ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 10 13966 844148 770791 2026-08-08T17:17:27Z ~2026-43620-04 61427 /* */ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ infobox ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ 844148 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Dharampreet Singh Dhami | image = Dharampreet_Singh_Dhami.jpg | caption = Dharampreet Singh Dhami | birth_date = 8 March 1998 | birth_place = Sibian, Faridkot district, Punjab, India | nationality = Indian | occupation = Entrepreneur | known_for = Agricultural project development and rural development initiatives | organization = MIKKVO }} jzf0yj0qz9tzp7glbw79ptkosconirw 844149 844148 2026-08-08T17:18:18Z Morkoz 60750 [[Special:Contributions/~2026-43620-04|~2026-43620-04]] ([[User talk:~2026-43620-04|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/844148|844148]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ 844149 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{{child|{{{embed|}}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}}<div class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | abovestyle = {{{abovestyle|}}} | subheaderstyle = font-size:125%; | subheader = {{#switch:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|300|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}}}x200px|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}} | label2 = ਉਚਾਰਨ | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = ਜਨਮ | data10 = {{Br separated entries|1={{#if:{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</div>}}|2={{{birth_date|}}}|3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}}}} | label11 = ਬਪਤਿਸਮਾ | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}} | label12 = ਗਾਇਬ | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = ਸਥਿਤੀ | data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} | label14 = ਮੌਤ | data14 = {{Br separated entries|1={{{death_date|}}}|2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}}}} | label15 = ਮੌਤ&nbsp;ਦਾ ਕਾਰਨ | data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}} | label16 = ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ | data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ|ਕਬਰ}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = ਸਮਾਰਕ | data18 = {{{monuments|}}} <!-- removed per discussion at https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template_talk:Infobox_person&oldid=932429196#Residence_parameter | label19 = ਰਿਹਾਇਸ਼ | data19 = {{{residence|}}} | class19 = {{#if:{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}||label}} --> | label20 = ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ | data20 = {{{nationality|}}} | class20 = category | label21 = ਹੋਰ&nbsp;ਨਾਮ | data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}} | class21 = nickname | label22 = Siglum | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = ਨਾਗਰਿਕਤਾ | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = ਸਿੱਖਿਆ | data24 = {{{education|}}} | label25 = ਅਲਮਾ&nbsp;ਮਾਤਰ | data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} | label26 = ਪੇਸ਼ਾ | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ&nbsp;ਸਾਲ | data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | label28 = ਯੁੱਗ | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = ਮਾਲਕ | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = ਸੰਗਠਨ | data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{organization|{{{organisation|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = ਏਜੰਟ | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = ਲਈ&nbsp;ਪ੍ਰਸਿੱਧ | data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} | label33 = ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੰਮ | data33 = {{{works|}}} | label34 = <span style="white-space:nowrap;">ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ</span> | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = ਲੇਬਲ | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = <span style="white-space:nowrap;">ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕੰਮ</span> | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}} | label37 = ਢੰਗ | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = ਕੱਦ | data40 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label41 = ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ | data41 = {{{television|}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|ਦਫਤਰ|ਖਿਤਾਬ}} | data42 = {{{office|{{{title|}}}}}} | class42 = title | label43 = ਮਿਆਦ | data43 = {{{term|}}} | label44 = ਪੂਰਵਜ | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = ਵਾਰਿਸ | data45 = {{{successor|}}} | label46 = ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲ | data46 = {{{party|}}} | class46 = org | label47 = ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਕ<br />ਸੰਬੰਧ | data47 = {{{otherparty|}}} | class47 = org | label48 = ਲਹਿਰ | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = ਵਿਰੋਧੀ | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ | data50 = {{{boards|}}} | label51 = ਅਪਰਾਧਿਕ ਦੋਸ਼ | data51 = {{{criminal_charges|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਜ਼ਾ | data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} | label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|ਨਿਆਂਇਕ ਸਥਿਤੀ|ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਥਿਤੀ}} | data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} | class53 = category | label54 = ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ | data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = ਸਾਥੀ | data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = ਬੱਚੇ | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|Parent{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=(s)|plural=s}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ|{{#if:{{{father|}}}|ਪਿਤਾ|{{#if:{{{mother|}}}|ਮਾਤਾ}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (ਪਿਤਾ)|{{{mother}}} (ਮਾਤਾ)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ | data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}} | label59 = ਪਰਿਵਾਰ | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = ਪੁਰਸਕਾਰ | data61 = {{{awards|}}} | label62 = ਸਨਮਾਨ | data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}} | data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | label70 = ਵੈੱਬਸਾਈਟ | data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|ਦਸਤਖ਼ਤ}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|ਨੋਟ}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=n<!--this check deliberately flags empty unknown parameters; see talk, December 2022--> | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | landscape | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | otherparty | parents | partner | partners | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | siglum | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | template_name | television | term | title | URL | url | website | works | years active | years_active | yearsactive }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | child; embed | honorific prefix; honorific_prefix; honorific-prefix; pre-nominals | honorific suffix; honorific_suffix; honorific-suffix; post-nominals | image size; image_size; imagesize | image caption; caption; image_caption | birth_name; birthname | baptized; baptised | status; disappeared_status | death cause; death_cause | body discovered; body_discovered | resting place; resting_place; restingplace | resting place coordinates; resting_place_coordinates; restingplacecoordinates | other names; other_names; othername; nickname; alias | alma mater; alma_mater | years active; years_active; yearsactive | organisation; organization; organizations | known for= known_for; known | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable works; notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal charge; criminal_charge | criminal penalty; criminal_penalty | judicial status; judicial_status | criminal status; criminal_status | spouse; spouses; spouse(s) | partner; domesticpartner; domestic_partner; partners; partner(s) | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | relations; relatives | honours; honors | misc; module | misc2; module2 | misc3; module3 | misc4; module4 | misc5; module5 | misc6; module6 | website; homepage; URL; url }}<includeonly>{{#ifeq:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> gj1dxsfc1pryjctzvtnd48ysb7gx6fi 0 17456 844161 761569 2026-08-09T04:55:09Z ĠanniĠuzeppi 61434 844161 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country | conventional_long_name = ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ | native_name = República de Colombia | common_name = ਕੋਲੰਬੀਆ | image_flag = Flag of Colombia.svg | image_coat = Coat of arms of Colombia.svg | image_map = COL orthographic (San Andrés and Providencia special).svg | national_motto = "Libertad y Orden"<br/>"ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਾਸਨ" | national_anthem = ¡Oh, Gloria।nmarcesible!<br/>''ਓ ਸਦਾਬਹਾਰ ਵਡਿਆਈ!'' | capital = ਬੋਗੋਤਾ | latd=4 |latm=35 |lats=53 |latNS=N |longd=74 |longm=4 |longs=33 |longEW=W | largest_city = capital | official_languages = [[ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਸਪੇਨੀ]]^ਅ | regional_languages = 72 ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ<ref name="constitution">(ਸਪੇਨੀ) [http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Colombia/col91.html Constitution of Colombia, 1991], Article 10.</ref> | ethnic_groups = {{nowrap|{{unbulleted list |86.00% ਬਹੁ-ਨਸਲੀ | 49.0% ਮੇਸਤੀਸੋ | 37.0% ਗੋਰੇ |10.6% ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਕੋਲੰਬੀਆਈ |(ਮੁਲਾਤੋ ਸਮੇਤ)|3.4% ਅਮੇਰ-ਭਾਰਤੀ}}}} | ethnic_groups_year = {{lower|0.4em|<ref name="Colombia a country study">(ਸਪੇਨੀ) [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pdf/CS_Colombia.pdf Colombia a country study, 2010], pp. 86, 87.</ref>}} | demonym = ਕੋਲੰਬੀਆਈ | government_type = ਇਕਾਤਮਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗਣਰਾਜ | leader_title1 = ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | leader_name1 = ਅਬੇਲਾਰਡੋ ਡੇ ਲਾ ਐਸਪ੍ਰੀਏਲਾ | leader_title2 = ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ | leader_name2 = ਹੋਸੇ ਮੈਨੁਅਲ ਰੈਸਟਰੇਪੋ | legislature = ਕਾਂਗਰਸ | upper_house = ਸੈਨੇਟ | lower_house = ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸਦਨ | sovereignty_type = ਸੁਤੰਤਰਤਾ ([[ਸਪੇਨ]] ਤੋਂ) | established_event1 = ਘੋਸ਼ਣਾ | established_date1 =20 ਜੁਲਾਈ 1810 | established_event2 = ਮਾਨਤਾ | established_date2 = 7 ਅਗਸਤ 1819 | established_event3 = {{nowrap|ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਵਿਧਾਨ}} | established_date3 = 4 ਜੁਲਾਈ 1991 | area_rank = 26ਵਾਂ | area_magnitude = 1 E12 | area_km2 = 1,141,748 | area_sq_mi = 440,831 | percent_water = 8.8 (17ਵਾਂ) | population_estimate = 4,63,66,364<ref name="DANE clock">{{cite web |url=http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |title=Animated clock |publisher=Colombian State Department |accessdate=4 February 2012 |archive-date=14 ਜਨਵਰੀ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |dead-url=yes }}</ref> | population_estimate_rank = 27ਵਾਂ | population_estimate_year = ਫਰਵਰੀ 2012 | population_census = 4,28,88,592<ref name="DANE clock" /> | population_census_year = 2005 | population_density_km2 = 40.74 | population_density_sq_mi = 105.72 | population_density_rank = 172ਵਾਂ | GDP_PPP = $471.964 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?sy=2011&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=subject&ds=.&br=1&pr1.x=99&pr1.y=11&c=311%2C336%2C213%2C263%2C313%2C268%2C316%2C343%2C339%2C273%2C218%2C278%2C223%2C283%2C228%2C288%2C233%2C293%2C238%2C361%2C321%2C362%2C243%2C364%2C248%2C366%2C253%2C369%2C328%2C298%2C258%2C299&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database |publisher=International Monetary Fund |date=April 2012 |accessdate=11 September 2012}}</ref> | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = 2011 | GDP_PPP_per_capita = $10,248<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $3,28,422 ਬਿਲੀਅਨ<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year = 2011 | GDP_nominal_per_capita = $7,131<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = 55.9<ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini।ndex |publisher=World Bank |accessdate=2 March 2011}}</ref> | Gini_year = 2010 | Gini_category = ਉੱਚਾ | HDI = {{nowrap|{{increase}} 0.710<ref>[http://hdr.undp.org/es/datos/mapa/।ndicadores।nternacionales sobre Desarrollo Humano – PNUD]. Hdr.undp.org. Retrieved on 14 May 2012.</ref>}} | HDI_rank = 87ਵਾਂ | HDI_year = 2011 | HDI_category = ਉੱਚਾ | HPI = 67.2 | HPI_rank = ਦੂਜਾ | HPI_year = 2006 | HPI_category = ਦਰਮਿਆਨਾ | currency = ਪੇਸੋ | currency_code = COP | country_code = CO | time_zone = ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਸਮਾਂ | utc_offset = −5^ਬ | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | drives_on =ਸੱਜੇ | date_format = ਦਦ−ਮਮ−ਸਸਸਸ | cctld = .co | calling_code = +57 | footnote_ਅ = ਭਾਵੇਂ ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਲਗਭਗ 80 ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ) ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਹਨ। ਸਾਨ ਆਂਦਰੇਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਵੀਡੈਂਸ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਹੈ। ([http://www.alcaldiabogota.gov.co/sisjur/normas/Norma1.jsp?i=2780 Consulta de la Norma]. Alcaldiabogota.gov.co. Retrieved on 8 October 2012.) | footnote_ਬ = ਅਧਿਕਾਰਕ ਕੋਲੰਬੀਆਈ ਸਮਾਂ([http://horalegal.sic.gov.co/ horalegal.sic.gov.co]) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਮੁਲਕ ਦੀ ਏਜੰਸੀ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।{{cite web |url=http://www.presidencia.gov.co/prensa_new/decretoslinea/1992/diciembre/30/dec2153301992.pdf |title=Decreto 2153 de 1992, articulo 20 |publisher=Presidencia de la República de Colombia |language=Spanish |accessdate=13 October 2008 |archive-date=14 ਮਈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514195007/http://www.presidencia.gov.co/prensa_new/decretoslinea/1992/diciembre/30/dec2153301992.pdf |url-status=dead }} }} '''ਕੋਲੰਬੀਆ''', ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ''' ({{lang-es|link=no|República de Colombia}} ਰੇਪੂਵਲਿਕਾ ਦੇ ਕੋਲੋਂਵੀਆ) ਬੱਤੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਇਕਾਤਮਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗਣਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ [[ਪਨਾਮਾ]], ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੈਰੀਬਿਆਈ ਸਾਗਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ [[ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ]]<ref name="lablaa">{{cite web|author=Gerhar Sandner, Beate Ratter, Wolf Dietrich Sahr and Karsten Horsx|url=http://www.lablaa.org/blaavirtual/geografia/ctemc/ctemc03.htm|title=Conflictos Territoriales en el Mar Caribe: El conflicto fronterizo en el Golfo de Venezuela|work=Biblioteca Luis Angel Arango|year=1993|accessdate=5 January 2008|language=Spanish|archive-date=1 ਮਾਰਚ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100301042348/http://www.lablaa.org/blaavirtual/geografia/ctemc/ctemc03.htm|dead-url=yes}}</ref> ਅਤੇ [[ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ]],<ref name="IBS">{{cite web|author=The Geographer Office of the Geographer Bureau of।ntelligence and Research|url=http://www.law.fsu.edu/library/collection/LimitsinSeas/IBS174.pdf|title=Brazil-Colombia boundary|work=International Boundary Study|date=15 April 1985|accessdate=5 January 2008|format=PDF|archive-date=16 ਸਤੰਬਰ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060916034142/http://www.law.fsu.edu/library/collection/LimitsinSeas/IBS174.pdf|dead-url=yes}}</ref> ਦੱਖਣ ਵੱਲ [[ਏਕੁਆਡੋਰ]] ਅਤੇ [[ਪੇਰੂ]]<ref>{{cite web|author=CIA|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ec.html|title=Ecuador|work=World Fact Book|date=13 December 2007|accessdate=5 January 2008|archive-date=8 ਦਸੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208201813/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ec.html|dead-url=yes}}</ref> ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ [[ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ]] ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 26ਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ([[ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ]], [[ਅਰਜਨਟੀਨਾ]] ਅਤੇ [[ਪੇਰੂ]] ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 4.6 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 27ਵਾਂ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਜਗਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ([[ਮੈਕਸੀਕੋ]] ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਹੈ।<ref name=imf2/> ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੰਨਾ-ਰਤਨਾਂ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਦਾਵਾਰ ਇਸਦੇ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ==ਤਸਵੀਰਾਂ== <gallery> File:Agricultura guanabana.jpg|ਗੁਆਨਾਬਾਨਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ File:Alegoric car.jpg|ਇਹ ਬੈਰਨਕੁਲਾ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ File:Baile de cumbia en Fiestas de independencia de Colombia, Mompox, Bolivar.jpg|ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਬੋਲੀਵਾਰ ਵਿਚ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਡੀ ਮੋਮਪੌਕਸ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੰਬੀਆ ਅਤੇ ਬਾਂਬੂਕੋ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ 7 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੈ। File:Cafero del Ariari.jpg|ਕੈਫੇਰੋ ਡੈਲ ਅਰਿਯਾਰੀ File:Cartagena Colombia 2019.jpg|ਕੰਡੇਗੇਨਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਬਲਯੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਨੇ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ,ਫੋਟੋ ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਲਈ ਗਈ। File:Colombian Santafereño hot chocolate.jpg|ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਾਂਤਾਫੇਅਰੋ ਹਾਟ ਚਾਕਲੇਟ File:Emberá girl wearing balaca (crown).jpg|ਇਹ ਔਰਤ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰ ਕੌਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਨਾਮਾ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ,ਈਬੇਰੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀ </gallery> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼]] haryv2u4ctc1lzflcjh96en2mba93nz 0 68294 844156 733639 2026-08-09T03:44:16Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844156 wikitext text/x-wiki {{ਅਧਾਰ}} '''ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਸਿੰਘ''' ਇੱਕ ਬਹੁ ਵਿਧਾਈ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ<ref>{{Cite web |url=http://www.beta.ajitjalandhar.com/news/20180508/76/2191742.cms#2191742 |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-11-15 |archive-date=2019-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717030935/http://www.beta.ajitjalandhar.com/news/20180508/76/2191742.cms#2191742 |url-status=dead }}</ref>== ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਥਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਗਲਪਕਾਰ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਕਿ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਉਠਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਦ ਨੂੰ ਬਿੰਬਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫਰੋਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧੇੜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਪੁੰਨ ਕਲਮਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਲਪੀ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਖਾਸ ਕਰ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਦੰਭੀ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਹਟਾਉਂਦੀਆ ਹਨ। ਇਕਬਾਲ ਦੀਪ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਮ ਆਪਣੀ ਧਤਰੀ ਦੇ ਪੀੜਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਉਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ। ===ਨਾਵਲ=== *''ਮੁਹਾਜ ਵਟਾਮੁਹਾਜ'' *''ਸਿੰਬਲ ਰੁੱਖ'' *''ਲੂਣ ਦੀ ਡਲੀ'' ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ]] pe9p8mj2bpzygrj0dtwggqv12hbw50z 0 113456 844151 844109 2026-08-08T19:48:16Z Nitesh Gill 8973 844151 wikitext text/x-wiki '''ਕਾਮ ਕਰਮ''', "ਸਮਗਰੀ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲਈ [[ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ|ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ]], ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੇ ਜਿਨਸੀ ਉਤੇਜਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।"<ref name="Weitzer">''Sex for Sale: Prostitution, Pornography, and the Sex Industry'', edited by Ronald Weitzer, Routledge, 2000.</ref> ਇਹ ਕਿਸਮ ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਏਜੰਸੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। [[ਤਸਵੀਰ:Red_Light_District.jpg|thumb|ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਰੈਡ ਲਾਈਟ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ]] ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, "ਸੈਕਸ ਵਰਕ" ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਿਸਮ [[ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਜਿਨਸੀ ਜਿਨਸੀ ਲੇਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ।<ref name="Trafficking">{{Cite web|url=http://www.alternet.org/story/84987/sex_work_vs._trafficking%3A_understanding_the_difference|title=Sex Work vs. Trafficking: Understanding the Difference|access-date=2018-12-03|archive-date=2018-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127064716/https://www.alternet.org/story/84987/sex_work_vs._trafficking%3A_understanding_the_difference|dead-url=yes}}</ref> ਸੈਕਸ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗਕ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਲੰਕ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਬਾਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ; ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੋਜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਚ; ਦੂਜੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਿਸਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  == ਕਿਸਮਾਂ == ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਰੀਟ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ (ਐਸਕੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਕੋਠਾ ਕਾਰਜ, ਮਸਾਜ ਪਾਰਲਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੇਸਵਾ-ਗਮਨ, ਬਾਰ ਜਾਂ ਕੈਸਿਨੋ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ), ਫ਼ੋਨ ਸੈਕਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਚ, ਲੇਪ ਡਾਂਸਿੰਗ, ਵੈਬਕੈਮ ਨੂਡ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਪੌਰਨੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਗਨ ਪੀਪਸ਼ੋਅ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੈਕਸ ਵਰਕ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਹਿਮਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਜਿਨਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਾਮੁਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ,<ref>[https://www.opensocietyfoundations.org/explainers/understanding-sex-work-open-society Who are sex workers]</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਵੈੱਬਕੈਮ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਮਾਡਲਿੰਗ। ਪਹਿਲਾ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਕੈਮਿੰਗ ਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਸਮੱਗਰੀ-ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref name="Weitzer" /><ref>{{Cite journal |last=Weiss |first=Benjamin R. |date=5 April 2017 |title=Patterns of Interaction in Webcam Sex Work: A Comparative Analysis of Female and Male Broadcasters |journal=Deviant Behavior |volume=39 |issue=6 |pages=732–746 |doi=10.1080/01639625.2017.1304803 |hdl=11323/9131 |s2cid=151727082 |issn=0163-9625|hdl-access=free }}</ref> * ਸਟਰਾਈਪਰ * ਨੰਗਾ ਬਟਲਰ * ਪੋਲ ਡਾਂਸਿੰਗ<ref name="auto">{{cite web |last1=Green |first1=Alison |title=Top 10 Sex-Related Jobs |url=http://www.careeraddict.com/top-10-sex-related-jobs |website=www.careeraddict.com |access-date=22 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109084603/http://www.careeraddict.com/top-10-sex-related-jobs |archive-date=9 November 2015 |date=2017-11-22 |url-status=live }}</ref><ref name="Weitzer" /> * ਫੋਨ ਸੈਕਸ ਆਪਰੇਟਰ: ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਜਿਨਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ * [[ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ]] * ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ * ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ (ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦਾ ਕੰਮ, ਮਾਲਸ਼ ਪਾਰਲਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ, ਬਾਰ ਜਾਂ ਕੈਸੀਨੋ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ) * ਕਾਮੁਕ ਨਾਚ * ਕਾਮੁਕ ਮਾਲਸ਼ * ਅਸ਼ਲੀਲ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰੀ * ਪੀਪਸ਼ੋ ਕਲਾਕਾਰ * ਐਸਕਾਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ / ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦਾ ਤਜਰਬਾ / ਸ਼ੂਗਰ ਬੇਬੀ * ਜਿਨਸੀ ਸਰੋਗੇਟਸ: ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਿਨਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite journal |last=Poelzl |first=Linda |date=October 2011 |title=Reflective Paper: Bisexual Issues in Sex Therapy: A Bisexual Surrogate Partner Relates Her Experiences from the Field |journal=Journal of Bisexuality |volume=11 |issue=4 |pages=385–388 |doi=10.1080/15299716.2011.620454|s2cid=143977403 }}</ref> * ਡੋਮੀਨੇਟ੍ਰਿਕਸ == ਇਤਿਹਾਸ == === ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ === [[File:NAMA Courtisane & client.jpg|thumb|ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਲਸ਼ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।]] ਕਾਮ ਕਰਮ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿੰਗੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਵਿਆਪਕ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਸ ਵਿੱਚ ਹੇਟੈਰਾ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਗੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਰਵੱਈਏ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। === ਮੱਧ ਯੁੱਗ === ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੁਧਾਰ ਤੱਕ ਹੀ ਰਵੱਈਏ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਨੈਤਿਕ ਸੁਧਾਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਵੱਲ ਸੇਧਿਤ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਗਰੀਬਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।<ref name="Ditmore">{{cite book |editor1-last=Melissa Hope |editor1-first=Ditmore |title=Encyclopedia of prostitution and sex work Volumes 1 & 2 |date=2006 |publisher=Greenwood Press |isbn=978-0-313-32968-5}}</ref> == ਸੰਬੰਧਧਿਤ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ == * The Deuce (TV series) * The Girlfriend Experience (TV series) * Sand Dollars * Nights of Cabiria * The Florida Project * Top of the Lake * Whores' Glory * Mamma Roma * Buying Sex<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt3186984/|title=Buying Sex (2013)|website=IMDB}}</ref> * Meet the Fokkens<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2062989/|title=Meet the Fokkens (2011)|website=IMDb}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[Transgender sex worker|ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸੈਕਸ ਵਰਕਰ]] * [[List of sex worker organizations|ਕਾਮ ਕਰਮ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * [[Migrant sex work|ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਕਾਮ ਕਰਮ]] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮ ਉਦਯੋਗ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਸਿਹਤ ਲੇਖ ਸੰਪਾਦਨ ਮੁਹਿੰਮ 2018]] ike4wlf58lx0o5t0hl1jv6r3b329abl 0 120150 844173 784416 2026-08-09T10:00:49Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844173 wikitext text/x-wiki ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ '''ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੇਦਾਰ''' (20 ਦਸੰਬਰ 1916 - 18 ਅਗਸਤ 1977)<ref>{{Cite web|url=https://www.rekhta.org/authors/kirpal-singh-bedar/profile|title=Kirpal Singh Bedar - Profile & Biography|website=Rekhta|access-date=2021-04-08}}</ref> [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ|ਉਰਦੂ]] [[ਸ਼ਾਇਰ]] ਸਨ<ref>{{Cite web|url=https://www.rekhta.org/ebooks/safeer-e-khayal-kirpal-singh-bedar-ebooks|title=Safeer-e-Khayal by Kirpal Singh Bedar|website=Rekhta|language=en|access-date=2019-09-14}}</ref> ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ]] ਨੇ 1965 ਵਿੱਚ [[ਸ਼ਾਇਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ]] ਦੇ ਖਿਤਾਬ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਸੀ। ਬੇਦਾਰ [[ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। [[ਭਾਰਤ]] ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ [[ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ - ਲਾਹੌਰ|ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ]] ਵਿਖੇ [[ਅਧਿਆਪਕ]] (1938 - 1947) ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://sncqadian.com/achievements.php|title=sikh-national-college|website=sncqadian.com|access-date=2019-09-14}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਨਵੰਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ਜ਼ਿੰਦਗੀ== ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬੇਦਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ 1916 ਸੇਖੂਪੁਰਾ, ਤਹਸੀਲ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਮੁਅੱਜ਼ਿਜ਼ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿੱਖ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ਼ ਮੁਨਸ਼ੀ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਧੀਆ ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਦਬ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ, ਕਈ ਸਾਲ ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਰਿਹਾ, ਤਕਸੀਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਲੈਕਚਰਰ ਰਿਹਾ। ਸ਼ੇਅਰੋ-ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇਲਮੀ ਅਦਬੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰੀ ਫ਼ਿਜਾ ਉਸ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗਜਲਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਾਇਰ ਨੰਦਕਿਸ਼ੋਰ ਅਖ਼ਗਰ ਤੋਂ ਇਸਲਾਹ ਲਈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਮਾ ਤਾਜਵਰ ਨਜੀਬ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸਟਡੀ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲਹੋ ਗਿਆ। ==ਰਚਨਾ== *''ਸਫ਼ੀਰ ਏ ਖ਼ਿਆਲ'' (صفیر خیال) ===ਕਲਾਮ ਦਾ ਨਮੂਨਾ<ref>{{Cite web|url=http://naatkainaat.org/index.php/%DA%A9%D8%B1%D9%BE%D8%A7%D9%84_%D8%B3%D9%86%DA%AF%DA%BE_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1|title=کرپال سنگھ بیدار - "نعت کائنات"|website=naatkainaat.org|access-date=2021-04-08|archive-date=2024-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20241015072747/https://www.naatkainaat.org/index.php/%DA%A9%D8%B1%D9%BE%D8%A7%D9%84_%D8%B3%D9%86%DA%AF%DA%BE_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1|url-status=dead}}</ref>=== ਐ ਕਿ ਤੁਝ ਸੇ ਸੁਬ੍ਹਾ ਆਲਮ ਕੋ ਦਰਖ਼ਸ਼ਾਨੀ ਮਿਲੀ ਸਾਗ਼ਰ-ਏ-ਖ਼ੁਰਸ਼ੀਦ ਕੋ ਸਹਬਾਏ ਨੂਰਾਨੀ ਮਿਲੀ ਐ ਕਿ ਅਨਵਾਰ-ਏ-ਹਕੀਕਤ ਸੇ ਬਨਾ ਪੈਕਰ ਤਿਰਾ ਹੈਰਤ-ਏ-ਆਈਨ-ਏ-ਤਖ਼ਲੀਕ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਤਰਾ ਐ ਕਿ ਤੇਰੀ ਜ਼ਾਤ ਸੇ ਪੈਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਐ ਕਿ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਰ-ਏ-ਨਹਾਨ-ਏ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਐ ਕਿ ਤੁਝ ਪਾ ਆ ਸ਼ਿਕਾਰਾ ਰਾਜ਼ ਹਾਏ ਕਾਇਨਾਤ ਤੇਰੀ ਹਸਤੀ ਇਬਤਦਾ-ਏ-ਓ ਅਨਤਹਾਏ ਕਾਇਨਾਤ ਐ ਕਿ ਤੇਰੇ ਰੁਖ਼ ਕੀ ਤਾਬਿਸ਼ ਸੇ ਫ਼ਜ਼ਾ ਪਰ ਨੂਰ ਹੈ ਤੇਰੀ ਖ਼ਾਕ-ਏ-ਪਾਕਾ ਹਰ ਜੱਰਾ ਹਰੀਫ਼-ਏ-ਤੋਰ ਹੈ ਆਸਮਾਨੀ ਅਜ਼ਮਤ ਵ ਤੱਕਦੀਸ ਕਾ ਮਜ਼ਹਰ ਹੈ ਤੋ ਮੁਖ਼ਤਸਰ ਯੇ ਹੈ ਖ਼ੁਦਾ ਕਾਖ਼ਾਸ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਹੈ ਤੋ ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *[https://www.youtube.com/watch?v=PUlPJUJekx4|Darya E Mohabbat Josh Pe Hai Kalaam : Jinaab Kirpal Singh bedar Recited by Badar Nazir Babar] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] 0ff413bi2tfl3y3k7cnnr4opialmys0 0 126107 844175 831861 2026-08-09T11:46:58Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844175 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new)|name=ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ 2019 <br /> (ਕੋਵਿਡ -2022)|Types=|frequency=|Prognosis=|Medication=|Treatment=|Prevention=ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਕਨੀਕ ਪੱਦ , ਖੰਘਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਸਬਕਲੀਨੀਕਲ ਕੈਰੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਲੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ|differential=|Diagnosis=rT-PCR ਟੈਸਟਿੰਗ, ਇਮਊਨੋਐਸੇ, [[CT ਸਕੈਨ]]|risks=ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਾਅ ਨਾ ਕਰਨੇ|cause=ਗੰਭੀਰ ਤੀਬਰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 2 (SARS-CoV-2)|Duration=|Synonyms=* 2019-nCoV ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ * ਨੋਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਮੂਨੀਆ<ref name="NHC2020Name">{{Cite web|url=http://www.nhc.gov.cn/yzygj/s7653p/202002/18c1bb43965a4492907957875de02ae7.shtml|script-title=zh:国家卫生健康委关于新型冠状病毒肺炎暂命名事宜的通知 |publisher=[[National Health Commission]] |language=zh-cn |date=7 February 2020 |url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20200228040516/http://www.nhc.gov.cn/yzygj/s7653p/202002/18c1bb43965a4492907957875de02ae7.shtml|archive-date=28 February 2020|access-date=9 February 2020| name-list-format = vanc}}</ref> * ਵੂਹਾਨ ਨਮੂਨੀਆ<ref name=TIMEinfo>{{cite web | first = Charlie | last = Campbell | name-list-format = vanc | title = The Wuhan Pneumonia Crisis Highlights the Danger in China's Opaque Way of Doing Things | date = 20 January 2020 | access-date = 13 March 2020 | url = https://time.com/5768230/wuhan-pneumonia-flu-crisis-china-government/ | work = [[Time (magazine)|Time]] | archive-date = 20 ਜਨਵਰੀ 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200120110014/https://time.com/5768230/wuhan-pneumonia-flu-crisis-china-government/ | url-status = dead }}</ref><ref name=FPinfo>{{cite web | first1 = Daniel | last1 = Lucey | first2 = Annie | last2 = Sparrow | name-list-format = vanc | title = China Deserves Some Credit for Its Handling of the Wuhan Pneumonia | date = 14 January 2020 | access-date = 13 March 2020 | url = https://foreignpolicy.com/2020/01/14/china-response-wuhan-pneumonia-better-sars/ | work = [[Foreign Policy]] }}</ref> * ਵੁਹਾਨ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ * SARS-CoV-2 (ਸਾਰਸ-ਕੋਵ -2) ਲਈ "ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ" ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਾਮ|Onset=|complications=ਵਾਇਰਲ ਨਮੂਨੀਆ, ARDS, ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ|Symptoms=ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ, ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ<ref name="CDC2020Sym"/>|specialty=ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀ ਲਾਗ<ref>See [[SARS-CoV-2]] for more.</ref>|pronounce=|caption=ਕੋਵੀਡ -19 ਦੇ ਲੱਛਣ|alt=ਕੋਵੀਡ -19 ਦੇ ਲੱਛਣ|Width=|image=Symptoms of coronavirus disease 2019 2.0.svg|Deaths=}}<nowiki> </nowiki>'''ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ 2019''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ:]] '''Coronavirus disease 2019;''' ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ: '''ਕੋਵਿਡ-19;''' [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ:]] '''COVID-19''') ਜਾਂ '''ਕ੍ਰੋਨਾ''' '''ਮਹਾਮਾਰੀ''', ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 2 (ਸਾਰਸ-CoV'''-'''2) ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੂਤ ਵਾਲੀ (ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੀ) ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/naming-the-coronavirus-disease-(covid-2019)-and-the-virus-that-causes-it|title=Naming the coronavirus disease (COVID-19) and the virus that causes it|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228035651/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/naming-the-coronavirus-disease-(covid-2019)-and-the-virus-that-causes-it|archive-date=28 February 2020|access-date=28 February 2020}}</ref> ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[ਵੂਖ਼ਨ|ਕੇਂਦਰੀ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਵੁਹਾਨ]] ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ ਹ ਪੱੱਦ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 2019–20 ਦੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।<ref name="Hui14Jan2020">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China|journal=Int J Infect Dis|volume=91|issue=|pages=264–66|doi=10.1016/j.ijid.2020.01.009|pmid=31953166|doi-access=free}}</ref> ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ [[ਤਾਪ (ਬਿਮਾਰੀ)|ਬੁਖਾਰ]], [[ਖੰਘ]] ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਥੁੱਕ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਗਲ਼ੇ ਦੀ ਸੋਜ ਘੱਟ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ।<ref name="CDC2020Sym">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Symptoms|date=10 February 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|location=United States|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202038/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|archive-date=30 January 2020|access-date=}}</ref><ref name="whoqa">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses (COVID-19)|publisher=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=11 March 2020}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤੇ ਕੇਸ ਹਲਕੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/02/27/world/asia/coronavirus-treament-recovery.html|title=Most Coronavirus Cases Are Mild. That's Good and Bad News.|last=Wang|first=Vivian|date=5 March 2020|work=[[The New York Times]]}}</ref> ਗੰਭੀਰ [[ਨਮੋਨੀਆ|ਨਮੂਨੀਆ]] ਅਤੇ ਮਲਟੀ-ਆਰਗਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣਾ ਕੁਝ ਤਰੱਕੀ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣ ਹਨ।<ref name="WHO-q-a">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120174649/https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|archive-date=20 January 2020|access-date=27 January 2020}}</ref> 20 ਮਾਰਚ 2020 ਤਕ, ਨਿਦਾਨ ਕੀਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਦਰ 4.1% ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਉਮਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ 0.2% ਤੋਂ 15% ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref name="worldometers.info">{{Cite web|url=https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-death-rate/|title=Wuhan Coronavirus Death Rate|website=www.worldometers.info|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131223143/https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-death-rate/#ref-6|archive-date=31 January 2020|access-date=2 February 2020}}</ref> ਵਾਇਰਸ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖੰਘ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।<ref name="WHO2020QA">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses|date=11 February 2020|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120174649/https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|archive-date=20 January 2020|access-date=24 February 2020|quote=The disease can spread from person to person through small droplets from the nose or mouth which are spread when a person with COVID-19 coughs or exhales ... The main way the disease spreads is through respiratory droplets expelled by someone who is coughing.}}</ref><ref name="CDC2020Spread">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/transmission.html|title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|archive-url=https://web.archive.org/web/20200307081351/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/transmission.html|archive-date=7 March 2020|access-date=18 February 2020|quote=The virus is thought to spread mainly from person-to-person ... through respiratory droplets produced when an infected person coughs or sneezes.}}</ref> ਇਹ ਦੂਸ਼ਿਤ ਸਤਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ 2 ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ (ਔਸਤਨ 5 ਦਿਨ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|title=Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV)|date=10 February 2020|website=www.cdc.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130202038/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html|archive-date=30 January 2020|access-date=11 February 2020}}</ref><ref>{{Cite journal|date=March 2020|title=The COVID-19 epidemic|journal=Tropical Medicine & International Health|volume=n/a|issue=n/a|pages=278–80|doi=10.1111/tmi.13383|pmid=32052514|doi-access=free}}</ref> ਨਿਦਾਨ ਦਾ ਮਾਨਕ ਤਰੀਕਾ ਨਸੋਫੈਰਨਜੀਅਲ ਸਵੈਬ ਤੋਂ ਰਿਵਰਸ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਪੋਲੀਮੇਰੇਜ਼ ਚੇਨ ਰਿਐਕਸ਼ਨ (rRT-PCR) ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ, ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਸੀ.ਟੀ. ਸਕੈਨ ਦੁਆਰਾ ਨਮੂਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲਾਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref name=":3">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=A rapid advice guideline for the diagnosis and treatment of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) infected pneumonia (standard version)|journal=Military Medical Research|volume=7|issue=1|pages=4|doi=10.1186/s40779-020-0233-6|pmc=7003341|pmid=32029004|doi-access=free}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2020/02/200226151951.htm|title=CT provides best diagnosis for COVID-19|date=26 February 2020|website=ScienceDaily|access-date=2 March 2020}}</ref> ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਧੋਣਾ, ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀ (ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ) ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref name="Advice for public">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|title=Advice for public|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|archive-date=26 January 2020|access-date=25 February 2020}}</ref> ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਪਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।<ref name="CDC2020IfSick">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|title=2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)|last=CDC|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214153016/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|archive-date=14 February 2020|access-date=15 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|title=Advice for public|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|archive-date=26 January 2020|access-date=15 February 2020}}</ref> ਕੋਵਿਡ -19 ਲਈ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਖਾਸ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ, ਸਹਾਇਕ ਦੇਖਭਾਲ, ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਉਪਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।<ref name="cdc21Jan20202">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=15 February 2020|publisher=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226145347/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html|archive-date=26 February 2020|access-date=20 February 2020}}</ref> [[ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ|ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ]] (ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ.) ਨੇ ਸਾਲ 2019–20 ਦੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ [[ਮਹਾਂਮਾਰੀ]] ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ (ਪੀ.ਐਚ.ਈ.ਆਈ.ਸੀ.) ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|title=Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131005904/https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|archive-date=31 January 2020|access-date=11 February 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/coronavirus-china-live-updates/2020/02/05/114ced8a-479c-11ea-bc78-8a18f7afcee7_story.html|title=Hundreds of evacuees to be held on bases in California; Hong Kong and Taiwan restrict travel from mainland China|date=6 February 2020|work=[[The Washington Post]]|access-date=11 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200207134650/https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/coronavirus-china-live-updates/2020/02/05/114ced8a-479c-11ea-bc78-8a18f7afcee7_story.html|archive-date=7 February 2020}}</ref> ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਸਬੂਤ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ WHO ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।<ref name="whositrep47">{{Cite journal|date=March 2020|title=Coronavirus disease 2019 (COVID-19): situation report, 47|hdl-access=free}}</ref> == ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਛਣ == {| class="wikitable" style="float:right; margin-left:1em; text-align:center" |+ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ! ਲੱਛਣ !% |- | ਬੁਖਾਰ | 87.9 |- | ਖੁਸ਼ਕ ਖੰਘ | 67.7 |- | ਥਕਾਵਟ | 38.1 |- | ਥੁੱਕ ਉਤਪਾਦਨ | 33.4 |- | ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ | 18.6 |- | ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਜੋੜ ਦਾ ਦਰਦ | 14.8 |- | ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ | 13.9 |- | ਸਿਰ ਦਰਦ | 13.6 |- | ਠੰਡ | 11.4 |- | ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ | 5.0 |- | ਨੱਕ ਦਰਦ | 4.8 |- | ਦਸਤ | 3.7 ਤੋਂ<ref name=":10">{{Cite journal|last=Wei|first=Xiao-Shan|last2=Wang|first2=Xuan|last3=Niu|first3=Yi-Ran|last4=Ye|first4=Lin-Lin|last5=Peng|first5=Wen-Bei|last6=Wang|first6=Zi-Hao|last7=Yang|first7=Wei-Bing|last8=Yang|first8=Bo-Han|last9=Zhang|first9=Jian-Chu|date=2020-02-26|title=Clinical Characteristics of SARS-CoV-2 Infected Pneumonia with Diarrhea|language=en|location=Rochester, NY|ssrn=3546120}}</ref> 31<ref name=":10"/> |- | ਹੀਮੋਪਟੀਸਿਸ | 0.9 |- | ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਗੜਨਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਹੋਣਾ | 0.8 |} ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕ, ਬਿਨਾ ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਮੋਂਟਿਗਨੈਕ (ਡੋਰਡੋਗਨੇ, [[ਫਰਾਂਸ]], ਛਾਤੀ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਜਾਂ ਦਬਾਅ, ਉਲਝਣ, ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਲਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ; ਜੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name="CDC2020Sym"/><ref name=":2">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study|journal=Lancet|language=English|volume=395|issue=10223|pages=507–513|doi=10.1016/S0140-6736(20)30211-7|pmid=32007143|doi-access=free}}</ref><ref name="Hessen27Jan2020">{{Cite web|url=https://www.elsevier.com/connect/coronavirus-information-center|title=Novel Coronavirus Information Center: Expert guidance and commentary|last=Hessen|first=Margaret Trexler|date=27 January 2020|website=Elsevier Connect|archive-url=https://web.archive.org/web/20200130171622/https://www.elsevier.com/connect/coronavirus-information-center|archive-date=30 January 2020|access-date=31 January 2020}}</ref> ਘੱਟ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਰਲੇ ਸਾਹ ਦੇ ਲੱਛਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਿੱਕ, ਨੱਕ ਵਗਣਾ, ਜਾਂ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖਰਾਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਸਤ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 3% ਤੋਂ 31% ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref name=":10"/><ref name="Huang24Jan2020">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China|journal=Lancet|volume=395|issue=10223|pages=497–506|doi=10.1016/S0140-6736(20)30183-5|pmid=31986264|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/symptoms-testing/symptoms.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) – Symptoms|date=20 March 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us|access-date=21 March 2020}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Lai|first=Chih-Cheng|last2=Shih|first2=Tzu-Ping|last3=Ko|first3=Wen-Chien|last4=Tang|first4=Hung-Jen|last5=Hsueh|first5=Po-Ren|date=2020-03-01|title=Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease-2019 (COVID-19): The epidemic and the challenges|journal=International Journal of Antimicrobial Agents|language=en|volume=55|issue=3|pages=105924|doi=10.1016/j.ijantimicag.2020.105924|issn=0924-8579|pmid=32081636}}</ref> ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੇਸ ਸਿਰਫ ਛਾਤੀ ਦੀ ਜਕੜ ਅਤੇ ਧੜਕਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ।<ref name="Zheng Ma Zhang Xie p.">{{Cite journal|date=March 2020|title=COVID-19 and the cardiovascular system|journal=Nature Reviews. Cardiology|doi=10.1038/s41569-020-0360-5|pmid=32139904|doi-access=free}}</ref> ਕੁਝ ਵਿੱਚ, ਬਿਮਾਰੀ [[ਨਮੋਨੀਆ|ਨਮੂਨੀਆ]], ਬਹੁ-ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ, ਅਤੇ [[ਮੌਤ|ਮੌਤ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ]]।<ref name="Hui14Jan2020"/><ref name="WHO-q-a"/> ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਗਾਂ (ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ) ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਲੱਛਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਅਵਧੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। COVID-19 ਲਈ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਧੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜ ਤੋਂ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ 2 ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite journal|date=19 February 2020|title=Coronavirus disease 2019 (COVID-19): situation report, 29|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|title=Q&A on coronaviruses (COVID-19): How long is the incubation period for COVID-19?|date=|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200120174649/https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|archive-date=20 January 2020|access-date=26 February 2020}}</ref> == ਕਾਰਨ == ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਤੀਬਰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਿੰਡਰੋਮ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 2 (ਸਾਰਸ-CoV-2) ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 2019 ਦੇ ਨਾਵਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ (2019-nCoV) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="Gorbalenya-bioRxiv">{{Cite journal|last=Gorbalenya|first=Alexander E.|date=11 February 2020|title=Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group|journal=[[bioRxiv]]|type=preprint|doi=10.1101/2020.02.07.937862|doi-access=free}}</ref> ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ [[ਖੰਘ]] ਅਤੇ [[ਛਿੱਕ]] ਤੋਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।<ref name="CDC2020Spread"/> ਵਾਇਰਸ ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਸਟੇਨਲੈਸ ਸਟੀਲ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤਕ, ਅਤੇ ਐਰੋਸੋਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰਸ਼ੀਲ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref name="van Doremalen Bushmaker Morris Holbrook p.">{{Cite journal|displayauthors=6|date=March 2020|title=Aerosol and Surface Stability of SARS-CoV-2 as Compared with SARS-CoV-1|journal=The New England Journal of Medicine|publisher=Massachusetts Medical Society|doi=10.1056/nejmc2004973|pmid=32182409}}</ref> ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਫੋਸ (ਮਲ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਘੱਟ ਹੈ।<ref>[https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/php/water.html Water Transmission and COVID-19] (CDC, accessed 19 March 2020)</ref> ਕੋਫਿਡ -19 ਦੁਆਰਾ ਫੇਫੜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅੰਗ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਇਰਸ ਐਂਜ਼ਾਈਮ ACE2 ਦੁਆਰਾ ਹੋਸਟ ਸੈੱਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਟਾਈਪ II ਐਲਵੈਲਰ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਇਰਸ ਏ.ਸੀ.ਈ. 2 ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਹ ਗਲਾਈਕੋਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਸਪਾਈਕ" (ਪੇਪਲੋਮਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="Nature Microbiology">{{Cite journal|year=2020|title=Functional assessment of cell entry and receptor usage for SARS-CoV-2 and other lineage B betacoronaviruses|journal=Nature Microbiology|pages=1–8|doi=10.1038/s41564-020-0688-y|pmid=32094589|doi-access=free}}</ref> ਹਰੇਕ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਏ.ਸੀ.ਈ. 2 ਦੀ ਘਣਤਾ ਉਸ ਟਿਸ਼ੂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਏ.ਸੀ.ਈ. 2 ਦੀ ਘਟ ਰਹੀ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਂਜੀਓਟੇਨਸਿਨ II ਰੀਸੈਪਟਰ ਬਲੌਕਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ACE2 ਵਧਾਉਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।<ref name="Zhang Penninger Li Zhong p.">{{Cite journal|date=March 2020|title=Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) as a SARS-CoV-2 receptor: molecular mechanisms and potential therapeutic target|journal=Intensive Care Medicine|doi=10.1007/s00134-020-05985-9|pmid=32125455|doi-access=free}}</ref><ref name="Xu Zhong Deng Peng p.">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=High expression of ACE2 receptor of 2019-nCoV on the epithelial cells of oral mucosa|journal=International Journal of Oral Science|volume=12|issue=1|pages=8|doi=10.1038/s41368-020-0074-x|pmc=7039956|pmid=32094336|doi-access=free}}</ref> ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਐਲਵੋਲਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ (ਵਿਸ਼ਾਣੂ) ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲੀਓਵਰ ਦੀ ਲਾਗ (ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ<ref>{{Cite journal|date=23 January 2020|title=Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin|journal=[[bioRxiv]]|type=preprint|doi=10.1101/2020.01.22.914952|doi-access=free}}</ref><ref name="NM-20200317">{{Cite journal|date=17 March 2020|title=The proximal origin of SARS-CoV-2|url=https://www.nature.com/articles/s41591-020-0820-9|journal=[[Nature Medicine]]|pages=1–3|doi=10.1038/s41591-020-0820-9|access-date=18 March 2020}}</ref> ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਮੂਲ ਸੋਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://nautil.us/issue/83/intelligence/the-man-who-saw-the-pandemic-coming|title=The Man Who Saw the Pandemic Coming|last=Berger|first=Kevin|date=12 March 2020|website=Nautilus|access-date=16 March 2020|archive-date=15 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200315180124/http://nautil.us/issue/83/intelligence/the-man-who-saw-the-pandemic-coming|dead-url=yes}}</ref> ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੰਬਰ ਜਾਂ ਦਸੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ [[ਵੂਖ਼ਨ|ਵੁਹਾਨ]] ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਰੋਤ ਜਨਵਰੀ 2020 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ-ਤੋਂ-ਮਨੁੱਖ ਸੰਚਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name="Epidemiology2020Feb17">{{Cite journal|last=The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team|date=17 February 2020|title=The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020|url=http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51|journal=China CDC Weekly|volume=2|issue=8|pages=113–122|access-date=18 March 2020}}</ref><ref name="Heymann Shindo 2020 pp. 542–45">{{Cite journal|date=February 2020|title=COVID-19: what is next for public health?|journal=Lancet|volume=395|issue=10224|pages=542–45|doi=10.1016/S0140-6736(20)30374-3|pmid=32061313|doi-access=free}}</ref> ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਲਾਗ (ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ) 17 ਨਵੰਬਰ 2019 ਨੂੰ [[ਵੂਹਾਨ|ਵੁਹਾਨ, ਚੀਨ]] ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2020/mar/13/first-covid-19-case-happened-in-november-china-government-records-show-report|title=First Covid-19 case happened in November, China government records show - report|last=Davidson, Helen|date=13 March 2020|work=The Guardian|access-date=21 March 2020}}</ref> <gallery widths="200" heights="200"> ਤਸਵੀਰ:Novel Coronavirus SARS-CoV-2.jpg|SARS-CoV-2 ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਮਾਈਕਰੋਸਕੋਪੀ ਤਸਵੀਰ। ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਸਪਾਈਕਸ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ:Coronavirus virion structure.svg|ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਣ ਦਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਚਿੱਤਰ। ਐਸ, ਸਪਾਈਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ਐਮ, ਝਿੱਲੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਈ, ਲਿਫਾਫੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ਐਨ, ਨਿਊਕਲੀਓਕੈਪਸੀਡ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ; ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੋਰੋਨਾਈਵਾਇਰਸ ਵੀਰਿਅਨ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ।|alt=ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਣ ਦਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਚਿੱਤਰ। ਐਸ, ਸਪਾਈਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ਐਮ, ਝਿੱਲੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਈ, ਲਿਫਾਫੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ਐਨ, ਨਿਊਕਲੀਓਕੈਪਸੀਡ ਪ੍ਰੋਟੀਨ; ; ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੋਰੋਨਾਈਵਾਇਰਸ ਵੀਰਿਅਨ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ। </gallery> == ਰੋਕਥਾਮ == [[ਤਸਵੀਰ:Covid-19-curves-graphic-social-v3.gif|thumb|ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਵ ਨੂੰ ਚਪਟਾਉਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਘੱਟ ਰਹੀ ਸਿਖਰਾਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://thespinoff.co.nz/society/09-03-2020/the-three-phases-of-covid-19-and-how-we-can-make-it-manageable/|title=The three phases of Covid-19 – and how we can make it manageable|last=Wiles|first=Siouxsie|authorlink=Siouxsie Wiles|date=9 March 2020|website=The Spinoff|access-date=9 March 2020}}</ref><ref name="Lancet2020Flatten">{{Cite journal|date=March 2020|title=How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?|journal=Lancet|volume=395|issue=10228|pages=931–934|doi=10.1016/S0140-6736(20)30567-5|pmid=32164834|quote=A key issue for epidemiologists is helping policy makers decide the main objectives of mitigation – eg, minimising morbidity and associated mortality, avoiding an epidemic peak that overwhelms health-care services, keeping the effects on the economy within manageable levels, and flattening the epidemic curve to wait for vaccine development and manufacture on scale and antiviral drug therapies.|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vox.com/2020/3/10/21171481/coronavirus-us-cases-quarantine-cancellation|title=How canceled events and self-quarantines save lives, in one chart|last=Barclay|first=Eliza|date=10 March 2020|website=Vox}}</ref>]] [[ਤਸਵੀਰ:Covid-19-curves-graphic2-stopthespread-v3.gif|thumb|ਕਰਵ ਨੂੰ ਚਪਟਾਉਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ<ref>{{Cite web|url=https://thespinoff.co.nz/society/14-03-2020/after-flatten-the-curve-we-must-now-stop-the-spread-heres-what-that-means/|title=After 'Flatten the Curve', we must now 'Stop the Spread'. Here's what that means|last=Wiles|first=Siouxsie|date=14 March 2020|website=The Spinoff|access-date=13 March 2020}}</ref><ref>{{Cite journal|date=March 2020|title=How will country-based mitigation measures influence the course of the COVID-19 epidemic?|journal=Lancet|volume=395|issue=10228|pages=931–934|doi=10.1016/S0140-6736(20)30567-5|pmid=32164834}}</ref>]] ਕਿਉਂਕਿ SARS-CoV-2 ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ 2021 ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ,<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away|title=Here's Why It's Taking So Long to Develop a Vaccine for the New Coronavirus|last=Grenfell|first=Rob|last2=Drew|first2=Trevor|date=17 February 2020|website=Science Alert|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228010631/https://www.sciencealert.com/who-says-a-coronavirus-vaccine-is-18-months-away|archive-date=28 February 2020|access-date=26 February 2020}}</ref> ਕੌਵੀਡ -19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਿੱਸਾ, ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਲਾਗਾਂ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚਪਟਾਉਣ ਵਜੋਂ ਯਤਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।<ref name="Lancet2020Flatten" /> ਲਾਗ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਉਪਾਅ ਬਾਕੀ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਉਪਾਵਾਂ ਸਮਾਨ ਹਨ: ਘਰ ਰਹੋ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਹੱਥ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਅਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਧੋਵੋ, ਸਾਹ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਧੋਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।<ref name="CDC-Prevention & Treatment">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): Prevention & Treatment|last=Centers for Disease Control|authorlink=Centers for Disease Control|date=3 February 2020|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20191215193934/https://www.cdc.gov/coronavirus/about/prevention.html|archive-date=15 December 2019|access-date=10 February 2020}}</ref><ref name="WHO Advice for Public">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|title=Advice for Public|authorlink=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126025750/https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|archive-date=26 January 2020|access-date=10 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2020/03/17/814221111/my-hand-washing-song-readers-offer-lyrics-for-a-20-second-scrub|title=My Hand-Washing Song: Readers Offer Lyrics For A 20-Second Scrub|website=NPR.org|language=en|access-date=20 March 2020}}</ref> ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੰਘ ਜਾਂ ਛਿੱਕ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਟਿਸ਼ੂ ਨਾਲ ਢਕਣਾ ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਟਿਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਕੂਹਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛਿੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੰਘ ਜਾਂ ਛਿੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਫਾਈ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਕੱਠਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।<ref name="JHUSocialDistancing">{{Cite web|url=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/coronavirus/coronavirus-social-distancing-and-self-quarantine|title=Coronavirus, Social Distancing and Self Quarantine|last=Maragakis|first=Lisa Lockerd|website=www.hopkinsmedicine.org|publisher=Johns Hopkins University}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/03/19/well/live/coronavirus-quarantine-social-distancing.html|title=Deciding How Much Distance You Should Keep|last=Parker-Pope|first=Tara|date=19 March 2020|work=The New York Times|access-date=20 March 2020|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ਸਮਾਜਕ ਦੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ 6 ਫੁੱਟ ਦੂਰ (ਲਗਭਗ 1.80 ਮੀਟਰ) ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ / ਚਟਾਈ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.bluebulbprojects.com/MeasureOfThings/results.php?p=1&comp=height&unit=ft&amt=6&sort=pr|title=The Measure of Things - 6 feet|website=www.bluebulbprojects.com|access-date=20 March 2020}}</ref> ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਖੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਛਿੱਕ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/when-and-how-to-use-masks|title=When and how to use masks|website=[[World Health Organization]] (WHO)|access-date=8 March 2020}}</ref> ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਚੀਨ,<ref name="nhc_masks">{{Cite web|url=http://en.nhc.gov.cn/2020-02/07/c_76337.htm|title=For different groups of people: how to choose masks|date=7 February 2020|website=NHC.gov.cn|publisher=National Health Commission of the People's Republic of China|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405123936/http://en.nhc.gov.cn/att/20200207/1581067840474054531.jpg|archive-date=5 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020|access-date=22 March 2020|quote="Disposable medical masks: Recommended for: · People in crowded places · Indoor working environment with a relatively dense population · People going to medical institutions · Children in kindergarten and students at school gathering to study and do other activities"|dead-url=yes}}</ref> [[ਹਾਂਗਕਾਂਗ|ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.chp.gov.hk/files/pdf/prevention_of_covid_19_en.pdf|title=Prevention of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|website=[[Centre for Health Protection]]|access-date=22 March 2020|quote="Wear a surgical mask when taking public transport or staying in crowded places."|archive-date=21 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321175110/https://www.chp.gov.hk/files/pdf/prevention_of_covid_19_en.pdf|dead-url=yes}}</ref> ਅਤੇ [[ਥਾਈਲੈਂਡ]]।<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-thailand-masks/better-than-nothing-thailand-encourages-cloth-masks-amid-surgical-mask-shortage-idUSKBN20Z0UT|title='Better than nothing': Thailand encourages cloth masks amid surgical mask shortage|last=Kuhakan|first=Jiraporn|date=12 March 2020|work=Reuters|quote="Thailand's health authorities are encouraging people to make cloth face masks at home to guard against the spread of the coronavirus amid a shortage of surgical masks. ... The droplet from coughing and sneezing is around five microns and we have tested already that cloth masks can protect against droplets bigger than one micron."}}</ref> ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੋਨ ਕਰੋ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਾਗ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਪਾਓ, ਟਿਸ਼ੂ ਨਾਲ ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਿੱਕਾਂ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਢਕੋ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) – Prevention & Treatment|date=10 March 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=U.S. Department of Health & Human Services}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|title=What to do if you are sick with 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)|last=[[Centers for Disease Control and Prevention]]|date=11 February 2020|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214153016/https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/steps-when-sick.html|archive-date=14 February 2020|access-date=13 February 2020}}</ref> ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 20 ਸੈਕਿੰਡ ਲਈ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਧੋਵੋ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਟਾਇਲਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਗੰਦੇ ਹਨ, ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨੱਕ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ, ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਛਿੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 60% ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਅਲਕੋਹਲ ਅਧਾਰਤ ਹੈਂਡ ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਜਿਥੇ ਵਪਾਰਕ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਣੂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, WHO ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਦੋ ਫਾਰਮੂਲੇ ਸੁਝਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫਾਰਮੂਲੇ ਵਿੱਚ ਐਥੇਨੌਲ ਜਾਂ ਆਈਸੋ ਪਰੋਪਨੌਲ ਦੀ ਐਂਟੀ ਮਾਈਕਰੋਬਿਅਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਰਆਕਸਾਈਡ ਦੇ ਘੱਟ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਦੁਆਰਾ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਲਾਈਸਰੋਲ ਇੱਕ ਹੂਮੈਕਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care: First Global Patient Safety Challenge Clean Care Is Safer Care.|date=19 March 2009|publisher=World Health Organization|chapter=WHO-recommended handrub formulations|access-date=19 March 2020|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK144054/}}</ref> ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਣਧੋਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<ref name="WHO Advice for Public"/> ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਥੁੱਕਣ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/watch-out-spitting-in-public-places-too-can-spread-infections/article30814578.ece|title=Watch out! Spitting in public places too can spread infections|last=M|first=Serena Josephine|date=14 February 2020|work=The Hindu|access-date=12 March 2020}}</ref> == ਪ੍ਰਬੰਧਨ == [[ਤਸਵੀਰ:DonningCDC2020.jpg|thumb|ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਚਾਰ ਕਦਮ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/hai/pdfs/ppe/PPE-Sequence.pdf|title=Sequence for Putting On Personal Protective Equipment (PPE)|website=CDC|access-date=8 March 2020}}</ref>]] ਲੋਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਰਲ, ਆਕਸੀਜਨ ਸਹਾਇਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref name="NatureDale Fisher & David Heymann">{{Cite journal|date=February 2020|title=Q&A: The novel coronavirus outbreak causing COVID-19|journal=BMC Medicine|volume=18|issue=1|pages=57|doi=10.1186/s12916-020-01533-w|pmc=7047369|pmid=32106852|doi-access=free}}</ref><ref name="KuiFang2020">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=Clinical characteristics of novel coronavirus cases in tertiary hospitals in Hubei Province|journal=Chinese Medical Journal|pages=1|doi=10.1097/CM9.0000000000000744|pmid=32044814|doi-access=free}}</ref><ref name="Wang Du Zhu Cao 2020 p.">{{Cite journal|date=March 2020|title=Comorbidities and multi-organ injuries in the treatment of COVID-19|journal=Lancet|publisher=Elsevier BV|volume=395|issue=10228|pages=e52|doi=10.1016/s0140-6736(20)30558-4|pmid=32171074}}</ref> ਸਟੀਰੌਇਡਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਥਾਈਲਪਰੇਡਨੀਸੋਲੋਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੁਆਰਾ ਜਟਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।<ref name="Vetter Eckerle Kaiser 2020 p.">{{Cite journal|date=February 2020|title=Covid-19: a puzzle with many missing pieces|journal=BMJ|volume=368|pages=m627|doi=10.1136/bmj.m627|pmid=32075791|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ebmedicine.net/topics/infectious-disease/COVID-19|title=Novel Coronavirus – COVID-19: What Emergency Clinicians Need to Know|website=www.ebmedicine.net|access-date=9 March 2020}}</ref> ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਚਿਹਰਾ ਦਾ ਮਖੌਟਾ (ਮਾਸਕ) ਪਹਿਨ ਲਵੇ।<ref name="CDC2020IfSick"/> ਐਕਸਟਰਾ ਕੋਰਪੋਰੇਅਲ ਝਿੱਲੀ ਆਕਸੀਜਨਕਰਨ (ਈ.ਸੀ.ਐਮ.ਓ.) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਹ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਾਭ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹਨ।<ref name="Guan Ni Hu Liang p.">{{Cite journal|displayauthors=6|date=February 2020|title=Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China|journal=The New England Journal of Medicine|publisher=Massachusetts Medical Society|doi=10.1056/nejmoa2002032|pmid=32109013|doi-access=free}}</ref><ref name="Henry 2020 p.">{{Cite journal|last=Henry|first=Brandon Michael|year=2020|title=COVID-19, ECMO, and lymphopenia: a word of caution|journal=The Lancet Respiratory Medicine|publisher=Elsevier BV|page=|doi=10.1016/s2213-2600(20)30119-3|issn=2213-2600|pmid=32178774}}</ref> ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਗੈਰ-ਸਟੀਰੌਇਡਲ [[ਨੌਨ ਸਟੀਰੌਇਡਲ ਐਂਟੀ ਇਨਫ਼ਲਾਮੇਟਰੀ ਦਵਾਈਆਂ|ਐਂਟੀ-ਇਨਫਲਾਮੇਟਰੀ ਦਵਾਈਆਂ]] ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਛਣਾਂ ਲਈ [[ਇਬੂਪ੍ਰੋਫ਼ੇਨ|ਆਈਬਿਊਪਰੋਫ਼ੈਨ]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ (ਐਸੀਟਾਮਿਨੋਫੇਨ) ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref name="AFP 2020b">{{Cite web|url=https://www.sciencealert.com/who-recommends-to-avoid-taking-ibuprofen-for-covid-19-symptoms|title=Updated: WHO Now Doesn't Recommend Avoiding Ibuprofen For COVID-19 Symptoms|last=AFP|date=19 March 2020|website=ScienceAlert|access-date=19 March 2020}}</ref><ref name="Day 2020 p.">{{Cite journal|last=Day|first=Michael|date=17 March 2020|title=Covid-19: ibuprofen should not be used for managing symptoms, say doctors and scientists|url=https://www.bmj.com/content/368/bmj.m1086|journal=BMJ|volume=368|pages=m1086|doi=10.1136/bmj.m1086|pmid=32184201|access-date=18 March 2020}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਏ.ਸੀ.ਈ. ਇਨਿਹਿਬਟਰਜ਼ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਰਚ 19, 2020 ਤੱਕ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hfsa.org/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician/|title=Patients taking ACE-i and ARBs who contract COVID-19 should continue treatment, unless otherwise advised by their physician|access-date=21 March 2020|archive-date=21 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321172112/https://www.hfsa.org/patients-taking-ace-i-and-arbs-who-contract-covid-19-should-continue-treatment-unless-otherwise-advised-by-their-physician/|dead-url=yes}}</ref> ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕੋਵਿਡ -19 ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।<ref name="Cheng2020">{{Cite journal|date=February 2020|title=2019 Novel coronavirus: where we are and what we know|journal=Infection|doi=10.1007/s15010-020-01401-y|pmid=32072569|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/publications-detail/clinical-management-of-severe-acute-respiratory-infection-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is-suspected|title=Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (nCoV) infection is suspected|website=[[World Health Organization]] (WHO)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200131032122/https://www.who.int/publications-detail/clinical-management-of-severe-acute-respiratory-infection-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is-suspected|archive-date=31 January 2020|access-date=13 February 2020}}</ref> ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਨਟੈਨਸਿਵਿਸਟਾਂ ਅਤੇ ਪਲਮਨੋਲੋਜਿਸਟਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਸਰੋਤ, ਆਈ.ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੰਪਾਇਲ (ਇਕੱਠਾ) ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="IBCC">{{Cite book|url=https://emcrit.org/ibcc/covid19/|title=COVID-19 - The Internet Book of Critical Care|last=Farkas|first=Josh|date=March 2020|publisher=EMCrit|location=USA|language=English|type=Reference manual|format=digital|name-list-format=vanc|access-date=13 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311195758/https://emcrit.org/ibcc/covid19/|archive-date=11 March 2020}}</ref><ref name="UPenn-IBCC">{{Cite web|url=https://guides.library.upenn.edu/covid-19|title=COVID19 - Resources for Health Care Professionals|date=11 March 2020|publisher=[[Penn Libraries]]|access-date=13 March 2020|archive-date=14 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314035631/https://guides.library.upenn.edu/covid-19|url-status=dead}}</ref> === ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਨ === ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਪਚਾਰੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਇਨਟਿਊਬੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਹਵਾਦਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਐਰੋਸੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name="Cheung Ho Cheng Cham 2020 p.">{{Cite journal|date=February 2020|title=Staff safety during emergency airway management for COVID-19 in Hong Kong|journal=Lancet Respiratory Medicine|doi=10.1016/s2213-2600(20)30084-9|pmid=32105633|doi-access=free}}</ref> ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਕੋਵਿਡ -19 ਨਾਲ ਡੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: 1) ਗਾਊਨ, 2) ਮਾਸਕ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ,<ref>[https://www.cdc.gov/niosh/docs/2018-130/ Filtering out Confusion: Frequently Asked Questions about Respiratory Protection, User Seal Check]. The National Institute for Occupational Safety and Health (April 2018). Retrieved 16 March 2020.</ref><ref>[http://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2020/03/16/n95-preparedness/?deliveryName=USCDC_170-DM22692 Proper N95 Respirator Use for Respiratory Protection Preparedness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200327073252/https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2020/03/16/n95-preparedness/?deliveryName=USCDC_170-DM22692 |date=2020-03-27 }}. NIOSH Science Blog (16 March 2020). Retrieved 16 March 2020.</ref> 3) ਚਸ਼ਮੇ ਜਾਂ ਮੁਖੌਟੇ, ਅਤੇ 4) ਮੈਡੀਕਲ ਦਸਤਾਨੇ।<ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/caring-for-patients.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=8 March 2020|name-list-format=vanc}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/infection-control/control-recommendations.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=11 March 2020|name-list-format=vanc}}</ref> === ਮਸ਼ੀਨੀ ਹਵਾਦਾਰੀ (ਮਕੈਨੀਕਲ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ) === ਕੋਵੀਡ -19 ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਕੇਸ ਇੰਨੀ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਵਾਦਾਰੀ (ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਨਕਲੀ ਸਹਾਇਤਾ) ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite journal|date=March 2020|title=Care for Critically Ill Patients With COVID-19|url=https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2762996|journal=JAMA|doi=10.1001/jama.2020.3633|pmid=32159735}}</ref><ref>{{Cite journal|last=World Health Organization|date=28 January 2020|title=Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (2019-nCoV) infection is suspected|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/clinical-management-of-novel-cov.pdf|journal=|volume=|pages=|via=}}</ref> ਇਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਮ ਹੈ (ਉਹ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸਕਰ 80 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ)। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਬਿਸਤਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਹਤ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਕੋਵਾਈਡ -19 ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।<ref name="VoxCOVID">{{Cite news|url=https://www.vox.com/policy-and-politics/2020/3/16/21173766/coronavirus-covid-19-us-cases-health-care-system|title=Coronavirus is exposing all of the weaknesses in the US health system High health care costs and low medical capacity made the US uniquely vulnerable to the coronavirus.|last=Scott|first=Dylan|date=16 March 2020|access-date=18 March 2020|publisher=Vox}}</ref> ਇਹ ਸੀਮਤ ਸਮਰੱਥਾ ਕਰਵ ਨੂੰ ਚਪਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚਾਲਕ ਹੈ (ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟਦੀ ਹੈ)। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 5% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟੈਂਟਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, 2.3% ਨੂੰ ਹਵਾਦਾਰੀ ਦੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ 1.4% ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।<ref name="Guan Ni Hu Liang p."/> ਇੱਕ ਇਟਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਾਲਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ [[3ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ|3 ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ]] ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ।<ref>{{Cite news|url=https://www.3dprintingmedia.network/covid-19-3d-printed-valve-for-reanimation-device/|title=[Updating] Italian hospital saves Covid-19 patients lives by 3D printing valves for reanimation devices|date=14 March 2020|work=3D Printing Media Network|access-date=20 March 2020|archive-date=15 ਮਈ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200515022725/https://www.3dprintingmedia.network/covid-19-3d-printed-valve-for-reanimation-device/|url-status=dead}}</ref> 3 ਡੀ ਪ੍ਰਿੰਟਡ ਵਾਲਵ ਦੀ ਕੀਮਤ 11,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਬਜਾਏ $1 ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2020/3/17/21184308/coronavirus-italy-medical-3d-print-valves-treatments|title=Volunteers produce 3D-printed valves for life-saving coronavirus treatments|last=Peters|first=Jay|date=17 March 2020|work=The Verge|access-date=20 March 2020|language=en}}</ref> === ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਇਲਾਜ === ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਦੁਆਰਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਵਾਈ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕੌਮੀ ਮੈਡੀਕਲ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name="LiDeClerq">{{Cite journal|date=March 2020|title=Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV)|journal=Nature Reviews. Drug Discovery|volume=19|issue=3|pages=149–150|doi=10.1038/d41573-020-00016-0|pmid=32127666|doi-access=free}}</ref> ਸੰਭਾਵਤ ਇਲਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ,<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-hospital-idUSKBN20B1M6|title=Chinese doctors using plasma therapy on coronavirus, WHO says 'very valid' approach|date=17 February 2020|work=Reuters|via=www.reuters.com}}</ref> ਅਤੇ ਕਈ ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਦਵਾਈਆਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।<ref name="clinicaltrialsarena">{{Cite web|url=https://www.clinicaltrialsarena.com/analysis/coronavirus-mers-cov-drugs/|title=Coronavirus outbreak: Vaccines/drugs in the pipeline for Covid-19|last=Duddu|first=Praveen|date=19 February 2020|website=clinicaltrialsarena.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219184512/https://www.clinicaltrialsarena.com/analysis/coronavirus-mers-cov-drugs/|archive-date=19 February 2020}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਵੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ 2021 ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ,<ref>{{Cite journal|date=28 January 2020|title=Drug treatment options for the 2019-new coronavirus (2019-nCoV).|journal=Biosci Trends|volume=14|issue=1|pages=69–71|doi=10.5582/bst.2020.01020|pmid=31996494}}</ref> ਟੈਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਰੋਗਾਣੂਨਾਸ਼ਕ (ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ) ਦਵਾਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ਮਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref name="NatureDale Fisher & David Heymann"/> ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਲੰਟੀਅਰ ਸੰਭਾਵੀ ਇਲਾਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ।<ref name="ThomReut_notreatment_20200205">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-treatments-who-idUSKBN1ZZ1M6|title=WHO: 'no known effective' treatments for new coronavirus|last=Nebehay|first=Stephanie|date=5 February 2020|access-date=5 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205155653/https://www.reuters.com/article/us-china-health-treatments-who-idUSKBN1ZZ1M6|archive-date=5 February 2020|agency=[[Thomson Reuters]]|last2=Kelland|first2=Kate|last3=Liu|first3=Roxanne}}</ref> === ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ === ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿਚ, ਚੀਨ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-51439401|title=China launches coronavirus 'close contact' app|date=11 February 2020|work=BBC News|access-date=7 March 2020}}</ref> ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਆਈਡੀ ਨੰਬਰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਪ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡੇਟਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 'ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ' ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲਾਗ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੋਖਮ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੋਖਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਪ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਵੈ-ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.technologyreview.com/s/615199/coronavirus-china-app-close-contact-surveillance-covid-19-technology/|title=China's coronavirus app could have unintended consequences|last=Chen|first=Angela|website=MIT Technology Review|access-date=7 March 2020}}</ref> ਸੈਲਫੋਨ ਡੇਟਾ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਟਰੈਕਿੰਗ ਅਤੇ [[ਬਣਾਉਟੀ ਮਸ਼ੀਨੀ ਬੁੱਧੀ|ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ]] ਲਈ ਵੱਡੇ ਅੰਕੜੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਤਾਈਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://govinsider.asia/innovation/gov-in-the-time-of-corona/|title=Gov in the Time of Corona|date=19 March 2020|work=GovInsider|access-date=20 March 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.politico.eu/article/coronavirus-tests-europe-resolve-on-privacy-tracking-apps-germany-italy/|title=Coronavirus tests Europe's resolve on privacy|last=Manancourt|first=Vincent|date=10 March 2020|work=POLITICO|access-date=20 March 2020}}</ref> ਮਾਰਚ 2020 ਵਿਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਵਾਇਰਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਪਾਅ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸੰਕਰਮਿਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-51930681|title=Coronavirus: Israel enables emergency spy powers|last=Tidy|first=Joe|date=17 March 2020|work=BBC News|access-date=18 March 2020|language=en-GB}}</ref> ਮਾਰਚ 2020 ਵਿਚ, ਡਯੂਸ਼ੇ ਟੇਲੀਕੌਮ ਨੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਣੂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਜਰਮਨ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀ ਰਾਬਰਟ ਕੋਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਸੈਲਫੋਨ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.trtworld.com/magazine/german-telecom-giant-shares-private-data-with-government-amid-privacy-fears-34665|title=German telecom giant shares private data with government amid privacy fears|last=Paksoy|first=Yunus|access-date=20 March 2020|agency=trtworld|language=en|archive-date=20 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200320100247/https://www.trtworld.com/magazine/german-telecom-giant-shares-private-data-with-government-amid-privacy-fears-34665|url-status=dead}}</ref> ਰੂਸ ਨੇ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਬਰੇਕਰਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-china-health-moscow-technology-idUSKBN20F1RZ|title=Moscow deploys facial recognition technology for coronavirus quarantine|date=21 February 2020|work=Reuters|access-date=20 March 2020|language=en}}</ref> ਇਟਲੀ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਸਿਹਤ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਿਉਲਿਓ ਗਾਲੇਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ''"40% ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ"'', ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਸੰਚਾਲਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.post-gazette.com/news/world/2020/03/18/Italy-coronavirus-475-deaths-one-day-death-toll-2978-COVID-19-doctors/stories/202003180182|title=Italians scolded for flouting lockdown as death toll nears 3,000|work=Pittsburgh Post-Gazette|access-date=20 March 2020|language=en}}</ref> === ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਹਾਇਤਾ === ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਆਰੰਟੀਨ, ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਇਲਾਜ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲਾਗ (ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ) ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 27 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।<ref name="Xiang4Feb2020">{{Cite journal|displayauthors=6|date=March 2020|title=Timely mental health care for the 2019 novel coronavirus outbreak is urgently needed|journal=The Lancet. Psychiatry|volume=7|issue=3|pages=228–29|doi=10.1016/S2215-0366(20)30046-8|pmid=32032543|doi-access=free}}</ref><ref name="Kang5Feb2020">{{Cite journal|displayauthors=6|date=March 2020|title=The mental health of medical workers in Wuhan, China dealing with the 2019 novel coronavirus|journal=The Lancet. Psychiatry|volume=7|issue=3|pages=e14|doi=10.1016/S2215-0366(20)30047-X|pmid=32035030|doi-access=free}}</ref> == ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ == {{multiple image | align = right | direction = vertical | total_width = 400 | caption_align = center <!--image 1--> | image1 = Severity-of-coronavirus-cases-in-China-1.png | alt1 = ਚੀਨ ਵਿੱਚ COVID19 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ | caption1 = ਚੀਨ ਵਿੱਚ COVID19 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ<ref>{{cite journal |last1=Roser |first1=Max |last2=Ritchie |first2=Hannah |last3=Ortiz-Ospina |first3=Esteban | name-list-format = vanc |title=Coronavirus Disease (COVID-19) |url=https://ourworldindata.org/coronavirus |journal=Our World in Data |access-date=12 March 2020 |date=4 March 2020}}</ref> <!--image 2--> | image2 = Illustration of SARS-COV-2 Case Fatality Rate 200228 01-1.png | alt2 = ਚੀਨ ਵਿੱਚ SARS-COV-2 ਤੋਂ ਉਮਰ-ਗਰੁੱਪ ਰਾਹੀਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ 3D ਮੈਡੀਕਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਸਟਿੱਲ ਸ਼ੌਟ ਗ੍ਰਾਫ। | caption2 = ਚੀਨ ਵਿੱਚ SARS-COV-2 ਤੋਂ ਉਮਰ-ਗਰੁੱਪ ਰਾਹੀਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ। 11 ਫਰਫਰੀ 2020 ਦੇ ਆਂਕੜੇ<ref name="Epidemiology2020Feb17" /> <!--image 3--> | image3 = Comorbidity and severity in covid-19 data from China CDC Weekly 2020, 2(8), pp. 113-122 (cropped).png | alt3 = ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ | caption3 = ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ। 11 ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚਲਾ ਆਂਕੜਾ।<ref name="Epidemiology2020Feb17" /> }} COVID-19 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕੁੱਝ ਜਾਂ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਖੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਆਮ ਉੱਪਰਲੇ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੋਮਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਗੰਭੀਰ ਜਾਂ ਅਤਿ-ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਤੋਂ 6 ਹਫਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲੱਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ 2 ਤੋਂ 8 ਹਫਤਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ।<ref name="WHOReport24Feb2020" /> ਸਭ ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ੱਕ-ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਕੋਮਲ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਬਾਲਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 0.5% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ 70 ਸਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ 8% ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref name="Lu Zhang Du Zhang p. "/><ref name="pediatrics_tong">{{cite journal | vauthors = Dong Y, Mo X, Hu Y, Qi X, Jiang F, Jiang Z, Tong S | journal = Pediatrics |title=Epidemiological Characteristics of 2143 Pediatric Patients With 2019 Coronavirus Disease in China | date = 2020 | pages = e20200702 |url= https://pediatrics.aappublications.org/content/pediatrics/early/2020/03/16/peds.2020-0702.full.pdf | doi = 10.1542/peds.2020-0702 | pmid = 32179660 }}</ref> ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite journal | vauthors = Fang L, Karakiulakis G, Roth M | title = Are patients with hypertension and diabetes mellitus at increased risk for COVID-19 infection? | journal = [[The Lancet Respiratory Medicine]] | volume = 395 | issue = 10224 | pages = e40 | date = March 2020 | pmid = 32171062 | doi = 10.1016/S0140-6736(20)30311-1 }}</ref><ref name="CDC 2020children">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/specific-groups/children-faq.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|author=|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|access-date=2 March 2020|name-list-format=vanc}}</ref> ਕੁੱਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, COVID-19 ਨਾਲ ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੇਫੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, COVID-19 ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਸਵਾਸ ਸੰਕਟ ਸਿੰਡਰੋਮ (ARDS) ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਫੇਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖੂਨ ਜਹਿਰੀਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਈ ਅੰਗ ਫੇਲ ਸਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref name="Heymann Shindo 2020 pp. 542–545">{{cite journal | vauthors = Heymann DL, Shindo N | collaboration = WHO Scientific and Technical Advisory Group for Infectious Hazards | title = COVID-19: what is next for public health? | journal = Lancet | volume = 395 | issue = 10224 | pages = 542–545 | date = February 2020 | pmid = 32061313 | doi = 10.1016/s0140-6736(20)30374-3 | publisher = Elsevier BV }}</ref><ref>{{cite book | vauthors = Cascella M, Rajnik M, Cuomo A, Dulebohn SC, Di Napoli R | chapter = Features, Evaluation and Treatment Coronavirus (COVID-19) | date = 2020 | pmid = 32150360 | chapter-url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554776/ | access-date = 18 March 2020 | publisher = StatPearls Publishing | location = Treasure Island (FL) | title = StatPearls }}</ref> COVID-19 ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਪਸਿਸ (ਖੂਨ ਦਾ ਜਹਿਰੀਲਾਪਣ), ਅਸਧਾਰਨ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ, ਅਤੇ ਦਿਲ, ਕਿਡਨੀਆਂ, ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਪ੍ਰਤਿ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਖੂਨ ਦੇ ਅਸਧਾਰਨ ਥੱਕੇ ਬਣਨਾ (ਕਲੌਟਿੰਗ), ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੋੰਥ੍ਰੋਂਬਿਨ ਟਾਈਮ (ਖੂਨ ਦੇ ਜੰਮਣ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਦਾ ਵਧਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਾਲੇ ਰੋਗ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 6% ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ 4% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਧਾਰਨ ਕਿਡਨੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="Zhou Yu Du Fan 2020 p.">{{cite journal|display-authors=6|vauthors=Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, Xiang J, Wang Y, Song B, Gu X, Guan L|year=2020|title=Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study|journal=The Lancet|publisher=Elsevier BV|page=|doi=10.1016/s0140-6736(20)30566-3|issn=0140-6736|pmid=32171076}}</ref> ਲਿਵਰ ਜਖਮ ਜੋ ਲਿਵਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਲਹੂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>{{cite journal | vauthors = Xu L, Liu J, Lu M, Yang D, Zheng X | title = Liver injury during highly pathogenic human coronavirus infections | journal = Liver International | date = March 2020 | pmid = 32170806 | doi = 10.1111/liv.14435 }}</ref> ਕੁੱਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਊਟ੍ਰੋਫਿਲ ਅਤੇ ਲਾਈਮਫੋਸਾਈਟ ਅਨੁਪਾਤ (NLR) ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite journal|title=Dysregulation of immune response in patients with COVID-19 in Wuhan, China|journal=Clinical Infectious Diseases|doi=10.1093/cid/ciaa248|date=12 March 2020|last1=Tian|first1=Dai-Shi|last2=Wang|first2=Wei|last3=Shang|first3=Ke|last4=Ma|first4=Ke|last5=Xie|first5=Cuihong|last6=Tao|first6=Yu|last7=Yang|first7=Sheng|last8=Zhang|first8=Shuoqi|last9=Hu|first9=Ziwei|last10=Zhou|first10=Luoqi|last11=Qin|first11=Chuan|pmid=32161940}}</ref> ਕੋਵਿਡ-19 ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਮਰੀਜ਼ ਪੂਰਵ-ਮੌਜੂਦ ਹਾਲਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ [[ਹਾਇਪਰਟੈਨਸ਼ਨ]], ਡਾਇਆਬਿਟੀਜ਼ ਮੈਲਿਟਸ, ਅਤੇ ਕਾਰਡੋਵਾਸੁਕਲਰ ਬਿਮਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।<ref name=":8">{{Cite web |url=https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-statement-on-the-advice-of-the-ihr-emergency-committee-on-novel-coronavirus |title=WHO Director-General's statement on the advice of the IHR Emergency Committee on Novel Coronavirus |website=[[World Health Organization]] (WHO) }}</ref> ਸੇਹਤ ਦੇ ਉੱਚ-ਸੰਸਥਾਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ 2.7 ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਵਾਲੀਆਂ ਪੂਰਵ-ਮੌਜੂਦ ਹਾਲਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ, 68.9% ਮੌਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਮੌਜੂਦ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite report|url=https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/bollettino/Report-COVID-2019_20_marzo.pdf|title=Report sulle caratteristiche dei pazienti deceduti positivi a COVID-19 in Italia|date=21 March 2020|publisher=[[Istituto Superiore di Sanità]]|location=Rome|language=Italian|access-date=23 March 2020}}</ref> ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰਮਿਆਨ ਦਾ ਔਸਤ ਸਮਾਂ 8 ਦਿਨ ਸੀ, ਜੋ ਇਲਾਜ ਉੱਤੇ ਬਿਤਾਏ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ICU ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦਰਮਿਆਨ ਦਾ ਔਸਤਨ ਸਮਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੀ।<ref name=":7" /> ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦਾ ਮੱਧ ਸਮਾਂ 14 ਦਿਨ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਛੇ ਤੋਂ 41 ਦਿਨ ਸੀ।<ref>{{cite journal | vauthors = Wang W, Tang J, Wei F | title = Updated understanding of the outbreak of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in Wuhan, China | journal = Journal of Medical Virology | volume = 92 | issue = 4 | pages = 441–47 | date = April 2020 | pmid = 31994742 |doi=10.1002/jmv.25689 |doi-access=free }}</ref> ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਹਤ ਕਮਿਸ਼ਨ (NHC) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ, ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਮੌਤ-ਦਰ 2.8% ਸੀ ਜਦੋਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮੌਤ-ਦਰ 1.7% ਸੀ।<ref name=WM2020Feb26>{{cite web |title=Coronavirus Age, Sex, Demographics (COVID-19) |url=https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/ |website=www.worldometers.info |access-date=26 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227112932/https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/ |archive-date=27 February 2020 |url-status=live | name-list-format = vanc}}</ref> ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਮਾਰਟਮ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿਸਟੋਪੈਥੌਲੌਜੀਕਲ ਜਾਂਚਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਲੂਲਰ ਫਾਇਬ੍ਰੋਮਾਇਕਸਾਇਓਡ ਰਿਸਾਓ ਵਾਲਾ ਡਿਫਿਊਜ਼ ਅਲਵੇਓਲਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੀਮੋਸਾਇਟਸ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲ ਸਾਇਟੋਪੈਥਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਕਿਊਟ ਰੈਸਪਿਰੇਟਰੀ ਡਿਸਟ੍ਰੈੱਸ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ (ARDS) ਵਰਗੀ ਸੀ।<ref name="WHOReport24Feb2020" /> ਚੀਨ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 11.8% ਵਿੱਚ, ਟ੍ਰੋਪੋਨਿਨ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Zheng Ma Zhang Xie p." /> ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੋਮਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਅਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵੀ ਮੋਤ-ਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref name="Ji Ma Peppelenbosch Pan 2020 p.">{{cite journal | vauthors=Ji Y, Ma Z, Peppelenbosch MP, Pan Q | title=Potential association between COVID-19 mortality and health-care resource availability | journal=Lancet Global Health | volume= 8| date=February 2020 | issue=4 | pages=e480 | pmid=32109372 | doi=10.1016/S2214-109X(20)30068-1 | doi-access=free }}</ref> ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਮੌਤ-ਦਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਖੇਤਰੀ ਅੰਤਰਾਂ ਕਾਰਨ ਫਰਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,<ref name="pmid32159317">{{cite journal | vauthors = Li XQ, Cai WF, Huang LF, Chen C, Liu YF, Zhang ZB, Yuan J, Li TG, Wang M | display-authors = 6 | title = [Comparison of epidemic characteristics between SARS in2003 and COVID-19 in 2020 in Guangzhou] | language = Chinese | journal = Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi | volume = 41 | issue = 5 | pages = 634–637 | date = March 2020 | pmid = 32159317 | doi = 10.3760/cma.j.cn112338-20200228-00209 }}</ref> ਪਰ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਫਰਕ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੋਮਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਮੌਤ-ਦਰ ਨੂੰ ਵੱਧ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref>{{cite journal | vauthors = Jung SM, Akhmetzhanov AR, Hayashi K, Linton NM, Yang Y, Yuan B, Kobayashi T, Kinoshita R, Nishiura H | display-authors = 6 | title = Real-Time Estimation of the Risk of Death from Novel Coronavirus (COVID-19) Infection: Inference Using Exported Cases | journal = Journal of Clinical Medicine | volume = 9 | issue = 2 | pages = 523 | date = February 2020 | pmid = 32075152 | doi = 10.3390/jcm9020523 | pmc = 7074479 }}</ref> ਫੇਰ ਵੀ, ਤੱਥ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ, ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਮੌਤ-ਦਰ ਘੱਟ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੈ।<ref>{{cite journal | vauthors = Chughtai A, Malik A | title = Is Coronavirus disease (COVID-19) case fatality ratio underestimated? | journal = Global Biosecurity | date = March 2020 | volume = 1 | issue = 3 | doi = 10.31646/gbio.56 | doi-broken-date = 19 March 2020 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Baud D, Qi X, Nielsen-Saines K, Musso D, Pomar L, Favre G | title = Real estimates of mortality following COVID-19 infection. | journal = The Lancet Infectious Diseases | date = March 2020 | doi = 10.1016/S1473-3099(20)30195-X | pmid = 32171390 }}</ref> ਇਹ ਗਿਆਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭੂਤਕਾਲ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਰਿਕਵਰ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਦੀਰਘ-ਅਵਧਿ ਵਾਲੀ [[ਇਮਿਉਨਿਟੀ]] ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.immunology.org/news/bsi-open-letter-government-sars-cov-2-outbreak-response|title=BSI open letter to Government on SARS-CoV-2 outbreak response {{!}} British Society for Immunology|website=www.immunology.org|access-date=15 March 2020|archive-date=14 ਮਾਰਚ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200314221816/https://www.immunology.org/news/bsi-open-letter-government-sars-cov-2-outbreak-response|dead-url=yes}}</ref> ਹੋਰ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਇਮਿਉਨਿਟੀ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/coronavirus-immunity-reinfection-get-covid-19-twice-sick-spread-relapse-a9400691.html|title=Can you get coronavirus twice or does it cause immunity?|date=13 March 2020|website=The Independent|language=en|access-date=15 March 2020}}</ref> ਪਰ ਉਹ ਮਾਮਲੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੌਜ਼ਟਿਵ ਟੇਸਟਾਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਰਿਕਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੋਏ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-03-13/china-japan-korea-coronavirus-reinfection-test-positive|title=They survived the coronavirus. Then they tested positive again. Why?|date=13 March 2020|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=15 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.caixinglobal.com/2020-02-26/14-of-recovered-covid-19-patients-in-guangdong-tested-positive-again-101520415.html|title=14% of Recovered Covid-19 Patients in Guangdong Tested Positive Again—Caixin Global|website=www.caixinglobal.com|language=en|access-date=15 March 2020}}</ref> ਇਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਪੁਨਰ-ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਪੁਨਰ-ਬਦਲਾਵ, ਜਾਂ ਟੇਸਟਿੰਗ ਇਰਰ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੋਣ। ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦਗੀ ਬਾਬਤ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਹੌਸਪਿਟਲ ਅਥੌਰਟੀ ਨੇ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵਿੱਚ 20% ਤੋਂ 30% ਦੀ ਇੱਕ ਗਿਰਾਵਟ ਖੋਜੀ ਹੈ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਰਿਕਵਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਕੈਨਿੰਗ ਨੇ ਸੁਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite web |last1=Cheung |first1=Elizabeth | name-list-format = vanc |title=Some recovered Covid-19 patients may have lung damage, doctors say |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3074988/coronavirus-some-recovered-patients-may-have |website=[[South China Morning Post]] |language=en |date=13 March 2020}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! colspan="10" |ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੌਤ ਦਰ ਮਾਮਲੇ (%) |- !Age !0–9 !10–19 !20–29 !30–39 !40–49 !50–59 !60–69 !70–79 !80+ |- |11 ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਚੀਨ<ref name="Epidemiology2020Feb17" /> |0.0 |0.2 |0.2 |0.2 |0.4 |1.3 |3.6 |8.0 |14.8 |- |19 ਮਾਰਚ ਦਾ ਇਟਲੀ<ref name=":6">{{cite report|url=https://www.epicentro.iss.it/coronavirus/bollettino/Bollettino%20sorveglianza%20integrata%20COVID-19_19-marzo%202020.pdf|title=Epidemia COVID-19. Aggiornamento nazionale 19&nbsp;marzo 2020|date=19 March 2020|publisher=[[Istituto Superiore di Sanità]]|location=Rome|language=Italian|access-date=22 March 2020}}</ref> |0.0 |0.0 |0.0 |0.4 |0.6 |1.2 |4.9 |15.3 |23.6 |- |23 ਮਾਰਚ ਦਾ ਸਾਊਥ ਕੋਰੀਆ<ref name=":0">{{cite report|url=http://is.cdc.go.kr/upload_comm/refile.do?cmd=fileDownloadC&comfile_se=HVs0q9fVz6IlMIMrm1XMxKXrO2JyAC7%7c%7c^%7c%7cNfW035FJ4rw=&comfile_fs=20200323140736570673768&comfile_fn=%5B3.23.%EB%B3%B4%EB%8F%84%EC%B0%B8%EA%B3%A0%EC%9E%90%EB%A3%8C%5D+%EC%BD%94%EB%A1%9C%EB%82%98%EB%B0%94%EC%9D%B4%EB%9F%AC%EC%8A%A4%EA%B0%90%EC%97%BC%EC%A6%9D-19+%EA%B5%AD%EB%82%B4+%EB%B0%9C%EC%83%9D+%ED%98%84%ED%99%A9%28%EC%A0%95%EB%A1%80%EB%B8%8C%EB%A6%AC%ED%95%91%29.pdf&comfile_c=www1&comfile_fd=1585033017690|title=코로나바이러스감염증-19 국내 발생 현황 (3월 23일, 정례브리핑)|date=23 March 2020|publisher=[[Korea Centers for Disease Control and Prevention]]|access-date=24 March 2020}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜਨਵਰੀ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |0.0 |0.0 |0.0 |0.1 |0.1 |0.4 |1.6 |6.3 |11.6 |- |22 ਮਾਰਚ ਦਾ ਸਪੇਨ<ref>{{cite report|url=https://www.mscbs.gob.es/profesionales/saludPublica/ccayes/alertasActual/nCov-China/documentos/Actualizacion_53_COVID-19.pdf|title=Actualización nº53. Enfermedad por el coronavirus (COVID-19)|date=23 March 2020|publisher=[[Ministry of Health (Spain)|Ministerio de Sanidad, Consumo y Bienestar Social]]|language=Spanish|access-date=24 March 2020}}</ref> |0.0 |0.5 |0.3 |0.1 |0.3 |0.6 |2.2 |5.2 |17.9 |} {| class="wikitable" |+ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੌਤ ਦਰ ਮਾਮਲੇ (%) |- |Age |0-19 |20-44 |45-54 |55-64 |65-74 |75-84 |≥85 |- |16 ਮਾਰਚ ਦਾ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ<ref name=":14">{{cite web|url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6912e2.htm|title=Severe Outcomes Among Patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) — United States, February 12–March 16, 2020|date=16 March 2020|publisher=[[Centers for Disease Control]]|access-date=22 March 2020}}</ref> |0.0 |0.1-0.2 |0.5-0.8 |1.4-2.6 |2.7-4.9 |4.3-10.5 |10.4-27.3 |- | colspan="8" |<small>ਨੋਟ: ਥਲ਼ੇ ਵਾਲੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉੱਪਰਲੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।</small> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਮਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਗ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019-20 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਿਮਾਰੀ]] l1le6xkbm1eq7747eshxevmaay4m7d1 0 126187 844166 834429 2026-08-09T08:53:11Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844166 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ|Name=ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ|Instrument=|Current_members=|website=[http://www.kasturipattanaik.com www.kasturipattanaik.com]|Associated_acts=|Label=|Years_active=1975–ਹੁਣ ਤੱਕ|Occupation=ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਿਸਟ [[ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ]] (ਓਡੀਸੀ ਡਾਂਸ) ਐਕਸਪੋਨੇਟਰ, [[ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ]], ਅਧਿਆਪਕ|Genre=[[ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸ]]|Origin=[[ਭਾਰਤ]]|image=File:Kasturi performing at Bhubaneswar.jpg|death_date=|birth_place=[[ਕੱਟਕ]], [[ਭਾਰਤ]]|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1965|08|03}}|Alias=|Birth_name=ਕਸਤੂਰੀ ਬਾਦੂ|Background=ਨਾਨ_ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ_ਪਰਸਨਲ|caption=|Past_members=}} '''ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ''' ਇੱਕ ਅਨੂਸੰਧਾਨ [[ਉੜੀਸੀ]] ਨਾਚ ਵਕੀਲ, ਪ੍ਰਫਾਮਰ, ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ, ਅਧਿਆਪਕ, ਟ੍ਰੇਨਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ।<ref name="bharatdiary.org">http://bharatdiary.org/index.php/digital-cities/noida/191-classical/dances/odissi/157-mrs-kasturi-pattanaik{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ == ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.odiablog.com/2011/09/kasturi-pattanaik.html|title=Brief Profile of Kasturi Pattanaik|last=Pattanaik|first=Kasturi|archive-url=https://web.archive.org/web/20130826122206/http://www.odiablog.com/2011/09/kasturi-pattanaik.html|archive-date=26 August 2013|access-date=26 July 2013}}</ref> ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਰੈਪਰਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਨਵੀਂ ਤਾਲਮੇਲ, ਨਵੀਂ ਕੜੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਥੀਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ।<ref>Panda, N. [http://www.telegraphindia.com/1120324/jsp/odisha/story_15287406.jsp#.UfJfaI2bfmc Capital sways to Odissi creations.] [[The Daily Telegraph]], 24 March 2012.</ref> ਪੱਟਨਾਇਕ ਇੱਕ ਨਿਪੁੰਨ ਇਕੱਲੇ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਪੇਸ਼ਕਾਰ, ਦੋਨੋਂ ਹਨ। ਉਹ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਇਨੀਅਰ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ [[ਓਡੀਸ਼ਾ|ਉੜੀਸਾ]] ਦੀਆਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੈਨ-ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਉੜੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀਆਂ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਅਤੇ ਅਨਕੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/music/almost-there/article27298134.ece</ref> ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ [[ਕਥਕ]] ਡਾਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਕੱਟਕ, ਵੱਕਾਰੀ ਸ਼ੈਲਾਬਲਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ; ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੋਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉੜੀਸੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ (ਓਆਰਸੀ)<ref name="orc">{{Cite web|url=http://odissiresearchcentre.org/our_pride.html|title=Our Shining Stars|last=Odissi Research Centre|access-date=2020-03-25|archive-date=2021-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210508035743/http://odissiresearchcentre.org/our_pride.html|url-status=dead}}</ref> ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਪੱਟਨਾਇਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਓਡੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਗੁਰੂਆਂ / ਮਹਾਂਰਾਸਕਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫ਼ਰਕ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗੀ ਰਘੁਨਾਥ ਦੱਤਾ, ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਕੈਲੁਚਰਨ ਮੋਹਪਾਤਰਾ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਮਕੁਮ ਮੋਹੰਤੀ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਗੰਗਾਧਰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਰਮਣੀ ਰੰਜਨ ਜੇਨਾ ਅਤੇ ਦਯਾਨਿਧੀ ਦਾਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>https://www.veethi.com/india-people/kasturi_pattanaik-profile-12222-42.htm</ref> ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ., ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਵਜੋਂ ਉੜੀਸੀ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ;<ref name="orc"/> ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੋਡਲ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਗਠਨ-‘ਸੈਂਕਲਪ ’ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਸਭਿਆਚਾਰ) ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਸੈਨਕਾਲਪ ਵਿਚ, ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੇ ਉੜੀਸੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਚੈਨਲ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ <nowiki>''</nowiki> ਦੇਬਾਦਾਸੀ <nowiki>''</nowiki> ਦੇਬਾਦਾਸੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸਿਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕਲਾ ਹੈ।<ref name="bharatdiary.org"/> ਉਹ [[ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੋਰਡ|ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ]] ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਐਸਆਈਟੀ), ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਐਪੀਸੋਡ ਵੀ ਐਂਕਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਖਹਿਰਾਗੜ, ਇੰਦਰਾ ਦੀ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਿਆ (ਆਈਕੇਐਸਵੀਵੀ) ਦੇ ਉੜੀਸੀ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ ਬੀ.ਏ. (ਆਨਰਜ਼) ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਸਿਲੇਬਸ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ 'ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ' ਅਤੇ 'ਤੁਲਸੀ ਸਨਮਾਨ', ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾ ਕਲਾ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿਉਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। == ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ == ਪੱਟਨਾਇਕ ਅਜੇ ਵੀ 'ਸੰਕਲਪ' ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ,<ref>[http://www.sankalp.org/culture SANKALP.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130809002227/http://www.sankalp.org/culture|date=2013-08-09}}</ref> ਇੱਕ ਐਨ.ਜੀ.ਓ. "ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ" ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ "ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ" ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ [[ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ|ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ]] [[ਜੇ.ਐਸ. ਵਰਮਾ|ਜੇ.ਐਸ. ਵਰਮਾ ਕਰ]] [[ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ|ਰਹੇ ਹਨ]]। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਪੱਟਨਾਇਕ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |url=http://list.ly/list/1xD-kasturi-oddissi |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2020-03-25 |archive-date=2020-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325112859/https://list.ly/list/1xD-kasturi-oddissi |url-status=dead }}</ref> ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਪੈਲਵੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ : ** ''ਚਾਰੁਕੇਸ਼ੀ'' ** ''ਪੱਟਦੀਪ'' ** ''ਗਤਿ ਸੰਮੀਕ੍ਰੁਤਾ'' ** ''ਹੰਸਧੋਨੀ'' ** ''ਨਾਰਾਇਣੀ'' ** ''ਜਨਸਮਮੋਹਿਨੀ'' ** ''ਅਸਾਵਰੀ'' ** ''ਬਾਗੇਸ਼੍ਰੀ'' ** ''ਸੰਕਰਵਰਣ -1-ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ'' ** ''ਸੰਕਰਾਵਰਣ 2'' ** ''ਕੁਸ਼ਿਕ ਧਵਨੀ'' ** ''ਯੋਗ'' ਡਾਂਸ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ : * ''ਹਿਰਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਸਰਾ'' ( ''ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸਰ'' ''ਮੁਰਗਾ'' ) * ''ਯਾਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸ਼ਬਦ'' * ''ਰਸ ਟ੍ਰਾਈ'' * ''ਕੰਚੀ ਅਭਿਆਨ'' * ''ਚਿਤਰਾਂਗਦਾ'' * ''ਸਿਤਿਤਾਪ੍ਰਜਨਾ'' * ''ਸਬਰੀ ਉਪਾਖਿਆਨਮ'' == ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ. ਏਮਪੈਨਲਡ ਆਰਟਿਸਟ == ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਕਲਚਰਲ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ.) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। == ਸਨਮਾਨ == * ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਉੜੀਸਾ, 1997 ਦੇ ਕਟਕ ਵਿਖੇ "ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸਮਰਿਤੀ ਸੰਸਦ" ਤੋਂ * ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਪੁਰੀ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਣੂਪ੍ਰਿਯਾ ਸਮਰਿਤੀ ਸੰਮਾਨ ਤੋਂ ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਭਿਨੈ ਲਈ “ਅਭਿਨੰਦਨਿਕਾ - 1999” * ਸਾਲ 1987 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਫੇ ਅਤੇ 2000 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ * "ਦੇਬਾਦਾਸੀ ਸਨਮਾਨ" ਉਦਯਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਨੁਸਥਾਨ, 2003 ਤੋਂ * ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫਿਲਮ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ 2002 ਦੀਆਂ ਜਿੱਰੀਜ * 1999 ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਕੁਚੀਪੁਡੀ ਨਾਟਯਕਲਾ ਮੰਡਲੀ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ * ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਪੰਕਜ ਚਰਨ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਮਹਾਂਰੀ ਅਵਾਰਡ -2015,<ref>http://mail.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/kasturi-patnaik-gets-mahari-award.html{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=February 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਤਿਉਹਾਰ == * ਇੰਡੀਆ ਫੈਸਟੀਵਲ, [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ|ਯੂਐਸਐਸਆਰ]], 1987 * ਬਸੰਤ ਉਤਸਵ, [[ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ]], 1990 (ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਰ.)<ref>[http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/a-whiff-of-fresh-air/article3257194.ece ''The Hindu'']</ref> * ਕਲਿੰਗਾ ਬਾਲੀ ਯਾਤਰਾ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਜਕਾਰਤਾ, ਬਾਲੀ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ) * ਸੋਲੋ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ (ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ, [[ਚੀਨ ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ|ਚੀਨ]], ਜਪਾਨ), 1994 ** ਖਜੂਰਹੋ ਤਿਉਹਾਰ, 1992 ਅਤੇ 2007 ** ਏਕਮਰਾ ਉਤਸਵ, 2007 ** ਐਲੋਰਾ ਫੈਸਟੀਵਲ, 1991 ** ਨੀਸਾਗਾਂਧੀ ਤਿਉਹਾਰ, 1989 ** ਸੂਰਿਆ ਫੈਸਟੀਵਲ, 1990, 1992, 2010 ** ਸਿੱਧੇਂਦਰ ਯੋਗੀ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ, 1998, 1999, 2000 ** ਉਦਿਆ ਸ਼ੰਕਰ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, 2000 ** ਕਨਾਰਕ ਡਾਂਸ ਫੈਸਟੀਵਲ, 1989 ਤੋਂ 2004 ** ਕੋਂਰਕਾ ਨਾਤਾ ਮੰਡਪ ਫੈਸਟੀਵਲ, 1988 ** ਕੇਂਦਰੀ ਐਸ ਐਨ ਏ ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ ** ਯੁਵਾ ਨ੍ਰਿਤਾ ਉਤਸਵ, 1992, 1996, 2003 ** ਓਡੀਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, 2010 * ਉਤਕਲ ਦਿਵਸ-ਰੁੜਕੇਲਾ, 2010,<ref>http://www.business-standard.com/article/pti-stories/rsp-celebrates-utkal-dibas-114040200857_1.html</ref> 2014<ref>{{Cite web|url=http://www.thestatesman.net/news/47463-utkal-dibas-160-celebrated-in-rsp.html|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140416025724/http://www.thestatesman.net/news/47463-utkal-dibas-160-celebrated-in-rsp.html|archive-date=2014-04-16|access-date=2014-04-14}}</ref><ref>http://www.rourkelacity.com/top-news/odishi-nrutyangana-kasturinka-nrutya-pradarshana/#.Uz6XlL7NbeA</ref> * ਸੈਨਕਾਲਪ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੀਰੀਜ਼, ਮੈਸੂਰ 2010 ਅਤੇ ਬੇਂਗੂਲੁਰੂ 2010 * ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2010 * ਉੜੀਆ ਸਿਨੇਮਾ 75 ਸਾਲਾ ਜਸ਼ਨ ਦਿਵਸ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ, 2011 * ਉਤਕਲ ਦੇਵਾਸ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, 2011 * ਭੋਪਾਲ, 2011, ਗੁਰੂ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੀ 150 ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰੇਗੰਢ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ * ਬੈਤਵਾ ਮਹੋਤਸਵ, ਵਿਦਿਸ਼ਾ, 2011 * ਸਤਨਾ ਮਹੋਤਸਵ, ਸਤਨਾ, 2012 * ਉੜੀਸੀ ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਕ੍ਰਿਏਸ਼ਨਜ਼ 'ਤੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਕੌਮੀ ਤਿਉਹਾਰ, 2012<ref>{{Cite web |url=http://odisha.360.batoi.com/2011/12/22/innovations-within-the-tradition-fourth-day-of-odissi-international/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2020-03-25 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111155029/http://odisha.360.batoi.com/2011/12/22/innovations-within-the-tradition-fourth-day-of-odissi-international/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.webindia123.com/news/articles/India/20120318/1948410.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2020-03-25 |archive-date=2014-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112160303/http://news.webindia123.com/news/articles/India/20120318/1948410.html |url-status=dead }}</ref> * ਕਨਾਰਕ ਫੈਸਟੀਵਲ, 2012<ref>{{Cite web|url=http://orissatourism.gov.in/new/konfestival1.htm|title=Orissa Tourism|archive-url=https://web.archive.org/web/20130830141812/http://orissatourism.gov.in/new/konfestival1.htm|archive-date=30 August 2013|access-date=26 July 2013}}</ref> * ਖਜੁਰਾਹੋ ਤਿਉਹਾਰ, 2014<ref>{{Cite web|url=http://khajurahodancefestival.com/festival-2014.php|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222032012/http://khajurahodancefestival.com/festival-2014.php|archive-date=22 February 2014|access-date=12 February 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=48571|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314142442/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=48571|archive-date=14 March 2014|access-date=14 March 2014}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/kasturi-presents-scintillating-odissi-at-khajuraho-fest.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2020-03-25 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304032517/http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/kasturi-presents-scintillating-odissi-at-khajuraho-fest.html |url-status=dead }}</ref> == ਖੋਜ == ਕਸਤੂਰੀ ਪੱਟਨਾਇਕ ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਆਡੀਨੇਟਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ “ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ (ਐੱਸ. ਐੱਨ. ਐੱਨ.) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਧਿਐਨ”।<ref>http://planningcommission.gov.in/reports/sereport/ser/ser_sna.pdf</ref> ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੁੱਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] * [[ਉੜੀਸੀ]] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966]] nk2tw1za9qgle7cnq2sygk8qxkdqkc7 0 134255 844165 623341 2026-08-09T08:35:59Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844165 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਕਲਿਆਣੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ|image=Kalyani_Pramod_Balakrishnan,_Tamil_Nadu,_at_a_function,_on_the_occasion_of_the_International_Women%E2%80%99s_Day,_at_Rashtrapati_Bhavan,_in_New_Delhi_(cropped).jpg|alt=Woman holding framed certificate|caption=[[ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਿਆਂ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ|birth_date=|birth_place=|nationality=[[ਭਾਰਤੀ]]|occupation=ਕੱਪੜਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ|known_for=}}'''ਕਲਿਆਣੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ''' [[ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ|ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਦੇ [[ਚੇਨਈ]] ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤਹਿਤ ਜੁਲਾਹਿਆ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ 2016 ਦੇ [[ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਦੀ ਵਿਜੈਤਾ ਹੈ। == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਕਲਿਆਣੀ ਪ੍ਰਮੋਦ ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ [[ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref name="CAIN">{{Cite web|url=https://cain.ulster.ac.uk/conflicttextiles/search-quilts2/fulltextiles1/?id=209|title=Textile details|website=CAIN|access-date=14 January 2021}}</ref> ਉਸਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਖੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੁਟੀਕ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name="UPSC">{{Cite web|url=https://www.upscsuccess.com/nari-shakti-puraskar-2016/#ms_kalyani_pramod_balakrishnan_tamil_nadu|title=Nari Shakti Puraskar 2016|date=10 March 2017|website=UPSCSuccess|access-date=14 January 2021|archive-date=6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406162208/https://www.upscsuccess.com/nari-shakti-puraskar-2016/#ms_kalyani_pramod_balakrishnan_tamil_nadu|url-status=dead}}</ref> 1995 ਵਿਚ ਉਸਨੇ 'ਸਰਵਾਈਵਲ ਇਨ ਡੇਲੀ ਲਾਇਫ਼' ਨਾਮੀ ਇਕ ਰਜਾਈ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="CAIN2">{{Cite web|url=https://cain.ulster.ac.uk/conflicttextiles/search-quilts2/fullevent1/?id=56|title=Event details|website=CAIN|access-date=14 January 2021}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਬਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿਖੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ [[ਤਮਿਲ਼ ਨਾਡੂ|ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ]] ਦੇ 13 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ 19,500 ਜੁਲਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸਵੈਲੀਨਤਾ ਜਾਂ ਸੇਰਬ੍ਰਲ ਪੈਲਸੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੁਣਾਈ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।<ref name="GY">{{Cite news|url=https://gulf-times.com/content/pdf/Dailynewspaper/Main2017_3_13486975.PDF|title=‘Nari Shakti’ awards for four from state|date=13 March 2017|work=Gulf Times|access-date=14 January 2021|page=24|archive-date=28 ਜਨਵਰੀ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128105050/https://www.gulf-times.com/content/pdf/Dailynewspaper/Main2017_3_13486975.PDF|dead-url=yes}}</ref> ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] [[ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ]] ਤੋਂ 2016 ਦਾ [[ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।<ref name="Hindu">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/four-from-state-receive-nari-shakti-awards/article17430682.ece|title=Four from State receive Nari Shakti awards|last=Special correspondent|date=9 March 2017|work=The Hindu|access-date=14 January 2021|language=en-IN}}</ref> == ਹਵਾਲੇ ==   [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੈਤਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] k0ybg8nrfmuhkxh0btibkgiydpl93j5 3 135665 844144 840778 2026-08-08T16:28:29Z ~2026-43620-04 61427 /* Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 844144 wikitext text/x-wiki Dharampreet Singh Dhami Dharampreet Singh Dhami is an entrepreneur, social development advocate, and contributor from Punjab, India. His interests include financial services, entrepreneurship, rural development, environmental sustainability, agriculture, community welfare, and digital innovation. He is actively involved in initiatives that promote financial inclusion, self-employment opportunities, capacity building, and sustainable development. Dhami is particularly interested in supporting rural communities through awareness programs, skill development, environmental conservation campaigns, and collaborative projects involving government institutions, financial organizations, and civil society groups. On Wikipedia, he aims to contribute to the development of high-quality Punjabi-language content and to support the free sharing of knowledge. His focus areas include social development, agriculture, environmental issues, public policy, finance, and regional topics related to Punjab. Areas of Interest * Entrepreneurship and Business Development * Banking and Financial Services * Rural and Agricultural Development * Environmental Conservation * Community Welfare * Digital Technologies * Education and Knowledge Sharing About Wikipedia Contributions This account is used for constructive participation in Wikimedia projects, improving content quality, and supporting the growth of free knowledge resources. "Knowledge grows when it is shared." == Introduction == Hello, my name is Dharampreet Singh Dhami. I am from Punjab, India. I am interested in entrepreneurship, financial services, rural development, environmental sustainability, and community welfare. I joined Wikipedia to contribute knowledge and support the growth of Punjabi-language content. I look forward to making meaningful contributions to the Wikipedia community. Thank you. [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-34714-98|&#126;2026-34714-98]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-34714-98|talk]]) 05:56, 14 ਜੂਨ 2026 (UTC) == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-43620-04|&#126;2026-43620-04]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-43620-04|talk]]) 16:28, 8 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) m3o8nsdu38bhxp8nkm28esnx51elp46 844145 844144 2026-08-08T16:45:50Z ~2026-43620-04 61427 /* */ 844145 wikitext text/x-wiki Dharampreet Singh Dhami Dharampreet Singh Dhami is an Indian agriculture-sector entrepreneur and rural development professional associated with agricultural project development, post-harvest management, farmer infrastructure, livestock projects and rural enterprise development in Punjab, India. He is associated with MIKKVO and Mission Ik Kadam Kudrat Vall. Early life and education Dharampreet Singh Dhami is associated with Punjab and has an academic background in agriculture and law. His professional interests have focused on agriculture, rural enterprise development, agricultural finance and implementation of government-supported agricultural projects. Career Dhami has worked in the agricultural project-development sector, with an emphasis on helping farmers and rural entrepreneurs develop bankable projects and access institutional finance. His areas of work have included: - agricultural infrastructure development; - post-harvest management and value addition; - livestock and dairy development; - goat farming projects; - food processing and agricultural enterprises; - biomass and crop-residue utilisation; - farm mechanisation and Custom Hiring Centres; - Farmer Producer Organisations and Producer Companies; and - project development under government schemes and institutional finance. MIKKVO Dhami is associated with MIKKVO, an agriculture-focused organisation working in agricultural consultancy, project development and implementation, post-harvest services and farmer-oriented enterprise development. The organisation's activities have included development and facilitation of projects relating to livestock farming, agricultural infrastructure, processing, storage, packaging, biomass utilisation and farmer collectives. Dhami has also worked on projects involving government-supported financing and subsidy programmes, including the Agriculture Infrastructure Fund (AIF), National Livestock Mission (NLM), PMEGP, PMMY/Mudra and other agricultural and rural-development financing mechanisms. Mission Ik Kadam Kudrat Vall Dhami is associated with Mission Ik Kadam Kudrat Vall, a registered society based in Punjab. The organisation's stated areas of interest include sustainable agriculture, ecological conservation, native seeds, animal husbandry, biodiversity, water conservation, rural employment and awareness related to environmental and agricultural issues. Agriculture and rural development initiatives Dhami's work has included development of farmer-oriented business models intended to connect agricultural production with infrastructure, processing, value addition and organised markets. One area of focus has been crop-residue utilisation, including the development of biomass aggregation and pelletisation concepts intended to create commercial value from agricultural residue while contributing to residue-management efforts. Another area of work has been development of livestock enterprises, including dairy and goat-farming infrastructure and related financial/project documentation. Producer organisations and farmer aggregation Dhami has promoted the use of Producer Organisations, Producer Companies and Farmer Producer Companies as mechanisms for aggregating farmers and developing collective agricultural enterprises. Proposed activities have included aggregation of agricultural produce, post-harvest management, processing, value addition, marketing and development of agricultural infrastructure. Government schemes and institutional finance A significant part of Dhami's professional work has involved preparation and facilitation of agricultural project proposals for institutional finance. Projects have been developed with reference to schemes and financing mechanisms including: - Agriculture Infrastructure Fund (AIF); - National Livestock Mission (NLM); - Animal Husbandry Infrastructure Development Fund (AHIDF); - Prime Minister's Employment Generation Programme (PMEGP); - Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY); and - other bank-financed agricultural and rural-enterprise programmes. Vision Dhami has advocated an agriculture-development model in which farmers are connected not only with primary production but also with infrastructure, processing, value addition, finance and organised markets. His broader approach focuses on developing rural areas as centres of agricultural production, processing and enterprise development. See also * Agriculture in Punjab, India * Farmer Producer Organisation * Agriculture Infrastructure Fund * National Livestock Mission * Agricultural waste management * Biomass * Rural development in India References Important: The following section must contain independent, reliable sources before this biography is submitted to Wikipedia. 1. Independent newspaper/article covering Dharampreet Singh Dhami's work. 2. Independent publication covering MIKKVO or a specific project. 3. Government publication/document independently identifying his role or work. 4. Reputable publication covering a farmer-development or rural-development initiative associated with him. 5. Published source documenting any award, recognition or institutional appointment claimed in the article. External links * Official MIKKVO website: [insert verified official website] * Mission Ik Kadam Kudrat Vall: [insert verified official page] * Wikimedia Commons category: [if available] --- Infobox format Name: Dharampreet Singh Dhami Occupation: Agriculture-sector entrepreneur; Rural development professional Known for: Agricultural project development and farmer-oriented rural enterprise initiatives Organisation: MIKKVO Other organisation: Mission Ik Kadam Kudrat Vall Location: Punjab, India Photograph Recommended file: "Dharampreet_Singh_Dhami.jpg" The photograph should be uploaded to Wikimedia Commons with an appropriate copyright/free-use licence before being used in the article. Caption: Dharampreet Singh Dhami Alt text: Dharampreet Singh Dhami at a public/professional event. == Introduction == Hello, my name is Dharampreet Singh Dhami. I am from Punjab, India. I am interested in entrepreneurship, financial services, rural development, environmental sustainability, and community welfare. I joined Wikipedia to contribute knowledge and support the growth of Punjabi-language content. I look forward to making meaningful contributions to the Wikipedia community. Thank you. [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-34714-98|&#126;2026-34714-98]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-34714-98|talk]]) 05:56, 14 ਜੂਨ 2026 (UTC) == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-43620-04|&#126;2026-43620-04]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-43620-04|talk]]) 16:28, 8 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) 0ts47giyja1trzp3boyqkzkkbtxp2mp 844146 844145 2026-08-08T16:46:59Z ~2026-43620-04 61427 /* */ 844146 wikitext text/x-wiki Dharampreet Singh Dhami Dharampreet Singh Dhami is an Indian agriculture-sector entrepreneur and rural development professional associated with agricultural project development, post-harvest management, farmer infrastructure, livestock projects and rural enterprise development in Punjab, India. He is associated with MIKKVO and Mission Ik Kadam Kudrat Val. Early life and education Dharampreet Singh Dhami is associated with Punjab and has an academic background in agriculture and law. His professional interests have focused on agriculture, rural enterprise development, agricultural finance and implementation of government-supported agricultural projects. Career Dhami has worked in the agricultural project-development sector, with an emphasis on helping farmers and rural entrepreneurs develop bankable projects and access institutional finance. His areas of work have included: - agricultural infrastructure development; - post-harvest management and value addition; - livestock and dairy development; - goat farming projects; - food processing and agricultural enterprises; - biomass and crop-residue utilisation; - farm mechanisation and Custom Hiring Centres; - Farmer Producer Organisations and Producer Companies; and - project development under government schemes and institutional finance. MIKKVO Dhami is associated with MIKKVO, an agriculture-focused organisation working in agricultural consultancy, project development and implementation, post-harvest services and farmer-oriented enterprise development. The organisation's activities have included development and facilitation of projects relating to livestock farming, agricultural infrastructure, processing, storage, packaging, biomass utilisation and farmer collectives. Dhami has also worked on projects involving government-supported financing and subsidy programmes, including the Agriculture Infrastructure Fund (AIF), National Livestock Mission (NLM), PMEGP, PMMY/Mudra and other agricultural and rural-development financing mechanisms. Mission Ik Kadam Kudrat Vall Dhami is associated with Mission Ik Kadam Kudrat Vall, a registered society based in Punjab. The organisation's stated areas of interest include sustainable agriculture, ecological conservation, native seeds, animal husbandry, biodiversity, water conservation, rural employment and awareness related to environmental and agricultural issues. Agriculture and rural development initiatives Dhami's work has included development of farmer-oriented business models intended to connect agricultural production with infrastructure, processing, value addition and organised markets. One area of focus has been crop-residue utilisation, including the development of biomass aggregation and pelletisation concepts intended to create commercial value from agricultural residue while contributing to residue-management efforts. Another area of work has been development of livestock enterprises, including dairy and goat-farming infrastructure and related financial/project documentation. Producer organisations and farmer aggregation Dhami has promoted the use of Producer Organisations, Producer Companies and Farmer Producer Companies as mechanisms for aggregating farmers and developing collective agricultural enterprises. Proposed activities have included aggregation of agricultural produce, post-harvest management, processing, value addition, marketing and development of agricultural infrastructure. Government schemes and institutional finance A significant part of Dhami's professional work has involved preparation and facilitation of agricultural project proposals for institutional finance. Projects have been developed with reference to schemes and financing mechanisms including: - Agriculture Infrastructure Fund (AIF); - National Livestock Mission (NLM); - Animal Husbandry Infrastructure Development Fund (AHIDF); - Prime Minister's Employment Generation Programme (PMEGP); - Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY); and - other bank-financed agricultural and rural-enterprise programmes. Vision Dhami has advocated an agriculture-development model in which farmers are connected not only with primary production but also with infrastructure, processing, value addition, finance and organised markets. His broader approach focuses on developing rural areas as centres of agricultural production, processing and enterprise development. See also * Agriculture in Punjab, India * Farmer Producer Organisation * Agriculture Infrastructure Fund * National Livestock Mission * Agricultural waste management * Biomass * Rural development in India References Important: The following section must contain independent, reliable sources before this biography is submitted to Wikipedia. 1. Independent newspaper/article covering Dharampreet Singh Dhami's work. 2. Independent publication covering MIKKVO or a specific project. 3. Government publication/document independently identifying his role or work. 4. Reputable publication covering a farmer-development or rural-development initiative associated with him. 5. Published source documenting any award, recognition or institutional appointment claimed in the article. External links * Official MIKKVO website: [insert verified official website] * Mission Ik Kadam Kudrat Vall: [insert verified official page] * Wikimedia Commons category: [if available] --- Infobox format Name: Dharampreet Singh Dhami Occupation: Agriculture-sector entrepreneur; Rural development professional Known for: Agricultural project development and farmer-oriented rural enterprise initiatives Organisation: MIKKVO Other organisation: Mission Ik Kadam Kudrat Vall Location: Punjab, India Photograph Recommended file: "Dharampreet_Singh_Dhami.jpg" The photograph should be uploaded to Wikimedia Commons with an appropriate copyright/free-use licence before being used in the article. Caption: Dharampreet Singh Dhami Alt text: Dharampreet Singh Dhami at a public/professional event. == Introduction == Hello, my name is Dharampreet Singh Dhami. I am from Punjab, India. I am interested in entrepreneurship, financial services, rural development, environmental sustainability, and community welfare. I joined Wikipedia to contribute knowledge and support the growth of Punjabi-language content. I look forward to making meaningful contributions to the Wikipedia community. Thank you. [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-34714-98|&#126;2026-34714-98]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-34714-98|talk]]) 05:56, 14 ਜੂਨ 2026 (UTC) == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO == Dharampreet Singh Dhami Born: [date, if reliably sourced] Occupation: Entrepreneur Known for: Agriculture and rural enterprise initiatives Organization: MIKKVO [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-43620-04|&#126;2026-43620-04]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-43620-04|talk]]) 16:28, 8 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) 1g35wf372n7pp8ytq1jhx2jukdh2feh 844150 844146 2026-08-08T17:18:57Z Morkoz 60750 Restored revision 567151 by [[Special:Contributions/New user message|New user message]] ([[User talk:New user message|talk]]) (TwinkleGlobal) 844150 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Dharampreet singh Dhami}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:52, 14 ਜੂਨ 2021 (UTC) 0vny8ju51hjjashi7358v123ps7qejo 0 138537 844163 838704 2026-08-09T07:12:17Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844163 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = Aishveryaa Nidhi |image = Aishveryaa Nidhi.jpg | caption = Aishveryaa Nidhi ऐश्वेर्या निधि | occupation = Actor, director, producer, writer | birth_place = New Delhi | nationality = Australian }} '''ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਨਿਧੀ''' (ऐश्वेर्या निधि) ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ [[ਅਦਾਕਾਰ]], ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.aishveryaanidhi.com/aishveryaa-nidhi/|title=About|last=Nidhi|first=Aishveryaa|website=Aishveryaanidhi|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403062443/http://www.aishveryaanidhi.com/aishveryaa-nidhi/|archive-date=3 April 2019|access-date=11 May 2015}}</ref> ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਰਟ ਐਂਡ ਸਵੀਟ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਐਂਡ ਸਵੀਟ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="kumar">{{Cite news|url=http://www.theistimes.com/abhinay-honoured-with-st-george-community-group-of-the-year-award-for-2014/|title=Abhinay honoured with St.George "community group of the year" award for 2014|last=Ashok Kumar|work=Theistimes|access-date=11 May 2015|archive-date=21 ਅਗਸਤ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150821041539/http://www.theistimes.com/abhinay-honoured-with-st-george-community-group-of-the-year-award-for-2014/|url-status=dead}}</ref><ref name="Kishore">{{Cite news|url=https://www.bollyoz.com/single-post/2015/09/19/Short-N-Sweet-Bollywood-Festival-in-Sydney/|title=Short-N-Sweet-Bollywood-Festival-in-Sydney|last=Vikrant Kishore|work=www.bollyoz.com|access-date=15 June 2017}}</ref><ref name="Singh">{{Cite news|url=http://www.indianlink.com.au/so-you-think-you-can-dance?26March2015|title=so-you-think-you-can-dance/|last=Astha Singh|work=Indian Link|access-date=15 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804231754/http://www.indianlink.com.au/so-you-think-you-can-dance/?26March2015|archive-date=4 August 2018}}</ref> ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਧਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ [[ਬਿਆਸ (ਰਿਸ਼ੀ)|ਵਿਆਸ]] ਦੇ [[ਮਹਾਂਕਾਵਿ|ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ]] [[ਮਹਾਂਭਾਰਤ]] ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਗੰਧਾਰੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਉਹ [[ਸਿਡਨੀ]] ਵਿੱਚ ਅਭਿਨਯ ਸਕੂਲ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.theleader.com.au/story/1308948/nurturing-hindi-culture/|title=Nurturing Hindi culture|website=The Leader|publisher=Maria Galinovic|access-date=13 May 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.sbs.com.au/news/article/2016/01/19/first-day-indian-actor-bringing-traditional-dance-and-theatre-australia/|title=first day indian actor bringing traditional dance and theatre australia|last=Rachael Hocking|access-date=25 Feb 2017|archive-date=19 ਫ਼ਰਵਰੀ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170219022810/http://www.sbs.com.au/news/article/2016/01/19/first-day-indian-actor-bringing-traditional-dance-and-theatre-australia|dead-url=yes}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ [[ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 2001 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ [[ਆਕਲੈਂਡ]], [[ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ]] ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਿਡਨੀ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="migration">{{Cite web|url=http://www.migrationheritage.nsw.gov.au/moving/moving-stories/aishveryaa-nidhi-interview/|title=Aishveryaa Nidhi's migration story (video)|website=Migration Heritage Centre|publisher=NSW Migration Heritage Centre and Hurstville City Library, Museum & Gallery.|access-date=12 May 2015|archive-date=23 ਜੂਨ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623100501/http://www.migrationheritage.nsw.gov.au/moving/moving-stories/aishveryaa-nidhi-interview/|url-status=dead}}</ref> ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੌਰਿਆ ਨਿਧੀ, ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੈ। == ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ == ਉਸਨੇ ਸਿਡਨੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੌਨ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਲੇਵੀਆਥਨ ਦੇ 2010 ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਸਟਾਊਨ ਆਰਟਸ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਨਾਟਕ ਦ ਅਦਰ ਵੇਅ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਅਭਿਨਯ ਸਕੂਲ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮਿੰਗ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਟਕ ਗੰਧਾਰੀ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ [[ਮਹਾਂਕਾਵਿ|ਹਿੰਦੂ ਮਹਾਂਕਾਵਿ]] [[ਮਹਾਂਭਾਰਤ]] ਤੋਂ [[ਗੰਧਾਰੀ (ਪਾਤਰ)|ਗੰਧਾਰੀ]] ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ [[ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ]] ਦੁਆਰਾ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਆਰਟ, ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.theistimes.com/aishveryaa-nidhi-performs-in-short-worlds-biggest-festival-of-ten-minute-plays/|title=Aishveryaa Nidhi-starrer Mandragora wins Short & Sweet festival WK I|website=Theistimes|publisher=Ashok Kumar|access-date=12 May 2015|archive-date=25 ਮਾਰਚ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120325065301/http://www.theistimes.com/aishveryaa-nidhi-performs-in-short-worlds-biggest-festival-of-ten-minute-plays/|url-status=dead}}</ref> ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ,<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/nri/art-culture/Mahabharata-through-the-eyes-of-Gandhari/articleshow/14339267.cms|title=Mahabharata, through the 'eyes' of Gandhari|last=Ipshita Mitra|work=Times of India|access-date=13 May 2015}}</ref> ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਲਖਨਊ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ,<ref>{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120622/asrtrib.htm#5|title=Bringing Gandhari alive as a rebel|last=Neha Saini|work=Tribune India|access-date=13 May 2015}}</ref> ਜੈਪੁਰ, ਜੋਧਪੁਰ, ਮੁੰਬਈ <ref>{{Cite web|url=http://dnasyndication.com/showarticlerss.aspx?nid=zmMzylP1249g1btVwusv7A11O0Zb9J0aYif1pe/c10A=|title=A women of many shades|website=DNA|publisher=DNA correspondent|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304084257/http://dnasyndication.com/showarticlerss.aspx?nid=zmMzylP1249g1btVwusv7A11O0Zb9J0aYif1pe%2Fc10A%3D|archive-date=4 March 2016|access-date=25 Feb 2017}}</ref> ਸਿਡਨੀ ਫਰਿੰਜ ਫੈਸਟੀਵਲ<ref>{{Cite web|url=http://www.artnewsportal.com/art-news/indian-drama-festival-in-sydney-fringe|title=Indian Drama Festival in Sydney Fringe|website=Art News Portal|access-date=25 Feb 2017}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਅਤੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਰਿੰਜ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਨ ਮੈਨ ਸ਼ੋਅ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ''ਗੰਧਾਰੀ'' ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2009 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਡੇਵਿਡ ਸ਼ਾਰਪ ਦੇ ''ਮੈਂਡਰਾਗੋਰਾ'' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਟ ਐਂਡ ਸਵੀਟ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਸ ਮਿੰਟ ਦਾ ਨਾਟਕ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਮੰਗਰਾਗੋਰਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਾਲਾ ਫਾਈਨਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਧੀ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ 'ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.australianstage.com.au/news/sydney/a-safe-pair-of-hands-wins-short--sweet-2009-2267.html|title=A Safe Pair Of Hands Wins SHORT+SWEET 2009|work=Australian Stage reporter|access-date=17 August 2015|archive-date=23 ਸਤੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923181557/http://www.australianstage.com.au/news/sydney/a-safe-pair-of-hands-wins-short--sweet-2009-2267.html|url-status=dead}}</ref> ਕੈਰੀ ਪੇਪਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ 'ਆਇਰਿਸ਼ ਸਟੂ' ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟ+ਸਵੀਟ, ਸਿਡਨੀ 2014 ਵਿੱਚ ਪੀਪਲਜ਼ ਚੁਆਇਸ ਸ਼ੋਅਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://publictelegraph.com/abhinays-talent-win-accolades-at-shortsweet-festival/|title=Shveata Chandel Singh|last=Shveata Chandel Singh|work=Public Telegraph|access-date=25 Feb 2017|archive-date=11 ਨਵੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111223438/http://publictelegraph.com/abhinays-talent-win-accolades-at-shortsweet-festival/|dead-url=yes}}</ref> ਉਹ 2006 ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਯੂ.ਐਸ. ਫ਼ਿਲਮ ''ਬਿਓਂਡ ਲਾਈਫ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.theistimes.com/hone-your-skills-as-a-script-writer/|title=Hone Your Skills as a Script Writer|last=Ashok Kumar|work=TheIndianSubContinentTimes|access-date=11 May 2015}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਉਸਨੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਰੇਡੀਓ ਸ਼ੋਆਂ ਲਈ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="colour">{{Cite web|url=http://www.theindiansun.com.au/colour-bar-aishwarya-nidhi-sydney-theatre-indians-in-sydney/|title=Colour No Bar|website=The Indian Sun|publisher=Poornima Koonath|access-date=12 May 2015}}</ref> ਨਿਧੀ ਨੇ ਓਪੇਰਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਲੈਕਮੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਲਹਿਰ, ਜੈਸਚਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕਤਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.theindiansun.com.au/life-and-all-that-drama/|title=life-and-all-that-drama|last=Shveata Chandel Singh|work=TheIndianSun|access-date=25 Feb 2017}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] agv0bsmud4kxnc2khqz8ycr5e77u0bn 0 143839 844155 838680 2026-08-09T03:42:32Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844155 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Iqbal_Ashar_.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Iqbal_Ashar_.jpg/220px-Iqbal_Ashar_.jpg|thumb|ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ]] '''ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ<ref>{{Cite news|url=https://www.rekhta.org/Poets/iqbal-ashhar/all|title=/iqbal-ashhar/all|work=rekhta}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.shayarionlove.com/poet/iqbal-ashar/1/|title=iqbal-ashar/1/|work=shayarionlove}}</ref>''' ਉਰਦੂ: اشهر، اقبا ਹਿੰਦੀ ''': इक़बाल अशहर''' (ਜਨਮ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1965) ਕੁਚਾ ਚੇਲਨ, [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] [[ਉ੍ਰਦੂ|ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ]] ਦਾ ਕਵੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/261911-indo-pak-mushaira-in-dubai-today|title=indo-pak-mushaira-in-dubai-today|work=thenews|access-date=2022-08-05|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111202303/https://www.thenews.com.pk/archive/print/261911-indo-pak-mushaira-in-dubai-today|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.amarujala.com/kavya/irshaad/urdu-poet-iqbal-ashhar-ghazal-thehri-thehri-si-tabiyat-mein-rawani-aayi|title=kavya/irshaad/urdu-poet-iqbal-ashhar-ghazal-thehri-thehri-si-tabiyat-mein-rawani-aayi|work=amarujala}}</ref> ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ [[ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼]] ਅਤੇ ਸਕੀਨਾ ਖਾਤੂਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ;<ref>{{Cite news|url=http://id.loc.gov/authorities/names/n2010208458.html|title=names/n2010208458.html|work=id.loc.gov}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਪੱਛਮੀ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਅਮਰੋਹਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.rekhta.org/Poets/iqbal-ashhar/profile|title=iqbal-ashhar/profile|work=www.rekhta.org}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newsdogapp.com/hi/article/5c9e5a7e12313a7f0e96dcf1/?d=false|title=A Great Ghazal Of Famous Urdu Shayar Iqbal Ashhar|work=newsdogapp|access-date=2022-08-05|archive-date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610082938/https://www.newsdogapp.com/hi/article/5c9e5a7e12313a7f0e96dcf1/?d=false|dead-url=yes}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨਰਸਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਮਜਸ ਸਕੂਲ ਨੰਬਰ 1 ([[ਦਰਿਆਗੰਜ]]) ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [[ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜ]] ਤੋਂ [[ਉ੍ਰਦੂ|ਉਰਦੂ]] ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.darsaal.com/poetry/iqbal-ashhar/ghazal-shayari-in-hindi.html|title=iqbal-ashhar/ghazal-shayari-in-hindi|work=darsaal|access-date=2022-08-05|archive-date=2022-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220805130834/https://www.darsaal.com/poetry/iqbal-ashhar/ghazal-shayari-in-hindi.html|url-status=dead}}</ref> == ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ == ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ ਨੇ ਮਰਹੂਮ [[ਮੌਜ ਰਾਮਪੁਰੀ]] ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ 1998 ਵਿੱਚ ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸ਼ਾਇਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.sauress.com/en/saudigazette/1152219|title=An evening of poetic spirituality|work=.sauress.com}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਕਬਾਲ ਅਸ਼ਹਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ [[ਵਸੀਮ ਬਰੇਲਵੀ]], ਡਾਕਟਰ [[ਰਾਹਤ ਇੰਦੌਰੀ|ਰਾਹਤ ਇੰਦੋਰੀ]], [[ਅਨਵਰ ਜਲਾਲਪੁਰੀ]], [[ਮੇਰਾਜ ਫੈਜ਼ਾਬਾਦੀ]] ਅਤੇ [[ਮੁਨੱਵਰ ਰਾਣਾ]] ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਉਸਨੇ [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ|ਅਮਰੀਕਾ]], [[ਯੂ.ਕੇ|ਯੂਕੇ,]] ਯੂਏਈ, [[ਆਸਟਰੇਲੀਆ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]], [[ਸਿੰਗਾਪੁਰ]], ਕੇਐਸਏ<ref>{{Cite news|url=https://www.arabnews.com/node/1228106/corporate-news|title=Urdu poets to attend Dammam mushaira|work=arabnews}}</ref>, [[ਕੁਵੈਤ|ਕੁਵੈਤ,]] [[ਕਤਰ|ਕਤਰ,]] [[ਬਹਿਰੀਨ]], [[ਉਮਾਨ|ਓਮਾਨ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਆਦਿ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://saudigazette.com.sa/article/58123|title=Iqbal was in Jeddah to attend the "Annual Mushaira" organized by the Consulate General of India Thursday|work=saudigazette}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.arabnews.com/node/1064366/saudi-arabia|title=International mushaira in Dammam a big hit with expats|work=www.arabnews.com}}</ref> == ਕਿਤਾਬਾਂ == # ਧਨਕ ਤੇਰੇ ਖਯਾਲ ਕੀ (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ, 2005) # ਰਾਤਜਾਗੇ (ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਉਰਦੂ, 2010), # ਰਤਾਜਾਗੇ (ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ, 2013) # ਗ਼ਜ਼ਲ ਸਰਾਏ (ਕਵਿਤਾ ਚੋਣ) # ਉਰਦੂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਨਾਮ<ref>{{Cite news|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/urdu-gazals-and-songs-by-iqbal-ashar-MZA863/|title=rdu-gazals-and-songs-by-iqbal-ashar|work=exoticindiaart}}</ref><ref>{{Cite book|title=उर्दू है मेरा नाम: Urdu Gazals and Songs by Iqbal Ashar|publisher=RajPal|year=2019|location=Delhi}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.amazon.com/Urdu-Hai-Mera-Naam-Hindi-ebook/dp/B083VY3YB5|title=Urdu-Hai-Mera-Naam-Hindi-ebook|work=amazon}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references /> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1965]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ]] 0vflwp0einbkuawyrjj1x05caiath9q 0 153419 844171 763820 2026-08-09T09:46:58Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844171 wikitext text/x-wiki '''ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਯਾਦਵ''' [[ਗ਼ਾਜ਼ੀਪੁਰ|ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ]], [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ [[ਅਹੀਰ]] ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਸਲੀ [[ਭੋਜਪੁਰੀ ਬੋਲੀ|ਭੋਜਪੁਰੀ ਲੋਕ ਵਿਧਾ, ਬਿਰਹਾ]] ਗਾਉਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਉਹ [[ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਦੇ ਰਹੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.patrika.com/ghazipur-news/ex-sp-minister-kashinath-yadav-telling-importance-of-daughter-by-birha-1902438/|title=सपा के पूर्व राज्य मंत्री ने बिरहा गाकर बताया बेटियों का महत्व|last=Mishra|first=Sarveshwari|date=October 13, 2017|publisher=Patrika.com|language=Hindi}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। [[ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ [[ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ|ਕਾਂਸ਼ੀਰਾਮ]] ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ|ਐਮ.ਐਲ.ਸੀ.]] ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਬਸਪਾ ਛੱਡ ਕੇ [[ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ|ਯੂਪੀ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9105619.html|title=विजय को एमएलसी की उम्मीदवारी|date=April 6, 2012|publisher=[[Dainik Jagran]]|language=Hindi|access-date=ਫ਼ਰਵਰੀ 21, 2023|archive-date=ਫ਼ਰਵਰੀ 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208093841/https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9105619.html|url-status=dead}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਚ 2021 ਵਿੱਚ [[ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੈੱਲ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ <ref>{{Cite news|url=https://smart.livehindustan.com/lucknow/news/samajwadi-party-declares-kashinath-yadav-name-for-sp-national-president-of-cultural-cell-81616402784519.html|title=सपा ने काशीनाथ यादव को सांस्कृतिक प्रकोष्ठ का राष्ट्रीय अध्यक्ष किया घोषित|date=March 22, 2021|publisher=Livehindustan.com|language=Hindi|access-date=ਫ਼ਰਵਰੀ 21, 2023|archive-date=ਫ਼ਰਵਰੀ 8, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208093843/https://smart.livehindustan.com/lucknow/news/samajwadi-party-declares-kashinath-yadav-name-for-sp-national-president-of-cultural-cell-81616402784519.html|url-status=dead}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਪੀ ਦੀ ਰਾਜ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਨ ਮੰਡੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦ ਮੰਡੀ ਬੋਰਡ) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੀਐਮ ਅਖਿਲੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ [[ਮੁਲਾਇਮ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ]] ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਦਵ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ]] ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 2016 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ [[ਯਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/54-eminent-persons-named-for-up-s-yash-bharti-awards-116102300494_1.html|title=54 eminent persons named for UP's 'Yash Bharti' awards|date=October 23, 2016|publisher=[[Business Standard]]}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ]] 9fywo16hve1c7exlmsa2c29l9j457ok 0 153425 844160 818592 2026-08-09T04:53:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844160 wikitext text/x-wiki '''ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ''' ਇੱਕ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ/ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥੀਮਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਐਨੀਮੇਟਡ ਸਪੌਟਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://www.nfb.ca/animation/objanim/en/filmmakers/Ishu-Patel/overview.php|title=National Film Board Key Filmmakers: Ishu Patel|access-date=2006-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20060814025523/http://www.nfb.ca/animation/objanim/en/filmmakers/Ishu-Patel/overview.php|archive-date=14 August 2006|publisher=National Film Board}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/1999/99.11.01.html|title=Academy to Celebrate National Film Board of Canada Anniversary|date=1 November 1999|access-date=2006-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20051118214125/http://www.oscars.org/press/pressreleases/1999/99.11.01.html|archive-date=18 November 2005|publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences}}</ref> == ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ == ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1942 ਨੂੰ [[ਗੁਜਰਾਤ]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੜੌਦਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ MSU ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, [[ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ]], [[ਗੁਜਰਾਤ]] ਵਿਖੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਕਲਟੀ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ [[ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਗਿਰਾ ਸਾਰਾਭਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਰੇਅ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਈਮਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿ ਇੰਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Ishu Patel Animation & Photography &#124; My-Time-with-Henri-Cartier-Bresson &#124; 1 |url=https://www.ishupatel.com/PHOTOGRAPHY/My-Time-with-Henri-Cartier-Bresson/1/caption |access-date=2023-02-21 |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221185223/https://www.ishupatel.com/PHOTOGRAPHY/My-Time-with-Henri-Cartier-Bresson/1/caption |url-status=dead }}</ref> ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ [[ਫ਼ੋਰਡ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ|ਫੋਰਡ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ]] ਗ੍ਰਾਂਟ ਦੁਆਰਾ, ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬਾਸੇਲ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਮੇਨ ਗੇਵੇਰਬੇਸਚੁਲ ਵਿਖੇ ਆਰਮਿਨ ਹਾਫਮੈਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=Ishu Patel Animation & Photography &#124; ABOUT &#124; 1 |url=https://www.ishupatel.com/ABOUT/1/caption |access-date=2023-02-21 |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221185223/https://www.ishupatel.com/ABOUT/1/caption |url-status=dead }}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਇੱਕ [[ਰੌਕੇਫ਼ੈੱਲਰ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ|ਰੌਕਫੈਲਰ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ]] ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ, ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਉਹ NFB ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਗਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਲਈ NFB ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਧੀਨ ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਨੇ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਨੌਜਵਾਨ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਣਾਇਆ: ਐਬਸਟਰੈਕਟ ਫ਼ਿਲਮ ''ਪਰਸਪੈਕਟ੍ਰਮ'' ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਲਟੀਪਲ ਪਾਸਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਐਕਸਪੋਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਨੌਰਮਨ ਮੈਕਲਾਰੇਨ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ; ਫ਼ਿਲਮਾਂ ''ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ'' ਅਤੇ ''ਸਿਖਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ'' ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ, ਅੰਡਰ-ਲਾਈਟ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਨ; ''ਪੈਰਾਡਾਈਜ਼'' ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਡਰ-ਲਾਈਟ ਪਿਨ ਹੋਲ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ''ਦ ਬੀਡ ਗੇਮ'' ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਦਾ-ਜ਼ੂਮਿੰਗ-ਆਊਟਵਰਡ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੋਟੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ NHK ਅਤੇ [[ਯੂਨਾਈਟਡ ਕਿੰਗਡਮ|ਬ੍ਰਿਟੇਨ]] ਦੇ ਚੈਨਲ ਫੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ [[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ|ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬ੍ਰੌਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ]] ਲਈ ਸੇਸੇਮ ਸਟ੍ਰੀਟ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਦੋ ਆਸਕਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ, ਬਰਲਿਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਐਨੇਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰੀ, ਅਤੇ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਰਲਡ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਿਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0JSF/is_16_6/ai_30214756/print|title=United Nations of animation - National Film Board of Canada|last=Glassman|first=Marc|date=Summer 1997|access-date=2006-08-20|publisher=Take One|archive-date=2007-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311051411/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0JSF/is_16_6/ai_30214756/print|url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ 1977 ਦੀ ਫਿਲਮ ''ਬੀਡ ਗੇਮ'' ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.nfb.ca/portraits/hommage/drouin/html/en/portesouvertes_03/patel_01.html|title=National Film Board Corridors Open House - Ishu Patel Bead Game|access-date=2006-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20060515054254/http://www.nfb.ca/portraits/hommage/drouin/html/en/portesouvertes_03/patel_01.html|archive-date=15 May 2006|publisher=National Film Board}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0JSF/is_16_6/ai_30214833/print|title=O Canada: - Canadian animators|last=Simensky|first=Linda|date=Summer 1997|access-date=2006-08-20|publisher=Take One|author-link=Linda Simensky|archive-date=2004-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20041214151539/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m0JSF/is_16_6/ai_30214833/print|url-status=dead}}</ref> == ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ == ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਬੋਰਡ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਆਊਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕੇਪ ਡੋਰਸੈੱਟ ਦੇ ਇਨੂਇਟ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, [[ਘਾਨਾ]] ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ [[ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ]], [[ਕੋਰੀਆ]], ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਅਲਮਾ ਮੈਟਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਖੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। NFBC ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬੇਜ਼ਲਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਆਰਟ ਐਂਡ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਯਰੂਸ਼ਲਮ, ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਇਮੇਜ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਚਾਈਨਾ, ਬੀਜਿੰਗ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਸਾਊਥਵੈਸਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਨੈਸ਼ਨਲਿਟੀਜ਼, ਚੇਂਗਦੂ, ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ. ਈਸ਼ੂ ਪਟੇਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ ਅਤੇ 7ਵੀਂ ਮਾਸਕੋ, ਰੂਸ, ਨਵੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਾਰਟੂਨ ਫੈਸਟੀਵਲ 'ਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਕਲਾਸ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। । ਉਹ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ, ਨਨਯਾਂਗ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=ADM Research Lecture Series - 2013/2014 by NTU Libraries - Issuu |url=https://issuu.com/ntulibraries/docs/admrls1314 |access-date=2023-02-21 |archive-date=2023-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230221185222/https://issuu.com/ntulibraries/docs/admrls1314 |url-status=dead }}</ref> == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == * ''ਮੂਨਡਸਟ'' * ''ਡਿਵਾਇਨ ਫੇਟ'' * ''ਫਿਰਦੌਸ (ਪੈਰਾਡਾਇਸ)'' <ref name="cartoonresearch.com34">{{Cite web |title=Cartoons Considered For An Academy Award – 1984 - |url=http://cartoonresearch.com/index.php/cartoons-considered-for-an-academy-award-1984/ |website=cartoonresearch.com}}</ref> * ''ਟੌਪ ਪ੍ਰਿਓਰਿਟੀ'' * ''ਆਫਟਰਲਾਈਫ'' <ref name="cartoonresearch.com31">{{Cite web |title=Cartoons Considered For An Academy Award – 1978 - |url=http://cartoonresearch.com/index.php/cartoons-considered-for-an-academy-award-1978/ |website=cartoonresearch.com}}</ref> * ''ਬੀਡ ਗੇਮ'' <ref name="cartoonresearch.com21">{{Cite web |title=Cartoons Considered For An Academy Award – 1977 - |url=http://cartoonresearch.com/index.php/cartoons-considered-for-an-academy-award-1977/ |website=cartoonresearch.com}}</ref> * ''ਪਰਸਪੈਕਟ੍ਰਮ'' <ref name="cartoonresearch.com30">{{Cite web |title=Cartoons Considered For An Academy Award 1975 - |url=http://cartoonresearch.com/index.php/cartoons-considered-for-an-academy-award-1975/ |website=cartoonresearch.com}}</ref> <ref>[http://oddballfilms.blogspot.com/2016/11/strange-sinema-106-computeresque.html Oddball Films: Strange Sinema 106 - Computeresque: Experiments With Light + Technology - Thur. Nov. 17th - 8PM]</ref> * ''ਹਾਊ ਡੇਥ ਕਮ ਟੂ ਅਰਥ'' == ਅਵਾਰਡ == ''ਚੰਦਰਮਾ:'' * 2009: ਅਵਾਰਡ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ - ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ''50ਵੀਂ ਸਲਾਨਾ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ'', ਨਿਊਯਾਰਕ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1995: ਯੂਨੀਸੇਫ ਪ੍ਰਾਈਜ਼, ''ਓਟਵਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਓਟਾਵਾ, ਕੈਨੇਡਾ * 1995: ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ - ਈਕੋਲੋਜੀ, ''ਮੈਡੀਕਿਨੇਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਪਰਮਾ, ਇਟਲੀ * 1994: ਇਸ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਤਰ, ''ਐਨੇਸੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਐਨੇਸੀ, ਫਰਾਂਸ ''ਫਿਰਦੌਸ/ਪੈਰਾਡਾਇਸ:'' * 1985: ਸਰਵੋਤਮ ਐਨੀਮੇਟਡ ਸ਼ਾਰਟ ਲਈ ਆਸਕਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ, ''57ਵੀਂ ਸਲਾਨਾ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼'', ਹਾਲੀਵੁੱਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ <ref name="cartoonresearch.com34"/> * 1985: ਸਿਲਵਰ ਬੀਅਰ ਅਵਾਰਡ, ''35ਵਾਂ ਬਰਲਿਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਬਰਲਿਨ, ਜਰਮਨੀ * 1985: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜੂਰੀ ਅਵਾਰਡ, ''25ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਐਨੇਸੀ, ਫਰਾਂਸ * 1985: ਥੀਏਟਰੀਕਲ ਸ਼ਾਰਟ, ''ਮੈਲਬੌਰਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਮੈਲਬੌਰਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ * 1985: ''ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ 23ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਗਿਜੋਨ, ਸਪੇਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਵਾਰਡ ਸਰਵੋਤਮ ਫਿਲਮ * 1985: ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ, ''ਪਹਿਲਾ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਸੈਲੀਬ੍ਰੇਸ਼ਨ'', ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. ''ਟੌਪ ਪ੍ਰਿਓਰਿਟੀ:'' * 1983: ਬਲੂ ਰਿਬਨ ਹਿਊਮਨ ਕਨਸਰਨ ਅਵਾਰਡ, ''25ਵਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਨਿਊਯਾਰਕ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1982: ਸਰਵੋਤਮ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ, ''XXIV ਸੀਮਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੀ ਸਿਨੇਮਾ'', ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ, ਸਪੇਨ * 1982: ਮੈਰਿਟ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਨਤਾ, ''ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਫਿਲਮੈਕਸ'', ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. <nowiki><i id="mwmA">ਆਫਟਰਲਾਈਫ</i></nowiki>: * 1979: ਗ੍ਰੈਂਡ-ਪ੍ਰਿਕਸ, ''12ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਐਨੇਸੀ, ਫਰਾਂਸ * 1979: ਆਉਟਸਟੈਂਡਿੰਗ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ, ''ਲੰਡਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ * 1979: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ, ''ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਫਿਲਮੈਕਸ'', ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਅਮਰੀਕਾ * 1978: ਗ੍ਰੈਂਡ ਪ੍ਰਿਕਸ ਡੀ ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ''ਫੈਸਟੀਵਲ ਡੇਸ ਫਿਲਮਜ਼ ਡੂ ਮੋਂਡੇ'', ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕੋਰਟ ਮੈਟਰੇਜ, ਮਾਂਟਰੀਅਲ, ਕੈਨੇਡਾ * 1978: ਸਿਲਵਰ ਹਿਊਗੋ, ''14ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਅਮਰੀਕਾ * 1978: ਈਟ੍ਰੋਗ ਅਵਾਰਡ: ਸਰਵੋਤਮ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮ, ''ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ'', ਟੋਰਾਂਟੋ, ਕੈਨੇਡਾ ''ਬੀਡ ਗੇਮ'' * 1978: ਸਰਵੋਤਮ ਐਨੀਮੇਟਡ ਸ਼ਾਰਟ ਲਈ ਆਸਕਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ, ''ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਦੀ 50ਵੀਂ ਸਲਾਨਾ ਅਕੈਡਮੀ'', ਹਾਲੀਵੁੱਡ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ <ref name="cartoonresearch.com21"/> * 1978: ਬੈਸਟ ਸ਼ਾਰਟ ਫਿਕਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ, ''ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਰਟਸ'', ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ * 1978: ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਜੂਰੀ ਅਵਾਰਡ, ''ਗ੍ਰੇਟਰ ਮਿਆਮੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਮਿਆਮੀ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1978: ਅਵਾਰਡ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ, ''ਫ਼ਿਲਮ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਇੰਕ.'', ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1978: ਬਲੂ ਰਿਬਨ ਅਵਾਰਡ - ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਐਸੇ, ''20ਵਾਂ ਸਲਾਨਾ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਨਿਊਯਾਰਕ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1978: ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ - ਕਲਾ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ, ''ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਪੈਸੀਫਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ'', ਹੋਨੋਲੁਲੂ, ਯੂ.ਐਸ.ਏ. * 1977: ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਨਾਮ, ''ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਲੀਪਜ਼ੀਗ, ਜਰਮਨ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ == ਜਿਊਰੀਸ਼ਿਪ == * 2015: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ - ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ, ''18ਵਾਂ ਸ਼ੰਘਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਸ਼ੰਘਾਈ, ਚੀਨ * 2014: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਸਿਕਾਫ (ਸੀਓਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਰਟੂਨ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫੈਸਟੀਵਲ)'', ਸਿਓਲ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ * 2013: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਐਨੀਵੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਬੀਜਿੰਗ, ਚੀਨ * 2009: ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿਊਰੀ, ''ਏਟੀਉਡਾ ਅਤੇ ਅਨੀਮਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਕ੍ਰਾਕੋ, ਪੋਲੈਂਡ * 1997: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਸਿਕਾਫ (ਸੀਓਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਰਟੂਨ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫੈਸਟੀਵਲ)'', ਸਿਓਲ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ * 1995: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਵਿਗਿਆਨ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, ਭਾਰਤ। * 1990: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਲਘੂ ਅਤੇ ਐਨੀਮੇਟਡ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬੰਬੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਮੁੰਬਈ, ਭਾਰਤ। * 1987: ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿਊਰੀ, ''ਜ਼ਾਗਰੇਬ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ'', ਜ਼ਗਰੇਬ, ਕਰੋਸ਼ੀਆ * 1985: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਿਊਰੀ ਮੈਂਬਰ, ''ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ '85'', ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ, ਜਾਪਾਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ == * Herdeg, Walter (ed). ''Film & TV Graphics 2: An International Survey of the Art of Film Animation''. Zurich, Switzerland: The Graphis Press, 1976: 139-141. Print. * Bonneville, Leo (ed). ''Sequences: Animation at the National Film Board, Volume 23, Num 91, October 1978''. Montreal, Canada:NFBC, 1978: 129-145. Print. * Laybourne, Kit. ''The Animation Book''. New York, NY: Crown Publishers, 1979: 52, 247 and plates. Print. * Halas, John. ''Masters of Animation''. Salem House Pub, 1987: 68. Print. * Bendazzi, Giannalberto. ''Cartoons: One Hundred Years of Cinema Animation''. Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 1996: 270-271. Print. * Wiedemann, Julius (ed.) ''Animation Now!'' Los Angeles: Taschen, 2004: 200-209. Print. * Editions Glenat (ed.) ''Createurs & Creatures - 50 years of the Annecy International Animation Film Festival''. France: CITIA, Editions Glenat, 8 June 2010: 160-165. Print. == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://ishupatel.com/ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ] * Ishu Patel {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਫ਼ਟਾ ਜੇਤੂ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1942]] pg2bxw6mkzymgp0wc9rb15chuzkyhtb 0 161213 844143 841927 2026-08-08T16:12:46Z CharlieMehta 51764 Restored revision 833987 by [[Special:Contributions/CharlieMehta|CharlieMehta]] ([[User talk:CharlieMehta|talk]]): Another attempt of DOB gaming. 844143 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਕਾਦੰਬਰੀ ਜੇਠਵਾਨੀ | image = Kadambari Jethwani.jpg | alt = ਜੇਠਵਾਨੀ 2018 ਵਿੱਚ | caption = ਕਾਦੰਬਰੀ ਜੇਠਵਾਨੀ | birth_date = 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987<ref>{{Cite web |url=https://www.nmc.org.in/information-desk/indian-medical-register/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2024-10-17 |archive-date=2023-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230831102008/https://www.nmc.org.in/information-desk/indian-medical-register/ |url-status=dead }}</ref> | nationality = ਭਾਰਤੀ | alma_mater = ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ NHL ਮਿਉਂਸਪਲ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ: ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ, ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਸਰਜਰੀ <br>ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ<br> ਡਰੇਕਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ | occupation = ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ | height = 5 ਫੁੱਟ 6-ਇੰਚ (168 ਸੈ.ਮੀ.) | title = }} '''ਕਾਦੰਬਰੀ ਜੇਠਵਾਨੀ''' (ਜਨਮ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987) ਇੱਕ ਯੂਏਈ-ਅਧਾਰਤ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਯੂਐਸ-ਯੋਗ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਹੈ,<ref>{{Cite journal|last=Siddiqui|first=W. J.|last2=Khan|first2=M. Y.|last3=Rawala|first3=M. S.|last4=Jethwani|first4=K.|last5=Khan|first5=M. H.|last6=Alvarez|first6=C.|last7=Kashif|first7=R.|last8=Hasni|first8=S. F.|last9=Aggarwal|first9=S.|date=19 June 2019|title=Anti-thrombotic therapy strategies with long-term anticoagulation after percutaneous coronary intervention – a systematic review and meta-analysis|journal=Journal of Community Hospital Internal Medicine Perspectives|volume=9|issue=3|pages=203–210|doi=10.1080/20009666.2019.1611330|pmc=6586086|pmid=31258858}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Siddiqui|first=W. J.|last2=Iyer|first2=P.|last3=Aftab|first3=G.|last4=Zafrullah|first4=F.|last5=Zain|first5=M. A.|last6=Jethwani|first6=K.|last7=Mazhar|first7=R.|last8=Abdulsalam|first8=U.|last9=Raza|first9=A.|date=17 June 2019|title=Hydrocortisone Reduces 28-day Mortality in Septic Patients: A Systematic Review and Meta-analysis.|journal=Cureus|volume=11|issue=6|pages=e4914|doi=10.7759/cureus.4914|pmc=6692095|pmid=31423390}}</ref> ਐਚਐਸਸੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਟਾਪਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮੈਡੀਕਲ ਲੇਖਕ, ਸਾਬਕਾ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਧਾਰਕ, ਜੋ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ|ਹਿੰਦੀ]], ਤੇਲਗੂ, ਕੰਨੜ, ਮਲਿਆਲਮ ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Kadambari Jethwani Biography |url=https://www.imdb.com/name/nm7713614/bio?ref_=nm_ov_bio_sm |access-date=4 August 2016 |website=[[IMDb]]}}</ref> == ਫਿਲਮਾਂ == {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਭਾਸ਼ਾ ! class="unsortable" | ਨੋਟਸ |- | 2012 | ''ਸਾਡਾ ਅੱਡਾ'' <ref>{{Cite web |title=Loving on the edge |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article1383742.ece |access-date=4 August 2016 |website=[[The New Indian Express]] |archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817224816/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article1383742.ece |url-status=dead }}</ref> | ਰਿਧੀਮਾ | [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] | ਲੀਡ ਰੋਲ - ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ, ਕਾਹਕਕਸ਼ਨ ਆਰੀਅਨ ਵਜੋਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤੀ ਗਈ |- | 2012 | ''ਆਈ ਲਵ ਮੀ''<ref>{{Cite web |title=I Love Me (2012) – Cast & Crew |url=https://www.imdb.com/title/tt2631080/ |access-date=4 August 2016 |website=[[IMDb]]}}</ref> | ਸੂਜ਼ਨ | [[ਮਲਿਆਲਮ]] | |- | 2015 | ''ਓਈਜਾ'' <ref name="dedicated">{{Cite web |date=30 May 2016 |title="Ouija" Movie Director Raajkumar Reddy Interview – Movie Mint |url=http://www.moviemint.com/ouija-movie-director-raajkumar-reddy-interview/ |access-date=4 August 2016 |website=www.moviemint.com |archive-date=7 ਅਗਸਤ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807100206/http://www.moviemint.com/ouija-movie-director-raajkumar-reddy-interview/ |url-status=dead }}</ref> | ਨਿਹਾਰਿਕਾ | [[ਕੰਨੜ]] | ਲੀਡ ਰੋਲ |- | 2015 | ''ਓਹ ਯਾਰਾ ਐਵੈ ਐਵੈ ਲੁਟ ਗਿਆ'' | ਜਸਪ੍ਰੀਤ | [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] | [[ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ]] ਨਾਲ ਕੈਮਿਓ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ |- | 2016 | ''ਆਟਾ'' <ref>{{Cite web |date=31 August 2015 |title=Aata Telugu Movie 2016 |url=http://www.moviemint.com/aata-2015-latest-telugu-movie-posters/ |access-date=4 August 2016 |website=moviemint.com |archive-date=7 ਅਗਸਤ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160807101304/http://www.moviemint.com/aata-2015-latest-telugu-movie-posters/ |url-status=dead }}</ref> | ਨਿਹਾਰਿਕਾ | [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]] | ਲੀਡ ਰੋਲ |- |} == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ == * ਜੇਤੂ: ਓਪਨ [[ਗੁਜਰਾਤ|ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ]] ਅੰਡਰ-14 ਲੜਕੀਆਂ ਦਾ ਰੈਪਿਡ ਸ਼ਤਰੰਜ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ – ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ<ref>{{Cite web |title=I was apprehensive about working with two other girls |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/I-was-apprehensive-about-working-with-two-other-girls/articleshow/49600603.cms |access-date=4 August 2016 |website=[[Indiatimes.com]]}}</ref> * ਗੁਜਰਾਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 5ਵਾਂ ਰੈਂਕ - ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਰੈਂਕ - ਉੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ * ਜੇਤੂ: [[ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ (ਫੇਮਿਨਾ)|ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ]] ਗੁਜਰਾਤ, ਮਿਸ ਗੁਜਰਾਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮਿਸ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਟਾਈਮਜ਼<ref name="idlerelax">{{Cite web |title=Kahkkashan Aryan to debut in Bollywood |url=http://www.idlerelax.com/news/Kahkkashan-Aryan-to-debut-in-Bollywood_061211.html |access-date=4 August 2016 |website=Idlerelax.com |archive-date=26 ਜਨਵਰੀ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170126135412/http://www.idlerelax.com/news/Kahkkashan-Aryan-to-debut-in-Bollywood_061211.html |url-status=dead }}</ref> * ਵਿਜੇਤਾ: ਪੌਂਡਸ ਫੈਮਿਨਾ ਕਵਰ ਗਰਲ ਮੁਕਾਬਲਾ (ਫੇਸ ਆਫ ਰੈਡਿਅੰਸ), ਉਪਸਿਰਲੇਖ: ਜਸ਼ਨ ਇੰਡੀਅਨ ਬਿਊਟੀ, ਫਰੈਸ਼ ਫੇਸ, ਬੈਸਟ ਬਾਡੀ == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] kmi9lipfr8rli3bkqutjae1trmon8rs 0 161947 844158 695249 2026-08-09T04:49:50Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844158 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਈਸਵਰੀ ਰਾਓ | image = Easwari_Rao,_Prashanth_Neel,_Yash,_Srinidhi_Shetty_Promote_KGF_Chapter_2_in_Chennai.jpg | image_size = | caption = ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਨਿਧੀ ਸ਼ੈੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੇਜੀਐਫ 2 ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਾਓ | other_names = ਜਨਨੀ, ਵਿਜਯਸ਼੍ਰੀ, ਵੈਜਯੰਤੀ | death_date = | death_place = | years_active = {{Ubl | 1990–2005 | 2014–ਮੌਜੂਦ}} | spouse = | children = 2 }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਈਸਵਰੀ ਰਾਓ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Easwari Rao''') ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤੇਲਗੂ, ਤਾਮਿਲ, ਮਲਿਆਲਮ, ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Easwari-Rao-Interview/article17334484.ece|title=Easwari Rao: Smooth second coming|last=Chowdhary|first=Y. Sunita|date=20 February 2017|work=The Hindu|access-date=19 May 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 June 2018 |title=Kaala actress Easwari Rao on working with Rajinikanth: I feared I might end up playing his mother-Entertainment News, Firstpost |url=https://www.firstpost.com/entertainment/kaala-actress-easwari-rao-on-working-with-rajinikanth-i-feared-i-might-end-up-playing-his-mother-4496457.html |access-date=19 May 2021 |website=Firstpost}}</ref> ਉਸਨੇ 1990 ਤੋਂ 1999 ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ 2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਹਾਇਕ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਉਸਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਲ. ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਜੋੜੇ ਦੇ 2 ਬੱਚੇ ਹਨ: 1 ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 1 ਧੀ।<ref name="Deccan Chronicle">{{Cite web |last=Kavirayani |first=Suresh |date=18 June 2017 |title=Eswari Rao stages a comeback |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/180617/eswari-rao-stages-a-comeback.html |access-date=8 June 2018 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਈਸ਼ਵਰੀ ਰਾਓ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ''ਇੰਟਿੰਟਾ ਦੀਪਾਵਲੀ'' (1990) ਸੀ; ਉਹ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿਲਮ ''ਰਾਮਬੰਤੂ'' ਨਾਲ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਜਨਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੀਤੀ ''ਕਵਿਤਾਈ ਪਦੁਮ ਅਲਾਈਗਲ'' (1990) ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਵਿੱਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੀਤ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਲੂ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ''ਰਮਨ ਅਬਦੁੱਲਾ'' (1997) ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰੀ ਰਾਓ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਕੁੱਟਾਲੀ'' ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਗਲੈਮਰਸ ਸੀ। ਉਹ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ''ਗੁਰੂ ਪਾਰਵਈ'' (1998) ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਈਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਵੀ ਭਰਥਿਰਾਜਾ ਦੀ ''ਸਿਰਾਗੁਗਲ ਮੁਰੀਵਾਧਿਲਾਈ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="indolink1">{{Cite web |title=1997-98 Kodambakkam babies Page |url=http://www.indolink.com/tamil/cinema/People/97/Dec/kuttisp1.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201551/http://indolink.com/tamil/cinema/People/97/Dec/kuttisp1.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=17 August 2013 |publisher=Indolink.com}}</ref> ਤਮਿਲ ਫਿਲਮ ''ਅੱਪੂ'' (2000) ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ''ਕਾਲਾ'' (2018) ਵਿੱਚ ਸੇਲਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। == Awards and nominations == {| class="wikitable sortable" !ਅਵਾਰਡ ! ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! ਨਤੀਜਾ ! ਰੈਫ. |- | rowspan="1" | ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਰਾਜ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਚਰਿੱਤਰ ਕਲਾਕਾਰ |ਜਿੱਤਿਆ |- | rowspan="1" | ਬਿਹਾਈਂਡਵੁੱਡਸ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ | rowspan="3" | ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ | rowspan="1" |ਜਿੱਤਿਆ | rowspan="1" |<ref>{{Cite web |date=16 December 2018 |title=List of Winners for BGM Iconic Edition |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-winners-for-behindwoods-gold-medals-iconic-edition/gouri-kishan-best-debut-actor.html}}</ref> |- | rowspan="1" | ਆਨੰਦ ਵਿਕਟਨ ਸਿਨੇਮਾ ਅਵਾਰਡ | rowspan="1" |ਜਿੱਤਿਆ | rowspan="1" |<ref>{{Cite web |title=ஆனந்த விகடன் சினிமா விருதுகள் 2018 - திறமைக்கு மரியாதை |url=https://www.vikatan.com/anandavikatan/2019-jan-09/ananda-vikatan-awards/147306-ananda-vikatan-awards-2018.html}}</ref> |- | rowspan="1" | 8ਵਾਂ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ |ਜਿੱਤਿਆ |<ref>{{Cite web |title=Awards 2019 - SIIMA |url=https://siima.in/index.php/awards-2019/ |access-date=2023-04-08 |archive-date=2023-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230223151337/https://siima.in/index.php/awards-2019/ |url-status=dead }}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|00710545}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ]] gp5xq520mh97o5box0cgo4z2zp9ksbv 0 177619 844164 753763 2026-08-09T07:23:24Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844164 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | name = ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ | native_name_a = | native_name_r = | type = ਓ ਟੀ ਡੀ ਸੀ | seal = | seal_size = | seal_caption = | logo = | logo_size = | logo_caption = ਓ ਟੀ ਡੀ ਸੀ ਲੋਗੋ | image = | image_size = | image_caption = | formed = 1979<ref name=inception>{{cite web|title=Orissa Review August 2006|url=http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/Aug2006/engpdf/51-55.pdf|website=Government of Odisha, Official Portal|publisher=Gopinath Mohanty|access-date=20 May 2015}}</ref> | preceding1 = | preceding2 = <!-- (etc.) --> | dissolved = | superseding1 = | jurisdiction = [[ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ]] | headquarters = ਪੰਥਨਿਵਾਸ (ਪੁਰਾਣਾ ਬਲਾਕ), ਲੇਵਿਸ ਰੋਡ, [[ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ]] - 751014 | coordinates = {{coord|20|15|10.318|N|85|50|32.521|E|type:landmark|display=inline}} | motto = | employees = | budget = | minister1_name = Shri Jyoti Prakash Panigrahi<ref>{{cite web|title=Chief Minister's team|url=http://www.odisha.gov.in/cmodisha/mos_ind.asp|access-date=20 May 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Rs 2,500 cr investment needed for Odisha Tourism in next 5 years|url=http://odishasuntimes.com/58712/rs-2500-cr-investment-needed-odisha-tourism-next-5-years/|work=Odisha Sun Times|date=20 May 2015}}</ref> | minister1_pfo = ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- (etc.) --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- (etc.) --> | chief1_name = Shreemayee Mishra<ref>{{cite news|title=Shreemayee Mishra, OTDC Chairman|url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Narendra-Swain-OTDC-Chairman/2014/05/29/article2251305.ece|work=[[The New Indian Express]]|date=29 May 2014|access-date=3 ਦਸੰਬਰ 2023|archive-date=30 ਨਵੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151130021309/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Narendra-Swain-OTDC-Chairman/2014/05/29/article2251305.ece|url-status=dead}}</ref> | chief1_position = Chairman | chief2_name = Shri Sachin R Jadav IAS<ref>{{cite news|title=Odisha Government Effects Minor Reshuffle in Administration|url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Odisha-Government-Effects-Minor-Reshuffle-in-Administration/2015/05/02/article2794065.ece|work=[[The New Indian Express]]|date=2 May 2015|access-date=3 ਦਸੰਬਰ 2023|archive-date=4 ਦਸੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204040111/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Odisha-Government-Effects-Minor-Reshuffle-in-Administration/2015/05/02/article2794065.ece|url-status=dead}}</ref> | chief2_position = Managing Director <!-- (etc.) -->| chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = Odisha Tourism Department | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = <!-- (etc.) --> | keydocument1 = <!-- (etc.) --> | website = {{URL|otdc.in}} | map = | map_size = | map_caption = | footnotes = | agency_type = }} '''ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਓਟੀਡੀਸੀ)''' ਭਾਰਤ ਦੇ [[ਓਡੀਸ਼ਾ]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ [[ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ|ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ]] ਇੱਕ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 1979 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੌਜੂਦਾ ਟੂਰਿਸਟ ਬੰਗਲੇ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਫਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। OTDC ਦੇ ਟੂਰਿਸਟ ਬੰਗਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਥਨਿਵਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। OTDC ਅਨੁਕੂਲਿਤ ਟੂਰ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Corporate-houses-buy-bulk-of-OTDC-tour-packages/articleshow/36756200.cms|title=Corporate houses buy bulk of OTDC tour packages|date=18 Jun 2014|work=[[The Times of India]]}}</ref> [[ਨਬਾਕਲੇਬਾਰਾ 2015|ਨਾਬਾਕਲੇਬਾਰਾ 2015]] ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਮੌਸਮੀ ਪੈਕੇਜ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=57676|title=Odisha Tourism Development Corporation special package for Nabakalebar festival|date=1 Mar 2015|work=Orissa Diary|access-date=3 ਦਸੰਬਰ 2023|archive-date=8 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150408191057/http://orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=57676|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Accommodation-Bottleneck-for-Nabakalebara-Visitors/2015/04/27/article2785188.ece|title=Accommodation Bottleneck for Nabakalebara Visitors|date=27 Apr 2015|work=[[The New Indian Express]]|access-date=3 ਦਸੰਬਰ 2023|archive-date=29 ਅਕਤੂਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029224146/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Accommodation-Bottleneck-for-Nabakalebara-Visitors/2015/04/27/article2785188.ece|url-status=dead}}</ref> == ਪੰਥਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ == {{Columns-list|*[[ਬਾਲਾਸੋਰ]] *[[ਬਰਹਮਪੁਰ]] *[[ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ]] *[[ਚੰਦਨੇਸ਼ਵਰ]] *[[ਚੰਦਾਬਲੀ]] *[[ਚੰਡੀਪੁਰ, ਉੜੀਸਾ|ਚੰਡੀਪੁਰ]] **[[ਚਿਲਿਕਾ ਝੀਲ]] *[[ਕਟਕ]] *[[ਧੌਲੀ]] *[[ਗੋਪਾਲਪੁਰ, ਉੜੀਸਾ|ਗੋਪਾਲਪੁਰ]] *[[ਕੇਂਦੂਝਾਰ]] *[[ਕੋਨਾਰਕ]] *[[ਪਾਂਚਲਿੰਗੇਸ਼ਵਰ]] *[[ਪਰਦੀਪ]] *[[ਪੁਰੀ]] **[[ਰੂਰਕੇਲਾ]] *[[ਸੰਬਲਪੁਰ]] *[[ਸਤਪਦ]] *[[ਸਿਮਲੀਪਾਲ]] *[[ਤਪਤਪਾਨੀ]]}} ਇੱਕ ਲਾਈਵ ਨਕਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ [http://www.otdc.in/destinations.htm ਸਥਾਨਾਂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231203143935/https://www.otdc.in/destinations.htm |date=2023-12-03 }} ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.otdc.in/ ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (OTDC) ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231211114900/https://www.otdc.in/ |date=2023-12-11 }} * [http://panthanivas.com/rti/Aims%20&%20objectives%20of%20the%20organisation_29102013.pdf ਓਡੀਸ਼ਾ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (OTDC) ਮੈਨੂਅਲ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304051851/http://panthanivas.com/rti/Aims%20%26%20objectives%20of%20the%20organisation_29102013.pdf |date=2016-03-04 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ]] 6eeqcr16baszuptpjex6euezlnkq9cq 0 184827 844157 749037 2026-08-09T04:45:03Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844157 wikitext text/x-wiki '''ਈਲੀਨ ਲੂਇਸਾ ਪਾਵੇਲ''' (3 ਅਗਸਤ 1913; ਜੁਲਾਈ 1997) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ [[ਮਜ਼ਦੂਰ-ਸੰਘ|ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਵਾਦੀ]] ਅਤੇ [[ਨਾਰੀਵਾਦ|ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ]] ਸੀ। ਉਹ [[ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼]] ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਕੀਲ ਸੀ।<ref name="NSW">{{Cite web |title=Powell, Eileen |url=http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=401871 |website=Manuscripts, oral history and pictures |publisher=[[State Library of New South Wales]] |access-date=2024-03-31 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111000339/http://acms.sl.nsw.gov.au/item/itemDetailPaged.aspx?itemID=401871 |url-status=dead }}</ref> ਉਹ 1928 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ, 1929 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਟੈਨਮੋਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਬਣੀ।<ref name="women">{{Cite web |title=Powell, Eileen |url=http://www.womenaustralia.info/biogs/AWE0645b.htm |publisher=Australian Women's Register}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਲੇਬਰ ਡੇਲੀ ਨਾਲ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੌਡਵੇ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਸ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1929 ਤੋਂ 1936 ਤੱਕ ਲੇਬਰ ਹੈੱਡ ਆਫਿਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name="Walshe">{{Cite web |last=Walshe |first=Jim |title=A Woman of Consequence: Eileen Powell 1913-1997 |url=http://asslh.org.au/hummer/vol-2-no-9/eileen-powell/ |publisher=Australian Society for the Study of Labour History |access-date=2024-03-31 |archive-date=2011-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110216182229/http://asslh.org.au/hummer/vol-2-no-9/eileen-powell/ |url-status=dead }}</ref> ਪਾਵੇਲ ਨੂੰ 1937 ਤੋਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਰੇਲਵੇ ਯੂਨੀਅਨ (ਏ. ਆਰ. ਯੂ.) ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ''ਰੇਲਮਾਰਗ'' ਦੇ ਅਸਲ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। 1938 ਵਿੱਚ, ਏ. ਆਰ. ਯੂ. ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸੁਲ੍ਹਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰੇਲਵੇ ਰਿਫਰੈਸ਼ਮੈਂਟ ਕਮਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ ਪਾਵੇਲ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਸੀ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਕੇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।<ref name="Walshe" /> ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਪਾਵੇਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਔਰਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਾਵੇਲ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਏ. ਆਰ. ਯੂ. ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਰੇਡੀਓ 2ਕੇਵਾਈ (ਆਈ. ਡੀ. 1) ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੇਡੀਓ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਲਬਰਟ ਮੋਂਕ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ 'ਤੇ ਕਰਟਿਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਰਤ ਸੰਗਠਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Walshe" /> ਸੰਨ 1948 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ''ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਨਿੰਗ ਹੈਰਲਡ'' ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਫਰੈੱਡ ਕੋਲਮੈਨ-ਬਰਾਊਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।<ref name="women" /> ਪਾਵੇਲ 1951 ਦੀਆਂ ਫੈਡਰਲ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਸਿਡਨੀ ਲਈ ਲੇਬਰ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਅਸਫਲ ਰਹੇ।<ref name="NSW" /> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ [[ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ|ਬਰਾਬਰ ਤਨਖਾਹ]] ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਵੇਲ ਦੀ ਮੌਤ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref name="Walshe" /> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1997]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1913]] ifkgpntl0h76ogr4hx1jhcarpmteufc 3 189371 844154 767559 2026-08-09T03:23:57Z Kuldeep Singh Deep 42559 ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕੀਤਾ 844154 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 192774 844174 780566 2026-08-09T11:16:24Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844174 wikitext text/x-wiki   <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>ਕੈਮਿਲ ਹੌਸੀਅਰ (ਜਨਮ 22 ਮਈ 1992) ਜੋ '''ਕੈਮਿਲ ਲੂ''' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਲੰਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ 1789 ਲੇਸ ਅਮੈਂਟਸ ਡੇ ਲਾ ਬਾਸਤੀਲ ਅਤੇ ਰੇਇਨ ਗੁਨੀਵਰੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੰਚ ਲਾ ਲੈਜੈਂਡੇ ਡੂ ਰੋਈ ਆਰਥਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਕੈਮਿਲ ਲੂ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਮਈ 1992 ਨੂੰ ਮੌਬਿਊਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਪੈਰਾਡੌਕਸ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਂਡ ਲਈ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰਿਸਟ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਕੈਮਿਲ ਨੇ ਵਾਇਲਿਨ ਵਜਾਇਆ। ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਗਾਉਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲੇਸ ਵੋਇਕਸ ਡੀ ਨੋਏਲ (ਹੌਟਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼) ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੌਬਿਊਜ ਵਿੱਚ ਲਾਈਸੀ ਨੋਟਰੇ-ਡੇਮ ਡੀ ਗਰੇਸ ਵਿੱਚ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈਲੇਂਸੀਨੇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਗਈ।<ref>[http://www.quai-baco.com/camille-lou-integre-1789-les-amants-de-la-bastille/ Camille Lou intègre 1789, Les amants de La Bastille] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151215225808/http://www.quai-baco.com/camille-lou-integre-1789-les-amants-de-la-bastille/|date=15 December 2015}} ''Quai Baco. Le déclic musical'', 25 October 2012</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Camille_lou_amant3.jpg|thumb|1789 ਵਿੱਚ [[Louis Delort|ਲੂਈ ਡੇਲੋਰਟ]] ਨਾਲ ਕੈਮਿਲ ਲੂ''1789: ਬਾਸਤੀਲ ਦੇ ਅਮਨ'']] == ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ == ਦਸੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਲਬਮ ਵੀ ਲਵ ਡਿਜ਼ਨੀ ਵਿਦ ਗਾਰੋ ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਡਿਜ਼ਨੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ "ਬਿਊਟੀ ਐਂਡ ਦ ਬੀਸਟ" ਦਾ ਇੱਕ ਕਵਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਲਬਮ ਫਾਰਏਵਰ ਜੈਂਟਲਮੈਨ ਵਾਲੀਅਮ 2 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਮਿਰ ਨਾਲ "ਲਾ ਸੋਲੀਲ ਡੀ ਮਾ ਵਾਈ" ਦਾ ਇੱਕ ਕਵਰ ਗਾਇਆ।<ref>{{Cite web |title=Biographie de Camille Lou |url=http://fandecomediesmusicales.unblog.fr/2014/11/08/biographie-de-camille-lou/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414015240/http://fandecomediesmusicales.unblog.fr/2014/11/08/biographie-de-camille-lou/ |archive-date=14 April 2015 |access-date=2015-09-13 |website=Fan De Comédies Musicales Le Blog}}</ref> ਉਹ ਤਾਰਾ ਜਰਮੋਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। 1789 ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੇਸ ਐਮਾਂਟਸ ਡੇ ਲਾ ਬਾਸਤੀਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਗਈ ਪਰ ਪੰਜ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਡ ਲਈ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਨਤਾਸ਼ਾ ਸੇਂਟ-ਪੀਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈਸ ਚੈਨਸਨ ਡੀ 'ਅਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਫਰਾਂਸ 3 ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।&nbsp; ਕੈਮਿਲ ਨੂੰ ਇਮੈਨੁਅਲ ਫ੍ਰੀਸੇਰੋ ਦੀ ਫਿਲਮ ''ਮਾਰਚ ਨੋਇਰ'' ਵਿੱਚ ਹੇਲੇਨ ਬੈਰੀਗਨੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=10 February 2016 |title=Camille Lou rejoint le casting de " Marché Noir ", le premier long-métrage du réalisateur-producteur Emmanuel Fricero ! |url=http://fricerofilms.com/camille-lou-rejoint-le-casting-de-marche-noir-le-premier-long-metrage-du-realisateur-producteur-emmanuel-fricero/ |access-date=1 ਜਨਵਰੀ 2025 |archive-date=1 ਜੂਨ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160601053248/http://fricerofilms.com/camille-lou-rejoint-le-casting-de-marche-noir-le-premier-long-metrage-du-realisateur-producteur-emmanuel-fricero/ |url-status=dead }}</ref> 2016 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਗ੍ਰੈਗੋਇਰ ਲਿਓਨੀਟ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਡਾਂਸਿੰਗ ਵਿਦ ਦ ਸਟਾਰਸ ਦੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ 7 ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹੀ।<ref>{{Cite web |date=16 October 2016 |title=VIDÉO - Caroline Receveur, Camille Lou et Florent Mothe impressionnent |url=http://www.rtl.fr/culture/medias-people/videos-danse-avec-les-stars-caroline-receveur-camille-lou-et-florent-mothe-impressionnent-des-le-premier-prime-7785308228}}</ref> ਤੀਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਹਰੇਕ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੋਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। {| class="wikitable" | rowspan="2" |'''ਹਫ਼ਤਾ''' | rowspan="2" |'''ਡਾਂਸ ਸ਼ੈਲੀ''' | rowspan="2" |'''ਸੰਗੀਤ''' | colspan="4" |'''ਜੱਜ ਦੇ ਨੁਕਤੇ''' | rowspan="2" |'''ਕੁੱਲ''' | rowspan="2" |'''ਰੈਂਕਿੰਗ''' | rowspan="2" |'''ਨਤੀਜਾ''' |- style="text-align:center; background:#ccc; background:#ccc;" | style="width:10%; " |ਫੌਵ ਹੌਟ | style="width:10%; " |ਜੀਨ-ਮਾਰਕ ਜਨਰਲ | style="width:10%; " |ਮੈਰੀ-ਕਲਾਉਡ ਪੀਟਰਗਾਲਾ | style="width:10%; " |ਕ੍ਰਿਸ ਮਾਰਕਸ |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |1 |ਰੂੰਬਾ |ਪਰਪਲ ਰੇਨ-ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਫਟੀ ਦ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਇਨਕਲਾਬ |8 |7 |8 |8 |31/40 |2=/11 |ਕੋਈ ਹਟਾਈਆਂ ਨਹੀਂ |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |2 | rowspan="2" |ਸਾਂਬਾ | rowspan="2" |ਬੂਟਿਲਿਸਿਅਸ-ਡੈਸਟੀਨੀ ਦਾ ਬੱਚਾਕਿਸਮਤ ਦਾ ਬੱਚਾ | rowspan="2" |7 | rowspan="2" |5 | rowspan="2" |8 | rowspan="2" |8 |28/40 |7=/11 | rowspan="2" |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |1 + 2 |59/80 |5/11 |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |3 |ਸਮਕਾਲੀ ਨਾਚ (+ <ID1) |ਆਇਰਨ-ਵੁੱਡਕਿਡ |9 |7 |8 |8 |41/50 |2/10 |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |4 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਚਾਰਲਸਟਨ ਚਾ-ਚਾ-ਚਾ ਰਿਲੇ (+ 40 ਪੁਆਇੰਟ) | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ-[[ਰੇਅ ਚਾਰਲਸ|ਰੇ ਚਾਰਲਸ]] (ਰੀਮਿਕਸ ਰੂਡੋਗ) ''ਮੇਡਲੇ''-ਬੋਨੀ ਐੱਮਬੋਨੀ ਐਮ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |8 + 7 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |108/125 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |2/9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |5 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |[[ਟੈਂਗੋ]] | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸਾਂਤਾ ਮਾਰੀਆ (ਡੇਲ ਬੁਏਨ ਆਇਰ-ਗੋਟਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ) | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਐਨ/ਏ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |8 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |52/60 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |2/8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |6 |ਚਾ-ਚਾ-ਚਾ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਨਾਚ (+ 0 ਅੰਕ) |''ਮੈਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ''-ਲਾਇਕੇ ਲੀਲੀਕੀ ਲੀ ''ਡਾਂਸ ਫਲੋਰ 'ਤੇ ਕਤਲ''-ਸੋਫੀ ਐਲਿਸ-ਬੈਕਸਟਰ |8 + 7 |8 + 7 |9 + 8 |7 + 6 |60/90 |6/7 |ਹੇਠਾਂ 2 (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ) |- style="text-align:center; background:#faf6f6;" |- | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |7 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਜੀਵ. ਜੈਜ਼ ਬ੍ਰੌਡਵੇ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |''ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਓ''-ਵਾਹ! ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਡੈਡੀ ਦਾ ਹੈ-ਮੈਰਿਲਿਨ ਮੋਨਰੋ[[ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ|ਮਰਲਿਨ ਮੋਨਰੋ]] | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 9 10 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 7 9 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 9 10 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |8 + 7 9 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |142/160 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |1/6 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਰੂੰਬਾ (ਅਲੀਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਕਡ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਵਾਲਟਜ਼ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |''ਮਾ ਬੈਂਜ਼''-ਬ੍ਰਿਗਿਟ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ-ਲੂਆਨ ਏਮੇਰਾਲੂਅਨ ਐਮੇਰਾ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 9 10 + 10 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 9 10 + 8 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 9 9 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 9 9 + 9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |146/160 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |1/5 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸੁਰੱਖਿਅਤ |- | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਪਾਸੋ ਡੋਬਲ (ਜੀਨ-ਮਾਰਕ ਜਨਰਲ ਨਾਲ ਤਿਕਡ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਤੇਜ਼ ਕਦਮ ਜਿਵ (ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ) | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਸਜ਼ਾ-[[ਜੂਜੈਪੇ ਵੇਅਰਦੀ|ਜੂਜ਼ੇਪੇ ਵਰਡੀ]] ''ਕੈਂਡੀਮੈਨ''-[[ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਅਗੁਲੇਰਾ|ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਐਗੁਇਲੇਰਾ]] ਗ੍ਰੇਟ ਬਾਲਜ਼ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ-ਜੈਰੀ ਲੀ ਲੇਵਿਸ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 9 10 + 9 ਐਨ/ਏ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਐਨ/ਏ 10 + 10 ਐਨ/ਏ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |10 + 9 9 + 9 ਐਨ/ਏ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |9 + 9 9 + 9 ਐਨ/ਏ | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |131/140 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |1=/4 | style="text-align:center; background:#faf6f6;" |ਤਲ 2 (58% ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ) |- style="text-align:center; background:silver;" |10 |ਫੌਕਸਟ੍ਰੋਟ ਜੈਜ਼ ਬ੍ਰੌਡਵੇ ਫ੍ਰੀਸਟਾਈਲ |''ਮੰਗਲ 'ਤੇ ਜੀਵਨ''-[[ਡੇਵਿਡ ਬੋਵੀ]] ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਡੈਡੀ ਦਾ ਹੈ-ਮੈਰਿਲਿਨ ਮੋਨਰੋ[[ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ|ਮਰਲਿਨ ਮੋਨਰੋ]] ''ਖੰਭ''-ਬਰਡੀ |10 + 9 10 + 10 ਐਨ/ਏ |10 + 9 10 + 10 ਐਨ/ਏ |9 + 9 10 + 9 ਐਨ/ਏ |9 + 9 10 + 9 ਐਨ/ਏ |152/160 |1=/3 |ਉਪ ਜੇਤੂ (46%) |- |} == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === * 2018-2020: Les Bracelets rouges (ਫਰੈਡ-ਔਰੋਰੇ (12 ਐਪੀਸੋਡ) * 2018: ਮਾਮਨ ਏ ਟੋਰਟ (ਫਰੈਡ-ਐਂਜਲਿਕ "ਐਂਜੀ" ਫੋਂਟੇਨ (6 ਐਪੀਸੋਡ) * 2019: ਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡੇ ਲਾ ਚੈਰਿਟੀ-ਐਲਿਸ ਡੀ ਜੀਨਸਿਨ (8 ਐਪੀਸੋਡ) * 2021-2023: Je te Promets (ਫਰੈਂਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀ. ਵੀ. ਲਡ਼ੀਵਾਰ ਦਿਸ ਇਜ਼ ਅਸ ਦਾ ਫ੍ਰੈਂਚ ਰੀਮੇਕ-ਫਲੋਰੈਂਸ ਗੈਲੋ (32 ਐਪੀਸੋਡ) * 2021:6 ਐਪੀਸੋਡ-ਔਡਰੀ ਬੈਰੀਅਰ * 2021: ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਪ੍ਰਵਾਹ-ਮੇਲ (3 ਐਪੀਸੋਡ) * 2022: ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ-ਸੁਜ਼ਾਨ ਫੋਰੇ (8 ਐਪੀਸੋਡ) * 2024: ਬਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ-ਤਮਾਰਾ ਚਮਡੇ * 2024:ਐਂਥ੍ਰਾਸਾਈਟ (ਸੀਮਿਤ ਲਡ਼ੀਵਾਰ-ਜਿਓਵਾਨਾ ਡੇਲੁਕਾ (6 ਐਪੀਸੋਡ) === ਫ਼ਿਲਮ === * 2012:1789 ਲੇਸ ਅਮਾਂਟਸ ਡੇ ਲਾ ਬਾਸਤੀਲ (ਸਟੇਜ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਫਿਲਮਿੰਗ-ਓਲੰਪ ਡੂ ਪੁਜੇਟ, ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਡੌਫਿਨ ਲੂਈ ਜੋਸਫ ਦੀ ਗਵਰਨੈਸ) ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਡੌਫਿਨ * 2015: ਲਾ ਲੈਜੈਂਡੇ ਡੂ ਰੋਈ ਆਰਥਰ (ਸਟੇਜ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਫਿਲਮਿੰਗ) -ਰਾਣੀ ਗਿਨੀਵਰ * 2019:19-ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ * 2020: ਪਲੇ (ਫਰੈਡ-ਫੈਨੀ) * 2021: ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਬਰੈਟਸ (ਫਰੈਡ-ਸਟੈਲਾ ਬਾਰਟੇਕ) * 2023: ਸਾਡਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਿਆਹ (ਫਰ-ਲੂ) * 2023: ਓਪਨ ਸੀਜ਼ਨ-ਅਡੇਲਾਡੇ * 2025: ''ਨਤਾਸ਼ਾ'' == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{ਟਵਿਟਰ|camillelou_off}} * {{IMDb name|7079050}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1992]] ckaxwnvdd96u99x3bwj0bqi7jhxn8nv 0 194984 844172 793915 2026-08-09T09:51:32Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844172 wikitext text/x-wiki {{For|the related northern Philippine grilled meat dish|Kilawin}} '''''ਕਿਨੀਲਾ''''' (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਕੱਚਾ ਖਾਧਾ") ਇੱਕ ਕੱਚਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਪਕਵਾਨ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜੋ [[ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼]] ਦਾ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪਕਵਾਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ [[ਸਿਰਕਾ|ਸਿਰਕੇ]] ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੰਬੂ ) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਾਸ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref name="pinoywit">{{Cite web |last=Ninah Villa |date=June 27, 2015 |title=Kinilaw History, Origin and Evolution – Into the Heart of Freshness |url=http://www.pinoywit.com/kinilaw-history-origin-evolution/#region |access-date=January 16, 2017 |publisher=Pinoy Wit}}</ref> <ref name="mm">{{Cite web |date=April 23, 2006 |title=Kinilaw na Malasugi / Swordfish Seviche |url=http://www.marketmanila.com/archives/kinilaw-na-malasugi-swordfish-seviche |access-date=January 16, 2017 |publisher=Market Manila}}</ref> ਕਿਨੀਲਾਵ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ''ਕਿਲਾਵਿਨ'' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਰ ''ਕਿਲਾਵਿਨ'' ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਲਕੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੇ ਮੀਟ ਡਿਸ਼ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref name="pena">{{Cite web |last=Elena Peña |date=June 24, 2016 |title=Wow! Kinilaw |url=http://www.philstar.com/cebu-lifestyle/2016/06/24/1596168/wow-kinilaw |access-date=January 16, 2017 |publisher=The Philippine Star}}</ref> == ਖੇਤਰੀ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ == ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਕਿਨੀਲਾਵ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੱਖਣੀ ਵਿਸਾਯਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਮਿੰਡਾਨਾਓ ਤੋਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਗਯਾਨ ਡੀ ਓਰੋ ਦਾ ਕਿਨੀਲਾਵ (ਕਈ ਵਾਰ ''ਕਿਨੀਲਾਵ ਡੀ ਓਰੋ'' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਡੁਮਾਗੁਏਟ ਦਾ ''ਬਿਨਾਖਾਵ'' । ਦੋਵੇਂ ਬੁਟੂਆਨ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਸਾਯਾਨ ਤਿਆਰੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਅਸਲੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹਨ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਟੈਬੋਨ-ਟੈਬੋਨ ਅਤੇ ਡੰਗੋਨ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ''ਕਿਨੀਲਾ'' ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਲੁਜ਼ੋਨ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਲੋਕਾਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ''ਕਿਨੀਲਾਵ ਨੂੰ'' ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਕਿਲਾਵਿਨ'' ਜਾਂ ''ਕਿਲਾਵੇਨ'' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਲੋਕਾਨੋਸ ਵਿੱਚ, ''ਕਿਲਾਵੇਨ'' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਕ ਢੰਗ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਚੇ, ਹਲਕੇ ਪਕਾਏ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਠੀਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਕਵਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ''ਕਿਨੀਲਾਵ'' ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Golangco |first=Lauren |title=Do You Know the Difference Between Kinilaw and Kilawin? |url=https://www.tatlerasia.com/dining/journeys/kinilaw-vs-kilawin |access-date=2025-01-03 |website=Tatler Asia |language=en}}</ref> ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ, ਹਲਕੇ ਗਰਿੱਲ ਕੀਤੇ, ਜਾਂ ਉਬਾਲੇ ਹੋਏ ਮੀਟ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, [[ਸਿਰਕਾ|ਗੰਨੇ ਦੇ ਸਿਰਕੇ]] (ਸੁਕਾਂਗ ਇਲੋਕੋ) ਜਾਂ ਕੈਲਾਮਾਂਸੀ ਜਾਂ [[ਕਾਗਜ਼ੀ ਨਿੰਬੂ|ਡੇਅਪ]] ਵਰਗੇ ਨਿੰਬੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਮੈਰੀਨੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite journal|last=Foronda Jr|first=Marcelino A|date=1993|title=Regional culture as part of Philippine national culture|url=https://www.nast.dost.gov.ph/images/pdf%20files/Publications/NAST%20Transactions/NAST%201993%20Transactions%20Volume%2015/Symposium%20VI.pdf|journal=Transactions National Academy of Science Techno|volume=15|page=55-63|access-date=8 October 2023}}</ref> ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ, ਝੀਂਗਾ, ਕਾਰਾਬਾਓ, ਬੀਫ, ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਰਕ, ਮਿਰਚ, ਨਮਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਸਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਆਦ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ''ਕਿਲਾਵਿਨ'' ਜਾਂ ''ਕਿਲਾਵੇਨ'' ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ''ਕਿਲਾਵੇਨ ਨਗਾ ਇਪੋਨ'' (ਬੱਚੇ ਐਂਚੋਵੀਜ਼ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ), ਜੰਪਿੰਗ ਸਲਾਦ (ਜਿੰਦਾ ਝੀਂਗਾ), ''ਕਿਲਾਵੇਨ ਏ ਕਲਡਿੰਗ'' (ਗਰਿੱਲਡ ਬੱਕਰੀ ਮੀਟ), ''ਇੰਸਾਰਬਾਸਾਬ'' ( ''ਡਿਨਕਡਾਕਨ'' ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਪਕਵਾਨ ਪਰ ਸੂਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ), ਅਟਾ-ਅਟਾ ਜਾਂ ''ਕਪੂਕਨ'' ਜਾਂ ''ਕੈਲੇਬੋਏਡ'' ਜਾਂ ''ਕੈਲੇਬੋਏਟ'' (ਕੈਲਾਬੋਏਡ) ਕਾਰਬਾਓ ਜਾਂ ਗਊ ਦੀ ਚਮੜੀ). ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਇਲੋਕਾਨੋ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਆਦਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="pinoywit" /><ref>{{Cite web |date=2008-12-09 |title=A Taste of Ilocos Norte |url=https://museoilocosnorte.com/ilocos-norte/information/a-taste-of-ilocos-norte/ |access-date=2025-01-03 |website=Museo Ilocos Norte |language=en-US |archive-date=2024-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229002312/https://museoilocosnorte.com/ilocos-norte/information/a-taste-of-ilocos-norte/ |url-status=dead }}</ref> ਬਟਾਨੇਸ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਇਵਾਟਨ ਲੋਕ ਕਿਨੀਲਾਵ ਨੂੰ ''ਲਟਾਵੇਨ'' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਛੀ ਲਾਟਾਵੇਨ ਨੂੰ ''ਲਾਟਾਵੇਨ ਏ ਐਮੰਗ'' (ਜਿਸਨੂੰ ''ਲਾਟਾਵੇਨ ਏ ਅਮੰਗ'' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="gf">{{Cite web |title=Filipino fish and seafood dishes - L |url=http://glossaryoffilipinofood.blogspot.com/2015/12/filipino-fish-and-seafood-dishes-l.html |access-date=January 16, 2017 |publisher=Glossary of Filipino Food}}</ref> == ਗੈਲਰੀ == <gallery mode="packed"> ਤਸਵੀਰ:Kagay-anon_Kinilaw.jpg|alt=Traditional fish kinilaw from Cagayan de Oro| ਕਾਗਯਾਨ ਤੋਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੱਛੀ ''ਕਿਨੀਲਾਵ''<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAXM">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>ਡੀ<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAXQ">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>ਓਰੋ ਤਸਵੀਰ:Kinilaw_(Philippine_raw_fish_in_citrus_juices_and_vinegar).jpg|alt=Kinilaw na malasugi(marlin)| ''ਕਿਨੀਲਾਵ ਨਾ ਮਾਲਾਸੁਗੀ''<br /><br /><br /><br /> ( ਮਾਰਲਿਨ ) ਤਸਵੀਰ:Fish_kinilaw.JPG|alt=Kinilaw na malasugi(marlin)| ''ਕਿਨੀਲਾਵ ਨਾ ਮਾਲਾਸੁਗੀ''<br /><br /><br /><br /> ( ਮਾਰਲਿਨ ) ਤਸਵੀਰ:Vikings_Kinilaw,_At_Vikings_Megamall.jpg|alt=Fish kinilaw with chili flakes| ਮਿਰਚਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ''ਕਿਨੀਲਾ'' ਤਸਵੀਰ:Ensaladang_Lato_(Seaweed_Salad)_-_Philippines_2.jpg|alt=Kinilaw na latô(sea grapes)| ''ਕਿਨੀਲਾਵ ਨਾ ਲਾਟੋ''<br /><br /><br /><br /> ( ਸਮੁੰਦਰੀ ਅੰਗੂਰ ) ਤਸਵੀਰ:Gatapusojf1764.JPG|alt=Kilawin na pusô ng saging(banana flowers)| ''ਕਿਲਾਵਿਨ ਨਾ ਪੁਸੋ ਐਨਗ ਸੇਜਿੰਗ''<br /><br /><br /><br /> ( [[ਕੇਲਾ|ਕੇਲੇ ਦੇ ਫੁੱਲ]] ) ਤਸਵੀਰ:Camote_tops_(talbos_ng_kamote).jpg|alt=Kinilaw nga galay sa camote(camote leaves)| ''ਕੈਮੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿਨੀਲਾਵ ਗੈਲ''<br /><br /><br /><br /> ( [[ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ|ਕੈਮੋਟ]] ਪੱਤੇ) ਤਸਵੀਰ:Ensaladang_kangkong_(morning_glory_salad,_Philippines).jpg|alt=Ensaladang kangkong(water spinach)| ''ਐਨਸਾਲਾਡਾਂਗ ਕਾਂਗਕੋਂਗ''<br /><br /><br /><br /> ( ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਪਾਲਕ ) ਤਸਵੀਰ:Ensaladang_Pako_with_salted_egg.jpg|alt=Ensaladang pako(vegetable fern)| ''ਐਨਸਾਲਾਡਾਂਗ ਪਾਕੋ''<br /><br /><br /><br /> ( ਸਬਜ਼ੀ ਫਰਨ ) </gallery> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਕਿਲਾਵਿਨ - ਉੱਤਰੀ ਲੁਜ਼ੋਨ ਤੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਕਵਾਨ ਜੋ ਬਲੈਂਚਡ ਅਤੇ ਗਰਿੱਲਡ ਮੀਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ** ਕੇਲਾਗੁਏਨ - ''ਕਿਲਾਵਿਨ'' ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਚਮੋਰੋ ਪਕਵਾਨ * ਹਿਨਾਵਾ - ਸਬਾਹ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਡਿਸ਼ * ਉਮਾਈ - ਸਾਰਾਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਮਲੇਸ਼ੀਅਨ ਪਕਵਾਨ * [[Gohu ikan|ਗੋਹੂ ਇਕਾਨ]] - ਮਲੂਕੂ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਈ ਪਕਵਾਨ * 'ਓਟਾ'ਈਕਾ - ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੋਲੀਨੇਸ਼ੀਅਨ ਪਕਵਾਨ * ਪੋਕ - ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਵਾਈਅਨ ਪਕਵਾਨ * [[ਸੇਵੀਚੇ|ਸੇਵਿਚੇ]] - ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਕਵਾਨ * ਕੱਚੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਛੀ ਦੇ ਪਕਵਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] 0d60q4clp0acfcqds6gpkjcwy1fcfx9 0 195466 844159 796858 2026-08-09T04:52:05Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 844159 wikitext text/x-wiki '''ਈਸ਼ਾ ਵਾਡਨੇਰਕਰ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Esha Wadnerkar''')''', ਜਿਸਨੂੰ''' ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਈਸ਼ਾ ਡੇਅ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ, ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ [[ਮਰਾਠੀ ਥੀਏਟਰ]], ਫਿਲਮਾਂ, ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਾਠੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾਚੀ ਹਸਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ == ਡੇ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੀਏਟਰ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਂ, ਵੈੱਬ-ਸੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਪੀਠ ਪੁਣੇ ਤੋਂ [[ਕਥਕ]] ਨਾਚ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮੈਟਿਕ ਆਰਟ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਮਏ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤਾਲਾਬੰਦੀ 2020|ਕੋਵਿਡ-19 ਲੌਕਡਾਊਨ]] ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਦਾਕਾਰ ਸਮੀਰ ਖਾਂਡੇਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ 'ਅਸੋਵਾ' ਲਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾਚੀ ਹਸਯਾਤਰਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=लंडनमधून अभिनय प्रशिक्षण ते महाराष्ट्राची हास्यजत्रा; अभिनेत्रीची अशी झालेली शोमध्ये एन्ट्री |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/maharashtrachi-hasyajatra-fame-esha-dey-talks-on-how-she-became-part-of-this-show-and-how-people-are-enjoying-her-content/articleshow/104282442.cms |access-date=2024-06-21 |website=[[Maharashtra Times]] |language=mr |archive-date=2024-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621173039/https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/television-news/maharashtrachi-hasyajatra-fame-esha-dey-talks-on-how-she-became-part-of-this-show-and-how-people-are-enjoying-her-content/articleshow/104282442.cms |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-05-25 |title=विशाखा सुभेदारच्या जागी 'हास्यजत्रेत' आलेल्या 'या' अभिनेत्रीसाठी Samir Choughule ची खास पोस्ट |url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/maharashtrachi-hasyajatra-samir-choughule-shares-post-for-esha-dey/715698 |access-date=2024-06-21 |website=[[Zee 24 Taas]] |language=mr}}</ref> ਉਸਨੇ "ਭਾਡੀਪਾ" ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ "ਭਾਡੀਪਾ" ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-05-27 |title='महाराष्ट्राची हास्यजत्रा' शोमधील अभिनेत्री झळकणार 'आश्रम ३' वेब सीरिजमध्ये; पोस्टमुळे चर्चेला उधाण |url=https://www.loksatta.com/photos/entertainment-gallery/2946016/maharashtrachi-hasyajatra-fame-marathi-actrees-esha-dey-to-be-played-role-in-ashram-3-web-series-photos-kak-96/ |access-date=2024-06-21 |website=[[Loksatta]] |language=mr}}</ref> 2024 ਵਿੱਚ, ਈਸ਼ਾ ਨੇ [[ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ]] ਨਾਲ ਡਾਲਮੀਆ ਸੀਮੈਂਟ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਲਈ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=जाधव |first=अपूर्वा |date=2024-03-23 |title=महाराष्ट्राची हास्यजत्रा फेम अभिनेत्रीची जाहिरातीत लागली रणवीर सिंहसोबत वर्णी |url=https://marathi.abplive.com/entertainment/esha-dey-maharashtrachi-hasyajatra-fame-actress-shared-a-screen-with-ranveer-singh-for-tv-advertisement-entertainment-bollywood-latest-update-marathi-news-1267224 |access-date=2024-06-21 |website=[[ABP Majha]] |language=mr}}</ref> === ਫਿਲਮ === {| class="wikitable" |+ !ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਭਾਸ਼ਾ ! ਨੋਟਸ |- | 2012 | ''ਅਈਆ'' | ਅੰਜੂ | [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] | |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable" |+ !ਟਾਈਟਲ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਭਾਸ਼ਾ ! ਨੋਟਸ |- | ''ਚੁਕਭੁਲ ਦਯਾਵੀ ਘਿਆਵੀ'' | ਬੰਦੀ | [[ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਮਰਾਠੀ]] | |- | ''ਸੁੱਖੀ ਮਨਸਾਚਾ ਸਦਰਾ'' | | ਮਰਾਠੀ | |- | ''ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਚੀ ਹਾਸਯਜਾਤਰਾ'' | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | ਮਰਾਠੀ | |- | ''9 ਤੋਂ 5'' | ਦੇਵਿਕਾ | ਮਰਾਠੀ | ਟੀਵੀ ਮਿੰਨੀ ਸੀਰੀਜ਼ |} === ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ === {| class="wikitable" |+ !ਟਾਈਟਲ ! ਭਾਸ਼ਾ ! {{Reference column heading|multi=yes}} |- | ''[[ਆਸ਼ਰਮ]]'' | ਹਿੰਦੀ | <ref name=":0"/> |} == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਈਸ਼ਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਉਪਨਾਮ ਵਾਡਨੇਰਕਰ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਈਸ਼ਾ ਡੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ।<ref>{{Cite web |title=मी बंगाली नव्हे मराठीच! हास्यजत्रा फेम इशा डे हिनं सांगितलं आडनाव बदलण्यामागचं कारण, म्हणाली लंडनमध्ये... |url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/entertainment-news/bollywood-news/maharashtrachi-hasya-jatra-fame-actress-esha-dey-share-why-she-changed-her-surname-wadnerkar/articleshow/111117559.cms |access-date=2024-06-21 |website=Maharashtra Times |language=mr }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] e2i0zwwkl7af8l2vsj0xydzrcnjsqz7 3 200004 844141 816564 2026-08-08T16:05:26Z Deepfriedokra 35861 Deepfriedokra ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Pecha-Tsewang]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:TsewangJamlingpa]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Pecha-Tsewang|Pecha-Tsewang]]" to "[[Special:CentralAuth/TsewangJamlingpa|TsewangJamlingpa]]" 816564 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Pecha-Tsewang}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 27 ਅਗਸਤ 2025 (UTC) b1m6r0u1pyqqdu7ttsghr3g2urk9w13 3 203482 844152 832290 2026-08-09T01:17:31Z Deepfriedokra 35861 Deepfriedokra ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ibrahim Sani Mustapha]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:IB Muazzam]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ibrahim Sani Mustapha|Ibrahim Sani Mustapha]]" to "[[Special:CentralAuth/IB Muazzam|IB Muazzam]]" 832290 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Ibrahim Sani Mustapha}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:36, 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC) azetvxvkk31z4qf8jbfg8o12c9djnur 3 204886 844142 2026-08-08T16:05:26Z Deepfriedokra 35861 Deepfriedokra ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Pecha-Tsewang]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:TsewangJamlingpa]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Pecha-Tsewang|Pecha-Tsewang]]" to "[[Special:CentralAuth/TsewangJamlingpa|TsewangJamlingpa]]" 844142 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:TsewangJamlingpa]] qkv3ylhgdxssgy9piz6x0tlkry3lbw9 3 204888 844153 2026-08-09T01:17:31Z Deepfriedokra 35861 Deepfriedokra ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Ibrahim Sani Mustapha]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:IB Muazzam]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ibrahim Sani Mustapha|Ibrahim Sani Mustapha]]" to "[[Special:CentralAuth/IB Muazzam|IB Muazzam]]" 844153 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:IB Muazzam]] dcbritt3ty19by90vlt0ltw1qtpawoi 3 204889 844162 2026-08-09T04:55:11Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 844162 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=ĠanniĠuzeppi}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 04:55, 9 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) l7a5sr2a1mfz6a0ogkch09e053ayagz 0 204890 844167 2026-08-09T09:22:01Z Nitesh Gill 8973 "[[:en:Special:Redirect/revision/1351283739|Edith Mary Brown]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 844167 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Dame Edith Brown | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|DBE|LRCP}} | image = Dame Edith Brown.jpg | caption = | other_names = | birth_name = Edith Mary Brown | birth_date = {{Birth date|1864|3|24|df=y}} | birth_place = [[Whitehaven]], [[Cumberland]], England | death_date = {{Death date and age|1956|12|6|1864|3|24|df=y}} | death_place = [[Srinagar]], [[Jammu and Kashmir (state)|Jammu and Kashmir]], India | alma_mater = [[Girton College, Cambridge]] <br /> [[London School of Medicine for Women]] | occupation = Medical doctor and educator | years_active = [[Christian Medical College Ludhiana]] }} ਡੇਮ ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (24 ਮਾਰਚ 1864-6 ਦਸੰਬਰ 1956) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1864 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ, ਕੰਬਰਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਜਾਰਜ ਵਾਇਟਮੈਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ (ਵਾਲਥਰ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਵਲੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ।<ref name="ODNB" /> ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ|ਮੈਨਚੈਸਟਰ]] ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਰੋਇਡਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name="obit BMJ">{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਆਨਰਜ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="ODNB" /><ref name="obit BMJ" /> ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਐਕਸੀਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ; <ref name="obit BMJ">{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDale1956">Dale, T. L. C. (22 December 1956). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 "Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG"]. ''British Medical Journal''. '''2''' (5007): 1490. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.2.5007.1490-a|10.1136/bmj.2.5007.1490-a]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 2036000]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:70569655 70569655].</cite></ref><ref name="windsor" /> ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਰਜਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਅਤੇ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਜਨਜ਼ ਦੀ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ ਸੀ।<ref name="ODNB" /> == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ == ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਭੇਜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 9 ਨਵੰਬਰ 1891 ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। {{Blockquote|"At that time by age-long tradition the orthodox Hindu woman would on no account have the services of a medical man, whether trained in modern or in the ancient systems of medicine followed in India; she was dependent for help in her confinement on the services of the superstitious dai or nurse, who was always of low caste and, from a surgical point of view, unbelievably dirty. Trained Indian women doctors or nurses were almost unknown, and throughout the peninsula only one or two women's hospitals existed."|''The Times'', Obituary of Dame Edith Mary Brown, 10 December 1956<ref name="times"/>}} ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਨਵਰੀ 1894 ਵਿੱਚ, [[ਬਰਿਸਟਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]], [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ]] ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ £50 (ਅੱਜ £5,619) ਦਾਨ ਕੀਤੇ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ, ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਫੈਕਲਟੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।<ref name="mundus">{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}</ref> ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ, ਮੈਡੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 200 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਡਨ, ਐਡਿਨਬਰਗ, ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਸਾਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਇਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ 1911 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੇ 1909 ਤੋਂ ਗੈਰ-ਈਸਾਈਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।<ref name="mundus">{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm "Ludhiana Medical College"]. Mundus Gateway<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="aboutus">{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਹਸਪਤਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name="aboutus">{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/ "CMC's history"]. [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|Christian Medical College, Ludhiana]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref> ਨਵੰਬਰ 1951 ਤੱਕ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਕਾਲਜ ਨੇ 411 ਡਾਕਟਰਾਂ, 143 ਨਰਸਾਂ, 168 ਫਾਰਮੇਸੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਚਲੇ ਗਏ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> == ਡੈਮਹੁੱਡ == 1932 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਡੈਮ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਊਸਬੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ == * Francesca French, ''Miss Brown's hospital: the story of the Ludhiana Medical College and Dame Edith Brown, D.B.E., its founder'', London: Hodder and Stoughton, 1954. * Pat Barr, ''The Memsahibs; The Women of Victorian India''. New Delhi: Allied Publishers, 1976 [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1956]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] locjmo0fa209yyvnld8n4cpwpbowz75 844168 844167 2026-08-09T09:30:56Z Nitesh Gill 8973 844168 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਡੈਮ ਐਡੀਥ ਬ੍ਰਾਊਨ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|DBE|LRCP}} | image = Dame Edith Brown.jpg | caption = | other_names = | birth_name = ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ | birth_date = {{Birth date|1864|3|24|df=y}} | birth_place = [[ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ]], [[ਕੰਬਰਲੈਂਡ]], ਇੰਗਲੈਂਡ | death_date = {{Death date and age|1956|12|6|1864|3|24|df=y}} | death_place = [[ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ]], [[ਜੰਮੂ ਐਂਡ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਭਾਰਤ | alma_mater = ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਨਬਰਿਜ <br /> ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫ਼ਾਰ ਵੁਮੈਨ | occupation = ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ | years_active = [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] }} ਡੇਮ ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (24 ਮਾਰਚ 1864-6 ਦਸੰਬਰ 1956) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1864 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ, ਕੰਬਰਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਜਾਰਜ ਵਾਇਟਮੈਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ (ਵਾਲਥਰ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਵਲੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ|ਮੈਨਚੈਸਟਰ]] ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਰੋਇਡਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name="obit BMJ">{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਆਨਰਜ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref>> ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਐਕਸੀਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ;<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDale1956">Dale, T. L. C. (22 December 1956). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 "Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG"]. ''British Medical Journal''. '''2''' (5007): 1490. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.2.5007.1490-a|10.1136/bmj.2.5007.1490-a]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 2036000]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:70569655 70569655].</cite></ref><ref name="windsor" /> ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਰਜਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਅਤੇ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਜਨਜ਼ ਦੀ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ ਸੀ।<ref name="ODNB" /> == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ == ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਭੇਜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 9 ਨਵੰਬਰ 1891 ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। {{Blockquote|"At that time by age-long tradition the orthodox Hindu woman would on no account have the services of a medical man, whether trained in modern or in the ancient systems of medicine followed in India; she was dependent for help in her confinement on the services of the superstitious dai or nurse, who was always of low caste and, from a surgical point of view, unbelievably dirty. Trained Indian women doctors or nurses were almost unknown, and throughout the peninsula only one or two women's hospitals existed."|''The Times'', Obituary of Dame Edith Mary Brown, 10 December 1956<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref>}} ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਨਵਰੀ 1894 ਵਿੱਚ, [[ਬਰਿਸਟਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]], [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ]] ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ £50 (ਅੱਜ £5,619) ਦਾਨ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ, ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਫੈਕਲਟੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}</ref> ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ, ਮੈਡੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 200 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਡਨ, ਐਡਿਨਬਰਗ, ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਸਾਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਇਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ 1911 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੇ 1909 ਤੋਂ ਗੈਰ-ਈਸਾਈਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm "Ludhiana Medical College"]. Mundus Gateway<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="aboutus">{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਹਸਪਤਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/ "CMC's history"]. [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|Christian Medical College, Ludhiana]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref> ਨਵੰਬਰ 1951 ਤੱਕ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਕਾਲਜ ਨੇ 411 ਡਾਕਟਰਾਂ, 143 ਨਰਸਾਂ, 168 ਫਾਰਮੇਸੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਚਲੇ ਗਏ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> == ਡੈਮਹੁੱਡ == 1932 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਡੈਮ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਊਸਬੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ == * Francesca French, ''Miss Brown's hospital: the story of the Ludhiana Medical College and Dame Edith Brown, D.B.E., its founder'', London: Hodder and Stoughton, 1954. * Pat Barr, ''The Memsahibs; The Women of Victorian India''. New Delhi: Allied Publishers, 1976 [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1956]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] qr5bz43vwvrnaiqe3kacgmo95x8j6cm 844169 844168 2026-08-09T09:31:33Z Nitesh Gill 8973 /* ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ */ 844169 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਡੈਮ ਐਡੀਥ ਬ੍ਰਾਊਨ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|DBE|LRCP}} | image = Dame Edith Brown.jpg | caption = | other_names = | birth_name = ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ | birth_date = {{Birth date|1864|3|24|df=y}} | birth_place = [[ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ]], [[ਕੰਬਰਲੈਂਡ]], ਇੰਗਲੈਂਡ | death_date = {{Death date and age|1956|12|6|1864|3|24|df=y}} | death_place = [[ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ]], [[ਜੰਮੂ ਐਂਡ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਭਾਰਤ | alma_mater = ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਨਬਰਿਜ <br /> ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫ਼ਾਰ ਵੁਮੈਨ | occupation = ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ | years_active = [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] }} ਡੇਮ ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (24 ਮਾਰਚ 1864-6 ਦਸੰਬਰ 1956) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1864 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ, ਕੰਬਰਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਜਾਰਜ ਵਾਇਟਮੈਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ (ਵਾਲਥਰ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਵਲੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ|ਮੈਨਚੈਸਟਰ]] ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਰੋਇਡਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name="obit BMJ">{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਆਨਰਜ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਐਕਸੀਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ;<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDale1956">Dale, T. L. C. (22 December 1956). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 "Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG"]. ''British Medical Journal''. '''2''' (5007): 1490. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.2.5007.1490-a|10.1136/bmj.2.5007.1490-a]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 2036000]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:70569655 70569655].</cite></ref> ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਰਜਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਅਤੇ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਜਨਜ਼ ਦੀ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ ਸੀ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ == ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਭੇਜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 9 ਨਵੰਬਰ 1891 ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। {{Blockquote|"At that time by age-long tradition the orthodox Hindu woman would on no account have the services of a medical man, whether trained in modern or in the ancient systems of medicine followed in India; she was dependent for help in her confinement on the services of the superstitious dai or nurse, who was always of low caste and, from a surgical point of view, unbelievably dirty. Trained Indian women doctors or nurses were almost unknown, and throughout the peninsula only one or two women's hospitals existed."|''The Times'', Obituary of Dame Edith Mary Brown, 10 December 1956<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref>}} ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਨਵਰੀ 1894 ਵਿੱਚ, [[ਬਰਿਸਟਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]], [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ]] ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ £50 (ਅੱਜ £5,619) ਦਾਨ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ, ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਫੈਕਲਟੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}</ref> ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ, ਮੈਡੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 200 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਡਨ, ਐਡਿਨਬਰਗ, ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਸਾਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਇਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ 1911 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੇ 1909 ਤੋਂ ਗੈਰ-ਈਸਾਈਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm "Ludhiana Medical College"]. Mundus Gateway<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="aboutus">{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਹਸਪਤਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/ "CMC's history"]. [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|Christian Medical College, Ludhiana]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref> ਨਵੰਬਰ 1951 ਤੱਕ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਕਾਲਜ ਨੇ 411 ਡਾਕਟਰਾਂ, 143 ਨਰਸਾਂ, 168 ਫਾਰਮੇਸੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਚਲੇ ਗਏ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> == ਡੈਮਹੁੱਡ == 1932 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਡੈਮ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਊਸਬੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ == * Francesca French, ''Miss Brown's hospital: the story of the Ludhiana Medical College and Dame Edith Brown, D.B.E., its founder'', London: Hodder and Stoughton, 1954. * Pat Barr, ''The Memsahibs; The Women of Victorian India''. New Delhi: Allied Publishers, 1976 [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1956]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] 5bhf3yw46dkiqh9mv7sqvuy07lidtez 844170 844169 2026-08-09T09:35:59Z Nitesh Gill 8973 844170 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਡੈਮ ਐਡੀਥ ਬ੍ਰਾਊਨ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|DBE|LRCP}} | image = Dame Edith Brown.jpg | caption = | other_names = | birth_name = ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ | birth_date = {{Birth date|1864|3|24|df=y}} | birth_place = [[ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ]], [[ਕੰਬਰਲੈਂਡ]], ਇੰਗਲੈਂਡ | death_date = {{Death date and age|1956|12|6|1864|3|24|df=y}} | death_place = [[ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ]], [[ਜੰਮੂ ਐਂਡ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਭਾਰਤ | alma_mater = ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਨਬਰਿਜ <br /> ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫ਼ਾਰ ਵੁਮੈਨ | occupation = ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ | years_active = [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] }} ਡੇਮ ਐਡੀਥ ਮੈਰੀ ਬ੍ਰਾਊਨ (24 ਮਾਰਚ 1864-6 ਦਸੰਬਰ 1956) ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹੂਲਤ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ 1864 ਨੂੰ ਵ੍ਹਾਈਟਹੈਵਨ, ਕੰਬਰਲੈਂਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਜਾਰਜ ਵਾਇਟਮੈਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਮੈਰੀ (ਵਾਲਥਰ) ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਵਲੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੀ ਧੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ|ਮੈਨਚੈਸਟਰ]] ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼, ਮੈਨਚੈਸਟਰ, ਲੰਕਾਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਰੋਇਡਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="times">{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਟਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name="obit BMJ">{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਨੇ 1885 ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਵਿਖੇ ਆਨਰਜ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੱਕ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਐਕਸੀਟਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਦਵਾਈ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੰਡਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ 1891 ਵਿੱਚ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਟ੍ਰਿਪਲ ਕੁਆਲੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ;<ref>{{Cite journal|last=Dale|first=T. L. C.|date=22 December 1956|title=Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG|journal=British Medical Journal|volume=2|issue=5007|pages=1490|doi=10.1136/bmj.2.5007.1490-a|pmc=2036000}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDale1956">Dale, T. L. C. (22 December 1956). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 "Obituary: Dame Edith Brown, DBE, MD, MRCOG"]. ''British Medical Journal''. '''2''' (5007): 1490. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.1136/bmj.2.5007.1490-a|10.1136/bmj.2.5007.1490-a]]. [[PMC (identifier)|PMC]]&nbsp;<span class="id-lock-free" title="Freely accessible">[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2036000 2036000]</span>. [[S2CID (identifier)|S2CID]]&nbsp;[https://api.semanticscholar.org/CorpusID:70569655 70569655].</cite></ref> ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਐਡਿਨਬਰਗ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਸਰਜਨਜ਼ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ, ਅਤੇ ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਰਾਇਲ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਜਨਜ਼ ਦੀ ਲਾਇਸੈਂਸੀਏਟ ਸੀ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕੰਮ == ਬੈਪਟਿਸਟ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਭੇਜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 9 ਨਵੰਬਰ 1891 ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। {{Blockquote|"At that time by age-long tradition the orthodox Hindu woman would on no account have the services of a medical man, whether trained in modern or in the ancient systems of medicine followed in India; she was dependent for help in her confinement on the services of the superstitious dai or nurse, who was always of low caste and, from a surgical point of view, unbelievably dirty. Trained Indian women doctors or nurses were almost unknown, and throughout the peninsula only one or two women's hospitals existed."|''The Times'', Obituary of Dame Edith Mary Brown, 10 December 1956<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref>}} ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਜਨਵਰੀ 1894 ਵਿੱਚ, [[ਬਰਿਸਟਲ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]], [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ]] ਵਿੱਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ £50 (ਅੱਜ £5,619) ਦਾਨ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਉਸ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ, ਈਸਾਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਫੈਕਲਟੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}</ref> ਇਹ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾ, ਮੈਡੀਕਲ, ਨਰਸਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ 200 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਲਜ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਡਨ, ਐਡਿਨਬਰਗ, ਗਲਾਸਗੋ ਦੇ ਨਾਲ-ਸਾਥ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਇਸ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਮ 1911 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੇ 1909 ਤੋਂ ਗੈਰ-ਈਸਾਈਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।<ref>{{Cite web |title=Ludhiana Medical College |url=http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm |access-date=5 January 2016 |publisher=Mundus Gateway}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.mundus.ac.uk/cats/4/1341.htm "Ludhiana Medical College"]. Mundus Gateway<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="aboutus">{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> ਹਸਪਤਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite news|url=http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/|title=CMC's history|access-date=5 January 2016|publisher=[[Christian Medical College, Ludhiana]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[http://www.friendsofludhiana.org.uk/about-us/cmcs-history/ "CMC's history"]. [[ਸੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਲੁਧਿਆਣਾ|Christian Medical College, Ludhiana]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 January</span> 2016</span>.</cite></ref> ਨਵੰਬਰ 1951 ਤੱਕ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ, ਕਾਲਜ ਨੇ 411 ਡਾਕਟਰਾਂ, 143 ਨਰਸਾਂ, 168 ਫਾਰਮੇਸੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ 1952 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਚਲੇ ਗਏ।<ref>{{Cite news|title=Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors|date=10 December 1956|work=[[The Times]]|page=14}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">"Dame Edith Mary Brown - Training of Indian Doctors". ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼|The Times]]''. 10 December 1956. p.&nbsp;14.</cite></ref> == ਡੈਮਹੁੱਡ == 1932 ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਡੈਮ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਬ੍ਰਾਊਨ ਦੀ ਮੌਤ 6 ਦਸੰਬਰ 1956 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ, [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਊਸਬੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ == * Francesca French, ''Miss Brown's hospital: the story of the Ludhiana Medical College and Dame Edith Brown, D.B.E., its founder'', London: Hodder and Stoughton, 1954. * Pat Barr, ''The Memsahibs; The Women of Victorian India''. New Delhi: Allied Publishers, 1976 [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1956]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hCards]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] k9l5vn1aa6cx4lti3gduaicq1lx160v