ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 10 26795 844913 723149 2026-08-23T11:06:58Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Replaced content with "{{#invoke:Designation|color}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude>" 844913 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Designation|color}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> p22hdvf83790c4cmgh1lkx5p5yctn8e 10 26796 844912 723150 2026-08-23T11:04:52Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Replaced content with "{{#invoke:Designation|text}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude>" 844912 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Designation|text}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> ly63xysrt9pmyf40jv4ov2pu3uc4rxa 10 27232 844898 650921 2026-08-23T10:46:07Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844898 wikitext text/x-wiki {{main other|{{#if:{{Has short description}} |<!--Do nothing--> |{{#invoke:Type in location|main|{{if empty|{{{type|}}}|Historic site}}|{{{location|}}}}}}}}}<includeonly>{{Infobox | child = {{#ifeq:{{{embed|}}}|yes|yes}} | bodyclass = vcard | autoheaders = yes | headerstyle = background-color: #eee;color:inherit; | above = {{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} | abovestyle = font-size:125%; text-align:center | aboveclass = fn org | subheader = {{#if:{{{native_name|}}}|{{native name list | tag1 = {{{native_name_lang|}}} | name1 = {{{native_name|}}} | tag2 = {{{native_name_lang2|}}} | name2 = {{{native_name2|}}} | tag3 = {{{native_name_lang3|}}} | name3 = {{{native_name3|}}} }}}} | subheader2 = {{{native_names|}}} | subheader3 = {{{other_name|}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}} |size={{#if:{{{image_size|}}}|{{min|{{if empty|{{#invoke:String|match|{{{image_size}}}|^%d+}}|250}}|300}}}} |upright={{#if:{{{image_upright|}}}|{{min|{{{image_upright}}}|1.35}}|1.14}} |alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image_map|}}} |size={{#if:{{{image_map_size|}}}|{{min|{{if empty|{{#invoke:String|match|{{{image_map_size}}}|^%d+}}|250}}|300}}}} |upright={{#if:{{{image_map_upright|}}}|{{min|{{{image_map_upright}}}|1.35}}|1.14}} |alt={{{image_map_alt|}}}}} | caption2 = {{{image_map_caption|}}} | image3 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map}} | image4 = {{#invoke:Infobox mapframe | autoWithCaption | onByDefault = {{#if:{{{pushpin_map|}}}{{{image_map|}}}{{{embed|}}}|no|yes}} | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-type = landmark | mapframe-marker-color = #919090 | mapframe-stroke-color = #525252 | mapframe-stroke-width = 3 | mapframe-shape-fill = #dbdbdb | mapframe-caption = Interactive map of {{If empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }} | data1 = {{#if:{{{coordinates|}}}|{{#invoke:Coordinates|coordinsert|{{{coordinates}}}|type:landmark}}{{{coord_ref|}}}}} | label2 = ਕਿਸਮ | data2 = {{{type|}}} | label3 = ਵ੍ਯੁਤਪਤੀ | data3 = {{{etymology|}}} | label4 = ਕਾਲ | data4 = {{{epochs|}}} | label5 = ਸੱਭਿਆਚਾਰ | data5 = {{{cultures|}}} | label6 = Satellite&nbsp;of | data6 = {{{dependency_of|}}} | label7 = Associated&nbsp;with | data7 = {{{occupants|}}} <!-- LOCATION --> | label8 = ਟਿਕਾਣਾ | data8 = {{{location|}}} | label9 = ਸਥਾਨ | class9 = label | data9 = {{{region|}}} | label10 = ਨਜ਼ਦੀਕੀ&nbsp;ਸ਼ਹਿਰ | data10 = {{{nearest_city|}}} | label11 = ਦਾ&nbsp;ਹਿੱਸਾ | data11 = {{{part_of|}}} | label12 = ਗ੍ਰਿਡ ਹਵਾਲਾ | data12 = {{#if:{{{gbgridref|}}}|{{gbm4ibx|{{{gbgridref}}}|name={{if empty|{{{name|}}}|{{PAGENAMEBASE}}}} }}{{{gbgridref_note|}}}}} | label13 = {{longitem|{{if empty|{{{grid_name|}}}|ਗ੍ਰਿਡ&nbsp;ਸਥਿਤੀ}}}} | data13 = {{{grid_position|}}} <!-- HISTORY --> | header14 = ਇਤਿਹਾਸ | label15 = {{longitem|{{{beginning_label|}}}}} | data15 = {{#if: {{{beginning_label|}}} | {{{beginning_date|}}} }} | label16 = ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ | data16 = {{{formed|}}} | label17 = ਸਥਾਪਿਤ | data17 = {{{founded|}}} | label18 = ਸੰਸਥਾਪਕ | data18 = {{{founder|}}} | label19 = ਉਸਾਰਿਆ | data19 = {{{built|}}} | label20 = ਨੇ&nbsp;ਉਸਾਰਿਆ | data20 = {{{builder|}}} | label21 = ਲਈ&nbsp;ਉਸਾਰਿਆ | data21 = {{{built_for|}}} | label22 = ਮੂਲ&nbsp;ਵਰਤੋਂ | data22 = {{{original_use|}}} | label23 = ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ | data23 = {{{demolished|}}} | label24 = Abandoned | data24 = {{{abandoned|}}} | label25 = ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ | data25 = {{{rebuilt|}}} | label26 = {{longitem|{{{end_label|}}}}} | data26 = {{#if: {{{end_label|}}} | {{{end_date|}}} }} | label27 = ਈਵੈਂਟ | data27 = {{{events|}}} <!-- SITE NOTES --> | header28 = ਸਾਈਟ ਨੋਟਸ | label29 = Material | class29 = category | data29 = {{{material|}}} | label30 = ਉਚਾਣ | data30 = {{{elevation|}}} | label31 = ਉਚਾਈ | data31 = {{{height|}}} | label32 = ਲੰਬਾਈ | data32 = {{{length|}}} | label33 = ਚੌੜਾਈ | data33 = {{{width|}}} | label34 = ਖੇਤਰ | data34 = {{{area|}}} | label35 = ਆਇਤਨ | data35 = {{{volume|}}} | label36 = ਪਰਿਮਾਪ | data36 = {{{diameter|}}} | label37 = ਘੇਰਾ | data37 = {{{circumference|}}} | label38 = ਆਰਕੀਟੈਕਟ | data38 = {{{architect|}}} | label39 = ਮੂਰਤੀਕਾਰ | data39 = {{{sculptor|}}} | label40 = ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ੈਲੀ(ਆਂ) | data40 = {{{architecture|}}} | label41 = Excavation&nbsp;dates | data41 = {{{excavations|}}} | label42 = Archaeologists | data42 = {{{archaeologists|}}} | label43 = Discovered | data43 = {{{discovered|}}} | label44 = ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ | data44 = {{{restored|}}} | label45 = ਦੁਆਰਾ&nbsp;ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ | data45 = {{{restored_by|}}} | label46 = ਹਾਲਤ | data46 = {{{condition|}}} | label47 = ਵਰਤਮਾਨ&nbsp;ਵਰਤੋਂ | data47 = {{{current_use|}}} | label48 = ਘਟਨਾ&nbsp;ਦਾ&nbsp;ਸਾਲ | data48 = {{{year_of_event|}}} | label49 = ਪ੍ਰਬੰਧਕ&nbsp;ਸਭਾ | data49 = {{{governing_body|}}} | label50 = ਮਾਲਕ | data50 = {{{owner|}}} | label51 = ਪ੍ਰਬੰਧਨ | data51 = {{{management|}}} | label52 = ਸੈਲਾਨੀ | data52 = {{{visitors_num|}}}{{#if:{{{visitors_year|}}}|&nbsp;({{{visitors_year|}}} ਵਿੱਚ)}}{{{visitors_ref|}}} | label53 = ਜਨਤਕ&nbsp;ਪਹੁੰਚ | data53 = {{{public_access|}}} | label54 = ਵੈੱਬਸਾਈਟ | data54 = {{{website|}}} <!-- IDENTIFIERS --> | header55 = Identifiers | label56 = [[National Heritage List for England|NHLE]] | data56 = {{#if: {{{nhle|}}} | [https://historicengland.org.uk/listing/the-list/list-entry/{{{nhle}}} {{{nhle}}}] }} | label57 = {{longitem|[[Atlas of Hillforts of Britain and Ireland|''Atlas of Hillforts'']]}} | data57 = {{#if: {{{hillfort|}}} | [https://hillforts.arch.ox.ac.uk/?query=Atlas_of_Hillforts_4166_0,Main_Atlas_Number,{{{hillfort}}} {{{hillfort}}}] }} | label58 = [[Middle Eastern Geodatabase for Antiquities (MEGA)|MEGA-J]] | data58 = {{{megaj|}}} | label59 = [[Historic Environment Scotland|HES]] | data59 = {{#if: {{{hes|}}} | [https://portal.historicenvironment.scot/designation/{{{hes}}} {{{hes}}}] }} <!-- designation sections --> | header60 = Designations | label61 = Designation | data61 = {{{other_designation|}}} | header62 = _BLANK_ | data63 = {{Infobox designation list|embed=yes<!-- One--> | designation1 = {{{designation1|}}} | designation1_offname = {{{designation1_offname|}}} | designation1_type = {{{designation1_type|}}} | designation1_criteria = {{{designation1_criteria|}}} | designation1_date = {{{designation1_date|}}} | delisted1_date = {{{delisted1_date|}}} | designation1_partof = {{{designation1_partof|}}} | designation1_number = {{{designation1_number|}}} | designation1_free1name = {{{designation1_free1name|}}} | designation1_free1value = {{{designation1_free1value|}}} | designation1_free2name = {{{designation1_free2name|}}} | designation1_free2value = {{{designation1_free2value|}}} | designation1_free3name = {{{designation1_free3name|}}} | designation1_free3value = {{{designation1_free3value|}}}<!-- Two--> | designation2 = {{{designation2|}}} | designation2_offname = {{{designation2_offname|}}} | designation2_type = {{{designation2_type|}}} | designation2_criteria = {{{designation2_criteria|}}} | designation2_date = {{{designation2_date|}}} | delisted2_date = {{{delisted2_date|}}} | designation2_partof = {{{designation2_partof|}}} | designation2_number = {{{designation2_number|}}} | designation2_free1name = {{{designation2_free1name|}}} | designation2_free1value = {{{designation2_free1value|}}} | designation2_free2name = {{{designation2_free2name|}}} | designation2_free2value = {{{designation2_free2value|}}} | designation2_free3name = {{{designation2_free3name|}}} | designation2_free3value = {{{designation2_free3value|}}}<!-- Three--> | designation3 = {{{designation3|}}} | designation3_offname = {{{designation3_offname|}}} | designation3_type = {{{designation3_type|}}} | designation3_criteria = {{{designation3_criteria|}}} | designation3_date = {{{designation3_date|}}} | delisted3_date = {{{delisted3_date|}}} | designation3_partof = {{{designation3_partof|}}} | designation3_number = {{{designation3_number|}}} | designation3_free1name = {{{designation3_free1name|}}} | designation3_free1value = {{{designation3_free1value|}}} | designation3_free2name = {{{designation3_free2name|}}} | designation3_free2value = {{{designation3_free2value|}}} | designation3_free3name = {{{designation3_free3name|}}} | designation3_free3value = {{{designation3_free3value|}}}<!-- Four--> | designation4 = {{{designation4|}}} | designation4_offname = {{{designation4_offname|}}} | designation4_type = {{{designation4_type|}}} | designation4_criteria = {{{designation4_criteria|}}} | designation4_date = {{{designation4_date|}}} | delisted4_date = {{{delisted4_date|}}} | designation4_partof = {{{designation4_partof|}}} | designation4_number = {{{designation4_number|}}} | designation4_free1name = {{{designation4_free1name|}}} | designation4_free1value = {{{designation4_free1value|}}} | designation4_free2name = {{{designation4_free2name|}}} | designation4_free2value = {{{designation4_free2value|}}} | designation4_free3name = {{{designation4_free3name|}}} | designation4_free3value = {{{designation4_free3value|}}}<!-- Five--> | designation5 = {{{designation5|}}} | designation5_offname = {{{designation5_offname|}}} | designation5_type = {{{designation5_type|}}} | designation5_criteria = {{{designation5_criteria|}}} | designation5_date = {{{designation5_date|}}} | delisted5_date = {{{delisted5_date|}}} | designation5_partof = {{{designation5_partof|}}} | designation5_number = {{{designation5_number|}}} | designation5_free1name = {{{designation5_free1name|}}} | designation5_free1value = {{{designation5_free1value|}}} | designation5_free2name = {{{designation5_free2name|}}} | designation5_free2value = {{{designation5_free2value|}}} | designation5_free3name = {{{designation5_free3name|}}} | designation5_free3value = {{{designation5_free3value|}}}<!-- Six--> | designation6 = {{{designation6|}}} | designation6_offname = {{{designation6_offname|}}} | designation6_type = {{{designation6_type|}}} | designation6_criteria = {{{designation6_criteria|}}} | designation6_date = {{{designation6_date|}}} | delisted6_date = {{{delisted6_date|}}} | designation6_partof = {{{designation6_partof|}}} | designation6_number = {{{designation6_number|}}} | designation6_free1name = {{{designation6_free1name|}}} | designation6_free1value = {{{designation6_free1value|}}} | designation6_free2name = {{{designation6_free2name|}}} | designation6_free2value = {{{designation6_free2value|}}} | designation6_free3name = {{{designation6_free3name|}}} | designation6_free3value = {{{designation6_free3value|}}} }} | data64 = {{{embedded|}}} | below = {{{notes|}}} }}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox historic site with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox historic site]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|mapframe_args=y|pushpin_map_args=y| abandoned | alt | archaeologists | architect | architecture | area | beginning_date | beginning_label | builder | built | built_for | caption | circumference | condition | coord_ref | coordinates | cultures | current_use | delisted1_date | delisted2_date | delisted3_date | delisted4_date | delisted5_date | delisted6_date | demolished | dependency_of | designation1 | designation1_criteria | designation1_date | designation1_number | designation1_offname | designation1_partof | designation1_type | designation2 | designation2_criteria | designation2_date | designation2_number | designation2_offname | designation2_partof | designation2_type | designation3 | designation3_criteria | designation3_date | designation3_number | designation3_offname | designation3_partof | designation3_type | designation4 | designation4_criteria | designation4_date | designation4_number | designation4_offname | designation4_partof | designation4_type | designation5 | designation5_criteria | designation5_date | designation5_number | designation5_offname | designation5_partof | designation5_type | designation6 | designation6_criteria | designation6_date | designation6_number | designation6_offname | designation6_partof | designation6_type | designation1_free1name | designation1_free1value | designation1_free2name | designation1_free2value | designation1_free3name | designation1_free3value | designation2_free1name | designation2_free1value | designation2_free2name | designation2_free2value | designation2_free3name | designation2_free3value | designation3_free1name | designation3_free1value | designation3_free2name | designation3_free2value | designation3_free3name | designation3_free3value | designation4_free1name | designation4_free1value | designation4_free2name | designation4_free2value | designation4_free3name | designation4_free3value | designation5_free1name | designation5_free1value | designation5_free2name | designation5_free2value | designation5_free3name | designation5_free3value | designation6_free1name | designation6_free1value | designation6_free2name | designation6_free2value | designation6_free3name | designation6_free3value | diameter | discovered | elevation | embed | embedded | end_date | end_label | epochs | etymology | events | excavations | formed | founded | founder | gbgridref | gbgridref_note | governing_body | grid_name | grid_position | height | hes | hillfort | image | image_map | image_map_alt | image_map_caption | image_map_size | image_map_upright | image_size | image_upright | length | location | management | material | megaj | name | native_name | native_name_lang | native_name_lang2 | native_name_lang3 | native_name2 | native_name3 | native_names | nearest_city | nhle | notes | occupants | original_use | other_designation | other_name | owner | part_of | public_access | rebuilt | region | restored | restored_by | sculptor | type | visitors_num | visitors_ref | visitors_year | volume | website | width | year_of_event }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> fsdmnh7836w95pimw0vgjebyq56s45i 10 27234 844904 722753 2026-08-23T10:55:48Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844904 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Designation|divbox}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> j3e114mk5wg5ffnl5bl851dmd3vfnrs 0 28294 844891 844754 2026-08-23T09:32:19Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844891 wikitext text/x-wiki {{Infobox politician | name = ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ | caption = | birth_date = {{Birth date|1945|9|23|df=y}} | birth_place = [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] | death_date = {{Death date and age|2026|8|20|1945|9|23|df=y}} | death_place = ਸਫ਼ਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ | office1 = [[ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ]], [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] | constituency3 = [[ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਲੀ]] | term1 = 1980–1984 | predecessor1 = [[ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] | successor1 = [[ਚੌਧਰੀ ਭਰਤ ਸਿੰਘ]] | office2 = | constituency2 = | term2 = 1991–1996 | predecessor2 = [[ਤਾਰੀਫ਼ ਸਿੰਘ]] | successor2 = [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ]] | term3 = 2004–2009 | predecessor3 = [[ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ]] | successor3 = | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (1980–2018) | spouse = ਰਾਮ ਕੌਰ | children = 3 | website = | footnotes = | date = | year = | source = https://loksabha.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=2871&lastls=14 | known_for = [[1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ|1984 ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ]] ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ | module = {{Infobox criminal | embed = yes | criminal_status = ਮੌਤ | conviction = ਹੱਤਿਆ, 1984 ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ | conviction_penalty = [[ਉਮਰ ਕੈਦ]] }} }} '''ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ''' (23 ਸਤੰਬਰ 1945 - 20 ਅਗਸਤ 2026) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਕਾਤਲ ਸੀ। ਉਹ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ]] ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ [[1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ|1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ]] ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਅਤੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।<ref name="Times_Resign">{{cite news |title=Sajjan Kumar writes to Rahul Gandhi, resigns from Congress |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sajjan-kumar-writes-to-rahul-gandhi-resigns-from-congress/articleshow/67140343.cms |accessdate=18 December 2018 |publisher=The Economic Times |date=18 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/why-gujarat-2002-finds-mention-in-1984-genocide-court-order-on-sajjan-kumar-1963730|title = Why Gujarat 2002 Finds Mention in 1984 genocide Court Order on Sajjan Kumar}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:੧੯੮੪ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ]] hxo4xmbajauemfstcds41qd1dkqquv6 844892 844891 2026-08-23T09:33:06Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844892 wikitext text/x-wiki {{Infobox politician | name = ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ | caption = | birth_date = {{Birth date|1945|9|23|df=y}} | birth_place = [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] | death_date = {{Death date and age|2026|8|20|1945|9|23|df=y}} | death_place = ਸਫ਼ਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ | office1 = [[ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ]], [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] | constituency3 = [[ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਲੀ]] | term1 = 1980–1984 | predecessor1 = [[ਚੌਧਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] | successor1 = [[ਚੌਧਰੀ ਭਰਤ ਸਿੰਘ]] | office2 = | constituency2 = | term2 = 1991–1996 | predecessor2 = [[ਤਾਰੀਫ਼ ਸਿੰਘ]] | successor2 = [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਸ਼ਰਮਾ]] | term3 = 2004–2009 | predecessor3 = [[ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ]] | successor3 = | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (1980–2018) | spouse = ਰਾਮ ਕੌਰ | children = 3 | website = | footnotes = | date = | year = | source = https://loksabha.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=2871&lastls=14 | known_for = [[1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ|1984 ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ]] ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ | module = {{Infobox criminal | embed = yes | criminal_status = ਮੌਤ | conviction = ਹੱਤਿਆ, 1984 ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣਾ | conviction_penalty = [[ਉਮਰ ਕੈਦ]] }} }} '''ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ''' (23 ਸਤੰਬਰ 1945 - 20 ਅਗਸਤ 2026) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਕਾਤਲ ਸੀ। ਉਹ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਬਾਹਰੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ]] ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ, [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ [[1984 ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗੇ|1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ]] ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਅਤੇ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।<ref name="Times_Resign">{{cite news |title=Sajjan Kumar writes to Rahul Gandhi, resigns from Congress |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sajjan-kumar-writes-to-rahul-gandhi-resigns-from-congress/articleshow/67140343.cms |accessdate=18 December 2018 |publisher=The Economic Times |date=18 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/why-gujarat-2002-finds-mention-in-1984-genocide-court-order-on-sajjan-kumar-1963730|title = Why Gujarat 2002 Finds Mention in 1984 genocide Court Order on Sajjan Kumar}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2026]] hmjerr7m2ijeojm0dhdofmjz7rrpmk5 0 28626 844842 598891 2026-08-22T18:39:26Z Nitesh Gill 8973 844842 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਧੂਮ 3 | image = | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ]] | producer = [[ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ]] | screenplay = ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ | story = ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ<br />ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ<ref name="Dhoom:3 - The Hunt is Over!">{{cite news|url=http://movieweaver.com/movies/dhoom3-the-hunt-is-over/|title=Dhoom:3 – The Hunt is Over!|work=Movie Weaver|date=21 August 2012|access-date=28 ਦਸੰਬਰ 2013|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225121246/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=movieweaver&e=com|dead-url=yes}}</ref> | starring = [[ਆਮਿਰ ਖਾਨ]]<br />[[ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ]]<br />[[ਉਦੇ ਚੋਪੜਾ]]<br />[[ਕਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼]]<br />[[ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ]] | music = '''Original songs:'''<br />[[Pritam]]<br />'''Background score:'''<br />Julius Packiam | cinematography = [[ਸੁਦੀਪ ਚੈਟਰਜੀ]] | editing = ਰਿਤੇਸ਼ ਸੋਨੀ | studio = [[ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼]] | released = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} | runtime = 172 ਮਿੰਟ<!-- Theatrical runtime:172:14--><ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc.">{{cite web|title=DHOOM: 3 DECODED|work=Karishma Upadhyay|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|t2]]|date=15 December 2013|url=http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archiveurl=https://archive.today/20131215110651/http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archivedate=15 December 2013|deadurl=no|access-date=28 December 2013}}</ref><ref name="Budget, low PR, hike in ticket prices"/> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INRConvert|1|b}}<ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc."/><ref name="Budget, low PR, hike in ticket prices"/><ref name="Budget, low PR, hike in ticket prices"/><ref name="Sarita Tanwar">{{cite news|author=Sarita Tanwar|title=Aamir Khan's Dhoom 3 breaks box office records|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-dhoom-3-mints-over-rs35-crore-on-opening-day-1938787|newspaper=[[DNA (newspaper)|DNA]]|date=26 December 2013}}</ref> | gross = <!-- Add only after completion of theatrical run with reliable ""sources"" --> | release date = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} }} '''ਧੂਮ 3''' ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ== * [http://www.filmybase.com/movies/3421-dhoom3 ਧੂਮ 3 ਨੂ FilmyBase.com ਤੇ ਵੋਟ ਦਿਓ] p18vthquy6j9m6njysj5vbcqdz7ab7o 844843 844842 2026-08-22T18:39:57Z Nitesh Gill 8973 844843 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਧੂਮ 3 | image = | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ]] | producer = [[ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ]] | screenplay = ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ | story = ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ<br />ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ<ref name="Dhoom:3 - The Hunt is Over!">{{cite news|url=http://movieweaver.com/movies/dhoom3-the-hunt-is-over/|title=Dhoom:3 – The Hunt is Over!|work=Movie Weaver|date=21 August 2012|access-date=28 ਦਸੰਬਰ 2013|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225121246/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=movieweaver&e=com|dead-url=yes}}</ref> | starring = [[ਆਮਿਰ ਖਾਨ]]<br />[[ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ]]<br />[[ਉਦੇ ਚੋਪੜਾ]]<br />[[ਕਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼]]<br />[[ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ]] | music = '''Original songs:'''<br />[[Pritam]]<br />'''Background score:'''<br />Julius Packiam | cinematography = [[ਸੁਦੀਪ ਚੈਟਰਜੀ]] | editing = ਰਿਤੇਸ਼ ਸੋਨੀ | studio = [[ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼]] | released = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} | runtime = 172 ਮਿੰਟ<!-- Theatrical runtime:172:14--><ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc.">{{cite web|title=DHOOM: 3 DECODED|work=Karishma Upadhyay|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|t2]]|date=15 December 2013|url=http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archiveurl=https://archive.today/20131215110651/http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archivedate=15 December 2013|deadurl=no|access-date=28 December 2013}}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INRConvert|1|b}}<ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc."/><ref name="Budget, low PR, hike in ticket prices"/><ref name="Budget, low PR, hike in ticket prices"/><ref name="Sarita Tanwar">{{cite news|author=Sarita Tanwar|title=Aamir Khan's Dhoom 3 breaks box office records|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-dhoom-3-mints-over-rs35-crore-on-opening-day-1938787|newspaper=[[DNA (newspaper)|DNA]]|date=26 December 2013}}</ref> | gross = <!-- Add only after completion of theatrical run with reliable ""sources"" --> | release date = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} }} '''ਧੂਮ 3''' ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ== * [http://www.filmybase.com/movies/3421-dhoom3 ਧੂਮ 3 ਨੂ FilmyBase.com ਤੇ ਵੋਟ ਦਿਓ] lrohuoaus2x3bwql842a29lqcwl5ipc 844844 844843 2026-08-22T18:40:28Z Nitesh Gill 8973 844844 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਧੂਮ 3 | image = | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ]] | producer = [[ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ]] | screenplay = ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ | story = ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ<br />ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ<ref name="Dhoom:3 - The Hunt is Over!">{{cite news|url=http://movieweaver.com/movies/dhoom3-the-hunt-is-over/|title=Dhoom:3 – The Hunt is Over!|work=Movie Weaver|date=21 August 2012|access-date=28 ਦਸੰਬਰ 2013|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225121246/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=movieweaver&e=com|dead-url=yes}}</ref> | starring = [[ਆਮਿਰ ਖਾਨ]]<br />[[ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ]]<br />[[ਉਦੇ ਚੋਪੜਾ]]<br />[[ਕਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼]]<br />[[ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ]] | music = '''Original songs:'''<br />[[Pritam]]<br />'''Background score:'''<br />Julius Packiam | cinematography = [[ਸੁਦੀਪ ਚੈਟਰਜੀ]] | editing = ਰਿਤੇਸ਼ ਸੋਨੀ | studio = [[ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼]] | released = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} | runtime = 172 ਮਿੰਟ<!-- Theatrical runtime:172:14--><ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc.">{{cite web|title=DHOOM: 3 DECODED|work=Karishma Upadhyay|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|t2]]|date=15 December 2013|url=http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archiveurl=https://archive.today/20131215110651/http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archivedate=15 December 2013|deadurl=no|access-date=28 December 2013}}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INRConvert|1|b}}<ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc."/><ref name="Sarita Tanwar">{{cite news|author=Sarita Tanwar|title=Aamir Khan's Dhoom 3 breaks box office records|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-dhoom-3-mints-over-rs35-crore-on-opening-day-1938787|newspaper=[[DNA (newspaper)|DNA]]|date=26 December 2013}}</ref> | gross = <!-- Add only after completion of theatrical run with reliable ""sources"" --> | release date = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} }} '''ਧੂਮ 3''' ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ== * [http://www.filmybase.com/movies/3421-dhoom3 ਧੂਮ 3 ਨੂ FilmyBase.com ਤੇ ਵੋਟ ਦਿਓ] 7kyrzj5dbfhgask7vj6d1xhleiqca92 844845 844844 2026-08-22T18:41:04Z Nitesh Gill 8973 844845 wikitext text/x-wiki {{ਆਧਾਰ|}} {{Infobox film | name = ਧੂਮ 3 | image = | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ]] | producer = [[ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ]] | screenplay = ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ | story = ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ<br />ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ<ref name="Dhoom:3 - The Hunt is Over!">{{cite news|url=http://movieweaver.com/movies/dhoom3-the-hunt-is-over/|title=Dhoom:3 – The Hunt is Over!|work=Movie Weaver|date=21 August 2012|access-date=28 ਦਸੰਬਰ 2013|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225121246/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=movieweaver&e=com|dead-url=yes}}</ref> | starring = [[ਆਮਿਰ ਖਾਨ]]<br />[[ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਬੱਚਨ]]<br />[[ਉਦੇ ਚੋਪੜਾ]]<br />[[ਕਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼]]<br />[[ਜੈਕੀ ਸ਼ਰਾਫ]] | music = '''Original songs:'''<br />[[Pritam]]<br />'''Background score:'''<br />Julius Packiam | cinematography = [[ਸੁਦੀਪ ਚੈਟਰਜੀ]] | editing = ਰਿਤੇਸ਼ ਸੋਨੀ | studio = [[ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼]] | released = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} | runtime = 172 ਮਿੰਟ<!-- Theatrical runtime:172:14--><ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc.">{{cite web|title=DHOOM: 3 DECODED|work=Karishma Upadhyay|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|t2]]|date=15 December 2013|url=http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archiveurl=https://archive.today/20131215110651/http://epaper.telegraphindia.com/detail/49952-175527875.html|archivedate=15 December 2013|deadurl=no|access-date=28 December 2013}}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INRConvert|1|b}}<ref name="runtime, budget, shooting locations, preparation for the role etc."/><ref name="Sarita Tanwar">{{cite news|author=Sarita Tanwar|title=Aamir Khan's Dhoom 3 breaks box office records|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-dhoom-3-mints-over-rs35-crore-on-opening-day-1938787|newspaper=[[DNA (newspaper)|DNA]]|date=26 December 2013}}</ref> | gross = <!-- Add only after completion of theatrical run with reliable ""sources"" --> | release date = {{Film date|df=yes|2013|12|20}} }} '''ਧੂਮ 3''' ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਵਿਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਚਾਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਦਿਤਿਆ ਚੋਪੜਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ== * [http://www.filmybase.com/movies/3421-dhoom3 ਧੂਮ 3 ਨੂ FilmyBase.com ਤੇ ਵੋਟ ਦਿਓ] 6d54m0fm7u19o7xhpsd1t60x3hi9dhg 828 39216 844899 825582 2026-08-23T10:49:17Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844899 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local function round(n, decimals) local pow = 10^(decimals or 0) return math.floor(n * pow + 0.5) / pow end function p.getMapParams(map, frame) if not map then error('The name of the location map definition to use must be specified', 2) end local moduletitle = mw.title.new('Module:Location map/data/' .. map) if not moduletitle then error(string.format('%q is not a valid name for a location map definition', map), 2) elseif moduletitle.exists then local mapData = mw.loadData('Module:Location map/data/' .. map) return function(name, params) if name == nil then return 'Module:Location map/data/' .. map elseif mapData[name] == nil then return '' elseif params then return mw.message.newRawMessage(tostring(mapData[name]), unpack(params)):plain() else return mapData[name] end end else error('Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/' .. map .. '" does not exist', 2) end end function p.data(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local params = {} for k,v in ipairs(args) do if k > 2 then params[k-2] = v end end return map(args[2], #params ~= 0 and params) end local hemisphereMultipliers = { longitude = { W = -1, w = -1, E = 1, e = 1 }, latitude = { S = -1, s = -1, N = 1, n = 1 } } local function decdeg(degrees, minutes, seconds, hemisphere, decimal, direction) if decimal then if degrees then error('Decimal and DMS degrees cannot both be provided for ' .. direction, 2) elseif minutes then error('Minutes can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif seconds then error('Seconds can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere can only be provided with DMS degrees for ' .. direction, 2) end local retval = tonumber(decimal) if retval then return retval end error('The value "' .. decimal .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not minutes then error('Seconds were provided for ' .. direction .. ' without minutes also being provided', 2) elseif not degrees then if minutes then error('Minutes were provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) elseif hemisphere then error('A hemisphere was provided for ' .. direction .. ' without degrees also being provided', 2) end return nil end decimal = tonumber(degrees) if not decimal then error('The degree value "' .. degrees .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif minutes and not tonumber(minutes) then error('The minute value "' .. minutes .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) elseif seconds and not tonumber(seconds) then error('The second value "' .. seconds .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal + (minutes or 0)/60 + (seconds or 0)/3600 if hemisphere then local multiplier = hemisphereMultipliers[direction][hemisphere] if not multiplier then error('The hemisphere "' .. hemisphere .. '" provided for ' .. direction .. ' is not valid', 2) end decimal = decimal * multiplier end return decimal end -- Finds a parameter in a transclusion of {{Coord}}. local function coord2text(para,coord) -- this should be changed for languages which do not use Arabic numerals or the degree sign local lat, long = mw.ustring.match(coord,'<span class="p%-latitude latitude">([^<]+)</span><span class="p%-longitude longitude">([^<]+)</span>') if lat then return tonumber(para == 'longitude' and long or lat) end local result = mw.text.split(mw.ustring.match(coord,'%-?[%.%d]+°[NS] %-?[%.%d]+°[EW]') or '', '[ °]') if para == 'longitude' then result = {result[3], result[4]} end if not tonumber(result[1]) or not result[2] then mw.log('Malformed coordinates value') mw.logObject(para, 'para') mw.logObject(coord, 'coord') return error('Malformed coordinates value', 2) end return tonumber(result[1]) * hemisphereMultipliers[para][result[2]] end -- effectively make removeBlanks false for caption and maplink, and true for everything else -- if useWikidata is present but blank, convert it to false instead of nil -- p.top, p.bottom, and their callers need to use this function p.valueFunc(key, value) if value then value = mw.text.trim(value) end if value ~= '' or key == 'caption' or key == 'maplink' then return value elseif key == 'useWikidata' then return false end end local function getContainerImage(args, map) if args.AlternativeMap then return args.AlternativeMap elseif args.relief then local digits = mw.ustring.match(args.relief,'^[1-9][0-9]?$') -- image1 to image99 if digits then local imageDigits = map('image' .. digits) if imageDigits ~= '' then return imageDigits end end local yesNo = require('Module:Yesno') if yesNo(args.relief,true) then local image1 = map('image1') if image1 ~= '' then return image1 end end end return map('image') end function p.top(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local width local default_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(args.default_width),"%d*")) if not args.width then width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) elseif mw.ustring.sub(args.width, -2) == 'px' then width = mw.ustring.sub(args.width, 1, -3) else width = args.width end local width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; if width_as_number == 0 then -- check to see if width is junk. If it is, then use default calculation width = round((default_as_number or 240) * (tonumber(map('defaultscale')) or 1)) width_as_number = tonumber(mw.ustring.match(tostring(width),"%d*")) or 0; end if args.max_width ~= "" and args.max_width ~= nil then -- check to see if width bigger than max_width local max_as_number = tonumber(mw.ustring.match(args.max_width,"%d*")) or 0; if width_as_number>max_as_number and max_as_number>0 then width = args.max_width; end end local retval = frame:extensionTag{name = 'templatestyles', args = {src = 'Module:Location map/styles.css'}} if args.float == 'center' then retval = retval .. '<div class="center">' end if args.caption and args.caption ~= '' and args.border ~= 'infobox' then retval = retval .. '<div class="locmap noresize thumb ' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'floatleft' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' or args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'tnone' else retval = retval .. 'floatright' end retval = retval .. '"><div class="thumbinner" style="width:' .. (width + 2) .. 'px' if args.border == 'none' then retval = retval .. ';border:none' elseif args.border then retval = retval .. ';border-color:' .. args.border end retval = retval .. '"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px' .. (args.border ~= 'none' and ';border:1px solid lightgray">' or '">') else retval = retval .. '<div class="locmap" style="width:' .. width .. 'px;' if args.float == '"left"' or args.float == 'left' then retval = retval .. 'float:left;clear:left' elseif args.float == '"center"' or args.float == 'center' then retval = retval .. 'float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto' elseif args.float == '"none"' or args.float == 'none' then retval = retval .. 'float:none;clear:none' else retval = retval .. 'float:right;clear:right' end retval = retval .. '"><div style="width:' .. width .. 'px;padding:0"><div style="position:relative;width:' .. width .. 'px">' end local image = getContainerImage(args, map) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() retval = string.format( '%s[[File:%s|%spx|%s%s|class=notpageimage noviewer]]', retval, image, width, args.alt or ((args.label or currentTitle.text) .. ' is located in ' .. map('name')), args.maplink and ('|link=' .. args.maplink) or '' ) if args.caption and args.caption ~= '' then if (currentTitle.namespace == 0) and mw.ustring.find(args.caption, '##') then retval = retval .. '[[Category:Pages using location map with a double number sign in the caption]]' end end if args.overlay_image then return retval .. '<div style="position:absolute;top:0;left:0">[[File:' .. args.overlay_image .. '|' .. width .. 'px|class=notpageimage noviewer]]</div>' else return retval end end function p.bottom(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {frameOnly = true, valueFunc = p.valueFunc}) end if not map then map = p.getMapParams(args[1], frame) end local retval = '</div>' local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if not args.caption or args.border == 'infobox' then if args.border then retval = retval .. '<div style="padding-top:0.2em">' else retval = retval .. '<div style="font-size:91%;padding-top:3px">' end retval = retval .. (args.caption or (args.label or currentTitle.text) .. ' (' .. map('name') .. ')') .. '</div>' elseif args.caption ~= '' then -- This is not the pipe trick. We're creating a link with no text on purpose, so that CSS can give us a nice image retval = retval .. '<div class="thumbcaption"><div class="magnify">[[:File:' .. getContainerImage(args, map) .. '| ]]</div>' .. args.caption .. '</div>' end if args.switcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. args.switcherLabel .. '</span>' elseif args.autoSwitcherLabel then retval = retval .. '<span class="switcher-label" style="display:none">' .. map('name') .. ' ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦੇਖੋ</span>' end retval = retval .. '</div></div>' if args.caption_undefined then mw.log('Removed parameter caption_undefined used.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|caption_undefined]]' end end if map('skew') ~= '' or map('lat_skew') ~= '' or map('crosses180') ~= '' or map('type') ~= '' then mw.log('Removed parameter used in map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then local key = (map('skew') ~= '' and 'skew' or '') .. (map('lat_skew') ~= '' and 'lat_skew' or '') .. (map('crosses180') ~= '' and 'crosses180' or '') .. (map('type') ~= '' and 'type' or '') retval = retval .. '[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key .. ' ]]' end end if string.find(map('name'), '|', 1, true) then mw.log('Pipe used in name of map definition ' .. map()) if currentTitle.namespace == 0 then retval = retval .. '[[Category:Location maps with a name containing a pipe]]' end end if args.float == 'center' then retval = retval .. '</div>' end return retval end local function markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size) return mw.html.create('div') :addClass('od') :addClass('notheme') -- T236137 :cssText('top:' .. round(y, 3) .. '%;left:' .. round(x, 3) .. '%;font-size:' .. label_size .. '%') :node(imageDiv) :node(labelDiv) end local function markImageDiv(mark, marksize, label, link, alt, title) local builder = mw.html.create('div') :addClass('id') :cssText('left:-' .. round(marksize / 2) .. 'px;top:-' .. round(marksize / 2) .. 'px') :attr('title', title) if marksize ~= 0 then builder:wikitext(string.format( '[[File:%s|%dx%dpx|%s|link=%s%s|class=notpageimage noviewer]]', mark, marksize, marksize, label, link, alt and ('|alt=' .. alt) or '' )) end return builder end local function markLabelDiv(label, label_size, label_width, position, background, x, marksize) if tonumber(label_size) == 0 then return mw.html.create('div'):addClass('l0'):wikitext(label) end local builder = mw.html.create('div') :cssText('width:' .. label_width .. 'em') local distance = round(marksize / 2 + 1) if position == 'top' then -- specified top builder:addClass('pv'):cssText('bottom:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'bottom' then -- specified bottom builder:addClass('pv'):cssText('top:' .. distance .. 'px;left:' .. (-label_width / 2) .. 'em') elseif position == 'left' or (tonumber(x) > 70 and position ~= 'right') then -- specified left or autodetected to left builder:addClass('pl'):cssText('right:' .. distance .. 'px') else -- specified right or autodetected to right builder:addClass('pr'):cssText('left:' .. distance .. 'px') end builder = builder:tag('div') :wikitext(label) if background then builder:cssText('background-color:' .. background) end return builder:done() end local function getX(longitude, left, right) local width = (right - left) % 360 if width == 0 then width = 360 end local distanceFromLeft = (longitude - left) % 360 -- the distance needed past the map to the right equals distanceFromLeft - width. the distance needed past the map to the left equals 360 - distanceFromLeft. to minimize page stretching, go whichever way is shorter if distanceFromLeft - width / 2 >= 180 then distanceFromLeft = distanceFromLeft - 360 end return 100 * distanceFromLeft / width end local function getY(latitude, top, bottom) return 100 * (top - latitude) / (top - bottom) end function p.mark(frame, args, map) if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map~'}) end local mapnames = {} if not map then if args[1] then map = {} for mapname in mw.text.gsplit(args[1], '#', true) do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) mapnames[#mapnames + 1] = mapname end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) args[1] = 'World' end end if type(map) == 'table' then local outputs = {} local oldargs = args[1] for k,v in ipairs(map) do args[1] = mapnames[k] outputs[k] = tostring(p.mark(frame, args, v)) end args[1] = oldargs return table.concat(outputs, '#PlaceList#') .. '#PlaceList#' end local x, y, longitude, latitude longitude = decdeg(args.lon_deg, args.lon_min, args.lon_sec, args.lon_dir, args.long, 'longitude') latitude = decdeg(args.lat_deg, args.lat_min, args.lat_sec, args.lat_dir, args.lat, 'latitude') if args.excludefrom then -- If this mark is to be excluded from certain maps entirely (useful in the context of multiple maps) for exclusionmap in mw.text.gsplit(args.excludefrom, '#', true) do -- Check if this map is excluded. If so, return an empty string. if args[1] == exclusionmap then return '' end end end local builder = mw.html.create() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if args.coordinates then -- Temporarily removed to facilitate infobox conversion. See [[Wikipedia:Coordinates in infoboxes]] -- if longitude or latitude then -- error('Coordinates from [[Module:Coordinates]] and individual coordinates cannot both be provided') -- end longitude = coord2text('longitude', args.coordinates) latitude = coord2text('latitude', args.coordinates) elseif not longitude and not latitude and args.useWikidata then -- If they didn't provide either coordinate, try Wikidata. If they provided one but not the other, don't. local entity = mw.wikibase.getEntity() if entity and entity.claims and entity.claims.P625 and entity.claims.P625[1].mainsnak.snaktype == 'value' then local value = entity.claims.P625[1].mainsnak.datavalue.value longitude, latitude = value.longitude, value.latitude end if args.link and (currentTitle.namespace == 0) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with linked markers with coordinates from Wikidata]]') end end if not longitude then error('No value was provided for longitude') elseif not latitude then error('No value was provided for latitude') end if currentTitle.namespace > 0 then if (not args.lon_deg) ~= (not args.lat_deg) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Degrees]]') elseif (not args.lon_min) ~= (not args.lat_min) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Minutes]]') elseif (not args.lon_sec) ~= (not args.lat_sec) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Seconds]]') elseif (not args.lon_dir) ~= (not args.lat_dir) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Hemisphere]]') elseif (not args.long) ~= (not args.lat) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with different longitude and latitude precisions|Decimal]]') end end if ((tonumber(args.lat_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lat_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lat_sec) or 0) ~= 0 or (args.lat_dir and args.lat_dir ~='')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if ((tonumber(args.lon_deg) or 0) < 0) and ((tonumber(args.lon_min) or 0) ~= 0 or (tonumber(args.lon_sec) or 0) ~= 0 or (args.lon_dir and args.lon_dir ~= '')) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lat_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lat_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if (((tonumber(args.lon_min) or 0) < 0) or ((tonumber(args.lon_sec) or 0) < 0)) then builder:wikitext('[[Category:Location maps with negative degrees and minutes or seconds]]') end if args.skew or args.lon_shift or args.markhigh then mw.log('Removed parameter used in invocation.') local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = (args.skew and 'skew' or '') .. (args.lon_shift and 'lon_shift' or '') .. (args.markhigh and 'markhigh' or '') builder:wikitext('[[Category:Location maps with removed parameters|' .. key ..' ]]') end end if map('x') ~= '' then x = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('x', { latitude, longitude }))) else x = tonumber(getX(longitude, map('left'), map('right'))) end if map('y') ~= '' then y = tonumber(mw.ext.ParserFunctions.expr(map('y', { latitude, longitude }))) else y = tonumber(getY(latitude, map('top'), map('bottom'))) end if (x < 0 or x > 100 or y < 0 or y > 100) and not args.outside then mw.log('Mark placed outside map boundaries without outside flag set. x = ' .. x .. ', y = ' .. y) local parent = frame:getParent() if parent then mw.log('Parent is ' .. parent:getTitle()) end mw.logObject(args, 'args') if currentTitle.namespace == 0 then local key = currentTitle.prefixedText builder:wikitext('[[Category:Location maps with marks outside map and outside parameter not set|' .. key .. ' ]]') end end local mark = args.mark or map('mark') if mark == '' then mark = 'Red pog.svg' end local marksize = tonumber(args.marksize) or tonumber(map('marksize')) or 8 local imageDiv = markImageDiv(mark, marksize, args.label or mw.title.getCurrentTitle().text, args.link or '', args.alt, args[2]) local label_size = args.label_size or 91 local labelDiv if args.label and args.position ~= 'none' then labelDiv = markLabelDiv(args.label, label_size, args.label_width or 6, args.position, args.background, x, marksize) end return builder:node(markOuterDiv(x, y, imageDiv, labelDiv, label_size)) end local function switcherSeparate(s) if s == nil then return {} end local retval = {} for i in string.gmatch(s .. '#', '([^#]*)#') do i = mw.text.trim(i) retval[#retval + 1] = (i ~= '' and i) end return retval end function p.infobox_pushpin_map(frame) --This function is designed to be invoked from an infobox template --* Some parameters (generally starting with "pushpin_") are meant to be exposed as parameters -- in the outer infobox, settable by editors --* Others are meant to be "hidden" (e.g., only set inside the infobox template code) -- First get the combined arguments from both parent and invocation frame local raw_args = getArgs(frame,{parentFirst=true}) --If no map is supplied, return. if not raw_args['pushpin_map'] then return end -- Now get arguments from just the invocation frame local frame_args = getArgs(frame,{frameOnly=true}) -- parsed_args will have the resulting merged parameters local parsed_args = {} -- Default to using wikidata coodinates if no other coordiantes supplied. if raw_args.useWikidata == nil then parsed_args.useWikidata = true else parsed_args.useWikidata = raw_args.useWikidata end -- Parse the arguments parsed_args[1] = raw_args['pushpin_map'] parsed_args.float = frame_args.float or 'center' parsed_args.border = frame_args.border or 'infobox' parsed_args.default_width = frame_args.default_width parsed_args.max_width = frame_args.max_width parsed_args.coordinates = raw_args['coordinates'] parsed_args.caption = raw_args['pushpin_caption'] parsed_args.relief = raw_args['pushpin_relief'] parsed_args.label = raw_args['pushpin_label'] parsed_args.label_size = raw_args['pushpin_label_size'] parsed_args.position = raw_args['pushpin_label_position'] parsed_args.mark = raw_args['pushpin_mark'] parsed_args.marksize = raw_args['pushpin_mark_size'] parsed_args.alt = raw_args['pushpin_alt'] parsed_args.background = raw_args['pushpin_background'] parsed_args.width = raw_args['pushpin_map_size'] local map = {} local caption_list = {} for mapname in string.gmatch(parsed_args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if parsed_args['caption'] then for caption in mw.text.gsplit(parsed_args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end if #map == 1 then map = map[1] if not parsed_args.caption then parsed_args.caption = 'Location within ' .. map('name') end end if type(map) == 'table' then mw.log('----') mw.logObject(map) if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) elseif not parsed_args.caption then -- Set a default caption for each of the multiple maps for i=1, #map do caption_list[#caption_list + 1] = 'Location within '.. map[i]('name') end end local outputs = {} parsed_args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do parsed_args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, parsed_args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, parsed_args, map) .. tostring( p.mark(frame, parsed_args, map) ) .. p.bottom(frame, parsed_args, map) end end function p.main(frame, args, map) local caption_list = {} if not args then args = getArgs(frame, {wrappers = 'Template:Location map', valueFunc = p.valueFunc}) end if args.useWikidata == nil then args.useWikidata = true end if not map then if args[1] then map = {} for mapname in string.gmatch(args[1], '[^#]+') do map[#map + 1] = p.getMapParams(mw.ustring.gsub(mapname, '^%s*(.-)%s*$', '%1'), frame) end if args['caption'] then if args['caption'] == "" then while #caption_list < #map do caption_list[#caption_list + 1] = args['caption'] end else for caption in mw.text.gsplit(args['caption'], '##', true) do caption_list[#caption_list + 1] = caption end end end if #map == 1 then map = map[1] end else map = p.getMapParams('World', frame) end end if type(map) == 'table' then local altmaps = switcherSeparate(args.AlternativeMap) if #altmaps > #map then error(string.format('%d AlternativeMaps were provided, but only %d maps were provided', #altmaps, #map)) end local overlays = switcherSeparate(args.overlay_image) if #overlays > #map then error(string.format('%d overlay_images were provided, but only %d maps were provided', #overlays, #map)) end if #caption_list > #map then error(string.format('%d captions were provided, but only %d maps were provided', #caption_list, #map)) end local outputs = {} args.autoSwitcherLabel = true for k,v in ipairs(map) do args.AlternativeMap = altmaps[k] args.overlay_image = overlays[k] args.caption = caption_list[k] outputs[k] = p.main(frame, args, v) end return '<div class="switcher-container">' .. table.concat(outputs) .. '</div>' else return p.top(frame, args, map) .. tostring( p.mark(frame, args, map) ) .. p.bottom(frame, args, map) end end return p tjuq1e50ylp88bv10av5fsbcd4xlx3u 0 51927 844846 818631 2026-08-22T18:41:25Z ~2026-45732-78 61645 /* ਤਕਨਾਲੋਜੀ */ 844846 wikitext text/x-wiki {{Expert needed | date = ਸਤੰਬਰ 2025 }} '''ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ''' (ਜਾਂ '''ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ''', '''ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ''', '''ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ''')<ref>{{Cite book|title=ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ|last=ਕੌਰ|first=ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=1|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਵੇਚਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ|year=2013|isbn=|location=|pages=88-95|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ|publisher=ਗਰੇਸ਼ੀਅਸ ਬੁਕਸ,ਪਟਿਆਲਾ|year=2012|isbn=|location=|pages=212-215|quote=|via=}}</ref> ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਲ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨਿਆਵੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ, ਪੈਦਾਵਾਰਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ [[ਸੱਭਿਆਚਾਰ]] ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਸਦਕਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।<ref name="GCSP">Al-Rodhan, R.F. Nayef and Gérard Stoudmann. (2006). [http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf Definitions of Globalization: A Comprehensive Overview and a Proposed Definition.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119215401/http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf |date=2012-11-19 }}</ref><ref name="Albrow">Albrow, Martin and Elizabeth King (eds.) (1990). ''Globalization, Knowledge and Society ''London: Sage. ISBN 978-0803983243 p. 8. "...all those processes by which the peoples of the world are incorporated into a single world society."</ref> [[ਢੋਆ-ਢੁਆਈ]] ਅਤੇ ਦੂਰ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ [[ਇੰਟਰਨੈੱਟ]] ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਦਕਾ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਵਟਾਂਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref name="Stever_1972">Stever, H. Guyford (1972). "Science, Systems, and Society." ''Journal of Cybernetics'', 2(3):1–3. {{doi|10.1080/01969727208542909}}</ref> ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਦਾ ਸੋਮਾ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ [[ਯੂਰਪ]] ਦੇ ਕਾਢ ਜੁੱਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="GL-H-09" /><ref name="GL-H-10">{{cite web|title=''Globalization and Global History'' (p.127)|url=http://58.192.114.227/humanities/sociology/htmledit/uploadfile/system/20110522/20110522005012939.pdf|accessdate=3 July 2012}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਪਿਛਲੇ 19ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਅਗੇਤਰੇ 20ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰਸਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧੀ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਭੂਮੰਡੀਕਰਨ ਆਦਿ ਪਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆ ਦਾ ਐਸਾ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤੀ, ਉਦਯੋਗ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜ, ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ- ਆਰਥਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ `ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਪਿੰਡ` ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ਬਦ 1991 ਵਿਰਸਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੱਥ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਆਸੀ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਿਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆ ਗਏ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਘਾਰ ਆਇਆ; ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਘੇਰਾ ਸਿਰਫ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਵੇ ਜਨ ਧੂਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗ ਨੇਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਪੈਗ਼ਾਮ “ਰੁੱਖੀ ਮਿੱਸੀ ਖਾਇ ਕੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਵੇਖ ਪਰਾਈ ਚੌਪੜੀ ਨਾ ਤਰਸਾਈ ਜੀਅ" ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਕੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਪਦਾਰਥਕ ਅਤੇ ਬੋਧਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਕਾਰ == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰੋਕਾਰ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਰੁਖ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਨਿਕਲਣਗੇ। ਇਹ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਰਿਮਾਣ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਣਡਿੱਠੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਲਚਰ' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਜੌਹਨ ਟੋਮਿਲਸਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ: ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਕੀ ਹੈ? ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜ ਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕੋਸਾਂ, ਰਾਜ ਇੱਕ ਪੇਚੀਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਚਿੰਤਨ, ਇਮੈਜਿਨਰੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵੀ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵੀ। ਰਫ਼ਤਾਰ, ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸੈਨੀਟਰਿਗ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸਥਾਨਕਾਂ ਵਸਤਾਂ, ਸਰਮਾਏ, ਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਪਾਸਾਰ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਨੇ ਦੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਨਸਲਾਂ, ਵਸੋਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਰਮਾਏ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਵਿੱਚ ਰਚਮਚ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਬਹੁਪੱਖੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁ-ਪਾਸਾਰੀ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੱਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ == === ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਾਂਝੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖੁਰਾਕ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਪਰ ਬਹੁਪੱਖੀ 'ਤੇ ਬਹੁ ਪਾਸਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਭਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਫੈਕਸ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਖ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਗਹਿਨ ਜਾਂ ਭੱਤ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੁਆਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਬਲ ਟੀ ਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭਲੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਘਰ ਬੁਰਜ਼ੂਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਵਾਲੇ ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਦਾਰੋ-ਸਦਾਰ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਦਾ ਸਮਾਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੌਲਣਯੋਗ ਹੈ। === ਤਕਨਾਲੋਜੀ === ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਦਿੱਖ ਲੋਕ ਤਾਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 14 ਲੱਖ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਹਨ। ਮੁਲਕ ਦੀ ਅੱਥੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀ ਛੋਹ ਤੱਕ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਦੁਨੀਆ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ - ਇੱਕ ਉਹ ਨੇ ਜੋ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦੂਸਰੇ ਉਹ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਮਸਲਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬੇਤੁਕੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਪਨਾਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਥੇ ਮੁੱਖ ਮਸਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਹੈ। === ਪੂੰਜੀਵਾਦ === ਪੂੰਜੀਵਾਦ: ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸੀਹ ਸਾਡੀਆਂ ਹੱਕਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੌਰ, ਸਾਡੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕਲਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੀ ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸੁਆਲ ਹੈ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਸਭ ਕੁੱਝ ਉੱਪਰ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ। [[ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ]] [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ]] ਅਤੇ ਆਈ ਐਮ ਐਫ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾ ਨੂੰ ਹੀ ਤੀਸਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਉੱਪਰ ਠੋਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ਼ਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਹੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਿਰ ਵੱਡੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਦਹਾਲੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਾ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਉੱਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿੰਤੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ 'ਪੁਰਾਣੇ ਬਸਤੀਵਾਦ' ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਬਸਤੀਵਾਦ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਬੂਹੇ ਥਾਣੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਪਿਛਲੇ ਬੂਹੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। === ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ, ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਬੇਓੜਕ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਭਰਪੂਰ ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਉਪਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਵਿਕਮਿਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਭੱਜ ਨੱਟ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ, ਰਸੋਈ ਘਰਾਂ ਵਿੰਚ ਬਕਾਇਦਾਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਢਾਂਚਿਆ ਦੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜ ਵਿਚੋਂ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ ਜਾਂ ਇਨਸਟੈਂਟ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜੀ ਹੈ। ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਰੈਂਡਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਕ ਤੱਕ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੀ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਚੋਥਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। === ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ === ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਤੀ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਲਿਬਾਸਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਮੂਲ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਰਬ ਲਾਈ ਹੈ। ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਬਾਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।  ਇਸ ਫੈਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ  ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਇੰਜ ਹੀ ਸਾਡੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਸਰ ਹੈ। ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਣਜੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਉਪਰ ਅਰਧ ਨੰਗੇ ਜਾਂ ਨੰਗੇ ਜਿਸਮਾਂ ਨੇ ਕਾਮ ਉਤੇਜਨਾ  ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਥਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚੀ ਨਹੀਂ।  ਵਿਆਹ ਪਰਬਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਕਾਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਧਰਾਤਲ ਉਪਰ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਹੈ। === ਜਾਤ-ਪਾਤ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁਫ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਕਲਪ ਵਸੂਦੇਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚਲੀ  ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ, ਅੱਵਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੂਰ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੋ ਪਹਿਚਾਨਬੋ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਖ਼ਲਤ ਮਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਵਾਦ ਰੰਗ, ਜਾਤ, ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਵਿਤਰਕਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਨਵੀ-ਮੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਜਿਣਸੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਫ਼ੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੁਕਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। == ਸਿੱਟਾ == ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਮਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰੀ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਦਬਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਧ ਇਹ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਂ। ਮੁੱਖ ਮਸਲਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਸਾਵੀ ਵੰਡ ਸਦਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੂ ਵਿਵਸਥਾ ਉਤੇਜਿਤ ਪਸ਼ੂ ਬਿਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਅਮਾਨਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤਰਕਹੀਨਤਾ, ਹਨੇਰ ਬਿਰਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ-ਤੁਅੱਸਧ, ਕਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ, ਕੱਟੜਤਾ, ਪਿੱਛੜਪਨ, ਫ਼ਿਰਕੂ, ਜਨੂਨ, ਇਲਾਦਵਾਦ ਅਤੇ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮੰਡੀ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਜਾਂ ਵਣਜੀਕਰਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਕੌਮਾਂ, ਜਮਾਤਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਭਗਤਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਤੰਦ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਔਲਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ, ਉਸਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਮਾਨਵੀ ਨਸਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਬੀਲਾਈ  ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਕਹਿਣ ਕਰਨ।<ref>{{Cite book|title=ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ|last=ਫ਼ਰੈਕ|first=ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=23|quote=|via=}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਗੋਲ]] cc9zu80rkbvs31oo7eb3pd6bqps6zl3 844884 844846 2026-08-23T08:57:51Z Kuldeepburjbhalaike 18176 [[Special:Contributions/~2026-45732-78|~2026-45732-78]] ([[User talk:~2026-45732-78|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ [[User:Jagmit Singh Brar|Jagmit Singh Brar]] ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਆਖ਼ਰੀ ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ 818631 wikitext text/x-wiki {{Expert needed | date = ਸਤੰਬਰ 2025 }} '''ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ''' (ਜਾਂ '''ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ''', '''ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ''', '''ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ''')<ref>{{Cite book|title=ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ|last=ਕੌਰ|first=ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=1|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਵੇਚਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ|year=2013|isbn=|location=|pages=88-95|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ|publisher=ਗਰੇਸ਼ੀਅਸ ਬੁਕਸ,ਪਟਿਆਲਾ|year=2012|isbn=|location=|pages=212-215|quote=|via=}}</ref> ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਲ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨਿਆਵੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ, ਪੈਦਾਵਾਰਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ [[ਸੱਭਿਆਚਾਰ]] ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਸਦਕਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।<ref name="GCSP">Al-Rodhan, R.F. Nayef and Gérard Stoudmann. (2006). [http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf Definitions of Globalization: A Comprehensive Overview and a Proposed Definition.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119215401/http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf |date=2012-11-19 }}</ref><ref name="Albrow">Albrow, Martin and Elizabeth King (eds.) (1990). ''Globalization, Knowledge and Society ''London: Sage. ISBN 978-0803983243 p. 8. "...all those processes by which the peoples of the world are incorporated into a single world society."</ref> [[ਢੋਆ-ਢੁਆਈ]] ਅਤੇ ਦੂਰ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ [[ਇੰਟਰਨੈੱਟ]] ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਦਕਾ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਵਟਾਂਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref name="Stever_1972">Stever, H. Guyford (1972). "Science, Systems, and Society." ''Journal of Cybernetics'', 2(3):1–3. {{doi|10.1080/01969727208542909}}</ref> ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਦਾ ਸੋਮਾ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ [[ਯੂਰਪ]] ਦੇ ਕਾਢ ਜੁੱਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="GL-H-09" /><ref name="GL-H-10">{{cite web|title=''Globalization and Global History'' (p.127)|url=http://58.192.114.227/humanities/sociology/htmledit/uploadfile/system/20110522/20110522005012939.pdf|accessdate=3 July 2012}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਪਿਛਲੇ 19ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਅਗੇਤਰੇ 20ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰਸਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧੀ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਭੂਮੰਡੀਕਰਨ ਆਦਿ ਪਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆ ਦਾ ਐਸਾ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤੀ, ਉਦਯੋਗ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜ, ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ- ਆਰਥਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ `ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਪਿੰਡ` ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ਬਦ 1991 ਵਿਰਸਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੱਥ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਆਸੀ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਿਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆ ਗਏ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਘਾਰ ਆਇਆ; ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਘੇਰਾ ਸਿਰਫ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਵੇ ਜਨ ਧੂਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗ ਨੇਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਪੈਗ਼ਾਮ “ਰੁੱਖੀ ਮਿੱਸੀ ਖਾਇ ਕੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਵੇਖ ਪਰਾਈ ਚੌਪੜੀ ਨਾ ਤਰਸਾਈ ਜੀਅ" ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਕੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਪਦਾਰਥਕ ਅਤੇ ਬੋਧਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਕਾਰ == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰੋਕਾਰ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਰੁਖ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਨਿਕਲਣਗੇ। ਇਹ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਰਿਮਾਣ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਣਡਿੱਠੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਲਚਰ' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਜੌਹਨ ਟੋਮਿਲਸਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ: ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਕੀ ਹੈ? ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜ ਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕੋਸਾਂ, ਰਾਜ ਇੱਕ ਪੇਚੀਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਚਿੰਤਨ, ਇਮੈਜਿਨਰੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵੀ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵੀ। ਰਫ਼ਤਾਰ, ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸੈਨੀਟਰਿਗ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸਥਾਨਕਾਂ ਵਸਤਾਂ, ਸਰਮਾਏ, ਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਪਾਸਾਰ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਨੇ ਦੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਨਸਲਾਂ, ਵਸੋਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਰਮਾਏ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਵਿੱਚ ਰਚਮਚ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਬਹੁਪੱਖੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁ-ਪਾਸਾਰੀ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੱਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ == === ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਾਂਝੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖੁਰਾਕ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਪਰ ਬਹੁਪੱਖੀ 'ਤੇ ਬਹੁ ਪਾਸਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਭਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਫੈਕਸ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਖ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਗਹਿਨ ਜਾਂ ਭੱਤ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੁਆਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਬਲ ਟੀ ਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭਲੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਘਰ ਬੁਰਜ਼ੂਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਵਾਲੇ ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਦਾਰੋ-ਸਦਾਰ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਦਾ ਸਮਾਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੌਲਣਯੋਗ ਹੈ। === ਤਕਨਾਲੋਜੀ === ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਦਿੱਖ ਲੋਕ ਤਾਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 14 ਲੱਖ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਹਨ। ਮੁਲਕ ਦੀ ਅੱਥੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀ ਛੋਹ ਤੱਕ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਦੁਨੀਆ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ - ਇੱਕ ਉਹ ਨੇ ਜੋ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦੂਸਰੇ ਉਹ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਮਸਲਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬੇਤੁਕੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਪਨਾਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਥੇ ਮੁੱਖ ਮਸਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਹੈ।shfggvg fgtctrdfgffh off th ratio and roll up of your home to a place to live in the === ਪੂੰਜੀਵਾਦ === ਪੂੰਜੀਵਾਦ: ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸੀਹ ਸਾਡੀਆਂ ਹੱਕਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੌਰ, ਸਾਡੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕਲਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੀ ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸੁਆਲ ਹੈ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਸਭ ਕੁੱਝ ਉੱਪਰ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ। [[ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ]] [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ]] ਅਤੇ ਆਈ ਐਮ ਐਫ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾ ਨੂੰ ਹੀ ਤੀਸਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਉੱਪਰ ਠੋਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ਼ਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਹੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਿਰ ਵੱਡੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਦਹਾਲੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਾ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਉੱਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿੰਤੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ 'ਪੁਰਾਣੇ ਬਸਤੀਵਾਦ' ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਬਸਤੀਵਾਦ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਬੂਹੇ ਥਾਣੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਪਿਛਲੇ ਬੂਹੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। === ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ, ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਬੇਓੜਕ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਭਰਪੂਰ ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਉਪਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਵਿਕਮਿਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਭੱਜ ਨੱਟ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ, ਰਸੋਈ ਘਰਾਂ ਵਿੰਚ ਬਕਾਇਦਾਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਢਾਂਚਿਆ ਦੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜ ਵਿਚੋਂ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ ਜਾਂ ਇਨਸਟੈਂਟ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜੀ ਹੈ। ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਰੈਂਡਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਕ ਤੱਕ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੀ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਚੋਥਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। === ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ === ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਤੀ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਲਿਬਾਸਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਮੂਲ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਰਬ ਲਾਈ ਹੈ। ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਬਾਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।  ਇਸ ਫੈਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ  ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਇੰਜ ਹੀ ਸਾਡੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਸਰ ਹੈ। ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਣਜੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਉਪਰ ਅਰਧ ਨੰਗੇ ਜਾਂ ਨੰਗੇ ਜਿਸਮਾਂ ਨੇ ਕਾਮ ਉਤੇਜਨਾ  ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਥਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚੀ ਨਹੀਂ।  ਵਿਆਹ ਪਰਬਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਕਾਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਧਰਾਤਲ ਉਪਰ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਹੈ। === ਜਾਤ-ਪਾਤ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁਫ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਕਲਪ ਵਸੂਦੇਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚਲੀ  ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ, ਅੱਵਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੂਰ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੋ ਪਹਿਚਾਨਬੋ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਖ਼ਲਤ ਮਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਵਾਦ ਰੰਗ, ਜਾਤ, ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਵਿਤਰਕਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਨਵੀ-ਮੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਜਿਣਸੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਫ਼ੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੁਕਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। == ਸਿੱਟਾ == ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਮਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰੀ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਦਬਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਧ ਇਹ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਂ। ਮੁੱਖ ਮਸਲਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਸਾਵੀ ਵੰਡ ਸਦਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੂ ਵਿਵਸਥਾ ਉਤੇਜਿਤ ਪਸ਼ੂ ਬਿਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਅਮਾਨਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤਰਕਹੀਨਤਾ, ਹਨੇਰ ਬਿਰਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ-ਤੁਅੱਸਧ, ਕਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ, ਕੱਟੜਤਾ, ਪਿੱਛੜਪਨ, ਫ਼ਿਰਕੂ, ਜਨੂਨ, ਇਲਾਦਵਾਦ ਅਤੇ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮੰਡੀ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਜਾਂ ਵਣਜੀਕਰਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਕੌਮਾਂ, ਜਮਾਤਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਭਗਤਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਤੰਦ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਔਲਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ, ਉਸਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਮਾਨਵੀ ਨਸਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਬੀਲਾਈ  ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਕਹਿਣ ਕਰਨ।<ref>{{Cite book|title=ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ|last=ਫ਼ਰੈਕ|first=ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=23|quote=|via=}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਗੋਲ]] m0c2bvlksu4xgp1w7qvl7384fv9t96g 844885 844884 2026-08-23T08:58:53Z Kuldeepburjbhalaike 18176 [[Special:Contributions/Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[User talk:Kuldeepburjbhalaike|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਕੇ [[User:~2026-45732-78|~2026-45732-78]] ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਆਖ਼ਰੀ ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ 844846 wikitext text/x-wiki {{Expert needed | date = ਸਤੰਬਰ 2025 }} '''ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ''' (ਜਾਂ '''ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ''', '''ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ''', '''ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ''')<ref>{{Cite book|title=ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਧਿਐਨ|last=ਕੌਰ|first=ਡਾ ਅਮਰਜੀਤ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=1|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਤੇ ਵਿਵੇਚਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਭੀਮ ਇੰਦਰ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਭਵਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ|year=2013|isbn=|location=|pages=88-95|quote=|via=}}</ref><ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਚਿੰਨ|last=ਸਿੰਘ|first=ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ|publisher=ਗਰੇਸ਼ੀਅਸ ਬੁਕਸ,ਪਟਿਆਲਾ|year=2012|isbn=|location=|pages=212-215|quote=|via=}}</ref> ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਲ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨਿਆਵੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ, ਪੈਦਾਵਾਰਾਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ [[ਸੱਭਿਆਚਾਰ]] ਦੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਸਦਕਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।<ref name="GCSP">Al-Rodhan, R.F. Nayef and Gérard Stoudmann. (2006). [http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf Definitions of Globalization: A Comprehensive Overview and a Proposed Definition.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121119215401/http://www.sustainablehistory.com/articles/definitions-of-globalization.pdf |date=2012-11-19 }}</ref><ref name="Albrow">Albrow, Martin and Elizabeth King (eds.) (1990). ''Globalization, Knowledge and Society ''London: Sage. ISBN 978-0803983243 p. 8. "...all those processes by which the peoples of the world are incorporated into a single world society."</ref> [[ਢੋਆ-ਢੁਆਈ]] ਅਤੇ ਦੂਰ-ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਤਰੱਕੀ,ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ [[ਇੰਟਰਨੈੱਟ]] ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਦਕਾ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਵਟਾਂਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref name="Stever_1972">Stever, H. Guyford (1972). "Science, Systems, and Society." ''Journal of Cybernetics'', 2(3):1–3. {{doi|10.1080/01969727208542909}}</ref> ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਦਾ ਸੋਮਾ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ [[ਯੂਰਪ]] ਦੇ ਕਾਢ ਜੁੱਗ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਈਸਾ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name="GL-H-09" /><ref name="GL-H-10">{{cite web|title=''Globalization and Global History'' (p.127)|url=http://58.192.114.227/humanities/sociology/htmledit/uploadfile/system/20110522/20110522005012939.pdf|accessdate=3 July 2012}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਪਿਛਲੇ 19ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਅਗੇਤਰੇ 20ਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰਸਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਵਧੀ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਭੂਮੰਡੀਕਰਨ ਆਦਿ ਪਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆ ਦਾ ਐਸਾ ਬਹੁਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਖੇਤੀ, ਉਦਯੋਗ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜ, ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ- ਆਰਥਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ `ਤੇ ਪੂੰਜੀ ਤਕਨੀਕ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਪਿੰਡ` ਦੇ ਤੌਰ `ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ਬਦ 1991 ਵਿਰਸਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪੱਥ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਿਆਸੀ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ, ਆਰਥਿਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆ ਗਏ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਘਾਰ ਆਇਆ; ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦਾ ਘੇਰਾ ਸਿਰਫ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਕਿਸਾਨੀ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਕਿਸਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਵੇ ਜਨ ਧੂਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗ ਨੇਫ਼ਰੀਦ ਦੇ ਪੈਗ਼ਾਮ “ਰੁੱਖੀ ਮਿੱਸੀ ਖਾਇ ਕੇ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਵੇਖ ਪਰਾਈ ਚੌਪੜੀ ਨਾ ਤਰਸਾਈ ਜੀਅ" ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਕੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਜੁੱਟ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਿਸਟਮ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਪਦਾਰਥਕ ਅਤੇ ਬੋਧਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰੋਕਾਰ == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਰੋਕਾਰ ਵੱਲ ਝਾਤ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਰੁਖ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਨਿਕਲਣਗੇ। ਇਹ ਬਹੁਪੱਖੀ ਪਰਿਮਾਣ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਣਡਿੱਠੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਗੁਰਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਕਲਚਰ' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਰਤਾ ਜੌਹਨ ਟੋਮਿਲਸਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ: ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਕੀ ਹੈ? ==== ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਂ ਇੱਕ ਜੋੜ ਕਰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਕੋਸਾਂ, ਰਾਜ ਇੱਕ ਪੇਚੀਦਾ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਚਿੰਤਨ, ਇਮੈਜਿਨਰੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵੀ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਵੀ। ਰਫ਼ਤਾਰ, ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਨਿਰੰਤਰ ਸੈਨੀਟਰਿਗ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਵਿਸ਼ਵੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸਥਾਨਕਾਂ ਵਸਤਾਂ, ਸਰਮਾਏ, ਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਪਾਸਾਰ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਨੇ ਦੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਨਸਲਾਂ, ਵਸੋਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਰਮਾਏ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਬੇਰੋਕ ਵਹਾਅ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਵਿੱਚ ਰਚਮਚ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਬਹੁਪੱਖੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਹੁ-ਪਾਸਾਰੀ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੱਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। == ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ == === ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਉੱਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਾਂਝੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖੁਰਾਕ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਉੱਪਰ ਬਹੁਪੱਖੀ 'ਤੇ ਬਹੁ ਪਾਸਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਭਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇੱਕ ਸਮੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪਛਾਣਨ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਫੈਕਸ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਚਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਿੱਖ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਗਹਿਨ ਜਾਂ ਭੱਤ ਦੀ ਪੱਧਰ ਉੱਪਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਅਜਿਹਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹਮਲਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਰਹਿਣੀ ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੁਆਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਬਲ ਟੀ ਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭਲੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਇੱਕ ਘਰ ਬੁਰਜ਼ੂਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾਸ ਰੂਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਵਾਲੇ ਖਪਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਦਾਰੋ-ਸਦਾਰ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਦਾ ਸਮਾਜ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੌਲਣਯੋਗ ਹੈ। === ਤਕਨਾਲੋਜੀ === ਇਸ ਦੀ ਵੀ ਦਿੱਖ ਲੋਕ ਤਾਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਅਰਬ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 14 ਲੱਖ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਰਕਾਰੀ ਹਨ। ਮੁਲਕ ਦੀ ਅੱਥੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀ ਛੋਹ ਤੱਕ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਦੁਨੀਆ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ - ਇੱਕ ਉਹ ਨੇ ਜੋ ਈ-ਮੇਲ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਦੂਸਰੇ ਉਹ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਘੱਟ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਸਫੋਟ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਮਸਲਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਬੇਤੁਕੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਪਨਾਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਥੇ ਮੁੱਖ ਮਸਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਹੈ। === ਪੂੰਜੀਵਾਦ === ਪੂੰਜੀਵਾਦ: ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਇਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸੀਹ ਸਾਡੀਆਂ ਹੱਕਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੌਰ, ਸਾਡੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਕਲਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੀ ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸੁਆਲ ਹੈ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ, ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸ ਸਭ ਕੁੱਝ ਉੱਪਰ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ। [[ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ]] [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ]] ਅਤੇ ਆਈ ਐਮ ਐਫ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾ ਨੂੰ ਹੀ ਤੀਸਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਉੱਪਰ ਠੋਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ਼ਰੀਬ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਹੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਿਰ ਵੱਡੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ ਗਰੀਬ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸੰਦਹਾਲੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਾ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਉੱਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿੰਤੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ 'ਪੁਰਾਣੇ ਬਸਤੀਵਾਦ' ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਬਸਤੀਵਾਦ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਬੂਹੇ ਥਾਣੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਪਿਛਲੇ ਬੂਹੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। === ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ === ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ, ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਬੇਓੜਕ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਭਰਪੂਰ ਉਤਪਾਦਨ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਉਪਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਵਿਕਮਿਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਭੱਜ ਨੱਟ, ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ, ਰਸੋਈ ਘਰਾਂ ਵਿੰਚ ਬਕਾਇਦਾਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਢਾਂਚਿਆ ਦੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜ ਵਿਚੋਂ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ ਜਾਂ ਇਨਸਟੈਂਟ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਬਾਜੀ ਹੈ। ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਰੈਂਡਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਕ ਤੱਕ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੀ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਚੋਥਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। === ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ === ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਗਤੀ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਲਿਬਾਸਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਮੂਲ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਰਬ ਲਾਈ ਹੈ। ਲਿਬਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਬਾਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।  ਇਸ ਫੈਸ਼ਨ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ  ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਇੰਜ ਹੀ ਸਾਡੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਸਰ ਹੈ। ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਣਜੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾਹੈ। ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲਾਂ ਉਪਰ ਅਰਧ ਨੰਗੇ ਜਾਂ ਨੰਗੇ ਜਿਸਮਾਂ ਨੇ ਕਾਮ ਉਤੇਜਨਾ  ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਥਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚੀ ਨਹੀਂ।  ਵਿਆਹ ਪਰਬਲੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਕਾਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਧਰਾਤਲ ਉਪਰ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਹੈ। === ਜਾਤ-ਪਾਤ === ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਮੁਫ਼ਾਦ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਕਲਪ ਵਸੂਦੇਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚਲੀ  ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ, ਅੱਵਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੂਰ ਉਪਾਇਆ ਕੁਦਰਤ ਕੇ ਸਭ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੋ ਪਹਿਚਾਨਬੋ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖਲੋਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਖ਼ਲਤ ਮਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਵਵਾਦ ਰੰਗ, ਜਾਤ, ਜਮਾਤ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਵਿਤਰਕਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਾਨਵੀ-ਮੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਜਿਣਸੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਫ਼ੀ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਹੈ ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਇਸ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੁਕਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। == ਸਿੱਟਾ == ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਦਲਾਅ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨੇਮ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜੇਕਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਮਹਿਜ ਫੈਸ਼ਨ ਪ੍ਰਸਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀਆਂ, ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰੀ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨ ਦਬਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਰਧ ਇਹ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਬਦਲਾਵ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਂ। ਮੁੱਖ ਮਸਲਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਅਸਾਵੀ ਵੰਡ ਸਦਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੂ ਵਿਵਸਥਾ ਉਤੇਜਿਤ ਪਸ਼ੂ ਬਿਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਅਮਾਨਵੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤਰਕਹੀਨਤਾ, ਹਨੇਰ ਬਿਰਤੀ, ਧਾਰਮਿਕ-ਤੁਅੱਸਧ, ਕਰਮ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ, ਕੱਟੜਤਾ, ਪਿੱਛੜਪਨ, ਫ਼ਿਰਕੂ, ਜਨੂਨ, ਇਲਾਦਵਾਦ ਅਤੇ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉੱਪਰ ਖੜਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਮੰਡੀ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਜਾਂ ਵਣਜੀਕਰਨ ਉੱਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਜਾਤਾਂ, ਕੌਮਾਂ, ਜਮਾਤਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੇ ਭਗਤਰੀ ਭਾਵ ਦੀ ਤੰਦ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਔਲਾਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ, ਉਸਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਮਾਨਵੀ ਨਸਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਬੀਲਾਈ  ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਜਾਂ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਕਹਿਣ ਕਰਨ।<ref>{{Cite book|title=ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ|last=ਫ਼ਰੈਕ|first=ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=23|quote=|via=}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਗੋਲ]] cc9zu80rkbvs31oo7eb3pd6bqps6zl3 0 65702 844837 836284 2026-08-22T14:07:33Z ~2026-45732-78 61645 844837 wikitext text/x-wiki '''ਵਿਅੰਜਨ''' ਅਜਿਹੀ [[ਭਾਸ਼ਾਈ ਧੁਨੀ]] ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਂ [[ਫੇਫੜੇ|ਫੇਫੜਿਆਂ]] ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ /ਪ/ ਧੁਨੀ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਲਈ ਹਵਾ ਨੂੰ ਬੁੱਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕ ਕੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਦਸ ਸਵਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਕੀ ਬਚੀਆ [[ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ|ਧੁਨੀਆ]] ਵਿਅੰਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ<ref name="ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ">{{cite book | title=ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ: ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ | publisher=ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ | author=ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ | year=2012 | pages=191-220 | isbn=978-81-7883-496-0}}</ref> ਉਚਾਰਨ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਕੰਠੀ : ਕ, ਖ, ਗ, (ਘ) ਙ ਤਾਲਵੀ : ਚ, ਛ, ਜ, (ਝ), ਞ, ਸ਼, ਯ ਉਲਟੀ ਜੀਭੀ : ਟ, ਠ, ਡ, (ਢ),ਣ,ਲ਼,ੜ ਦੰਤੀ : ਤ, ਥ, ਦ, (ਧ), ਨ, ਲ, ਰ, ਸ ਦੋ ਹੋਠੀ : ਪ, ਫ, ਬ, (ਭ) ਮ, ਵ ਸੁਰਯੰਤਰੀ : ਹ ਵਿਅੰਜਨਾਂ, ਧੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਲਹਿਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਚਾਰਨ ਲਹਿਜੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਡੱਕਵੇਂ ਵਿਅੰਜਨ:- (15) ਅਘੋਸ਼/ ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ : ਕ, ਚ, ਟ, ਤ, ਪ, ਅਘੋਸ਼/ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ : ਖ, ਛ, ਠ, ਥ, ਫ ਨਾਦੀ/ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ : , ਗ, ਜ, ਡ, ਦ,ਬ [ਨੋਟ:- ਨਾਦੀ/ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ : ਘ,ਝ,ਢ,ਧ,ਭ, ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।] ============================ ਨਾਸਿਕੀ : ਝ, ਙ, ਣ,ਨ,ਮ, ਪਾਰਸ਼ਵਿਕ : ਲ਼ , ਲ, ਸੰਘਰਸ਼ੀ : ਸ, ਸ਼, ਹ ਕੰਬਵਾਂ : ਰ, ਫਟਕਵਾਂ : ੜ ਸਰਕਵੇਂ : ਵ, ਯ (ਅਰਧ ਸ੍ਵਰ/ਵਿਅੰਜਨ) ਸੋਧ ਕਰਤਾ :- ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਬਰ੍ਹੇ = ਕਿਸਮਾਂ = ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ: ਕੋਈ [[ਦੰਦ|ਦੰਦਾਂ]] ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ [[ਦੋਵੇਂ-ਦੰਦ ਵਿਅੰਜਨ]], [[ਬੁੱਲ੍ਹ-ਦੰਦ ਵਿਅੰਜਨ]], [[ਦੰਦ-ਬੁੱਲ੍ਹ ਵਿਅੰਜਨ]], [[ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਅੰਜਨ]] ਅਤੇ [[ਦੰਦ-ਜ਼ਬਾਨ ਵਿਅੰਜਨ]]। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{stub}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ]] der4qqvcvx2cacfictt95e11hb8r8rj 0 71379 844864 813335 2026-08-22T20:06:25Z CommonsDelinker 156 Removing [[:c:File:S._R._Ranganathan.jpg|S._R._Ranganathan.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Christian Ferrer|Christian Ferrer]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:S. R. Ranganathan.jpg|]]. 844864 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ਐਸ. ਆਰ. ਰੰਗਾਨਾਥਨ | birth_name = ਸ਼ਿਆਲੀ ਰਾਮਾਮ੍ਰਿਤਾ ਰੰਗਨਾਥਨ | image = | imagesize = | caption = ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਚੇਨਈ ਵਿਖੇ ਐਸ.ਆਰ. ਰੰਗਨਾਥਨ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ }} '''ਐਸ. ਆਰ. ਰੰਗਾਨਾਥਨ''' ਨੇ [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਰੰਗਾਨਾਥਨ ਨੇ[[ਕੋਲਨ ਵਰਗੀਕਰਣ]] ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ [[ਕਲਾਸਿਫਾਇਡ ਕੈਟਾਲੋਗ ਕੋਰਡ]] ਬਣਾਈਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਰਸਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ। ਐਸ. ਆਰ. ਰੰਗਾਨਾਥਨ [[ਪੰਜ ਮੂਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ]] ਵੀ ਬਣਾਈਆ।<ref name="publications.drdo.gov.in">http://publications.drdo.gov.in/gsdl/collect/dbit/index/assoc/HASH5351.dir/dbit1205003.pdf{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ== ਰੰਗਾਨਾਥਨ ਦਾ [[ਜਨਮ]] ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਤਜਾਵੂਰ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ [[ਪਰਿਵਾਰ]] ਵਿੱਚ 12 ਅੱਗਸਤ 1892 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਰੰਗਨਾਥਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 1910 ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਚੰਗੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ [[ਮੈਟ੍ਰਿਕ]]ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ।1916 ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੀ ਬੀ. ਏ. ਅਤੇ ਐਮ. ਏ. ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾ ਨੇ 1917 ਵਿੱਚ ਆਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ [[ਕਾਲਜ]] ਸੇਦਾਪਤ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ ਪੜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। 1924 ਵਿੱਚ [[ਮਦਰਾਸ ਯੂਨੀਂਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਅਨ ਨਿਯੂਕਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਇਗਲੈਂਡ ਭੇਜੇ ਗਏ। 1925 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤਣ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1944 ਤੱਕ ਇਸ ਆਹੂਦੇ ਤੇ ਬਣੇ ਰਹੇ। 1945-47 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ [[ਬਨਾਰਸ]] ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲਏ ਵਿੱਚ [[ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ]] ਦੇ ਆਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1947-54 ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦੀਆਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਨਾ ਨੇ [[ਬੰਗਲੁਰੂ]] ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਪ੍ਰ੍ਲੇਖਾ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਕਲਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਉਚੇਰੇ ਤੋਂਰ ਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਖੋਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।  1965 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨਾ ਨੂੰ [[ਲਾਈਬ੍ਰੇਰੀ]] [[ਵਿਗਿਆਨ]] ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਉਪਾਧਿ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="publications.drdo.gov.in"/><ref name="Garfield">{{Cite journal|last = Garfield|first = Eugene|title = A Tribute to S. R. Ranganathan, the Father of Indian Library Science. Part 1. Life and Works|journal = Essays of an Information Scientist|date = 6|year = 1984|month = Feb|volume = 7|pages = 37–44|url = http://garfield.library.upenn.edu/essays/v7p037y1984.pdf|accessdate = 22 may 2013}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] nrkoe1j67rfizhi778rmry20pg37ln8 0 86438 844859 837699 2026-08-22T19:02:13Z Nitesh Gill 8973 844859 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name =ਬਿਨ ਰੋਏ<br />'''بن روۓ''' | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | image_upright = | image_size = 300px | image_alt = | caption = | show_name_2 = {{big|'''بن روۓ آنسؤ'''}} | genre = <!-- Must be reliably sourced --> {{plainlist| * [[ਰੇਮਾਂਟਿਕ]] }} | creator = | based_on = ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = [[ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ]]<br>[[ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]]<br>[[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | creative_director = | presenter = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | starring = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list -->[[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = <!-- Or num_series. Increment when new seasons/series begin. See template documentation for more info.--> | num_episodes = 4th as of 23rd October | list_episodes = | executive_producer = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = [[ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ]] | runtime = <!-- Reliable source required --> | company = <!-- Production companies only--> [[MD Productions]] | distributor = [[ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ]] | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | picture_format = {{plainlist| * [[576i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | audio_format = Stereophonic sound | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter --> | released = <!-- {{Start 15 September 2016}} --> | first_aired = {{Start date|df=yes|2016|10|02}} | last_aired = <!-- {{End date|df=yes|2017|02|04}} --> | preceded_by = ''[[ਉਡਾਰੀ]]'' (2016) | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations --> | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> http://www.hum.tv | website_title = Official Website | production_website = | production_website_title = }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਪਰ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ਬਿਨ ਰੋਏ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਪੁੱਤ ਇਰਤਜ਼ਾ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਉਹਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.hum.tv ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ<br> ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] 7jd4o3ejf0nkfh4kwnu44tmi33ujsxl 844860 844859 2026-08-22T19:02:51Z Nitesh Gill 8973 Nitesh Gill ਨੇ [[ਬਿਨ ਰੋੲੇ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)]] ਵਰਕੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮੋੜ ਛੱਡੇ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ)]] 'ਤੇ ਥਾਂ-ਬਦਲੀ ਕੀਤੀ ਏ 844859 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name =ਬਿਨ ਰੋਏ<br />'''بن روۓ''' | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | image_upright = | image_size = 300px | image_alt = | caption = | show_name_2 = {{big|'''بن روۓ آنسؤ'''}} | genre = <!-- Must be reliably sourced --> {{plainlist| * [[ਰੇਮਾਂਟਿਕ]] }} | creator = | based_on = ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = [[ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ]]<br>[[ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]]<br>[[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | creative_director = | presenter = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | starring = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list -->[[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = <!-- Or num_series. Increment when new seasons/series begin. See template documentation for more info.--> | num_episodes = 4th as of 23rd October | list_episodes = | executive_producer = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = [[ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ]] | runtime = <!-- Reliable source required --> | company = <!-- Production companies only--> [[MD Productions]] | distributor = [[ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ]] | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | picture_format = {{plainlist| * [[576i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | audio_format = Stereophonic sound | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter --> | released = <!-- {{Start 15 September 2016}} --> | first_aired = {{Start date|df=yes|2016|10|02}} | last_aired = <!-- {{End date|df=yes|2017|02|04}} --> | preceded_by = ''[[ਉਡਾਰੀ]]'' (2016) | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations --> | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> http://www.hum.tv | website_title = Official Website | production_website = | production_website_title = }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਪਰ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ਬਿਨ ਰੋਏ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਪੁੱਤ ਇਰਤਜ਼ਾ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਉਹਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.hum.tv ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ<br> ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] 7jd4o3ejf0nkfh4kwnu44tmi33ujsxl 844861 844860 2026-08-22T19:04:28Z Nitesh Gill 8973 844861 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name =ਬਿਨ ਰੋਏ<br />'''بن روۓ''' | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | image_upright = | image_size = 300px | image_alt = | caption = | show_name_2 = {{big|'''بن روۓ آنسؤ'''}} | genre = <!-- Must be reliably sourced --> {{plainlist| * [[ਰੇਮਾਂਟਿਕ]] }} | creator = | based_on = ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = [[ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ]]<br>[[ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]]<br>[[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | creative_director = | presenter = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | starring = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list -->[[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = <!-- Or num_series. Increment when new seasons/series begin. See template documentation for more info.--> | num_episodes = 4th as of 23rd October | list_episodes = | executive_producer = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = [[ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ]] | runtime = <!-- Reliable source required --> | company = <!-- Production companies only--> [[MD Productions]] | distributor = [[ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ]] | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | picture_format = {{plainlist| * [[576i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | audio_format = Stereophonic sound | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter --> | released = <!-- {{Start 15 September 2016}} --> | first_aired = {{Start date|df=yes|2016|10|02}} | last_aired = <!-- {{End date|df=yes|2017|02|04}} --> | preceded_by = ''[[ਉਡਾਰੀ]]'' (2016) | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations --> | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> http://www.hum.tv | website_title = Official Website | production_website = | production_website_title = }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਪਰ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ਬਿਨ ਰੋਏ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਪੁੱਤ ਇਰਤਜ਼ਾ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.hum.tv ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ<br> ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] 3te4l5o7m2rpe7tfrxbp3lw2me94ph7 844862 844861 2026-08-22T19:05:11Z Nitesh Gill 8973 /* ਕਹਾਣੀ */ 844862 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name =ਬਿਨ ਰੋਏ<br />'''بن روۓ''' | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | image_upright = | image_size = 300px | image_alt = | caption = | show_name_2 = {{big|'''بن روۓ آنسؤ'''}} | genre = <!-- Must be reliably sourced --> {{plainlist| * [[ਰੇਮਾਂਟਿਕ]] }} | creator = | based_on = ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = [[ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ]]<br>[[ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ]]<br>[[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | creative_director = | presenter = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | starring = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list -->[[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = <!-- Or num_series. Increment when new seasons/series begin. See template documentation for more info.--> | num_episodes = 4th as of 23rd October | list_episodes = | executive_producer = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = [[ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ]] | runtime = <!-- Reliable source required --> | company = <!-- Production companies only--> [[MD Productions]] | distributor = [[ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ]] | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | picture_format = {{plainlist| * [[576i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | audio_format = Stereophonic sound | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter --> | released = <!-- {{Start 15 September 2016}} --> | first_aired = {{Start date|df=yes|2016|10|02}} | last_aired = <!-- {{End date|df=yes|2017|02|04}} --> | preceded_by = ''[[ਉਡਾਰੀ]]'' (2016) | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations --> | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> http://www.hum.tv | website_title = Official Website | production_website = | production_website_title = }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਪਰ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਸਦਾ ਨਾਂ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ਬਿਨ ਰੋਏ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਇਰਤਜ਼ਾ ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.hum.tv ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ<br> ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] fzdwmjd6pyt1z13trga39qxfp3hgr9s 844889 844862 2026-08-23T09:20:53Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844889 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | caption = ਸਿਰਲੇਖ ਸਕਰੀਨ | genre = ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ | creator = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | based_on = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ (ਨਾਵਲ)|ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ<br>ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ<br>ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | creative_director = | presenter = | starring = [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = 1 | num_episodes = 17 | list_episodes = | executive_producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ | runtime = 40 ਮਿੰਟ | distributor = ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | first_aired = {{Start date|2016|10|02|df=yes}} | last_aired = {{End date|2017|01|22|df=yes}} }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਪੀਸੋਡ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਤੇ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ''ਬਿਨ ਰੋਏ'' ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਇਰਤਜ਼ਾ ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [http://www.hum.tv ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ<br> ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220314082341/https://www.hum.tv/ |date=2022-03-14 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] fmqg5dvx7tw2qz2jixgcd1hls5kfb3i 844890 844889 2026-08-23T09:21:41Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844890 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = File:Official Title Screen of Bin Roye.png | caption = ਸਿਰਲੇਖ ਸਕਰੀਨ | genre = ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ | creator = [[ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ]] | based_on = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਦੇ ਨਾਵਲ [[ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ (ਨਾਵਲ)|ਬਿਨ ਰੋਏ]] ਉੱਪਰ | developer = | writer = [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] | screenplay = | story = | director = ਹਾਸਿਮ ਹੁਸੈਨ<br>ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ<br>ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | creative_director = | presenter = | starring = [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]<br>[[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]<br>[[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = "ਬਿਨ ਰੋਏ" <br>ਤਿਆਰਕਰਤਾ [[ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਉੱਪਲ]] | endtheme = | composer = | country = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | language = [[ਉਰਦੂ]] | num_seasons = 1 | num_episodes = 17 | list_episodes = | executive_producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | producer = ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ | editor = ਸੱਯਦ ਤਨਵੀਰ ਆਲਮ<br />ਫੈਜ਼ਨ ਸਲੀਮ | location = | cinematography = ਫਰਹਾਨ ਆਲਮ | camera = ਮਲਟੀ ਕੈਮਰਾ ਸੈਟਅੱਪ | runtime = 40 ਮਿੰਟ | distributor = ਹਮ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਿਮਿਟਿਡ | budget = | network = [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] | first_aired = {{Start date|2016|10|02|df=yes}} | last_aired = {{End date|2017|01|22|df=yes}} }} '''''ਬਿਨ ਰੋਏ '''''({{Lang-ur|{{nastaliq|''' بن روۓ'''}}}}; [[ਸ਼ਬਦੀ ਅਤੇ ਲਾਖਣਿਕ ਭਾਸ਼ਾ|lit]]: '''''Without Crying'''''), ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਪੀਸੋਡ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਨੂੰ [[ਹਮ ਟੀਵੀ]] ਉੱਤੇ ਨਸ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ '''ਬਿਨ ਰੋਏ ਆਂਸੂ''' ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਵਲ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਬਿਨ ਰੋਏ ਇੱਕ ਤਰਹਾਂ ਨਾਲ [[ਡਰਾਮਾ|ਡਰਾਮੇ]] ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਫਿਲਮ]] ਹੈ।<ref name="Reviewit">{{Cite web|url=http://reviewit.pk/farhat-ishtiaqs-bin-roye-aansu-coming-soon-on-hum-tv/|title=Farhat Ishtiaq’s Bin Roye Aansu coming soon on HUM TV {{!}} Reviewit.pk|last=|first=|date=|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|title=Humayun Saeed-Mahira Khan starrer Bin Roye to on-air as Drama in coming months {{!}} FEED|last=Hamza|first=Rana|date=|publisher=|access-date=20 July 2016|archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820041613/http://feed.pk/4846/humayun-saeed-mahira-khan-starrer-bin-roye-to-on-air-as-drama-in-coming-months/|dead-url=yes}}</ref> ਇਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਹੈਸਮ ਹੁਸੈਨ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼]] ਨੇ ਅਤੇ ਸਕਰੀਨਪਲੇਅ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਸੀ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1157531|title=Bin Roye story more mature than Humsafar: Humayun Saeed|last=Anwer|first=Zoya|date=2015-01-17|publisher=|access-date=20 July 2016}}</ref> ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮੋਮਿਨਾ ਦੁਰੈਦ ਨੇ ਐਮਡੀ ਪਰੋਡਕਸਨਸ ਦੇ ਬੈਨਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|title=Five reasons why you should (or should not) watch Bin Roye|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160825174442/http://blogs.tribune.com.pk/story/28580/five-reasons-why-you-should-or-should-not-watch-bin-roye/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|title=‘Bin Roye’ rides Pakistani new wave|last=|first=|date=|publisher=|access-date=23 July 2016|archive-date=17 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817100529/http://m.gulfnews.com/life-style/celebrity/desi-news/bin-roye-rides-pakistani-new-wave-1.1551281|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਰਹਤ ਇਸ਼ਤਿਆਕ਼ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਵਲ ਉੱਪਰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ [[ਬਿਨ ਰੋਏ (ਫਿਲਮ)|ਫਿਲਮ]] ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ [[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]], [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]], [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] ਹਨ। == ਕਹਾਣੀ == ''ਬਿਨ ਰੋਏ'' ਪਿਆਰ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਛਤਾਵਾ, ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਤੇ ਮਿਲਾਪ। ਕਹਾਣੀ ਸਬਾ ਸ਼ਫੀਕ ([[ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਇਰਤਜ਼ਾ ([[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]]) ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸਬਾ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸਮਨ ([[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]]) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਨ ਸਬਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ। ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਰਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦੇਖ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਕੋਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਮਨ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾ ਪਰਤਦੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਸਮਨ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਪਰ ਸਮਨ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਸਮਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਬਾ ਨੂੰ ਇਰਤਜ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਮਨਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਬਾ ਦੀ ਜਿਸ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਤਜ਼ਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਬਾ ਦੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਬਾ ਤੇ ਇਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਕਾਸਟ == * [[ਮਾਹਿਰਾ ਖ਼ਾਨ|ਮਾਹਿਰਾ ਖਾਨ]] - ਸਬਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਹੁਮਾਯੂੰ ਸਈਦ]] - ਇਰਤਜ਼ਾ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * [[ਅਰਮੀਨਾ ਖਾਨ]] - ਸਮਨ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * [[ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ|ਜਾਵੇਦ ਸ਼ੇਖ]] - ਸ਼ਫਿਕ ਰਹਿਮਤ ਅਲੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ੈਬਾ ਬਖਤਿਆਰ - ਮਲੀਹਾ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ * ਅਰਜ਼ਾ ਮੰਜ਼ੂਰ - ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜ਼ਾਹੀਨ ਤਾਹਿਰਾ - ਰਹਿਮਤ ਭੂਆ ਦੇ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ * ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਖਾਨ - as ਜ਼ਫਰ ਸ਼ਫੀਕ ਦੇ ਰੋਲ ਵਿਚ  * ਸਮਨ ਅੰਸਾਰੀ * ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਵਾਜ਼ਾ * ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ * ਹੁਮਾ ਨਵਾਬ * ਅਰਜ਼ੁਮੰਦ ਅਜ਼ਹਰ * ਸ਼ਾਜ਼ੀਆ ਨਾਜ਼ * ਸੈਮਾ ਕੰਵਲ * ਅਦਨਾਨ ਮਲਿਕ - ਅਬਦੁੱਲਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਜੁਨੈਦ ਖਾਨ - ਸਫੀਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * ਸਿਦਰਾ ਬਾਤੂਲ - ਮਾਹਨੂਰ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) * [[ਅਦੀਲ ਹੁਸੈਨ]] - (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਝਲਕ) === ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ === * ਮਨਾਹਿਲ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਮਈਸ਼ਾ ਦੁਰੈਦ * ਜ਼ੇਰਲੀਨਾ ਦੁਰੈਦ * ਸ਼ਾਯਾਨ ਦੁਰੈਦ * ਅਜ਼ਲਾਨ ਅਲੀ ਅਸਕਾਰੀ * ਸਲਰ ਕਸ਼ੀਫ * ਅਸਫ ਕਸ਼ੀਫ * ਸ਼ਾਂਜ਼ੇ ਹਸਨ * ਅਨਮ ਹਾਸ਼ਿਮ * ਸ਼ਾਹ ਜ਼ੈਨ * ਅਰਜ਼ ਨੋਫਿਲ * ਮਹਿਰੀਨ ਬਾਰੀ == ਹੋਰ ਵੇਖੋ == * [[ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * 2016 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * [https://web.archive.org/web/20170118183103/http://www.hum.tv/binroye/ Official Website] * {{facebook|binroyethedrama|''Bin Roye''}} * [http://www.hum.tv/ Hum Television] * [http://www.moomal.com/ MD Productions] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਾਂ ਉੱਪਰ ਬਣੇ ਡਰਾਮੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] 2n8e4ng1sk79jgj4h7f448nbzedtuu5 828 88709 844900 627900 2026-08-23T10:50:11Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844900 wikitext text/x-wiki {{Module rating|release}} <!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --> {{High-use}} {{Lua|Module:Arguments}} {{Uses TemplateStyles|Module:Location map/styles.css}} == Usage == This module implements the {{tl|Location map}} and {{tl|Location map~}} templates. Please see the template pages for usage instructions. ==Infobox maps== To insert into an Infobox, simply add the following to automatically support pushpin maps. <syntaxhighlight lang="wikitext"> | image2 = {{#invoke:Location map|infobox_pushpin_map}} </syntaxhighlight> For the documentation, you can use {{tlx|Location map/doc/infobox parameters}} (which is displayed below). If any default values are modified in the {{kbd|#invoke}} calls, add them as parameters in the form {{tt|{{!}}}}''parameter_name''{{tt|{{=}}}}''value''. === Parameters === {{Location map/doc/infobox parameters}} In addition, there are "hidden" parameters that can be set in an invocation to this module, but are not exposed as parameters in a calling infobox: *{{para|float}} --- the location map floats within the infobox, set its alignment. Defaults to "center" *{{para|border}} --- sets the border color of the map. Defaults to "infobox" which implements a standard border for an infobox *{{para|default_width}} --- if the map width is not specified, uses this width. A bare number is interpreted in pixels *{{para|max_width}} --- if the map width is specified in pixels, it cannot exceed this value (interpreted in pixels if bare). == Tracking/maintenance categories == * [[:Category:Location maps with possible errors|Category:Location maps with possible errors]] ** {{clc|Location maps with different longitude and latitude precisions}} ** {{clc|Location maps with marks outside map and outside parameter not set}} ** {{clc|Location maps with a name containing a pipe‎}} ** {{clc|Location maps with removed parameters‎}} ** {{clc|Location maps with negative degrees and minutes or seconds}} * Tracking for a change (see talk): {{clc|Pages using location map with a double number sign in the caption}} == See also == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:PrefixIndex?prefix=Location+map&namespace=828 All Module: pages beginning with "Location map"] * [[Module:Location map/info]] * [[Module:Location map/multi]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories go here and interwikis go in Wikidata. --> [[Category:Location map modules]] [[Category:Modules that add a tracking category]] }}</includeonly><noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> o3svq8uf5bzchhvxmme1nyt7jxtfinm 0 94190 844854 835057 2026-08-22T18:51:25Z Nitesh Gill 8973 844854 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist |image = Vivian Maier.jpg |imagesize = |caption = |birth_name = ਵਿਵਿਅਨ ਡੌਰਥੀ ਮੇਇਰ |birth_date = {{birth date|1926|2|1}} |birth_place = [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ]], ਅਮਰੀਕਾ |death_date = {{death date and age|2009|4|21|1926|2|1}} |death_place = ਓਕ ਪਾਰਕ, ਇਲੀਨੋਇਸ, ਅਮਰੀਕਾ |nationality = ਅਮਰੀਕੀ |field = [[ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ]] |training = |movement = |works = |patrons = |influenced = |awards = |signature = }} '''ਵਿਵਿਅਨ ਡੌਰਥੀ ਮੇਇਰ''' (1 ਫਰਵਰੀ, 1926 - 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 2009) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਗਲੀ (ਸਟ੍ਰੀਟ) ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ। ਮੇਇਰ ਨੇ ਕਰੀਬ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ [[ਸ਼ਿਕਾਗੋ]] ਦੇ ਨਾਰਥ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ [[ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਸਿਟੀ, [[ਸ਼ਿਕਾਗੋ]], ਅਤੇ [[ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ]] ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀਆਂ 150,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਨੂੰ ਫੋਟੋਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.vivianmaier.com/2012/01/vivian-maier-a-life-discovered-hosted-by-tim-roth-at-merry-karnowsky-gallery-in-los-angeles/|title="Vivian Maier: A Life Discovered" hosted by Tim Roth at the Merry Karnowsky Gallery in Los Angeles. – Vivian Maier Photographer|website=Vivian Maier Photographer}}</ref> ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਇਰ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਅਣਜਾਣ ਅਤੇ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸਨ; ਉਸਦੀਆਂ ਕਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਫੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸਨ।ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਕੁਲੈਕਟਰ ਜੌਹਨ ਮਾਲੋਫ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਮੇਇਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਫੋਟੋਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ,ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਸਥਿਤ ਕਲੈਕਟਰ, ਰਾਨ ਸਕਾਟਟੀ ਅਤੇ ਰੈਂਡੀ ਪ੍ਰੋ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਇਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਿੰਟਸ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਬਕਸਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਟਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ।ਮੇਇਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ 2008 ਵਿੱਚ ਸਲੈਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ.<ref name="auto">Slattery, Ron. (July 2008) "[http://www.bighappyfunhouse.com/archives/08/07/22/12-30-34.html Story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106034719/http://www.bighappyfunhouse.com/archives/08/07/22/12-30-34.html |date=2011-01-06 }}", in ''Big Happy Fun House''. Retrieved on January 11, 2011.</ref>।ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਮਾਲੋਫ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਲੌਗ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰ-ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੂੰ ਫਲੀਕਰ ਤੇ ਮੇਅਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋੜਿਆ, ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ।ਮੇਇਰ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ,<ref name=bbc>{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-12247395 | title = Vivian Maier: A life's lost work seen for first time | first = Katie | last = Beck |date = January 21, 2011 | work = [[BBC]] | accessdate = January 21, 2011}}</ref><ref name=wttw>[http://www.wttw.com/main.taf?p=42%2C8%2C80&pid=A1hO97qcWo7ViDL_rWniVH2LakYxNa7J "Vivian Maier"], ''Chicago Tonight'', broadcast by WTTW, December 22, 2010. Retrieved on January 4, 2011</ref> ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮਾਈਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://vivianmaierprints.com/exhibitions/ |title=Exhibitions &#124; Vivian Maier |website=Vivian Maier Photography |publisher=Jeffrey Goldstein |date=September 14, 2013 |accessdate=May 26, 2014 |archive-date=ਅਪ੍ਰੈਲ 29, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140429231825/http://vivianmaierprints.com/exhibitions/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.culturallascondes.cl/home2/vivian-maier.html | title = Vivian Maier: La Fotógrafa Revelada | access-date = 6 November 2015 | publisher = Corporación Cultural de Las Condes | archive-date = 21 ਅਕਤੂਬਰ 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20151021205155/http://www.culturallascondes.cl/home2/vivian-maier.html | dead-url = yes }}</ref> ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਫਾਈਂਡਿੰਗ ਵਿਵਿਅਨ ਮਾਇਰ (2013) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ,ਜੋ ਕਿ ਟੋਰਾਂਟੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/awards-and-festivals/tiff/new-doc-exposes-photo-snapping-nanny-vivian-maier/article14173322/|title=New doc exposes photo-snapping nanny Vivian Maier|access-date=2018-01-27}}</ref> ਅਤੇ 87 ਵੀਂ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਬ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਈ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.out.com/entertainment/popnography/2015/01/15/lgbt-oscar-nominations-imitation-game-meryl-streep-still-alice-|title=2015 Oscar Nominations: Imitation Game, Meryl Streep, Still Alice & More|work=Out Magazine}}</ref> ==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ== ਮੇਇਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ 1926 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮਾਂ ਦੀ ਧੀ ਜੀ ਸੀ।ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਆਸਟ੍ਰੀਅਨ ਚਾਰਲਸ ਮੇਇਰ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=https://lens.blogs.nytimes.com/2016/01/13/a-peek-into-vivian-maiers-family-album/|title=A Peek Into Vivian Maier's Family Album|last=MacDonald|first=Kerri|date=2016|website=Lens Blog|language=en-US|access-date=2018-04-06}}</ref> ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚਾਲੇ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਲ-ਪਾਇਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੰਤ-ਬਾਨਟ-ਏਂ-ਚੰਬਸੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ,ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 1930 ਵਿੱਚ ਅਣਪਛਾਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।1930 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿਚ, ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਜੀਅਨੀ ਬਿਰਟਨਡ ਜੋ ਇੱਕ ਸਫਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਗਰੇਟਰਡ ਵੈਂਡਰਬਿਲਟ ਵਿਟਨੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਵਿਟਨੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਅਮੈਰੀਕਨ ਆਰਟ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸੀ।<ref>{{cite news | url = http://www.tecomm.com/JBertrand.pdf | format=PDF | title = From Factory to High Place as Artist, Jeanne J. Bertrand| date = August 23, 1902| accessdate = July 2, 2014| publisher = The Boston Globe}}</ref> ਜਦੋਂ ਮੇਇਰ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਿਰਟਨਡ ਨਾਲ ਬਰੋਂਕਸ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://lens.blogs.nytimes.com/2016/01/12/digging-deeper-into-vivian-maiers-past/|title=Digging Deeper Into Vivian Maier's Past|last=MacDonald|first=Kerri|date=2016|website=Lens Blog|language=en-US|access-date=2018-04-06}}</ref> 1935 ਵਿਚ, ਵਿਵਿਅਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੇਂਟ-ਜੂਲੀਅਨ-ਏਂ-ਚੰਂਸੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ 1940 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਆ ਗਈ ਸੀ।ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਚਾਰਲਸ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ।ਚਾਰਲਸ, ਮਾਰੀਆ, ਵਿਵਿਅਨ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1940 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਭਾਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>United States Federal Census 1940; New York, New York; Roll: T627_2653; Page: 8A; Enumeration District: 31-1242.</ref> ==ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ== 2007 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੇਇਰ ਸਟੋਰੇਜ ਸਪੇਸ ਤੇ ਅਦਾਇਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ ਉਸਨੇ ਸਟੋਰੇਜ ਸਪੇਸ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੀ ਨਾਰਥ ਸਾਈਡ 'ਤੇ ਕਿਰਾਏ' ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ, ਪ੍ਰਿੰਟ, ਆਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ 8 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜੌਹਨ ਮਾਲੋਫ, ਰੌਨ ਸਕਾਟਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਰੈਂਡੀ ਤਿੰਨ ਫੋਟੋ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਖਰੀਦੇ।<ref name = Cahan283>Cahan, ''Vivien Maier: Out of the Shadows'', 2012, p.283</ref>,ਮੇਇਰ ਦੀ ਫੋਟੋ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਸਲੈਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਛਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।.<ref name="auto"/> ਮਲੋਫ ਨੇ ਮੇਇਰਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦਿਆ, ਲਗਭਗ 30,000 ਨਕਾਰਾਤਮਕ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੋਰਟੇਜ ਪਾਰਕ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref>[http://www.nwchicagohistory.org/JPHS%20-%20Jan%202009.pdf Newsletter January 2009 – Number IX] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103013208/http://www.nwchicagohistory.org/JPHS%20-%20Jan%202009.pdf |date=2019-01-03 }}, Jefferson Park Historical Society. p. 2. "...we celebrated the publishing of a new book, 'Portage Park', authored by JPHS executive board members Dan Pogorzelski and John Maloof."</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਲੋਫ ਨੇ ਉਸੇ ਹੀ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੋਂ ਮੇਇਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਮਾਲੋਫ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ ਮੇਇਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੱਭ ਲਿਆ ਪਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੂਗਲ ਸਰਚ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਇਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।<ref>{{cite news | url = http://www.legacy.com/obituaries/chicagotribune/obituary.aspx?pid=126527421| title = Vivian Maier death notice| date = April 23, 2009| accessdate = July 18, 2014| publisher = Chicago Tribune}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|colwidth=30em}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * [http://www.vivianmaier.com John Maloof Collection website on Vivian Maier] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510103414/http://www.vivianmaier.com/ |date=2011-05-10 }} *[http://www.post-movie.net/finding-vivian-maier-an-interview-with-producer-co-director-charlie-siskel/ Finding Vivian Maier – An Interview with Producer, Co-Director Charlie Siskel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009175133/http://www.post-movie.net/finding-vivian-maier-an-interview-with-producer-co-director-charlie-siskel/ |date=2020-10-09 }} by Stephen Slaughter Head, PostMovie.net, 2014 * [http://www.smithsonianmag.com/multimedia/Vivian-Maier-The-Unheralded-Street-Photographer.html "Vivian Maier: The Unheralded Street Photographer"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004215113/http://www.smithsonianmag.com/multimedia/Vivian-Maier-The-Unheralded-Street-Photographer.html |date=2013-10-04 }} by David Zax, ''Smithsonian'' magazine, 2011 [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2009]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ]] 3bs16yemnn15k44diihgklu6bwpe91s 2 127042 844852 844609 2026-08-22T18:46:31Z ListeriaBot 61041 Wikidata list updated [V2] 844852 wikitext text/x-wiki {{User sandbox}} <!-- EDIT BELOW THIS LINE --> == Test == {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q39715 . ?item (wdt:P131)* wd:Q55 } |columns=label:Article,description,P131:Place |section= |min_section= |wdedit=yes }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! Article ! description ! Place |- class='wd_q28364957' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28364957|Lacre Punt Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਬੋਨੇਅਰ]] |- class='wd_q29509706' |class='wd_label'| ''[[:d:Q29509706|Kralendijk Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਬੋਨੇਅਰ]]<br/>''[[:d:Q331584|Kralendijk]]'' |- class='wd_q29509775' |class='wd_label'| ''[[:d:Q29509775|Malmok Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਬੋਨੇਅਰ]] |- class='wd_q58035221' |class='wd_label'| ''[[:d:Q58035221|Ceru Bentana. Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਬੋਨੇਅਰ]] |- class='wd_q58035955' |class='wd_label'| ''[[:d:Q58035955|Boca Spelonk Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਬੋਨੇਅਰ]] |- class='wd_q42303960' |class='wd_label'| ''[[:d:Q42303960|Academiesingel lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9822|Breda]]'' |- class='wd_q66741687' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66741687|Vuurtoren Willemstad, North Brabant]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9854|Moerdijk]]'' |- class='wd_q2921152' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2921152|Lighthouse Hoek van 't IJ]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9899|Amsterdam]]'' |- class='wd_q2778629' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2778629|J.C.J. van Speijk Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9901|Bergen]]'' |- class='wd_q1120326' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1120326|Lange Jaap]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9911|Den Helder]]'' |- class='wd_q1180435' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1180435|De Ven]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9918|Enkhuizen]]'' |- class='wd_q1847968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1847968|harbour entrance light of Enkhuizen]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9918|Enkhuizen]]'' |- class='wd_q2158333' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2158333|Den Oever Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9936|Hollands Kroon]]'' |- class='wd_q2193605' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2193605|Groote Kaap]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9955|Schagen]]'' |- class='wd_q1137560' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1137560|Eierland Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9966|Texel]]'' |- class='wd_q2295936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2295936|Paard van Marken]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9971|Waterland]]'' |- class='wd_q2269203' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2269203|IJmuiden lower Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9970|Velsen]]'' |- class='wd_q2972345' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2972345|Hoge vuurtoren van IJmuiden]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9970|Velsen]]'' |- class='wd_q66882316' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66882316|Lighthouse of Zandvoort]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q9980|Zandvoort]]'' |- class='wd_q1138126' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1138126|Westerlichttoren]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10079|Schouwen-Duiveland]]'' |- class='wd_q90155660' |class='wd_label'| ''[[:d:Q90155660|Hansweert Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10078|Reimerswaal]]'' |- class='wd_q66882499' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66882499|Verklikkerlicht]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10079|Schouwen-Duiveland]]'' |- class='wd_q66882794' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66882794|Hoge vuurtoren van Noord-Schouwen]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10079|Schouwen-Duiveland]]'' |- class='wd_q66882927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66882927|Lage vuurtoren van Noord-Schouwen]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10079|Schouwen-Duiveland]]'' |- class='wd_q1352690' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1352690|Nieuwe Sluis]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10080|Sluis]]'' |- class='wd_q1423636' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1423636|Noorderhoofd]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10083|Veere]]'' |- class='wd_q1821477' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1821477|Westkapelle Hoog]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10083|Veere]]'' |- class='wd_q2257394' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2257394|Lichtopstand Zoutelande]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10083|Veere]]'' |- class='wd_q28470871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28470871|Kaapduinen rear lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10083|Veere]]'' |- class='wd_q28470873' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28470873|Kaapduinen front lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10083|Veere]]'' |- class='wd_q28916435' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28916435|Lichtopstand De Nolle]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q10084|Vlissingen]]'' |- class='wd_q2743993' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2743993|Scheveningen Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| [[ਹੇਗ]] |- class='wd_q28492063' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28492063|Scheveningen North Mole Light]]'' | |class='wd_p131'| [[ਹੇਗ]] |- class='wd_q28492346' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28492346|Scheveningen South Mole Light]]'' | |class='wd_p131'| [[ਹੇਗ]] |- class='wd_q34443573' |class='wd_label'| ''[[:d:Q34443573|Scheveningen Pier Light]]'' | |class='wd_p131'| [[ਹੇਗ]] |- class='wd_q15697454' |class='wd_label'| ''[[:d:Q15697454|Vischpoort]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q58931|Harderwijk]]'' |- class='wd_q2797912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2797912|Vischpoort]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q165662|Elburg]]'' |- class='wd_q897813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q897813|Brandaris]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q204412|Terschelling]]'' |- class='wd_q228633' |class='wd_label'| ''[[:d:Q228633|Zuidertoren]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q208011|Schiermonnikoog]]'' |- class='wd_q748679' |class='wd_label'| ''[[:d:Q748679|North Tower]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q208011|Schiermonnikoog]]'' |- class='wd_q939914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q939914|Vuurduin]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q207851|Vlieland]]'' |- class='wd_q17605654' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17605654|Van Speyk Light Beacon]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q210007|Vlaardingen]]'' |- class='wd_q2549659' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2549659|Ameland Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q208259|Ameland]]'' |- class='wd_q2259688' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2259688|Vuurbaak Katwijk]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q208764|Katwijk]]'' |- class='wd_q58206150' |class='wd_label'| ''[[:d:Q58206150|Oranjestad Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q217610|Oranjestad]]'' |- class='wd_q2540813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2540813|Urk Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q273746|Urk]]'' |- class='wd_q2658194' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2658194|Noordwijk Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q455464|Noordwijk]]'' |- class='wd_q58206007' |class='wd_label'| ''[[:d:Q58206007|St. John's Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q475718|The Bottom]]'' |- class='wd_q2514617' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2514617|Westhoofd Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q933459|Goeree-Overflakkee]]'' |- class='wd_q66882436' |class='wd_label'| ''[[:d:Q66882436|Vuurtoren aan het Flaauwe Werk]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q933459|Goeree-Overflakkee]]'' |- class='wd_q34445514' |class='wd_label'| ''[[:d:Q34445514|Nieuwendijk Range Rear]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q952194|Korendijk]]'' |- class='wd_q34449521' |class='wd_label'| ''[[:d:Q34449521|Nieuwendijk Range Front]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q952194|Korendijk]]'' |- class='wd_q1143857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1143857|Stavoren Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q1473276|Súdwest-Fryslân]]'' |- class='wd_q2741100' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2741100|Workum Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q1473276|Súdwest-Fryslân]]'' |- class='wd_q28806369' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28806369|Stavoren South Pierhead Light]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q1473276|Súdwest-Fryslân]]'' |- class='wd_q28806370' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28806370|Stavoren North Pierhead Light]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q1473276|Súdwest-Fryslân]]'' |- class='wd_q16902805' |class='wd_label'| ''[[:d:Q16902805|Low Light of the Hook of Holland]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q17439848' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17439848|Hoek van Holland Vuurtoren]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q1877806' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1877806|Harlingen Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2536628|Harlingen]]'' |- class='wd_q1137592' |class='wd_label'| ''[[:d:Q1137592|Maasvlakte Light]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28600745' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28600745|Hoek Van Holland Range Front]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28600746' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28600746|Hoek Van Holland Range Rear]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28604096' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28604096|Europoort Low Light]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28604097' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28604097|Europoort High Light]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28604301' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28604301|Vuurtoren Maasmond Hoog]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q28604302' |class='wd_label'| ''[[:d:Q28604302|Vuurtoren Maasmond Laag]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q2680952|Rotterdam]]'' |- class='wd_q3970355' |class='wd_label'| ''[[:d:Q3970355|Delfzijl Lighthouse (1949)]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q97055892|Eemsdelta]]'' |- class='wd_q2334542' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2334542|Watum Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q97055892|Eemsdelta]]'' |- class='wd_q2609558' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2609558|Delfzijl Lighthouse (1888)]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q97055892|Eemsdelta]]'' |- class='wd_q2215732' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2215732|Hellevoetsluis Lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q106436626|Voorne aan Zee]]'' |- class='wd_q2577060' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2577060|Stenen Baak]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q106436626|Voorne aan Zee]]'' |- class='wd_q17447912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17447912|Lighthouse of Oostvoorne]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q106436626|Voorne aan Zee]]'' |- class='wd_q123107788' |class='wd_label'| ''[[:d:Q123107788|Maasmond North Mole]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q34370|Rotterdam]]'' |- class='wd_q2278417' |class='wd_label'| ''[[:d:Q2278417|Lemmer replica lighthouse]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q144091|Lemmer]]'' |- class='wd_q17598817' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17598817|Strijensas Lichtopstand]]'' | |class='wd_p131'| ''[[:d:Q858607|Strijen]]''<br/>''[[:d:Q2627301|Strijensas]]'' |} {{Wikidata list end}} smyjxa8v8ly3u7aoags8iio3ar4axyp 0 154594 844838 644660 2026-08-22T15:02:47Z Zyxw 20151 844838 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image = Manpreet Kaur.jpg | image_size = | caption = ਮਨਪ੍ਰੀਤ 2017 ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਦੀ ਹੋਈ। | birth_name = | nationality = ਭਾਰਤੀ | birth_date = {{birth date and age|1990|7|6|df=yes}} | birth_place = ਸਹੌਲੀ, [[ਪਟਿਆਲਾ]] | height = | weight = | country = ਭਾਰਤ | sport = ਸ਼ਾਟ ਪੁੱਟ | event = ਐਥਲੈਟਿਕਸ | turnedpro = | coach = ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ | worlds = | regionals = ਭਾਰਤੀ | nationals = 2013 ਨੈਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ | olympics = | pb = ''''18.86'''' ਗਵਾਂਗਜੂ, 2017 | medaltemplates = | updated = 7 ਜੁਲਾਈ 2017 }} '''ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]: '''Manpreet Kaur;''' ਜਨਮ 6 ਜੁਲਾਈ 1990) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਓਲੰਪਿਕ [[ਸ਼ਾਟ-ਪੁੱਟ|ਸ਼ਾਟ ਪੁਟਰ]] ਹੈ। [[ਅੰਬਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਚੀਨ ਦੇ ਜਿਨਹੁਆ ਵਿੱਚ 2017 ਏਸ਼ੀਅਨ ਗ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰੀਕਸ ਵਿੱਚ 18.86 ਮੀਟਰ ਦਾ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਮੋਹਰੀ ਥਰੋਅ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ 1 ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/other-sports/maiden-national-title-for-manpreet-kaur/article4295416.ece|title=Maiden National title for Manpreet Kaur|date=11 January 2013|work=The Hindu|access-date=2013-01-11}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/other-sports/manpreet-kaur-wins-shot-put-gold-at-asian-grand-prix-leads-world-rankings/story-vtsVpk0bPQTXoB5D0vcxiP.html|title=Manpreet Kaur wins shot put gold at Asian Grand Prix, leads world rankings|date=2017-04-25|work=hindustantimes.com/|access-date=2017-07-13|language=en}}</ref> ਉਸ ਕੋਲ ਮਹਿਲਾ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਵਿੱਚ 17.96 ਮੀਟਰ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਹੈ। ਕੌਰ ਨੇ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਵਿੱਚ ਰੀਓ 2016 ਵਿੱਚ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/athletics/Manpreet-Kaur-breaks-record-qualifies-for-Rio/articleshow/48995905.cms|title=Manpreet Kaur breaks record, qualifies for Rio <!--|She also holds South Asian Games record with 17.94 on 2016 (Guwahati)-->|last=Nilesh Bhattacharya|date=17 September 2015|work=Times of India|access-date=17 September 2015}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਕੌਰ ਤਿੰਨ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਅਧਰੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.sportskeeda.com/athletics/losing-father-age-13-breaking-national-record-olympics-story-manpreet-kaur|title=From losing her father at age 13 to qualifying for The Olympics- the story of Manpreet Kaur|date=4 March 2016|access-date=2017-05-13}}</ref> ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦਾ 100 ਮੀਟਰ ਦੌੜਾਕ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਇੱਕ [[ਡਿਸਕਸ ਥਰੋਅ|ਡਿਸਕਸ ਥ੍ਰੋਅਰ]] ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਭਰਜਾਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 100 ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਜਿਸਨੂੰ ਉਸਨੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੌਲੀ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/sports/road-to-rio-manpreet-kaur-needs-to-replicate-national-form-at-2016-olympics-for-medal-hopes-2912724.html|title=Road to Rio: To win a medal, Manpreet Kaur needs to replicate national form at 2016 Olympics|date=30 July 2016|work=Firstpost|access-date=2017-05-13|language=en-US}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == ਕੌਰ ਨੇ ਓਸਟ੍ਰੋਵਾ ਵਿਖੇ 2007 ਵਿੱਚ 5ਵੀਂ IAAF ਵਿਸ਼ਵ ਯੂਥ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 9ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 3 ਸਾਲ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ। 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]] ਵਿੱਚ 55ਵੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 17.96 ਮੀਟਰ ਥਰੋਅ ਸਕੋਰ ਕਰਕੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। === 2016 ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ === ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੀਓ 2016 ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੀ।<ref name=":2">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/manpreet-kaur-profile-womens-shot-put-2907484/|title=Manpreet Kaur Profile: Women's shot put|date=28 July 2016|work=The Indian Express|access-date=2017-05-13|language=en-US}}</ref> === ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ === ਕੌਰ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਸਟੀਰੌਇਡ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 20 ਜੁਲਾਈ, 2017 ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਦੀ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣਾ ਪਿਆ।<ref>{{Cite web |date=2019-04-09 |title=Shot putter Manpreet Kaur banned for 4 years for dope flunk |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/shot-putter-manpreet-kaur-banned-for-4-years-for-dope-flunk-5667496/ |access-date=2019-10-19 |website=The Indian Express |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite web |last=Desk |first=India com Sports |date=2017-09-08 |title=Shot-Putter Manpreet Kaur in Trouble, Fails Two More Dope Tests |url=https://www.india.com/sports/manpreet-kaur-in-trouble-fails-two-more-dope-tests-2457397/ |access-date=2019-10-19 |website=India.com |language=en}}</ref> ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸ਼ਾਟ ਪੁਟਰ ਜੋ ਉਸਦਾ ਟ੍ਰੇਨਰ ਵੀ ਹੈ।<ref name=":3">{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/sports/manpreet-kaur-breaks-national-shot-put-record-on-road-to-rio-olympics-2436374.html|title=Manpreet Kaur breaks national shot put record on road to Rio Olympics|date=17 September 2015|work=Firstpost|access-date=2017-05-13|language=en-US}}</ref> ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=19 Jul 2017 |title=Who is Manpreet Kaur? Everything you need to know about India's shot-put champion |url=http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/who-is-manpreet-kaur-everything-you-need-to-know-about-indias-shot-put-champion-doping-4757811/ |access-date=21 Jul 2017}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਉਲੰਪਿਕ ਅਥਲੀਟ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] footzy6el3su9x19y9blz5g1hpm8fsb 10 157270 844897 650923 2026-08-23T10:00:23Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844897 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{High-use}} {{auto short description}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Coordinates|Module:Location map|Module:Check for unknown parameters}} This infobox is part of [[Wikipedia:WikiProject Historic sites|WikiProject Historic sites]]. The infobox is meant for use on articles about sites which have been deemed worthy of protection by local, state, provincial, national, or other governmental bodies. Supported designations are listed at the WikiProject's home page. If you would like to add a new designation, contact members of the WikiProject by leaving a comment at the [[Wikipedia talk:WikiProject Historic sites|WikiProject talk page]] and/or see [[Template:Designation/doc]]. An explanation of how to use this infobox and what each parameter does is listed below, including examples. == Usage == {{parameter names example | abandoned | alt | archaeologists | architect | architecture | area | beginning_date | beginning_label | builder | built | built_for | caption | circumference | condition | coord_ref | coordinates = {{coord|0|0}} | cultures | current_use | delisted1_date | delisted6_date | demolished | dependency_of | designation1 | designation1_criteria | designation1_date | designation1_number | designation1_offname | designation1_partof | designation1_type | designation6 | designation6_criteria | designation6_date | designation6_number | designation6_offname | designation6_partof | designation6_type | designation1_free1name | designation1_free1value | designation1_free2name | designation1_free2value | designation1_free3name | designation1_free3value | designation6_free1name | designation6_free1value | designation6_free2name | designation6_free2value | designation6_free3name | designation6_free3value | diameter | discovered | elevation | embed | embedded | end_date | end_label | epochs | etymology | events | excavations | formed | founded | founder | gbgridref | gbgridref_note | governing_body | grid_name | grid_position | height | hes | hillfort | image | image_map | image_map_alt | image_map_caption | image_map_size | image_map_upright | image_size | image_upright | length | location | pushpin_map = World | management | pushpin_alt | pushpin_caption | pushpin_label | pushpin_label_position | pushpin_relief | pushpin_map_size | pushpin_mark_size | material | megaj | name | native_name | nearest_city | nhle | notes | occupants | original_use | other_designation | other_name | owner | part_of | public_access | rebuilt | region | restored | restored_by | sculptor | type | visitors_num | visitors_ref | visitors_year | volume | website | width | year_of_event}} To get started, copy and paste the following blank template into the top of the article. <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow:auto;"> {{Infobox historic site | embed = | name = | native_name = | native_name_lang = | native_name2 = | native_name_lang2 = | native_name3 = | native_name_lang4 = | other_name = | image = | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | image_map = | image_map_size = | image_map_upright = | image_map_alt = | image_map_caption = | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|format=dms|display=inline,title}} --> | coord_ref = | mapframe = <!-- Set to yes to always show a mapframe map --> | pushpin_map = | pushpin_caption = | pushpin_alt = | pushpin_relief = | pushpin_map_size = | pushpin_mark = | pushpin_label = | type = | location = | etymology = | epochs = | cultures = | dependency_of = | occupants = | region = | nearest_city = | part_of = | gbgridref = | gbgridref_note = | grid_name = | grid_position = | beginning_label = | beginning_date = | formed = | founded = | founder = | built = | builder = | built_for = | original_use = | demolished = | abandoned = | rebuilt = | restored = | restored_by = | condition = | current_use = | end_label = | end_date = | archaeologists = | discovered = | excavations = | material = | elevation = | height = <!-- use [[Template:Convert]] --> | length = <!-- use [[Template:Convert]] --> | width = <!-- use [[Template:Convert]] --> | area = <!-- use [[Template:Convert]] --> | volume = <!-- use [[Template:Convert]] --> | diameter = <!-- use [[Template:Convert]] --> | circumference = <!-- use [[Template:Convert]] --> | architect = | sculptor = | architecture = | year_of_event = | events = | governing_body = | owner = | management = | visitors_num = | visitors_year = | visitors_ref = | public_access = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | nhle = | hillfort = | megaj = | hes = | embedded = | notes = | other_designation = | designation1 = | designation1_offname = | designation1_type = | designation1_criteria = | designation1_date = | delisted1_date = | designation1_partof = | designation1_number = | designation1_free1name = | designation1_free1value = | designation1_free2name = | designation1_free2value = | designation1_free3name = | designation1_free3value = <!-- Can be repeated up to 6 times --> | designation6 = | designation6_offname = | designation6_type = | designation6_criteria = | designation6_date = | delisted6_date = | designation6_partof = | designation6_number = | designation6_free1name = | designation6_free1value = | designation6_free2name = | designation6_free2value = | designation6_free3name = | designation6_free3value = }} </syntaxhighlight> ==Parameters== All fields are optional. The infobox is segmented into several basic parts, including the name of the site, an image, a map of the site's location, basic information about the site, and information pertaining to the registers on which the site is listed. Wikilinks and other formatting are acceptable in any of the Infobox fields except map/image and coordinate parameters. Please spend some time at the [[Wikipedia:WikiProject Historic sites|Historic sites WikiProject]] and its [[Wikipedia talk:WikiProject Historic sites|talk page]] for standards on presenting names, designations, and other data. {| class = "wikitable" ! Parameter ! Description |- | {{code|embed}} | Set to true to embed in another tempalte |- | {{code|name}} | Most recognizable name of the site. This may or may not be the official name given by any designation registers. See [[WP:TITLE]] for more information. |- | {{code|native_name}} |rowspan=3| The name of the site in its native language. For sites in countries that have more than one common language, choose the language most closely associated with the specific region of the country in which the site is located, and use the native_name2 and native_name3 parameters for other languages. Only three languages are supported at this time. |- | {{code|native_name2}} |- | {{code|native_name3}} |- | {{code|native_name_lang}} |rowspan=3| The language of the native name or its corresponding [[ISO 639-1]], [[ISO 639-2]] or [[ISO 639-3]] language code. This uses the {{tl|lang}} templates to display a link to the article about the language. If a language name (e.g. "French", "Russian", etc.) is specified, {{tl|Lang2iso}} converts it into its ISO abbreviation. |- | {{code|native_name_lang2}} |- | {{code|native_name_lang3}} |- | {{code|other_name}} | Other name(s) by which the site is known. Most often this entry is used best for alternative names of the site in English. The transliteration of a foreign-language name into English often produces multiple English names with slightly different spellings. |- | {{code|image}} | Name of main image displayed. Only the title of the image (i.e. Don't include "File:" or "Image:"). |- | {{code|image_size}} | Width of main image in pixels. |- | {{code|caption}} | Caption for main image. Links can be included in this text. |- | {{code|alt}} | Alt text for image. For more information see [[WP:ALT]]. |- | {{code|image_map}} | Name of site map image displayed. Only the title of the image (i.e. Don't include "File:" or "Image:"). |- | {{code|image_map_size}} | Width of site map image in pixels. |- | {{code|image_map_caption}} | Caption for site map image. Links can be included in this text. |- | {{code|image_map_alt}} | Alt text for image. For more information see [[WP:ALT]]. |- | {{code|coordinates}} | The location using {{tl|Coords}} |- | {{code|coord_ref}} | A reference for the coordinates if avaliable |- | {{code|pushpin_map}} | If you want a map to be displayed, set this parameter to the region in which the site is located. See {{tl|Location map}} for valid regions. If the parameter is left blank, no location map will be displayed. A mapframe map may still be displayed; see below. |- | {{code|pushpin_caption}} | Caption for the map. |- | {{code|pushpin_relief}} | Any non-blank value (yes, 1, etc.) will cause the template to display a [[Relief mapping (computer graphics)|relief map]] image, where available. For additional information, see [[Template:Location map#Relief parameter]]. |- | {{code|pushpin_mark}} | If the template is set to display a location map, this parameter will set the symbol used as the "pin" to mark the site's location. If not specified, defaults to [[:File:Red pog.svg]] ([[File:Red pog.svg|10px]]). |- | {{code|type}} | Type of object (e.g. Church, Burial Mound) |- | {{code|location}} | City, country, state, province, etc. in which site is located. If known, the postal address of the site can be included here as well. It is suggested that links are provided to the cities and countries. |- | {{code|etymology}} | |- | {{code|epochs}} | Period(s) during which the site was in use (e.g., Bronze Age II–Iron Age I) |- | {{code|cultures}} | Cultures which evidence has shown to have occupied the site. This can be an archaeological culture but also a culture in the sense of a people. Mention the archaeological culture in the form of a noun minus the word "culture" and mention a people in the form of an adjective. For example, a wikilink to <syntaxhighlight inline lang="wikitext">[[Vinča culture]]</syntaxhighlight> becomes <syntaxhighlight inline lang="wikitext">[[Vinča culture|Vinča]]</syntaxhighlight>. |- | {{code|dependency_of}} | If a satellite dependency (e.g., outlying village, quarry, etc.), specify the controlling nearby city or site |- | {{code|occupants}} | Significant historical figures occupying or associated with the site |- | {{code|region}} | |- | {{code|nearest_city}} | |- | {{code|part_of}} | Name of main site, if part of larger site or complex |- | {{code|gbgridref}} |rowspan=2| For sites in Great Britain an [[British national grid reference system|Ordnance Survey grid reference]] may be given. Spaces are allowed - see [[template:OS coord/doc|details of format]]. |- | {{code|gbgridref_note}} |- | {{code|grid_name}} | ? |- | {{code|grid_position}} | ? |- | {{code|formed}} | If the site is a natural land formation or habitat, this parameter describes when it was formed. |- | {{code|founded}} | If the site is a city or locality which was founded by a group of people, this parameter describes when it was founded. |- | {{code|founder}} | If the site is a city or locality which was founded by a group of people, this parameter describes who did the founding |- | {{code|built}} | If the site is a building or manmade structure, this parameter describes when it was built. |- | {{code|beginning_label}} |rowspan=2| If none of the above labels quite apply to the article's subject (i.e. if the place was "settled" or "discovered"), these parameters can be used to show a customized date. Example: {{para|beginning_label|Settled}} and {{para|beginning_date|15th century}} |- | {{code|beginning_date}} |- | {{code|builder}} | If known, name of person or people who built the site |- | {{code|built_for}} | If a building or structure was built for a specific person (such as a king or queen) or organization, this parameter identifies them. |- | {{code|original_use}} | |- | {{code|demolished}} | If the site is no longer standing because it has been demolished, this is the date of demolition. |- | {{code|abandoned}} | If the site was abandoned, this is the date it was abandoned. |- | {{code|rebuilt}} | If the site was rebuilt, this is the date it was rebuilt. |- | {{code|restored}} | If the site was restored, this is the date it was restored. |- | {{code|restored_by}} | The person who restored or remodelled the building. |- | {{code|condition}} | Present condition of the remains (no extant remains, restored, ruined, etc.) |- | {{code|current_use}} | |- | {{code|end_label}} | |- | {{code|end_date}} | |- | {{code|archaeologists}} | Superintending archeologist(s) |- | {{code|discovered}} | Year of discovery. |- | {{code|excavations}} | Years of major excavation work. |- | {{code|material}} | Significant construction materials (stone, plaster, concrete, brick, wood) |- | {{code|elevation}} | Elevation above sea level. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|height}} | Height of designated object, if applicable. Mostly used with statues, obelisks, and some buildings. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|length}} | Length of the site. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|width}} | Width of the site. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|area}} | Land area of the site. Mostly used with districts, parks, and other extended areas. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|volume}} | Volume of the site. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|diameter}} | Diameter of the site. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|circumference}} | Circumference of the site. '''Must use {{tl|Convert}}''' to display English alongside metric measurements. |- | {{code|architect}} | If the site is a building or manmade structure, this parameter names the architect. If Wikipedia contains an article about the architect, link to that article. |- | {{code|sculptor}} | |- | {{code|architecture}} | If the site is a building or manmade structure, this parameter describes the architectural style. Links are encouraged. |- | {{code|year_of_event}} | |- | {{code|events}} | Significant historical event(s) associated with the site |- | {{code|governing_body}} | Body that owns/operates the historic site. If there is a Wikipedia article about the governing body, link to it. If the site is owned by a local or national government, be sure to provide adequate regional information. |- | {{code|owner}} | Who owns the property or is it public? |- | {{code|management}} | Pertinent info about the management of the site (private manager, admission fee, etc.) |- | {{code|visitors_num}} |rowspan=3| Most recent figure describing the number of visitors to the site in a given year along with a reference. If a specific year is not known, an estimated annual number of visitors can be included. |- | {{code|visitors_year}} |- | {{code|visitors_ref}} |- | {{code|public_access}} | Is the site open to public visits (Yes, No, Limited) |- | {{code|website}} | Use only if the site has an official web presence. Use {{tl|Url}} |- | {{code|nhle}} | Number of the site in the [[National Heritage List for England]] (NHLE Code), e.g. 1018385 |- | {{code|hillfort}} | number of the site in the [[Atlas of Hillforts of Britain and Ireland]], e.g. 0425, do not include the country code (EN, WA, SC, NI, IR). |- | {{code|megaj}} | [[Middle Eastern Geodatabase for Antiquities (MEGA)]] Jordan Number |- | {{code|hes}} | number of the site in the [[Historic Environment Scotland]] database, e.g. SM90209 |- | {{code|embedded}} | Any other Infoboxes to embed within this one. |- | {{code|notes}} | Any notes to appear at the bottom of the Infobox |- | {{code|other_designation}} | |- !colspan=2|These can all be repeated up to 6 times by incrementing the number |- | {{code|designation1}} | Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, see [[Template:Designation/doc#Supported designations]]. |- | {{code|designation1_offname}} | The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them. |- | {{code|designation1_type}} | Some registers have certain types of designations (i.e. "Natural" and "Cultural", "Grade I" and "Grade II", etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here. |- | {{code|designation1_criteria}} | Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here. |- | {{code|designation1_date}} | Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted). |- | {{code|delisted1_date}} | If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word "Former" to the beginning. This parameter also needs a reference. |- | {{code|designation1_partof}} | Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). For example, [[Ellis Island]] is a part of the [[Statue of Liberty National Monument]]; both are listed as [[New York City Landmarks]]. If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it. |- | {{code|designation1_number}} | Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here. |- |} === Pushpin map === {{Location map/doc/infobox parameters}} === Mapframe parameters === {{Infobox mapframe/doc/parameters | mapframe-frame-width = 250 | mapframe-type = landmark | mapframe-marker = historic | onByDefault = yes, unless any of these are set: {{para|pushpin_map}}, {{para|image_map}}, {{para|embed}} }} === Use as a child template === The '''embed''' parameter is used when embedding this infobox into another (see the [[Template:Infobox]] documentation which explains [[Template:Infobox/doc#Embedding|embedding]] and [[Template:Infobox/doc#Subboxes|subboxes]]). <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;"> {{Infobox ABC | name = | <!-- etc. --> | embedded = <!-- or module= --> {{Infobox historic site | embed = yes | <!-- etc. --> }} }} </syntaxhighlight> === Embedding other templates === The '''embedded''' parameter is used for embedding other templates into this infobox (see [[Wikipedia:Infobox modules]]). <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;"> {{Infobox historic site | name = | <!-- etc. --> | embedded = {{Infobox ABC | embed = yes <!-- or child=yes or subbox=yes--> | <!-- etc. --> }} }} </syntaxhighlight> ==Example== {{Infobox historic site{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox |/sandbox}} | name = {{unbulleted list|Statue of Liberty|''Liberty Enlightening the World''}} | image = Front view of Statue of Liberty (cropped).jpg | image_size = 100px | caption = Statue of Liberty in June 2024 | alt = The Statue of Liberty as seen on a partly sunny day in June 2024. | location = [[Liberty Island]]<br />[[New York City]], U.S. | coordinates = {{coord|40|41|21|N|74|2|40|W|region:US-NY_type:landmark_scale:5000|display=inline,title}} | height = {{plainlist| * Height of copper statue (to torch): {{convert|151|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} * From ground level to torch: {{convert|305|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} }} | beginning_label = Dedicated | beginning_date = {{Start date and age|October 28, 1886}} | restored = 1938, 1984–1986, 2011–2012 | sculptor = [[Frédéric Auguste Bartholdi]] | visitors_num = 4.5 million | visitors_year = 2019 | visitors_ref = | governing_body = [[National Park Service]] | designation1 = WHS | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1984 (8th session)|1984]] <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Cultural | designation1_criteria = i, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/307 307] | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in North America|Europe and North America]] | designation2 = NMON | designation2_date = October 15, 1924 | designation2_free1name = Designated by | designation2_free1value = President [[Calvin Coolidge]] | designation3 = NRHP | designation3_offname = The Statue of Liberty Enlightening the World | designation3_date = September 14, 2017 | designation3_number = 100000829 | designation4 = New Jersey Register of Historic Places | designation4_offname = Statue of Liberty National Monument, Ellis Island and Liberty Island | designation4_date = May 27, 1971 | designation4_number = 1535 | designation5 = New York State Register of Historic Places | designation5_number = 06101.003324 | designation5_date = June 23, 1980 | designation6 = New York City Landmark | designation6_date = September 14, 1976 | designation6_type = Individual | designation6_number = 0931 | website = {{URL|www.nps.gov/stli/index.htm|nps.gov/stli}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto"> {{Infobox historic site | name = {{unbulleted list|Statue of Liberty|''Liberty Enlightening the World''}} | image = Front view of Statue of Liberty (cropped).jpg | image_size = 100px | caption = Statue of Liberty in June 2024 | alt = The Statue of Liberty as seen on a partly sunny day in June 2024. | location = [[Liberty Island]]<br />[[New York City]], U.S. | coordinates = {{coord|40|41|21|N|74|2|40|W|region:US-NY_type:landmark_scale:5000|display=inline,title}} | height = {{plainlist| * Height of copper statue (to torch): {{convert|151|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} * From ground level to torch: {{convert|305|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} }} | beginning_label = Dedicated | beginning_date = {{Start date and age|October 28, 1886}} | restored = 1938, 1984–1986, 2011–2012 | sculptor = [[Frédéric Auguste Bartholdi]] | visitors_num = 4.5 million | visitors_year = 2019 | visitors_ref = | governing_body = [[National Park Service]] | designation1 = WHS | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1984 (8th session)|1984]] <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Cultural | designation1_criteria = i, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/307 307] | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in North America|Europe and North America]] | designation2 = NMON | designation2_date = October 15, 1924 | designation2_free1name = Designated by | designation2_free1value = President [[Calvin Coolidge]] | designation3 = NRHP | designation3_offname = The Statue of Liberty Enlightening the World | designation3_date = September 14, 2017 | designation3_number = 100000829 | designation4 = New Jersey Register of Historic Places | designation4_offname = Statue of Liberty National Monument, Ellis Island and Liberty Island | designation4_date = May 27, 1971 | designation4_number = 1535 | designation5 = New York State Register of Historic Places | designation5_number = 06101.003324 | designation5_date = June 23, 1980 | designation6 = New York City Landmark | designation6_date = September 14, 1976 | designation6_type = Individual | designation6_number = 0931 | website = {{URL|www.nps.gov/stli/index.htm|nps.gov/stli}} }} </syntaxhighlight> ==Tracking categories== {{Infobox tracking cats }} ==TemplateData== {{Collapse top|title=[[Wikipedia:TemplateData|TemplateData]] documentation used by [[Wikipedia:VisualEditor|VisualEditor]] and other tools}} {{TemplateData header|noheader=1}} <templatedata> { "description": "This infobox is part of WikiProject Historic sites. The infobox is meant for use on articles about sites which have been deemed worthy of protection by local, state, provincial, national, or other governmental bodies. Supported designations are listed at the WikiProject's home page. If you would like to add a new designation, contact members of the WikiProject by leaving a comment at the WikiProject talk page and/or see Template:Designation/doc.", "params": { "name": { "label": "name", "description": "Most recognizable name of the site. This may or may not be the official name given by any designation registers. See WP:TITLE for more information.", "type": "string", "required": false }, "native_name": { "label": "native name", "description": "The name of the site in its native language. For sites in countries that have more than one common language, choose the language most closely associated with the specific region of the country in which the site is located, and use the native_name2 and native_name3 parameters for other languages. Only three languages are supported at this time.", "type": "string", "required": false }, "native_name_lang": { "label": "native language", "description": "The language of the native name or its corresponding ISO 639-1, ISO 639-2 or ISO 639-3language code. This uses the {{lang}} templates to display a link to the article about the language. If a language name (e.g. 'French', 'Russian', etc.) is specified, {{ConvertAbbrev}} converts it into its ISO abbreviation.", "type": "string", "required": false }, "native_name2": { "label": "native name2", "description": "The same as the native_name parameter", "type": "string", "required": false }, "native_name_lang2": { "label": "native language2", "description": "The same as the native_name_lang parameter ", "type": "string", "required": false }, "native_name3": { "label": "native name3", "description": "The same as the native_name parameter", "type": "string", "required": false }, "native_name_lang3": { "label": "native language3", "description": "The same as the native_name_lang parameter ", "type": "string", "required": false }, "image": { "label": "image", "description": "Name of main image displayed. Only the title of the image (i.e. Don't include 'File:' or 'Image:').", "type": "wiki-file-name", "required": false }, "image_size": { "label": "image size", "description": "Width of main image in pixels (Do not include 'px'). Default 250.", "type": "number", "required": false }, "caption": { "label": "caption", "description": "Caption for main image. Links can be included in this text.", "type": "string", "required": false }, "alt": { "label": "alt", "description": "Alt text for image. For more information see WP:ALT.", "type": "string", "required": false }, "pushpin_map": { "label": "pushpin_map", "description": "If you want a map to be displayed, set this parameter to the region in which the site is located. See {{Location map}} for valid regions. If the parameter is left blank, no map will be displayed.", "type": "string", "required": false }, "pushpin_relief": { "label": "map relief", "description": "Any non-blank value (yes, 1, etc.) will cause the template to display a relief map image, where available. For additional information, seeTemplate:Location map#Relief parameter.", "type": "string", "required": false }, "pushpin_map_size": { "label": "map width", "description": "Width of the map in pixels (Do not include 'px'). Default 235.", "type": "string", "required": false }, "pushpin_caption": { "label": "map caption", "description": "Caption displayed under the map. The default caption (automatically displayed) is 'Location of name in region', where name is controlled by the| name = parameter and region is controlled by the | pushpin_map = parameter. If you want to display something different, type it here. Links can be included in this text.", "type": "string", "required": false }, "coordinates": { "label": "coordinates", "description": "coordinates", "type": "string", "required": false }, "gbgridref": { "label": "gbgridref", "description": "For sites in Great Britain an Ordnance Survey grid reference may be given. Spaces are allowed", "type": "string", "required": false }, "gbgridref_note": { "label": "gbgridref", "description": "Additional notes (e.g., a citation) for gbgridref.", "type": "string", "required": false }, "location": { "label": "location", "description": "City, country, state, province, etc. in which site is located. If known, the postal address of the site can be included here as well. It is suggested that links are provided to the cities and countries.", "type": "string", "required": false }, "area": { "label": "area", "description": "Land area of the site. Mostly used with districts, parks, and other extended areas. {{Convert}} tags may be used to display English alongside metric measurements.", "type": "string", "required": false }, "elevation": { "label": "elevation", "description": "Elevation above sea level. {{Convert}} tags may be used to display English alongside metric measurements.", "type": "string", "required": false }, "height": { "label": "height", "description": "Height of designated object, if applicable. Mostly used with statues, obelisks, and some buildings. {{Convert}} tags may be used to display English alongside metric measurements.", "type": "string", "required": false }, "beginning_label": { "label": "beginning label", "description": "this parameter can be used in conjunction with beginning_date to show a customized date.", "type": "string", "required": false }, "beginning_date": { "label": "beginning date", "description": "this parameter can be used in conjunction with beginning_label to show a customized date.", "type": "string", "required": false }, "formed": { "label": "formed", "description": "If the site is a natural land formation or habitat, this parameter describes when it was formed.", "type": "string", "required": false }, "founded": { "label": "founded", "description": "If the site is a city or locality which was founded by a group of people, this parameter describes when it was founded.", "type": "string", "required": false }, "built": { "label": "built", "description": "If the site is a building or manmade structure, this parameter describes when it was built.", "type": "string", "required": false }, "built_for": { "label": "built for", "description": "If a building or structure was built for a specific person (such as a king or queen) or organization, this parameter identifies them.", "type": "string", "required": false }, "demolished": { "label": "demolished", "description": "If the site is no longer standing because it has been demolished, this is the date of demolition.", "type": "string", "required": false }, "rebuilt": { "label": "rebuilt", "description": "If the site was rebuilt after being demolished or destroyed, this is the date the site was rebuilt.", "type": "string", "required": false }, "restored": { "label": "restored", "description": "If the site was remodelled or restored to its original condition, this is the date of restoration.", "type": "string", "required": false }, "restored_by": { "label": "restored by", "description": "The person who restored or remodelled the building.", "type": "string", "required": false }, "architect": { "label": "architect", "description": "If the site is a building or manmade structure, this parameter names the architect. If Wikipedia contains an article about the architect, link to that article.", "type": "string", "required": false }, "architecture": { "label": "architecture", "description": " If the site is a building or manmade structure, this parameter describes the architectural style. Links are encouraged.", "type": "string", "required": false }, "visitors_num": { "label": "visitors num", "description": "Most recent figure describing the number of visitors to the site in a given year. If a specific year is not known, an estimated annual number of visitors can be included.", "type": "string", "required": false }, "visitors_year": { "label": "visitors year", "description": "If a specific year was used for visitors_num, the year goes here. If there is a reference, include it in this parameter, making sure to properly format it.", "type": "string", "required": false }, "governing_body": { "label": "governing body", "description": "Body that owns/operates the historic site. If there is a Wikipedia article about the governing body, link to it. If the site is owned by a local or national government, be sure to provide adequate regional information.", "type": "string", "required": false }, "owner": { "label": "owner", "description": "owner", "type": "string", "required": false }, "designation1": { "label": "designation1", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation1_offname": { "label": "designation1 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation1_type": { "label": "designation1 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation1_criteria": { "label": "designation1 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation1_date": { "label": "designation1 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted1_date": { "label": "delisted1 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation1_partof": { "label": "designation1 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation1_number": { "label": "designation1 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free1name": { "label": "designation1 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free1value": { "label": "designation1 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free2name": { "label": "designation1 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free2value": { "label": "designation1 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free3name": { "label": "designation1 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation1_free3value": { "label": "designation1 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation2": { "label": "designation2", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation2_offname": { "label": "designation2 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation2_type": { "label": "designation2 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation2_criteria": { "label": "designation2 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation2_date": { "label": "designation2 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted2_date": { "label": "delisted2 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation2_partof": { "label": "designation2 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation2_number": { "label": "designation2 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free1name": { "label": "designation2 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free1value": { "label": "designation2 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free2name": { "label": "designation2 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free2value": { "label": "designation2 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free3name": { "label": "designation2 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation2_free3value": { "label": "designation2 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation3": { "label": "designation3", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation3_offname": { "label": "designation3 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation3_type": { "label": "designation3 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation3_criteria": { "label": "designation3 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation3_date": { "label": "designation3 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted3_date": { "label": "delisted3 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation3_partof": { "label": "designation3 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation3_number": { "label": "designation3 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free1name": { "label": "designation3 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free1value": { "label": "designation3 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free2name": { "label": "designation3 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free2value": { "label": "designation3 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free3name": { "label": "designation3 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation3_free3value": { "label": "designation3 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation4": { "label": "designation4", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation4_offname": { "label": "designation4 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation4_type": { "label": "designation4 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation4_criteria": { "label": "designation4 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation4_date": { "label": "designation4 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted4_date": { "label": "delisted4 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation4_partof": { "label": "designation4 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation4_number": { "label": "designation4 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free1name": { "label": "designation4 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free1value": { "label": "designation4 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free2name": { "label": "designation4 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free2value": { "label": "designation4 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free3name": { "label": "designation4 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation4_free3value": { "label": "designation4 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation5": { "label": "designation5", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation5_offname": { "label": "designation5 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation5_type": { "label": "designation5 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation5_criteria": { "label": "designation5 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation5_date": { "label": "designation5 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted5_date": { "label": "delisted5 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation5_partof": { "label": "designation5 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation5_number": { "label": "designation5 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free1name": { "label": "designation5 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free1value": { "label": "designation5 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free2name": { "label": "designation5 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free2value": { "label": "designation5 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free3name": { "label": "designation5 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation5_free3value": { "label": "designation5 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation6": { "label": "designation6", "description": "Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, seeTemplate:Designation/doc#Supported designations.", "type": "string", "required": false }, "designation6_offname": { "label": "designation6 offname", "description": "The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them.", "type": "string", "required": false }, "designation6_type": { "label": "designation6 type", "description": "Some registers have certain types of designations (i.e. 'Natural' and 'Cultural', 'Grade I' and 'Grade II', etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here.", "type": "string", "required": false }, "designation6_criteria": { "label": "designation6 criteria", "description": "Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here.", "type": "string", "required": false }, "designation6_date": { "label": "designation6 date", "description": "Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted).", "type": "string", "required": false }, "delisted6_date": { "label": "delisted6 date", "description": "If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word 'Former' to the beginning. This parameter also needs a reference.", "type": "string", "required": false }, "designation6_partof": { "label": "designation6 partof", "description": "Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it.", "type": "string", "required": false }, "designation6_number": { "label": "designation6 number", "description": "Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free1name": { "label": "designation6 free1name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free1value": { "label": "designation6 free1value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free2name": { "label": "designation6 free2name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free2value": { "label": "designation6 free2value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free3name": { "label": "designation6 free3name", "description": "The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify.", "type": "string", "required": false }, "designation6_free3value": { "label": "designation6 free3value", "description": "The value to which you want to set the custom parameter.", "type": "string", "required": false } }, "format": "block" } </templatedata> {{Collapse bottom}} ==See also== *[[Template:Infobox NRHP]] {{Buildings and structures infobox templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> [[Category:Buildings and structures infobox templates|Historic Site]] [[Category:Place infobox templates|Historic site]] [[Category:History and events infobox templates|Historic site]] [[Category:Templates with coordinates fields]] [[Category:Embeddable templates]] [[Category:Templates that add a tracking category]] }}</includeonly> 2dcnybmxbd1xilq8ry1oquj1mr6qspp 0 164381 844855 669043 2026-08-22T18:53:43Z Nitesh Gill 8973 844855 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ''' [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|title=With a conscience|last=Revanna|first=Ananya|date=12 January 2018|work=[[Business Line]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਮਲਿਆਲਮ]] ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਰਾਮਕੁੰਡਮ", "ਮੇਘਨਾ", ਅਤੇ "ਜਲਵਿਦਿਆ"। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ (ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ [[ਲਲਿਤਾਮਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ|ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ]] ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਕੰਨੜ]] ਅਤੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]] ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Prime Point Foundation">{{Cite web |last=Srinivasan |first=K. |date=25 December 2013 |title=Book Release: Shobha Warrier's "Diary of a journalist" |url=http://www.primepointfoundation.in/2013/12/book-release-shobha-warrier-of.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120430/https://fonts.googleapis.com/css?family=Oswald:400,300,700&subset=latin,latin-ext |archive-date=4 May 2021 |access-date=4 May 2021 |website=Prime Point Foundation}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2019-03-30 |title=Kerala Sahitya Akademi Award for Novel N. Mohanan |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109145935/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |archive-date=9 November 2013 |access-date=4 May 2021 |website=[[Kerala Sahitya Akademi]]}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।<ref name="14 women">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [[ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ|Rediff.com]] ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|title=With a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=16 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120434/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> == ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ == ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਟਾਸਟਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ''ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਜਰਨਲਿਸਟ: ਦਿ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼'' (2013), ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ 36 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਐਚਆਈਵੀ|ਐੱਚਆਈਵੀ]] ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|title=Poignant tales|last=Parthasarathy|first=Anusha|date=4 March 2013|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308171216/http://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|archive-date=8 March 2013}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ]] ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ''ਹਿਜ਼ ਡੇਜ਼ ਵਿਦ ਬਾਪੂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਰੀਕਾਲਜ਼'' (2016) ਲਿਖਿਆ। <ref>{{Cite book|title=His Days With Bapu: Gandhi's Personal Secretary Recalls|last=Warrier|first=Shobha|date=1 January 2016|publisher=Vitasta Publishing|isbn=978-93-82711-87-2}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉੱਦਮੀ'' ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|title='Tamil Nadu a fertile ground for entrepreneurs'|last=Varshinii|first=Amrutha|date=10 January 2017|work=[[The Times of India]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820064257/http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|archive-date=20 August 2017|agency=Times News Network|location=Chennai, India}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|title=Journalism with a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=12 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120453/https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਫਰੌਮ ਦ ਸਾਊਥ ਆਫ ਦਿ ਵਿੰਧਿਆਸ'' (2018) ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="14 women">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFS.2018">S., Srivatsan (17 October 2018). [https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece "Shobha Warrier's profile of 14 women entrepreneurs"]. ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref> ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|ਹਿੰਦੂ]]'' ਇੰਟਰਵਿਊਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ [[ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ|ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|title=Their stories need to be told: Shobha Warrier on her new book on women entrepreneurs|last=Trimurthy|first=Priyanka|date=18 October 2018|work=[[The News Minute]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214073956/https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|archive-date=14 February 2019}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ]] fcn4uznapvqghrcolf1rtjj8mdendnr 844856 844855 2026-08-22T18:54:23Z Nitesh Gill 8973 844856 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ''' [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|title=With a conscience|last=Revanna|first=Ananya|date=12 January 2018|work=[[Business Line]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਮਲਿਆਲਮ]] ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਰਾਮਕੁੰਡਮ", "ਮੇਘਨਾ", ਅਤੇ "ਜਲਵਿਦਿਆ"। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ (ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ [[ਲਲਿਤਾਮਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ|ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ]] ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਕੰਨੜ]] ਅਤੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]] ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Prime Point Foundation">{{Cite web |last=Srinivasan |first=K. |date=25 December 2013 |title=Book Release: Shobha Warrier's "Diary of a journalist" |url=http://www.primepointfoundation.in/2013/12/book-release-shobha-warrier-of.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120430/https://fonts.googleapis.com/css?family=Oswald:400,300,700&subset=latin,latin-ext |archive-date=4 May 2021 |access-date=4 May 2021 |website=Prime Point Foundation}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-30 |title=Kerala Sahitya Akademi Award for Novel N. Mohanan |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109145935/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |archive-date=9 November 2013 |access-date=4 May 2021 |website=[[Kerala Sahitya Akademi]]}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [[ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ|Rediff.com]] ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|title=With a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=16 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120434/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> == ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ == ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਟਾਸਟਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ''ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਜਰਨਲਿਸਟ: ਦਿ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼'' (2013), ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ 36 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਐਚਆਈਵੀ|ਐੱਚਆਈਵੀ]] ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|title=Poignant tales|last=Parthasarathy|first=Anusha|date=4 March 2013|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308171216/http://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|archive-date=8 March 2013}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ]] ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ''ਹਿਜ਼ ਡੇਜ਼ ਵਿਦ ਬਾਪੂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਰੀਕਾਲਜ਼'' (2016) ਲਿਖਿਆ। <ref>{{Cite book|title=His Days With Bapu: Gandhi's Personal Secretary Recalls|last=Warrier|first=Shobha|date=1 January 2016|publisher=Vitasta Publishing|isbn=978-93-82711-87-2}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉੱਦਮੀ'' ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|title='Tamil Nadu a fertile ground for entrepreneurs'|last=Varshinii|first=Amrutha|date=10 January 2017|work=[[The Times of India]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820064257/http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|archive-date=20 August 2017|agency=Times News Network|location=Chennai, India}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|title=Journalism with a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=12 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120453/https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਫਰੌਮ ਦ ਸਾਊਥ ਆਫ ਦਿ ਵਿੰਧਿਆਸ'' (2018) ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="14 women">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFS.2018">S., Srivatsan (17 October 2018). [https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece "Shobha Warrier's profile of 14 women entrepreneurs"]. ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref> ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|ਹਿੰਦੂ]]'' ਇੰਟਰਵਿਊਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ [[ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ|ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|title=Their stories need to be told: Shobha Warrier on her new book on women entrepreneurs|last=Trimurthy|first=Priyanka|date=18 October 2018|work=[[The News Minute]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214073956/https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|archive-date=14 February 2019}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ]] fwemedxab8c3h9zgitu594u4lwuruh5 844857 844856 2026-08-22T18:54:58Z Nitesh Gill 8973 /* ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ */ 844857 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ''' [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|title=With a conscience|last=Revanna|first=Ananya|date=12 January 2018|work=[[Business Line]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਮਲਿਆਲਮ]] ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਰਾਮਕੁੰਡਮ", "ਮੇਘਨਾ", ਅਤੇ "ਜਲਵਿਦਿਆ"। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ (ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ [[ਲਲਿਤਾਮਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ|ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ]] ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਕੰਨੜ]] ਅਤੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]] ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Prime Point Foundation">{{Cite web |last=Srinivasan |first=K. |date=25 December 2013 |title=Book Release: Shobha Warrier's "Diary of a journalist" |url=http://www.primepointfoundation.in/2013/12/book-release-shobha-warrier-of.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120430/https://fonts.googleapis.com/css?family=Oswald:400,300,700&subset=latin,latin-ext |archive-date=4 May 2021 |access-date=4 May 2021 |website=Prime Point Foundation}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-30 |title=Kerala Sahitya Akademi Award for Novel N. Mohanan |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109145935/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |archive-date=9 November 2013 |access-date=4 May 2021 |website=[[Kerala Sahitya Akademi]]}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [[ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ|Rediff.com]] ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|title=With a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=16 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120434/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> == ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੀਅਰ == ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਟਾਸਟਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ''ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਜਰਨਲਿਸਟ: ਦਿ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼'' (2013), ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ 36 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਐਚਆਈਵੀ|ਐੱਚਆਈਵੀ]] ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|title=Poignant tales|last=Parthasarathy|first=Anusha|date=4 March 2013|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308171216/http://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|archive-date=8 March 2013}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ]] ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ''ਹਿਜ਼ ਡੇਜ਼ ਵਿਦ ਬਾਪੂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਰੀਕਾਲਜ਼'' (2016) ਲਿਖਿਆ। <ref>{{Cite book|title=His Days With Bapu: Gandhi's Personal Secretary Recalls|last=Warrier|first=Shobha|date=1 January 2016|publisher=Vitasta Publishing|isbn=978-93-82711-87-2}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉੱਦਮੀ'' ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|title='Tamil Nadu a fertile ground for entrepreneurs'|last=Varshinii|first=Amrutha|date=10 January 2017|work=[[The Times of India]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820064257/http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|archive-date=20 August 2017|agency=Times News Network|location=Chennai, India}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|title=Journalism with a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=12 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120453/https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਫਰੌਮ ਦ ਸਾਊਥ ਆਫ ਦਿ ਵਿੰਧਿਆਸ'' (2018) ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="14 women">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFS.2018">S., Srivatsan (17 October 2018). [https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece "Shobha Warrier's profile of 14 women entrepreneurs"]. ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref> ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|ਹਿੰਦੂ]]'' ਇੰਟਰਵਿਊਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ [[ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ|ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|title=Their stories need to be told: Shobha Warrier on her new book on women entrepreneurs|last=Trimurthy|first=Priyanka|date=18 October 2018|work=[[The News Minute]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214073956/https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|archive-date=14 February 2019}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ]] mjl09xag3dyhxra71lg9ro897aa160l 844858 844857 2026-08-22T18:55:25Z Nitesh Gill 8973 844858 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਰੀਅਰ''' [[ਚੇਨਈ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|title=With a conscience|last=Revanna|first=Ananya|date=12 January 2018|work=[[Business Line]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindubusinessline.com/opinion/books/making-dreams-come-true/article9474015.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਮਲਿਆਲਮ]] ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: "ਰਾਮਕੁੰਡਮ", "ਮੇਘਨਾ", ਅਤੇ "ਜਲਵਿਦਿਆ"। 1996 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਵਾਰਡ (ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ [[ਲਲਿਤਾਮਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਨਮ|ਲਲਿਥੰਬਿਕਾ ਅੰਤਰਜਾਨਮ]] ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਕੰਨੜ]] ਅਤੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]] ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Prime Point Foundation">{{Cite web |last=Srinivasan |first=K. |date=25 December 2013 |title=Book Release: Shobha Warrier's "Diary of a journalist" |url=http://www.primepointfoundation.in/2013/12/book-release-shobha-warrier-of.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120430/https://fonts.googleapis.com/css?family=Oswald:400,300,700&subset=latin,latin-ext |archive-date=4 May 2021 |access-date=4 May 2021 |website=Prime Point Foundation}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-03-30 |title=Kerala Sahitya Akademi Award for Novel N. Mohanan |url=http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131109145935/http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/ksa/Awards/novel.htm |archive-date=9 November 2013 |access-date=4 May 2021 |website=[[Kerala Sahitya Akademi]]}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ਉਹ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੈੱਬਸਾਈਟ [[ਰੈਡਿਫ.ਕਾੱਮ|Rediff.com]] ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਟ ਸੰਪਾਦਕੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|title=With a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=16 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120434/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/With-a-conscience/article17043579.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> == ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਰੀਅਰ == ਵਾਰੀਅਰ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਟਾਸਟਾ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਹੈ ''ਦਿ ਡਾਇਰੀ ਆਫ਼ ਏ ਜਰਨਲਿਸਟ: ਦਿ ਲਿਟਲ ਫਲਾਵਰ ਗਰਲ ਐਂਡ ਅਦਰਜ਼'' (2013), ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੁਸਤਕ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਬਾਰੇ 36 ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਐਚਆਈਵੀ|ਐੱਚਆਈਵੀ]] ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|title=Poignant tales|last=Parthasarathy|first=Anusha|date=4 March 2013|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308171216/http://www.thehindu.com/books/books-authors/poignant-tales/article4475083.ece|archive-date=8 March 2013}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ]] ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ''ਹਿਜ਼ ਡੇਜ਼ ਵਿਦ ਬਾਪੂ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਕੱਤਰ ਰੀਕਾਲਜ਼'' (2016) ਲਿਖਿਆ। <ref>{{Cite book|title=His Days With Bapu: Gandhi's Personal Secretary Recalls|last=Warrier|first=Shobha|date=1 January 2016|publisher=Vitasta Publishing|isbn=978-93-82711-87-2}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਉੱਦਮੀ'' ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|title='Tamil Nadu a fertile ground for entrepreneurs'|last=Varshinii|first=Amrutha|date=10 January 2017|work=[[The Times of India]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820064257/http://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tamil-nadu-a-fertile-ground-for-entrepreneurs/articleshow/56462380.cms|archive-date=20 August 2017|agency=Times News Network|location=Chennai, India}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|title=Journalism with a conscience|last=Nath|first=Parsathy J.|date=12 January 2017|work=The Hindu|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120453/https://www.thehindu.com/books/Journalism-with-a-conscience/article17027346.ece|archive-date=4 May 2021}}</ref> ''ਡ੍ਰੀਮਚੈਸਰਜ਼: ਵੂਮੈਨ ਐਂਟਰਪ੍ਰੀਨਿਓਰਜ਼ ਫਰੌਮ ਦ ਸਾਊਥ ਆਫ ਦਿ ਵਿੰਧਿਆਸ'' (2018) ਉਸਦੀ ਚੌਥੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 14 ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="14 women">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|title=Shobha Warrier’s profile of 14 women entrepreneurs|last=S.|first=Srivatsan|date=17 October 2018|work=[[The Hindu]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece|archive-date=4 May 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFS.2018">S., Srivatsan (17 October 2018). [https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece "Shobha Warrier's profile of 14 women entrepreneurs"]. ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|The Hindu]]''. [https://web.archive.org/web/20210504120429/https://www.thehindu.com/books/books-authors/shobha-warriers-profile-of-14-women-entrepreneurs/article25246738.ece Archived] from the original on 4 May 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 May</span> 2021</span>.</cite></ref> ਵਾਰੀਅਰ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਸ਼ੋਕ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1997 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ''[[ਦ ਹਿੰਦੂ|ਹਿੰਦੂ]]'' ਇੰਟਰਵਿਊਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਝੁਨਝੁਨਵਾਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਡੇ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ [[ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ|ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ, ਉਸਨੇ ਕੇਂਦਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਝ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|title=Their stories need to be told: Shobha Warrier on her new book on women entrepreneurs|last=Trimurthy|first=Priyanka|date=18 October 2018|work=[[The News Minute]]|access-date=4 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214073956/https://www.thenewsminute.com/article/their-stories-need-be-told-shobha-warrier-her-new-book-women-entrepreneurs-90162|archive-date=14 February 2019}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} {{ਆਧਾਰ|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ]] gv98aus4bi5yrr6yhecshqoxmlizjay 10 165810 844901 723151 2026-08-23T10:52:39Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844901 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{if empty|{{{embed|}}}|{{{child|}}}}} | decat = yes | above = {{#ifeq:{{if empty|{{{embed|}}}|{{{child|}}}}}|yes|<!-- don't show -->|ਅਹੁਦੇ}} | rowclass1 = mergedrow | header1 = {{#if:{{{designation1|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation1|}}} | offname = {{{designation1_offname|}}} | type = {{{designation1_type|}}} | criteria = {{{designation1_criteria|}}} | feature = {{{designation1_feature|}}} | date = {{{designation1_date|}}} | delisted = {{{delisted1_date|}}} | partof = {{{designation1_partof|}}} | number = {{{designation1_number|}}} | free1name = {{{designation1_free1name|}}} | free1value = {{{designation1_free1value|}}} | free2name = {{{designation1_free2name|}}} | free2value = {{{designation1_free2value|}}} | free3name = {{{designation1_free3name|}}} | free3value = {{{designation1_free3value|}}} }}}} | rowclass2 = mergedtoprow | header2 = {{#if:{{{designation2|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation2|}}} | offname = {{{designation2_offname|}}} | type = {{{designation2_type|}}} | criteria = {{{designation2_criteria|}}} | feature = {{{designation2_feature|}}} | date = {{{designation2_date|}}} | delisted = {{{delisted2_date|}}} | partof = {{{designation2_partof|}}} | number = {{{designation2_number|}}} | free1name = {{{designation2_free1name|}}} | free1value = {{{designation2_free1value|}}} | free2name = {{{designation2_free2name|}}} | free2value = {{{designation2_free2value|}}} | free3name = {{{designation2_free3name|}}} | free3value = {{{designation2_free3value|}}} }}}} | rowclass3 = mergedtoprow | header3 = {{#if:{{{designation3|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation3|}}} | offname = {{{designation3_offname|}}} | type = {{{designation3_type|}}} | criteria = {{{designation3_criteria|}}} | feature = {{{designation3_feature|}}} | date = {{{designation3_date|}}} | delisted = {{{delisted3_date|}}} | partof = {{{designation3_partof|}}} | number = {{{designation3_number|}}} | free1name = {{{designation3_free1name|}}} | free1value = {{{designation3_free1value|}}} | free2name = {{{designation3_free2name|}}} | free2value = {{{designation3_free2value|}}} | free3name = {{{designation3_free3name|}}} | free3value = {{{designation3_free3value|}}} }}}} | rowclass4 = mergedtoprow | header4 = {{#if:{{{designation4|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation4|}}} | offname = {{{designation4_offname|}}} | type = {{{designation4_type|}}} | criteria = {{{designation4_criteria|}}} | feature = {{{designation4_feature|}}} | date = {{{designation4_date|}}} | delisted = {{{delisted4_date|}}} | partof = {{{designation4_partof|}}} | number = {{{designation4_number|}}} | free1name = {{{designation4_free1name|}}} | free1value = {{{designation4_free1value|}}} | free2name = {{{designation4_free2name|}}} | free2value = {{{designation4_free2value|}}} | free3name = {{{designation4_free3name|}}} | free3value = {{{designation4_free3value|}}} }}}} | rowclass5 = mergedtoprow | header5 = {{#if:{{{designation5|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation5|}}} | offname = {{{designation5_offname|}}} | type = {{{designation5_type|}}} | criteria = {{{designation5_criteria|}}} | feature = {{{designation5_feature|}}} | date = {{{designation5_date|}}} | delisted = {{{delisted5_date|}}} | partof = {{{designation5_partof|}}} | number = {{{designation5_number|}}} | free1name = {{{designation5_free1name|}}} | free1value = {{{designation5_free1value|}}} | free2name = {{{designation5_free2name|}}} | free2value = {{{designation5_free2value|}}} | free3name = {{{designation5_free3name|}}} | free3value = {{{designation5_free3value|}}} }}}} | rowclass6 = mergedtoprow | header6 = {{#if:{{{designation6|}}}|{{Infobox designation list/entry | designation = {{{designation6|}}} | offname = {{{designation6_offname|}}} | type = {{{designation6_type|}}} | criteria = {{{designation6_criteria|}}} | feature = {{{designation6_feature|}}} | date = {{{designation6_date|}}} | delisted = {{{delisted6_date|}}} | partof = {{{designation6_partof|}}} | number = {{{designation6_number|}}} | free1name = {{{designation6_free1name|}}} | free1value = {{{designation6_free1value|}}} | free2name = {{{designation6_free2name|}}} | free2value = {{{designation6_free2value|}}} | free3name = {{{designation6_free3name|}}} | free3value = {{{designation6_free3value|}}} }}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox designation list with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox designation list]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| child | delisted1_date | delisted2_date | delisted3_date | delisted4_date | delisted5_date | delisted6_date | designation1 | designation1_criteria | designation1_date | designation1_feature | designation1_number | designation1_offname | designation1_partof | designation1_type | designation2 | designation2_criteria | designation2_date | designation2_feature | designation2_number | designation2_offname | designation2_partof | designation2_type | designation3 | designation3_criteria | designation3_date | designation3_feature | designation3_number | designation3_offname | designation3_partof | designation3_type | designation4 | designation4_criteria | designation4_date | designation4_feature | designation4_number | designation4_offname | designation4_partof | designation4_type | designation5 | designation5_criteria | designation5_date | designation5_feature | designation5_number | designation5_offname | designation5_partof | designation5_type | designation6 | designation6_criteria | designation6_date | designation6_feature | designation6_number | designation6_offname | designation6_partof | designation6_type | designation1_free1name | designation1_free1value | designation1_free2name | designation1_free2value | designation1_free3name | designation1_free3value | designation2_free1name | designation2_free1value | designation2_free2name | designation2_free2value | designation2_free3name | designation2_free3value | designation3_free1name | designation3_free1value | designation3_free2name | designation3_free2value | designation3_free3name | designation3_free3value | designation4_free1name | designation4_free1value | designation4_free2name | designation4_free2value | designation4_free3name | designation4_free3value | designation5_free1name | designation5_free1value | designation5_free2name | designation5_free2value | designation5_free3name | designation5_free3value | designation6_free1name | designation6_free1value | designation6_free2name | designation6_free2value | designation6_free3name | designation6_free3value | embed }}{{#invoke:Check for conflicting parameters|check | template = [[Template:Infobox designation list]] | embed; child }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- PLEASE ADD THIS TEMPLATE'S CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 5d1nm0xfg8dh5itaqri10391xjhsc9i 10 165811 844902 674525 2026-08-23T10:52:59Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844902 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|Module:Infobox|Module:InfoboxImage|Module:Check for unknown parameters}} <!--Categories where indicated at the bottom of this page, please; interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]])--> {{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox||{{High-use}}}} == Usage == This template generates a table of designations for sites which have been deemed worthy of protection by local, state, provincial, national, or other governmental bodies. Its functionality is similar to {{tl|Infobox historic site}}, but is intended for articles that already have another infobox. It should usually be [[#Embedding|embedded]] in an article's existing infobox, but can be used to display a stand-alone table in a subsection, such as in an article on a broader topic, if necessary. Supported designations are listed at [[Wikipedia:WikiProject Historic sites]]. If you would like to add a new designation, post a note on the template's talk page. Although this template uses the same supported designations as [[Template:Designation]], a different colour palette is used. The colours for {{tl|Designation}} (see [[Template:Designation/colour]]) are used for backgrounds, so the background and text colour combinations must not be hard to see for those who are fully or partially [[colour blind]] (see [[WP:Accessibility]]). The colours for this template (see [[Template:Designation/colour2]]) are used for borders, so there is somewhat greater scope to use colours connected at least loosely with their designations. For example, the blue border used for [[Monument historique]] is the same shade of blue present in the [[Flag of France]]. ===Blank template=== {{Infobox designation list | embed = {{{embed}}} | designation1 = {{{designation1}}} | designation1_offname = {{{designation1_offname}}} | designation1_type = {{{designation1_type}}} | designation1_criteria = {{{designation1_criteria}}} | designation1_date = {{{designation1_date}}} | delisted1_date = {{{delisted1_date}}} | designation1_partof = {{{designation1_partof}}} | designation1_number = {{{designation1_number}}} | designation1_free1name = {{{designation1_free1name}}} | designation1_free1value = {{{designation1_free1value}}} | designation1_free2name = {{{designation1_free2name}}} | designation1_free2value = {{{designation1_free2value}}} | designation1_free3name = {{{designation1_free3name}}} | designation1_free3value = {{{designation1_free3value}}} | designation2 = {{{designation2}}} | designation2_offname = {{{designation2_offname}}} | designation2_type = {{{designation2_type}}} | designation2_criteria = {{{designation2_criteria}}} | designation2_date = {{{designation2_date}}} | delisted2_date = {{{delisted2_date}}} | designation2_partof = {{{designation2_partof}}} | designation2_number = {{{designation2_number}}} | designation2_free1name = {{{designation2_free1name}}} | designation2_free1value = {{{designation2_free1value}}} | designation2_free2name = {{{designation2_free2name}}} | designation2_free2value = {{{designation2_free2value}}} | designation2_free3name = {{{designation2_free3name}}} | designation2_free3value = {{{designation2_free3value}}} | designation3 = {{{designation3}}} | designation3_offname = {{{designation3_offname}}} | designation3_type = {{{designation3_type}}} | designation3_criteria = {{{designation3_criteria}}} | designation3_date = {{{designation3_date}}} | delisted3_date = {{{delisted3_date}}} | designation3_partof = {{{designation3_partof}}} | designation3_number = {{{designation3_number}}} | designation3_free1name = {{{designation3_free1name}}} | designation3_free1value = {{{designation3_free1value}}} | designation3_free2name = {{{designation3_free2name}}} | designation3_free2value = {{{designation3_free2value}}} | designation3_free3name = {{{designation3_free3name}}} | designation3_free3value = {{{designation3_free3value}}} | designation4 = {{{designation4}}} | designation4_offname = {{{designation4_offname}}} | designation4_type = {{{designation4_type}}} | designation4_criteria = {{{designation4_criteria}}} | designation4_date = {{{designation4_date}}} | delisted4_date = {{{delisted4_date}}} | designation4_partof = {{{designation4_partof}}} | designation4_number = {{{designation4_number}}} | designation4_free1name = {{{designation4_free1name}}} | designation4_free1value = {{{designation4_free1value}}} | designation4_free2name = {{{designation4_free2name}}} | designation4_free2value = {{{designation4_free2value}}} | designation4_free3name = {{{designation4_free3name}}} | designation4_free3value = {{{designation4_free3value}}} | designation5 = {{{designation5}}} | designation5_offname = {{{designation5_offname}}} | designation5_type = {{{designation5_type}}} | designation5_criteria = {{{designation5_criteria}}} | designation5_date = {{{designation5_date}}} | delisted5_date = {{{delisted5_date}}} | designation5_partof = {{{designation5_partof}}} | designation5_number = {{{designation5_number}}} | designation5_free1name = {{{designation5_free1name}}} | designation5_free1value = {{{designation5_free1value}}} | designation5_free2name = {{{designation5_free2name}}} | designation5_free2value = {{{designation5_free2value}}} | designation5_free3name = {{{designation5_free3name}}} | designation5_free3value = {{{designation5_free3value}}} | designation6 = {{{designation6}}} | designation6_offname = {{{designation6_offname}}} | designation6_type = {{{designation6_type}}} | designation6_criteria = {{{designation6_criteria}}} | designation6_date = {{{designation6_date}}} | delisted6_date = {{{delisted6_date}}} | designation6_partof = {{{designation6_partof}}} | designation6_number = {{{designation6_number}}} | designation6_free1name = {{{designation6_free1name}}} | designation6_free1value = {{{designation6_free1value}}} | designation6_free2name = {{{designation6_free2name}}} | designation6_free2value = {{{designation6_free2value}}} | designation6_free3name = {{{designation6_free3name}}} | designation6_free3value = {{{designation6_free3value}}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="overflow: auto;"> {{Infobox designation list | embed = | designation1 = | designation1_offname = | designation1_type = | designation1_criteria = | designation1_date = | delisted1_date = | designation1_partof = | designation1_number = | designation1_free1name = | designation1_free1value = | designation1_free2name = | designation1_free2value = | designation1_free3name = | designation1_free3value = | designation2 = | designation2_offname = | designation2_type = | designation2_criteria = | designation2_date = | delisted2_date = | designation2_partof = | designation2_number = | designation2_free1name = | designation2_free1value = | designation2_free2name = | designation2_free2value = | designation2_free3name = | designation2_free3value = | designation3 = | designation3_offname = | designation3_type = | designation3_criteria = | designation3_date = | delisted3_date = | designation3_partof = | designation3_number = | designation3_free1name = | designation3_free1value = | designation3_free2name = | designation3_free2value = | designation3_free3name = | designation3_free3value = | designation4 = | designation4_offname = | designation4_type = | designation4_criteria = | designation4_date = | delisted4_date = | designation4_partof = | designation4_number = | designation4_free1name = | designation4_free1value = | designation4_free2name = | designation4_free2value = | designation4_free3name = | designation4_free3value = | designation5 = | designation5_offname = | designation5_type = | designation5_criteria = | designation5_date = | delisted5_date = | designation5_partof = | designation5_number = | designation5_free1name = | designation5_free1value = | designation5_free2name = | designation5_free2value = | designation5_free3name = | designation5_free3value = | designation6 = {{{designation6}}} | designation6_offname = {{{designation6_offname}}} | designation6_type = {{{designation6_type}}} | designation6_criteria = {{{designation6_criteria}}} | designation6_date = {{{designation6_date}}} | delisted6_date = {{{delisted6_date}}} | designation6_partof = {{{designation6_partof}}} | designation6_number = {{{designation6_number}}} | designation6_free1name = {{{designation6_free1name}}} | designation6_free1value = {{{designation6_free1value}}} | designation6_free2name = {{{designation6_free2name}}} | designation6_free2value = {{{designation6_free2value}}} | designation6_free3name = {{{designation6_free3name}}} | designation6_free3value = {{{designation6_free3value}}} }} </syntaxhighlight> ==Designations== {{Infobox designation list | designation1 = WHS | designation1_date = 1981 (5th [[World Heritage Committee|session]]) | designation1_partof = [[Arles, Roman and Romanesque Monuments]] | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/164 164] | designation1_criteria = ii, iv | designation1_type = Cultural | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]] | designation2 = Monument historique | designation2_date = 1840 | designation2_number = PA00081180 | designation2_offname = Obélisque antique }} Up to six designations can be displayed. Normally designations are listed in decreasing scope (i.e. an international designation first, followed by a national one, etc.). Each designation is represented by a colored bar, controlled by the {{tl|Designation}} template. For more information see [[Template:Designation/doc]]. To display a designation, there are several templates. While no parameters are necessary, it is recommended that at least the designation date and reference number (if applicable) are known before adding the designation. For each designation (1–6) the following parameters may be used: ''designation1'' – Input the callname of the designation here. For a list of supported callnames, see [[Template:Designation/doc#Supported designations]]. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1 = World Heritage Site</code> ''designation1_offname'' – The official name of the historic site, as listed in the register. If the official name is the same as the common name at the top of the infobox, this field is not necessary. If more than one name is included on the register, include all of them. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_offname = Obélisque antique</code> ''designation1_type'' – Some registers have certain types of designations (i.e. "Natural" and "Cultural", "Grade I" and "Grade II", etc.). If the type is closely associated with the designation, input that type here. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_type = Cultural</code> ''designation1_criteria'' – Some registers require sites to meet specific criteria (normally one or more items in a list) for inclusion. If the criteria is known, input it here. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_criteria = ii, iv</code> ''designation1_date'' – Date when the site received this designation. Normally this parameter needs a reference (make sure it is properly formatted). ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_date = <nowiki>March 4, 1972<ref>{{cite web|...}}</ref></nowiki></code> ''delisted1_date'' – If a site has been removed from a designation's list, this is the date of delisting. Setting a value to this parameter causes the designation's color bar to turn grey and adds the word "Former" to the beginning. This parameter also needs a reference. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;delisted1_date = <nowiki>March 5, 1972<ref>{{cite web|...}}</ref></nowiki></code> ''designation1_partof'' – Some designations are part of larger designations (i.e. an individually designated building inside a designated district or an individually designated district in a designated city). For example, [[Ellis Island]] is a part of the [[Statue of Liberty National Monument]]; both are listed as [[New York City Landmark]]s. If the larger designation is listed on the same register, include the name of the larger designation here. If a Wikipedia article exists about that designation, link to it. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_partof = <nowiki>[[Statue of Liberty National Monument]]</nowiki></code> ''designation1_number'' – Most registers include unique reference numbers for each site so that they can be searched for more easily than by name (There may be two Jones Houses on the register, but they have unique reference numbers). Include this reference number here. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_number = 70010045</code> For designations 2-6, these same parameters are used, only "designation1" in all the parameters is replaced by "designation2", "designation3", etc. ;Custom parameters: Besides all of these hard-coded parameters there is also the possibility of adding up to 3 custom parameters for each designation. These can be used for information specific to that single register (such as "Region" for World Heritage Sites or "Multiple Property Submission" to the U.S. National Register of Historic Places). If there is anything extra needed to fully identify the designated site, include it here. ''designation1_free1name'' – The name (bolded part) of the 1st custom parameter you would like to identify. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;designation1_free1name = Region</code> ''designation1_free1value'' – The value to which you want to set the custom parameter. ::'''Example format –''' <code>|&nbsp;<nowiki>designation1_free1value = [[World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]]</nowiki></code> Up to three custom parameters can be named and defined for each parameter (<code>|&nbsp;designation1_free2name =</code>, <code>|&nbsp;designation1_free2value =</code>, etc.). ==Embedding== By adding {{para|embed|yes}} to the first line of code, one can embed this infobox into another, creating one continuous infobox. Other infoboxes will need to have a special parameter that allows embedding. For example, {{tl|Infobox historic site}} has an <code>embedded</code> parameter for this purpose, so it is possible to do the following: {{Infobox historic site | name = {{unbulleted list|Statue of Liberty|''Liberty Enlightening the World''}} | image = Front view of Statue of Liberty (cropped).jpg | image_size = | caption = Statue of Liberty in June 2024 | alt = The Statue of Liberty as seen on a partly sunny day in June 2024. | location = [[Liberty Island]]<br />[[New York City]], U.S. | coordinates = {{coord|40|41|21|N|74|2|40|W|region:US-NY_type:landmark_scale:5000|display=inline,title}} | height = {{plainlist| * Height of copper statue (to torch): {{convert|151|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} * From ground level to torch: {{convert|305|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} }} | beginning_label = Dedicated | beginning_date = {{Start date and age|October 28, 1886}} | restored = 1938, 1984–1986, 2011–2012 | sculptor = [[Frédéric Auguste Bartholdi]] | visitation_num = 4.5 million | visitation_year = 2019 | visitation_ref = | governing_body = [[National Park Service]] | designation1 = WHS | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1984 (8th session)|1984]] <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Cultural | designation1_criteria = i, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/307 307] | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in North America|Europe and North America]] | designation2 = NMON | designation2_date = October 15, 1924 | designation2_free1name = Designated by | designation2_free1value = President [[Calvin Coolidge]] | designation3 = NRHP | designation3_offname = The Statue of Liberty Enlightening the World | designation3_date = September 14, 2017 | designation3_number = 100000829 | designation4 = New Jersey Register of Historic Places | designation4_offname = Statue of Liberty National Monument, Ellis Island and Liberty Island | designation4_date = May 27, 1971 | designation4_number = 1535 | designation5 = New York State Register of Historic Places | designation5_number = 06101.003324 | designation5_date = June 23, 1980 | designation6 = New York City Landmark | designation6_date = September 14, 1976 | designation6_type = Individual | designation6_number = 0931 | website = {{URL|www.nps.gov/stli/index.htm|nps.gov/stli}} }} <syntaxhighlight lang="wikitext" style="width:50%; overflow:scroll"> {{Infobox historic site | name = {{unbulleted list|Statue of Liberty|''Liberty Enlightening the World''}} | image = Front view of Statue of Liberty (cropped).jpg | image_size = | caption = Statue of Liberty in June 2024 | alt = The Statue of Liberty as seen on a partly sunny day in June 2024. | location = [[Liberty Island]]<br />[[New York City]], U.S. | coordinates = {{coord|40|41|21|N|74|2|40|W|region:US-NY_type:landmark_scale:5000|display=inline,title}} | height = {{plainlist| * Height of copper statue (to torch): {{convert|151|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} * From ground level to torch: {{convert|305|ft|1|in|0|abbr=off|sp=us}} }} | beginning_label = Dedicated | beginning_date = {{Start date and age|October 28, 1886}} | restored = 1938, 1984–1986, 2011–2012 | sculptor = [[Frédéric Auguste Bartholdi]] | visitation_num = 4.5 million | visitation_year = 2019 | visitation_ref = | governing_body = [[National Park Service]] | designation1 = WHS | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1984 (8th session)|1984]] <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Cultural | designation1_criteria = i, vi | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/307 307] | designation1_free1name = Region | designation1_free1value = [[List of World Heritage Sites in North America|Europe and North America]] | designation2 = NMON | designation2_date = October 15, 1924 | designation2_free1name = Designated by | designation2_free1value = President [[Calvin Coolidge]]<ref name=monuments/> | designation3 = NRHP | designation3_offname = The Statue of Liberty Enlightening the World | designation3_date = September 14, 2017 | designation3_number = 100000829 | designation4 = New Jersey Register of Historic Places | designation4_offname = Statue of Liberty National Monument, Ellis Island and Liberty Island | designation4_date = May 27, 1971 | designation4_number = 1535 | designation5 = New York State Register of Historic Places | designation5_number = 06101.003324 | designation5_date = June 23, 1980 | designation6 = New York City Landmark | designation6_date = September 14, 1976 | designation6_type = Individual | designation6_number = 0931 | website = {{URL|www.nps.gov/stli/index.htm|nps.gov/stli}} }} }} </syntaxhighlight> {{clear}} Please note that parameters and other data which appear in both templates should usually be eliminated from one or the other to avoid repeating information. For example, {{tl|Infobox protected area}} already has parameters to display IUCN designations. <includeonly>{{Sandbox other|| <!--Categories below this line, please; interwikis at Wikidata--> [[Category:Place-related infobox templates|Designation list]] [[Category:Embeddable templates]] }}</includeonly> ==Template Data== {{TemplateData header}} <templatedata> { "description": "An Infobox on Designation list", "params": { "embed": { "type": "string", "suggested": true }, "delisted1_date": { "type": "string" }, "designation1": { "suggested": true, "type": "string" }, "designation1_offname": { "type": "string" }, "designation1_type": { "type": "string" }, "designation1_criteria": { "type": "string" }, "designation1_date": { "type": "string" }, "designation1_partof": { "type": "string" }, "designation1_number": { "type": "string" }, "designation1_free1name": { "type": "string" }, "designation1_free1value": { "type": "string" }, "designation1_free2name": { "type": "string" }, "designation1_free2value": { "type": "string" }, "designation1_free3name": { "type": "string" }, "designation1_free3value": { "type": "string" }, "designation2": { "suggested": true, "type": "string" }, "delisted2_date": { "type": "string" }, "designation2_offname": { "type": "string" }, "designation2_type": { "type": "string" }, "designation2_criteria": { "type": "string" }, "designation2_date": { "type": "string" }, "designation2_partof": { "type": "string" }, "designation2_number": { "type": "string" }, "designation2_free1name": { "type": "string" }, "designation2_free1value": { "type": "string" }, "designation2_free2name": { "type": "string" }, "designation2_free2value": { "type": "string" }, "designation2_free3name": { "type": "string" }, "designation2_free3value": { "type": "string" }, "designation3": { "suggested": true, "type": "string" }, "delisted3_date": { "type": "string" }, "designation3_offname": { "type": "string" }, "designation3_type": { "type": "string" }, "designation3_criteria": { "type": "string" }, "designation3_date": { "type": "string" }, "designation3_partof": { "type": "string" }, "designation3_number": { "type": "string" }, "designation3_free1name": { "type": "string" }, "designation3_free1value": { "type": "string" }, "designation3_free2name": { "type": "string" }, "designation3_free2value": { "type": "string" }, "designation3_free3name": { "type": "string" }, "designation3_free3value": { "type": "string" }, "designation4": { "suggested": true, "type": "string" }, "delisted4_date": { "type": "string" }, "designation4_offname": { "type": "string" }, "designation4_type": { "type": "string" }, "designation4_criteria": { "type": "string" }, "designation4_date": { "type": "string" }, "designation4_partof": { "type": "string" }, "designation4_number": { "type": "string" }, "designation4_free1name": { "type": "string" }, "designation4_free1value": { "type": "string" }, "designation4_free2name": { "type": "string" }, "designation4_free2value": { "type": "string" }, "designation4_free3name": { "type": "string" }, "designation4_free3value": { "type": "string" }, "designation5": { "suggested": true, "type": "string" }, "delisted5_date": { "type": "string" }, "designation5_offname": { "type": "string" }, "designation5_type": { "type": "string" }, "designation5_criteria": { "type": "string" }, "designation5_date": { "type": "string" }, "designation5_partof": { "type": "string" }, "designation5_number": { "type": "string" }, "designation5_free1name": { "type": "string" }, "designation5_free1value": { "type": "string" }, "designation5_free2name": { "type": "string" }, "designation5_free2value": { "type": "string" }, "designation5_free3name": { "type": "string" }, "designation5_free3value": { "type": "string" }, "designation6": { "suggested": true, "type": "string" }, "delisted6_date": { "type": "string" }, "designation6_offname": { "type": "string" }, "designation6_type": { "type": "string" }, "designation6_criteria": { "type": "string" }, "designation6_date": { "type": "string" }, "designation6_partof": { "type": "string" }, "designation6_number": { "type": "string" }, "designation6_free1name": { "type": "string" }, "designation6_free1value": { "type": "string" }, "designation6_free2name": { "type": "string" }, "designation6_free2value": { "type": "string" }, "designation6_free3name": { "type": "string" }, "designation6_free3value": { "type": "string" } } } </templatedata> == See also == * [[Template:Infobox NRHP]] 5mc5mprffd0vt1jodsunbmisaunhsjy 10 165812 844903 723152 2026-08-23T10:54:53Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844903 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = yes | decat = yes | title = {{#invoke:Designation|divbox|{{{designation|}}}|delisted={{{delisted|}}}}} | label1 = ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਮ | data1 = {{{offname|}}} | rowclass1 = mergedrow | label2 = ਕਿਸਮ | data2 = {{{type|}}} | rowclass2 = mergedrow | label3 = ਮਾਪਦੰਡ | data3 = {{{criteria|}}} | rowclass3 = mergedrow | label4 = ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ | data4 = {{{feature|}}} | rowclass4 = mergedrow | label5 = ਅਹੁਦਾ | data5 = {{{date|}}} | rowclass5 = mergedrow | label6 = Delisted | data6 = {{{delisted|}}} | rowclass6 = mergedrow | label7 = ਦਾ ਹਿੱਸਾ | data7 = {{{partof|}}} | rowclass7 = mergedrow | label8 = ਹਵਾਲਾ&nbsp;ਨੰ. | data8 = {{{number|}}} | rowclass8 = mergedrow | label9 = {{{free1name|}}} | data9 = {{{free1value|}}} | rowclass9 = mergedrow | label10 = {{{free2name|}}} | data10 = {{{free2value|}}} | rowclass10 = mergedrow | label11 = {{{free3name|}}} | data11 = {{{free3value|}}} | rowclass11 = mergedrow }}<noinclude> {{Documentation|content=This is an internal template used in {{tl|Infobox designation list}} to produce individual entries.}} </noinclude> 33m4s9rvw6otguaa2osb3xf3b8d23ti 10 177816 844905 722737 2026-08-23T10:56:36Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844905 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{lua|Module:Designation}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> ==Usage== This template is mainly used in conjunction with {{tl|Infobox historic site}}, which is of interest to [[Wikipedia:WikiProject Historic sites|WikiProject Historic sites]]. This template tells the infobox how to display designations by passing along either a color or some text, which are dependent on the designation. The template is set up, however, so that anyone can use it as a stand-alone template to create tables, lists, and other articles throughout Wikipedia. The following is an explanation of how to use this template as a stand-alone template: ===Template syntax=== <code><nowiki>{{#invoke:Designation|<designation>|<identifier>}}</nowiki></code> *<designation> – tells the template which designation to use. (i.e. "NRHP", "World Heritage Site", "NYCL", etc.) This parameter is case-insensitive, so "world heritage site" will yield the same thing as "WoRlD HeRiTaGe SiTe". All supported designations are listed below. *<identifier> – can be either of the following values: **''color'' – will return a [[Web colors#Hex triplet|hex code]] for the official color of <designation> **''color2'' **''text'' – will return a link to the article talking about <designation> **''abbr'' **''divbox'' - will generate a bordered [[Span and div|div block element]] version, consisting of the link to the article talking about <designation> (this is useful in various templates that use the {{tl|Infobox}}} ===Examples=== *<code><nowiki>{{#invoke:Designation|color|World Heritage Site}}</nowiki></code> yields "{{#invoke:Designation|color|World Heritage Site}}" *<code><nowiki>{{#invoke:Designation|text|Grade I}}</nowiki></code> yields "{{#invoke:Designation|text|Grade I}}" *<code><nowiki>{{#invoke:Designation|divbox|National Historic Site of Canada}}</nowiki></code> yields: {{#invoke:Designation|divbox|National Historic Site of Canada}} ==Supported designations== {{Designation/Supported designations}} ==Adding new designations== {{out of date}} If you've created or contributed to a list-article or individual property articles of a designation or heritage register not listed above, you can suggest its addition to the template. To suggest a new designation for inclusion in this template, raise a question or open an [[Template:Edit template-protected|edit request]] on this template's [[Template talk:Designation|talk page]]. ===Requirements=== In order for a register to be added to this template, there are several criteria that must be met: # The register must be an official designation consisting of a reasonable number of sites. If a designation covers only a small community and contains only a handful of sites, it's probably not necessary to add it to this template. # There must be an article about the register on Wikipedia, and there should be at least an external link to a list of all sites on the register. Ideally, there should be a list article on Wikipedia containing links to all articles about sites on that register. # The register's scope must be identified. What exactly can become listed on this register? Is it confined to a small area such as a city or municipality? Perhaps a state or province? Or maybe even an entire nation or many nations? A designation can be classified as "Global", meaning any site in any nation can qualify, "National/regional", meaning only sites in a particular nation or group of nations (i.e. the United Kingdom or North America) can qualify, "State/provincial", meaning only sites in a particular region of a country (i.e. a state in the United States or an emirate in the [[United Arab Emirates]]) may qualify, or "Local", meaning only sites in a specific city, neighborhood, or community may qualify. # Text and a color scheme must be chosen for the designation. This template allows an editor freedom over the background color of the designation's bar in {{tl|Infobox historic site}} as well as the text color. The text of the bar will link to the main article of the register in some way, and should contain sufficient information to uniquely identify the register. # Valid callnames must be chosen for the designation. Callnames are valid values for the <designation> parameter described at the top of this page. Callnames are unique to an individual register, so if another similar designation contains callnames that may conflict with the new register, some reconciliation will be needed (i.e. if Switzerland maintains two national designations and one is already in this template using the callname "Switzerland", that callname must be taken out to remove ambiguity before the second designation is added). Through discussion, determine a color scheme for the designation and which text will appear in the infobox bar. Also, determine callnames, identifying any ambiguities or overlap between designations. Once the text, the color, and the callname(s) have been discussed, the designation can be incorporated into this template. Below are a few guidelines on how to choose these identifiers. ====Color selection==== While it's desirable for the colors to be related to the designation, [[WP:Accessibility|accessibility]] is our first concern. Some users of Wikipedia may be fully or partially [[color blind]], and certain color combinations can be hard for them to see. It may be necessary to modify the colors a little to accommodate these users; for more information see [[Wikipedia:Color]]. In general, very light colors are preferred in order to have adequate contrast between the text and the background. The following colors are all acceptable choices: {| class="wikitable" | style="background: #FFE978;"| #FFE978 | style="background: #DACAA5;"| #DACAA5 | style="background: #CDE5B2;"| #CDE5B2 | style="background: #BFFFBF;"| #BFFFBF | style="background: #B2E5CD;"| #B2E5CD | style="background: #A5CADA;"| #A5CADA | style="background: #A8BDEC;"| #A8BDEC | style="background: #FFC0CB;"| #FFC0CB |} The bordered div box versions (as used on {{tl|Infobox historic site}}) do not have these accessibility issues, and thus use a different color palette. ====Callname selection==== In choosing callnames (valid <designation> values), choose names that are generally associated with the designation – not personal preferences (i.e. don't choose "My Hometown," "Family Vacation Spot," etc.). Be sure to include many different variations on word order (If you include "Canadian National Historic Site" then include "National Historic Site of Canada" as well). Callnames are case-insensitive, so there is no need for various capitalization changes. You may use abbreviations, but use abbreviations that make sense. For Atlanta Landmarks, "AL" wouldn't be good because it may be confused with landmarks in Alabama; something like "ATL" would be better because more potential readers would associate that with Atlanta. For smaller cities it is wise to include country or state names too (such as "Oyster Bay, New York") because people are more likely to use state names than for larger, more well-known cities. Care must also be taken to avoid overlap or ambiguity in choosing callnames. Common practice in this template's designations is to include the nation, state, or city's name as a potential callname for that designation. If a nation, state, or city maintains more than one historic register, though, things can get messy. When adding a new designation, check first to make sure that no other designations use the callnames you wish to attach to the new designation. If you were adding a new national designation for Switzerland, you would notice that the designation already in the template (Swiss Cultural Properties of National Significance) uses the callname "Switzerland". Since your new designation would also be a national designation of Switzerland, the "Switzerland" callname should be removed from the old designation, making sure to update any articles using that callname, before the new designation is added to the template. ====Text selection==== [[File:Missing map.svg|right|thumb|200px|Be sure to provide adequate information to uniquely identify the designation.]] When selecting the text that will be shown in the infobox bar, be sure to provide enough information to uniquely identify the designation. Many registers in this template are very similar, and some may even overlap in scope (i.e. a single area may be covered by more than one register). Make sure when selecting the text that will display in the designation's bar that enough information is given to remove all ambiguity. If you were adding a register about the [[National monuments of Singapore]], you couldn't simply choose "National Monument" for the text bar because almost every single country contains its own national monuments. Generally a good idea is to include the nation, region, or area covered by the register in the text. Instead of "State Landmark", the text should read "California Landmark" or something similar. The list article to which the text will point can be helpful in identifying the register, though it should not be a primary identifier. A reader should be able to read the text of the bar and know immediately which register the infobox is talking about. Secondary information such as intricacies of scope, requirements of addition, and explanations of labels (Grade I, Category C, Type IV, etc.) should be explained in the list article but not the text bar. While adequate information is needed in the text bar, make sure not to be overly descriptive so as not to overwhelm the infobox. If the bar's text takes up more than two lines, you should probably think about shortening it. ===Adding new designations: instructions for template editors=== The template is split up into three major code blocks: * [[Template:Designation/text]] - the text * [[Template:Designation/colour]] - the background colours * [[Template:Designation/colour2]] - the alternative colours for the bordered versions To incorporate the designation's color into the template, find the appropriate scope-level (Global, national/regional, state/provincial, or local) section of the "color" block of code. The section is alphabetized according to scope. Nation names are in alphabetical order, followed by states or provinces, followed by cities. The format of each entry is <syntaxhighlight lang="text"> |CALLNAME ONE|CALLNAME TWO|ADDITIONAL CALLNAMES |WRAPPED CALLNAMES IF NECESSARY = #nnnnnn </syntaxhighlight> where "<code>#nnnnnn</code> is the [[hexadecimal]] color code in standard CSS notation. Once this is done, repeat the procedure for the alternate colour template. The text codes in [[Template:Designation/text]] use the same format (and the code from the color designations can be copy/pasted as a starting point), but instead of a color code, the equals sign at the end of each set of callnames is followed by a text string to be displayed in the infobar. This text, as discussed above, should contain a link to the register's main list article. === Documenting new supported designations === In addition to adding the color/text to the main template, the documentation at [[Template:Designation/Supported designations]] must be updated to list the new designation. You can either ask someone at [[Wikipedia talk:WikiProject Historic sites]] to update the "Supported designations" page or update it yourself. To add your designation to the page, you'll have to find the correct scope-based subpage. If you want to add a global designation, append "/Global" to the end of the article name (i.e. [[Template:Designation/Supported designations/Global]]); for national/regional designations, it's [[Template:Designation/Supported designations/National|/National]]; and for state/provincial and local/municipal designations, it's [[Template:Designation/Supported designations/State|/State]]. Once you've navigated to the correct subpage, simply click the edit button and add a new table row in the correct alphabetical order based on descending order of scope. (So if you were adding New York State Landmarks, and Alabama/Ohio were already there, you would add New York between the two. If there was a Hong Kong landmark, it would be even before Alabama because "China" starts with C and "United States" starts with U.) The simplest method of creating a new row is to copy/paste a pre-existing row and edit that. For more information on Wikipedia Tables, see [[Help:Table]]. Don't change anything in the first column except the designation call. Change the former designation callname to one of your designation's callnames in both the "color" and "text" locations. The next cell is the scope of the designation. Scopes are generally in Country – State/province – City/municipality, etc. form, so for the New York State example, you would not just type "New York"; you would type "United States – New York" and for Hong Kong, you would type "China – Hong Kong." The next column is the approximate count of sites having that designation. No [[WP:RS|sources]] are needed on this list since the count will more than likely appear on the main article for that designation, a requirement to be supported by this infobox. The final cell is a list of all callnames that can be used to call that designation. You can copy and paste the callnames from the main template, but be sure to separate them by semicolons instead of leaving the vertical pipes, and make sure not to leave them in all caps. After you have added the new row, save the page with the same edit summary used when you updated the main template. ==Maintenance categories== *{{clc|Articles using Template:Designation with invalid designation}}: used in {{tl|Designation/divbox}}; checks {{tl|Designation/text}} for valid input. <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Geography metatemplates]] }}</includeonly> 9krnoalepkijwthpbqztakro5fy7dik 10 177817 844914 722738 2026-08-23T11:07:41Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844914 wikitext text/x-wiki === Global designations === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=global}} === National / regional designations === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=Albania, Antigua and Barbuda, Argentina, Australia, Bangladesh, Bosnia and Herzegovina, Brazil, Canada, China, Croatia, Czech Republic, France, Georgia, India, Ireland, Japan, Netherlands, New Zealand, Peru, Philippines, Poland, Portugal, Romania, Serbia, Sierra Leone, Singapore, South Korea, Spain, European Union, Sri Lanka, Switzerland, Taiwan, Tanzania, Ukraine, Zambia}} === United Kingdom === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=United Kingdom, England, Wales, Scotland, Northern Ireland, England and Wales}} === United States === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=United States}} === State/provincial/local designations in Australia === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=New South Wales, Northern Territory, Queensland, South Australia, Tasmania, Victoria, Western Australia, Brisbane}} === State/provincial/local designations in Canada === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=Alberta, New Brunswick, Nova Scotia, Ontario, Prince Edward Island, Québec, Saskatchewan}} === State/provincial/local designations in China and Hong Kong === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=China, Hong Kong}} === States in the United States === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=Alabama, California, Colorado, District of Columbia, Hawaii, Illinois, Indiana, Michigan, Nevada, New Hampshire, New Jersey, New York, New Mexico, Pennsylvania, Texas, Virginia}} === Cities in the United States === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=Albuquerque, Baltimore, Berkeley, Chicago, Dallas, Davenport, Davenport, Los Angeles, New York City, Oakland, Omaha, Oyster Bay , Philadelphia, Pittsburgh, Riverside, St. Louis, San Diego, San Francisco, Santa Monica, Windsor, Seattle, Cincinnati, Columbus}} === State/provincial/local designations in other countries === {{#invoke:Designation|doc_table|scope=Basque, Seoul}} 4886sp9vg5sz40vr2qo5o5iv8wniu1q 0 178579 844863 725923 2026-08-22T19:09:10Z EmausBot 2312 Fixing double redirect from [[ਭਾਰਤੀ ਨਿਆ ਸੰਹਿਤਾ]] to [[ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਸੰਹਿਤਾ]] 844863 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਸੰਹਿਤਾ]] p9tzz30gf84fqco2ghthqnr50rh5s88 0 189408 844847 774469 2026-08-22T18:42:53Z Nitesh Gill 8973 844847 wikitext text/x-wiki {{ਬੇਹਵਾਲਾ|}} '''ਹਿੰਗ''' ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਹਿੰਦ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸਾਲੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਫ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਿੱਚੋ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਬਹੁਤ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੁਆਦ ਪਿਆਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਜਾ ਤਲ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋ ਇੱਤਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਅਖਾਣ ਵੀ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ''ਹਿੰਗ ਲੱਗਾ ਨਾ ਫਟਕੜੀ ਰੰਗ ਚੋਖਾ ਆਏ।'' == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} {{ਆਧਾਰ|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਸਾਲੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਸਾਲੇ]] bpqglme4m3e3qx6mntdqof1dtinasrz 0 194386 844865 825805 2026-08-23T06:44:51Z Reetram 61649 /* ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ */ 844865 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder|image=Aarushi sharma Miss Diva 2015 on set Tadapdi jaan Sony Music.jpg|caption=|name=ਆਰੂਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ|birth_date=|birth_place=|occupation=[[ਅਦਾਕਾਰ|ਅਭਿਨੇਤਰੀ]]|education=ਐਮਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨੋਇਡਾ, ਸੇਂਟ ਲਾਰੈਂਸ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ, ਦਿੱਲੀ|height={{convert|5|ft|06|in|abbr=on}}|haircolour=|eyecolour=|title=ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਇੰਡੀਆ 2016|competitions=ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਇੰਡੀਆ 2016<br/>(ਵਿਜੇਤਾ)<br/>ਮਿਸ ਦੀਵਾ - 2015<br/>(ਫਾਈਨਲਿਸਟ)<br/>(ਮਿਸ ਬਾਡੀ ਬਿਊਟੀਫੁੱਲ - ਟਾਪ 5)<br/>(ਮਿਸ ਇੰਟਰਨੈੱਟ - ਟਾਪ 3)<br/>ਫੇਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ<br/>(ਫਾਈਨਲਿਸਟ)|website=|spouse={{marriage|[[ਬੱਬਲ ਰਾਏ]]|2025}}}} '''ਆਰੂਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Aarushi Sharma''') ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ]] ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਤੋਂ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਦੀਵਾਦੇ ਤੀਜੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |date=20 April 2016 |title=Yamaha Facino Miss Diva 2015 launch grand affair |url=http://m.beautypageants.in/miss-diva/yamaha-fascino-miss-diva-2016-launch-was-a-grand-affair/eventshow/52603756.cms}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 April 2015 |title=Miss Diva 2015/Resui - Urvashi Rautela crowned as Miss Diva Universe 2015 |url=http://www.india.com/showbiz/yamaha-fascino-miss-diva-2016-finale-bengaluru-beauty-roshmitha-harimurthy-wins-the-title-1480527/ |website=The Times of India}}</ref> 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸੇਨੋਰੀਟਾ ਇੰਡੀਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ [[ਕੋਲੰਬੋ]], ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਿਸ ਇੰਟਰਕੌਂਟੀਨੈਂਟਲ 2016 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=26 April 2016 |title=Miss Intercontinental 2016 - Meet the contestants |url=http://www.missintercontinental.com/about/ |website= |publisher=Miss Intercontinental Official Page}}</ref> ਉਹ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਆਰੂਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕ [[ਬੱਬਲ ਰਾਏ]] ਦੇ ਨਾਲ ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਮਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਖਬਰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਦੋਂ ਆਈ ਜਦੋਂ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ [[ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ]] ਨੇ [[ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ]] ਤੇ ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|title=Inside PICS From Babbal Rai And Aarushi Sharma's Intimate Hindu-Sikh Wedding Ceremony|url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/inside-pics-from-babbai-rai-and-aarushi-sharma-intimate-hindu-sikh-wedding-ceremony-66000|website=BollywoodShaadis|date=2025-07-17|access-date=2025-12-01|language=en}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਪਾਤਰ ! class="unsortable" | ਨੋਟਸ |- | 2019 | ''[[ਕਾਕਾ ਜੀ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਕਾਕਾ ਜੀ]]'' <ref>{{Cite web |date=22 January 2019 |title=Kaka Ji Debut Punjabi Movie |url=https://sirfjatt.net/category/punjabi-singles-2023.html |access-date=25 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 |archive-date=13 ਨਵੰਬਰ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113170042/https://sirfjatt.net/category/punjabi-singles-2023.html |url-status=dead }}</ref> | ਦੀਪੀ | ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ 18 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। |- | 2019 | ''ਹਾਈ ਐਂਡ ਯਾਰੀਆਂ'' <ref>{{Cite web |date=15 May 2021 |title=Punjabi Drama Movie directed by Pankaj Batra |url=https://djmumbairemix.in/ |access-date=25 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 |archive-date=26 ਅਗਸਤ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220826190321/https://djmumbairemix.in/ |url-status=dead }}</ref> | ਸੇਲੀਨਾ | 22 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। |- | 2020 | ''ਡਾਕੂਆ ਦਾ ਮੁੰਡਾ'' ''2'' | ਸਲੋਨੀ | 11 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। |- | 2024 | style="background:#FFFFCC;" | ''[[Blackia 2|ਬਲੈਕੀਆ 2]]'' † | | 8 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। |- |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 2bvfyb87sj9qhvdx25isws3sphm08uo 0 194831 844848 837857 2026-08-22T18:43:45Z Nitesh Gill 8973 /* ਵਿਰਾਸਤ */ 844848 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = Pandit | name = Radhika Prasad Goswamy | image = Portrait of Radhika Prasad Goswamy.jpg | image_size = | caption = পণ্ডিত রাধিকা প্রসাদ গোস্বামী | birth_date = {{Birth date |df=y|1852|06|25|}} | birth_place = [[Bishnupur, Bankura]], [[Bengal Presidency]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1925|02|05|1852|05|25}} | death_place = | occupation = Singer }} '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਬਾਮੀ) (1852-5 ਫਰਵਰੀ 1925), ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸ਼ਨਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹ ''ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ'' ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ''ਖਿਆਲ'', ''[[ਧਰੁਪਦ]]'', ''[[ਠੁਮਰੀ]]'' ਅਤੇ ''ਟੱਪਾ'' ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="itc">{{Cite web |title=Treasures from the Past |url=https://www.itcsra.org/TreasurePast.aspx?TreasuresId=12 |access-date=29 June 2019}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਦੇ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਚਾਚੇ ਸੀ। == ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਈਆਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਦੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref name="aa">{{Cite web |title=বিষ্ণুপুর ঘরানার শাস্ত্রীয় সঙ্গীত |url=https://www.sahapedia.org/baisanaupaura-gharaanaara-panadaita-saujaita-ganagaopaadhayaayaera-saathae-saakasaatakaara |access-date=29 June 2019 |language=bn}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤਿਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ == ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਾਸ਼ਿਮਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਮਨਿੰਦਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref name="ghosh">{{Cite web |title=Pandit Radhika Prasad Goswami's association with Pathuriaghata Ghoshbari |url=http://kolkatamusicmapping.com/pandit-radhika-prasad-goswamis-association-pathuriaghata-ghosh-bari/ |access-date=1 September 2019}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐੱਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਮੌਤ == '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਰਾਗ ਹੇਮ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰੁਪਦ ਰਚਨਾ ''ਸੰਗੀਤ ਬਿਗਨਨ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਿਕਾ'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1925 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਅੱਲਾ ਬੰਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852]] oytc2qkzsg9b2jcicp279h3yslemfcx 844849 844848 2026-08-22T18:44:14Z Nitesh Gill 8973 /* ਮੌਤ */ 844849 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = Pandit | name = Radhika Prasad Goswamy | image = Portrait of Radhika Prasad Goswamy.jpg | image_size = | caption = পণ্ডিত রাধিকা প্রসাদ গোস্বামী | birth_date = {{Birth date |df=y|1852|06|25|}} | birth_place = [[Bishnupur, Bankura]], [[Bengal Presidency]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1925|02|05|1852|05|25}} | death_place = | occupation = Singer }} '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਬਾਮੀ) (1852-5 ਫਰਵਰੀ 1925), ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸ਼ਨਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹ ''ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ'' ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ''ਖਿਆਲ'', ''[[ਧਰੁਪਦ]]'', ''[[ਠੁਮਰੀ]]'' ਅਤੇ ''ਟੱਪਾ'' ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="itc">{{Cite web |title=Treasures from the Past |url=https://www.itcsra.org/TreasurePast.aspx?TreasuresId=12 |access-date=29 June 2019}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਦੇ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਚਾਚੇ ਸੀ। == ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਈਆਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਦੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref name="aa">{{Cite web |title=বিষ্ণুপুর ঘরানার শাস্ত্রীয় সঙ্গীত |url=https://www.sahapedia.org/baisanaupaura-gharaanaara-panadaita-saujaita-ganagaopaadhayaayaera-saathae-saakasaatakaara |access-date=29 June 2019 |language=bn}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤਿਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ == ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਾਸ਼ਿਮਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਮਨਿੰਦਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref name="ghosh">{{Cite web |title=Pandit Radhika Prasad Goswami's association with Pathuriaghata Ghoshbari |url=http://kolkatamusicmapping.com/pandit-radhika-prasad-goswamis-association-pathuriaghata-ghosh-bari/ |access-date=1 September 2019}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐੱਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਰਾਗ ਹੇਮ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰੁਪਦ ਰਚਨਾ ਸੰਗੀਤ ਬਿਗਨਨ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1925 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਅੱਲਾ ਬੰਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852]] q9lt0gbpfkmgidsnxxhl49z5635y75j 844850 844849 2026-08-22T18:44:44Z Nitesh Gill 8973 /* ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ */ 844850 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = Pandit | name = Radhika Prasad Goswamy | image = Portrait of Radhika Prasad Goswamy.jpg | image_size = | caption = পণ্ডিত রাধিকা প্রসাদ গোস্বামী | birth_date = {{Birth date |df=y|1852|06|25|}} | birth_place = [[Bishnupur, Bankura]], [[Bengal Presidency]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1925|02|05|1852|05|25}} | death_place = | occupation = Singer }} '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਬਾਮੀ) (1852-5 ਫਰਵਰੀ 1925), ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸ਼ਨਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹ ''ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ'' ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ''ਖਿਆਲ'', ''[[ਧਰੁਪਦ]]'', ''[[ਠੁਮਰੀ]]'' ਅਤੇ ''ਟੱਪਾ'' ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="itc">{{Cite web |title=Treasures from the Past |url=https://www.itcsra.org/TreasurePast.aspx?TreasuresId=12 |access-date=29 June 2019}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਦੇ '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਚਾਚੇ ਸੀ। == ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਈਆਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref name="aa">{{Cite web |title=বিষ্ণুপুর ঘরানার শাস্ত্রীয় সঙ্গীত |url=https://www.sahapedia.org/baisanaupaura-gharaanaara-panadaita-saujaita-ganagaopaadhayaayaera-saathae-saakasaatakaara |access-date=29 June 2019 |language=bn}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤਿਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ == ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਾਸ਼ਿਮਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਮਨਿੰਦਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref name="ghosh">{{Cite web |title=Pandit Radhika Prasad Goswami's association with Pathuriaghata Ghoshbari |url=http://kolkatamusicmapping.com/pandit-radhika-prasad-goswamis-association-pathuriaghata-ghosh-bari/ |access-date=1 September 2019}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐੱਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਰਾਗ ਹੇਮ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰੁਪਦ ਰਚਨਾ ਸੰਗੀਤ ਬਿਗਨਨ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1925 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਅੱਲਾ ਬੰਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852]] i2htt8utmq98oyzfwq90kmaguapki0b 844851 844850 2026-08-22T18:46:00Z Nitesh Gill 8973 844851 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = Pandit | name = Radhika Prasad Goswamy | image = Portrait of Radhika Prasad Goswamy.jpg | image_size = | caption = পণ্ডিত রাধিকা প্রসাদ গোস্বামী | birth_date = {{Birth date |df=y|1852|06|25|}} | birth_place = [[Bishnupur, Bankura]], [[Bengal Presidency]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1925|02|05|1852|05|25}} | death_place = | occupation = Singer }} '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਬਾਮੀ) (1852-5 ਫਰਵਰੀ 1925), ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸ਼ਨਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹ ''ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ'' ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ''ਖਿਆਲ'', ''[[ਧਰੁਪਦ]]'', ''[[ਠੁਮਰੀ]]'' ਅਤੇ ''ਟੱਪਾ'' ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="itc">{{Cite web |title=Treasures from the Past |url=https://www.itcsra.org/TreasurePast.aspx?TreasuresId=12 |access-date=29 June 2019}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਚਾਚੇ ਸੀ। == ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਈਆਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref name="aa">{{Cite web |title=বিষ্ণুপুর ঘরানার শাস্ত্রীয় সঙ্গীত |url=https://www.sahapedia.org/baisanaupaura-gharaanaara-panadaita-saujaita-ganagaopaadhayaayaera-saathae-saakasaatakaara |access-date=29 June 2019 |language=bn}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤਿਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ == ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਾਸ਼ਿਮਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਮਨਿੰਦਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref name="ghosh">{{Cite web |title=Pandit Radhika Prasad Goswami's association with Pathuriaghata Ghoshbari |url=http://kolkatamusicmapping.com/pandit-radhika-prasad-goswamis-association-pathuriaghata-ghosh-bari/ |access-date=1 September 2019}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐੱਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਰਾਗ ਹੇਮ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰੁਪਦ ਰਚਨਾ ਸੰਗੀਤ ਬਿਗਨਨ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1925 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਅੱਲਾ ਬੰਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852]] fxapmr2h62x5oryiomtyjzyp9q4yqri 844853 844851 2026-08-22T18:47:50Z Nitesh Gill 8973 844853 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | honorific_prefix = ਪੰਡਤ | name = ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ | image = Portrait of Radhika Prasad Goswamy.jpg | image_size = | caption = পণ্ডিত রাধিকা প্রসাদ গোস্বামী | birth_date = {{Birth date |df=y|1852|06|25|}} | birth_place = [[ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ, ਬਾਂਕੁਰਾ]], [[ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤ]], [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1925|02|05|1852|05|25}} | death_place = | occupation = ਗਾਇਕ }} '''ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ''' (ਬੰਗਾਲੀਃ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਬਾਮੀ) (1852-5 ਫਰਵਰੀ 1925), ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸ਼ਨਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੁਮਾਇੰਦਾ, ਉਹ ''ਰਾਗ-ਪ੍ਰਧਾਨ'' ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ''ਖਿਆਲ'', ''[[ਧਰੁਪਦ]]'', ''[[ਠੁਮਰੀ]]'' ਅਤੇ ''ਟੱਪਾ'' ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="itc">{{Cite web |title=Treasures from the Past |url=https://www.itcsra.org/TreasurePast.aspx?TreasuresId=12 |access-date=29 June 2019}}</ref> ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਚਾਚੇ ਸੀ। == ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫ਼ਈਆਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਡੂੰਘੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।<ref name="aa">{{Cite web |title=বিষ্ণুপুর ঘরানার শাস্ত্রীয় সঙ্গীত |url=https://www.sahapedia.org/baisanaupaura-gharaanaara-panadaita-saujaita-ganagaopaadhayaayaera-saathae-saakasaatakaara |access-date=29 June 2019 |language=bn}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤਿਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕੈਰੀਅਰ == ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਤੋਂ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਕਾਸ਼ਿਮਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਰਾਜਾ ਮਨਿੰਦਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref name="ghosh">{{Cite web |title=Pandit Radhika Prasad Goswami's association with Pathuriaghata Ghoshbari |url=http://kolkatamusicmapping.com/pandit-radhika-prasad-goswamis-association-pathuriaghata-ghosh-bari/ |access-date=1 September 2019}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਬਿਪਿਨ ਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਐੱਸਰਾਜ ਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਪੰਡਿਤ ਗਿਰਿਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ ਖਾਨ ਵਰਗੇ ਉੱਘੇ ਗਾਇਕ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਬੇਤੀਆ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਮਕਾਲੀ ਗਾਇਕਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। == ਮੌਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਰਾਗ ਹੇਮ ਖੇਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਰੁਪਦ ਰਚਨਾ ਸੰਗੀਤ ਬਿਗਨਨ ਪ੍ਰੋਬੇਸ਼ਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜੁਲਾਈ 1925 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋਡ਼੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸੰਗੀਤ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਅੱਲਾ ਬੰਦੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। == ਵਿਰਾਸਤ == ਆਚਾਰਿਆ ਰਾਧਿਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੇਲੇ ਪੰਡਿਤ ਗਿਆਨੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1852]] 3bnvsm9p4i8jvpxxaqeccltzm4rkhxp 0 204973 844839 844809 2026-08-22T18:13:35Z Nitesh Gill 8973 844839 wikitext text/x-wiki ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਜਯੋਤਿਰਮਠ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/joshimath/ ਜੋਸ਼ੀਮਠ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ]</ref> ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਬੋਰਡ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਦਰੀਨਾਥ<ref>[https://musafirresort.in/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ]</ref> ਦੇ ਨੇੜੇ (ਲਗਭਗ 42.9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ) ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕਈ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਾਰਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਆਰੀ ਪਾਸ (Kuari Pass) ਅਤੇ ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਫਲਾਵਰਜ਼ (Valley of Flowers) ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ (ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਧਾਰਾ ਜਾਂ 'ਰਿਜ' 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ) ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੱਸਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। == ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ == ਜੋਸ਼ੀਮਠ 'ਉੱਤਰਮਾਨਯ ਮਠ' ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ (ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿੰਗੇਰੀ, ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹਨ)। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋਤਿਰਮਠ (ਜੋਸ਼ੀਮਠ) ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/narsingh-temple-joshimath/ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ]</ref> ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਉਗਰ (ਭਿਆਨਕ) ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅੱਧੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ]</ref> ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ "108 ਦਿਵਯ ਦੇਸ਼ਮਾਂ" (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ 108 ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} cz5bght6t0dm4qsnn3nxtfh7tyd1l17 844840 844839 2026-08-22T18:29:38Z Nitesh Gill 8973 844840 wikitext text/x-wiki ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਜਯੋਤਿਰਮਠ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/joshimath/ ਜੋਸ਼ੀਮਠ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ]</ref> ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਬੋਰਡ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਦਰੀਨਾਥ<ref>[https://musafirresort.in/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ]</ref> ਦੇ ਨੇੜੇ (ਲਗਭਗ 42.9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ) ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕਈ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਾਰਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਆਰੀ ਪਾਸ (Kuari Pass) ਅਤੇ ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਫਲਾਵਰਜ਼ (Valley of Flowers) ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ (ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਧਾਰਾ ਜਾਂ 'ਰਿਜ' 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ) ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੱਸਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == 7ਵੀਂ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕੁਮਾਉਂ ਵਿੱਚ "ਕਟਿਊਰ" (ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਜਨਾਥ) ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਸ਼ੂਦੇਵ ਕਾਤਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੋਸ਼ੀਮੱਠ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਾਸਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਾਸੂ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=handa>O.C.Handa, 2002, History of Uttaranchal, Indus Publishing Company. {{ISBN|9788173871344}}.</ref> ਵਾਸੂ ਦੇਵ ਬੋਧੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰ (788-820 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=handa/> ਬਦਰੀ ਦੱਤ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਕੁਮਾਉਂ ਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਕਾਤਿਊਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਤੀਕੇਯਪੁਰ (ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਜਨਾਥ) ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਰਸਿੰਘ (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ੫ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵਤਾ ਕੁਝ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁੱਧ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ (ਬੈਜਨਾਥ) ਜਾਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਾਰਨ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵੀ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ।<ref>{{Cite book |last=Pāṇḍe |first=Badarī Datta |url=https://books.google.com/books?id=BXZwQgAACAAJ |title=History of Kumaun: English Version of "Kumaun Ka Itihas" |date=1993 |publisher=Shyam Prakashan |isbn=978-81-85865-01-0 |language=en}}</ref> ਕਾਤਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪੰਵਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="handa" /> == ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ == ਜੋਸ਼ੀਮਠ 'ਉੱਤਰਮਾਨਯ ਮਠ' ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ (ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿੰਗੇਰੀ, ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹਨ)। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋਤਿਰਮਠ (ਜੋਸ਼ੀਮਠ) ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/narsingh-temple-joshimath/ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ]</ref> ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਉਗਰ (ਭਿਆਨਕ) ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅੱਧੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ]</ref> ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ "108 ਦਿਵਯ ਦੇਸ਼ਮਾਂ" (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ 108 ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} f2f2adqchgx0l1cnuoxdy4flxan9aou 844841 844840 2026-08-22T18:30:50Z Nitesh Gill 8973 844841 wikitext text/x-wiki ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਜਯੋਤਿਰਮਠ' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/joshimath/ ਜੋਸ਼ੀਮਠ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ]</ref> ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਦੇ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਖੇਤਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾ ਬੋਰਡ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਦਰੀਨਾਥ<ref>[https://musafirresort.in/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ]</ref> ਦੇ ਨੇੜੇ (ਲਗਭਗ 42.9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ) ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀਨਾਥ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਕਈ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਮਾਰਗਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁਆਰੀ ਪਾਸ (Kuari Pass) ਅਤੇ ਵੈਲੀ ਆਫ਼ ਫਲਾਵਰਜ਼ (Valley of Flowers) ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ (ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਧਾਰਾ ਜਾਂ 'ਰਿਜ' 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ) ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੱਸਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == 7ਵੀਂ ਅਤੇ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕੁਮਾਉਂ ਵਿੱਚ "ਕਟਿਊਰ" (ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਜਨਾਥ) ਘਾਟੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਾਸ਼ੂਦੇਵ ਕਾਤਿਊਰੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜੋਸ਼ੀਮੱਠ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਾਸਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਾਸੂ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=handa>O.C.Handa, 2002, History of Uttaranchal, Indus Publishing Company. {{ISBN|9788173871344}}.</ref> ਵਾਸੂ ਦੇਵ ਬੋਧੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਤਿਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰ (788-820 ਈਸਵੀ) ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=handa/> ਬਦਰੀ ਦੱਤ ਪਾਂਡੇ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਕੁਮਾਉਂ ਕਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਕਾਤਿਊਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਤੀਕੇਯਪੁਰ (ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਜਨਾਥ) ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜਾ ਵਾਸੂਦੇਵ ਨਰਸਿੰਘ (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ) ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ੫ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵਤਾ ਕੁਝ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁੱਧ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭੇਸ ਬਦਲਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਥਾਨ (ਬੈਜਨਾਥ) ਜਾਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜ਼ਖ਼ਮ ਕਾਰਨ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵੀ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ।<ref>{{Cite book |last=Pāṇḍe |first=Badarī Datta |url=https://books.google.com/books?id=BXZwQgAACAAJ |title=History of Kumaun: English Version of "Kumaun Ka Itihas" |date=1993 |publisher=Shyam Prakashan |isbn=978-81-85865-01-0 |language=en}}</ref> ਕਾਤਊਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਪੰਵਾਰ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="handa" /> == ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ == ਜੋਸ਼ੀਮਠ 'ਉੱਤਰਮਾਨਯ ਮਠ' ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ (ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿੰਗੇਰੀ, ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਹਨ)। ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋਤਿਰਮਠ (ਜੋਸ਼ੀਮਠ) ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/narsingh-temple-joshimath/ ਨਰਸਿੰਘ ਮੰਦਰ, ਜੋਸ਼ੀਮਠ]</ref> ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਉਗਰ (ਭਿਆਨਕ) ਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਅੱਧੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਮੰਦਰ ਭਗਵਾਨ ਬਦਰੀਨਾਥ ਦੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>[https://www.manchalamushafir.com/badrinath-temple/ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਰੀਨਾਥ ਮੰਦਰ]</ref> ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਆਦਿ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ "108 ਦਿਵਯ ਦੇਸ਼ਮਾਂ" (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ 108 ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਂ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|}} {{ਆਧਾਰ|}} keqfbcwg182a3nxnn5l1zb6dn3t1q6z 0 204979 844825 2026-08-22T13:25:56Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "[[:en:Special:Redirect/revision/1370646167|Main Vaapas Aaunga]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 844825 wikitext text/x-wiki '''''ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ''''' ( {{Translation|I Will Return}} ) 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, [[ਡੌਲੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]], [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]], ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ, [[ਅੰਜਨਾ ਸੁਖਾਨੀ]], [[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਪੰਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ|ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]], [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]], [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ|ਸ਼ਰਵਰੀ]] ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ ਹਨ। <ref>{{Cite web |last=Arya |first=Prachi |date=13 March 2026 |title=Main Vaapas Aaunga teaser: Diljit film is about love in the time of Partition |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/main-vaapas-aaunga-teaser-diljit-dosanjh-sharvari-hint-at-love-story-shaped-by-partition-2881422-2026-03-13 |access-date=13 March 2026 |website=[[India Today]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੋਤੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰ ਰਹੇ, ਡਿਮੇਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Imtiaz Ali's next film gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Jan/29/imtiaz-alis-next-film-gets-a-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ <ref name="THRIndia">{{Cite web |date=3 February 2026 |title=Imtiaz Ali's Next Starring Diljit Dosanjh, Vedang Raina and Sharvari Gets Release Date |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/imtiaz-alis-next-starring-diljit-dosanjh-vedang-raina-and-sharvari-sets-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, <ref name="The Free Press Journal">{{Cite web |last=Singh |first=Sunanda |date=26 July 2026 |title=Main Vaapas Aaunga OTT Release Date Locked: When And Where To Watch Diljit Dosanjh, Naseeruddin Shah And Sharvari's Film? |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/main-vaapas-aaunga-ott-release-date-locked-when-and-where-to-watch-diljit-dosanjh-naseeruddin-shah-and-sharvaris-film |access-date=6 August 2026 |website=freepressjournal.in |publisher=[[The Free Press Journal]] |location=India}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Rahul |date=2026-06-02 |title=The Eternal Mortality of Naseeruddin Shah |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/the-eternal-mortality-of-naseeruddin-shah |access-date=2026-08-16 |website=The Hollywood Reporter India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mullappilly |first=Sreejith |date=2026-08-09 |title=Naseeruddin Shah: Decoding the master orchestrator's masterclass in Main Vaapas Aaunga |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/features/2026/Aug/11/naseeruddin-shah-decoding-the-master-orchestrators-masterclass-in-main-vaapas-aaunga |access-date=2026-08-16 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ। <ref>{{Cite web |last=Suri |first=Rishabh |date=2026-06-23 |title=Main Vaapas Aaunga's complete U-turn: Exploring how this Imtiaz Ali film exploded to become a sleeper hit |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/main-vaapas-aaungas-complete-u-turn-exploring-how-this-imtiaz-ali-film-exploded-to-become-a-sleeper-hit-101782215374478.html |access-date=2026-06-24 |website=Hindustan Times}}</ref> ਇਹ 2026 ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats]] 7p4bdorwwngcnbi50cgkjvtk93mraxq 844826 844825 2026-08-22T13:31:27Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844826 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Main Vaapas Aaunga Poster.jpg | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | writer = ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ<br />ਨਯਨਿਕਾ ਮਹਤਾਨੀ | producer = {{ubl|[[ਸਮੀਰ ਨਾਇਰ]]|ਦੀਪਕ ਸੇਗਲ|ਮੋਹਿਤ ਚੌਧਰੀ|ਸ਼ਿਭਾਸ਼ੀਸ਼ ਸਰਕਾਰ}} | starring = {{Plainlist| * [[ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]] * [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] * [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ]] * [[ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ]] *[[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] }} | narrator = | cinematography = ਸਿਲਵੈਸਟਰ ਫੋਂਸੇਕਾ | editing = [[ਆਰਤੀ ਬਜਾਜ]] | music = [[ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ]] | studio = ਅਪਲੌਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ<br />ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼<br />ਵਿੰਡੋ ਸੀਟ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ | distributor = ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | released = {{Film date|df=y|2026|6|12}} | runtime = 167 ਮਿੰਟ<ref>{{Cite web |date=5 June 2026 |title=''Main Vaapas Aaunga'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/main-vaapas-aaunga-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmtu5 |access-date=8 June 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]] }}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INR|70 ਕਰੋੜ}}<ref>{{cite web |url=https://www.tv9hindi.com/entertainment/bollywood-news/main-vaapas-aaunga-box-office-estimate-budget-sharvari-wagh-vedang-raina-movie-3818179.html |title=Main Vaapas Aaunga: 70 करोड़ में बनी मैं वापस आऊंगा पहले दिन कितना कमाएगी, क्या टूटेगा शरवरी वाघ की इन 2 फिल्मों का रिकॉर्ड? |author=Puneet Upadhyay |website= [[TV9 Hindi]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}</ref> | gross = {{INR|98.2 ਕਰੋੜ}}<ref name="BO">{{cite web |title= Main Vaapas Aaunga Box Office Collection | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/main-vaapas-aaunga/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama| date= 12 June 2026|access-date= 13 June 2026}}</ref> }} '''''ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ''''' ( {{Translation|I Will Return}} ) 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, [[ਡੌਲੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]], [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]], ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ, [[ਅੰਜਨਾ ਸੁਖਾਨੀ]], [[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਪੰਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ|ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]], [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]], [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ|ਸ਼ਰਵਰੀ]] ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ ਹਨ। <ref>{{Cite web |last=Arya |first=Prachi |date=13 March 2026 |title=Main Vaapas Aaunga teaser: Diljit film is about love in the time of Partition |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/main-vaapas-aaunga-teaser-diljit-dosanjh-sharvari-hint-at-love-story-shaped-by-partition-2881422-2026-03-13 |access-date=13 March 2026 |website=[[India Today]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੋਤੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰ ਰਹੇ, ਡਿਮੇਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Imtiaz Ali's next film gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Jan/29/imtiaz-alis-next-film-gets-a-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ <ref name="THRIndia">{{Cite web |date=3 February 2026 |title=Imtiaz Ali's Next Starring Diljit Dosanjh, Vedang Raina and Sharvari Gets Release Date |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/imtiaz-alis-next-starring-diljit-dosanjh-vedang-raina-and-sharvari-sets-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, <ref name="The Free Press Journal">{{Cite web |last=Singh |first=Sunanda |date=26 July 2026 |title=Main Vaapas Aaunga OTT Release Date Locked: When And Where To Watch Diljit Dosanjh, Naseeruddin Shah And Sharvari's Film? |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/main-vaapas-aaunga-ott-release-date-locked-when-and-where-to-watch-diljit-dosanjh-naseeruddin-shah-and-sharvaris-film |access-date=6 August 2026 |website=freepressjournal.in |publisher=[[The Free Press Journal]] |location=India}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Rahul |date=2026-06-02 |title=The Eternal Mortality of Naseeruddin Shah |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/the-eternal-mortality-of-naseeruddin-shah |access-date=2026-08-16 |website=The Hollywood Reporter India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mullappilly |first=Sreejith |date=2026-08-09 |title=Naseeruddin Shah: Decoding the master orchestrator's masterclass in Main Vaapas Aaunga |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/features/2026/Aug/11/naseeruddin-shah-decoding-the-master-orchestrators-masterclass-in-main-vaapas-aaunga |access-date=2026-08-16 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ। <ref>{{Cite web |last=Suri |first=Rishabh |date=2026-06-23 |title=Main Vaapas Aaunga's complete U-turn: Exploring how this Imtiaz Ali film exploded to become a sleeper hit |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/main-vaapas-aaungas-complete-u-turn-exploring-how-this-imtiaz-ali-film-exploded-to-become-a-sleeper-hit-101782215374478.html |access-date=2026-06-24 |website=Hindustan Times}}</ref> ਇਹ 2026 ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। == References == {{reflist}} == External links == * {{IMDb title|tt37333137}} * {{BH movie|main-vaapas-aaunga}} [[Category:2026 Indian films]] [[Category:2026 Hindi-language films]] [[Category:2026 Urdu-language films]] [[Category:Hindi-language drama films]] [[Category:Hindi-language romance films]] [[Category:Hindi-language romantic drama films]] [[Category:2026 historical drama films]] [[Category:2020s historical romance films]] [[Category:Indian historical films]] [[Category:Indian historical drama films]] [[Category:Indian historical romance films]] [[Category:Films directed by Imtiaz Ali]] [[Category:Films scored by A. R. Rahman]] [[Category:Films shot in Punjab, India]] [[Category:Films set in the partition of India]] [[Category:Films about dementia]] l6ygkwn0pcu9l8e6a5mdv1ymqil3k7q 844829 844826 2026-08-22T13:33:29Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844829 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Main Vaapas Aaunga Poster.jpg | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | writer = ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ<br />ਨਯਨਿਕਾ ਮਹਤਾਨੀ | producer = {{ubl|[[ਸਮੀਰ ਨਾਇਰ]]|ਦੀਪਕ ਸੇਗਲ|ਮੋਹਿਤ ਚੌਧਰੀ|ਸ਼ਿਭਾਸ਼ੀਸ਼ ਸਰਕਾਰ}} | starring = {{Plainlist| * [[ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]] * [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] * [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ]] * [[ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ]] *[[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] }} | narrator = | cinematography = ਸਿਲਵੈਸਟਰ ਫੋਂਸੇਕਾ | editing = [[ਆਰਤੀ ਬਜਾਜ]] | music = [[ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ]] | studio = ਅਪਲੌਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ<br />ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼<br />ਵਿੰਡੋ ਸੀਟ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ | distributor = ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | released = {{Film date|df=y|2026|6|12}} | runtime = 167 ਮਿੰਟ<ref>{{Cite web |date=5 June 2026 |title=''Main Vaapas Aaunga'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/main-vaapas-aaunga-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmtu5 |access-date=8 June 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]] }}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INR|70 ਕਰੋੜ}}<ref>{{cite web |url=https://www.tv9hindi.com/entertainment/bollywood-news/main-vaapas-aaunga-box-office-estimate-budget-sharvari-wagh-vedang-raina-movie-3818179.html |title=Main Vaapas Aaunga: 70 करोड़ में बनी मैं वापस आऊंगा पहले दिन कितना कमाएगी, क्या टूटेगा शरवरी वाघ की इन 2 फिल्मों का रिकॉर्ड? |author=Puneet Upadhyay |website= [[TV9 Hindi]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}</ref> | gross = {{INR|98.2 ਕਰੋੜ}}<ref name="BO">{{cite web |title= Main Vaapas Aaunga Box Office Collection | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/main-vaapas-aaunga/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama| date= 12 June 2026|access-date= 13 June 2026}}</ref> }} '''''ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ''''' ( {{Translation|I Will Return}} ) 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, [[ਡੌਲੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]], [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]], ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ, [[ਅੰਜਨਾ ਸੁਖਾਨੀ]], [[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਪੰਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ|ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]], [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]], [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ|ਸ਼ਰਵਰੀ]] ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ ਹਨ। <ref>{{Cite web |last=Arya |first=Prachi |date=13 March 2026 |title=Main Vaapas Aaunga teaser: Diljit film is about love in the time of Partition |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/main-vaapas-aaunga-teaser-diljit-dosanjh-sharvari-hint-at-love-story-shaped-by-partition-2881422-2026-03-13 |access-date=13 March 2026 |website=[[India Today]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੋਤੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰ ਰਹੇ, ਡਿਮੇਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Imtiaz Ali's next film gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Jan/29/imtiaz-alis-next-film-gets-a-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ <ref name="THRIndia">{{Cite web |date=3 February 2026 |title=Imtiaz Ali's Next Starring Diljit Dosanjh, Vedang Raina and Sharvari Gets Release Date |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/imtiaz-alis-next-starring-diljit-dosanjh-vedang-raina-and-sharvari-sets-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, <ref name="The Free Press Journal">{{Cite web |last=Singh |first=Sunanda |date=26 July 2026 |title=Main Vaapas Aaunga OTT Release Date Locked: When And Where To Watch Diljit Dosanjh, Naseeruddin Shah And Sharvari's Film? |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/main-vaapas-aaunga-ott-release-date-locked-when-and-where-to-watch-diljit-dosanjh-naseeruddin-shah-and-sharvaris-film |access-date=6 August 2026 |website=freepressjournal.in |publisher=[[The Free Press Journal]] |location=India}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Rahul |date=2026-06-02 |title=The Eternal Mortality of Naseeruddin Shah |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/the-eternal-mortality-of-naseeruddin-shah |access-date=2026-08-16 |website=The Hollywood Reporter India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mullappilly |first=Sreejith |date=2026-08-09 |title=Naseeruddin Shah: Decoding the master orchestrator's masterclass in Main Vaapas Aaunga |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/features/2026/Aug/11/naseeruddin-shah-decoding-the-master-orchestrators-masterclass-in-main-vaapas-aaunga |access-date=2026-08-16 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ। <ref>{{Cite web |last=Suri |first=Rishabh |date=2026-06-23 |title=Main Vaapas Aaunga's complete U-turn: Exploring how this Imtiaz Ali film exploded to become a sleeper hit |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/main-vaapas-aaungas-complete-u-turn-exploring-how-this-imtiaz-ali-film-exploded-to-become-a-sleeper-hit-101782215374478.html |access-date=2026-06-24 |website=Hindustan Times}}</ref> ਇਹ 2026 ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। == References == {{reflist}} == External links == * {{IMDb title|tt37333137}} * {{BH movie|main-vaapas-aaunga}} a75fnm3u4gwy32pkt5o801w80675jno 844830 844829 2026-08-22T13:33:49Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844830 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Main Vaapas Aaunga Poster.jpg | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | writer = ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ<br />ਨਯਨਿਕਾ ਮਹਤਾਨੀ | producer = {{ubl|[[ਸਮੀਰ ਨਾਇਰ]]|ਦੀਪਕ ਸੇਗਲ|ਮੋਹਿਤ ਚੌਧਰੀ|ਸ਼ਿਭਾਸ਼ੀਸ਼ ਸਰਕਾਰ}} | starring = {{Plainlist| * [[ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]] * [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] * [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ]] * [[ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ]] *[[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] }} | narrator = | cinematography = ਸਿਲਵੈਸਟਰ ਫੋਂਸੇਕਾ | editing = [[ਆਰਤੀ ਬਜਾਜ]] | music = [[ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ]] | studio = ਅਪਲੌਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ<br />ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼<br />ਵਿੰਡੋ ਸੀਟ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ | distributor = ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | released = {{Film date|df=y|2026|6|12}} | runtime = 167 ਮਿੰਟ<ref>{{Cite web |date=5 June 2026 |title=''Main Vaapas Aaunga'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/main-vaapas-aaunga-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmtu5 |access-date=8 June 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]] }}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INR|70 ਕਰੋੜ}}<ref>{{cite web |url=https://www.tv9hindi.com/entertainment/bollywood-news/main-vaapas-aaunga-box-office-estimate-budget-sharvari-wagh-vedang-raina-movie-3818179.html |title=Main Vaapas Aaunga: 70 करोड़ में बनी मैं वापस आऊंगा पहले दिन कितना कमाएगी, क्या टूटेगा शरवरी वाघ की इन 2 फिल्मों का रिकॉर्ड? |author=Puneet Upadhyay |website= [[TV9 Hindi]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}</ref> | gross = {{INR|98.2 ਕਰੋੜ}}<ref name="BO">{{cite web |title= Main Vaapas Aaunga Box Office Collection | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/main-vaapas-aaunga/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama| date= 12 June 2026|access-date= 13 June 2026}}</ref> }} '''''ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ''''' ( {{Translation|I Will Return}} ) 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, [[ਡੌਲੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]], [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]], ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ, [[ਅੰਜਨਾ ਸੁਖਾਨੀ]], [[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਪੰਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ|ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]], [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]], [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ|ਸ਼ਰਵਰੀ]] ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ ਹਨ। <ref>{{Cite web |last=Arya |first=Prachi |date=13 March 2026 |title=Main Vaapas Aaunga teaser: Diljit film is about love in the time of Partition |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/main-vaapas-aaunga-teaser-diljit-dosanjh-sharvari-hint-at-love-story-shaped-by-partition-2881422-2026-03-13 |access-date=13 March 2026 |website=[[India Today]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੋਤੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰ ਰਹੇ, ਡਿਮੇਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Imtiaz Ali's next film gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Jan/29/imtiaz-alis-next-film-gets-a-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ <ref name="THRIndia">{{Cite web |date=3 February 2026 |title=Imtiaz Ali's Next Starring Diljit Dosanjh, Vedang Raina and Sharvari Gets Release Date |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/imtiaz-alis-next-starring-diljit-dosanjh-vedang-raina-and-sharvari-sets-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, <ref name="The Free Press Journal">{{Cite web |last=Singh |first=Sunanda |date=26 July 2026 |title=Main Vaapas Aaunga OTT Release Date Locked: When And Where To Watch Diljit Dosanjh, Naseeruddin Shah And Sharvari's Film? |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/main-vaapas-aaunga-ott-release-date-locked-when-and-where-to-watch-diljit-dosanjh-naseeruddin-shah-and-sharvaris-film |access-date=6 August 2026 |website=freepressjournal.in |publisher=[[The Free Press Journal]] |location=India}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Rahul |date=2026-06-02 |title=The Eternal Mortality of Naseeruddin Shah |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/the-eternal-mortality-of-naseeruddin-shah |access-date=2026-08-16 |website=The Hollywood Reporter India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mullappilly |first=Sreejith |date=2026-08-09 |title=Naseeruddin Shah: Decoding the master orchestrator's masterclass in Main Vaapas Aaunga |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/features/2026/Aug/11/naseeruddin-shah-decoding-the-master-orchestrators-masterclass-in-main-vaapas-aaunga |access-date=2026-08-16 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ। <ref>{{Cite web |last=Suri |first=Rishabh |date=2026-06-23 |title=Main Vaapas Aaunga's complete U-turn: Exploring how this Imtiaz Ali film exploded to become a sleeper hit |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/main-vaapas-aaungas-complete-u-turn-exploring-how-this-imtiaz-ali-film-exploded-to-become-a-sleeper-hit-101782215374478.html |access-date=2026-06-24 |website=Hindustan Times}}</ref> ਇਹ 2026 ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDb title|tt37333137}} * {{BH movie|main-vaapas-aaunga}} qb9p1jpdxu2pqwpb3pslpp21du23g7q 844831 844830 2026-08-22T13:34:13Z Kuldeepburjbhalaike 18176 added [[Category:2026 ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] using [[WP:HC|HotCat]] 844831 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | image = Main Vaapas Aaunga Poster.jpg | caption = ਪੋਸਟਰ | director = [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] | writer = ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ<br />ਨਯਨਿਕਾ ਮਹਤਾਨੀ | producer = {{ubl|[[ਸਮੀਰ ਨਾਇਰ]]|ਦੀਪਕ ਸੇਗਲ|ਮੋਹਿਤ ਚੌਧਰੀ|ਸ਼ਿਭਾਸ਼ੀਸ਼ ਸਰਕਾਰ}} | starring = {{Plainlist| * [[ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]] * [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] * [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ]] * [[ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ]] *[[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] }} | narrator = | cinematography = ਸਿਲਵੈਸਟਰ ਫੋਂਸੇਕਾ | editing = [[ਆਰਤੀ ਬਜਾਜ]] | music = [[ਏ. ਆਰ. ਰਹਿਮਾਨ]] | studio = ਅਪਲੌਜ਼ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ<br />ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼<br />ਵਿੰਡੋ ਸੀਟ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ | distributor = ਬਿਰਲਾ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | released = {{Film date|df=y|2026|6|12}} | runtime = 167 ਮਿੰਟ<ref>{{Cite web |date=5 June 2026 |title=''Main Vaapas Aaunga'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/main-vaapas-aaunga-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmtezmtu5 |access-date=8 June 2026 |publisher=[[British Board of Film Classification]] }}</ref> | country = ਭਾਰਤ | language = ਹਿੰਦੀ | budget = {{INR|70 ਕਰੋੜ}}<ref>{{cite web |url=https://www.tv9hindi.com/entertainment/bollywood-news/main-vaapas-aaunga-box-office-estimate-budget-sharvari-wagh-vedang-raina-movie-3818179.html |title=Main Vaapas Aaunga: 70 करोड़ में बनी मैं वापस आऊंगा पहले दिन कितना कमाएगी, क्या टूटेगा शरवरी वाघ की इन 2 फिल्मों का रिकॉर्ड? |author=Puneet Upadhyay |website= [[TV9 Hindi]] |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-12}}</ref> | gross = {{INR|98.2 ਕਰੋੜ}}<ref name="BO">{{cite web |title= Main Vaapas Aaunga Box Office Collection | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/main-vaapas-aaunga/box-office/#bh-movie-box-office |website=Bollywood Hungama| date= 12 June 2026|access-date= 13 June 2026}}</ref> }} '''''ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ''''' ( {{Translation|I Will Return}} ) 2026 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ (ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਿਨੋਦ ਨਾਗਪਾਲ, [[ਡੌਲੀ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]], [[ਰਜਤ ਕਪੂਰ]], ਸੰਜੇ ਸੂਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ, [[ਅੰਜਨਾ ਸੁਖਾਨੀ]], [[ਬਨੀਤਾ ਸੰਧੂ]] ਅਤੇ ਦਾਨਿਸ਼ ਪੰਡੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ|ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ]], [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]], [[ਸ਼ਰਵਰੀ ਵਾਘ|ਸ਼ਰਵਰੀ]] ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗ ਰੈਨਾ ਹਨ। <ref>{{Cite web |last=Arya |first=Prachi |date=13 March 2026 |title=Main Vaapas Aaunga teaser: Diljit film is about love in the time of Partition |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/main-vaapas-aaunga-teaser-diljit-dosanjh-sharvari-hint-at-love-story-shaped-by-partition-2881422-2026-03-13 |access-date=13 March 2026 |website=[[India Today]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਇੱਕ ਪੋਤੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਰ ਰਹੇ, ਡਿਮੇਂਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਦਮੀ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। <ref>{{Cite web |date=29 January 2026 |title=Imtiaz Ali's next film gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2026/Jan/29/imtiaz-alis-next-film-gets-a-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ <ref name="THRIndia">{{Cite web |date=3 February 2026 |title=Imtiaz Ali's Next Starring Diljit Dosanjh, Vedang Raina and Sharvari Gets Release Date |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/imtiaz-alis-next-starring-diljit-dosanjh-vedang-raina-and-sharvari-sets-release-date |access-date=13 March 2026 |website=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, <ref name="The Free Press Journal">{{Cite web |last=Singh |first=Sunanda |date=26 July 2026 |title=Main Vaapas Aaunga OTT Release Date Locked: When And Where To Watch Diljit Dosanjh, Naseeruddin Shah And Sharvari's Film? |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/main-vaapas-aaunga-ott-release-date-locked-when-and-where-to-watch-diljit-dosanjh-naseeruddin-shah-and-sharvaris-film |access-date=6 August 2026 |website=freepressjournal.in |publisher=[[The Free Press Journal]] |location=India}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। <ref>{{Cite web |last=Desai |first=Rahul |date=2026-06-02 |title=The Eternal Mortality of Naseeruddin Shah |url=https://www.hollywoodreporterindia.com/features/insight/the-eternal-mortality-of-naseeruddin-shah |access-date=2026-08-16 |website=The Hollywood Reporter India |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mullappilly |first=Sreejith |date=2026-08-09 |title=Naseeruddin Shah: Decoding the master orchestrator's masterclass in Main Vaapas Aaunga |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/features/2026/Aug/11/naseeruddin-shah-decoding-the-master-orchestrators-masterclass-in-main-vaapas-aaunga |access-date=2026-08-16 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰੀ। <ref>{{Cite web |last=Suri |first=Rishabh |date=2026-06-23 |title=Main Vaapas Aaunga's complete U-turn: Exploring how this Imtiaz Ali film exploded to become a sleeper hit |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/main-vaapas-aaungas-complete-u-turn-exploring-how-this-imtiaz-ali-film-exploded-to-become-a-sleeper-hit-101782215374478.html |access-date=2026-06-24 |website=Hindustan Times}}</ref> ਇਹ 2026 ਦੀ 10ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDb title|tt37333137}} * {{BH movie|main-vaapas-aaunga}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2026 ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] tbigxlf76d83sinvjrwq8sgv13abb7s 6 204980 844827 2026-08-22T13:31:59Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844827 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 844828 844827 2026-08-22T13:32:25Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844828 wikitext text/x-wiki == Summary == {{Non-free use rationale poster | Article = ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਊਂਗਾ | Use = Infobox | Owner = [[Applause Entertainment]] | Source = [https://x.com/IIFA/status/2032383251793465468 X] }} == Licensing == {{Non-free film poster|image_has_rationale=yes|2020s Indian film posters}} 52y5s6xw5u27dmwzfl5810xkwruvwqq 14 204981 844832 2026-08-22T13:34:47Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{YYYY nationality films category header}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844832 wikitext text/x-wiki {{YYYY nationality films category header}} 517r4872hlhgas6hod1vbdcz4cya912 10 204982 844833 2026-08-22T13:35:47Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "<includeonly><!-- # The first step is to check whether this is a category page -->{{Category other<!-- -->|<!-- ############### It is a category ############################### # So check that it matches the required format: "YYYY Fooish films" -->{{#ifeq: {{#invoke:String|match|s={{PAGENAME}}|pattern=^%d%d%d%d .+ films$|start=1|match=1|plain=false|nomatch=%%nomatch%%}}|%%nomatch%%<!-- -->|<!--..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844833 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- # The first step is to check whether this is a category page -->{{Category other<!-- -->|<!-- ############### It is a category ############################### # So check that it matches the required format: "YYYY Fooish films" -->{{#ifeq: {{#invoke:String|match|s={{PAGENAME}}|pattern=^%d%d%d%d .+ films$|start=1|match=1|plain=false|nomatch=%%nomatch%%}}|%%nomatch%%<!-- -->|<!-- # Doesn't match -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] is for use only on category pages whose title is of the form "YYYY Fooish films", where YYYY is a 4-digit year and "Fooish" is a nationality (e.g. "Russian" or "Egyptian")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->|<!-- ############### We have a valid category ############################### -->{{YYYY nationality films category header/core<!-- -->| year = {{Title year}} <!-- -->| country = {{GetCountryNameFromAdjective|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=%d%d%d%d (.+) films$|replace=%1|count=1|plain= false}}}}<!-- -->| nationality = {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=%d%d%d%d (.+) films$|replace=%1|count=1|plain= false}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->|<!-- ############### Not a category ############################### -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] is for use only on category pages whose title is of the form "YYYY Fooish films", where YYYY is a 4-digit year and "Fooish" is a nationality (e.g. "Russian" or "Egyptian")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->}}</includeonly><!-- # Note {{Automatic category TOC}} needs to be available whether or not this template page has been transcluded -->{{Automatic category TOC}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, please, not here! --></noinclude> p3vsucni4bol5w06n56hmioshbhczrw 844835 844833 2026-08-22T13:37:57Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844835 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- # The first step is to check whether this is a category page -->{{Category other<!-- -->|<!-- ############### It is a category ############################### # So check that it matches the required format: "YYYY Fooish films" -->{{#ifeq: {{#invoke:String|match|s={{PAGENAME}}|pattern=^%d%d%d%d .+ ਫ਼ਿਲਮਾਂ$|start=1|match=1|plain=false|nomatch=%%nomatch%%}}|%%nomatch%%<!-- -->|<!-- # Doesn't match -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] is for use only on category pages whose title is of the form "YYYY Fooish films", where YYYY is a 4-digit year and "Fooish" is a nationality (e.g. "Russian" or "Egyptian")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->|<!-- ############### We have a valid category ############################### -->{{YYYY nationality films category header/core<!-- -->| year = {{Title year}} <!-- -->| country = {{GetCountryNameFromAdjective|{{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=%d%d%d%d (.+) ਫ਼ਿਲਮਾਂ$|replace=%1|count=1|plain= false}}}}<!-- -->| nationality = {{#invoke:String|replace|source={{PAGENAME}}|pattern=%d%d%d%d (.+) ਫ਼ਿਲਮਾਂ$|replace=%1|count=1|plain= false}}<!-- -->}}<!-- -->}}<!-- -->|<!-- ############### Not a category ############################### -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] is for use only on category pages whose title is of the form "YYYY Fooish films", where YYYY is a 4-digit year and "Fooish" is a nationality (e.g. "Russian" or "Egyptian")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->}}</includeonly><!-- # Note {{Automatic category TOC}} needs to be available whether or not this template page has been transcluded -->{{Automatic category TOC}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, please, not here! --></noinclude> lguo7t29qr0od1hvnqg7mqfy8oyprc6 10 204983 844834 2026-08-22T13:36:33Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> Creates a category of the form "''YYYY'' ''nationality'' films", where ''YYYY'' is a 4-digit year and ''nationality'' is a valid nationality. e.g. * [[:Category:2025 ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] * [[:Category:2025 German ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] * :Category:2025 South Korean ਫ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844834 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> Creates a category of the form "''YYYY'' ''nationality'' films", where ''YYYY'' is a 4-digit year and ''nationality'' is a valid nationality. e.g. * [[:Category:2025 ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] * [[:Category:2025 German ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] * [[:Category:2025 South Korean ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] == Usage == <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{YYYY nationality films category header}}</syntaxhighlight> No parameters needed == Errors == If the template is used on invalid page, an error message is generated and the page is categorised in: * [[:Category:Errors reported by other category header templates]] (population: {{PAGESINCATEGORY:Errors reported by other category header templates}}) <small>{{Purge|''Purge this page to update the totals''}}</small> Errors include: * The page is not in the category namespace * The page's title does not take the form "''YYYY'' ''nationality'' films" * The value of "nationality" does not correspond to a country name. The conversion is made using {{tl|GetCountryNameFromAdjective}}, so the problem ''may'' be a glitch in that template's lookup table {{Creative works chronology category header templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Film chronology category header templates]] }}</includeonly> a79s08ay70lygr9bw1pn64hjzx02t1a 10 204984 844836 2026-08-22T13:38:48Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "<!-- ;Diagnostics * year = {{{year}}} * country = {{{country}}} * nationality = {{{nationality}}} --><includeonly><!-- -->{{#if: {{{country}}}<!-- -->|<!-- We do have a country name, so all OK<!-- -->|<!-- No country name, so error notice -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] cannot find a country name corresponding to the nationality "{{{nationality}}}")}}<!-- -->Category:Errors report..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844836 wikitext text/x-wiki <!-- ;Diagnostics * year = {{{year}}} * country = {{{country}}} * nationality = {{{nationality}}} --><includeonly><!-- -->{{#if: {{{country}}}<!-- -->|<!-- We do have a country name, so all OK<!-- -->|<!-- No country name, so error notice -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] cannot find a country name corresponding to the nationality "{{{nationality}}}")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->}}<!-- -->{{Portal<!-- -->|Film<!-- -->|{{#ifexist: Portal:{{{country}}} | {{{country}}} }}<!-- -->|{{FindYDCportal|{{{year}}}}}<!-- -->}}<!-- -->{{Non-diffusing subcategory|{{{year|}}} films}}<!-- ######## Begin header text -->This [[Help:Category|category]] is for '''[[Cinema of {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{nationality}}}]]''' '''[[film]]s''' originally released in the '''year [[{{{year}}}]]'''. <!-- ######## End header text ############### ######## Navigation ############### -->{{Category series navigation|skip-gaps=yes}} <!-- ######## Hatnotes ############### --> {{#ifexist: {{{year}}} {{{nationality}}} films<!-- -->|{{Cat more if exists|{{{year}}} {{{nationality}}} films}}<!-- -->|{{#if: {{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}<!-- -->|{{Cat more if exists|List of {{{nationality}}} films of {{{year}}}|{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{year}}} in film}}<!-- -->}}<!-- -->}} <!-- ######## Categories ############### --> [[Category:{{{year}}} films by country|{{{nationality}}}]] [[Category:{{{nationality}}} films by year|{{{year}}}]] {{#ifexist: Category:{{DECADE|{{{year}}}}} {{{nationality}}} films | [[Category:{{DECADE|{{{year}}}}} {{{nationality}}} films|{{{year}}}]] | {{#ifexist: Category:{{Century name from title year|dash}} {{{nationality}}} films | [[Category:{{Century name from title year|dash}} {{{nationality}}} films|{{{year}}}]] }} }} {{#ifexist: Category:{{{year}}} in {{{nationality}}} cinema | [[Category:{{{year}}} in {{{nationality}}} cinema| Films]] | {{#ifexist: Category:{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}} | [[Category:{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|Films]] }} }} {{#switch: {{{nationality}}}<!-- -->|English<!-- -->|Scottish<!-- -->|Welsh=[[Category:{{{year}}} British films{{!}}-{{{nationality}}}]]<!-- -->}}<!-- __NOGALLERY__<!-- --></includeonly><!-- --><noinclude><!-- -->{{Documentation|content= This is a subpage of [[Template:{{ROOTPAGENAME}}]] }}</noinclude> s5gnwuzbikz5mdqn172mj8mvbskrr9f 844881 844836 2026-08-23T08:52:45Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844881 wikitext text/x-wiki <!-- ;Diagnostics * year = {{{year}}} * country = {{{country}}} * nationality = {{{nationality}}} --><includeonly><!-- -->{{#if: {{{country}}}<!-- -->|<!-- We do have a country name, so all OK<!-- -->|<!-- No country name, so error notice -->{{Error|[[Template:YYYY nationality films category header]] cannot find a country name corresponding to the nationality "{{{nationality}}}")}}<!-- -->[[Category:Errors reported by other category header templates]]<!-- -->}}<!-- -->{{Portal<!-- -->|Film<!-- -->|{{#ifexist: Portal:{{{country}}} | {{{country}}} }}<!-- -->|{{FindYDCportal|{{{year}}}}}<!-- -->}}<!-- -->{{Non-diffusing subcategory|{{{year|}}} ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ}}<!-- ######## Begin header text -->This [[Help:Category|category]] is for '''[[{{CountryPrefixThe|{{{country}}}}} ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ|{{{nationality}}}]]''' '''[[ਫ਼ਿਲਮ]]ਾਂ''' originally released in the '''year [[{{{year}}}]]'''. <!-- ######## End header text ############### ######## Navigation ############### -->{{Category series navigation|skip-gaps=yes}} <!-- ######## Hatnotes ############### --> {{#ifexist: {{{year}}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ<!-- -->|{{Cat more if exists|{{{year}}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ}}<!-- -->|{{#if: {{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}<!-- -->|{{Cat more if exists|List of {{{nationality}}} films of {{{year}}}|{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|{{{year}}} in film}}<!-- -->}}<!-- -->}} <!-- ######## Categories ############### --> [[Category:ਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ {{{year}}} ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ|{{{nationality}}}]] [[Category:ਸਾਲ ਅਨੁਸਾਰ {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ|{{{year}}}]] {{#ifexist: Category:{{DECADE|{{{year}}}}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ | [[Category:{{DECADE|{{{year}}}}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ|{{{year}}}]] | {{#ifexist: Category:{{Century name from title year|dash}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ | [[Category:{{Century name from title year|dash}} {{{nationality}}} ਫ਼ਿਲਮਾਂ|{{{year}}}]] }} }} {{#ifexist: Category:{{{year}}} in {{{nationality}}} cinema | [[Category:{{{year}}} in {{{nationality}}} cinema| Films]] | {{#ifexist: Category:{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}} | [[Category:{{{year}}} in {{CountryPrefixThe|{{{country}}}}}|Films]] }} }} {{#switch: {{{nationality}}}<!-- -->|English<!-- -->|Scottish<!-- -->|Welsh=[[Category:{{{year}}} British films{{!}}-{{{nationality}}}]]<!-- -->}}<!-- __NOGALLERY__<!-- --></includeonly><!-- --><noinclude><!-- -->{{Documentation|content= This is a subpage of [[Template:{{ROOTPAGENAME}}]] }}</noinclude> 1f96prn4bz14zwnkli4v7rh47ngan0l 3 204985 844866 2026-08-23T06:44:53Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 844866 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Reetram}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:44, 23 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) 42bxnnjamnu8dh5bmsre3p1qm7l7aiu 3 204986 844867 2026-08-23T07:43:10Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 844867 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=GurnoorSinghGill0}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:43, 23 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) aod8gdhu5q69op4jcj7a26jd28zoovj 10 204987 844868 2026-08-23T08:37:45Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Redirected page to [[ਫਰਮਾ:Category more if exists]] 844868 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[Template:Category more if exists]] 01le8mvkt1x41ghkeg6uvudz93ga5rf 10 204988 844869 2026-08-23T08:38:19Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "<includeonly>{{#invoke:Category more if exists|main|warning=no}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844869 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:Category more if exists|main|warning=no}}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> icpo72brlgsy22azw171h9b0kefsx1h 10 204989 844870 2026-08-23T08:38:51Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> {{High use|36914}} {{Lua|Module:Category more if exists}} A variant of {{tl|Category more}} which links only to pages which actually exist ==Usage== <code><nowiki>{{Category more if exists|Spain}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Spain}} <code><nowiki>{{Category more if exists|xyx1234567 this page no exist}}</nowiki></code> produ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844870 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS AT THE BOTTOM OF THIS PAGE --> {{High use|36914}} {{Lua|Module:Category more if exists}} A variant of {{tl|Category more}} which links only to pages which actually exist ==Usage== <code><nowiki>{{Category more if exists|Spain}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Spain}} <code><nowiki>{{Category more if exists|xyx1234567 this page no exist}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|xyx1234567 this page no exist}} ==Multiple link targets== <code><nowiki>{{Category more if exists|Spain|Japan|France}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Spain|Japan|France}} <code><nowiki>{{Category more if exists|Planet G45401|Spain|Xyzabcdefistan|Japan|France}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Planet G45401|Spain|Xyzabcdefistan|Japan|France}} <code><nowiki>{{Category more if exists|Planet G45401|Spain|Xyzabcdefistan|South Qwetryopitania}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Planet G45401|Spain|Xyzabcdefistan|South Qwetryopitania}} <code><nowiki>{{Category more if exists|Planet G45401|Xyzabcdefistan}}</nowiki></code> produces: {{Category more if exists|Planet G45401|Xyzabcdefistan}} == TemplateData == {{TemplateDataHeader}} <templatedata> { "description": "This templates adds a 'For more information, see ...' statement with a maximum of 5 linked Wiki pages. Each link can be labelled with a user-defined new text. If no label is defined, the link will display with its original page name.", "params": { "1": { "label": "first link", "type": "string", "required": true, "description": "First link to a Wiki page, formatted as 'internal' Wiki-link, f.e. 'WP:WikiProject' or 'articlename'" }, "2": { "label": "second link", "type": "string", "description": "Second link to another Wiki page, same formatting as the first link. Note: 3 more links 3,4,5 can be added manually" } } } </templatedata> ==Redirects== * {{Tlx|Cat more if exists}} ==See also== {{Category hatnote templates}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!--PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS BELOW THIS LINE, INSIDE INCLUDEONLY TAGS, THANK YOU. --> [[Category:Hatnote templates for category pages]] }}</includeonly> f0rbb8eipo66aj7yseve2ocr86co7ub 828 204990 844871 2026-08-23T08:39:16Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "--[[ v1.0 ]] local p = {} local yesno = require("Module:yesno") function p.main(frame) local rawpages = {} local nvalid = 0 local namespace = frame.args.ns for i, v in ipairs(frame:getParent().args) do if (v ~= nil) then local thisArg = mw.text.trim(v) if (thisArg ~= "") then local title = mw.title.new(thisArg, namespace) if title ~= nil and title.exists then table.insert(rawpages, title.fullText) nvalid = nvalid + 1..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844871 Scribunto text/plain --[[ v1.0 ]] local p = {} local yesno = require("Module:yesno") function p.main(frame) local rawpages = {} local nvalid = 0 local namespace = frame.args.ns for i, v in ipairs(frame:getParent().args) do if (v ~= nil) then local thisArg = mw.text.trim(v) if (thisArg ~= "") then local title = mw.title.new(thisArg, namespace) if title ~= nil and title.exists then table.insert(rawpages, title.fullText) nvalid = nvalid + 1 end end end end if (nvalid == 0) then if yesno(frame.args.warning) then if namespace == nil then namespace = "page" elseif namespace:sub(-1) == "y" then namespace = namespace:sub(0, -2) .. "ie" end mw.addWarning(string.format("'''[[%s]] — no output, because none of the %ss currently exist.'''", frame:getParent():getTitle(),namespace)) end return "" end local mHatnote = require("Module:Hatnote") local mHatList = require("Module:Hatnote list") local options = { extraclasses = "relarticle mainarticle" } local hatnoteText = string.format("For more information, see %s", mHatList.andList(rawpages, true)) return mHatnote._hatnote(hatnoteText, options) end return p jp31v3qqq5y01d4ktqhutzxh45cwpji 828 204991 844872 2026-08-23T08:39:53Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{High-use}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> == Usage == Used by [[Template:Category more if exists]] <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}| main}}</code> == Note == This is a crude fork of [[Module:See also if exists]]. It may be possible to merge the two modules. <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox | | <!-- Categories below..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844872 wikitext text/x-wiki {{High-use}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> == Usage == Used by [[Template:Category more if exists]] <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:{{BASEPAGENAME}}| main}}</code> == Note == This is a crude fork of [[Module:See also if exists]]. It may be possible to merge the two modules. <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox | | <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Hatnote modules]] }}</includeonly> <noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> glbmrzjlu2ouzdqtyncsou33cfke15l 10 204992 844873 2026-08-23T08:41:18Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{safesubst<noinclude/>:#invoke: CountryAdjectiveDemonym | getCountryFromAdjective |{{{1|}}}}}<noinclude> {{pp-template|small=yes}} {{documentation}} </noinclude>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844873 wikitext text/x-wiki {{safesubst<noinclude/>:#invoke: CountryAdjectiveDemonym | getCountryFromAdjective |{{{1|}}}}}<noinclude> {{pp-template|small=yes}} {{documentation}} </noinclude> amutcaj61hj6w9uma5e1ew958v0bf9h 10 204993 844874 2026-08-23T08:41:48Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{High-use}} {{Lua|Module:CountryAdjectiveDemonym}} == Usage == Generate a country from a demonym parameter, eg: ::<code><nowiki>{{GetCountryNameFromAdjective|Beninese}}</nowiki></code> → {{GetCountryNameFromAdjective|Beninese}} ::<code><nowiki>{{GetCountryNameFromAdjective|French}}</nowiki></code> → {{GetCountryNameFromAdjec..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844874 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{High-use}} {{Lua|Module:CountryAdjectiveDemonym}} == Usage == Generate a country from a demonym parameter, eg: ::<code><nowiki>{{GetCountryNameFromAdjective|Beninese}}</nowiki></code> → {{GetCountryNameFromAdjective|Beninese}} ::<code><nowiki>{{GetCountryNameFromAdjective|French}}</nowiki></code> → {{GetCountryNameFromAdjective|French}} ==See also== *{{tl|Country2nationality}} - takes a country name and converts it to a demonym, ie France -> French *{{tl|Country2continent}} - takes a country name and converts it to a continent, ie France -> Europe *{{tl|Country prefix the}} – takes a country name and prepends "the" where appropriate *{{tl|GetAdjectiveFromCountryName}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> [[Category:String manipulation templates|country]] [[Category:Country templates]] }}</includeonly> iq9ylw2k4ja072nkvme73guujywgx62 828 204994 844875 2026-08-23T08:42:10Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "local CountryAdjectiveDemonym = { } local CountryAdjectiveDemonymDataLoaded = false local countryAdjectivesToNounsTable = { } local countryNounsToAdjectivesTable = { } local countryDemonymsToNounsTable = { } local countryNounsToDemonymsTable = { } local countriesPrefixedByTheTable = { } local function CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() countriesPrefixedByTheTable = mw.loadData( 'Module:CountryAdjectiveDemonym/The' ) countryNounsToAdjecti..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844875 Scribunto text/plain local CountryAdjectiveDemonym = { } local CountryAdjectiveDemonymDataLoaded = false local countryAdjectivesToNounsTable = { } local countryNounsToAdjectivesTable = { } local countryDemonymsToNounsTable = { } local countryNounsToDemonymsTable = { } local countriesPrefixedByTheTable = { } local function CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() countriesPrefixedByTheTable = mw.loadData( 'Module:CountryAdjectiveDemonym/The' ) countryNounsToAdjectivesTable = mw.loadData( 'Module:CountryAdjectiveDemonym/Adjectives' ) countryNounsToDemonymsTable = mw.loadData( 'Module:CountryAdjectiveDemonym/Demonyms' ) local myNoun, myAdjective -- first, load the adjectives table for myNoun, myAdjective in pairs(countryNounsToAdjectivesTable) do countryAdjectivesToNounsTable[myAdjective] = myNoun end -- Now load the denomyms table local myDemonym for myNoun, myDemonym in pairs(countryNounsToDemonymsTable) do countryDemonymsToNounsTable[myDemonym] = myNoun end CountryAdjectiveDemonymDataLoaded = true return end -- ############### Publicly accesible functions ####################### -- if the country name is prefixed by "the" in running text, -- then return that prefix -- Otherwise just return an empty string function CountryAdjectiveDemonym.countryPrefixThe(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end if (countriesPrefixedByTheTable[s] == true) then return "the " end return "" end function CountryAdjectiveDemonym.getCountryFromAdjective(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end local retval = countryAdjectivesToNounsTable[s] if retval == nil then if s == "Georgia (country)" then return s end return "" end return retval end function CountryAdjectiveDemonym.getCountryFromString(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end local similarLongerNouns = mw.loadData( 'Module:CountryAdjectiveDemonym/LongerNouns' ) for adjective, noun in pairs(countryAdjectivesToNounsTable) do if string.find(s, adjective) or string.find(s, noun) then for longerNoun, nameToUse in pairs(similarLongerNouns) do if string.find(s, longerNoun) then return nameToUse end end return noun end end end function CountryAdjectiveDemonym.getCountryFromDemonym(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end local retval = countryDemonymsToNounsTable[s] if retval == nil then retval = countryAdjectivesToNounsTable[s] end if retval == nil then return "" end return retval end function CountryAdjectiveDemonym.getAdjectiveFromCountry(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end local retval = countryNounsToAdjectivesTable[s] if retval == nil then return "" end return retval end function CountryAdjectiveDemonym.getDemonymFromCountry(frame) local s = frame.args[1] if not CountryAdjectiveDemonymDataLoaded then CountryAdjectiveDemonymDoLoadData() end local retval retval = countryNounsToDemonymsTable[s] if retval == nil then retval = countryNounsToAdjectivesTable[s] end if retval == nil then return "" end return retval end function CountryAdjectiveDemonym.stripThe(frame) local s = frame.args[1] if s == nil then return "" end if mw.ustring.match( s, "^[T]he Gambia$") ~= nil then return s end local stripped = mw.ustring.gsub(s, "^[tT]he ", "") return stripped end return CountryAdjectiveDemonym i97lvccel55rn9qizoofl7yngdtf0cr 828 204995 844876 2026-08-23T08:42:38Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Module rating|release}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{lua | Module:CountryAdjectiveDemonym/The | Module:CountryAdjectiveDemonym/Adjectives | Module:CountryAdjectiveDemonym/Demonyms | Module:CountryAdjectiveDemonym/LongerNouns |noprotcat=yes }} {{high-use}} == Usage == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:CountryAdjectiveDemonym|''function_name''<nowiki>}}</nowiki></code> == See als..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844876 wikitext text/x-wiki {{Module rating|release}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> {{lua | Module:CountryAdjectiveDemonym/The | Module:CountryAdjectiveDemonym/Adjectives | Module:CountryAdjectiveDemonym/Demonyms | Module:CountryAdjectiveDemonym/LongerNouns |noprotcat=yes }} {{high-use}} == Usage == <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:CountryAdjectiveDemonym|''function_name''<nowiki>}}</nowiki></code> == See also == * [[Template:CountryPrefixThe]] * [[Module:Iso2nationality]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly><noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> sicxm9f62wi4spuh90lx7zmghsp9hwo 828 204996 844877 2026-08-23T08:45:17Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "return { ["British Virgin Islands"] = true, ["Bukharan People's Soviet Republic"] = true, ["Central African Republic"] = true, ["Cayman Islands"] = true, ["Comoros"] = true, ["Cook Islands"] = true, ["Czech Republic"] = true, ["Democratic Republic of the Congo"] = true, ["Dominican Republic"] = true, ["Dominion of Newfoundland"] = true, ["Falkland Islands"] = true, ["Faroe Islands"] = true, ["Federated States of Micronesia"] = true,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844877 Scribunto text/plain return { ["British Virgin Islands"] = true, ["Bukharan People's Soviet Republic"] = true, ["Central African Republic"] = true, ["Cayman Islands"] = true, ["Comoros"] = true, ["Cook Islands"] = true, ["Czech Republic"] = true, ["Democratic Republic of the Congo"] = true, ["Dominican Republic"] = true, ["Dominion of Newfoundland"] = true, ["Falkland Islands"] = true, ["Faroe Islands"] = true, ["Federated States of Micronesia"] = true, ["Gambia"] = true, ["Holy See"] = true, ["Isle of Man"] = true, ["Ivory Coast"] = true, ["Kingdom of Hawaii"] = true, ["Kingdom of Naples"] = true, ["Kingdom of the Two Sicilies"] = true, ["Maldives"] = true, ["Marshall Islands"] = true, ["Netherlands"] = true, ["Netherlands Antilles"] = true, ["Northern Mariana Islands"] = true, ["Ottoman Empire"] = true, ["Philippines"] = true, ["Republic of the Congo"] = true, ["Republic of Ireland"] = true, ["Republic of Macedonia"] = true, ["Republic of Texas"] = true, ["Republic of Venice"] = true, ["Sahrawi Arab Democratic Republic"] = true, ["Solomon Islands"] = true, ["Soviet Union"] = true, ["Turkmen Soviet Socialist Republic"] = true, ["Turks and Caicos Islands"] = true, ["United Arab Emirates"] = true, ["United Kingdom"] = true, ["United States"] = true, ["United States Virgin Islands"] = true } 99nzare5lmddc8xrk5y4jhnb5hmtg5a 828 204997 844878 2026-08-23T08:45:57Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "return { ["Abkhazia"] = "Abkhazian", ["Afghanistan"] = "Afghan", ["Africa"] = "African", ["Albania"] = "Albanian", ["Algeria"] = "Algerian", ["American Samoa"] = "American Samoan", ["Andorra"] = "Andorran", ["Angola"] = "Angolan", ["Anguilla"] = "Anguillan", ["Antarctica"] = "Antarctic", ["Antigua and Barbuda"] = "Antigua and Barbuda", ["Argentina"] = "Argentine", ["Armenia"] = "Armenian", ["Aruba"] = "Aruban", ["Asia"] = "Asian",..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844878 Scribunto text/plain return { ["Abkhazia"] = "Abkhazian", ["Afghanistan"] = "Afghan", ["Africa"] = "African", ["Albania"] = "Albanian", ["Algeria"] = "Algerian", ["American Samoa"] = "American Samoan", ["Andorra"] = "Andorran", ["Angola"] = "Angolan", ["Anguilla"] = "Anguillan", ["Antarctica"] = "Antarctic", ["Antigua and Barbuda"] = "Antigua and Barbuda", ["Argentina"] = "Argentine", ["Armenia"] = "Armenian", ["Aruba"] = "Aruban", ["Asia"] = "Asian", ["Australia"] = "Australian", ["Austria"] = "Austrian", ["Azerbaijan"] = "Azerbaijani", ["Bahamas"] = "Bahamian", ["Bahrain"] = "Bahraini", ["Bangladesh"] = "Bangladeshi", ["Barbados"] = "Barbadian", ["Belarus"] = "Belarusian", ["Belgium"] = "Belgian", ["Belize"] = "Belizean", ["Benin"] = "Beninese", ["Bermuda"] = "Bermudian", ["Bhutan"] = "Bhutanese", ["Bolivia"] = "Bolivian", ["Bonaire"] = "Bonaire", ["Bosnia and Herzegovina"] = "Bosnia and Herzegovina", ["Botswana"] = "Botswana", ["Brazil"] = "Brazilian", ["British Indian Ocean Territory"] = "British Indian Ocean Territory", ["British Malaya"] = "British Malayan", ["Brunei"] = "Bruneian", ["Bulgaria"] = "Bulgarian", ["Burkina Faso"] = "Burkinabe", ["Myanmar"] = "Burmese", ["Burundi"] = "Burundian", ["Cape Verde"] = "Cape Verdean", ["Cambodia"] = "Cambodian", ["Cameroon"] = "Cameroonian", ["Canada"] = "Canadian", ["Cayman Islands"] = "Caymanian", ["Central African Republic"] = "Central African Republic", ["Ceylon"] = "Ceylonese", ["Chad"] = "Chadian", ["Chile"] = "Chilean", ["China"] = "Chinese", ["Collectivity of Saint Martin"] = "Saint-Martinoise", ["Colombia"] = "Colombian", ["Comoros"] = "Comorian", ["Democratic Republic of the Congo"] = "Democratic Republic of the Congo", ["Republic of the Congo"] = "Republic of the Congo", ["Cook Islands"] = "Cook Islands", ["Cook Island"] = "Cook Islands", ["Costa Rica"] = "Costa Rican", ["Croatia"] = "Croatian", ["Cuba"] = "Cuban", ["Curaçao"] = "Curaçao", ["Cyprus"] = "Cypriot", ["Czech Republic"] = "Czech", ["Czechoslovakia"] = "Czechoslovak", ["Denmark"] = "Danish", ["Djibouti"] = "Djiboutian", ["Dominica"] = "Dominica", ["Dominican Republic"] = "Dominican Republic", ["East Germany"] = "East German", ["East Timor"] = "East Timorese", ["Ecuador"] = "Ecuadorian", ["Egypt"] = "Egyptian", ["El Salvador"] = "Salvadoran", ["Equatorial Guinea"] = "Equatoguinean", ["Eritrea"] = "Eritrean", ["Estonia"] = "Estonian", ["Eswatini"] = "Swazi", ["Ethiopia"] = "Ethiopian", ["Europe"] = "European", ["Falkland Islands"] = "Falkland Islands", ["Faroe Islands"] = "Faroese", ["Federal Republic of Yugoslavia"] = "Federal Republic of Yugoslavia", ["Federation of Malaya"] = "Malayan", ["Fiji"] = "Fijian", ["Finland"] = "Finnish", ["France"] = "French", ["French Guiana"] = "French Guianan", ["French Polynesia"] = "French Polynesian", ["Gabon"] = "Gabonese", ["Gambia"] = "Gambian", ["Georgia (country)"] = "Georgian", ["Germany"] = "German", ["Ghana"] = "Ghanaian", ["Gibraltar"] = "Gibraltarian", ["Great Britain"] = "Great British", ["Greece"] = "Greek", ["Greenland"] = "Greenlandic", ["Grenada"] = "Grenadian", ["Guadeloupe"] = "Guadeloupean", ["Guam"] = "Guamanian", ["Guatemala"] = "Guatemalan", ["Guernsey"] = "Guernsey", ["Guinea"] = "Guinean", ["Guinea-Bissau"] = "Bissau-Guinean", ["Guyana"] = "Guyanese", ["Haiti"] = "Haitian", ["Honduras"] = "Honduran", ["Hong Kong"] = "Hong Kong", ["Hungary"] = "Hungarian", ["Iceland"] = "Icelandic", ["India"] = "Indian", ["Indonesia"] = "Indonesian", ["Iran"] = "Iranian", ["Iraq"] = "Iraqi", ["Ireland"] = "Irish", ["Isle of Man"] = "Manx", ["Israel"] = "Israeli", ["Italy"] = "Italian", ["Ivory Coast"] = "Ivorian", ["Jamaica"] = "Jamaican", ["Jan Mayen"] = "Jan Mayen", ["Japan"] = "Japanese", ["Jersey"] = "Jersey", ["Jordan"] = "Jordanian", ["Kazakhstan"] = "Kazakhstani", ["Kenya"] = "Kenyan", ["Kiribati"] = "Kiribati", ["Korea"] = "Korean", ["North Korea"] = "North Korean", ["South Korea"] = "South Korean", ["Kosovo"] = "Kosovan", ["Kuwait"] = "Kuwaiti", ["Kyrgyzstan"] = "Kyrgyzstani", ["Laos"] = "Laotian", ["Latvia"] = "Latvian", ["Lebanon"] = "Lebanese", ["Lesotho"] = "Lesotho", ["Liberia"] = "Liberian", ["Libya"] = "Libyan", ["Liechtenstein"] = "Liechtenstein", ["Lithuania"] = "Lithuanian", ["Luxembourg"] = "Luxembourgian", ["Macau"] = "Macau", ["Madagascar"] = "Malagasy", ["Malawi"] = "Malawian", ["Malaysia"] = "Malaysian", ["Maldives"] = "Maldivian", ["Mali"] = "Malian", ["Malta"] = "Maltese", ["Marshall Islands"] = "Marshallese", ["Martinique"] = "Martiniquan", ["Mauritania"] = "Mauritanian", ["Mauritius"] = "Mauritian", ["Mexico"] = "Mexican", ["Federated States of Micronesia"] = "Federated States of Micronesia", ["Moldova"] = "Moldovan", ["Monaco"] = "Monégasque", ["Mongolia"] = "Mongolian", ["Montenegro"] = "Montenegrin", ["Montserrat"] = "Montserratian", ["Morocco"] = "Moroccan", ["Mozambique"] = "Mozambican", ["Namibia"] = "Namibian", ["Nauru"] = "Nauruan", ["Nepal"] = "Nepalese", ["Netherlands"] = "Dutch", ["Netherlands Antilles"] = "Dutch Antillean", ["New Caledonia"] = "New Caledonian", ["New Zealand"] = "New Zealand", ["Nicaragua"] = "Nicaraguan", ["Niger"] = "Nigerien", ["Nigeria"] = "Nigerian", ["Niue"] = "Niuean", ["North America"] = "North American", ["Northern Ireland"] = "Northern Ireland", ["Northern Mariana Islands"] = "Northern Mariana Islands", ["North Macedonia"] = "Macedonian", ["Norway"] = "Norwegian", ["Oceania"] = "Oceanian", ["Oman"] = "Omani", ["Ottoman Empire"] = "Ottoman", ["Pakistan"] = "Pakistani", ["Palau"] = "Palauan", ["Palestine"] = "Palestinian", ["Panama"] = "Panamanian", ["Papua New Guinea"] = "Papua New Guinean", ["Paraguay"] = "Paraguayan", ["Peru"] = "Peruvian", ["Philippines"] = "Philippine", ["Pitcairn Islands"] = "Pitcairn Islands", ["Poland"] = "Polish", ["Portugal"] = "Portuguese", ["Puerto Rico"] = "Puerto Rican", ["Qatar"] = "Qatari", ["Rhodesia"] = "Rhodesian", ["Romania"] = "Romanian", ["Russia"] = "Russian", ["Rwanda"] = "Rwandan", ["Saba"] = "Saba", ["Sahrawi Arab Democratic Republic"] = "Sahrawi", ["Saint Barthélemy"] = "Barthélemois", ["Saint Kitts and Nevis"] = "Saint Kitts and Nevis", ["Saint Lucia"] = "Saint Lucian", ["Saint Vincent and the Grenadines"] = "Saint Vincent and the Grenadines", ["Samoa"] = "Samoan", ["San Marino"] = "Sammarinese", ["São Tomé and Príncipe"] = "São Tomé and Príncipe", ["Saudi Arabia"] = "Saudi Arabian", ["Senegal"] = "Senegalese", ["Serbia"] = "Serbian", ["Serbia and Montenegro"] = "Serbia and Montenegro", ["Seychelles"] = "Seychellois", ["Sierra Leone"] = "Sierra Leonean", ["Singapore"] = "Singaporean", ["Sint Eustatius"] = "Sint Eustatius", ["Sint Maarten"] = "Sint Maarten", ["Slovakia"] = "Slovak", ["Slovenia"] = "Slovenian", ["Solomon Islands"] = "Solomon Islands", ["Somalia"] = "Somali", ["Somaliland"] = "Somaliland", ["South Africa"] = "South African", ["South America"] = "South American", ["South Sudan"] = "South Sudanese", ["Soviet Union"] = "Soviet", ["Spain"] = "Spanish", ["Sri Lanka"] = "Sri Lankan", ["Sudan"] = "Sudanese", ["Suriname"] = "Surinamese", ["Sweden"] = "Swedish", ["Switzerland"] = "Swiss", ["Syria"] = "Syrian", ["Taiwan"] = "Taiwanese", ["Tajikistan"] = "Tajikistani", ["Tanzania"] = "Tanzanian", ["Thailand"] = "Thai", ["Togo"] = "Togolese", ["Tokelau"] = "Tokelauan", ["Tonga"] = "Tongan", ["Trinidad and Tobago"] = "Trinidad and Tobago", ["Tunisia"] = "Tunisian", ["Turkey"] = "Turkish", ["Turkmen Soviet Socialist Republic"] = "Turkmen Soviet Socialist Republic", ["Turkmenistan"] = "Turkmenistani", ["Turks and Caicos Islands"] = "Turks and Caicos Islands", ["Tuvalu"] = "Tuvaluan", ["Uganda"] = "Ugandan", ["Ukraine"] = "Ukrainian", ["United Arab Emirates"] = "Emirati", ["United Kingdom"] = "British", ["England"] = "English", ["Scotland"] = "Scottish", ["Wales"] = "Welsh", ["United States"] = "American", ["Uruguay"] = "Uruguayan", ["Uzbekistan"] = "Uzbekistani", ["Vanuatu"] = "Vanuatuan", ["Venezuela"] = "Venezuelan", ["Vietnam"] = "Vietnamese", ["British Virgin Islands"] = "British Virgin Islands", ["United States Virgin Islands"] = "United States Virgin Islands", ["Wallis and Futuna"] = "Wallis and Futuna", ["West Germany"] = "West German", ["Yemen"] = "Yemeni", ["Yugoslavia"] = "Yugoslav", ["Zambia"] = "Zambian", ["Zimbabwe"] = "Zimbabwean", } onzsnbqiiduf9sgweocpsyiwasxphrp 844882 844878 2026-08-23T08:54:42Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844882 Scribunto text/plain return { ["Abkhazia"] = "Abkhazian", ["Afghanistan"] = "Afghan", ["Africa"] = "African", ["Albania"] = "Albanian", ["Algeria"] = "Algerian", ["American Samoa"] = "American Samoan", ["Andorra"] = "Andorran", ["Angola"] = "Angolan", ["Anguilla"] = "Anguillan", ["Antarctica"] = "Antarctic", ["Antigua and Barbuda"] = "Antigua and Barbuda", ["Argentina"] = "Argentine", ["Armenia"] = "Armenian", ["Aruba"] = "Aruban", ["Asia"] = "Asian", ["Australia"] = "Australian", ["Austria"] = "Austrian", ["Azerbaijan"] = "Azerbaijani", ["Bahamas"] = "Bahamian", ["Bahrain"] = "Bahraini", ["Bangladesh"] = "Bangladeshi", ["Barbados"] = "Barbadian", ["Belarus"] = "Belarusian", ["Belgium"] = "Belgian", ["Belize"] = "Belizean", ["Benin"] = "Beninese", ["Bermuda"] = "Bermudian", ["Bhutan"] = "Bhutanese", ["Bolivia"] = "Bolivian", ["Bonaire"] = "Bonaire", ["Bosnia and Herzegovina"] = "Bosnia and Herzegovina", ["Botswana"] = "Botswana", ["Brazil"] = "Brazilian", ["British Indian Ocean Territory"] = "British Indian Ocean Territory", ["British Malaya"] = "British Malayan", ["Brunei"] = "Bruneian", ["Bulgaria"] = "Bulgarian", ["Burkina Faso"] = "Burkinabe", ["Myanmar"] = "Burmese", ["Burundi"] = "Burundian", ["Cape Verde"] = "Cape Verdean", ["Cambodia"] = "Cambodian", ["Cameroon"] = "Cameroonian", ["Canada"] = "Canadian", ["Cayman Islands"] = "Caymanian", ["Central African Republic"] = "Central African Republic", ["Ceylon"] = "Ceylonese", ["Chad"] = "Chadian", ["Chile"] = "Chilean", ["China"] = "Chinese", ["Collectivity of Saint Martin"] = "Saint-Martinoise", ["Colombia"] = "Colombian", ["Comoros"] = "Comorian", ["Democratic Republic of the Congo"] = "Democratic Republic of the Congo", ["Republic of the Congo"] = "Republic of the Congo", ["Cook Islands"] = "Cook Islands", ["Cook Island"] = "Cook Islands", ["Costa Rica"] = "Costa Rican", ["Croatia"] = "Croatian", ["Cuba"] = "Cuban", ["Curaçao"] = "Curaçao", ["Cyprus"] = "Cypriot", ["Czech Republic"] = "Czech", ["Czechoslovakia"] = "Czechoslovak", ["Denmark"] = "Danish", ["Djibouti"] = "Djiboutian", ["Dominica"] = "Dominica", ["Dominican Republic"] = "Dominican Republic", ["East Germany"] = "East German", ["East Timor"] = "East Timorese", ["Ecuador"] = "Ecuadorian", ["Egypt"] = "Egyptian", ["El Salvador"] = "Salvadoran", ["Equatorial Guinea"] = "Equatoguinean", ["Eritrea"] = "Eritrean", ["Estonia"] = "Estonian", ["Eswatini"] = "Swazi", ["Ethiopia"] = "Ethiopian", ["Europe"] = "European", ["Falkland Islands"] = "Falkland Islands", ["Faroe Islands"] = "Faroese", ["Federal Republic of Yugoslavia"] = "Federal Republic of Yugoslavia", ["Federation of Malaya"] = "Malayan", ["Fiji"] = "Fijian", ["Finland"] = "Finnish", ["France"] = "French", ["French Guiana"] = "French Guianan", ["French Polynesia"] = "French Polynesian", ["Gabon"] = "Gabonese", ["Gambia"] = "Gambian", ["Georgia (country)"] = "Georgian", ["Germany"] = "German", ["Ghana"] = "Ghanaian", ["Gibraltar"] = "Gibraltarian", ["Great Britain"] = "Great British", ["Greece"] = "Greek", ["Greenland"] = "Greenlandic", ["Grenada"] = "Grenadian", ["Guadeloupe"] = "Guadeloupean", ["Guam"] = "Guamanian", ["Guatemala"] = "Guatemalan", ["Guernsey"] = "Guernsey", ["Guinea"] = "Guinean", ["Guinea-Bissau"] = "Bissau-Guinean", ["Guyana"] = "Guyanese", ["Haiti"] = "Haitian", ["Honduras"] = "Honduran", ["Hong Kong"] = "Hong Kong", ["Hungary"] = "Hungarian", ["Iceland"] = "Icelandic", ["ਭਾਰਤ"] = "ਭਾਰਤੀ", ["Indonesia"] = "Indonesian", ["Iran"] = "Iranian", ["Iraq"] = "Iraqi", ["Ireland"] = "Irish", ["Isle of Man"] = "Manx", ["Israel"] = "Israeli", ["Italy"] = "Italian", ["Ivory Coast"] = "Ivorian", ["Jamaica"] = "Jamaican", ["Jan Mayen"] = "Jan Mayen", ["Japan"] = "Japanese", ["Jersey"] = "Jersey", ["Jordan"] = "Jordanian", ["Kazakhstan"] = "Kazakhstani", ["Kenya"] = "Kenyan", ["Kiribati"] = "Kiribati", ["Korea"] = "Korean", ["North Korea"] = "North Korean", ["South Korea"] = "South Korean", ["Kosovo"] = "Kosovan", ["Kuwait"] = "Kuwaiti", ["Kyrgyzstan"] = "Kyrgyzstani", ["Laos"] = "Laotian", ["Latvia"] = "Latvian", ["Lebanon"] = "Lebanese", ["Lesotho"] = "Lesotho", ["Liberia"] = "Liberian", ["Libya"] = "Libyan", ["Liechtenstein"] = "Liechtenstein", ["Lithuania"] = "Lithuanian", ["Luxembourg"] = "Luxembourgian", ["Macau"] = "Macau", ["Madagascar"] = "Malagasy", ["Malawi"] = "Malawian", ["Malaysia"] = "Malaysian", ["Maldives"] = "Maldivian", ["Mali"] = "Malian", ["Malta"] = "Maltese", ["Marshall Islands"] = "Marshallese", ["Martinique"] = "Martiniquan", ["Mauritania"] = "Mauritanian", ["Mauritius"] = "Mauritian", ["Mexico"] = "Mexican", ["Federated States of Micronesia"] = "Federated States of Micronesia", ["Moldova"] = "Moldovan", ["Monaco"] = "Monégasque", ["Mongolia"] = "Mongolian", ["Montenegro"] = "Montenegrin", ["Montserrat"] = "Montserratian", ["Morocco"] = "Moroccan", ["Mozambique"] = "Mozambican", ["Namibia"] = "Namibian", ["Nauru"] = "Nauruan", ["Nepal"] = "Nepalese", ["Netherlands"] = "Dutch", ["Netherlands Antilles"] = "Dutch Antillean", ["New Caledonia"] = "New Caledonian", ["New Zealand"] = "New Zealand", ["Nicaragua"] = "Nicaraguan", ["Niger"] = "Nigerien", ["Nigeria"] = "Nigerian", ["Niue"] = "Niuean", ["North America"] = "North American", ["Northern Ireland"] = "Northern Ireland", ["Northern Mariana Islands"] = "Northern Mariana Islands", ["North Macedonia"] = "Macedonian", ["Norway"] = "Norwegian", ["Oceania"] = "Oceanian", ["Oman"] = "Omani", ["Ottoman Empire"] = "Ottoman", ["Pakistan"] = "Pakistani", ["Palau"] = "Palauan", ["Palestine"] = "Palestinian", ["Panama"] = "Panamanian", ["Papua New Guinea"] = "Papua New Guinean", ["Paraguay"] = "Paraguayan", ["Peru"] = "Peruvian", ["Philippines"] = "Philippine", ["Pitcairn Islands"] = "Pitcairn Islands", ["Poland"] = "Polish", ["Portugal"] = "Portuguese", ["Puerto Rico"] = "Puerto Rican", ["Qatar"] = "Qatari", ["Rhodesia"] = "Rhodesian", ["Romania"] = "Romanian", ["Russia"] = "Russian", ["Rwanda"] = "Rwandan", ["Saba"] = "Saba", ["Sahrawi Arab Democratic Republic"] = "Sahrawi", ["Saint Barthélemy"] = "Barthélemois", ["Saint Kitts and Nevis"] = "Saint Kitts and Nevis", ["Saint Lucia"] = "Saint Lucian", ["Saint Vincent and the Grenadines"] = "Saint Vincent and the Grenadines", ["Samoa"] = "Samoan", ["San Marino"] = "Sammarinese", ["São Tomé and Príncipe"] = "São Tomé and Príncipe", ["Saudi Arabia"] = "Saudi Arabian", ["Senegal"] = "Senegalese", ["Serbia"] = "Serbian", ["Serbia and Montenegro"] = "Serbia and Montenegro", ["Seychelles"] = "Seychellois", ["Sierra Leone"] = "Sierra Leonean", ["Singapore"] = "Singaporean", ["Sint Eustatius"] = "Sint Eustatius", ["Sint Maarten"] = "Sint Maarten", ["Slovakia"] = "Slovak", ["Slovenia"] = "Slovenian", ["Solomon Islands"] = "Solomon Islands", ["Somalia"] = "Somali", ["Somaliland"] = "Somaliland", ["South Africa"] = "South African", ["South America"] = "South American", ["South Sudan"] = "South Sudanese", ["Soviet Union"] = "Soviet", ["Spain"] = "Spanish", ["Sri Lanka"] = "Sri Lankan", ["Sudan"] = "Sudanese", ["Suriname"] = "Surinamese", ["Sweden"] = "Swedish", ["Switzerland"] = "Swiss", ["Syria"] = "Syrian", ["Taiwan"] = "Taiwanese", ["Tajikistan"] = "Tajikistani", ["Tanzania"] = "Tanzanian", ["Thailand"] = "Thai", ["Togo"] = "Togolese", ["Tokelau"] = "Tokelauan", ["Tonga"] = "Tongan", ["Trinidad and Tobago"] = "Trinidad and Tobago", ["Tunisia"] = "Tunisian", ["Turkey"] = "Turkish", ["Turkmen Soviet Socialist Republic"] = "Turkmen Soviet Socialist Republic", ["Turkmenistan"] = "Turkmenistani", ["Turks and Caicos Islands"] = "Turks and Caicos Islands", ["Tuvalu"] = "Tuvaluan", ["Uganda"] = "Ugandan", ["Ukraine"] = "Ukrainian", ["United Arab Emirates"] = "Emirati", ["United Kingdom"] = "British", ["England"] = "English", ["Scotland"] = "Scottish", ["Wales"] = "Welsh", ["United States"] = "American", ["Uruguay"] = "Uruguayan", ["Uzbekistan"] = "Uzbekistani", ["Vanuatu"] = "Vanuatuan", ["Venezuela"] = "Venezuelan", ["Vietnam"] = "Vietnamese", ["British Virgin Islands"] = "British Virgin Islands", ["United States Virgin Islands"] = "United States Virgin Islands", ["Wallis and Futuna"] = "Wallis and Futuna", ["West Germany"] = "West German", ["Yemen"] = "Yemeni", ["Yugoslavia"] = "Yugoslav", ["Zambia"] = "Zambian", ["Zimbabwe"] = "Zimbabwean", } ft7iayvhi0y88pgxfkvzzdhj4xhsrqn 828 204998 844879 2026-08-23T08:46:32Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "return { ["Kiribati"] = "I-Kiribati", ["Martinique"] = "Martiniquais", ["Ottoman"] = "Ottoman Empire", ["Philippines"] = "Filipino", ["Yugoslavia"] = "Yugoslav" }" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844879 Scribunto text/plain return { ["Kiribati"] = "I-Kiribati", ["Martinique"] = "Martiniquais", ["Ottoman"] = "Ottoman Empire", ["Philippines"] = "Filipino", ["Yugoslavia"] = "Yugoslav" } 1877g3a8273duk42gixjabrsqi8yppk 828 204999 844880 2026-08-23T08:47:10Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "return { ["Czechoslovak"] = "Czechoslovakia", ["Democratic Republic of the Congo"] = "Democratic Republic of the Congo", ["Netherlands Antilles"] = "Netherlands Antilles", ["Nigeria"] = "Nigeria", ["Sabah"] = "", ["Serbia and Montenegro"] = "Serbia and Montenegro", }" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844880 Scribunto text/plain return { ["Czechoslovak"] = "Czechoslovakia", ["Democratic Republic of the Congo"] = "Democratic Republic of the Congo", ["Netherlands Antilles"] = "Netherlands Antilles", ["Nigeria"] = "Nigeria", ["Sabah"] = "", ["Serbia and Montenegro"] = "Serbia and Montenegro", } q1ijhm446tshttwz64vvm7c87al46s0 14 205000 844883 2026-08-23T08:55:26Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Filmyr}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844883 wikitext text/x-wiki {{Filmyr}} 3931yfykts72koqo4r6f7yfaj5y9hy6 6 205001 844886 2026-08-23T09:08:30Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844886 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 844887 844886 2026-08-23T09:08:48Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844887 wikitext text/x-wiki == Summary == == Fair use image data== {{Non-free image data |Description = Image depicting ''Bin Roye'' |Source = [[Hum TV]] |Portion = Whole image used to avoid misrepresentation. |Low_resolution = Image was selected in order to maintain the quality intended, without being unnecessarily high resolution. |other_information = Intellectual property owned by {{#if:Hum TV|Hum|Bin Roye}} }} == Fair use rationale == {{Non-free image rationale |Article = ਬਿਨ ਰੋਏ (ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ) |Purpose = Used for purposes of illustration in an educational article about the entity represented by the image.<br>The image is used as the primary means of visual identification of this article topic. |Replaceability = Protected by copyright, therefore a free use alternative won't exist. }} == Licensing == {{Non-free title-card|image has rationale=yes|Pakistani telenovela title card images}} 4plnk71m4nghxc6tokmobkykirhyma6 3 205002 844888 2026-08-23T09:10:47Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 844888 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Jashan Lamba}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:10, 23 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) ql63vytk64gmh55ihdcghu53p5ei3vq 0 205003 844893 2026-08-23T09:52:01Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "[[:en:Special:Redirect/revision/1353824249|Mangup]]" ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ 844893 wikitext text/x-wiki '''ਮੈਨਅੱਪ''' ({{Langx|ru|Мангуп}}; {{Langx|uk|Мангуп|Manhup}}; {{Langx|crh|Mangup}}) ਜਿਸਨੂੰ ''ਮੈਨਅੱਪ ਕਾਲੇ'' (ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ''ਕਾਲੇ'' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਿਲ੍ਹਾ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, [[ਕ੍ਰੀਮੀਆ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ [[ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ]] (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੈਰਸੋਨੇਸਸ) ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। == ਨਾਮ == ਕਿਪਚਕ ਨਾਮ '''ਮੈਨਅੱਪ''' ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ '''ਡੋਰੀ''', ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ '''ਡੋਰੋਸ''', '''ਡੋਰਾਸ''' ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ [[ਬੇਜ਼ਨਟਾਇਨ ਸਾਮਰਾਜ|ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨਾਂ]] ਦੁਆਰਾ '''ਥੀਓਡੋਰੋ''', ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਥੀਓਡੋਰੋ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਥੀਓਡੋਰਾਈਟਸ ਦਾ ਰੱਬ-ਰੱਖਿਅਤ ਕਿਲ੍ਹਾ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀਨੋਜ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਟੇਡੋਰੋ, ਟੋਡੋਰੋ, ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ ਅਤੇ ਟੋਡੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਥੀਓਡੋਰੋ ਨਾਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਆਈ-ਟੋਡੋਰ (ਸੇਂਟ ਥੀਓਡੋਰ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਨਅੱਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿਲਵੀਓ ਗਿਉਸੇਪ ਮਰਕਾਤੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ (ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ, ਟੋਡੋਰੀ) ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋ ਸੰਤਾਂ, ਥੀਓਡੋਰ ਟਿਰੋਨ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਲੇਟਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਸਿਲੀਵ (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ) ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੇਖ]] o5b70slj6h6d96l2x6gdtvukqqe3e1n 844894 844893 2026-08-23T09:57:01Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844894 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = ਮੈਨਅੱਪ | native_name = {{langx|crh|Mangup}} | settlement_type = ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ | image_skyline = Mangup Fortress2.jpg | imagesize = 250px | image_caption = ਮੈਨਅੱਪ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ | pushpin_map = Crimea | pushpin_relief = y | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਨਅੱਪ | coordinates = {{Coord|44|35|40|N|33|48|28|E|source:frwiki_region:UA|display=it}} | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = | subdivision_type1 = ਖੇਤਰ | subdivision_name1 = [[ਕ੍ਰੀਮੀਆ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_title = Established | established_date = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = | mapframe = yes | mapframe-wikidata = yes | mapframe-zoom = 16 | module = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Комплекс фортеці і печерного міста “Мангуп-Кале”}} (''ਮੈਨਅੱਪ-ਕਾਲੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੁਫਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ'') |designation1_type = ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ |designation1_number = 010087}} }} '''ਮੈਨਅੱਪ''' ({{Langx|ru|Мангуп}}; {{Langx|uk|Мангуп|Manhup}}; {{Langx|crh|Mangup}}) ਜਿਸਨੂੰ ''ਮੈਨਅੱਪ ਕਾਲੇ'' (ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ''ਕਾਲੇ'' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਿਲ੍ਹਾ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, [[ਕ੍ਰੀਮੀਆ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ [[ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ]] (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੈਰਸੋਨੇਸਸ) ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। == ਨਾਮ == ਕਿਪਚਕ ਨਾਮ '''ਮੈਨਅੱਪ''' ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ '''ਡੋਰੀ''', ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ '''ਡੋਰੋਸ''', '''ਡੋਰਾਸ''' ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ [[ਬੇਜ਼ਨਟਾਇਨ ਸਾਮਰਾਜ|ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨਾਂ]] ਦੁਆਰਾ '''ਥੀਓਡੋਰੋ''', ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਥੀਓਡੋਰੋ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਥੀਓਡੋਰਾਈਟਸ ਦਾ ਰੱਬ-ਰੱਖਿਅਤ ਕਿਲ੍ਹਾ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀਨੋਜ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਟੇਡੋਰੋ, ਟੋਡੋਰੋ, ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ ਅਤੇ ਟੋਡੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਥੀਓਡੋਰੋ ਨਾਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਆਈ-ਟੋਡੋਰ (ਸੇਂਟ ਥੀਓਡੋਰ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਨਅੱਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿਲਵੀਓ ਗਿਉਸੇਪ ਮਰਕਾਤੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ (ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ, ਟੋਡੋਰੀ) ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋ ਸੰਤਾਂ, ਥੀਓਡੋਰ ਟਿਰੋਨ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਲੇਟਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਸਿਲੀਵ (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ) ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category|Mangup}} *[http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml History of Mangup Kale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226043452/http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml |date=2008-12-26 }} *[http://archeologia.narod.ru/krim/krimman.htm History and Monuments of Mangup] *[https://web.archive.org/web/20110719075024/http://web.rgzm.de/218.html Archaeological Project in SW-Crimea] *[https://web.archive.org/web/20090811064925/http://mangup-kale.ru/ Site of Mangup-Kale] *[http://www.graal.org.ua/en/theodoro-principality Brief history of Theodoro Principality (Mangup)ENG] 9rhl3lx6ltquwb53uh5o1ingce0iusv 844915 844894 2026-08-23T11:08:26Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844915 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = ਮੈਨਅੱਪ | native_name = {{langx|crh|Mangup}} | settlement_type = ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ | image_skyline = Mangup Fortress2.jpg | imagesize = 250px | image_caption = ਮੈਨਅੱਪ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ | pushpin_map = Crimea | pushpin_relief = y | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ਕ੍ਰੀਮੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਨਅੱਪ | coordinates = {{Coord|44|35|40|N|33|48|28|E|source:frwiki_region:UA|display=it}} | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = | subdivision_type1 = ਖੇਤਰ | subdivision_name1 = [[ਕ੍ਰੀਮੀਆ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | established_title = Established | established_date = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = | mapframe = yes | mapframe-wikidata = yes | mapframe-zoom = 16 | module = {{Infobox historic site |embed = yes |designation1 = UKRAINE NATIONAL |designation1_offname = {{Lang|uk|Комплекс фортеці і печерного міста “Мангуп-Кале”}} (''ਮੈਨਅੱਪ-ਕਾਲੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੁਫਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ'') |designation1_type = ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ |designation1_number = 010087}} }} '''ਮੈਨਅੱਪ''' ({{Langx|ru|Мангуп}}; {{Langx|uk|Мангуп|Manhup}}; {{Langx|crh|Mangup}}) ਜਿਸਨੂੰ ''ਮੈਨਅੱਪ ਕਾਲੇ'' (ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ''ਕਾਲੇ'' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਕਿਲ੍ਹਾ") ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, [[ਕ੍ਰੀਮੀਆ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ [[ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ]] (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੈਰਸੋਨੇਸਸ) ਤੋਂ ਲਗਭਗ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। == ਨਾਮ == ਕਿਪਚਕ ਨਾਮ '''ਮੈਨਅੱਪ''' ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ '''ਡੋਰੀ''', ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ '''ਡੋਰੋਸ''', '''ਡੋਰਾਸ''' ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ [[ਬੇਜ਼ਨਟਾਇਨ ਸਾਮਰਾਜ|ਬਾਈਜ਼ੈਂਟਾਈਨਾਂ]] ਦੁਆਰਾ '''ਥੀਓਡੋਰੋ''', ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ 14ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ "ਥੀਓਡੋਰੋ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਥੀਓਡੋਰਾਈਟਸ ਦਾ ਰੱਬ-ਰੱਖਿਅਤ ਕਿਲ੍ਹਾ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੀਨੋਜ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਟੇਡੋਰੋ, ਟੋਡੋਰੋ, ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ ਅਤੇ ਟੋਡੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਸਥਾਨ ਦੇ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਥੀਓਡੋਰੋ ਨਾਮ ਅੱਜ ਤੱਕ ਆਈ-ਟੋਡੋਰ (ਸੇਂਟ ਥੀਓਡੋਰ) ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੈਨਅੱਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿਲਵੀਓ ਗਿਉਸੇਪ ਮਰਕਾਤੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਮ (ਥੀਓਡੋਰੀ, ਟੀਓਡੋਰੀ, ਥੋਡੋਰੀ, ਟੇਡੋਰੀ, ਟੋਡੋਰੀ) ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋ ਸੰਤਾਂ, ਥੀਓਡੋਰ ਟਿਰੋਨ ਅਤੇ ਥੀਓਡੋਰ ਸਟ੍ਰੈਟੇਲੇਟਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਵਾਸਿਲੀਵ (ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ) ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category|Mangup|ਮੈਨਅੱਪ}} *[http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml History of Mangup Kale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226043452/http://www.mangup.bigyalta.net/eng/mangup-history.shtml |date=2008-12-26 }} *[http://archeologia.narod.ru/krim/krimman.htm History and Monuments of Mangup] *[https://web.archive.org/web/20110719075024/http://web.rgzm.de/218.html Archaeological Project in SW-Crimea] *[https://web.archive.org/web/20090811064925/http://mangup-kale.ru/ Site of Mangup-Kale] *[http://www.graal.org.ua/en/theodoro-principality Brief history of Theodoro Principality (Mangup)ENG] ap6faf5lh8zpnrpayyggcdk4ma8oyx2 828 205004 844895 2026-08-23T09:58:20Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "return { name = 'ਕ੍ਰੀਮੀਆ', top = 46.3, bottom = 44.2, left = 32.4, right = 36.8, image = 'Crimea location map.svg', image1 = 'Relief map of Crimea (disputed status).jpg', image2 = 'Crimea AR regions 2020.png'}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844895 Scribunto text/plain return { name = 'ਕ੍ਰੀਮੀਆ', top = 46.3, bottom = 44.2, left = 32.4, right = 36.8, image = 'Crimea location map.svg', image1 = 'Relief map of Crimea (disputed status).jpg', image2 = 'Crimea AR regions 2020.png'} ey30bzq0ih2prdte20pynuvo2xr3zmv 828 205005 844896 2026-08-23T09:58:52Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "<!-- Place categories where indicated at the bottom of this page; interwikis at Wikidata --> {{Module:Location map/data/doc | see also = * [[Module:Location map/data/Sevastopol]] * [[Module:Location map/data/Russia]] * [[Module:Location map/data/Ukraine]] }}<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> [[Category:Russia location map modules|Crimea, Autonomous Republic]] Category:Ukra..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844896 wikitext text/x-wiki <!-- Place categories where indicated at the bottom of this page; interwikis at Wikidata --> {{Module:Location map/data/doc | see also = * [[Module:Location map/data/Sevastopol]] * [[Module:Location map/data/Russia]] * [[Module:Location map/data/Ukraine]] }}<includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> [[Category:Russia location map modules|Crimea, Autonomous Republic]] [[Category:Ukraine location map modules|Crimea, Autonomous Republic]] }}</includeonly> eczrccsjisq6pd5r2iedff5dk1cvs1y 828 205006 844906 2026-08-23T10:58:51Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "require('strict') local p = {} local sandbox-- = '/sandbox' -- COMMENT OUT this defintion on the live version local validate = function(args) local former = false if args.delisted=='yes' then former = true end local par if args and args[1] and args[1]~='' then par = args[1]:lower() if par:sub(1, 6)=='former' then former = true par = par:sub(7) -- strip off "former" from start end local list = mw.loadJsonData('Module:Designati..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844906 Scribunto text/plain require('strict') local p = {} local sandbox-- = '/sandbox' -- COMMENT OUT this defintion on the live version local validate = function(args) local former = false if args.delisted=='yes' then former = true end local par if args and args[1] and args[1]~='' then par = args[1]:lower() if par:sub(1, 6)=='former' then former = true par = par:sub(7) -- strip off "former" from start end local list = mw.loadJsonData('Module:Designation/list' .. (sandbox or '')) if list[par] then -- lookup not needed return list[par], former else -- attempt lookup local lookup = mw.loadJsonData('Module:Designation/lookup' .. (sandbox or '')) if lookup[par] then -- successful lookup par = lookup[par] return list[par], former else local category = mw.title.getCurrentTitle().namespace==0 and '[[Category:Articles using Template:Designation with invalid designation]]' or '' return 'Invalid designation' .. category end end else return 'No parameter' end end local get_data = function(frame) local getArgs = require('Module:Arguments').getArgs local args = getArgs(frame, {wrappers = { 'Template:Designation', 'Template:Designation/text', 'Template:Designation/colour', 'Template:Designation/colour2', 'Template:Designation/divbox', 'Template:Designation/abbreviation' }}) return validate(args) end local text = function(frame, data, former) local text = data.text if data.lang then text = frame:expandTemplate{title = 'lang', args = { code = data.lang, text = text }} end return text and ((former and 'Former ' or '') .. text) end p.text = function(frame) local data, former = get_data(frame) if type(data)=='string' then return data end return text(frame, data, former) end local colour = function(data, former, index) local color if former then color = 'DDDDDD' elseif data[index] then color = data[index] else color = 'A8EDEF' -- default colour end return color and ('#' .. color) end p.color = function(frame) local data, former = get_data(frame) if type(data)=='string' then return data end return mw.text.nowiki(colour(data, former, 'col')) end p.color2 = function(frame) local data, former = get_data(frame) if type(data)=='string' then return data end return mw.text.nowiki(colour(data, former, 'col2')) end p.abbr = function(frame) local data, former = get_data(frame) if type(data)=='string' then return data end return former and '???' or data.abbr or '???' end local box = function(data, color, text) local div = mw.html.create('div') :css('line-height', '1.5') :css('text-align', 'center') if type(data)=='string' then local invalid = mw.html.create('span') :css('color', 'red') :wikitext('Error: ' .. data) div:node(invalid) else div:css('border-style', 'solid') :css('border-width', '4px') :css('border-color', color) :wikitext(text) end return div end p.divbox = function(frame) local data, former = get_data(frame) local color = colour(data, former, 'col2') local text = text(frame, data, former) return tostring(box(data, color, text)) end p.doc_table = function(frame) local scope = frame.args and frame.args.scope local scopes = {} for s in mw.text.gsplit(scope, ",", true) do scopes[mw.text.trim(s:lower())] = true end local lookup = mw.loadJsonData('Module:Designation/lookup' .. (sandbox or '')) local rev_lookup = {} for alias, code in pairs(lookup) do if rev_lookup[code] then table.insert(rev_lookup[code], alias) else rev_lookup[code] = {alias} end end local list = mw.loadJsonData('Module:Designation/list' .. (sandbox or '')) local header = mw.html.create('tr') :tag('th'):wikitext('Code'):done() :tag('th'):wikitext('Designation'):done() :tag('th'):css('width', '250px'):wikitext('Bordered version'):done() :tag('th'):wikitext('Scope'):done() :tag('th'):wikitext('Aliases'):done() local tab = mw.html.create('table') :addClass('wikitable') :addClass('sortable') :node(header) for code, data in pairs(list) do if scopes[data.scope:lower()] then local des = mw.html.create('td') :css('text-align', 'center') :css('background', '#' .. (data.col or 'A8EDEF')) :wikitext(data.text) local border = mw.html.create('td') :node(box(data, '#'..(data.col2 or 'A8EDEF'), data.text)) local row = mw.html.create('tr') :tag('th'):wikitext(code):done() :node(des) :node(border) :tag('td'):css('text-align', 'center'):wikitext(data.scope):done() :tag('td'):wikitext(rev_lookup[code] and table.concat(rev_lookup[code], ', ')):done() tab:node(row) end end return tostring(tab) end local check_params = function(args, n) local desp = {root = args['designated_other' .. n]} local suffixes = {'name', 'color', 'textcolor', 'link', 'num_position', 'number', 'abbr'} for _, s in ipairs(suffixes) do desp[s] = args['designated_other' .. n .. '_' .. s] end local data = desp.root and validate{[1]=desp.root} return desp, data end p.header = function(frame) local desp, data = check_params(frame:getParent().args, frame.args[1]) local makediv = function(text, bgcolor, num, textcolor) local autolink = require('Module:Link if exists')._main local link = autolink{[1]=text} local span = mw.html.create('span') :css('color', textcolor) :wikitext(link) local div = mw.html.create('div') :css('width', '100%') :css('text-align', 'center') :css('line-height', '1.5') :css('color', 'var(--color-base)') :css('background', bgcolor) :node(span) :wikitext(num) return tostring(div) end local num = '' local position = desp.num_position and desp.num_position:lower() if desp.number and desp.number~='' and (position=='both' or position=='top') then local abbr = frame:expandTemplate{title = 'abbr', args = {[1]='No.', [2]='Number'}} num = '&nbsp;' .. abbr .. '&nbsp;' .. desp.number end if data and type(data)=='table' then return makediv(data.text, '#' .. (data.col or 'A8EDEF'), num) elseif desp.name then return makediv(desp.name, desp.color or 'FFFFFF', num, desp.textcolor) end end p.label = function(frame) local desp, data = check_params(frame:getParent().args, frame.args[1]) local abbr = (data and data.abbr) or desp.abbr or '???' local category = abbr=='???' and mw.title.getCurrentTitle().namespace==0 and '[[Category:Articles using Template:Designation with undefined abbreviation]]' or '' return frame.args[2] .. ' ' .. abbr .. category end p.number = function(frame) local desp, data = check_params(frame:getParent().args, frame.args[1]) local out = '' local position = desp.num_position and desp.num_position:lower() if position~='top' then local noabbr = frame:expandTemplate{title = 'abbr', args = {[1]='No.', [2]='Number'}} local abbr = data and data.abbr or desp.abbr or '???' local category = abbr=='???' and mw.title.getCurrentTitle().namespace==0 and '[[Category:Articles using Template:Designation with undefined abbreviation]]' or '' out = abbr .. '&nbsp;' .. noabbr .. category end return out end return p q2q1vuo6if0moemom2sifd1yfq169dy 828 205007 844907 2026-08-23T11:00:40Z Kuldeepburjbhalaike 18176 "{{Module rating|beta}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> This module has been developed to implement [[Template:Designation]] and all its sub-templates. Data is held in two subpages in JSON format: * [[Module:Designation/list]] - list of designations with text/link, abbreviation and colours * [[Module:Designation/lookup]] - list of recognised aliases for each designation == Usage == * <..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 844907 wikitext text/x-wiki {{Module rating|beta}} <!-- Add categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> This module has been developed to implement [[Template:Designation]] and all its sub-templates. Data is held in two subpages in JSON format: * [[Module:Designation/list]] - list of designations with text/link, abbreviation and colours * [[Module:Designation/lookup]] - list of recognised aliases for each designation == Usage == * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''text''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/text]] * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''color''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/colour]] * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''color2''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/colour2]] * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''abbr''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/abbreviation]] * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''divbox''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/divbox]] * <code><nowiki>{{</nowiki>#invoke:Designation|''doc_table''<nowiki>}}</nowiki></code> implements [[Template:Designation/Supported designations]] === Additional functions === The ''header'', ''number'' and ''label'' functions have been written for the convenience of [[Template:Infobox NRHP]]. == Tracking categories== * [[:Category:Articles using Template:Designation with undefined abbreviation]] * [[:Category:Articles using Template:Designation with invalid designation]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- Categories below this line; interwikis at Wikidata --> }}</includeonly> <noinclude> [[Category:Module documentation pages]] </noinclude> 41b5y4me3di17ch6wbxz15n04bsz1mr 828 205008 844908 2026-08-23T11:02:10Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨਮੂਨੇ "JSON" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਰਕਾ [[ਮੌਡਿਊਲ:Designation/list]] ਬਣਾਇਆ ਏ। 844908 json application/json {} mbqvfsr1gawa9eid5wppvmaes442iwf 844909 844908 2026-08-23T11:02:55Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844909 json application/json { "whs": { "text": "[[World Heritage Site|UNESCO World Heritage Site]]", "abbr": "WHS", "col": "FFE978", "col2": "0177D3", "scope": "Global" }, "iucnia": { "text": "[[IUCN]] Category Ia ([[Nature reserve|Strict Nature Reserve]])", "abbr": "IUCN Ia", "col": "E7BFAD", "col2": "E7AF97", "scope": "Global" }, "iucnib": { "text": "[[IUCN]] Category Ib ([[Wilderness Area]])", "abbr": "IUCN Ib", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Global" }, "iucnii": { "text": "[[IUCN]] Category II ([[National Park]])", "abbr": "IUCN II", "col": "CDE5B2", "col2": "CDE5B2", "scope": "Global" }, "iucniii": { "text": "[[IUCN]] Category III ([[Natural Monument]])", "abbr": "IUCN III", "col": "BFFFBF", "col2": "BFFFBF", "scope": "Global" }, "iucniv": { "text": "[[IUCN]] Category IV (Habitat/Species Management Area)", "abbr": "IUCN IV", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Global" }, "iucnv": { "text": "[[IUCN]] Category V (Protected Landscape/Seascape)", "abbr": "IUCN V", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "Global" }, "iucnvi": { "text": "[[IUCN]] Category VI (Managed Resource Protected Area)", "abbr": "IUCN VI", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Global" }, "ramsar": { "text": "[[Ramsar Convention|Ramsar Wetland]]", "col": "8DE3D2", "col2": "8DE3D2", "scope": "Global" }, "hcel": { "text": "[[List of Historic Civil Engineering Landmarks|Historic Civil Engineering Landmark]]", "col2": "AAAAAA", "scope": "Global" }, "hmel": { "text": "[[List of Historic Mechanical Engineering Landmarks|Historic Mechanical Engineering Landmark]]", "col2": "AAAAAA", "scope": "Global" }, "kons": { "text": "[[Commission to Preserve National Monuments of Bosnia and Herzegovina|KONS of Bosnia and Herzegovina]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CCAA02", "scope": "Bosnia and Herzegovina" }, "cmoa": { "text": "[[Cultural Monument of Albania]]", "abbr": "CMOA", "col": "B2E5CD", "col2": "CC3333", "scope": "Albania" }, "ncha": { "text": "[[National Cultural Heritage of Antigua and Barbuda]]", "col": "0072C6", "col2": "0072C6", "scope": "Antigua and Barbuda" }, "hsab": { "text": "[[Historical Site of Antigua and Barbuda]]", "col": "0072C6", "col2": "0072C6", "scope": "Antigua and Barbuda" }, "nhma": { "text": "[[National Historic Monument of Argentina]]", "abbr": "NHMA", "col": "A5CADA", "col2": "75AADB", "scope": "Argentina" }, "anhl": { "text": "[[Australian National Heritage List]]", "col": "CDE5B2", "col2": "CDE5B2", "scope": "Australia" }, "cwlthl": { "text": "[[Commonwealth Heritage List]]", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "Australia" }, "rne": { "text": "[[Register of the National Estate]]", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Australia" }, "nhhb": { "text": "[[National Historic Heritage of Brazil]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00A859", "scope": "Brazil" }, "nhsc": { "text": "[[National Historic Sites of Canada|National Historic Site of Canada]]", "abbr": "NHSC", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Canada" }, "hrsc": { "text": "[[Heritage Railway Stations Protection Act|Heritage Railway Station (Canada)]]", "col2": "FF3333", "scope": "Canada" }, "mchs": { "text": "[[Major cultural heritage sites under national-level protection]]", "col2": "CD071E", "scope": "China" }, "pnvc": { "text": "[[Register of Protected Natural Values of Croatia|Protected Natural Value of Croatia]]", "abbr": "PNVC", "col": "FFE978", "col2": "00247D", "scope": "Croatia" }, "cgoc": { "text": "[[Register of Cultural Goods of Croatia|Cultural Good of Croatia]]", "abbr": "CGOC", "col": "DACAA5", "col2": "CC3333", "scope": "Croatia" }, "ncmcr": { "text": "[[National Cultural Monument of the Czech Republic]]", "col": "A8BDEC", "col2": "D7141A", "scope": "Czech Republic" }, "nrhpg": { "text": "[[National Register of Historic Parks and Gardens]]", "abbr": "NRHPG", "col": "A5CADA", "col2": "1E8C00", "scope": "England" }, "mh": { "text": "[[Monument historique]]", "lang": "fr", "abbr": "MH", "col": "A8BDEC", "col2": "0055A4", "scope": "France" }, "chmg": { "text": "[[List of Cultural Heritage Monuments of Georgia|Cultural Heritage Monument of Georgia]]", "col": "A5CADA", "col2": "FF0000", "scope": "Georgia (country)" }, "icmns": { "text": "[[Immovable Cultural Monuments of National Significance|Immovable Cultural Monument of National Significance of Georgia]]", "col": "A5CADA", "col2": "FF0000", "scope": "Georgia (country)" }, "mani": { "text": "[[Monuments of National Importance (India)|Monument of National Importance]]", "col": "F4C430", "col2": "FF7722", "scope": "India" }, "inhl": { "text": "[[Iran National Heritage List]]", "col": "C3B091", "col2": "C3B091", "scope": "Iran" }, "inmon": { "text": "[[National monument (Ireland)|National monument of Ireland]]", "abbr": "INMON", "col": "BFFFBF", "col2": "FF7900", "scope": "Ireland" }, "ntoj": { "text": "[[National Treasures of Japan|National Treasure of Japan]]", "abbr": "NTOJ", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Japan" }, "chile": { "text": "[[National Monuments of Chile|National Monument of Chile]]", "col": "B2E5CD", "col2": "FF0000", "scope": "Chile" }, "cmll": { "text": "[[Cultural Monuments of Lithuania]]", "col": "001A94", "col2": "001A94", "scope": "Lithuania" }, "rijks": { "text": "[[Rijksmonument]]", "lang": "nl", "abbr": "RIJKS", "col": "A5CADA", "col2": "FF7900", "scope": "Netherlands" }, "hpti": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Category 1]]", "abbr": "NZHPT I", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "hptii": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Category 2]]", "abbr": "NZHPT II", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtapu": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tapu]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtapua": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tapu area]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtupuna": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tūpuna]]", "col": "CDE5B2", "scope": "New Zealand" }, "nzha": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Historic Area]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nihg": { "text": "[[Register of Parks, Gardens and Demesnes of Special Historic Interest]]", "col": "DACAA5", "col2": "1E8C00", "scope": "Northern Ireland" }, "dhaka": { "text": "[[List of Old Dhaka Heritage Sites]]", "col": "BFFFBF", "col2": "803355", "scope": "Bangladesh" }, "pnct": { "text": "[[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Cultural Treasures]]", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Philippines" }, "pnhl": { "text": "National Historical Landmarks", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "Philippines" }, "hmp": { "text": "[[Historic Monument (Poland)|Historic Monument of Poland]]", "col": "969488", "col2": "78776D", "scope": "Poland" }, "ippar": { "text": "[[Monuments of Portugal|Portuguese National Monument]]", "abbr": "IPPAR", "col": "FFE978", "col2": "006600", "scope": "Portugal" }, "romania": { "text": "[[Monument istoric]]", "lang": "ro", "col": "BFFFBF", "col2": "800000", "scope": "Romania" }, "cpgi": { "text": "[[Cultural Heritage of Serbia]]", "abbr": "CPGI", "col": "B2E5CD", "col2": "0000FF", "scope": "Serbia" }, "nms": { "text": "[[National monuments of Singapore|National monument of Singapore]]", "abbr": "NMS", "col": "FFE978", "col2": "0000FF", "scope": "Singapore" }, "hssk": { "text": "[[Historic Sites of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "ntsk": { "text": "[[National Treasure (South Korea)]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "nfchsk": { "text": "[[National Folklore Cultural Heritage (South Korea)|National Folklore Cultural Heritage of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "sssk": { "text": "[[Scenic Sites (South Korea)|Scenic Sites of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "sfh": { "text": "[[Seoul Future Heritage]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "Seoul" }, "tsk": { "text": "[[Treasure (South Korean designation)|Treasures of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "gdls": { "text": "[[Inventory of Gardens and Designed Landscapes in Scotland]]", "abbr": "GDLS", "col": "CDE5B2", "col2": "1E8C00", "scope": "Scotland" }, "bdic": { "text": "[[Bien de Interés Cultural|Spanish Cultural Heritage]]", "abbr": "BDIC", "col": "FFE978", "col2": "ACE1AF", "scope": "Spain" }, "sac": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Area of Conservation|SAC]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "spa": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Protection Area|SPA]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "sacspa": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Area of Conservation|SAC]]/[[Special Protection Area|SPA]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "scpnc": { "text": "[[Swiss Inventory of Cultural Property of National and Regional Significance|Swiss Cultural Property of National Significance]]", "abbr": "CPNS", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Switzerland" }, "listed": { "text": "[[Listed Building]]", "abbr": "LISTED", "col": "F0DC82", "col2": "F0DC82", "scope": "United Kingdom" }, "sca": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category A", "abbr": "LIST A", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Scotland" }, "nia": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade A", "abbr": "LIST A", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Northern Ireland" }, "ewi": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade I", "abbr": "LIST I", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "England and Wales" }, "scb": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category B", "abbr": "LIST B", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Scotland" }, "nib+": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B+", "abbr": "LIST B+", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Northern Ireland" }, "ewii": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade II", "abbr": "LIST II", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "England and Wales" }, "scc": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category C(S)", "abbr": "LIST C", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Scotland" }, "nhst": { "text": "[[National Historic Sites of Tanzania]]", "col": "CDE5B2", "col2": "DACAA5", "scope": "Tanzania" }, "nib1": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B1", "abbr": "LIST B1", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Northern Ireland" }, "ewii*": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade II*", "abbr": "LIST II*", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "England and Wales" }, "nib2": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B2", "abbr": "LIST B2", "col": "DACAA5", "col2": "BDB76B", "scope": "Northern Ireland" }, "sm": { "text": "[[Scheduled monument]]", "abbr": "SM", "col": "A5CADA", "col2": "00247D", "scope": "United Kingdom" }, "nhleb": { "text": "[[Registered Battlefields (UK)|Registered battlefield]]", "col": "A5CADA", "col2": "00247D", "scope": "United Kingdom" }, "nrpg": { "text": "[[National Register of Historic Parks and Gardens]]", "abbr": "NRHPG", "col": "A5CADA", "col2": "A8EDEF", "scope": "United Kingdom" }, "nhlew": { "text": "[[UK Protected Wreck]]", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "United Kingdom" }, "ukca": { "text": "[[Conservation Area (United Kingdom)|UK Conservation Area]]", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "United Kingdom" }, "llb": { "text": "[[Local heritage list|Locally Listed Building]]", "col": "FFE153", "col2": "FFE153", "scope": "United Kingdom" }, "nhle": { "text": "[[National Heritage List for England]]", "scope": "England" }, "nrhp": { "text": "[[National Register of Historic Places|U.S. National Register of Historic Places]]", "abbr": "NRHP", "scope": "United States" }, "hd": { "text": "[[Historic districts in the United States|U.S. Historic district]]", "abbr": "HD", "col": "E6E6FA", "col2": "E6E6FA", "scope": "United States" }, "cp": { "text": "[[Historic districts in the United States|U.S. Historic district]] – [[Contributing property]]", "abbr": "CP", "col": "CCFFCC", "col2": "CCFFCC", "scope": "United States" }, "nhldcp": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark District]] – [[Contributing property]]", "abbr": "NHLDCP", "col": "CCFFCC", "col2": "CCFFCC", "scope": "United States" }, "nb": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefields|U.S. National Battlefield]]", "abbr": "NB", "col2": "FFE6B0", "scope": "United States" }, "nbp": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefield parks|U.S. National Battlefield Park]]", "abbr": "NBP", "col2": "E6E6AA", "scope": "United States" }, "nbs": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefield site|U.S. National Battlefield Site]]", "abbr": "NBS", "col2": "FFE8E8", "scope": "United States" }, "nhl": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark]]", "abbr": "NHL", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "United States" }, "nhld": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark District]]", "abbr": "NHLD", "col": "00CED1", "col2": "00CED1", "scope": "United States" }, "nhp": { "text": "[[National Historic Sites (United States)#National Historical Parks|U.S. National Historical Park]]", "abbr": "NHP", "col2": "CCCCFF", "scope": "United States" }, "usnha": { "text": "[[National Heritage Area]]", "scope": "United States" }, "nhr": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National reserves|U.S. National Historic Reserve]]", "abbr": "NHR", "col2": "E9967A", "scope": "United States" }, "nhs": { "text": "[[National Historic Sites (United States)|U.S. National Historic Site]]", "abbr": "NHS", "col2": "5F9EA0", "scope": "United States" }, "nmem": { "text": "[[List of National Memorials of the United States|U.S. National Memorial]]", "abbr": "NMEM", "col2": "CCCCCC", "scope": "United States" }, "nmon": { "text": "[[National monument (United States)|U.S. National Monument]]", "abbr": "NMON", "col2": "FFEFD5", "scope": "United States" }, "nmp": { "text": "[[National Military Park|U.S. National Military Park]]", "abbr": "NMP", "col2": "EED8D2", "scope": "United States" }, "nnl": { "text": "[[National Natural Landmark|U.S. National Natural Landmark]]", "col2": "ACE1AF", "scope": "United States" }, "nwsrs": { "text": "[[National Wild and Scenic Rivers System]]", "col": "90B8F1", "col2": "90B8F1", "scope": "United States" }, "nwsr": { "text": "[[National Wild and Scenic Rivers System|National Wild and Scenic River]]", "col": "90B8F1", "col2": "90B8F1", "scope": "United States" }, "his": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#International historic site|International Historic Site]]", "scope": "United States" }, "whp": { "text": "[[Cadw/ICOMOS Register of Parks and Gardens of Special Historic Interest in Wales]]", "scope": "Wales" }, "nmz": { "text": "[[Monuments and Historic Sites of Zambia|National Monument of Zambia]]", "abbr": "NMZ", "scope": "Zambia" }, "twn": { "text": "[[List of national monuments of Taiwan|National monument of Taiwan]]", "col": "FFC7C7", "col2": "B00000", "scope": "Taiwan" }, "imnsu": { "text": "[[State Register of Immovable Monuments of Ukraine|Immovable Monument of National Significance of Ukraine]]", "col": "F0DC45", "col2": "F0DC45", "scope": "Ukraine" }, "imlsu": { "text": "[[State Register of Immovable Monuments of Ukraine|Immovable Monument of Local Significance of Ukraine]]", "col": "F0DC45", "col2": "F0DC45", "scope": "Ukraine" }, "apmsl": { "text": "[[Archaeological Protected Monuments in Sri Lanka|Archaeological Protected Monument of Sri Lanka]]", "scope": "Sri Lanka" }, "ahra": { "text": "[[Provincial historic sites of Alberta|Alberta Historic Resources Act]]", "col2": "2B60DE", "scope": "Alberta" }, "nbhca": { "text": "[[Heritage Conservation Act (New Brunswick)|New Brunswick Heritage Conservation Act]]", "col2": "FBB917", "scope": "New Brunswick" }, "nshpa": { "text": "[[Heritage Property Act (Nova Scotia)|Nova Scotia Heritage Property Act]]", "col2": "2B60DE", "scope": "Nova Scotia" }, "oha": { "text": "[[Ontario Heritage Act]]", "abbr": "OHA", "col": "90EE90", "col2": "347C2C", "scope": "Ontario" }, "pwihp": { "text": "[[Heritage Places Protection Act|Prince Edward Island Heritage Place]]", "scope": "Prince Edward Island" }, "rpcq": { "text": "[[Répertoire du patrimoine culturel du Québec|Patrimoine culturel du Québec]]", "lang": "fr", "abbr": "RPCQ", "col": "A8BDEC", "col2": "0033CC", "scope": "Québec" }, "shpa": { "text": "[[Heritage Property Act (Saskatchewan)|Saskatchewan Heritage Property Act]]", "col2": "339900", "scope": "Saskatchewan" }, "hkdm": { "text": "[[Declared monuments of Hong Kong|Declared Monument of Hong Kong]]", "abbr": "HKDM", "col2": "FF0000", "scope": "Hong Kong" }, "gbhk": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]]", "abbr": "GBHK", "col": "F0DC82", "col2": "F0DC82", "scope": "Hong Kong" }, "gbhki": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade I historic buildings in Hong Kong|Grade I]]", "abbr": "GBHK I", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Hong Kong" }, "gbhkii": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade II historic buildings in Hong Kong|Grade II]]", "abbr": "GBHK II", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Hong Kong" }, "gbhkiii": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade III historic buildings in Hong Kong|Grade III]]", "abbr": "GBHK III", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Hong Kong" }, "bch": { "text": "[[Basque Cultural Heritage]]", "col": "67D68A", "col2": "67D68A", "scope": "Basque" }, "arlh": { "text": "[[Alabama Register of Landmarks and Heritage]]", "col": "CDE5B2", "col2": "83A06B", "scope": "Alabama", "abbr": "ARLH" }, "ahrs": { "text": "[[Alaska Heritage Resources Survey]]", "scope": "Alaska" }, "chisl": { "text": "[[California Historical Landmark]]", "abbr": "CHISL", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "California" }, "csrhp": { "text": "[[Colorado State Register of Historic Properties]]", "abbr": "CSRHP", "col": "AECF6B", "col2": "AECF6B", "scope": "Colorado" }, "dcihs": { "text": "[[District of Columbia Inventory of Historic Sites|D.C. Inventory of Historic Sites]]", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "District of Columbia" }, "fuap": { "text": "[[Florida Underwater Archaeological Preserve]]", "col": "FFC0CB", "scope": "Florida" }, "ushi": { "text": "[[Hawaiʻi Register of Historic Places]]", "col": "FAEA39", "col2": "001B69", "scope": "Hawaii" }, "ishs": { "text": "[[Illinois Historic Preservation Division|Illinois State Historic Site]]", "abbr": "ISHS", "col": "6495ED", "col2": "6495ED", "scope": "Illinois" }, "irhss": { "text": "[[Indiana Register of Historic Sites and Structures|Indiana Register of Historic Sites]]", "abbr": "IRHSS", "col": "DEB887", "col2": "DEB887", "scope": "Indiana" }, "mshs": { "text": "[[Michigan State Historic Preservation Office|Michigan State Historic Site]]", "abbr": "MSHS", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Michigan" }, "usms": { "text": "[[Mississippi Landmark]]", "abbr": "USMS", "col": "A8BDEC", "col2": "B3A1D7", "scope": "Mississippi" }, "nhsrhp": { "text": "[[New Hampshire State Register of Historic Places|NH State Register of Historic Places]]", "abbr": "NHSRHP", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "New Hampshire" }, "njrhp": { "text": "[[New Jersey Register of Historic Places]]", "abbr": "NJRHP", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "New Jersey" }, "nmsr": { "text": "[[New Mexico State Register of Cultural Properties|NM State Register of Cultural Properties]]", "abbr": "NMSRCP", "col": "FAF284", "col2": "FAF284", "scope": "New Mexico" }, "usny": { "text": "[[New York State Register of Historic Places]]", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "New York", "abbr": "NYSRHP" }, "usnv": { "text": "[[Nevada Historical Marker]]", "abbr": "USNV", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "Nevada" }, "phm": { "text": "[[List of Pennsylvania state historical markers|Pennsylvania Historical Marker]]", "col": "FFC94B", "col2": "000080", "scope": "Pennsylvania" }, "prrhsz": { "text": "[[Puerto Rico Register of Historic Sites and Zones]]", "col": "FA7070", "scope": "Puerto Rico" }, "rthl": { "text": "[[Recorded Texas Historic Landmark]]", "abbr": "RTHL", "col": "DACAA5", "col2": "D6BC98", "scope": "Texas" }, "tsal": { "text": "[[Texas State Antiquities Landmark]]", "abbr": "TSAL", "col": "DACAA5", "col2": "D6BC98", "scope": "Texas" }, "tshs": { "text": "[[List of Texas state historic sites|Texas State Historic Site]]", "col2": "CDE5B2", "scope": "Texas" }, "vlr": { "text": "[[Virginia Landmarks Register]]", "abbr": "VLR", "col": "C1D1AE", "col2": "C1D1AE", "scope": "Virginia" }, "qhr": { "text": "[[Queensland Heritage Register]]", "col": "FBB917", "col2": "FBB917", "scope": "Queensland" }, "nswhr": { "text": "[[New South Wales State Heritage Register|New South Wales Heritage Register]]", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "New South Wales" }, "nswhd": { "text": "[[New South Wales Heritage Database]]\u003Cbr /\u003E(Local Government Register)", "col": "FFFFFF", "col2": "A8BDEC", "scope": "New South Wales" }, "nthr": { "text": "[[Northern Territory Heritage Register]]", "col": "FFC0CB", "scope": "Northern Territory" }, "sahr": { "text": "[[South Australian Heritage Register]]", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "South Australia" }, "thr": { "text": "[[Tasmanian Heritage Register]]", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Tasmania" }, "vhr": { "text": "[[Victorian Heritage Register]]", "col": "BFFFBF", "col2": "AAAAAA", "scope": "Victoria" }, "wasrhp": { "text": "[[State Register of Heritage Places|Western Australia Heritage Register]]", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Western Australia" }, "albhl": { "text": "[[List of historic landmarks in Albuquerque|Albuquerque Historic Landmark]]", "abbr": "ALBHL", "col": "FF99FF", "col2": "FF99FF", "scope": "Albuquerque" }, "ahsd": { "text": "[[List of historic buildings and districts designated by the City of Atlanta|Atlanta Historic Site or District]]", "col": "AACCFF", "scope": "Atlanta" }, "bcl": { "text": "[[Baltimore City Landmarks|Baltimore City Landmark]]", "col": "ECAF18", "col2": "ECAF18", "scope": "Baltimore" }, "berkl": { "text": "[[List of Berkeley Landmarks|Berkeley Landmark]]", "abbr": "BERKL", "col": "FFE4B5", "col2": "FFE4B5", "scope": "Berkeley" }, "bhr": { "text": "[[Brisbane Heritage Register]]", "col": "BFFFBF", "col2": "BFFFBF", "scope": "Brisbane" }, "chicl": { "text": "[[Chicago Landmark]]", "abbr": "CHICL", "col": "AACCFF", "col2": "AACCFF", "scope": "Chicago" }, "clhl": { "text": "[[List of Cincinnati Local Historic Landmarks|Cincinnati Local Historic Landmark]]", "col": "F5ABB6", "col2": "C4122C", "scope": "Cincinnati" }, "crhp": { "text": "[[Columbus Register of Historic Properties]]", "col": "78a2f5", "col2": "2C4891", "scope": "Columbus" }, "dlmk": { "text": "[[List of Dallas Landmarks|Dallas Landmark]]", "abbr": "DLMK", "col": "F5DEB3", "col2": "F5DEB3", "scope": "Dallas" }, "drhp": { "text": "[[Davenport Register of Historic Properties]]", "abbr": "DRHP", "col": "EEE8AA", "col2": "EEE8AA", "scope": "Davenport" }, "denvl": { "text": "[[Denver Landmarks]]", "col": "A0BEF8", "col2": "2C4891", "scope": "Denver" }, "lbhl": { "text": "[[List of City of Long Beach historic landmarks|Long Beach Historic Landmark]]", "abbr": "LBHL", "col": "FFD4E1", "col2": "FFD4E1", "scope": "Long Beach" }, "lahcm": { "text": "[[Los Angeles Historic-Cultural Monument]]", "abbr": "LAHCM", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "Los Angeles" }, "mplsl": { "text": "[[Minneapolis Landmark]]", "abbr": "MPLSL", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Minneapolis Landmark" }, "nycl": { "text": "[[New York City Landmarks Preservation Commission|New York City Landmark]]", "abbr": "NYCL", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "New York City" }, "odl": { "text": "[[List of Oakland Designated Landmarks|Oakland Designated Landmark]]", "abbr": "ODL", "col": "F5DC0F", "scope": "Oakland" }, "omal": { "text": "[[List of Omaha landmarks|Omaha Landmark]]", "abbr": "OMAL", "col": "EEE8AA", "scope": "Omaha" }, "obl": { "text": "[[Oyster Bay Landmark]]", "abbr": "OBL", "col": "D0F0C0", "col2": "D0F0C0", "scope": "Oyster Bay" }, "prhp": { "text": "[[Philadelphia Register of Historic Places]]", "abbr": "PRHP", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Philadelphia" }, "phl": { "text": "[[List of Pittsburgh Landmarks|Pittsburgh Landmark]]", "abbr": "PHLF", "col": "FFD700", "col2": "FFD700", "scope": "Pittsburgh" }, "phlf": { "text": "[[List of Pittsburgh History and Landmarks Foundation Historic Landmarks|Pittsburgh Landmark – PHLF]]", "abbr": "PHLF", "col": "old", "col2": "FFD700", "scope": "Pittsburgh" }, "cphd": { "text": "[[List of City of Pittsburgh historic designations|Pittsburgh Historic Designation]]", "col": "FFF89F", "col2": "000000", "scope": "Pittsburgh" }, "rivl": { "text": "[[List of landmarks in Riverside, California|Riverside Landmark]]", "abbr": "RIVL", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "Riverside" }, "sdhl": { "text": "[[List of San Diego Historic Landmarks|San Diego Historic Landmark]]", "abbr": "SDHL", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "San Diego" }, "sfdl": { "text": "[[List of San Francisco Designated Landmarks|San Francisco Designated Landmark]]", "abbr": "SFDL", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "San Francisco" }, "smhl": { "text": "[[List of City of Santa Monica Designated Historic Landmarks|Santa Monica Historic Landmark]]", "abbr": "SMHL", "col": "D8AFE2", "col2": "DDA0DD", "scope": "Santa Monica" }, "seatl": { "text": "[[List of Seattle landmarks|Seattle Landmark]]", "abbr": "SEATL", "col": "D8DBDF", "col2": "D8DBDF", "scope": "Seattle" }, "sll": { "text": "[[Landmarks of St. Louis, Missouri|St. Louis Landmark]]", "abbr": "SLL", "col": "BFFFBF", "col2": "AAAAAA", "scope": "St. Louis" }, "ycl": { "text": "[[Yangon City Heritage List|Yangon City Landmark]]", "abbr": "YCL", "col2": "2E8B57", "scope": "Yangon" }, "chp": { "text": "[[Cultural Heritage of Peru]]", "col": "FFE978", "col2": "CC3333", "scope": "Peru" }, "ngmi": { "text": "[[National Geological Monuments of India]]", "col": "FFB300", "col2": "FFB300", "scope": "India" } } lue1x0070hj2k7to88jiawy7mu4e1uv 844916 844909 2026-08-23T11:19:34Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844916 json application/json { "whs": { "text": "[[ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ|ਯੂਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ]]", "abbr": "WHS", "col": "FFE978", "col2": "0177D3", "scope": "Global" }, "iucnia": { "text": "[[IUCN]] Category Ia ([[Nature reserve|Strict Nature Reserve]])", "abbr": "IUCN Ia", "col": "E7BFAD", "col2": "E7AF97", "scope": "Global" }, "iucnib": { "text": "[[IUCN]] Category Ib ([[Wilderness Area]])", "abbr": "IUCN Ib", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Global" }, "iucnii": { "text": "[[IUCN]] Category II ([[National Park]])", "abbr": "IUCN II", "col": "CDE5B2", "col2": "CDE5B2", "scope": "Global" }, "iucniii": { "text": "[[IUCN]] Category III ([[Natural Monument]])", "abbr": "IUCN III", "col": "BFFFBF", "col2": "BFFFBF", "scope": "Global" }, "iucniv": { "text": "[[IUCN]] Category IV (Habitat/Species Management Area)", "abbr": "IUCN IV", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Global" }, "iucnv": { "text": "[[IUCN]] Category V (Protected Landscape/Seascape)", "abbr": "IUCN V", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "Global" }, "iucnvi": { "text": "[[IUCN]] Category VI (Managed Resource Protected Area)", "abbr": "IUCN VI", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Global" }, "ramsar": { "text": "[[Ramsar Convention|Ramsar Wetland]]", "col": "8DE3D2", "col2": "8DE3D2", "scope": "Global" }, "hcel": { "text": "[[List of Historic Civil Engineering Landmarks|Historic Civil Engineering Landmark]]", "col2": "AAAAAA", "scope": "Global" }, "hmel": { "text": "[[List of Historic Mechanical Engineering Landmarks|Historic Mechanical Engineering Landmark]]", "col2": "AAAAAA", "scope": "Global" }, "kons": { "text": "[[Commission to Preserve National Monuments of Bosnia and Herzegovina|KONS of Bosnia and Herzegovina]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CCAA02", "scope": "Bosnia and Herzegovina" }, "cmoa": { "text": "[[Cultural Monument of Albania]]", "abbr": "CMOA", "col": "B2E5CD", "col2": "CC3333", "scope": "Albania" }, "ncha": { "text": "[[National Cultural Heritage of Antigua and Barbuda]]", "col": "0072C6", "col2": "0072C6", "scope": "Antigua and Barbuda" }, "hsab": { "text": "[[Historical Site of Antigua and Barbuda]]", "col": "0072C6", "col2": "0072C6", "scope": "Antigua and Barbuda" }, "nhma": { "text": "[[National Historic Monument of Argentina]]", "abbr": "NHMA", "col": "A5CADA", "col2": "75AADB", "scope": "Argentina" }, "anhl": { "text": "[[Australian National Heritage List]]", "col": "CDE5B2", "col2": "CDE5B2", "scope": "Australia" }, "cwlthl": { "text": "[[Commonwealth Heritage List]]", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "Australia" }, "rne": { "text": "[[Register of the National Estate]]", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Australia" }, "nhhb": { "text": "[[National Historic Heritage of Brazil]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00A859", "scope": "Brazil" }, "nhsc": { "text": "[[National Historic Sites of Canada|National Historic Site of Canada]]", "abbr": "NHSC", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Canada" }, "hrsc": { "text": "[[Heritage Railway Stations Protection Act|Heritage Railway Station (Canada)]]", "col2": "FF3333", "scope": "Canada" }, "mchs": { "text": "[[Major cultural heritage sites under national-level protection]]", "col2": "CD071E", "scope": "China" }, "pnvc": { "text": "[[Register of Protected Natural Values of Croatia|Protected Natural Value of Croatia]]", "abbr": "PNVC", "col": "FFE978", "col2": "00247D", "scope": "Croatia" }, "cgoc": { "text": "[[Register of Cultural Goods of Croatia|Cultural Good of Croatia]]", "abbr": "CGOC", "col": "DACAA5", "col2": "CC3333", "scope": "Croatia" }, "ncmcr": { "text": "[[National Cultural Monument of the Czech Republic]]", "col": "A8BDEC", "col2": "D7141A", "scope": "Czech Republic" }, "nrhpg": { "text": "[[National Register of Historic Parks and Gardens]]", "abbr": "NRHPG", "col": "A5CADA", "col2": "1E8C00", "scope": "England" }, "mh": { "text": "[[Monument historique]]", "lang": "fr", "abbr": "MH", "col": "A8BDEC", "col2": "0055A4", "scope": "France" }, "chmg": { "text": "[[List of Cultural Heritage Monuments of Georgia|Cultural Heritage Monument of Georgia]]", "col": "A5CADA", "col2": "FF0000", "scope": "Georgia (country)" }, "icmns": { "text": "[[Immovable Cultural Monuments of National Significance|Immovable Cultural Monument of National Significance of Georgia]]", "col": "A5CADA", "col2": "FF0000", "scope": "Georgia (country)" }, "mani": { "text": "[[Monuments of National Importance (India)|Monument of National Importance]]", "col": "F4C430", "col2": "FF7722", "scope": "India" }, "inhl": { "text": "[[Iran National Heritage List]]", "col": "C3B091", "col2": "C3B091", "scope": "Iran" }, "inmon": { "text": "[[National monument (Ireland)|National monument of Ireland]]", "abbr": "INMON", "col": "BFFFBF", "col2": "FF7900", "scope": "Ireland" }, "ntoj": { "text": "[[National Treasures of Japan|National Treasure of Japan]]", "abbr": "NTOJ", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Japan" }, "chile": { "text": "[[National Monuments of Chile|National Monument of Chile]]", "col": "B2E5CD", "col2": "FF0000", "scope": "Chile" }, "cmll": { "text": "[[Cultural Monuments of Lithuania]]", "col": "001A94", "col2": "001A94", "scope": "Lithuania" }, "rijks": { "text": "[[Rijksmonument]]", "lang": "nl", "abbr": "RIJKS", "col": "A5CADA", "col2": "FF7900", "scope": "Netherlands" }, "hpti": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Category 1]]", "abbr": "NZHPT I", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "hptii": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Category 2]]", "abbr": "NZHPT II", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtapu": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tapu]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtapua": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tapu area]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nzwtupuna": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Wāhi Tūpuna]]", "col": "CDE5B2", "scope": "New Zealand" }, "nzha": { "text": "[[Heritage New Zealand|Heritage New Zealand – Historic Area]]", "col": "CDE5B2", "col2": "00247D", "scope": "New Zealand" }, "nihg": { "text": "[[Register of Parks, Gardens and Demesnes of Special Historic Interest]]", "col": "DACAA5", "col2": "1E8C00", "scope": "Northern Ireland" }, "dhaka": { "text": "[[List of Old Dhaka Heritage Sites]]", "col": "BFFFBF", "col2": "803355", "scope": "Bangladesh" }, "pnct": { "text": "[[List of National Cultural Treasures in the Philippines|National Cultural Treasures]]", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Philippines" }, "pnhl": { "text": "National Historical Landmarks", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "Philippines" }, "hmp": { "text": "[[Historic Monument (Poland)|Historic Monument of Poland]]", "col": "969488", "col2": "78776D", "scope": "Poland" }, "ippar": { "text": "[[Monuments of Portugal|Portuguese National Monument]]", "abbr": "IPPAR", "col": "FFE978", "col2": "006600", "scope": "Portugal" }, "romania": { "text": "[[Monument istoric]]", "lang": "ro", "col": "BFFFBF", "col2": "800000", "scope": "Romania" }, "cpgi": { "text": "[[Cultural Heritage of Serbia]]", "abbr": "CPGI", "col": "B2E5CD", "col2": "0000FF", "scope": "Serbia" }, "nms": { "text": "[[National monuments of Singapore|National monument of Singapore]]", "abbr": "NMS", "col": "FFE978", "col2": "0000FF", "scope": "Singapore" }, "hssk": { "text": "[[Historic Sites of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "ntsk": { "text": "[[National Treasure (South Korea)]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "nfchsk": { "text": "[[National Folklore Cultural Heritage (South Korea)|National Folklore Cultural Heritage of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "sssk": { "text": "[[Scenic Sites (South Korea)|Scenic Sites of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "sfh": { "text": "[[Seoul Future Heritage]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "Seoul" }, "tsk": { "text": "[[Treasure (South Korean designation)|Treasures of South Korea]]", "col": "A8BDEC", "col2": "CD313A", "scope": "South Korea" }, "gdls": { "text": "[[Inventory of Gardens and Designed Landscapes in Scotland]]", "abbr": "GDLS", "col": "CDE5B2", "col2": "1E8C00", "scope": "Scotland" }, "bdic": { "text": "[[Bien de Interés Cultural|Spanish Cultural Heritage]]", "abbr": "BDIC", "col": "FFE978", "col2": "ACE1AF", "scope": "Spain" }, "sac": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Area of Conservation|SAC]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "spa": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Protection Area|SPA]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "sacspa": { "text": "[[Natura 2000]] site ([[Special Area of Conservation|SAC]]/[[Special Protection Area|SPA]])", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "European Union" }, "scpnc": { "text": "[[Swiss Inventory of Cultural Property of National and Regional Significance|Swiss Cultural Property of National Significance]]", "abbr": "CPNS", "col": "FFC0CB", "col2": "FF0000", "scope": "Switzerland" }, "listed": { "text": "[[Listed Building]]", "abbr": "LISTED", "col": "F0DC82", "col2": "F0DC82", "scope": "United Kingdom" }, "sca": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category A", "abbr": "LIST A", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Scotland" }, "nia": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade A", "abbr": "LIST A", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Northern Ireland" }, "ewi": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade I", "abbr": "LIST I", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "England and Wales" }, "scb": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category B", "abbr": "LIST B", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Scotland" }, "nib+": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B+", "abbr": "LIST B+", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Northern Ireland" }, "ewii": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade II", "abbr": "LIST II", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "England and Wales" }, "scc": { "text": "[[Listed building#Scotland|Listed Building]] – Category C(S)", "abbr": "LIST C", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Scotland" }, "nhst": { "text": "[[National Historic Sites of Tanzania]]", "col": "CDE5B2", "col2": "DACAA5", "scope": "Tanzania" }, "nib1": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B1", "abbr": "LIST B1", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Northern Ireland" }, "ewii*": { "text": "[[Listed building#England and Wales|Listed Building]] – Grade II*", "abbr": "LIST II*", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "England and Wales" }, "nib2": { "text": "[[Listed building#Northern Ireland|Listed Building]] – Grade B2", "abbr": "LIST B2", "col": "DACAA5", "col2": "BDB76B", "scope": "Northern Ireland" }, "sm": { "text": "[[Scheduled monument]]", "abbr": "SM", "col": "A5CADA", "col2": "00247D", "scope": "United Kingdom" }, "nhleb": { "text": "[[Registered Battlefields (UK)|Registered battlefield]]", "col": "A5CADA", "col2": "00247D", "scope": "United Kingdom" }, "nrpg": { "text": "[[National Register of Historic Parks and Gardens]]", "abbr": "NRHPG", "col": "A5CADA", "col2": "A8EDEF", "scope": "United Kingdom" }, "nhlew": { "text": "[[UK Protected Wreck]]", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "United Kingdom" }, "ukca": { "text": "[[Conservation Area (United Kingdom)|UK Conservation Area]]", "col": "A5CADA", "col2": "A5CADA", "scope": "United Kingdom" }, "llb": { "text": "[[Local heritage list|Locally Listed Building]]", "col": "FFE153", "col2": "FFE153", "scope": "United Kingdom" }, "nhle": { "text": "[[National Heritage List for England]]", "scope": "England" }, "nrhp": { "text": "[[National Register of Historic Places|U.S. National Register of Historic Places]]", "abbr": "NRHP", "scope": "United States" }, "hd": { "text": "[[Historic districts in the United States|U.S. Historic district]]", "abbr": "HD", "col": "E6E6FA", "col2": "E6E6FA", "scope": "United States" }, "cp": { "text": "[[Historic districts in the United States|U.S. Historic district]] – [[Contributing property]]", "abbr": "CP", "col": "CCFFCC", "col2": "CCFFCC", "scope": "United States" }, "nhldcp": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark District]] – [[Contributing property]]", "abbr": "NHLDCP", "col": "CCFFCC", "col2": "CCFFCC", "scope": "United States" }, "nb": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefields|U.S. National Battlefield]]", "abbr": "NB", "col2": "FFE6B0", "scope": "United States" }, "nbp": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefield parks|U.S. National Battlefield Park]]", "abbr": "NBP", "col2": "E6E6AA", "scope": "United States" }, "nbs": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National battlefield site|U.S. National Battlefield Site]]", "abbr": "NBS", "col2": "FFE8E8", "scope": "United States" }, "nhl": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark]]", "abbr": "NHL", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "United States" }, "nhld": { "text": "[[National Historic Landmark|U.S. National Historic Landmark District]]", "abbr": "NHLD", "col": "00CED1", "col2": "00CED1", "scope": "United States" }, "nhp": { "text": "[[National Historic Sites (United States)#National Historical Parks|U.S. National Historical Park]]", "abbr": "NHP", "col2": "CCCCFF", "scope": "United States" }, "usnha": { "text": "[[National Heritage Area]]", "scope": "United States" }, "nhr": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#National reserves|U.S. National Historic Reserve]]", "abbr": "NHR", "col2": "E9967A", "scope": "United States" }, "nhs": { "text": "[[National Historic Sites (United States)|U.S. National Historic Site]]", "abbr": "NHS", "col2": "5F9EA0", "scope": "United States" }, "nmem": { "text": "[[List of National Memorials of the United States|U.S. National Memorial]]", "abbr": "NMEM", "col2": "CCCCCC", "scope": "United States" }, "nmon": { "text": "[[National monument (United States)|U.S. National Monument]]", "abbr": "NMON", "col2": "FFEFD5", "scope": "United States" }, "nmp": { "text": "[[National Military Park|U.S. National Military Park]]", "abbr": "NMP", "col2": "EED8D2", "scope": "United States" }, "nnl": { "text": "[[National Natural Landmark|U.S. National Natural Landmark]]", "col2": "ACE1AF", "scope": "United States" }, "nwsrs": { "text": "[[National Wild and Scenic Rivers System]]", "col": "90B8F1", "col2": "90B8F1", "scope": "United States" }, "nwsr": { "text": "[[National Wild and Scenic Rivers System|National Wild and Scenic River]]", "col": "90B8F1", "col2": "90B8F1", "scope": "United States" }, "his": { "text": "[[List of areas in the United States National Park System#International historic site|International Historic Site]]", "scope": "United States" }, "whp": { "text": "[[Cadw/ICOMOS Register of Parks and Gardens of Special Historic Interest in Wales]]", "scope": "Wales" }, "nmz": { "text": "[[Monuments and Historic Sites of Zambia|National Monument of Zambia]]", "abbr": "NMZ", "scope": "Zambia" }, "twn": { "text": "[[List of national monuments of Taiwan|National monument of Taiwan]]", "col": "FFC7C7", "col2": "B00000", "scope": "Taiwan" }, "imnsu": { "text": "[[State Register of Immovable Monuments of Ukraine|Immovable Monument of National Significance of Ukraine]]", "col": "F0DC45", "col2": "F0DC45", "scope": "Ukraine" }, "imlsu": { "text": "[[State Register of Immovable Monuments of Ukraine|Immovable Monument of Local Significance of Ukraine]]", "col": "F0DC45", "col2": "F0DC45", "scope": "Ukraine" }, "apmsl": { "text": "[[Archaeological Protected Monuments in Sri Lanka|Archaeological Protected Monument of Sri Lanka]]", "scope": "Sri Lanka" }, "ahra": { "text": "[[Provincial historic sites of Alberta|Alberta Historic Resources Act]]", "col2": "2B60DE", "scope": "Alberta" }, "nbhca": { "text": "[[Heritage Conservation Act (New Brunswick)|New Brunswick Heritage Conservation Act]]", "col2": "FBB917", "scope": "New Brunswick" }, "nshpa": { "text": "[[Heritage Property Act (Nova Scotia)|Nova Scotia Heritage Property Act]]", "col2": "2B60DE", "scope": "Nova Scotia" }, "oha": { "text": "[[Ontario Heritage Act]]", "abbr": "OHA", "col": "90EE90", "col2": "347C2C", "scope": "Ontario" }, "pwihp": { "text": "[[Heritage Places Protection Act|Prince Edward Island Heritage Place]]", "scope": "Prince Edward Island" }, "rpcq": { "text": "[[Répertoire du patrimoine culturel du Québec|Patrimoine culturel du Québec]]", "lang": "fr", "abbr": "RPCQ", "col": "A8BDEC", "col2": "0033CC", "scope": "Québec" }, "shpa": { "text": "[[Heritage Property Act (Saskatchewan)|Saskatchewan Heritage Property Act]]", "col2": "339900", "scope": "Saskatchewan" }, "hkdm": { "text": "[[Declared monuments of Hong Kong|Declared Monument of Hong Kong]]", "abbr": "HKDM", "col2": "FF0000", "scope": "Hong Kong" }, "gbhk": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]]", "abbr": "GBHK", "col": "F0DC82", "col2": "F0DC82", "scope": "Hong Kong" }, "gbhki": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade I historic buildings in Hong Kong|Grade I]]", "abbr": "GBHK I", "col": "FFC0CB", "col2": "FFC0CB", "scope": "Hong Kong" }, "gbhkii": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade II historic buildings in Hong Kong|Grade II]]", "abbr": "GBHK II", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "Hong Kong" }, "gbhkiii": { "text": "[[Heritage conservation in Hong Kong|Hong Kong Graded Building]] – [[List of Grade III historic buildings in Hong Kong|Grade III]]", "abbr": "GBHK III", "col": "87CEEB", "col2": "87CEEB", "scope": "Hong Kong" }, "bch": { "text": "[[Basque Cultural Heritage]]", "col": "67D68A", "col2": "67D68A", "scope": "Basque" }, "arlh": { "text": "[[Alabama Register of Landmarks and Heritage]]", "col": "CDE5B2", "col2": "83A06B", "scope": "Alabama", "abbr": "ARLH" }, "ahrs": { "text": "[[Alaska Heritage Resources Survey]]", "scope": "Alaska" }, "chisl": { "text": "[[California Historical Landmark]]", "abbr": "CHISL", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "California" }, "csrhp": { "text": "[[Colorado State Register of Historic Properties]]", "abbr": "CSRHP", "col": "AECF6B", "col2": "AECF6B", "scope": "Colorado" }, "dcihs": { "text": "[[District of Columbia Inventory of Historic Sites|D.C. Inventory of Historic Sites]]", "col": "ACE1AF", "col2": "ACE1AF", "scope": "District of Columbia" }, "fuap": { "text": "[[Florida Underwater Archaeological Preserve]]", "col": "FFC0CB", "scope": "Florida" }, "ushi": { "text": "[[Hawaiʻi Register of Historic Places]]", "col": "FAEA39", "col2": "001B69", "scope": "Hawaii" }, "ishs": { "text": "[[Illinois Historic Preservation Division|Illinois State Historic Site]]", "abbr": "ISHS", "col": "6495ED", "col2": "6495ED", "scope": "Illinois" }, "irhss": { "text": "[[Indiana Register of Historic Sites and Structures|Indiana Register of Historic Sites]]", "abbr": "IRHSS", "col": "DEB887", "col2": "DEB887", "scope": "Indiana" }, "mshs": { "text": "[[Michigan State Historic Preservation Office|Michigan State Historic Site]]", "abbr": "MSHS", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Michigan" }, "usms": { "text": "[[Mississippi Landmark]]", "abbr": "USMS", "col": "A8BDEC", "col2": "B3A1D7", "scope": "Mississippi" }, "nhsrhp": { "text": "[[New Hampshire State Register of Historic Places|NH State Register of Historic Places]]", "abbr": "NHSRHP", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "New Hampshire" }, "njrhp": { "text": "[[New Jersey Register of Historic Places]]", "abbr": "NJRHP", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "New Jersey" }, "nmsr": { "text": "[[New Mexico State Register of Cultural Properties|NM State Register of Cultural Properties]]", "abbr": "NMSRCP", "col": "FAF284", "col2": "FAF284", "scope": "New Mexico" }, "usny": { "text": "[[New York State Register of Historic Places]]", "col": "FFC94B", "col2": "FFC94B", "scope": "New York", "abbr": "NYSRHP" }, "usnv": { "text": "[[Nevada Historical Marker]]", "abbr": "USNV", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "Nevada" }, "phm": { "text": "[[List of Pennsylvania state historical markers|Pennsylvania Historical Marker]]", "col": "FFC94B", "col2": "000080", "scope": "Pennsylvania" }, "prrhsz": { "text": "[[Puerto Rico Register of Historic Sites and Zones]]", "col": "FA7070", "scope": "Puerto Rico" }, "rthl": { "text": "[[Recorded Texas Historic Landmark]]", "abbr": "RTHL", "col": "DACAA5", "col2": "D6BC98", "scope": "Texas" }, "tsal": { "text": "[[Texas State Antiquities Landmark]]", "abbr": "TSAL", "col": "DACAA5", "col2": "D6BC98", "scope": "Texas" }, "tshs": { "text": "[[List of Texas state historic sites|Texas State Historic Site]]", "col2": "CDE5B2", "scope": "Texas" }, "vlr": { "text": "[[Virginia Landmarks Register]]", "abbr": "VLR", "col": "C1D1AE", "col2": "C1D1AE", "scope": "Virginia" }, "qhr": { "text": "[[Queensland Heritage Register]]", "col": "FBB917", "col2": "FBB917", "scope": "Queensland" }, "nswhr": { "text": "[[New South Wales State Heritage Register|New South Wales Heritage Register]]", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "New South Wales" }, "nswhd": { "text": "[[New South Wales Heritage Database]]\u003Cbr /\u003E(Local Government Register)", "col": "FFFFFF", "col2": "A8BDEC", "scope": "New South Wales" }, "nthr": { "text": "[[Northern Territory Heritage Register]]", "col": "FFC0CB", "scope": "Northern Territory" }, "sahr": { "text": "[[South Australian Heritage Register]]", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "South Australia" }, "thr": { "text": "[[Tasmanian Heritage Register]]", "col": "B2E5CD", "col2": "B2E5CD", "scope": "Tasmania" }, "vhr": { "text": "[[Victorian Heritage Register]]", "col": "BFFFBF", "col2": "AAAAAA", "scope": "Victoria" }, "wasrhp": { "text": "[[State Register of Heritage Places|Western Australia Heritage Register]]", "col": "DACAA5", "col2": "DACAA5", "scope": "Western Australia" }, "albhl": { "text": "[[List of historic landmarks in Albuquerque|Albuquerque Historic Landmark]]", "abbr": "ALBHL", "col": "FF99FF", "col2": "FF99FF", "scope": "Albuquerque" }, "ahsd": { "text": "[[List of historic buildings and districts designated by the City of Atlanta|Atlanta Historic Site or District]]", "col": "AACCFF", "scope": "Atlanta" }, "bcl": { "text": "[[Baltimore City Landmarks|Baltimore City Landmark]]", "col": "ECAF18", "col2": "ECAF18", "scope": "Baltimore" }, "berkl": { "text": "[[List of Berkeley Landmarks|Berkeley Landmark]]", "abbr": "BERKL", "col": "FFE4B5", "col2": "FFE4B5", "scope": "Berkeley" }, "bhr": { "text": "[[Brisbane Heritage Register]]", "col": "BFFFBF", "col2": "BFFFBF", "scope": "Brisbane" }, "chicl": { "text": "[[Chicago Landmark]]", "abbr": "CHICL", "col": "AACCFF", "col2": "AACCFF", "scope": "Chicago" }, "clhl": { "text": "[[List of Cincinnati Local Historic Landmarks|Cincinnati Local Historic Landmark]]", "col": "F5ABB6", "col2": "C4122C", "scope": "Cincinnati" }, "crhp": { "text": "[[Columbus Register of Historic Properties]]", "col": "78a2f5", "col2": "2C4891", "scope": "Columbus" }, "dlmk": { "text": "[[List of Dallas Landmarks|Dallas Landmark]]", "abbr": "DLMK", "col": "F5DEB3", "col2": "F5DEB3", "scope": "Dallas" }, "drhp": { "text": "[[Davenport Register of Historic Properties]]", "abbr": "DRHP", "col": "EEE8AA", "col2": "EEE8AA", "scope": "Davenport" }, "denvl": { "text": "[[Denver Landmarks]]", "col": "A0BEF8", "col2": "2C4891", "scope": "Denver" }, "lbhl": { "text": "[[List of City of Long Beach historic landmarks|Long Beach Historic Landmark]]", "abbr": "LBHL", "col": "FFD4E1", "col2": "FFD4E1", "scope": "Long Beach" }, "lahcm": { "text": "[[Los Angeles Historic-Cultural Monument]]", "abbr": "LAHCM", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "Los Angeles" }, "mplsl": { "text": "[[Minneapolis Landmark]]", "abbr": "MPLSL", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Minneapolis Landmark" }, "nycl": { "text": "[[New York City Landmarks Preservation Commission|New York City Landmark]]", "abbr": "NYCL", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "New York City" }, "odl": { "text": "[[List of Oakland Designated Landmarks|Oakland Designated Landmark]]", "abbr": "ODL", "col": "F5DC0F", "scope": "Oakland" }, "omal": { "text": "[[List of Omaha landmarks|Omaha Landmark]]", "abbr": "OMAL", "col": "EEE8AA", "scope": "Omaha" }, "obl": { "text": "[[Oyster Bay Landmark]]", "abbr": "OBL", "col": "D0F0C0", "col2": "D0F0C0", "scope": "Oyster Bay" }, "prhp": { "text": "[[Philadelphia Register of Historic Places]]", "abbr": "PRHP", "col": "A8BDEC", "col2": "A8BDEC", "scope": "Philadelphia" }, "phl": { "text": "[[List of Pittsburgh Landmarks|Pittsburgh Landmark]]", "abbr": "PHLF", "col": "FFD700", "col2": "FFD700", "scope": "Pittsburgh" }, "phlf": { "text": "[[List of Pittsburgh History and Landmarks Foundation Historic Landmarks|Pittsburgh Landmark – PHLF]]", "abbr": "PHLF", "col": "old", "col2": "FFD700", "scope": "Pittsburgh" }, "cphd": { "text": "[[List of City of Pittsburgh historic designations|Pittsburgh Historic Designation]]", "col": "FFF89F", "col2": "000000", "scope": "Pittsburgh" }, "rivl": { "text": "[[List of landmarks in Riverside, California|Riverside Landmark]]", "abbr": "RIVL", "col": "A8BDEC", "col2": "BBB2FF", "scope": "Riverside" }, "sdhl": { "text": "[[List of San Diego Historic Landmarks|San Diego Historic Landmark]]", "abbr": "SDHL", "col": "FFE978", "col2": "FFE978", "scope": "San Diego" }, "sfdl": { "text": "[[List of San Francisco Designated Landmarks|San Francisco Designated Landmark]]", "abbr": "SFDL", "col": "FFE978", "col2": "FFC94B", "scope": "San Francisco" }, "smhl": { "text": "[[List of City of Santa Monica Designated Historic Landmarks|Santa Monica Historic Landmark]]", "abbr": "SMHL", "col": "D8AFE2", "col2": "DDA0DD", "scope": "Santa Monica" }, "seatl": { "text": "[[List of Seattle landmarks|Seattle Landmark]]", "abbr": "SEATL", "col": "D8DBDF", "col2": "D8DBDF", "scope": "Seattle" }, "sll": { "text": "[[Landmarks of St. Louis, Missouri|St. Louis Landmark]]", "abbr": "SLL", "col": "BFFFBF", "col2": "AAAAAA", "scope": "St. Louis" }, "ycl": { "text": "[[Yangon City Heritage List|Yangon City Landmark]]", "abbr": "YCL", "col2": "2E8B57", "scope": "Yangon" }, "chp": { "text": "[[Cultural Heritage of Peru]]", "col": "FFE978", "col2": "CC3333", "scope": "Peru" }, "ngmi": { "text": "[[National Geological Monuments of India]]", "col": "FFB300", "col2": "FFB300", "scope": "India" } } 9jdf2ndst0v50qab1nszry0jdgoxvkh 828 205009 844910 2026-08-23T11:03:55Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸਮੱਗਰੀ ਨਮੂਨੇ "JSON" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵਰਕਾ [[ਮੌਡਿਊਲ:Designation/lookup]] ਬਣਾਇਆ ਏ। 844910 json application/json {} mbqvfsr1gawa9eid5wppvmaes442iwf 844911 844910 2026-08-23T11:04:08Z Kuldeepburjbhalaike 18176 844911 json application/json { "world heritage site": "whs", "iucn category ia": "iucnia", "iucn ia": "iucnia", "category ia": "iucnia", "nature reserve": "iucnia", "iucn category ib": "iucnib", "iucn ib": "iucnib", "category ib": "iucnib", "wilderness area": "iucnib", "iucn category ii": "iucnii", "iucn ii": "iucnii", "category ii": "iucnii", "national park": "iucnii", "iucn category iii": "iucniii", "iucn iii": "iucniii", "category iii": "iucniii", "natural monument": "iucniii", "iucn category iv": "iucniv", "iucn iv": "iucniv", "category iv": "iucniv", "habitat management": "iucniv", "species management": "iucniv", "iucn category v": "iucnv", "iucn v": "iucnv", "category v": "iucnv", "protected landscape": "iucnv", "protected seascape": "iucnv", "iucn category vi": "iucnvi", "iucn vi": "iucnvi", "category vi": "iucnvi", "managed resource protected area": "iucnvi", "ramsar wetland": "ramsar", "ramsar wetland of international importance": "ramsar", "historic civil engineering landmark": "hcel", "civil engineering landmark": "hcel", "asce": "hcel", "historic mechanical engineering landmark": "hmel", "mechanical engineering landmark": "hmel", "asme": "hmel", "cultural monument of albania": "cmoa", "albanian cultural monument": "cmoa", "albania": "cmoa", "monument kulture": "cmoa", "national cultural heritage of antigua and barbuda": "ncha", "antigua and barbuda": "ncha", "historical site of antigua and barbuda": "hsab", "historic site of antigua and barbuda": "hsab", "antigua and barbuda historical site": "hsab", "national historic monument of argentina": "nhma", "argentina historic monument": "nhma", "argentina": "nhma", "australian national heritage list": "anhl", "australia": "anhl", "commonwealth heritage list": "cwlthl", "australian commonwealth heritage list": "cwlthl", "commonwealth": "cwlthl", "register national estate": "rne", "register of the national estate": "rne", "australian register of the national estate": "rne", "national monument of bosnia and herzegovina": "kons", "nacionalni spomenik bosne i hercegovine": "kons", "bosnia and herzegovina": "kons", "national historic heritage of brazil": "nhhb", "brazilian historic heritage": "nhhb", "iphan": "nhhb", "brazil": "nhhb", "national historic site of canada": "nhsc", "canadian national historic site": "nhsc", "canada": "nhsc", "heritage railway station of canada": "hrsc", "canadian heritage railway station": "hrsc", "major historic and cultural site protected at the national level (china)": "mchs", "major historic and cultural site protected at the national level": "mchs", "major cultural heritage sites under national level protection": "mchs", "major cultural heritage sites under national-level protection": "mchs", "china historic and cultural": "mchs", "protected natural value of croatia": "pnvc", "croatian protected natural value": "pnvc", "protected area of croatia": "pnvc", "croatian protected area": "pnvc", "croatia natural": "pnvc", "spomenik prirode": "pnvc", "cultural good of croatia": "cgoc", "croatian cultural good": "cgoc", "croatia cultural": "cgoc", "spomenik kulture": "cgoc", "national cultural monument of the czech republic": "ncmcr", "czech national cultural monument": "ncmcr", "national register of historic parks and gardens": "nrhpg", "england historic garden": "nrhpg", "english historic park": "nrhpg", "english historic garden": "nrhpg", "england historic park": "nrhpg", "register of historic parks and gardens": "nrhpg", "historic parks and gardens": "nrhpg", "monument historique": "mh", "france": "mh", "french": "mh", "cultural heritage monument of georgia": "chmg", "immovable cultural monument of national significance of georgia": "icmns", "monuments of national importance": "mani", "monument of national importance (india)": "mani", "monuments of national importance (india)": "mani", "monument of national importance": "mani", "iran national heritage list": "inhl", "iran": "inhl", "iran national heritage": "inhl", "irish national monument": "inmon", "national monument of ireland": "inmon", "ireland": "inmon", "irish": "inmon", "ireland monument in state care": "inmon", "irish monument in state care": "inmon", "national treasure of japan": "ntoj", "japanese national treasure": "ntoj", "japan": "ntoj", "monumento nacional de chile": "chile", "national monument of chile": "chile", "cultural monument of lithuania": "cmll", "lithuania": "cmll", "rijksmonument": "rijks", "dutch national monument": "rijks", "netherlands national monument": "rijks", "national monument of the netherlands": "rijks", "netherlands": "rijks", "dutch": "rijks", "new zealand historic places trust category i": "hpti", "heritage new zealand category 1": "hpti", "nz category 1": "hpti", "heritage nz category i": "hpti", "new zealand category 1": "hpti", "heritage new zealand category i": "hpti", "nz category i": "hpti", "new zealand category i": "hpti", "nzhpt category i": "hpti", "heritage nz category 1": "hpti", "new zealand historic places trust category ii": "hptii", "nzhpt category ii": "hptii", "new zealand category 2": "hptii", "new zealand category ii": "hptii", "nz category ii": "hptii", "nz category 2": "hptii", "heritage new zealand category ii": "hptii", "heritage new zealand category 2": "hptii", "heritage nz category ii": "hptii", "heritage nz category 2": "hptii", "new zealand historic places trust wahi tapu": "nzwtapu", "new zealand wahi tapu": "nzwtapu", "heritage new zealand wahi tapu": "nzwtapu", "nz wahi tapu": "nzwtapu", "heritage nz wahi tapu": "nzwtapu", "new zealand wahi tapu area": "nzwtapua", "heritage new zealand wahi tapu area": "nzwtapua", "nz wahi tapu area": "nzwtapua", "new zealand historic places trust wahi tapu area": "nzwtapua", "heritage nz wahi tapu area": "nzwtapua", "new zealand historic places trust wahi tupuna": "nzwtupuna", "heritage new zealand wahi tupuna": "nzwtupuna", "new zealand wahi tupuna": "nzwtupuna", "nz wahi tupuna": "nzwtupuna", "heritage nz wahi tupuna": "nzwtupuna", "new zealand historic places trust historic area": "nzha", "heritage new zealand historic area": "nzha", "nz historic area": "nzha", "new zealand historic area": "nzha", "heritage nz historic area": "nzha", "register of parks gardens and demesnes of special historic interest": "nihg", "northern ireland historic park": "nihg", "northern ireland historic garden": "nihg", "register of parks, gardens and demesnes": "nihg", "parks, gardens and demesnes": "nihg", "old dhaka heritage sites": "dhaka", "old dhaka": "dhaka", "philippines cultural treasures": "pnct", "philippines treasures": "pnct", "philippines national historical landmarks": "pnhl", "philippines landmarks": "pnhl", "historic monument (poland)": "hmp", "historic monument of poland": "hmp", "historic monuments (poland)": "hmp", "historic monuments of poland": "hmp", "polish historic monument": "hmp", "polish historic monument s": "hmp", "pomnik historii": "hmp", "national monument of portugal": "ippar", "portuguese national monument": "ippar", "portugal": "ippar", "monumento nacional do portugal": "ippar", "igespar": "ippar", "dgpc": "ippar", "national register of historic monuments in romania": "romania", "monument istoric": "romania", "monument historic": "romania", "romanian": "romania", "serbian cultural property of great importance": "cpgi", "serbia": "cpgi", "serbian": "cpgi", "cultural property of great importances": "cpgi", "cultural heritage of serbia": "cpgi", "national monument of singapore": "nms", "singapore national monument": "nms", "singapore": "nms", "historic sites of south korea": "hssk", "historic sites of the republic of korea": "hssk", "national treasures of south korea": "ntsk", "national treasures of the republic of korea": "ntsk", "national folklore cultural heritage of south korea": "nfchsk", "national folklore cultural heritage of the republic of korea": "nfchsk", "scenic sites of the republic of korea": "sssk", "scenic sites of south korea": "sssk", "seoul future heritage": "sfh", "treasures of the republic of korea": "tsk", "treasures of south korea": "tsk", "inventory of gardens and designed landscapes in scotland": "gdls", "gardens and designed landscapes in scotland": "gdls", "inventory of gardens and designed landscapes": "gdls", "spanish property of cultural interest": "bdic", "spanish cultural heritage": "bdic", "spanish asset of cultural interest": "bdic", "bien de interes cultural": "bdic", "spanish": "bdic", "spain": "bdic", "special area of conservation": "sac", "special protection area": "spa", "special area of conservation special protection area": "sacspa", "special protection area special area of conservation": "sacspa", "sac spa": "sacspa", "spa sac": "sacspa", "swiss cultural property of national significance": "scpnc", "swiss": "scpnc", "switzerland": "scpnc", "swiss cultural property": "scpnc", "listed building": "listed", "united kingdom listed building": "listed", "uk listed building": "listed", "category a listed building": "sca", "category a": "sca", "scotland category a": "sca", "grade a listed building": "nia", "grade a": "nia", "northern ireland grade a": "nia", "grade i listed building": "ewi", "grade i": "ewi", "united kingdom grade i": "ewi", "uk grade i": "ewi", "category b listed building": "scb", "category b": "scb", "scotland category b": "scb", "grade b+ listed building": "nib+", "grade b+": "nib+", "northern ireland grade b+": "nib+", "grade ii listed building": "ewii", "grade ii": "ewii", "united kingdom grade ii": "ewii", "uk grade ii": "ewii", "category c listed building": "scc", "category c": "scc", "scotland category c": "scc", "national historic site of tanzania": "nhst", "tanzanian national monument": "nhst", "tanzanian cultural heritage": "nhst", "national historic sites of tanzania": "nhst", "tanzanian historic landmark": "nhst", "tanzania": "nhst", "grade b1 listed building": "nib1", "grade b1": "nib1", "northern ireland grade b1": "nib1", "grade ii* listed building": "ewii*", "grade ii*": "ewii*", "united kingdom grade ii*": "ewii*", "uk grade ii*": "ewii*", "grade b2 listed building": "nib2", "grade b2": "nib2", "northern ireland grade b2": "nib2", "uk scheduled historic monument": "sm", "monument in state care": "sm", "uk scheduled ancient monument": "sm", "uk scheduled monument": "sm", "uk ancient monument": "sm", "scheduled historic monument": "sm", "scheduled monument": "sm", "scheduled ancient monument": "sm", "ancient monument": "sm", "nhle battlefields": "nhleb", "uk registered battlefields": "nhleb", "england registered parks and gardens": "nrpg", "historic garden": "nrpg", "register of historic parks and garden": "nrpg", "uk protected wreck": "nhlew", "uk maritime military grave": "nhlew", "uk historic wreck": "nhlew", "nhle wreck": "nhlew", "england conservation area": "ukca", "english conservation area": "ukca", "uk locally listed": "llb", "local listed site uk": "llb", "locally listed building": "llb", "national heritage list for england": "nhle", "nhle list": "nhle", "nhle register": "nhle", "national register of historic places": "nrhp", "united states historic district": "hd", "u.s. historic district": "hd", "nrhp-hd": "hd", "us historic district": "hd", "historic district": "hd", "united states contributing property": "cp", "us contributing property": "cp", "contributing property": "cp", "nrhp-cp": "cp", "indcp": "cp", "u.s. contributing property": "cp", "us national historic landmark district contributing property": "nhldcp", "national historic landmark district contributing property": "nhldcp", "nrhp-nhldcp": "nhldcp", "united states national historic landmark district contributing property": "nhldcp", "u.s. national historic landmark district contributing property": "nhldcp", "u.s. national battlefield": "nb", "us national battlefield": "nb", "national battlefield": "nb", "nrhp-nb": "nb", "u.s. national battlefield park": "nbp", "us national battlefield park": "nbp", "national battlefield park": "nbp", "nrhp-nbp": "nbp", "u.s. national battlefield site": "nbs", "us national battlefield site": "nbs", "national battlefield site": "nbs", "nrhp-nbs": "nbs", "u.s. national historic landmark": "nhl", "us national historic landmark": "nhl", "national historic landmark": "nhl", "nrhp-nhl": "nhl", "us national historic landmark district": "nhld", "u.s. national historic landmark district": "nhld", "national historic landmark district": "nhld", "nrhp-nhld": "nhld", "u.s. national historical park": "nhp", "us national historical park": "nhp", "national historical park": "nhp", "nrhp-nhp": "nhp", "national heritage area (united states)": "usnha", "national heritage area (u.s.)": "usnha", "national heritage area": "usnha", "national heritage corridor": "usnha", "nha": "usnha", "u.s. national historic reserve": "nhr", "us national historic reserve": "nhr", "national historic reserve": "nhr", "nrhp-nhr": "nhr", "u.s. national historic site": "nhs", "us national historic site": "nhs", "national historic site": "nhs", "nrhp-nhs": "nhs", "u.s. national memorial": "nmem", "us national memorial": "nmem", "national memorial": "nmem", "nrhp-nmem": "nmem", "u.s. national monument": "nmon", "us national monument": "nmon", "national monument": "nmon", "nrhp-nmon": "nmon", "u.s. national military park": "nmp", "us national military park": "nmp", "national military park": "nmp", "nrhp-nmp": "nmp", "u.s. national natural landmark": "nnl", "us national natural landmark": "nnl", "national natural landmark": "nnl", "national wild and scenic rivers system": "nwsrs", "national wild and scenic river": "nwsr", "ihs": "his", "register of parks and gardens of special historic interest in wales": "whp", "wales historic park": "whp", "welsh historic park": "whp", "register of parks and gardens in wales": "whp", "wales historic garden": "whp", "national monument of zambia": "nmz", "zambian national monument": "nmz", "zambia": "nmz", "national monument of taiwan": "twn", "taiwan national": "twn", "taiwan": "twn", "immovable monument of national significance of ukraine": "imnsu", "ukraine national monument": "imnsu", "ukraine national": "imnsu", "immovable monument of local significance of ukraine": "imlsu", "ukraine local monument": "imlsu", "ukraine local": "imlsu", "archaeological protected monument of sri lanka": "apmsl", "alberta historic resources act": "ahra", "alberta": "ahra", "new brunswick": "nbhca", "new brunswick heritage conservation act": "nbhca", "nova scotia": "nshpa", "nova scotia heritage property act": "nshpa", "ontario heritage act": "oha", "ontario": "oha", "prince edward island": "pwihp", "pei": "pwihp", "heritage places protection act": "pwihp", "repertoire du patrimoine culturel du quebec": "rpcq", "quebec": "rpcq", "cultural heritage register of quebec": "rpcq", "saskatchewan": "shpa", "saskatchewan heritage property act": "shpa", "declared monument of hong kong": "hkdm", "hong kong declared monument": "hkdm", "hk declared monument": "hkdm", "hong kong graded building": "gbhk", "hk graded building": "gbhk", "graded building": "gbhk", "hong kong grade i historic building": "gbhki", "hong kong grade i": "gbhki", "hk grade i": "gbhki", "hong kong grade ii historic building": "gbhkii", "hong kong grade ii": "gbhkii", "hk grade ii": "gbhkii", "hk grade iii": "gbhkiii", "hong kong grade iii historic building": "gbhkiii", "hong kong grade iii": "gbhkiii", "basque cultural heritage": "bch", "basque country": "bch", "basque": "bch", "alabama register of landmarks and heritage": "arlh", "alabama register": "arlh", "alabama landmark": "arlh", "alabama": "arlh", "usal": "arlh", "alaska heritage resources survey": "ahrs", "california historical landmark": "chisl", "california": "chisl", "colorado state register of historic properties": "csrhp", "colorado": "csrhp", "usco": "csrhp", "district of columbia inventory of historic sites": "dcihs", "d.c. inventory of historic sites": "dcihs", "florida underwater archaeological preserve": "fuap", "hawaii register of historic places": "ushi", "hawaiʻi register of historic places": "ushi", "hawaiʻi": "ushi", "hawaii": "ushi", "illinois state historic site": "ishs", "illinois": "ishs", "indiana register of historic sites and structures": "irhss", "indiana": "irhss", "usin": "irhss", "michigan state historic site": "mshs", "michigan": "mshs", "mississippi landmark": "usms", "mississippi": "usms", "new hampshire state register of historic places": "nhsrhp", "new hampshire state register": "nhsrhp", "new hampshire": "nhsrhp", "nhsr": "nhsrhp", "usnh": "nhsrhp", "nh state register of historic places": "nhsrhp", "nh state register": "nhsrhp", "n.h. state register of historic places": "nhsrhp", "n.h. state register": "nhsrhp", "new jersey register of historic places": "njrhp", "new jersey": "njrhp", "usnj": "njrhp", "nm state register of cultural properties": "nmsr", "n.m. state register of cultural properties": "nmsr", "new mexico state register": "nmsr", "nm state register": "nmsr", "n.m. state register": "nmsr", "new mexico": "nmsr", "nmsrcp": "nmsr", "usnm": "nmsr", "new york state register of historic places": "usny", "new york": "usny", "new york state": "usny", "nysrhp": "usny", "nevada historical marker": "usnv", "nevada marker": "usnv", "nevada": "usnv", "pennsylvania historical marker": "phm", "pennsylvania": "phm", "pennsylvania marker": "phm", "pa marker": "phm", "puerto rico register of historic sites and zones": "prrhsz", "recorded texas historic landmark": "rthl", "texas": "rthl", "ustx": "rthl", "texas state antiquities landmark": "tsal", "texas state historic site": "tshs", "virginia landmarks register": "vlr", "virginia": "vlr", "usva": "vlr", "queensland heritage register": "qhr", "new south wales state heritage register": "nswhr", "nsw state heritage register": "nswhr", "new south wales heritage register": "nswhr", "nsw heritage register": "nswhr", "nsw": "nswhr", "nsw shr": "nswhr", "new south wales heritage database": "nswhd", "nsw heritage database": "nswhd", "nsw hd": "nswhd", "northern territory heritage register": "nthr", "south australian heritage register": "sahr", "sa heritage register": "sahr", "south australia": "sahr", "tasmanian heritage register": "thr", "tasmania": "thr", "tashr": "thr", "victorian heritage register": "vhr", "victoria (australia)": "vhr", "vichr": "vhr", "western australia state register of heritage places": "wasrhp", "wa state register of heritage places": "wasrhp", "state register of heritage places": "wasrhp", "western australia": "wasrhp", "srhp": "wasrhp", "albuquerque historic landmark": "albhl", "albuquerque": "albhl", "atlanta landmark building": "ahsd", "baltimore city landmark": "bcl", "baltimore": "bcl", "berkeley landmark": "berkl", "berkeley": "berkl", "brisbane heritage register": "bhr", "brisbane (australia)": "bhr", "chicago landmark": "chicl", "chicago": "chicl", "cincinnati local historic landmark": "clhl", "cincinnati landmark": "clhl", "cincinnati": "clhl", "columbus register of historic properties": "crhp", "columbus register": "crhp", "columbus": "crhp", "dallas landmark": "dlmk", "dallas": "dlmk", "davenport register of historic properties": "drhp", "davenport": "drhp", "denver landmarks": "denvl", "denver": "denvl", "long beach historic landmark": "lbhl", "long beach": "lbhl", "los angeles historic cultural monument": "lahcm", "los angeles historic-cultural monument": "lahcm", "los angeles": "lahcm", "minneapolis landmark": "mplsl", "minneapolis": "mplsl", "new york city landmark": "nycl", "nyc landmark": "nycl", "new york city": "nycl", "nyc": "nycl", "oakland": "odl", "oakland designated": "odl", "omaha landmark": "omal", "omaha": "omal", "oyster bay landmark": "obl", "oyster bay, new york": "obl", "oyster bay, ny": "obl", "oyster bay": "obl", "philadelphia register of historic places": "prhp", "philadelphia": "prhp", "pittsburgh historic landmark": "phl", "pittsburgh landmark": "phl", "pittsburgh": "phl", "pghl": "cphd", "city of pittsburgh": "cphd", "pittsburgh historic designation": "cphd", "riverside landmark": "rivl", "riverside": "rivl", "san diego historic landmark": "sdhl", "san diego": "sdhl", "san francisco landmark": "sfdl", "san francisco designated landmark": "sfdl", "san francisco": "sfdl", "santa monica historic landmark": "smhl", "santa monica": "smhl", "seattle landmark": "seatl", "seattle": "seatl", "st. louis landmark": "sll", "st louis landmark": "sll", "st. louis": "sll", "st louis": "sll", "yangon city heritage list": "ycl", "yangon landmark": "ycl", "yangon city landmark": "ycl", "yangon city": "ycl", "yangon": "ycl", "national cultural heritage of peru": "chp", "cultural heritage of peru": "chp", "pcn": "chp", "peru": "chp" } 01ijqeyozl6vmyctdx0q9y933xwsr2y 3 205011 844918 2026-08-23T11:41:31Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 844918 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=AZDIKURD}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:41, 23 ਅਗਸਤ 2026 (UTC) t6xlqdmzuu0v36cpth2nmr3tf23qrer