ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 0 3274 843135 590588 2026-07-24T22:35:34Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843135 wikitext text/x-wiki {{ਬੇ-ਹਵਾਲਾ}} {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੋਡੀਅਮ}} '''ਸੋਡੀਅਮ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sodium) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 11 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ '''Na''' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 22.98976928 amu ਹੈ। {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} {{ਛੋਟਾ}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == {{ਕਾਮਨਜ਼|Sodium}} * [http://www.youtube.com/watch?v=YvSkXd_VVYk The Periodic Table of Videos - Sodium] * [http://www.balashon.com/2008/07/neter-and-nitrogen.html Etymology of "natrium" - source of symbol Na] * [http://www.webelements.com/sodium/ WebElements.com – Sodium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230805202544/https://webelements.com/sodium/ |date=2023-08-05 }} * [http://www.theodoregray.com/PeriodicTable/Elements/011/index.html The Wooden Periodic Table Table's Entry on Sodium] * [http://www.americanheart.org/presenter.jhtml?identifier=4708 Dietary Sodium] * [http://ie.lbl.gov/education/parent/Na_iso.htm Sodium isotopes data from ''The Berkeley Laboratory Isotopes Project's''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070712011829/http://ie.lbl.gov/education/parent/Na_iso.htm |date=2007-07-12 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਡੀਅਮ]] {{Science-stub}} 9smfj3dzyxek8vv3tnqyy59u95iorty 0 3284 843114 818990 2026-07-24T13:26:47Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843114 wikitext text/x-wiki '''ਵੈਨੇਡੀਅਮ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Vanadium) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 23 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ '''V''' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 50.9415 amu ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == {{ਕਾਮਨਜ਼|Vanadium}} * [http://www.webelements.com/vanadium/ WebElements.com ਤੇ ਵੈਨੇਡੀਯਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913224250/http://www.webelements.com/vanadium/ |date=2008-09-13 }} * [http://www.mii.org/Minerals/photovan.html Mineral Information Institute – Vanadium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060308105443/http://www.mii.org/Minerals/photovan.html |date=2006-03-08 }} * [http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts58.html ATSDR – ToxFAQs: Vanadium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090115005137/http://www.atsdr.cdc.gov/tfacts58.html |date=2009-01-15 }} * [http://www.ceic.unsw.edu.au/centers/vrb/ The Vanadium Redox Battery was invented at The University of New South Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050615112258/http://www.ceic.unsw.edu.au/centers/vrb/ |date=2005-06-15 }} * [http://www.lenntech.com/Periodic-chart-elements/V-en.htm Vanadium general infos] * [http://chemed.chem.purdue.edu/demos/main_pages/12.7.html Oxidation States of Vanadium, with video demostration and electrode potentials relevant] * [http://www.chemguide.co.uk/inorganic/redox/oxidnstates.html Redox chemistry quoted Vanadium as illustrations] * [http://www.vanadiumconsortium.com The (REACH) Vanadium Consortium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821123534/http://www.vanadiumconsortium.com/ |date=2008-08-21 }} {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] {{Science-stub}} 6mxqdf5qb88hamkm2rh4teecnzx74ud 0 3319 843125 731091 2026-07-24T20:05:41Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843125 wikitext text/x-wiki ਸਿਲੀਕੋਨ ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: Silicon) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 14 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ '''Si''' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 28.0855 amu ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == * [http://www.webelements.com/silicon/ WebElements.com ਤੇ ਸਿਲੀਕੋਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080904084638/http://www.webelements.com/silicon/ |date=2008-09-04 }} * [http://mineral.galleries.com/minerals/elements/silicon/silicon.htm Mineral.Galleries.com – Silicon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016062601/http://mineral.galleries.com/minerals/elements/silicon/silicon.htm |date=2008-10-16 }} * [http://periodic.lanl.gov/elements/14.html Los Alamos National Laboratory: Silicon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060715163207/http://periodic.lanl.gov/elements/14.html |date=2006-07-15 }} {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} {{ਕਾਮਨਜ਼|Silicon|ਸਿਲੀਕੋਨ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] {{Science-stub}} 9vrrn1o6twbrk5worgks1qq1zi8pnuw 0 3338 843136 834727 2026-07-24T22:36:45Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843136 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Native gold nuggets.jpg|180px|thumb|right|ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ]] '''ਸੋਨਾ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''gold''') ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 79 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ '''Au''' ਸੰਕੇਤਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 196.966569 amu ਹੈ। ਸੋਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਅਲੱਭ ਧਾਤ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਡਲੀ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ, ਚਟਾਨਾਂ ਦੇ ਪਾੜ, ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਗ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ ਗਾੜ੍ਹਾ, ਨਰਮ, ਚਮਕਦਾਰ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੁਟੀਣਯੋਗ ਅਤੇ ਨਰਮ ਧਾਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਰਤੋਂ ਦੰਦਸਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਕਾਚੌਂਧ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤਿਅੰਤ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਾਦ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਈਸਾ ਤੋਂ 2500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ (ਜਿਸਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ [[ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ]] ਅਤੇ [[ਹੜੱਪਾ]] ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹਨ) ਸੋਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਹ ਧਾਤੁ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਚਰਕ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ (ਈਸਾ ਤੋਂ 300 ਸਾਲ ਪੂਰਵ) ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਭਸਮ ਦਾ ਔਸ਼ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਆਇਆ ਹੈ। == ਕੀਮਤ == ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਟਰੋਏ ਔਂਸ ਅਤੇ ਗਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕੈਰਟ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ 24 ਤੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਨਾ ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == {{ਕਾਮਨਜ਼|Gold}} * [http://www.webelements.com/gold/ WebElements.com ਤੇ ਸੋਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726120153/http://www.webelements.com/gold/ |date=2013-07-26 }} * [http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html ''Getting Gold'' 1898 book] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160612192416/http://www.lateralscience.co.uk/gold/auriferous.html |date=2016-06-12 }} * [http://www.epa.gov/epaoswer/other/mining/techdocs/gold.pdf Technical Document on Extraction and Mining of Gold] * [http://www.pniok.de/au.htm Picture in the Element collection from Heinrich Pniok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121029163833/http://www.pniok.de/au.htm |date=2012-10-29 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] {{ਅਧਾਰ}} pi1n04ihn8amg9yr3fm56njljrdz49e 0 3625 843126 841813 2026-07-24T20:07:28Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843126 wikitext text/x-wiki '''ਸਿਲੀਨੀਅਮ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Selenium) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 34 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ '''Se''' ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 78.96(3) amu ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == {{ਕਾਮਨਜ਼|Selenium|ਸਿਲੀਨੀਅਮ}} *[http://www.webelements.com/selenium/ WebElements.com ਤੇ ਸਿਲੀਨੀਅਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228111211/http://www.webelements.com/selenium/ |date=2009-02-28 }} *[http://periodic.lanl.gov/elements/34.html Los Alamos National Labs Chemistry Division - Selenium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040209025809/http://periodic.lanl.gov/elements/34.html |date=2004-02-09 }} *[http://ods.od.nih.gov/factsheets/selenium.asp National Institutes of Health page on Selenium] *[http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp92.html ATSDR - Toxicological Profile: Selenium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170331031203/http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp92.html |date=2017-03-31 }} *[http://elements.vanderkrogt.net/elem/se.html Peter van der Krogt elements site] {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] {{Science-stub}} f4zny3vmfrtgor0j88laswuzdx0l68j 0 3631 843115 137653 2026-07-24T13:55:43Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843115 wikitext text/x-wiki ਸਟ੍ਰੌਂਸ਼ਮ ([[ਅੰਗਰੇਜੀ]]: Strontium) ਇੱਕ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ]] 38 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ '''Sr''' ਹੈ। ਇਸ ਦਾ [[ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ]] 87.62(1) amu ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == *[http://www.webelements.com/strontium/ WebElements.com ਤੇ ਸਟ੍ਰੌਂਸ਼ਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228130950/http://www.webelements.com/strontium/ |date=2009-02-28 }} {{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}} {{ਕਾਮਨਜ਼|Strontium|ਸਟ੍ਰੌਂਸ਼ਮ}} {{ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ht5bhghc0eosyxjn7hw27fwkrgkzjva 0 24113 843146 830261 2026-07-25T08:40:21Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843146 wikitext text/x-wiki [[Image:Anarkali.jpg|thumb|250px|ਏ ਆਰ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਕ੍ਰਿਤ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਖ਼ਿਆਲੀ ਮੂਰਤ]] '''ਅਨਾਰਕਲੀ''' (ਉਰਦੂ ਤੇ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ: انارکلی) ਇੱਕ [[ਲਾਹੌਰ]], ਪੰਜਾਬ (ਹਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ [[ਅਕਬਰ]] ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਚੀ ਨਾਦਿਰਾ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦੇ ਜਾਦੂ ਹੇਠ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੱਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>http://www.thehindu.com/features/magazine/akbars-beloved-anarkali/article4633617.ece</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.wichaar.com/news/315/ARTICLE/16056/2009-09-01.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2013-07-06 |archive-date=2013-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017051937/http://wichaar.com/news/315/ARTICLE/16056/2009-09-01.html |dead-url=yes }}</ref> ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੀ ਫਿਲਮ [[ਮੁਗ਼ਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ]] ਵਿੱਚ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਨੂਰਉੱਦੀਨ ਸਲੀਮ (ਜਾਂ ਸਲੀਮ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੇ ਜੁਰਮ ਤਹਿਤ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਦੀਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚਿਣਕੇ ਜਿੰਦਾ ਦਫਨ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਲਪਿਤ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੌਲਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਬਦੁਲ ਹਲੀਮ ਸ਼ਰਾਰ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਫ਼ ਦਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਹੈ। ==ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ== ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਰਿਅਮ-ਉਜ਼-ਜਮਾਨੀ ਦਾ ਸਲੀਮ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਜਹਾਂਗੀਰ) ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਗੜਿਆ ਅਤੇ ਗੰਵਾਰ ਮੁੰਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਤ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਇਸ ਬੇਟੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਨੇ ਨਦਿਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ, ਨੂਰ ਖਾਨ ਅਰਗਨ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਮੁਜਰਾ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |url=http://lsrantiquity2013.weebly.com/1/post/2013/02/-legend-of-anarkali-myth-mystery-and-history.html | title=Legend of Anarkali: myth, mystery and history | accessdate=2013-09-05}}</ref> ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਹੱਪਣ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{cite web |url=http://creative.sulekha.com/what-is-the-truth-about-anarkali_460884_blog |title=WHAT IS THE TRUTH ABOUT ANARKALI? |accessdate=2013-09-05 |archive-date=2013-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017035142/http://creative.sulekha.com/what-is-the-truth-about-anarkali_460884_blog |url-status=dead }}</ref> ਫਿੰਚ ਦੇ ਰਿਸਾਲੇ( Finch's journal) ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਡੇਨੀਅਲ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।<ref>{{cite web |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history | title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history | accessdate=2013-09-05}}</ref> ਉਸਦੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਜਰੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਚੋਰੀ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਬਣੀ ਕਿ ਅਨਾਰਕਲੀ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਨਾਚੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਅਕਬਰ (ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਹਮੀਦਾ ਬਾਨੋ ਬੇਗਮ, ਦੇ ਇੱਕ ਆਮ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਰਮਿੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ) ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸਬਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਫੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੋਲ ਲੁੱਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਗਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੇ (ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ) ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਬਰ ਆਖਰ ਸਮਰਾਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬੜੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿਤਾ। ਅਕਬਰ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਦਿੱਤੇ: ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤੇ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੇ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਨਾਰਕਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਲੀਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਜਾ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ ਕੀਤੀ। ਅਕਬਰ ਸਹਿਮਤਹੋ ਗਿਆ। ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਸਲੀਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਦੀ ਕਲੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਹੋਸ਼ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਅਲਵਿਦਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਗਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਲ ਤੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ,ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੰਦਾ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ == ਪਛਮੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਵਰਣ == ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਛਮੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਟੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਿੰਚ ਫਰਵਰੀ 1611 ਵਿੱਚ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਥਿਤ ਮੌਤ ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਬਯਾਨਾ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਨੀਲ ਵੇਚਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜੋ ਕਿ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।[7] .. ਡੌਨ ਸ਼ਾ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਅਕਬਰ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾ ਸੇਲੀਮ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ (ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਇਮਾਕ ਕੇਲੇ, ਜਾਂ ਪੋਮਗ੍ਰੇਨੇਟ ਕਰਨਲ ਸੀ); ਜਿਸਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ [ਅਕਬਰ] ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ [ਜਹਾਂਗੀਰ], ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ, ਚਾਰ ਵਰਗ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਥਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਉੱਪਰ ਕਈ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਉਤਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੇਅਰ ਜੌਂਟਰ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਉੱਪਰ ਕਮਰੇ ਸਨ... (sic) ~ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ।[nb 1] ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਕਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੇਟ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੱਕ ਚਾਰ-ਵਰਗ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿੰਚ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਰਣਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।[7][8] ਐਡਵਰਡ ਟੈਰੀ, ਜੋ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।[9][10] == ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ == [[ਤਸਵੀਰ:Tomb_of_Anar_Kali_Lahore.jpg|thumb|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਵਿੱਚ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਸੰਭਾਵਤ ਮਕਬਰਾ।]] ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 24 ਅਗਸਤ 1608 ਨੂੰ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> === ਪੱਛਮੀ ਯਾਤਰੀ ਖਾਤੇ === [[ਤਸਵੀਰ:Anarkali_tomb_sarcophagus,_November_2008.jpg|thumb|ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ [[ਮਾਰਬਲ|ਸੰਗਮਰਮਰ]] ਦੇ ਸਮਾਰਕ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈਃ "'''ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੀ ਉੱਠਣ ਦੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਾਂਗਾ।'''"]] ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੱਛਮੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ ਅਤੇ ਐਡਵਰਡ ਟੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਿੰਚ [[ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ]] ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਬਯਾਨਾ ਵਿਖੇ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਨੀਲ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਫਰਵਰੀ 1611 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜੋ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<blockquote>... ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਅਕਬਰ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਡੌਨ ਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਮਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾ ਸੇਲੀਮ ਨੂੰ (ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਮੈਕ ਕੇਲੇ, ਜਾਂ ਪੋਮਗ੍ਰੇਨੇਟ ਕਰਨਲ ਸੀ), ਜਿਸ ਦੇ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਰਾਜਾ [ਅਕਬਰ] ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿਣਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰਾਜਾ [ਜਹਾਂਗੀਰ], ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ, ਚਾਰ ਵਰਗ ਬਾਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੱਥਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਗੇਟ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਜਿਸ ਕਬਰ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ , ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਾਰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਸਨ... (~ ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ. {{Refn|Don Sha his mother→ Mother of Daniyal Mirza<br /> Acbar→Emperor Akbar, Sha Selim Prince Salim i.e. Emperor Jahangir, Immaeque Kelle → Most probable misspelling of Anarkali by ~ [[William Finch (merchant)|William Finch]] (Later traveler [[Edward Terry (author)|Edward Terry]] spells it clear enough so they are referring to name 'Anarkali' William Finch is referring to Mother of Daniyal Mirza, While no proof she was a Akbar's wife but both the travellers seem to refer her as Akbar's wife.<br /> moholl→ Misspelling of word 'Mahal' meaning 'palace' From William Finch is referring to the tomb separately So not clear if place of death and tomb are same or different from his account<br />Most likely construction of the tomb was incomplete until 1615 while Finch visited in 1611<br /> * Also see [[Anarkali#Personalities and timeline]] section below|group=nb}}&nbsp;</blockquote>ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਜਾਦੇ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿਣੇ ਜਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚਾਰ ਵਰਗ ਬਾਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਕਬਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿੰਚ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਵਰਣਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਕਬਰ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> ਵਿਲੀਅਮ ਫਿੰਚ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਏ ਐਡਵਰਡ ਟੈਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੇ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਲਈ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> === ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ === ਲੀਜ਼ਾ ਬਾਲਬਨਲੀਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਪਤੀ/ਪਤਨੀ, ਇੱਕੋ ਰਖੇਲ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":62" /> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਨੀ ਲਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਲੀਮ ਦੀ ਮਾਂ, [[ਮਰੀਅਮ-ਉਜ਼-ਜ਼ਮਾਨੀ]] ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸੀ।{{Sfn|Lal|1980}} ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਜੋੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਰਮਿਆਨ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਕਬਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵੱਢ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਲਬਨਲੀਲਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਨਮੋਹਕ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੰਤਕਥਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<ref name=":62">{{Cite book|location=London}}</ref> === ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ === ==== ਲਿਖਤ ==== ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਃ "'''ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜੀ ਉੱਠਣ ਦੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਾਂਗਾ।'''" ਮਜਨੂਨ ਸਲੀਮ ਅਕਬਰ ਐਂਡਰਿਊ ਟਾਪਸਫੀਲਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਪੇਂਟਿੰਗਜ਼ ਫਰੌਮ ਮੁਗਲ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ, (ਪੀ. 171 ਐਨ. 18) ਰਾਬਰਟ ਸਕੈਲਟਨ ਨੇ ਇਸ ਕਥਨ ਦੀ ਪਛਾਣ 13 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ [[ਸ਼ੇਖ਼ ਸਆਦੀ|ਸਾਦੀ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।&nbsp; ==== ਜਹਾਂਗੀਰ ਮਜਨੂਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ==== ਐੱਬਾ ਕੋਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ [[ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ|ਮਜਨੂਨ]] ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਜਾ ਮੰਨਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪਾਗਲ ਹੈ। ਐੱਬਾ ਕੋਚ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੇ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਮਜਨੂਨ ਲਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ 1618 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਮਜਨੂੱਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈਲਾ ਅਤੇ ਮਜਨੂ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਚ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ। ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਨਾਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਲੀਮ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਘੜੰਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜਨੂੰ (ਭਾਵੁਕ ਪ੍ਰੇਮੀ) ਵਜੋਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।<ref name=":11">{{Cite book|location=New Delhi|deadurl=Ram Nath}}</ref> ਨਾਥ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਕਬਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ 1599 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਭਵ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰੋਮਾਂਸ ਅਕਬਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਸੀ।<ref name=":11" /> ==== ਅਨਾਰਕਲੀ ਕੌਣ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ==== * ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਰ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਸੀ। * ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਸੀ * ਅਨਾਰਕਲੀ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ (ਅਤੇ ਸ਼ਹਜ਼ਾਦੇ ਦਾਨੀਆਲ ਦੀ ਮਾਂ) ਦੀ ਰਖੇਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। * ਅਨਾਰਕਲੀ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜਮਾਲ ਜਾਂ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ===== ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਰ ਦਾ ਬਾਗ਼ ===== ਹਾਰੂਨ ਖਾਲਿਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਰਖੇਲ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵਿਦਰੋਹੀ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਖਾਲਿਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਰ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਪੋਤੇ [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ "ਸਕੀਨਤ ਅਲ-ਔਲੀਆ" ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੰਤ [[ਮੀਆਂ ਮੀਰ]] ਬੈਠਦੇ ਸਨ।<ref name=":2" /> ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਰਾ ਨੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref name=":9">{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2022-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-28 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ਲਾਹੌਰ ਪਾਸਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮੁਹੰਮਦ ਬਕੀਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ [[ਸਾਹਿਬ ਜਮਾਲ|ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜਮਾਲ]] ਦੀ ਕਬਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਬਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨਾਰਕਲੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।<ref name=":2" /> ===== ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜਮਾਲ ===== ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕੀਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਸਾਹਿਬ-ਏ ਜਮਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਲੀਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪਰਵੇਜ਼ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨੇਕ ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਕੋਕਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 18 ਜੂਨ 1596 ਨੂੰ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। {{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=July 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2022)">citation needed</span></nowiki>''&#x5D;</sup> ਅਕਬਰ ਨਾਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ "ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਕੋਕਾ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਕਬਰ ਇਸ ਅਣਉਚਿਤਤਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ"[1] [ਵਾਧੂ ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ] ਅਕਬਰ ਨਾਮਾ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਐਚ. ਬੇਵਰਿਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ "ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਦੀ ਭਤੀਜੀ" (ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਧੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ੈਨ ਖਾਨ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ) ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਕਬਰ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ।[1] ਅਨਿਰੁੱਧ ਰੇਅ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਕਰੇ ਸਾਲ 1599 ਅਤੇ ਸਲੀਮ ਨਾਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਨਾਮ ਜਹਾਂਗੀਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਬਰ ਨੇ 6 ਨਵੰਬਰ 1598 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੇ 1599 ਵਿੱਚ ਕਬਰ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਜਮਾਲ ਦੀ ਮੌਤ 1599 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕਬਰ ਉਸ ਦੀ ਹੋ ਤਾਂ ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> ===== ਸ਼ਰਫ਼-ਉਨ-ਨਿਸਾ ===== ਹਾਰੂਨ ਖਾਲਿਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੂਰ ਅਹਿਮਦ ਚਿਸ਼ਤੀ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਹਕੀਕਾਤ-ਏ-ਚਿਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1849 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨਾਰਕਲੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਫ਼-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਅਕਬਰ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਰਖੈਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਹਕੀਕ-ਏ-ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਆਪਣੀ ਦੱਖਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਖਾਲਿਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਲੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਖਾਲਿਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਕਬਰ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਕਬਰਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਖਾਲਿਦ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਿਰਤਾਂਤ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਰਕਲੀ ਅਕਬਰ ਦੀ ਰਖੈਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਲੀਮ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਈਦ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਦੀ 1892 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਤਰੀਖ-ਏ-ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਸ਼ਰਫ਼-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਐਲੀਸਨ ਬੈਂਕਸ ਫਾਈਂਡਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਦਿਰਾ ਬੇਗਮ ਸੀ।<ref name=":3">{{Cite book|location=New York}}</ref> ਫ਼ਿਨਡਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯਾਤਰੀ ਫਿੰਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਨਾਰਕਲੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦਾਨੀਆਲ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।<ref name=":3" /> ਲਤੀਫ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਲਤੀਫ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਖੇਲ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਬਰ ਨੇ ਅਨਾਰਕਲਿ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਲੀਮ ਵੱਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੇ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":2" /> ਇਸੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਫਿੰਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. "ਜਿਸ ਦੇ ਗੌਰ ਕਰਣ ਤੇ ਰਾਜਾ [ਅਕਬਰ] ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿਣਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ"... ਲੀਜ਼ਾ ਬਾਲਬਨਲੀਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref name=":3" /><ref name=":6">{{Cite book|location=London}}</ref> ਫ਼ਿਨਡਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਮਿਤੀ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸਲੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਲੀਮ ਲਈ ਇਹ ਚਰਿੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਗਿਆਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਲੀਮ ਅਤੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ।<ref name=":3" /> ਖਾਲਿਦ ਲਤੀਫ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਤਾਜ ਦੇ 1922 ਦੇ ਨਾਟਕ 'ਅਨਾਰਕਲੀ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗਲਪ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":2" /> ===== ਪ੍ਰਿੰਸ ਦਾਨੀਆਲ ਦੀ ਮਾਂ ===== ਉਪਰੋਕਤ ਦੋ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ, 'ਦ ਲਾਸਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗਃ ਦ ਲਾਈਵਜ਼ ਐਂਡ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਮੁਗਲਜ਼' ਦੇ ਲੇਖਕ ਅਬਰਾਹਮ ਏਰਾਲੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਅਕਬਰ ਅਤੇ ਸਲੀਮ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਟਕਰਾਅ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਨਾਰਕਲੀ ਪ੍ਰਿੰਸ [[ਦਾਨਿਆਲ ਮਿਰਜ਼ਾ|ਦਾਨੀਆਲ ਮਿਰਜ਼ਾ]] ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।<ref name=":4">{{Cite book|location=New Delhi}}</ref> ਏਰਾਲੀ ਨੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਬੁਲ ਫਜ਼ਲ ਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਲੀਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹਰਮ ਦੇ ਸੰਤਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਪਾਗਲ ਅਕਬਰ ਦੇ ਹਰਮ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਿਆ। ਅਬੁਲ ਫਜ਼ਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਲੀਮ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਪਰ ਖੁਦ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਘੁਸਪੈਠਿਯਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ ।<ref name=":4"/> ਸਮਰਾਟ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ "ਘੁਸਪੈਠਿਯੇ" ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਲੀਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਲੀਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪਾਗਲ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref name=":4" /> ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਏਰਾਲੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ, ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਦਾਨੀਆਲ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ 1596 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਉੱਕਰੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ।<ref name=":9"/> ===== ਨੂਰ ਜਹਾਂ ===== ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ ਸ਼ੇਰ ਅਫਗਾਨ ਦੀ 1607 ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਕੁਤੁਬੁਦੀਨ ਕੋਕਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 25 ਮਈ 1611 ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।<ref name=":8" /><ref name=":63">{{Cite book|location=London}}</ref> ਮਸੂਦੁਲ ਹਸਨ ਅਤੇ ਲੀਜ਼ਾ ਬਾਲਬਨਲੀਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਅਕਬਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।<ref name=":8">{{Cite book|location=New Delhi}}</ref> ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਨਾਥ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਅਫਗਾਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ 1599 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਭਗ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਨਾਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਕਬਰ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।<ref name=":10">{{Cite book|location=New Delhi|deadurl=Ram Nath}}</ref> ਨਾਥ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੇਨੀਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਇਸ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹਨ। ਨਾਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀ ਲੈਟ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀ ਯਾਤਰੀ ਪੇਲਸਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਅਫਗਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅਕਬਰ ਨੇ ਹੋਰ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ।<ref name=":10" /> ਨਾਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਲਈ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਤੀ (1607) ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।<ref name=":10" />{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=December 2023}} ਹਸਨ ਅਤੇ ਬਾਲਬਨਲੀਲਾਰਸੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਥਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਝੂਠੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਹਾਂਗੀਰ 40 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।<ref name=":8"/><ref name=":63"/> ਅਰਚਨਾ ਗਰੋਡੀਆ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਅਫਗਾਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਂਗੀਰ ਮੇਵਾੜ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਅਫਗਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਲੀਮ (ਜਹਾਂਗੀਰ) ਨੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਨੂੰ ਯਾਦ</sup> <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ] [ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]</sup> ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1645 ਵਿੱਚ ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ [[ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਬਾਗ|ਸ਼ਾਹਦਰਾ]] ਵਿਖੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ [[ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਮਕਬਰਾ|ਕਬਰ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |date=11 February 2012 |title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history |url=http://beta.dawn.com/news/694833/legend-anarkali-myth-mystery-and-history |access-date=2013-09-05}}</ref> ==== ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਰਾਮ ਨਾਥ ਦੀ ਰਾਏ ==== ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਰ. ਨਾਥ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਅਨਾਰਕਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਇੱਕ ਕਬਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਹੇ ਨੂੰ ''[[ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ|ਮਜਨੂਨ]]'' ਪਿਛੇਤਰ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।<ref name=":5">{{Cite web |last=Parihar |first=Subhash |date=2000-04-08 |title=The Tribune - Windows - Featured story |url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000408/windows/main5.htm |access-date=2022-07-21 |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈਃ<blockquote>ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਮੁਗਲ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ''ਯਾਰ'' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ''ਮਜਨੂਨ'' ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇਗਾ। ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ? ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਹੋਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਕਾਵਿਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਅਸਫਲ ਰੋਮਾਂਸ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ... ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਾਲ 1599 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਨਾਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਰੁਨਿਸਾ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੂਰਜਹਾਂ ਬੇਗਮ) ਦਾ ਵੀ ਉਸੇ ਸਾਲ ਸ਼ੇਰ ਅਫ਼ਗਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਰੋਮਾਂਸ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਕਬਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਤੱਕ ਗਿਆ।<ref name=":5"/><ref name=":11"/> </blockquote> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] 9d6c99c17j6nmhhdd20kc11mzbhqha1 0 28689 843129 779117 2026-07-24T21:07:33Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843129 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ | image = | imagesize = 200px | caption = [[ਬਿਮਲ ਰਾਏ]] ਦੀ ''[[ਦੇਵਦਾਸ (1955 ਫ਼ਿਲਮ)|ਦੇਵਦਾਸ]]'' (1955) | birth_name = ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਪਤਾ | birth_date = {{birth date |df=yes|1931|04|06}} | birth_place = [[ਪਾਬਨਾ]], [[ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ]], [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] <br/>(ਹੁਣ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]]) | death_date = {{death date and age|df=yes|2014|01|17|1931|4|6}} | death_place = ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ (ਭਾਰਤ) | height = | othername = ਰਾਮਾ | website = | yearsactive = 1953–1979 | notable role = [[Saat Pake Badha]]<br/>[[Shaapmochan]]<br/>[[Harano Sur]]<br/>[[Deep Jele Jai]] | bfjaawards = (1963) - | awards = 1963-Best Actress for [[Sat pake bandha]] in Moscow film festival | spouse = ਦਿਵਾਨਾਥ ਸੇਨ | nationality = [[ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ|ਭਾਰਤੀ]] | ethnicity = [[ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ|ਬੰਗਾਲੀ]] | religion = [[ਹਿੰਦੂ]] | signature = Suchitra Sen English signature.jpg }} '''ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ ''' ({{IPA-bn|ʃuːtʃiːraː ʃeːn}} {{audio|Suchitra_sen.ogg|ਸੁਣੋ}}) ਜਾਂ '''ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਪਤਾ''' ({{audio|Ramadg.ogg|ਸੁਣੋ|''Roma Dashgupto''}}) (6 ਅਪਰੈਲ 1931-17 ਜਨਵਰੀ 2014),<ref name="tripura">{{cite web |url=http://www.tripurainfo.com/citizen_services/helping_bytes/april_born.html |title=APRIL BORN a few PERSONALITIES |publisher=www.tripurainfo.com |accessdate=2008-10-23 |last=Deb |first=Alok Kumar |archive-date=2008-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081210082337/http://www.tripurainfo.com/citizen_services/helping_bytes/april_born.html |dead-url=yes }}</ref><ref name="Garbo meets Sen Two women bound by beauty and mystery">{{cite news|title=Garbo meets Sen Two women bound by beauty and mystery |url=http://www.telegraphindia.com/1080302/jsp/entertainment/story_8968619.jsp|accessdate=2 June 2012 |newspaper=Telegraph |date=Tuesday, July 8, 2008 |location=Calcutta, India}}</ref> ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ,<ref name="Women's rights and world development">{{cite book|last=Sharma|first=Vijay Kaushik, Bela Rani|title=Women's rights and world development|year=1998|publisher=Sarup & Sons|location=New Delhi|isbn=8176250155http://books.google.co.in/books?id=qnJ9J9UygR0C&pg=PA368|pages=368}}</ref> ਜਿਸਨੇ ਅਨੇਕ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ। [[ਉੱਤਮ ਕੁਮਾਰ]] ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤਾਂ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨਮੇ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਸੇਨ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1931 ਨੂੰ ਬੇਲਕੁਚੀ ਉਪਜਲਾ ਦੇ ਭੰਗਾ ਬੜੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਬੈਦਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਰਾਜਗੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਪਬਨਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।<ref name="tripura"/><ref name="Garbo meets Sen Two women bound by beauty and mystery"/> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕੋਰੁਨੋਮਯ ਦਾਸਗੁਪਟੋ ਪਬਨਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੰਦਰਾ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਸੇਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਬੱਚਾ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਵੀ ਰਜੋਨੀਕਾਂਤ ਸੇਨ ਦੀ ਪੋਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite web |url=http://www.sirajganj.gov.bd/node/367534 |title=প্রখ্যাত ব্যক্তিত্ব |access-date=2014-02-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222013638/http://www.sirajganj.gov.bd/node/367534 |archive-date=22 February 2014}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਬਨਾ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1947 ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਲਿਆਂਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਸੀ।<ref name="Frontline">{{cite web | url=http://www.frontline.in/other/obituary/reclusive-legend/article5601465.ece | title=Suchitra Sen : Reclusive legend | work=Frontline | date=7 February 2014 | access-date=30 January 2014 | author=Suhrid Sankar Chattopadhyay}}</ref> ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅਮੀਰ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਆਦੀਨਾਥ ਸੇਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀਬਨਾਥ ਸੇਨ ਨਾਲ 1947 ਵਿੱਚ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।<ref name="Actress Suchitra Sen's secrets out!">{{cite news|last=Chakraborty|first=Ajanta|title=Actress Suchitra Sen's secrets out!|newspaper=TNN (Times of India)|date=18 June 2011<!--, 07.26pm IST-->}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਮੂਨ ਮੂਨ ਸੇਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।<ref>{{cite news|author=Deepanjana Pal |url=http://www.firstpost.com/bollywood/rip-suchitra-sen-it-is-the-end-of-a-fairytale-1345169.html |title=RIP Suchitra Sen. It is the end of a fairytale |work=Firstpost |access-date=20 January 2014}}</ref> ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਦੇ ਸਹੁਰੇ, ਆਦਿਨਾਥ ਸੇਨ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉ ਸਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/bengali-actress-suchitra-sen-passes-away-kolkata/1/338239.html |title=Bengali cinema's golden queen Suchitra Sen no more : Movies, News|work=India Today |access-date=20 January 2014}}</ref> ਸੇਨ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੱਟ ਸਫਲ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ। ਬੰਗਾਲੀ ਪ੍ਰੈਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/rip-suchitra-sen-it-is-the-end-of-a-fairytale-1345169.html|title=RIP Suchitra Sen. It is the end of a fairytale|last=Pal|first=Deepanjana|date=17 January 2014|work=Firstpost|access-date=17 January 2014}}</ref> ==ਫ਼ਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ== ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ ਦੇ ਪਤੀ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਨਕਾਰਾਨਾ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਵਾਕਿਫ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮ ''ਸੱਤ ਨੰਬਰ ਕੈਦੀ'' ਵਿੱਚ ਹੀਰੋਈਨ ਦੇ ਰੋਲ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਫ਼ੌਰਨ ਇਜਾਜਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਬੰਗਾਲੀ ਸਕਰੀਨ ਦੇ ਆਮ ਮਕਬੂਲ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਤਆਰੁਫ਼ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿਦਾਇਤਕਾਰ [[ਬਿਮਲ ਰਾਏ]] ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ''[[ਦੇਵਦਾਸ (1955 ਫ਼ਿਲਮ)|ਦੇਵਦਾਸ]]'' (1955) ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਬਿਮਲ ਰਾਏ ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰਬਤੀ (ਪਾਰੋ) ਦੇ ਰੋਲ ਲਈ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਵਕਤ ਨਾ ਕੱਢ ਸਕੀ। ਫਿਰ ਮਧੂਬਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗ਼ੌਰ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਮਧੂਬਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਤਾੱਲੁਕਾਤ ਕਸ਼ੀਦਾ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਖਰ ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ। 1955 ਵਿੱਚ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ''ਦੇਵਦਾਸ'' ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਤੇ ਇੰਨੀ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਲੇਕਿਨ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਫਿਲਮ ਤਸਲੀਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਦਾਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ ਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ, ''ਮੁਸਾਫ਼ਰ'', ''ਚੰਪਾਕਲੀ'', ''ਸਰਹਦ'', ''ਬੰਬਈ ਕਾ ਬਾਬੂ'', ''ਮਮਤਾ'' ਅਤੇ ''ਆਂਧੀ'', ਵਗ਼ੈਰਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਛੱਡੀਆਂ। == ਮੌਤ == [[File:Suchitra Sen Remembrance - Rabindra Sadan - Kolkata 2014-01-19 6823.JPG|thumb|Suchitra Sen remembrance at [[Rabindra Sadan]], Kolkata, on 19 January 2014.]] ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਸੇਨ ਨੂੰ 24 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫਤੇ ਉਸ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਸੀ।<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/veteran-actor-suchitra-sens-health-improves/article5538269.ece | title=Veteran actor Suchitra Sen's health improves | newspaper=[[The Hindu]] | date=4 January 2014 | access-date=17 January 2014}}</ref> ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 17 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 8.25 ਵਜੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 82 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/news/veteran-actress-suchitra-sen-dies-in-kolkata-hospital-after-massive-heart-attack/1218792 |title=Veteran actress Suchitra Sen dies in Kolkata hospital after massive heart attack |newspaper=The Financial Express |date=12 June 2012 |access-date=17 January 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-suchitra-sen-suffers-massive-heart-attack-passes-away-1952306 |title=Suchitra Sen suffers massive heart attack, passes away – Entertainment – DNA |work=Daily News and Analysis |date=22 October 2013 |access-date=17 January 2014}}</ref> ਸੁਚਿੱਤਰਾ ਸੇਨ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|title=Indian Leaders Condole the Sad Demise of Suchitra Sen|url=http://news.biharprabha.com/2014/01/indian-leaders-condole-the-sad-demise-of-suchitra-sen/|work=Biharprabha News|access-date=17 January 2014|archive-date=12 ਮਈ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140512001104/http://news.biharprabha.com/2014/01/indian-leaders-condole-the-sad-demise-of-suchitra-sen/|url-status=dead}}</ref> ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-25648140 |title=Suchitra Sen: Iconic Indian Bengali actress dies |work=BBC News |publisher=BBC |date= 17 January 2014|access-date=17 January 2014}}</ref> ਸੰਪੂਰਨ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਕਾਇਰਾਤੋਲਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਤਾਬੂਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਗਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਟਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ "ਮਹਾਨਾਇਕਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਚੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਣਾ ਚੁਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭੇਦ ਬਣੀ ਰਹੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਝਲਕ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਵੀ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਗੁਪਤਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.learningandcreativity.com/rahe-na-rahe-humlegendary-actress-suchitra-sen-bids-adieu/|title=Rahe na rahe hum...Legendary Actress Suchitra Sen Bids Adieu|publisher=Learning and Creativity |date=17 January 2014 |access-date=22 January 2014}}</ref> ==ਸਮਾਂ ਦੀ ਚਾਲ== *1931 | ਰੋਮਾ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਉਰਫ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਦੇ ਪਬਨਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਕਰੁਨਾਮੋਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। *1947 | ਸੋਲਾ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਜੋ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਸੰਘਰਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਡਿਬਨਾਥ ਸੇਨ ਨਾਲ ਸਾਦੀ ਹੋਈ। ਆਪ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਈ। *1948 | ਪੁੱਤਰੀ [[ਮੁਨਮੁਨ ਸੇਨ]] ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। *1953 | ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸਾਤ ਨੰ ਕੈਦੀ ਰਲੀਜ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਉਤਮ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਚਤੁਰ ਫਿਲਮ ਹਿੱਟ ਹੋਈ। *1955 | ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ '[[ਦੇਵਦਾਸ]]' ਆਈ। *1956 | ਆਪ ਦੀ ਪਹਿਚਾਨ ਬੰਗਾਲੀ ਫਿਲਮੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਹੋਈ। *1957 | [[ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਕਰਜ਼ੀ]] ਦੀ ਫਿਲਮ '[[ਮੁਸਾਫਿਰ]]' ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਂਦਾ। *1959 | [[ਦੇਵ ਅਨੰਦ]] ਨਾਲ [[ਬੰਬਈ ਕਾ ਬਾਬੂ]] ਅਤੇ [[ਸਰਹੱਦ]] 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ [[ਬੰਬਈ]] ਆ ਗਈ। *1961 | ‘ਸਪਤਾਪੜੀ’ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਤਮ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਰੋਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੀਐਫਜੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। *1963 | ਮਾਸਕੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਪ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। *1966 | [[ਧਰਮਿੰਦਰ]] ਅਤੇ [[ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ]] ਨਾਲ ਆਪ ਦੀ ਫਿਲਮ ਮਮਤਾ 'ਚ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਲਈ ਨਾਮਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। *1971 | ਆਪ ਨੇ [[ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ]] ਅਤੇ [[ਰਾਜ ਕਪੂਰ]] ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੀਤਾ। *1972 | [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] *1974 | ਅੰਤਿਮ ਫਿਲਮ [[ਆਂਧੀ]] ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨਾਮਯਾਦਗੀ ਮਿਲੀ। *2005 | [[ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ]] ਸਨਮਾਨ ਮਨਾ ਕੀਤਾ। *2012 | ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਉਤਮ ਸਨਮਾਨ [[ਬੰਗਾ ਭੂਸ਼ਨ]] ਸਨਮਾਨ *2014 | ਮੌਤ ਹੋਈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਲੋਕ]] cv3l8melj0hm8fk81rcawt8mnrwqryj 0 84270 843128 342407 2026-07-24T20:55:14Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843128 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੀਬੋਰਗੀਅਮ}} '''ਸੀਬੋਰਗੀਅਮ''', '''Sg''' [[ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਸ਼ਾਨ|ਨਿਸ਼ਾਨ]] ਅਤੇ [[ਅਣਵੀ ਭਾਰ]] 106 ਵਾਲ਼ਾ [[ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਗਿਆਨੀ [[ਗਲੈੱਨ ਟੀ ਸੀਬੋਰਗ]] ਪਿੱਛੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕੋ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ [[ਬਣਾਉਟੀ ਤੱਤ]] ਹੈ ਅਤੇ [[ਰੇਡੀਓਸ਼ੀਲ]] ਵੀ ਹੈ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ== {{ਕਾਮਨਜ਼|Seaborgium|ਸੀਬੋਰਗੀਅਮ}} * [http://www.rsc.org/chemistryworld/podcast/element.asp Chemistry in its element podcast] (MP3) from the [[Royal Society of Chemistry]]'s [[Chemistry World]]: [http://www.rsc.org/images/CIIE_Seaborgium_48kbps_tcm18-131851.MP3 ਸੀਬੋਰਗੀਅਮ] * [http://www.periodicvideos.com/videos/106.htm Seaborgium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (ਨੌਟਿੰਗਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ) * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Sg/index.html WebElements.com – ਸੀਬੋਰਗੀਅਮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061109233155/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Sg/index.html |date=2006-11-09 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]] t5fytfd9zphvfcfldig1bgg4yxz3jht 0 99105 843113 816759 2026-07-24T13:06:42Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843113 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Veena Malik|image=Veena Malik Latest Pic.jpg|caption=ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਲਈ ਲਾਲ ਕਾਰਪਟ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮਲਿਕ|native_name={{nastaliq|وينا ملک}}|native_name_lang=ur|birth_name=ਜ਼ਾਹਿਦਾਂ ਮਲਿਕ|birth_place=[[ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ]]|residence=[[Dubai]], [[United Arab Emirates]]|nationality=Pakistani|occupation=Actress, model, host|years active=2000 – present|years_active=2000 – present|religion=[[Islam]]|spouse=Asad Bashir Khan Khattak <small>(m. 2013)</small>|children=2<ref>{{cite news|url=http://en.dailypakistan.com.pk/lifestyle/veena-malik-gives-birth-to-a-baby-girl/|title=Veena Malik gives birth to a baby girl|author=Ali Zain|date=23 September 2015|work=Daily Pakistan Global|accessdate=1 November 2015}}/</ref>|website={{URL|http://www.veenamalik.com.pk/}}|ethnicity=[[Punjabi people|Punjabi]]}}'''ਵੀਨਾ ਮਲਿਕ''' (ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ਾਹਿਦਾ ਮਲਿਕ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਟੀਵੀ ਹੋਸਟ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ 2000 ਵਿੱਚ ਸਜਾਦ ਗੁੱਲ ਦੇ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਮੈਂ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਬਿਗ ਬੌਸ 4 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸੀ।<ref name="tribune.com.pk">{{cite news|url=http://tribune.com.pk/story/650295/break-up-queen-veena-malik-to-get-engaged-in-dubai-today/|title=Veena Malik gets hitched|last=Desk|first=Web|date=25 December 2013|work=The Express Tribune|accessdate=8 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629012305/http://tribune.com.pk/story/650295/break-up-queen-veena-malik-to-get-engaged-in-dubai-today/|archivedate=29 June 2015|deadurl=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/iVeenaKhan|title=Veena Malik Khan (@iVeenaKhan) - Twitter|website=twitter.com|access-date=15 August 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.biharprabha.com/2013/09/veena-malik-spotted-backless-at-supermodel-movie-premiere/|title=Veena Malik spotted backless at Supermodel Movie Premiere|access-date=28 September 2013|archive-date=30 ਸਤੰਬਰ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930155132/http://news.biharprabha.com/2013/09/veena-malik-spotted-backless-at-supermodel-movie-premiere/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://veenamalik.com.pk/settling-scores-asif-veena-malik/|title=I am not settling scores with Asif, says Veena Malik|access-date=26 December 2010|publisher=NDTV|archive-date=26 ਦਸੰਬਰ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101226041346/http://veenamalik.com.pk/settling-scores-asif-veena-malik/|dead-url=yes}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਮਲਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਹਿਦਾ ਮਲਿਕ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ<ref>{{Cite web|url=http://m.indiatoday.in/story/i-have-a-split-personality-says-veena-malik/1/203514.html|title=I have a split personality: Veena Malik|website=m.indiatoday.in|access-date=15 August 2017}}</ref><ref name="IndianExpress">{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/i-expect-a-bravery-award/678132/0|title=I expect a bravery award|date=7 September 2010|work=The Indian Express|access-date=6 February 2011}}</ref>, ਉਸਦੇ ਬਾਲਿਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਮਲਿਕ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸਲਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ੈਨੇਟ ਮਲਿਕ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://movies.ndtv.com/OSCAR2010/PhotoDetail.aspx?Page=23&ID=8077|title=I am not settling scores with Asif, says Veena Malik|publisher=Ndtv.com|access-date=6 February 2011|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ 2012|archive-url=https://archive.today/20120716063059/http://movies.ndtv.com/OSCAR2010/PhotoDetail.aspx?Page=23&ID=8077|dead-url=yes}}</ref> {{Citation needed|date=February 2015}}ਉਸਨੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ। ==ਕੈਰੀਅਰ== ===ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ=== 2002 ਵਿਚ, ਵੀਨਾ ਨੇ "ਪ੍ਰਾਈਮ ਟੀਵੀ" ਦੀ ਲੜੀ, ''ਪ੍ਰਾਈਮ ਗੱਪਸ਼ੱਪ'' ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਘੰਟਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕੀਤੀ। ਵੀਨਾ ਨੇ "ਜੀਓ ਟੀਵੀ" ਸ਼ੋਅ ''ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈਅ'' ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਸ-ਰਸ ਪੈਰੋਡੀਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 2007 ਵਿਚ, ਉਹ "ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ" ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਾਰਪਿਟ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਈ। ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਵਿਚ, ਵੀਨਾ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਸੀਜ਼ਨ 4" ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਫਾਈਨਲ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਦਖਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਚੌਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਤਮ ਛੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਵੀਨਾ ਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, "ਡੇਅਲੀ ਟਾਈਮਜ਼", "ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ",ਅਤੇ "ਦ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ" ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ===ਫਿਲਮਾਂ=== ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੀਨਾ ਕਈ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਸੀ। 2003 ਵਿਚ, ਵੀਨਾ ਇੰਡੋ-ਪਾਕ ਕਰਾਸ ਵੈਂਚਰ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ''ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ'' ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਲਗਭਗ 70 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਜਟ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਇੰਡੋ-ਪਾਕਿ ਉੱਦਮ ਫਿਲਮ ਸੀ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਵੀਨਾ ਨੇ 25 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਦੁਬਈ ਵਿਖੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਸਦ ਬਸ਼ੀਰ ਖਾਨ ਖੱਟਕ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਮਲਿਕ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਾਬਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੀਤੀ। ==ਪਰਉਪਕਾਰੀ== ਵੀਨਾ ਨੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਸ.ਓ.ਐਸ [[SOS Children's Village]] ਚਿਲਡਰਨ ਵਿਲੇਜ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ,(NGO) ਅਨਾਥ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। == ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ == ਵੀਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਨਮ-ਦਿਨ ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੁੰਮੀਆਂ ਲੈਣ ਲਈ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਗਿੰਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡਜ਼ - ਅਬ ਇੰਡੀਆ ਤੋੜੇਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। 2012 ਵਿੱਚ ਉਹ ਐਫਐਚਐਮ ਇੰਡੀਆ ਦੀ "100 ਸਭ ਤੋਂ ਸੈਕਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ" ਵਿੱਚ 26ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਐਂਜਲਿਨਾ ਜੋਲੀ, ਮੇਗਨ ਫੌਕਸ, ਪੈਰਿਸ ਹਿਲਟਨ, ਕਿਮ ਕਾਰਦਾਸ਼ੀਅਨ, ਸ਼ਿਲਪਾ ਸ਼ੈੱਟੀ ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-bottom: 246px;" ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਭੁਮਿਕ ! scope="col" | ਨੋਟਸ |- | 2000 ! scope="row" |''ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਮੈਂ'' | ਅਮੀਨਾ | ਡੈਬੁਟ ਫਿਲਮ |- | 2002 ! scope="row" |''ਯੇ ਦਿਲ ਆਪਕਾ ਹੂਆ'' | ਸਨਾ |ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਨਿਗਗਾਰ ਅਵਾਰਡ |- | 2003 ! scope="row" |''ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ'' | ਸਬਾ | |- | 2004 ! scope="row" |''ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂ'' | ਜ਼ਾਰੀਨਾ | |- | 2005 ! scope="row" |''ਕੋਈ ਤੁਜ ਸਾ ਕਹਾਂ'' | ਐਮੇਨ |ਲਾਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰੈਸ |- | 2005 ! scope="row" |''ਕਿਓ ਤੁਮਸੇ ਇਤਨਾ ਪਿਆਰ ਹੈ'' | ਐਮਨ | |- | 2007 ! scope="row" |''ਮੁਹੱਬਤ ਸੱਚਿਆ'' |ਨਗਮਾ | ਲਕਸ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰੈਸ |- | 2008 ! scope="row" |''ਕਭੀ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰਨਾ'' | ਨਫ਼ੀਸਾ | |- | 2008 ! scope="row" | ''ਇਸ਼ਕ ਬੇਪਰਵਾਹ'' | ਆਯੀਸ਼ਾਂ | |- | 2012 ! scope="row" |''ਗਲੀ ਗਲੀ ਮੈਂ ਚੋਰ ਹੈ'' | ਖੁਦ |ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਗੀਤ ਚੱਨੋਂ |- | 2012 ! scope="row" |''ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲਵ ਹੋ ਗਿਆ'' | ਖੁਦ |ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਗੀਤ ਫੰਨ ਬਣ ਗਈ |- | 2012 ! scope="row" |''ਦਾਲ ਮੈਂ ਕੁਜ ਕਾਲਾ ਹੈ'' | ਮਲਾਈ |ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਬੋੱਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮ |- | 2013 ! scope="row" |''ਜੱਟ ਇਨ ਗੋਲਮਾਲ'' | ਸੁਜਾਤਾ | ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਗੀਤ ਸ਼ਾਬੋ |- | 2013 ! scope="row" | ''ਜ਼ਿਦਗੀ 50-50'' | ਮਾਧੁਰੀ | |- | 2013 ! scope="row" | '' ਡर्टी ਪਿਕਚਰ: ਸਿਲਕ ਸਕਕਾਟ ਮਾਗਾ'' |ਸਿਲਕ ਸਮਿੱਥਾ / ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ<br> | |- | 2013 ! scope="row" |''ਸੁਪਰ ਮਾਡਲ'' | ਰੂਪਾਲੀ "ਰੋਪਸ" | |- | 2014 ! scope="row" | ''ਮੁੰਬਈ 125 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 3ਡੀ'' |ਪੂਨਮ / ਗੋਸਤ | |- | 2013 ! scope="row" |''ਨਾਗਨਾ ਸਤਯਮ'' |ਡਰਟੀ ਗਰਲ / ਵਿਜੇਲਕਸ਼ਮੀ |ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ |} {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! ਸਾਲ ! style="width:200px;" | ਸ਼ੋਅ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਭਾਸ਼ਾ ! ਚੈੱਨਲ |- | 2008 |''ਹਮ ਸਬ ਉਮੀਦ ਸੇ ਹੈ'' | rowspan="3" | ਖੁਦ | rowspan="3" |ਉਰਦੂ | ਜੀਓ ਟੀਵੀ |- | 2010 |''ਮਿੱਸ ਦੁਨੀਆਂ'' |ਦੁਨੀਆ ਖ਼ਬਰ |- | 2012 | ''ਅਸਤਗਫਾਰ''<ref>{{Cite news|url=http://www.brecorder.com/top-news/113-arts-a-leisure-top-news/68394-veena-malik-to-host-ramadan-show.html|title=Veena Malik to host Ramadan show!?|last=Dar|first=Nida|date=17 July 2012|work=Business Recorder|access-date=8 March 2014}}</ref> |ਹੀਰੋ ਟੀਵੀ |} === ਰਿਆਲਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ === ; ਸਹਿਭਾਗੀ {| class="wikitable" style="margin-bottom: 35px;" ! ਸਾਲ ! width="190" | ਸ਼ੋਅ ! width="140" | ਸਥਾਨ ! width="140" |ਚੈੱਨਲ |- |2010 |<center>''ਬਿੱਗ ਬੋਸ''</center> | <center>ਛੇਵੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ 83ਵੇ ਦਿਨ ਵੇਘਰ</center> |<center>ਕਲਰ</center> |- | rowspan="2" | 2011 |<center>''ਬਿੱਗ ਬੋਸ ਰਿਆਲਟੀ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ''</center> |<center>ਰਨਰ ਆਪ</center> |<center>ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ</center> |- |<center>''ਸੁਪਰ ਸਟਡ''</center> |<center>ਮਹਿਮਾਨ</center> |<center>ਯੂ ਟੀਵੀ ਬਿੰਦਾਸ </center> |} == ਹੋਰ ਦੇਖੋ == * List of Pakistani actresses * [[ਮੀਰਾ (ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ)|Meera]] * [[ਮਥੀਰਾ|Mathira]] == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1984]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਹਿੰਦੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀ) ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] gxr6fuwygh3iiyb1z9fvij880obdz6j 0 116769 843144 565214 2026-07-25T07:54:57Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843144 wikitext text/x-wiki '''ਅਤਰੀ ਕਰ''' ਲੰਮੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ [[ਭਾਰਤ]] ਦੀ ਪਹਿਲੀ [[ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.thebetterindia.com/133102/atri-kar-transgender-bengal-upsc-candidate-others-category-moves-court/|title=Transgender to Write UPSC Exam in Bengal for the First Time|date=2018-03-03|work=The Better India|access-date=2018-04-21|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/133736438/|title=Atri Kar vs The Union Of India & Ors on 16 March, 2017|website=indiankanoon.org|access-date=2018-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.shethepeople.tv/news/bengals-atri-kar-first-transgender-upsc-exam/|title=Bengal's Atri Kar, First Transgender to take UPSC exam in ‘other’ category|website=www.shethepeople.tv|language=en-US|access-date=2018-04-21}}</ref> ==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ== ਅਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ [[ਹੁਗਲੀ]] ਦੀ ਤ੍ਰਿਬੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਨਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ [[ਬਰਦਮਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੁੰਤੀਘਾਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.indiatimes.com/news/india/meet-atri-kar-the-27-yo-transgender-who-fought-for-a-third-option-on-forms-to-identify-her-gender-268767.html|title=Meet Atri Kar, The 27-YO Transgender Who Fought For A Third Option On Forms To Identify Her Sex|work=indiatimes.com|access-date=2018-04-21|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.scoopwhoop.com/Meet-Atri-Kar-The-First-Transgender-Person-In-India-To-Appear-In-A-Civil-Service-Exam/#.qz4ihsvv6|title=Meet Atri Kar, The First Transgender Person In India To Appear In A Civil Service Exam|last=ScoopWhoop|date=2017-01-20|work=ScoopWhoop|access-date=2018-04-21|language=En|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015611/https://www.scoopwhoop.com/Meet-Atri-Kar-The-First-Transgender-Person-In-India-To-Appear-In-A-Civil-Service-Exam/#.qz4ihsvv6|url-status=dead}}</ref> ਕਾਰ ਬ੍ਰ੍ਤਾਤੀ ਬੰਦੀਪਾਧਿਆਏ ਦੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ==ਹਵਾਲੇ== [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਿਲਾ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ]] 3cnsfs2vll71do4dijapi0jdnx7rij8 0 122953 843124 819394 2026-07-24T20:03:45Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843124 wikitext text/x-wiki '''ਸਿਲਚਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ]]: '''Silchar'''), [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ [[ਅਸਾਮ]] ਰਾਜ ਵਿਚ ਕੈਚਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੁਆਟਰ ਹੈ। ਇਹ [[ਗੁਹਾਟੀ|ਗੁਹਾਟੀ ਦੇ]] 343 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [[ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ]] ਨੇ' ਆਈਲੈਂਡ ਆਫ ਪੀਸ 'ਦਾ ਬੋਨਟ ਮੋਟ ਦਿੱਤਾ।<ref name="sentinel6june">{{Cite news|url=http://www.sentinelassam.com/cachar/story.php?sec=2&subsec=12&id=120156&dtP=2012-06-07&ppr=1|title=APCC member for nomination of Gaurav Gogoi from Barak Valley|date=6 June 2012|work=The Sentinel, Assam|access-date=4 July 2012|archive-date=3 ਮਾਰਚ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303213257/http://www.sentinelassam.com/cachar/story.php?sec=2&subsec=12&id=120156&dtP=2012-06-07&ppr=1|dead-url=yes}}</ref> == ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ == ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਹਾਜ਼ ਬਾਰਕ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਇੱਕ ਬਜ਼ਾਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਡੌਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸ਼ੀਲਰ ਚੋਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਂਕ"। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਲਰ ਚੋਰ ਨੂੰ ਸਧਾਰਣ ਨਾਲ ਸਿਲਚਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲਚਰ ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਲਚਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/544040/Silchar|title=Silchar (India) - Britannica Online Encyclopedia|date=|publisher=Britannica.com|access-date=2012-08-17}}</ref> == ਇਤਿਹਾਸ == 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ, [[ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼]] ਚਾਹ ਬਾਗਬਾਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬਰਮੀ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ [[ਮਣੀਪੁਰ|ਮਨੀਪੁਰ]] ਵਿਚ ਗੇਮ [[ਪੋਲੋ|ਪੋਲੋ ਦੀ]] ਮੁੜ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੋਲੋ ਕਲੱਬ ਸਿਲਚਰ ਵਿਖੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="guardspoloclub">{{Cite web|url=http://www.guardspoloclub.com/the-club/the-sport|title=The Sport|website=guardspoloclub|access-date=25 December 2016|archive-date=14 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170114133345/http://www.guardspoloclub.com/the-club/the-sport|dead-url=yes}}</ref><ref name="avictorian">{{Cite web|url=http://www.avictorian.com/polo_gallery.html|title=Polo of Victorians|website=Polo of Victorians|publisher=avictorian.com|access-date=25 December 2016}}</ref> ਪੋਲੋ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੁਕਾਬਲਾਤਮਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਪ ਸਿਲਚਰ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪਲੇਕ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਸਿਲਚਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।<ref name="guardspoloclub"/><ref name="avictorian"/> == ਉਦਯੋਗ == * [[ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ|ਓ.ਐਨ.ਜੀ.ਸੀ.]] ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਧਾਰ ਸ੍ਰੀਕੋਨਾ ਵਿਖੇ, ਸਿਲਚਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਬਰਾਕ ਵੈਲੀ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਕੈਚਰ ਫਾਰਵਰਡ ਬੇਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.ongcindia.com/wps/wcm/connect/ongcindia/Home/Contact_Us/ONGC_Offices/|title=ONGC :: ONGC Offices|publisher=|access-date=8 June 2015}}</ref> * ਕੇਚਰ ਪੇਪਰ ਮਿੱਲ (ਸੀ.ਪੀ.ਐਮ.) ਦੱਖਣੀ ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਰਾਜਾਂ ਮਿਜੋਰਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿਚ ਇਕਲੌਤਾ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਰਿਮੋਟ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੀ ਪੀ ਐਮ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਸਾਲ 2006-07 ਦੌਰਾਨ, ਮਿੱਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ 1,03,155 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ, ਜੋ 103% ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 100% ਸੀ।<ref>{{Cite web |url=http://www.hindpaper.in/mills/cachar.htm |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2019-11-26 |archive-date=2019-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191127074020/http://www.hindpaper.in/mills/cachar.htm |url-status=dead }}</ref> == ਭੂਗੋਲ == ਸਿਲਚਰ ਆਸਾਮ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।<ref name="wikimapia">{{Cite web|url=http://www.wikimapia.org/#lat=24.830052&lon=92.769928&z=13&l=0&m=a&v=2|title=Location of Silchar|website=Wikimapia Foundation|publisher=Wikimapia|access-date=3 March 2014}}</ref><ref name="falling1">{{Cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/03/Silchar.html|title=Silchar, India Page|website=Falling Rain Genomics, Inc.|publisher=Falling Rain Genomics, Inc.|access-date=3 March 2014|archive-date=17 ਸਤੰਬਰ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130917040314/http://www.fallingrain.com/world/IN/03/Silchar.html|url-status=dead}}</ref> ਸਿਲਚਰ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 257.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਔਸਤਨ ਉੱਚਾਈ 25 ਮੀਟਰ (82 ਫੁੱਟ) ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.latlong.net/place/silchar-cachar-assam-india-10577.html|title=Silchar, Cachar, Assam, India Map Lat Long Coordinates|website=www.latlong.net|access-date=2016-02-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304100957/http://www.latlong.net/place/silchar-cachar-assam-india-10577.html|dead-url=yes}}</ref> == ਜਨਸੰਖਿਆ == {{As of|2011}} ਭਾਰਤ ਦੀ [[ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ]], ਸਿਲਚਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,28,324 ਹੈ।<ref name="cen">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=315482|title=Census of India|website=Govt. of India|publisher=Government of India|access-date=20 February 2014}}</ref> ਸਿਲਚਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ 988 ਔਂਰਤਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਪਾਤ 940 ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹਨ। ਸਿਲਚਰ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 90.26% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 84% (2017) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਸਾਖਰਤਾ 92.90% ਅਤੇ ਔਰਤ ਸਾਖਰਤਾ 87.59% ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/census/city/190-silchar.html|title=Silchar City Population Census 2011 {{!}} Assam|website=www.census2011.co.in|access-date=2016-02-26}}</ref> == ਮੌਸਮ == ਸਿਲਚਰ ਵਿਚ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਗਰਮ ਖੰਡੀ ਮਾਨਸੂਨ ਮੌਸਮ (ਕੌਪਨ ਐਮ) ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਂ “ਠੰਡਾ” ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਸਬਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਮੌਸਮ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ “ਠੰਡਾ” ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਮੌਸਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਡਾ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਮ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਠੰਡੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੌਨਸੂਨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਲ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੁਪਹਿਰ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮੱਧ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ ਦੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਸਿਲਚਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਿੱਲ੍ਹਾ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਸਰ ਗਰਮ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਖੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਅਵਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। == ਸਿੱਖਿਆ == === ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ === ਸਿਲਚਰ ਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, [[ਅਸਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋ 1994 ਵਿਚ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈ ਸੀ, ਦੇ ਅਧੀਨ 17 ਸਕੂਲ ਅਤੇ 35 ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਭਾਗ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 56 ਕਾਲਜ ਹਨ<ref name="aus">{{Cite web|url=http://www.aus.ac.in/|title=Assam University, Homepage|website=Assam University|access-date=20 February 2014}}</ref><ref name="aus1">{{Cite web|url=http://www.aus.ac.in/STATISTICAL_DATA_FACT_SHEET_OF_AUS.pdf|title=Statistical Data Fact Sheet of AUS|website=Assam University|publisher=Assam University|access-date=20 February 2014}}</ref> ਸਿਲਚਰ ਦੇ ਕਾਲਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਸਾਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। === ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ === * [[ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿਲਚਰ]] [[ਤਸਵੀਰ:Nit-silchar1.jpg|right|thumb|211x211px| [[ਐੱਨ.ਆਈ.ਟੀ. ਸਿਲਚਰ]] ]] * [http://www.aus.ac.in/TSSOT/ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾ ਸੇਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਅਸਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਿਲਚਰ]<ref>{{Cite web|url=http://www.aus.ac.in/TSSOT/|title=TSSOT|publisher=|access-date=8 June 2015}}</ref> * ਸਿਲਚਰ ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ<ref>{{Cite web |url=http://silcharpolytechnic.in/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2019-11-26 |archive-date=2019-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204160005/http://silcharpolytechnic.in/ |url-status=dead }}</ref> * ਐਨ.ਆਈ.ਏ.ਆਈ.ਐਮ.ਆਈ.ਟੀ.<ref>{{Cite web|url=http://www.natrip.in/index.php/2013-06-29-11-35-28/niaimt-silchar|title=NIAIMT Silchar|last=Super User|publisher=|access-date=8 June 2015|archive-date=2015-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623021649/http://www.natrip.in/index.php/2013-06-29-11-35-28/niaimt-silchar|url-status=dead}}</ref> === ਕਾਲਜ === * ਗੁਰੂ ਚਰਨ ਕਾਲਜ * ਕੈਚਰ ਕਾਲਜ * ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ * ਰਾਧਾਮਾਦਬ ਕਾਲਜ * ਸਿਲਚਰ ਕਾਲਜ<ref>http://www.dheassam.gov.in/circulars-1/meeting%2057.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235739/http://www.dheassam.gov.in/circulars-1/meeting%2057.pdf |date=2016-03-03 }} retrieved on 14 January 2015</ref> * [http://www.ramanujcollege.ac.in ਰਾਮਾਨੁਜ ਗੁਪਤਾ ਜੂਨੀਅਰ ਕਾਲਜ] * ਲਲਿਤ ਜੈਨ ਕਾਮਰਸ ਕਾਲਜ<ref>http://www.dheassam.gov.in/circulars-1/meeting%2057.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303235739/http://www.dheassam.gov.in/circulars-1/meeting%2057.pdf |date=2016-03-03 }} retrieved on 14 January 2015</ref> === ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ === * [[ਸਿਲਚਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ]], 1968 ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਆਸਾਮ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਫਾਰਮੇਸੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name="smc">{{Cite web|url=http://www.smcassam.gov.in|title=Silchar Medical College, Home Page|website=Silchar Medical College|publisher=Silchar Medical College|access-date=20 February 2014}}</ref> === ਲਾਅ ਕਾਲਜ === * ਏ ਕੇ ਚੰਦਾ ਲਾਅ ਕਾਲਜ <ref>{{Cite web|url=http://www.highereducationinindia.com/institutes/a-k-chanda-law-college-1879.php|title=A. K. Chanda Law College|publisher=|access-date=8 June 2015|archive-date=7 ਜੂਨ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607224343/http://www.highereducationinindia.com/institutes/a-k-chanda-law-college-1879.php|url-status=dead}}</ref> ਤਾਰਾਪੁਰ ਵਿਖੇ। == ਏਅਰਵੇਅ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ == ਸਿਲਚਰ ਏਅਰਪੋਰਟ (ਆਈ.ਐਕਸ.ਐਸ.) ਲਗਭਗ ਸਿਲਚਰ ਤੋਂ 22 ਕਿ.ਮੀ., ਕੁੰਭਗਰਾਮ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿਲਚਰ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 51 ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਸਬੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="dna28jun">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-51-new-low-cost-airports-to-be-set-up-pmo-1854583|title=51 new low-cost airports to be set up: PMO|date=28 June 2013|work=Daily News & Analysis|access-date=3 March 2014}}</ref> ਦਸੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ, [[ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ]] ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਸਿਲਚਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਆਲ-ਔਰਤ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੀ ਉਡਾਣ ਭਰੀ, ਜਿਸਦੀ ਕਮਾਨ ਕਪਤਾਨ ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਨੇ ਇੱਕ ਫੋਕਰ ਐੱਫ -27 ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।<ref name="TOI11">{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-08/bangalore/28667869_1_cabin-crew-kolkata-ultra-long-haul-flight|title=Capt V Roopa: Flying high, and back|website=The Times of India|access-date=8 June 2015|archive-date=2011-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20111105032941/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-08/bangalore/28667869_1_cabin-crew-kolkata-ultra-long-haul-flight|dead-url=yes}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤੀ == ਸਿਲਚਰ ਸਿਲਚਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਿਲਚਰ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ|ਭਾਜਪਾ]] ਦੇ ਡਾ: ਰਾਜਦੀਪ ਰਾਏ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://results.eci.gov.in/pc/en/constituencywise/ConstituencywiseS032.htm?ac=2|title=General Elections 2019|date=01/06/2019|website=Election Commission of India|access-date=01/06/2019}}</ref> == ਸਿਲਚਰ ਤੋਂ ਲੋਕ == * ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਚੰਦਾ * ਨਿਬਾਰਨ ਚੰਦਰ ਲਾਸਕਰ * ਨਿਹਾਰ ਰੰਜਨ ਲਸਕਰ * ਨੂਰੂਲ ਹੁੱਡਾ * ਮੋਇਨੂਲ ਹੋੱਕ ਚੌਧਰੀ * ਉਲਾਸਕਰ ਦੱਤਾ * ਸੰਤੋਸ਼ ਮੋਹਨ ਦੇਵ * ਕਬੀਂਦਰ ਪੁਰਖਯਸ੍ਥਾ * ਬੀ ਬੀ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ * [[ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ]] * ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਪਾਲ * ਕਲਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ == ਹਵਾਲੇ == 29v9qvrne94ju2qqdxat1b36gd0lhit 0 141837 843143 840206 2026-07-25T07:09:54Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843143 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |image=MJK 37447 Agnès Varda (Berlinale 2019) (cropped).jpg }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਅਗਨੇਸ ਵਰਦਾ''' ( French: [aɲɛs vaʁda] [ਆਨਿਅਸ ਵਰਦਾ]; ਜਨਮ '''ਅਰਲੇਟ ਵਰਦਾ''', 30 ਮਈ 1928 – 29 ਮਾਰਚ 2019) ਇੱਕ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮੋਹਰੀ ਕੰਮ 1950 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਫਿਲਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ [[ਯਥਾਰਥਵਾਦ (ਕਲਾ)|ਯਥਾਰਥਵਾਦ]] ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, [[ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ|ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ]] ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ। <ref>{{Cite web|url=https://www.connaissancedesarts.com/photographie/disparition-de-la-realisatrice-francaise-agnes-varda-11117670/|title=Disparition de la réalisatrice française Agnès Varda|date=2019-03-29|website=Connaissance des Arts|language=fr|access-date=2020-09-29}}</ref> ਵਰਦਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ (ਅਸਲ ਸਥਾਨ) ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਧੁਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਬਾਹਰ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲੈਂਡਸਕੇਪਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤੇ ਸੈੱਟਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਟ ਕੀਤੇ ਬੈਕਡ੍ਰੌਪਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਆਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੈਰ-ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ 1950 ਦੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਵੀ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ। ਵਰਦਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ'' (1955) ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ''ਕਲੀਓ 5 ਤੋਂ 7'' (1962), ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ, ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ; ''ਵੈਗਾਬੋਂਡ'' (1985), ਅਤੇ ''ਕੁੰਗ ਫੂ ਮਾਸਟਰ'' (1988) ਸੀ। ਵਰਦਾ ਨੂੰ ''ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰਜ਼'' (1968), ''ਦ ਗਲੇਨਰਜ਼ ਐਂਡ ਆਈ'' (2000), ''ਦ ਬੀਚਸ ਆਫ ਐਗਨਸ'' (2008), ''ਫੇਸ ਪਲੇਸਜ਼'' (2017), ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅੰਤਿਮ ਫਿਲਮ, ''ਐਗਨਸ ਦੁਆਰਾ ਵਰਦਾ'' ਵਰਗੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। (2019)। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ [[ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੌਰਸੀਜ਼ੇ|ਮਾਰਟਿਨ ਸਕੋਰਸੇਸ]] ਨੇ ਵਰਦਾ ਨੂੰ "ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ" ਦੱਸਿਆ। <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/race/telluride-martin-scorsese-calls-agnes-varda-one-gods-at-fest-tribute-1235935|title=Telluride Martin Scorsese Calls Agnes Varda one of the Gods|website=The Hollywood Reporter|access-date=November 26, 2020}}|</ref> ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ [[ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|ਕਾਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨਰੇਰੀ ਪਾਮ ਡੀ'ਓਰ, ਵੇਨਿਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਲਾਇਨ, ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫੀਚਰ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਨਰੇਰੀ ਆਸਕਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-41185923|title=Meet the first female director to get an honorary Oscar|date=September 7, 2017|website=[[BBC]]|access-date=November 17, 2020}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਵਰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਮਈ 1928 ਨੂੰ ਆਈਕਸਲੇਸ, ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼, ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੀਅਨ (ਨੀ ਪਾਸਕੇਟ) ਅਤੇ ਯੂਜੀਨ ਜੀਨ ਵਰਦਾ, ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/film/29/Agnes-Varda.html|title=Agnes Varda Biography (1928-)|date=30 May 1928|publisher=Filmreference.com|access-date=10 September 2017}}</ref> ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੇਟ, ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਗ੍ਰੀਕ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ [[ਅਨਾਤੋਲੀਆ|ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਈਨਰ]] ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੀ ਸੀ। ਵਰਦਾ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਐਗਨਸ [ਆਨਿਅਸ] ਰੱਖ ਲਿਆ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੇਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਹੀ 'ਤੇ ਉਸੇ ਦੁਰਾਨ ਵਰਦਾ ਨੇ ਲਾਇਸੀ ਏਟ ਕਾਲਜ ਵਿਕਟਰ-ਡੁਰਯੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਅਤੇ [[ਪੈਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਸੋਰਬੋਨ]] ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। <ref name="encyclopedia_com">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/film-and-television-biographies/agnes-varda|title=Agnes Varda facts, information, pictures {{!}} Encyclopedia.com articles about Agnes Varda|website=www.encyclopedia.com|language=en|access-date=10 April 2018}}</ref> ਉਸਨੇ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ "ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਖਦਾਈ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਿਸਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਇਸ ਸਲੇਟੀ, ਅਣਮਨੁੱਖੀ, ਉਦਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਯਾਦ ਦਿੱਤੀ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਸੋਰਬੋਨ ਵਿਖੇ ਕਲਾਸਾਂ ਨੂੰ "ਮੂਰਖ, ਪੁਰਾਤਨ, ਅਮੂਰਤ, [ਅਤੇ] ਉਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਣਉਚਿਤ" ਦੱਸਿਆ। <ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8aEYAAAAIAAJ|title=World Film Directors – Volume 2: 1945 – 1985|last=Wakeman|first=John|date=1987|publisher=Hw Wilson Company|isbn=9780824207632|series=World Film Directors|pages=1142|language=en}}</ref> == ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕਰੀਅਰ == ਵਰਦਾ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਕਿਉਰੇਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਏਕੋਲੇ ਡੂ ਲੂਵਰੇ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, <ref name="encyclopedia_com"/> ਪਰ ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਵੌਗੀਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। <ref name=":0"/> ਉਸਨੇ ਲੈਫਟ ਬੈਂਕ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਟਿਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮੈਟਿਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤਰਲ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ: "ਮੈਂ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਆਂ।" <ref name="Darke">Darke, Chris. "Agnes Varda." ''Sight & Sound,'' vol. 25, no. 4, April 2015, pp. 46–50. ''Film & Television Literature Index with Full Text'', EBSCO''host.''</ref> <ref>Interestingly, a particular photo taken by Varda in Portugal in the 1950s inspired the book [https://www.wook.pt/livro/a-tale-of-two-cities-steve-harrison/23224417 A Tale of Two Cities] (and a homonymous [[imdbtitle:8316046|documentary]]) by historian Steve Harrison (2017).</ref> ਵਰਦਾ ਨੇ ਸਟਿਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਦੀ ਹੈ: "ਮੈਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਮੂਲੀ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਜੀਵਨ ਕਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ 'ਰਚਨਾਵਾਂ' ਕਿਹਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਿਹੀ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਰਚਨਾ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹੀ ਸੀ।" <ref name="Darke">Darke, Chris. "Agnes Varda." ''Sight & Sound,'' vol. 25, no. 4, April 2015, pp. 46–50. ''Film & Television Literature Index with Full Text'', EBSCO''host.''</ref> 1951 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਜੀਨ ਵਿਲਰ ਨੇ 'ਥੀਏਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਪੂਲਰ' ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਐਵੀਗਨਨ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਸਟੇਜ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। <ref name="encyclopedia_com"/> ਉਸਨੇ 1951 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ 'ਥੀਏਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਪੂਲਰ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਸਾਖ ਵਧੀ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋ-ਜਰਨਲਿਸਟ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। <ref name=":0"/> ਵਰਦਾ ਦੀ ਸਥਿਰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਮੋਸ਼ਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite book|title=Agnes Varda between Film, Photography, and Art|url=https://archive.org/details/agnesvardabetwee0000dero|last=DeRoo|first=Rebecca|publisher=University of California Press|year=2018|isbn=9780520279407|location=Oakland|pages=[https://archive.org/details/agnesvardabetwee0000dero/page/43 43]–45, 88, 108–110}}</ref> ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ'' ਬਣਾਈ — ਬਿਨਾਂ ਤਜਰਬੇ ਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇ, ਫਿਲਮ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ — ਮੈਂ ਹਰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲਈਆਂ ਜੋ ਮੈਂ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਫੋਟੋਆਂ ਜੋ ਲਗਭਗ ਸ਼ਾਟਸ ਲਈ ਮਾਡਲ ਹਨ। . ਅਤੇ ਮੈਂ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਕੈਮਰਾ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਕਿਸ ਲੈਂਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਨਾਲ?" ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ:<blockquote>ਮੈਂ 1982 ਵਿੱਚ ''ਯੂਲੀਸ''ਸ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਕਿ 1954 ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫੋਟੋ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਉਸੇ ਬੇਲੋਜ਼ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ''ਯੂਲੀਸਸ'' ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, 'ਮੈਂ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦੇਖਦੀ ਸੀ।' ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਇਹ ਫੋਟੋ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਕੈਮਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਫਰੇਮ ਕਰੋਗੇ, ਇਸਲਈ ਮੈਂ ਕੈਮਰੇ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰੈਸਾਈ (ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ) ਨੂੰ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਵਾਚਿਆ/ਦੇਖਿਆ। <ref name="Darke">Darke, Chris. "Agnes Varda." ''Sight & Sound,'' vol. 25, no. 4, April 2015, pp. 46–50. ''Film & Television Literature Index with Full Text'', EBSCO''host.''</ref></blockquote>2010 ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਗੈਲਰੀ ਨਥਾਲੀ ਓਬਾਡੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। <ref>[[:fr:Point de vue (magazine)|Point de Vue]], 16 June 2016, « Agnès Varda, la joconde de la rue Daguerre »</ref> == ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੈਰੀਅਰ == ਵਰਦਾ ਦਾ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੈਰੀਅਰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਖਾਸ ਉਸ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। <ref name="Smith1998">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iddRAQAAIAAJ|title=Agnès Varda|last=Smith|first=Alison|date=1998|publisher=Manchester University Press|isbn=9780719050619|location=Manchester|oclc=39443910}}</ref> {{Rp|3}}ਇੱਕ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮਾਧਿਅਮ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਅਤੇ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 20 ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇਅ ਲਿਖਿਆ ਸੀ "ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਖਤਮ ਕਰ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ: 'ਮੈਂ ਉਸ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਸ਼ੂਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗੀ,' ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਬਣਾਇਆ।" ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਔਖੀ ਲੱਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖਣ ਵਾਂਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਨਾਰੀਤਵ ਸੀ। ''ਦ ਬੀਲੀਵਰ'' ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ( ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ'' ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ) ਉਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://www.believermag.com/issues/200910/?read=interview_varda|title=Agnès Varda [FILMMAKER]|last=Heti|first=Sheila|authorlink=Sheila Heti|access-date=29 October 2014|archive-date=22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422124943/https://believermag.com/issues/200910/?read=interview_varda|url-status=dead}}</ref> === ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟ'' (1954) === ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਪਸੰਦ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕਸਬੇ ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰ ਦੋਸਤ ਲਈ ਫਿਲਮਾਂਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 1954 ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟ'', ਇੱਕ ਨਾਖੁਸ਼ ਜੋੜੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਹੈ। <ref name="Neupert">Neupert, Richard. ''A History of the French New Wave Cinema'', University of Wisconsin Press, 2007. Pg. 57.</ref> ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਰਦਾ ਗੈਸਟਨ ਬੈਚਲਰਡ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੋਰਬੋਨ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। "ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਕਲਪਨਾ ਡੇਸ ਮੈਟੀਰੇਸ' ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਪਦਾਰਥਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ [[ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ]] ਵਿੱਚ ਠੋਸ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।" ਇਹ ਵਿਚਾਰ ''La Pointe Courte'' ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਰਿੱਤਰ ਅਮੂਰਤਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਦੋ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ, ਸਿਲਵੀਆ ਮੋਨਫੋਰਟ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪ ਨੋਇਰੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਓਰੀਅਲਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੁਮੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। <ref name="Fitterman">Fitterman-Lewis, ''To Desire Differently'', Columbia University Press, 1996, pp. 215-245.</ref> ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵਰਦਾ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ "ਲੇਫਟ ਬੈਂਕ" ਫਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਐਲੇਨ ਰੇਸਨੇਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ "ਲਗਭਗ ਉਹ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਖੁਦ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ" ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲ੍ਮ ''ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਮੋਨ ਅਮੋਰ'' ਵਰਗੀ ਸੀ। (1959)। ਵਰਦਾ ਦੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਰੇਸਨੇਇਸ ਫਿਲਮ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਲੁਚੀਨੋ ਵਿਸਕੋਂਟੀ, ਮਾਈਕਲਐਂਜਲੋ ਐਂਟੋਨੀਓਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ "ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸਿਨੇਮੇਥੇਕ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉਹ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" ਰੇਸਨੇਸ ਅਤੇ ਵਰਦਾ ਉਮਰ ਭਰ ਦੇ ਦੋਸਤ ਬਣੇ ਰਹੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੇਸਨੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ "ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ" ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। <ref name=":0"/> ''ਕਾਹੀਅਰਸ ਡੂ ਸਿਨੇਮਾ'' ਦੁਆਰਾ ਫਿਲਮ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ: ਆਂਡਰੇ ਬਾਜ਼ਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਾਹਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ।" <ref>{{Cite web|url=http://www.newwavefilm.com/french-new-wave-encyclopedia/la-pointe-courte.shtml|title=LA POINTE COURTE - Agnes Varda|website=www.newwavefilm.com|access-date=1 April 2019}}</ref> ਫ੍ਰੈਂਕੋਇਸ ਟਰੂਫੌਟ ਨੇ ਇਸਨੂੰ "ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਕੰਮ, ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ, ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ" ਕਿਹਾ। <ref>{{Cite web|url=http://www.wga.org/news-events/news/press/2019/french-filmmaker-agnes-varda-to-receive-2019-jean-renoir-award|title=French Filmmaker Agnès Varda to Receive WGAW's 2019 Jean Renoir Award for International Screenwriting Achievement|website=www.wga.org|language=en|access-date=1 April 2019|archive-date=1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401013749/https://www.wga.org/news-events/news/press/2019/french-filmmaker-agnes-varda-to-receive-2019-jean-renoir-award|url-status=dead}}</ref> ਵਰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫਿਲਮ "ਤੋਪ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਹਿੱਟ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਬਿਤਾਉਣੇ ਪਏ ਸਨ।" <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag needs a citation. (April 2019)">ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਲਈ ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> ਪਰ ਫਿਲਮ ਵਿੱਤੀ ਅਸਫਲ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਵਰਦਾ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। <ref name=":0" /> ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਦੀ ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ'' ਨੂੰ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। <ref>{{Cite news|url=https://www.criterion.com/explore/178-agnes-varda|title=Agnès Varda|work=The Criterion Collection|access-date=10 April 2018}}</ref> ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਕਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ "ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹਨ"। <ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2017/film/awards/agnes-varda-faces-places-governors-awards-2017-1202606838/|title=Agnès Varda on Radical Filmmaking: 'I Never Thought I Didn't Have the Right'|last=Rizzo|first=Carita|date=10 November 2017|work=Variety|access-date=10 April 2018|language=en-US}}</ref> === ''ਕਲੀਓ 5 ਤੋਂ 7'' (1961) === ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟ'' ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਟੂਰਿਸਟ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪੈਸੇ ਲਾਏ ਗਏ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਦਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ''ਲ'ਓਪੇਰਾ-ਮੌਫੇ'', ਰੂਏ ਮੌਫੇਟਾਰਡ ਸਟ੍ਰੀਟ ਮਾਰਕੀਟ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਨੇ 1958 ਦੇ ਬ੍ਰਸੇਲਜ਼ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। <ref name=":0"/> ''5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਕਲੀਓ'' ਦੋ ਅਸਾਧਾਰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌਪ ਗਾਇਕ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਬਾਇਓਪਸੀ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਤਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਰਦਾ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਟ੍ਰੋਪ ਹੈ। <ref name="Wilson1999">{{Cite book|title=French Cinema since 1950: Personal Histories.|last=Emma|first=Wilson|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|year=1999|isbn=0715628496|location=[[Lanham, MD]]|pages=42–46|chapter=3. Mourning Films I.|author-link=Emma Wilson}}</ref> ਡੂੰਘੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ''5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ'' ਕਲੀਓ ਨੇ ਕਲੀਓ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲੀਓ ਦੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ "ਦੇਖਣ-ਦੇਖਣ" ਗੁਣਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਵਿੱਗ) ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ''5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ'' ਕਲੀਓ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗਲਪ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟੇ'' ਸੀ। ਇਹ ਫਿਲਮ [[ਡਾਇਜੀਸਿਸ|ਡਾਈਜੇਟਿਕ]] ਐਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਮ 5 ਤੋਂ 7 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਰਨ-ਟਾਈਮ 89 ਮਿੰਟ ਹੈ। <ref name="Fitterman">Fitterman-Lewis, ''To Desire Differently'', Columbia University Press, 1996, pp. 215-245.</ref> === ਸਿਨੇ-ਟਾਮਾਰਿਸ (1977) === 1977 ਵਿੱਚ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ, [https://www.cine-tamaris.fr/ ਸਿਨੇ-ਟੈਮਾਰਿਸ ਦੀ] ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। <ref name="senses">{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/varda/|title=Agnes Varda|last=Carter|first=Helen|website=Senses of Cinema|access-date=29 October 2014|archive-date=6 ਸਤੰਬਰ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906230042/http://sensesofcinema.com/2002/great-directors/varda/|url-status=dead}}</ref> 2013 ਵਿੱਚ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਕਾਉਂਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਨੇ ''ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਰਦਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ, ਐਗਨਸ ਵਰਦਾ ਦਾ'' ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://www.lacma.org/art/exhibition/agn%C3%A8s-varda-californialand|title=Agnès Varda in Californialand|website=www.lacma.org|access-date=24 October 2014}}</ref> === ''ਵੈਗਾਬੋਂਡ'' (1985) === === ''ਜੈਕੋਟ ਡੀ ਨੈਂਟਸ'' (1991) === === ''ਦਿ ਗਲੇਨਰਜ਼ ਐਂਡ ਆਈ'' (2000) === [[ਤਸਵੀਰ:Agnès_Varda_at_Guadalajara_Film_Festival.jpg|thumb| ਵਰਦਾ 2010 ਵਿੱਚ ਗੁਆਡਾਲਜਾਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]] === ''ਫੇਸ ਪਲੇਸ'' (2017) === == ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ == === ਫ੍ਰੈਂਚ ਨਿਊ ਵੇਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ === === ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ === == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ == == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ == [[ਤਸਵੀਰ:Cannes_handprints.jpg|thumb| ਕਾਨਸ ਵਿਖੇ ਵਰਦਾ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ]] ਵਰਦਾ 2005 ਵਿੱਚ ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 1983 ਵਿੱਚ ਵੇਨਿਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। <ref name="Juries 2005 : All the Juries">{{Cite web|url=http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2005/allJury.html|title=Juries 2005 : All the Juries|website=Festival de Cannes|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092218/http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2005/allJury.html|archive-date=4 March 2016|access-date=30 March 2019}}</ref> <ref name="Giurie anni ’80">{{Cite web|url=http://www.carnivalofvenice.com/?page_id=122&lang=en+Juries+for+the+1980s|title=Giurie anni '80|website=Carnival of Venice|archive-url=https://web.archive.org/web/20120830025432/http://www.carnivalofvenice.com/?page_id=122|archive-date=30 August 2012|access-date=30 March 2019}}</ref> 2002 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫ੍ਰੈਂਚ ਅਕੈਡਮੀ ਇਨਾਮ, ''ਰੇਨੇ ਕਲੇਅਰ ਅਵਾਰਡ'' ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/agnes-varda-obituary|title=Agnès Varda, Acclaimed French Filmmaker and "Grandmother of the New Wave," Is Dead at Age 90|date=29 March 2019|website=Vogue|language=en|access-date=30 March 2019}}</ref> 4 ਮਾਰਚ 2007 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਦੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰੈਂਡ ਅਫਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। <ref name="legiondhonneur.fr">{{Cite web|url=http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/conferen/donnedieu/avarda.html|title=Elévation d'Agnès Varda à la dignité de Grand officier dans l'ordre national du mérite|publisher=[[Ministry of Culture (France)]]|language=fr|trans-title=Elevation of Agnès Varda to the honor of Grand Officer of the National Order of Merit|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125120721/http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/conferen/donnedieu/avarda.html|archive-date=25 January 2018}}</ref> 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਨੂੰ, ਉਸਨੂੰ ਕਮਾਂਡਰ ਡੇ ਲਾ ਲੀਜਿਅਨ ਡੀ'ਹੋਨੂਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://www.lemonde.fr/politique/article/2009/04/12/legion-d-honneur-plusieurs-proches-de-sarkozy-promus_1179810_823448.html|title=Légion d'honneur : Vincent Bolloré et Max Gallo promus|date=12 April 2009|publisher=[[Lemonde.fr]]|language=fr|trans-title=Legion of Honor: Vincent Bolloré and Max Gallo promoted}}</ref> ਮਈ 2010 ਵਿੱਚ ਵਰਦਾ ਨੂੰ [[ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਫੋਰਟਨਾਈਟ ਦਾ 8ਵਾਂ ਕੈਰੋਸੇ ਡੀ ਓਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। <ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2010/film/markets-festivals/spotlight-on-sidebars-1118017346/|title=Spotlight on sidebars|last=Mintzer|first=Jordan|date=7 April 2010|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=25 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180125114931/http://variety.com/2010/film/markets-festivals/spotlight-on-sidebars-1118017346/|archive-date=25 January 2018|last2=Keslassy|first2=Elsa}}</ref> 22 ਸਤੰਬਰ 2010 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਲੀਜ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite web|url=https://www.uliege.be/cms/c_492494/fr/rentree-academique-a-l-universite-de-liege-22/09/2010|title=Rentrée académique à l'Université de Liège|date=22 September 2010|website=[[University of Liège]]|language=fr|access-date=30 March 2019|archive-date=17 ਮਾਰਚ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210317042813/https://www.uliege.be/cms/c_492494/fr/rentree-academique-a-l-universite-de-liege-22/09/2010|dead-url=yes}}</ref> 14 ਮਈ 2013 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਰਾਸ ਲਈ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। <ref name="legiondhonneur.fr" /> 22 ਮਈ 2013 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ 2013 ਦਾ FIAF ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। <ref>{{Cite web|url=http://fiafnet.org/uk/news/21.html|title=2013 FIAF Award presented to French Filmaker {{sic|hide=y}} Agnès Varda during the International Cannes Film Festival|date=27 May 2013|website=[[fiafnet.org]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130906004346/http://fiafnet.org/uk/news/21.html|archive-date=6 September 2013|access-date=25 January 2018}}</ref> 10 ਅਗਸਤ 2014 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੇ 67ਵੇਂ ਲੋਕਾਰਨੋ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਲੀਓਪਾਰਡ ਆਫ ਆਨਰ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। <ref name="www.cineuropa.org">{{Cite web|url=http://www.cineuropa.org/it.aspx?t=interview&l=en&did=261466|title=Agnès Varda • Director|last=Llanos Martinez|first=Hector|website=www.cineuropa.org|access-date=26 September 2014}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਕੀਰਾ ਮੁਰਾਤੋਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਦੂਜੀ ਔਰਤ ਸੀ। <ref name="Leopard of Honour Award">{{Cite web|url=http://www.cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=259544|title=The Leopard of Honour at the Locarno Film Festival will this year celebrate the great Agnès Varda|last=Del Don|first=Georgia|website=www.cineuropa.org|access-date=26 September 2014|archive-date=26 ਜਨਵਰੀ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180126012416/http://www.cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=259544|url-status=dead}}</ref> 13 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਨਰੇਰੀ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ । <ref>{{Cite web|url=http://www.cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=265408|title=EFA honours Agnès Varda|website=Cineuropa|access-date=3 November 2014|archive-date=3 ਨਵੰਬਰ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141103215636/http://www.cineuropa.org/nw.aspx?t=newsdetail&l=en&did=265408|url-status=dead}}</ref> 24 ਮਈ 2015 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਪਾਮ ਡੀ'ਓਰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਆਨਰੇਰੀ ਪਾਮ ਡੀ ਓਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/article/61348.html|title=A Palme d'honneur to Agnès Varda|website=[[festival-cannes.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518093527/http://www.festival-cannes.com/en/article/61348.html|archive-date=18 May 2015|access-date=9 May 2015}}</ref> 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਂਡ ਅਫਸਰ ਡੇ ਲਾ ਲੀਜਿਅਨ ਡੀ'ਹੋਨੂਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। <ref>{{Cite news|url=http://www.ladepeche.fr/article/2017/04/16/2557161-legion-honneur-francois-pinault-laurent-fabius-agnes-varda-distingues.html|title=Légion d'honneur: François Pinault, Laurent Fabius et Agnès Varda distingués|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417211510/http://www.ladepeche.fr/article/2017/04/16/2557161-legion-honneur-francois-pinault-laurent-fabius-agnes-varda-distingues.html|archive-date=17 April 2017|publisher=[[Agence France-Presse]]|language=fr|trans-title=Legion of Honor: François Pinault, Laurent Fabius and Agnès Varda honored|via=[[La Dépêche du Midi]]}}</ref> ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਆਈ ਦੀ 2017 ਦੀ "ਅਨਫਰਗੇਟੇਬਲਜ਼" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=http://realscreen.com/2017/10/19/ciff-17-cinema-eye-unveils-unforgettables/|title=CIFF '17: Cinema Eye unveils "Unforgettables"|last=Alcinii|first=Daniele|date=19 October 2017|publisher=Realscreen|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029173755/http://realscreen.com/2017/10/19/ciff-17-cinema-eye-unveils-unforgettables/|archive-date=29 October 2017|access-date=29 November 2017}}</ref> 11 ਨਵੰਬਰ 2017 ਨੂੰ, ਵਰਦਾ ਨੂੰ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅਕੈਡਮੀ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ। <ref>{{Cite web|url=http://www.oscars.org/news/academy-honor-charles-burnett-owen-roizman-donald-sutherland-and-agnes-varda-oscars-2017|title=THE ACADEMY TO HONOR CHARLES BURNETT, OWEN ROIZMAN, DONALD SUTHERLAND AND AGNÈS VARDA WITH OSCARS AT 2017 GOVERNORS AWARDS &#124; Oscars.org &#124; Academy of Motion Picture Arts and Sciences|date=6 September 2017|publisher=[[Oscars.org]]|access-date=10 September 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://en.unifrance.org/news/15093/agnes-varda-the-first-female-director-to-receive-a-governors-award-in-hollywood|title=Agnès Varda, the first female director to receive a Governors Award in Hollywood - uniFrance Films|date=14 November 2017|website=[[UniFrance|En.unifrance.org]]|access-date=29 November 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.varsity.co.uk/film-and-tv/14086|title=Academy Honorary Award 2017: Le Bonheur is tainted by hypocrisy|date=24 November 2017|website=[[Varsity (Cambridge)|Varsity]]|access-date=29 November 2017}}</ref> ਇਹ ਇਨਾਮ 9ਵੇਂ ਸਲਾਨਾ ਗਵਰਨਰ ਅਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ''ਫੇਸਜ਼ ਪਲੇਸਜ਼'' ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ (ਉਹ ਸਾਥੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਜੇਮਸ ਆਈਵਰੀ ਨਾਲੋਂ ਅੱਠ ਦਿਨ ਵੱਡੀ ਸੀ)। <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/films/2018/01/23/french-director-agnes-varda-89-becomes-oldest-ever-oscar-nominee/|title=French director Agnès Varda, 89, becomes oldest ever Oscar nominee|website=[[The Daily Telegraph]]|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/films/2018/01/23/french-director-agnes-varda-89-becomes-oldest-ever-oscar-nominee/|archive-date=12 January 2022|url-access=subscription}}</ref> 1985 ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ''ਵੈਗਾਬੋਂਡ'' ਲਈ, ਉਸਨੇ 42ਵੇਂ ਵੇਨਿਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਗੋਲਡਨ ਲਾਇਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite web|url=https://www.labiennale.org/en/history-venice-film-festival|title=History of the Venice Film Festival|date=7 December 2017|website=La Biennale di Venezia|language=en|access-date=30 March 2019}}</ref> 2009 ਵਿੱਚ, ''The Beaches of Agnès'' ਨੇ 34ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਰ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। <ref>{{Cite web|url=http://www.lescesarducinema.com/#palmares|title=Accueil - Académie des Arts et Techniques du Cinéma|publisher=Lescesarducinema.com|access-date=10 September 2017}}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਰਦਾ ਅਕੈਡਮੀ ਆਨਰੇਰੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਨਰੇਰੀ ਆਸਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। <ref>{{Cite magazine|last=JR|author-link=JR (artist)|date=4 April 2019|title='She Was Always in the Present.' Artist JR on the Films and Friendship of Agnès Varda|url=http://time.com/5564179/agnes-varda-obituary-jr/|magazine=Time|access-date=13 ਮਈ 2022|archive-date=13 ਮਈ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513035634/https://time.com/5564179/agnes-varda-obituary-jr/|url-status=dead}}</ref> 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਆਨਰੇਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ [[ਐਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਗਵਰਨਰ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, [[ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ|ਬੀਬੀਸੀ]] ਨੇ 84 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 368 ਫਿਲਮ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਪੋਲ ਕੀਤਾ। ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ: ''ਦ ਬੀਚਸ ਆਫ਼ ਐਗਨਸ'', ''ਵਨ ਸਿੰਗਜ਼, ਦ ਅਦਰ'' ਡਜ਼ਨਟ, ''ਦ ਗਲੇਨਰਜ਼ ਐਂਡ ਆਈ'', ''ਲੇ ਬੋਨਹੂਰ'', ''ਵੈਗਾਬੋਂਡ'', ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ-ਦੋ ਐਂਟਰੀ, ''ਕਲੀਓ 5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ'' <ref name="BBC 100 greatest">{{Cite news|url=http://www.bbc.com/culture/story/20191125-the-100-greatest-films-directed-by-women-poll|title=The 100 greatest films directed by women|date=26 November 2019|work=BBC|access-date=28 December 2019}}</ref> <ref name="James BBC Varda">{{Cite news|url=http://www.bbc.com/culture/story/20191125-greatest-films-directed-by-women-film-poll-agns-varda|title=Why Agnès Varda's Cléo from 5 to 7 deserves to be a classic|last=James|first=Caryn|date=26 November 2019|work=BBC|access-date=28 December 2019}}</ref> == ਪਿਛਾਖੜੀ == [[ਬੀਲਦਮੁਸੀਟ|ਬਿਲਡਮੁਸੇਟ]], ਉਮਿਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਵੀਡਨ ਵਿਖੇ ਐਗਨਸ ''ਵਰਦਾ'' । 2 ਜੂਨ, 2013 - ਅਗਸਤ 18, 2013 <ref>{{Cite web|url=https://www.dn.se/kultur-noje/film-tv/helena-lindblad-filmens-lekfulla-lilla-gumma-brann-for-bade-verkligheten-och-fantasin/|title=Helena Lindblad: Filmens lekfulla lilla gumma brann för både verkligheten och fantasin|date=29 March 2019|website=DN.SE}}</ref> == ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ == [[ਤਸਵੀਰ:Agnes_varda.jpg|right|thumb| ਵਰਦਾ ਹਾਰਵਰਡ ਫਿਲਮ ਆਰਕਾਈਵ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਪਿਛਾਖੜੀ ਲੜੀ 'ਤੇ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ]] === ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ <ref name="filmog">{{Cite web|url=http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-2492/filmographie/|title=Agnès Varda: Filmographie|website=Allocine|access-date=29 March 2019}}</ref> ! ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਰਲੇਖ ! ਕ੍ਰੈਡਿਟ |- | 1955 | ''ਲਾ ਪੁਆਇੰਟ ਕੋਰਟ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1962 | ''ਕਲੀਓ ਡੀ 5 à 7'' | ''ਕਲੀਓ 5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1965 | ''Le Bonheur'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1966 | ''Les Creatures'' | ''ਜੀਵ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1967 | ''ਲੋਇਨ ਡੂ ਵੀਅਤਨਾਮ'' | ''ਵਿਅਤਨਾਮ ਤੋਂ ਦੂਰ'' | ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ |- | 1969 | ''ਸ਼ੇਰ ਪਿਆਰ'' | ''ਸ਼ੇਰ ਪਿਆਰ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ |- | 1975 | ''ਡੈਗੁਏਰੀਓਟਾਈਪਸ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1977 | ''L'Une chante, l'autre Pas'' | ''ਇੱਕ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1981 | ''ਮੁਰ ਮਰਸ'' | ''ਮੂਰਲ ਮੂਰਲਸ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1981 | ''ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ'' | ''ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1985 | ''ਸੰਸ ਤੋਇਤ ਨ ਲੋਇ ॥'' | ''ਭਗੌੜਾ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ |- | 1988 | ''ਜੇਨ ਬੀ ਪਾਰ ਐਗਨੇਸ ਵੀ.'' | ''ਐਗਨਸ ਵੀ ਦੁਆਰਾ ਜੇਨ ਬੀ.'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕ |- | 1987 | ''Le Petit amour'' | ''ਕੁੰਗ ਫੂ ਮਾਸਟਰ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1991 | ''ਜੈਕੋਟ ਡੀ ਨੈਂਟਸ'' | ''ਜੈਕੋਟ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1993 | ''Les demoiselles ont eu 25 ans'' | ''ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ 25 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਹਨ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1994 | ''Les Cent et une nuits de Simon Cinema'' | ''ਏ ਹੰਡ੍ਰੇਡ ਐਂਡ ਵਨ ਨਾਈਟਸ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1995 | ''L'univers de Jacques Demy'' | ''ਜੈਕ ਡੇਮੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2000 | ''Les Glaneurs et la glaneuse'' | ''ਦਿ ਗਲੇਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਈ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸੰਪਾਦਕ |- | 2002 | ''Les Glaneurs et la glaneuse... deux ans après'' | ''ਦਿ ਗਲੇਨਰਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਂ: ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ'' | ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਸੰਪਾਦਕ |- | 2004 | ''ਸਿਨੇਵਰਦਾਫੋਟੋ'' | ''ਸਿਨੇਵਰਦਾਫੋਟੋ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2006 | ''Quelques veuves de Noirmoutier'' | ''Noirmoutier ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿਧਵਾਵਾਂ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2008 | ''Les plaages d'Agnès'' | ''ਐਗਨਸ ਦੇ ਬੀਚ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ |- | 2017 | ''ਵਿਸੇਜ਼ ਪਿੰਡਾਂ'' | ''ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੋ'' | ਡਾਇਰੈਕਟਰ |- | 2019 | ''ਵਰਦਾ ਪਾਰ ਅਗਨੇਸ'' | ''ਐਗਨੇਸ ਦੁਆਰਾ ਵਰਦਾ'' | ਡਾਇਰੈਕਟਰ |} === ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ <ref name="filmog"/> ! ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਰਲੇਖ ! ਕ੍ਰੈਡਿਟ |- | 1958 | ''L'opéra-mouffe'' | ''ਇੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਦੀ ਡਾਇਰੀ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1958 | ''La cocotte d'azur'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1958 | ''Du coté de la cote'' | ''ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ / ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1958 | ''Ô saisons, ô châteaux'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1961 | ''Les fiancés du pont MacDonald<br /><br /><br /><br />''<nowiki></br></nowiki> ''(Méfiez-vous des lunettes noires)'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1963 | ''ਸਲੂਟ ਲੇਸ ਕਿਊਬੇਨ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 1965 | ''ਐਲਸਾ ਲਾ ਗੁਲਾਬ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1967 | ''Oncle Yanco'' | ''ਅੰਕਲ ਯੈਂਕੋ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 1968 | ''ਬਲੈਕ ਪੈਂਥਰਜ਼'' | - | ਡਾਇਰੈਕਟਰ |- | 1975 | ''ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ: ਨੋਟਰੇ ਕੋਰ, ਨੋਟਰੇ ਸੈਕਸ'' | ''ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 1976 | ''Plaisir d'amour en ਇਰਾਨ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1984 | ''ਲੇਸ ਡਾਈਟਸ ਕੈਰੀਏਟਾਈਡਸ'' | ''ਅਖੌਤੀ ਕੈਰੀਟਿਡਜ਼'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 1984 | ''7 ਪੀ. cuis., s. de b., ... à saisir'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1986 | ''T'as de Beaux escaliers, tu sais'' | ''ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਪੌੜੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1982 | ''ਯੂਲਿਸ'' | ''ਯੂਲਿਸ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 2002 | ''Hommage à Zgougou (et salut à Sabine Mamou)'' | ''Zgougou ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 2003 | ''Le lion volatil'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2004 | ''Ydessa, les ours et ਆਦਿ.'' | ''ਯਡੇਸਾ, ਰਿੱਛ ਆਦਿ।'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2004 | ''ਵਿਏਨਲੇ ਵਾਲਜ਼ਰ'' | ''ਵਿਏਨਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ 2004 - ਟ੍ਰੇਲਰ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |- | 2005 | ''ਲੇਸ ਡਾਈਟਸ ਕੈਰੀਏਟਾਈਡਸ ਬੀ.ਆਈ.ਐਸ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 2005 | ''Cléo de 5 à 7: ਸਮਾਰਕ ਅਤੇ ਕਿੱਸੇ'' | ''5 ਤੋਂ 7 ਤੱਕ ਕਲੀਓ: ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਸੇ'' | ਡਾਇਰੈਕਟਰ |- | 2015 | ''Les 3 Boutons'' | ''ਤਿੰਨ ਬਟਨ'' | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਕੰਮ === {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਮੂਲ ਸਿਰਲੇਖ <ref name="filmog"/> ! ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਿਰਲੇਖ ! ਕ੍ਰੈਡਿਟ |- | 1970 | ''ਨੌਸਿਕਾ'' (ਟੀਵੀ ਫਿਲਮ) | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ |- | 1983 | ''ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਪਾਉ ਯੂਨ ਚਿੱਤਰ'' (ਟੀਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ) | - | ਡਾਇਰੈਕਟਰ |- | 2010 | ''ਪੀਓਵੀ'', ਐਪੀਸੋਡ 3, ਸੀਜ਼ਨ 23, ''ਐਗਨਸ ਦੇ ਬੀਚਸ'' | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫਰ |- | 2011 | ''[[:fr:Agnès de ci de là Varda|Agnès de ci de là Varda]]'', 5 ਐਪੀਸੋਡ (ਟੀਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ) | - | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਭਿਨੇਤਰੀ |} == ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ == * ''Les Plages d'Agnès: texte illustre du film d'Agnès Varda'', ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮੈਮੋਇਰਸ ਡੀ ਸੀਜ਼ਰ, ਐਡੀਸ਼ਨਸ ਡੇ l'Œil, 108 pp. (2010)   * ''L'île et elle: Agnès Varda'', Actes sud, 81 pp. (2006)   * ''ਸੈਨਸ ਟੋਇਟ ਨੀ ਲੋਈ: ਅਨ ਫਿਲਮ ਡੀ'ਐਗਨੇਸ ਵਰਦਾ'', ਲ'ਅਵੈਂਟ-ਸੀਨ ਸਿਨੇਮਾ, 92 ਪੀ.ਪੀ. (2003)  <ref>{{Cite web|url=https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb399599701|title=Notice bibliographique|publisher=[[Bibliothèque nationale de France|BNF]]|access-date=30 March 2019}}</ref> * ''ਵਰਦਾ ਪਾਰ ਐਗਨੇਸ'', ਲੇਸ ਕਾਹਿਅਰਸ ਡੂ ਸਿਨੇਮਾ (1994, 2005 ਰੀਪ੍ਰਿੰਟ)   * ''La Cote d'Azur, d'azur, d'azur, d'azur'', ਸੰਗ੍ਰਹਿ Lieu-dit, Les editions du Temps (1961)  <ref>{{Cite web|url=https://egs.edu/faculty/agn%C3%A8s-varda|title=Agnès Varda, Professor of Film at The European Graduate School / EGS|publisher=[[European Graduate School]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190630190723/https://egs.edu/faculty/agn%C3%A8s-varda|archive-date=30 June 2019|access-date=30 March 2019}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://www.cine-tamaris.fr/ ਸਿਨੇ ਤਾਮਾਰਿਸ] ਵਿਖੇ [https://www.cine-tamaris.fr/agnes-varda/ ਅਗਨੇਸ ਵਰਦਾ] * {{IMDB name|889513}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1928]] bll7ehaosd9tk6l72w977lb0s0c5hij 0 153475 843145 641648 2026-07-25T08:28:46Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843145 wikitext text/x-wiki ਤਫਸੀਰ '''ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਯਾਨ''' [[ਕ਼ੁਰਆਨ|ਕੁਰਾਨ]] ਦੀ ਪੰਜ ਜਿਲਦਾਂ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ( ਵਿਆਖਿਆ ) ਹੈ ਜੋ ਆਸ਼ਿਕ ਇਲਾਹੀ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ [[ਉ੍ਰਦੂ|ਉਰਦੂ]] ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Darul Ishaat UK - Online Islamic Book Store :: Islamic Books :: TAFSEER :: Illuminating Discourses on the Noble Quran 5 Vol |url=http://www.darul-ishaat.co.uk/store/Illuminating-Discourses-on-the-Noble-Quran-5-Vol.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160328023051/http://www.darul-ishaat.co.uk/store/Illuminating-Discourses-on-the-Noble-Quran-5-Vol.html |archive-date=2016-03-28 |access-date=2015-07-12}}</ref> == ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਪਿਛੋਕੜ == ਆਸ਼ਿਕ ਇਲਾਹੀ ਬੁਲੰਦਸ਼ਹਿਰੀ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ [[ਮਦੀਨਾ]] ਮੁਨਾਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਕਰੀਆ ਕਾਂਧਲਾਵੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਨਤ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।<ref>{{Cite web |title=Quranic Exegesis - Australian Islamic Library - Australian Islamic Library |url=http://www.australianislamiclibrary.org/tafsir-collection-numerous.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914062426/http://www.australianislamiclibrary.org/tafsir-collection-numerous.html |archive-date=2015-09-14 |access-date=2015-07-12}}</ref> == ਅਨੁਵਾਦ == "ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਲਾਨਾ ਇਸਮਾਈਲ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੁਆਰਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਮਾਈਲ ਖੱਤਰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਫਤੀ ਅਫਜ਼ਲ ਹੂਸਨ ਇਲਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |title=Search results |url=http://www.albalagh.net/bookstore/?action=view&item=0475 |access-date=2023-02-22 |archive-date=2016-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160620232228/http://albalagh.net/bookstore/?action=view&item=0475 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to Al-Rashad Inc - for Fine Oriental Perfumes |url=http://www.al-rashad.com/Illuminating-Discourses-on-the-Noble-Quran-in-5-volumes_p_2564.html}}</ref> ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ "The Illuminating Discourses of the Noble Quran"<ref>{{Cite web |title=Quranic Exegesis - Australian Islamic Library - Australian Islamic Library |url=http://www.australianislamiclibrary.org/tafsir-collection-numerous.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914062426/http://www.australianislamiclibrary.org/tafsir-collection-numerous.html |archive-date=2015-09-14 |access-date=2015-07-12}}</ref> ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਮੁਹੰਮਦ ਇਬਨ ਜਰੀਰ ਅਲ-ਤਬਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਫਸੀਰ ਅਲ- ਤਬਰੀ * ਇਬਨ ਕਥੀਰ (1301-1373 ਈ./747 ਏ. ਐਚ.) ਦੁਆਰਾ ਤਫ਼ਸੀਰ ਇਬਨ ਕਥੀਰ । * ਹਸਨ ਬਿਨ ਮਸੂਦ ਅਲ-ਬਾਘਾਵੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਲਿਮ ਅਲ-ਤੰਜ਼ੀਲ == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20150914062426/http://www.australianislamiclibrary.org/tafsir-collection-numerous.html ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਖੇ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਤਫ਼ਸੀਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਆਨਲਾਈਨ)] * [http://www.pdfbooksfree.org/2013/05/tafseer-anwar-ul-bayan-complete-5.html ਤਫ਼ਸੀਰ ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਯਾਨ (ਉਰਦੂ)] * [[iarchive:IlluminatingDiscoursesOnTheNobleQurantafseerAnwarulBayan|ਤਫਸੀਰ ਅਨਵਰ ਉਲ ਬਾਯਾਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)]] s7gp5fv3pxdm8vs6fnaxme7k7q2tptd 0 154442 843121 811547 2026-07-24T19:32:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843121 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Saha | native_name = | native_name_lang = Hindi, Punjabi, Haryanvi | other_name = | nickname = | settlement_type = Rular | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Haryana#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Haryana, India | coordinates = {{coord|30|18|N|76|58|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Haryana]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Ambala district|Ambala]] | established_title = Established | established_date = ancient | founder = | named_for = | government_type = Democratic | governing_body = [[Government of Haryana]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 275 | population_total = 10,050 | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Hindi]], [[Punjabi language|Punjabi]], [[Haryanvi language|Haryanvi]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 133104 <ref name="pin">{{cite web | url=http://www.pincode.net.in/HARYANA/AMBALA/S/SAHA | title=Pincode in India | accessdate=30 October 2014}}</ref> | area_code_type = | area_code = 133104 | registration_plate = HR | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | website = {{URL|haryana.gov.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-HR]] | footnotes = }} '''ਸਾਹਾ''' ਭਾਰਤੀ [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਰਾਜ ਦੇ [[ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦਾ ਇੱਕ ਕਸਬਾ ਤੇ [[ਤਹਿਸੀਲ]] ਹੈ। ਖੇਤਰ 15.14 ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ&nbsp;[[ਅੰਬਾਲਾ ਛਾਉਣੀ]] ਤੋਂ 23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ &nbsp;ਅੰਬਾਲਾ-ਜਗਾਧਰੀ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। <ref>see [[List of state highways in Haryana]] for distance between Saha and Ambala Cantt</ref> ਸਾਹਾ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ [[ਜਗਾਧਰੀ]], ਅੰਬਾਲਾ ਕੈਂਟ, ਪੰਚਕੁਲਾ ਅਤੇ [[ਦਿੱਲੀ]] ਨੂੰ ਸੜਕ ਲਿੰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼, ਇੰਡੀਆਮਾਰਟ, ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। <ref name="indiamart">{{Cite web |title=Indiamart company in Ambala |url=http://www.indiamart.com/company/3247371/ |access-date=30 October 2014}}</ref> <ref name="Micron industries">{{Cite web |title=Industries in Ambala |url=http://www.grotal.com/Ambala-Cantt/Micron-Instrument-Industries-C41/ |access-date=30 October 2014 |archive-date=30 ਅਕਤੂਬਰ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030182414/http://www.grotal.com/Ambala-Cantt/Micron-Instrument-Industries-C41/ |url-status=dead }}</ref> ਮਾਈਕ੍ਰੋਨ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਉਦਯੋਗ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਕੋਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੰਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। <ref name="micron industries">{{Cite web |title=Micron Optik-Manufacturers of Biological Microscopes |url=http://www.microscopes-india.com/ |access-date=30 October 2017 |archive-date=5 ਦਸੰਬਰ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205212432/http://microscopes-india.com/ |url-status=dead }}</ref> ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਸਾਹਾ-ਪੰਚਕੂਲਾ ਹਾਈਵੇਅ (NH73) ਅਤੇ ਸਾਹਾ ਸ਼ਾਹਬਾਦ ਹਾਈਵੇਅ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਾਹਾ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਔਸਤਨ ਉਚਾਈ 275 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਟੋਬਾ, ਸਮਲੇਹੜੀ, ਤੇਪਲਾ (3&nbsp;km), ਕਲਪੀ (3&nbsp;km), ਰਾਮਪੁਰ (4&nbsp;km), ਅਤੇ ਨਹੋਨੀ (6&nbsp;km). ਸਾਹਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬਰਾੜਾ ਤਹਿਸੀਲ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਪੁਰ ਤਹਿਸੀਲ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅੰਬਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ਼ਾਹਬਾਦ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਬਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ]] 7pqyno8q7ekicr3ej58k5hs00pfztm3 0 155419 843120 796127 2026-07-24T17:30:30Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843120 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ਿਲਪੀ ਸ਼ਰਮਾ''' (ਜਨਮ 26 ਮਾਰਚ 1983), ਕਈ ਵਾਰ '''ਸ਼ਿਲਪੀ ਮੁਦਗਲ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਡੀਜੇ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Pic Talk: Hot beauty on a vintage car |url=http://www.gulte.com/movienews/39669/Pic-Talk-Hot-beauty-on-a-vintage-car |website=gulte.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Actress turned DJ Shilpi Sharma gets a new stylish look - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Actress-turned-DJ-Shilpi-Sharma-gets-a-new-stylish-look/articleshow/47985151.cms |website=indiatimes.com}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸ਼ਰਮਾ ਆਗਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧੌਲਪੁਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਮਰਹੂਮ ਪਿਤਾ, ਮੁਰਾਰੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ, ਧੌਲਪੁਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ; ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਚਾਚਾ ਬਨਵਾਰੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ[https://timesofindia.indiatimes.com/city/jaipur/dholpur-by-poll-cong-fields-banwari-lal/articleshow/57696823.cms] ਇੱਕ ਕਾਂਗਰਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਰਿਤੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਧੌਲਪੁਰ ਦਾ ਮੇਅਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੈਨੀਤਾਲ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇੰਟੀਰੀਅਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।{{ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ|date=October 2021}} == ਡੀਜੇ ਵਜੋਂ == 2014 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਡੀਜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਮਾ ਫਿਲਮ ''ਰਾਗਿਨੀ ਐਮਐਮਐਸ 2'' ਦੇ ਗੀਤ " ਬੇਬੀ ਡੌਲ " ਨੂੰ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ।<ref>{{Cite web |title=Shillpi Sharma official DJ Mix Baby Doll soaring high on chartbusters -Shilpi Sharma-Movies |url=http://movies.sulekha.com/shilpi-sharma_actor-news-article_shillpi-sharma-official-dj-mix-baby-doll-soaring-high-on-chartbusters |website=sulekha.com }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੁਲਾਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਉਸਨੇ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦਾ ਫਿਲਮ ''ਰਾਏ'' ਦਾ ਗੀਤ " ਚਿੱਟੀਆਂ ਕਲਾਈਆਂ " ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰੀਮਿਕਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਲਪੀ ਸ਼ਰਮਾ ਫਿਲਮ ''[[ਦਿਲਵਾਲੇ]]'' ਲਈ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਰੀਮਿਕਸ ਨਾਲ ਰੋਲ 'ਤੇ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਿਲਵਾਲੇ, ਜਬ ਹੈਰੀ ਮੇਟ ਸੇਜਲ, ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਈਅਰ, ਡੀਅਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਅਤੇ ਰਈਸ ਦੇ ਆਲ-ਟਾਈਮ ਚਾਰਟਬਸਟਰ ਰੀਮਿਕਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਿਲਵਾਲੇ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਰੀਮਿਕਸ ਐਲਬਮ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ 9XM ਚੈਨਲ - 9XM ਹਾਊਸ ਆਫ ਡਾਂਸ (ਦੋ ਸੀਜ਼ਨ 2020 ਅਤੇ 2021): ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਰਟੀ ਮੈਸ਼ਅੱਪ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡੀਜੇ ਹੈ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਡੀਜੇਨੇਮੈਗ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਾਲੇ ਡੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=October 2021}} == ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ == ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੀਅਰਜ਼ ਸੋਪ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ [[ਰਾਹੁਲ ਦ੍ਰਾਵਿੜ]], [[ਮੈਕਡੋਨਲਡ’ਜ਼|ਮੈਕਡੋਨਲਡਜ਼]], ਪਾਰਕ ਐਵੇਨਿਊ, ਅਤੇ ਕੋਲਗੇਟ<ref>{{Cite web |title=Shillpi Sharma in conversation with BollyGraph! |url=http://www.bollygraph.com/featured/shillpi-sharma-in-conversation-with-bollygraph/25922/ |website=bollygraph.com |access-date=2023-03-04 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008233148/http://www.bollygraph.com/featured/shillpi-sharma-in-conversation-with-bollygraph/25922/ |url-status=dead }}</ref> ਦੇ ਨਾਲ ਐਚਐਸਬੀਸੀ, ਲਾਰਸਨ ਐਂਡ ਟੂਬਰੋ, ਆਈਸੀਸੀ, ਖੇਤਾਨ ਫੈਨ, ਬਾਬੂਲ ਟੂਥਪੇਸਟ, [[Nippo Gold Batteries|ਨਿਪੋ ਗੋਲਡ ਬੈਟਰੀਆਂ]] ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕੀਤੇ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ]] 0gqkxg00qch570u47acxoio00drv9cy 0 158170 843131 653106 2026-07-24T21:17:51Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843131 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ਸੁਜਾਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | official_name = | native_name = {{hlist|سجاول ضلعو|{{nq|ضلع سجاول}}}} | native_name_lang = | settlement_type = [[ਸਿੰਧ]] ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | image_skyline = Newly planted mangroves.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = ਸ਼ਾਹਬੰਦਰ ਨੇੜੇ ਮੈਂਗਰੋਵ ਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ | image_map = Pakistan - Sindh - Sujawal.svg | mapsize = | map_alt = | map_caption = ਸੁਜਾਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੰਧ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = {{flag|ਪਾਕਿਸਤਾਨ}} | subdivision_type1 = ਪ੍ਰਾਂਤ | subdivision_name1 = {{flag|ਸਿੰਧ}} | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | founder = | seat_type = ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ | seat = [[ਸੁਜਾਵਲ]] | government_type = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | area_total_km2 = 8785 | population_as_of = 2017 | population_footnotes = <ref name="2017census"/> | population_total = 779,062 | population_density_km2 = auto | timezone1 = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|PST]] | utc_offset1 = +5 | established_title = ਸਥਾਪਨਾ | established_date = 12 ਅਕਤੂਬਰ 2013 | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | blank1_info_sec1 = 4 | demographics1_title1 = ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ | demographics1_info1 = [[ਸਿੰਧੀ]] | website = borsindh.gov.pk/ }} '''ਸੁਜਾਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ''' ({{lang-sd|سجاول ضلعو}}, {{lang-ur|{{Nastaliq|ضلع سجاول}}}}) [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਸਿੰਧ]] ਸੂਬੇ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ।<ref name="Thatta Split to Make Sujawal 28th district of Sindh">{{cite web | url=http://dawn.com/news/1049252/thatta-split-to-make-sujawal-28th-district-of-sindh | title=Thatta Split to Make Sujawal 28th district of Sindh | publisher=Dawn News | accessdate=25 October 2013}}</ref> ਇਹ 24°36'23" ਉੱਤਰ ਅਤੇ 68°4'19" ਪੂਰਬ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ<ref name="Location of Sujawal - Falling Rain Genomics">{{cite web | url=http://www.fallingrain.com/world/PK/05/Sujawal.html | title=Location of Sujawal - Falling Rain Genomics | publisher=Falling Rain Genomics | accessdate=25 October 2013 | archive-date=29 ਅਕਤੂਬਰ 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131029192239/http://www.fallingrain.com/world/PK/05/Sujawal.html | url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ|ਸਿੰਧ ਨਦੀ]] ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ [[ਠੱਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਠੱਟਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 7335 km² ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist|2}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * {{coord|24|36|23|N|68|4|19|E|region:PK_type:city|display=title}} [[Category:ਸੁਜਾਵਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ| ]] [[Category:ਸਿੰਧ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] 11vwe3t8f4ggzei4bxbpqqqc7zc3stc 0 158750 843118 737464 2026-07-24T16:02:20Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843118 wikitext text/x-wiki '''ਸਵਾਤੀ ਏ. ਦਾਂਡੇਕਰ''' ({{lang-mr|स्वाती दांडेकर}}; ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ, 1951) [[ਆਇਓਵਾ]] ਰਾਜ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ [[ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ|ਏਸ਼ੀਅਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ]] ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਇਓਵਾ ਯੂਟਿਲਿਟੀਜ਼ ਬੋਰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, 2012 ਵਿੱਚ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ<ref name="IUB">{{Cite web |date=2011-09-16 |title=Gov. Branstad names Senator Swati Dandekar to Iowa Utilities Board |url=https://governor.iowa.gov/2011/09/gov-branstad-names-senator-swati-dandekar-to-iowa-utilities-board/ |access-date=2011-09-16 |publisher=Iowa Governor's Office (Press Release) |archive-date=2012-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320195004/https://governor.iowa.gov/2011/09/gov-branstad-names-senator-swati-dandekar-to-iowa-utilities-board/ |url-status=dead }}</ref> ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ 2003 ਤੋਂ 2009 ਤੱਕ 36ਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਆਇਓਵਾ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ 2009 ਤੋਂ 2011 ਤੱਕ 18ਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਆਇਓਵਾ ਸੈਨੇਟ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ [[ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ|ਬਾਇਓਲੋਜੀ]] ਅਤੇ [[ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ|ਕੈਮਿਸਟਰੀ]] ਵਿੱਚ ਬੀਐਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ [[ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਖੁਰਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।<ref name="AboutSDandekar"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://dlcc.wiredforchange.com/o/6371/p/wfc/web/candidate/biography/public/ "Swati Dandekar Bio"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323075545/http://dlcc.wiredforchange.com/o/6371/p/wfc/web/candidate/biography/public/ |date=2023-03-23 }}. </cite></ref> {{As of|2011|url=http://www.womenlegislators.org/ and http://dlcc.wiredforchange.com/o/6371/p/wfc/web/candidate/biography/public/}} ਦਾਂਡੇਕਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਲੈਜਿਸਲੇਟਰਜ਼ ਦੀ ਚੇਅਰ (ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ) ਅਤੇ ਆਇਓਵਾ ਮੈਥ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ ਕੋਲੀਸ਼ਨ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਸੀਡਰ ਰੈਪਿਡਜ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਬੇਲਿਨ-ਬਲੈਂਕ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਿਫਟਡ ਐਂਡ ਟੈਲੇਂਟਡ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਡਾਂਡੇਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡਾਂ ਦੀ ਆਇਓਵਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਵੂਮੈਨ ਇਨ ਪਬਲਿਕ ਪਾਲਿਸੀ (ਆਯੋਵਾ ਚਾਰਟਰ), ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name="AboutSDandekar" /> 23 ਜੁਲਾਈ, 2013 ਨੂੰ ਡਾਂਡੇਕਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜੇਗੀ;<ref>{{Cite web |title=Meet Swati Dandekar, an Indian Woman in Race for US Congress |url=http://news.biharprabha.com/2013/09/meet-swati-dandekar-an-indian-woman-in-race-for-us-congress/ |access-date=2 September 2013 |archive-date=13 ਸਤੰਬਰ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130913041654/http://news.biharprabha.com/2013/09/meet-swati-dandekar-an-indian-woman-in-race-for-us-congress/ |url-status=dead }}</ref> ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਸਟੇਟ ਹਾਊਸ ਸਪੀਕਰ ਪੈਟ ਮਰਫੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ,<ref>{{Cite web |title=OFFICIAL RESULTS June 3, 2014 Primary Election |url=http://electionresults.sos.iowa.gov/Views/TabularData.aspx?TabView=StateRaces^Federal%20/%20Statewide%20Races^83&ElectionID=83 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140608014224/http://electionresults.sos.iowa.gov/Views/TabularData.aspx?TabView=StateRaces%5EFederal%20%2F%20Statewide%20Races%5E83&ElectionID=83 |archive-date=June 8, 2014 |access-date=July 23, 2014 |publisher=Iowa Secretary of State}}</ref> ਜੋ ਖੁਦ ਰਾਡ ਬਲਮ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਈ। == ਸਿਆਸੀ ਇਤਿਹਾਸ == ਆਇਓਵਾ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਾਂਡੇਕਰ 1996 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਲਿਨ-ਮਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਕੂਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੀ ਦੋ-ਮਿਆਦ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਗਵਰਨਰ ਟੌਮ ਵਿਲਸੈਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਿਜ਼ਨ ਆਇਓਵਾ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਜੋ ਉਸਨੇ 2000 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ<ref name="votesmartbio"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="239">[http://www.votesmart.org/bio.php?can_id=32466 "Project Vote Smart"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023122429/http://votesmart.org/bio.php?can_id=32466 |date=2007-10-23 }}. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="240">Senator Dandekar biography<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="241"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2010-11-06</span></span>.</span></cite></ref><ref name="AboutSDandekar"/> ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਧਾਨਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਆਇਓਵਾ ਹਾਊਸ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ 36 ਲਈ ਇੱਕ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਕੈਰਨ ਬਾਲਡਰਸਟਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।<ref name="2002election">{{Cite web |date=2002-12-02 |title=Canvass Summary - Final - 2002 General Election (11/5/2002) |url=http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2002/results/Canvass%20Summary.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929105407/http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2002/results/Canvass |archive-date=2011-09-29 |access-date=2011-09-25 |publisher=[[Iowa Secretary of State]] |page=27}}</ref> ਉਸਨੇ ਆਇਓਵਾ ਸੈਨੇਟ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2004 ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਕੋਰੀ ਕ੍ਰੋਲੀ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਨਿਕ ਵੈਗਨਰ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁੜ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ।<ref name="2004election">{{Cite web |date=2004-12-06 |title=Canvass Summary - Final - 2004 General Election (11/2/2004) |url=http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2004/general/CanvassSummary.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070104025211/http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2004/general/CanvassSummary.pdf |archive-date=2007-01-04 |access-date=2011-09-25 |publisher=[[Iowa Secretary of State]] |page=26}}</ref><ref name="2006election">{{Cite web |date=2006-11-21 |title=Official Results Report - Statewide, 2006 General Election 11-07-2006 |url=http://www.sos.state.ia.us/pdfs/GenOffResults.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070715101939/http://www.sos.state.ia.us/pdfs/GenOffResults.pdf |archive-date=2007-07-15 |access-date=2011-09-25 |publisher=[[Iowa Secretary of State]] |page=34}}</ref> 2008 ਵਿੱਚ, ਡਾਂਡੇਕਰ ਨੇ ਆਇਓਵਾ ਸੈਨੇਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ 18 ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਜੋ ਚਾਈਲਡਰਸ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਵਾਲੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਗਵਰਨਰ ਟੈਰੀ ਬ੍ਰੈਨਸਟੈਡ ਦੀ ਆਇਓਵਾ ਉਪਯੋਗਤਾ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ 2011 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name="2008election">{{Cite web |title=State of Iowa Official Canvass Summary November 4, 2008 General Election |url=http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2008/OfficialCanvass2008General.pdf |access-date=2011-09-25 |publisher=[[Iowa Secretary of State]] |page=26 |archive-date=2009-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325020702/http://www.sos.state.ia.us/pdfs/elections/2008/OfficialCanvass2008General.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Clayworth |first=Jason |date=2011-09-16 |title=UPDATE: Senator resigns, leaving slim Democratic majority in jeopardy; special election Nov. 8 |url=http://blogs.desmoinesregister.com/dmr/index.php/2011/09/16/democratic-senator-to-resign-leaving-slim-majority-in-jeopardy-gay-marriage-vote-possible/ |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120707003956/http://blogs.desmoinesregister.com/dmr/index.php/2011/09/16/democratic-senator-to-resign-leaving-slim-majority-in-jeopardy-gay-marriage-vote-possible/ |archive-date=2012-07-07 |access-date=2011-09-16 |website=[[Des Moines Register]] |publisher=[[Gannett Company]]}}</ref> ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਡਾਂਡੇਕਰ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਨਿਯੋਜਨ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਪਾਤ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਵਣਜ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਰੀਬਿਲਡ ਆਇਓਵਾ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਵੇਜ਼ ਐਂਡ ਮੀਨਜ਼ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਪਾਤ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।<ref>{{Cite web |title=Iowa 80th General Assembly Swati Dandekar |url=http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=80 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120406170438/http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=80 |archive-date=2012-04-06 |access-date=2010-11-02}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iowa 81st General Assembly Swati Dandekar |url=http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=81 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091013203413/http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=81 |archive-date=2009-10-13 |access-date=2010-11-02}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iowa 82nd General Assembly Swati Dandekar |url=http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=82 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111228002535/http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=82 |archive-date=2011-12-28 |access-date=2010-11-02}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iowa 83rd General Assembly Swati Dandekar |url=http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=83 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100115223638/http://www3.legis.state.ia.us/ga/member.do?id=200&ga=83 |archive-date=2010-01-15 |access-date=2010-11-02}}</ref> == ਮਾਨਤਾ == ਦਾਂਡੇਕਰ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇ.ਸੀ. ਪੈਨੀ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਗੋਲਡਨ ਰੂਲ ਅਵਾਰਡ, ਵੇਪੁਆਇੰਟ ਤੋਂ 2003 ਦਾ ਪਿਲਰ ਆਫ਼ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਵਾਰਡ, 2004 ਦੇ ਫਲੇਮਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਇਲੀਅਟ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਰਸਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਾਰ 2002 ਵਿੱਚ ''ਇੰਡੀਆ ਅਬਰੌਡ'' ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ 2003 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਲਾਇੰਸ ਆਫ ਆਇਓਵਾ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ 2008 ਵਿੱਚ ''ਏਸ਼ੀਅਨਵੀਕ'' ਦੁਆਰਾ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।<ref name="AboutSDandekar"/> ਆਇਓਵਾ ਪਹਿਲੀ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਲਈ ਉਸਦੀ 2014 ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ, ਡਾਂਡੇਕਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਦਾਂਡੇਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇ ਦੋ ਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।<ref name="wired4 bio">[http://dlcc.wiredforchange.com/o/6371/p/wfc/web/candidate/biography/public/ Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323075545/http://dlcc.wiredforchange.com/o/6371/p/wfc/web/candidate/biography/public/ |date=2023-03-23 }} at Wired for Change</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951]] rol63zg8u4mibodpwmayeeo6ht63rkb 0 159050 843132 655695 2026-07-24T21:20:21Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843132 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ | image = Sudha Shivpuri.jpg | image_size = | other_names = ਮੀਤੁ ਅੰਬਾ | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1937|07|14}} | birth_place = [[ਇੰਦੌਰ]], ਇੰਦੌਰ ਰਾਜ, [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ]] | death_date = {{death date and age|df=y|2015|5|20|1937|7|14}} | death_place = [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], [[ਭਾਰਤ]] | years_active = 1964 - 2015 | spouse = {{marriage|ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ|1968|1990|reason=died}} | children = ਰਿਤੂ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ<br />ਵਿਨੀਤ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ | awards = | website = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Sudha Shivpuri;''' 14 ਜੁਲਾਈ 1937 – 20 ਮਈ 2015) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ ਜੋ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ''ਕਿਉੰਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' (2000-2008) ਵਿੱਚ ਬਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।<ref name="obit">{{Cite web |date=20 May 2015 |title='Baa' of 'Kyunki', Sudha Shivpuri, passes away |url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/baa-of-kyunki-sudha-shivpuri-passes-away/articleshow/47353959.cms |access-date=21 May 2015 |website=The Economic Times}}</ref><ref name="health">{{Cite news|url=http://news.biharprabha.com/2015/05/funeral-of-sudha-shivpuri-held-at-oshiwara-crematorium-in-mumbai/|title=Funeral of Sudha Shivpuri held at Oshiwara crematorium in Mumbai|date=21 May 2015|access-date=21 May 2015|publisher=news.biharprabha.com|archive-date=12 ਜੂਨ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150612172435/http://news.biharprabha.com/2015/05/funeral-of-sudha-shivpuri-held-at-oshiwara-crematorium-in-mumbai/|url-status=dead}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ == [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ, ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਛੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੇ ਨਾਲ 1963 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ [[ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ]] ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1968 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ<ref>{{Cite web |title=Sudha Shivpuri Biography In Hindi |url=https://www.newstrend.news/262391/sudha-shivpuri-om-shiv-puri/ |access-date=15 April 2020 |website=newstrend.news |publisher=Newstrend}}</ref> ਅਤੇ [[ਦਿੱਲੀ]] ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ, ਦਿਸ਼ਾਤਰ,<ref>{{Cite web |title=glamsham.com |url=http://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/features/hindi_theatre.asp |website=mumbaitheatreguide.com}}</ref> ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਆਧੇ ਅਧੁਰੇ'', ''ਤੁਗਲਕ'' ਅਤੇ [[ਵਿਜੈ ਤੇਂਦੂਲਕਰ|ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ]] ਦੇ ''ਖਾਮੋਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ!'' ''ਅਦਾਲਤ ਜਰੀ ਹੈ'' ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ [[ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ]] ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1974 ਵਿੱਚ, ਉਹ [[ਮੁੰਬਈ]] ਚਲੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।<ref>{{Cite web |last=Anil Wanvari |title=Indian Television Dot Com - "We don't bitch and backbite about each other. In many other serials artistes just do that" |url=http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k3/actor/sudhashivpuri.htm |website=indiantelevision.com}}</ref> ਉਸਨੇ 1977 ਵਿੱਚ [[ਬਾਸੂ ਚੈਟਰਜੀ]] ਦੀ ''ਸਵਾਮੀ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਇੰਸਾਫ ਕਾ ਤਰਾਜ਼ੂ'', ''ਹਮਾਰੀ ਬਹੂ ਅਲਕਾ'', "ਹਮ ਦੋਨੋ (1985), ''ਸਾਵਨ ਕੋ ਆਨੇ ਦੋ'', ''ਸੁਨ ਮੇਰੀ ਲੈਲਾ'', ''ਦ ਬਰਨਿੰਗ ਟਰੇਨ'', ''ਵਿਧਾਤਾ'' ਅਤੇ ''[[ਮਾਇਆ ਮੇਮ ਸਾਬ|ਮਾਇਆ ਮੇਮਸਾਬ]]'' (1993)।ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ''ਆ ਬੈਲ ਮੁਝੇ ਮਾਰ'' ਅਤੇ ''ਰਜਨੀ'' (1985) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਪ੍ਰਿਆ ਤੇਂਦੁਲਕਰ]] ਦੀ ਸੱਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। 1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਗੁੰਮ'', ''ਰਿਸ਼ਤੇ'', ''ਸਰਹਦੀਂ'' ਅਤੇ ''ਬੰਧਨ'' ਸਮੇਤ ਕਈ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲ ਕੀਤੇ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ 2000 ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ [[ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ|ਟੀਵੀ]] ਸੀਰੀਅਲ ''ਕਿਉੰਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' ਵਿੱਚ 'ਬਾ', ਬੁੱਢੀ ਸੱਸ, ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ''ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾ ਘਰ'', ''ਵਕਤ ਕਾ ਦਰੀਆ'', ''ਦਮਨ'', ''ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ'', ''ਯੇ ਘਰ'', ''ਕਸਮ ਸੇ'', ''[[ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ|ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ]]'' ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਦੀ 'ਬਾ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਬਾ’ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ]] ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਵੰਡ]] ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ''[[ਪਿੰਜਰ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਪਿੰਜਰ]]'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ]], ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਡਾਂਸ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ]] ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=SNA: List of Akademi Awardees |url=http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530204253/http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |archive-date=30 May 2015 |publisher=[[Sangeet Natak Akademi]] Official website}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਉੱਘੇ ਅਦਾਕਾਰ [[ਓਮ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ]] ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਨੀਤ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, [[ਰੀਤੂ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ|ਰਿਤੂ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ]], ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=20 May 2015 |title=You will be missed Baa: Actors mourn Sudha Shivpuri's death |url=http://indiatoday.intoday.in/story/sudha-shivpuri-death-baa-kyunki-saas-bhi-kabhi-bahu-thi-actors-offer-their-condolences/1/439174.html |access-date=21 May 2015 |website=India Today}}</ref> ਸੁਧਾ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੂੰ 2014 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। 20 ਮਈ 2015 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ == * 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ]] ਮਿਲਿਆ। == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937]] 0tinrgf6dr2cvoi3gybmj79m98jj4ot 0 159155 843130 656031 2026-07-24T21:11:05Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843130 wikitext text/x-wiki '''ਸੁਜਾਤਾ ਨਾਹਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Sujata Nahar'''; 12 ਦਸੰਬਰ 1925 – 4 ਮਈ 2007) ਦਾ ਜਨਮ [[ਕੋਲਕਾਤਾ|ਕਲਕੱਤਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ ਕਵੀ [[ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] ਦੇ ਕੋਲ ਬਿਤਾਏ ਸਨ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਰਥ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, [[ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ]] ਅਤੇ [[ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ|ਮਾਤਾ]] ਵੱਲ ਮੁੜੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਜਾਤਾ ਵੀ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1935 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ ਕੋਲ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਿਊਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਚੇਲਾ ਪਵਿੱਤਰਾ ਦੀ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ 1954 ਵਿੱਚ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ''[[ਮੀਰਾ ਅਲਫਾਸਾ|ਏਜੰਡਾ]] ਬਣ ਗਿਆ।'' 1965 ਤੋਂ 1973 ਤੱਕ ਸੁਜਾਤਾ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਦ ਮਦਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ, ''ਮਦਰਜ਼ ਕ੍ਰੋਨਿਕਲਜ਼'' ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ 8-ਖੰਡਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ। ਹੁਣ ਤਕ, [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] ਵਿੱਚ ਛੇ ਖੰਡ ਛਪ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ [[ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਫਰੈਂਚ]], [[ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ|ਜਰਮਨ]] ਅਤੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ। == ਹਵਾਲੇ == * ਨਾਹਰ, ਸੁਜਾਤਾ (1985-2002) ''ਮਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ'' । - ਪੈਰਿਸ: ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਡੀ ਰੀਚਰਸ ਈਵੋਲਿਊਟਿਵਜ਼, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਮੀਰਾ ਅਦਿਤੀ, ਮੈਸੂਰ। - ਬੀ.ਕੇ. 1. ਮੀਰਾ—ਬੀ.ਕੇ. 2. ਮੀਰਾ ਕਲਾਕਾਰ-ਬੀ.ਕੇ. 3. ਮੀਰਾ ਜਾਦੂਗਰ ਬੀ.ਕੇ. 4. ਮੀਰਾ - ਸ੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ - ਬੀ.ਕੇ. 5. ਮੀਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ-ਬੀਕੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। 6. ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੀਰਾ (6 ਵਾਲੀਅਮ ਸੈੱਟ) == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.ire-miraditi.org/miraditi/sat-suj.html ਸਤਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸੁਜਾਤਾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312055115/http://www.ire-miraditi.org/miraditi/sat-suj.html |date=2007-03-12 }} - ਜੀਵਨੀ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2007]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925]] heawnks0xnmd4awkm2gu60rak3k78mh 0 159241 843133 656278 2026-07-24T21:30:28Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843133 wikitext text/x-wiki '''ਸੁਨੰਦਾ ਸਿਕਦਾਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Sunanda Sikdar'''; ਜਨਮ 1951) [[ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਮੂਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਯਾਦਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ 1947 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [[ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] (ਹੁਣ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼)<ref>[http://www.fallingrain.com/world/BG/00/Digpait.html Digpait] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230325105709/http://www.fallingrain.com/world/BG/00/Digpait.html |date=2023-03-25 }} fallingrain.com.</ref> ਦੇ ਪਿੰਡ ਡਿਗਪਾਈਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="hindu11">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/books/other-histories/article2330825.ece|title=Other histories|last=Urvashi Bhutalia|date=6 August 2011|work=The Hindu|access-date=13 March 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-13/news-interviews/28224513_1_partition-kareena-documentary|title=I am fond of kareena: Aratrika|date=13 Dec 2010|work=[[The Times of India]]|access-date=13 March 2013|archive-url=https://archive.today/20130411043647/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-13/news-interviews/28224513_1_partition-kareena-documentary|archive-date=11 April 2013}}</ref> ਉਸਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਯਾਦਾਂ<ref name="tele">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1101203/jsp/opinion/story_13249163.jsp|title=Paperback Pickings|date=3 December 2010|work=The Telegraph|access-date=13 March 2013|archive-url=https://archive.today/20130411224736/http://www.telegraphindia.com/1101203/jsp/opinion/story_13249163.jsp|archive-date=11 April 2013}}</ref> ''ਡੋਯਾਮੋਇਰ ਕੋਠਾ'' 2008 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: : ''"ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਇੱਕ ਯਾਦ ਹੈ: ਦਯਾਮਾਈਰ ਕਥਾ (ਦਯਾਮਾਈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ), ਸੁਨੰਦਾ ਸਿਕਦਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ। ਜਨਵਰੀ 2008 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਆਗਮਨ 'ਤੇ, ਇਸਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਥ ਹਿੱਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣਨ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।"<ref>[http://kafila.org/2010/10/29/the-return-of-daya-prasanta-chakravarty/ Kafila review]</ref>'' ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ [[ਆਨੰਦ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਆਨੰਦ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ]] ਅਤੇ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ''ਏ ਲਾਈਫ ਲੋਂਗ ਐਗੋ'' ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>[http://www.penguinbooksindia.com/en/content/life-long-ago A Life Long Ago] Penguin India.</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/books/first-look/article3383587.ece|title=First Look|date=5 May 2012|work=The Hindu|access-date=13 March 2013}}</ref> 2010 ਵਿੱਚ, ਪੈਂਗੁਇਨ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਐਬਸਟਰੈਕਟ - ''ਫਸਟ ਪਰੂਫ਼: ਦ ਪੈਨਗੁਇਨ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਨਿਊ ਰਾਈਟਿੰਗ ਫਰਾਮ ਇੰਡੀਆ 6'' ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/lr/2011/02/06/stories/2011020650010100.htm|title=Anthology: It's not evidence|date=6 Feb 2011|work=[[The Hindu]]|access-date=13 March 2013|archive-url=https://archive.today/20130411021449/http://www.hindu.com/lr/2011/02/06/stories/2011020650010100.htm|archive-date=11 April 2013}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1951]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ]] 51m7vpadj5tyoonbf7zxxhqrfyom1k5 0 162906 843112 815618 2026-07-24T12:47:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843112 wikitext text/x-wiki '''ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਗਰ''' [ '''विष्णु नागर''' ] (ਜਨਮ : [[੧੪ ਜੂਨ|ਜੂਨ 14]], [[1950]] ) ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। <ref> [https://id.loc.gov/authorities/names/n81002461.html Library of Congress Name Authority File (LCNAF) for Vishnu Nagar]</ref> ਨਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ਾਜਾਪੁਰ, [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। <ref>[https://hindwi.org/poets/vishnu-nagar विष्णु नागर का परिचय]</ref> ਉਹ 1971 ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਪੱਤਰਕਾਰੀ। [[ਨਵਭਾਰਤ ਟਾਈਮਜ਼]] ਅਤੇ ਦੈਨਿਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ, ਕਾਦੰਬਨੀ, ਨਈ ਦੁਨੀਆ, ਅਤੇ 'ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ' ਸਮਾਚਾਰ ਸਪਤਾਹਿਕ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 1982 ਤੋਂ 1984 ਤੱਕ ਜਰਮਨ ਰੇਡੀਓ ‘ਡੋਇਚੇ ਵੈਲੇ’ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। <ref>[https://hindi.webdunia.com/media-signature/vishnu-nagar-writer-editor-114100600030_1.html विष्णु नागर, साहित्यकार-संपादक, WebDunia.com]</ref> ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈਸ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ|ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੰਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], ਵਰਧਾ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।<ref>[http://worldcat.org/identities/lccn-n81002461/ Vishnu Nagar's works in OCLC WorldCat]</ref> == ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ == '''ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/12345036 ਆਜ ਕਾ ਦਿਨ] (1981, ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/18639744 ਆਦਮੀ ਕੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ] (1988, ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/610280569 ਕੁਛ ਦੂਰ] (1994, ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/699323250 ਈਸ਼ਵਰ ਕੀ ਕਹਾਣੀਆਂ] (1997, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/499685043 ਬਿਰਤਾਂਤ] (2000, ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/70662826 ਬੱਚਾ ਔਰ ਗੇਂਦ] (2005, ਇਤਿਹਾਸਬੋਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/239253437 ਰਾਤ-ਦਿਨ] (2008, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/945630902 ਪਾਪਾ ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਬਨੂੰਗਾ] (2015, ਸਾਹਿਤਯ ਭੰਡਾਰ) '''ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/498892252 ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਹਤਾ ਹੂੰ ਚਿੜੀਆ] (1974, ਪਹਿਚਾਨ ਲੜੀ) * [http://www.worldcat.org/oclc/7204273 ਤਾਲਾਬ ਮੇਂ ਡੂਬੀ ਛਹ ਲੜਕੀਆਂ] (1980, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੰਸਥਾਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/17123105 ਸੰਸਾਰ ਬਦਲ ਜਾਏਗਾ] (1985, ਸੰਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/499708283 ਬੱਚੇ, ਪਿਤਾ ਔਰ ਮਾਂ] (1992, ਅਪੂਰਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [https://books.google.com/books?id=ir59GQAACAAJ&source=gbs_ViewAPI ਕੁਛ ਚੀਜੇਂ ਕਭੀ ਖੋਈ ਨਹੀਂ] (2001, ਮੇਧਾ ਬੁੱਕਸ) * [http://www.worldcat.org/oclc/309712290 ਹੰਸਨੇ ਕੀ ਤਰਹ ਰੋਨਾ] (2006, ਮੇਧਾ ਬੁੱਕਸ) * [http://www.worldcat.org/oclc/879332087 'ਕਵੀ ਨੇ ਕਹਾ': ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ] (2008, ਕਿਤਾਬਘਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/633163077 ਘਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਘਰ] (2010, ਅੰਤਿਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://archive.jansatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=73941:2014-07-20-03-43-14&catid=32:2012-01-01-05-57-23 ਜੀਵਨ ਭੀ ਕਵਿਤਾ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ] (2014, ਅੰਤਿਕਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) '''ਵਿਅੰਗ ਸੰਗ੍ਰਹਿ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/43804710 ਜੀਵ-ਜੰਤੁ ਪੁਰਾਣ] (1994, ਵਾਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/1075981099 ਘੋੜਾ ਔਰ ਘਾਸ] (ਪ੍ਰਵੀਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1996) * [http://www.worldcat.org/oclc/53873185 ਨਈ ਜਨਤਾ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ] (2003, ਸ਼ਿਲਪਾਇਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/214077329 ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਾ ਧੰਦਾ] (2006, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/44493481 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਕ] (2008, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/664245838 ਛੋਟਾ ਸਾ ਬ੍ਰੇਕ,], (2010, ਕਿਤਾਬਘਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/693110709 ਭਾਰਤ ਏਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ] (2011, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/879854393 ਈਸ਼੍ਵਰ  ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ] (2013, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) * [http://www.worldcat.org/oclc/993390348 ਸਦੀ ਕਾ ਸਬ ਸੇ ਬੜਾ ਡਰਾਮੇਬਾਜ਼] (2017, ਸਾਹਿਤਕ ਉਪਕਰਮ) '''ਨਾਵਲ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/56941648 ਆਦਮੀ ਸਵਰਗ ਮੇਂ;] (2004, ਸਾਮਯਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) '''ਆਲੋਚਨਾ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/500284812 ਕਵਿਤਾ ਕੇ ਸਾਥ ਸਾਥ] (2004, ਮੇਧਾ ਬੁੱਕਸ) '''ਜੀਵਨੀ''' * [https://www.therazafoundation.org/asahamati-men-utha-eka-hatha-mithalesha-sharana-chaube ਅਸਹਿਮਤੀ ਮੇਂ ਉਠਾ ਏਕ ਹਾਥ : ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ ਕੀ ਜੀਵਨੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230412114858/https://www.therazafoundation.org/asahamati-men-utha-eka-hatha-mithalesha-sharana-chaube |date=2023-04-12 }} (2019, ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ) '''ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ''' * [http://www.worldcat.org/oclc/1164183115 ਅਕਬਰ] (2017, ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ) * [https://www.hindibook.com/index.php?p=sr&format=fullpage&Field=bookcode&String=9789326355285 ਕਬੀਰ] (2017, ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ) * [http://www.worldcat.org/oclc/1089460602 ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ] (2017, ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ) * [https://www.hindibook.com/index.php?p=sr&format=fullpage&Field=bookcode&String=9789326355261 ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ] (2017, ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ) == ਸਨਮਾਨ == * ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀਯ ਕਥਾ ਅਵਾਰਡ, 1996 <ref>[https://books.katha.org/wp-content/uploads/2018/02/1997-1996.pdf The Katha Awards, 1997-1996]</ref> * ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ, 2001 (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ) * ਸਾਹਿਤ ਸਨਮਾਨ (ਦਿੱਲੀ ਹਿੰਦੀ ਅਕਾਦਮੀ) * ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਨਮਾਨ, 2003 <ref>[https://navbharattimes.indiatimes.com/-/articleshow/385770.cms विष्णु नागर और विनोद दास को 'शमशेर सम्मान']</ref> * ਵਿਅੰਗ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2008 <ref>[https://hindi.oneindia.com/news/2008/01/31/2008013123535100.html विष्णु नागर को व्यंग्य श्री सम्मान]</ref> * ਪਰੰਪਰਾ ਰਿਤੂਰਾਜ ਸਨਮਾਨ, 2010 <ref>[https://hindi.webdunia.com/article/hindi-literature-articles/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A5%81-%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A5%8B-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE-%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8-110071900061_1.htm विष्णु नागर को 'परंपरा ऋतुराज सम्मान']</ref> * ਰਾਮਨਾਥ ਗੋਇਨਕਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2014 <ref>[https://www.bhadas4media.com/goenka-literary-awards/ गोइन्का साहित्य पुरस्कारों की घोषणा, हिन्दी पत्रकारिता के लिए विष्णु नागर सम्मानित]</ref> * ਰਾਹੀ ਮਾਸੂਮ ਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2017 <ref>[https://www.livehindustan.com/uttar-pradesh/lucknow/story-rahi-masoom-raza-samman-1337123.html राही मासूम रजा सम्मान विष्णु नागर को]</ref> * ਜਨਕਵੀ ਮੁਕੁਟ ਬਿਹਾਰੀ ਸਰੋਜ ਸਨਮਾਨ, 2020 <ref>{{Cite web |url=https://mpbreakingnews.in/madhya-pradesh/bhopal/s-vishnu-nagar-honored-janakavi-mukut-bihari-saroj-2020/ |title=विष्णु नगर को जनकवि मुकुट बिहारी सरोज सम्मान, 2020 |access-date=2023-04-12 |archive-date=2023-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412131911/https://mpbreakingnews.in/madhya-pradesh/bhopal/s-vishnu-nagar-honored-janakavi-mukut-bihari-saroj-2020/ |url-status=dead }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] lghty60kl2gb1kh849wdsdgzvnfvtpm 0 165275 843117 742742 2026-07-24T15:04:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843117 wikitext text/x-wiki '''ਸਭਰਾਵਾਂ''' ਜਾਂ '''ਸਭਰਾਓਂ''' ਭਾਰਤੀ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਦੇ [[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਹਰੀਕੇ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ [[ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ|ਸਤਲੁਜ]] ਦਰਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 192 ਮੀਟਰ (633 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ 31°10'39N 74°51'10E ਗੁਣਕਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। <ref>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/23/Sobraon.html |title=Location of Sobraon - Falling Rain Genomics |access-date=2023-04-22 |archive-date=2023-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422094151/http://www.fallingrain.com/world/IN/23/Sobraon.html |url-status=dead }}</ref> == ਇਤਿਹਾਸ == ਇਹ [[ਸਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ]] ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ]] fvsvmztnw0urtih25dqqi8po4q69xrk 0 166037 843140 841415 2026-07-25T02:44:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843140 wikitext text/x-wiki {{Infobox waterfall | name = ਹਿਰਨੀ ਝਰਨਾ | photo = Hirni Falls.JPG | photo_caption = | location = [[ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ]], [[ਝਾਰਖੰਡ]], [[ਭਾਰਤ]] | coords = {{Coord|22.8667|N|85.3333|E|format=dms}}<ref>{{cite web |url = http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Bandgaon.html |title = Bandgaon, India Page |publisher = Falling Rain Software |access-date = 2010-04-29 |archive-date = 2012-11-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121102212700/http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Bandgaon.html |url-status = dead }}</ref> | elevation = 608 ਮੀਟਰ | type = | height = 37 ਮੀਟਰ (121 ਫੁੱਟ) | height_longest = | average_width = | number_drops = | average_flow = | watercourse = ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਨਦੀ }} '''ਹਿਰਨੀ ਝਰਨਾ''' [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ [[ਝਾਰਖੰਡ]] [[ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਰਾਜ]] ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਸਿੰਘਭੂਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ [[ਝਰਨਾ]] ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Bandgaon Block, West Singhbhum |url=http://chaibasa.nic.in/bandgaon.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090410014335/http://www.chaibasa.nic.in/bandgaon.html |archive-date=10 April 2009 |access-date=2010-04-29 |publisher=District administration}}</ref> [[ਛੋਟਾ ਨਾਗਪੁਰ ਪਠਾਰ|ਰਾਂਚੀ ਪਠਾਰ]] ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ, ਬੰਦਗਾਓਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਰਾਮਗੜ੍ਹ ਨਦੀ 37 ਮੀਟਰ (121 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਹਿਰਨੀ ਝਰਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਰਜਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। <ref>{{Cite book|title=Bihar, the Heart of India|url=https://archive.org/details/dli.ernet.537044|last=Sir John Houlton|date=1949|publisher=Orient Longmans Ltd.|page=[https://archive.org/details/dli.ernet.537044/page/n193 145]}}</ref> ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਹਿਰਨੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾਈ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਦਾਤ ਮਿਲ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Ranchi |url=http://www.jharkhandonline.in/TouristPlaces/Places/Ranchi.asp |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20090624142505/http://www.jharkhandonline.in/TouristPlaces/Places/Ranchi.asp |archive-date=24 June 2009 |access-date=2010-04-29 |website=Jharkhand Online |via=archive today}}</ref> == ਆਵਾਜਾਈ == ਹਿਰਨੀ ਫਾਲਸ ਖੁੰਟੀ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (12 ਮੀਲ), [[ਰਾਂਚੀ]] ਤੋਂ 62 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (39 ਮੀਲ) <ref name="hirni">{{Cite web |title=Ranchi |url=http://www.jharkhandonline.in/TouristPlaces/Places/Ranchi.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414170734/http://www.jharkhandonline.in/TouristPlaces/Places/Ranchi.asp |archive-date=2010-04-14 |access-date=2010-04-29 |website=Jharkhand Online |via=archive today }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. </cite></ref> ਅਤੇ ਚਾਈਬਾਸਾ ਤੋਂ 68 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (42 ਮੀਲ) ਦੂਰ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Jharkhand |url=http://www.indiatravelmall.com/jharkhand.shtml |access-date=2010-04-29 |publisher=India Travel Mall |archive-date=2010-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100518121614/http://www.indiatravelmall.com/jharkhand.shtml |url-status=dead }}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * ਉਚਾਈ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * {{Wikivoyage-inline|Ranchi}}</img>ਵਿਕੀਵੋਏਜ ਤੋਂ == ਹਵਾਲੇ == bsj3x7diwu6zjlz19li3omqf62r0819 0 167130 843127 710981 2026-07-24T20:18:56Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843127 wikitext text/x-wiki '''ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ''' [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]] ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ [[ਲਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਵਿੱਚ 31°14'0N 73°10'0E 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 172 ਮੀਟਰ (567 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। <ref name="Falling">{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Singh_Khalsa.html |title=Location of Singh Khalsa - Falling Rain Genomics |access-date=2023-05-09 |archive-date=2025-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012204303/http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Singh_Khalsa.html |url-status=dead }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ke8txmn0rn4u0a2ymeriqz6owkhm58i 0 167167 843122 679048 2026-07-24T19:40:16Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843122 wikitext text/x-wiki '''ਸਾਹਿਬਨਗਰ''' [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]] ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ [[ਲਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਵਿੱਚ 31°21'0N 73°4'0E 'ਤੇ 167 ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਮੀਟਰ (551 ਫੁੱਟ) ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। <ref name="Falling">{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Sahibnagar.html |title=Location of Sahibnagar - Falling Rain Genomics |access-date=2023-05-10 |archive-date=2023-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230510153413/http://www.fallingrain.com/world/PK/4/Sahibnagar.html |url-status=dead }}</ref> ਗੁਆਂਢੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੋਡਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ]] h4eg3ddhmphps8nwn8oh2mhku75q7b9 0 168235 843134 839733 2026-07-24T21:45:22Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843134 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ਸੁਰਿਗ ਯਿਲਗਨਿੰਗ ਕੋਲ ਝੀਲ | image = Surigh Yilganing Kol 2021-08-19 Sentinel-2 L2A True color.jpg | caption = [[ਸੈਂਟੀਨਲ-2]] ਚਿੱਤਰ (2021) | alt = Image of the lake taken from space | location = [[Aksai Chin]], [[Hotan Prefecture]], [[Xinjiang]] | coordinates = {{coord|34|41|09.51|N|79|41|21.49|E|type:mountain_region:CN-NA_scale:100000|format=dms|display=inline,title}} | area = {{convert|70.8|km2|sqmi|abbr=on}} | depth = | max-depth = | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{convert|4800|m|ft|abbr=on}} | islands = | cities = | frozen = Winter | reference = }} [[Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry]] '''ਸੁਰੀਗ ਯਿਲਗਾਨਿੰਗ ਕੋਲ''' (ਜਿਸ ਨੂੰ ''ਸਾਲਿਕੀਲਾ ਗੇਂਝੀ ਤਸੋ'', zh; 萨利吉勒干南库勒 ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ [[ਖਾਰੀ ਝੀਲ]] ਹੈ <ref>{{Cite web |title=Different lake flavours, China |url=http://gallery.proba-v.vgt.vito.be/Lakes/slides/S1_TOA_20141123_100M_china%20meren_falsecolor.html |access-date=2022-01-31 |website=gallery.proba-v.vgt.vito.be |language=en |archive-date=2022-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131071343/https://gallery.proba-v.vgt.vito.be/Lakes/slides/S1_TOA_20141123_100M_china%20meren_falsecolor.html |url-status=dead }}</ref> ਜੋ [[ਚੀਨ]] ਦੇ [[ਸ਼ਿਨਚਿਆਂਙ|ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ]] ਸੂਬੇ ਦੇ [[ਹੋਟਨ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ]] ਵਿੱਚ [[ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ]] ਦੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਝੀਲ ''ਲਿੰਗਜ਼ੀ ਥੈਂਗ'' ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ,{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=May 2022}} ਅਤੇ ਲੇਕ ''ਸੋਂਗਮੁਕਸੀ ਕੰਪਨੀ'' ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੀ ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੜਕ 35°38′46.34″N 80°18′33.85″E 'ਤੇ [[ਚੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਵੇ 219|ਚਾਈਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 219]] ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Bayi Daban, courage is required to drive to the summit |url=https://www.dangerousroads.org/asia/china/11009-bayi-daban,-courage-is-required-to-drive-to-the-summit.html |access-date=2022-01-31 |website=www.dangerousroads.org |language=en-gb |archive-date=2022-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220131175413/https://www.dangerousroads.org/asia/china/11009-bayi-daban,-courage-is-required-to-drive-to-the-summit.html |url-status=dead }}</ref> == ਇਤਿਹਾਸ == 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, [[ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਜੰਗ|ਚੀਨ-ਭਾਰਤੀ ਯੁੱਧ]] ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੰਭਾਵੀ [[ਬਰਾਈਨ ਮਾਈਨਿੰਗ|ਨਮਕ ਖਣਨ]] ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਝੀਲ ਅਤੇ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹੋਰ ਝੀਲਾਂ ਤੋਂ ਲੂਣ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ਼ [[ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਝੀਲ|ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਝੀਲ ਨੂੰ]] ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। <ref name="VSM2015">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Qc25BwAAQBAJ&pg=PA157|title=The Crimson Chinar: The Kashmir Conflict: A Politico Military Perspective|last=Brig Amar Cheema, VSM|date=31 March 2015|publisher=Lancer Publishers|isbn=978-81-7062-301-4|pages=157–158|quote=...though neither side had any physical presence there. The advantage India had was that she administered the grazing grounds and even collected salt from Amtogor Lake, deep in Aksai Chin.}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rHY9AQAAIAAJ|title=Technical Report|last=Council of Scientific & Industrial Research (India)|year=1958|page=127|quote=Brines from (i) Pong Kong, (ii) Sarigh Jilgang Kol and (iii) Amtogor lakes were examined for their suitability for salt manufacture. The brines from the first two sources have been found to be uneconomical for salt manufacture.}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਦਾਖ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] 4w23dvshkj6b1gth3lmyyhx9pcoemu5 0 175656 843141 838500 2026-07-25T03:14:12Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843141 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Huma Mulji | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|1970|MM|DD}} --> | birth_place = Karachi, Pakistan | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = Pakistani | occupation = Visual artist | known_for = | awards = Abraaj Capital Art Prize (2013) }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਹੁਮਾ ਮੂਲਜੀ''' (ਜਨਮ 1970 [[ਕਰਾਚੀ]] ਵਿੱਚ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।<ref name="HangingFire">{{Cite book|title=Hanging fire : Contemporary Art from Pakistan|url=https://archive.org/details/hangingfireconte0000hash|date=2009|publisher=Asia Society Museum|isbn=978-0-300-15418-4|editor-last=Hashmi|editor-first=Salima|location=New York|page=[https://archive.org/details/hangingfireconte0000hash/page/108 108]|oclc=317471831}}</ref> ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਚੀ ਗੈਲਰੀ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਸੁਸਾਇਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਹਨ।<ref name="Eid">{{Cite web |last=Eid |first=Diana |title=Taxidermy Camel + Oversized Suitcase = Controversial Art |url=http://inventorspot.com/articles/oh_so_thats_where_i_put_my_stuffed_camel_12774 |access-date=13 July 2020 |website=Inventorspot.com |archive-date=11 ਨਵੰਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111133633/http://inventorspot.com/articles/oh_so_thats_where_i_put_my_stuffed_camel_12774 |url-status=dead }}</ref><ref name="Artnet">{{Cite web |title=Saatchi Gallery |url=http://www.artnet.com/artists/huma-mulji/arabian-delight-detail-a-d_gkgfkQ3Y3xvYzic3G_tw2 |access-date=13 July 2020 |website=Artnet.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Huma Mulji |url=http://museum.asiasociety.org/collection/artists/huma-mulji |access-date=13 July 2020 |website=museum.asiasociety.org |publisher=Asia Society}}</ref> ਉਸ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਅਬਰਾਜ ਕੈਪੀਟਲ ਆਰਟ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |date=29 August 2012 |title=The Abraaj Capital Art Prize 2013 winners announced |url=https://www.e-flux.com/announcements/33813/the-abraaj-capital-art-prize-2013-winners-announced/ |access-date=7 July 2020 |website=e-flux.com}}</ref> == ਜੀਵਨ == ਹੁਮਾ ਮੂਲਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1970 ਵਿੱਚ [[ਕਰਾਚੀ|ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="HangingFire"/> 1995 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡਸ ਵੈਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ BFA ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ, ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਰਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ MFA ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Mirza |first=Quddus |date=13 October 2019 |title=Between artists and their artwork |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/568671-artists-artwork |access-date=27 April 2020 |publisher=The News on Sunday }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Huma Mulji |url=http://vaslart.org/huma-mulji/# |access-date=7 July 2020 |website=Vaslart.org |publisher=Vasl Artists' Association}}</ref><ref name="plymouth">{{Cite web |title=Huma Mulji |url=https://www.plymouthart.ac.uk/studying/staff-profiles/huma-mulji |access-date=13 July 2020 |website=Plymouthart.ac.uk}}</ref> 2003 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ, ਉਹ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੀਕਨਹਾਊਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਆਰਟਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ।<ref name="Bristol">{{Cite web |date=9 February 2017 |title=Discussion: International Artist Residencies at Spikes Island in Bristol on 9 February 2017 |url=https://365bristol.com/event/international-artist-residency-on-9-feb |access-date=18 July 2020 |website=365bristol.com}}</ref> 2016 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਕਲਾ ਲਈ ਟੈਰਾ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Terra Foundation Fellows |url=https://www.terraamericanart.org/fellows/#M |access-date=13 July 2020 |publisher=Terra Foundation for American Art}}</ref> ਉਹ 2015 ਤੋਂ 2017 ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਸਮਿਥਸ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ ਸੀ।<ref name="Bristol" /> 2017 ਵਿੱਚ, ਮੂਲਜੀ ਨੂੰ ਨਿਗਾਹ ਆਰਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |date=12 September 2017 |title=Nigaah Art Awards – Celebrating Pakistani art |url=https://aurora.dawn.com/news/1142358 |access-date=13 July 2020 |publisher=Aurora}}</ref> ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵੈਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬ੍ਰਿਸਟਲ, ਯੂਕੇ,<ref>{{Cite web |title=Ms Huma Mulji |url=https://people.uwe.ac.uk/person/humamulji |access-date=13 July 2020 |publisher=UWE Bristol}}</ref> ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਈਮਾਊਥ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ, ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਫਾਈਨ ਆਰਟ ਹੈ।<ref name="plymouth"/> == ਕੰਮ == ਮੂਲਜੀ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ <ref>{{Cite book|title=The Next Thing Art in the Twenty-First Century|url=https://archive.org/details/nextthingartintw0000pabl|last=Baler|first=Pablo|publisher=Fairleigh Dickinson University Press|year=2015|isbn=978-1-61147-811-2|pages=[https://archive.org/details/nextthingartintw0000pabl/page/53 53]–66}}</ref><ref name="Universes" /> ਗਵਾਂਗਜੂ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ 10ਵਾਂ ਗਵਾਂਗਜੂ ਬਿਏਨਾਲੇ,<ref name="Kunstaspekte">{{Cite web |title=Huma Mulji |url=https://kunstaspekte.art/person/huma-mulji |access-date=8 July 2020 |website=Kunstaspekte.art |archive-date=10 ਜੁਲਾਈ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200710122149/https://kunstaspekte.art/person/huma-mulji |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Farago |first=Jason |date=9 September 2014 |title=Gwangju Biennale: an aggressive exhibition that electrifies South Korea |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2014/sep/09/gwangju-biennale-south-korea-exhibition-aggressive-art |access-date=8 July 2020 |website=[[The Guardian]]}}</ref> ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ 56ਵਾਂ ਵੇਨਿਸ ਬਿਏਨਾਲੇ,<ref name="Kunstaspekte" /> ਕਰਾਚੀ ਬਿਏਨਾਲੇ 2017,<ref>{{Cite web |title=Witnessing from afar: making sense of the Karachi Biennale |url=http://www.4a.com.au/4a_papers_article/witnessing-afar-making-sense-karachi-biennale/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209052840/http://www.4a.com.au/4a_papers_article/witnessing-afar-making-sense-karachi-biennale/ |archive-date=9 December 2020 |access-date=25 June 2020 |website=4A Centre for Contemporary Asian Art}}</ref> ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲਾ,<ref>{{Cite web |title=In the Open or in Stealth : The Unruly Presence of an Intimate Future |url=https://www.macba.cat/en/exhibitions-activities/exhibitions/open-or-stealth |access-date=8 July 2020 |website=Macba.cat |publisher=Museu d'Art Contemporani de Barcelona}}</ref> ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ,<ref>{{Cite web |last=Kennedy |first=Randy |date=2 September 2009 |title=Contradictions Remains Vital to Pakistan and Its Art |url=https://www.nytimes.com/2009/09/03/arts/design/03fire.html |access-date=18 July 2020 |website=[[The New York Times]]}}</ref> ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਾਚੀ ਗੈਲਰੀ <ref>{{Cite web |title=Huma Mulji Exhibite dat the Saatchi Gallery |url=https://www.saatchigallery.com/artists/huma_mulji.htm |access-date=18 July 2020 |website=Saatchigallery.com |publisher=Saatchi Gallery |archive-date=22 ਅਗਸਤ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200822125339/https://www.saatchigallery.com/artists/huma_mulji.htm |url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 88 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Huma Mulji : Project 88 Exhibition |url=http://project88.in/exhibition/4 |access-date=18 July 2020 |website=Project88.in |publisher=Project 88 |archive-date=18 ਜੁਲਾਈ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200718063559/http://project88.in/exhibition/4 |url-status=dead }}</ref> ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 2009 ਵਿੱਚ ਐਲੀਮੈਂਟਾ ਗੈਲਰੀ, ਦੁਬਈ, ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ ''ਹਾਈ ਰਾਈਜ਼'',<ref name="Universes">{{Cite web |date=June 2009 |title=Huma Mulji: High Rise |url=https://universes.art/en/nafas/articles/2009/huma-mulji |access-date=8 July 2020 |website=Universes.art |publisher=Universes in Universe}}</ref> 2010 ਵਿੱਚ ਰੋਥਾਸ ਗੈਲਰੀ, ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ''ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਪੈਲੇਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੋਲੀਜ਼'', <ref name="KB17" /> ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 88 ਵਿੱਚ ''ਟਵਾਈਲਾਈਟ'', 2011 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ,<ref>{{Cite web |last=Murray |first=Rachel |date=19 December 2011 |title=Huma Mulji's Suspension in Twilight |url=https://www.a-n.co.uk/reviews/huma-muljis-suspension-in-twilight/ |access-date=7 July 2020 |archive-date=23 ਜੂਨ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200623024306/https://www.a-n.co.uk/reviews/huma-muljis-suspension-in-twilight/ |url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ ''ਏ ਕੰਟਰੀ ਆਫ਼ ਲਾਸਟ ਥਿੰਗਸ'' ਇਨ ਕੋਇਲ ਗੈਲਰੀ, ਕਰਾਚੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ 2016 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।<ref name="KB17">{{Cite web |title=Huma Mulji |url=https://www.kbcuratorial.com/artists/huma-mulji |access-date=8 July 2020 |website=Kbcuratorial.com |publisher=Karachi Biennale 2017}}</ref> ਮੂਲਜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਬੋਧ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਚਰ ਦੇ ਭੂਗੋਲ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ,<ref>{{Cite book|title=Art practice as research : inquiry in visual arts|last=Sullivan, Graeme, 1951-|date=2010|publisher=Sage Publications|isbn=978-1-4129-7451-6|edition=2nd|location=Thousand Oaks [Calif.]|oclc=351322811}}</ref> ਹੋਂਦ ਦੀਆਂ ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਡੀ ਆਮ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=JSTOR : a history|last=Schonfeld, Roger C., 1977-|date=2003|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-4311-4|location=Princeton|oclc=777375664}}</ref> ਮੂਲਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=Sneden, Eleanor Antoinette|date=2011-10-31|publisher=Oxford University Press|series=Benezit Dictionary of Artists|doi=10.1093/benz/9780199773787.article.b00171338}}</ref> ਸ਼ਹਿਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਸਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਅਜੀਬ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Huma Mulji |url=https://www.kbcuratorial.com/artists/huma-mulji |access-date=2020-08-04 |website=Karachi Biennale 2017 |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references /> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Official website|humamulji.com}} * [https://artfacts.net/artist/huma-mulji/77434 Huma Mulji] at ArtFacts * [https://www.saatchigallery.com/artists/huma_mulji.htm Huma Mulji] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200822125339/https://www.saatchigallery.com/artists/huma_mulji.htm |date=2020-08-22 }} at Saatchi Gallery * [https://www.oneart.org/biographies/artist/huma-mulji Huma Mulji] at OneArt, Platform for contemporary art from Asia, Africa and Latin America [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ]] 14jue3zen53r5r69eca0oqjiqy8evlr 0 179029 843119 751471 2026-07-24T17:10:52Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843119 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ਸ਼ਾਹ ਕੋਹਲੀ | image = | caption = | full_name = | nationality = ਭਾਰਤੀ | birth_date = {{birth date and age|1976|7|12|df=yes}} | birth_place = | death_date = | death_place = | sport = [[ਜੂਡੋ]] }} '''ਆਰਤੀ ਸੋਲੰਕੀ'''<ref>{{Cite news|url=https://gurukulcrossings.com/team/team-member-1/|title=Ms. Arti Solanki|work=gurukulcrossings.com|access-date=24 May 2023|archive-date=24 ਮਈ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230524033343/https://gurukulcrossings.com/team/team-member-1/|url-status=dead}}</ref> ('''ਸ਼ਾਹ ਕੋਹਲੀ''' ; ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1976) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਜੂਡੋ|ਜੁਡੋਕਾ]] ਹੈ। ਉਸ ਨੇ [[1996 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ|1996 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ]] ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੈਵੀਵੇਟ ਈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।<ref>{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ko/shah-kohli-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418071853/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ko/shah-kohli-1.html |url-status=dead |archive-date=18 April 2020 |title=Shah Kohli Olympic Results |access-date=8 June 2018}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1976]] nmyodgnwi1eaj71hoa2pf5g88f6rppj 0 179165 843138 840378 2026-07-25T02:26:12Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:98vjactor.jpg|98vjactor.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Some files in Category:Vijay|]]. 843138 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਵਿਜੈ | image = Vijay at the Nadigar Sangam Protest.jpg | caption = ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ | other_names = | birth_name = ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਾਸ਼ੇਖਰ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[ਮਦਰਾਸ]], [[ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ]], ਭਾਰਤ | alma_mater = [[ਲੋਯੋਲਾ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ]] | occupation = ਅਦਾਕਾਰ | years_active = 1984–ਵਰਤਮਾਨ | notable_works = | spouse = {{marriage|ਸੰਗੀਤਾ ਸੋਰਨਾਲਿੰਗਮ|25 August 1999}} | partner = | children = 2 | parents = | relatives = }} '''ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ'''<ref>{{Cite web |date=7 January 2017 |title=Vijay, the king of the formula film |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-king-formula-film-55375}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Srinivasan|first=Latha|date=2022-12-02|title=30 years of Superstar Vijay: From child artist to Kollywood star Thalapathy Vijay|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/30-years-of-superstar-vijay-from-child-artist-to-kollywood-star-thalapathy-vijay-2304322-2022-12-02|magazine=[[India Today]]}}</ref> (ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1974<ref>{{Cite web |last=Manoj Kumar R |date=24 June 2022 |orig-date=22 June 2022 |title='Thalapathy' Vijay, the last superstar of Tamil box office |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027094938/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |archive-date=27 October 2022 |access-date=27 October 2022 |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref>), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਵਿਜੈ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=15 October 2015 |title=Vijay's energetic dance moves |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=12 July 2021}}</ref><ref name="Indiatodaynews2021">{{Cite magazine|date=30 May 2021|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamsi Paidipally for his next film|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamsi-paidipally-for-his-next-film-1808605-2021-05-30|magazine=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621145341/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamsi-paidipally-for-his-next-film-1808605-2021-05-30|archive-date=21 June 2021|access-date=19 June 2021}}</ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ<ref>{{Cite web |last=Barua |first=Richa |date=January 10, 2023 |title=Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |archive-date=April 1, 2023 |access-date=April 1, 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd}}</ref> ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ''[[ਫੋਰਬਜ਼ ਭਾਰਤ|ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ]]'' {{'}} ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93 |access-date=2023-06-03 |website=[[Forbes India]] |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2016/vijay/1587/121 |access-date=2023-03-29 |website=Forbes India |archive-date=2023-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329090747/https://www.forbesindia.com/celebprofile2016/vijay/1587/121 |url-status=dead }}</ref> ਉਸ ਨੇ 67 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। '''ਥਾਲਾਪੈਥੀ''' ({{Translation|ਕਮਾਂਡਰ}}) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਫੋਲੋਵਿੰਗ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Sriram |first=Sowmiya |date=December 3, 2021 |title=29 Years of Vijay Supremacy |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220062002/https://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=indiaherald.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 20, 2022 |title=Thalapathy Vijay's first-look from 'Thalapathy 66' wins over fans, makers to reveal more details ahead of actor's 48th birthday |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220110711/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=The Economic Times}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਓਸਾਕਾ|ਓਸਾਕਾ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਵਾਰਡ]] ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 22, 2023 |title=Thalapathy Vijay Wins Best Actor Award At Osaka Asian Film Festival In Japan |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522173400/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |archive-date=May 22, 2023 |access-date=May 22, 2023 |website=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 December 2018 |title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417121006/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |archive-date=17 April 2021 |access-date=23 December 2020}}</ref> 2023 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 29, 2023 |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html |access-date=July 17, 2023 |website=News18}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ == ਵਿਜੈ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1974 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ [[ਚੇਨਈ]]), [[ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ|ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Happy birthday Thalapathy!: Check out some rare images of the Vijay |url=https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html |website=The New Indian Express}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, S.A. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ, ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2005/03/21/stories/2005032101490100.htm|title=The Hindu : Metro Plus Coimbatore : 'Message' man|date=2016-11-10|work=[[The Hindu]]|access-date=2022-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161110133330/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2005/03/21/stories/2005032101490100.htm|archive-date=2016-11-10}}</ref> ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, [[ਸ਼ੋਬਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ]], ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Lakshmansruthi.com |url=http://profiles.lakshmansruthi.com/index.php?uid=684 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808051617/http://profiles.lakshmansruthi.com/index.php?uid=684 |archive-date=8 August 2014 |access-date=2022-11-12 |website=profiles.lakshmansruthi.com}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਈਸਾਈ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ [[ਹਿੰਦੂ]] ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=21 February 2020 |title="I was born as a Christian, my wife is a Hindu": Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358 |archive-date=4 January 2022 |access-date=4 January 2022 |website=Keralakaumudi Daily}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=27 December 2021 |title=Vijay {{!}} Latest tamil news about vijay |url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2 |archive-date=27 December 2021 |access-date=27 December 2021 |website=Vikatan}}</ref> ਵਿਜੈ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਵਿਧਿਆ, ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=25 February 2019 |title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News |url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512141909/https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281 |archive-date=12 May 2021 |access-date=23 December 2020 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੋਡਮਬੱਕਮ ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ<ref>{{Cite web |title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai |url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20221214021650/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0 |archive-date=14 ਦਸੰਬਰ 2022 |website=YouTube |access-date=14 ਜਨਵਰੀ 2024 }}</ref> ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੁਗਮਬੱਕਮ ਦੇ ਬਾਲਲੋਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ<ref>{{Cite web |date=23 April 2016 |title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college? |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171818/http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |archive-date=28 December 2017 |access-date=28 December 2017 |website=Behindwoods}}</ref> ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੋਯੋਲਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ "ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨਗੇ"।<ref>{{Cite web |date=2016-05-08 |title="I would love to act as Vijays' mother" - Shoba Chandrashekar - Tamil News |url=https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221112032805/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |archive-date=12 November 2022 |access-date=2022-11-12 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ == === 1984-2003: ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === [[ਤਸਵੀਰ:Childvj.jpg|thumb|307x307px| 1987 ਵਿੱਚ ਵਿਜੇ]] 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਵੇਤਰੀ'' (1984) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਅਤੇ-ਨਿਰਮਾਤਾ PS ਵੀਰੱਪਾ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ {{Indian Rupee}} 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=27 December 2021 |title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees |url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a |access-date=27 December 2021 |website=Ghostarchive}}</ref> ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ''ਕੁਡੰਬਮ'' (1984), ''ਵਸੰਤ ਰਾਗਮ'' (1986), ''ਸੱਤਮ ਓਰੂ ਵਿਲਾਯਾਤੂ'' (1987) ਅਤੇ ''ਇਥੂ ਐਂਗਲ ਨੀਥੀ'' (1988) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਨ ਸਿਗੱਪੂ ਮਨੀਥਨ (1985) ਵਿੱਚ [[ਰਜਨੀਕਾਂਤ]], ਜੋ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਜੈ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ''ਨਲਾਈਆ ਥਿਰਪੂ'' (1992) ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece|title=Style of his own|last=Vijay|date=November 23, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625123513/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece|archive-date=25 June 2017}}</ref> ਵਿਜੈ ਫਿਰ ''ਸੇਂਥੂਰਪਾਂਡੀ'', ''ਰਸੀਗਨ'', ''ਦੇਵਾ'' ਅਤੇ ''ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਮੈਪਿਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।'' ਉਹ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=16 February 2017 |title=''Rasigan success'' |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627160136/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html |archive-date=27 June 2021 |access-date=17 March 2021 |website=Behindwoods}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Dharmik |date=22 June 2017 |title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..? |url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808195622/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html |archive-date=8 August 2017 |access-date=24 November 2017}}</ref><ref name="Coimbatore mappilai success">{{Cite web |date=3 January 2017 |title=successful Pongal releases for Vijay |url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213144024/http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html |archive-date=13 February 2020 |access-date=6 May 2021 |website=Behindwoods}}</ref> 1996 ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਵਿਕਰਮਨ -ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ''ਪੂਵ ਉਨਕਾਗਾ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬ੍ਰੇਕ" ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ "ਵੱਡੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ" ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=20 January 2007 |title=Vijay blockbusters |url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408 |archive-date=13 January 2005 |access-date=24 April 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> 1997 ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ''ਕਾਲਾਮੱਲਮ ਕਾਥੀਰੂਪਨ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ,<ref>{{Cite web |date=22 October 2018 |title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html |archive-date=24 June 2021 |access-date=24 June 2021 |website=Behindwoods}}</ref> ਅਤੇ ''ਲਵ ਟੂਡੇ ,'' ਜਿਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title='Shajahan' – 2001 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |archive-date=16 February 2021 |access-date=14 December 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> ਉਸ ਨੇ ''ਨੇਰਰੁੱਕੂ ਨੇਰ'', ''ਕਧਲੁੱਕੂ ਮਾਰਿਆਧਾਈ'', ''ਨਿਨੈਥੇਨ ਵੰਧਾਈ'', ''ਪ੍ਰਿਯਾਮੁਦਨ'' ਅਤੇ ''ਥੁੱਲਧਾ ਮਨਮੁਮ ਥੁੱਲੁਮ'' ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ।<ref>{{Cite web |title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805123701/https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |archive-date=5 August 2019 |access-date=5 August 2019 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 June 2021 |title=Vijay flag flys high as an anti-hero |url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |archive-date=23 June 2021 |access-date=23 June 2021 |website=New Straits Times}}</ref> ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ''ਨੀਲਾਵੇ ਵਾ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ''ਐਂਡਰੇਂਦਰਮ ਕਢਲ'', ''ਨੇਨਜਿਨੀਲੇ ,'' ਅਤੇ ''ਮਿਨਸਾਰਾ ਕੰਨਾ'' ਆਈਆਂ।<ref>{{Cite web |date=16 January 2021 |title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone? |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503111825/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16 |archive-date=3 May 2021 |access-date=17 May 2021 |website=India Today}}</ref> 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ''ਕੰਨੂਕੁਲ ਨੀਲਾਵੂ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਜੈ ਦੀ 25ਵੀਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮ,<ref>{{Cite web |date=22 June 2016 |title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203164753/https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |archive-date=3 December 2020 |access-date=26 November 2020 |website=India Today}}</ref> ਦੋ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰੋਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ''ਕੁਸ਼ੀ'' ਅਤੇ ''ਪ੍ਰਿਯਮਾਨਾਵਲੇ'' ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ''ਦੋਸਤ ,'' ''ਬਦਰੀ'' ਅਤੇ ''ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ'' ਸਨ। 2002 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ|ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ]] ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਥਮਿਜ਼ਾਨ'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|archive-date=20 February 2023}}<br /><br />- {{Cite web |date=3 May 2002 |title=April brings cheer to Tamil film industry |url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF |archive-date=22 March 2012 |access-date=12 December 2012 |website=The Times of India}}</ref><ref name="positive reviews">{{Cite web |date=17 June 2020 |title='Shajahan' – 2001 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |archive-date=16 February 2021 |access-date=14 December 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFThe_Times_of_India2020">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms "'Shajahan' – 2001"]. ''The Times of India''. 17 June 2020. [https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms Archived] from the original on 16 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 December</span> 2020</span>.</cite></ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ''ਯੂਥ'' ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਬਾਗਵਤੀ'' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।<ref>{{Cite web |date=3 April 2020 |title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |archive-date=4 May 2021 |access-date=25 November 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਵਸੀਗਰਾ'' ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ''ਪੁਧੀਆ ਗੀਤਾਈ'' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=R |first=Manoj Kumar |date=22 June 2021 |title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182601/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/ |archive-date=9 July 2021 |access-date=5 July 2021 |website=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 April 2020 |title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |archive-date=4 May 2021 |access-date=25 November 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms "'Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay"]. ''The Times of India''. 3 April 2020. [https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 November</span> 2020</span>.</cite></ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਵਿਜੈ ਨੇ ਸੰਗੀਤਾ ਸੋਰਨਲਿੰਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ,<ref>{{Cite web |date=17 August 1998 |title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry |url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181918/http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=18 July 2010 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 August 2003 |title=dinakaran |url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm |archive-date=14 August 2003}}</ref> ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਤਾਮਿਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ 25 ਅਗਸਤ 1999 ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|work=The Times of India|access-date=25 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052512/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|archive-date=26 August 2018}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 November 2004 |title=dinakaran |url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm |archive-date=24 November 2004}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO |url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm |archive-date=10 November 2015 |access-date=5 November 2015 |website=www.saivaneri.org}}</ref> ਵਿਜੇ ਦੇ ਬੇਟੇ, ਜੇਸਨ ਸੰਜੇ ਨੇ''ਵੇਟਾਇਕਰਨ'' (2009)<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms|title=Rumour has it! Vijay's son Jason Sanjay to direct the 'Master' actor's film soon|date=2021-02-17|work=The Times of India|access-date=2023-08-29|issn=0971-8257}}</ref> ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ''ਥੇਰੀ'' (2016) ਦੇ ਕਲਾਈਮੈਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀ-ਟੀਨ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{Cite web |date=16 January 2017 |title=Vijay's daughter to make her debut with Theri |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |website=The Times of India}}</ref> 5 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ, ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓ AGS ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=[[The Hindu]]|access-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206115538/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|archive-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਜੈ ਅਤੇ ਏਜੀਐਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅੰਬੂ ਚੇਲੀਅਨ ਨੂੰ ਅਣਦੱਸੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਟੈਕਸ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੇਲੀਅਨ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 65 ਕਰੋੜ {{Indian Rupee}} ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay |url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175855/https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574 |archive-date=6 February 2020 |access-date=6 February 2020 |website=DNA India |language=en}}</ref> ਇਹ ਜਾਂਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਵਿਜੇ ਕੁਡਲੋਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਮਾਸਟਰ'' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।<ref>{{Cite web |last=Grewal |first=Kairvy |date=6 February 2020 |title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay |url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175855/https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/ |archive-date=6 February 2020 |access-date=6 February 2020 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।<ref>{{Cite web |title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200315175126/https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html |archive-date=15 March 2020 |access-date=15 March 2020 |website=The Week |language=en}}</ref> [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਛਾਪਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਜੈ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ''ਮਰਸਲ'' ਵਿੱਚ ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ [[ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)|ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ (ਭਾਰਤ) ']]<nowiki/>ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217033152/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms |archive-date=17 February 2020 |access-date=15 March 2020 |website=The Times of India |language=en}}</ref> 13 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ [[ਰੋਲਸ-ਰਾਇਸ ਗੋਸਟ]] ਕਾਰ ਲਈ ਐਂਟਰੀ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਨੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੋਵਿਡ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਐਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਜੈ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ "ਰੀਲ" ਹੀਰੋ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸੱਚ ਦਾ ਹੀਰੋ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ ਆਦਤ ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls-Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=[[The Hindu]]|access-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716023450/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|archive-date=16 July 2021}}</ref> 15 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls-Royce |url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716045300/https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer |archive-date=16 July 2021 |access-date=16 July 2021 |website=www.vikatan.com |language=ta}}</ref> 20 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਜੈ ਦੀ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਟੈਕਸ ਬੈਂਚ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls-Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722094817/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|archive-date=22 July 2021}}</ref> 27 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਦੋ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਜੱਜ ਐਸ.ਐਮ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ₹ 1 ਲੱਖ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=28 June 2021 |title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls-Royce Case, No Fine For Now |url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728013038/https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862 |archive-date=28 July 2021 |access-date=28 July 2021 |website=NDTV.com}}</ref> 25 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੱਜ ਐਸ ਐਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=18 January 2022 |title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay |url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125153221/https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301 |archive-date=25 January 2022 |access-date=25 January 2022 |website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 January 2022 |title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court! |url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485 |archive-date=25 January 2022 |access-date=25 January 2022 |website=dinakaran.com}}</ref> 15 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਐਂਟਰੀ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Chennai High court closes Vijay's Rolls-Royce case |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms |archive-date=15 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html |archive-date=25 September 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Statesman}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715083642/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece |archive-date=15 July 2022 |access-date=15 July 2022}}</ref> === ਦੌਲਤ === 2021 ਤੱਕ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ {{Indian Rupee}}4200 ਮਿਲੀਅਨ ਜਾਂ {{Indian Rupee}} 420 ਕਰੋੜ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Vijay Net Worth – Golden Chennai |url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101183524/https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/ |archive-date=1 January 2022 |access-date=1 January 2022 |website=www.goldenchennai.com |language=en}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ ''ਬੀਸਟ'' ਲਈ {{Indian Rupee}}100 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ,<ref name="net worth">{{Cite web |date=22 June 2021 |title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html |archive-date=16 November 2021 |access-date=27 December 2021 |website=Hindustan Times}}</ref> ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ {{Indian Rupee}}120 ਕਰੋੜ- {{Indian Rupee}}150 ਕਰੋੜ ''ਵਰਿਸੂ'' ਲਈ ਕਮਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="top paid 1">{{Cite web |last=Barua |first=Richa |date=January 10, 2023 |title=Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |archive-date=April 1, 2023 |access-date=April 1, 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBarua2023">Barua, Richa (10 January 2023). [https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs "Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar"]. ''Asianet News Network Pvt Ltd''. [https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs Archived] from the original on 1 April 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 April</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name="top paid">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south?|work=[[The Times of India]]|access-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829073537/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|archive-date=29 August 2021}}</ref> 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ {{Indian Rupee}} 200 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name="200 crore">{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 29, 2023 |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html |access-date=July 17, 2023 |website=News18}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">Bureau, Entertainment (29 May 2023). [https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html "Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports"]. ''News18''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 July</span> 2023</span>.</cite></ref> == ਕਲਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ == [[ਤਸਵੀਰ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|thumb|220x220px| ਵਿਜੈ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [[ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ]] ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੈਂਪ ਐਲਬਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ]] ਵਿਜੈ ਦੇ ਮੋਮ ਦੇ ਫੀਗਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=23 November 2019 |title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803125147/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms |archive-date=3 August 2021 |access-date=3 August 2021 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2017 |title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515142913/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html |archive-date=15 May 2021 |access-date=3 August 2021 |website=Behindwoods}}</ref> ਫ਼ਿਲਮ ''ਬੀਸਟ'' ਦੇ ''ਅਰਬੀ ਕੁਥੂ'' ਡਾਂਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ 1 ਦਿਨ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=15 February 2022 |title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours! |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html |archive-date=15 February 2022 |access-date=17 February 2022 |website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 February 2022 |title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran |url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO |access-date=17 February 2022 |website=nakkheeran.com |language=ta}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 February 2022 |title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo |url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt |access-date=17 February 2022 |website=Ghostarchive}}</ref> ''ਵਾਰਿਸੂ'' ਦੇ ਗੀਤ "ਰਣਜੀਤਮੇ" ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=November 5, 2022 |title=Pakistani Reacts To Ranjithame Varisu Song |url=https://ghostarchive.org/varchive/2sgkvIgtoVU |access-date=November 6, 2022 |website=YouTube}}</ref> ਵਿਜੈ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੇਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=3 April 2023 |title=New Indian Instagram worldwide record from Actor Vijay |url=https://www.newswire.lk/2023/04/03/new-indian-instagram-record-from-actor-vijay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512111410/https://www.newswire.lk/2023/04/03/new-indian-instagram-record-from-actor-vijay/ |archive-date=12 May 2023 |access-date=12 May 2023 |website=NewsWire}}</ref> [[ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ|ਨਿਊਜ਼ 18]] ਵਿਜੈ ਨੂੰ "ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਭਿਨੇਤਾ" ਅਤੇ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="versatile">{{Cite web |date=22 June 2020 |title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |archive-date=26 July 2022 |access-date=26 July 2022 |website=News18}}</ref><ref name="best films">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |archive-date=27 July 2022 |access-date=27 July 2022 |website=Behindwoods}}</ref> ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੀਵੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ "ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ [ਵਿਜੇ ਦੀਆਂ] ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪਾਗਲ ਹਨ, ਉਸ ਕੋਲ ਸਮਰਪਿਤ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ"।<ref>{{Cite web |title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves |url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |archive-date=28 July 2022 |access-date=28 July 2022 |website=odisha news}}</ref> [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ]] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Shyam |first=Shrudi |date=24 June 2021 |title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills |url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |archive-date=8 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=ZEE5}}</ref> ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ "ਊਰਜਾ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਹਿਜ" ਦਾ ਲੇਬਲ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=Oct 15, 2015 |title=Five reasons why we love Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=Nov 13, 2022 |website=The Times of India}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਐਮ.ਜੀ.ਆਰ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":3">{{Cite web |title=Vijay gets Doctorate |url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html |archive-date=11 April 2017 |access-date=24 November 2017 |website=[[Sify]]}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੂੰ ''ਮਰਸਲ'' ਲਈ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ '2018 ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਕਾਰ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |date=23 September 2018 |title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231072713/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23 |archive-date=31 December 2021 |access-date=31 December 2021 |website=India Today}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ == * {{Cite book|title=The Icon of Millions|last=Banuchandar|first=Nivas|publisher=Confluence Media.|year=2018}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{Commons category|Vijay|ਵਿਜੈ}} * {{IMDb name|0897201}} * {{Twitter|ActorVijay}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974]] hyn2z8n8g6evei94m3fisrsch2d37xk 843139 843138 2026-07-25T02:26:59Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:Childvj.jpg|Childvj.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Pi.1415926535|Pi.1415926535]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Some files in Category:Vijay|]]. 843139 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਵਿਜੈ | image = Vijay at the Nadigar Sangam Protest.jpg | caption = ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ | other_names = | birth_name = ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਾਸ਼ੇਖਰ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[ਮਦਰਾਸ]], [[ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ]], ਭਾਰਤ | alma_mater = [[ਲੋਯੋਲਾ ਕਾਲਜ, ਚੇਨਈ]] | occupation = ਅਦਾਕਾਰ | years_active = 1984–ਵਰਤਮਾਨ | notable_works = | spouse = {{marriage|ਸੰਗੀਤਾ ਸੋਰਨਾਲਿੰਗਮ|25 August 1999}} | partner = | children = 2 | parents = | relatives = }} '''ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ'''<ref>{{Cite web |date=7 January 2017 |title=Vijay, the king of the formula film |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-king-formula-film-55375}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Srinivasan|first=Latha|date=2022-12-02|title=30 years of Superstar Vijay: From child artist to Kollywood star Thalapathy Vijay|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/30-years-of-superstar-vijay-from-child-artist-to-kollywood-star-thalapathy-vijay-2304322-2022-12-02|magazine=[[India Today]]}}</ref> (ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1974<ref>{{Cite web |last=Manoj Kumar R |date=24 June 2022 |orig-date=22 June 2022 |title='Thalapathy' Vijay, the last superstar of Tamil box office |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027094938/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/ |archive-date=27 October 2022 |access-date=27 October 2022 |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref>), ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਵਿਜੈ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=15 October 2015 |title=Vijay's energetic dance moves |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=12 July 2021}}</ref><ref name="Indiatodaynews2021">{{Cite magazine|date=30 May 2021|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamsi Paidipally for his next film|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamsi-paidipally-for-his-next-film-1808605-2021-05-30|magazine=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621145341/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamsi-paidipally-for-his-next-film-1808605-2021-05-30|archive-date=21 June 2021|access-date=19 June 2021}}</ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ<ref>{{Cite web |last=Barua |first=Richa |date=January 10, 2023 |title=Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |archive-date=April 1, 2023 |access-date=April 1, 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd}}</ref> ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰ ''[[ਫੋਰਬਜ਼ ਭਾਰਤ|ਫੋਰਬਸ ਇੰਡੀਆ]]'' {{'}} ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ 100 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93 |access-date=2023-06-03 |website=[[Forbes India]] |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Vijay |url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2016/vijay/1587/121 |access-date=2023-03-29 |website=Forbes India |archive-date=2023-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329090747/https://www.forbesindia.com/celebprofile2016/vijay/1587/121 |url-status=dead }}</ref> ਉਸ ਨੇ 67 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। '''ਥਾਲਾਪੈਥੀ''' ({{Translation|ਕਮਾਂਡਰ}}) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਫੋਲੋਵਿੰਗ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Sriram |first=Sowmiya |date=December 3, 2021 |title=29 Years of Vijay Supremacy |url=http://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220062002/https://www.indiaherald.com/Movies/Read/994449433/-Years-of-Vijay-Supremacy |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=indiaherald.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=June 20, 2022 |title=Thalapathy Vijay's first-look from 'Thalapathy 66' wins over fans, makers to reveal more details ahead of actor's 48th birthday |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221220110711/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/thalapathy-vijays-first-look-from-thalapathy-66-wins-over-fans-makers-to-reveal-more-details-ahead-of-actors-48th-birthday/articleshow/92330866.cms |archive-date=December 20, 2022 |access-date=December 20, 2022 |website=The Economic Times}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਓਸਾਕਾ|ਓਸਾਕਾ ਸਰਬੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਅਵਾਰਡ]] ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 22, 2023 |title=Thalapathy Vijay Wins Best Actor Award At Osaka Asian Film Festival In Japan |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230522173400/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html |archive-date=May 22, 2023 |access-date=May 22, 2023 |website=News18}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 December 2018 |title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417121006/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss. |archive-date=17 April 2021 |access-date=23 December 2020}}</ref> 2023 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 29, 2023 |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html |access-date=July 17, 2023 |website=News18}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ == ਵਿਜੈ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1974 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ [[ਚੇਨਈ]]), [[ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ|ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਵਿੱਚ ਜੋਸਫ਼ ਵਿਜੈ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Happy birthday Thalapathy!: Check out some rare images of the Vijay |url=https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html |website=The New Indian Express}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, S.A. ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ, ਇੱਕ ਤਾਮਿਲ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2005/03/21/stories/2005032101490100.htm|title=The Hindu : Metro Plus Coimbatore : 'Message' man|date=2016-11-10|work=[[The Hindu]]|access-date=2022-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161110133330/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2005/03/21/stories/2005032101490100.htm|archive-date=2016-11-10}}</ref> ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, [[ਸ਼ੋਬਾ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ]], ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Lakshmansruthi.com |url=http://profiles.lakshmansruthi.com/index.php?uid=684 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808051617/http://profiles.lakshmansruthi.com/index.php?uid=684 |archive-date=8 August 2014 |access-date=2022-11-12 |website=profiles.lakshmansruthi.com}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਈਸਾਈ ਮੂਲ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ [[ਹਿੰਦੂ]] ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=21 February 2020 |title="I was born as a Christian, my wife is a Hindu": Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358 |archive-date=4 January 2022 |access-date=4 January 2022 |website=Keralakaumudi Daily}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਪਤਿਸਮਾ ਲਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=27 December 2021 |title=Vijay {{!}} Latest tamil news about vijay |url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2 |archive-date=27 December 2021 |access-date=27 December 2021 |website=Vikatan}}</ref> ਵਿਜੈ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ, ਵਿਧਿਆ, ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਉਦੋਂ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=25 February 2019 |title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News |url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512141909/https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281 |archive-date=12 May 2021 |access-date=23 December 2020 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੋਡਮਬੱਕਮ ਵਿੱਚ ਫਾਤਿਮਾ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ<ref>{{Cite web |title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai |url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20221214021650/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0 |archive-date=14 ਦਸੰਬਰ 2022 |website=YouTube |access-date=14 ਜਨਵਰੀ 2024 }}</ref> ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਰੁਗਮਬੱਕਮ ਦੇ ਬਾਲਲੋਕ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ<ref>{{Cite web |date=23 April 2016 |title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college? |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171818/http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |archive-date=28 December 2017 |access-date=28 December 2017 |website=Behindwoods}}</ref> ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੋਯੋਲਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖ਼ਿਲਾ ਲਿਆ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ "ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨਗੇ"।<ref>{{Cite web |date=2016-05-08 |title="I would love to act as Vijays' mother" - Shoba Chandrashekar - Tamil News |url=https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221112032805/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |archive-date=12 November 2022 |access-date=2022-11-12 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮ ਕਰੀਅਰ == === 1984-2003: ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === 10 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਵੇਤਰੀ'' (1984) ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਾ-ਅਤੇ-ਨਿਰਮਾਤਾ PS ਵੀਰੱਪਾ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ {{Indian Rupee}} 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=27 December 2021 |title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees |url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a |access-date=27 December 2021 |website=Ghostarchive}}</ref> ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ''ਕੁਡੰਬਮ'' (1984), ''ਵਸੰਤ ਰਾਗਮ'' (1986), ''ਸੱਤਮ ਓਰੂ ਵਿਲਾਯਾਤੂ'' (1987) ਅਤੇ ''ਇਥੂ ਐਂਗਲ ਨੀਥੀ'' (1988) ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਨ ਸਿਗੱਪੂ ਮਨੀਥਨ (1985) ਵਿੱਚ [[ਰਜਨੀਕਾਂਤ]], ਜੋ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਜੈ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ''ਨਲਾਈਆ ਥਿਰਪੂ'' (1992) ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece|title=Style of his own|last=Vijay|date=November 23, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625123513/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece|archive-date=25 June 2017}}</ref> ਵਿਜੈ ਫਿਰ ''ਸੇਂਥੂਰਪਾਂਡੀ'', ''ਰਸੀਗਨ'', ''ਦੇਵਾ'' ਅਤੇ ''ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਮੈਪਿਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।'' ਉਹ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=16 February 2017 |title=''Rasigan success'' |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627160136/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html |archive-date=27 June 2021 |access-date=17 March 2021 |website=Behindwoods}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lee |first=Dharmik |date=22 June 2017 |title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..? |url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808195622/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html |archive-date=8 August 2017 |access-date=24 November 2017}}</ref><ref name="Coimbatore mappilai success">{{Cite web |date=3 January 2017 |title=successful Pongal releases for Vijay |url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213144024/http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html |archive-date=13 February 2020 |access-date=6 May 2021 |website=Behindwoods}}</ref> 1996 ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਵਿਕਰਮਨ -ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ''ਪੂਵ ਉਨਕਾਗਾ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬ੍ਰੇਕ" ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ "ਵੱਡੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ" ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=20 January 2007 |title=Vijay blockbusters |url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&cid=2408 |archive-date=13 January 2005 |access-date=24 April 2014 |website=[[Sify]]}}</ref> 1997 ਵਿੱਚ, ਵਿਜੈ ਨੇ ''ਕਾਲਾਮੱਲਮ ਕਾਥੀਰੂਪਨ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ,<ref>{{Cite web |date=22 October 2018 |title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html |archive-date=24 June 2021 |access-date=24 June 2021 |website=Behindwoods}}</ref> ਅਤੇ ''ਲਵ ਟੂਡੇ ,'' ਜਿਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title='Shajahan' – 2001 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |archive-date=16 February 2021 |access-date=14 December 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> ਉਸ ਨੇ ''ਨੇਰਰੁੱਕੂ ਨੇਰ'', ''ਕਧਲੁੱਕੂ ਮਾਰਿਆਧਾਈ'', ''ਨਿਨੈਥੇਨ ਵੰਧਾਈ'', ''ਪ੍ਰਿਯਾਮੁਦਨ'' ਅਤੇ ''ਥੁੱਲਧਾ ਮਨਮੁਮ ਥੁੱਲੁਮ'' ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ।<ref>{{Cite web |title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805123701/https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |archive-date=5 August 2019 |access-date=5 August 2019 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=23 June 2021 |title=Vijay flag flys high as an anti-hero |url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1 |archive-date=23 June 2021 |access-date=23 June 2021 |website=New Straits Times}}</ref> ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ''ਨੀਲਾਵੇ ਵਾ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ''ਐਂਡਰੇਂਦਰਮ ਕਢਲ'', ''ਨੇਨਜਿਨੀਲੇ ,'' ਅਤੇ ''ਮਿਨਸਾਰਾ ਕੰਨਾ'' ਆਈਆਂ।<ref>{{Cite web |date=16 January 2021 |title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone? |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503111825/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16 |archive-date=3 May 2021 |access-date=17 May 2021 |website=India Today}}</ref> 2000 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ''ਕੰਨੂਕੁਲ ਨੀਲਾਵੂ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਜੈ ਦੀ 25ਵੀਂ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮ,<ref>{{Cite web |date=22 June 2016 |title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer |url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203164753/https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22 |archive-date=3 December 2020 |access-date=26 November 2020 |website=India Today}}</ref> ਦੋ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰੋਮਾਂਸ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ''ਕੁਸ਼ੀ'' ਅਤੇ ''ਪ੍ਰਿਯਮਾਨਾਵਲੇ'' ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ''ਦੋਸਤ ,'' ''ਬਦਰੀ'' ਅਤੇ ''ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ'' ਸਨ। 2002 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ|ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ]] ਦੇ ਨਾਲ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਥਮਿਜ਼ਾਨ'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|archive-date=20 February 2023}}<br /><br />- {{Cite web |date=3 May 2002 |title=April brings cheer to Tamil film industry |url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF |archive-date=22 March 2012 |access-date=12 December 2012 |website=The Times of India}}</ref><ref name="positive reviews">{{Cite web |date=17 June 2020 |title='Shajahan' – 2001 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms |archive-date=16 February 2021 |access-date=14 December 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFThe_Times_of_India2020">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms "'Shajahan' – 2001"]. ''The Times of India''. 17 June 2020. [https://web.archive.org/web/20210216154745/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms Archived] from the original on 16 February 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 December</span> 2020</span>.</cite></ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ''ਯੂਥ'' ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਬਾਗਵਤੀ'' ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।<ref>{{Cite web |date=3 April 2020 |title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |archive-date=4 May 2021 |access-date=25 November 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਵਸੀਗਰਾ'' ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ''ਪੁਧੀਆ ਗੀਤਾਈ'' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=R |first=Manoj Kumar |date=22 June 2021 |title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182601/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/ |archive-date=9 July 2021 |access-date=5 July 2021 |website=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 April 2020 |title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms |archive-date=4 May 2021 |access-date=25 November 2020 |website=The Times of India |ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms "'Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay"]. ''The Times of India''. 3 April 2020. [https://web.archive.org/web/20210504103643/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 November</span> 2020</span>.</cite></ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਵਿਜੈ ਨੇ ਸੰਗੀਤਾ ਸੋਰਨਲਿੰਗਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ,<ref>{{Cite web |date=17 August 1998 |title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry |url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181918/http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=18 July 2010 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 August 2003 |title=dinakaran |url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm |archive-date=14 August 2003}}</ref> ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾਈ ਤਾਮਿਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ 25 ਅਗਸਤ 1999 ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|work=The Times of India|access-date=25 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052512/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|archive-date=26 August 2018}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 November 2004 |title=dinakaran |url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm |archive-date=24 November 2004}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO |url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm |archive-date=10 November 2015 |access-date=5 November 2015 |website=www.saivaneri.org}}</ref> ਵਿਜੇ ਦੇ ਬੇਟੇ, ਜੇਸਨ ਸੰਜੇ ਨੇ''ਵੇਟਾਇਕਰਨ'' (2009)<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms|title=Rumour has it! Vijay's son Jason Sanjay to direct the 'Master' actor's film soon|date=2021-02-17|work=The Times of India|access-date=2023-08-29|issn=0971-8257}}</ref> ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ''ਥੇਰੀ'' (2016) ਦੇ ਕਲਾਈਮੈਕਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀ-ਟੀਨ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{Cite web |date=16 January 2017 |title=Vijay's daughter to make her debut with Theri |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |website=The Times of India}}</ref> 5 ਫਰਵਰੀ 2020 ਨੂੰ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਵਿਜੈ ਦੇ ਨਿਵਾਸ 'ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ, ਅਚੱਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸਟੂਡੀਓ AGS ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=[[The Hindu]]|access-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206115538/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|archive-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਜੈ ਅਤੇ ਏਜੀਐਸ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅੰਬੂ ਚੇਲੀਅਨ ਨੂੰ ਅਣਦੱਸੇ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਟੈਕਸ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚੇਲੀਅਨ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 65 ਕਰੋੜ {{Indian Rupee}} ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay |url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175855/https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574 |archive-date=6 February 2020 |access-date=6 February 2020 |website=DNA India |language=en}}</ref> ਇਹ ਜਾਂਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਵਿਜੇ ਕੁਡਲੋਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਮਾਸਟਰ'' ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।<ref>{{Cite web |last=Grewal |first=Kairvy |date=6 February 2020 |title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay |url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175855/https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/ |archive-date=6 February 2020 |access-date=6 February 2020 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref> 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।<ref>{{Cite web |title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200315175126/https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html |archive-date=15 March 2020 |access-date=15 March 2020 |website=The Week |language=en}}</ref> [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਛਾਪਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਜੈ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ''ਮਰਸਲ'' ਵਿੱਚ ਨੋਟਬੰਦੀ ਅਤੇ [[ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਕਰ (ਭਾਰਤ)|ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ (ਭਾਰਤ) ']]<nowiki/>ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217033152/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms |archive-date=17 February 2020 |access-date=15 March 2020 |website=The Times of India |language=en}}</ref> 13 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੁਆਰਾ 2012 ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ [[ਰੋਲਸ-ਰਾਇਸ ਗੋਸਟ]] ਕਾਰ ਲਈ ਐਂਟਰੀ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਨੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੋਵਿਡ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਨੂੰ ਅਲਾਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸਟਿਸ ਐਸ ਐਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਜੈ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀਰੋ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ "ਰੀਲ" ਹੀਰੋ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਸੱਚ ਦਾ ਹੀਰੋ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਰੋਧੀ ਆਦਤ ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls-Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=[[The Hindu]]|access-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716023450/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|archive-date=16 July 2021}}</ref> 15 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਵਿਜੈ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੱਜ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=15 July 2021 |title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls-Royce |url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210716045300/https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer |archive-date=16 July 2021 |access-date=16 July 2021 |website=www.vikatan.com |language=ta}}</ref> 20 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਮਾਣਹਾਨੀ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਜੈ ਦੀ ਅਪੀਲ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਟੈਕਸ ਬੈਂਚ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls-Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722094817/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|archive-date=22 July 2021}}</ref> 27 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਦੋ ਜੱਜਾਂ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਜੱਜ ਐਸ.ਐਮ. ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ₹ 1 ਲੱਖ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=28 June 2021 |title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls-Royce Case, No Fine For Now |url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728013038/https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862 |archive-date=28 July 2021 |access-date=28 July 2021 |website=NDTV.com}}</ref> 25 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੱਜ ਐਸ ਐਮ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=18 January 2022 |title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay |url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125153221/https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301 |archive-date=25 January 2022 |access-date=25 January 2022 |website=NDTV.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 January 2022 |title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court! |url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485 |archive-date=25 January 2022 |access-date=25 January 2022 |website=dinakaran.com}}</ref> 15 ਜੁਲਾਈ 2022 ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜੁਰਮਾਨਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2019 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਐਂਟਰੀ ਟੈਕਸ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Chennai High court closes Vijay's Rolls-Royce case |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms |archive-date=15 July 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html |archive-date=25 September 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Statesman}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715083642/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece |archive-date=15 July 2022 |access-date=15 July 2022}}</ref> === ਦੌਲਤ === 2021 ਤੱਕ, ਵਿਜੈ ਦੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ {{Indian Rupee}}4200 ਮਿਲੀਅਨ ਜਾਂ {{Indian Rupee}} 420 ਕਰੋੜ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Vijay Net Worth – Golden Chennai |url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101183524/https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/ |archive-date=1 January 2022 |access-date=1 January 2022 |website=www.goldenchennai.com |language=en}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ ''ਬੀਸਟ'' ਲਈ {{Indian Rupee}}100 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ,<ref name="net worth">{{Cite web |date=22 June 2021 |title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html |archive-date=16 November 2021 |access-date=27 December 2021 |website=Hindustan Times}}</ref> ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ {{Indian Rupee}}120 ਕਰੋੜ- {{Indian Rupee}}150 ਕਰੋੜ ''ਵਰਿਸੂ'' ਲਈ ਕਮਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="top paid 1">{{Cite web |last=Barua |first=Richa |date=January 10, 2023 |title=Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs |archive-date=April 1, 2023 |access-date=April 1, 2023 |website=Asianet News Network Pvt Ltd}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBarua2023">Barua, Richa (10 January 2023). [https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs "Varisu: Know Thalapathy Vijay's remuneration for his 66th film; actor arises as highest-paid Indian superstar"]. ''Asianet News Network Pvt Ltd''. [https://web.archive.org/web/20230401055330/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/varisu-know-thalapathy-vijay-s-remuneration-for-his-66th-film-actor-arises-as-highest-paid-indian-superstar-rba-ro9sgs Archived] from the original on 1 April 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 April</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name="top paid">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south?|work=[[The Times of India]]|access-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829073537/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|archive-date=29 August 2021}}</ref> 2023 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ {{Indian Rupee}} 200 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name="200 crore">{{Cite web |last=Bureau |first=Entertainment |date=May 29, 2023 |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html |access-date=July 17, 2023 |website=News18}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">Bureau, Entertainment (29 May 2023). [https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html "Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports"]. ''News18''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 July</span> 2023</span>.</cite></ref> == ਕਲਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ == [[ਤਸਵੀਰ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|thumb|220x220px| ਵਿਜੈ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [[ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ]] ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੈਂਪ ਐਲਬਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ]] ਵਿਜੈ ਦੇ ਮੋਮ ਦੇ ਫੀਗਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।<ref>{{Cite web |date=23 November 2019 |title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803125147/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms |archive-date=3 August 2021 |access-date=3 August 2021 |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 June 2017 |title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515142913/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html |archive-date=15 May 2021 |access-date=3 August 2021 |website=Behindwoods}}</ref> ਫ਼ਿਲਮ ''ਬੀਸਟ'' ਦੇ ''ਅਰਬੀ ਕੁਥੂ'' ਡਾਂਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ 1 ਦਿਨ ਵਿੱਚ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਵਿਊਜ਼ ਮਿਲੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=15 February 2022 |title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours! |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html |archive-date=15 February 2022 |access-date=17 February 2022 |website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 February 2022 |title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran |url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO |access-date=17 February 2022 |website=nakkheeran.com |language=ta}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 February 2022 |title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo |url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt |access-date=17 February 2022 |website=Ghostarchive}}</ref> ''ਵਾਰਿਸੂ'' ਦੇ ਗੀਤ "ਰਣਜੀਤਮੇ" ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=November 5, 2022 |title=Pakistani Reacts To Ranjithame Varisu Song |url=https://ghostarchive.org/varchive/2sgkvIgtoVU |access-date=November 6, 2022 |website=YouTube}}</ref> ਵਿਜੈ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੇਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ 1 ਮਿਲੀਅਨ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=3 April 2023 |title=New Indian Instagram worldwide record from Actor Vijay |url=https://www.newswire.lk/2023/04/03/new-indian-instagram-record-from-actor-vijay/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512111410/https://www.newswire.lk/2023/04/03/new-indian-instagram-record-from-actor-vijay/ |archive-date=12 May 2023 |access-date=12 May 2023 |website=NewsWire}}</ref> [[ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ|ਨਿਊਜ਼ 18]] ਵਿਜੈ ਨੂੰ "ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਭਿਨੇਤਾ" ਅਤੇ "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ, ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ" ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="versatile">{{Cite web |date=22 June 2020 |title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |archive-date=26 July 2022 |access-date=26 July 2022 |website=News18}}</ref><ref name="best films">{{Cite web |date=27 July 2022 |title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |archive-date=27 July 2022 |access-date=27 July 2022 |website=Behindwoods}}</ref> ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੀਵੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ "ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ [ਵਿਜੇ ਦੀਆਂ] ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਪਾਗਲ ਹਨ, ਉਸ ਕੋਲ ਸਮਰਪਿਤ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ"।<ref>{{Cite web |title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves |url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |archive-date=28 July 2022 |access-date=28 July 2022 |website=odisha news}}</ref> [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਮੀਡੀਆ]] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Shyam |first=Shrudi |date=24 June 2021 |title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills |url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |archive-date=8 August 2022 |access-date=8 August 2022 |website=ZEE5}}</ref> ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ "ਊਰਜਾ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸਹਿਜ" ਦਾ ਲੇਬਲ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=Oct 15, 2015 |title=Five reasons why we love Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=Nov 13, 2022 |website=The Times of India}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ 2007 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਐਮ.ਜੀ.ਆਰ. ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":3">{{Cite web |title=Vijay gets Doctorate |url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html |archive-date=11 April 2017 |access-date=24 November 2017 |website=[[Sify]]}}</ref> ਵਿਜੈ ਨੂੰ ''ਮਰਸਲ'' ਲਈ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ '2018 ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਦਾਕਾਰ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |date=23 September 2018 |title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211231072713/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23 |archive-date=31 December 2021 |access-date=31 December 2021 |website=India Today}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ == * {{Cite book|title=The Icon of Millions|last=Banuchandar|first=Nivas|publisher=Confluence Media.|year=2018}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == {{Commons category|Vijay|ਵਿਜੈ}} * {{IMDb name|0897201}} * {{Twitter|ActorVijay}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974]] r6yzkhqfudz0udj48hc4a1yx4sdy0ya 0 180401 843147 805995 2026-07-25T08:49:56Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843147 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ | honorific_suffix = | image = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pronunciation = | other_names = {{Hlist |ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ | ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ ਮਜੀਦ}} | birth_name = ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ | birth_date = {{Birth date and age|1970|09|17|df=y}} | birth_place = [[ਕਰਾਚੀ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | education = ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ | occupation = {{Hlist | ਅਦਾਕਾਰਾ | ਮਾਡਲ}} | years_active = 1987 - 2010 | spouse = ਸੁਬਕ ਮੁਜੀਦ | children = | parents = ਮੁਮਤਾਜ਼ ਅਯੂਬ<ref>{{cite web |url=http://www.chowk.com/Views/Rise-and-Fall-of-a-Silver-Screen-Hero |title=Chowk: : Rise and Fall of a Silver Screen Hero |access-date=2014-01-20 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525095253/http://www.chowk.com/Views/Rise-and-Fall-of-a-Silver-Screen-Hero |archive-date=25 May 2011 }}. Rise and fall of a silver screen hero. Retrieved on 2008-09-10.</ref><ref name="dawn2">{{cite news |url=http://dawn.com/weekly/images/archive/061126/images3.htm |title=The man who changed cinema |date= 26 November 2006 |access-date=16 June 2021|url-status=dead |author=Omair Alavi|archive-url=https://web.archive.org/web/20090201065133/http://dawn.com/weekly/images/archive/061126/images3.htm |archive-date=1 February 2009|newspaper=Dawn (newspaper)}}</ref> | relatives = ਅੰਬਰ ਅਯੂਬ (ਭੈਣ) }} '''ਅਨੀਤਾ ਅਯੂਬ''' ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] ਅਤੇ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/860574/anita-ayub-s-back|title=Anita Ayub's back|date=4 July 2010|publisher=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://reviewit.pk/aneeta-ayoob-approached-by-television-producers/|title=Aneeta Ayoob approached by television producers|last=Nazir Ali|first=Rashid|date=3 September 2014|publisher=Reviewit.pk}}</ref> == ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ == ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਕਰਾਚੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।<ref name="WeeklyNigarKarachi" /> ਅਨੀਤਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਹੀਦ ਮੁਰਾਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਸੀ।<ref name="WeeklyNigarKarachi">{{Cite journal|year=1999|title=مشہور ماڈل و اداکارہ انیتا ایوب کا انٹرویو|journal=Weekly Nigar Karachi|issue=Golden Jubilee Number|page=177}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਏਜੰਟ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਪਨ ਲਈ ਮਾਡਲਿੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।<ref name="WeeklyNigarKarachi" /> ਅਨੀਤਾ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ [[ਮੁੰਬਈ]] ਦੇ ਰੋਸ਼ਨ ਤਨੇਜਾ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਕਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰੋਸ਼ਨ ਤਨੇਜਾ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।<ref name="WeeklyNigarKarachi"/> == ਕਰੀਅਰ == ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.in/mafia-wars-of-heart/articleshow/47867106.cms|title=Mafia wars of heart|last=Mandal|first=Suchayan|date=29 June 2015|publisher=[[BusinessInsider]]|access-date=24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2024|archive-date=24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224180039/https://www.businessinsider.in/mafia-wars-of-heart/articleshow/47867106.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.scoopwhoop.com/inothernews/bollywood-underworld-connection/|title=10 Times Bollywood Actors Crossed Paths With The Underworld|last=Bhattacharya|first=Rohit|date=11 August 2015|publisher=[[ScoopWhoop]]|access-date=24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2024|archive-date=27 ਜੁਲਾਈ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727110830/https://www.scoopwhoop.com/inothernews/bollywood-underworld-connection/|url-status=dead}}</ref> 1987 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡਰਾਮਾ ''ਗਰਦੀਸ਼'' ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪੀਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਿਜ਼ਵਾਨ ਵਸਤੀ, ਅੰਬਰ ਅਯੂਬ ਅਤੇ ਰਾਬੀਆ ਨੋਰੀਨ ਨਾਲ ਡਰਾਮਾ ''ਹਸੀਨਾ-ਏ-ਆਲਮ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। <ref name="TellyChakkar">{{Cite web |date=January 20, 2024 |title=Shocking! From Dev Anand's Heroine to Controversy: THIS actress linked to Dawood, accused of being a Pakistani spy, the producer who rejected her, tragically shot |url=https://www.tellychakkar.com/movie/movie-news/shocking-dev-anands-heroine-controversy-actress-linked-dawood-accused-of-being |website=Telly Chakkar}}</ref> 1993 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵ ਆਨੰਦ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਪਿਆਰ ਕਾ ਤਰਨਾ'' ਲਈ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ।<ref name="WeeklyNigarKarachi"/> ਉਸ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ''ਪਿਆਰ ਕਾ ਤਰਨਾ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਦੇਵ ਅਨੰਦ|ਦੇਵ ਆਨੰਦ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਔਸਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1994 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ''ਗੈਂਗਸਟਰ'' ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ [[ਦੇਵ ਅਨੰਦ|ਦੇਵ ਆਨੰਦ]] ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। <ref name="WeeklyNigarKarachi" /> <ref>{{Cite web |title=Anita Ayub |url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/movie-actress/anita-ayub |website=Nettv4u}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਅਯੂਬ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਪਾਰੀ ਸੌਮਿਲ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੌਮਿਲ ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਪਟੇਲ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਪਾਰੀ ਸੁਬਕ ਮਜੀਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਤਰੇਆ ਭਰਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਅੰਬਰ ਅਯੂਬ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ। <ref>{{Cite news|url=https://reviewit.pk/indo-pak-weddings/|title=Pakistanis Who Married Indians From Across The Border|last=Nazir Ali|first=Rashid|date=15 October 2018|publisher=Reviewit.pk}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਭੂਮਿਕਾ ! scope="col" | ਨੈੱਟਵਰਕ |- | 1987 | ''ਗਾਰਡਿਸ਼'' | ਸ਼ਾਹਿਦਾ | ਪੀਟੀਵੀ <ref name="TellyChakkar"/> |- | 1992 | ''ਹਸੀਨਾ-ਏ ਆਲਮ'' | ਨਾਇਲਾ | ਪੀਟੀਵੀ <ref name="TellyChakkar" /> |- | 1993 | ''ਹਾਂ ਸਰ, ਨਹੀਂ ਸਰ'' | ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ | ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ |- | 1995 | ''ਹਿਪ ਹਿੱਪ ਹੁਰੇ ਸੀਜ਼ਨ 1'' | ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ | STN <ref>{{Citation |title=Hip Hip Hurray Season 1 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xmUYEkC9WfU |work=Shalimar Television Network |archive-url=https://web.archive.org/web/20230830184125/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=xmUYEkC9WfU |access-date=2 February 2024 |archive-date=2023-08-30 |url-status=bot: unknown }}</ref> |- | 1995 | ''ਦੂਸਰਾ ਰਸਤਾ'' | ਸਿਮੀ | ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ |} === ਫ਼ਿਲਮ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! style="background:#B0C4DE;" |ਸਾਲ ! style="background:#B0C4DE;" | ਫਿਲਮ ! style="background:#B0C4DE;" | ਭਾਸ਼ਾ |- | 1993 | ''ਪਿਆਰ ਕਾ ਤਰਨਾ'' | ਹਿੰਦੀ |- | rowspan="4" | 1994 | |- | ''ਸਬ ਕੇ ਬਾਪ'' | ਉਰਦੂ <ref>{{Cite web |date=October 9, 2023 |title=Sab Kay Baap |url=https://pakmag.net/film/details.php?pid=3174 |website=Pakistan Film Magazine}}</ref> |- | ''ਚਲਤਿ ਕਾ ਨਾਮ ਗਾਰਿ ॥'' | ਪੰਜਾਬੀ <ref>{{Cite web |date=February 10, 2023 |title=Chalti Ka Naam Gari |url=https://pakmag.net/film/details.php?pid=3145 |website=Pakistan Film Magazine}}</ref> |- | ''ਮਾਰੀਆ'' | ਉਰਦੂ |- | 1995 | ''ਗੈਂਗਸਟਰ'' | ਹਿੰਦੀ |} == ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਅਵਾਰਡ ! ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! ਨਤੀਜਾ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਰੈਫ. |- | 1995 | ''STN ਅਵਾਰਡ'' | ''ਵਧੀਆ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ''|| {{Won}} |''ਹਿਪ ਹਿੱਪ ਹੁਰੇ ਸੀਜ਼ਨ 1'' | <ref>{{Cite journal|date=October 6, 2023|title=ہپ ہپ ہارے ایوارڈز جیتنے والوں کی فہرست}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDb name|1304076|Anita Ayoob}} * [https://www.youtube.com/watch?v=K6IzvvuC2Ug Aneeta Ayoob Exclusive], an interview on Lehren [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1970]] mcgsa9qabbfuozoja871mms9ifuio5c 0 183044 843123 838444 2026-07-24T19:40:22Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843123 wikitext text/x-wiki '''ਸਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ਮੀ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Sahira Kazmi;''' ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1950) ਇੱਕ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੰਗੀਨ ਲੜੀ ''ਪਰਚਾਇਆਂ'' (1976) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅਤੇ ਕਲਟ-ਕਲਾਸਿਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰ ਲੜੀ ''ਧੂਪ ਕਿਨਾਰੇ'' (1987) ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕ ''ਨਿਜਾਤ'' (1993) ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Ahmad |first=Bisma |date=2015-03-13 |title=Old but not forgotten: Top 10 Pakistani dramas to re-watch now |url=http://www.dawn.com/news/1169324 |access-date=2020-11-25 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ਉਸਨੇ ਉਜ਼ਮਾ ਗਿਲਾਨੀ, ਰੂਹੀ ਬਾਨੋ, [[ਤਾਹਿਰਾ ਨਕਵੀ]] ਅਤੇ [[ਖਾਲਿਦਾ ਰਿਆਸਤ]] ਦੇ ਨਾਲ 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ 'ਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{Cite web |date=2020-04-05 |title=PTV's golden age |url=http://tribune.com.pk/story/2191564/6-ptvs-golden-age |access-date=2020-11-25 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਕਾਜ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1950 ਨੂੰ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮ ਅਤੇ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਕੁਰੈਸ਼ੀ (ਤਾਜੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਂਤ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਸੀ ਜ਼ੇਬ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਵੀ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/almost-too-tender/article25453799.ece|title=Why Nandita Das' 'Manto' is an important document|last=Phukan|first=Vikram|date=2018-11-09|work=The Hindu|access-date=2020-11-25|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ali |first=Rashid Nazir |date=27 September 2014 |title=The Kazmi Family |url=https://reviewit.pk/the-kazmi-family/ |access-date=2020-11-25 |website=Reviewit.pk |language=en-US}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, 1951 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਆਮ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ [[ਕਰਾਚੀ]] ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Bali |first=Karan |date=2016-02-28 |title=Manto to Shyam — 'Lahore, Amritsar and Rawalpindi are all where they used to be' |url=http://www.dawn.com/news/1241165 |access-date=2020-11-25 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ਸਾਹਿਰਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਮੁਮਤਾਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉੱਦਮੀ ਸਰਨੇਮ ਅੰਸਾਰੀ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਸਾਹਿਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਸ਼ਾਕਿਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਰਾ ਅੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਿਰ ਅੰਸਾਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਸਾਹਿਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਵੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਮ ਬਣ ਗਏ।<ref>{{Cite web |last=editor2 |date=2016-04-12 |title=Exclusive Interview With Sahira Kazmi And Rahat Kazmi |url=https://videos.arynews.tv/exclusive-interview-with-sahira-kazmi-and-rahat-kazmi/ |access-date=2020-11-25 |website=Home - ARY NEWS |language=en-US |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144114/https://videos.arynews.tv/exclusive-interview-with-sahira-kazmi-and-rahat-kazmi/ |url-status=dead }}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਸਾਹਿਰਾ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ [[ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ]] ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਪੀਟੀਵੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ''ਕੁਰਬਤੇਨ ਔਰ ਫਾਸਲੇ'' (1974) ਸੀ, ਜੋ [[ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] ਦੇ ਨਾਵਲ ''[[ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ (ਨਾਵਲ)|ਫਾਦਰਜ਼ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼ '<nowiki/>]]'' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ਼|ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਸ]] ਦੇ ਨਾਵਲ ''[[ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ|<nowiki/>'ਦਿ ਪੋਰਟਰੇਟ ਆਫ਼ ਏ ਲੇਡੀ' '<nowiki/>]]'' ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ''ਪਰਚਾਇਯਾਨ'' (1976), ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੋਰ ਲੜੀ ''ਤੀਸਰਾ ਕਿਨਾਰਾ'' ( 1980)।<ref name="en.dailypakistan.com.pk">{{Cite web |date=2019-04-04 |title=Classic TV serials Dhoop Kinare, Taanhaiyaan to be aired in Saudi Arabia |url=https://en.dailypakistan.com.pk/lifestyle/classic-tv-serials-dhoop-kinare-taanhaiyaan-to-be-aired-in-saudi-arabia/ |access-date=2020-11-25 |website=Daily Pakistan Global |language=en}}</ref> ਸਾਹਿਰਾ ''ਪਰਚਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ,'' ਅਤੇ ''ਤੀਸਰਾ ਕਿਨਾਰਾ'' ਅਭਿਨੇਤਾ ਰਾਹਤ ਕਾਜ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Special Report, NOS, The News International |url=https://jang.com.pk/thenews/sep2011-weekly/nos-04-09-2011/spr.htm |access-date=2020-11-25 |website=jang.com.pk}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jangnews |date= |title=Sahira and Rahat Kazmi |url=https://jang.com.pk/thenews/sep2011-weekly/nos-04-09-2011/instep/mainarticle.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210132405/https://jang.com.pk/thenews/sep2011-weekly/nos-04-09-2011/instep/mainarticle.asp |archive-date=2020-12-10 |access-date= |website= |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-09 |title=I took retakes just to hug Rahat Kazmi, says Iffat Omar |url=https://www.24newshd.tv/09-Sep-2020/i-took-retakes-just-to-hug-rahat-kazmi-says-iffat-omar |access-date=2020-11-25 |website=24 News HD |language=en |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207030654/https://www.24newshd.tv/09-Sep-2020/i-took-retakes-just-to-hug-rahat-kazmi-says-iffat-omar |url-status=dead }}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਰਾ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਟਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲੜੀਵਾਰ ''ਹਵਾ ਕੇ ਨਾਮ ਦੀ'' ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮੇਜਿੰਗ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਹਿਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰਾਚੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Ahmed |first=Shoaib |date=2017-07-03 |title=Today's dramas don't depict the society we belong to, says Amjad Islam Amjad |url=https://images.dawn.com/news/1177926 |access-date=2020-11-25 |website=Images |language=en}}</ref> ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਰਾਮੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜੋ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਬਣ ਗਏ।<ref>{{Cite web |last=Alavi |first=Omair |date=2020-04-07 |title=Pakistani Dramas On Youtube To Make Your Isolation More Bearable! |url=https://www.edition.pk/news/1015365 |access-date=2020-11-25 |website=Edition.pk |language=en |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207190946/https://www.edition.pk/news/1015365 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-05-22 |title=Pakistani dramas that once appealed to every group have now glued themselves to feminist issues only |url=https://nation.com.pk/22-May-2017/pakistani-dramas-that-once-appealed-to-every-age-group-have-now-glued-themselves-to-feminist-issues-only |access-date=2020-11-25 |website=The Nation |language=en}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਰਾਮੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ''ਤਪੀਸ਼'', ''ਧੂਪ ਕਿਨਾਰੇ'', ''ਖਲੀਜ'', ''ਆਹਤ'', ''ਹਵਾ ਕੀ ਬੇਟੀ'', ''ਨਿਜਾਤ'' ਅਤੇ ''ਜ਼ੈਬੁਨਿਸਾ'', ''ਧੂਪ ਕਿਨਾਰੇ'' (1987), ਹਸੀਨਾ ਮੋਇਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਮਰੀਨਾ ਖਾਨ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title="I was the kind of girl that I portrayed in most of my plays." {{!}} Instep {{!}} thenews.com.pk |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/562854-girl-portrayed-plays-interview-haseena-moin |access-date=2020-11-25 |website=www.thenews.com.pk |language=en }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Meenakshi Sinha |date=Jan 3, 2010 |title=Dhoop Kinare, Tanhaiyaan still remembered fondly - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/Dhoop-Kinare-Tanhaiyaan-still-remembered-fondly/articleshow/5406009.cms |access-date=2020-11-25 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ਡਰਾਮਾ ਸਾਹਿਰਾ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=Must watch 10 Pakistani dramas of the yesteryear! |url=https://www.thenews.com.pk/latest/420224-10-blockbuster-pakistani-dramas |access-date=2020-11-25 |website=www.thenews.com.pk |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-04-24 |title=Our Remake Of The Classic Drama "Dhoop Kinare" |url=https://niche.com.pk/our-remake-of-the-classic-drama-dhoop-kinare/ |access-date=2020-11-25 |website=Niche |language=en-US}}</ref> ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਲੜੀ ਸਫਲ ਰਹੀ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-07 |title=In Conversation with Marina Khan |url=https://www.thefridaytimes.com/in-conversation-with-marina-khan/ |access-date=2020-11-25 |website=The Friday Times |language=en-US }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=8 February 2020 |title=Sajid Hassan reveals he was never paid for Dhoop Kinare {{!}} SAMAA |url=https://www.samaa.tv/entertainment/2020/02/sajid-hassan-reveals-he-was-never-paid-for-dhoop-kinare/ |access-date=2020-11-25 |website=Samaa TV |language=en-US}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, [[ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ]] ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਖੇਡਣ ਲਈ, ਲੜੀ ਦਾ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=2020-06-26 |title=Classic Pakistani drama 'Dhoop Kinare' ready to air in Saudi Arabia |url=https://www.newsbox.pk/classic-pakistani-drama-dhoop-kinare-ready-to-air-in-saudi-arabia/ |access-date=2020-11-25 |website=News Box |language=en-US |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207134954/https://www.newsbox.pk/classic-pakistani-drama-dhoop-kinare-ready-to-air-in-saudi-arabia/ |url-status=dead }}</ref> ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2020-06-25 |title=Dhoop Kinare to air in Saudi Arabia with Arabic dubbing |url=https://www.somethinghaute.com/dhoop-kinare-to-air-in-saudi-arabia-with-arabic-dubbing/ |access-date=2020-11-25 |website=Something Haute |language=en-US |archive-date=2020-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208070821/https://www.somethinghaute.com/dhoop-kinare-to-air-in-saudi-arabia-with-arabic-dubbing/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Popular PTV drama Dhoop Kinare to air in Saudi Arabia |url=https://www.geo.tv/latest/233056-popular-ptv-drama-dhoop-kinare-to-air-in-saudi-arabia |access-date=2020-11-25 |website=www.geo.tv |language=en-US}}</ref> ਫੈਡਰਲ ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰੀ ਫਵਾਦ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਿੰਗਡਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰੇਗਾ।<ref>{{Cite web |date=2019-04-04 |title=Zoya Nasir shares a fun fact as 'Dhoop Kinare' heads to Saudi Arabia |url=https://arynews.tv/en/zoya-nasir-fun-fact-dhoop-kinare/ |access-date=2020-11-25 |website=ARY NEWS |language=en-US |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209101129/https://arynews.tv/en/zoya-nasir-fun-fact-dhoop-kinare/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ali |first=Arshad |date=2019-04-05 |title=Classic Pakistani play, Dhoop Kinare, to on air in Saudi Arabia |url=https://khybernews.tv/classic-pakistani-play-dhoop-kinaray-to-on-air-in-saudi-arabia/ |access-date=2020-11-25 |website=Khyber News -Official Website |language=en-US}}</ref> ਅਰਬ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਊਦੀ ਕ੍ਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ, ਜਨਤਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2020-07-19 |title=Nothing lost in translation: Two more Pakistani serials to enthrall Saudi Arabia |url=https://arab.news/499zp |access-date=2020-11-25 |website=Arab News PK |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-25 |title=Arabic version of 'Dhoop Kinare' ready for airing in Saudi Arabia |url=http://tribune.com.pk/story/2250047/arabic-version-dhoop-kinare-ready-airing-saudi-arabia |access-date=2020-11-25 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> ਸਾਹਿਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਟਕ ''ਤਪਸ਼'' ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ''ਆਹਤ'', ''ਨਿਜਾਤ'', ''ਹਵਾ ਕੀ ਬੇਟੀ'' ਅਤੇ ''ਜ਼ੈਬ-ਉਨ-ਨਿਸਾ ਨੇ'' ਗਰੀਬੀ, ਘਰੇਲੂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Events in Lahore: TOWN TALK {{!}} Shehr {{!}} thenews.com.pk |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/573196-town-talk |access-date=2020-11-25 |website=www.thenews.com.pk |language=en |archive-date=2020-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201209063816/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/573196-town-talk |url-status=dead }}</ref> 1993 ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ''<nowiki/>'ਤੁਮ ਸੇ ਕਹਿਣਾ ਥਾ''' ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਈ। ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ''ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੌਂ ਰਹੇ ਹੋ'' ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਇੱਕ ਨਾਟਕ।<ref>{{Cite web |date=2010-10-18 |title='The actor woke up and realised she never wanted to act' |url=http://tribune.com.pk/story/64217/the-actor-woke-up-and-realised-she-never-wanted-to-act |access-date=2020-11-25 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> ਸਾਹਿਰਾ ਨੂੰ ਹਿੱਟ ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ ''ਰੋਜ਼ੀ'' ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਮੂਈਨ ਅਖ਼ਤਰ|ਮੋਈਨ ਅਖ਼ਤਰ]] ਅਤੇ ''ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਸਾਲ ਕਾ'', ਰਾਹਤ ਕਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ [[ਅਤੀਕਾ ਓਧੋ|ਅਤੀਕਾ ਓਢੋ]] ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਟਕ ''ਕੈਸੇ ਕਹੂੰ ਦਾ'' ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਮਰੀਨਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਰੀਨਾ ਖਾਨ]] ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Where is Marrina Khan? - Dr. Dushka H. Saiyid - Youlin Magazine |url=https://www.youlinmagazine.com/article/where-is-marrina-khan/MzE2 |access-date=2020-11-25 |website=www.youlinmagazine.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2017-11-17 |title=Eleven ignored dramas of Marina Khan |url=https://nation.com.pk/17-Nov-2017/eleven-ignored-dramas-of-marina-khan |access-date=2020-11-25 |website=The Nation |language=en}}</ref> ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਪੀਟੀਵੀ ਲਈ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ "ਦੇਖਾ ਨਾ ਥਾ ਕਭੀ ਹਮ ਨਾ ਇਹ ਸਮਾਨ" ਗੀਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਾਇਕ ਆਲਮਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਲੋਕ ਗਾਇਕ [[ਐਲਨ ਫ਼ਕੀਰ|ਐਲਨ ਫਕੀਰ]] ਅਤੇ ਪੌਪ ਸਟਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਸ਼ੇਹਕੀ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਇੱਕ ਗੀਤ "ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਮੈਂ ਜੋ ਭੀ ਡੂਬ ਗਿਆ" ਵੀ ਲਿਆਇਆ। ਗੀਤ ਵਿੱਚ [[ਉਰਦੂ]] ਅਤੇ [[ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਸਿੰਧੀ]] ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Dawnnews |date=8 March 2017 |title=Sahira Kazmi |url=https://aurora.dawn.com/news/1141859 |archive-url= |archive-date= |access-date= |website=}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਰਾਹਤ ਕਾਜ਼ਮੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਕਈ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Once Upon A Time... |url=https://newslinemagazine.com/magazine/once-upon-a-time/ |access-date=2020-11-25 |website=Newsline |language=en |archive-date=2024-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241123035303/https://newslinemagazine.com/magazine/once-upon-a-time/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ali Kazmi shooting with 'Game of Thrones' director {{!}} Pakistan Today |url=https://www.pakistantoday.com.pk/2016/05/08/ali-kazmi-shooting-with-game-of-thrones-director/ |access-date=2020-11-25 |website=www.pakistantoday.com.pk}}</ref> ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਾਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਸਾਹਿਰਾ ਕਾਜ਼ਮੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਨਿਦਾ ਕਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਅਲੀ ਕਾਜ਼ਮੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Most Talented Pakistani Drama Actor Siblings Nida Kazmi And Ali Kazmi's Latest Pictures With Their Families |url=https://www.healthfasiondesk.com/most-talented-pakistani-drama-actor-siblings-nida-kazmi-and-ali-kazmis-latest-pictures-with-their-families/ |access-date=2020-11-25 |website=Health Fashion |language=en-US |archive-date=2020-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207032954/https://www.healthfasiondesk.com/most-talented-pakistani-drama-actor-siblings-nida-kazmi-and-ali-kazmis-latest-pictures-with-their-families/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-11-20 |title=Rahat Kazmi had a proud moment that moved Ali Kazmi to tears. |url=https://www.fuchsiamagazine.com/2016/11/20/rahat-kazmi-ali-kazmi-the-dreamer-who-didnt-just-dream-part-2/ |access-date=2020-11-25 |website=FUCHSIA |language=en-US |archive-date=2020-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208115800/https://www.fuchsiamagazine.com/2016/11/20/rahat-kazmi-ali-kazmi-the-dreamer-who-didnt-just-dream-part-2/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Sahira Kazmi Archives |url=https://www.arydigital.tv/videos/tag/sahira-kazmi/ |access-date=2020-11-25 |website=Watch Latest Episodes of ARY Digital |language=en-US |archive-date=2020-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201206163027/https://www.arydigital.tv/videos/tag/sahira-kazmi/ |url-status=dead }}</ref> == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ == * 1978 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਪੀਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="LadiesForumPublications">{{Cite book|title=Women's Year Book of Pakistan - Volume 4|publisher=Ladies Forum Publications|page=258}}</ref> * 1978 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * 1982 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਪੀਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * 1984 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਪੀਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * 1986 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਪੀਟੀਵੀ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * 1988 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ''ਧੂਪ ਕਿਨਾਰੇ'' ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite journal|date=2000|title=نگار ایوارڈز سال 1988|journal=[[Nigar (magazine)| Nigar Weekly]]|language=ur|volume=Golden Jubilee Number|page=297}}</ref> * 1990 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ''ਹਵਾ ਕੀ ਬੇਟੀ'' ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਨਿਗਾਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite journal|date=2000|title=نگار ایوارڈز برائے سال 1990|journal=[[Nigar (magazine)| Nigar Weekly]]|language=ur|volume=Golden Jubilee Number|page=297}}</ref> * 2012 ਵਿੱਚ, ਸਾਹਿਰਾ ਨੂੰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯਤਨਾਂ ਲਈ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ [[ਤਮਗ਼ਾ ਹੁਸਨ ਕਾਰਕਰਦਗੀ|ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ]] ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। === ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ === * ''ਖਲੀਜ'' (1986) * ''ਧੂਪ ਕਿਨਾਰੇ'' (1987)<ref>{{Cite web |title=Dhoop Kinaray {{!}} Pakistan Today |url=https://www.pakistantoday.com.pk/tag/dhoop-kinaray/ |access-date=2020-11-25 |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=NewsBytes |title=Classic Pakistani play, Dhoop Kinare, to air in Saudi Arabia this June |url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/453789-classic-pakistani-play-dhoop-kinare-to-air-in-saudi-arabia-this-june |access-date=2020-11-25 |website=www.thenews.com.pk |language=en}}</ref> * ''ਤਾਪਿਸ਼'' (1989) * ''ਹਵਾ ਕੀ ਬੇਟੀ'' (1990)<ref>{{Cite web |last=Web Desk |date=2020-08-13 |title=Our content was once glorious |url=https://thefinancialdaily.com/our-content-was-once-glorious/ |access-date=2020-11-25 |website=The Financial Daily |language=en-US}}</ref> * ''ਆਹਤ'' (1991) * ''ਨਿਜਾਤ'' (1993) * ''ਰੋਜ਼ੀ'' (1993—ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮ) * ''ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਕੈ ਸਾਲ ਕਾ'' (1995) * ''ਤੁਮ ਸੇ ਕਹਿਣਾ ਥਾ'' (1995) * ''ਕੈਸੇ ਕਹੂੰ'' (1999) * ''ਜ਼ੈਬ-ਉਨ-ਨਿਸਾ'' (2000) == ਹਵਾਲੇ == <references /> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDb name|3893250}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁਹਾਜਿਰ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950]] lc749og743ttikc1mnr1q0q6a2tn6t7 0 183349 843150 813818 2026-07-25T11:58:36Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843150 wikitext text/x-wiki '''ਅਯੋਨਿਕਾ ਪਾਲ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Ayonika Paul;''' ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1992) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ|ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼]] ਹੈ ਜੋ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ [[ਗਲਾਸਗੋ]] ਵਿੱਚ [[ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ 2014|2014 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ]] ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਅਯੋਨਿਕਾ ਪਾਲ ਨੂੰ NRAI ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 51 ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ 47ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/sports/rio-olympics-2016-jitu-rai-finishes-8th-in-10m-air-pistol-apurvi-chandela-ayonika-paul-out-in-qualifiers-2939890.html|title=Rio Olympics 2016: Jitu Rai finishes 8th in 10m Air Pistol; Apurvi Chandela, Ayonika Paul out in qualifiers|date=7 August 2016|access-date=8 August 2016|publisher=First Post}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸਤੰਬਰ 1992 ਵਿੱਚ [[ਮੁੰਬਈ]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਸ਼ਿਮ ਪਾਲ ਅਤੇ ਅਪਰਨਾ ਪਾਲ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਚੇਂਬੂਰ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਿੱਲੈ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ, [[ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ - ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਯੋਨਿਕਾ ਪਾਲ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੈਰਾਕ ਸੀ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਈਫਲ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=26 July 2014 |title=Women's 10 metre air rifle Finals. |url=http://results.glasgow2014.com/event/shooting/shw101101/10m_air_rifle_womens_finals.html |access-date=26 July 2014 |publisher=glasgow2014.com}}</ref> ਉਸਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਐਸਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2014 ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://news.biharprabha.com/2014/07/apurvi-chandila-wins-gold-ayonika-paul-silver-in-10m-air-rile/|title=Apurvi Chandila wins gold, Ayonika Paul silver in 10m air rile|date=26 July 2014|access-date=26 July 2014|publisher=news.biharprabha.com|agency=IANS|archive-date=15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415200324/http://news.biharprabha.com/2014/07/apurvi-chandila-wins-gold-ayonika-paul-silver-in-10m-air-rile/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/ayonika-paul-now-aims-for-the-olympic-gold/article6275429.ece|title=Ayonika Paul now aims for the Olympic gold|last=Rashid|first=Omar|work=The Hindu|access-date=2017-05-13|language=en}}</ref> ਉਸਨੇ BE ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਾਈਫਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=ISSF - International Shooting Sport Federation - issf-sports.org |url=http://www.issf-sports.org/athletes/athlete.ashx?personissfid=SHINDW2309199201 |access-date=2017-05-13 |website=www.issf-sports.org}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == 2007- ਉਸਨੇ ਸੁਹਲ, [[ਜਰਮਨੀ]] ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੂਨੀਅਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਗਮਾ, ਡਬਲ ਗੋਲਡ ਜਿੱਤਿਆ। 2008- [[ਮਿਊਨਿਖ਼|ਮਿਊਨਿਖ]] ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੂਨੀਅਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵੱਲ ਉਸ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਈਮਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ।<ref>{{Cite news|url=https://in.news.yahoo.com/know-indian-olympian-10-things-224300142.html|title=Know your Indian Olympian: 10 things to know about Ayonika Paul|access-date=2017-05-13|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/shooting/know-your-indian-olympian-10-things-know-about-ayonika-paul|title=Ayonika Paul: 10 things to know about India's talented shooter headed for the Rio Olympics 2016|date=2016-07-05|access-date=2017-05-13}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/general-sports/interview-ayonika-paul-india|title=Interview with shooter Ayonika Paul, who is aiming to hit the bull's eye at the Commonwealth Games|date=2014-05-27|access-date=2017-05-13}}</ref> 2011- ਉਸਨੇ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ। 2012- ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਏਅਰਗਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਲਈ 10 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। 2014- [[ਗਲਾਸਗੋ|ਗਲਾਸਗੋ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ]] ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ [[ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ]] ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ [[2014 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ|2014 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ]] ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 10 ਮੀਟਰ ਏਅਰ ਰਾਈਫਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।<ref>{{Cite news|url=https://sports.ndtv.com/commonwealth-games-2014/commonwealth-games-2014-india-s-apurvi-chandela-wins-gold-ayonika-paul-gets-silver-in-10m-air-rifle-1515292|title=Commonwealth Games 2014: India's Apurvi Chandela Wins Gold, Ayonika Paul Gets Silver in 10m Air Rifle – NDTV Sports|last=NDTVSports.com|work=NDTVSports.com|access-date=2017-05-13|archive-date=2019-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190103210342/https://sports.ndtv.com/commonwealth-games-2014/commonwealth-games-2014-india-s-apurvi-chandela-wins-gold-ayonika-paul-gets-silver-in-10m-air-rifle-1515292|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/ayonika-paul-aims-to-win-a-medal-at-the-rio-olympics-in-2016/article6275680.ece|title=There is more to come: Ayonika|last=Viswanath|first=G.|work=The Hindu|access-date=2017-05-13|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/commonwealth-games-2014/india-at-glasgow/Commonwealth-Games-Apurvi-Chandela-wins-gold-Ayonika-Paul-bags-silver-in-Womens-10m-Air-Rifle/articleshow/39060091.cms|title=Commonwealth Games: Apurvi Chandela wins gold, Ayonika Paul bags silver in Women's 10m Air Rifle - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-05-13}}</ref> 2015-ਉਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web |title=National Games 2015 Kerala Shooting Results and Medal Winners List |url=http://www.indiancrux.info/2014/12/national-games-2015-kerala-shooting-results-and-medal-winners-list.html |access-date=2017-05-13 |website=www.indiancrux.info}}</ref> 2016- ਉਸਨੇ [[ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]] (IND) ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਇੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ [[2016 ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ|ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ]] ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਇਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ NGO, ਓਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਕੁਐਸਟ ਫਾਰ ਰੀਓ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/ayonika-paul-women-10m-air-rifle-shooting-2948554/|title=Ayonika Paul Profile: 10m Air Rifle women's|date=2016-08-02|work=The Indian Express|access-date=2017-05-13|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/olympics2016/story/india-at-rio-olympics-2016-apurvi-chandela-jitu-rai-shooting/1/733747.html|title=India at Rio Olympics, Highlights: Heartbreaking opening day for India|access-date=2017-05-13}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/Ayonika-Paul-gears-up-for-Rio-Olympics/article14404929.ece|title=Ayonika Paul gears up for Rio Olympics|last=PTI|work=The Hindu|access-date=2017-05-13|language=en}}</ref> 2014- ਪਿਲਈ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ, ਨਿਊ ਪਨਵੇਲ ਤੋਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ। 2018- ਮੁੰਬਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਮੇਜ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼। ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਅਡੈਪਟਿਵ ਟਾਰਗੇਟ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀ ਖਰੜੇ ਨੂੰ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Paul|first=Ayonika|date=2018-08-22|title=Real Time Adaptive Tracking System Using Computer Vision|url=http://www.matjournals.in/index.php/JOEDE/article/view/2815|journal=Journal of Electronic Design Engineering|language=en|volume=4|issue=1,2|access-date=2024-03-29|archive-date=2024-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240329102103/https://www.matjournals.in/index.php/JOEDE/article/view/2815|url-status=dead}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] 39nsbeh54j79fhx7td2z98axf7ksp60 0 195705 843116 822892 2026-07-24T14:24:14Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843116 wikitext text/x-wiki '''ਸਨਬਰਨ ਫੈਸਟੀਵਲ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Sunburn Festival''') ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਾਂਸ ਸੰਗੀਤ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਰਸੈਪਟ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਉੱਦਮੀ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Mahindru |first=Megha |date=2013-10-22 |title=Sunburn and the Indian EDM Explosion |url=https://rollingstoneindia.com/sunburn-and-the-indian-edm-explosion/ |access-date=2022-11-28 |website=Rolling Stone India |language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Chakraborty |first=Riddhi |date=2016-11-14 |title=Shailendra Singh: 'We're the Shah Rukh Khan of Dance Music Festivals' |url=https://rollingstoneindia.com/shailendra-singh-were-the-shah-rukh-khan-of-dance-music-festivals/ |access-date=2022-11-28 |website=Rolling Stone India |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|location=English, India}}</ref> ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟੇਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref name="sb2013">{{Cite web |date=24 December 2013 |title=Sunburn 2013: Goa gears up for Asia's Largest Music Festival |url=http://news.biharprabha.com/2013/12/sunburn-2013-goa-gears-up-for-asias-largest-music-festival/ |access-date=16 May 2018 |website=Biharprabha News |archive-date=29 ਅਗਸਤ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180829142413/http://news.biharprabha.com/2013/12/sunburn-2013-goa-gears-up-for-asias-largest-music-festival/ |url-status=dead }}</ref> ਇਹ 2007 ਤੋਂ 2015 ਤੱਕ [[ਗੋਆ|ਗੋਆ ਦੇ]] [[ਵੈਗਾਟਰ ਬੀਚ|ਵਾਗਾਟਰ]] ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ [[ਪੂਨੇ|ਪੁਣੇ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]] ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। 2019 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਗੋਆ ਦੇ ਵੈਗਾਟਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। 2014 ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਨਬਰਨ " ਟੂਮੋਰੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ" ਸੀ।<ref name=":2">{{Cite web |last=International Music Summit |title=IMS Business Report 2014: Asia-Pacific edition by Kevin Watson |url=https://www.internationalmusicsummit.com/wp-content/uploads/2015/07/ims-asia-pacific-business-report-2014.pdf |website=IMS APAC Report }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸਨੂੰ 2009 ਵਿੱਚ ਸੀਐਨਐਨ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=A guide to the world's best music festivals - CNN.com |url=https://edition.cnn.com/2009/TRAVEL/05/07/summer.festivals/index.html |access-date=2022-12-05 |website=edition.cnn.com |archive-date=2022-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205193933/https://edition.cnn.com/2009/TRAVEL/05/07/summer.festivals/index.html |url-status=dead }}</ref> 2011 ਵਿੱਚ, ਪਰਸੈਪਟ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਟਰਫ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਨਬਰਨ ਅਰੇਨਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਅਵੀਚੀ|ਅਵੀਸੀ]] ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ।<ref>{{Citation |title=Sunburn Arena with Avicii 2013 - Journey to the top (promo) |date=29 November 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=KCmGHVz_C00 |language=en |access-date=2022-11-29}}</ref> 2012 ਵਿੱਚ, ਪਰਸੈਪਟ ਨੇ ਸਨਬਰਨ ਸਿਟੀ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਨਬਰਨ ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਸਨਬਰਨ ਰੀਲੋਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਸਨਬਰਨ ਕੋਲੰਬੋ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=IN |first=Rolling Stone |date=2012-10-03 |title=Q&A: Afrojack |url=https://rollingstoneindia.com/qa-afrojack/ |access-date=2022-11-28 |website=Rolling Stone India |language=en-US}}</ref> ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਨਬਰਨ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੀਜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਡਿਸ਼ ਹਾਊਸ ਮਾਫੀਆ, ਮਾਰਟਿਨ ਗੈਰਿਕਸ, ਹਾਰਡਵੈੱਲ, [[ਡੇਵਿਡ ਗੈਟਾ|ਡੇਵਿਡ ਗੁਏਟਾ]], ਐਕਸਵੈੱਲ, ਦਿਮਿਤਰੀ ਵੇਗਾਸ ਅਤੇ ਲਾਈਕ ਮਾਈਕ, ਪਾਲ ਵੈਨ ਡਾਇਕ, [[ਮਾਰਸ਼ਮੇਲੋ|ਮਾਰਸ਼ਮੈਲੋ]], ਚੇਨਸਮੋਕਰਸ, ਅਫਰੋਜੈਕ, ਪੀਟ ਟੋਂਗ, ਟੀਏਸਟੋ, ਅਰਮਿਨ ਵੈਨ ਬੁਰੇਨ, ਡੈੱਡਮੌ5, ਕਾਰਲ ਕੌਕਸ, ਡੀਜੇ ਸਨੇਕ, ਸਕੈਜ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।<ref>{{Cite web |last=Mahindru |first=Megha |date=2013-10-07 |title=Deadmau5 To Tour India In 2014 |url=https://rollingstoneindia.com/deadmau5-to-tour-india-in-2014/ |access-date=2022-11-28 |website=Rolling Stone India |language=en-US}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=festivalsherpa |date=2013-05-16 |title=Quick Scoop: Shailendra Singh Named In Top 50 Most Powerful People in EDM |url=https://www.festivalsherpa.com/quick-scoop-shailendra-singh-named-in-top-50-most-powerful-people-in-edm/ |access-date=2022-11-29 |website=Sherpa Land |language=en-US}}</ref> ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੁਫਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਜੇ, ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਟਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ [[ਵੈਗਾਟਰ ਬੀਚ]], [[ਅੰਜੁਨਾ|ਅੰਜੁਨਾ ਬੀਚ]] ਅਤੇ ਅਰੰਬੋਲ ਬੀਚ ਵਰਗੇ ਬੀਚਾਂ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। == ਗੈਲਰੀ == <gallery> ਤਸਵੀਰ:Sunburn_Festival,_Goa,_Back_Stage.jpg ਤਸਵੀਰ:Sunburn_Festival,_Goa,_Lights_and_Sounds.jpg ਤਸਵੀਰ:Sunburn_Festival,_Goa,_Live_performers_in_red_light.jpg ਤਸਵੀਰ:Sunburn_Festival,_Goa,_Green_lights.jpg ਤਸਵੀਰ:Sunburn_Festival,_Goa,_Progressive_trance_music.jpg ਤਸਵੀਰ:Anish_sood_sunburn.jpg </gallery> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://sunburn.in/ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਮੇਲੇ]] hifsy8rfhkqiluq5vxo4sfm5hvk3k0z 0 196154 843149 805999 2026-07-25T09:36:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843149 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਅਨੂ ਆਯੰਗਰ | image = | caption = | birth_date = | birth_place = [[ਭਾਰਤ]] | nationality = | education = ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ <br> ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ | occupation = ਬੈਂਕਿੰਗ ਪੇਸ਼ੇਵਰ | employer = ਜੇਪੀ ਮੋਰਗਨ ਚੇਜ਼ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ | spouse = | children = }} '''ਅਨੂ ਆਇਯੰਗਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Anu Aiyengar''') [[ਮੈਨਹੈਟਨ|ਮੈਨਹਟਨ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵਿੱਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ JPMorgan Chase &amp;amp; Co, ਇੱਕ [[ਬਹੁਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ|ਬਹੁ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ]] ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ [[ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ]] ਹੋਲਡਿੰਗ ਕੰਪਨੀ<ref>{{Cite web |last=Melissa Mittelman |date=24 October 2016 |title=JPMorgan Heralds M&A Bonanza as Companies Seek New Ways to Grow |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2016-10-24/jpmorgan-heralds-m-a-bonanza-as-companies-seek-new-ways-to-grow |access-date=24 October 2016 |publisher=Bloomberg L.P}}</ref> ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਸਹਿ-ਮੁਖੀ ਹੈ।<ref name="BV">{{Cite web |date=14 Mar 2018 |title='Wrong gender, color, country' - India-born Aiyengar, JPMorgan's rising star |url=https://business.vanderbilt.edu/news/2018/03/14/seven-trends-will-impact-ma-activity-2018/ |access-date=18 June 2021 |website=business.vanderbilt.edu |via=New Business Vanderbilt }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੁਲਾਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="RE">{{Cite web |date=5 Feb 2015 |title=Distinguished Speaker Anu Aiyengar (MBA'99), head of the North American M&A group at JP Morgan Chase & Co., shared her outlook for the coming year |url=https://www.reuters.com/article/jpmorgan-retail-banker-anu-aiyengar/wrong-gender-color-country-india-born-aiyengar-jpmorgans-rising-star-idINDEEA130ET20140204?edition-redirect=in |access-date=18 June 2021 |website=reuters.com |via=New Reuters}}</ref><ref name="STREET2">{{Cite web |date=15 Jun 2018 |title=JPM's Head of North America M&A Wants to Super-Charge M&A and Hire More Women |url=https://www.thestreet.com/video/jpm-s-head-of-north-america-m-amp-a-wants-to-super-charge-m-amp-a-and-hire-more-women-14284199 |access-date=18 June 2021 |website=thestreet.com |via=New The Street}}</ref><ref name="BII">{{Cite web |date=31 Jul 2018 |title=JPMorgan's US M&A chief shares how the role of investment bankers is changing as deals have become more high-stakes |url=https://www.businessinsider.in/stock-market/jpmorgans-us-ma-chief-shares-how-the-role-of-investment-bankers-is-changing-as-deals-have-become-more-high-stakes/articleshow/65217507.cms |access-date=18 June 2021 |website=businessinsider.in |via=New Business Insider India }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਆਇਯੰਗਰ ਨੇ [[ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ|ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ]] ਦੇ ਸਮਿਥ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਿਬਰਲ ਆਰਟਸ ਤੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਿਥ ਦੇ ਵਪਾਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਸਹਿ-ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਆਇਯੰਗਰ ਨੇ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=Scott Krady |date=27 August 2010 |title=Q&A: Anu Aiyengar, Managing Director, Mergers and Acquisitions, J.P. Morgan |url=http://news.efinancialcareers.com/6858/q-a-anu-aiyengar-managing-director-mergers-and-acquisitions-jp-morgan/ |publisher=efinancialcareers.com}}</ref> ਉਹ [[ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਨਾਚ|ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਾਚ]] ਰਾਹੀਂ ਆਰਾਮ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ == ਆਇਯੰਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਮਰੀਕਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 1999 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ [[ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ]] ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੰਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ 'ਗਲਤ ਲਿੰਗ, ਗਲਤ ਰੰਗ ਅਤੇ ਗਲਤ ਦੇਸ਼' ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੇਪੀ ਮੋਰਗਨ ਚੇਜ਼ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=6 February 2014 |title=JPMorgan's rising star is India-born Anu Aiyengar |url=http://www.financialexpress.com/news/jpmorgan-s-rising-star-is-indiaborn/1223520 |website=The Indian Express}}</ref> == ਪੁਰਸਕਾਰ == * "ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ" - ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਪਹਿਰਾਵਾ<ref name="AWARD">{{Cite web |date=4 Oct 2019 |title=Impact & Innovation Award |url=https://dressforsuccess.org/get-involved/events/dress-for-success-gala-2019/ |access-date=18 June 2021 |website=dressforsuccess.org |via=Dress for Success}}</ref> == ਭਾਸ਼ਣ == * ਵਾਲ ਸਟਰੀਟ ਜਰਨਲ ਦਾ "2019 ਸਾਲਾਨਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਤ ਡਿਨਰ ਵਿੱਚ" (ਮਾਰਚ 2019)। * ਫੋਰਬਸ ਅੰਡਰ 30 (ਸਤੰਬਰ 2018)<ref>{{Cite web |title=Women@Forbes Under 30: Closing the Investment Gap |url=https://www.forbes.com/forbes-live/event/womenforbes-under30-closing-the-investment-gap/ |access-date=2019-03-18 |website=www.forbes.com |language=en-US}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ]] == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਹਿੰਦੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਮਿਲ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 1hgx23orq71zldrq59bhos2vpbn70p6 4 203558 843111 842050 2026-07-24T12:24:53Z MediaWiki message delivery 7061 /* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 843111 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} == ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਓਕੇਆਈ ਨਾਲ਼ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਹਿਯੋਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, [https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wiki%20loves%20himalayas/programs ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ] ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ [https://hsrc.iiit.ac.in/research/highland%20histories.html ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਿਸਟਰੀਜ਼] ਅਤੇ [[m:IIITH-OKI|ਓਕੇਆਈ]] ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਓਕੇਆਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ੧ ਅਤੇ ੨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:11, 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) == ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ|ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ]] ਜੀ [[ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਪਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ ਜੀ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ]] ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਦਿਨ ੬ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਥੇ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:21, 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) == Punjabi Wikimedians Skill Development Workshop 2026, Chandigarh == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਦਿਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ '''21 ਅਤੇ 22 ਮਾਰਚ 2026''' ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ (Capacity Building) ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸਾਡੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ 'ਆਨ-ਵਿਕੀ' ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 'ਆਫ-ਵਿਕੀ' ਹੁਨਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ) ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ OKI (IIIT-H) ਦੇ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਇਸ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਭਰਕੇ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ '''4 ਮਾਰਚ 2026''' ਹੈ। ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। '''ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ:''' [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetY3Ja21LI1mCDVWJzkPX893Ll7ECrWP9MN4WQwjBgUkxjHw/viewform?usp=header ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:12, 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) :ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੋਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdv1EUW1QX2a4_6DXDUB-LrhBLpCqmdqqbhnt3Kn2jfds8swA/viewform?usp=header ਇਹ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। :-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:28, 27 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) ::ਕੁੱਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਆਊਟਰੀਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:01, 18 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) == Punjabi Wikimedians Women's Day Meetup 2026, Patiala == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ '''ਵੂਮੈਨ ਡੇ (ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ)''' ਦੇ ਉਤਸਵ ਮੌਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਠਕ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਠਕ 9 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ (ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਬੈਠਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਹਿਲਾ ਐਡਿਟਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਐਡਿਟਰਾ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਹਵਾਲੇ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਲੇਖ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਬੈਠਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੌਜੂਦਾ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tamanpreet Kaur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:23, 27 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) == ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ 2026-27 == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁਣ ਸਾਲ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਮਈ 2027 ਦੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਬੈਠਕ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਵਿਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਇਸੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। * ਯੋਜਨਾ - https://docs.google.com/document/d/1hRmcQpctTkW5uD2nEMPK4rwH8gy0sPcowds_nD8RhN8/edit?tab=t.0#heading=h.xguagl4w4kiz * ਬਜਟ - https://docs.google.com/spreadsheets/d/1ObeAO3saDF_3EV97oLTuLkRkunufnghX/edit?gid=1317624397#gid=1317624397 * ਸਮਾਂਰੇਖਾ - https://docs.google.com/spreadsheets/d/11R9rU_dw-JO8srtJuZG17bnV4SPVLHtschTbLfwgxuE/edit?gid=0#gid=0 --'''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 06:15, 7 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) == ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਬਾਰੇ ਅੱਪਡੇਟ == ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕੁੱਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਅੱਪਡੇਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੂਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣ। ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ [[ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]] ਇੱਕ ਆਊਟਰੀਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ|ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ]] ਜੀ ਨੇ ਲਈ ਸੀ। ([https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Punjabi%20Wikimedians/Dev%20Samaj%20College%20For%20Women%20Firozpur,%20Outreach ਆਊਟਰੀਚ ਡੈਸਬੋਰਡ]) ਦੂਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|ਤਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ]] ਅਤੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Taranpreet Goswami|ਤਰਨਪ੍ਰੀਤ ਗੋਸਵਾਮੀ]] ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਮੀਟਅੱਪ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਮਹਿਲਾ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 4 ਨਵੇਂ ਵਰਕੋਂਕਾਰ ਖ਼ਾਤੇ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੋਧ ਅਤੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ([https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Punjabi%20Wikimedians/Women's%20Week%20Meetup%202026/home ਆਊਟਰੀਚ ਡੈਸਬੋਰਡ]) ਆਖ਼ਰੀ ਅੱਪਡੇਟ ਆਗਾਮੀ 21 ਅਤੇ 22 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੁਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਬਜਾਏ '''ਪਟਿਆਲਾ''' ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੋ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮੈਸੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਸੀ ਉਹ [https://docs.google.com/forms/d/1NwQHxhXorpkv1wIS6nYELgDh3oJ5-t1G1Gie9HCM7HU/edit ਇਹ ਫਾਰਮ ਕੱਲ੍ਹ ਭਾਵ 11 ਮਾਰਚ ਤੱਕ] ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:38, 10 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 11:15, 19 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == Punjabi Wikimedians Capacity Building Workshop 2026, Chandigarh == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, Punjabi Wikimedians Skill Development Workshop 2026, Chandigarh ਲਈ ਉੱਪਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਕੁੱਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ 18 ਅਤੇ 19 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਕੇਆਈ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਫਾਰਮ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। ਫਾਰਮ - https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdY8hwqRH1oFeExAkDXL2Ag4xW4oH7EM8PKi2mERlXHmaQMyg/viewform?usp=header -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:56, 28 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST)] ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:16, 28 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:12, 3 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:41, 5 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 - Scholarship Applications == ਪਿਆਰੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। [[metawiki:Special:MyLanguage/WikiConference_India_2026|ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026]] ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਮੈਟਾ ਵਿਕੀ 'ਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ ​​11:59 IST ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ, ਨਿੱਘਾਂ ਭਰਿਆ ਸਵਾਗਤ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jagmit Singh Brar|Jagmit Singh Brar]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Jagmit Singh Brar|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 03:44, 13 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group ==ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਾਰ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 25 ਅਪਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਤਿੰਨ ਵਜੇ '''ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ''' ਵਿਸ਼ੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੋਈ ਨੇੜਲਾ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਲਿੰਕ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Seminar_on_Punjabi_Wikipedia_at_Kalanwali,_Sirsa ਇਥੇ] ਹੈ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:47, 22 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) === ਟਿੱਪਣੀ === :@[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]], ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ੨੫ ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਪਾਵਾਂਗਾ ਪਰ ਕਿਸੇ ਸੈਮੀਨਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 10:24, 23 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) ---'''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਓਪਰੀ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। --- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:08, 23 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:58, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) </bdi> (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਕੁਝ ਸਵਾਲ == ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ ਸਭ ਨੂੰ, ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ, ਲਗਭਗ, ਸਭ ਆਪਣੇ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੇਖ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 'ਉਨ੍ਹਾਂ' ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਉਹ' ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਕਦੀ ਕੁਝ ਨਿਚੋੜ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਪਾਇਆ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitesh Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:34, 28 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) :@[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਇਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੱਥ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕੋਈ ਰਾਹ ਲੱਭਕੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਜੀਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਇਸ ਆਪਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਬਤ ਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੇ ਲਿੰਕ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਸੀ (ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ) :ਹਾਲੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ - :ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ (Spelling) ਬਾਰੇ - [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ|ਲਿੰਕ]] :ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਚੰਗਾ ਲੇਖ (Good Article) - [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਚੰਗੇ ਲੇਖ|ਲਿੰਕ]] :ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ - :[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਸੰਬਂਧਿਤ ਲੇਖ]] :ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ - [[:en:Wikipedia:Manual of Style/Islam-related articles|Wikipedia:Manual of Style/Islam-related articles]] :-- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 09:21, 30 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) :‘ਉਨ੍ਹਾਂ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਆਪ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਬਹੁ-ਵਚਨ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Geet Arts|Geet Arts]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Geet Arts|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:28, 9 ਮਈ 2026 (UTC) :ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨੀਤੀ ਸਬੰਧੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪੜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। :ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ “you” ਵਰਗਾ ਇਕ ਤਟਸਥ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ “ਤੂੰ”, “ਤੁਸੀਂ”, “ਆਪ” ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਕਰਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਪੂਰਵਕ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਆਮ ਲਿਖਤ, ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ” ਵਰਗੇ ਪੜਨਾਂਵ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। :ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ’ਤੇ “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ” ਵਰਤਣਾ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੀਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। :ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ: :•ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ “ਉਨ੍ਹਾਂ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ” ਵਰਗੇ ਆਦਰਸੂਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਵਰਤੇ ਜਾਣ। :• ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਜਿਵੇਂ “ਮਹਾਨ”, “ਪੂਜਨੀਕ”, “ਅਵਤਾਰੀ”, “ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ” ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਣ। :• ਨੀਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜਨਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ। :• ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾ ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਿਖਤ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ੀ ਰਹੇ। :ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ — ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। :ਧੰਨਵਾਦ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Aman Arora PTL|Aman Arora PTL]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Aman Arora PTL|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:21, 9 ਮਈ 2026 (UTC) --- @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਜੀ, ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰੀਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੱਥ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ। ਦੂਜਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ/ਉਹ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਵਚਨ ਕਰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਏਜੰਡੇ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਫਿਰਕੂ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਗਹਿਰੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਦੌਰ ਉਹ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੇੜ ਭੂਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਸੁਆਲ ਵੀ ਉੱਠਦੇ ਰਹੇ/ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਚਰਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰੀ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਤੁਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਿਚੋੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। --- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) * [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ਜੀ, ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ। ਸ਼ੁਕਰੀਆ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitesh Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:18, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) *:ਸ਼ੁਕਰੀਆ @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਇਸ ਸਵਾਲ ਲਈ. ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ 'ਤੇ 'ਉਨ੍ਹਾਂ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇਗੀ। ਹੋਰ ਸਭ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਧੰਨਵਾਦ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tamanpreet Kaur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:49, 30 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC) * ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ [[:en:Main_Page|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ]] ਦੇ '[[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Islam-related_articles|Manual of Style/Islam-related articles]]' ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੱਲ ਹੈ। :ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: :ਨੀਤੀਗਤ ਢਾਂਚਾ (Policy Framework): ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ 'ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼' (Manual of Style) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੈਅ ਕਰੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟਕਰਾਅ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰਤਾ ਆਵੇਗੀ। :ਸਾਡੇ ਮੌਜੂਦਾ '[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ|ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ]]' ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਲਈ 'ਉਹ' ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਉਨ੍ਹਾਂ/ਉਹਨਾਂ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। :ਇਹ ਨੀਤੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। :ਮੈਂ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। <font color="green" face="Segoe Script" size="4"><b> [[User:Harry sidhuz|Harry sidhuz]] </b></font>^{<font face="Andalus"> ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) &#124;[[Special:Contributions/Harry sidhuz|Contribs]])</font>} 17:17, 1 ਮਈ 2026 (UTC) * ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ! ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰ੍ਮੁੱਖ ਧਰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ/ਮੁਸਲਮਾਨ/ਸਿੱਖ/ਇਸਾਈ ਆਦਿ) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ, ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ੈਲੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਹਨਾਂ/ਆਪ ਆਦਿ) ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖਿੱਤੇ ਜਾਂ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਲਈ ਸਿਰਫ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ (ਉਸ/ਓਹ ਆਦਿ) ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੈਟਾਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਜਿਹੀ ਲਾਈਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਖਰੜੇ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jagmit Singh Brar|Jagmit Singh Brar]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Jagmit Singh Brar|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:47, 9 ਮਈ 2026 (UTC) *ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ ! ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ ਕਿ ਉੱਪਰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ, ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੁਸੀ, ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਹਨਾਂ ਸਬਦ ਠੀਕ ਹਨ ਜਿਵੇ ਕਿ ਇੱਕ ਲੇਖ ਹੈ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲ਼ੇ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਹੋਇਆ ਠੀਕ ਲੱਗੇਗਾ ਜੀ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gurtej Chauhan|Gurtej Chauhan]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gurtej Chauhan|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:02, 17 ਮਈ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ 2026-27 ਅੱਪਡੇਟ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਮਈ 2027 ਤੱਕ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_General_Support_Project/Punjabi_Wikimedians_Annual_Plan_2026-27 ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ] ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਬੋਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਭ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 15:13, 20 ਮਈ 2026 (UTC) == 25 ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਮੁਹਿੰਮ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਛ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 25 ਮਈ ਤੋਂ 7 ਜੂਨ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ 25 ਲੇਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਖ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। *ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ: https://w.wiki/P45L *ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ: https://w.wiki/HtyR -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:07, 23 ਮਈ 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 ਮਈ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤਹਿਤ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, [https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wiki%20loves%20himalayas/programs ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ] ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ [https://hsrc.iiit.ac.in/research/highland%20histories.html ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਿਸਟਰੀਜ਼] ਅਤੇ [[m:IIITH-OKI|ਓਕੇਆਈ]] ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਸ ਆਖ਼ਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਉੱਥੇ ਆਏ ਨਵੇਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ੨੨ ਅਤੇ ੨੩ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਨੂੰ ਲੱਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:27, 31 ਮਈ 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 23:21, 2 ਜੂਨ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-06-04_Wikipedias&oldid=30626143 --> == ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੀ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਮੀਟਿੰਗ ੧੪ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਲੇਖ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਸੋਧਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ੨੦੨੬-੨੭ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਪਾਈ ਗਈ ਅਰਜ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ੨੦੨੫-੨੬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਤੱਕ ਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸਬਮਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 16:32, 13 ਜੂਨ 2026 (UTC) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 17:11, 23 ਜੂਨ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 ਜੂਨ 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ [[m:WikiConference_India_2026|'''ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026''']] ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ '''“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”''' ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। === ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ === ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। * ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : [[m:WikiConference_India_2026/Registration|'''ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ''']] * ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] :  '''https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/''' * ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : '''ਜੁਲਾਈ 15, 2026''' === ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ === ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। * ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : '''[<nowiki/>[[m:WikiConference_India_2026/Programme/Submissions|ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ]]]''' * ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: '''[ਜੁਲਾਈ 15, 2026]''' ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: * ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [[diffblog:2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/|'''[Blog Post Link]''']] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: [mailto:connect@wikiconference.in connect@wikiconference.in] ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:27, 30 ਜੂਨ 2026 (UTC) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:44, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (UTC) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (UTC) </bdi> (This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> 9erthda4mm4ut4dspatvl5q0nr27om7 0 204783 843137 843001 2026-07-25T00:52:57Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843137 wikitext text/x-wiki {{Short description|ਭਾਰਤੀ ਕਿੱਕਬਾਕਸਰ}} {{Infobox sportsperson | name = ਹਰਸ਼ ਭਾਰਤੀ | image = [[File:Harsh Bharti before a kickboxing bout at the 2025 Senior National Kickboxing Championship.jpg|thumb|Harsh Bharti before his bout at the 2025 Senior National Kickboxing Championship.]] | caption = ਹਰਸ਼ ਭਾਰਤੀ | nationality = ਭਾਰਤੀ | birth_place = ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ | sport = ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ | event = ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ | weight_class = −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ | team = ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ }} '''ਹਰਸ਼ ਭਾਰਤੀ''' ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਿੱਕਬਾਕਸਰ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਕੋ ਇੰਡੀਆ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਜੂਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਗੇ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। == ਕਰੀਅਰ == ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਜੂਨੀਅਰ ਵਰਗ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 2022 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੰਗਰ ਜੂਨੀਅਰ −45 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{cite web |url=https://www.sportdata.org/kickboxing/set-online/popup_main.php?popup_action=results&vernr=1333 |title=Junior National Kickboxing Championship 2022 Results |website=Sportdata |access-date=29 June 2026 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.firstverdict.com/harsh-bharti-won-gold-medal-in-junior-kick-boxing-competition |title=Harsh Bharti won gold medal in junior kickboxing competition |work=First Verdict |access-date=29 June 2026 }}</ref> 2023 ਵਿੱਚ ਰਾਂਚੀ, ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਲਡਰ ਜੂਨੀਅਰ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{cite web |url=https://www.sportdata.org/kickboxing/set-online/popup_main.php?popup_action=results&vernr=1925 |title=National Kickboxing Championship 2023 Results |website=Sportdata |access-date=29 June 2026 }}</ref> 2024 ਵਿੱਚ ਸਿਲਿਗੁੜੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਲਡਰ ਜੂਨੀਅਰ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{cite web |url=https://www.sportdata.org/kickboxing/set-online/popup_main.php?popup_action=results&vernr=1925 |title=Juniors National Kickboxing Championship 2024 Results |website=Sportdata |access-date=29 June 2026 }}</ref> 2025 ਵਿੱਚ ਰਾਇਪੁਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{cite web |url=https://www.sportdata.org/kickboxing/set-online/popup_main.php?popup_action=results&vernr=2409 |title=Senior National Kickboxing Championship 2025 Results |website=Sportdata |access-date=29 June 2026 }}</ref> == ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ == {| class="wikitable" ! ਸਾਲ ! ਮੁਕਾਬਲਾ ! ਵਰਗ ! ਤਮਗਾ |- | 2022 | ਜੂਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ | ਯੰਗਰ ਜੂਨੀਅਰ −45 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ | ਸੋਨਾ |- | 2023 | ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ | ਓਲਡਰ ਜੂਨੀਅਰ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ | ਚਾਂਦੀ |- | 2024 | ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ | ਓਲਡਰ ਜੂਨੀਅਰ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ | ਕਾਂਸੀ |- | 2025 | ਸੀਨੀਅਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਿੱਕਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ | ਸੀਨੀਅਰ −51 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫੁੱਲ ਕਾਂਟੈਕਟ | ਚਾਂਦੀ |} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [https://kickboxer-harsh.online ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ] * [https://liquipedia.net/lab/Harsh_bharti Liquipedia 'ਤੇ ਹਰਸ਼ ਭਾਰਤੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260709140429/https://liquipedia.net/lab/Harsh_bharti |date=2026-07-09 }} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} 50gdeutrhair2i7jh5lo0t9lftxysy2 0 204824 843142 842883 2026-07-25T06:17:43Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 843142 wikitext text/x-wiki   6 ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ, ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (CJP), ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅੰਦੋਲਨ [[ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]] ਦੇ [[ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ|ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ]] 'ਤੇ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਤੇ [[ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ]] ਵਰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ਼ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਧਰਨੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। <ref name="bbc2">{{Cite web |last=Pandey |first=Geeta |date=1 July 2026 |title=Why India's cockroach protesters are still on the streets in over 40C heat |url=https://www.bbc.com/news/articles/cly0ey5y10qo |access-date=16 July 2026 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}</ref> <ref name="ap">{{Cite web |date=11 June 2026 |title=India's viral Cockroach Party launches nationwide youth protests |url=https://apnews.com/article/india-cockroach-party-youth-protest-988e205b0859ac2c5fbc8af9ad4925af |access-date=11 June 2026 |website=[[AP News]] |language=en}}</ref> ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ 2026 ਦੇ NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਅਤੇ CBSE ਆਨ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਰਕਿੰਗ ਬੇਨੇਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ [[ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ]] ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। <ref name="etv">{{Cite web |date=15 June 2026 |title=CJP Demands Education Minister's Resignation in Bengaluru Protest Over National Exam Irregularities |url=https://www.etvbharat.com/en/state/cjp-demands-education-ministers-resignation-in-bengaluru-protest-over-national-exam-irregularities-enn26061500191 |access-date=15 June 2026 |website=[[ETV Bharat]] |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.dw.com/en/india-news-cockroach-party-warns-of-protest-infiltrators/live-78015662|title=India news: Cockroach Party warns of protest infiltrators|work=Deutsche Welle|access-date=20 July 2026|publisher=Deutsche Welle|language=en}}</ref> ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ [[ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ|ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੁਆਰਾ]] 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਧਰਨਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। <ref name="bbc3">{{Cite web |last=Pandey |first=Geeta |date=16 July 2026 |title=Indian activist urged to end hunger strike as he loses 9.1kg in 19 days |url=https://www.bbc.com/news/articles/crm0mg4z7edo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718084943/https://www.bbc.com/news/articles/crm0mg4z7edo |archive-date=18 July 2026 |access-date=18 July 2026 |website=[[BBC News]]}}</ref> ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅੰਗ-ਰੂਪੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਜੋਂ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੈਨੇਜਰ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ, [[ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ (ਜੱਜ)|ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ]] ਨੇ ਕੁਝ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਾਕਰੋਚਾਂ ਨਾਲ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਵਿਅੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। <ref name="bbc">{{Cite web |last=Mateen |first=Zoya |date=21 May 2026 |title=India has a new political superstar - a cockroach |url=https://www.bbc.com/news/articles/cz72y11jjq1o |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260521094129/https://www.bbc.com/news/articles/cz72y11jjq1o |archive-date=21 May 2026 |access-date=22 May 2026 |website=[[BBC News]]}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜ ਔਨਲਾਈਨ ਹੁੰਗਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਔਨਲਾਈਨ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਔਫ਼ਲਾਈਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੀ [[ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ]] ਨੇ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 28 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੱਦਾਖੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਾਰਕੁਨ [[ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ]] ਨੂੰ [[ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ|ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ]] 'ਤੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। <ref name="printlive2">{{Cite web |date=18 July 2026 |title=Wangchuk hunger strike Day 21: CJP continues protest at Jantar Mantar ahead of march on 20 July |url=https://theprint.in/india/sonam-wangchuk-hunger-strike-cockroach-janta-party-cjp-protest-dipke-delhi-jantar-mantar-live-updates/2989672/ |access-date=18 July 2026 |website=[[ThePrint]] |language=en-US}}</ref> ਆਉਣ ਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ|ਸੰਸਦ]] ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਸਮੇਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਧਰਨੇ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਗੜਬੜ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵਾਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਹਟਾ ਕੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। <ref>{{Cite web |last=Pandey |first=Geeta |date=18 July 2026 |title=Indian activist on hunger strike for 20 days forcibly taken to hospital |url=https://www.bbc.com/news/articles/cjej3dxxg2do |access-date=18 July 2026 |website=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref> ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਦੀਪਕੇ ਉੱਪਰ ਸਿਆਹੀ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ਼, ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਧਿਆ। <ref name=":0">{{Cite web |last=Dwivedi |first=Saurabh |date=14 July 2026 |title=Sonam Wangchuk to Express: CJP protest has no political colour, PM should be sensitive |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/sonam-wangchuk-interview-hunger-strike-cockroach-janta-party-protest-education-neet-10785080/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260715090621/https://indianexpress.com/article/political-pulse/sonam-wangchuk-interview-hunger-strike-cockroach-janta-party-protest-education-neet-10785080/ |archive-date=15 July 2026 |access-date=17 July 2026 |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/atmosphere-of-intimidation-pil-in-delhi-high-court-questions-continuous-surveillance-of-jantar-mantar-protesters/articleshow/132419094.cms|title='Atmosphere of intimidation': PIL in Delhi high court questions continuous surveillance of Jantar Mantar protesters|date=15 July 2026|work=[[The Times of India]]|access-date=17 July 2026|issn=0971-8257}}</ref> == ਪਿਛੋਕੜ == === ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ === [[ਤਸਵੀਰ:Cockroach_Janta_Party.png|thumb]] ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ, [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ]] [[ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ (ਜੱਜ)|ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ]] ਦੀਆਂ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ|ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ]] ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ੂਬ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ "ਕਾਕਰੋਚਾਂ" ਅਤੇ "ਪਰਜੀਵੀਆਂ" ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/May/16/was-talking-about-those-entering-bar-through-fake-bogus-degrees-cji-on-cockroaches-remark|title='Pained' by how media misquoted my observation: CJI Surya Kant issues clarification on 'parasite' remark|last=Kishor|first=Udayan|date=16 May 2026|work=[[The New Indian Express]]|access-date=6 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260523133556/https://www.newindianexpress.com/india/2026/May/16/was-talking-about-those-entering-bar-through-fake-bogus-degrees-cji-on-cockroaches-remark|archive-date=23 May 2026|language=en}}</ref> <ref name="Statesman">{{Cite news|url=https://www.thestatesman.com/india/thousands-in-black-robes-under-doubt-cji-raises-fake-law-degree-concerns-slams-lawyers-online-conduct-1503594525.html|title='Thousands in black robes under doubt': CJI raises fake law degree concerns, slams lawyers' online conduct|last=Arora|first=Kamna|date=16 May 2026|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|access-date=6 June 2026|language=en}}</ref> {{Blockquote|ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਰਜੀਵੀ ਹਨ ਜੋ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਾਕਰੋਚਾਂ ਵਰਗੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ [[ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨ, 2005|ਆਰਟੀਆਈ]] ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ... ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਅਪਮਾਨ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾਇਰ ਕਰਦੇ ਹੋ.<ref name="ANtnie">{{cite news |last1=Neelakantan |first1=Anand |title=Travails of a Cockroach-infested System |url=https://www.newindianexpress.com/magazine/2026/May/31/travails-of-a-cockroach-infested-system |access-date=6 June 2026 |work=[[The New Indian Express]] |date=31 May 2026 |language=en |archive-date=1 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260601055718/https://www.newindianexpress.com/magazine/2026/May/31/travails-of-a-cockroach-infested-system |url-status=live}}</ref>}} ਜਸਟਿਸ ਕਾਂਤ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਗ਼ਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਉਹ ਕਾਰਕੁਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। <ref name="boom">{{Cite web |last=Rizwan |first=Hera |date=18 May 2026 |title=The Cockroach Janta Party: How A CJI Comment Became A Movement |url=https://www.boomlive.in/explainers/the-cockroach-janta-party-how-a-cji-comment-became-a-movement-31586 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260519075638/https://www.boomlive.in/explainers/the-cockroach-janta-party-how-a-cji-comment-became-a-movement-31586 |archive-date=19 May 2026 |access-date=19 May 2026 |website=[[Boom (fact-checking website)|BOOM]]}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://thewire.in/rights/offends-spirit-of-democracy-outrage-over-cji-surya-kants-cockroaches-parasites-remarks|title=After Outrage over His 'Cockroaches' 'Parasites' Remarks, CJI Surya Kant Says Media 'Misquoted' Him|date=16 May 2026|work=[[The Wire (India)|The Wire]]|access-date=6 June 2026|language=en}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ। 16 ਮਈ 2026 ਨੂੰ, ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਚਾਰ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਵਿਅੰਗ ਵਜੋਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। <ref name="bbc"/> ਇਸ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ਼ਿਆ। <ref name="bbc" /> === ਘੁਟਾਲੇ === 2026 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਦੋ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ: ਇੱਕ NEET-UG ਮੈਡੀਕਲ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਲੀਕ, ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ [[ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ]] ਦੀ ਆਨ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬੇਨੇਮੀਆਂ। <ref name="printlive">{{Cite web |date=6 June 2026 |title=Cockroach Janta Party protest: As it happened |url=https://theprint.in/india/live-updates-delhi-cockroach-janta-party-cjp-jantar-mantar-protest-abhijeet-dipke-sonam-wangchuk/2952271/ |access-date=17 July 2026 |website=[[ThePrint]] |language=en}}</ref> == ਸਮਾਂਰੇਖਾ == === ਜੂਨ === ==== 6 ਜੂਨ ==== * ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ]] ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite web |last=Singh |first=Shivam Pratap |date=6 June 2026 |title=Abhijeet Dipke's first words to supporters upon India arrival from US {{!}} Watch |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/abhijeet-dipkes-first-words-to-supporters-upon-india-arrival-from-us-watch-cjp-cockroach-janta-party-101780729627777.html |access-date=18 July 2026 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ==== 7-19 ਜੂਨ ==== * ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦਿੱਲੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਧਰਨਿਆਂ, ਡਿਜੀਟਲ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/cockroach-janta-party-abhijeet-dipke-cjp-protest-in-delhi-jantar-mantar-live-updates-june-6-2026/article71068317.ece|title=Cockroach Janta Party protest updates: Protest ends in Jantar Mantar; six detained|last=|first=|date=6 June 2026|work=The Hindu|access-date=18 July 2026|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ==== 20 ਜੂਨ ==== * ਮੁਜਾਹਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਲਾਮਬੰਦੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸਾਲ ਕਰਨਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। <ref>{{Cite web |date=30 June 2026 |title=CJP's Abhijeet Dipke: Why India's cockroach protesters are still on the streets in over 40C heat |url=https://www.bbc.com/news/articles/cly0ey5y10qo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260716091021/https://www.bbc.com/news/articles/cly0ey5y10qo |archive-date=16 July 2026 |access-date=18 July 2026 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ==== 21 ਜੂਨ ==== * ਦੀਪਕੇ ਨੇ NEET ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਅਪੀਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite web |date=20 June 2026 |title=NEET Re-Exam Paper Analysis 2026 Highlights: 'Result sooner than expected,' says NTA DG |url=https://indianexpress.com/article/education/neet-ug-2026-re-exam-live-updates-analysis-guidelines-admit-cards-neet-nta-ac-in-10744090/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260704023415/https://indianexpress.com/article/education/neet-ug-2026-re-exam-live-updates-analysis-guidelines-admit-cards-neet-nta-ac-in-10744090/ |archive-date=4 July 2026 |access-date=18 July 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ==== 22-27 ਜੂਨ ==== * ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਿਆਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/cockroach-janata-party-protest-in-delhi-jantar-mantar-day-2-updates-abhijeet-dipke-neet-retest/article71128683.ece|title=CJP protest in Delhi: Dipke, supporters continue sit-in overnight at Jantar Mantar; urge people to join protest|last=PTI|date=21 June 2026|work=The Hindu|access-date=18 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260621070831/https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/cockroach-janata-party-protest-in-delhi-jantar-mantar-day-2-updates-abhijeet-dipke-neet-retest/article71128683.ece|archive-date=21 June 2026|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ==== 28 ਜੂਨ ==== * ਉੱਘੇ ਲੱਦਾਖੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਕੇਂਦਰੀ [[ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਭਾਰਤ)|ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ]] ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AISA) ਦੇ ਛੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2 June 2026 |title=Sonam Wangchuk joins CJP protest, begins indefinite fast over alleged exam irregularities |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/28/sonam-wangchuk-joins-cjp-protest-begins-indefinite-fast-over-alleged-exam-irregularities |access-date=18 July 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==== 29 ਜੂਨ ==== * ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਅਤੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਕਾਰਨ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=11 July 2026 |title=Student ends life in Odisha after NEET-UG failure |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Jul/18/student-ends-life-in-odisha-after-neet-ug-failure |access-date=18 July 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==== 30 ਜੂਨ ==== * ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ 'ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੋ ਬੈਕ' ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 June 2026 |title=CJP launches nationwide 'Pradhan Go Back' campaign, retaliates Education Minister's resignation |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/26/cjp-launches-nationwide-pradhan-go-back-campaign-retaliates-education-ministers-resignation |access-date=18 July 2026 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> === ਜੁਲਾਈ === ==== 1-17 ਜੁਲਾਈ ==== * ਕਾਜਪਾ ਦੇ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ਼ਿਆ, <ref>{{Cite web |last=Singh |first=Chinni |date=2026-07-09 |title=NEET Protest: Opposition Backs CJP Movement |url=https://frontline.thehindu.com/the-nation/neet-protest-opposition-support/article71201448.ece |access-date=2026-07-19 |website=Frontline |language=en}}</ref> ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸਦਕਾ ਵਿਆਪਕ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਮਿਲ਼ਣ ਲੱਗੀ। <ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/news/India/sonam-wangchuk-hunger-strike-live-sonam-wangchuk-rules-out-ending-fast-urges-people-to-join-cjp-s-parliament-march/ar-AA280L5b?ocid=BingNewsVerp |access-date=2026-07-19 |website=www.msn.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-07-19 |title=Support grows for Sonam Wangchuk as protests erupt in multiple cities ahead of July 20 Parliament march |url=https://www.financialexpress.com/india-news/support-grows-for-sonam-wangchuk-as-protests-erupt-in-multiple-cities-ahead-of-july-20-parliament-march/4295815/ |access-date=2026-07-19 |website=The Financial Express |language=en}}</ref> ==== 18 ਜੁਲਾਈ ==== * ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ, [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਨੇਤਾ [[ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ]] ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite web |date=2026-07-19 |title=Opposition Slams Modi Govt as Delhi Police Remove Sonam Wangchuk from Jantar Mantar |url=https://www.outlookindia.com/national/opposition-slams-modi-govt-for-removal-of-sonam-wangchuk-from-jantar-mantar |access-date=2026-07-19 |website=Outlook India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Staff |first=T. N. M. |date=2026-07-18 |title=Delhi Police forcefully pick up Sonam Wangchuk from Jantar Mantar |url=https://www.thenewsminute.com/news/delhi-police-forcefully-pick-up-sonam-wangchuk-from-jantar-mantar |access-date=2026-07-19 |website=The News Minute |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/removal-of-sonam-wangchuk-wrong-rahul-gandhi-slams-bjps-asatya-and-hinsa-approach-in-first-reaction-to-jantar-mantar-protest/articleshow/132478450.cms|title='Removal of Sonam Wangchuk wrong': Rahul Gandhi slams BJP's 'asatya and hinsa' approach in first reaction to Jantar Mantar protest|date=2026-07-18|work=The Times of India|access-date=2026-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20260718130416/https://timesofindia.indiatimes.com/india/removal-of-sonam-wangchuk-wrong-rahul-gandhi-slams-bjps-asatya-and-hinsa-approach-in-first-reaction-to-jantar-mantar-protest/articleshow/132478450.cms|archive-date=18 July 2026|issn=0971-8257}}</ref> * ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/abhijeet-dipke-begins-indefinite-hunger-strike-jantar-mantar-protest-sonam-wangchuk-july-18-2026/article71237051.ece|title=CJP's Abhijeet Dipke begins indefinite hunger strike, as police shifts Wangchuk to hospital|date=18 July 2026|work=[[The Hindu]]|access-date=18 July 2026|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |date=18 July 2026 |title=CJP founder Abhijeet Dipke starts indefinite hunger strike; July 20 march to 'proceed as planned' |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jul/18/cjp-founder-abhijeet-dipke-starts-indefinite-hunger-strike-july-20-march-to-proceed-as-planned |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260718092015/https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jul/18/cjp-founder-abhijeet-dipke-starts-indefinite-hunger-strike-july-20-march-to-proceed-as-planned |archive-date=18 July 2026 |access-date=18 July 2026 |website=[[The New Indian Express]] |language=en}}</ref> ==== 20 ਜੁਲਾਈ ==== * 10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਜਾਹਰੀਨ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨ । <ref>{{Cite web |last=Pandey |first=Geeta |last2=Delhi |first2=Azadeh Moshiri from Jantar Mantar in |date=2026-07-20 |title=Jantar Mantar, CJP, parliament: Thousands of 'cockroach' protesters march in Delhi |url=https://www.bbc.com/news/live/c8rnddx2j46t |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720094718/https://www.bbc.com/news/live/c8rnddx2j46t |archive-date=20 July 2026 |access-date=2026-07-20 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> <ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/7/20/police-attack-cockroach-activists-as-thousands-march-on-indian-parliament|title=Police attack Cockroach activists as thousands march on Indian parliament|last=Staff|first=Al Jazeera|work=Al Jazeera|access-date=2026-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720232028/https://www.aljazeera.com/news/2026/7/20/police-attack-cockroach-activists-as-thousands-march-on-indian-parliament|archive-date=2026-07-20|language=en}}</ref> ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਰੰਕਾ ਅਤੇ ਸੌਰਵ ਦਾਸ ਨੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ [[ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਢਾ|ਜੇਪੀ ਨੱਡਾ]] ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। <ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Anagha |date=2026-07-20 |title=Who called whom? JP Nadda, CJP leaders differ on how the talks happened |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-called-whom-jp-nadda-cjp-leaders-differ-on-how-the-talks-happened-101784553085407.html |access-date=2026-07-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੀ ਰਿਹਾਈ, ਉਸ ਦੇ ਚੱਲਣ ਫਿਰਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾ ਲਗਾਉਣ, ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਸਤੀਫਾ ਅਤੇ 2026 ਦੇ NEET ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ NEET ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ 1 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite web |title=CJP Leaders Meet Union Minister JP Nadda Amid Protest In Delhi NDTV - Instagram |url=https://www.instagram.com/p/DbAyMZXE4ZZ/?img_index=1 |access-date=2026-07-20 |website=www.instagram.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Deshpande |first=Anagha |date=2026-07-20 |title=Who called whom? JP Nadda, CJP leaders differ on how the talks happened |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/who-called-whom-jp-nadda-cjp-leaders-differ-on-how-the-talks-happened-101784553085407.html |access-date=2026-07-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/india/union-health-minister-holds-talks-with-two-members-of-cockroach-party-as-protesters-storm-central-delhi/cid/2170948|title=Union health minister holds talks with two members of Cockroach Party as protesters storm central Delhi|access-date=2026-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720114957/https://www.telegraphindia.com/india/union-health-minister-holds-talks-with-two-members-of-cockroach-party-as-protesters-storm-central-delhi/cid/2170948|archive-date=2026-07-20|language=en|url-status=live}}</ref> * ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਝੜਪਾਂ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 118 ਕਰਮਚਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ 15 ਤੋਂ 20 ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ। <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/over-70-detained-police-claim-118-personnel-hurt/articleshow/132522189.cms|title=Over 70 detained; police claim 118 personnel hurt|date=2026-07-20|work=The Times of India|access-date=2026-07-20|issn=0971-8257}}</ref> * ਹਸਪਤਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 65 ਮੈਡੀਕਲ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। <ref>{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/crime/cjps-chalo-sansad-march-turns-violent-prompting-police-action-1972600|title=CJP's Chalo Sansad March Turns Violent Prompting Police Action|last=Avinash Prabhakar and Bhaskar Hari Sharma|date=2026-07-21|access-date=2026-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720235211/https://www.deccanchronicle.com/nation/crime/cjps-chalo-sansad-march-turns-violent-prompting-police-action-1972600|archive-date=2026-07-20|language=en-IN}}</ref> * ਕਾਜਪਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਡਿੰਪਲ ਯਾਦਵ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। <ref name=":6">{{Cite news|url=https://thesouthfirst.com/beyond-south/delhi-police-lathi-charge-fire-tear-gas-at-sansad-chalo-march-arrest-abhijeet-dipke-dimple-yadav-and-others/|title=Delhi Police lathi-charge, fire tear gas at ‘Sansad Chalo’ march, detain Abhijeet Dipke, Dimple Yadav and others|last=Desk|first=South First|date=2026-07-20|work=The South First {{!}} News, Politics, Sports, Entertainment & Live Updates|access-date=2026-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20260720233636/https://thesouthfirst.com/beyond-south/delhi-police-lathi-charge-fire-tear-gas-at-sansad-chalo-march-arrest-abhijeet-dipke-dimple-yadav-and-others/|archive-date=2026-07-20|language=en-GB}}</ref> * ਸੀਜੇਪੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਘਸੀਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਲੱਤ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। <ref>{{Cite web |date=2026-07-20 |title=Jantar Mantar Protest Live Updates: CJP Rebuilds Jantar Mantar Stage, Appeals for Medical Kits and Torches as Protest Resumes |url=https://www.timesnownews.com/delhi/jantar-mantar-protest-live-updates-sonam-wangchuk-hunger-strike-abhijeet-dipke-parliament-march-20th-july-liveblog-155135443 |access-date=2026-07-20 |website=TimesNow |language=en}}</ref> * ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਸਟੇਜ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਜੇਪੀ ਦੁਆਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। <ref>{{Cite web |last=deccanchronicle |date=2026-07-20 |title=Live: Shah Meets Pradhan as CJP March Escalates |url=https://www.deccanchronicle.com/live-police-clear-cjp-protest-site-after-crackdown-nadda-nadda-holds-talks |access-date=2026-07-20 |website=www.deccanchronicle.com |language=en}}</ref> == ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == ਕਾਜਪਾ ਨੇ 6 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੜਕੀ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਾ ਕੀਤਾ। [[ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ|ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ]] ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,000 ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ [[ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ|ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ]] ਸਮੇਤ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/security-stepped-up-across-delhi-ahead-of-cockroach-janta-party-protest-call/articleshow/131543236.cms|title=Security stepped up across Delhi ahead of Cockroach Janta Party protest call|date=6 June 2026|work=[[The Economic Times]]|access-date=17 July 2026}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.freepressjournal.in/india/delhi-on-alert-1000-cops-deployed-ahead-of-cockroach-janata-partys-jantar-mantar-protest|title=Delhi On Alert: 1,000+ Cops Deployed Ahead Of Cockroach Janata Party's Jantar Mantar Protest|last=Kharade|first=Prathamesh|date=6 June 2026|work=[[The Free Press Journal]]|access-date=17 July 2026}}</ref> ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿੱਤੀ ਛੋਟ ਦੱਸਿਆ। <ref name="printlive"/> ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮਿ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/asia/india/cockroach-janta-party-protest-today-delhi-abhijeet-dipke-b2990913.html|title=Viral party for India's 'cockroaches' holds first major protest in Delhi after founder flies in from US|last=Saalik|first=Sheikh|date=6 June 2026|work=[[The Independent]]|access-date=17 July 2026}}</ref> ਰੋਸ ਮੁਜਾਹਰੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਦੀਪਕੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਾਰਕੁਨ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। <ref name="printlive" /> ਸੈਂਕੜੇ ਮੁਜਾਹਰੀਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਭਰਤੀ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਬੇਨੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ। ਕਾਜਪਾ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਸਤੀਫਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/06/cjp-issues-7-day-ultimatum-threatens-nationwide-protests-if-education-minister-pradhan-does-not-resign|title=CJP issues 7-day ultimatum; threatens nationwide protests if Education Minister Pradhan does not resign|date=6 June 2026|work=[[The New Indian Express]]|access-date=17 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260617114012/https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/06/cjp-issues-7-day-ultimatum-threatens-nationwide-protests-if-education-minister-pradhan-does-not-resign|archive-date=17 June 2026}}</ref> 11 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ, ਕਾਜਪਾ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲੈਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ [[ਪੂਨੇ|ਪੁਣੇ]] ਦੀ ਸਾਵਿਤਰੀਬਾਈ ਫੂਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪੰਜ ਮੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਲੀਕ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ {{Indian Rupee|10,000|link=yes}} ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ 20 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ [[ਜੈਪੁਰ]], [[ਲਖਨਊ]], [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਅਤੇ [[ਬੇਂਗਾਲ਼ੁਰੂ|ਬੰਗਲੁਰੂ]] ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ। <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/11/system-is-rotten-cockroaches-will-correct-it-cjp-launches-nationwide-agitation-in-pune-releases-exam-manifesto|title='System is rotten, cockroaches will correct it': CJP launches nationwide agitation in Pune; releases 'exam manifesto'|date=11 June 2026|work=[[The New Indian Express]]|access-date=17 July 2026}}</ref> <ref name="ap"/> ਕਾਜਪਾ ਨੇ 20 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਧਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਮੰਗਦੇ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਚਮਚੇ ਵਜਾਏ। <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/heavy-security-in-place-as-cjp-stages-second-protest-at-jantar-mantar/article71125029.ece|title=Youths rally in large numbers; bang plates, spoons to demand accountability at CJP protest|date=20 June 2026|work=[[The Hindu]]|access-date=17 July 2026}}</ref> ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਜਪਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਾਜਪਾ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗੁੰਡੇ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਲਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀਆਂ। <ref name=":6"/> ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਪਹਿਰ 1 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ, ਪਰ ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਸਤੀਫਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਧਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ 27 ਜੂਨ ਤੋਂ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ। <ref>{{Cite news|url=https://www.tribuneindia.com/live-blog/delhi/cjp-protest-in-delhi-live-dipke-arrives-at-jantar-mantar-protest-protestors-chant-go-pradhan-go/|title='Won't leave until Pradhan resigns': Dipke, CJP supporters after Delhi Police deny permission to continue protest|date=20 June 2026|work=[[The Tribune (India)|The Tribune]]|access-date=17 July 2026}}</ref> === ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ === ==== ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਅਤੇ ਏਆਈਐਸਏ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ==== [[ਤਸਵੀਰ:CPI(M)_leaders_M._A._Baby_and_Brinda_Karat_meeting_Sonam_Wangchuk.jpg|left|thumb|[[ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ)|ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ) ਦੇ]] ਨੇਤਾ [[ਐਮ ਏ ਬੇਬੀ|ਐਮਏ ਬੇਬੀ]] ਅਤੇ [[ਵਰਿੰਦਾ ਕਰਾਤ|ਬ੍ਰਿੰਦਾ ਕਰਾਤ]] [[ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ]] ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਕ [[ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ]], ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। 28 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (AISA) ਦੇ ਛੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇਹਾ ਬੋਰਾ ਅਤੇ ਹਮਦ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ <ref name="bbc3"/> [[ਤਸਵੀਰ:CPI_leaders_meet_with_Jantar_Mantar_protesters.jpg|right|thumb|ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ [[ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ|ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ]] ਨੇਤਾ [[ਡੀ. ਰਾਜਾ]] ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਦਿਨੇਸ਼ ਸੀ. ਵਰਸ਼ਨੇ]] 17 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ, ਹੜਤਾਲ ਦੇ ਉਨ੍ਹੀਵੇਂ ਦਿਨ, ਵਾਂਗਚੁਕ ਦਾ ਭਾਰ 9.1 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਘੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜੀ ਤਾਂ ਉਹ ਦਖਲ ਦੇਵੇਗੀ। <ref name="bbc3"/> [[ਤਸਵੀਰ:Dipankar_Bhattacharya_with_Jantar_Mantar_Protesters.jpg|left|thumb|[[ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਮਾਰਕਸਿਸਟ-ਲੈਨਿਨਿਸਟ)-ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ|ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਦੇ]] ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ [[ਦੀਪੰਕਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ|ਦੀਪਾਂਕਰ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] ਨੇਹਾ ਬੋਰਾ ਸਮੇਤ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]] 18 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰਧਮਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਘਟਨਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। <ref name="et2">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/cjp-chief-abhijeet-dipke-begins-indefinite-hunger-strike-after-wangchuk-taken-to-hospital/articleshow/132473653.cms|title=CJP chief Abhijeet Dipke begins indefinite hunger strike after Wangchuk taken to hospital|date=18 July 2026|work=[[The Economic Times]]|access-date=18 July 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260718070154/https://economictimes.indiatimes.com/news/india/cjp-chief-abhijeet-dipke-begins-indefinite-hunger-strike-after-wangchuk-taken-to-hospital/articleshow/132473653.cms|archive-date=18 July 2026|issn=0013-0389}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/18/indian-activist-linked-to-cockroach-party-moved-to-hospital-after-20-day-hunger-strike|title=Indian activist linked to Cockroach party moved to hospital after 20-day hunger strike|last=France-Presse|first=Agence|date=2026-07-18|work=[[The Guardian]]|access-date=2026-07-20|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ "ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਜਬਰੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ" ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। <ref name="cockroach-x">{{Cite web |date=19 July 2026 |title=Abhijeet Dipke’s message to the Police: “You made a big mistake by kidnapping Sonam Wangchuk...” |url=https://x.com/Cockroachisback/status/2078778925585449150 |access-date=19 July 2026 |website=X}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Sonam_Wangchuk_meeting_Arvind_Kejriwal.jpg|right|thumb|[[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ|ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ]] ਨੇਤਾ [[ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ]] ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ [[ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ]] ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ]] ==== ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ, ਐਸਐਫਆਈ ਨੇਤਾ ਆਦਰਸ਼ ਐਮ. ਸਾਜੀ ਅਤੇ ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼, ਅਤੇ ਏਆਈਐਸਐਫ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ==== 18 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ [[ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ|ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਦੇ]] ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਕਿ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੀਪਕੇ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 20 ਜੁਲਾਈ ਲਈ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਮਾਰਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ। <ref name=":3"/> <ref name=":4"/> ਉਸੇ ਦਿਨ, ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸ੍ਰੀਜਨ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ SFI ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਦਰਸ਼ ਐਮ. ਸਾਜੀ ਅਤੇ SFI ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ [[ਆਇਸ਼ੀ ਘੋਸ਼]] ਅਣਮਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ AISA ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇਹਾ ਬੋਰਾ, ਅਮੀਨ ਅਮਿਤੋਜ ਅਤੇ ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਮਦ ਨੇ ਆਪਣੇ 21ਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੜਤਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ । <ref>{{Cite web |title=অনশনে এসএফআই-ও |url=https://www.aaroananda.com/story/latest-news/breaking-news/sfi-aishe-ghosh-jantar-mantar-protest-dharmendra-pradhan/11010650}}</ref> === ਸੰਸਦ ਚਲੋ ਮਾਰਚ === 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ, [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ]] ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਸੀਜੇਪੀ ਨੇ ਆਪਣਾ 'ਚਲੋ ਸੰਸਦ' ਮਾਰਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸੀਜੇਪੀ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਜਾਂ [[ਭੀਮਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ|ਬੀਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ]], [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ]] ਜਾਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਝੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/carry-tiranga-avoid-political-flags-cjp-releases-dos-and-donts-for-chalo-sansad-march/articleshow/132495045.cms|title='Carry Tiranga, avoid political flags': CJP releases do's an don'ts for 'Chalo Sansad' march|date=19 July 2026|work=[[The Times of India]]|access-date=20 July 2025}}</ref> ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ [[ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ]] (BNSS) ਦੀ ਧਾਰਾ 163 ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਨਾਹੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (DCP) ਸਚਿਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ [[ਟਵਿਟਰ|X]] 'ਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਲਾਹ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮਾਰਚ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/delhi-police-clarifies-no-permission-sought-or-given-for-parliament-march-to-cjp/articleshow/132497794.cms|title=Delhi Police clarifies no permission sought or given for parliament march to CJP|date=19 June 2026|work=[[The Times of India]]|access-date=20 July 2026}}</ref> ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (DMRC) ਨੇ CJP ਦੇ ਸੰਸਦ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/massive-chaos-at-delhi-metro-five-stations-shut-amid-security-concerns-commuters-left-stranded/articleshow/132507039.cms|title=Chaos at Delhi metro stations as five stations shut over security concerns: commuters scramble for alternate routes|date=20 July 2026|work=[[The Economic Times]]|access-date=20 July 2026}}</ref> ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। <ref name=":5"/> ਸੰਸਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। <ref name=":7">{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/india/tear-gas-lathi-charge-police-use-force-to-disperse-cjp-protesters-near-parliament-house-as-chaos-unfolds-amid-chalo-sansad-4080104|title=Tear gas, lathi charge: Police use force to disperse CJP protesters near Parliament House as chaos unfolds amid 'Chalo Sansad'|date=20 July 2026|work=[[Deccan Herald]]|access-date=20 July 2025}}</ref> <ref name=":8">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/how-cjp-chalo-sansad-march-brought-delhi-to-a-standstill-lathi-charge-detentions-internet-snags-sonam-wangchuk-101784533037018.html|title=Lathi charge, internet cut: How CJP's 'Chalo Sansad' March brought Delhi to a standstill|last=Bhandari|first=Hemani|date=20 July 2026|work=[[Hindustan Times]]|access-date=20 July 2026|last2=Priya|first2=Priyanshu}}</ref> <ref name=":9">{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/india/tear-gas-lathi-charge-police-use-force-to-disperse-cjp-protesters-near-parliament-house-as-chaos-unfolds-amid-chalo-sansad-4080104|title=Tear gas, lathi charge: Police use force to disperse CJP protesters near Parliament House as chaos unfolds amid 'Chalo Sansad'|date=20 July 2026|work=Deccan Herald}}</ref> <ref name=":10">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/how-cjp-chalo-sansad-march-brought-delhi-to-a-standstill-lathi-charge-detentions-internet-snags-sonam-wangchuk-101784533037018.html|title=Lathi charge, internet cut: How CJP's 'Chalo Sansad' March brought Delhi to a standstill|date=20 July 2026|work=Hindustan Times}}</ref> ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਾਠੀਚਾਰਜ ਕੀਤਾ । <ref name=":7"/> <ref name=":8"/> <ref name=":9"/> <ref name=":10"/> ਕੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ''ਵਾਇਰ'' ਰਿਪੋਰਟਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite web |title=As Images of Lathicharge, Tear Gas at Protesters Surface; Delhi Police Says No 'Sporadic Use of Violence' |url=https://thewire.in/government/police-lathicharges-thousands-fires-tear-gas-at-protesters-including-minors |archive-url=https://web.archive.org/web/20260720234735/https://thewire.in/government/police-lathicharges-thousands-fires-tear-gas-at-protesters-including-minors |archive-date=2026-07-20 |access-date=2026-07-20 |website=The Wire |language=en-US}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] sq2fcqztmncczxqx3hln6p8redwuk0s 3 204836 843148 2026-07-25T09:04:47Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 843148 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Anmol rehal}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:04, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (UTC) hmxua3q2z38r2983u2bh90bi2uy5rrq