ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 0 14513 845553 530561 2026-09-05T09:27:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845553 wikitext text/x-wiki ਵਾਚਕਨਵੀ '''ਗਾਰਗੀ''', ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ [[ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਰਸ਼ਨ#ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ|ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ]] ਸੀ। [[ਵੇਦ|ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ]] ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕੁਦਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।{{Sfn|Ahuja|2011|p=34}}<ref name=Astra>{{Cite web|url=http://www.astr.ua.edu/4000WS/GARGI.html|title=Gargi|publisher=University of Alabama Astronomy|access-date=2020-08-04|archive-date=2007-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202085035/http://astr.ua.edu/4000WS/GARGI.html|url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਸੀ<ref name="Mani">{{cite book|author = Mani, Vettam|title = Puranic Encyclopaedia: A Comprehensive Dictionary With Special Reference to the Epic and Puranic Literature|url= https://archive.org/stream/puranicencyclopa00maniuoft/puranicencyclopa00maniuoft_djvu.txt |publisher = Motilal Banarsidass|year = 1975|location = Delhi|isbn = 0-8426-0822-2|authorlink =Vettam Mani|pages=348&ndash;9}}</ref> ਅਤੇ [[ਬ੍ਰਹਮਾਵਦਿਨੀ]] (ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈਸ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।{{Sfn|Banerji|1989|p=614}} ਵਾਚਕਨਵੀ '''ਗਾਰਗੀ''', ਵਚਕਨੁ ਨਾਮ ਦੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਸੀ। ਗਰਗ ਗੋਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਗਾਰਗੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਭਨੀ ਥਾਂਈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ==ਜਗਵਲਕਯ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਰਥ== ਬ੍ਰਹਦਾਰਣਾਇਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਗਵਲਕਯ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੜਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਰਥ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਾਰਾਜ ਜਨਕ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਦੇ ਨਮਿਤ ਇੱਕ ਸਭਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਹਸਤਰ ਸਵਤਸਾ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਭ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ - ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਬਣਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ। ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ, ਪਰ ਆਤਮਸ਼ਲਾਘਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਠਿਆ ਨਹੀਂ। ਤਦ ਜਗਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਚੇਲਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ - ਪੁੱਤਰ ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇੱਥੋਂ ਹੱਕ ਲੈ ਚਲ। ਇੰਨਾ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਜਗਵਲਕਯ ਜੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਰਥ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਭਗਵਾਨ ਜਗਵਲਕਯ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ [[ਸਭਾ]] ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦਿਨੀ ਗਾਰਗੀ ਵੀ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਸਭ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਗਵਲਕਯ ਜੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਰਥ ਕਰਨ ਉਹ ਉੱਠੀ।<ref>'ਬ੍ਰਿਹਦਾਰਣਯਕ ਉਪਨਿਸ਼ਦ' ਦੇ ਸ਼ੰਕਰਭਾਸ਼ਯਾਰਥ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ</ref> ਗਾਰਗੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ - ਭਗਵਨ ! ਇਹ ਕੁਲ ਪਾਰਥਿਵ ਪਦਾਰਥ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਹਵਾ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਹਵਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਅਕਾਸ਼ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਅਕਾਸ਼ ਗੰਧਰਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਗੰਧਰਵਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਗੰਧਰਵਲੋਕ ਆਦਿਤਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਆਦਿਤਯਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਆਦਿਤਯਲੋਕ ਚੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਚੰਦਰਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਨਕਸ਼ਤਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਨਕਸ਼ਤਰਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਜਗਵਲਕਯ - ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਸਵਰਗ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਜਗਵਲਕਯ - ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਗਾਰਗੀ - ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪੋਤ ਹੈ ? ਤੱਦ ਜਗਵਲਕਯ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਗਾਰਗੀ ! ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮਤ ਪੁੱਛ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਜਗਵਲਕਯ ਜੀ ਨੇ ਯਥਾਰਥ ਸੁਖ ਵੇਦਾਂਤ ਤੱਤ‍‌ ਸਮਝਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਗਾਰਗੀ ਪਰਮ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ - ਭਗਵੰਨ ! ਜਗਵਲਕਯ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਗਊਆਂ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਹਸ ਕੀਤਾ ਉਹ ਉਚਿਤ ਹੀ ਸੀ। ਗਾਰਗੀ ਉਮਰ ਭਰ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਰਹੀ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ]] ntpca4kl6ifjss6kpxhhy4xuum2tlip 0 21653 845551 523984 2026-09-05T09:06:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845551 wikitext text/x-wiki [[File:The Mutilation of Uranus by Saturn.jpg|thumb|upright=1.5|ਮਿੱਥਹਾਸਕ ਦੇਵਤੇ ਓਰਾਨਸ (Uranus) ਦਾ ਖੱਸੀਕਰਨ: [[ਵਾਸਾਰੀ]] ਅਤੇ [[ਕਰਿਸਟੋਫਾਨੋ ਗੇਰਾਰਦੀ]] ਦਾ ਫਰੇਸਕੋ (ਲਗਪਗ 1560, ਸਾਲਾ ਡੀ ਕਾਸੀਮੋ ਪਹਿਲਾ, [[ਪਲਾਜ਼ੋ]], [[ਫਲੋਰੈਂਸ]])]] '''ਖੱਸੀਕਰਨ''', ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ, ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤ ਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਨਕਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਲਬੰਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰਾਨ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ (ਰਿਸਣਾ) ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। <ref>{{cite web | authorlink = | title = On Target | work = On Target (newsletter) | publisher = Target Health,।nc. | date = 27 July 2003 | url = http://www.targethealth.com/ontarget/2003/07272003.htm | access-date = 4 ਮਈ 2013 | archive-date = 11 ਮਾਰਚ 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060311073657/http://www.targethealth.com/ontarget/2003/07272003.htm | url-status = dead }} Section।I: HISTORY OF MEDICINE</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੱਸੀਕਰਨ]] 7x3ffzve8w3xkshe5fiblyxb0kwtejc 0 27496 845531 775496 2026-09-04T17:19:12Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Notable ghazals/songs" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1363619444|Ghulam Ali (singer)]]" 845531 wikitext text/x-wiki {{distinguish|ਬੜੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ}} {{Infobox musical artist |name = ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ |image = Gulam ali copy.jpg |caption = ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ | birth_date ={{birth date|df=y|1940|12|5}} | birth_place =ਕਾਲੇਕੀ, [[ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]]<br/> [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) |image_size = |background = ਸੋਲੋ_ਗਾਇਕ | genre = [[ਗ਼ਜ਼ਲ]] | occupation = ਗਾਇਕ | years_active =1960 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ | instrument = ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ }} '''ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ''' ({{langx|pa|{{Nastaliq|غُلام علی}}}}, ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1940) ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼਼ਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇ ਦੇ ਆਹਲਾ [[ਗ਼ਜ਼ਲ]] ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਦੂਜੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ]] ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ [[ਭਾਰਤ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]], [[ਨੇਪਾਲ]], [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਤੇ [[ਦਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ]], [[ਅਮਰੀਕਾ]], [[ਬਰਤਾਨੀਆ]] ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ==ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ== ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ' ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ [[ਕਾਬੁਲ]], [[ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ, ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਅੱਗੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਥੁਮਰੀ "ਸਈਆਂ ਬੋਲੋ ਤਨਿਕ ਮੋ ਸੇ ਰਹਿਯੋ ਨ ਜਾਏ" ਗਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਜੁਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾਇਆ। ==ਕਰੀਅਰ== ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਨੇ 1960 ਵਿਚ [[ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ]], [[ਲਾਹੌਰ]] ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਘਰਾਨਾ-ਗਾਇਆਕੀ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ==ਕੁਛ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ== * [[ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ]] * ਚਮਕਤੇ ਚਾਂਦ ਕੋ ਟੂਟਾ ਹੁਆ * [[ਹੀਰ (ਗਾਯਨ)|ਹੀਰ]] * ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕ੍ਯੂੰ ਬਰਪਾ * ਯੇ ਦਿਲ ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ ਮੇਰਾ * ਹਮ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ ਆਏ ਹੈਂ * ਕਲ ਚੌਦਹਵੀਂ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ *ਅਪਨੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੂੰ == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ == * '' ਨਾਰਾਯਣ ਗੋਪਾਲ, ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਰਾ ਮਾ '' (ਨੇਪਾਲੀ ਗ਼ਜ਼ਲ) * '' ਸੁਰਾਗ - ਇਨ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਵਿਦ ਲਵ '' * '' ਮਸਤ ਨਜ਼ਰੇਂ - ਲਾਈਵ ਇਨ ਲੰਦਨ'', 1984'' * '' ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ- ਲਾਈਵ ਇਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ '' * '' ਪੈਸ਼ਨਸ'' *''ਹੰਗਾਮਾ -ਲਾਈਵ ਇਨ ਕਾਨਸਰਟਟ Vol.1'' * '' ਪਾਯਮਸ ਆਫ ਲਵ '' * '' ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ'' * '' ਸਾਦਗੀ '' * '' ਹਸੀਨ ਲਮ੍ਹੇਂ '' * '' ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ '' * '' ਅੰਜੁਮਨ - ਬੇਹਤਰੀਨ ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ '' * '' ਸਾਲਫੁਲ '' * '' ਵਨਸ ਮੋਰ '' * '' ਗੋਲਡਨ ਮੋਮੇਂਟ੍ਸ - ਪਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ '' * '' ਲਾਈਵ ਇਨ ਯੂ ਏਸ ਏ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 2 - ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਹਫ਼ਿਲ ਸੀਰੀਜ '' * '' ਸੁਨੋ '' * '' ਲਾਈਵ ਇਨ ਯੂ ਏਸ ਏ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 1 - ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਹਫ਼ਿਲ ਸੀਰੀਜ '' * '' ਸੌਗਾਤ'' * '' ਖ੍ਵਾਹਿਸ਼ '' * '' ਏਟ ਹਿਜ਼ ਵੇਰੀ ਬੇਸਟ'' * '' ਆਵਾਰਗੀ'' * '' ਦ ਫਾਈਨੇਸਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਸ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗ੍ਰੇਟ ਗ਼ਜ਼ਲਸ '' * '' ਦ ਗੋਲਡਨ ਕਲੈਕਸ਼ਨ '' * '' ਗੀਤ ਔਰ ਗ਼ਜ਼਼ਲ '' * '' ਦਿਲ੍ਲਗੀ '' * '' ਕਲਾਮ-ਏ-ਮੋਹੱਬਤ '' ( [[ਸੰਤ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਹ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ) * '' ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ - ਲਾਈਵ ਇਨ ਕਨਸਰਟਟ, ਇੰਗਲੈਂਡ '' * '' ਰੰਗ ਤਰੰਗ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 1,2 '' * '' ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ '' * '' ਹੀਰ '' * '' ਖੁਸ਼ਬੂ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਦ ਵੇਰੀ ਬੇਸਟ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਮਹਫ਼ਿਲ - ਕਲੇਕ੍ਸ਼ਨ ਫ੍ਰਾਮ ਲਾਇਵ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਦ ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਲਗ ਗਏ ਨੈਨ '' * '' ਆਵਾਰਗੀ-ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਵੋਕਲ CDNF418 / 419 ਲਾਇਵ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 3 ਔਰ 4. '' * '' ਏਤਬਾਰ '' * '' ਆਦਾਬ ਉਸਤਾਦ (ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ) '' * '' ਮਹਤਾਬ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ Vol.1 ਔਰ 2 '' * '' ਏ ਗ਼ਜ਼ਲ ਟ੍ਰੀਟ - '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਇਨ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਖੁਸ਼ਬੂ '' * '' ਆਵਾਰਗੀ (ਲਾਇਵ) ਖੰਡ 1 ਔਰ 2 '' * '' ਮੂਡਸ ਐਂਡ ਇਮੋਸ਼ਨਸ '' * '' ਏਕ ਏਹਸਾਸ '' * '' ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗ੍ਰੇਟੇਸਟ ਹਿਟਸ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗੋਲ੍ਡਨ ਮੋਮੇਂਟਸ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ Vol.1 '' * '' ਏ ਲਾਇਵ ਕਨਸਰਟ '' * '' ਦ ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਆਬਸ਼ਾਰ '' * '' ਲਮ੍ਹਾ ਲਮ੍ਹਾ '' * '' ਵਨਸ ਮੋਰ '' * '' ਪਰਛਾਈਆਂ '' * '' ਮੇਹਰਾਬ " * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਲਾਇਵ ਏਟ ਇੰਡਿਯਾ ਗੇਟ - ਸਵਰ ਉਤਸਵ 2001 - ਸਾਂਗਸ ਆਫ ਦ ਵਾਨਡਰਿੰਗ ਸਾਲ * '' ਗ਼ਾਲਿਬ - ਗ਼ਜ਼ਲਸ - ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਮੇਹਦੀ ਹਸਨ '' * '' ਦ ਲੇਟੇਸਟ, ਦ ਬੇਸਟ " * '' ਮਿਰਾਜ਼-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ, ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਔਰ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ==ਹਵਾਲੇ== {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{Facebook|GhulamAliKhanOfficial}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਦੇ ਲੋਕ]] == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ/ਗੀਤ == {| class="wikitable" !ਸਿਰਲੇਖ !ਕਵੀ/ਗੀਤਕਾਰ ![[ਰਾਗ]] !ਸਾਲ. !ਐਲਬਮ/ਸੰਗ੍ਰਹਿ !ਫ਼ਿਲਮ !ਨੋਟਸ |- |ਆਹ ਕੋ ਚਾਹਿਏ ਇੱਕ ਉਮਰ ਅਸਰ ਹੋਣੇ ਤੱਕ |[[ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ]] | - |ਅ. 1975 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਏ ਹੁਸਨ-ਏ-ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੁਝੇ ਸ਼ੋਲਾ ਕਹੂੰ ਯਾ ਸ਼ਬਨਮ |[[ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ]] | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆ ਗਈ ਯਾਦ ਸ਼ਾਮ ਢਲਤੇ ਹੀ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਪਣੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੂੰ |[[ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ]] | - |ਅ. 1976 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਕੋ ਆਂਖੋਂ ਸੇ |ਸ਼ਹਜ਼ਾਦ ਅਹਿਮਦ | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਰਜ਼-ਏ-ਗਮ ਸੇ ਭੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਤੋ ਨਹੀਂ |[[ਰਈਸ ਵਾਰਸੀ]] | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਵਾਰਗੀ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ |ਭੈਰਵੀ (ਚਾਨਣ) |1988 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਸਿਰਲੇਖ ਗ਼ਜ਼ਲ |- |ਬਹਾਰੋਂ ਕੋ ਚਮਨ ਯਾਦ ਆ ਗਯਾ | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬਰਸਣ ਲਗੀ ਸਾਵਨ ਬੁੰਦੀਆ |ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਲੋਕ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਲੋਕ-ਅਧਾਰਿਤ |- |ਬਤਾਦੋ ਤੁਮ ਹਮੇੰ ਬੇਦਾਦ ਕਰਨਾ |ਰਿਆਜ਼ ਖੈਰਾਬਾਦੀ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬੇਚੇਨ ਬਹੁਤ ਫਿਰਨਾ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚਮਕਤੇ ਚਾਂਦ ਕੋ ਟੂਟਾ ਹੁਆ ਤਾਰਾ ਬਨਾ ਡਾਲਾ |[[ਆਨੰਦ ਬਖਸ਼ੀ]] | - |1982 |ਅਵਾਰਗੀ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਅਵਾਰਗੀ |ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ |- |ਛੁਪ ਛੁਪਾ ਕੇ ਪਿਯੋ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ |ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |1982 |ਨਿਕਾਹ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਨਿਕਾਹ |ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ |- |ਦਰਦ-ਏ-ਦਿਲ ਦਰਦ-ਏ ਆਸ਼ਨਾ ਜਾਨੇ |ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। |ਸਾਬਿਰ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1983 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਧਡ਼ਕਨੇ ਦਾ ਸਬਬ ਯਾਦ ਆਯਾ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਮੇਂ ਏਕ ਲਹਰ ਸੀ ਉਠੀ ਹੈ ਅਭੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ |ਪਿਲੂ (ਚਾਨਣ) |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਾਸਲੇ ਐਸੇ ਭੀ ਹੋਂਗੇ |ਅਦੀਮ ਹਾਸ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1985 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਗਜਲੂ ਤੀ ਥੁਲਾ ਥੁਲਾ ਅੰਖਾ |ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ (ਨੇਪਾਲ) | - |ਸੀ. 1986 |ਨੇਪਾਲੀ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਨੇਪਾਲੀ |- |ਹੀਰ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ ਆਏ ਹੈਂ। | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮਕੋ ਕਿਸਕੇ ਗਮ ਨੇ ਮਾਰਾ |ਮਸਰੂਰ ਅਨਵਰ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕਿਯੋੰ ਬਰਪਾ |ਅਕਬਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ |ਦਰਬਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਮਤੀ |- |ਇਤਨੀ ਮੁਦੱਤ ਬਾਦ ਮਿਲੇ ਹੋ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਸੀ. 1987 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੱਚੀ ਦੀਵਾਰ ਹੂੰ ਠੋਕਰ ਨਾ ਲਗਾਨਾ | - | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਾਲ ਚੌਧਰੀ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ |ਯਮਨ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਮੁਝਸੇ ਇਸ਼੍ਕ ਕਾ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਚਾਹਿਏ |ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਲੀ ਜੋ ਆਂਖ |ਫਰਹਤ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਸ਼ਬੂ ਜੈਸੇ ਲੌਗ ਮਿਲੇ | - | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਿਆ ਹੈ ਪਿਆਰ ਜਿਸੇ |ਕਤੀਲ ਸ਼ਿਫਾਈ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ |ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਪੀ ਰਹਾ ਹੂਂ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮਹਿਫ਼ਿਲ ਮੇਂ ਬਾਰ ਬਾਰ |ਆਗਾ ਬਿਸਮਿਲ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੇਰੀ ਸ਼ੌਕੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ |ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਤਬੱਸੁਮ | - |ਅ. 1983 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਪੰਜਾਬੀ |- |ਨਿਆਤ-ਏ-ਸ਼ੌਕ ਭਰ ਨਾ ਜਾਏ ਕਹੀਂ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਨੀ ਚੰਬੇ ਦੀਏ ਬੰਦ ਕਲੀਏ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਹਾਲ ਹਮਾਰਾ ਜਾਨੇ ਹੈ |ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਕੈਸੀ ਰਾਹਗੁਜ਼ਰ ਪਰ ਸ਼ਾਯਦ |ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼ | - |ਸੀ. 1986 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਸਾਵਨ ਰੁਤ ਕੀ ਪਵਨ ਚਲੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਰੋਯਾ ਕਰੇਂਗੇ ਆਪ ਭੀ |ਮੋਮਿਨ ਖਾਨ ਮੋਮਿਨ | - |1979 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਤੇਰਾ ਇੰਤੇਜ਼ਾਰ ਕੀਆ |ਹਫੀਜ਼ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਖ਼ੱਤੇ ਮੈਂ ਨਯਾ ਇਕ ਸਲਾਮ ਕਿਸ ਦਾ ਥਾ |ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਕਭੀ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤੋ |ਅਖ਼ਤਰ ਸ਼ੀਰਾਨੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਜੋ ਹਮ ਮੇਂ ਤੁਮ ਮੇਂ ਕਰਾਰ ਥਾ |ਮੋਮੀਨ ਖਾਨ ਮੋਮੀਨ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਬਾਤੇਂ ਝੂਠੀ ਬਾਤੇਂ ਹੈਂ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਦਿਲ ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਅ. 1989 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਜ਼ਹੀਲ-ਏ-ਮਿਸਕਿਨ ਮਕੁਨ ਤੱਗਫੁਲ |[[ਅਮੀਰ ਖ਼ੁਸਰੋ|ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ]] | - |1980 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |} n9n68h7grgyboexs8emo6z2bww19n2s 845532 845531 2026-09-04T17:20:37Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Notable ghazals/songs" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1363619444|Ghulam Ali (singer)]]" 845532 wikitext text/x-wiki {{distinguish|ਬੜੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ}} {{Infobox musical artist |name = ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ |image = Gulam ali copy.jpg |caption = ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਚੇਨੱਈ ਵਿੱਚ | birth_date ={{birth date|df=y|1940|12|5}} | birth_place =ਕਾਲੇਕੀ, [[ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]]<br/> [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) |image_size = |background = ਸੋਲੋ_ਗਾਇਕ | genre = [[ਗ਼ਜ਼ਲ]] | occupation = ਗਾਇਕ | years_active =1960 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ | instrument = ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ }} '''ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ''' ({{langx|pa|{{Nastaliq|غُلام علی}}}}, ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1940) ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼਼ਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇ ਦੇ ਆਹਲਾ [[ਗ਼ਜ਼ਲ]] ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕੀ ਦੂਜੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ]] ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ [[ਭਾਰਤ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]], [[ਨੇਪਾਲ]], [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਤੇ [[ਦਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ]], [[ਅਮਰੀਕਾ]], [[ਬਰਤਾਨੀਆ]] ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ==ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ== ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ' ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ [[ਕਾਬੁਲ]], [[ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ]] ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ, ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਖਲਾਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਤਾਦ ਬਡੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਅੱਗੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਥੁਮਰੀ "ਸਈਆਂ ਬੋਲੋ ਤਨਿਕ ਮੋ ਸੇ ਰਹਿਯੋ ਨ ਜਾਏ" ਗਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਜੁਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾਇਆ। ==ਕਰੀਅਰ== ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਨੇ 1960 ਵਿਚ [[ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ]], [[ਲਾਹੌਰ]] ਲਈ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਗਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਾਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਘਰਾਨਾ-ਗਾਇਆਕੀ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਚ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ==ਕੁਛ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ== * [[ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ]] * ਚਮਕਤੇ ਚਾਂਦ ਕੋ ਟੂਟਾ ਹੁਆ * [[ਹੀਰ (ਗਾਯਨ)|ਹੀਰ]] * ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕ੍ਯੂੰ ਬਰਪਾ * ਯੇ ਦਿਲ ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ ਮੇਰਾ * ਹਮ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ ਆਏ ਹੈਂ * ਕਲ ਚੌਦਹਵੀਂ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ *ਅਪਨੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੂੰ == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫ਼ੀ == * '' ਨਾਰਾਯਣ ਗੋਪਾਲ, ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਰਾ ਮਾ '' (ਨੇਪਾਲੀ ਗ਼ਜ਼ਲ) * '' ਸੁਰਾਗ - ਇਨ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਵਿਦ ਲਵ '' * '' ਮਸਤ ਨਜ਼ਰੇਂ - ਲਾਈਵ ਇਨ ਲੰਦਨ'', 1984'' * '' ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ- ਲਾਈਵ ਇਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ '' * '' ਪੈਸ਼ਨਸ'' *''ਹੰਗਾਮਾ -ਲਾਈਵ ਇਨ ਕਾਨਸਰਟਟ Vol.1'' * '' ਪਾਯਮਸ ਆਫ ਲਵ '' * '' ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਰ ਮੇਂ'' * '' ਸਾਦਗੀ '' * '' ਹਸੀਨ ਲਮ੍ਹੇਂ '' * '' ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ '' * '' ਅੰਜੁਮਨ - ਬੇਹਤਰੀਨ ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ '' * '' ਸਾਲਫੁਲ '' * '' ਵਨਸ ਮੋਰ '' * '' ਗੋਲਡਨ ਮੋਮੇਂਟ੍ਸ - ਪਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ '' * '' ਲਾਈਵ ਇਨ ਯੂ ਏਸ ਏ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 2 - ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਹਫ਼ਿਲ ਸੀਰੀਜ '' * '' ਸੁਨੋ '' * '' ਲਾਈਵ ਇਨ ਯੂ ਏਸ ਏ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 1 - ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਹਫ਼ਿਲ ਸੀਰੀਜ '' * '' ਸੌਗਾਤ'' * '' ਖ੍ਵਾਹਿਸ਼ '' * '' ਏਟ ਹਿਜ਼ ਵੇਰੀ ਬੇਸਟ'' * '' ਆਵਾਰਗੀ'' * '' ਦ ਫਾਈਨੇਸਟ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਸ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗ੍ਰੇਟ ਗ਼ਜ਼ਲਸ '' * '' ਦ ਗੋਲਡਨ ਕਲੈਕਸ਼ਨ '' * '' ਗੀਤ ਔਰ ਗ਼ਜ਼਼ਲ '' * '' ਦਿਲ੍ਲਗੀ '' * '' ਕਲਾਮ-ਏ-ਮੋਹੱਬਤ '' ( [[ਸੰਤ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਹ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਤ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ) * '' ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ - ਲਾਈਵ ਇਨ ਕਨਸਰਟਟ, ਇੰਗਲੈਂਡ '' * '' ਰੰਗ ਤਰੰਗ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 1,2 '' * '' ਜਾਨੇ ਵਾਲੇ '' * '' ਹੀਰ '' * '' ਖੁਸ਼ਬੂ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਦ ਵੇਰੀ ਬੇਸਟ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਮਹਫ਼ਿਲ - ਕਲੇਕ੍ਸ਼ਨ ਫ੍ਰਾਮ ਲਾਇਵ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਦ ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਲਗ ਗਏ ਨੈਨ '' * '' ਆਵਾਰਗੀ-ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਵੋਕਲ CDNF418 / 419 ਲਾਇਵ ਵਾਲ੍ਯੂਮ 3 ਔਰ 4. '' * '' ਏਤਬਾਰ '' * '' ਆਦਾਬ ਉਸਤਾਦ (ਗ਼ਜ਼ਲੇਂ) '' * '' ਮਹਤਾਬ '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ Vol.1 ਔਰ 2 '' * '' ਏ ਗ਼ਜ਼ਲ ਟ੍ਰੀਟ - '' * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਇਨ ਕਾਨਸਰਟ '' * '' ਖੁਸ਼ਬੂ '' * '' ਆਵਾਰਗੀ (ਲਾਇਵ) ਖੰਡ 1 ਔਰ 2 '' * '' ਮੂਡਸ ਐਂਡ ਇਮੋਸ਼ਨਸ '' * '' ਏਕ ਏਹਸਾਸ '' * '' ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗ੍ਰੇਟੇਸਟ ਹਿਟਸ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਗੋਲ੍ਡਨ ਮੋਮੇਂਟਸ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ Vol.1 '' * '' ਏ ਲਾਇਵ ਕਨਸਰਟ '' * '' ਦ ਬੇਸਟ ਆਫ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ '' * '' ਆਬਸ਼ਾਰ '' * '' ਲਮ੍ਹਾ ਲਮ੍ਹਾ '' * '' ਵਨਸ ਮੋਰ '' * '' ਪਰਛਾਈਆਂ '' * '' ਮੇਹਰਾਬ " * '' ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਲਾਇਵ ਏਟ ਇੰਡਿਯਾ ਗੇਟ - ਸਵਰ ਉਤਸਵ 2001 - ਸਾਂਗਸ ਆਫ ਦ ਵਾਨਡਰਿੰਗ ਸਾਲ * '' ਗ਼ਾਲਿਬ - ਗ਼ਜ਼ਲਸ - ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ - ਮੇਹਦੀ ਹਸਨ '' * '' ਦ ਲੇਟੇਸਟ, ਦ ਬੇਸਟ " * '' ਮਿਰਾਜ਼-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ, ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਔਰ ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ ==ਹਵਾਲੇ== {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{Facebook|GhulamAliKhanOfficial}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1940]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਦੇ ਲੋਕ]] == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ/ਗੀਤ == {| class="wikitable" !ਸਿਰਲੇਖ !ਕਵੀ/ਗੀਤਕਾਰ ![[ਰਾਗ]] !ਸਾਲ. !ਐਲਬਮ/ਸੰਗ੍ਰਹਿ !ਫ਼ਿਲਮ !ਨੋਟਸ |- |ਆਹ ਕੋ ਚਾਹਿਏ ਇੱਕ ਉਮਰ ਅਸਰ ਹੋਣੇ ਤੱਕ |[[ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ]] | - |ਅ. 1975 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਏ ਹੁਸਨ-ਏ-ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੁਝੇ ਸ਼ੋਲਾ ਕਹੂੰ ਯਾ ਸ਼ਬਨਮ |[[ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ]] | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆ ਗਈ ਯਾਦ ਸ਼ਾਮ ਢਲਤੇ ਹੀ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਪਣੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੂੰ |[[ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ]] | - |ਅ. 1976 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਕੋ ਆਂਖੋਂ ਸੇ |ਸ਼ਹਜ਼ਾਦ ਅਹਿਮਦ | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਰਜ਼-ਏ-ਗਮ ਸੇ ਭੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਤੋ ਨਹੀਂ |[[ਰਈਸ ਵਾਰਸੀ]] | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਵਾਰਗੀ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ |ਭੈਰਵੀ (ਚਾਨਣ) |1988 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਸਿਰਲੇਖ ਗ਼ਜ਼ਲ |- |ਬਹਾਰੋਂ ਕੋ ਚਮਨ ਯਾਦ ਆ ਗਯਾ | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬਰਸਣ ਲਗੀ ਸਾਵਨ ਬੁੰਦੀਆ |ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਲੋਕ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਲੋਕ-ਅਧਾਰਿਤ |- |ਬਤਾਦੋ ਤੁਮ ਹਮੇੰ ਬੇਦਾਦ ਕਰਨਾ |ਰਿਆਜ਼ ਖੈਰਾਬਾਦੀ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬੇਚੇਨ ਬਹੁਤ ਫਿਰਨਾ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚਮਕਤੇ ਚਾਂਦ ਕੋ ਟੂਟਾ ਹੁਆ ਤਾਰਾ ਬਨਾ ਡਾਲਾ |[[ਆਨੰਦ ਬਖਸ਼ੀ]] | - |1982 |ਅਵਾਰਗੀ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਅਵਾਰਗੀ |ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ |- |ਛੁਪ ਛੁਪਾ ਕੇ ਪਿਯੋ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ |ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |1982 |ਨਿਕਾਹ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਨਿਕਾਹ |ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ |- |ਦਰਦ-ਏ-ਦਿਲ ਦਰਦ-ਏ ਆਸ਼ਨਾ ਜਾਨੇ |ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। |ਸਾਬਿਰ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1983 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਧਡ਼ਕਨੇ ਦਾ ਸਬਬ ਯਾਦ ਆਯਾ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਮੇਂ ਏਕ ਲਹਰ ਸੀ ਉਠੀ ਹੈ ਅਭੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ |ਪਿਲੂ (ਚਾਨਣ) |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਾਸਲੇ ਐਸੇ ਭੀ ਹੋਂਗੇ |ਅਦੀਮ ਹਾਸ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1985 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਗਜਲੂ ਤੀ ਥੁਲਾ ਥੁਲਾ ਅੰਖਾ |ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ (ਨੇਪਾਲ) | - |ਸੀ. 1986 |ਨੇਪਾਲੀ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਨੇਪਾਲੀ |- |ਹੀਰ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ ਆਏ ਹੈਂ। | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮਕੋ ਕਿਸਕੇ ਗਮ ਨੇ ਮਾਰਾ |ਮਸਰੂਰ ਅਨਵਰ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕਿਯੋੰ ਬਰਪਾ |ਅਕਬਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ |ਦਰਬਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਮਤੀ |- |ਇਤਨੀ ਮੁਦੱਤ ਬਾਦ ਮਿਲੇ ਹੋ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਸੀ. 1987 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੱਚੀ ਦੀਵਾਰ ਹੂੰ ਠੋਕਰ ਨਾ ਲਗਾਨਾ | - | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਾਲ ਚੌਧਰੀ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ |ਯਮਨ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਮੁਝਸੇ ਇਸ਼੍ਕ ਕਾ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਚਾਹਿਏ |ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਲੀ ਜੋ ਆਂਖ |ਫਰਹਤ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਸ਼ਬੂ ਜੈਸੇ ਲੌਗ ਮਿਲੇ | - | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਿਆ ਹੈ ਪਿਆਰ ਜਿਸੇ |ਕਤੀਲ ਸ਼ਿਫਾਈ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ |ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਪੀ ਰਹਾ ਹੂਂ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮਹਿਫ਼ਿਲ ਮੇਂ ਬਾਰ ਬਾਰ |ਆਗਾ ਬਿਸਮਿਲ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੇਰੀ ਸ਼ੌਕੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ |ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਤਬੱਸੁਮ | - |ਅ. 1983 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਪੰਜਾਬੀ |- |ਨਿਆਤ-ਏ-ਸ਼ੌਕ ਭਰ ਨਾ ਜਾਏ ਕਹੀਂ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਨੀ ਚੰਬੇ ਦੀਏ ਬੰਦ ਕਲੀਏ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਹਾਲ ਹਮਾਰਾ ਜਾਨੇ ਹੈ |ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਕੈਸੀ ਰਾਹਗੁਜ਼ਰ ਪਰ ਸ਼ਾਯਦ |ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼ | - |ਸੀ. 1986 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਸਾਵਨ ਰੁਤ ਕੀ ਪਵਨ ਚਲੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਰੋਯਾ ਕਰੇਂਗੇ ਆਪ ਭੀ |ਮੋਮਿਨ ਖਾਨ ਮੋਮਿਨ | - |1979 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਤੇਰਾ ਇੰਤੇਜ਼ਾਰ ਕੀਆ |ਹਫੀਜ਼ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਖ਼ੱਤੇ ਮੈਂ ਨਯਾ ਇਕ ਸਲਾਮ ਕਿਸ ਦਾ ਥਾ |ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਕਭੀ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤੋ |ਅਖ਼ਤਰ ਸ਼ੀਰਾਨੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਜੋ ਹਮ ਮੇਂ ਤੁਮ ਮੇਂ ਕਰਾਰ ਥਾ |ਮੋਮੀਨ ਖਾਨ ਮੋਮੀਨ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਬਾਤੇਂ ਝੂਠੀ ਬਾਤੇਂ ਹੈਂ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਦਿਲ ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਅ. 1989 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਜ਼ਹੀਲ-ਏ-ਮਿਸਕਿਨ ਮਕੁਨ ਤੱਗਫੁਲ |[[ਅਮੀਰ ਖ਼ੁਸਰੋ|ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ]] | - |1980 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |} == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ/ਗੀਤ == {| class="wikitable" !ਸਿਰਲੇਖ !ਕਵੀ/ਗੀਤਕਾਰ ![[ਰਾਗ]] !ਸਾਲ. !ਐਲਬਮ/ਸੰਗ੍ਰਹਿ !ਫ਼ਿਲਮ !ਨੋਟਸ |- |ਆਹ ਕੋ ਚਾਹਿਏ ਇੱਕ ਉਮਰ ਅਸਰ ਹੋਣੇ ਤੱਕ |[[ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ]] | - |ਅ. 1975 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਏ ਹੁਸਨ-ਏ-ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੁਝੇ ਸ਼ੋਲਾ ਕਹੂੰ ਯਾ ਸ਼ਬਨਮ |[[ਬਸ਼ੀਰ ਬਦਰ]] | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆ ਗਈ ਯਾਦ ਸ਼ਾਮ ਢਲਤੇ ਹੀ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਪਣੀ ਧੁਨ ਮੇਂ ਰਹਤਾ ਹੂੰ |[[ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ]] | - |ਅ. 1976 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਕੋ ਆਂਖੋਂ ਸੇ |ਸ਼ਹਜ਼ਾਦ ਅਹਿਮਦ | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਅਰਜ਼-ਏ-ਗਮ ਸੇ ਭੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਤੋ ਨਹੀਂ |[[ਰਈਸ ਵਾਰਸੀ]] | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਆਵਾਰਗੀ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ |ਭੈਰਵੀ (ਚਾਨਣ) |1988 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਸਿਰਲੇਖ ਗ਼ਜ਼ਲ |- |ਬਹਾਰੋਂ ਕੋ ਚਮਨ ਯਾਦ ਆ ਗਯਾ | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬਰਸਣ ਲਗੀ ਸਾਵਨ ਬੁੰਦੀਆ |ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਲੋਕ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਲੋਕ-ਅਧਾਰਿਤ |- |ਬਤਾਦੋ ਤੁਮ ਹਮੇੰ ਬੇਦਾਦ ਕਰਨਾ |ਰਿਆਜ਼ ਖੈਰਾਬਾਦੀ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਬੇਚੇਨ ਬਹੁਤ ਫਿਰਨਾ |[[ਮੁਨੀਰ ਨਿਆਜ਼ੀ]] | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚਮਕਤੇ ਚਾਂਦ ਕੋ ਟੂਟਾ ਹੁਆ ਤਾਰਾ ਬਨਾ ਡਾਲਾ |[[ਆਨੰਦ ਬਖਸ਼ੀ]] | - |1982 |ਅਵਾਰਗੀ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਅਵਾਰਗੀ |ਫ਼ਿਲਮ ਗੀਤ |- |ਛੁਪ ਛੁਪਾ ਕੇ ਪਿਯੋ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ ਰਾਤ ਦਿਨ |ਹਸਰਤ ਮੋਹਾਨੀ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |1982 |ਨਿਕਾਹ (ਓ. ਐੱਸ. ਟੀ.) |ਨਿਕਾਹ |ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ |- |ਦਰਦ-ਏ-ਦਿਲ ਦਰਦ-ਏ ਆਸ਼ਨਾ ਜਾਨੇ |ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। |ਸਾਬਿਰ ਜ਼ਫ਼ਰ | - |ਅ. 1983 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਧਡ਼ਕਨੇ ਦਾ ਸਬਬ ਯਾਦ ਆਯਾ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਦਿਲ ਮੇਂ ਏਕ ਲਹਰ ਸੀ ਉਠੀ ਹੈ ਅਭੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ |ਪਿਲੂ (ਚਾਨਣ) |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਾਸਲੇ ਐਸੇ ਭੀ ਹੋਂਗੇ |ਅਦੀਮ ਹਾਸ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1985 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਗਜਲੂ ਤੀ ਥੁਲਾ ਥੁਲਾ ਅੰਖਾ |ਰਾਜਾ ਮਹਿੰਦਰ (ਨੇਪਾਲ) | - |ਸੀ. 1986 |ਨੇਪਾਲੀ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਨੇਪਾਲੀ |- |ਹੀਰ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ ਆਏ ਹੈਂ। | - | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹਮਕੋ ਕਿਸਕੇ ਗਮ ਨੇ ਮਾਰਾ |ਮਸਰੂਰ ਅਨਵਰ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕਿਯੋੰ ਬਰਪਾ |ਅਕਬਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦ |ਦਰਬਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਿਮਤੀ |- |ਇਤਨੀ ਮੁਦੱਤ ਬਾਦ ਮਿਲੇ ਹੋ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਸੀ. 1987 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੱਚੀ ਦੀਵਾਰ ਹੂੰ ਠੋਕਰ ਨਾ ਲਗਾਨਾ | - | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਾਲ ਚੌਧਰੀ ਕੀ ਰਾਤ ਥੀ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ |ਯਮਨ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਮੁਝਸੇ ਇਸ਼੍ਕ ਕਾ ਅਫ਼ਸਾਨਾ ਚਾਹਿਏ |ਕਮਰ ਜਲਾਲਾਬਾਦੀ | - |1979 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 2 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਲੀ ਜੋ ਆਂਖ |ਫਰਹਤ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਖੁਸ਼ਬੂ ਜੈਸੇ ਲੌਗ ਮਿਲੇ | - | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕਿਆ ਹੈ ਪਿਆਰ ਜਿਸੇ |ਕਤੀਲ ਸ਼ਿਫਾਈ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਤੀ |ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਪੀ ਰਹਾ ਹੂਂ | - | - |ਸੀ. 1977 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 1 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮਹਿਫ਼ਿਲ ਮੇਂ ਬਾਰ ਬਾਰ |ਆਗਾ ਬਿਸਮਿਲ | - |ਅ. 1978 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਮੇਰੀ ਸ਼ੌਕੀਅਤ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ |ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਤਬੱਸੁਮ | - |ਅ. 1983 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |ਪੰਜਾਬੀ |- |ਨਿਆਤ-ਏ-ਸ਼ੌਕ ਭਰ ਨਾ ਜਾਏ ਕਹੀਂ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਨੀ ਚੰਬੇ ਦੀਏ ਬੰਦ ਕਲੀਏ |ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ | - |ਅ. 1984 |ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਿਕ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਬੂਟਾ ਬੂਟਾ ਹਾਲ ਹਮਾਰਾ ਜਾਨੇ ਹੈ |ਮੀਰ ਤਕੀ ਮੀਰ |ਕਾਫੀ (ਚਾਨਣ) |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਕੈਸੀ ਰਾਹਗੁਜ਼ਰ ਪਰ ਸ਼ਾਯਦ |ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼ | - |ਸੀ. 1986 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 5 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਫਿਰ ਸਾਵਨ ਰੁਤ ਕੀ ਪਵਨ ਚਲੀ |ਨਾਸਿਰ ਕਾਜ਼ਮੀ | - |1980 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਰੋਯਾ ਕਰੇਂਗੇ ਆਪ ਭੀ |ਮੋਮਿਨ ਖਾਨ ਮੋਮਿਨ | - |1979 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਤੇਰਾ ਇੰਤੇਜ਼ਾਰ ਕੀਆ |ਹਫੀਜ਼ ਹੋਸ਼ਿਆਰਪੁਰੀ | - |ਅ. 1981 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 3 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਖ਼ੱਤੇ ਮੈਂ ਨਯਾ ਇਕ ਸਲਾਮ ਕਿਸ ਦਾ ਥਾ |ਦਾਗ ਦੇਹਲਵੀ | - |ਸੀ. 1977 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਕਭੀ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤੋ |ਅਖ਼ਤਰ ਸ਼ੀਰਾਨੀ | - |ਸੀ. 1982 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਵੋ ਜੋ ਹਮ ਮੇਂ ਤੁਮ ਮੇਂ ਕਰਾਰ ਥਾ |ਮੋਮੀਨ ਖਾਨ ਮੋਮੀਨ | - |ਅ. 1976 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਬਾਤੇਂ ਝੂਠੀ ਬਾਤੇਂ ਹੈਂ |ਇਬਨ-ਏ-ਇਨਸ਼ਾ | - |ਅ. 1984 |ਗਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲੀਅਮ. 4 |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਯੇ ਦਿਲ ਯੇ ਪਾਗਲ ਦਿਲ |ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ | - |ਅ. 1989 |ਅਵਾਰਗੀ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ | |- |ਜ਼ਹੀਲ-ਏ-ਮਿਸਕਿਨ ਮਕੁਨ ਤੱਗਫੁਲ |[[ਅਮੀਰ ਖ਼ੁਸਰੋ|ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ]] | - |1980 |ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਜ਼ਲਾਂ |ਗ਼ੈਰ-ਫ਼ਿਲਮ |} 6a7mhbvljt02k91q4d7cjzlhjlasfs1 0 28098 845543 563550 2026-09-05T02:34:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845543 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਉਰਵਸੀ ਬੁਤਾਲੀਆ | image = UrvashiButalia.jpg | alt = | caption = ਉਰਵਸੀ ਬੁਟਾਲੀਆ 2011 ਵਿੱਚ | birth_name = | birth_date = 1952 | birth_place = [[ਅੰਬਾਲਾ]], ਹਰਿਆਣਾ | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ਭਾਰਤੀ | other_names = | occupation = [[ਨਾਰੀਵਾਦੀ]], [[ਇਤਹਾਸਕਾਰ]]<br />ਸਹਿ-ਬਾਨੀ [[ਕਾਲੀ ਫ਼ਾਰ ਵਿਮਿੰਨ]] (1984),<br />ਬਾਨੀ [[ਜ਼ੁਬਾਨ|ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ]](2003) | known_for = |website={{URL|http://www.zubaanbooks.com/}} }} '''ਉਰਵਸੀ ਬੁਟਾਲੀਆ''' (ਜਨਮ 1952), ਨਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁਨ, ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹਾਊਸ, [[ਕਾਲੀ ਫ਼ਾਰ ਵਿਮਿੰਨ]] ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਜ਼ੁਬਾਨ|ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਲਈ।<ref>{{cite news|last=Daftuar|first=Swati|title=Identity matters|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article853524.ece|accessdate=26 April 2013|newspaper=The Hindu|date=28 October 2010}}</ref> ==ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ== ਬੁਟਾਲੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਬਾਲਾ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਮੀਰ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੁਟਾਲੀਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਸੁਭੱਦਰਾ ਬੁਟਾਲੀਆ, ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਮਿਰਾਂਡਾ ਹਾਊਸ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 1971 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ., 1973 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਇਤਾਲਵੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ) ਬੋਲਦੀ ਹੈ। == ਕੈਰੀਅਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Urvabu.jpg|thumb|Urvashi Butalia in October 2016]] ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1982 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਜ਼ੇਡ ਬੁਕਸ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਆਈ ਅਤੇ [[ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ]] ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 1984 ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ [[ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ]] ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਹਾਊਸ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite journal|last=Butalia|first=Urvashi|date=1984|title=Women in Indian Cinema|url=http://dx.doi.org/10.2307/1395025|journal=Feminist Review|issue=17|pages=108|doi=10.2307/1395025|issn=0141-7789}}</ref> ਬੁਤਾਲੀਆ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ [[ਅਸ਼ੋਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਵੱਕਾਰੀ "ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ" ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਕੋਰਸ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਬੁਤਾਲੀਆ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਭਾਜਨ ਅਤੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ, ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ, ਕੱਟੜਵਾਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿ ਗਾਰਡੀਅਨ, ਨਿਊ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲਿਸਟ, ਦਿ ਸਟੇਟਸਮੈਨ, ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, ਆਉਟਲੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਤਹਿਲਕਾ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ B2B ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਬੁਤਾਲੀਆ ਆਕਸਫੈਮ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਰੀਡਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। === ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੁਮੈਨ === ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1984 ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ' ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਗ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਦੇਣਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ, ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।<ref>Puri, Jyoti, ''Woman, Body, Desire in Postcolonial India: Narratives of Gender and Sexuality'' (London: Routledge, 1999).</ref> 2003 ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਰੀਤੂ ਮੈਨਨ ਨੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ, ਮੈਨਨ ਨੇ ਵੂਮੈਨ ਅਨਲਿਮੀਟਿਡ<ref>{{cite web|url=http://www.womenunlimited.net/authors/authors_ritumenon.htm|title=Ritu Menon|publisher=Women Unlimited|access-date=2019-03-07|archive-date=2014-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20140530061831/http://www.womenunlimited.net/authors/authors_ritumenon.htm|url-status=dead}}</ref> ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ [[ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। === ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁਕਸ === ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2003 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੁਣ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ, ਜ਼ੁਬਾਨ ਪਬਲੀਸ਼ਰਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ. ਲਿਮਟਿਡ, ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਬੁਤਾਲੀਆ (ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀ.ਈ.ਓ.), ਅਨੀਤਾ ਰਾਏ (ਸੰਪਾਦਕ), ਪ੍ਰੀਤੀ ਗਿੱਲ (ਸੰਪਾਦਕ), ਸ਼ਵੇਤਾ ਬਚਨੀ (ਸੰਪਾਦਕ) ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ (ਸੀ.ਐਫ.ਓ.) ਹਨ। ਸੁਤੰਤਰ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਸ, "ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ," ਤੇ ਗਲਪ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਜੈਸ਼੍ਰੀ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਮੈਨਨ, ਮੰਜੁਲਾ ਪਦਮਨਾਭਨ, ਸੁਨੀਤੀ ਨਮਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਐਨੀ ਜ਼ੈਦੀ ਹਨ। === ਦ ਅਦਰ ਸਾਇਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ === ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਓਪ-ਐਡ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ (ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ) ​​ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦ ਦਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ (1998) ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ, ਜਿਹੜੀ ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ ਜੋ ਬਤਾਲੀਆ ਨੇ ਵੰਡ ਦੇ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਾਠ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੋਏਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ "ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।<ref name="Staff">{{cite web|url=https://shop.scroll.in/book/843417/feminist-publisher-urvashi-butalia-wins-the-prestigious-goethe-medal|title=Feminist publisher Urvashi Butalia wins the prestigious Goethe Medal|author=Scroll Staff|website=Scroll.in|language=en-US|access-date=2019-03-07}}</ref>" ਬੁਤਾਲੀਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲੋਕਾਸਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ "ਜੀਵਿਤ ਇਤਿਹਾਸ" ਹੈ, ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕਿ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਚੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਸ ਪਾਸ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੋਲੋਕਾਸਟ ਦੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਦਰ ਸਾਈਡ ਆਫ਼ ਸਾਇਲੈਂਸ ਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਓਰਲ ਹਿਸਟਰੀ ਬੁੱਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ 2003 'ਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਨਿੱਕਈ ਏਸ਼ੀਆ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। == ਸਰਗਰਮੀ == ਬੁਤਾਲੀਆ "ਵਿਮੈਨਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਫਰੀਡਮ ਆਫ਼ ਪ੍ਰੈਸ" (ਡਬਲਿਊ.ਐੱਫ. ਐੱਫ.) ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://www.wifp.org/who-we-are/associates/|title=Associates {{!}} The Women's Institute for Freedom of the Press|website=www.wifp.org|language=en-US|access-date=21 June 2017}}</ref> == ਕੰਮ == * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7cllAAAAMAAJ|title=In Other Words: New Writing by Indian Women|author1=Urvashi Butalia|author2=Ritu Menon|author3=Kali for Women|publisher=Kali for Women|year=1992|isbn=978-81-85107-48-6}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8mU8AQAAIAAJ|title=Making a Difference: Feminist Publishing in the South|author1=Urvashi Butalia|author2=Ritu Menon|publisher=Bellagio Pub. Network|year=1995}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CRIqAAAAYAAJ|title=Women and the Hindu Right: A Collection of Essays|author1=Tanika Sarkar|author2=Urvashi Butalia|publisher=Kali For Women|year=1995|isbn=978-81-85107-66-0}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=RjUqAAAAYAAJ|title=Women and Right Wing Movements: Indian Experiences|author1=Tanika Sarkar|author2=Urvashi Butalia|publisher=Zed Books, London|year=1995|isbn=978-1-85649-289-8}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=JGklJI4eiNIC|title=The Other Side of Silence: Voices from the Partition of India|author=Urvashi Butalia|publisher=Penguin Books India|year=1998|isbn=978-0-14-027171-3}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1WvaAAAAMAAJ|title=Speaking Peace: Women's Voices from Kashmir|author=Urvashi Butalia|publisher=Kali for Women|year=2002|isbn=978-81-86706-43-5}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7nfNcEiSSMEC|title=Inner Line: The Zubaan Book of Stories by Indian Women|author=Urvashi Butalia (ed.)|publisher=Zubaan|year=2006|isbn=978-81-89013-77-6}} == ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਇਨਮ == 2000 ਵਿੱਚ, ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲੈ ਪੰਡੋਰਾ ਇਨਾਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web|url=https://www.boell.de/en/person/urvashi-butalia|title=Urvashi Butalia|website=Heinrich-Böll-Stiftung|language=en|access-date=2019-03-07}}</ref> 2011 ਵਿੱਚ, ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 2017 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰ੍ਮਨ ਫੈਡਰਲ ਰਿਪਬਲਿਕ ਨੇ ਬੁਤਾਲਿਆ ਨੂੰ ਗੋਏਥ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।<ref name="Staff" /><ref>https://www.goethe.de/resources/files/pdf131/about-urvashi-butalia.pdf</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਆਗੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] 6o86ywmxyz6if5kp92c98suw4e451cr 0 28277 845547 773582 2026-09-05T05:58:54Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845547 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Mukteswar temple.jpg|thumb|right|200px|ਮੁਕਤੇਸ਼ੁਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਕਾਮਦਰਸ਼ੀ ਮੂਰਤੀ]] '''ਕਾਮਸੂਤਰ''' ({{lang-sa|कामसूत्र}} {{audio|kamasutra.ogg|ਉੱਚਾਰਨ}}, {{IAST|ਕਾਮਸੂਤ੍ਰ}}) ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ [[ਬਾਤਸਾਇਨ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ [[ਭਾਰਤ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ [[ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ]] (ਸੈਕਸਾਲੋਜੀ) ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਕਾਮਸੂਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਆਸਣਾਂ ਲਈ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਤਸਾਇਨ ਦਾ ਕਾਮਸੂਤਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਪ੍ਰਥਮ ਯੋਨ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੋਨ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਨੋਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵਿਸਤਰਤ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਵੇਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਰਥ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਥਾਨ [[ਕੌਟਿਲੀਆ]] ਦੇ [[ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਗ੍ਰੰਥਾ|ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ]] ਦਾ ਹੈ, ਕਾਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਥਾਨ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਲ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਨੇਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿੱਖਾਤ ਗ੍ਰੰਥ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਈਸਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੂਜਬ ਬੀਤਿਆ ਹੋਇਆ ਸਤਾਰਾਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਵਰਚਸਵ ਸਮਸਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕਰਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਂਜ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਜੈਮੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਉਘ੍ਹਾ ਭਾਸ਼ਾਮਾਤਰ ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਐਫ ਬਰਟਨ (Sir Richard F. Burton) ਨੇ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਲਚਲ ਮੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਤੋਂ 150 ਪੌਂਡ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀ। ਅਰਬ ਦੇ ਵਿਖਿਆਤ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ‘ਸੁਗੰਧਿਤ ਬਾਗ’ (Perfumed Garden) ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਹੈ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਦਾੰਪਤੀਆ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਵਰਨ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਤਥਾ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਪਦਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਦੀ ਅਨੋਖਾ ਯੋਨ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ [[ਖਜੁਰਾਹੋ]], [[ਕੋਣਾਰਕ]] ਆਦਿ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਵੀ ਕਾਮਸੂਤਰ ਤੋਂ ਅਨੁਪ੍ਰਾਣਿਤ ਹੈ। [[ਰੀਤੀਕਾਲ|ਰੀਤੀਕਾਲੀਨ]] ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦੀਆਂ ਮਨੋਹਰ ਝਾਂਕੀਆਂ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ [[ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ]] ਦੇ ਗਾਇਕ [[ਜੈਦੇਵ]] ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਘੂ ਛੋਟੀ ਪੁਸਤਿਕਾ ‘[[ਰਤੀਮੰਜਰੀ]]’ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਸਾਰ ਸੰਖੇਪ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਕੌਸ਼ਲ ਦਾ ਅਨੌਖਾ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਕਾਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ]] * [[ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ]] * [[ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ]] == ਬਾਹਰੀ ਸੂਤਰ == * [http://drst11.blogspot.com/2010/09/1.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (1)] * [http://drst11.blogspot.com/2010/12/2.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (2)] * [http://drst11.blogspot.com/2010/12/3.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (3)] * [http://drst11.blogspot.com/2010/12/4.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (4)] * [http://drst11.blogspot.in/2011/11/5.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (5)] * [http://drst11.blogspot.in/2011/11/6.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (6)] * [http://drst11.blogspot.in/2011/12/7.html ਡਾ. ਸੰਕਰਸ਼ਨ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ ਦਾ ਆਲੇਖ – ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਾਂਮਏ ਵਿੱਚ ਕਾਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ (7)] * [http://sa.wikibooks.org/w/index.php?title=कामसूत्र ਬਾਤਸਾਇਨ ਕ੍ਰਿਤ '''ਕਾਮਸੂਤਰ''', ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ) ਵਿੱਚ] * [http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/ind/aind/klskt/kamasutr/kamas.htm ਕਾਮਸੂਤਰ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ (ਰੋਮਨ ਲਿਪੀ) ਵਿਚ] * [https://web.archive.org/web/20050416032727/http://www.karmasutra.com.au/The%20Kama%20Sutra%20_full%20version_.pdf ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ (ਪੀ.ਡੀ.ਐਫ਼)] * [http://www.sacred-texts.com/sex/kama/index.htm ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111026120815/http://www.sacred-texts.com/sex/kama/index.htm |date=2011-10-26 }} * [http://books.google.co.in/books?id=UMPjshYI2XIC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false ਨਾਰੀ ਕਾਮਸੂਤਰ] (ਗੂਗਲ ਪੁਸਤਕ ; ਲੇਖਿਕਾ - ਡਾ. ਬਿਨੋਦ ਵਰਮਾ) * [http://ksvideo.hit.bg ਕਾਮਸੂਤਰ ਵੀਡੀਓ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801094513/http://ksvideo.hit.bg/ |date=2010-08-01 }} * [http://www.rajneesh-mangla.de/log_comment.php?log_id=130 ਕਾਮਸੂਤਰ ਦਾ ਉਦਭਵ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071009180251/http://www.rajneesh-mangla.de/log_comment.php?log_id=130 |date=2007-10-09 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ]] 1y01zxdu7s284v5lft6fkbbpsi2cjvq 0 28584 845528 576301 2026-09-04T16:51:40Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Names and etymology" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370496612|Oud]]" 845528 wikitext text/x-wiki {{Infobox Instrument |name= ਊਦ |names= |image= File:Oud - MIM PHX.jpg |image_capt= An Oud |background=string |classification= *[[Lute|Necked bowl lutes]] *[[String instruments]] |hornbostel_sachs=321.321-6 |hornbostel_sachs_desc=Composite [[chordophone]] sounded with a [[plectrum]] |develcoped=Antiquity |range= |related= }} '''ਊਦ''' ({{IPAc-en|ˈ|uː|d}}; {{lang-ar|عود}} ''ʿūd'', ਬਹੁਵਚਨ أعواد, ''a‘wād''; {{lang-hy|ուդ}}, ਅਸੀਰੀ:ܥܘܕ ''ūd'', {{lang-el|ούτι}}; [[ਇਬਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਇਬਰਾਨੀ]]: ''עוּד''; {{lang-fa|بربط}} ''ਬਰਬਤ''; {{lang-ku|ûd}}; {{lang-tr|ud ''or'' ut}};<ref>[http://tdk.org.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA&kelime=ut Güncel Türkçe Sözlük'te Söz Arama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311013511/http://tdk.org.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA&kelime=ut |date=2007-03-11 }} {{tr icon}}</ref> [[ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਣੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅਜ਼ੇਰੀ]]: ''ud''; {{lang-so|''cuud''}} ਜਾਂ ''ਕਬਾਨ'') ਇੱਕ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਵਰਗਾ ਤੰਤੀ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ) ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਰਬੀ, ਇਬਰਾਨੀ (ਯਹੂਦੀ), ਯੂਨਾਨੀ, ਤੁਰਕੀ, ਉੱਤਰ ਅਫਰੀਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਰਦੇ (ਫਰੇਟ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਹੁਤ ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਗਟਾਰ ਦਾ ਪੂਰਵਜ ਯੰਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।<ref>Summerfield, Maurice J. (2003). ''The Classical Guitar, Its Evolution, Players and Personalities Since 1800'' (5th ed.) Blaydon on Tyne: Ashley Mark Publishing. ISBN 1-872639-46-1</ref> == ਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਉਤਪਤੀ == {{Multiple image | total_width = 300 | footer_align = center | header_align = center | align = left | image1 = Holding the risha pos 2.jpg | image2 = Holding the risha pos 1.jpg | footer = The oud [[plectrum]], called risha in Arabic, mızrap in Turkish and zakhme in Persian }} ਅਰਬੀਃ العود (al-ʻud ਜਾਂ oudʼ) ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੂੜੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇੱਕ ਪਤਲੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਡ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਲੇਕਟ੍ਰਮ, ਬੇਸ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸਾਊਂਡ ਬੋਰਡ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਸਮਾਨ ਯੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="Iranica">{{Cite web |last=During |first=Jean |date=1988-12-15 |title=Encyclopaedia Iranica - Barbat |url=http://www.iranicaonline.org/articles/barbat |access-date=2012-02-04 |publisher=Iranicaonline.org}}</ref> ਹੈਨਰੀ ਜਾਰਜ ਫਾਰਮਰ ''ਅਲ-ਉਦ'' ਅਤੇ ''ਅਲ-ਅਵਦਾ'' (-ਆਨੰਦ ਦੀ ਵਾਪਸੀ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite journal|last=Farmer|first=Henry George|year=1939|title=The Structure of the Arabian and Persian Lute in the Middle Ages|journal=Journal of the Royal Asiatic Society|issue=1|pages=41–51 (49)|jstor=25201835|quote=... from a work entitled Kitāb kashf al-humūūm ... 'ūd (lute) is derived from al-'awda ("the return" meaning the days of pleasure may return [in the joy of the music of the lute] ...)}}</ref> ਅਰਬੀ ਨਾਮ ''ਓਡ'' ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਲਈ ਕਈ ਸਿਧਾਂਤ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ ਓਡ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੱਕੜ ਤੋਂ" ਅਤੇ "ਸੋਟੀ" ਯਾਨੀ ਲਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ। 1940 ਵਿੱਚ ਕਰਟ ਸਾਕਸ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਓਡ ਦਾ ਅਰਥ ''ਲਚਕਦਾਰ ਸੋਟੀ'' ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ । ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਐਕਹਾਰਡ ਨਿਊਬਾਉਰ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ''ਓਡ'' [[ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਸ਼ਬਦ ਰੋਡ ਜਾਂ ਰੂਡ ਤੋਂ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਉਧਾਰ ਲੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਤਰ।<ref>{{Cite journal|last=Pourjavady|first=Amir Hossein|date=2000|title=Review of The Science of Music in Islam. Vols. 1-2, Studies in Oriental Music; The Science of Music in Islam. Vol. 3, Arabisch Musiktheorie von den Anfängen bis zum 6./12. Jahrhundert, Eckhard Neubauer; The Science of Music in Islam. Vol. 4, Der Essai sur la musique orientale von Charles Fonton mit Zeichnungen von Adanson, Eckhard Neubauer, Fuat Sezgin|journal=Asian Music|volume=32|issue=1|pages=206–209|doi=10.2307/834339|jstor=834339}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੋਜਕਰਤਾ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਚਰਡ ਜੇ. ਡੰਬਰਿਲ, ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੁਡ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ''ਰੁਦਰੀ'' (ਰੁਦਰੀ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਸਤਰ ਸਾਧਨ") ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਅਰਬੀ (ਇੱਕ ਸੇਮੀ ਭਾਸ਼ਾ) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="dumbrill">{{Cite book|location=London}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬੀ ʻਓਡ ਸੀਰੀਆਈ ʻਓਡ-ਏ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਲੱਕੜ ਦੀ ਸੋਟੀ" ਅਤੇ "ਬਲਦੀ ਲੱਕਡ਼"-ਬਾਈਬਲ ਦੇ ਇਬਰਾਨੀ ''<nowiki/>'ਊ'' ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੱਕਡ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੋਟੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Search Entry |url=http://www.assyrianlanguages.org/sureth/dosearch.php?searchkey=17090&language=id |access-date=3 October 2018 |website=www.assyrianlanguages.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Strong's Hebrew: 181. אוּד (ud) – a brand, firebrand |url=http://biblehub.com/hebrew/181.htm |access-date=2018-03-24 |website=biblehub.com}}</ref> ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: عود ʿūd ਜਾਂ ʿoud (  Ardʿbiʿūd: [ʕuː)d, ʢuː)d, plural: أعواد aʿwād), ਅਰਮੀਨੀਆਈ: ուդ, ਸੀਰੀਆਕ: ܥܘܕ ūd, Hebrew: ܥܘܕ ūd, ਯੂਨਾਨੀ: ud, ਫ਼ਾਰਸੀ: ਬਰਬਤ ਬਾਰਬਤ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਰਬਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਲੂਟ ਸਾਜ਼ ਹੈ), ਤੁਰਕੀ: ਉਦ ਜਾਂ ut, [1] ਅਤੇ ਅਜ਼ਰੀ: ud ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼]] ks706cp7lh6940mqix5s97vdapjjlom 0 62290 845548 725470 2026-09-05T06:04:30Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845548 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |name =ਜੋਹਾਨ ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ |image = Carl Friedrich Gauss.jpg |caption = ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ (1777–1855), painted by [[Christian Albrecht Jensen]] |birth_name =ਜੋਹਾਨ ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ |birth_date = {{birth date|1777|4|30|df=y}} |birth_place = [[Braunschweig|Brunswick]], [[Duchy of Brunswick-Wolfenbüttel]], [[Holy Roman Empire]] |death_date = {{death date and age|1855|2|23|1777|4|30|df=y}} |death_place = [[Göttingen]], [[Kingdom of Hanover]] |residence = [[Kingdom of Hanover]] |citizenship = |nationality = [[Germany|German]] |religion = theist,<ref name="mathsong.com"/> possibly deist<ref name=Buhler3/><ref name="Gerhard Falk 1995 121"/> |ethnicity = |fields = [[Mathematics]] and [[physics]] |workplaces = [[University of Göttingen]] |alma_mater = [[University of Helmstedt]] |doctoral_advisor = [[Johann Friedrich Pfaff]] |academic_advisors = [[Johann Christian Martin Bartels]] |doctoral_students = [[Christoph Gudermann]]<br />[[Christian Ludwig Gerling]]<br />[[Richard Dedekind]]<br />[[Johann Benedict Listing|Johann Listing]]<br />[[Bernhard Riemann]]<br />[[Christian Heinrich Friedrich Peters|Christian Peters]]<br />[[Moritz Cantor]] |notable_students = [[Johann Franz Encke|Johann Encke]]<br />[[Peter Gustav Lejeune Dirichlet]]<br />[[Gotthold Eisenstein]]<br />[[Carl Wolfgang Benjamin Goldschmidt]]<br />[[Gustav Kirchhoff]]<br />[[Ernst Kummer]]<br />[[August Ferdinand Möbius]]<br />[[L. C. Schnürlein]]<br />[[Julius Weisbach]] |known_for = [[List of topics named after Carl Friedrich Gauss|See full list]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = [[Sophie Germain]]<br>[[Ferdinand Minding]] |awards = [[Lalande Prize]] (1810)<br>[[Copley Medal]] (1838) |signature = Carl Friedrich Gauß signature.svg |footnotes = }} '''ਜੋਹਾਨ ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ''' ({{IPAc-en|ɡ|aʊ|s}}; {{lang-de|Gauß}}, {{IPA-de|ɡaʊs|pron|De-carlfriedrichgauss.ogg}}; {{lang-la|Carolus Fridericus Gauss}}) (30 ਅਪਰੈਲ 1777{{spaced ndash}}23 ਫ਼ਰਵਰੀ 1855) ਇੱਕ [[ਜਰਮਨ ਲੋਕ|ਜਰਮਨ]] [[ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] ਸੀ, ਜਿਸਨੇ [[ਅਲਜਬਰਾ]], [[ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ]] [[ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ]], [[ਗਣਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ|ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ]], [[ਭਿੰਨਤਾਸੂਚਕ ਜੁਮੈਟਰੀ ਅਤੇ ਟੋਪੋਲੋਜੀ|ਭਿੰਨਤਾਸੂਚਕ ਜੁਮੈਟਰੀ]], [[ਜੀਓਡੇਸੀ]], [[ਜੀਓਫਿਜਿਕਸ]], [[ਮਕੈਨਕੀ]], [[ਇਲੈਕਟਰੋਸਟੈਟਿਕਸ]], [[ਖਗੋਲ]], [[ਮੈਟਰਿਕਸ ਥਿਊਰੀ]], ਅਤੇ [[ਆਪਟਿਕਸ]] ਸਹਿਤ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ''ਪ੍ਰਿੰਸੇਪਸ ਮੈਥੇਮੈਟੀਕੋਰਮ''<ref>{{cite book |last=Zeidler |first=Eberhard |title=Oxford User's Guide to Mathematics |url=https://archive.org/details/oxfordusersguide0000unse |location=Oxford, UK |publisher=Oxford University Press |year=2004 |isbn=0-19-850763-1 |page=[https://archive.org/details/oxfordusersguide0000unse/page/1188 1188] }}</ref> ([[ਲਾਤੀਨੀ]], "ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ" ਜਾਂ "ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਦਾ ਮੋਹਰੀ") ਅਤੇ "ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿਸਾਬਦਾਨ," ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੌਸ ਦਾ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਆਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਿਸਾਬਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="scientificmonthly">Dunnington, G. Waldo. (May 1927). {{Cite web |url=http://www.mathsong.com/cfgauss/Dunnington/1927/ |title=The Sesquicentennial of the Birth of Gauss |access-date=2015-06-25 |archive-date=2008-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080226020629/http://www.mathsong.com/cfgauss/Dunnington/1927/ |dead-url=unfit }} ''Scientific Monthly'' XXIV: 402–414. Retrieved on 29 June 2005. Now available at {{cite web|url=http://gausschildren.org/genwiki/index.php?title=The_Sesquicentennial_of_the_Birth_of_Gauss|title=The Sesquicentennial of the Birth of Gauss|access-date=2015-06-25|archive-date=2019-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502095139/http://gausschildren.org/genwiki/index.php?title=The_Sesquicentennial_of_the_Birth_of_Gauss|url-status=dead}} Retrieved 23 February 2014. Comprehensive biographical article.</ref> == ਜ਼ਿੰਦਗੀ == [[File:Statue-of-Gauss-in-Braunschweig.jpg|left|thumb|Statue of Gauss at his birthplace, [[Braunschweig|Brunswick]]]] ਕਾਰਲ ਫ਼ਰੀਡਰਿਚ ਗੌਸ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਅਪਰੈਲ 1777 ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="wichita state">{{cite web|url=http://www.math.wichita.edu/history/men/gauss.html|title=Carl Friedrich Gauss|last=|first=|work=|publisher=Wichita State University|access-date=2015-06-25|archive-date=2016-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160219103236/http://www.math.wichita.edu/history/men/gauss.html|dead-url=yes}}</ref> ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਚੇਤਾ ਸੀ ਇੱਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। === ਬਚਪਨ === ਉਸਦਾ ਜਨਮ [[ਬਰੌਨਸ਼ਵੀਗ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੌਨਸ਼ਵੀਗ-ਲੂਨਬਰਗ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ [[ਨੀਦਰਸ਼ਾਸੇਨ]] ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਗਲਤ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਗੌਸ ਸਹੀ ਸੀ। ਗੌਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ]] ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰੁੱਝੇ ਰੱਖਣ ਲਈ 1 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਤੱਕ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਜੋੋੜ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਗੌਸ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੌਰਨ ਹੀ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 1 + 100 = 101, 2 + 99 = 101, 3 + 98 = 101, ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੱਕ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ੍ਹ 50 ਜੋੜੇ ਬਣਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ 50 × 101 = 5,050 ਕਰਕੇ ਹੱਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮੀਕਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, <math>\frac 1 2 * (n*(n+1))</math> ਇਸ ਵੈਬਸਾਈਟ [http://mathforum.org/social/articles/ross.html this website] ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੌਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਸ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸੀ। ਕਾਰਲ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰਦੀਨਾਂਦ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਡਿਊਕ ਸੀ, ਨੇ ਗੌਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1792 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1795 ਤੱਕ ਗਿਆ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡਿਊਕ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਖਰਚ ਆਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਗੌਸ 1795 ਤੋਂ 1798 ਤੱਕ ਗੌਟਿੰਗਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਗਿਆ। ==ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ== ਜਦੋਂ ਗੌਸ 23 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ [[ਧੂਮਕੇਤੂ]] [[ਸੀਰਸ]] ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕੇ ਉਹ ਇਸਦੇ [[ਪਰਿਕਰਮਾ ਦਾ ਪਥ|ਪਰਿਕਰਮਾ ਦੇ ਪਥ]] ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਾ ਸਕਣ। ਗੌਸ ਨੇ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਅਸਾਨ ਕੀਤਾ। ਪਿੱਛੋਂ ਗੌਸ ਖ਼ਾਲਸ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਝੁਕਾਅ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ [[ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਮੈਗਨੇਟਿਜ਼ਮ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। == ਕੰਮ == {{ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕਤਾ}} ਗੌਸ ਨੇ ਨੰਬਰ ਥਿਊਰੀ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ''Disquisitiones Arithmeticae'' ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ [[ਕੁਆਡਰਿਕ ਰੈਸੀਪਰੋਸਿਟੀ]] ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ [[ਮੌਡੂਲਰ ਅਰਥਮੈਟਿਕ]] ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੇਰਵੇ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਸੀ। ਗੌਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿਸਾਬਦਾਨ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਡੂਲਰ ਅਰਥਮੈਟਿਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। == ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਸਫ਼ੇ == * [[ਗੌਸ ਦਾ ਨਿਯਮ]] * [[ਆਮ ਵੰਡ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1777]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1855]] rhhxvy6227h2e5t8i40lvvpaj3j0gdh 0 68371 845530 766583 2026-09-04T17:16:49Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845530 wikitext text/x-wiki {{Use Indian English|date=April 2018}} {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Infobox election | election_name = ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ, 2017 | country = ਭਾਰਤ |flag_year = 1996 | type = Legislative |ongoing = no | party_colour = | previous_election = ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ, 2012 | previous_year = [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2012|2012]] | election_date = 4 ਫਰਵਰੀ 2017 | next_election = ਅਗਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022 | next_year =[[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022]] | seats_for_election = [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਸੀਟਾਂ | majority_seats = 59 | opinion_polls = | turnout = 77.36% ({{decrease}}0.94pp) <!-- INC-->| image1 = [[File:Amarinder Singh.jpg|150x150px]] | colour1 = | leader1 = [[ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | leader_since1 = 27 ਨਵੰਬਰ 2015<ref>{{Cite news | title = 'Amarinder appointed Captain of Punjab Congress' | newspaper = [[Daily Post India]] | date = 27 November 2015 | url = http://www.dailypost.in/editor-s-pick/53035-amarinder-appointed-captain-of-punjab-congress | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20151208222652/http://www.dailypost.in/editor-s-pick/53035-amarinder-appointed-captain-of-punjab-congress | archive-date = 8 December 2015 }}</ref> | leaders_seat1 = [[ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ]](ਜੇਤੂ) <br /> [[ਲੰਬੀ]](ਹਾਰੇ) | party1 = ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ | alliance1 = [[ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗਠਜੋੜ|ਯੂਪੀਏ]] | last_election1 = 46 | seats_before1 = 42 | seat_change1 = {{increase}}31 | popular_vote1 = 5,945,899 | percentage1 = 38.64% | seats_after1 = 77 | swing1 = {{decrease}}1.47% <!-- AAP -->| image2 = [[File:H. S. Phoolka.jpg|150x150px]] | colour2 = | leader2 = ਕੋਈ ਨਹੀਂ <ref>[https://www.hindustantimes.com/assembly-elections/punjab-poll-results-no-cm-face-radical-link-did-aap-in/story-gwGvacxnchW9iJV1V1DniL.html Punjab poll results: No CM face, ‘radical link’ did AAP in]</ref> ਜਾਂ [[ਐਚ ਐਸ ਫੂਲਕਾ]] | leader_since2 = ਮਾਰਚ 2017 | leaders_seat2 = [[ਦਿੜ੍ਹਬਾ]](ਜੇਤੂ) | party2 = ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ | alliance2 = [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ|ਆਪ ]]-[[ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ|ਲੋ.ਇ.ਪਾ ]] | last_election2 = ''ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲਿਆ'' | seats_after2 = 22 (20+2) | seats_before2 = ਕੋਈ ਨਹੀਂ | seat_change2 = {{increase}}22 | popular_vote2 = 3,851,893 | percentage2 = 25.03% | swing2 = {{increase}}25.03% <!--SAD-->| image3 = [[File:ParkashSinghBadal.JPG|150x150px]] | colour3 = FF9900 | leader3 = [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] | leader_since3 = 1 ਮਾਰਚ 2007 | leaders_seat3 = [[ਲੰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੌਣ ਹਲਕਾ|ਲੰਬੀ]] | party3 = [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ.]] + [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ|ਭਾਜਪਾ]] | alliance3 = [[ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ|ਐੱਨ.ਡੀ.ਏ]] | last_election3 = 68 | seats_after3 = 18 (15+3) | seats_before3 = 68 (56+12) | seat_change3 = {{decrease}}50 | popular_vote3 = 4,731,253 | percentage3 = 30.74% | swing3 = {{decrease}}11.20% <!-- map -->| map_image = Punjab assembly election result 2017.png | map_size = 450px <!-- bottom -->| title = [[ਪੰਜਾਬ(ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ]] | before_election = [[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] | before_party = [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ|ਸ਼੍ਰੋ:ਅ:ਦ:]] + [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ|ਬੀ.ਜੇ.ਪੀ.]] | after_election = [[ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | after_party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] |structure1 = Punjab Legislative Assembly Nov 2017.svg | structure1_res = 300px |structure2 =[[File:Punjab Legislative Assembly Nov 2017.svg|center|300px]]}} '''ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017''', 4 ਫਰਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] ਅਤੇ [[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਗਠਜੋੜ, [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] ਅਤੇ [[ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ]] ਅਤੇ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤਹਿਤ 117 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਚੋਣ-ਨਤੀਜੇ 11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਸਨ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] ਨੇ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। [[ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ==ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ== ਲਗਾਤਾਰ 2 ਵਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਅੱਗੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਜੋ ਕਿ 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਉਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਾਬਿਜ ਹੋਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। <ref>[https://www.oneindia.com/2012/03/06/punjab-election-results-2012-badals-make-comeback.html|title= ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸ ਵਾਰ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 13 'ਚੋਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤਣ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵੀ ਕੁੱਦ ਪਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸਖਤ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਸਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।<ref>{{cite news |url=http://www.firstpost.com/politics/aap-to-contest-in-punjab-polls-in-2017-2564364.html |title=AAP to contest in Punjab polls in 2017 |date=29 December 2015 |access-date=30 May 2016 |publisher=[[Firstpost]]}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! ਨੰ. ! ਚੋਣਾਂ ! ਸੀਟਾਂ ! ਕਾਂਗਰਸ ! ਅਕਾਲੀ ! ਭਾਜਪਾ ! ਹੋਰ |- ! 1. ! 2014 ਲੋਕਸਭਾ<ref>[http://www.elections.webdunia.com/punjab-loksabha-election-results-2014.htm&ved=2ahUKEwjUus-F2pHwAhVOILcAHaPrAHIQFjACegQICBAC&usg=AOvVaw0A2mxOYcJ9RWDZz1rUBY0s|title= ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2012]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 13 | 3 |4 |2 |0 |- ! 2. ! 2009 ਲੋਕਸਭਾ <ref>[http://www.mainstreamweekly.net/article2346.html|title= ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨਤੀਜੇ 2009]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |13 |8 |4 |1 |0 |- ! 3. ! 2012 ਵਿਧਾਨਸਭਾ<ref>[https://www.elections.in/punjab/assembly-constituencies/2012-election-results.html&ved=2ahUKEwiKmvLC2ZHwAhUoIbcAHbQKCJAQFjACegQIFhAC&usg=AOvVaw3PtZ5I5CISbju94PEXBa88|title= ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2012]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |117 |46 |56 |12 |3 |} ==ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ== ਅਗਸਤ 2016 ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਵਿੱਚ 1.9 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/punjab/news/punjab-assembly-polls-the-complete-fact-sheet/articleshow/56965477.cms|title=Punjab assembly polls: The complete fact sheet}}</ref> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ '''78.62 ਫ਼ੀਸਦੀ''' ਮਤਦਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚਾਲੇ '''1145 ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ''' ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜ ਦੇ 33 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 6,668 ਵੀ.ਵੀ. ਪੈਟ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/punjab-polls-afraid-of-leaving-trail-voters-uneasy-about-vvpat-machines/story-aKDd6o6RcGfNCWE3b1I4UL.html|title=Punjab polls: Afraid of leaving trail, voters uneasy about VVPAT machines}}</ref><ref>http://www.business-standard.com/article/pti-stories/vvpat-to-be-used-in-35-assembly-segments-in-punjab-ceo-117010400966_1.html</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/punjab/community/upgraded-evms-in-22-segments-for-2017-poll/218882.html|title=Upgraded EVMs in 22 segments for 2017 poll|access-date=22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021|archive-date=1 ਜਨਵਰੀ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101001509/http://www.tribuneindia.com/news/punjab/community/upgraded-evms-in-22-segments-for-2017-poll/218882.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tribuneindia.com/news/ludhiana/atam-nagar-raikot-constituencies-to-get-special-electronic-voting-machines/350294.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 |archive-date=16 ਜਨਵਰੀ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170116154824/http://www.tribuneindia.com/news/ludhiana/atam-nagar-raikot-constituencies-to-get-special-electronic-voting-machines/350294.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://eci.nic.in/eci_main1/current/PN2Corrigendum_04012017.pdf|title=AnnexureVI VVPAT Page 24}}</ref> {| class="wikitable" | |+ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਲਈ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ |- ! ਲੜੀ ਨੰ. !! ਲਿੰਗ !! ਵੋਟਰ |- | 1 || ਮਰਦ || 1.05 ਕਰੋੜ |- | 2 || ਔਰਤਾਂ || 94 ਲੱਖ |- | colspan="2" | '''ਕੁੱਲ ਵੋਟਰ''' || '''1.9 ਕਰੋੜ''' |} ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ ਸਮੇਤ 33 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਵੀਐਮਜ਼ ਨਾਲ ਵੀਵੀਪੈਟ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ,<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/punjab/7-lakh-youngsters-yet-to-register-with-election-commission-vk-singh-to-release-voters-list-on-may-5-electronic-voting-machines/story-Y40NucW9SbX6CLlWUY1rhO.html |title=7 lakh youngsters yet to register with Election Commission |newspaper=Hindustantimes.com |access-date= 6 July 2016}}</ref> ਉੱਚ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰਾਂ 'ਚ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। {| class="wikitable" align="center" ! colspan="4" |ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵੀਵੀਪੈਟ ਮਸ਼ੀਨਾ'ਚ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/punjab-polls-in-high-profile-seats-ec-leaves-no-scope-for-rivals-to-complain/story-HUY23sWhjP6pY9igbIJMmO.html|title=Punjab polls: In high-profile seats, EC leaves no scope for rivals to complain}}</ref> |- |ਲੰਬੀ |ਜਲਾਲਾਬਾਦ |ਮਜੀਠਾ |ਪਟਿਆਲਾ (ਸ਼ਹਿਰੀ) |- |ਆਤਮ ਨਗਰ |ਚੱਬੇਵਾਲ |ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਸਹਾਇ |ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ |- |ਬਰਨਾਲਾ |ਸਨੌਰ |ਲਹਿਰਗਾਗਾ |ਜਲੰਧਰ (ਕੇਂਦਰੀ) |- |ਬਠਿੰਡਾ (ਸ਼ਹਿਰੀ) |ਰਾਏਕੋਟ |ਮੋਗਾ |ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ |- |ਭੁਲੱਥ |ਕਾਦੀਆਂ |ਚੱਬੇਵਾਲ |ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ |} ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪੋਲਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 1400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਥੇ ਨਵੇਂ ਬੂਥ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ <ref>{{cite web |url=http://www.ndtv.com/india-news/2017-assembly-polls-voters-wont-have-to-travel-more-than-2-km-to-cast-vote-in-punjab-1339600 |title=2017 Assembly Polls: Voters Won't Have To Travel More Than 2 km To Cast Vote In Punjab |newspaper=Ndtv.com |access-date= 6 July 2016}}</ref> == ਚੌਣ ਸਮਾਸੂਚੀ == ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 4 ਜਨਵਰੀ 2017 ਨੂੰ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ <ref>{{cite web|url=https://www.india.com/news/india/punjab-assembly-election-2017-dates-announced-by-election-commission-get-schedule-of-polling-and-results-of-punjab-state-elections-2017-1737062/amp/|title=ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮਾਸੂਚੀ : The complete fact sheet}}</ref> {| class="wikitable" |- !ਨੰਬਰ !ਘਟਨਾ !ਤਾਰੀਖ !ਦਿਨ |- !1. |ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਲਈ ਤਾਰੀਖ |11 ਜਨਵਰੀ 2017 |ਬੁੱਧਵਾਰ |- !2. |ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ |18 ਜਨਵਰੀ 2017 |ਬੁੱਧਵਾਰ |- !3. |ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਤਾਰੀਖ |19 ਜਨਵਰੀ 2017 |ਵੀਰਵਾਰ |- !4. |ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਆਖਰੀ ਤਾਰੀਖ |21 ਜਨਵਰੀ 2017 |ਸ਼ਨੀਵਾਰ |- !5. |'''ਚੌਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ''' |'''4 ਫਰਵਰੀ 2017''' |'''ਸ਼ਨੀਵਾਰ''' |- !6. |''ਗਿਣਨ ਦੀ ਮਿਤੀ'' |''11 ਮਾਰਚ 2017'' |''ਸ਼ਨੀਵਾਰ'' |- !7. |ਤਾਰੀਖ ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਣ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ |15 ਮਾਰਚ 2017 |ਬੁੱਧਵਾਰ |} == ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗਠਜੋੜ == === {{legend2|{{ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ/meta/color}}|[[ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਗਠਜੋੜ]]|border=solid 1px #AAAAAA}} === {| class="wikitable sortable" width="40%" !ਨੰਬਰ !ਪਾਰਟੀ !ਝੰਡਾ !ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ !ਤਸਵੀਰ !ਲੀਡਰ !ਕੁੱਲ ਉਮੀਦਵਾਰ |- | style="text-align:center; background:{{Indian National Congress/meta/color}};color:white" |'''1.''' |[[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ]] |[[ਤਸਵੀਰ:Indian National Congress Flag.svg|50x50px]] |[[ਤਸਵੀਰ:Indian_National_Congress_symbol.svg|82x82px|Hand]] |[[ਤਸਵੀਰ:Amarinder_Singh.jpg|67x67px]] |[[ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ |ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] |117 |} === {{legend2|{{Aam Aadmi Party/meta/color}}|[[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]]|border=solid 1px #AAAAAA}}-[[ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ]] === {| class="wikitable sortable" width="40%" !ਨੰਬਰ !ਪਾਰਟੀ !ਝੰਡਾ !ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ !ਤਸਵੀਰ !ਲੀਡਰ !ਕੁੱਲ ਉਮੀਦਵਾਰ |- | style="text-align:center; background:{{Aam Aadmi Party/meta/color}};color:white" |'''1.''' |[[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ]] | |[[ਤਸਵੀਰ:AAP_Symbol.png|82x82px]] |[[ਤਸਵੀਰ:Bhagwant.jpg|75x75px]] |[[ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ]] |112 |- | bgcolor=#800000 style="text-align:color:white" |'''2.''' |[[ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ]] | | | |[[ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ]] |5 |- |} === {{legend2|{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}|[[ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ|ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗਠਜੋੜ]]|border=solid 1px #AAAAAA}} === {| class="wikitable sortable" width="40%" !ਨੰਬਰ !ਪਾਰਟੀ !ਝੰਡਾ !ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ !ਤਸਵੀਰ !ਲੀਡਰ !ਕੁੱਲ ਉਮੀਦਵਾਰ !ਪੁਰਸ਼ ਉਮੀਦਵਾਰ !ਇਸਤਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ |- | style="text-align:center; background:#BD710F;color:white" |'''1.''' |[[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] | |[[ਤਸਵੀਰ:Shiromani Akali Dal symbol.svg|50x50px]] |[[ਤਸਵੀਰ:Sukhbir_Singh_Badal.png|64x64px]] |[[ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ]] |94 | | |- | style="text-align:center; background:{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}};color:white" |'''2.''' |[[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ]] | |[[ਤਸਵੀਰ:Lotus flower symbol.svg|50x50px]] | |ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ |23 | | |} === {{legend2|{{ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}|[[ਪੰਜਾਬ ਜਮਹੂਰੀ ਗੱਠਜੋੜ]]|border=solid 1px #AAAAAA}} === {| class="wikitable sortable" width="40%" !ਨੰਬਰ !ਪਾਰਟੀ !ਝੰਡਾ !ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ !ਤਸਵੀਰ !ਲੀਡਰ !ਕੁੱਲ ਉਮੀਦਵਾਰ |- |- | style="text-align:center; background:{{ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ/meta/color}};color:white" |'''1.''' |[[ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ]] |[[ਤਸਵੀਰ:Elephant_Bahujan_Samaj_Party.svg|50x50px]] |[[ਤਸਵੀਰ:Indian_Election_Symbol_Elephant.png|50x50px]] | |ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗੜ੍ਹੀ |111 |- |style="text-align:center;background:#99CCFF|'''2''' |[[ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ]] | | | |ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇਪੁਰ |77 |- | style="text-align:center; background:{{Shiromani Akali Dal (Simranjit Singh Mann)/meta/color}};color:white" |'''3.''' | style="text-align:center;" | [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)]] | | | |[[ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ]] |54 |- | style="text-align:center; background:{{ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ/meta/color}};color:white" |'''4.''' |[[ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ]] |[[ਤਸਵੀਰ:CPI-banner.svg|50x50px]] |[[ਤਸਵੀਰ:CPI symbol.svg|50x50px]] | |ਬੰਤ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ |23 |- | style="text-align:center; background:{{ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ/meta/color}};color:white" |'''5.''' |[[ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ]] | | | | |20 |- | style="text-align:center; background:#AB4E52;color:white" |'''6.''' |ਭਾਰਤੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ | | |[[ਤਸਵੀਰ:Mangat_Ram_Pasla.jpg|50x50px]] |[[ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਪਾਸਲਾ]] |13 |} ==ਓਪੀਨੀਅਨ ਪੋਲ/ਸਰਵੇਖਣ == {|class="wikitable collapsible" style="text-align:center;font-size:85%;line-height:25px" |- style="height:30px; background-color:#E9E9E9" ! style="width:195px;" rowspan="2"| ਪੋਲਿੰਗ ਫਰਮ/ਲਿੰਕ ! style="width:70px;" rowspan="2"| ਮਿਤੀ ! style="width:75px;"| [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ|ਅਕਾਲੀ]]-[[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ|ਭਾਜਪਾ]] ! style="width:75px;"| [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ! style="width:75px;"| [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ|ਆਪ]] |- ! style="background:{{ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ/meta/color}};"| ! style="background:{{ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ/meta/color}};"| ! style="background:{{ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ/meta/color}} | |- |- | style="text-align:left;" |ਹਫ਼ਪੋਸਟ-ਸੀਵੋਟਰ<ref>http://www.huffingtonpost.in/2017/02/02/huffpost-cvoter-pre-poll-survey-aam-aadmi-party-set-to-win-punj/?utm_hp_ref=in-homepage</ref> |ਫ਼ਰਵਰੀ 2020 |63 |11 |43 |- | style="text-align:left;" |ਆਜਤੱਕ-ਐਕਸਿਸ |ਜੁਲਾਈ 2020 |60-65 63 |15-16 |41-44 (43) |- | style="text-align:left;" |ਏਬੀਪੀ ਨੀਉਸ-ਸੀਐਸਡੀਐਸ |ਜੁਲਾਈ2020 |47-55 51 |13-14 |26-34 (30) |- | style="text-align:left;"|ਟੀਵੀ24 ਨੀਉਸ<ref>{{Cite news|url=https://twitter.com/TV24India/status/764865870073962496|title=TV24 News Channel on Twitter|newspaper=Twitter|language=en|access-date=2017-02-01}}</ref> |ਜੁਲਾਈ2020 |66 |14 |37 |- | style="text-align:left;" |ਵੀਡੀਪੀ ਐਸੋਸੀਏਟਸ<ref>{{Cite news|url=http://www.india.com/news/india/punjab-assembly-elections-2017-vdpassociates-opinion-poll-shows-aap-winning-1793344/|title=Punjab Assembly Elections 2017: VDPAssociates opinion poll shows AAP winning|last=Chauhan|first=Shubhang|date=2017-01-29|newspaper=India.com|language=en|access-date=2017-01-30}}</ref> |ਜਨਵਰੀ 2017 |7 |44 |'''62''' |- | style="text-align:left;" |ਦੀ ਵੀਕ-ਹੰਸਾ ਰਿਸਰਚ<ref>{{Cite news|url=http://www.theweek.in/theweek/cover/vote-for-instability.html|title=Vote for instability|newspaper=theweek.in|access-date=2017-01-30}}</ref> |ਜਨਵਰੀ 2017 |28-30 (29) |49-51 (50) |33-35 (34) |- | style="text-align:left;" |ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ-ਐਕਸਿਸ<ref>{{cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/congress-india-today-axis-opinion-poll-punjab-assembly-polls-sad-bjp-aap/1/850511.html// |title= India Today-Axis Opinion Poll on Punjab: Congress to make stunning comeback, AAP second largest party}}</ref> |ਜਨਵਰੀ 2017 |18-22 (20) |'''56-62 (59)''' |36-41 (39) |- | style="text-align:left;" |ਲੋਕਨੀਤੀ-ਏਬੀਪੀ-ਸੀਐਸਡੀਐਸ<ref>{{cite web |url=http://www.abplive.in/india-news/bjp-congress-neck-and-neck-in-punjab-aap-distant-third-lokniti-abp-news-survey-475265// |title=BJP-SAD, Congress neck and neck in Punjab, AAP distant third: Lokniti-ABP News survey |access-date=7 ਫ਼ਰਵਰੀ 2017 |archive-date=6 ਜਨਵਰੀ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106192400/http://www.abplive.in/india-news/bjp-congress-neck-and-neck-in-punjab-aap-distant-third-lokniti-abp-news-survey-475265 |dead-url=yes }}</ref> |ਜਨਵਰੀ 2017 |50-58 (54) |41-49 (45) |12-18 (15) |- | colspan="2" |'''ਜਨਵਰੀ 2017- 2 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਦਾ ਪੋਲ ਔਸਤ''' |24 |48 |45 |- | style="text-align:left;" |ਵੀਡੀਪੀ ਐਸੋਸੀਏਟਸ |ਅਗਸਤ 2016 |06 |15 |'''93''' |- | style="text-align:left;" |ਐਕਸਿਸ-ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ<ref>{{cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/india-today-axis-opinion-poll-punjab-elections-amarinder-kejriwal-sidhu/1/786226.html// |title= IndiaToday-Axis Opinion Poll of Punjab,October 2016 }}</ref> |ਅਕਤੂਬਰ 2016 |17-21 (19) | 49-55 (52) | 42-46 (44) |- | style="text-align:left;" |ਟੀਵੀ4 ਇੰਡੀਆ<ref>https://twitter.com/TV24India</ref> |ਅਗਸਤ 2016 | 20-25 (23) | 27-35 (31) | '''70-80 (75)''' |- | style="text-align:left;" |ਹਫ਼ਪੋਸਟ-ਸੀਵੋਟਰ |ਮਾਰਚ 2016 | 06-12(9) | 08-14(11) | '''94-100(97)''' |- | colspan="2" | '''ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਤੱਕ ਦਾ ਪੋਲ ਔਸਤ''' |14 |27 |77 |} ==ਚੋਣ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੇ ਸਰਵੇਖਣ== {|class="wikitable collapsible" style="text-align:center;font-size:85%;line-height:25px" |- style="height:30px; background-color:#E9E9E9" ! style="width:195px;" rowspan="2"| ਏਜੰਸੀ ! style="width:70px;" rowspan="2"| ਤਾਰੀਕ ! style="width:75px;"| [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ! style="width:75px;"| [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ.]][[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ|- ਭਾਜਪਾ]] ! style="width:75px;"| [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] |- ! style="background:{{Aam Aadmi Party/meta/color}} | ! style="background:{{Shiromani Akali Dal/meta/color}};"| ! style="background:{{Indian National Congress/meta/color}};"| |- |- | style="text-align:left;" |ਨਿਊਜ 24 - ਟੂਡੇ ਚਾਨੱਕਿਆ <ref>{{Cite web |url=http://www.todayschanakya.com/punjab-assembly-elections-2017-post-poll-analysis.html |title=संग्रहीत प्रति |access-date=11 मार्च 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170311152919/http://www.todayschanakya.com/punjab-assembly-elections-2017-post-poll-analysis.html |archive-date=11 मार्च 2017 |url-status=dead }}</ref> |ਮਾਰਚ 2017 |'''54 ± 9''' |9 ± 5 |'''54 ± 9''' |- | style="text-align:left;" | ਇੰਡੀਆ ਟੂਡੇ - ਐਕਸੀਸ<ref>{{Cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/punjab/news/punjab-exit-poll-akalis-bjp-out-congress-aap-neck-and-neck/articleshow/57560730.cms |title=संग्रहीत प्रति |access-date=11 मार्च 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170311132819/http://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/punjab/news/punjab-exit-poll-akalis-bjp-out-congress-aap-neck-and-neck/articleshow/57560730.cms |archive-date=11 मार्च 2017 |url-status=live }}</ref> |ਮਾਰਚ 2017 |42-51 |4-7 |'''62-71''' |- | style="text-align:left;" | ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ -ਸੀਵੋਟਰ <ref>{{Cite web |url=http://www.businessinsider.in/punjab-exit-poll-aap-will-open-its-account-with-majority/articleshow/57558575.cms |title=संग्रहीत प्रति |access-date=11 मार्च 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312051521/http://www.businessinsider.in/punjab-exit-poll-aap-will-open-its-account-with-majority/articleshow/57558575.cms |archive-date=12 मार्च 2017 |url-status=dead }}</ref> |ਮਾਰਚ 2017 |'''59-67 ''' |5-13 |41-49 |} ==ਨਤੀਜਾ== ਇਨ੍ਹਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] ਦਲ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ। [[ਤਸਵੀਰ:Punjab_Legislative_Assembly_Nov_2017.svg|center|300x300px]] ===ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਤੀਜਾ=== {{electiontable|Punjab legislative assembly election, 2017}}'''ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2017 ਦਾ ਨਤੀਜਾ''' |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left;" width=225 |ਪਾਰਟੀ (ਦਲ) ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ (ਜਿਹਨਾਂ 'ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ) ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਸੀਟਾਂ ਬਦਲੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਖ਼ਾਸ ਵੋਟ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਵੋਟਾਂ ਜੋ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |ਬਦਲਾਵ |- |-style="background:#90EE90;" | style="text-align:left;" |[[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] | style="text-align:center;" | 117 | style="text-align:center;" | 77 | style="text-align:center;" | {{increase}}31 | style="text-align:center;" | 5,945,899 | style="text-align:center;" | 38.5% | style="text-align:center;" | {{decrease}}1.42% |- | style="text-align:left;" |[[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] | style="text-align:center;" | 112 | style="text-align:center;" | 20 | style="text-align:center;" | {{increase}}20 | style="text-align:center;" | 3,662,665 | style="text-align:center;" | 23.7% | style="text-align:center;" | {{increase}}23.7% |- | style="text-align:left;" |[[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] | style="text-align:center;" | 94 | style="text-align:center;" | 15 | style="text-align:center;" | {{decrease}}41 | style="text-align:center;" | 3,898,161 | style="text-align:center;" | 25.2% | style="text-align:center;" | {{decrease}}9.36% |- | style="text-align:left;" |[[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ]] | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | 3 | style="text-align:center;" | {{decrease}}9 | style="text-align:center;" | 833,092 | style="text-align:center;" | 5.4% | style="text-align:center;" | {{decrease}}1.75% |- | style="text-align:left;" |ਲੋਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਾਰਟੀ | style="text-align:center;" | 5 | style="text-align:center;" | 2 | style="text-align:center;" | {{increase}}2 | style="text-align:center;" | 189,228 | style="text-align:center;" | 1.2% | style="text-align:center;" | {{increase}}1.2% |- | style="text-align:left;" |[[ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ]] | style="text-align:center;" | 117 | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 234,400 | style="text-align:center;" | 1.5% | style="text-align:center;" | {{unchanged}} |- | style="text-align:left;" | ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 37,476 | style="text-align:center;" | 0.2% | style="text-align:center;" | {{unchanged}} |- | style="text-align:left;" | RMPOI | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 37,243 | style="text-align:center;" | 0.2% | style="text-align:center;" | {{unchanged}} |- | style="text-align:left;" | SAD(M) | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 49,260 | style="text-align:center;" | 0.3% | style="text-align:center;" | {{unchanged}} |- | style="text-align:left;" | [[ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 34,074 | style="text-align:center;" | 0.2% | style="text-align:center;" | {{unchanged}} |- | style="text-align:left;" |ਅਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | 0 | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 323,243 | style="text-align:center;" | 2.1% | style="text-align:center;" | {{decrease}}5.03% |- | style="text-align:left;" | ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ (ਨੋਟਾ) | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | {{unchanged}} | style="text-align:center;" | 108,471 | style="text-align:center;" | 0.7% | style="text-align:center;" | {{increase}}0.7% |- style="background-color:#E9E9E9" | style="text-align:left;" |'''Total'''|||| style="text-align:right;" |'''117'''||-|| ||| |- |style="text-align:left;background-color:#E9E9E9" colspan=7|Turnout:78.6% |- | style="text-align:left;" colspan="7" | Source: [http://eciresults.nic.in ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218160549/http://eciresults.nic.in/ |date=18 ਦਸੰਬਰ 2014 }} |} === ਖੇਤਰਵਾਰ ਨਤੀਜਾ === [[File:2017_Punjab_Legislative_Assembly_election_map.svg ]] {| class="wikitable sortable" |+ !ਖੇਤਰ !ਸੀਟਾਂ | bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}" |<span style="color:white;">'''ਕਾਂਗਰਸ '''</span> | bgcolor="#BD710F" |<span style="color:white;">'''ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ'''</span> | bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}" |<span style="color:white;">'''ਆਪ'''</span> | bgcolor=#800000|<span style="color:white;">'''ਲੋ.ਇ.ਪਾ.'''</span> |bgcolor="gray"|ਅਜ਼ਾਦ+ਹੋਰ |- !ਮਾਲਵਾ |69 |40 |8 |18 |2 |1 |- !ਮਾਝਾ |25 |22 |2 |0 |0 |1 |- !ਦੋਆਬਾ |23 |15 |5 |2 |0 |1 |- !ਕੁੱਲ !117 !77 !15 !20 !2 !3 |} === ਜ਼ਿਲ੍ਹਾਵਾਰ ਨਤੀਜਾ === {| class="wikitable sortable" !ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਨਾਂ !ਸੀਟਾਂ | bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}" |<span style="color:white;">'''ਕਾਂਗਰਸ '''</span> | bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}" |<span style="color:white;">'''ਆਪ'''</span> | bgcolor="#BD710F" |<span style="color:white;">'''ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ'''</span> | bgcolor=#800000|<span style="color:white;">'''ਲੋ.ਇ.ਪਾ.''' |bgcolor="gray"|ਅਜ਼ਾਦ+ਹੋਰ |- !ਲੁਧਿਆਣਾ |14 |8 |3 |1 |2 |0 |- !ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ |11 |10 |0 |1 |0 |0 |- !ਜਲੰਧਰ |9 |5 |0 |4 |0 |0 |- !ਪਟਿਆਲਾ |8 |7 |0 |1 |0 |0 |- !ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ |7 |6 |0 |1 |0 |0 |- !ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ |7 |6 |1 |0 |0 |0 |- !ਸੰਗਰੂਰ |7 |4 |2 |1 |0 |0 |- !ਬਠਿੰਡਾ |6 |3 |3 |0 |0 |0 |- !ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ |4 |2 |0 |1 |0 |1 |- !ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ |4 |4 |0 |0 |0 |0 |- !ਕਪੂਰਥਲਾ |4 |2 |1 |0 |0 |1 |- !ਮੋਗਾ |4 |3 |1 |0 |0 |0 |- !ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ |4 |2 |0 |2 |0 |0 |- !ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ |4 |4 |0 |0 |0 |0 |- !ਬਰਨਾਲਾ |3 |0 |3 |0 |0 |0 |- !ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ |3 |1 |2 |0 |0 |0 |- !ਸ਼੍ਰੀ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ |3 |3 |0 |0 |0 |0 |- !ਮਾਨਸਾ |3 |0 |2 |1 |0 |0 |- !ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ |3 |2 |0 |1 |0 |0 |- !ਪਠਾਨਕੋਟ |3 |2 |0 |0 |0 |1 |- !ਰੁਪ ਨਗਰ |3 |2 |1 |0 |0 |0 |- !ਮੋਹਾਲੀ |3 |1 |1 |1 |0 |0 |- !ਕੁੱਲ !117 !77 !20 !15 !2 ! 3 |} == ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਤੀਜਾ == [[File: 2017_Punjab_Legislative_Assembly_election_map.svg]] {| class="wikitable sortable" |- ! colspan="2" rowspan="2" |ਚੋਣ ਹਲਕਾ ! colspan="4" rowspan="2" |2017 ਨਤੀਜੇ |- | |- !ਨੰ. !ਹਲਕਾ !ਪਾਰਟੀ !ਉਮੀਦਵਾਰ !ਵੋਟਾਂ !ਫ਼ਰਕ" |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |1. | [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੇਂਦਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੋਨੀ]] |51242 |21116 |- |2. | [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੂਰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੂਰਬੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] |60447 |42809 |- |3. |[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਉੱਤਰੀ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਨੀਲ ਦੁੱਤੀ]] |59212 |14226 |- |4. |[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਖਣੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੋਲਾਰੀਆ]] |47581 |22658 |- |5. |[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਪੱਛਮੀ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਵੇਰਕਾ]] |52271 |26847 |- |6. | [[ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਜਨਾਲਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਹਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ]] |61378 |18713 |- |7. |[[ਅਟਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਟਾਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਡੀ.ਸੀ.]] |55335 |10202 |- |8. |[[ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਭਲਾਈਪੁਰ]] |45965 |6587 |- |9. |[[ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਡੈਨੀ ਬੰਡਾਲਾ]] |53042 |18397 |- |10. |[[ਮਜੀਠਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਜੀਠਾ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ|ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ]] |65803 |22884 |- |11. |[[ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਖਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ]] |59628 |5727 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |12. |[[ਬਟਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਟਾਲਾ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲੋਧੀਨੰਗਲ]] |42517 |485 |- |13. | [[ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ]] |60385 |1194 |- |14. |[[ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦੀਨਾ ਨਗਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ]] |72176 |31917 |- |15. |[[ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ]] |54348 |1999 |- |16. |[[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਬਰਿੰਦਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਾਹੜਾ]] |67709 |28956 |- |17. |[[ਕਾਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਾਦੀਆਂ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਫਤਿਹਜੰਗ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ]] |65596 |11737 |- |18. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਡੀ]] |57489 |18065 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |19. |[[ਖੇਮ ਕਰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਖੇਮ ਕਰਨ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ]] |81897 |19602 |- |20. |[[ਪੱਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪੱਟੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] |64617 |8363 |- |21. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਕੀ]] |64666 |17055 |- |22. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਧਰਮਬੀਰ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ]] |59794 |14629 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |23. |[[ਭੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੋਆ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਜੋਗਿੰਦਰ ਪਾਲ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)|ਜੋਗਿੰਦਰ ਪਾਲ]] |67865 |27496 |- |24. |[[ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਠਾਨਕੋਟ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਮਿਤ ਵਿਜ]] |56383 |11170 |- |25. |[[ਸੁਜਾਨਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸੁਜਾਨਪੁਰ]] |bgcolor="{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}"|ਭਾਜਪਾ |[[ਦਿਨੇਸ਼ ਸਿੰਘ (ਬੱਬੂ)|ਦਿਨੇਸ਼ ਸਿੰਘ]] |48910 |18701 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |26. |[[ਆਦਮਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਆਦਮਪੁਰ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਟੀਨੂੰ]] |45229 |7699 |- |27. |[[ਜਲੰਧਰ ਕੈਂਟ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਕੈਂਟ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ]] |59349 |29124 |- |28. |[[ਜਲੰਧਰ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਕੇਂਦਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਜਿੰਦਰ ਬੇਰੀ]] |55518 |24078 |- |29. |[[ਜਲੰਧਰ ਉੱਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਉੱਤਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੂਨੀਅਰ|ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ]] |69715 |32291 |- |30. |[[ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਰਿੰਕੂ]] |53983 |17334 |- |31. |[[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਰਤਾਰਪੁਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਚੌਧਰੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] |46729 |6020 |- |32. |[[ਨਕੋਦਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਨਕੋਦਰ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਗੁਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਵਡਾਲਾ]] |56241 |18407 |- |33. |[[ਫਿਲੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫਿਲੌਰ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ]] |41336 |3477 |- |34. |[[ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ਾਹਕੋਟ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾੜ]] |46913 |4905 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |35. |[[ਚੱਬੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਚੱਬੇਵਾਲ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਚੱਬੇਵਾਲ]] |57857 |29261 |- |36. |[[ਦਸੂਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਸੂਆ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਰੁਣ ਡੋਗਰਾ]] |56527 |17638 |- |37. |[[ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਜੈ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਰੋੜੀ]] |41720 |1650 |- |38. |[[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਮ ਅਰੋੜਾ]] |49951 |11233 |- |39. |[[ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮੁਕੇਰੀਆਂ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਬੱਬੀ |56787 |23126 |- |40. |[[ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ |46612 |3815 |- |41. |[[ਉੜਮੁੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਉੜਮੁੜ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਗਿਲਜੀਆਂ]] |51477 |14954 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |42. |[[ਭੁਲੱਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੁਲੱਥ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ]] |48873 |8202 |- |43. |[[ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਪੂਰਥਲਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਾਣਾ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ]] |56378 |28817 |- |44. |[[ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫਗਵਾੜਾ]] |bgcolor="{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}"|ਭਾਜਪਾ |[[ਸੋਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼]] |45479 |2009 |- |45. |[[ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ]] |41843 |8162 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ(ਐਸ.ਬੀ.ਐਸ ਨਗਰ) /ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |46. |[[ਬੰਗਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੰਗਾ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ |45256 |1893 |- |47. |[[ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਲਾਚੌਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਦਰਸ਼ਨ ਲਾਲ |49558 |19646 |- |48. |[[ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਅੰਗਦ ਸਿੰਘ |38197 |3323 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |49. |[[ਆਤਮ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਆਤਮ ਨਗਰ]] |bgcolor=#800000 |ਲੋ.ਇ.ਪਾ |[[ਸਿਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ]] |53541 |16913 |- |50. |[[ਦਾਖਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਾਖਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਐਚ ਐਸ ਫੂਲਕਾ]] |58923 |4169 |- |51. |[[ਗਿੱਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗਿੱਲ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵੈਦ |67923 |8641 |- |52. |[[ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਗਰਾਉਂ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਮਾਣੂਕੇ|ਸਰਵਜੀਤ ਕੌਰ ਮਾਣੂਕੇ]] |61521 |25576 |- |53. |[[ਖੰਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਖੰਨਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਗੁਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਕੋਟਲੀ |55690 |20591 |- |54. |[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਕੇਂਦਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ |47871 |20480 |- |55. |[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਸੰਜੀਵ ਤਲਵਾਰ |43010 |1581 |- |56. |[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਉੱਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਉੱਤਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਰਾਕੇਸ਼ ਪਾਂਡੇ |44864 |5132 |- |57. |[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੱਖਣੀ]] |bgcolor=#800000 |ਲੋ.ਇ.ਪਾ |ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ |53955 |30917 |- |58. |[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਭਾਰਤ ਭੂਸ਼ਣ ਆਸ਼ੂ]] |66627 |36521 |- |59. |[[ਪਾਇਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਾਇਲ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਲਖਵੀਰ ਸਿੰਘ ਲੱਖਾ |57776 |21496 |- |60. |[[ਰਾਏਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਏਕੋਟ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੱਗਾ ਹਿੱਸੋਵਾਲ |48245 |10614 |- |61. |[[ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਾਹਨੇਵਾਲ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਸ਼ਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] |63184 |4551 |- |62. |[[ਸਮਰਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਮਰਾਲਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋ]] |51930 |11005 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |63. |[[ਘਨੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਘਨੌਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਠੇਕੇਦਾਰ ਮਦਨ ਲਾਲ ਜਲਾਲਪੁਰ |65965 |36557 |- |64. |[[ਨਾਭਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਨਾਭਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ |60861 |18995 |- |65. |[[ਪਟਿਆਲਾ ਦੇਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਟਿਆਲਾ ਦੇਹਾਤੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਬ੍ਰਹਮ ਮੋਹਿੰਦਰਾ]] |68891 |27229 |- |66. |[[ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] |72586 |52407 |- |67. |[[ਰਾਜਪੁਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਜਪੁਰਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਹਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕੰਬੋਜ |59107 |32565 |- |68. |[[ਸਨੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਨੌਰ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |ਹਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ |58867 |4870 |- |69. |[[ਸਮਾਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਮਾਣਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ |62551 |9849 |- |70. |[[ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ |58008 |18520 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |71. | [[ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਮਰਗੜ੍ਹ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧੀਮਾਨ]] |50994 |11879 |- |72. |[[ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਧੂਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਦਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਗੋਲਡੀ]] |49347 |2811 |- |73. |[[ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਿੜ੍ਹਬਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ]] |46434 |1645 |- |74. |[[ਲਹਿਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਲਹਿਰਾ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ]] |65550 |26815 |- |75. |[[ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ (ਸਿਆਸਤਦਾਨ)|ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨਾ]] |58982 |12702 |- |76. |[[ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸੰਗਰੂਰ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਵਿਜੈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ|ਵਿਜੇ ਇੰਦਰ ਸਿੰਗਲਾ]] |67310 |30812 |- |77. |[[ਸੁਨਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸੁਨਾਮ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ]] |72815 |30307 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |78. |[[ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਰੂਬੀ |51572 |10778 |- |79. |[[ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] |63942 |18480 |- |80. | [[ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਕੋਟਭਾਈ |51605 |645 |- |81. |[[ਮੌੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮੌੜ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ |62282 |14677 |- |82. |[[ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਂਗੜ]] |55269 |10385 |- |83. |[[ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਪ੍ਰੋ. ਬਲਜਿੰਦਰ ਕੌਰ |54553 |19293 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |84. |[[ਬੱਲੂਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੱਲੂਆਣਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਨੱਥੂ ਰਾਮ]] |65607 |15449 |- |85. | [[ਅਬੋਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਬੋਹਰ]] |bgcolor="{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}"|ਭਾਜਪਾ |ਅਰੁਣ ਨਾਰੰਗ |55091 |3279 |- |86. |[[ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੁਬਾਇਆ |39276 |265 |- |87. |[[ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲਾਲਾਬਾਦ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] |75271 |18500 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |88. |[[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਿੰਕੀ |67559 |29587 |- |89. |[[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਸਤਿਕਾਰ ਕੌਰ]] |71037 |21380 |- |90. |[[ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ |62787 |5796 |- |91. |[[ਜ਼ੀਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜ਼ੀਰਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ |69899 |23071 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |92. |[[ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ|ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ]] |63500 |16212 |- |93. |[[ਲੰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਲੰਬੀ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ]] |66375 |22770 |- |94. |[[ਮਲੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮਲੋਟ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਭੱਟੀ]] |49098 |4989 |- |95. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |ਕੰਵਰਜੀਤ ਸਿੰਘ |44894 |7980 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |96. |[[ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ |48668 |7250 |- |97. |[[ਧਰਮਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਧਰਮਕੋਟ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਸੁਖਜੀਤ ਸਿੰਘ |63238 |22218 |- |98. |[[ਮੋਗਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮੋਗਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਹਰਜੋਤ ਕਮਲ ਸਿੰਘ]] |52357 |1764 |- |99. |[[ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ |67313 |27574 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |100. |[[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਕੁਸ਼ਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ |51026 |11659 |- |101. |[[ਜੈਤੋ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)|ਜੈਤੋ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ |45344 |9993 |- |102. |[[ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਕੋਟਕਪੂਰਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧਵਾਂ |47401 |10075 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਬਰਨਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |103. |[[ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਰਨਾਲਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੀਤ ਹੇਅਰ |47606 |2432 |- |104. |[[ਭਦੌੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭਦੌੜ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਪੀਰਮਲ ਸਿੰਘ |57095 |20784 |- |105. |[[ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ|ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਡੋਰੀ |57551 |27064 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਮਾਨਸਾ ਜਿਲ੍ਹਾ '''</span> |- |106. |[[ਬੁਢਲਾਡਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੁਢਲਾਡਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਬੁੱਧ ਰਾਮ |52265 |1276 |- |107. |[[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |ਨਾਜ਼ਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨਸ਼ਾਹੀਆ |70586 |20469 |- |108. |[[ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਦਿਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਭੂੰਦੜ]] |59420 |8857 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸ਼੍ਰੀ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |109. | [[ਅਮਲੋਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਮਲੋਹ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਰਣਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ |39669 |3946 |- |110. |[[ਬਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ |47319 |10046 |- |111. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਗਰਾ]] |58205 |23867 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" | <span style="color:white;">'''ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |112. |[[ਰੂਪਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰੂਪਨਗਰ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਦੋਆ]] |58994 |23707 |- |113. |[[ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਕੰਵਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ]] |60800 |23881 |- |114. |[[ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼੍ਰੀ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] |61060 |12308 |- | colspan="6" align="center" style="background-color: grey;" |<span style="color:white;">'''ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ (ਐਸ.ਐ .ਐਸ ਨਗਰ)/ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ'''</span> |- |115. |[[ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਡੇਰਾ ਬੱਸੀ]] |bgcolor=#BD710F|ਸ਼੍ਰੋ.ਅ.ਦ. |[[ਨਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ]] |70792 |1921 |- |116. |[[ਖਰੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਖਰੜ]] |bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"|ਆਪ |[[ਕੰਵਰ ਸੰਧੂ]] |54171 |2012 |- |117. |[[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮੋਹਾਲੀ]] |bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"|ਕਾਂਗਰਸ |[[ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] |66844 |27873 |- |} == ਉਪਚੌਣਾਂ 2017-2021 == {| class="wikitable sortable" !ਨੰ. !ਤਾਰੀਖ !ਚੋਣ ਹਲਕਾ !ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਏ. ! colspan="2" |ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਟੀ !ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਏ. ! colspan="2" |ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਰਟੀ !ਕਾਰਣ |- !1. # |28 ਮਈ 2018<ref>{{Cite web |url=https://punjab.news18.com/states-by-election-result-2018/uttar-pradesh-kairana-elections-results/%7Ctitle%3D |title=ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਸੀਟ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥ ਲੱਗੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ |access-date=14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 |archive-date=25 ਅਕਤੂਬਰ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025150223/https://punjab.news18.com/news/ |url-status=dead }}</ref> |[[ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ਾਹਕੋਟ]] |ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੋਹਾੜ | bgcolor="{{Shiromani Akali Dal/meta/color}}" | |[[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] |ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲਾਡੀ | bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}" | |[[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] |ਮੌਤ |- !2. | rowspan="4" |21 ਅਕਤੂਬਰ 2019<ref>[https://www.india.com/news/india/assembly-bypolls-2019-vote-counting-live-updates-on-jalalabad-dhaka-phagwara-and-mukerian-seats-in-punjab-3817940/amp/|title= ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਜਿੱਤੀਆਂ 3 ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਸਿਰਫ ਦਾਖਾ, ਸੁਖਬੀਰ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[ਫਗਵਾੜਾ]] |ਸੋਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ | bgcolor="{{ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ/meta/color}}" | |[[ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ]] |ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ | rowspan="3" bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}" | | rowspan="3" |[[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] |ਲੋਕਸਭਾ ਕਰਕੇ ਅਸਤੀਫਾ |- !3. |[[ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮੁਕੇਰੀਆਂ]] |ਰਜਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਬੱਬੀ | bgcolor="{{Indian National Congress/meta/color}}"| |[[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] |ਇੰਦੂ ਬਾਲਾ |ਮੌਤ |- !4. |[[ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲਾਲਾਬਾਦ]] |ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ | bgcolor="{{Shiromani Akali Dal/meta/color}}"| |[[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] |ਰਾਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਵਲਾ |ਲੋਕਸਭਾ ਕਰਕੇ ਅਸਤੀਫਾ |- !5. |[[ਦਾਖਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਾਖਾ]] |ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ | bgcolor="{{Aam Aadmi Party/meta/color}}"| |[[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] |ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਯਾਲੀ | bgcolor="{{Shiromani Akali Dal/meta/color}}"| |[[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]] |ਬੇਅਦਬੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸਤੀਫਾ |} == ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਠਨ == 11 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ 12 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |url=https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/day-after-defeat-in-punjab-elections-parkash-singh-badal-resigns-as-cm/amp_articleshow/57605029.cms%7Ctitle%3D |title=ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਹਾਰ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫਾ ਸੌਂਪਿਆ |access-date=23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 |archive-date=7 ਜਨਵਰੀ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220107005105/https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/day-after-defeat-in-punjab-elections-parkash-singh-badal-resigns-as-cm/amp_articleshow/57605029.cms%257Ctitle= |url-status=dead }}</ref> 16 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 26ਵੇੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 9 ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। <ref>[https://indianexpress.com/elections/punjab-assembly-elections-2017/captain-amarinder-singh-takes-cm-oath-with-9-ministers-4572555/|title= ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 26ਵੇੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ== [[2017 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ]] [[ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੌਣਾਂ 2019]] [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ)]] [[2021 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ]] == ਹਵਾਲੇ == {| class="wikitable sortable" |- |} ਸਰੋਤ: [http://eciresults.nic.in ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218160549/http://eciresults.nic.in/ |date=18 ਦਸੰਬਰ 2014 }} <references /> ਸਰੋਤ: [http://eciresults.nic.in ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218160549/http://eciresults.nic.in/ |date=18 ਦਸੰਬਰ 2014 }} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == *[http://www.raajneeti.co.in ਚੋਣਾਂ 2017, ਨਤੀਜਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218151710/http://www.raajneeti.co.in/ |date=18 ਫ਼ਰਵਰੀ 2017 }} {{ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2017-2022]] d8btc0udiq38hjqufbbfnxsh945vxba 0 79226 845546 810370 2026-09-05T04:00:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845546 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese|title=ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ|pic=Stonewall_Inn_5_pride_weekend_2016.jpg|picsize=275px|piccap=ਗ੍ਰੀਨਵਿਚ ਵਿਲੇਜ ਦੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਟੋਨਵਾਲ ਇਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ {{!}} ਮੈਨਹੱਟਨ, ਜੂਨ 1969 ਦੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। }} [[File:Gay flag.svg|thumb|275px|ਸਤਰੰਗੀ ਝੰਡਾ, ਅਕਸਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।|alt=Six-colored flag: red, orange, yellow, green, blue and purple]] '''ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ''' ਜਾਂ '''ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਊਆਈਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰ''' [[ਲੈਸਬੀਅਨ]], [[ਗੇਅ]], [[ਦੁਲਿੰਗਕਤਾ|ਦੁਲਿੰਗੀ]], [[ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]], ਅਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੂਈਅਰ ਜਾਂ ਗੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਲਿੰਗੀ, ਲਿੰਗੀ, ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ, ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਵੀਅਰ ਕਲਚਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕੰਗਾਲ ਹਨ), ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ "ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਚਰ" ਜਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/|title=Why New York City Is a Major Destination for LGBT Travelers|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2020-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200102084000/https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2016/06/25/nyregion/stonewall-inn-named-national-monument-a-first-for-gay-rights-movement.html|title=Stonewall Inn Named National Monument, a First for the Gay Rights Movement|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nps.gov/orgs/1244/index.htm|title=Office of Relevancy, Diversity, and Inclusion (RDI)|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬਦਲਦਾ ਹੈ. ਸਮਲਿੰਗੀ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਲਿੰਗੀ, ਦੁ ਲਿੰਗੀ, ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਸੈਕਸ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੇ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। * ਸਮਕਾਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ। * ਇਤਿਹਾਸਕ ਅੰਕੜੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਖ਼ਾਸਕਰ ਇਹ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨਾ); ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ ਵਿਕਟੋਰੀਫੰਡ.ਆਰ.ਓ., ਸਮਲਿੰਗੀ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। * ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ। * ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਪਛਾਣ; ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਐਲ ਜੀ ਜੀ ਟੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਰੈਗ ਕਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਰਾਣੀਆਂ, ਪ੍ਰੌਡ ਪਰੇਡਸ ਅਤੇ ਸਤਰੰਗੀ ਝੰਡਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ; ਇਹ ਭੂਗੋਲਿਕ ਦੂਰੀ, ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਦੇ ਡਰ ਜਾਂ ਲਿੰਗਕਤਾ-ਜਾਂ ਲਿੰਗ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਜਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਕਿ ਕਿਊਰਕੋਰ ਅਤੇ ਗੇ ਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਥੋਪੇ ਗਏ "ਵਹਿਸ਼ੀਕਰਨ" ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3709/is_199702/ai_n8737120/pg_1|title=Queercore: The distinct identities of subculture|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2015-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018054331/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_qa3709/is_199702/ai_n8737120/pg_1|dead-url=unfit}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gayshamesf.org/|title=Gay Shame is a Celebration of Resistance|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2013-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113220523/http://www.gayshamesf.org/|dead-url=unfit}}</ref> ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਹਿੱਸੇ ਵਾਲੇ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਗੇਬਰਹੁੱਡਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟਰੋ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਜਾਂ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਗੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਜਿਹੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੇ ਗੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਊਥਰੀ ਡਿਕੇਡੈਂਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੈਸਟ ਪਰੇਡਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। == ਗੇ ਮਰਦ ਸੱਭਿਆਚਾਰ == '''<nowiki/>'ਹਰਡਟ'''' ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸਮਲਿੰਗੀ" 1950 ਦੇ ਅਖੀਰ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ "ਗੇ" ਸਭਿਆਚਾਰ ਉੱਭਰਿਆ। "ਇਹ ਨਵੀਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਮਲਿੰਗੀ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਬਲਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਖੁਦ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਗੁਆਂਢੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਭਿਆਸ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅਮੀਰ, ਉੱਤਰ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।"<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/gaycultureinamer00bost|title=Gay culture in america : essays from the field|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> 19 ਵੀਂ ਅਤੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਬੁਣੇ ਗੁਪਤ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੋਡਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਓਪੇਰਾ, ਬੈਲੇ, ਕਉਚਰ, ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ, ਸੰਗੀਤ ਥੀਏਟਰ, ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਨਾਲ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਆਪਣੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਅਮੀਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹਨਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਥੀਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਹੇਟਰੋਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਮਾਰਲਿਨ ਮੋਨਰੋ ਫਿਲਮ ਜੈਂਟਲਮਿਨ ਪ੍ਰੈਫਰਡ ਬਲੌਡਜ਼ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਜੇਨ ਰਸਲ ਇੱਕ ਜਿਮ ਵਿੱਚ "ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ ਪਿਆਰ" ਗਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਸਕਲੇ ਆਦਮੀ ਉਸਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਨਾਚ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫੀ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤਕਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸਕਰੀਨਾਈਟਰ ਪੌਲ ਰੁਡਨਿਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ) "ਰਸਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ"; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੈਂਸਰਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੱਚੇ ਹੇਟਰੋਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਥੀਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.sonypictures.com/classics/celluloid/misc/history.html|title=Homosexuality in Film|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2010-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100202085421/http://www.sonypictures.com/classics/celluloid/misc/history.html|dead-url=unfit}}</ref> ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1969 ਦੇ ਸਟੋਨਵਾਲ ਦੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੱਤ ਗੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 1980 ਵਿੱਚ ਦਿ ਵਾਇਲਟ ਕੁਇਲ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੱਬ ਇੱਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਸ਼ਰਾਰਤੀ" ਸਾਈਡਲਾਈਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਮਲਿੰਗੀ ਤਜ਼ੁਰਬੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ' ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਐਡਮੰਡ ਵ੍ਹਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਏ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਿਕੋਣੀ ਦੀ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਮੋਫਿਲਿਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਸਿੱਧੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਭੈੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੀਜ਼ਾ ਮਿਨੇਲੀ, ਜੇਨ ਫੋਂਡਾ, ਅਤੇ ਬੇਟ ਮਿਡਲਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਔਰਤ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਕਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜੈੱਟ ਸੈੱਟ ਦੁਆਰਾ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਰਦ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਐਂਡੀ ਵਾਰਹੋਲ) ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲੇ ਸਨ। ਇਹ ਖੁੱਲਾਪਣ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਬੋਸਟਨ, ਫਿਲਡੇਲਫਿਆ, ਸੀਐਟਲ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਡੱਲਾਸ, ਹਿਊਸਟਨ, ਅਟਲਾਂਟਾ, ਮਿਆਮੀ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਿਓਰਲੀਨਜ਼) ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਏਡਜ਼ ਨੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾਂ "ਗੇ ਕੈਂਸਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thebody.com//www.thebodypro.com/article/timeline-25-milestones-time-aids|title=TheBody|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਦੂਜੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਪੌਪ-ਕਲਚਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਈਕਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੇ-ਪੁਰਸ਼ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਡਿਸਕੋ, ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਸਪੀਅਰਸ, ਮੈਡੋਨਾ, ਮਾਰੀਆ ਕੈਰੀ, ਬੀਓਨਸੀ, ਜੂਡੀ ਗਾਰਲੈਂਡ, ਚੈਰ, ਲੇਡੀ ਗਾਗਾ, ਕੇਸ਼ਾ, ਕਾਇਲੀ ਮਿਨੋਗ ਅਤੇ ਡਾਇਨਾ ਰਾਸ) * ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੋਮਾਂਟਿਕ, ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ (ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਪੋਲਾਰੀ, ਪੌਪਰਜ਼, ਕੈਂਪ, ਫੱਗ ਹੈਗਜ਼ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ "ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਲੋਕ")।<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Alyson_Books|title=Alyson Books|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਗੇ ਪੁਰਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਲੂ ਅਤੇ ਚੱਬੀ. ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੀ ਗੇ-ਪੁਰਸ਼ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਐਸ.ਐਮ. ਗੇ ਆਲੋਚਕ '''ਮਾਈਕਲ ਮਸਟੋ''' ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸਖਤ ਆਲੋਚਕ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਗੈਰ-ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤਤਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਸਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਲੋਨਜ਼ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਫਾਸੀਵਾਦ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ।"<ref>{{Cite web|url=https://en.wikinews.org/wiki/An_interview_with_gossip_columnist_Michael_Musto_on_the_art_of_celebrity_journalism|title=An interview with gossip columnist Michael Musto on the art of celebrity journalism|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਰਿਸ਼ਤੇ === [[ਤਸਵੀਰ:Kiss_Ryan_Gilbert_+_Michael_Correntte_20100117.7D.02106.P1.L1.SQ.BW_SML_(4329689568).jpg|thumb|ਦੋ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ ਹੋਏ।]] ਕੁਝ ਯੂਐਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਮਰਦ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਇਕਾਂਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਦਿ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਬੇ ਏਰੀਆ ਦੇ 566 ਗੇ ਪੁਰਸ਼ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਲੈਨ ਹਾਫਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਏਕਤਾਵਾਦੀ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਗੇ ਅਭਿਨੇਤਾ '''ਨੀਲ ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਰਿਸ''' ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਜਿਨਸੀਅਤ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਏਕਾਧਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਮਰਥਕ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnewyork.com/entertainment/celebrity/Neil_Patrick_Harris_On_Gay_Marriage__Monogamy___Anderson_Cooper_All__National_.html|title=Neil Patrick Harris On Gay Marriage, Monogamy & Anderson Cooper|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੀਨ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਪੱਟੜੀ (ਡੌਕ ਅਤੇ ਰੇਡਰ) ਕੱਢੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਗੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ (ਜਾਂ ਨੇੜੇ) ਇੱਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜੋੜਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਾਮਿਕ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੇ-ਬੇਸ਼ਿੰਗ, ਐਚਆਈਵੀ, ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰੋਫੀ ਅਤੇ ਵਾਲਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਾਈਪਰ-ਸੈਕਸੁਅਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੋਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਗੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀ ਅਚਾਨਕ ਦੂਜੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਗੇ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਗੇ ਮਰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੈਕਸ ਸੰਬੰਧੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। ਅਤਿਕਥਨੀ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਅਤੇ ਰਵੱਈਆ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ।<ref>{{Cite web|url=https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/SC-02-2016-0004/full/html|title=Rethinking microaggressions and anti-social behaviour against LGBTIQ+ youth|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਆਨਲਾਈਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ === ਗੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸੋਸ਼ਲ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਇਹ ਜਿਨਸੀ ਸੰਪਰਕ ਜਾਂ ਟਾਈਟਲਿਲੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਪੇਜ, ਦੂਜੇ ਸਦੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਸਦੱਸ-ਤੋਂ-ਸਦੱਸਤਾ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਤਤਕਾਲ-ਸੁਨੇਹਾ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਨਸੀ ਸੰਪਰਕ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ' ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਵਧੇਰੇ ਸੰਘਣੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2006/10/11/eight-social-networking-sites-for-men-who-love-men/|title=Eight Social Networking Sites for Men Who Love Men|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਇੱਕ ਗੇਅ-ਮੁਖੀ ਰਿਟੇਲ ਆਨਲਾਈਨ ਕੂਪਿੰਗ ਸਾਈਟ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2011/06/20/technology/20hookup.html?register=google&auth=register-google|title=A Daily Deal Site Aimed Squarely at Gay Men|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੁਆਰਾ ਮੂਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਲਟ ਆਨਲਾਈਨ ਪੀਅਰ ਸਪੋਰਟ (ਅਰਥਾਤ, ਪਸੰਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ) ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧਿਤ ਲਾਭ ਬਹੁਤ ਹਾਲੀਆ ਖੋਜਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਵਰਤੋਂ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢ ਸਕਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=Online Coming Out Communications between Gay Men and their Religious Family Allies: A Family of Choice and Origin Perspective, Journal of GLBT Family Studies.|last=& Daiute, C|first=Etengoff, C|publisher=|year=2015|isbn=|location=|pages=|quote=|via=}}</ref> === ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਪਹਿਰਾਵਾ === ਜੀਓਰਜੀਓ ਅਰਮਾਨੀ, ਕੇਨੇਥ ਨਿਕੋਲਸਨ, ਅਲੇਸੈਂਡ੍ਰੋ ਟ੍ਰਿਨਕੋਨ, ਲੁਡੋਵਿਕ ਡੀ ਸੇਂਟ ਸੇਰਿਨ, ਪੈਟਰਿਕ ਚਰਚ, ਡੈਡੀ ਕੌਚਰ, ਗਿਆਨੀ ਵਰਸਾਸੇ, ਪ੍ਰਬਲ ਗੁਰੂੰਗ, ਮਾਈਕਲ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.refinery29.com/en-us/2018/09/210855/lgbtq-queer-fashion-brands|title=Has Queerness Found Its Place In High Fashion|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> == ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ == ਸਮਲਿੰਗੀ ਆਦਮੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਲੈਸਬੀਅਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਵੋਮਿਨਜ਼ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ (2015 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)<ref>{{Cite web|url=https://www.afterellen.com/archive/ellen/Music/2005/4/michigan.html|title=Behind the Sense at the Michigan Womyn's Music Festival|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.afterellen.com/archive/ellen/column/2006/2/quote-dinah.html|title=Dinha Shore events part of celebration that began with a round of golf|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਸਕਰਟ ਦੀਨਾਹ ਸ਼ੋਅਰ ਵੀਕੈਂਡ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਮਾਗਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.afterellen.com/archive/ellen/column/2006/2/quote-dinah.html|title=Don't Qoute me: Dinha Shore Weekend|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਈਕਾਨਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਲਿਸਾ ਈਥਰਿਜ, ਕੇ.ਡੀ. ਲਾਂਗ (ਬੁੱਚ), ਏਲੇਨ ਡੀਗੇਨੇਰਸ (ਐਂਡਰੋਜੀਨਸ) ਅਤੇ ਪੋਰਟੀਆ ਡੀ ਰੋਸੀ (ਫੀਮੇ). 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਲੈਸਬੀਅਨ ਵੱਖਵਾਦ ਇੱਕ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ ਜੋ ਲੈਸਬੀਅਨ ਰੁਚੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਲੈਸਬੀਅਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=The Furies Collective, Lesbians in Revolt, in The Furies: Lesbian/Feminist Monthly, vol.1, January|last=Charlotte|first=Bunch,|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=8-9|quote=|via=}}</ref><ref>Hoagland articulates a distinction (originally noted by lesbian separatist author and anthologist Julia Penelope) between a ''lesbian subculture'' and a ''lesbian community''; membership in the subculture being "defined in negative terms by an external, hostile culture", and membership in the community being based on "the values we believe we can enact here." Hoagland, Sarah Lucia. Lesbian Ethics: Towards a New Value, Institute for Lesbian Studies, Palo Alto</ref><ref>{{Cite book|title=Lesbian Separatism: A Historical and Comparative Perspective, in For Lesbians Only: A Separatist Anthology|year=1988|url=https://archive.org/details/forlesbiansonly00sara|last=, Bette S|first=Tallen|publisher=Onlywomen Press|isbn=0-906500-28-1|location=|pages=[https://archive.org/details/forlesbiansonly00sara/page/141 141]|quote=|via=}}</ref> ਲੈਸਬੀਅਨ ਔਰਤਾਂ "ਬੁੱਚ" ਔਰਤਾਂ, ਜਾਂ ਡਾਈਕਸ (ਜੋ ਮਰਦਾਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਅਤੇ "ਔਰਤ", ਜਾਂ ਲਿਪਸਟਿਕ ਲੈਸਬੀਅਨ (ਜੋ ਨਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਵੰਦਵਾਦ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਬੁੱਚ-ਫੀਮੇ ਜੋੜੀ ਮੰਨਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੈਸਬੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਂ ਤਾਂ "ਬੁੱਚ" ਜਾਂ "ਫੇਮ" ਹਨ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਆਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਚਤ (ਅਤੇ ਆਮ) ਹਨ। ਐਂਡਰੋਜੀਨੀ, ਲੇਸਬੀਅਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ, 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਗਰੰਜ, ਦੰਗਾ ਗਰਲ, ਇਮੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਹਿੱਪਸਟਰ ਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਉਪ-ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜ਼ੋਰ ਫੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.autostraddle.com/evolution-of-the-lesbian-hipster-33279/|title=Why are we interested in the lesbian hipster|last=|first=|date=March 24, 2010|website=|publisher=|access-date=}}</ref> == ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਸਭਿਆਚਾਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Bisexual_Pride_Flag.svg|alt=Tricolor flag: wide horizontal pink and blue bars surrounding a narrower lavender bar|right|thumb|ਲਿੰਗੀ ਪ੍ਰੇਡ ਝੰਡਾ]] ਦੋ-ਪੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਿਸ਼ਚਤ ਜਿਨਸੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ (ਦੁ ਲਿੰਗੀ, ਤਰਲ, ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਵਿਤਕਰਾ), ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਮਿਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬਿਫੋਬੀਆ (ਗ਼ੈਰ-ਮੋਨੋਸੈਕਸੁਅਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ) ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਿਫੋਬੀਆ ਸਮਲਿੰਗੀ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ (ਹਾਲਾਂਕਿ ਘੱਟ ਕਰਨਾ) ਆਮ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15299710802142259|title=Speaking Out Loud About Bisexuality: Biphobia in the Gay and Lesbian Community|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਿੰਗੀ, ਤਰਲ ਅਤੇ ਪੈਨਸੈਕਸੂਅਲ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਜਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਲਿੰਗੀ, ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਤਰਲ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਟੱਚਸਟੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ: ਬਾਈਸੈਕਸੂਅਲ ਪੀਪਲ ਸਪੀਕ ਆਉਟ (ਲਾਨੀ ਕਾ'ਹੁਮਾਨੁ ਅਤੇ ਲੌਰੇਨ ਹਚਿੰਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ)<ref>{{Cite web|url=https://www.advocate.com/commentary/2015/9/25/25-years-bi-life|title=25 Years of Bi Life|last=|first=|date=|website=www.advocate.com|publisher=|access-date=}}</ref>, ਬੀ: ਬਾਈਸੈਕਸੂਅਲ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਲਈ ਨੋਟਿਸ (ਸ਼ੀਰੀ ਆਈਸਨੇਰ ਦੁਆਰਾ ), ਅਤੇ ਗਾਇਡਿੰਗ ਬੀਈ: ਦੁਨਿਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਦੁਲਿਹਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ (ਰੌਬਿਨ ਓਚਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ)<ref>{{Cite web|url=https://www.gaystarnews.com/article/bisexual-am-i/|title=These signs will help you figure out if you are bisexual|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2019-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190128191235/https://www.gaystarnews.com/article/bisexual-am-i/|dead-url=yes}}</ref> ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਗਿਆਨ ਗਲਪ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਲੜੀ ਟੌਰਚਵੁੱਡ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਟੌਮ ਰਾਬਿਨਸਨ, ਦਿ ਬਲੈਕ ਆਈਡ ਮਟਰ ਮੈਂਬਰ ਫਰਗੀ, ਸਕਾਟਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ ਐਲਨ ਕਮਿੰਗ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਲੇਡੀ ਗਾਗਾ।<ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.co.uk/entry/gay-songs-loud-and-proud-lady-gaga-george-michael_uk_5710c409e4b0636a3f6c8f0f?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnLw&guce_referrer_sig=AQAAAEIrOQ7W09qSmWNYfcBSJ06xFpj6rNDoH5_f29s4LqBKlSVPMkVVe4UuJ9mRca2h0saHcANM6zTT2WPO7tIMDPoBTvcNKQR6X5ty5edjYc0FtEflkgfdipxmhc_lJ_kgG7k11JnWCuIz1iIo6eGAzHvsJl9Hnry3oOLBKHC0aoBS|title=LOUD & PROUD: 8 Gay Musical Milestones That Brought LGBT Life Into The Mainstream|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਦੋ-ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡੇ ਮਾਈਕਲ ਪੇਜ ਦੁਆਰਾ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ। ਝੰਡੇ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਗੁਲਾਬੀ (ਜਾਂ ਗੁਲਾਬ) ਧਾਰੀ ਸਮਾਨ-ਲਿੰਗ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਝੰਡੇ ਦੇ ਤਲ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਨੀਲੀ ਪੱਟੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗ-ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਝੰਡੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਵੈਂਡਰ (ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ) ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਛਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਿੰਗ ਸਪੈਕਟਰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਵੀ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=biflag&e=com|title=History of the Bi Pride Flag|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2018-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302110816/https://www.hugedomains.com/domain_profile.cfm?d=biflag&e=com|dead-url=unfit}}</ref> ਬਾਈਸੈਕਸੂਅਲਿਟੀ ਡੇਅ ਮਨਾਓ 1999 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਬਾਈਸੈਕਸੂਅਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.pub.umich.edu/daily/1999/sep/09-24-99/news/news2.html|title=Day Celebrates bisexuality, dispels myths|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2008-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509094508/http://www.pub.umich.edu/daily/1999/sep/09-24-99/news/news2.html|dead-url=yes}}</ref><ref>Bi Community Celebrates. Bay Windows; 9/25/2003, Vol. 21 Issue 41, p3-3, 1/4p</ref> == ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Transgender_Pride_flag.svg|alt=Flag with five horizontal bars: white in center, surrounded by pink, surrounded by light blue|left|thumb|ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡਾ]] ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਅਲਿੰਗੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭਿਆਚਾਰ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ / ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਇੱਕੋ ਲਿੰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਰਥਾਤ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਮਕਾਲੀ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਜਾਂ ਦੁ-ਲਿੰਗੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ - ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਤੀਸਰੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ) ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਮਕਾਲੀ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਅਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੂਹ ਜੋ ਲਿੰਗ ਮੁੜ ਨਿਰਧਾਰਣ ਸਰਜਰੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਰਦ, ਵਿਪਰੀਤ-ਸਿਰਫ ਕ੍ਰਾਸ-ਡ੍ਰੈਸਰਜ਼ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸ ਪੁਰਸ਼ ਸਮੂਹ. ਸਮੂਹ ਅਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ, ਦੋਵੇਂ ਟ੍ਰਾਂਸ ਆਦਮੀ, ਟ੍ਰਾਂਸ ਵੂਮੈਨ, ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਈਨਰੀ ਲੋਕ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਅਲਿੰਗੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਮੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਖਾਸ "ਟ੍ਰਾਂਸ" ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਅਲਿੰਗੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਆਪਣੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ (ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਲਿੰਗਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਜੀਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪਾਓ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਤੀਤ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ)।<ref>{{Cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-2238228261.html|title=Strength in the Face of Adversity: Resilience Strategies of Transgender Individuals|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2014-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140611073027/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2238228261.html|dead-url=yes}}</ref> ਯੂਸੀਐਲਏ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਲਿੰਗੀ ਵਜੋਂ ਕਿੰਨੇ ਬਾਲਗ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ?"<ref>{{Cite web|url=https://williamsinstitute.law.ucla.edu/wp-content/uploads/How-Many-Adults-Identify-as-Transgender-in-the-United-States.pdf|title=How-Many-Adults-Identify-as-Transgender-in-the-United-States.pdf|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref>, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਛੋਟੇ ਬਾਲਗ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲਿੰਗੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਆਪਕ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਵਧੇਰੇ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਇਆ ਕਿ 18 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 0.7% ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 0-6% ਬਾਲਗ 25 ਤੋਂ 64 ਸਾਲ ਅਤੇ 0.5% ਬਾਲਗ 65 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਝੰਡੇ 'ਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਝੰਡੇ' ਤੇ ਬੱਚਾ ਨੀਲਾ ਨਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਨੀਲੇ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਿੱਟੀ ਧਾਰ, ਨਰ ਜਾਂ ਮਾਦਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S8755461504000210?via%3Dihub|title=Of flags: Online queer identities, writing classrooms, and action horizons|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਅੰਤਰ ਲਿੰਗੀ ਰਿਸ਼ਤੇ === ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ "ਪੁਲ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ? ਲਿੰਗ, ਜਿਨਸੀ ਕਾਨੂੰਨੀਤਾ, ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ", ਲੇਖਕ ਇਨਟਫੀ ਅਤੇ ਬਾੱਕਟਿੰਗ ਨੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ 1229 ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਪਰੀਤ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਥੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿਨਸੀ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3076785/|title=Views from both sides of the bridge? Gender, sexual legitimacy, and transgender people’s experiences of relationships|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਸਮਾਗਮ === [[ਤਸਵੀਰ:Trans_Solidarity_Rally_and_March_55433_(17609758399).jpg|thumb|312x312px|ਪਹਿਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸ ਏਕਤਾ ਦੀ ਰੈਲੀ ਅਤੇ ਮਾਰਚ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ (2015)]] ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ' ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਡੇਅ ਆਫ ਰੀਮੈਂਬਰੈਂਸ '(ਟੀ.ਡੀ.ਓ.ਆਰ.) ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਰੀਟਾ ਹੇਸਟਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 28 ਨਵੰਬਰ, 1998 ਨੂੰ ਐਂਟੀ-ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਟੀ ਡੀ ਓ ਆਰ ਕਈ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: * ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਜੁਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ। * ਇਹ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। * ਇਹ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.transgenderdor.org/?page_id=4|title=International Transgender Day of Remembrance|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2011-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723151936/http://www.transgenderdor.org/?page_id=4|dead-url=unfit}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਟ੍ਰਾਂਸ ਮਾਰਚ, ਸਾਲਾਨਾ ਮਾਰਚ, ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਇਕੱਠਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਸਥਾਨਕ ਮਾਣ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸਮੇਂ. ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਅਕਸਰ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਣ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਰਿਸ਼ਗੋਚਰਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਯੋਜਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। == ਨੌਜਵਾਨ ਸਭਿਆਚਾਰ == ਯੁਵਕ ਪ੍ਰਾਈਡ, ਸਮਲਿੰਗੀ ਪ੍ਰਾਈਡ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ ਅੰਦੋਲਨ + ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਲਿੰਗੀ, ਅਲਿੰਗੀ, ਲਿੰਗੀ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ, ਇੰਟਰਸੈਕਸ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਉਪਰ) ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>Lisa Neff, "Pride by Many Other Names: Whether it's a Dyke March, Black Gay Pride, or a Youth Rally, Gay Men and Lesbians are Finding New Ways to Celebrate Their Diversity". pages 50-55, ''The Advocate'', June 25, 2002.</ref> ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰੇਡਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣਾਂ ਦਾ ਨੈਟਵਰਕ, ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਯੁਵਕ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref>Bockenek, et al, pages 49-53.</ref> ਇੱਕ ਗੇ-ਸਿੱਧੇ ਗੱਠਜੋੜ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ (ਜੀਐਸਏ) ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਕੂਲ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੂਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਤੇ ਲੇਬਲ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ,<ref>Bockenek, et al, pages 110-115.</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਤਾਂ' ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ "ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।"<ref>Steph McKenna, "Diversity spotlight: Youth Pride Inc.", ''The Providence Journal'', August 22, 2010.</ref> ਯੂਥ ਸੁਸਾਈਡ ਰਿਪੋਰਟ ਬਾਰੇ ਯੂਐਸ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਨਕਾਰਾ ਅਤੇ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣਾ ਕਾਰਨ ਗੇ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ, ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title="Gay and Lesbian Youth Suicide". In Fenleib, Marcia R. (ed.). Report of the Secretary's Task Force on Youth Suicide.|last=, P.|first=Gibson|publisher=United States Government Printing Office|year=|isbn=978-0-16-002508-2|location=|pages=|quote=|via=}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਸੁਝਾਏ ਕਾਰਨ ਹਨ: * ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵੀ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਵਾਲੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। * “ਜਿਨਸੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਕਾਰਕ, ਵਿਤਕਰਾ, ਅਦਿੱਖਤਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਵੀਕਾਰ ਸਮੇਤ ... ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ, ਜਾਂ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵਜੋਂ ਘਰੋਂ ਭੱਜਣਾ।"<ref>{{Cite web|url=https://www.apa.org/journals/features/ccp733477.pdf|title=Balsam, Kimberly F.; Esther D. Rothblum (June 2005)|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਇੱਕ 2008 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਐਲਜੀਬੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਵਿਖਾਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://pediatrics.aappublications.org/content/123/1/346.full?sso=1&sso_redirect_count=1&nfstatus=401&nftoken=00000000-0000-0000-0000-000000000000&nfstatusdescription=ERROR%3a+No+local+token|title=Family Rejection as a Predictor of Negative Health Outcomes in White and Latino Lesbian, Gay, and Bisexual Young Adults|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉੱਠੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.suicide.org/gay-and-lesbian-suicide.html|title=Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Suicide|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ-ਰੋਕਥਾਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ, ਦਿ ਟ੍ਰੇਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਸ਼ਾਰਟ ਫਿਲਮ ਟ੍ਰੇਵਰ ਦੇ 1998 ਦੇ ਐਚਬੀਓ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਡੈਨੀਅਲ ਰੈਡਕਲਿਫ ਨੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦਾਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨਿੰਦਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>"Daniel Radcliffe to appear in anti-homophobia ad: Daniel Radcliffe will appear in a public service announcement to condemn homophobia." Pink News, March 1, 2010.</ref> ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਗਵਰਨਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੇ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਯੂਥ ਬਾਰੇ ਸਾਲ 1995 ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਗੇ-ਸਟ੍ਰੇਟ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੱਤੀ।<ref>Ethan Jacobs, "Mitt Romney's secret gay history!", ''Bay Windows'', March 3, 2005.</ref> 1997 ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਅਲਾਇੰਸ, 25 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਸੀ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਨੌਜਵਾਨ-ਮਾਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।<ref>"Dyer Appointed as District LGBTQ+ Director", ''District Chronicles'', September 9, 2007.</ref> ਕੈਂਡਸ ਗਿੰਗਰਿਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। 1999 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਸਲਾਨਾ ਵਰਮੌਂਟ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਡੇਅ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>Gingrich to speak at Gay Youth Pride Day", press release at Salon.com</ref> 2009 ਤੱਕ, ਇਹ ਵਰਮੌਂਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਿਊਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ-ਯੁਵਕ ਸਮਾਗਮ ਹੈ, ਆਊਟਰੇਟ ਵਰਮੌਂਟ ਦੁਆਰਾ "ਪੇਂਡੂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ." 2002 ਵਿੱਚ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਮੇਲਾ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ।<ref>Youth gay, lesbian event set for city", ''Rutland Herald'', May 1, 2009.</ref> ਅਪ੍ਰੈਲ 2003 ਵਿੱਚ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਕੋਰਸ ਨੇ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ<ref name="Steve Desroches page 36">Steve Desroches, "The Want You: A College Fair in Boston Helps Connect Gay and Lesbian Students With Schools Who Want Them On Campus" page 36, ''The Advocate'', Sept. 3, 2002.</ref> ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਗੇਅ ਮੈਨਜ਼ ਕੋਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜੂਨ ਕਾਰਨੇਗੀ ਹਾਲ ਪ੍ਰਾਈਡਟ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="Steve Desroches page 36"/> 2004 ਵਿੱਚ ਗੇ, ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ (ਜੀਐਲਐਸਈਐਨ) ਦੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਚੈਪਟਰ ਨੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਉਂਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵਾਲੀਆ ਦਿਵਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>Travis D. Bone, "San Diego schools observe Day of Silence: National event aims to make schools safer", ''Gay & Lesbian Times'', April 15, 2004.</ref> 2005 ਵਿੱਚ, ਡੇਕਾਟੂਰ (ਜਾਰਜੀਆ) ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਨੇ ਵੈਸਟਬੋਰੋ ਬੈਪਟਿਸਟ ਚਰਚ (ਚਰਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਫਰੈੱਡ ਫੈਲਪਜ਼ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਲੀ ਫੇਲਪਸ-ਰੋਪਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜੋ “ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ‘ ਰੱਬ ’ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਸਨ। ਫੱਗ ਯੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ 'ਅਤੇ' 9/11 ਲਈ ਰੱਬ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰੋ '"ਦਸ ਸਥਾਨਾਂ' ਤੇ<ref>Terri Blackwell, Carolyn Mathews and Melissa Winder, "Groups chant their opinions at 10 protests", ''White County News Telegraph'', March 10, 2005.</ref> 2008 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਸੈਂਟਰ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ "ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ" ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਸਥਾਨ ਖੋਲ੍ਹਿਆ<ref>LGBTQ+ Chicago Year in Review", ''Windy City Times'', December 29, 2007.</ref> ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। 2009 ਵਿੱਚ, ਯੂਟਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਸੈਂਟਰ ਨੇ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਤਰ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ। ਵਾਕ 2009, "ਬੇਘਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਦੋ ਯੂਟਾ ਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਾਸ-ਕੰਟਰੀ ਵਾਕ". ਅਗਸਤ 2010 ਵਿਚ,<ref>Utah Pride Center hosts LGBT homeless youth event", Associated Press, 8 July 2009.</ref> ਪਹਿਲੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਯੂਥ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨੌਜਵਾਨ. ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ. "2007 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ," ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਬੇਘਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 20 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਲਿੰਗੀ ਜਾਂ ਲਿੰਗੀ ਜਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਜੋਂ ਪਹਿਚਾਣਦੇ ਹਨ "<ref>Steve La, "Hollywood Youth Pride Hopes To Help Young People In L.A.", ''LA Weekly'', August 23, 2010.</ref>. ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਦੀਆਂ ਪਰੇਡਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਜਾਂ ਕੁਆਰਟਰ ਯੂਥ ਟੁਕੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ<ref>Nicholas Ray, Colby Berger, Susan Boyle, Mary Jo Callan, Mia White, Grace McCelland, Theresa Nolan, "Lesbian, gay, bisexual and transgender youth: An epidemic of homelessness", National Gay And Lesbian Task Force, National Coalition for The Homeless, January 30, 2007.</ref>, ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਿਉਹਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>S.D. Liddick, "A Church Divided", ''San Diego Magazine'', pages 109-113, June 2005.</ref><ref>''nside Pride'', San Francisco Pride Guide, pages, pages 40-42, June 2010.</ref> ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ, ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ (ਚੋਈ ਐਟ ਅਲ., 2015; ਡੋਰਸੋ ਐਂਡ ਗੇਟਸ, 2012; ਮੱਲਨ, 1992; ਵ੍ਹਾਈਟਬੈਕ ਐਟ ਅਲ.) ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸਿਜੇਂਡਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬੇਘਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, 2004). ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਲੇ 1.6 ਮਿਲੀਅਨ ਬੇਘਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/lifestyles/ct-homeless-lgbt-teens-parents-20170329-story.html|title=Homeless rates for LGBT teens are alarming, but parents can make a difference|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਸਟ੍ਰੀਟ ਆਰਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ 7% ਨੌਜਵਾਨ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਸਨ (ਵ੍ਹਾਈਟਬੈਕ, ਲੈਜੋਰਿਟਜ਼, ਕ੍ਰਾਫੋਰਡ, ਅਤੇ ਹਉਤਲਾ, 2014)। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਬੇਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ-ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਨਰੀ ਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੇ ਕੋਡਾਂ, ਅਤੇ ਕਮਰਾ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ (ਥੈਲਰ ਐਟ ਅਲ.,2009) ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁਸਕਲਾਂ ਉਦੋਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਆਸਰਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ. ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੜਕ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0190740915300761?via%3Dihub|title=Transgender youth homelessness: Understanding programmatic barriers through the lens of cisgenderism|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਦਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੈ ਜੋ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://ajph.aphapublications.org/doi/10.2105/AJPH.2013.301424|title=Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Hate Crimes and Suicidality Among a Population-Based Sample of Sexual-Minority Adolescents in Boston|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਗੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧਾ ਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਟਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਲਗਭਗ 32 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਿਨਸੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ (ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ, ਦੁ ਲਿੰਗੀ) ਦੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਮੂਹਿਕ 9.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਨ। == ਹੋਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਮੂਹ == ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ+ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲ਼ੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.deafqueer.org/411/about/index.html|title=Aboutt the Deaf Queer Resoruce Centre|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2013-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130903003524/http://www.deafqueer.org/411/about/index.html|dead-url=yes}}</ref> === ਅਲਿੰਗੀ === ਅਲਿੰਗੀ ਲੋਕ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੋ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਦੋ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ. ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਿੰਗੀ ਪਛਾਣਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ, ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ: * "ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਗੈਂਡਰਿਜ਼ਮ" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਜੋ ਕਦੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਰਦ ਹੈ. ਕੋਈ ਵੀ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੈਕਸ ਰੀ-ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਾਈਜੈਂਡਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਇਸ ਉਪ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ. * "ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਬੀਜੈਂਡਰਿਜ਼ਮ" ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਰਦ ਤੋਂ ਮਾਦਾ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਪਰ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। * "ਸਮਕਾਲੀ ਬਾਈਜੈਂਡਰਿਜ਼ਮ" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਾਹਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ. ਅੱਜ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ “ਬੋਈ” (ਨੇਸਲ, ਹੋਵਲ, ਅਤੇ ਵਿਲਚਿਨ, 2002)। * "ਸੀਕੁਏਂਟਲ ਬਿਜੈਂਡਰਿਜ਼ਮ" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸਵੈ-ਚਿੱਤਰਨ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਔਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਸਮੇਂ ਮਰਦ. ਕ੍ਰਾਸ-ਡ੍ਰੈਸਰਜ ਜੋ ਲਿੰਗ ਮੁੜ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਲਿੰਗੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00107530.2015.1060406?journalCode=uucp20|title=Bigenderism and Bisexuality|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ === ਨਸਲ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕੁਆਰਰ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸਨੇ 25 ਲਾਤੀਨਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ / ਪੈਸੀਫਿਕ ਆਈਸਲੈਂਡ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਸੀ, ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਦਿੱਖ ਕੁਆਰਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ [ਸਪਸ਼ਟ ਕਰੋ], ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite book|title="Thinking outside the rainbow: women of color redefining queer politics and identity". Social Identities|last=, Sabrina|first=Alimahomed|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=151-168|quote=|via=}}</ref> === ਬੋਲੇ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ === ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਬੋਲ਼ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਸਮੂਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨਾਈਲ ਡੀਮਾਰਕੋ ਅਤੇ ਚੈਲਾ ਮੈਨ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.glbtqarchive.com/ssh/deaf_culture_S.pdf|title=Deaf Culture|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬੋਲ਼ੇ ਵਜੋਂ. ਡੀਮਾਰਕੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਬੋਲ਼ੇ ਬਣਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਛਾਣਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ।" ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੋਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡ੍ਰੈਗੋ ਰੇਂਟੇਰੀਆ ਬੋਲ਼ੇ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਮਰਦ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਰਲ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਵਕੀਲ ਹੈ। ਬੋਲ਼ੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 2000 ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਕਾਦਮੀਆ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਛਾਣਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਿਆਂ, “ਅਪੰਗਤਾ” ਅਤੇ “ਵਿਲੱਖਣਤਾ” ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭੰਜਨ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://link.springer.com/article/10.1023%2FA%3A1023298223105|title=Creating Accessible Queer Community: Intersections and Fractures with Dis/Ability Praxis|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> == ਆਲੋਚਨਾ == ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਈ ਸਰੋਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ, ਮਾਈਕਲ ਮਸਟੋ ਵਾਂਗ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਕੈਰੀਕੇਚਰ ਜਾਂ ਅੜਿੱਕੇ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਜੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ "ਫ੍ਰਿੰਜ" ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਟਿਲਡਾ ਬਰਨਸਟਿਨ ਸਾਈਕੈਮੋਰ ਅਤੇ ਗੇ ਸ਼ਰਮ ਵਰਗੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੇ "ਜ਼ੁਲਮ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ" ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://truthout.org/articles/transgender-troops-should-be-an-oxymoron/|title=“Transgender Troops” Should Be an Oxymoron"|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਕੁਝ ਲੋਕ "ਵੱਖਵਾਦ", ਜਾਂ ਸਮੂਹਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ) ਇਕ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁ ਲਿੰਗੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲ / ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਲਿੰਗੀ ਮਿਟਾਉਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੇਨਜੀ ਯੋਸ਼ਿਨੋ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, “ਗੇਸ ਡੀ-ਵੈਧਿਕ ਦੋ-ਲਿੰਗੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਾਈਸੈਕਸੂਅਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਧੂ-ਵਾਟਰ-ਸਿਟਰਾਂ, ਗੱਦਾਰਾਂ, ਕਾੱਪ-ਆਟਸ, ਦੇ ਕੇਸਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਟੀਚਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ 'ਵਿਲੱਖਣ ਅਧਿਕਾਰ' ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਹੈ।<ref>Yoshino, Kenji (2000). The epistemic contract of bisexual erasure. Stanford Law Review, 53(2), P. 399</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਮ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਥੀਮ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੁਆਰਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। === ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਵਸਤੂ === ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੂਹ ਗੁਲਾਬੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਠੇ ਹਨ, ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸਮਲਿੰਗੀ, ਸਿਸਜੇਂਡਰ, ਪੱਛਮੀ, ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਮੱਧ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਲਾਸ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://morningstaronline.co.uk/a-6d97-Resisting-the-rise-of-pink-capitalism|title=Resisting-the-rise-of-pink-capitalism|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2017-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625045420/http://www.morningstaronline.co.uk/a-6d97-Resisting-the-rise-of-pink-capitalism|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=Sl6iDAAAQBAJ&redir_esc=y|title=Adiós, Chueca: Memorias del gaypitalismo: creando la marca gay|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gd3UmNszGbw|title=Capitalismo Rosa (Intervención Fefa Vila)|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=imWCdgCAOJw|title=Capitalismo Rosa (Intervención David Molina)|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ozHSUJKc9SA|title=Capitalismo Rosa (Intervención Josúe González)|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=gtcECzQ6QXQ|title=Capitalismo rosa by Lorena Gracia|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://transfeminismos.wordpress.com/descargar/|title=Transfeminismos. Epistemes, fricciones y flujos de la editorial Txalaparta.|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.e-revistes.uji.es/index.php/asparkia/article/view/1490/1559|title=Asparkía. Investigación Feminista. 2015.|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=hXXr36U4CvUC&redir_esc=y|title=Minorías sexuales y sociología de la diferencia|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books/about/De_Macondo_a_McOndo.html?id=faF1w70E1jEC&redir_esc=y|title=De Macondo a McOndo|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਅਕਸਰ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਤਾਰਾਂ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://cws.journals.yorku.ca/index.php/cws/article/viewFile/6133/5321|title=Radical Queers aPop Culture Assessment of Montrbal's Anti-Capitalist Ass Pirates, the Panthkres roses, and Lesbians on Ecstasy|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.crac-kebec.org/files/m_pr_prweb.pdf|title=Collectif de Recherche sur l'Autonomie Collective. 2010.|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202005359/http://www.crac-kebec.org/files/m_pr_prweb.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.capitolhilltimes.com/2012/06/pride-for-profit-corporations-cash-in-on-seattle-pride/|title=The Capitol Hill Times. 27 June 2012.|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=19 ਅਗਸਤ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150819145530/http://www.capitolhilltimes.com/2012/06/pride-for-profit-corporations-cash-in-on-seattle-pride/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.slaneystreet.com/2014/05/25/the-commodification-of-pride/|title=Slaney Street. 25 May 2014.|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=14 ਸਤੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914230325/http://www.slaneystreet.com/2014/05/25/the-commodification-of-pride/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theodysseyonline.com/the-business-of-pride-the-problem-with-pink-capitalism|title=The Business of Pride: The Problem With Pink Capitalism|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rcinet.ca/es/2016/06/19/queer-otro-termino-de-identidad-de-genero/|title=Queer: Otro término de identidad de género|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2016/jun/25/san-francisco-gay-pride-corporate-orlando-shooting|title=Too straight, white and corporate: why some queer people are skipping SF Pride|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/news/gta/2016/06/28/lgbt-night-march-decries-prides-corporate-sponsorship.html|title=LGBT Night March decries Pride’s corporate sponsorship|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਪਛਾਣ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ === ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਭਾਈਚਾਰਾ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਰਿਵਾਜਾਂ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ। ਖ਼ਾਸਕਰ, ਉਹ ਲੇਬਲ ਜੋ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਸਦੱਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿ<u>ਯੂ</u> + ਭਾਈਚਾਰਾ ਸੰਕਲਪ ਅਲੱਗ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲ / ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਪਛਾਣ (ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤਾਰੇ) ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਨਕਲੀ ਹੈ।<ref>Prosser, J (1998) Second Skins: The Body Narratives of Transsexuality. New York: Columbia University Press p. 59</ref> '''ਮੈਟਿਲਡਾ ਬਰਸਟਿਨ ਸਾਈਕੈਮੋਰ''' ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਇਕਮਾਤਰ ਮੁੱਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰ-ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਮਤਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ, ਮੱਧ-ਦਰਜੇ ਦੇ ਗੇ ਸਿਜੈਂਡਰ ਆਦਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। === ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਧਿਆਨ === ਕੁਝ ਸਮਲਿੰਗੀ ਪੁਰਸ਼ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਕਿ ਏਕਾਵਧਾਰੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦੇਣਾ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ.<ref>{{Cite web|url=http://www.gaypatriot.net/2008/06/20/gay-groups-ignore-monogamy-when-discussing-marriage/|title=Gay Groups Ignore Monogamy when Promoting Marriage JUNE 20, 2008 BY GAYPATRIOTWEST|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=ਜੂਨ 23, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080623224745/http://www.gaypatriot.net/2008/06/20/gay-groups-ignore-monogamy-when-discussing-marriage/|dead-url=yes}}</ref> ਯੁਵਰਾਜ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www3.law.columbia.edu/hrlr/hrlr_journal/43.2/Joshi.pdf|title=RESPECTABLE QUEERNESS|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2012-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120523070719/http://www3.law.columbia.edu/hrlr/hrlr_journal/43.2/Joshi.pdf|dead-url=unfit}}</ref> === ਨਸਲਵਾਦ === ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੱਤਰਕਾਰ '''ਮਾਰਕ ਸਿਪਸਨ''' ਦੀ 1996 ਦੀ ਕਿਤਾਬ, ਐਂਟੀ-ਗੇ, ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਬ-ਸਮੂਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਸਿਮਪਸਨ "ਇਹ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਟਾਈਮ ਆਫ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ '''ਐਡੇਨ ਸ਼ਾ''' ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ... ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ, ਸਾਡੇ ਅੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਦੂਜੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਯੀਮਪਸਨ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦੀ ਸਖਤ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਬਯੇਜ਼ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ "ਸਿਮਪਸਨ ਇੱਕ ਕਨਟ ਹੈ।"<ref>{{Cite web|url=http://www.marksimpson.com/pages/anti_gay.html|title=ANTI-GAY HAS DIVIDED THE HOMOSEXUAL COMMUNITY' - The Independent|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2011-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927113556/http://www.marksimpson.com/pages/anti_gay.html|dead-url=unfit}}</ref> === ਭੇਦਭਾਵ === ਜਰਨਲ ਲੇਖ ਵਿੱਚ "ਤਰਕੀ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਗਰਿਕ: ਰੋਜ਼ਗਾਰ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ", ਲੇਖਕ ਯੇਲਮਾਜ਼ ਅਤੇ ਗਾਮੇਨ ਨੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 139 ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 14 ਫੋਕਸ ਸਮੂਹ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਉਪ-ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਐਲਜੀਬੀਟੀਜ਼ ਕੋਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਘੱਟ ਮੌਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਊਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਕੁਝ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ, ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਐਲਜੀਬੀਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਵਿਤਕਰੇ ਕਾਰਨ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਂਝੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/gwao.12122|title=Denied Citizens of Turkey: Experiences of Discrimination Among LGBT Individuals in Employment, Housing and Health Care|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> === ਚੌਵਿਨਵਾਦ === ਲਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾ ਜਸਬੀਰ ਕੇ. ਪੁਰ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਾਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਜ਼ੈਨੋਫੋਬਿਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਯੂ + ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਅਹੁਦੇ ਇਸ ਪੱਖਪਾਤ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਲੋਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਨਤਾਵਾਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=S-DlmHrJE6AC&redir_esc=y|title=Terrorist Assemblages|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://publicseminar.org/2016/08/homonationalism-heteronationalism-and-lgbti-rights-in-the-eu/|title=Homonationalism, Heteronationalism and LGBTI Rights in the EU|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://reason.com/2016/06/13/in-america-muslims-are-more-likely-to-su/|title=In America, Muslims Are More Likely to Support Gay Marriage Than Evangelical Christians|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਇਸ ਲਈ ਜਿਨਸੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰੁਖਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://pridelife.com/pridelife-issue-exclusive-the-men-who-would-be-queen-france-le-pen-the-lgbt-vote/|title=PrideLife Issue Exclusive– The Men Who Would Be Queen: France, Le Pen & The LGBT Vote|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2018-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713164918/http://pridelife.com/pridelife-issue-exclusive-the-men-who-would-be-queen-france-le-pen-the-lgbt-vote/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dosmanzanas.com/2014/06/el-ascenso-de-la-extrema-derecha-en-europa-en-clave-lgtb.html|title=El ascenso de la extrema derecha en Europa, en clave LGTB|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/politique/video/2014/12/22/homo-et-d-extreme-droite-qu-est-ce-que-l-homonationalisme_4544052_823448.html|title=Homo et d'extrême droite : qu'est-ce que « l'homonationalisme » ?|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Cologne_Germany_Cologne-Gay-Pride-2014_Parade-01.jpg|thumb|ਕੋਲੋਨ ਜਰਮਨੀ ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ (2014)]] === ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ === 2010 ਵਿੱਚ, ਡੌਨ ਅਸਟੋ ਡੌਨ ਟੋਲ (ਡੀ.ਏ.ਡੀ.ਟੀ.)<ref>{{Cite web|url=https://academic.oup.com/sw/article-abstract/61/3/257/1705677?redirectedFrom=fulltext|title=Toward Complete Inclusion: Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Military Service Members after Repeal of Don't Ask, Don't Tell|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਲੈਸਬੀਅਨ, ਗੇ ਅਤੇ ਦੁ-ਲਿੰਗੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਸੀ। “ਡੀ.ਏ.ਡੀ.ਟੀ. ਦੇ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜਿਨਸੀ ਪਛਾਣ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਐਲਜੀਬੀ ਸਰਵਿਸ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।” ਹਾਲਾਂਕਿ ਐਲਜੀਬੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। * ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੀ.ਏ.ਡੀ.ਟੀ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, “ਆਪਣੀ ਲਿੰਗ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲਣਾ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ, ਉਚਿਤ ਸਰਵਨਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ” (ਲੇਵੀ ਐਟ ਅਲ., 2015; ਪਾਰਕੋ ਐਟ ਅਲ., 2015 ਏ, 2015 ਬੀ)<ref>{{Cite web|url=https://www.lifescienceglobal.com/independent-journals/journal-of-basic-and-applied-sciences/volume-11/84-abstract/jbas/1635-abstract-purple-in-a-black-white-world-self-determination-theory-and-transgender-military-service|title=Purple in a Black & White World: Self-Determination Theory and Transgender Military Service|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2019-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713124545/https://www.lifescienceglobal.com/independent-journals/journal-of-basic-and-applied-sciences/volume-11/84-abstract/jbas/1635-abstract-purple-in-a-black-white-world-self-determination-theory-and-transgender-military-service|url-status=dead}}</ref> * ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਟ੍ਰਾਂਸੋਫੋਬੀਆ ਜੋ "ਟ੍ਰਾਂਸੈਕਸੁਅਲ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੱਖਪਾਤ ਦੀ ਤੀਬਰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ" (ਹਿੱਲ ਐਂਡ ਵਿੱਲੋਬੀ)। === ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ === ਗੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡਜ਼ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ 'ਨਵੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰਾਂ' ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਸਟੈਮਮਰਜ਼, 2009, ਪੀ. 147).<ref>{{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14742837.2015.1060156?journalCode=csms20|title=Spaces of Pride: A Visual Ethnography of Gay Pride Parades in Italy and the United Kingdom|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਰੇਡ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਰੂਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। * “ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਗੇਅ ਪ੍ਰੈਸ ਪਰੇਡ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਬਲਿਕ ਸਪੇਸ, ਡਿਫੌਲਟ (ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ, 1993) ਦੁਆਰਾ 'ਵਿਲੱਖਣਸ਼ੀਲ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ' ਕਤਾਰਾਂ 'ਹੈ. ਸਥਾਨਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਇਹ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਤੀਬਰ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।" * ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਣ ਦਿਖਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। * 19 ਜੂਨ, 1989 ਨੂੰ ਫਿਲਡੇਲਫੀਆ ਦੇ ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇ ਪ੍ਰੈਸ ਪਰੇਡ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਐਂਜਲ ਓਰਟਿਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਲੈਸਬੀਅਨ ਅਤੇ ਗੇ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਹੋਰ ਛੁਪਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਲੋਕ ਉਹ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣਾ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ।”<ref>Mehta, Shilpa. “Philly Celebrates Gay/Lesbian Pride.” ''Philadelphia Gay News'' 23–29 June 1989, Vol. 13, No. 34: Pages 1 & 17. Print (from William Way Center).</ref> ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== [http://www.glbthistory.org The Gay, Lesbian, Bisexual, Transgendered Historical Society] [http://bi.tocotox.org/ bi.tocotox.org] (international Web Hub for bisexual sites and resources) [http://www.bisexualindex.org.uk Bisexual Index] (UK) == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਮਹੀਨਾ ਜੂਨ 2016]] firfe4rl1xeh2ozqe90v04y2a5tsh5a 0 81407 845550 821422 2026-09-05T06:42:19Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845550 wikitext text/x-wiki {{ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ}} [[ਕੁਆਂਟਮ ਕੂਟਲਿਪੀ ਵਿੱਦਿਆ]] [[ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ]] ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ [[ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ|ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨੀਕਲ]] ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਦਾਹਰਨ [[ਕੁਆਂਟਮ ਕੁੰਜੀ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ]] ਹੈ ਜੋ [[ਕੁੰਜੀ ਵਟਾਂਦਰਾ]] ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਕ [[ਸੂਚਨਾ-ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ|ਸੂਚਨਾ-ਸਿਧਾਂਤਕਾਤਮਿਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ]] ਹੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ [[ਜਨਤਕ-ਕੁੰਜੀ ਐਨਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ]] ਅਤੇ [[ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਗਨੇਚਰ|ਸਿਗਨੇਚਰ]] ਯੋਜਨਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ, [[RSA (ਅਲੌਗਰਿਥਮ)|RSA]] ਅਤੇ [[ElGamal]])) ਨੂੰ ਕੁਆਂਟਮ ਦੁਸ਼ਲਣਾਂ ਦੁਆਰਾ [[ਸ਼ੋਰ ਦਾ ਅਲੌਗਰਿਥਮ|ਤੋੜਿਆ]] ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਲਾਭ ਇਸ ਤੱਥ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਭਿੰਨ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਣਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਕਲਾਸੀਕਲ (ਯਾਨਿ ਕਿ, ਗੈਰ-ਕੁਆਂਟਮ) ਦੂਰ-ਸੰਚਾਰ (ਥੱਲੇ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇਖੋ) ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣੀਆਂ ਸਾਬਤ ਜਾਂ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਕਿਸੇ ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਸਕੇਂਤਬੱਧ (ਐੱਨਕੋਡ ਕੀਤਾ) ਡੈਟਾ [[ਨੋ-ਕਲੋਨਿੰਗ ਥਿਊਰਮ|ਕੌਪੀ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ]] ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ [[ਕੁਆਂਟਮ ਅਵਸਥਾ]] ਵਿੱਚ ਐੱਨਕੋਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਆਂਕੜਾ ਪੜਨ (ਰੀਡ) ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ [[ਨਿਰੀਖਕ ਪ੍ਰਭਾਵ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ)#ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ|ਅਵਸਥਾ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ]] ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਆਂਟਮ ਕੁੰਜੀ ਵਿਸਥਾਰ-ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪਰਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਇਤਿਹਾਸ == *<ref>Bennett, C.H. and G. Brassard. Quantum cryptography: Public key distribution and coin tossing. In Proceedings of IEEE International Conference on Computers, Systems and Signal Processing, volume 175, page 8. New York, 1984.</ref> *<ref>Ekert. A. Physical Review Letters, 67, pp.661-663, (1991)</ref> *<ref>Kak, S., A three-stage quantum cryptography protocol. Foundations of Physics Letters, vol. 19, pp.293-296, 2006.</ref> *.<ref>Chen, Y. et al., Embedded security framework for integrated classical and quantum cryptography in optical burst switching networks. Security and Communication Networks, vol. 2, pp. 546-554, 2009.</ref> *<ref>{{Cite web |url=http://www.kurzweilai.net/a-multi-photon-approach-to-quantum-cryptography |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=11 ਜੁਲਾਈ 2016 |archive-date=5 ਫ਼ਰਵਰੀ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205055446/http://www.kurzweilai.net/a-multi-photon-approach-to-quantum-cryptography |url-status=dead }}</ref> == ਕੁਆਂਟਮ ਕੁੰਜੀ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ == *<ref name="crepeau88ot"/> *<ref name="kilian88founding"/> == ਕੁਆਂਟਮ ਵਾਅਦਾ == *<ref name="kilian88founding"/> *<ref name="crepeau88ot"/> *<ref name="kilian88founding"/> *<ref name="brassard93commitment"/> *<ref name="mayers97commitment"/> *<ref>{{cite web|title=Experimental Bit Commitment Based on Quantum Communication and Special Relativity|url=http://prl.aps.org/abstract/PRL/v111/i18/e180504}}</ref> == ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਵਾਲ਼ਾ ਕੁਆਂਟਮ ਸਟੋਰੇਜ ਮਾਡਲ == *<ref name="damgaard05bounded"/> *<ref name="mayers97commitment"/> *<ref name="damgaard05bounded"/> *<ref name="wehner07noisy"/> *<ref name="koenig09noisy"/> *<ref name="cachin98memory"/> *<ref name="dziembowski04initial"/> == ਪੁਜੀਸ਼ਨ ਅਧਾਰਿਤ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ == *<ref name="chandran09classical"/> *<ref name="kent06patent"/> *<ref name="kent10first"/> *<ref name="Lau10insecurity"/> *<ref name="Malaney10location"/> *<ref name="buhrman10impossible"/> *<ref name="Beigi11"/> == ਡੇਵਾਈਸ-ਸੁਤੰਤਰ ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ == *<ref name="MayersYao"/> *<ref name="Colbeck-Thesis"/> *<ref name="VV-QKD"/> *<ref name="MillerShi"/> *<ref name="MillerShi"/> *<ref name="MillerShi-Universal"/> *<ref name="ChungShiWu"/> == ਪੋਸਟ-ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ == *.<ref name="pqcrypto.org"/><ref name="bernstein09pqc"/> *<ref name="watrous09qzk"/> *<ref name="NSASuiteBTransition"/> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|30em|refs= <!-- **** hidden code of the cite journal reference template because is not working *** Cite error:<ref> tag with name "BB84" defined in<references> is not used in prior text; see the help page.; see the [[Help:Cite_errors/Cite_error_references_missing_key|help page.]] 1:05 pm [[GMT+1|local time]] 1st december 2010 <ref name="BB84"> {{cite conference | first = Charles H. | last = Bennett | first2 = Brassard | last2 = Gilles | date = 1984 | title = Quantum cryptography: Public-key distribution and coin tossing | booktitle = Proceedings of IEEE International Conference on Computers, Systems and Signal Processing 1984 | publisher = IEEE Computer Society | pages = 175–179 }}</ref> --> <!-- **** hidden code of the cite journal reference template because is not working *** Cite error:<ref> tag with name "wiesner83conjugate" defined in<references> is not used in prior text; see the [[Help:Cite_errors/Cite_error_references_missing_key|help page.]] 1:01 pm [[GMT+1|local time]] 1st december 2010 <ref name="wiesner83conjugate"> {{cite journal | last = Wiesner | first = Stephen | date = 1983 | title = Conjugate coding | journal = SIGACT News | volume = 15 | issue = 1 | pages = 78–88 | publisher = ACM | location = New York, NY, USA | issn = 0163-5700 | doi = 10.1145/1008908.1008920 }} Manuscript written c. 1970</ref> --> <ref name="crepeau88ot"> {{cite conference | title = Achieving Oblivious Transfer Using Weakened Security Assumptions (Extended Abstract) | first = Claude | last = Crépeau | first2 = Kilian | last2 = Joe | date = 1988 | conference = FOCS 1988 | publisher = IEEE | pages = 42–52 }}</ref> <ref name="kilian88founding">{{cite conference | title = Founding cryptography on oblivious transfer | first = Joe | last = Kilian | date = 1988 | conference = STOC 1988 | publisher = ACM | pages = 20–31 | url = http://external.nj.nec.com/homepages/joe/collected-papers/Kil88b.ps | access-date = 11 ਜੁਲਾਈ 2016 | archive-date = 24 ਦਸੰਬਰ 2004 | archive-url = https://web.archive.org/web/20041224234245/http://external.nj.nec.com/homepages/joe/collected-papers/Kil88b.ps | dead-url = yes }}</ref> <ref name="mayers97commitment"> {{cite journal | doi = 10.1103/PhysRevLett.78.3414 | last = Mayers | first = Dominic | date = 1997 | title = Unconditionally Secure Quantum Bit Commitment is Impossible | journal = Physical Review Letters | volume = 78 | issue = 17 | pages = 3414–3417 | publisher = APS | bibcode=1997PhRvL..78.3414M |arxiv = quant-ph/9605044 }} Preprint at [http://arxiv.org/abs/quant-ph/9605044v2 arXiv:quant-ph/9605044v2]</ref> <ref name="brassard93commitment"> {{cite conference | first = Gilles | last = Brassard | first2 = Crépeau | last2 = Claude | first3 = Richard | last3 = Jozsa | first4 = Denis | last4 = Langlois | date = 1993 | title = A Quantum Bit Commitment Scheme Provably Unbreakable by both Parties | conference = FOCS 1993 | pages = 362–371 | publisher = IEEE }}</ref> <ref name="damgaard05bounded"> {{cite conference | first = Ivan | last = Damgård | first2 = Serge | last2 = Fehr | first3 = Louis | last3 = Salvail | first4 = Christian | last4 = Schaffner | date = 2005 | title = Cryptography In the Bounded Quantum-Storage Model | conference = FOCS 2005 | pages = 449–458 | publisher = IEEE }} A full version is available at [http://arxiv.org/abs/quant-ph/0508222 arXiv:quant-ph/0508222].</ref> <ref name="dziembowski04initial"> {{cite conference | first = Stefan | last = Dziembowski | first2 = Maurer | last2 = Ueli | date = 2004 | title = On Generating the Initial Key in the Bounded-Storage Model | conference = Eurocrypt 2004 | pages = 126–137 | publisher = Springer | series = LNCS | volume = 3027 }} Preprint available at [ftp://ftp.inf.ethz.ch/pub/crypto/publications/DziMau04b.pdf].</ref> <ref name="cachin98memory"> {{cite conference | first = Christian | last = Cachin | first2 = Claude | last2 = Crépeau | first3 = Julien | last3 = Marcil | date = 1998 | title = Oblivious Transfer with a Memory-Bounded Receiver | conference = FOCS 1998 | pages = 493–502 | publisher = IEEE }}</ref> <ref name="bernstein09pqc"> {{cite book | editor-last = Bernstein | editor2-first = Johannes | editor2-last = Buchmann | editor3-first = Erik | editor3-last = Dahmen | title = Post-quantum cryptography | url = https://archive.org/details/postquantumcrypt0000unse | publisher = Springer | date = 2009 | isbn = 978-3-540-88701-0 | editor-first = Daniel J. }}</ref> <ref name="pqcrypto.org"> {{cite web | url = http://pqcrypto.org/ | title = Post-quantum cryptography | accessdate = 29 August 2010 }}</ref> <ref name="watrous09qzk"> {{cite journal | last = Watrous | first = John | date = 2009 | title = Zero-Knowledge against Quantum Attacks | journal = SIAM J. Comput. | volume = 39 | issue = 1 | pages = 25–58 | doi = 10.1137/060670997 }}</ref> <ref name="NSASuiteBTransition">{{cite web | url = https://www.nsa.gov/ia/programs/suiteb_cryptography/ | title = NSA Suite B Cryptography | accessdate = 29 December 2015 | archive-date = 1 ਜਨਵਰੀ 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160101091229/https://www.nsa.gov/ia/programs/suiteb_cryptography/ | dead-url = yes }}</ref> <ref name="wehner07noisy"> {{cite journal | first1 = Stephanie | last1 = Wehner | first2 = Christian | last2 = Schaffner | first3 = Barbara M. | last3 = Terhal | title = Cryptography from Noisy Storage | publisher = APS | date = 2008 | journal = Physical Review Letters | volume = 100 | pages = 220502 | url = http://link.aps.org/abstract/PRL/v100/e220502 | doi = 10.1103/PhysRevLett.100.220502 | bibcode=2008PhRvL.100v0502W | issue = 22 | pmid = 18643410 |arxiv = 0711.2895 }} A full version is available at [http://arxiv.org/abs/0711.2895 arXiv:0711.2895].</ref> <ref name="koenig09noisy"> {{cite web | first1= Robert | last1 = Koenig | first2 = Stephanie | last2 = Wehner | first3 = Juerg | last3 = Wullschleger | title = Unconditional security from noisy quantum storage }}A full version is available at [http://arxiv.org/abs/0906.1030 arXiv:0906.1030].</ref> <ref name="kent10first"> {{Cite web | last = Kent | first = Adrian | first2 = Bill | last2 = Munro | first3 = Tim | last3 = Spiller | title = Quantum Tagging with Cryptographically Secure Tags | date = 2010 }} A full version is available at [http://arxiv.org/abs/1008.2147 arXiv:1008.2147].</ref> <ref name="kent06patent"> {{cite patent |country=US |number=7075438 |gdate=2006-07-11}} </ref> <ref name="chandran09classical">{{Cite book | last = Chandran | first = Nishanth | author2 = Moriarty, Ryan | author3 = Goyal, Vipul | author4 = Ostrovsky, Rafail | title = Position-Based Cryptography | date = 2009 }} A full version is available at [http://eprint.iacr.org/2009/364 IACR eprint:2009/364] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128040402/http://eprint.iacr.org/2009/364 |date=28 ਜਨਵਰੀ 2012 }}.</ref> <ref name="Malaney10location"> {{cite journal | last = Malaney | first = Robert A. | date = 2010 | title = Location-dependent communications using quantum entanglement | journal = Physical Review A | volume = 81 | pages = 042319 | doi = 10.1103/PhysRevA.81.042319 |arxiv = 1003.0949 |bibcode = 2010PhRvA..81d2319M }}</ref> <ref name="Lau10insecurity"> {{cite journal | first1 = Hoi-Kwan | last1 = Lau | first2 = Hoi-Kwong | last2 = Lo | title = Insecurity of position-based quantum-cryptography protocols against entanglement attacks | publisher = APS | date = 2010 | journal = Physical Review A | volume = 83 | pages = 012322 | url = http://pra.aps.org/abstract/PRA/v83/i1/e012322 | doi = 10.1103/PhysRevA.83.012322 |arxiv = 1009.2256 |bibcode = 2011PhRvA..83a2322L }} A full version is available at [http://arxiv.org/abs/1009.2256 arXiv:1009.2256].</ref> <ref name="buhrman10impossible"> {{Cite web | last = Buhrman | first = Harry |author2=Chandran, Nishanth |author3=Fehr, Serge |author4=Gelles, Ran |author5=Goyal, Vipul |author6=Ostrovsky, Rafail |author7= Schaffner, Christian | title = Position-Based Quantum Cryptography: Impossibility and Constructions | date = 2010 }} A full version is available at [http://arxiv.org/abs/1009.2490 arXiv:1009.2490].</ref> <ref name="MayersYao"> {{Cite conference |last1=Mayers|first1=Dominic |last2=Yao|first2=Andrew C.-C. |title=Quantum Cryptography with Imperfect Apparatus |conference=IEEE Symposium on Foundations of Computer Science (FOCS) |date =1998 |arxiv=quant-ph/9809039 }}</ref> <ref name="Colbeck-Thesis"> {{ Cite thesis |last=Colbeck |first=Roger |title=Quantum And Relativistic Protocols For Secure Multi-Party Computation |chapter=Chapter 5 |url=http://arxiv.org/abs/0911.3814 | date=December 2006 |publisher=University of Cambridge }}</ref> <ref name="VV-QKD">{{Cite journal | title = Fully Device-Independent Quantum Key Distribution | last1=Vazirani | first1 = Umesh | last2=Vidick | first2=Thomas | journal = Physical Review Letters | date = 2014 | volume = 113 | pages = 140501 |arxiv = 1403.3830 |bibcode = 2014PhRvL.113b0501A |doi = 10.1103/PhysRevLett.113.020501 }}</ref> <ref name="MillerShi">{{cite arXiv |title = Robust protocols for securely expanding randomness and distributing keys using untrusted quantum devices |last1=Miller | first1=Carl |last2=Shi | first2=Yaoyun |eprint=1402.0489 |date=2014 }}</ref> <ref name="MillerShi-Universal">{{cite arXiv |title=Universal security for randomness expansion |last1=Miller | first1=Carl |last2=Shi | first2=Yaoyun |eprint=1411.6608 |date=2015 }}</ref> <ref name="ChungShiWu">{{cite arXiv |title=Physical Randomness Extractors: Generating Random Numbers with Minimal Assumptions |last1=Chung|first1=Kai-Min|last2=Shi|first2=Yaoyun|last3=Wu|first3=Xiaodi |eprint=1402.4797 |date=2014 }}</ref> <ref name="Beigi11">{{cite arXiv |title=Simplified instantaneous non-local quantum computation with applications to position-based cryptography |first1=Salman |last1=Beigi |first2=Robert |last2=König |eprint=1101.1065 |date=2011 }}</ref> }} {{Cryptography navbox}} {{Emerging technologies}} {{Quantum information}} {{Quantum mechanics topics|state=expanded}} {{Use dmy dates|date=April 2011}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਟੈਕਨੌਲੌਜੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ]] e35psp47pas8sm8w6sw1pefimn52byy 0 86597 845540 764997 2026-09-04T23:56:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845540 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |image=Aisha_bibi.png |caption= ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦਾ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਮਕਬਰਾ |name= ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਮਕਬਰਾ |location_town=ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ |location_country=[[ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ]] |architect= |client= |engineer= |construction_start_date= |completion_date= |date_demolished= |cost= |structural_system= |style= Islamic }} '''ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਮਕਬਰਾ ''' ({{lang-kz|Айша бибі}}) ਇੱਕ 11ਵੀਂ ਜਾਂ 12ਵੀਂ-ਸਦੀ ਦਾ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁਲੀਨ ਔਰਤ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਉੱਤੇ [[ਤਰਾਜ਼]], ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ 18 ਕਿਮੀ (11 ਮੀਲ) ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮਹੱਬਤ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਪਰ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਜ਼ਾਖ਼ ਦੰਦ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ 28 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਜਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਹਕੀਮ ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਾਕਰਗਨੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਬਾਪ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖ ਆਇਹੋਜੀ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਲੈ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਰਾਜ਼ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਰਖਾਨ ਮੁਹੰਮਦ (ਜਿਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ) ਨੇ ਆਇਸ਼ਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੰਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਦੋਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੀ ਸੱਪ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite web |url=http://kazakhstan.orexca.com/taraz_kazakhstan.shtml |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-11-09 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624183245/http://www.kazakhstan.orexca.com/taraz_kazakhstan.shtml |url-status=dead }}</ref> ==ਇਤਿਹਾਸ == [[Image:Bibi khatum.png|thumb|180px|left|ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਬੀ ਖਾਨੁਮ ਦਾ ਮਕਬਰਾ]] {{cquote| 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੁਸੀਨ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।...ਉਸ ਨੇ ਲੱਖਣ ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਰਾਜ਼ ਦੇ ਅਮੀਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਓਤਰਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚੱਲ ਪਈ। ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੋ ਨਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਲਾਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਠਹਿਰ ਗਈਆਂ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨਾਲ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਤੁਰਤ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਆਹ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਨਿੱਘ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਪਤਾ ਹੈ: ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। |20px |20px |ਕਾਮਿਲਾ ਏਰਬੋਲ }} ===ਚਲੰਤ ਵਰਤੋਂ=== ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਬੜੀ ਮੰਨਤਾ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਰਾਜ਼ ਨਖਲਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਥੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਰਾਜ਼ ਦੇ ਨਵ-ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਆਪਣੇ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ। ਇਹ ਰਸਮ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤਾਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਮੰਗੇਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਥਾਂ ਤੱਕ ਕਰਖਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ [[ਕਰਖਾਨ ਦਾ ਮਕਬਰਾ|ਕਰਖਾਨ ਦੇ ਮਕਬਰੇ]] ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲਾੜੀ ਅਤੇ ਲਾੜਾ ਮੋਏ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਰਕਤਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੰਗਦੇ ਹਨ। ਰੂਸੀ ਆਰਕੀਓਲਜਿਸਟ [[ਵਸੀਲੀ ਬਰਤੋਲਦ]] ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 1893 ਵਿੱਚ ਖੰਡਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>keravan, 2005</ref> [[ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ]] ਨੇ ਯਾਦਗਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ (ਅੰ.1960) ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਲਾਸ ਸ਼ੈੱਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਤਾਰਾਜ਼ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ। 2002 ਵਿੱਚ [[ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ]] ਗਣਰਾਜ ਨੇ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਰਕ ਅਧਾਰ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਾਮੇਤੋ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ। == ਡਿਜ਼ਾਈਨ == ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਕਬਰੇ ਨੂੰ ਕਾਰਖਾਨਿਦ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਮੰਗੇਤਰ ਆਇਸ਼ਾ-ਬੀਬੀ, ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਖਾਕਿਮ-ਅਤਾ ਦੀ ਧੀ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਕਬਰੇ ਦੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਵਧੀਆ ਕਿਨਾਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਇਮਾਰਤ 60 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਦਾਰ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪੈਟਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੀ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਕਰੀਆਂ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਟਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਬੁਖਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਿਦ ਮਕਬਰੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ੈਲੀਵਾਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਹੈ। === ਸਾਈਟ === ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦਸ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਬਾਬਾਜੀ ਖਾਤੂਨ ("ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਣੀ") ਨਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਚੂਨੇ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਾਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਤਰਾਜ਼ ਓਏਸਿਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਿਜ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। === ਟਾਈਪੋਲੋਜੀ === ਸਮੁੱਚਾ ਮਕਬਰਾ ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਪੈਨਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਲਾਮੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਰਹਿਤਤਾ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਸਜਾਵਟ ਵੀ ਰੰਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਰਛਾਵੇਂ, ਇੱਕ ਪੂਰਵ-ਮੰਗੋਲ ਸ਼ੈਲੀ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਸ਼ਕ ਅੰਨ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਨੇ 'ਤੇ ਕਾਲਮ ਸੋਗਦੀਨ ਪੂਰਵ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕਾਲਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਸੰਕੁਚਿਤ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਂਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਡਿਸਟਿਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ: "ਪਤਝੜ... ਬੱਦਲ... ਧਰਤੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ"। === ਸਮੱਗਰੀ === ਮੂਲ ਅਤੇ ਬਹਾਲ ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੌਰਨ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ==ਮੂਰਤਾਂ== <gallery caption="ਆਇਸ਼ਾ ਬੀਬੀ ਵੇਰਵੇ" widths="150px" heights="150px" perrow="5"> image:Aisha_bib_elevation.png| ਉਚਾਈ image:Aisha_bibi_corner_detail.png| ਖੂੰਜੇ ਵਾਲਾ ਖੰਭਾ image:Aisha_bibi_arch_detail.png| ਦੋ ਸੈਂਟਰ ਵਾਲੀਆਂ ਡਾਟਾਂ image:Aisha_bibi_squinch.png| [[Squinch]] ਦ ਵੇਰਵਾ image:Aisha_bibi_tile_detail.png| ਅਗਵਾੜੇ ਦੀ ਟਾਇਲ image:Aisha_bibi_tile_detail_two.png| ਕਾਲਮ ਟਾਇਲ image:Bibi_khatum_elevation.png|ਉਚਾਈ image:Cupola_detail_bibib_kkhatum.png| ਕੁਪੋਲਾ ਵੇਰਵਾ image:Aisha_bib_plan.svg| Plan 1'''m'''=20'''mm''' </gallery> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:12ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਣਤਰਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਣਤਰਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਕਬਰੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਣਤਰਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] ibyafdmygev3t8f8n8ra0q259e6wirk 0 97568 845552 841544 2026-09-05T09:09:55Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845552 wikitext text/x-wiki ਇੱਕ ਗਣਿਤਿਕ [[ਕੌਂਸਟੈਂਟ]] ਜਾਂ [[ਸਥਿਰਾਂਕ]] ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ [[ਨੰਬਰ]] (ਸੰਖਿਆ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੈਲਕੁਲੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਥਿਰਾਂਕ π (ਪਾਈ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਚੱਕਰ ਦੇ [[ਘੇਰਾ|ਘੇਰੇ]] ਦੀ [[ਲੰਬਾਈ]] ਦਾ ਇਸਦੇ [[ਡਾਇਆਮੀਟਰ]] (ਅਰਧ-ਵਿਆਸ) ਪ੍ਰਤਿ [[ਅਨੁਪਾਤ]] (ਰੇਸ਼ੋ)। ਇਹ [[ਮੁੱਲ]] ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕਿਸੇ [[ਚੱਕਰ]] ਲਈ ਇਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਸਾਰਣੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ == *ਸਥਿਰਾਂਕ ਦਾ ਸੰਖਿਅਕ '''[[ਮੁੱਲ (ਗਣਿਤ)|ਮੁੱਲ]]''' ਅਤੇ [[ਗਣਿਤ-ਸੰਸਾਰ]] ਨਾਲ ਜਾਂ [http://oeis.org/wiki/Main_Page OEIS ਵਿਕੀ] ਨਾਲ ਲਿੰਕ। *'''[[LaTeX]]''': ਫੌਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮੂਲਾ ਜਾਂ ਸੀਰੀਜ਼। *'''[[ਫਾਰਮੂਲਾ]]''': [[ਵੌਲਫ੍ਰਾਮ ਅਲਫਾ]] ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅੰਦਰ ਵਰਤੋਂ ਵਾਸਤੇ। *'''[[OEIS]]''': On-Line Encyclopedia of।nteger Sequences। *'''[[ਨਿਰੰਤਰ ਭਿੰਨ]]''': ਰੂਪ [to integer; frac1, frac2, frac3, ...] ਵਿੱਚ ਸਰਲ, ਜੇਕਰ ਪੀਰੀਔਡਿਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ {{overline|overline}}। *'''ਸਾਲ''': ਸਥਿਰਾਂਕ ਦੀ ਖੋਜ, ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ। *'''ਵੈਬ ਫੌਰਮੈਟ''': ਵੈਬ ਬਰਾਊਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਫੌਰਮੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ। *'''[[Nº]]''': ਨੰਬਰ ਕਿਸਮਾਂ। ** R – [[ਰੈਸ਼ਨਲ ਸੰਖਿਆ]] **। – [[ਗੈਰ-ਰੈਸ਼ਨਲ ਸੰਖਿਆ]] ** A – [[ਅਲਜਬ੍ਰਿਕ ਸੰਖਿਆ]] ** T – [[ਟ੍ਰਾਂਸਡੈਂਟਲ ਸੰਖਿਆ]] ** C – ਗੈਰ-ਵਾਸਤਵਿਕ [[ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ]] == ਸਥਿਰਾਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ == ''ਨਾਮ, ਮੁੱਲ, OEIS ਅਦਿ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸੂਚੀ ਦੇ ਔਰਡਰ ਨੂੰਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ..'' {{ਅਨੁਵਾਦ}} {| class="wikitable sortable" |- ! Value || Name ||Graphics||Symbol|| LaTeX || Formula ||Nº|| OEIS || Continued fraction||Year||Web format |- <!-----------------------------------------v-----------------------------------------> |0.74048 04896 93061 04116<ref group=Mw>{{MathWorld|HyperspherePacking|Hypersphere Packing}}</ref> ||Hermite constant [[Sphere packing]] 3D [[Kepler conjecture]]<ref>{{cite book |author1=Thomas Hales |author2=Samuel Ferguson |year= 2010 |title= The Kepler Conjecture: The Hales-Ferguson Proof |publisher= Springer |editor=Jeffrey C. Lagarias |url= https://books.google.com/?id=qKNAHyQQcssC&lpg=PR4&pg=PR4#v=onepage&q&f=false |isbn= 978-1-4614-1128-4 }}</ref> ||[[image:Pyramid of 35 spheres animation large.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mu_{_{K}}} </math> ||<math>\frac{\pi}{3\sqrt{2}} {\color{white}......\color{black}} </math> The Flyspeck project, led by Thomas Hales, demonstrated in 2014 that Kepler's conjecture is true.<ref>{{cite book |author= Thomas C. Hales |year= 2014 |title=।ntroduction to the Flyspeck Project |publisher=Math Department, University of Pittsburgh |url= http://drops.dagstuhl.de/opus/volltexte/2006/432/pdf/05021.HalesThomas.Paper.432.pdf }}</ref> ||<source lang="mathematica"> pi/(3 sqrt(2)) </source> || ||{{OEIS2C|A093825}} ||[0;1,2,1,5,1,4,2,2,1,1,2,2,2,6,1,1,1,5,2,1,1,1, ...] ||1611 ||<small> 0.74048048969306104116931349834344894 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |22.45915 77183 61045 47342 ||pi^e<ref>{{cite book |author= John Derbyshire |title= Prime Obsession: Bernhard Riemann and the Greatest unsolved problem |page=319 |year= 2003 |publisher= Joseph Henry Press |isbn= 0-309-08549-7 |url= https://books.google.com/?id=qsoqLNQUIJMC&pg=PA319&dq=22.45915771836#v=onepage&q=22.45915771836&f=false }}</ref> ||<br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\pi^{e} </math> ||<math>\pi^{e} </math> ||<source lang="mathematica"> pi^e </source> || ||{{OEIS2C|A059850}} ||[22;2,5,1,1,1,1,1,3,2,1,1,3,9,15,25,1,1,5,...] || ||<small> 22.4591577183610454734271522045437350 </small> |- <!----------------------------------------v-------------------------------------------> |2.80777 02420 28519 36522<ref group=Mw>{{MathWorld|Fransen-RobinsonConstant|Fransen-Robinson Constant}}</ref> ||[[Fransén-Robinson constant]]<ref>{{cite book |author1=Dusko Letic |author2=Nenad Cakic |author3=Branko Davidovic |author4=Ivana Berkovic |title=Orthogonal and diagonal dimension fluxes of hyperspherical function |url=http://www.advancesindifferenceequations.com/content/pdf/1687-1847-2012-22.pdf |publisher=Springer |access-date=2017-09-20 |archive-date=2014-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808053154/http://www.advancesindifferenceequations.com/content/pdf/1687-1847-2012-22.pdf |url-status=dead }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{F}</math> ||<math>\int_{0}^\infty \frac{1}{\Gamma(x)}\, dx. = e + \int_0^\infty \frac{e^{-x}}{\pi^2 + \ln^2 x}\, dx</math> ||<source lang="mathematica"> N[int[0 to ∞] {1/Gamma(x)}] </source> || ||{{OEIS2C|A058655}} ||[2;1,4,4,1,18,5,1,3,4,1,5,3,6,1,1,1,5,1,1,1...] ||1978 ||<small> 2.80777024202851936522150118655777293 </small> |- <!--------------------------------------v---------------------------------------------> |1.30568 6729 ≈ by Thomas & Dhar <br> 1.30568 8 ≈ by McMullen<ref group=Mw>{{MathWorld|ApollonianGasket|Apollonian Gasket}}</ref> ||[[Apollonian gasket|Fractal dimension of the Apollonian packing of circles]] <br><ref>{{cite book |author= Benoit Mandelbrot |title= Fractals and Chaos: The Mandelbrot Set and Beyond |url= https://books.google.com/?id=q0AmBQAAQBAJ&lpg=PA184&dq=1.305686729&pg=PA184#v=onepage&q=1.305686729&f=false |year= 2004 |isbn= 978-1-4419-1897-0 }}</ref> {{,}}<ref>{{cite book |author= Curtis T. McMullen |title= Hausdorff dimension and conformal dynamics।II: Computation of dimension |url= http://abel.math.harvard.edu/~ctm/papers/home/text/papers/dimIII/dimIII.pdf |year= 1997 }}</ref> ||[[Image:ApollonianGasket-15 32 32 33.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<br><math>\varepsilon</math> || || || ||{{OEIS2C|A052483}} ||[0;3,2,3,16,8,10,3,1,1,2,1,3,1,2,13,1,1,4,1,5,...] ||1994 <br> 1998 ||1.305686729 ≈ <br> 1.305688 ≈ |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.43828 29367 27032 11162 <br> 0.36059 24718 71385 485 i<ref group=Mw>{{MathWorld|PowerTower|PowerTower}}</ref> ||Infinite [[Tetration]] of ''i''<ref>{{cite book |title= Properties of the Lambert Function W(z) |url= http://www2.mae.ufl.edu/~uhk/LAMBERT3.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160303234059/http://www2.mae.ufl.edu/~uhk/LAMBERT3.pdf |url-status= dead }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {}^\infty {i} </math> ||<math> \lim_{n \to \infty} {}^n i = \lim_{n \to \infty} \underbrace{i^{i^{\cdot^{\cdot^{i}}}}}_n </math> ||<source lang="mathematica"> i^i^i^i^i^i^... </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]]''''' ||{{OEIS2C|A077589}} <br> {{OEIS2C|A077590}} ||[0;2,3,1,1,4,2,2,1,10,2,1,3,1,8,2,1,2,1, ...] <br> + [0;2,1,3,2,2,3,1,5,5,1,2,1,10,10,6,1,1...] ''i'' || ||<small> 0.43828293672703211162697516355126482 <br> + 0.36059247187138548595294052690600 ''i'' </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |0.92883 58271<ref group=Mw>{{MathWorld|TwinPrimes|TwinPrimes}}</ref> ||Sum of the reciprocals of the averages of the twin prime pairs, JJGJJG || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>B_1</math> ||<math>\frac{1}{4}+\frac{1}{6}+\frac{1}{12}+\frac{1}{18}+\frac{1}{30}+\frac{1}{42}+\frac{1}{60}+\frac{1}{72}+\cdots</math> ||<source lang="mathematica"> 1/4 + 1/6 + 1/12 + 1/18 + 1/30 + 1/42 + 1/60 + 1/72 + ... </source> || |{{OEIS2C|A241560}} ||[0; 1, 13, 19, 4, 2, 3, 1, 1] ||2014 ||0.928835827131 |- <!---------------------------------------------v---------------------------------------> |0.63092 97535 71457 43709<ref group=Mw>{{MathWorld|CantorSet|Cantor Set}}</ref> ||[[Cantor set#Self-similarity|Fractal dimension of the Cantor set]]<ref>{{cite book |author= Paul Manneville |title=।nstabilities, Chaos and Turbulence |page= 176 |year= 2010 |publisher=।mperial College Press |isbn= 978-1-84816-392-8 |url=https://books.google.com/?id=6-GivG81u6oC&lpg=PA176&dq=0.63092975&pg=PA176#v=onepage&q=0.63092975&f=false }}</ref> ||[[File:Cantor5.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>d_f(k)</math> ||<math> \lim_{\varepsilon \to 0} \frac {\log N(\varepsilon)}{\log (1/\varepsilon)} = \frac{\log 2}{\log 3} </math> ||<source lang="mathematica"> log(2)/log(3) N[3^x=2] </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A102525}} ||[0;1,1,1,2,2,3,1,5,2,23,2,2,1,1,55,1,4,3,1,1,...] || ||<small> 0.63092975357145743709952711434276085 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.31830 98861 83790 67153<ref group=Mw>{{MathWorld|PlouffesConstant|Plouffe's Constant}}</ref> ||।nverse of Pi, [[Ramanujan]]<ref>{{cite book |author1=J.L. Berggren |author2=Jonathan M. Borwein |author3=Peter Borwein |title= Pi: A Source Book |year= 2003 |page= 637 |publisher= Springer-Verlag |isbn= 0-387-20571-3 |url= https://books.google.com/?id=QlbzjN_5pDoC&lpg=PA637&dq=%22Ramanujan's%20sum.%20This%20amazing%20%22&pg=PA637#v=onepage&q=%22Ramanujan's%20sum.%20This%20amazing%20%22&f=false}}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{1}{\pi}</math> ||<math> \frac{2\sqrt{2}}{9801} \sum^\infty_{n=0} \frac{(4n)!\,(1103+26390 \; n)}{(n!)^4 \, 396^{4n}}</math> ||<source lang="mathematica"> 2 sqrt(2)/9801 * Sum[n=0 to ∞] {((4n)!/n!^4) *(1103+ 26390n) / 396^(4n)} </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A049541}} ||[0;3,7,15,292,1,1,1,2,1,3,1,14,2,1,1,2,2,2,...] || ||<small> 0.31830988618379067153776752674502872 </small> |- <!-------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.28878 80950 86602 42127<ref group=Mw>{{MathWorld|TreeSearching|Tree Searching}}</ref> ||Flajolet and Richmond<ref>{{cite book |author1=Michael Jacobson |author2=Hugh Williams |title= Solving the Pell Equation |url= https://books.google.com/?id=2INzqrEUGzAC&lpg=PA159&dq=0.288788095&pg=PA159#v=onepage&q=0.288788095&f=false |year= 2009 |publisher= Springer |isbn= 978-0-387-84922-5 |page= 159 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{Q}</math> ||<math> \prod_{n=1}^{\infty} \left(1 - \frac{1}{2^n}\right) = \left(1{-}\frac{1}{2^1}\right) \left(1{-}\frac{1}{2^2} \right)\left(1{-}\frac{1}{2^3} \right) ... </math> ||<source lang="mathematica"> prod[n=1 to ∞] {1-1/2^n} </source> || ||{{OEIS2C|A048651}} ||[0;3,2,6,4,1,2,1,9,2,1,2,3,2,3,5,1,2,1,1,6,1,...] ||1992 ||<small> 0.28878809508660242127889972192923078 </small> |- <!--------------------------------------------v---------------------------------------> |1.53960 07178 39002 03869<ref group=Mw>{{MathWorld|LiebsSquareIceConstant|Liebs Square।ce Constant}}</ref> ||[[Lieb's square ice constant]]<ref>{{cite book |author= Robin Whitty |title= Lieb’s Square।ce Theorem |url= http://www.theoremoftheday.org/MathPhysics/Lieb/TotDLieb.pdf }}</ref> ||[[File:Sixvertex2.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{W}_{2D}</math> ||<math>\lim_{n\to\infty}(f(n))^{n^{-2}}=\left(\frac{4}{3}\right)^\frac{3}{2}=\frac{8}{3\sqrt3}</math> ||<source lang="mathematica"> (4/3)^(3/2) </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A118273}} ||[1;1,1,5,1,4,2,1,6,1,6,1,2,4,1,5,1,1,2,...] ||1967 ||<small> 1.53960071783900203869106341467188655 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.20787 95763 50761 90854<ref group=Mw>{{MathWorld|i|i}}</ref> ||<math>i^i</math><ref>{{cite book |author= Reinhold Remmert |title= Theory of Complex Functions |url= https://books.google.com/?id=uP8SF4jf7GEC&lpg=PA162&dq=0.2078795763&pg=PA162#v=onepage&q=0.2078795763&f=false|year= 1991 |publisher= Springer |isbn= 0-387-97195-5 |page= 162 }}</ref> ||<br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>i^i</math> || <math>e^{-\frac{\pi}{2}}</math> ||<source lang="mathematica"> e^(-π/2) </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A049006}} ||[0;4,1,4,3,1,1,1,1,1,1,1,1,7,1,20,1,3,6,10,...] ||1746 ||<small> 0.20787957635076190854695561983497877 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |4.53236 01418 27193 80962 ||[[Van der Pauw method|Van der Pauw constant]] || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {\alpha} </math> || <math>\frac{\pi}{\ln(2)}=\frac{\sum\limits_{n=0}^\infty \frac{4(-1)^n}{2n+1}}{\sum\limits_{n=1}^\infty \frac{(-1)^{n+1}}{n}}=\frac{\frac{4}{1}-\frac{4}{3}+\frac{4}{5}-\frac{4}{7}+\frac{4}{9}-\cdots}{\frac{1}{1}-\frac{1}{2}+\frac{1}{3}-\frac{1}{4}+\frac{1}{5}-\cdots}</math> ||<source lang="mathematica"> π/ln(2) </source> || ||{{OEIS2C|A163973}} ||[4;1,1,7,4,2,3,3,1,4,1,1,4,7,2,3,3,12,2,1,...] || ||<small> 4.53236014182719380962768294571666681 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.76159 41559 55764 88811<ref group=Mw>{{MathWorld|HyperbolicTangent|Hyperbolic Tangent}}</ref> ||[[Hyperbolic function#Hyperbolic tangent|Hyperbolic tangent]] of 1<ref>{{cite arXiv |author= Marek Wolf |title= Continued fractions constructed from prime numbers |year= 2010 |arxiv= 1003.4015 |class=math.NT}}</ref> ||[[File:Hyperbolic Tangent.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{th} \, 1</math> ||<math>-i \tan (i) = \frac{e-\frac{1}{e}}{e+\frac{1}{e}} = \frac{e^2-1}{e^2+1}</math> ||<source lang="mathematica"> (e-1/e)/(e+1/e) </source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A073744}} ||[0;1,3,5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,...] <br> = [0;{{overline|2p+1}}], p∈ℕ || ||<small> 0.76159415595576488811945828260479359 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.59017 02995 08048 11302<ref group=Mw>{{MathWorld|ChebyshevConstants|Chebyshev Constants}}</ref> ||[[Conformal radius#The Fekete.2C Chebyshev and modified Chebyshev constants|Chebyshev constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Electrical Capacitance |page= 1 |year= 2014 |publisher= Harvard.edu |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/capa.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419150944/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/capa.pdf |dead-url= yes }}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |author= Thomas Ransford |title= Computation of Logarithmic Capacity |page= 557 |url= http://www.heldermann-verlag.de/cmf/cmf10/cmf10029.pdf |publisher= Université Laval, Quebec (QC), Canada |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2020-04-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200414182752/http://www.heldermann-verlag.de/cmf/cmf10/cmf10029.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<br><br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\lambda_{Ch}}</math> ||<math>\frac{\Gamma(\tfrac14)^2}{4 \pi^{3/2}} = \frac{4 (\tfrac14 !)^2}{\pi^{3/2}}</math> ||<source lang="mathematica">(Gamma(1/4)^2) /(4 pi^(3/2))</source> || ||{{OEIS2C|A249205}} ||[0;1,1,2,3,1,2,41,1,6,5,124,5,2,2,1,1,6,1,2,...] || ||<small> 0.59017029950804811302266897027924429 </small> |- <!----------------------------------------v----------------------------------------> |0.07077 60393 11528 80353 <br> -0.68400 03894 37932 129 '''''i'''''<ref group=Ow>[https://oeis.org/wiki/MRB_constant#Integrated_analog_of_the_series Analog of the series MRB constant]</ref> ||MKB constant <br><ref>{{cite arXiv |author= RICHARD J. MATHAR |title= NUMERICAL EVALUATION OF THE OSCILLATORY।NTEGRAL BETWEEN 1 AND।NFINITY |year= 2010 |arxiv= 0912.3844 |class=math.CA}}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |author= Marvin Ray Burns |title= RECORD CALCULATIONS OF THE MKB CONSTANT |url= http://marvinrayburns.com/latest.html }}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Errata and Addenda to Mathematical Constants |page= 63 |year= 2014 |publisher= Harvard.edu |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |dead-url= yes }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> M_I </math> ||<math>\lim_{n\rightarrow \infty} \int_{1}^{2n} (-1)^x ~ \sqrt[x]{x} ~ dx = \int_{1}^{2n} e^{i \pi x} ~ x^{1/x} ~ dx </math> ||<source lang="mathematica">lim_(2n->∞) int[1 to 2n] {exp(i*Pi*x)*x^(1/x) dx}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]]''''' ||{{OEIS2C|A255727}} <br> {{OEIS2C|A255728}} ||[0;14,7,1,2,1,23,2,1,8,16,1,1,3,1,26,1,6,1,1, ...] <br> - [0;1,2,6,13,41,112,1,25,1,1,1,1,3,13,2,1, ...] i ||2009 ||<small> 0.07077603931152880353952802183028200 <br> -0.68400038943793212918274445999266 '''''i''''' </small> |- <!------------------------------------------v----------------------------------------> |1.25992 10498 94873 16476<ref group=Mw>{{MathWorld|DelianConstant|Delian Constant}}</ref> ||[[Cube root]] of 2 <br> Delian Constant ||[[File:Riemann surface cube root.jpg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt[3]{2}</math> || <math>\sqrt[3]{2}</math> ||<source lang="mathematica">2^(1/3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A002580}} ||[1;3,1,5,1,1,4,1,1,8,1,14,1,10,2,1,4,12,2,3,...] || ||<small> 1.25992104989487316476721060727822835 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> | 1.09317 04591 95490 89396<ref group=Mw>{{MathWorld|SmarandacheConstants|Smarandache Constants}}</ref> ||[[:de:Smarandache-Konstanten|Smarandache Constant]] 1ª<ref>{{cite book |author= Marius Coman |year= 2013 |title= The Math Encyclopedia of Smarandache type Notions: Vol.।. Number Theory |url= http://archive.lib.msu.edu/crcmath/math/math/l/l146.htm }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{S_1}</math> ||<math>\sum_{n=2}^\infty \frac1{\mu(n)!} {\color{white}....\color{black}} </math> where ''μ''(''n'') is the [[Kempner function]] || || ||{{OEIS2C|A048799}} ||[1;10,1,2,1,2,1,13,3,1,6,1,2,11,4,6,2,15,1,1,...] || ||<small> 1.09317045919549089396820137014520832 </small> |- <!--------------------------------------------v----------------------------------------> |0.62481 05338 43826 58687 <br> + 1.30024 25902 20120 419 ''i'' ||[[Generalized continued fraction]] <br> of ''i'' || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {{F}_{CG}}_{(i)} </math> || <math> \textstyle i{+}\frac i{i+\frac i{i+\frac i{i+\frac i{i+\frac i{i+\frac i{i+i{/...}}}}}}} = \sqrt{\frac{\sqrt{17}-1}{8}} + i \left(\tfrac12 {+} \sqrt{\frac{2}{\sqrt{17}-1}}\right)</math> ||<source lang="mathematica" >i+i/(i+i/(i+i/(i+i/(i+i/( i+i/(i+i/(i+i/(i+i/(i+i/( i+i/(i+i/(i+i/(i+i/(i+i/( i+i/(i+i/(i+i/(i+i/(i+i/( ...)))))))))))))))))))))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]] [[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A156590}}<br><br>{{OEIS2C|A156548}} ||[i;1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,i,1,..] <br>= [0;{{overline|1,i}}] || ||<small> 0.62481053384382658687960444744285144 <br> + 1.30024259022012041915890982074952 ''i'' </small> |- <!---------------------------------------v---------------------------------------------> |3.05940 74053 42576 14453<ref group=Mw>{{MathWorld|/DoubleFactorial|/Double Factorial}}</ref><ref group=Ow>[https://oeis.org/wiki/Double_factorial Double factorial]</ref> ||[[Double factorial]] <br> constant ||[[image:Double factorial.PNG|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_{_{n!!}}}</math> ||<math> \sum_{n=0}^{\infty} \frac{1}{n!!} = \sqrt{e} \left[\frac {1}{\sqrt{2}}+\gamma(\tfrac12,\tfrac12)\right]</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞]{1/n!!}</source> || ||{{OEIS2C|A143280}} ||[3;16,1,4,1,66,10,1,1,1,1,2,5,1,2,1,1,1,1,1,2,...] || ||<small> 3.05940740534257614453947549923327861 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |5.97798 68121 78349 12266<ref group=Mw>{{MathWorld|MadelungConstant|Madelung Constant}}</ref> ||Madelung Constant ₂<ref>{{cite book |author1=David Borwein |author2=Jonathan M. Borwein |author3=Christopher Pinner |last-author-amp=yes |title=Convergence of Madelung-Like Lattice sums |url=http://www.ams.org/journals/tran/1998-350-08/S0002-9947-98-01983-7/S0002-9947-98-01983-7.pdf |year=1998 |publisher=AMS |isbn= |page=Volume 350, Number 8, Pages 3131–3167 |access-date=2017-09-20 |archive-date=2019-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190504030929/https://www.ams.org/journals/tran/1998-350-08/S0002-9947-98-01983-7/S0002-9947-98-01983-7.pdf |url-status=dead }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{H}_{2}(2)</math> ||<math> \pi \ln(3) \sqrt 3 </math> ||<source lang="mathematica">Pi Log[3]Sqrt[3]</source> || ||{{OEIS2C|A086055}} ||[5;1,44,2,2,1,15,1,1,12,1,65,11,1,3,1,1,...] || ||<small> 5.97798681217834912266905331933922774 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.91893 85332 04672 74178<ref group=Mw>{{MathWorld|LogGammaFunction|Log Gamma Function}}</ref> ||[[Gamma function#Raabe's formula|Raabe's formula]]<ref>{{cite arXiv |author=।stván Mezö |year= 2011 |title= On the integral of the fourth Jacobi theta function |arxiv= 1106.1042 |class=math.NT}}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\zeta'(0)}</math> ||<math>\int\limits_a^{a+1}\log\Gamma(t)\,\mathrm dt = \tfrac12\log2\pi + a\log a - a,\quad a \ge 0</math> ||<source lang="mathematica">integral_a^(a+1) {log(Gamma(x))+a-a log(a)} dx</source> || ||{{OEIS2C|A075700}} ||[0;1,11,2,1,36,1,1,3,3,5,3,1,18,2,1,1,2,2,1,1,...] || ||<small> 0.91893853320467274178032973640561763 </small> |- <!-------------------------------------v---------------------------------------------> |2.20741 60991 62477 96230<ref group=Mw>{{MathWorld|MovingSofaProblem|Moving Sofa Problem}}</ref> ||[[Moving sofa problem|Lower limit in the moving sofa problem]]<ref>{{cite book |author=Steven Finch |title=Moving Sofa Constant |url=http://mathcad.com/library/constants/sofa.htm |year=2007 |publisher=Mathsoft |deadurl=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080107101427/http://mathcad.com/library/constants/sofa.htm |archivedate=2008-01-07 |df= }}</ref> ||[[Image:Hammersley sofa animated.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{S_{_{H}}}</math> ||<math> \frac {\pi}{2} +\frac {2}{\pi} </math> ||<source lang="mathematica">pi/2 + 2/pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A086118}} ||[2;4,1,4,1,1,2,5,1,11,1,1,5,1,6,1,3,1,1,1,1,7,...] ||1967 ||<small> 2.20741609916247796230685674512980889 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.17628 08182 59917 50654<ref group=Mw>{{MathWorld|SalemConstants|Salem Constants}}</ref> ||[[Salem number]],<ref>{{cite book |author= Pei-Chu Hu,Chung-Chun |year= 2008 |title= Distribution Theory of Algebraic Numbers |publisher= Hong Kong University |url= https://books.google.com/?id=LYT5sBm_Ie0C&lpg=PA247&dq=1.1762808&pg=PA246#v=onepage&q=1.1762808&f=false |page= 246 |isbn= 978-3-11-020536-7 }}</ref> [[Lehmer's conjecture]] ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\sigma_{_{10}}}</math> ||<math>x^{10}+x^9-x^7-x^6-x^5-x^4-x^3+x+1 </math> ||<source lang="mathematica">x^10+x^9-x^7-x^6 -x^5-x^4-x^3+x+1</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A073011}} ||[1;5,1,2,17,1,7,2,1,1,2,4,7,2,2,1,1,15,1,1, ... ||1983? ||<small> 1.17628081825991750654407033847403505 </small> |- <!--------------------------------------------v----------------------------------------> |0.37395 58136 19202 28805<ref group=Mw>{{MathWorld|ArtinsConstant|Artin's Constant}}</ref> ||[[Artin's conjecture on primitive roots|Artin constant]]<ref>{{cite book |author= Paulo Ribenboim |title= My Numbers, My Friends: Popular Lectures on Number Theory |page= 66 |year= 2000 |publisher= Springer |isbn= 0-387-98911-0 |url= https://books.google.com/?id=EiYvlcimEi4C&pg=PA66&dq=1.9287800#v=onepage&q=1.9287800&f=false }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}_{Artin}</math> ||<math>\prod_{n=1}^{\infty} \left(1-\frac{1}{p_n(p_n-1)}\right)\quad p_n \scriptstyle \text{ = prime} </math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {1-1/(prime(n) (prime(n)-1))}</source> || ||{{OEIS2C|A005596}} ||[0;2,1,2,14,1,1,2,3,5,1,3,1,5,1,1,2,3,5,46,...] ||1999 ||<small> 0.37395581361920228805472805434641641 </small> |- <!---------------------------------------v---------------------------------------------> |0.42215 77331 15826 62702<ref group=Mw>{{MathWorld|/ReuleauxTetrahedron|/Reuleaux Tetrahedron}}</ref> ||Volume of [[Reuleaux tetrahedron]]<ref>{{cite book |title= Volume and Surface area of the Spherical Tetrahedron (AKA Reuleaux tetrahedron) by geometrical methods |url= http://www.math.unl.edu/~bharbourne1/ST/sphericaltetrahedron.html |year= 2010 |publisher= University of Nebraska–Lincoln }}</ref> ||[[image:ReuleauxTetrahedron Animation.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{V_{_{R}}}</math> ||<math> \frac{s^3}{12}(3\sqrt2 - 49 \, \pi + 162 \, \arctan\sqrt2) </math> ||<source lang="mathematica">(3*Sqrt[2] - 49*Pi + 162*ArcTan[Sqrt[2]])/12</source> || ||{{OEIS2C|A102888}} ||[0;2,2,1,2,2,7,4,4,287,1,6,1,2,1,8,5,1,1,1,1, ...] || ||<small> 0.42215773311582662702336591662385075 </small> |- <!------------------------------------------v----------------------------------------> |2.82641 99970 67591 57554<ref group=Mw>{{MathWorld|MuratasConstant|Dragon Curve}}</ref> ||Murata Constant<ref>{{cite book |author= Leo Murata |title= On the Average of the Least Primitive Root Modulo p |url= http://www.kurims.kyoto-u.ac.jp/~kyodo/kokyuroku/contents/pdf/0958-2.pdf |year= 1996 |publisher= Meijigakuin University |isbn= }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_m}</math> ||<math> \prod_{n = 1}^\infty \underset{p_{n}: \, {prime}}{ \Big(1 + \frac{1}{(p_n-1)^2}\Big)}</math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {1+1/(prime(n) -1)^2}</source> || ||{{OEIS2C|A065485}} ||[2;1,4,1,3,5,2,2,2,4,3,2,1,3,2,1,1,1,8,2,2,28,...] || ||<small> 2.82641999706759157554639174723695374 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |1.09864 19643 94156 48573<ref group=Mw>{{MathWorld|ParisConstant|Paris Constant}}</ref> ||Paris Constant || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> C_{Pa} </math> || <math> \prod_{n=2}^\infty \frac{2 \varphi}{\varphi+ \varphi_n} \;,\; \varphi {=} {Fi}</math> con <math>\varphi_n {=} \sqrt{1 {+} \varphi_{n {-} 1}}</math> y <math>\varphi_1 {=} 1 </math> || || ||{{OEIS2C|A105415}} ||[1;10,7,3,1,3,1,5,1,4,2,7,1,2,3,22,1,2,5,2,1,...] || ||<small> 1.09864196439415648573466891734359621 </small> |- <!----------------------------------------v-----------------------------------------> |2.39996 32297 28653 32223<ref group=Mw>{{MathWorld|GoldenAngle|Golden Angle}}</ref> <br> <center> Radians </center> ||[[Golden angle]]<ref>{{cite book |title= Ángulo áureo |url= http://fibonacci.ucoz.com/index/ang/0-9 }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Golden Angle.svg|50px]][[Image:Sunflower.svg|50px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{b}</math> ||<math>(4-2\,\Phi)\,\pi = (3-\sqrt{5})\,\pi</math> = 137.5077640500378546 ...° ||<source lang="mathematica">(4-2*Phi)*Pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A131988}} ||[2;2,1,1,1087,4,4,120,2,1,1,2,1,1,7,7,2,11,...] ||1907 ||<small> 2.39996322972865332223155550663361385 </small> |- <!-----------------------------------------v-----------------------------------------> |1.64218 84352 22121 13687<ref group=Mw>{{MathWorld|LebesgueConstants|Lebesgue Constants}}</ref> ||Lebesgue constant L2<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |year= 1999 |title= Lebesgue Constants (Fourier Series) |publisher= Michigan State University Libraries |url= http://archive.lib.msu.edu/crcmath/math/math/l/l146.htm }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{L2}</math> ||<math>\frac{1}{5} + \frac{\sqrt{25-2\sqrt{5}}}{\pi} = \frac{1}{\pi} \int_0^\pi \frac {\left|\sin(\frac{5t}{2})\right|} {\sin(\frac{t}{2})} \,d t </math> ||<source lang="mathematica">1/5 + sqrt(25 - 2*sqrt(5))/Pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A226655}} ||[1;1,1,1,3,1,6,1,5,2,2,3,1,2,7,1,3,5,2,2,1,1,...] ||1910 ||<small> 1.64218843522212113687362798892294034 </small> |- <!-----------------------------------------v-----------------------------------------> |1.26408 47353 05301 11307<ref group=Mw>{{MathWorld|SylvestersSequence|Sylvester's Sequence}}</ref> ||Vardi constant<ref>{{cite book |author= saildart |title= Vardi |url= http://www.saildart.org/CHAP4.ANS&#91;GKP,DEK&#93;1 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-09-11 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160911201939/http://saildart.org/CHAP4.ANS&#91;GKP,DEK&#93;1 |url-status= dead }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{V_c}</math> ||<math>\frac{\sqrt{3}}{\sqrt{2}}\prod_{n\ge1}\left(1+{1\over(2e_n-1)^2}\right)^{\!1/2^{n+1}} </math> || || ||{{OEIS2C|A076393}} ||[1;3,1,3,1,2,5,54,7,1,2,1,2,3,15,1,2,1,1,2,1,...] ||1991 ||<small> 1.26408473530530111307959958416466949 </small> |- <!-----------------------------------------v-----------------------------------------> |{{gaps|1.50659|18849}} ± {{gaps|0.00000|00028}}<ref group=Mw>{{MathWorld|MandelbrotSet|Mandelbrot Set}}</ref> ||[[Mandelbrot set|Area of the Mandelbrot fractal]]<ref>{{cite book |author= Robert P. Munafo |title= Pixel Counting |year= 2012 |url= http://www.mrob.com/pub/muency/pixelcounting.html }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Mandelbrot sequence new.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\gamma </math> || This is conjectured to be: <math>\sqrt{6\pi -1} - e = 1.506591651\cdots </math> || || ||{{OEIS2C|A098403}} ||[1;1,1,37,2,2,1,10,1,1,2,2,4,1,1,1,1,5,4,...] ||1912 ||<small> 1.50659177 +/- 0.00000008 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |<br>1.61111 49258 08376 736 <br><u>111···111 </u> 27224 36828<ref group=Mw>{{MathWorld|ExponentialFactorial|Exponential Factorial}}</ref> <br> ^{^{''183213 ones''}} || [[Exponential factorial]] constant || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{S_{Ef}}</math> ||<math>\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n^{(n{-}1)^{\cdot^{\cdot^{\cdot^{2^1}}}}}} = 1 {+} \frac{1}{2^{1}} {+} \frac{1}{3^{2^{1}}} + \frac{1}{4^{3^{2^{1}}}} + \frac{1}{5^{4^{3^{2^{1}}}}} {+} \cdots</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A080219}} ||[1; 1, 1, 1, 1, 2, 1, 808, 2, 1, 2, 1, 14,...] || ||<small> 1.61111492580837673611111111111111111 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.11786 41511 89944 97314<ref group=Mw>{{MathWorld|Goh-SchmutzConstant|Goh-Schmutz Constant}}</ref> ||Goh-Schmutz constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |page= 287 |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA556&dq=Goh-Schmutz#v=onepage&q=Schmutz&f=false }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> C_{GS} </math> ||<math> \int^\infty_0\frac{\log(s+1)}{e^s-1} \ ds = \! - \! \sum_{n=1}^\infty \frac {e^n}{n} Ei(-n) </math> * {{Mvar|Ei}}: Exponential।ntegral ||<source lang="mathematica">Integrate{ log(s+1) /(E^s-1)}</source> || ||{{OEIS2C|A143300}} ||[1;8,2,15,2,7,2,1,1,1,1,2,3,5,3,5,1,1,4,13,1,...] || ||<small> 1.11786415118994497314040996202656544 </small> |- <!------------------------------------------------v----------------------------------------> |0.31813 15052 04764 13531 <br> ±1.33723 57014 30689 40 '''''i'''''<ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/Iterated_logarithm।terated logarithm]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ||Fixed points <br>[[Super-logarithm#Super-Logarithm as।nverse of Tetration|Super-Logarithm]]<ref>{{cite book |author= Dmitrii Kouznetsov |title= SOLUTION OF F(z + 1) = exp F(z)।N COMPLEX z-PLANE |year= 2009 |publisher= ।nstitute for Laser Science (ILS), (UEC). Japan |url= http://www.ils.uec.ac.jp/~dima/PAPERS/2009analuxpRepri.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160304031238/http://www.ils.uec.ac.jp/~dima/PAPERS/2009analuxpRepri.pdf |url-status= dead }}</ref>{{,}} [[Tetration]] ||[[Image:Slogez01.jpg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {-W(-1)} </math> ||<math>\lim_{n\rightarrow \infty}</math><math> f(x) = \underbrace{\log(\log(\log(\log(\cdots\log(\log(x)))))) \,\! }\atop {\log_s \text{ n times}} </math> For an initial value of {{Mvar|x}} different to <math display="inline"> 0, 1, e, e^e, e^{e^e} </math>, etc. ||<code>-W(-1)</code><br/> <small>where W=ProductLog<br/> Lambert W function </small> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]]''''' ||{{OEIS2C|A059526}} <br> {{OEIS2C|A059527}} ||[-i;1 +2i,1+i,6-i,1+2i,-7+3i,2i,2,1-2i,-1+i,-, ...] || ||<small> 0.31813150520476413531265425158766451 <br> -1.33723570143068940890116214319371 '''''i''''' </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.28016 94990 23869 13303<ref group=Mw>{{MathWorld|BernsteinsConstant|Bernstein´s Constant}}</ref> ||[[Bernstein's constant]]<ref>{{cite book |author= Lloyd N. Trefethen |title= Approximation Theory and Approximation Practice |page= 211 |year= 2013 |publisher= SIAM |isbn= 978-1-611972-39-9 |url= https://books.google.com/?id=En41UGQ6YXsC&lpg=PA210&dq=0.28016949902386913303643649&pg=PA211#v=onepage&q=0.28016949902386913303643649&f=false }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\beta}</math> ||<math> \approx \frac {1}{2\sqrt {\pi}}</math> ||<source lang="mathematica">1/(2 sqrt(pi))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A073001}} ||[0;3,1,1,3,9,6,3,1,3,14,34,2,1,1,60,2,2,1,1,...] ||1913 ||<small> 0.28016949902386913303643649123067200 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.66016 18158 46869 57392<ref group=Mw>{{MathWorld|TwinPrimesConstant|Twin Primes Constant}}</ref> ||[[Twin prime#First Hardy–Littlewood conjecture|Twin Primes Constant]]<ref>{{cite arXiv |author= R. M. ABRAROV AND S. M. ABRAROV |title= PROPERTIES AND APPLICATIONS OF THE PRIME DETECTING FUNCTION |arxiv= 1109.6557 |class= math.GM }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}_{2}</math> ||<math>\prod_{p=3}^\infty \frac{p(p-2)}{(p-1)^2} </math> ||<source lang="mathematica">prod[p=3 to ∞] {p(p-2)/(p-1)^2</source> || ||{{OEIS2C|A005597}} ||[0;1,1,1,16,2,2,2,2,1,18,2,2,11,1,1,2,4,1,...] ||1922 ||<small> 0.66016181584686957392781211001455577 </small> |- <!-------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.22674 20107 20353 24441<ref group=Mw>{{MathWorld|FibonacciFactorialConstant|Fibonacci Factorial Constant}}</ref> ||Fibonacci Factorial constant<ref>{{cite book |author1= Sergey Kitaev |author2= Toufik Mansour |lastauthoramp= yes |title= The problem of the pawns |url= http://drakkar.math.uqam.ca/~plouffe/references/0305253.pdf |year= 2007 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2015-04-13 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150413153440/http://drakkar.math.uqam.ca/~plouffe/references/0305253.pdf |dead-url= yes }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>F </math> || <math> \prod_{n = 1}^\infty \left(1 - \left(-\frac{1}{{\varphi}^2}\right)^n \right)= \prod_{n = 1}^\infty \left(1 - \left(\frac{\sqrt{5}-3}{2}\right)^n \right)</math> ||<source lang="mathematica">prod[n=1 to ∞] {1-((sqrt(5) -3)/2)^n}</source> || ||{{OEIS2C|A062073}} ||[1;4,2,2,3,2,15,9,1,2,1,2,15,7,6,21,3,5,1,23,...] || ||<small> 1.22674201072035324441763023045536165 </small> |- <!-------------------------------------------v----------------------------------------> |0.11494 20448 53296 20070<ref group=Mw>{{MathWorld|PolygonInscribing|Polygon।nscribing}}</ref> ||[[Kepler–Bouwkamp constant]]<ref>{{cite arXiv |author= Richard J. Mathar |title= Circumscribed Regular Polygons |arxiv=1301.6293 |year= 2013 |class= math.MG }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Regular polygons qtl4.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\rho}</math> ||<math> \prod_{n=3}^\infty \cos\left(\frac{\pi}{n} \right) = \cos\left(\frac{\pi}{3} \right) \cos\left(\frac{\pi}{4} \right) \cos\left(\frac{\pi}{5}\right) ...</math> ||<source lang="mathematica">prod[n=3 to ∞] {cos(pi/n)}</source> ||<br><br><br> ||{{OEIS2C|A085365}} ||[0;8,1,2,2,1,272,2,1,41,6,1,3,1,1,26,4,1,1,...] || ||<small> 0.11494204485329620070104015746959874 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.78723 16501 82965 93301<ref group=Mw>{{MathWorld|Komornik-LoretiConstant|Komornik-Loreti Constant}}</ref> ||[[Komornik–Loreti constant]]<ref>{{cite book |author= Christoph Lanz |title= k-Automatic Reals |publisher= Technischen Universität Wien |url= http://dmg.tuwien.ac.at/drmota/DiplomarbeitLanz.pdf }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{q}</math> ||<math>1 = \!\sum_{n=1}^\infty \frac{t_k}{q^k} \qquad \scriptstyle \text{Raiz real de} \displaystyle\prod_{n=0}^\infty \!\left (\! 1 {-} \frac{1}{q^{2^n}} \!\right) \! {+} \frac{q{-}2}{q{-}1}=0</math> ''t_k'' = [[Thue–Morse sequence]] ||<source lang="mathematica">FindRoot[(prod[n=0 to ∞] {1-1/(x^2^n)}+(x-2) /(x-1))= 0, {x, 1.7}, WorkingPrecision->30]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A055060}} ||[1;1,3,1,2,3,188,1,12,1,1,22,33,1,10,1,1,7,...] ||1998 ||<small> 1.78723165018296593301327489033700839 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |3.30277 56377 31994 64655<ref group=Mw>{{MathWorld|SilverRatio|Silver Ratio}}</ref> ||Bronze ratio<ref>{{cite book |title= NÚMERO DE BRONCE. PROPORCIÓN DE BRONCE |url= http://www.grupoalquerque.es/ferias/2013/archivos/metalicos/material/Numeros_metalicos_bronce.pdf |year= |publisher= |isbn= }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\sigma}_{\,Rr} </math> ||<math>\frac {3+\sqrt{13}}{2} = 1+\sqrt{3+\sqrt{3+\sqrt{3+\sqrt{3+\cdots}}}} </math> ||<source lang="mathematica">(3+sqrt 13)/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A098316}} ||[3;3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,3,...] <br> = [3;{{overline|3}},...] || ||<small> 3.30277563773199464655961063373524797 </small> |- <!------------------------------------------v----------------------------------------> |0.82699 33431 32688 07426<ref group=Mw>{{MathWorld|DiskCoveringProblem|Disk Covering Problem}}</ref> ||Disk Covering<ref>{{cite arXiv |author= SERGI ELIZALDE |title= ASYMPTOTIC ENUMERATION OF PERMUTATIONS AVOIDING GENERALIZED PATTERNS |arxiv=math/0505254 |year=2005 }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:COVER5.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_5}</math> ||<math>{\frac{1}{{\sum\limits_{n=0}^\infty \frac{1}{\binom{3n+2}{2}}}}}=\frac{3\sqrt3}{2\pi}</math> ||<source lang="mathematica">3 Sqrt[3]/(2 Pi)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A086089}} ||[0;1,4,1,3,1,1,4,1,2,2,1,1,7,1,4,4,2,1,1,1,1,...] ||1939 <br> 1949 ||<small> 0.82699334313268807426698974746945416 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |2.66514 41426 90225 18865<ref group=Mw>{{MathWorld|Gelfond-SchneiderConstant|Gelfond-Schneider Constant}}</ref> ||[[Gelfond–Schneider constant]]<ref>{{cite book |author= David Cohen |title= Precalculus: With Unit Circle Trigonometry |url= https://books.google.com/?id=RSU8AAAAQBAJ&lpg=PA328&dq=2.6651&pg=PA328#v=onepage&q=2.6651&f=false |year= 2006 |isbn= 0-534-40230-5 |publisher= Thomson Learning।nc. |page= 328 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> G_{\,GS} </math> ||<math>2^{\sqrt{2}}</math> ||<source lang="mathematica">2^sqrt{2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A007507}} ||[2;1,1,1,72,3,4,1,3,2,1,1,1,14,1,2,1,1,3,1,...] ||1934 ||<small> 2.66514414269022518865029724987313985 </small> |- <!----------------------------------------v--------------------------------------------> |3.27582 29187 21811 15978<ref group=Mw>{{MathWorld|LevyConstant|Levy Constant}}</ref> ||[[Lévy's constant|Khinchin-Lévy constant]]<ref>{{cite arXiv |author= Marek Wolf |title= Two arguments that the nontrivial zeros of the Riemann zeta function are irrational |arxiv=1002.4171 |year= 2010 |class=math.NT }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\gamma </math> || <math> e^{\pi^2/(12\ln2)}</math> ||<source lang="mathematica">e^(\pi^2/(12 ln(2))</source> || ||{{OEIS2C|A086702}} ||[3;3,1,1,1,2,29,1,130,1,12,3,8,2,4,1,3,55,...] ||1936 ||<small> 3.27582291872181115978768188245384386 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.52382 25713 89864 40645<ref group=Mw>{{MathWorld|Chi|Chi}}</ref> ||Chi Function<br> <small> [[Trigonometric integral#Hyperbolic cosine integral|Hyperbolic cosine integral]] |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Chi function.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\operatorname{Chi()}}</math> ||<br><math>\gamma + \int_0^x\frac{\cosh t-1}{t}\,dt </math> <math> \scriptstyle \gamma \, \text{= Euler–Mascheroni constant= 0.5772156649...}</math> ||<source lang="mathematica">Chi(x)</source> || ||{{OEIS2C|A133746}} ||[0;1,1,9,1,172,1,7,1,11,1,1,2,1,8,1,1,1,1,1,...] || ||<small> 0.52382257138986440645095829438325566 </small> |- <!-------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.13198 82487 943<ref group=Mw>{{MathWorld|RandomFibonacciSequence|Random Fibonacci Sequence}}</ref> ||[[Random Fibonacci sequence|Viswanath constant]]<ref>{{cite book |author= DIVAKAR VISWANATH |title= RANDOM FIBONACCI SEQUENCES AND THE NUMBER 1.13198824... |url= http://www.ams.org/journals/mcom/2000-69-231/S0025-5718-99-01145-X/S0025-5718-99-01145-X.pdf |year= 1999 |publisher= MATHEMATICS OF COMPUTATION |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2019-05-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190502183717/https://www.ams.org/journals/mcom/2000-69-231/S0025-5718-99-01145-X/S0025-5718-99-01145-X.pdf |url-status= dead }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}_{Vi}</math> ||<math>\lim_{n \to \infty}|a_n|^\frac{1}{n}</math> where ''a_n'' = [[Fibonacci sequence]] ||<source lang="mathematica">lim_(n->∞) |a_n|^(1/n)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A078416}} ||[1;7,1,1,2,1,3,2,1,2,1,8,1,5,1,1,1,9,1,...] ||1997 || 1.1319882487943 ... |- <!-------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.23370 05501 36169 82735<ref group=Mw>{{MathWorld|FavardConstants|Favard Constants}}</ref> ||[[Favard constant]]<ref>{{cite book |author1=Helmut Brass |author2=Knut Petras |title= Quadrature Theory: The Theory of Numerical।ntegration on a Compact।nterval |url= https://books.google.com/?id=nbjOnJlJfFYC&pg=PA274&dq=Favard+Constant#v=onepage&q=Favard%20Constant&f=false |year= 2010 |publisher= AMS |isbn= 978-0-8218-5361-0 |page= 274 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\tfrac34\zeta(2)</math> ||<math> \frac{\pi^2}{8} = \sum_{n = 0}^\infty \frac{1}{(2n-1)^2} = \frac{1}{1^2}+\frac{1}{3^2}+\frac{1}{5^2}+\frac{1}{7^2}+\cdots </math> ||<source lang="mathematica">sum[n=1 to ∞] {1/((2n-1)^2)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A111003}} ||[1;4,3,1,1,2,2,5,1,1,1,1,2,1,2,1,10,4,3,1,1,...] ||1902 <br> a <br> 1965 ||<small> 1.23370055013616982735431137498451889 </small> |- <!---------------------------------------v--------------------------------------------> |2.50662 82746 31000 50241 ||[[Square root]] of 2 pi ||[[Image:Stirling's Approximation Small.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt{2 \pi} </math> || <math>\sqrt{2 \pi} = \lim_{n \to \infty} \frac {n! \; e^n}{n^n \sqrt{n}}{\color{white}....\color{black}}</math> ''[[Stirling's approximation]]'' ||<source lang="mathematica">sqrt (2 pi)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A019727}} ||[2;1,1,37,4,1,1,1,1,9,1,1,2,8,6,1,2,2,1,3,...] ||1692 <br> a <br> 1770 ||<small> 2.50662827463100050241576528481104525 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |4.13273 13541 22492 93846 ||Square root of Tau·e ||<br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \sqrt{\tau e}</math> ||<math> \sqrt{2 \pi e}</math> ||<source lang="mathematica">sqrt(2 pi e)</source> || ||{{OEIS2C|A019633}} ||[4;7,1,1,6,1,5,1,1,1,8,3,1,2,2,15,2,1,1,2,4,...] || ||<small> 4.13273135412249293846939188429985264 </small> |- <!--------------------------------------v----------------------------------------------> |0.97027 01143 92033 92574<ref group=Mw>{{MathWorld|LochsConstant|Lochs' Constant}}</ref> ||[[Lochs' theorem|Lochs constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Continued Fraction Transformation |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz.pdf |year= 2007 |publisher= Harvard University |page= 7 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419114446/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\text{£}_{_{Lo}}}</math> ||<math> \frac {6 \ln 2 \ln 10}{ \pi^2} </math> ||<source lang="mathematica">6*ln(2)*ln(10)/Pi^2</source> || ||{{OEIS2C|A086819}} ||[0;1,32,1,1,1,2,1,46,7,2,7,10,8,1,71,1,37,1,1,...] ||1964 ||<small> 0.97027011439203392574025601921001083 </small> |- <!--------------------------------------v---------------------------------------------> | 0.98770 03907 36053 46013<ref group=Mw>{{MathWorld|ReuleauxTriangle|Reuleaux Triangle}}</ref> ||Area bounded by the <br>eccentric rotation of <br>[[Reuleaux triangle]]<ref>{{cite book |author= Clifford A. Pickover |title= The Math Book |url= https://books.google.com/?id=JrslMKTgSZwC&lpg=PA266&dq=0.9877003907&pg=PA266#v=onepage&q=0.9877003907&f=false |publisher= Sterling Publishing |isbn= 978-1-4027-5796-9 |page= 266 |year= 2009 }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Rotation of Reuleaux triangle.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathcal{T}_R</math> ||<math> a^2 \cdot \left(2\sqrt{3} + {\frac{\pi}{6}} - 3 \right)</math> where ''a''= side length of the square ||<source lang="mathematica">2 sqrt(3)+pi/6-3</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A066666}} ||[0;1,80,3,3,2,1,1,1,4,2,2,1,1,1,8,1,2,10,1,2,...] ||1914 ||<small> 0.98770039073605346013199991355832854 </small> |- <!--------------------------------------v----------------------------------------------> |0.70444 22009 99165 59273 ||Carefree constant ₂<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Unitarism and।nfinitarism |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/try.pdf |year= 2004 |publisher= Harvard.edu |page= 1 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2015-02-22 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150222094526/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/try.pdf |dead-url= yes }}</ref> |<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathcal{C}_2</math> ||<math> \underset{ p_n: \, {prime}}{\prod_{n = 1}^\infty \left(1 - \frac{1}{p_n(p_n+1)}\right)} </math> ||<source lang="mathematica">N[prod[n=1 to ∞] {1 - 1/(prime(n)* (prime(n)+1))}]</source> || ||{{OEIS2C|A065463}} ||[0;1,2,2,1,1,1,1,4,2,1,1,3,703,2,1,1,1,3,5,1,...] || ||<small> 0.70444220099916559273660335032663721 </small> |- <!--------------------------------------- v -------------------------------------------> |1.84775 90650 22573 51225<ref group=Mw>{{MathWorld|Self-AvoidingWalkConnectiveConstant|Self-Avoiding Walk Connective Constant}}</ref> ||[[Connective constant]]<ref>{{cite book |author= Mireille Bousquet-Mélou | authorlink = Mireille Bousquet-Mélou |title= Two-dimensional self-avoiding walks |url= http://www.labri.fr/perso/bousquet/Exposes/fpsac-saw.pdf |publisher= CNRS, LaBRI, Bordeaux, France }}</ref><ref>{{cite book |author1=Hugo Duminil-Copin |author2=Stanislav Smirnov |lastauthoramp=yes |title= The connective constant of the honeycomb lattice √ (2 + √ 2) |url= http://www.unige.ch/~smirnov/slides/slides-saw.pdf |year= 2011 |publisher= Université de Geneve }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:HEX-LATTICE-20.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mu}</math> ||<math>\sqrt{2 + \sqrt{2}} \; = \lim_{n \rightarrow \infty} c_n^{1/n} </math> as a root of the polynomial <math>: \; x ^ 4-4 x ^ 2 + 2=0</math> ||<source lang="mathematica">sqrt(2+sqrt(2))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A179260}} ||[1;1,5,1,1,3,6,1,3,3,10,10,1,1,1,5,2,3,1,1,3,...] || ||<small> 1.84775906502257351225636637879357657 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.30366 30028 98732 65859<ref group=Mw>{{MathWorld|Gauss-Kuzmin-WirsingConstant|Gauss-Kuzmin-Wirsing Constant}}</ref> ||Gauss-Kuzmin-Wirsing constant<ref>{{cite book |author= W.A. Coppel |title= Number Theory: An।ntroduction to Mathematics |page= 480 |year= 2000 |publisher= Springer |isbn= 978-0-387-89485-0 |url= https://books.google.com/?id=We5FAAAAQBAJ&lpg=PA480&dq=0.303663&pg=PA480#v=onepage&q=0.303663&f=false }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\lambda}_{2}</math> ||<math>\lim_{n \to \infty}\frac{F_n(x) - \ln(1 - x)}{(-\lambda)^n} = \Psi(x),</math> where <math>\Psi(x)</math> is an analytic function with <math>\Psi(0) \!=\! \Psi(1) \!=\! 0</math>. || || ||{{OEIS2C|A038517}} ||[0;3,3,2,2,3,13,1,174,1,1,1,2,2,2,1,1,1,2,2,1,...] ||1973 ||<small> 0.30366300289873265859744812190155623 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.57079 63267 94896 61923<ref group=Mw>{{MathWorld|WallisFormula|Wallis Formula}}</ref> ||Favard constant K1 <br> [[Wallis product]]<ref>{{cite book |author= James Stuart Tanton |title= Encyclopedia of Mathematics |url= https://books.google.com/?id=MfKKMSuthacC&pg=PA529&dq=wallis+product#v=onepage&q=wallis%20product&f=false |year= 2005 |publisher= |isbn=9781438110080 |page= 529 }}</ref> ||[[Image:Wallis product-chart.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\frac{\pi}{2}}</math> ||<math> \prod_{n=1}^{\infty} \left(\frac{4n^2}{4n^2 - 1}\right) = \frac{2}{1} \cdot \frac{2}{3} \cdot \frac{4}{3} \cdot \frac{4}{5} \cdot \frac{6}{5} \cdot \frac{6}{7} \cdot \frac{8}{7} \cdot \frac{8}{9} \cdots </math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {(4n^2)/(4n^2-1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A069196}} ||[1;1,1,3,31,1,145,1,4,2,8,1,6,1,2,3,1,4,1,5,1...] ||1655 ||<small> 1.57079632679489661923132169163975144 </small> |- <!------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.60669 51524 15291 76378<ref group=Mw>{{MathWorld|Erdos-BorweinConstant|Erdos-Borwein Constant}}</ref> ||[[Erdős–Borwein constant]]<ref>{{cite arXiv |author= Robert Baillie |title= Summing The Curious Series of Kempner and।rwin |arxiv= 0806.4410 |class=math.CA |year= 2013 }}</ref><ref>{{cite book |author= Leonhard Euler |title= Consideratio quarumdam serierum, quae singularibus proprietatibus sunt praeditae |url= http://www.math.dartmouth.edu/~euler/pages/E190.html |year= 1749 |page= 108 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{E}_{\,B}</math> ||<math>\sum_{m=1}^{\infty} \sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{2^{mn}} =\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{2^n-1} = \frac{1}{1} \! + \! \frac{1}{3} \! + \! \frac{1}{7} \! + \! \frac{1}{15} \! + \! ...</math> ||<source lang="mathematica">sum[n=1 to ∞] {1/(2^n-1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A065442}} ||[1;1,1,1,1,5,2,1,2,29,4,1,2,2,2,2,6,1,7,1,...] ||1949 ||<small> 1.60669515241529176378330152319092458 </small> |- <!----------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.61803 39887 49894 84820<ref group=Mw>{{MathWorld|GoldenRatio|Golden Ratio}}</ref> ||Phi, [[Golden ratio]]<ref>{{cite book |author1=Timothy Gowers |author2=June Barrow-Green |author3=Imre Leade |title= The Princeton Companion to Mathematics |url=https://books.google.com/?id=ZOfUsvemJDMC&lpg=PA316&dq=1.618033988749894848&pg=PA316#v=onepage&q=1.618033988749894848&f=false |year= 2007 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-0-691-11880-2 |page= 316 }}</ref> ||[[Image:Animation GoldenerSchnitt.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\varphi}</math> || <math>\frac{1 + \sqrt{5}}{2} = \sqrt{1 + \sqrt{1 + \sqrt{1 + \sqrt{1 + \cdots}}}} </math> ||<source lang="mathematica">(1+5^(1/2))/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A001622}} ||[0;1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,1,...]<br> = [0;{{overline|1}},...] ||-300 ~ ||<small> 1.61803398874989484820458683436563811 </small> |- <!-----------------------------------------v----------------------------------------------> |1.64493 40668 48226 43647<ref group=Mw>{{MathWorld|RiemannZetaFunctionZeta2|Riemann Zeta Function Zeta 2}}</ref> ||Riemann Function Zeta(2) || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\zeta}(\,2)</math> ||<math> \frac{\pi^2}{6} = \sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n^2} = \frac{1}{1^2} + \frac{1}{2^2} + \frac{1}{3^2} + \frac{1}{4^2} + \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/n^2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A013661}} ||[1;1,1,1,4,2,4,7,1,4,2,3,4,10 1,2,1,1,1,15,...] ||1826 <br> to <br> 1866 ||<small> 1.64493406684822643647241516664602519 </small> |- <!----------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.73205 08075 68877 29352<ref group=Mw>{{MathWorld|TheodorussConstant|Theodorus's Constant}}</ref> ||[[Theodorus constant]]<ref>{{cite book |author= Vijaya AV |title= Figuring Out Mathematics |url= https://books.google.com/?id=xAwukpHCqH0C&pg=PA15&dq=1.732050807#v=onepage&q=1.732050807&f=false |year= 2007 |publisher= Dorling Kindcrsley (India) Pvt. Lid. |isbn= 978-81-317-0359-5 |page= 15 }}</ref> ||[[Image:Square root of 3 in cube.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt{3} </math> ||<math> \sqrt[3]{3 \,\sqrt[3]{3 \, \sqrt[3]{3 \,\sqrt[3]{3 \,\sqrt[3]{3 \,\cdots}}}}} </math> ||<source lang="mathematica">(3(3(3(3(3(3(3) ^1/3)^1/3)^1/3) ^1/3)^1/3)^1/3) ^1/3 ...</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A002194}} ||[1;1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,1,2,...] <br> = [1;{{overline|1,2}},...] ||-465 <br> to <br> -398 ||<small> 1.73205080756887729352744634150587237 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------------> |1.75793 27566 18004 53270<ref group=Mw>{{MathWorld|NestedRadicalConstant|Nested Radical Constant}}</ref> ||Kasner number || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{R}</math> ||<math>\sqrt{1 + \sqrt{2 + \sqrt{3 + \sqrt{4 + \cdots}}}} </math> || <source lang="mathematica">Fold[Sqrt[#1+#2] &,0,Reverse [Range[20]]]</source> || ||{{OEIS2C|A072449}} ||[1;1,3,7,1,1,1,2,3,1,4,1,1,2,1,2,20,1,2,2,...] ||1878 <br> a <br> 1955 ||<small> 1.75793275661800453270881963821813852 </small> |- <!--------------------------------------------v------------------------------------------> |2.29558 71493 92638 07403<ref group=Mw>{{MathWorld|UniversalParabolicConstant|Universal Parabolic Constant}}</ref> ||[[Universal parabolic constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Errata and Addenda to Mathematical Constants |page= 59 |year= 2014 |publisher= Harvard.edu |isbn= |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||[[Image:Parabola animada.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {P}_{\,2} </math> ||<math>\ln(1 + \sqrt2) + \sqrt2 \; = \; \operatorname{arcsinh}(1)+\sqrt{2}</math> ||<source lang="mathematica">ln(1+sqrt 2)+sqrt 2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A103710}} ||[2;3,2,1,1,1,1,3,3,1,1,4,2,3,2,7,1,6,1,8,7,2,1,...] || ||<small> 2.29558714939263807403429804918949038 </small> |- <!------------------------------------------v--------------------------------------------> |1.78657 64593 65922 46345<ref group=Mw>{{MathWorld|SilvermanConstant|Silverman Constant}}</ref> ||Silverman constant<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Series involving Arithmetric Functions |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/arth.pdf |year= 2007 |publisher= Harvard.edu |page= 1 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419152954/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/arth.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mathcal{S}_{_{m}}}</math> ||<math> \sum_{n = 1}^\infty \frac {1}{\phi (n)\sigma_1(n)} = \underset{ p_n: \, {prime}}{ \prod_{n = 1}^\infty \left(1 + \sum_{k = 1}^\infty \frac {1}{p_n^{2k} - p_n^{k-1}}\right)}</math> <br> <center> ''ø''() = [[Euler's totient function]], ''σ''₁() = [[Divisor function]].</center> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/[EulerPhi(n) DivisorSigma(1,n)]}</source> || ||{{OEIS2C|A093827}} ||[1;1,3,1,2,5,1,65,11,2,1,2,13,1,4,1,1,1,2,5,4,...] || ||<small> 1.78657645936592246345859047554131575 </small> |- <!--------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.59807 62113 53315 94029<ref group=Mw>{{MathWorld|Twenty-VertexEntropyConstant|Twenty-Vertex Entropy Constant}}</ref> ||Area of the regular hexagon with side equal to 1<ref>{{cite book |author= Nayar |title= The Steel Handbook |url= https://books.google.com/?id=3QomboYUpVEC&lpg=PA953&dq=2.598076&pg=PA953#v=onepage&q=2.598076&f=false |year= |publisher= Tata McGraw-Hill Education |page= 953 }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center|[[Image:Esagono.png|80px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathcal{A}_6</math> ||<math> \frac{3 \sqrt{3}}{2} </math> ||<source lang="mathematica">3 sqrt(3)/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A104956}} ||[2;1,1,2,20,2,1,1,4,1,1,2,20,2,1,1,4,1,1,2,20,...] <br> [2;{{overline|1,1,2,20,2,1,1,4}}] || ||<small> 2.59807621135331594029116951225880855 </small> |- <!----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.66131 70494 69622 33528<ref group=Mw>{{MathWorld|Feller-TornierConstant|Feller-Tornier Constant}}</ref> || [[Feller-Tornier constant]]<ref>{{cite book |author= ECKFORD COHEN |title= SOME ASYMPTOTIC FORMULAS।N THE THEORY OF NUMBERS |url= http://www.ams.org/journals/tran/1964-112-02/S0002-9947-1964-0166181-5/S0002-9947-1964-0166181-5.pdf |year= 1962 |publisher= University of Tennessee |page= 220 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2019-05-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190504110633/https://www.ams.org/journals/tran/1964-112-02/S0002-9947-1964-0166181-5/S0002-9947-1964-0166181-5.pdf |url-status= dead }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mathcal{C}_{_{FT}}}</math> ||<math>\underset{p_n: \, {prime}}{\frac{1}{2}\prod_{n = 1}^\infty \left(1-\frac{2}{p_n^2}\right){+}\frac{1}{2}} =\frac{3}{\pi^2}\prod_{n = 1}^\infty \left(1-\frac{1}{p_n^2-1}\right){+}\frac{1}{2}</math> ||<source lang="mathematica">[prod[n=1 to ∞] {1-2/prime(n)^2}] /2 + 1/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A065493}} ||[0;1,1,1,20,9,1,2,5,1,2,3,2,3,38,8,1,16,2,2,...] ||1932 ||<small> 0.66131704946962233528976584627411853 </small> |- <!-----------------------------------------v---------------------------------------------> |1.46099 84862 06318 35815<ref group=Mw>{{MathWorld|BaxtersFour-ColoringConstant|Baxter's Four-Coloring Constant}}</ref> ||Baxter's <br> Four-coloring <br> constant<ref>{{cite arXiv |author= Paul B. Slater |title= A Hypergeometric Formula Yielding Hilbert-Schmidt Generic 2 x 2 Generalized Separability Probabilities |arxiv= 1203.4498 |year= 2013 |class= quant-ph }}</ref> |bgcolor=#ffffff align=center| Mapamundi [[Image:World map with four colours.svg|100px]] Four-Coloring |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathcal{C}^2</math> ||<math> \prod_{n = 1}^\infty \frac{(3n-1)^2}{(3n-2)(3n)} = \frac {3}{4\pi^2} \,\Gamma \left(\frac {1}{3}\right)^3 </math> <center> Γ() = [[Gamma function]] </center> ||<source lang="mathematica">3×Gamma(1/3) ^3/(4 pi^2)</source> || ||{{OEIS2C|A224273}} ||[1;2,5,1,10,8,1,12,3,1,5,3,5,8,2,1,23,1,2,161,...] ||1970 ||<small> 1.46099848620631835815887311784605969 </small> |- <!-------------------------------------------v--------------------------------------------> |1.92756 19754 82925 30426<ref group=Mw>{{MathWorld|TetranacciConstant|Tetranacci Constant}}</ref> ||[[Generalizations of Fibonacci numbers#Tetranacci numbers|Tetranacci constant]] <!--- <ref>{{cite book |title= |url= |year= }}</ref> ---> ||<br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathcal{T}</math> ||Positive root of <math>: \;\; x^4-x^3-x^2-x-1=0</math> ||<source lang="mathematica">Root[x+x^-4-2=0]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A086088}} ||[1;1,12,1,4,7,1,21,1,2,1,4,6,1,10,1,2,2,1,7,1,...] || ||<small> 1.92756197548292530426190586173662216 </small> |- <!----------------------------------------------v----------------------------------------------> |1.00743 47568 84279 37609<ref group=Mw>{{MathWorld|PrinceRupertsCube|Prince Rupert's Cube}}</ref> ||[[:en:Prince Rupert's cube#Generalizations|DeVicci's tesseract constant]] <!--- <ref>{{cite book |title= |url= |year= }}</ref> ---> ||[[Image:8-cell-orig.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{f_{(3,4)}}</math> ||The largest cube that can pass through in an 4D hypercube. Positive root of <math>: \;\; 4x^4{-}28x^3{-}7x^2{+}16x{+}16=0</math> ||<source lang="mathematica">Root[4*x^8-28*x^6 -7*x^4+16*x^2+16 =0]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A243309}} ||[1;134,1,1,73,3,1,5,2,1,6,3,11,4,1,5,5,1,1,48,...] || ||<small> 1.00743475688427937609825359523109914 </small> |- <!----------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.70521 11401 05367 76428<ref group=Mw>{{MathWorld|NivensConstant|Niven's Constant}}</ref> ||[[Niven's constant]]<ref>{{cite book |author= ।van Niven |title= Averages of exponents in factoring integers |url= http://www.ams.org/journals/proc/1969-022-02/S0002-9939-1969-0241373-5/S0002-9939-1969-0241373-5.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2019-04-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190426230138/https://www.ams.org/journals/proc/1969-022-02/S0002-9939-1969-0241373-5/S0002-9939-1969-0241373-5.pdf |url-status= dead }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}</math> ||<math>1+\sum_{n = 2}^\infty \left(1-\frac{1}{\zeta(n)} \right)</math> ||<source lang="mathematica">1+ Sum[n=2 to ∞] {1-(1/Zeta(n))}</source> || ||{{OEIS2C|A033150}} ||[1;1,2,2,1,1,4,1,1,3,4,4,8,4,1,1,2,1,1,11,1,...] ||1969 ||<small> 1.70521114010536776428855145343450816 </small> |- <!---------------------------------------------v------------------------------------------> |0.60459 97880 78072 61686<ref group=Mw>{{MathWorld|CentralBinomialCoefficient|Central Binomial Coefficient}}</ref> ||Relationship among the area of an equilateral triangle and the inscribed circle. ||[[Image:Fano plane.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \frac{\pi}{3 \sqrt 3}</math> ||<br><math> \sum_{n = 1}^\infty \frac{1}{n{2n \choose n}} = 1 - \frac{1}{2} + \frac{1}{4} - \frac{1}{5} + \frac{1}{7} - \frac{1}{8} + \cdots</math> <center> [[Dirichlet series]] </center> ||<source lang="mathematica">Sum[1/(n Binomial[2 n, n]) , {n, 1, ∞}]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A073010}} ||[0;1,1,1,1,8,10,2,2,3,3,1,9,2,5,4,1,27,27,6,6,...] || ||<small> 0.60459978807807261686469275254738524 </small> |- <!--------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.15470 05383 79251 52901<ref group=Mw>{{MathWorld|HermiteConstants|Hermite Constants}}</ref> || [[:en:Hermite constant|Hermite constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Errata and Addenda to Mathematical Constants |year= 2014 |publisher= Harvard.edu |isbn= |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |dead-url= yes }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \gamma_{_{2}} </math> ||<math> \frac{2}{\sqrt{3}} = \frac{1}{\cos \, (\frac{\pi}{6})} </math> ||<source lang="mathematica">2/sqrt(3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||1+<br>{{OEIS2C|A246724}} ||[1;6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,...] <br> [1;{{overline|6,2}}] || ||<small> 1.15470053837925152901829756100391491 </small> |- <!---------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.41245 40336 40107 59778<ref group=Mw>{{MathWorld|Thue-MorseConstant|Thue-Morse Constant}}</ref> ||[[Prouhet–Thue–Morse constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Errata and Addenda to Mathematical Constants |page= 53 |year= 2014 |publisher= Harvard.edu |isbn= |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||[[Image:Thue-MorseRecurrence.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \tau </math> ||<math> \sum_{n=0}^{\infty} \frac{t_n}{2^{n+1}} </math> where <math> {t_n} </math> is the [[Thue–Morse sequence]] and <br> Where <math> \tau(x) = \sum_{n=0}^{\infty} (-1)^{t_n} \, x^n = \prod_{n=0}^{\infty} (1 - x^{2^n})</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A014571}} ||[0;2,2,2,1,4,3,5,2,1,4,2,1,5,44,1,4,1,2,4,1,1,...] || ||<small> 0.41245403364010759778336136825845528 </small> |- <!--------------------------------------------v----------------------------------------> |0.58057 75582 04892 40229<ref group=Mw>{{MathWorld|PellConstant|Pell Constant}}</ref> ||Pell constant<ref>{{cite arXiv |author= FRANZ LEMMERMEYER |title= HIGHER DESCENT ON PELL CONICS.।. FROM LEGENDRE TO SELMER |arxiv=math/0311309 |year= 2003 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mathcal{P}_{_{Pell}}}</math> ||<math>1- \prod_{n = 0}^\infty \left(1-\frac{1}{2^{2n+1}}\right) </math> ||<source lang="mathematica">N[1-prod[n=0 to ∞] {1-1/(2^(2n+1)}]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A141848}} ||[0;1,1,2,1,1,1,1,14,1,3,1,1,6,9,18,7,1,27,1,1,...] || ||<small> 0.58057755820489240229004389229702574 </small> |- <!----------------------------------------------v--------------------------------------------> |0.66274 34193 49181 58097<ref group=Mw>{{MathWorld|LaplaceLimit|Laplace Limit}}</ref> ||[[Laplace limit]]<ref>{{cite book |author= Howard Curtis |title= [[Orbital Mechanics for Engineering Students]] |page= 159 |year= 2014 |publisher= Elsevier |isbn= 978-0-08-097747-8 }}</ref> ||[[Image:Laplace limit.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\lambda}</math> ||<math> \frac{ x \; e^\sqrt{x^2+1}}{\sqrt{x^2+1}+1} = 1</math> ||<source lang="mathematica">(x e^sqrt(x^2+1)) /(sqrt(x^2+1)+1) = 1</source> || ||{{OEIS2C|A033259}} ||[0;1,1,1,27,1,1,1,8,2,154,2,4,1,5,1,1,2,1601,...] ||1782 ~ ||<small> 0.66274341934918158097474209710925290 </small> |- <!-------------------------------------------v----------------------------------------------> |0.17150 04931 41536 06586<ref group=Mw>{{MathWorld|Hall-MontgomeryConstant|Hall-Montgomery Constant}}</ref> ||Hall-Montgomery Constant<ref>{{cite arXiv |author1=Andrew Granville |author2=K. Soundararajan |lastauthoramp=yes |title= The spectrum of multiplicative functions |year= 1999 |arxiv=math/9909190 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {{\delta}_{_{0}}} </math> || <math> 1 + \frac{\pi^2}{6} +2 \; \mathrm{Li}_2 \left(-\sqrt{e}\;\right) \quad \mathrm{Li}_2 \, \scriptstyle \text{= Dilogarithm integral} </math> ||<source lang="mathematica">1 + Pi^2/6 + 2*PolyLog[2, -Sqrt[E]]</source> || ||{{OEIS2C|A143301}} ||[0;5,1,4,1,10,1,1,11,18,1,2,19,14,1,51,1,2,1,...] || ||<small> 0.17150049314153606586043997155521210 </small> |- <!----------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.55138 75245 48320 39226<ref group=Mw>{{MathWorld|CalabisTriangle|Calabi's Triangle}}</ref> ||[[Calabi triangle]] constant<ref>{{cite book |author1=John Horton Conway |author2=Richard K. Guy |title= The Book of Numbers |page= 242 |year= 1995 |publisher= Copernicus |isbn= 0-387-97993-X |url= https://books.google.com/?id=0--3rcO7dMYC&lpg=PA206&dq=%22Calabi%20triangle%22&pg=PA206#v=onepage&q=%22Calabi%20triangle%22&f=false }}</ref> ||[[Image:Calabi triangle.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {C_{_{CR}}} </math> || <math> {1 \over 3} + {(-23 + 3i \sqrt{237})^{\tfrac13} \over 3 \cdot 2^{\tfrac23}} + {11 \over 3 (2 (-23 + 3i \sqrt{237}))^{\tfrac13}} </math> ||<source lang="mathematica">FindRoot[ 2x^3-2x^2-3x+2 ==0, {x, 1.5}, WorkingPrecision->40]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A046095}} ||[1;1,1,4,2,1,2,1,5,2,1,3,1,1,390,1,1,2,11,6,2,...] ||1946 ~ ||<small> 1.55138752454832039226195251026462381 </small> |- <!------------------------------------------v---------------------------------------------> |1.22541 67024 65177 64512<ref group=Mw>{{MathWorld|GammaFunction|Gamma Function}}</ref> ||Gamma(3/4)<ref>{{cite book |author= John Derbyshire |title= Prime Obsession: Bernhard Riemann and the Greatest Unsolved Problem in Mathematics |page= 147 |year= 2003 |publisher= Joseph Henry Press |isbn= 0-309-08549-7 |url=https://books.google.com/?id=qsoqLNQUIJMC&lpg=PA147&dq=1.2254167024&pg=PA147#v=onepage&q=1.2254167024&f=false }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\Gamma(\tfrac34)</math> ||<math>\left(-1+\frac{3}{4}\right)! = \left(-\frac{1}{4}\right)!</math> ||<source lang="mathematica">(-1+3/4)!</source> || ||{{OEIS2C|A068465}} ||[1;4,2,3,2,2,1,1,1,2,1,4,7,1,171,3,2,3,1,1,8,3,...] || ||<small> 1.22541670246517764512909830336289053 </small> |- <!------------------------------------------v----------------------------------------------> |1.20205 69031 59594 28539<ref group=Mw>{{MathWorld|AperysConstant|Apéry's Constant}}</ref> ||[[Apéry's constant]]<ref>{{cite book |author1=Annie Cuyt |author2=Vigdis Brevik Petersen |author3=Brigitte Verdonk |author4=Haakon Waadelantl |author5=William B. Jones. |title= Handbook of Continued Fractions for Special Functions |url= https://books.google.com/?id=DQtpJaEs4NIC&lpg=PA188&dq=1.202056903159594285399738&pg=PA188#v=onepage&q=1.202056903159594285399738&f=false |year= 2008 |publisher= Springer |isbn= 978-1-4020-6948-2 |page= 188 }}</ref> ||[[Image:Apéry's constant.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\zeta(3)</math> ||<math>\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n^3} = \frac{1}{1^3}+\frac{1}{2^3} + \frac{1}{3^3} + \frac{1}{4^3} + \frac{1}{5^3} + \cdots= </math> <math>\frac{1}{2} \sum_{n=1}^\infty \frac{H_n}{n^2} = \frac{1}{2} \sum_{i=1}^\infty \sum_{j=1}^\infty \frac{1}{ij(i{+}j)}= \!\!\int \limits_0^1 \!\!\int \limits_0^1 \!\!\int \limits_0^1 \frac{\mathrm{d}x \mathrm{d}y \mathrm{d}z}{1 - xyz} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/n^3}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A010774}} ||[1;4,1,18,1,1,1,4,1,9,9,2,1,1,1,2,7,1,1,7,11,...] ||1979 ||<small> 1.20205690315959428539973816151144999 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |0.91596 55941 77219 01505<ref group=Mw>{{MathWorld|CatalansConstant|Catalan's Constant}}</ref> ||[[Catalan's constant]]<ref>{{cite book |author= Henri Cohen |title= Number Theory: Volume।I: Analytic and Modern Tools |url=https://books.google.com/?id=5Lp-tGZR25sC&pg=PA127&dq=0.91596559417721901505460351493238411#v=onepage&q=0.91596559417721901505460351493238411&f=false |year= 2000 |publisher= Springer |isbn= 978-0-387-49893-5 |page= 127 }}</ref><ref>{{cite book |author1=H. M. Srivastava |author2=Choi Junesang |title= Series Associated With the Zeta and Related Functions |url= https://books.google.com/?id=NBcSzUlaWWAC&pg=PA29&dq=0.915965594177219015#v=onepage&q=0.915965594177219015&f=false |year= 2001 |publisher= Kluwer Academic Publishers |isbn= 0-7923-7054-6 |page= 30 }}</ref><ref>{{cite book |author= E. Catalan |title= Mémoire sur la transformation des séries, et sur quelques intégrales définies, Comptes rendus hebdomadaires des séances de l’Académie des sciences 59 |url= https://books.google.de/?id=LXZFAAAAcAAJ&pg=PA618 |year= 1864 |publisher= Kluwer Academic éditeurs |page= 618 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}</math> || <math> \int_0^1 \!\! \int_0^1 \!\! \frac{1}{1{+}x^2 y^2}\, dx \,dy = \! \sum_{n = 0}^\infty \! \frac{(-1)^n}{(2n{+}1)^2} \! = \! \frac{1}{1^2}{-}\frac{1}{3^2}{+}{\cdots} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(-1)^n/(2n+1)^2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A006752}} ||[0;1,10,1,8,1,88,4,1,1,7,22,1,2,3,26,1,11,...] ||1864 ||<small> 0.91596559417721901505460351493238411 </small> |- <!-------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.78539 81633 97448 30961<ref group=Mw>{{MathWorld|DirichletBetaFunction|Dirichlet Beta Function}}</ref> ||Beta(1)<ref>{{cite book |author= Lennart Råde,Bertil |title= Mathematics Handbook for Science and Engineering |page= 423 |year= 2000 |publisher= Springer-Verlag |isbn= 3-540-21141-1 |url= https://books.google.com/?id=zHEjWAgv7joC&lpg=PA423&dq=0.785398163&pg=PA423#v=onepage&q=0.785398163&f=false }}</ref> ||[[Image:Loglogisticcdf.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\beta}(1)</math> ||<math>\frac{\pi}{4} = \sum_{n = 0}^\infty \frac{(-1)^n}{2n+1} = \frac{1}{1} - \frac{1}{3} + \frac{1}{5} - \frac{1}{7} + \frac{1}{9} - \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(-1)^n/(2n+1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A003881}} ||[0; 1,3,1,1,1,15,2,72,1,9,1,17,1,2,1,5,1,1,10,...] ||1805 <br> to <br> 1859 ||<small> 0.78539816339744830961566084581987572 </small> |- <!-------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.00131 76411 54853 17810<ref group=Mw>{{MathWorld|Heath-Brown-MorozConstant|Heath-Brown-Moroz Constant}}</ref> ||[[Heath-Brown–Moroz constant]]<ref>{{cite book |author= J. B. Friedlander, A. Perelli, C. Viola, D.R. Heath-Brown, H.Iwaniec, J. Kaczorowski |title= Analytic Number Theory |url= https://books.google.com/?id=NuDimaRIVVsC&lpg=PA29&dq=%22Heath-Brown%20and%20Moroz%22&pg=PA29#v=onepage&q=%22Heath-Brown%20and%20Moroz%22&f=false |year= 2002 |publisher= Springer |isbn= 978-3-540-36363-7 |page= 29 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_{_{HBM}}}</math> ||<math>\underset{p_n: \, {prime}}{\prod_{n = 1}^\infty \left(1-\frac{1}{p_n}\right)^7\left(1+\frac{7p_n+1}{p_n^2}\right)} </math> ||<source lang="mathematica">N[prod[n=1 to ∞] {((1-1/prime(n))^7) *(1+(7*prime(n)+1) /(prime(n)^2))}]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A118228}} ||[0;758,1,13,1,2,3,56,8,1,1,1,1,1,143,1,1,1,2,...] || ||<small> 0.00131764115485317810981735232251358 </small> |- <!-------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.56755 51633 06957 82538 ||Module of <br>।nfinite <br> [[Tetration]] of ''i'' || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>|{}^\infty {i} | </math> ||<math> \lim_{n \to \infty} \left | {}^n i \right | =\left | \lim_{n \to \infty} \underbrace{i^{i^{\cdot^{\cdot^{i}}}}}_n \right |</math> ||<source lang="mathematica">Mod(i^i^i^...)</source> || ||{{OEIS2C|A212479}} ||[0;1,1,3,4,1,58,12,1,51,1,4,12,1,1,2,2,3,...] || ||<small> 0.56755516330695782538461314419245334 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.78343 05107 12134 40705<ref group=Mw>{{MathWorld|SophomoresDream|Sophomore's Dream}}</ref> ||[[Sophomore's dream]]₁ <br> J.[[Johann Bernoulli|Bernoulli]]<ref>{{cite book |author= William Dunham |title= The Calculus Gallery: Masterpieces from Newton to Lebesgue |url= https://books.google.com/?id=QnXSqvTiEjYC&pg=PA51&lpg=PA51&dq=0.7834305107#v=onepage&q=0.7834305107&f=false |year= 2005 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-0-691-09565-3 |page= 51 }}</ref> ||[[File:Reve etudiant.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{I}_{1}</math> ||<math>\int_0^1 \! x^{x}\,dx = \sum_{n = 1}^\infty \frac{(-1)^{n+1}}{n^n} = \frac{1}{1^1} - \frac{1}{2^2} + \frac{1}{3^3} - {\cdots} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {-(-1)^n /n^n}</source> || ||{{OEIS2C|A083648}} ||[0;1,3,1,1,1,1,1,1,2,4,7,2,1,2,1,1,1,2,1,14,...] ||1697 ||<small> 0.78343051071213440705926438652697546 </small> |- <!-------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.29128 59970 62663 54040<ref group=Mw>{{MathWorld|SophomoresDream|Sophomore's Dream}}</ref> ||[[Sophomore's dream]]₂ <br> J.[[Johann Bernoulli|Bernoulli]]<ref>{{cite book |author= Jean Jacquelin |title= SOPHOMORE'S DREAM FUNCTION |url= http://math.eretrandre.org/tetrationforum/attachment.php?aid=788 |year= 2010 |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2018-09-30 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180930065327/http://math.eretrandre.org/tetrationforum/attachment.php?aid=788 |url-status= dead }}</ref> ||[[File:Socd 001.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{I}_{2}</math> ||<math> \int_0^1 \! \frac{1}{x^x}\, dx = \sum_{n = 1}^\infty \frac{1}{n^n} = \frac{1}{1^1} + \frac{1}{2^2} + \frac{1}{3^3} + \frac{1}{4^4}+ \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/(n^n)}</source> || ||{{OEIS2C|A073009}} ||[1;3,2,3,4,3,1,2,1,1,6,7,2,5,3,1,2,1,8,1,2,4,...] ||1697 ||<small> 1.29128599706266354040728259059560054 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |0.70523 01717 91800 96514<ref group=Mw>{{MathWorld|Primorial|Primorial}}</ref> ||[[:de:Primorial#Eigenschaften|Primorial]] constant <br> <small> Sum of the product of inverse of primes </small><ref>{{cite book |author= Simon Plouffe |title= Sum of the product of inverse of primes |url= http://www.plouffe.fr/simon/constants/primeprod.txt |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2017-07-27 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170727112901/http://plouffe.fr/simon/constants/primeprod.txt |url-status= dead }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{P_\#}</math> ||<math> \underset{ p_n: \, {prime}}{\sum_{n = 1}^\infty \frac{1}{p_n\#} = \frac{1}{2} + \frac{1}{6} + \frac{1}{30} + \frac{1}{210} + ... = \sum_{k = 1}^\infty \prod_{n = 1}^k \frac {1}{p_n}} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[k=1 to ∞] (prod[n=1 to k] {1/prime(n)})</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A064648}} ||[0;1,2,2,1,1,4,1,2,1,1,6,13,1,4,1,16,6,1,1,4,...] || ||<small> 0.70523017179180096514743168288824851 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |0.14758 36176 50433 27417<ref group=Mw>{{MathWorld|PlouffesConstants|Plouffe's Constants}}</ref> ||[[Bailey–Borwein–Plouffe formula#The BBP formula for π|Plouffe's gamma constant]]<ref>{{cite book |author= Simon Plouffe |title= The Computation of Certain Numbers Using a Ruler and Compass |url= https://cs.uwaterloo.ca/journals/JIS/compass.html |page= Vol. 1 (1998), Article 98.1.3 |year= 1998 |publisher= Université du Québec à Montréal }}</ref> ||[[File:Trigo-arctan-animation.gif|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{{C}}</math> ||<math> \frac{1}{\pi} \arctan {\frac{1}{2}} = \frac{1}{\pi}\sum_{n=0}^\infty \frac {(-1)^n}{(2^{2n+1})(2n+1)} </math><br><math> = \frac{1}{\pi} \left(\frac {1}{2} - \frac {1}{3 \cdot 2^3} +\frac {1}{5 \cdot 2^5} -\frac {1}{7 \cdot 2^7} +\cdots \right)</math> ||<source lang="mathematica">Arctan(1/2)/pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A086203}} ||[0;6,1,3,2,5,1,6,5,3,1,1,2,1,1,2,3,1,2,3,2,2,...] || ||<small> 0.14758361765043327417540107622474052 </small> |- <!------------------------------------------v------------------------------------------> |0.15915 49430 91895 33576<ref group=Mw>{{MathWorld|PlouffesConstants|Plouffe's Constants}}</ref> ||Plouffe's A constant<ref>{{cite book |author= John Srdjan Petrovic |title= Advanced Calculus: Theory and Practice |url= https://books.google.com/?id=oUfBAQAAQBAJ&lpg=PA65&dq=0.1591549430&pg=PA65#v=onepage&q=0.1591549430&f=false |page= 65 |publisher= CRC Press |year= 2014 |isbn= 978-1-4665-6563-0 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{A}</math> ||<math> \frac{1}{2 \pi} </math> ||<source lang="mathematica">1/(2 pi)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A086201}} ||[0;6,3,1,1,7,2,146,3,6,1,1,2,7,5,5,1,4,1,2,42,...] || ||<small> 0.15915494309189533576888376337251436 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |0.29156 09040 30818 78013<ref group=Mw>{{MathWorld|DominoTiling|Domino Tiling}}</ref> ||Dimer constant 2D, <br> [[Domino tiling]]<ref>{{cite arXiv |author= Steven R. Finch |title= Several Constants Arising in Statistical Mechanics |arxiv=math/9810155 |year= 1999 }}</ref><ref>{{cite book |author1=Federico Ardila |author2=Richard Stanley |title=Several Constants Arising in Statistical Mechanics |url=http://math.sfsu.edu/federico/Articles/teselaciones.pdf |publisher=Department of Mathematics, MIT, Cambridge |access-date=2017-09-20 |archive-date=2018-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181123141116/http://math.sfsu.edu/federico/Articles/teselaciones.pdf |dead-url=yes }}</ref> ||[[File:Dominoes tiling 8x8.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\frac{C}{\pi}}</math> C=[[Catalan's constant|Catalan]] ||<math> \int\limits_{-\pi}^{\pi} \frac{\cosh^{-1}\left(\frac{\sqrt{\cos(t)+3}}{\sqrt2}\right)}{4\pi}\,dt </math> ||<source lang="mathematica">N[int[-pi to pi] {arccosh(sqrt( cos(t)+3)/sqrt(2)) /(4*Pi)dt}]</source> || ||{{OEIS2C|A143233}} ||[0;3,2,3,16,8,10,3,1,1,2,1,3,1,2,13,1,1,4,1,5,...] || ||<small> 0.29156090403081878013838445646839491 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.49801 56681 18356 04271 <br> 0.15494 98283 01810 68512 i ||[[Factorial]](''i'')<ref>{{cite book |author= Andrija S. Radovic |title= A REPRESENTATION OF FACTORIAL FUNCTION, THE NATURE OF CONSTAT AND A WAY FOR SOLVING OF FUNCTIONAL EQUATION F(x) = x . F(x - 1) |url= http://www.andrijar.com/gamma/gammae.pdf }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{i}\,!</math> ||<math> \Gamma (1+i) = i \, \Gamma (i) = \int\limits_0^\infty \frac{t^i}{e^t} \mathrm{d} t</math> ||<source lang="mathematica">Integral_0^∞ t^i/e^t dt</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]]''''' ||{{OEIS2C|A212877}} <br> {{OEIS2C|A212878}} ||[0;6,2,4,1,8,1,46,2,2,3,5,1,10,7,5,1,7,2,...] <br> - [0;2,125,2,18,1,2,1,1,19,1,1,1,2,3,34,...] ''i'' || ||<small> 0.49801566811835604271369111746219809 <br> - 0.15494982830181068512495513048388 ''i'' </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |2.09455 14815 42326 59148<ref group=Mw>{{MathWorld|WallissConstant|Wallis's Constant}}</ref> ||[[John Wallis|Wallis]] Constant ||[[File:Wallis's Constant.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> W </math> ||<math> \sqrt[3]{\frac{45-\sqrt{1929}}{18}}+\sqrt[3]{\frac{45+\sqrt{1929}}{18}}</math> ||<source lang="mathematica">(((45-sqrt(1929)) /18))^(1/3)+ (((45+sqrt(1929)) /18))^(1/3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A007493}} ||[2;10,1,1,2,1,3,1,1,12,3,5,1,1,2,1,6,1,11,4,...] ||1616 <br> to <br> 1703 ||<small> 2.09455148154232659148238654057930296 </small> |- <!-----------------------------------------v-------------------------------------------> |0.72364 84022 98200 00940<ref group=Mw>{{MathWorld|SarnaksConstant|Sarnak's Constant}}</ref> ||Sarnak constant || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_{sa} }</math> ||<math> \prod_{p>2} \Big(1 - \frac{p+2}{p^3}\Big) </math> ||<source lang="mathematica">N[prod[k=2 to ∞] {1-(prime(k)+2) /(prime(k)^3)}]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A065476}} ||[0;1,2,1,1,1,1,1,1,1,4,4,1,1,1,1,1,1,1,8,2,1,1,...] || ||<small> 0.72364840229820000940884914980912759 </small> |- <!----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.63212 05588 28557 67840<ref group=Mw>{{MathWorld|e|e}}</ref> ||[[Time constant]]<ref>{{cite book |author1=Kunihiko Kaneko |author2=Ichiro Tsuda |title= Complex Systems: Chaos and Beyond |url= https://books.google.com/?id=7lcINfgupggC&lpg=PA211&dq=0.63212&pg=PA208#v=onepage&q=0.63212&f=false |isbn= 3-540-67202-8 |page= 211 |year= 1997 }}</ref> ||[[File:Seq1.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\tau}</math> ||<math> \lim_{n \to \infty} 1-\frac {!n}{n!}=\lim_{n \to \infty} P(n)= \int_{0}^{1}e^{-x}dx = 1{-}\frac{1}{e} = </math> <br> <math> \sum \limits_{n=1}^{\infty} \frac{(-1)^{n+1}}{n!} = \frac{1}{1!}{-}\frac{1}{2!}{+}\frac{1}{3!}{-}\frac{1}{4!}{+}\frac{1}{5!}{-}\frac{1}{6!}{+}\cdots </math> ||<source lang="mathematica">lim_(n->∞) (1- !n/n!) !n=subfactorial</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A068996}} ||[0;1,1,1,2,1,1,4,1,1,6,1,1,8,1,1,10,1,1,12,1,...] <br> = [0;1,{{overline|1,1,2n}}], n∈ℕ || ||<small> 0.63212055882855767840447622983853913 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.04633 50667 70503 18098 ||Minkowski-Siegel mass constant<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Minkowski-Siegel Mass Constants |page= 5 |year= 2005 |publisher= Harvard University |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/ms.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419150454/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/ms.pdf |dead-url= yes }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> F_1 </math> ||<math> \prod_{n=1}^{\infty} \frac{n!}{\sqrt{2\pi n}\left(\frac{n}{e}\right)^n \sqrt[12]{1+\tfrac1{n}}}</math> ||<source lang="mathematica">N[prod[n=1 to ∞] n! /(sqrt(2*Pi*n) *(n/e)^n *(1+1/n) ^(1/12))]</source> || ||{{OEIS2C|A213080}} ||[1;21,1,1,2,1,1,4,2,1,5,7,2,1,20,1,1,1134,3,..] ||1867 <br> 1885 <br> 1935 ||<small> 1.04633506677050318098095065697776037 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |5.24411 51085 84239 62092<ref group=Mw>{{MathWorld|LemniscateConstant|Lemniscate Constant}}</ref> ||Lemniscate Constant<ref>{{cite book |title= Evaluation of the complete elliptic integrals by the agm method |url= http://www2.mae.ufl.edu/~uhk/AGM-2012.pdf |isbn= |publisher= University of Florida, Department of Mechanical and Aerospace Engineering |year= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160304085118/http://www2.mae.ufl.edu/~uhk/AGM-2012.pdf |url-status= dead }}</ref> ||<center>[[File:Lemniscate of Bernoulli.gif|80px]]</center> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>2\varpi</math> ||<math>\frac{[\Gamma(\tfrac14)]^2}{\sqrt{2 \pi}} = 4\int^1_0 \frac{dx}{\sqrt{(1-x^2)(2-x^2)}} </math> ||<source lang="mathematica">Gamma[ 1/4 ]^2 /Sqrt[ 2 Pi ]</source> || |{{OEIS2C|A064853}} ||[5;4,10,2,1,2,3,29,4,1,2,1,2,1,2,1,4,9,1,4,1,2,...] ||1718 ||<small> 5.24411510858423962092967917978223883 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.66170 71822 67176 23515<ref group=Mw>{{MathWorld|RobbinsConstant|Robbins Constant}}</ref> ||[[Robbins constant]]<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |page= 479 |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA556&dq=Goh-Schmutz#v=onepage&q=Schmutz&f=false }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\Delta(3)</math> ||<math> \frac{4 \! + \! 17\sqrt2 \! -6 \sqrt3 \! -7\pi}{105} \! + \! \frac{\ln(1 \! + \! \sqrt2)}{5} \! + \! \frac{2\ln(2 \! + \! \sqrt3)}{5} </math> ||<source lang="mathematica">(4+17*2^(1/2)-6 *3^(1/2)+21*ln(1+ 2^(1/2))+42*ln(2+ 3^(1/2))-7*Pi)/105</source> | ||{{OEIS2C|A073012}} ||[0;1,1,1,21,1,2,1,4,10,1,2,2,1,3,11,1,331,1,4,...] ||1978 ||<small> 0.66170718226717623515583113324841358 </small> |- <!---------------------------------------v----------------------------------------------> |1.30357 72690 34296 39125<ref group=Mw>{{MathWorld|ConwaysConstant|Conway's Constant}}</ref> ||[[Conway constant]]<ref>{{cite book |author= Facts On File,।ncorporated |title= Mathematics Frontiers |url= https://books.google.com/?id=gmCSpNhXMooC&lpg=PA45&dq=Conway%20Constant&pg=PA45#v=onepage&q=Conway%20Constant&f=false |isbn= 978-0-8160-5427-5 |page= 46 |year= 1997 }}</ref> ||[[File:Conway constant.png|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\lambda}</math> ||<math> \begin{smallmatrix} x^{71}\quad\ -x^{69}-2x^{68}-x^{67}+2x^{66}+2x^{65}+x^{64}-x^{63}-x^{62}-x^{61}-x^{60}\\ -x^{59}+2x^{58}+5x^{57}+3x^{56}-2x^{55}-10x^{54}-3x^{53}-2x^{52}+6x^{51}+6x^{50}\\ +x^{49}+9x^{48}-3x^{47}-7x^{46}-8x^{45}-8x^{44}+10x^{43}+6x^{42}+8x^{41}-5x^{40}\\ -12x^{39}+7x^{38}-7x^{37}+7x^{36}+x^{35}-3x^{34}+10x^{33}+x^{32}-6x^{31}-2x^{30}\\ -10x^{29}-3x^{28}+2x^{27}+9x^{26}-3x^{25}+14x^{24}-8x^{23}\quad\ -7x^{21}+9x^{20}\\ +3x^{19}\!-4x^{18}\!-10x^{17}\!-7x^{16}\!+12x^{15}\!+7x^{14}\!+2x^{13}\!-12x^{12}\!-4x^{11}\!-2x^{10}\\ +5x^{9}+x^{7}\quad\ -7x^{6}+7x^{5}-4x^{4}+12x^{3}-6x^{2}+3x-6\ =\ 0 \quad\quad\quad \end{smallmatrix}</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A014715}} ||[1;3,3,2,2,54,5,2,1,16,1,30,1,1,1,2,2,1,14,1,...] ||1987 ||<small> 1.30357726903429639125709911215255189 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.18656 91104 15625 45282<ref group=Mw>{{MathWorld|LevyConstant|Levy Constant}}</ref> ||[[Khinchin–Lévy constant]]<ref>{{cite book |author= Aleksandr।͡Akovlevich Khinchin |title= Continued Fractions |url= https://books.google.com/?id=R7Fp8vytgeAC&pg=PA66 |isbn= 978-0-486-69630-0 |publisher= Courier Dover Publications |page= 66 |year= 1997 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\beta}</math> ||<math>\frac {\pi^2}{12\,\ln 2}</math> ||<source lang="mathematica">pi^2 /(12 ln 2)</source> || ||{{OEIS2C|A100199}} ||[1;5,2,1,3,1,1,28,18,16,3,2,6,2,6,1,1,5,5,9,...] ||1935 ||<small> 1.18656911041562545282172297594723712 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.83564 88482 64721 05333 ||[[:ja:ベイカーの定理|Baker constant]]<ref>{{cite book |author= Jean-Pierre Serre |title= Travaux de Baker |page= 74 |year= 1969–1970 |publisher= NUMDAM, Séminaire N. Bourbaki. |url= http://archive.numdam.org/ARCHIVE/SB/SB_1969-1970__12_/SB_1969-1970__12__73_0/SB_1969-1970__12__73_0.pdf}}</ref> ||[[File:Baker constant.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\beta_3</math> ||<math>\int^1_0 \frac{{\mathrm{d} t}}{1 + t^3}=\sum_{n = 0}^\infty \frac{(-1)^n}{3n+1}= \frac{1}{3}\left(\ln 2+\frac{\pi}{\sqrt{3}}\right)</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {((-1)^(n))/(3n+1)}</source> || ||{{OEIS2C|A113476}} ||[0;1,5,11,1,4,1,6,1,4,1,1,1,2,1,3,2,2,2,2,1,3,...] || ||<small> 0.83564884826472105333710345970011076 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |23.10344 79094 20541 6160<ref group=Mw>{{MathWorld|KempnerSeries|Kempner Series}}</ref> ||[[:de:Kempner-Reihe|Kempner Serie]](0)<ref>{{cite book |author= Julian Havil |title= Gamma: Exploring Euler's Constant |url=https://books.google.com/?id=7-sDtIy8MNIC&lpg=PA31&dq=Gamma%3A%20Exploring%20Euler's%20Constant%2C%20Julian%20Havil%2C%20Kempner&pg=PA31#v=onepage&q=Gamma:%20Exploring%20Euler's%20Constant,%20Julian%20Havil,%20Kempner&f=false |year= 2003 |publisher= Princeton University Press |isbn= 9780691141336 |page= 31 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{K_0}</math> ||<math>1{+}\frac12{+}\frac13{+}\cdots{+}\frac19{+}\frac1{11}{+}\cdots{+}\frac1{19}{+}\frac1{21}{+}\cdots</math> <math>{+}\frac1{99}{+}\frac1{111}{+}\cdots{+}\frac1{119}{+}\frac1{121}{+}\cdots </math> (Excluding all denominators containing 0.) ||<source lang="mathematica">1+1/2+1/3+1/4+1/5 +1/6+1/7+1/8+1/9 +1/11+1/12+1/13 +1/14+1/15+...</source> || ||{{OEIS2C|A082839}} ||[23;9,1,2,3244,1,1,5,1,2,2,8,3,1,1,6,1,84,1,...] || ||<small> 23.1034479094205416160340540433255981 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |0.98943 12738 31146 95174<ref group=Mw>{{MathWorld|LebesgueConstants|Lebesgue Constants}}</ref> ||[[Lebesgue constant (interpolation)|Lebesgue constant]]<ref>{{cite book |author= Horst Alzer |title= Journal of Computational and Applied Mathematics, Volume 139,।ssue 2 |url= http://ac.els-cdn.com/S0377042701004265/1-s2.0-S0377042701004265-main.pdf?_tid=c20cf466-f4bf-11e3-bd9c-00000aacb362&acdnat=1402859198_57de7868bcc50086f092c66898ec6a33 |year= 2002 |publisher= Elsevier |isbn= |pages= 215–230 }}</ref> ||[[File:Fourier synthesis.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_1}</math> ||<math>\lim_{n\to\infty}\!\! \left(\!{L_n{-}\frac{4}{\pi^2}\ln(2n{+}1)}\!\!\right)\!{=} \frac{4}{\pi^2}\!\left({\sum_{k=1}^\infty \!\frac{2\ln k}{4k^2{-}1}} {-}\frac{\Gamma'(\tfrac12)}{\Gamma(\tfrac12)}\!\!\right)</math> ||<source lang="mathematica">4/pi^2*[(2 Sum[k=1 to ∞] {ln(k)/(4*k^2-1)}) -poligamma(1/2)]</source> || ||{{OEIS2C|A243277}} ||[0;1,93,1,1,1,1,1,1,1,7,1,12,2,15,1,2,7,2,1,5,...] ||? ||<small> 0.98943127383114695174164880901886671 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.19452 80494 65325 11361<ref group=Mw>{{MathWorld|DuBoisReymondConstants|Du Bois Reymond Constants}}</ref> ||[[:es:Constante Du Bois Reymond|2nd du Bois-Reymond constant]]<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url=https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= [https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc/page/238 238] }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_2}</math> ||<math>\frac{e^2-7}{2} = \int_0^\infty \left|{\frac{d}{dt}\left(\frac{\sin t}{t}\right)^n}\right|\,dt-1 </math> ||<source lang="mathematica">(e^2-7)/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A062546}} ||[0;5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,29,31,...]<br> = [0;{{overline|2p+3}}], p∈ℕ || ||<small> 0.19452804946532511361521373028750390 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.78853 05659 11508 96106<ref group=Mw>{{MathWorld|LuerothsConstant|Lüroth's Constant}}</ref> ||Lüroth constant<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Continued Fraction Transformation।II |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz3.pdf |isbn= |publisher= Harvard University |page= 5 |year= 2007 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419100912/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz3.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<center>[[File:Constante de Lüroth.svg|35px]]</center> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>C_L</math> ||<math>\sum_{n = 2}^\infty \frac{\ln\left(\frac{n}{n-1}\right)}{n}</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=2 to ∞] log(n/(n-1))/n</source> || |{{OEIS2C|A085361}} ||[0;1,3,1,2,1,2,4,1,127,1,2,2,1,3,8,1,1,2,1,16,...] || ||<small> 0.78853056591150896106027632216944432 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.18745 23511 26501 05459<ref group=Mw>{{MathWorld|FoiasConstant|Foias Constant}}</ref> ||[[Foias constant]] _α<ref>{{cite book |author= Andrei Vernescu |title= Gazeta Matemetica Seria a revista de cultur Matemetica Anul XXV(CIV)Nr. 1, Constante de tip Euler generalízate |url= http://ssmr.ro/gazeta/gma/2007/gma-1-2007.pdf |year= 2007 |page= 14 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>F_\alpha</math> ||<math> x_{n+1} = \left(1 + \frac{1}{x_n} \right)^n\text{ for }n=1,2,3,\ldots </math> Foias constant is the unique real number such that if ''x''₁ = ''&alpha;'' then the sequence diverges to ∞. When ''x''₁ = ''&alpha;'', <math>\, \lim_{n\to\infty} x_n \tfrac{\log n}{n} = 1 </math> || | ||{{OEIS2C|A085848}} ||[1;5,2,1,81,3,2,2,1,1,1,1,1,6,1,1,3,1,1,4,3,2,...] ||2000 ||<small> 1.18745235112650105459548015839651935 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.29316 62874 11861 03150<ref group=Mw>{{MathWorld|FoiasConstant|Foias Constant}}</ref> ||[[Foias constant]] _β ||[[File:Foias constant.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>F_\beta</math> ||<math> x^{x+1} = (x+1)^x</math> ||<source lang="mathematica">x^(x+1) = (x+1)^x</source> | ||{{OEIS2C|A085846}} ||[2;3,2,2,3,4,2,3,2,130,1,1,1,1,1,6,3,2,1,15,1,...] ||2000 ||<small> 2.29316628741186103150802829125080586 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.82246 70334 24113 21823<ref group=Mw>{{MathWorld|Nielsen-RamanujanConstants|Nielsen-Ramanujan Constants}}</ref> ||Nielsen-[[Ramanujan]] constant<ref>{{cite book |author= Mauro Fiorentini |title= Nielsen – Ramanujan (costanti di) |url= http://bitman.name/math/article/872 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{{\zeta}(2)}{2}</math> ||<math> \frac{\pi^2}{12} = \sum_{n=1}^\infty\frac{(-1)^{n+1}}{n^2} = \frac{1}{1^2} {-} \frac{1}{2^2} {+} \frac{1}{3^2} {-} \frac{1}{4^2} {+} \frac{1}{5^2} {-} \cdots </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {((-1)^(n+1))/n^2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A072691}} ||[0;1,4,1,1,1,2,1,1,1,1,3,2,2,4,1,1,1,1,1,1,4...] ||1909 ||<small> 0.82246703342411321823620758332301259 </small> <!-- 0.90689968211710892529703912882107786<br>sqrt(C) = Pi/(2*sqrt(3)) = {{OEIS2C|A093766}} --> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.69314 71805 59945 30941<ref group=Mw>{{MathWorld|NaturalLogarithmof2|Natural Logarithm of 2}}</ref> ||[[Natural logarithm of 2]]<ref>{{cite book |author1=Annie Cuyt |author2=Vigdis Brevik Petersen |author3=Brigitte Verdonk |author4=Haakon Waadeland |author5=William B. Jones |title= Handbook of Continued Fractions for Special Functions |url= https://books.google.com/?id=DQtpJaEs4NIC&lpg=PA182&dq=0.6931471805599&pg=PA182#v=onepage&q=0.6931471805599&f=false |year= 2008 |publisher= Springer |isbn= 978-1-4020-6948-2 |page= 182 }}</ref> ||[[File:Alternating Harmonic Series.PNG|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>Ln(2)</math> ||<math> \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n 2^n} = \sum_{n=1}^\infty \frac{({-}1)^{n+1}}{n} = \frac{1}{1}-\frac{1}{2}+\frac{1}{3}-\frac{1}{4}+{\cdots} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {(-1)^(n+1)/n}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A002162}} ||[0;1,2,3,1,6,3,1,1,2,1,1,1,1,3,10,1,1,1,2,1,1,...] ||1550 <br> to <br> 1617 ||<small> 0.69314718055994530941723212145817657 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.47494 93799 87920 65033<ref group=Mw>{{MathWorld|WeierstrassConstant|Weierstrass Constant}}</ref> ||[[Weierstrass]] constant<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA3184&dq=%22Weierstrass+Constant%22#v=onepage&q=%22Weierstrass%20Constant%22&f=false |year= 2003 |publisher= CRC Press |isbn= 1-58488-347-2 |page= 151 }}</ref> ||<br><br><br> | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sigma(\tfrac12)</math> ||<math> \frac{e^{\frac{\pi}{8}}\sqrt{\pi}}{4 \cdot 2^{3/4} {(\frac {1}{4}!)^2}}</math> ||<source lang="mathematica">(E^(Pi/8) Sqrt[Pi]) /(4 2^(3/4) (1/4)!^2)</source> || ||{{OEIS2C|A094692}} ||[0;2,9,2,11,1,6,1,4,6,3,19,9,217,1,2,4,8,6...] ||1872 ? ||<small> 0.47494937998792065033250463632798297 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.57721 56649 01532 86060<ref group=Mw>{{MathWorld|Euler-MascheroniConstant|Euler–Mascheroni Constant}}</ref> ||[[Euler–Mascheroni constant]] ||[[File:Euler-Mas.jpg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\gamma}</math> ||<math> \sum_{n=1}^\infty \sum_{k=0}^\infty \frac{(-1)^k}{2^n+k} = \sum_{n=1}^\infty \left(\frac{1}{n} -\ln \left(1+\frac{1}{n}\right)\right) </math> <br> <math>= \int_{0}^{1} -\ln \left(\ln \frac{1}{x}\right)\, dx = -\Gamma'(1) = -\Psi(1)</math> ||<source lang="mathematica">sum[n=1 to ∞] |sum[k=0 to ∞] {((-1)^k)/(2^n+k)}</source> || ||{{OEIS2C|A001620}} ||[0;1,1,2,1,2,1,4,3,13,5,1,1,8,1,2,4,1,1,40,1,...] ||1735 ||<small> 0.57721566490153286060651209008240243 </small> <!-- 0.42278433509846713939348790991759757<br> 1 − ''γ'' = {{OEIS2C|A153810}} --> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.38135 64445 18497 79337 ||Beta, Kneser-Mahler polynomial constant<ref>{{cite book |author= P. HABEGGER |title= MULTIPLICATIVE DEPENDENCE AND।SOLATION। |page= 2 |year= 2003 |publisher= ।nstitut für Mathematik, Universität Basel, Rheinsprung Basel, Switzerland |url= http://www.math.uni-frankfurt.de/~habegger/multdep1.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160303212006/http://www.math.uni-frankfurt.de/~habegger/multdep1.pdf |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\beta</math> ||<math> e^{^{\textstyle{\frac{2}{\pi}} \displaystyle{\int_0^{\frac{\pi}{3}}} \textstyle{t \tan t\ dt}}} = e^{^{\displaystyle{\,\int_{\frac{-1}{3}}^{\frac{1}{3}}} \textstyle{\,\ln \lfloor 1+e^{2 \pi i t}} \rfloor dt}}</math> ||<small> <source lang="mathematica">e^((PolyGamma(1,4/3) - PolyGamma(1,2/3) +9)/(4*sqrt(3)*Pi))</source> </small> | ||{{OEIS2C|A242710}} ||[1;2,1,1,1,1,1,4,1,139,2,1,3,5,16,2,1,1,7,2,1,...] ||1963 ||<small> 1.38135644451849779337146695685062412 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.35845 62741 82988 43520<ref group=Mw>{{MathWorld|GoldenSpiral|Golden Spiral}}</ref> ||[[Golden Spiral]] ||[[File:FakeRealLogSpiral.svg|100px]] | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> c </math> ||<math> \varphi ^ \frac{2}{\pi} = \left(\frac{1 + \sqrt{5}}{2}\right)^{\frac{2}{\pi}}</math> ||<source lang="mathematica">GoldenRatio^(2/pi)</source> || |{{OEIS2C|A212224}} ||[1;2,1,3,1,3,10,8,1,1,8,1,15,6,1,3,1,1,2,3,1,1,...] || ||<small> 1.35845627418298843520618060050187945 </small> <!-- 0.30634896253003312211567570119977068<br>ln(''c'') = (2/{{pi}})ln(''φ'') = {{OEIS2C|A212225}} --> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.57595 99688 92945 43964<ref group=Mw>{{MathWorld|StephensConstant|Stephen's Constant}}</ref> ||[[Euler product#Notable constants|Stephens constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Class Number Theory |page= 8 |year= 2005 |publisher= Harvard University |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419150530/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf |dead-url= yes }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> C_S </math> ||<math> \prod_{n = 1}^\infty \left(1 - \frac{p}{p^3-1}\right) </math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {1-hprime(n) /(hprime(n)^3-1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? |{{OEIS2C|A065478}} ||[0;1,1,2,1,3,1,3,1,2,1,77,2,1,1,10,2,1,1,1,7,...] ||? ||<small> 0.57595996889294543964316337549249669 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |0.73908 51332 15160 64165<ref group=Mw>{{MathWorld|DottieNumber|Dottie Number}}</ref> ||[[Fixed point (mathematics)|Dottie number]]<ref>{{cite book |author= James Stewart |title= Single Variable Calculus: Concepts and Contexts |url= https://books.google.com/?id=eztUxtCfNXoC&lpg=PP1&dq=Single%20Variable%20Calculus%3A%20Concepts%20and%20Contexts%20%20Escrito%20por%20James%20Stewart&pg=PA314#v=onepage&q=Single%20Variable%20Calculus:%20Concepts%20and%20Contexts%20%20Escrito%20por%20James%20Stewart&f=false |isbn= 978-0-495-55972-6 |publisher= Brooks/Cole |page= 314 |year= 2010 }}</ref> ||[[File:Dottie number.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>d</math> ||<math> \lim_{x\to \infty} \cos^{[x]}(c) = \lim_{x\to \infty} \underbrace{\cos(\cos(\cos(\cdots(\cos(c)))))}_x</math> ||<source lang="mathematica">cos(c)=c</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' |{{OEIS2C|A003957}} ||[0;1,2,1,4,1,40,1,9,4,2,1,15,2,12,1,21,1,17,...] ||? ||<small> 0.73908513321516064165531208767387340 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.67823 44919 17391 97803<ref group=Mw>{{MathWorld|EulerProduct|Euler Product}}</ref> ||[[Euler product#Notable constants|Taniguchi constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Class Number Theory |page= 8 |year= 2005 |publisher= Harvard University |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-04-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160419150530/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> C_T </math> ||<math> \prod_{n = 1}^\infty \left(1 - \frac{3}{{p_n}^3}+\frac{2}{{p_n}^4}+\frac{1}{{p_n}^5}-\frac{1}{{p_n}^6}\right) </math> <center><math>\scriptstyle p_{n}= \, \text{prime} </math></center> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {1 -3/ithprime(n)^3 +2/ithprime(n)^4 +1/ithprime(n)^5 -1/ithprime(n)^6}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? |{{OEIS2C|A175639}} ||[0;1,2,9,3,1,2,9,11,1,13,2,15,1,1,1,2,4,1,1,1,...] ||? ||<small> 0.67823449191739197803553827948289481 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.85407 46773 01371 91843<ref group=Mw>{{MathWorld|LemniscateCase|Lemniscate Case}}</ref> ||Gauss' Lemniscate constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url=https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA421&lpg=PA421&dq=Gauss%27+lemniscate+constant#v=onepage&q=Gauss%27%20lemniscate%20constant&f=false |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= 421 }}</ref> ||[[File:Lemniscate Building.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> L \text{/}\sqrt{2}</math> ||<math>\int\limits_0^\infty \frac{{\mathrm{d} x}}{\sqrt{1 + x^4}} = \frac {1}{4\sqrt{\pi}} \,\Gamma \left(\frac {1}{4}\right)^2 = \frac{4 \left(\frac {1}{4}!\right)^2} {\sqrt{\pi}}</math> <center><math>\scriptstyle \Gamma() \text{= Gamma function} </math></center> ||<source lang="mathematica">pi^(3/2)/(2 Gamma(3/4)^2)</source> || |{{OEIS2C|A093341}} ||[1;1,5,1,5,1,3,1,6,2,1,4,16,3,112,2,1,1,18,1,...] || ||<small> 1.85407467730137191843385034719526005 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.75874 36279 51184 82469 ||Infinite product constant, with Alladi-Grinstead<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url= http://my.safaribooksonline.com/book/math/9781107266582/2-constants-associated-with-number-theory/210_sierpinskis_constant |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= 122 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2020-03-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200304172956/http://my.safaribooksonline.com/book/math/9781107266582/2-constants-associated-with-number-theory/210_sierpinskis_constant |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> Pr_1</math> ||<math> \prod_{n = 2}^\infty \Big(1 + \frac{1}{n}\Big)^\frac{1}{n}</math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=2 to inf] {(1+1/n)^(1/n)}</source> || ||{{OEIS2C|A242623}} ||[1;1,3,6,1,8,1,4,3,1,4,1,1,1,6,5,2,40,1,387,2,...] ||1977 ||<small> 1.75874362795118482469989684865589317 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.86002 50792 21190 30718 ||[[Spiral of Theodorus]]<ref>{{cite book |author= Jorg Waldvogel |title= Analytic Continuation of the Theodorus Spiral |page=16 |year= 2008 |url= http://www.sam.math.ethz.ch/~joergw/Papers/theopaper.pdf }}</ref> ||[[File:Spiral of Theodorus.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \partial </math> ||<math> \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{\sqrt{n^3} + \sqrt{n}} = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{\sqrt{n} (n+1)}</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/(n^(3/2) +n^(1/2))}</source> || ||{{OEIS2C|A226317}} ||[1;1,6,6,1,15,11,5,1,1,1,1,5,3,3,3,2,1,1,2,19,...] ||-460 <br> to <br> -399 ||<small> 1.86002507922119030718069591571714332 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |2.79128 78474 77920 00329 ||[[Nested radical]] S₅ || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> S_{5} </math> ||<math>\displaystyle \frac{\sqrt{21}+1}{2} = \scriptstyle \, \sqrt{5+\sqrt{5+\sqrt{5+\sqrt{5+\sqrt{5+\cdots}}}}}</math> <math> = 1+ \, \scriptstyle \sqrt{5-\sqrt{5-\sqrt{5-\sqrt{5-\sqrt{5-\cdots}}}}}</math> ||<source lang="mathematica">(sqrt(21)+1)/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||[http://oeis.org/A222134 A222134] ||[2;1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,1,3,...]<br>[2;{{overline|1,3}}] ||? ||<small> 2.79128784747792000329402359686400424 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.70710 67811 86547 52440 <br> +0.70710 67811 86547 524 i<ref group=Mw>{{MathWorld|i|i}}</ref> ||[[Square root]] of ''i''<ref>{{cite book |author1=Robert Kaplan |author2=Ellen Kaplan |title= The Art of the।nfinite: The Pleasures of Mathematics |year= 2014 |page= 238 |publisher=Oxford University Press/Bloomsburv Press |isbn= 978-1-60819-869-6 |url= https://books.google.com/?id=KXdvAAAAQBAJ&lpg=PA238&dq=0.707106781&pg=PA238#v=onepage&q=0.707106781&f=false }}</ref> ||[[File:Imaginary2Root.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \sqrt{i} </math> ||<math> \sqrt[4]{-1} = \frac{1+i}{\sqrt{2}} = e^ \frac{i\pi}{4} = \cos\left (\frac{\pi}{4} \right) + i\sin\left (\frac{\pi}{4} \right) </math> ||<source lang="mathematica">(1+i)/(sqrt 2)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]] [[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A010503}} ||[0;1,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,..] <br>= [0;1,{{overline|2}},...] <br> [0;1,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,..] ''i'' <br>= [0;1,{{overline|2}},...] ''i'' ||? ||<small> 0.70710678118654752440084436210484903 </small> <br/> <small> + 0.70710678118654752440084436210484 ''i'' </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |0.80939 40205 40639 13071<ref group=Mw>{{MathWorld|Alladi-GrinsteadConstant|Alladi-Grinstead Constants}}</ref> ||Alladi–Grinstead constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA121&lpg=PA121&dq=0.8093940205#v=onepage&q=0.8093940205&f=false |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= 121 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mathcal{A}_{AG}}</math> ||<math> e^{-1+\sum \limits_{k=2}^\infty \sum \limits_{n=1}^\infty \frac{1}{n k^{n+1}}} = e^{-1-\sum \limits_{k=2}^\infty \frac{1}{k} \ln \left(1-\frac{1}{k}\right)} </math> ||<small> <source lang="mathematica">e^{(sum[k=2 to ∞] |sum[n=1 to ∞] {1/(n k^(n+1))})-1}</source> </small> || ||{{OEIS2C|A085291}} ||[0;1,4,4,17,4,3,2,5,3,1,1,1,1,6,1,1,2,1,22,...] ||1977 ||<small> 0.80939402054063913071793188059409131 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |2.58498 17595 79253 21706<ref group=Mw>{{MathWorld|SierpinskiConstant|Sierpinski Constant}}</ref> ||[[Sierpiński's constant]]<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |page=1356 |year= 2002 |publisher= CRC Press |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA2685&dq=1.584962500#v=onepage&q=1.584962500&f=false |isbn= 9781420035223 }}</ref> ||[[File:Random Sierpinski Triangle animation.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {K} </math> ||<math>\pi\left(2\gamma+\ln\frac{4\pi^3}{\Gamma(\tfrac{1}{4})^4}\right) = \pi (2 \gamma + 4 \ln\Gamma(\tfrac{3}{4}) - \ln\pi) </math> <math> = \pi \left(2 \ln 2+3 \ln \pi + 2 \gamma - 4 \ln \Gamma (\tfrac{1}{4})\right)</math> ||<source lang="mathematica">-Pi Log[Pi]+2 Pi EulerGamma +4 Pi Log [Gamma[3/4]]</source> || ||{{OEIS2C|A062089}} ||[2;1,1,2,2,3,1,3,1,9,2,8,4,1,13,3,1,15,18,1,...] ||1907 ||<small> 2.58498175957925321706589358738317116 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.73245 47146 00633 47358<ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/Euler%E2%80%93Mascheroni_constant Reciprocal of the Euler–Mascheroni constant]</ref> ||Reciprocal of the Euler–Mascheroni constant || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac {1}{\gamma}</math> ||<math> \left(\int_{0}^{1} -\log \left(\log \frac{1}{x}\right)\, dx\right)^{-1} = \sum_{n=1}^\infty (-1)^n (-1+\gamma)^n </math> ||<source lang="mathematica">1/Integrate_ {x=0 to 1} -log(log(1/x))</source> || ||{{OEIS2C|A098907}} ||[1;1,2,1,2,1,4,3,13,5,1,1,8,1,2,4,1,1,40,1,11,...] || ||<small> 1.73245471460063347358302531586082968 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.43599 11241 76917 43235<ref group=Mw>{{MathWorld|LebesgueConstants|Lebesgue Constants}}</ref> ||[[Lebesgue constant (interpolation)]]<ref>{{cite book |author= Chebfun Team |title= Lebesgue functions and Lebesgue constants |url= http://www.mathworks.com/matlabcentral/fileexchange/23972-chebfun/content/chebfun/examples/approx/html/LebesgueConst.html |year= 2010 |publisher= MATLAB Central |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160303203902/http://www.mathworks.com/matlabcentral/fileexchange/23972-chebfun/content/chebfun/examples/approx/html/LebesgueConst.html |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite book |author= Simon J. Smith |title= Lebesgue constants in polynomial interpolation |url= http://www.emis.de/journals/AMI/2006/smith |year= 2005 |publisher= La Trobe University, Bendigo, Australia |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2020-03-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200305205031/https://www.emis.de//journals/AMI/2006/smith |dead-url= yes }}</ref> ||[[File:Fourier series integral identities.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{L_1}</math> ||<math> \prod_{\begin{smallmatrix}i=0\\ j\neq i\end{smallmatrix}}^{n} \frac{x-x_i}{x_j-x_i} = \frac {1}{\pi} \int_0^{\pi} \frac {\lfloor \sin{\frac{3 t}{2}}\rfloor}{\sin{\frac{t}{2}}}\, dt = \frac {1}{3} + \frac {2 \sqrt{3}}{\pi} </math> ||<source lang="mathematica">1/3 + 2*sqrt(3)/pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A226654}} ||[1;2,3,2,2,6,1,1,1,1,4,1,7,1,1,1,2,1,3,1,2,1,1,...] ||1902 ~ ||<small> 1.43599112417691743235598632995927221 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |3.24697 96037 17467 06105<ref group=Mw>{{MathWorld|SilverConstant|Silver Constant}}</ref> ||Silver root <br/> Tutte–Beraha constant<ref>{{cite book |author= D. R. Woodall |title= CHROMATIC POLYNOMIALS OF PLANE TRIANGULATIONS |page= 5 |year= 2005 |publisher= University of Nottingham |url= https://www.maths.nottingham.ac.uk/personal/drw/PG/cp.hndt.pdf }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \varsigma </math> ||<math> 2+2 \cos \frac {2\pi} 7 = \textstyle 2+\frac{2+\sqrt[3]{7 + 7 \sqrt[3]{7 + 7 \sqrt[3]{\, 7 + \cdots}}}}{1+\sqrt[3]{7 + 7 \sqrt[3]{7 + 7 \sqrt[3]{\, 7 + \cdots}}}}</math> ||<source lang="mathematica">2+2 cos(2Pi/7)</source> <!---2+(2+(7+7(7+7(7+7(7+7(7)^1/3)^1/3)^1/3)^1/3)^1/3)/(1+(7+7(7+7(7+7(7+7(7)^1/3)^1/3)^1/3)^1/3)^1/3)---> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A116425}} ||[3;4,20,2,3,1,6,10,5,2,2,1,2,2,1,18,1,1,3,2,...] || ||<small> 3.24697960371746706105000976800847962 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.94359 64368 20759 20505<ref group=Mw>{{MathWorld|TotientSummatoryFunction|Totient Summatory Function}}</ref> ||[[Euler's totient function|Euler Totient <br/> constant]]<ref>{{cite book |author= Benjamin Klopsch |title= NOTE DI MATEMATICA: Representation growth and representation zeta functions of groups |url= http://poincare.unile.it/adv2013/NOTE_VOL_33.pdf |year= 2013 |publisher= Università del Salento |issn= 1590-0932 |page= 114 }}</ref><ref>{{cite book |author= Nikos Bagis |title= Some New Results on Prime Sums (3 The Euler Totient constant) |url= http://carma.newcastle.edu.au/jon/Preprints/Papers/Submitted%20Papers/Elliptic%20moments/Papers/bagis.pdf |year= |publisher= Aristotle University of Thessaloniki |isbn= |page= 8 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2017-02-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170220171643/https://carma.newcastle.edu.au/jon/Preprints/Papers/Submitted%20Papers/Elliptic%20moments/Papers/bagis.pdf |url-status= dead }}</ref> ||[[File:EulerPhi100.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>ET </math> ||<math> \underset {p \text{= primes}} {\prod_{p} \Big(1 + \frac{1}{p(p-1)}\Big)} = \frac {\zeta(2)\zeta(3)}{\zeta(6)}=\frac {315 \zeta(3)}{2\pi^4} </math> ||<source lang="mathematica">zeta(2)*zeta(3) /zeta(6)</source> || ||{{OEIS2C|A082695}} ||[1;1,16,1,2,1,2,3,1,1,3,2,1,8,1,1,1,1,1,1,1,32,...] ||1750 ||<small> 1.94359643682075920505707036257476343 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.49534 87812 21220 54191 ||Fourth root of five<ref>{{cite book |author= Robinson, H.P. |title= MATHEMATICAL CONSTANTS. |url= http://www.escholarship.org/uc/item/2t95c0bp |year= 1971–2011 |publisher= Lawrence Berkeley National Laboratory |isbn= |page= 40 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt[4]{5} </math> ||<math> \sqrt[5]{5 \,\sqrt[5]{5 \, \sqrt[5]{5 \,\sqrt[5]{5 \,\sqrt[5]{5 \,\cdots}}}}} </math> ||<source lang="mathematica">(5(5(5(5(5(5(5) ^1/5)^1/5)^1/5) ^1/5)^1/5)^1/5) ^1/5 ...</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A011003}} ||[1;2,53,4,96,2,1,6,2,2,2,6,1,4,1,49,17,2,3,2,...] || ||<small> 1.49534878122122054191189899414091339 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.87228 40410 65627 97617<ref group=Mw>{{MathWorld|FordCircle|Ford Circle}}</ref> ||Area of [[Ford circle]]<ref>{{cite book |author= Annmarie McGonagle |title= A New Parameterization for Ford Circles |year= 2011 |publisher= Plattsburgh State University of New York |url= http://www.plattsburgh.edu/files/686/files/Mcgonaglevol%205p34-44.pdf }}</ref> ||[[File:Circumferències de Ford.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> A_{CF} </math> ||<math> \sum_{q\ge 1} \sum_{ (p, q)=1 \atop 1 \le p < q }\pi \left(\frac{1}{2 q^2} \right)^2 \underset {\zeta() \text{= Riemann Zeta Function}} {= \frac{\pi}{4} \frac{\zeta(3)}{\zeta(4)} = \frac{45}{2} \frac{\zeta(3)}{\pi^3}} </math> ||<source lang="mathematica">pi Zeta(3) /(4 Zeta(4))</source> || || ||[0;1,6,1,4,1,7,5,36,3,29,1,1,10,3,2,8,1,1,1,3,...] || ||<small> 0.87228404106562797617519753217122587 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.08232 32337 11138 19151<ref group=Mw>{{MathWorld|RiemannZetaFunction|Riemann Zeta Function}}</ref> ||Zeta(4)<ref>{{cite book |author= V. S. Varadarajan |title= Euler Through Time: A New Look at Old Themes |url= https://books.google.com/?id=CYyKTREGYd0C&pg=PA60&dq=1.08232323371113819#v=onepage&q=1.08232323371113819&f=false |year= 2000 |publisher= AMS |isbn= 0-8218-3580-7 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\zeta(4)</math> ||<math> \frac{\pi^4}{90} = \sum_{n=1}^\infty\frac{{1}}{n^4} = \frac{1}{1^4} + \frac{1}{2^4} + \frac{1}{3^4} + \frac{1}{4^4} + \frac{1}{5^4} + ... </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/n^4}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A013662}} ||[1;12,6,1,3,1,4,183,1,1,2,1,3,1,1,5,4,2,7,23,...] ||? ||<small> 1.08232323371113819151600369654116790 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.56155 28128 08830 27491 <!--- The [[Triangular number#Triangular roots and tests for triangular numbers|Triangular root]] of 2---> ||[[Square triangular number|Triangular root]] of 2.<ref>{{cite book |author1=Leonhard Euler |author2=Joseph Louis Lagrange |title= Elements of Algebra, Volumen 1 |url= https://books.google.com/?id=hqI-AAAAYAAJ&pg=PA334&dq=%22triangular+root%22#v=onepage&q=%22triangular%20root%22&f=false |year= 1810 |publisher= J. Johnson and Company |isbn= |page= 333 }}</ref> ||[[File:Números triangulares.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{R_2}</math> ||<math>\frac{\sqrt{17}-1}{2} = \,\scriptstyle \sqrt{4+\sqrt{4+\sqrt{4+\sqrt{4+\sqrt{4+\sqrt{4+\cdots}}}}}} \,\, -1 </math> <math> = \,\scriptstyle \sqrt{4-\sqrt{4-\sqrt{4-\sqrt{4-\sqrt{4-\sqrt{4-\cdots}}}}}} \textstyle </math> ||<source lang="mathematica">(sqrt(17)-1)/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A222133}} ||[1;1,1,3,1,1,3,1,1,3,1,1,3,1,1,3,1,1,3,1,1,3,1,...] <br> [1;{{overline|1,1,3}}] || ||<small> 1.56155281280883027491070492798703851 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |9.86960 44010 89358 61883 ||Pi Squared ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\pi} ^2</math> ||<math>6\, \zeta(2) = 6 \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^2} = \frac{6}{1^2} + \frac{6}{2^2} + \frac{6}{3^2} + \frac{6}{4^2}+ \cdots</math> ||<source lang="mathematica">6 Sum[n=1 to ∞] {1/n^2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||[http://oeis.org/A002388 A002388] ||[9;1,6,1,2,47,1,8,1,1,2,2,1,1,8,3,1,10,5,1,3,...] || ||<small> 9.86960440108935861883449099987615114 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.32471 79572 44746 02596<ref group=Mw>{{MathWorld|PlasticConstant|Plastic Constant}}</ref> ||[[Plastic number]]<ref>{{cite book |author=।an Stewart |title= Professor Stewart's Cabinet of Mathematical Curiosities |url= https://books.google.com/?id=oW6Xeo8EmDgC&pg=PT120&dq=%22Plastic+number%22#v=onepage&q=%22Plastic%20number%22&f=false |year= 1996 |publisher= Birkhäuser Verlag |isbn= 978-1-84765-128-0 }}</ref> ||[[File:Nombre plastique.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\rho}</math> ||<math>\sqrt[3]{1 + \! \sqrt[3]{1 + \! \sqrt[3]{1 + \cdots}}} = \textstyle \sqrt[3]{\frac{1}{2}+ \! \sqrt{\frac{23}{108}}}+ \! \sqrt[3]{\frac{1}{2}- \! \sqrt{\frac{23}{108}}}</math> ||<source lang="mathematica">(1+(1+(1+(1+(1+(1) ^(1/3))^(1/3))^(1/3)) ^(1/3))^(1/3))^(1/3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A060006}} ||[1;3,12,1,1,3,2,3,2,4,2,141,80,2,5,1,2,8,2,...] ||1929 ||<small> 1.32471795724474602596090885447809734 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.37313 82208 31250 90564 ||Lévy ₂ constant<ref name="H.M. Antia 2000 220">{{cite book |author= H.M. Antia |title= Numerical Methods for Scientists and Engineers |url= https://books.google.com/?id=YzXsZgjyFA4C&pg=PA220&dq=1.772453850905516#v=onepage&q=1.772453850905516&f=false |year= 2000 |publisher= Birkhäuser Verlag |isbn= 3-7643-6715-6 |page= 220 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>2\,ln\,\gamma </math> ||<math>\frac{\pi^2}{6ln(2)} </math> ||<source lang="mathematica">Pi^(2)/(6*ln(2))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A174606}} ||[2;2,1,2,8,57,9,32,1,1,2,1,2,1,2,1,2,1,3,2,...] ||1936 ||<small> 2.37313822083125090564344595189447424 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.85073 61882 01867 26036<ref group=Mw>{{MathWorld|PaperFoldingConstant|Paper Folding Constant}}</ref> ||[[Regular paperfolding sequence]]<ref>{{cite book |author1=Francisco J. Aragón Artacho |author2=David H. Baileyy |author3=Jonathan M. Borweinz |author4=Peter B. Borwein |title=Tools for visualizing real numbers. |url=http://carma.newcastle.edu.au/jon/tools1.pdf |year=2012 |publisher= |isbn= |page=33 |access-date=2017-09-20 |archive-date=2017-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220175429/https://carma.newcastle.edu.au/jon/tools1.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |title= Papierfalten |url= http://www.jgiesen.de/Divers/PapierFalten/PapierFalten.pdf |year= 1998 |publisher= |isbn= }}</ref> ||[[File:Miura-ori.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{P_f}</math> ||<math> \sum_{n=0}^{\infty} \frac {8^{2^n}}{2^{2^{n+2}}-1} = \sum_{n=0}^{\infty} \cfrac {\tfrac {1}{2^{2^n}}} {1-\tfrac{1}{2^{2^{n+2}}}} </math> || <source lang="mathematica">N[Sum[n=0 to ∞] {8^2^n/(2^2^ (n+2)-1)},37]</source> || ||{{OEIS2C|A143347}} ||[0;1,5,1,2,3,21,1,4,107,7,5,2,1,2,1,1,2,1,6,...] || ||<small> 0.85073618820186726036779776053206660 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.15636 26843 32269 71685<ref group=Mw>{{MathWorld|PaperFoldingConstant|Paper Folding Constant}}</ref> ||Cubic recurrence constant<ref>{{cite journal |title= The generalized-Euler-constant function γ(z) and a generalization of Somos's quadratic recurrence constant |year= 2008 |first1= Jonathan |last1=Sondow |first2= Petros|last2= Hadjicostas |doi= 10.1016/j.jmaa.2006.09.081 |journal= Journal of Mathematical Analysis and Applications |volume= 332 |pages= 292–314 |arxiv=math/0610499 }}</ref>{{.}}<ref> {{cite journal |author= J. Sondow |year=2007 |title= Generalization of Somos Quadratic |journal= Journal of Mathematical Analysis and Applications |volume= 332 |issue= |pages= 292–314 |arxiv=math/0610499 |doi= 10.1016/j.jmaa.2006.09.081 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\sigma_3}</math> ||<math>\prod_{n=1}^\infty n^{{3}^{-n}} = \sqrt[3] {1 \sqrt[3] {2 \sqrt[3]{3 \cdots}}} = 1^{1/3} \; 2^{1/9} \; 3^{1/27} \cdots </math> ||<source lang="mathematica">prod[n=1 to ∞] {n ^(1/3)^n}</source> || ||{{OEIS2C|A123852}} ||[1;6,2,1,1,8,13,1,3,2,2,6,2,1,2,1,1,1,10,33,...] || ||<small> 1.15636268433226971685337032288736935 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.26185 95071 42914 87419<ref group=Mw>{{MathWorld|KochSnowflake|Koch Snowflake}}</ref> ||Fractal dimension of the [[Koch snowflake]]<ref>{{cite book |author= Chan Wei Ting ... |title= Moire patterns + fractals |page=16 |url= http://www.math.nus.edu.sg/aslaksen/gem-projects/maa/0304-2-02-Moire_Patterns_and_Fractals.pdf }}</ref> ||[[File:Koch snowflake05.ogv|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_k}</math> ||<math> \frac{\log 4}{\log 3} </math> ||<source lang="mathematica">log(4)/log(3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||[http://oeis.org/A100831 A100831] ||[1;3,1,4,1,1,11,1,46,1,5,112,1,1,1,1,1,3,1,7,...] || ||<small> 1.26185950714291487419905422868552171 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |6.58088 59910 17920 97085 ||Froda constant<ref>{{cite book |author= Christoph Zurnieden |title= Descriptions of the Algorithms |url= http://pragmath.sourceforge.net/algorithms.pdf |year= 2008 |publisher= |isbn= }}</ref> ||<br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>2^{\,e} </math> ||<math>2^e </math> ||<source lang="mathematica">2^e</source> || || ||[6;1,1,2,1,1,2,3,1,14,11,4,3,1,1,7,5,5,2,7,...] || ||<small> 6.58088599101792097085154240388648649 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.26149 72128 47642 78375<ref group=Mw>{{MathWorld|MertensConstant|Mertens Constant}}</ref> ||[[Meissel-Mertens constant]]<ref>{{cite book |author= Julian Havil |title= Gamma: Exploring Euler's Constant |url=https://books.google.com/?id=7-sDtIy8MNIC&pg=PA161&dq=Khinchin%27s+constant#v=onepage&q=Khinchin%27s%20constant&f=false |year= 2003 |publisher= Princeton University Press |isbn= 9780691141336 |page= 64 }}</ref> ||[[File:Meissel–Mertens constant definition.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{M}</math> ||<math>\lim_{n \rightarrow \infty } \!\! \left( \sum_{p \leq n} \frac{1}{p} \! - \ln(\ln(n))\! \right) \!\! = \underset{\!\!\!\! \gamma: \, \text{Euler constant},\,\, p: \, \text{prime}}{\! \gamma \! + \!\! \sum_{p} \!\left(\! \ln \! \left(\! 1 \! - \! \frac{1}{p} \! \right) \!\! + \! \frac{1}{p} \! \right)}</math> ||<source lang="mathematica">gamma+ Sum[n=1 to ∞] {ln(1-1/prime(n)) +1/prime(n)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A077761}} ||[0;3,1,4,1,2,5,2,1,1,1,1,13,4,2,4,2,1,33,296,...] ||1866 <br> & <br> 1873 ||<small> 0.26149721284764278375542683860869585 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |4.81047 73809 65351 65547 ||John constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA466&lpg=PA466&dq=4.810477#v=onepage&q=4.810477&f=false |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= 466 }}</ref> || | bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \gamma </math> ||<math>\sqrt[i]{i} = i^{-i} = (i^i)^{-1} = (((i)^i)^i)^i = e^{\frac{\pi}{2}} = \sqrt{\sum_{n=0}^\infty \frac{\pi^{n}}{n!}}</math> ||<source lang="mathematica">e^(π/2)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A042972}} ||[4;1,4,3,1,1,1,1,1,1,1,1,7,1,20,1,3,6,10,3,2,...] || ||<small> 4.81047738096535165547303566670383313 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> | -0.5 <br/> ± 0.86602 54037 84438 64676 '''''i''''' ||[[Cube Root]] of 1<ref>{{cite book |author= James Stuart Tanton |title= Encyclopedia of Mathematics |page= 458 |year= 2007 |publisher= |isbn= 0-8160-5124-0 |url= https://books.google.com/?id=MfKKMSuthacC&pg=PA358&dq=%22Root+of+unity%22#v=onepage&q=%22Root%20of%20unity%22&f=false }}</ref> ||[[File:3rd roots of unity.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt[3]{1}</math> ||<math> \begin{cases} \ \ 1 \\ -\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i \\ -\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i. \end{cases} </math> ||<source lang="mathematica">1, E^(2i pi/3), E^(-2i pi/3)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]] [[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A010527}} ||- [0,5] <br> ± [0;1,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,6,2,...] i <br> - [0,5] <br> ± [0; 1, {{overline|6, 2}}] i || ||<small> - 0.5 <br/> ± 0.8660254037844386467637231707529 '''''i''''' </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |<small> 0.11000 10000 00000 00000 0001 </small><ref group=Mw>{{MathWorld|LiouvillesConstant|Liouville's Constant}}</ref> ||[[Liouville number]]<ref>{{cite book |author= Calvin C. Clawson |title= Mathematical Traveler: Exploring the Grand History of Numbers |url= https://books.google.com/?id=E3Eu3sV_anUC&pg=PA187&dq=Liouville+number+0.11000100000000000000000100#v=onepage&q=Liouville%20number%200.11000100000000000000000100&f=false |year= 2003 |publisher= Perseus |isbn= 0-7382-0835-3 |page= 187 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\text{£}_{Li}</math> ||<math> \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{10^{n!}} = \frac {1}{10^{1!}} + \frac{1}{10^{2!}} + \frac{1}{10^{3!}} + \frac{1}{10^{4!}} + \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {10^(-n!)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A012245}} ||[1;9,1,999,10,9999999999999,1,9,999,1,9] || ||<small> 0.11000100000000000000000100... </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.06598 80358 45312 53707<ref group=Mw>{{MathWorld|PowerTower|Power Tower}}</ref> ||Lower limit of [[Tetration]]<ref>{{cite book |author1= Jonathan Sondowa |author2= Diego Marques |title= Algebraic and transcendental solutions of some exponential equations |url= http://ami.ektf.hu/uploads/papers/finalpdf/AMI_37_from151to164.pdf |year= 2010 |publisher= Annales Mathematicae et।nformaticae |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2019-08-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190828213120/http://ami.ektf.hu/uploads/papers/finalpdf/AMI_37_from151to164.pdf |url-status= dead }}</ref> ||[[File:Infinite power tower.svg|80px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{e}^{-e}</math> ||<math>\left(\frac {1}{e}\right)^e</math> ||<source lang="mathematica">1/(e^e)</source> || ||{{OEIS2C|A073230}} ||[0;15,6,2,13,1,3,6,2,1,1,5,1,1,1,9,4,1,1,1,...] || ||<small> 0.06598803584531253707679018759684642 </small> |- <!----------------------------------------v---------------------------------------------> |1.83928 67552 14161 13255 ||Tribonacci constant<ref>{{cite book |author= T. Piezas. |title= Tribonacci constant & Pi |url= https://sites.google.com/site/tpiezas/0012 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {\phi_{}}_3 </math> ||<math>\textstyle \frac{1+\sqrt[3]{19+3\sqrt{33}}+\sqrt[3]{19-3\sqrt{33}}}{3} = \scriptstyle \, 1+ \left(\sqrt[3]{\tfrac12 + \sqrt[3]{\tfrac12 + \sqrt[3]{\tfrac12 + ...}}}\right)^{-1}</math> ||<source lang="mathematica">(1/3)*(1+(19+3 *sqrt(33))^(1/3) +(19-3 *sqrt(33))^(1/3))</source> <!--- 1+1/(((((((1/2)^(1/3)+1/2)^(1/3)+1/2)^(1/3)+1/2)^(1/3)+1/2)^(1/3)+1/2)^(1/3)) ---> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A058265}} ||[1;1,5,4,2,305,1,8,2,1,4,6,14,3,1,13,5,1,7,...] || ||<small> 1.83928675521416113255185256465328660 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.36651 29205 81664 32701 ||Median of the [[Gumbel distribution]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Addenda to Mathematical Constants |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||[[File:GumbelDichteF.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{ll_2}</math> ||<math>-\ln(\ln(2)) </math> ||<source lang="mathematica">-ln(ln(2))</source> || ||[http://oeis.org/A074785 A074785] ||[0;2,1,2,1,2,6,1,6,6,2,2,2,1,12,1,8,1,1,3,1,...] || ||<small> 0.36651292058166432701243915823266947 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |36.46215 96072 07911 7709 ||Pi^pi<ref>{{cite book |author= Renzo Sprugnoli. |title= ।ntroduzione alla Matematica |url= http://www.dsi.unifi.it/~resp/media.pdf |year= |publisher= |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2012-09-13 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120913033238/http://www.dsi.unifi.it/~resp/media.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\pi ^\pi</math> ||<math>\pi ^\pi</math> ||<source lang="mathematica">pi^pi</source> || ||{{OEIS2C|A073233}} ||[36;2,6,9,2,1,2,5,1,1,6,2,1,291,1,38,50,1,2,...] || ||<small> 36.4621596072079117709908260226921236 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |0.53964 54911 90413 18711 ||Ioachimescu constant<ref>{{cite book |author= Chao-Ping Chen |title= ।oachimescu's constant |url= http://ajmaa.org/RGMIA/papers/v13n1/chen.pdf |year= |publisher= |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2013-12-15 |archive-url= https://web.archive.org/web/20131215032055/http://ajmaa.org/RGMIA/papers/v13n1/chen.pdf |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>2+\zeta(\tfrac12)</math> ||<math>{2{-}(1{+}\sqrt{2})\sum_{n=1}^\infty \frac{(-1)^{n+1}}{\sqrt{n}}} = \gamma + \sum_{n=1}^\infty \frac{(-1)^{2n} \; \gamma_n}{2^n n!} </math> ||<source lang="mathematica">γ + N[ sum[n=1 to ∞] {((-1)^(2n) gamma_n) /(2^n n!)}]</source> || ||2-<br/>{{OEIS2C|A059750}} ||[0;1,1,5,1,4,6,1,1,2,6,1,1,2,1,1,1,37,3,2,1,...] || ||<small> 0.53964549119041318711050084748470198 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |15.15426 22414 79264 1897<ref group=Mw>{{MathWorld|PowerTower|Power Tower}}</ref> ||[[Escaping set|Exponential reiterated constant]]<ref>{{cite book |author= R. A. Knoebel. |title= Exponentials Reiterated |url= http://www.maa.org/sites/default/files/pdf/upload_library/22/Chauvenet/Knoebelchv.pdf |year= |publisher= Maa.org |isbn= }}</ref> ||[[File:Exp-esc.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>e^e</math> ||<math> \sum_{n=0}^\infty \frac{e^n}{n!} = \lim_{n \to \infty} \left(\frac {1+n}{n} \right)^{n^{-n}(1+n)^{1+n}} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(e^n)/n!}</source> || ||{{OEIS2C|A073226}} ||[15;6,2,13,1,3,6,2,1,1,5,1,1,1,9,4,1,1,1,6,7,...] || ||<small> 15.1542622414792641897604302726299119 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.64624 54398 94813 30426<ref group=Mw>{{MathWorld|Masser-GramainConstant|Masser-Gramain Constant}}</ref> ||Masser–Gramain constant<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA1861&lpg=PA1861&dq=masser+gramain+constant#v=onepage&q=masser%20gramain%20constant&f=false |year= 2003 |publisher= CRC Press |isbn= 1-58488-347-2 |page= 1688 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}</math> ||<math> \gamma {\beta}(1) \! + \! {\beta}'(1) \! = \pi \! \left(-\!\ln \Gamma(\tfrac14)+\tfrac34 \pi+\tfrac12 \ln 2+\tfrac12 \gamma \right) </math> <math> = \pi \! \left(-\!\ln (\tfrac14 !)+\tfrac34 \ln \pi -\tfrac32 \ln 2+\tfrac12 \, \gamma \right) </math> <math>\scriptstyle \gamma = \text{Euler–Mascheroni constant}= 0.5772156649\ldots</math> <math>\scriptstyle \beta() = \text{Beta function}, \quad \scriptstyle \Gamma() = \text{Gamma function}</math> ||<source lang="mathematica">Pi/4*(2*Gamma + 2*Log[2] + 3*Log[Pi]- 4 Log[Gamma[1/4]])</source> || ||{{OEIS2C|A086057}} ||[0;1,1,1,4,1,3,2,3,9,1,33,1,4,3,3,5,3,1,3,4,...] || ||<small> 0.64624543989481330426647339684579279 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.11072 07345 39591 56175<ref group=Mw>{{MathWorld|Bifoliate|Bifoliate}}</ref> ||The ratio of a square and circle circumscribed<ref>{{cite arXiv |author= Richard J.Mathar. |title= Table of Dirichlet L-series and Prime Zeta |arxiv= 1008.2547 |year=2010 |class=math.NT }}</ref> ||[[File:Circumscribed2.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{\pi}{2\sqrt 2}</math> ||<math>\sum_{n = 1}^\infty \frac{({-}1)^{\lfloor \frac{n-1}{2}\rfloor}}{2n+1} = \frac{1}{1} + \frac{1}{3} - \frac{1}{5} - \frac{1}{7} + \frac{1}{9} + \frac{1}{11} - {\cdots}</math> ||<source lang="mathematica">sum[n=1 to ∞] {(-1)^(floor( (n-1)/2)) /(2n-1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A093954}} ||[1;9,31,1,1,17,2,3,3,2,3,1,1,2,2,1,4,9,1,3,...] || ||<small> 1.11072073453959156175397024751517342 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |1.45607 49485 82689 67139<ref group=Mw>{{MathWorld|BackhousesConstant|Backhouse's Constant}}</ref> ||[[Backhouse's constant]]<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA151&dq=Backhouse+constant#v=onepage&q=%22Backhouse%20constant%22&f=false |year= 2003 |publisher= CRC Press |isbn= 1-58488-347-2 |page= 151 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{B}</math> ||<math>\lim_{k \to \infty}\left | \frac{q_{k+1}}{q_k} \right \vert \quad \scriptstyle \text {where:} \displaystyle \;\; Q(x)=\frac{1}{P(x)}= \! \sum_{k=1}^\infty q_k x^k </math> <math> P(x) = \sum_{k=1}^\infty \underset{p_k\text{ prime}}{p_k x^k} = 1+2x+3x^2+5x^3+\cdots</math> ||<source lang="mathematica">1/(FindRoot[0 == 1 + Sum[x^n Prime[n], {n, 10000}], {x, {1}})</source> || ||{{OEIS2C|A072508}} ||[1;2,5,5,4,1,1,18,1,1,1,1,1,2,13,3,1,2,4,16,...] ||1995 ||<small> 1.45607494858268967139959535111654355 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.85193 70519 82466 17036<ref group=Mw>{{MathWorld|Wilbraham-GibbsConstant|Wilbraham-Gibbs Constant}}</ref> ||Gibbs constant<ref>{{cite book |author= Dave Benson |title= Music: A Mathematical Offering |url= https://books.google.com/?id=Ko1NsIq4qLIC&pg=PA53&dq=1.8519370#v=onepage&q=1.8519370&f=false |year= 2006 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 978-0-521-85387-3 |page= 53 }}</ref> ||[[File:Sine integral.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{Si(\pi)}</math> <br/> [[Sin integral]] ||<math> \int_0^{\pi} \frac {\sin t}{t}\, dt = \sum \limits_{n=1}^\infty (-1)^{n-1} \frac{\pi^{2n-1}}{(2n-1)(2n-1)!} </math> <br/> <math> = \pi- \frac{\pi^3}{3\cdot3!} + \frac{\pi^5}{5\cdot5!} - \frac{\pi^7}{7\cdot7!} + \cdots </math> ||<source lang="mathematica">SinIntegral[Pi]</source> || ||{{OEIS2C|A036792}} ||[1;1,5,1,3,15,1,5,3,2,7,2,1,62,1,3,110,1,39,...] || ||<small> 1.85193705198246617036105337015799136 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.23571 11317 19232 93137<ref group=Mw>{{MathWorld|Copeland-ErdosConstant|Copeland-Erdos Constant}}</ref> ||[[Copeland–Erdős constant]]<ref>{{cite book |author= Yann Bugeaud |title= Distribution Modulo One and Diophantine Approximation |url= https://books.google.com/?id=NeEpoAf7k0IC&pg=PA87&dq=0.235711131719232931#v=onepage&q=0.235711131719232931&f=false |year= 2012 |publisher= Cambridge University Press |isbn=978-0-521-11169-0 |page= 87 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mathcal{C}_{CE}}</math> ||<math>\sum _{n=1}^\infty \frac{p_n} {10^{n + \sum \limits_{k=1}^n \lfloor \log_{10}{p_k} \rfloor }}</math> ||<source lang="mathematica">sum[n=1 to ∞] {prime(n) /(n+(10^ sum[k=1 to n]{floor (log_10 prime(k))}))}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A033308}} ||[0;4,4,8,16,18,5,1,1,1,1,7,1,1,6,2,9,58,1,3,...] || ||<small> 0.23571113171923293137414347535961677 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |1.52362 70862 02492 10627<ref group=Mw>{{MathWorld|DragonCurve|Dragon Curve}}</ref> ||Fractal dimension of the boundary of the [[dragon curve]]<ref>{{cite book |author= Angel Chang y Tianrong Zhang |title= On the Fractal Structure of the Boundary of Dragon Curve |url= http://poignance.coiraweb.com/math/Fractals/Dragon/Bound.html |year= |publisher= |isbn= }}</ref> ||[[File:Fractal dragon curve.jpg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C_d}</math> ||<math>\frac{\log\left(\frac{1+\sqrt[3]{73-6\sqrt{87}}+\sqrt[3]{73+6\sqrt{87}}}{3}\right)} {\log(2)}</math> ||<source lang="mathematica">(log((1+(73-6 sqrt(87))^1/3+ (73+6 sqrt(87))^1/3)/3))/ log(2)))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' || ||[1;1,1,10,12,2,1,149,1,1,1,3,11,1,3,17,4,1,...] || ||<small> 1.52362708620249210627768393595421662 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.78221 39781 91369 11177<ref group=Mw>{{MathWorld|GrothendiecksConstant|Grothendieck's Constant}}</ref> ||Grothendieck constant<ref>{{cite book |author= Joe Diestel |title= Absolutely Summing Operators |url= https://books.google.com/?id=pHqyRSdgVTsC&pg=PA29&lpg=PA29&dq=1.782+GROTHENDIECK#v=onepage&q=1.782%20GROTHENDIECK&f=false |year= 1995 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 0-521-43168-9 |page= 29 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{K_{R}}</math> ||<math> \frac {\pi}{2 \log(1+\sqrt{2})} </math> ||<source lang="mathematica">pi/(2 log(1+sqrt(2)))</source> || ||{{OEIS2C|A088367}} ||[1;1,3,1,1,2,4,2,1,1,17,1,12,4,3,5,10,1,1,3,...] || ||<small> 1.78221397819136911177441345297254934 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.58496 25007 21156 18145<ref group=Mw>{{MathWorld|PascalsTriangle|Pascal's Triangle}}</ref> ||[[Hausdorff dimension]], [[Sierpinski triangle]]<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA2685&dq=1.584962500#v=onepage&q=1.584962500&f=false |year= 2002 |publisher= CRC Press |isbn= 1-58488-347-2 |page= 1356 }}</ref> ||[[File:SierpinskiTriangle-ani-0-7.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{log_2 3}</math> ||<math>\frac {\log 3}{\log 2} = \frac{\sum_{n=0}^\infty \frac{1}{2^{2n+1}(2n+1)}}{\sum_{n=0}^\infty \frac{1}{3^{2n+1}(2n+1)}} = \frac{\frac{1}{2}+\frac{1}{24}+\frac{1}{160}+\cdots}{\frac{1}{3}+\frac{1}{81}+\frac{1}{1215}+\cdots} </math> ||<source lang="mathematica">(Sum[n=0 to ∞] {1/ (2^(2n+1) (2n+1))})/ (Sum[n=0 to ∞] {1/ (3^(2n+1) (2n+1))})</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A020857}} ||[1;1,1,2,2,3,1,5,2,23,2,2,1,1,55,1,4,3,1,1,...] || ||<small> 1.58496250072115618145373894394781651 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.30637 78838 63080 69046<ref group=Mw>{{MathWorld|MillsConstant|Mills Constant}}</ref> ||[[Mills' constant]]<ref>{{cite book |author= Laith Saadi |title= Stealth Ciphers |url= https://books.google.com/?id=Mll0WZAjdyEC&pg=PT170&dq=%22Mills%27+constant%22#v=onepage&q=%22Mills%27%20constant%22&f=false |year= 2004 |publisher= Trafford Publishing |isbn= 978-1-4120-2409-9 |page= 160 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2020-03-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200305205056/https://books.google.com/?id=Mll0WZAjdyEC&pg=PT170&dq=%22Mills%27+constant%22#v=onepage&q=%22Mills%27%20constant%22&f=false |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\theta}</math> ||<math> \lfloor \theta^{3^{n}} \rfloor</math> primes ||<source lang="mathematica">Nest[ NextPrime[#^3] &, 2, 7]^(1/3^8)</source> || ||{{OEIS2C|A051021}} ||[1;3,3,1,3,1,2,1,2,1,4,2,35,21,1,4,4,1,1,3,2,...] ||1947 ||<small> 1.30637788386308069046861449260260571 </small> |- <!----------------------------------------v---------------------------------------------> |2.02988 32128 19307 25004<ref group=Mw>{{MathWorld|FigureEightKnot|Figure Eight Knot}}</ref> ||Figure eight knot hyperbolic volume<ref>{{cite book |author1=Jonathan Borwein |author2=David Bailey |title= Mathematics by Experiment, 2nd Edition: Plausible Reasoning in the 21st Century |url= https://books.google.com/?id=ysDiE0Enn4oC&pg=PA56&lpg=PA56&dq=2.029883212819307250042405108549#v=onepage&q=2.029883212819307250042405108549&f=false |year= 2008 |publisher= A K Peters, Ltd. |isbn= 978-1-56881-442-1 |page= 56 }}</ref> ||[[File:Blue Figure-Eight Knot.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{V_{8}}</math> ||<math> 2 \sqrt{3}\, \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n {2n \choose n}} \sum_{k=n}^{2n-1} \frac{1}{k} = 6 \int \limits_{0}^{\pi / 3} \log \left(\frac{1}{2 \sin t} \right) \, dt = </math> <math>\scriptstyle \frac{\sqrt{3}}{{9}}\, \sum \limits_{n=0}^\infty \frac{(-1)^n}{27^n}\,\left\{\! \frac{{18}}{(6n+1)^2} - \frac{{18}}{(6n+2)^2} - \frac{{24}}{(6n+3)^2} - \frac{{6}}{(6n+4)^2} + \frac{{2}}{(6n+5)^2}\!\right\} </math> ||<source lang="mathematica">6 integral[0 to pi/3] {log(1/(2 sin (n)))}</source> || ||{{OEIS2C|A091518}} ||[2;33,2,6,2,1,2,2,5,1,1,7,1,1,1,113,1,4,5,1,...] || ||<small> 2.02988321281930725004240510854904057 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |262 53741 26407 68743 <br> .99999 99999 99250 073<ref group=Mw>{{MathWorld|RamanujanConstant|Ramanujan Constant}}</ref> ||[[Complex multiplication|Hermite–Ramanujan constant]]<ref>{{cite book |author= L. J. Lloyd James Peter Kilford |title= Modular Forms: A Classical and Computational।ntroduction |url= https://books.google.com/?id=txPhITLO1YoC&pg=PA107&dq=262537412640768743.99999999999925#v=onepage&q=262537412640768743.99999999999925&f=false |year= 2008 |publisher=।mperial College Press |isbn= 978-1-84816-213-6 |page= 107 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{R}</math> ||<math> e^{\pi\sqrt{163}}</math> ||<source lang="mathematica">e^(π sqrt(163))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A060295}} ||<small>[262537412640768743;1,1333462407511,1,8,1,1,5,...]</small> ||1859 ||<small> 262537412640768743.999999999999250073 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.74540 56624 07346 86349<ref group=Mw>{{MathWorld|KhinchinHarmonicMean|KhinchinHarmonicMean}}</ref> ||Khinchin [[harmonic mean]]<ref>{{cite book |title= Continued Fractions from Euclid till Present |url= http://algo.inria.fr/seminars/sem98-99/vardi1-2.html#Finch95b |year= 1998 |publisher= ।HES, Bures sur Yvette |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-11-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20161119040503/http://algo.inria.fr/seminars/sem98-99/vardi1-2.html#Finch95b |url-status= dead }}</ref> ||[[File:Plot harmonic mean.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{K_{-1}}</math> ||<math> \frac {\log 2} {\sum \limits_{n=1}^\infty \frac {1}{n} \log\bigl(1{+}\frac{1}{n(n+2)}\bigr)} = \lim_{n \to \infty} \frac{n}{\frac{1}{a_1}+\frac{1}{a_2}+\cdots+\frac{1}{a_n}}</math> ''a''₁ ... ''a''_''n'' are elements of a [[continued fraction]] [''a''₀; ''a''₁, ''a''₂, ..., ''a''_''n''] ||<source lang="mathematica">(log 2)/ (sum[n=1 to ∞] {1/n log(1+ 1/(n(n+2))}</source> || ||{{OEIS2C|A087491}} ||[1;1,2,1,12,1,5,1,5,13,2,13,2,1,9,1,6,1,3,1,...] || ||<small> 1.74540566240734686349459630968366106 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.64872 12707 00128 14684<ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/Sqrt(e) Sqrt(e)]</ref> ||[[Square root]] of the [[number e]]<ref>{{cite book |author= Julian Havil |title= The।rrationals: A Story of the Numbers You Can't Count On |url= https://books.google.com/?id=BoqXQ87C-04C&pg=PA98&dq=1.6487212707#v=onepage&q=1.6487212707&f=false |year= 2012 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-0-691-14342-2 |page= 98 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt {e}</math> ||<math>\sum_{n = 0}^\infty \frac{1}{2^n n!} = \sum_{n = 0}^\infty \frac{1}{(2n)!!} = \frac{1}{1}+\frac{1}{2}+\frac{1}{8}+\frac{1}{48}+\cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {1/(2^n n!)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A019774}} ||[1;1,1,1,5,1,1,9,1,1,13,1,1,17,1,1,21,1,1,...] <br> = [1;1,{{overline|1,1,4p+1}}], p∈ℕ || ||<small> 1.64872127070012814684865078781416357 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.01734 30619 84449 13971<ref group=Mw>{{MathWorld|RiemannZetaConstant|Riemann Zeta Constant}}</ref> ||Zeta(6)<ref>{{cite book |author= Lennart R©Æde,Bertil Westergren |title= Mathematics Handbook for Science and Engineering |url= |year= 2004 |publisher= Springer-Verlag |isbn= 3-540-21141-1 |page= 194 }}</ref> ||[[File:Zeta.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\zeta(6)</math> ||<math>\frac{\pi^6}{945} \! = \! \prod_{n=1}^\infty \! \underset{p_n: \text{ prime}}{ \frac{1}{{1-p_n}^{-6}}} = \frac{1}{1 \! -\! 2^{-6}} \! \cdot \! \frac{1}{1 \! - \! 3^{-6}} \! \cdot \! \frac{1}{1 \! - \! 5^{-6}} \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {1/(1-ithprime (n)^-6)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A013664}} ||[1;57,1,1,1,15,1,6,3,61,1,5,3,1,6,1,3,3,6,1,...] || ||<small> 1.01734306198444913971451792979092052 </small> |- <!----------------------------------------v---------------------------------------------> |0.10841 01512 23111 36151<ref group=Mw>{{MathWorld|TrottConstant|Trott Constant}}</ref> ||Trott constant<ref>{{cite book |author= Michael Trott |title= Finding Trott Constants |url= http://www.mathematica-journal.com/issue/v10i2/contents/Corner10-2/Corner10-2.pdf |year= |publisher= Wolfram Research |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160303170712/http://www.mathematica-journal.com/issue/v10i2/contents/Corner10-2/Corner10-2.pdf |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\mathrm{T}_1</math> ||<math> \textstyle [1, 0, 8, 4, 1, 0, 1, 5, 1, 2, 2, 3, 1, 1, 1, 3, 6,...]</math> <br/> <math> \tfrac 1{1+\tfrac 1{0+\tfrac 1{8+\tfrac 1{4+\tfrac 1{1+\tfrac 1{0+1{/\cdots}}}}}}} </math> || || ||{{OEIS2C|A039662}} ||[0;9,4,2,5,1,2,2,3,1,1,1,3,6,1,5,1,1,2,...] || ||<small> 0.10841015122311136151129081140641509</small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.00787 49969 97812 3844<ref group=Mw>{{MathWorld|ChaitinsConstant|Chaitin's Constant}}</ref> ||[[Chaitin constant]]<ref>{{cite book |author= David Darling |title= The Universal Book of Mathematics: From Abracadabra to Zeno's Paradoxes |url= https://books.google.com/?id=HrOxRdtYYaMC&pg=PA63&dq=%22Chaitin+constant%22#v=onepage&q=%22Chaitin%20constant%22&f=false |year= 2004 |publisher= Wiley & Sons inc. |isbn= 0-471-27047-4 |page= 63 }}</ref> ||<center>[[File:ProgramTree.svg|40px]]</center> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\Omega </math> ||<math>\sum_{p \in P} 2^{-|p|}</math> * {{Mvar|p}}: Halted program * {{math|{{Abs|{{mvar|p}}}}}}: Size in bits of program {{Mvar|p}} * {{Mvar|P}}: Domain of all programs that stop. {{See also|Halting problem}} || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A100264}} ||[0; 126, 1, 62, 5, 5, 3, 3, 21, 1, 4, 1] ||1975 ||0.0078749969978123844 |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.83462 68416 74073 18628<ref group=Mw>{{MathWorld|GausssConstant|Gauss's Constant}}</ref> ||[[Gauss constant]]<ref>{{cite book |author1=Keith B. Oldham |author2=Jan C. Myland |author3=Jerome Spanier |title= An Atlas of Functions: With Equator, the Atlas Function Calculator |url= https://books.google.com/?id=UrSnNeJW10YC&pg=PA647&dq=%22Gauss%27s+constant%22#v=onepage&q=%22atlas%20is%20the%20Gauss%27s%20constant%22&f=false |year= 2009 |publisher= Springer |isbn= 978-0-387-48806-6 |page= 15 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{G}</math> || <math> \frac{1}{\mathrm{agm}(1, \sqrt{2})} = \frac{4 \sqrt{2} \,(\tfrac14 !)^2}{\pi ^{3/2}}= \frac{2}{\pi}\int_0^1\frac{dx}{\sqrt{1 - x^4}}</math> AGM = [[Arithmetic–geometric mean]] ||<source lang="mathematica">(4 sqrt(2)((1/4)!)^2) /pi^(3/2)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A014549}} ||[0;1,5,21,3,4,14,1,1,1,1,1,3,1,15,1,3,7,1,...] || ||<small> 0.83462684167407318628142973279904680 </small> |- <!---------------------------------------v----------------------------------------------> |1.45136 92348 83381 05028<ref group=Mw>{{MathWorld|SoldnersConstant|Soldner's Constant}}</ref> ||[[Ramanujan–Soldner constant]]<ref>{{cite book |author= Johann Georg Soldner |title= Théorie et tables d’une nouvelle fonction transcendante |language= fr |url= https://books.google.de/?id=g4Q_AAAAcAAJ&pg=PA42 |year= 1809 |publisher= J. Lindauer, München |page= 42 }}</ref><ref>{{cite book |author= Lorenzo Mascheroni |title= Adnotationes ad calculum integralem Euleri |language= latin |url= https://books.google.com/?id=XkgDAAAAQAAJ&pg=RA1-PA17 |year= 1792 |publisher= Petrus Galeatius, Ticini |page= 17 }}</ref> ||[[File:Integrallogrithm.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\mu}</math> ||<math> \mathrm{li}(x) = \int\limits_0^x \frac{dt}{\ln t} = 0 {\color{White}{......}} </math> li = [[Logarithmic integral]] <br/> <math> \mathrm{li}(x)\;=\;\mathrm{Ei}(\ln{x}) {\color{White}{........}} </math> Ei = [[Exponential integral]] ||<source lang="mathematica">FindRoot[li(x) = 0]</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A070769}} ||[1;2,4,1,1,1,3,1,1,1,2,47,2,4,1,12,1,1,2,2,1,...] ||1792 <br> to <br> 1809 ||<small> 1.45136923488338105028396848589202744 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.64341 05462 88338 02618<ref group=Mw>{{MathWorld|CahensConstant|Cahen's Constant}}</ref> ||[[Cahen's constant]]<ref>{{cite book |author= Yann Bugeaud |title= Series representations for some mathematical constants |url= https://books.google.com/?id=iAg8FL5jKSgC&pg=PA72&dq=%22cahen+constant%22#v=onepage&q=%22cahen%20constant%22&f=false |year= 2004 |publisher= |isbn= 0-521-82329-3 |page= 72 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\xi _{2}</math> ||<math> \sum_{k=1}^{\infty} \frac{(-1)^{k}}{s_k-1} = \frac{1}{1} - \frac{1}{2} + \frac{1}{6} - \frac{1}{42} + \frac{1}{1806} {\,\pm \cdots} </math> <small> Where ''s_k'' is the ''k''th term of ''[[Sylvester's sequence]]'' 2, 3, 7, 43, 1807, ...</small> <br/> Defined as: <math>\, \, S_0= \, 2, \,\, S_k= \, 1+\prod \limits_{n=0}^{k-1} S_n\text{ for}\;k>0 </math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A080130}} ||[0; 1, 1, 1, 4, 9, 196, 16641, 639988804, ...] ||1891 |<small> 0.64341054628833802618225430775756476 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.41421 35623 73095 04880<ref group=Mw>{{MathWorld|PythagorassConstant|Pythagoras's Constant}}</ref> ||[[Square root of 2]], [[Pythagoras]] constant.<ref>{{cite book |author= Calvin C Clawson |title= Mathematical sorcery: revealing the secrets of numbers |url= https://books.google.com/?id=sPRbZACsXogC&pg=PA293&dq=pi+nested+radical#v=snippet&q=%22Again%20we%20have%20an%20amazing%20expression.%22&f=false |year= 2001 |publisher= |isbn= 978 0 7382 0496-3 |page= ।V }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ||[[File:Square root of 2 triangle.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt{2}</math> ||<math>\! \prod_{n=1}^\infty \! \left(1 \! + \! \frac{(-1)^{n+1}}{2n-1} \right) \! = \! \left(1 \! + \! \frac{1}{1}\right) \! \left(1 \! - \! \frac{1}{3} \right) \! \left(1 \! + \! \frac{1}{5} \right) \cdots </math> ||<source lang="mathematica">prod[n=1 to ∞] {1+(-1)^(n+1) /(2n-1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A002193}} ||[1;2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,2,...]<br> = [1;{{overline|2}}...] || ||<small> 1.41421356237309504880168872420969808 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.77245 38509 05516 02729<ref group=Mw>{{MathWorld|Carlson-LevinConstant|Carlson-Levin Constant}}</ref> ||Carlson–Levin constant<ref name="H.M. Antia 2000 220"/> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\Gamma}(\tfrac12)</math> ||<math>\sqrt{\pi} = \left(-\frac{1}{2}\right)! = \int_{-\infty }^{\infty } \frac {1}{e^{x^2}} \, dx = \int_{0 }^{1} \frac {1}{\sqrt{-\ln x}} \, dx </math> ||<source lang="mathematica">sqrt (pi)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A002161}} ||[1;1,3,2,1,1,6,1,28,13,1,1,2,18,1,1,1,83,1,...] || ||<small> 1.77245385090551602729816748334114518 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.05946 30943 59295 26456<ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/2#Roots_and_powers_of_2 Roots and powers of 2]</ref> ||Musical interval between each half tone<ref>{{cite book |author= Bart Snapp |title= Numbers and Algebra |url= http://www.math.osu.edu/~snapp.14/1165/NumbersAlgebra.pdf |year= 2012 }}</ref><ref>{{cite book |author= George Gheverghese Joseph |title= The Crest of the Peacock: Non-European Roots of Mathematics |url= https://books.google.com/?id=ymud91nTc9YC&pg=PA295&dq=1.059463094359295264561825#v=onepage&q=1.059463094359295264561825&f=false |year= 2011 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-0-691-13526-7 |page= 295 }}</ref> ||[[Image:Rast scale.svg|100px]] [[Image:YB0214 Clavier tempere.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt[12]{2}</math> ||<math> \begin{array}{l|ccccccccccccr} \! 2^\frac{x}{12} \! & \!\!\scriptstyle{0} & \!\!\!\!\scriptstyle{1} & \!\!\scriptstyle{2} & \!\!\scriptstyle{3} & \!\!\scriptstyle{4} & \scriptstyle{5} & \!\!\scriptstyle{6} & \!\!\scriptstyle{7} & \!\!\scriptstyle{8} & \!\!\scriptstyle{9} & \!\! \scriptstyle{10} & \!\! \scriptstyle{11} & \!\! \scriptstyle{12} \\ \hline \! \scriptstyle{\textrm{Key}} \! & \!\scriptstyle{\mathrm{C_1}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{C^\#}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{D}} & \!\scriptstyle{\mathrm{D^\#}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{E}} & \scriptstyle{\mathrm{F}} & \!\scriptstyle{\mathrm{F^\#}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{G}} & \!\scriptstyle{\mathrm{G^\#}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{A}} & \!\scriptstyle{\mathrm{A^\#}} & \!\!\scriptstyle{\mathrm{B}} & \!\scriptstyle{\mathrm{C_2}} \end{array} </math>(A = 440&nbsp;Hz) ||<source lang="mathematica">2^(1/12)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A010774}} ||[1;16,1,4,2,7,1,1,2,2,7,4,1,2,1,60,1,3,1,2,...] || ||<small> 1.05946309435929526456182529494634170 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.01494 16064 09653 62502<ref group=Mw>{{MathWorld|GiesekingsConstant|Gieseking's Constant}}</ref> ||[[:de:Gieseking-Konstante|Gieseking constant]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Volumes of Hyperbolic 3-Manifolds |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/hyp.pdf |year= |publisher= Harvard University |isbn= |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2015-09-19 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150919160427/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/hyp.pdf |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\pi \ln \beta} </math> ||<math>\frac{3\sqrt{3}}{4} \left(1- \sum_{n=0}^\infty \frac{1}{(3n+2)^2}+ \sum_{n=1}^\infty\frac{1}{(3n+1)^2} \right)= </math> <br/> <math>\textstyle \frac{3\sqrt{3}}{4} \left(1 - \frac{1}{2^2} + \frac{1}{4^2}-\frac{1}{5^2}+\frac{1}{7^2}-\frac{1}{8^2}+\frac{1}{10^2} \pm \cdots \right)</math>. ||<source lang="mathematica">sqrt(3)*3/4 *(1 -Sum[n=0 to ∞] {1/((3n+2)^2)} +Sum[n=1 to ∞] {1/((3n+1)^2)})</source> || ||{{OEIS2C|A143298}} ||[1;66,1,12,1,2,1,4,2,1,3,3,1,4,1,56,2,2,11,...] ||1912 ||<small> 1.01494160640965362502120255427452028 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |2.62205 75542 92119 81046<ref group=Mw>{{MathWorld|LemniscateConstant|Lemniscate Constant}}</ref> ||[[Lemniscate constant]]<ref>{{cite book |author1=J. Coates |author2=Martin J. Taylor |title= L-Functions and Arithmetic |url= https://books.google.com/?id=aKQhpm1h770C&pg=PA333&dq=2.6220575#v=onepage&q&f=false |year= 1991 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 0-521-38619-5 |page= 333 }}</ref> ||[[File:Lemniscate of Gerono.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\varpi} </math> ||<math> \pi \, {G} = 4 \sqrt{\tfrac2\pi}\,\Gamma{\left(\tfrac54 \right)^2} = \tfrac14 \sqrt{\tfrac{2}{\pi}}\,\Gamma {\left(\tfrac14 \right)^2} = 4 \sqrt{\tfrac2\pi}\left(\tfrac14 !\right)^2</math> || <source lang="mathematica">4 sqrt(2/pi) ((1/4)!)^2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A062539}} ||[2;1,1,1,1,1,4,1,2,5,1,1,1,14,9,2,6,2,9,4,1,...] ||1798 ||<small> 2.62205755429211981046483958989111941 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.28242 71291 00622 63687<ref group=Mw>{{MathWorld|Glaisher-KinkelinConstant|Glaisher-Kinkelin Constant}}</ref> ||[[Glaisher–Kinkelin constant]] ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{A}</math> ||<math> e^{\frac{1}{12}-\zeta^\prime(-1)} = e^{\frac{1}{8}-\frac{1}{2}\sum\limits_{n=0}^\infty \frac{1}{n+1} \sum\limits_{k=0}^n \left(-1\right)^k \binom{n}{k} \left(k+1\right)^2 \ln(k+1)}</math> ||<source lang="mathematica">e^(1/12-zeta´{-1})</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A074962}} ||[1;3,1,1,5,1,1,1,3,12,4,1,271,1,1,2,7,1,35,...] || ||<small> 1.28242712910062263687534256886979172 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> | -4.22745 35333 76265 408<ref group=Mw>{{MathWorld|GausssDigammaTheorem|Gausss Digamma Theorem}}</ref> ||[[Digamma function|Digamma]] (1/4)<ref>{{cite book |author1=Horst Alzera |author2=Dimitri Karayannakisb |author3=H.M. Srivastava |title= Series representations for some mathematical constants |url= http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022247X05005883 |year= 2005 |publisher= Elsevier।nc |isbn= |page= 149 }}</ref> ||[[File:Complex Polygamma 0.jpg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\psi} (\tfrac14) </math> || <math> -\gamma -\frac{\pi}{2} - 3\ln{2} = -\gamma+\sum_{n=0}^{\infty}\left(\frac{1}{n+1}-\frac{1}{n+\tfrac14}\right)</math> ||<source lang="mathematica">-EulerGamma -\pi/2 -3 log 2</source> || ||{{OEIS2C|A020777}} ||-[4;4,2,1,1,10,1,5,9,11,1,22,1,1,14,1,2,1,4,...] || ||<small> -4.2274535333762654080895301460966835 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.28674 74284 34478 73410<ref group=Mw>{{MathWorld|CarefreeCouple|Carefree Couple}}</ref> ||Strongly Carefree constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Quadratic Dirichlet L-Series |url= http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/ls.pdf |year= 2005 |publisher= |isbn= |page= 12 |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2016-03-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160303211742/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/ls.pdf |dead-url= yes }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>K_{2}</math> ||<math> \prod_{n=1}^\infty \underset{p_n: \text{ prime}} {\left(1-\frac{3 p_n-2}{{p_n}^{3}}\right)} = \frac {6}{\pi ^2}\prod_{n=1}^\infty \underset{p_n: \text{ prime}} {\left(1-\frac{1}{{p_n(p_n+1)}}\right)} </math> ||<source lang="mathematica">N[ prod[k=1 to ∞] {1-(3*prime(k)-2) /(prime(k)^3)}]</source> || ||{{OEIS2C|A065473}} ||[0;3,2,19,3,12,1,5,1,5,1,5,2,1,1,1,1,1,3,7,...] || ||<small> 0.28674742843447873410789271278983845 </small> |- <!----------------------------------------v---------------------------------------------> |3.62560 99082 21908 31193<ref group=Mw>{{MathWorld|GammaFunction|Gamma Function}}</ref> ||Gamma(1/4)<ref>{{cite book |author= Refaat El Attar |title= Special Functions And Orthogonal Polynomials |url= https://books.google.com/?id=r3Zj__Ag7LwC&pg=PA58&dq=3.6256#v=onepage&q=3.6256&f=false |year= 2006 |publisher= Lulu Press |isbn= 1-4116-6690-9 |page= 58 }}</ref> ||[[File:Gamma abs 3D.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\Gamma(\tfrac14)</math> ||<math> 4 \left(\frac{1}{4}\right)! = \left(-\frac{3}{4}\right)! </math> ||<source lang="mathematica">4(1/4)!</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A068466}} ||[3;1,1,1,2,25,4,9,1,1,8,4,1,6,1,1,19,1,1,4,1,...] ||1729 ||<small> 3.62560990822190831193068515586767200 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.66168 79496 33594 12129<ref group=Mw>{{MathWorld|SomossQuadraticRecurrenceConstant|SomossQuadraticRecurrence Constant}}</ref> ||[[Somos' quadratic recurrence constant]]<ref>{{cite journal |author1=Jesus Guillera |author2=Jonathan Sondow |title= Double integrals and infinite products for some classical constants via analytic continuations of Lerch's transcendent |journal=The Ramanujan Journal |volume=16 |issue=3 |pages=247–270 |arxiv=math/0506319 |year=2005 |doi=10.1007/s11139-007-9102-0 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\sigma}</math> ||<math>\prod_{n=1}^\infty n^{{1/2}^n} = \sqrt {1 \sqrt {2 \sqrt{3 \cdots}}} = 1^{1/2} \; 2^{1/4} \; 3^{1/8} \cdots </math> ||<source lang="mathematica">prod[n=1 to ∞] {n ^(1/2)^n}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A065481}} ||[1;1,1,1,21,1,1,1,6,4,2,1,1,2,1,3,1,13,13,...] || ||<small> 1.66168794963359412129581892274995074 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.95531 66181 245092 78163 ||[[Magic angle]]<ref>{{cite book |author= Andras Bezdek |title= Discrete Geometry |url= https://books.google.com/?id=WoaxgpHu19gC&pg=PA150&lpg=PA150&dq=0.955316#v=onepage&q=0.955316&f=false |year= 2003 |publisher= Marcel Dekkcr,।nc. |isbn= 0-8247-0968-3 |page= 150 }}</ref> ||[[File:Magic angle.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {\theta_m} </math> ||<math> \arctan \left(\sqrt{2}\right) = \arccos \left(\sqrt{\tfrac13}\right) \approx \textstyle {54.7356} ^{ \circ } </math> ||<source lang="mathematica">arctan(sqrt(2))</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A195696}} ||[0;1,21,2,1,1,1,2,1,2,2,4,1,2,9,1,2,1,1,1,3,...] || ||<small> 0.95531661812450927816385710251575775 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.78107 24179 90197 98523<ref group=Mw>{{MathWorld|Euler-MascheroniConstant|Euler–Mascheroni Constant}}</ref> ||Exp.gamma, <br/> [[Barnes G-function]]<ref>{{cite book |author1=H. M. Srivastava |author2=Junesang Choi |title= Zeta and q-Zeta Functions and Associated Series and।ntegrals |url= https://books.google.com/?id=DUyACqwqaqIC&pg=PA613&dq=%22Barnes+G-Function%22#v=onepage&q=%22generalized%20Barnes%20G-function%22&f=false |year= 2012 |publisher= Elsevier |isbn= 978-0-12-385218-2 |page= 613 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>e^{\gamma} </math> ||<math>\prod_{n=1}^\infty \frac{e^{\frac{1}{n}}}{1+\tfrac1n} = \prod_{n=0}^\infty \left(\prod_{k=0}^n (k+1)^{(-1)^{k+1}{n \choose k}}\right)^{\frac{1}{n+1}} = </math> <math>\textstyle \left (\frac{2}{1} \right)^{1/2} \left (\frac{2^2}{1 \cdot 3} \right)^{1/3} \left (\frac{2^3 \cdot 4}{1 \cdot 3^3} \right)^{1/4} \left (\frac{2^4 \cdot 4^4}{1 \cdot 3^6 \cdot 5} \right)^{1/5}\cdots </math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {e^(1/n)} /{1 + 1/n}</source> || ||{{OEIS2C|A073004}} ||[1;1,3,1,1,3,5,4,1,1,2,2,1,7,9,1,16,1,1,1,2,...] || ||<small> 1.78107241799019798523650410310717954 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.74759 79202 53411 43517<ref group=Mw>{{MathWorld|RenyisParkingConstant|Renyi's Parking Constant}}</ref> ||Rényi's Parking Constant<ref>{{cite book |author= Weisstein, Eric W |title= Rényi's Parking Constants |url= http://mathworld.wolfram.com/RenyisParkingConstants.html |year= |publisher= MathWorld |isbn= |page= (4) }}</ref> ||[[Image:Random car parking problem.svg|100px]] [[Image:ParallelParkingAnimation2.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{m}</math> ||<math> \int \limits_{0}^{\infty} exp \left(\! -2 \int \limits_{0}^{x} \frac {1-e^{-y}}{y} dy\right)\! dx = {e^{-2 \gamma}} \int \limits_{0}^{\infty} \frac{e^{-2 \Gamma(0,n)}}{n^2} </math> ||<source lang="mathematica">[e^(-2*Gamma)] *।nt{n,0,∞}[ e^(- 2 *Gamma(0,n)) /n^2]</source> || ||{{OEIS2C|A050996}} ||[0;1,2,1,25,3,1,2,1,1,12,1,2,1,1,3,1,2,1,43,...] || ||<small> 0.74759792025341143517873094383017817 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |1.27323 95447 35162 68615 ||Ramanujan–Forsyth series<ref>{{cite book |author= H. K. Kuiken |title= Practical Asymptotics |url= https://books.google.com/?id=r_-4OQ2CVY8C&pg=PA162&dq=1.2732395#v=onepage&q=1.2732395&f=false |year= 2001 |publisher= KLUWER ACADEMIC PUBLISHERS |isbn= 0-7923-6920-3 |page= 162 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac {4}{\pi}</math> ||<math> \displaystyle \sum \limits_{n=0}^\infty \textstyle \left(\frac{(2n-3)!!}{(2n)!!}\right)^2 = {1 \! + \! \left(\frac {1}{2} \right)^2 \! + \! \left(\frac {1}{2 \cdot 4} \right)^2 \! + \! \left(\frac {1 \cdot 3}{2 \cdot 4 \cdot 6} \right)^2 + \cdots}</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {[(2n-3)!! /(2n)!!]^2}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A088538}} ||[1;3,1,1,1,15,2,72,1,9,1,17,1,2,1,5,1,1,10,...] || ||<small> 1.27323954473516268615107010698011489 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |1.44466 78610 09766 13365<ref group=Mw>{{MathWorld|SteinersProblem|Steiner's Problem}}</ref> ||Steiner number, [[Iterated exponential]] Constant<ref>{{cite book |author= Eli Maor |title= e: The Story of a Number |url= https://books.google.com/?id=dSfaaVccJ_UC&pg=PA51&lpg=PA51&dq=1.444667861#v=onepage&q=1.444667861&f=false |year= 2006 |publisher= Princeton University Press |isbn= 0-691-03390-0 }}</ref> ||<center>[[File:Infinite power tower.svg|80px]]</center> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\sqrt[e]{e}</math> ||<math>e^{\frac{1}{e}}{\color{White}{...........}}</math> = Upper Limit of [[Tetration]] ||<source lang="mathematica">e^(1/e)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A073229}} ||[1;2,4,55,27,1,1,16,9,3,2,8,3,2,1,1,4,1,9,...] || ||<small> 1.44466786100976613365833910859643022 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.69220 06275 55346 35386<ref group=Mw>{{MathWorld|PowerTower|Power Tower}}</ref> ||Minimum value of función <br/> <big>ƒ</big>(x) = x^x<ref>{{cite book |author= Clifford A. Pickover |title= A Passion for Mathematics |url= https://books.google.com/?id=03CVDsZSBIcC&pg=PA387&dq=Clifford+A.Pickover+%22A+passion+for+mathematics%22+0.692200#v=onepage&q=Clifford%20A.Pickover%20%22A%20passion%20for%20mathematics%22%200.692200&f=false |year= 2005 |publisher= John Wiley & Sons,।nc. |isbn= 0-471-69098-8 |page= 90 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {\left(\frac{1}{e}\right)}^\frac{1}{e}</math> ||<math>{e}^{-\frac{1}{e}} {\color{White}{..........}}</math> =।nverse Steiner Number ||<source lang="mathematica">e^(-1/e)</source> || ||{{OEIS2C|A072364}} ||[0;1,2,4,55,27,1,1,16,9,3,2,8,3,2,1,1,4,1,9,...] || |<small> 0.69220062755534635386542199718278976 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.34053 73295 50999 14282<ref group=Mw>{{MathWorld|PolyasRandomWalkConstant|Polya's Random Walk Constant}}</ref> ||Pólya [[Random walk]] constant<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA322&dq=%22P%C3%B3lya+Random+Walk%22+finch#v=onepage&q=%22P%C3%B3lya%20Random%20Walk%22%20finch&f=false |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 3-540-67695-3 |page= 322 }}</ref> ||[[File:Walk3d 0.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{p(3)}</math> ||<math> 1- \!\!\left({3\over(2\pi)^3}\int\limits_{-\pi}^{\pi} \int\limits_{-\pi}^{\pi} \int\limits_{-\pi}^{\pi} {dx\,dy\,dz\over 3-\!\cos x-\!\cos y-\!\cos z}\right)^{\!-1}</math> <math> = 1- 16\sqrt{\tfrac23}\;\pi^3 \left(\Gamma(\tfrac{1}{24})\Gamma(\tfrac{5}{24})\Gamma(\tfrac{7}{24})\Gamma(\tfrac{11}{24})\right)^{-1}</math> ||<source lang="mathematica">1-16*Sqrt[2/3]*Pi^3 /(Gamma[1/24] *Gamma[5/24] *Gamma[7/24] *Gamma[11/24])</source> || ||{{OEIS2C|A086230}} ||[0;2,1,14,1,3,8,1,5,2,7,1,12,1,5,59,1,1,1,3,...] || ||<small> 0.34053732955099914282627318443290289 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.54325 89653 42976 70695<ref group=Mw>{{MathWorld|LandauConstant|Landau Constant}}</ref> ||[[:de:Satz von Bloch#Landausche Konstante|Bloch–Landau constant]]<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA1688&dq=Bloch-Landau+constant#v=onepage&q=Bloch-Landau%20constant&f=false |year= 2003 |publisher= CRC Press |isbn= 1-58488-347-2 |page= 1688 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{L}</math> ||<math> = \frac {\Gamma(\tfrac13)\;\Gamma(\tfrac{5}{6})} {\Gamma(\tfrac{1}{6})} = \frac {(-\tfrac23)!\;(-1+\tfrac56)!} {(-1+\tfrac16)!}</math> ||<source lang="mathematica">gamma(1/3) *gamma(5/6) /gamma(1/6)</source> || ||{{OEIS2C|A081760}} ||[0;1,1,5,3,1,1,2,1,1,6,3,1,8,11,2,1,1,27,4,...] ||1929 ||<small> 0.54325896534297670695272829530061323 </small> |- <!----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.18785 96424 62067 12024<ref group=Mw>{{MathWorld|MRBConstant|MRB Constant}}</ref><ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/MRB_constant MRB constant]</ref> ||[[MRB Constant]], [[Marvin Ray Burns]]<ref>{{cite book |author=Richard E. Crandall |title=Unified algorithms for polylogarithm, L-series, and zeta variants |url=http://www.perfscipress.com/papers/UniversalTOC25.pdf |year=2012 |publisher=perfscipress.com |deadurl=bot: unknown |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430193005/http://www.perfscipress.com/papers/UniversalTOC25.pdf |archivedate=2013-04-30 |df= }}</ref><ref>{{cite arXiv |author= RICHARD J. MATHAR |title= NUMERICAL EVALUATION OF THE OSCILLATORY।NTEGRAL OVER exp(I pi x)x^1/x BETWEEN 1 AND।NFINITY |arxiv= 0912.3844 |year= 2010 |class=math.CA }}</ref><ref>{{cite book |author= M.R.Burns |title= Root constant |url= http://marvinrayburns.com/Original_MRB_Post.html |year= 1999 |publisher= Marvin Ray Burns }}</ref> ||[[File:MRB-Gif.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> C_{{}_{MRB}}</math> ||<math> \sum_{n=1}^{\infty} (-1)^n (n^{1/n}-1) = - \sqrt[1]{1} + \sqrt[2]{2} - \sqrt[3]{3} + \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {(-1)^n (n^(1/n)-1)}</source> || ||{{OEIS2C|A037077}} ||[0;5,3,10,1,1,4,1,1,1,1,9,1,1,12,2,17,2,2,1,...] ||1999 ||<small> 0.18785964246206712024851793405427323 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.46707 80794 33975 47289<ref group=Mw>{{MathWorld|PortersConstant|Porter's Constant}}</ref> ||[[Porter Constant]]<ref>{{cite book |author= Michel A. Théra |title= Constructive, Experimental, and Nonlinear Analysis |url= https://books.google.com/?id=QTcCSegK6jQC&pg=PA80&dq=%22Porter%E2%80%99s+constant%22#v=onepage&q=%22Porter%E2%80%99s%20constant%22&f=false |year= 2002 |publisher= CMS-AMS |isbn= 0-8218-2167-9 |page= 77 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}</math> ||<math> \frac{6\ln 2}{\pi ^2} \left(3 \ln 2 + 4 \,\gamma -\frac{24}{\pi ^2} \,\zeta '(2)-2 \right)-\frac{1}{2}</math> <math> \scriptstyle \gamma \, \text{= Euler–Mascheroni Constant} = 0.5772156649\ldots </math> <math> \scriptstyle \zeta '(2) \,\text{= Derivative of }\zeta(2)= - \sum \limits_{n = 2}^{\infty} \frac{\ln n}{n^2} = -0.9375482543\ldots </math> || <source lang="mathematica">6*ln2/pi^2(3*ln2+ 4 EulerGamma- WeierstrassZeta'(2) *24/pi^2-2)-1/2</source> || ||{{OEIS2C|A086237}} ||[1;2,7,10,1,2,38,5,4,1,4,12,5,1,5,1,2,3,1,...] ||1974 ||<small> 1.46707807943397547289779848470722995 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |4.66920 16091 02990 67185<ref group=Mw>{{MathWorld|FeigenbaumConstant|Feigenbaum Constant}}</ref> ||[[Feigenbaum constant]] δ<ref>{{cite book |author= Kathleen T. Alligood |title= Chaos: An।ntroduction to Dynamical Systems |url= https://books.google.com/?id=i633SeDqq-oC&pg=PA500&dq=669201609#v=onepage&q=669201609&f=false |year= 1996 |publisher= Springer |isbn= 0-387-94677-2 }}</ref> ||[[File:LogisticMap BifurcationDiagram.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\delta}</math> ||<math> \lim_{n \to \infty}\frac {x_{n+1}-x_n}{x_{n+2}-x_{n+1}} \qquad \scriptstyle x \in (3.8284;\, 3.8495)</math> <math> \scriptstyle x_{n+1}=\,ax_n(1-x_n)\quad \text{or} \quad x_{n+1}=\,a\sin(x_n)</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A006890}} ||[4;1,2,43,2,163,2,3,1,1,2,5,1,2,3,80,2,5,...] ||1975 ||<small> 4.66920160910299067185320382046620161 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.50290 78750 95892 82228<ref group=Mw>{{MathWorld|FeigenbaumConstant|Feigenbaum Constant}}</ref> ||[[Feigenbaum constant]] α<ref>{{cite book |author1=K. T. Chau |author2=Zheng Wang |title= Chaos in Electric Drive Systems: Analysis, Control and Application |url= https://books.google.com/?id=DhCbYXzLFLsC&pg=PA7&dq=2.502907875095892822283902873218#v=onepage&q=2.502907875095892822283902873218&f=false |year= 201 |publisher= John Wiley & Son |isbn= 978-0-470-82633-1 |page= 7 }}</ref> ||[[File:Mandelbrot zoom.gif|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\alpha</math> ||<math>\lim_{n \to \infty}\frac {d_n}{d_{n+1}}</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A006891}} ||[2;1,1,85,2,8,1,10,16,3,8,9,2,1,40,1,2,3,...] ||1979 ||<small> 2.50290787509589282228390287321821578 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |0.62432 99885 43550 87099<ref group=Mw>{{MathWorld|Golomb-DickmanConstant|Golomb-Dickman Constant}}</ref> ||[[Golomb–Dickman constant]]<ref>{{cite book |author= Eric W. Weisstein |title= CRC Concise Encyclopedia of Mathematics |url= https://books.google.com/?id=aFDWuZZslUUC&pg=PA1211&lpg=PA1211&dq=Golomb%E2%80%93Dickman+constant#v=onepage&q=Golomb%E2%80%93Dickman%20constant&f=false |year= 2002 |publisher= Crc Press |isbn= |page= 1212 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\lambda}</math> ||<math>\int \limits_0^\infty \underset{\text{Para } x>2}{\frac{f(x)}{x^2} \, dx} = \int \limits_0^1 e^{\operatorname{Li}(n)} dn \quad \scriptstyle \text{Li: Logarithmic integral}</math> ||<source lang="mathematica">N[Int{n,0,1}[e^Li(n)],34]</source> || ||{{OEIS2C|A084945}} ||[0;1,1,1,1,1,22,1,2,3,1,1,11,1,1,2,22,2,6,1,...] ||1930 <br> & <br> 1964 ||<small> 0.62432998854355087099293638310083724 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |23.14069 26327 79269 0057<ref group=Mw>{{MathWorld|GelfondsConstant|Gelfonds Constant}}</ref> ||[[Gelfond constant]]<ref>{{cite book |author= David Wells |title= The Penguin Dictionary of Curious and।nteresting Numbers |url= https://books.google.com/?id=7L7xcjBPemEC&pg=RA2-PA4&dq=23.14069#v=onepage&q=23.14069&f=false |year= 1997 |publisher= Penguin Books Ltd. |isbn= |page= 4 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{e}^{\pi}</math> ||<math> (-1)^{-i} = i^{-2i} = \sum_{n=0}^\infty \frac{\pi^{n}}{n!} = \frac{\pi^{1}}{1} + \frac{\pi^{2}}{2!} + \frac{\pi^{3}}{3!} + \cdots</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(pi^n)/n!}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A039661}} ||[23;7,9,3,1,1,591,2,9,1,2,34,1,16,1,30,1,...] || ||<small> 23.1406926327792690057290863679485474 </small> <!-- 0.04321391826377224977441773717172801<br> ''1/C = (-1)^i = e^-pi'' = {{OEIS2C|A093580}} --> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |7.38905 60989 30650 22723 ||[[Conic constant]], [[Schwarzschild constant]]<ref>{{cite book |author1=Jvrg Arndt |author2=Christoph Haenel |title= Pi: Algorithmen, Computer, Arithmetik |url= https://books.google.com/?id=mchJCvIsSXwC&pg=PA67&dq=7.38905#v=onepage&q=7.38905&f=false |publisher= Springer |isbn= 3-540-66258-8 |page= 67 }}</ref> ||[[File:Conic constant.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>e^2</math> ||<math> \sum_{n = 0}^\infty \frac{2^n}{n!} = 1+2+\frac{2^2}{2!}+\frac{2^3}{3!}+\frac{2^4}{4!}+\frac{2^5}{5!}+\cdots</math> || <source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {2^n/n!}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A072334}} ||[7;2,1,1,3,18,5,1,1,6,30,8,1,1,9,42,11,1,...]<br>= [7,2,{{overline|1,1,n,4*n+6,n+2}}], n = 3, 6, 9, etc. || ||<small> 7.38905609893065022723042746057500781 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.35323 63718 54995 98454<ref group=Mw>{{MathWorld|Hafner-Sarnak-McCurleyConstant|Hafner-Sarnak-McCurley Constant}}</ref> ||[[Hafner–Sarnak–McCurley constant]] (1)<ref>{{cite book |author= Steven R. Finch |title= Mathematical Constants |url= https://books.google.com/?id=Pl5I2ZSI6uAC&pg=PA110&dq=%22Hafner-Sarnak-McCurley+constant%22#v=onepage&q=%22Hafner-Sarnak-McCurley%20constant%22&f=false |year= 2003 |publisher= |isbn= 3-540-67695-3 |page= 110 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\sigma}</math> ||<math> \prod_{k=1}^{\infty}\left\{1-[1-\prod_{j=1}^n \underset{p_k: \text{ prime}}{(1-p_k^{-j})]^2}\right\}</math> ||<source lang="mathematica">prod[k=1 to ∞] {1-(1-prod[j=1 to n] {1-ithprime(k)^-j})^2}</source> || ||{{OEIS2C|A085849}} ||[0;2,1,4,1,10,1,8,1,4,1,2,1,2,1,2,6,1,1,1,3,...] ||1993 ||<small> 0.35323637185499598454351655043268201 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.60792 71018 54026 62866<ref group=Mw>{{MathWorld|RelativelyPrime|Relatively Prime}}</ref> ||[[Hafner–Sarnak–McCurley constant]] (2)<ref>{{cite book |author1=Holger Hermanns |author2=Roberto Segala |title= Process Algebra and Probabilistic Methods. |url= https://books.google.com/?id=007-3SM9QmYC&pg=PA270&dq=0.607927101854026628663276779#v=onepage&q=0.607927101854026628663276779&f=false |year= 2000 |publisher= Springer-Verlag |isbn= 3-540-67695-3 |page= 270 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{1}{\zeta(2)}</math> ||<math> \frac{6}{\pi^2} = \prod_{n = 0}^\infty \underset{p_n: \text{ prime}}{\! \left(\! 1- \frac{1}{{p_n}^2} \! \right)} \! = \! \textstyle \left(1 \! - \! \frac{1}{2^2}\right) \! \left(1 \! - \! \frac{1}{3^2}\right) \! \left(1 \! - \! \frac{1}{5^2}\right)\cdots</math> ||<source lang="mathematica">Prod{n=1 to ∞} (1-1/ithprime(n)^2)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A059956}} ||[0;1,1,1,1,4,2,4,7,1,4,2,3,4,10,1,2,1,1,1,...] || ||<small> 0.60792710185402662866327677925836583 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.12345 67891 01112 13141<ref group=Mw>{{MathWorld|ChampernowneConstant|Champernowne Constant}}</ref> ||[[Champernowne constant]]<ref>{{cite book |author1=Michael J. Dinneen |author2=Bakhadyr Khoussainov |author3=Prof. Andre Nies |title= Computation, Physics and Beyond |url= https://books.google.com/?id=wRWyMbmJTMYC&pg=PA109&dq=%22Champernowne+number%22#v=onepage&q=%22Champernowne%20number%22&f=false |year= 2012 |publisher= Springer |isbn= 978-3-642-27653-8 |page= 110 }}</ref> ||[[File:Champernowne constant.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>C_{10}</math> ||<math>\sum_{n=1}^\infty \; \sum_{k=10^{n-1}}^{10^n-1}\frac{k}{10^{kn-9\sum_{j=0}^{n-1}10^j(n-j-1)}}</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A033307}} ||[0;8,9,1,149083,1,1,1,4,1,1,1,3,4,1,1,1,15,...] ||1933 ||<small> 0.12345678910111213141516171819202123 </small> |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.76422 36535 89220 66299<ref group=Mw>{{MathWorld|Landau-RamanujanConstant|Landau-Ramanujan Constant}}</ref> ||[[Landau-Ramanujan constant]]<ref>{{cite book |author1=Richard E. Crandall |author2=Carl B. Pomerance |title= Prime Numbers: A Computational Perspective |url=https://books.google.com/?id=ZXjHKPS1LEAC&pg=PA80&dq=Landau-Ramanujan+constant#v=onepage&q=Landau-Ramanujan%20constant&f=false |year= 2005 |publisher= Springer |isbn= 978-0387-25282-7 |page= 80 }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>K</math> ||<math>\frac1{\sqrt2}\prod_{p\equiv3\!\!\!\!\!\mod \! 4}\!\! \underset{\!\!\!\!\!\!\!\! p: \text{ prime}}{\left(1-\frac1{p^2}\right)^{-\frac{1}{2}}}\!\!=\frac\pi4\prod_{p\equiv1\!\!\!\!\!\mod \!4}\!\! \underset{\!\!\!\! p: \text{ prime}}{\left(1-\frac1{p^2}\right)^\frac{1}{2}}</math> || |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ? ||{{OEIS2C|A064533}} ||[0;1,3,4,6,1,15,1,2,2,3,1,23,3,1,1,3,1,1,6,4,...] || ||<small> 0.76422365358922066299069873125009232 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.71828 18284 59045 23536<ref group=Mw>{{MathWorld|e|e}}</ref> ||[[Number e]], Euler's number<ref>{{cite book |author= E.Kasner y J.Newman. |title= Mathematics and the।magination |page=77 |year= 2007 |publisher= Conaculta |isbn= 978-968-5374-20-0 |url= https://books.google.com/?id=zdBHMHV3m5YC&pg=PA76&dq=2.7182818284590452353602874#v=onepage&q=2.7182818284590452353602874&f=false }}</ref> ||[[File:Exp derivative at 0.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{e}</math> ||<math>\! \lim_{n \to \infty} \! \left(\! 1 \! + \! \frac {1}{n}\right)^n \! = \! \sum_{n = 0}^\infty \frac{1}{n!} = \frac{1}{0!} + \frac{1}{1} + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} + \textstyle \cdots </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {1/n!} (* lim_(n->∞) (1+1/n)^n *)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A001113}} ||[2;1,2,1,1,4,1,1,6,1,1,8,1,1,10,1,1,12,1,...] <br> = [2;{{overline|1,2p,1}}], p∈ℕ || ||<small> 2.71828182845904523536028747135266250 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.36787 94411 71442 32159<ref group=Mw>{{MathWorld|FactorialSums|Factorial Sums}}</ref> ||Inverse of [[Number e]]<ref>{{cite book |author= Eli Maor |title= "e": The Story of a Number |url= https://books.google.com/?id=eIsyLD_bDKkC&pg=PA37&dq=0.367879441#v=onepage&q=0.367879441&f=false |year= 1994 |publisher= Princeton University Press |isbn= 978-0-691-14134-3 |page= 37 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{1}{e}</math> ||<math>\sum_{n = 0}^\infty \frac{(-1)^n}{n!} = \frac{1}{0!} - \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} - \frac{1}{3!} + \frac{1}{4!} - \frac{1}{5!} +\cdots</math> <!--- 2\cdot(1/3! +2/5! +3/7!+\cdots ---> ||<source lang="mathematica">Sum[n=2 to ∞] {(-1)^n/n!}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A068985}} ||[0;2,1,1,2,1,1,4,1,1,6,1,1,8,1,1,10,1,1,12,...] <br> = [0;2,1,{{overline|1,2p,1}}], p∈ℕ ||1618 ||<small> 0.36787944117144232159552377016146086 </small> |- <!----------------------------------------------v---------------------------------------> |0.69034 71261 14964 31946 ||Upper [[iterated exponential]]<ref>{{cite book |author= Theo Kempermann |title= Zahlentheoretische Kostproben |url= https://books.google.com/?id=c70frvZ9TEQC&pg=PA139&lpg=PA139&dq=0.690347+0.658366#v=onepage&q=0%2C690347%200%2C658366&f=false |year= 2005 |publisher= Freiburger graphische betriebe |isbn= 3-8171-1780-9 |page= 139 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ||[[Image:TetrationConvergence2D.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {H}_{2n+1} </math> ||<math> \lim_{n \to \infty} {H}_{2n+1} = \textstyle \left(\frac{1}{2}\right) ^{\left(\frac{1}{3}\right) ^{\left(\frac{1}{4}\right) ^{\cdot^{\cdot^{\left(\frac{1}{2n+1}\right)}}}}} = {2}^{-3^{-4^{\cdot^{\cdot^{{-2n-1}}}}}} </math> ||<source lang="mathematica">2^-3^-4^-5^-6^ -7^-8^-9^-10^ -11^-12^-13 …</source> || ||{{OEIS2C|A242760}} ||[0;1,2,4,2,1,3,1,2,2,1,4,1,2,4,3,1,1,10,1,3,2,...] || ||<small> 0.69034712611496431946732843846418942 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.65836 55992 ... ||Lower límit [[iterated exponential]]<ref>{{cite book |author= Steven Finch |title= Mathematical Constants |url=https://books.google.com/?id=DL5iVYNoEa0C&pg=PA449&lpg=PA449&dq=0.6583655992#v=onepage&q=0.6583655992&f=false |year= 2003 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 0-521-81805-2 |page= 449 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> {H}_{2n} </math> ||<math> \lim_{n \to \infty} {H}_{2n} = \textstyle \left(\frac{1}{2}\right) ^{\left(\frac{1}{3}\right) ^{\left(\frac{1}{4}\right) ^{\cdot^{\cdot^{\left(\frac{1}{2n}\right)}}}}} = {2}^{-3^{-4^{\cdot^{\cdot^{{-2n}}}}}} </math> ||<source lang="mathematica">2^-3^-4^-5^-6^ -7^-8^-9^-10^ -11^-12 …</source> || || ||[0;1,1,1,12,1,2,1,1,4,3,1,1,2,1,2,1,51,2,2,1,...] || ||0.6583655992... |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |3.14159 26535 89793 23846<ref group=Mw>{{MathWorld|PiFormulas|Pi Formulas}}</ref> ||[[pi|π number]], [[Archimedes number]]<ref>{{cite book |author= Michael Trott |title= The Mathematica GuideBook for Programming |url= https://books.google.com/?id=iZTxaxT_YeMC&pg=PA173&dq=pi+nested+radical#v=onepage&q=pi%20nested%20radical&f=false |year= 2004 |publisher= Springer Science |isbn= 0-387-94282-3 |page= 173 }}</ref> ||[[File:Sine cosine one period.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \pi </math> ||<math>\lim_{n\to \infty }\, 2^n \underbrace{\sqrt{2-\sqrt{2+\sqrt{2+\cdots +\sqrt{2}}}}}_n</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(-1)^n 4/(2n+1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A000796}} ||[3;7,15,1,292,1,1,1,2,1,3,1,14,2,1,1,2,2,2,...] || ||<small> 3.14159265358979323846264338327950288 </small> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |1.92878 00...<ref group=Mw>{{MathWorld|PrimeFormulas|PrimeFormulas}}</ref> ||Wright constant<ref>{{cite book |author= Paulo Ribenboim |title= My Numbers, My Friends: Popular Lectures on Number Theory |url= https://books.google.com/?id=EiYvlcimEi4C&pg=PA66&dq=1.9287800#v=onepage&q=1.9287800&f=false |year= 2000 |publisher= Springer-Verlag |isbn= 0-387-98911-0 |page= 66 }}</ref> ||<br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\omega}</math> ||<math>\left \lfloor 2^{2^{2^{\cdot^{\cdot^{2^{\omega}}}}}} \!\right \rfloor \scriptstyle \text{= primes:} \displaystyle\left\lfloor 2^\omega\right\rfloor \scriptstyle \text{=3,} \displaystyle\left\lfloor 2^{2^\omega} \right\rfloor \scriptstyle \text{=13,} \displaystyle \left\lfloor 2^{2^{2^\omega}} \right\rfloor \scriptstyle =16381, \ldots </math> || || ||{{OEIS2C|A086238}} ||[1; 1, 13, 24, 2, 1, 1, 3, 1, 1, 3] || ||1.9287800... |- <!-----------------------------------------v--------------------------------------------> |0.46364 76090 00806 11621 ||Machin–Gregory series<ref>{{cite book |author1=John Horton Conway |author2=Richard K. Guy. |title= The Book of Numbers |url= https://books.google.com/?id=0--3rcO7dMYC&pg=PA242&dq=%22The+Book+of+Numbers%22+%22mathematician+David+Gregory%22#v=onepage&q=%22The%20Book%20of%20Numbers%22%20%22mathematician%20David%20Gregory%22&f=false |year= 1995 |publisher= Copernicus |isbn= 0-387-97993-X |page= 242 |quote= }}</ref> ||[[image:Arctangent.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\arctan \frac {1}{2}</math> ||<math> \underset{\text{For } x = 1/2 \qquad \qquad} {\sum_{n=0}^\infty \frac{(\!-1\!)^n \, x^{2n+1}}{2n+1} = \frac {1}{2} {-} \frac{1}{3 \! \cdot \! 2^3} {+} \frac{1}{5 \! \cdot \! 2^5} {-} \frac{1}{7 \! \cdot \! 2^7} {+} \cdots}</math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=0 to ∞] {(-1)^n (1/2)^(2n+1) /(2n+1)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A073000}} ||[0;2,6,2,1,1,1,6,1,2,1,1,2,10,1,2,1,2,1,1,1,...] || ||<small> 0.46364760900080611621425623146121440 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.69777 46579 64007 98200<ref group=Mw>{{MathWorld|ContinuedFractionConstant|ContinuedFraction Constant}}</ref> ||Continued fraction constant, [[Bessel function]]<ref>{{cite book |author= Simon Plouffe |title= Miscellaneous Mathematical Constants |url= http://www.worldwideschool.org/library/books/sci/math/MiscellaneousMathematicalConstants/chap69.html |access-date= 2017-09-20 |archive-date= 2015-09-12 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150912180856/http://www.worldwideschool.org/library/books/sci/math/MiscellaneousMathematicalConstants/chap69.html |dead-url= yes }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{C}_{CF}</math> ||<math> \frac{I_1(2)}{I_0(2)} = \frac{ \sum \limits_{n = 0}^\infty \frac{n}{n!n!}} {{ \sum \limits_{n = 0}^{\infty} \frac{1}{n!n!}}} = \textstyle \tfrac 1{1+\tfrac 1{2+\tfrac 1{3+\tfrac 1{4+\tfrac 1{5+\tfrac 1{6+1{/\cdots}}}}}}} </math> <!--- 1/(1+1/(1+1/(1+2/(1+2/(1+3/(1+3/(1+4))))))) demo Wolfram ---> ||<source lang="mathematica">(Sum [n=0 to ∞] {n/(n!n!)}) / (Sum [n=0 to ∞] {1/(n!n!)})</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A052119}} ||[0;1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,...] <br> = [0;{{overline|p+1}}], p∈ℕ <!--- 1/(1+1/(2+1/(3+1/(4+1/(5+1/(6+1/(7+1/(8+1))))))))---> || ||<small> 0.69777465796400798200679059255175260 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |1.90216 05831 04<ref group=Mw>{{MathWorld|BrunsConstant|Brun's Constant}}</ref> ||<small>[[Brun's constant|Brun₂ constant]] = Σ inverse of [[Twin prime]]s</small><ref>{{cite book |author= Thomas Koshy |title= Elementary Number Theory with Applications |url= https://books.google.com/?id=d5Z5I3gnFh0C&pg=PA118&dq=Brun+constant#v=onepage&q=Brun%20constant&f=false |year= 2007 |publisher= Elsevier |isbn= 978-0-12-372-487-8 |page= 119 }}</ref> ||[[File:Bruns-constant.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{B}_{\,2}</math> ||<math> \textstyle \underset{ p,\, p+2: \text{ prime}}{\sum(\frac1{p}+\frac1{p+2})} = (\frac1{3} \! + \! \frac1{5}) + (\tfrac1{5} \! + \! \tfrac1{7}) + (\tfrac1{11} \! + \! \tfrac1{13}) + \cdots </math> || || ||{{OEIS2C|A065421}} ||[1; 1, 9, 4, 1, 1, 8, 3, 4, 4, 2, 2] || ||1.902160583104 |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.87058 83799 75<ref group=Mw>{{MathWorld|BrunsConstant|Brun's Constant}}</ref> ||<small>[[Brun's constant|Brun₄ constant]] = Σ inv.[[prime quadruplet]]s</small><ref>{{cite book |author1=Pascal Sebah |author2=Xavier Gourdon |lastauthoramp=yes |title=।ntroduction to twin primes and Brun’s constant computation |url= http://numbers.computation.free.fr/Constants/Primes/twin.pdf |year= 2002 |publisher= |isbn= }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{B}_{\,4}</math> ||<math>\textstyle {\sum(\frac1{p}+\frac1{p+2}+\frac1{p+6}+\frac1{p+8})} \scriptstyle \quad {p,\; p+2,\; p+6,\; p+8: \text{ prime}} </math> <math> \textstyle{\left(\tfrac1{5} + \tfrac1{7} + \tfrac1{11} + \tfrac1{13}\right)}+ \left(\tfrac1{11} + \tfrac1{13} + \tfrac1{17} + \tfrac1{19}\right)+ \dots</math> || || ||{{OEIS2C|A213007}} ||[0; 1, 6, 1, 2, 1, 2, 956, 3, 1, 1] || ||0.870588379975 |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |<br> 0.63661 97723 67581 34307<ref group=Mw>{{MathWorld|PrimeProducts|Prime Products}}</ref> <ref group=Ow>[http://oeis.org/wiki/Buffon%27s_constant Buffon's constant]</ref> ||Buffon constant<ref>{{cite book |author1=Jorg Arndt |author2=Christoph Haenel |title= Pi -- Unleashed |page= 13 |year= 2000 |publisher= Verlag Berlin Heidelberg |isbn= 3-540-66572-2 |url= https://books.google.com/?id=QwwcmweJCDQC&pg=PA13&dq=Fran%C3%A7ois+Vi%C3%A8te+(1540-1603)+developed#v=onepage&q=Fran%C3%A7ois%20Vi%C3%A8te%20(1540-1603)%20developed&f=false }}</ref> ||[[Image:Buffon2.png|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>\frac{2}{\pi}</math> ||<math> \frac{\sqrt2}2 \cdot \frac{\sqrt{2+\sqrt2}}2 \cdot \frac{\sqrt{2+\sqrt{2+\sqrt2}}}2 \cdots</math> [[Viète's formula|Viète product]] ||<source lang="mathematica">2/Pi</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A060294}} ||[0;1,1,1,3,31,1,145,1,4,2,8,1,6,1,2,3,1,4,...] ||1540 <br> to <br> 1603 ||<small> 0.63661977236758134307553505349005745 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |0.59634 73623 23194 07434<ref group=Mw>{{MathWorld|GompertzConstant|Gompertz Constant}}</ref> ||[[Gompertz constant|Euler–Gompertz constant]]<ref>{{cite book |author1=Annie Cuyt |author2=Viadis Brevik Petersen |author3=Brigitte Verdonk |author4=William B. Jones |title= Handbook of continued fractions for special functions |url= https://books.google.com/?id=DQtpJaEs4NIC&pg=PA190&dq=Gompertz+constant#v=onepage&q=Gompertz%20constant&f=false |year= 2008 |publisher= Springer Science |isbn= 978-1-4020-6948-2 |page= 190 }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{G}</math> ||<math>\! \int \limits_0^\infty \!\! \frac{e^{-n}}{1{+}n} \, dn = \!\! \int \limits_0^1 \!\! \frac{1}{1{-}\ln n} \, dn = \textstyle {\tfrac 1 {1+\tfrac 1{1+\tfrac 1{1+\tfrac 2{1+\tfrac 2{1+\tfrac 3{1+3{/\cdots}} }}}}}} </math> <!--- 1/(1+1/(1+1/(1+2/(1+2/(1+3/(1+3))))))) demo Wolfram ---> ||<source lang="mathematica">integral[0 to ∞] {(e^-n)/(1+n)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A073003}} ||[0;1,1,2,10,1,1,4,2,2,13,2,4,1,32,4,8,1,1,1,...] <!--- 1/(1+1/(1+1/(2+1/(10+1/(1+1/(1+1/(4+1))))))) demo Wolfram ---> || ||<small> 0.59634736232319407434107849936927937 </small> |- <!----------------------------------------v---------------------------------------------> |<center> '''''i''''' ···<ref group=Mw>{{MathWorld|i|i}}</ref> </center> ||[[Imaginary number]]<ref>{{cite book |author= Keith J. Devlin |title= Mathematics: The New Golden Age |url= https://books.google.com/?id=IKmMKOtSI50C&pg=PA66&dq=%22This+leads+to+some+amazing+results.+For+example,+Euler+discovered%22#v=onepage&q=%22This%20leads%20to%20some%20amazing%20results.%20For%20example%2C%20Euler%20discovered%22&f=false |year= 1999 |publisher= Columbia University Press |isbn= 0-231-11638-1 |page= 66 }}</ref> ||[[Image:Complex numbers imaginary unit.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{i}</math> ||<math>\sqrt{-1} = \frac{\ln(-1)}{\pi} \qquad\qquad \mathrm{e}^{i\,\pi} = -1</math> ||<source lang="mathematica">sqrt(-1)</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Complex number|C]] [[Irrational number|I]]''''' || || ||1501 <br/> to <br/> 1576 ||<center> '''''i''''' </center> |- <!---------------------------------------------v----------------------------------------> |2.74723 82749 32304 33305 ||[[Ramanujan]] [[nested radical]]<ref>{{cite book |author1=Bruce C. Berndt |author2=Robert Alexander Rankin |title= Ramanujan: essays and surveys |url= https://books.google.com/?id=TT1T8A94xNcC&pg=PA219&dq=Ramanujan+nested+radical#v=onepage&q=Ramanujan%20nested%20radical&f=false |year= 2001 |publisher= American Mathematical Society, London Mathematical Society |isbn= 0-8218-2624-7 |page= 219 }}</ref> ||<br><br><br><br> |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> R_{5} </math> ||<math>\scriptstyle \sqrt{5+\sqrt{5+\sqrt{5-\sqrt{5+ \sqrt{5+\sqrt{5+\sqrt{5-\cdots}}}}}}}\;= \textstyle\frac{2+\sqrt{5}+\sqrt{15-6\sqrt{5}}}{2}</math> ||<source lang="mathematica">(2+sqrt(5) +sqrt(15 -6 sqrt(5)))/2</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' || ||[2;1,2,1,21,1,7,2,1,1,2,1,2,1,17,4,4,1,1,4,2,...] || ||<small> 2.74723827493230433305746518613420282 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |0.56714 32904 09783 87299<ref group=Mw>{{MathWorld|OmegaConstant|Omega Constant}}</ref> ||[[Omega constant]], [[Lambert W function]]<ref>{{cite book |author= Albert Gural |title=।nfinite Power Towers |url= http://www.albertgural.com/math/theory/infinite-power-towers/ }}</ref> ||[[File:Lambert-w.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\Omega}</math> ||<math> \sum_{n=1}^\infty \frac{(-n)^{n-1}}{n!} =\,\left(\frac{1}{e}\right) ^{\left(\frac{1}{e}\right) ^{\cdot^{\cdot^{\left(\frac{1}{e}\right)}}}} = e^{-\Omega} = e^{-e^{-e^{\cdot^{\cdot^{{-e}}}}}} </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {(-n)^(n-1)/n!}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A030178}} ||[0;1,1,3,4,2,10,4,1,1,1,1,2,7,306,1,5,1,2,1,...] || ||<small> 0.56714329040978387299996866221035555 </small> |- <!-------------------------------------------v------------------------------------------> |0.96894 61462 59369 38048 ||[[Dirichlet beta function|Beta]](3)<ref>{{cite arXiv |author= Michael A.।dowu |title= Fundamental relations between the Dirichlet beta function, euler numbers, and Riemann zeta function for positive integers |arxiv= 1210.5559 |year= 2012 |class=math.NT }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math>{\beta} (3)</math> || <math> \frac{\pi^3}{32} = \sum_{n=1}^\infty\frac{-1^{n+1}}{(-1+2n)^3} = \frac{1}{1^3} {-} \frac{1}{3^3} {+} \frac{1}{5^3} {-} \frac{1}{7^3} {+} \cdots </math> ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {(-1)^(n+1) /(-1+2n)^3}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A153071}} ||[0;1,31,4,1,18,21,1,1,2,1,2,1,3,6,3,28,1,...] || ||<small> 0.96894614625936938048363484584691860 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |2.23606 79774 99789 69640 ||[[Square root of 5]], [[Gauss sum]]<ref>{{cite book |author= P A J Lewis |title= Essential Mathematics 9 |url= https://books.google.com/?id=KjMVx6ljh6YC&pg=PA24&dq=2.236067977#v=onepage&q=2.236067977&f=false |year= 2008 |publisher= Ratna Sagar |isbn= 9788183323673 |page= 24 |quote= }}</ref> ||[[File:Pinwheel 1.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \sqrt{5} </math> ||<math> \scriptstyle (n = 5) \displaystyle \sum_{k=0}^{n-1} e^{\frac{2 k^2 \pi i}{n}} = 1 + e^\frac{2 \pi i} {5} + e^\frac{8 \pi i} {5} + e^\frac{18 \pi i} {5} + e^\frac{32 \pi i} {5}</math> ||<source lang="mathematica">Sum[k=0 to 4] {e^(2k^2 pi i/5)}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Algebraic number|A]]''''' ||{{OEIS2C|A002163}} ||[2;4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,4,...] <br> = [2;{{overline|4}},...] || ||<small> 2.23606797749978969640917366873127624 </small> |- <!--------------------------------------------v-----------------------------------------> |3.35988 56662 43177 55317<ref group=Mw>{{MathWorld|ReciprocalFibonacciConstant|Reciprocal Fibonacci Constant}}</ref> ||Prévost constant [[Reciprocal Fibonacci constant]]<ref>{{cite book |author= Gérard P. Michon |title= Numerical Constants |url= http://www.numericana.com/answer/constants.htm#prevost |year= 2005 |publisher= Numericana |isbn= }}</ref> || |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> \Psi </math> ||<math>\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{F_n} = \frac{1}{1} + \frac{1}{1} + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{5} + \frac{1}{8} + \frac{1}{13} + \cdots</math> ''F_n'': [[Fibonacci series]] ||<source lang="mathematica">Sum[n=1 to ∞] {1/Fibonacci[n]}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Irrational number|I]]''''' ||{{OEIS2C|A079586}} ||[3;2,1,3,1,1,13,2,3,3,2,1,1,6,3,2,4,362,...] ||? ||<small> 3.35988566624317755317201130291892717 </small> |- <!------------------------------------------v-------------------------------------------> |{{nobr|2.68545 20010 65306 44530}}<ref group=Mw>{{MathWorld|KhinchinsConstant|Khinchin's Constant}}</ref> ||[[Khinchin's constant]]<ref>{{cite book |author= Julian Havil |title= Gamma: Exploring Euler's Constant |url=https://books.google.com/?id=7-sDtIy8MNIC&pg=PA161&dq=Khinchin%27s+constant#v=onepage&q=Khinchin%27s%20constant&f=false |year= 2003 |publisher= Princeton University Press |isbn= 9780691141336 |page= 161 }}</ref> ||[[File:KhinchinBeispiele.svg|100px]] |bgcolor=#e0f0f0 align=center|<math> K_{\,0} </math> ||<math> \prod_{n=1}^\infty \left[{1+{1\over n(n+2)}}\right]^{\ln n/\ln 2}</math> ||<source lang="mathematica">Prod[n=1 to ∞] {(1+1/(n(n+2))) ^(ln(n)/ln(2))}</source> |style="text-align:center;"|'''''[[Transcendental number|T]]''''' ||{{OEIS2C|A002210}} ||[2;1,2,5,1,1,2,1,1,3,10,2,1,3,2,24,1,3,2,...] ||1934 ||<small> 2.68545200106530644530971483548179569 </small> |- <!-------------------------------------------.------------------------------------------> |} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == *[[ਇਨਵੇਰੀਅੰਟ (ਗਣਿਤ)]] *[[ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] *[[ਗਣਿਤਿਕ ਸਥਿਰਾਂਕ]] == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://isc.carma.newcastle.edu.au/standard।nverse{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Symbolic Calculator, Plouffe's।nverter]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੂਨ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://mathworld.wolfram.com/topics/Constants.html Constants - from Wolfram MathWorld] * [http://oeis.org/wiki/Index_to_OEIS On-Line Encyclopedia of।nteger Sequences (OEIS)] * [https://web.archive.org/web/20120912131952/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/ Steven Finch's page of mathematical constants] * [http://numbers.computation.free.fr/Constants/constants.html Xavier Gourdon and Pascal Sebah's page of numbers, mathematical constants and algorithms] == ਨੋਟਸ == {{reflist|colwidth=30em}} === Site MathWorld Wolfram.com === {{reflist|group=Mw|2}} === Site OEIS Wiki === {{reflist|group=Ow|2}} {{DEFAULTSORT:ਗਣਿਤਿਕ ਸਥਿਰਾਂਕ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਸਥਿਰਾਂਕ|*]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤਿਕ ਸਾਰਣੀਆਂ|ਸਥਿਰਾਂਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing video clips]] 0muyvhspy85yqlvwb9y86usd9p6n59w 0 107529 845536 594072 2026-09-04T20:35:26Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845536 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Häststall_Elfviks_gård_dec_2008.jpg|thumb|ਘੋੜਾ ਅਸਤਬਲ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼।<br />]] [[ਤਸਵੀਰ:Checking_out_his_new_digs.jpg|thumb|ਇੱਕ ਤਬੇਲੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਬਾਕਸ ਸਟਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੋੜਾ।<br />]] [[ਤਸਵੀਰ:Animals_taking_their_fodder_in_a_traditional_German_stable.jpg|thumb|ਇੱਕ ਅਸਤਬਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਟ੍ਰੇ।<br />]] ਇੱਕ '''ਅਸਤਬਲ''' ਜਾਂ '''ਤਬੇਲਾ''' (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: '''stable''') ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ [[ਘੋੜਾ|ਘੋੜੇ]], ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਟਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸਟਬਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ; ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਅਮਰੀਕਾ (ਮਹਾਂ-ਮਹਾਂਦੀਪ)|ਅਮਰੀਕੀ]] ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਖਰਚਾ, ਹਰੇਕ ਕੋਣੇ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਕੋਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਖੁੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੇ ਸਟਾਲਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਟਾਲ ਹਨ। "'''ਅਸਤਬਲ'''" ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਲਕ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਕਾਨ ਜਾਂ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ, ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਢੰਗਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅਸਤਬਲ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਟਾਂ ਜਾਂ ਪੱਥਰ, ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਾਮੱਗਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਤਬਲ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮਕਾਨ ਤੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਜਾਂ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਇਤਿਹਾਸ == [[ਤਸਵੀਰ:The_Devil's_Farmhouse_in_Mellieha,_Malta.jpeg|right|thumb|ਡੇਵਿਲਜ਼ ਫਾਰਮਹਾਊਸ 18 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਆਰਮੀ ਆਫ਼ ਸੈਂਟ ਜੋਨ ਇਨ ਮਾਲਟਾ ਦੁਆਰਾ ਚੂਨੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਗ੍ਰੇਡ 1 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰਕ ਹੈ।<br />]] ਅਸਤਬਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਖੇਤ 'ਤੇ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕਿਸਮ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਘੋੜਾ ਅਸਤਬਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਪਿ-ਰਾਮਸੇਸ ਵਿੱਚ [[ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ]] ਦੇ ਕੁਇਤੀਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਮੇਸ II (ਸੀ .304-1237 ਬੀ.ਸੀ.) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਤਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 182,986 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਲੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰੇਨੇਜ ਲਈ ਢਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 480 ਘੋੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref>{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/oldest-horse-stables|title=Oldest horse stables|website=Guinness World Records|access-date=2016-06-27}}</ref> 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਫਰੀ ਸਟੈਂਡਲ ਅਸਤਬਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਡਰਾਫਟ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਛੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਲੌਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਕੁਝ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਦਰੂਨੀ (ਜਿਵੇਂ ਸਟਾਲਾਂ, ਸੰਕੇਤਕ ਅਤੇ ਫੀਡ ਰੈਕਾਂ ਨਾਲ) 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਚੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{cite web|url=http://www.helm.org.uk/server/show/category.19600|title=Historic Environment Local Management Training Programme - Historic England|last=England|first=Historic|date=|website=www.helm.org.uk|accessdate=19 April 2018|archive-date=9 ਅਗਸਤ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120809074408/http://www.helm.org.uk/server/show/category.19600|url-status=dead}}</ref><ref>''The Conversion of Traditional Farm Buildings: A guide to good practice'' ([//en.wikipedia.org/wiki/English_Heritage English Heritage] publication).</ref> ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਅਸਟਬਲਾਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ (ਭਾਵ ਉੱਚੀ) ਮੰਜ਼ਲ ਤੇ ਫਰੰਟ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰੰਟ' ਤੇ ਪਿੱਚਿੰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੂਪਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਟਾਵ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਫਾਲਿੰਗ ਘੋੜੀ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰ ਘੋੜੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਟਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਰਸ਼ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ (ਜਾਂ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਿਕਟ) ਅਤੇ ਡਰੇਨੇਜ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਪਲਾਂਟ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਫਾਰਮ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਸਤੇ ਆਮ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.southhams.gov.uk/CHttpHandler.ashx?id=3975&p=0|title=The Barn Guide by South Hams District Council|website=southhams.gov.uk|access-date=19 April 2018|archive-date=14 ਜੁਲਾਈ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714120125/http://www.southhams.gov.uk/CHttpHandler.ashx?id=3975&p=0|dead-url=yes}}</ref> == ਘੋੜੇ == ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ, ਸਟੇਬਲ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਵੈਟਸ ਅਤੇ ਫੈਰੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। == ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ == "ਸਟੇਬਲ" ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਅਲੰਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ - ਅਕਸਰ (ਪਰੰਤੂ ਨਹੀਂ) ਖਿਡਾਰੀਆਂ - ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਕੋਚ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਟੇਬਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਇਕਾਈ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਨੂੰ "ਇੱਕ ਸਟੇਬਲ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਘੋੜਾ]] * ਘੋੜੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ * ਘੋੜਸਵਾਰ  * ਪੈਨ == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਮਾਰਤਾਂ]] 6j3a5t1utgk7zly5ewxqhrkn0m2nd4y 0 111425 845554 845269 2026-09-05T10:35:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845554 wikitext text/x-wiki '''ਗੋਵਿੰਦਾਪਾ ਵੈਂਕਟਾਸਵਾਮੀ''' (1 ਅਕਤੂਬਰ 1918 – 7 ਜੁਲਾਈ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਓਫਥਲਮੌਲੋਜਿਸਟ (ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ) ਸਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਲੋੜੇ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸਨ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਉੱਚ ਵੋਲਯੂਮ, ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ, ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਕੇਅਰ ਸਿਸਟਮ (ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ) ਨੇ 55 ਮਿਲੀਅਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 6.8 ਮਿਲੀਅਨ ਸਰਜਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite book|title=Infinite Vision: How Aravind Became the World's Greatest Business Case for Compassion|url=https://archive.org/details/infinitevision0000pavi|last=Mehta|first=Pavithra|last2=Shenoy|first2=Suchitra|publisher=Harper Collins।ndia|year=2012|isbn=9350292130|location=India|pages=[https://archive.org/details/infinitevision0000pavi/page/289 289], 290}}</ref> ਸੰਗਠਨ ਦੇ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੁਫਤ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਆਇਤੀ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://nextbillion.net/where-free-profitable-impact-and-scale-intersect/|title=Where Free, Profitable,।mpact and Scale।ntersect:।nsights From the Story of Aravind|last=Samaranayake|first=Sadna|date=2011-11-16|work=NextBillion|access-date=2018-09-28|language=en-US}}</ref> ਇਸਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਸਥਿਰਤਾ ਨੇ 1993 ਵਿੱਚ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਡਲ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕੇਸ ਸਟੱਡੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।<ref>{{Cite journal|last=Rangan|first=V. Kasturi|date=1993-04-01|title=Aravind Eye Hospital, Madurai,।ndia:।n Service for Sight, The|url=https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=19682|language=en-us|access-date=2018-10-01|archive-date=2018-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001073811/https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=19682|url-status=dead}}</ref> 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਪਾਹਜ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 100,000 ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://ascrs.org/honorees/govindappa-venkataswamy-md|title=Govindappa Venkataswamy, MD {{!}} ASCRS|website=ascrs.org|language=en|access-date=2018-09-28}}</ref> ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਇਨੀਅਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1 9 73 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ<ref>{{Cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2009)|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510095705/http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|archive-date=10 May 2013|dead-url=yes}}</ref> 1976 ਵਿੱਚ, 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਵਿੰਦ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮਦੁਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2009)|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510095705/http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|archive-date=10 May 2013|dead-url=yes}}</ref> 1976 ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਮਰ ' ਤੇ, 58, ਉਸ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ Aravind ਵਿੱਚ ਮਦੁਰੈ, ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਭੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ 11 ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਅਰਵਿੰਦ ਆਈ ਕੇਅਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 7 ਟ੍ਰਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ, 6 ਸੈਕੰਡਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰ, 6 ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕਲਿਨਿਕ ਅਤੇ 70 ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ ਹਨ। 1992 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਔਰੋਲੈਬ<ref>{{Cite web|url=http://www.aurolab.com/aboutus.asp|title=Aurolab|website=www.aurolab.com|access-date=2018-10-01|archive-date=2018-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001020222/http://aurolab.com/aboutus.asp|url-status=dead}}</ref> ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.businesstoday.in/magazine/special/innovation-special-aurolab-eye-care/story/195886.html|title=Aurolab: Eyeing Success|last=Madhavan|first=N.|work=Business Today}}</ref> ਅੱਜ, ਔਰੋਲੈਬ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ, ਯੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਨਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 160 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1996 ਵਿੱਚ, ਵੇਕਟਾਸਵਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਲਾਇਨਜ਼ ਅਰਵਿੰਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਓਪਥਮੌਲੋਜੀ (ਲੇਿਕੋ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://laico.org/index.php/who-we-are/about-us|title=Lions Aravind।nstitute of Community Ophthalmology|website=www.laico.org|access-date=2018-10-01|archive-date=2018-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20181001182143/http://laico.org/index.php/who-we-are/about-us/|url-status=dead}}</ref>''ਲਾਓਕੋ ''ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਕਸਲਿੰਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅਰਵਿੰਦ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 347 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ 30 ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Madurai/an-engagement-that-multiplies-performance/article25077898.ece|title=An engagement that multiplies performance|last=Basu|first=Soma|date=2018-09-29|work=The Hindu|access-date=2018-09-29|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == References == <references /> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006]] 17yjgpy76ibn3ecaasltbhqpv088rkj 3 131383 845526 551872 2026-09-04T13:05:08Z QueerEcofeminist 21848 QueerEcofeminist ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Albetudu]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:AlbetusTudu]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Albetudu|Albetudu]]" to "[[Special:CentralAuth/AlbetusTudu|AlbetusTudu]]" 551872 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Albetudu}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 02:44, 5 ਦਸੰਬਰ 2020 (UTC) czgaq09z3qtvvso7wohbi1au5x8opym 0 132592 845542 818958 2026-09-05T01:48:58Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845542 wikitext text/x-wiki '''ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ''' (ਜਿਸਨੂੰ ਆਈ.ਟੀ. ਟੀਵੀ ਜਾਂ '''ਇੰਟਰਨੈਟ ਟੀ.ਵੀ.''' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।) ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਇਕ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੇਵਾ 21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੁਲੁ ਅਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਆਈਪਲੇਅਰ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਵਿੱਚ 24 ਸੇਵਾ ਇਸਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਬ੍ਰੌਡਬੈਂਡ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਤੁਸੀਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰੀਮ ਕਰਕੇ ਲਾਈਵ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਗਾਹਕ ਸਿੱਧੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਫਿਰ ਕੇਬਲ ਟੀ ਵੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਡੀਟੀਐਚ ਭਾਵ ਡਾਇਰੈਕਟ ਟੂ ਹੋਮ ਡਿਸ਼ ਜ਼ਰੀਏ ਟੀਵੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵਾਂ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਜਿਸ 'ਤੇ ਟੀ ​​ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਢੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ, ਇਸ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ (ਆਈਪੀਟੀਵੀ) ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੌਡਬੈਂਡ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੁੱਧ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਡੀਟੀਐਚ ਜਾਂ ਕੇਬਲ ਨੈਟਵਰਕਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈਟਵਰਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name="आपके दरवाजे पर इंटरनेट टीवी">{{Cite web|url=https://www.livehindustan.com/news//article1-story-101991.html|title=आपके दरवाजे पर इंटरनेट टीवी|website=Hindustan|language=hindi|access-date=2021-02-09}}</ref> ਸ਼ਾਇਦ ਏਬੀਸੀ ਦਾ ਵਰਲਡ ਨਿਊਜ਼ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਲਈ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਈ ਟੀ ਟੀ ਵੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਫਾਰਮੈਟ ਨੂੰ ਆਈਪੀਟੀਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। == Iptv == ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਟੀਵੀ ਵਿਚ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੇ ਵੈੱਬਪੇਜਾਂ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਕ ਟੀਵੀ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਲੀਕਾਮ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਮਟੀਐਨਐਲ, ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈਲ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਆਦਿ) ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਕੇਬਲ ਜਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਟੀਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਥਿਰ ਆਈਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੈਟ ਟਾਪ ਬਾਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਟੀਵੀ ਵਿਕਲਪ (ਆਈਟੀਵੀ) ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਈਟ ਤੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ 3 ਜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਟੀਵੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਵੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿ ਜਦੋਂ ਟੀਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਈਪੀਟੀਵੀ ਬਰਾਡਬੈਂਡ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀਡੀਓ ਆਨ ਡਿਮਾਂਡ (ਵੀਓਡੀ) ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ (ਵੈੱਬ ਪਹੁੰਚ, ਵਾਇਸ ਓਵਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ-ਵੀਓਆਈਪੀ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਟੀਵੀ) ਦਾ ਲਾਭ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਵੀਡੀਓ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਡੀਓ ਗੁਣਵੱਤਾ।<ref name="आपके दरवाजे पर इंटरनेट टीवी"/> ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਚ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੈਨਲ, ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸੂਚੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਰੁੱਝੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵਡ ਇਸ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵੇਖ ਸਕੋਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੀਡੀਓ ਆਨ ਡਿਮਾਂਡ (ਵੀਓਡੀ) ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਔਨਲਾਈਨ  ਫਿਲਮ ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਹੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਗ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਗੇਮਾਂ, ਟਾਈਮ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤੇ ਟੀਵੀ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਵੀਡਿਓ ਇਸ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਔਨਲਾਈਨ ਟੀਵੀ == ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਵੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਟੀਵੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੀ, ਸੈਮਸੰਗ ਅਤੇ ਐਲ.ਜੀ. LG ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵਾਂ ਟੀਵੀ ਔਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਸਾਰਨ  ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਏਗਾ। LG ਨੇ ਟੀਵੀ ਸੈਟ ਨੂੰ TV ਲਾਈਨ ਟੀਵੀ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। LG ਜਲਦੀ ਹੀ ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਟੀਵੀ ਸੈਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰੇਗਾ। ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ, ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਵੀਡਿਓ ਵੇਖ ਸਕਣਗੇ। ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਸੇਵਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ TV ਲਾਈਨ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਨਾਮਾਤਰ ਮਾਸਿਕ ਕਿਰਾਏ ਤੇ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ 1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਿਲਮਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਦਰਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਲੈਪਟਾਪ ਤੋਂ, ਕਿਤੇ ਵੀ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਖ਼ਬਰਾਂ, ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਆਦਿ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੱਖਰੇ ਸਾੱਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਕਲਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਕੰਬੋ ਬਾਕਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਟਾਪ ਬਾਕਸ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਟਿਨਰ ਕਾਰਡ ਜੋੜ ਕੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਉਪਕਰਣ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਬਾਹਰੀ ਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟੀਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਰਾਬੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਵਿਕਲਪ ਇੱਕੋ ਮਾਨੀਟਰ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਖਰੇ ਕੰਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। == ਵੈੱਬ ਟੀ == ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਾਈਟਾਂ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਸਟ੍ਰੀਮ ਕਰਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਆਡੀਓ ਵਿਡੀਓ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ, ਆਈਡਬਲਯੂਆਈ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਫਤ ਟੂ ਏਅਰ ਚੈਨਲ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਗੂਗਲ ਟੀਵੀ == ਜਲਦੀ ਹੀ ਗੂਗਲ ਨੇ ਗੂਗਲ ਟੀ. ਵੀ. ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੂਗਲ, ​​ਇੰਟੇਲ ਅਤੇ ਸੋਨੀ ਇੱਕ ਸੈੱਟਟੌਪ ਬਾਕਸ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਗੂਗਲ ਟੀ.ਵੀ. ਨਾਮ ਦੇ ਗੂਗਲ ਐਂਡਰਾਇਡ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਉਹ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਗੂਗਲ ਇੰਟਰਫੇਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਯਾਹੂ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਐਡਰਾਇਡ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸੈੱਟਟਾਪ ਬਕਸੇ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਗੂਗਲ ਕ੍ਰੋਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗੀ। ਗੂਗਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.wikiwax.com/best-watchseries-alternatives/|title=Websites Like Watch Series|last=|first=|date=|website=|publisher=|language=en-US|access-date=2021-02-09|archive-date=2021-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131014413/https://www.wikiwax.com/best-watchseries-alternatives/|url-status=dead}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਕਨਾਲੋਜੀ]] k8zxsv0qprvvmvodc6pinbwd6m2hqtf 0 133360 845549 743353 2026-09-05T06:18:29Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845549 wikitext text/x-wiki '''ਕਾਲੀ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ''' ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ [[ਨਾਰੀਵਾਦ|ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। [[ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ]] ਅਤੇ [[ਰਿਤੂ ਮੈਨਨ]] ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ "ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ" ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਇੰਡੀਅਨ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਹੈ ਜੋ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਜ਼ੇਡ ਬੁੱਕਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਰਿਤੂ ਮੈਨਨ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੂੰਜੀ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਰਤਾ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਗਲਪ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਟਕਾਲ ਅਤੇ ਸੇਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਦਬਾਓ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਮਿਆ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। == ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ == ਵਿਰਾਗੋ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਨੇ ਕੁਝ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਹਵਾਲਾ "''ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ'' " ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। "''ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ'' " 75 ਪਿੰਡ ਦੀਆਂਔਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਵੇਚੀ ਗਈ ਸੀ। ''ਸ਼ੇਰ ਕੀ ਜਾਨਕਾਰੀ'' ਸੈਕਸ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਪਸ਼ਟ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੀ ਵਰਜਣਾ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਨੇ ਸਸਤੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>Jyoti Puri, ''Woman, Body, Desire in Postcolonial India: Narratives of Gender and Sexuality'' (London: Routledge, 1999)</ref> ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਮੈਨਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=November 2018}} ਕਾਲੀ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ [[ਰਾਧਾ ਕੁਮਾਰ]] ਦੀ "ਦਿ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਡੂਇੰਗ", ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ [[ਵੰਦਨਾ ਸ਼ਿਵਾ|ਵੰਦਨਾ ਸ਼ਿਵ]] ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਕੰਮ ''ਸਟੇਇੰਗ ਅਲਾਈਵ'', ਅਤੇ [[ਕੁਮਕੁਮ ਸੰਗਾਰੀ]] ਅਤੇ [[ਸੁਦੇਸ਼ ਵੈਦ]] ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬ ''ਰੀਕਾਸਟਿੰਗ ਵੂਮੈਨ: ਬਐਸੇ ਇਨ ਕੋਲੋਨੀਇਲ ਹਿਸਟਰੀ'' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ।<ref>Paola Bacchetta, 'Reinterrogating Partition Violence: Voices of Women/Children/’Dalits’ in India’s Partition', ''[[Feminist Studies]]'' 26 (2000): 3</ref> == ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਵੰਡ == 2003 ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇ ਬਾਨੀ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਬੁਤਾਲੀਆ ਨੇ [[ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁੱਕਸ|2003 ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੁੱਕਸ ਦੀ]] ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਲਪ, ਆਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ। ਮੈਨਨ ਨੇ [http://www.womenunlimited.net/ ਵਿਮੈਨ ਅਨਲਿਮੀਟਿਡ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305024718/http://www.womenunlimited.net/ |date=2021-03-05 }} ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੋਵੇਂ ਫਰਮਾਂ ਸਰਗਰਮ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/595QfElEltDLfuvgNqTiOI/Urvashi-Butalia--I-want-to-prove-that-feminist-publishing-c.html|title=Urvashi Butalia: I want to prove that feminist publishing can survive commercially|date=14 June 2013|publisher=Livemint|access-date=2013-08-16}}</ref> == ਸਨਮਾਨ == ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਬੁਤਾਲੀਆ ਅਤੇ ਰਿਤੂ ਮੈਨਨ ਨੂੰ [[ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ]] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.spinifexpress.com.au/fasiapub/india/kali.htm ਸਪਿਨਿਫੈਕਸ ਵਿਖੇ Womenਰਤਾਂ ਲਈ ਕਾਲੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520073437/http://www.spinifexpress.com.au/fasiapub/india/kali.htm |date=2020-05-20 }} * [http://www.womenunlimited.net/ ਮਹਿਲਾ ਅਸੀਮਤ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305024718/http://www.womenunlimited.net/ |date=2021-03-05 }} * [http://www.zubaanbooks.com/ ਜ਼ੁਬਾਨ ਕਿਤਾਬਾਂ] * [http://blog.prathambooks.org/2010/04/story-of-kali-for-women-indias-first.html ਪ੍ਰਥਮ ਬੁੱਕਸ ਵਿਖੇ ਖਾਤਾ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1984 ਦੀਆਂ ਸਥਾਪਤੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕੰਪਨੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ]] qro8myxp1hrbiq9dztpyb432nsc607v 0 135406 845537 755143 2026-09-04T20:53:54Z Nitesh Gill 8973 845537 wikitext text/x-wiki [[File:Dr Ramesh Singh Pal, Scientist Writer Spiritual Motivator.jpg|thumb|ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ]] ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ।<ref name="आईसीएआर-वीपीकेएएस पर वैज्ञानिककी प्रोफाइल">{{Cite web |url= http://www.vpkas.icar.gov.in/upload/uploadfiles/files/rs%20pal.pdf |title= ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ.-ਵੀ.ਪੀ.ਕੇ.ਏ.ਐੱਸ. ਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ |date=2021-04-09 |website= ICAR-Vivekananda Parvatiya Krishi Anusandhan Sansthan}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|date=2020-12-05|title= ਡਾ: ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਅਨੰਦਮਈ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਜਿ livingਣ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ |url=https://www.creativenewsexpress.com/dr-ramesh-singh-pals-books-contain-the-essence-of-living-a-joyful-spiritual-life/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|accessdate=2021-01-03|website=|publisher=creativenewsexpress.com}}</ref><ref>{{cite web|last=|first=|date=2019-05-27|title= ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਜੀਵਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |url=https://www.amarujala.com/uttarakhand/almora/155897918415-almora-news157|url-status=live|archive-url=|archive-date=|accessdate=2021-01-03|website=|publisher=ਅਮਰ ਉਜਾਲਾ}}</ref> ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਜੀਵਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ।<ref>{{cite web |title= ਡਾ: ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ - ਯੂਨੈਸਕੋ ਇਨਕਲਾਪਿਸੀ ਪਾਲਿਸੀ ਲੈਬ ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ |url=https://en.unesco.org/inclusivepolicylab/users/dr-ramesh-singh-pal-scientist-writer-spiritual-motivator|website=UNESCO Inclusive Policy Lab|accessdate=2021-04-08}}</ref> ==ਮੁ lifeਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ== ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਗਸਤ 1981 ਨੂੰ ਨਜੀਬਾਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜੀਬੀ ਪੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਐਂਡ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਪੈਂਟਨਗਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ.<ref>{{cite web |title= ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ|url=http://orcid.org/0000-0003-3185-4466|website= orcid|accessdate=2021-04-08}}</ref> ਡਾ. ਪਾਲ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਸੇਵਾ (ਆਈ.ਸੀ.ਏ.ਆਰ., ਭਾਰਤ) ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref name="Dr Ramesh Singh Pal - Google Scholar Citations">{{Cite web |url=https://scholar.google.com/citations?user=SlRycHcAAAAJ=en|title= डॉ रमेश सिंह पाल-गूगल विद्वान् |date=2021-04-08 |website=scholar.google.com |access-date=2021-04-08}}</ref> ਉਸਨੇ ਖੋਜ ਗੇਟ ਵਿਖੇ 6 ਖੋਜ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Ramesh-Singh-Pal/publications|title=Ramesh-Singh-Pal - Publications|website=Research Gate|language=en|access-date=2021-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422034907/https://www.researchgate.net/profile/Ramesh-Singh-Pal/publications|archive-date=30 अप्रैल 2021|url-status=live}}</ref> ==ਕਿਤਾਬਾਂ== ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ ਸਾਲ 2018<ref>{{cite book|last1=पाल|first1=रमेश सिंह |title= ਸਾਡਾ ਫਾਰਮ|publisher=educreation Publishing|isbn=9789388381369|language=Hindi|date=30 November 2018}}</ref> ਵਿਚ ਅਪਣਾ ਸਵਰੂਪ (ਹਿੰਦੀ) ਅਤੇ ਸਾਲ 2020 ਵਿਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਗਿਆਨ: ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਨੁਸਖ਼ਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ)। <ref>{{cite book|last1=Pal|first1=Ramesh Singh|title=Spiritual Wisdom: Guaranteed Prescription of Success & Happiness|publisher=Notion Press; 1st edition|isbn=9781636695952|language=en|date=19 November 2020}}</ref> ਡਾ. ਪਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>{{cite web|last=|first=|date=2020-12-04|title=ਡਾ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਪਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ|url=http://shaktialmora.com/dr-ramesh-singh-pal-is-awakening-the-spirit-of-spirituality-through-his-books/|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415072441/http://shaktialmora.com/dr-ramesh-singh-pal-is-awakening-the-spirit-of-spirituality-through-his-books/|archive-date=2021-04-15|accessdate=2021-04-15|website=|publisher=ਸ਼ਕਤੀ ਨਿ Newsਜ਼|archivedate=2021-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415072441/http://shaktialmora.com/dr-ramesh-singh-pal-is-awakening-the-spirit-of-spirituality-through-his-books/}}</ref> ==ਅਵਾਰਡ== *ਗਲੋਬਲ ਇਕਨਾਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਅਵਾਰਡ (2016-17) *ਏਈਡੀਐਸ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਯੰਗ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਅਵਾਰਡ (2020-21) *ਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, 2021 ਅਧੀਨ ਇੰਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ ਐਕਸੀਲੈਟਾ ਐਵਾਰਡ == ਹਵਾਲਾ == {{reflist}} {{authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਚਿੰਤਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ: ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ 1981 ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 9xxlsl09pb4fbpnwr6vyhfhlj1mj6q7 0 140864 845541 821958 2026-09-05T00:56:20Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845541 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਆਲੀਆ ਸ਼ੌਕਤ | image = Alia Shawkat SXSW 2016.jpg | caption = ਸ਼ੌਕਤ ਮਾਰਚ 2016 ਦੌਰਾਨ | birth_name = ਆਲੀਆ ਮਾਰਟਿਨ ਸ਼ੌਕਤ | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1989|04|18}} | birth_place = ਰੀਵਰਸਾਇਡ, [[ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ]], ਯੂ.ਐਸ. | other_names = | occupation = {{flatlist| *[[ਅਦਾਕਾਰਾ]] *[[ਨਿਰਮਾਤਾ]] }} | years_active = 1999–ਮੌਜੂਦਾ | relatives = ਪੌਲ ਬੁਰਕੇ (ਨਾਨਾ) | website = }} '''ਆਲੀਆ ਮਾਰਟਿਨ ਸ਼ੌਕਤ''' ( /ˈ æ l i ə ˈ ʃ ɔː k æ t / {{Respell|AL|ee|ə|_|SHAW|kat}} ;<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ti_WGeDSfg8|title=Alia's Alphabet|website=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208223939/https://www.youtube.com/watch?v=ti_WGeDSfg8|archive-date=2022-02-08|access-date=February 15, 2021|dead-url=unfit}}</ref> {{Lang-ar|عليا مارتين شوكت}} ; ਜਨਮ 18 ਅਪ੍ਰੈਲ 1989)<ref>{{Cite web|url=http://www.californiabirthindex.org/birth/alia_martine_shawkat_born_1989_19526757|title=Alia Martine Shawkat was born on April 18, 1989 in Riverside County, California.|website=California Birth Index|access-date=ਮਾਰਚ 26, 2022|archive-date=ਮਾਰਚ 30, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330021053/https://www.californiabirthindex.org/birth/alia_martine_shawkat_born_1989_19526757|url-status=dead}}</ref> ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ''ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੇਸ'' ਵਿੱਚ ਹੰਨਾਹ ਰੇਬਰਨ, ਫੌਕਸ/ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ [[ਸਿਟਕਾਮ]] ਅਰੈਸਟਡ ''[[ਅਰੈਸਟਿਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਨਟ]]'' (2003-2006, 2013-2019) ਵਿੱਚ ਮੇਬੀ ਫੰਕੇ, 2015 ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ-ਕਾਮੇਡੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਦ ਫਾਈਨਲ ਗਰਲਜ਼'' ਵਿੱਚ ਗਰਟੀ ਮਾਈਕਲਜ਼ ਅਤੇ ਟੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਅਤੇ ਐਚ.ਬੀ.ਓ. ਮੈਕਸ ਕਾਮੇਡੀ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਸਰਚ ਪਾਰਟੀ'' (2016–2022) ਵਿੱਚ ਡੌਰੀ ਸਿਫ਼ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸੈਂਟਰਲ ਦੇ ''ਡਰੰਕ ਹਿਸਟਰੀ'' 'ਤੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਕਲੀਵਲੈਂਡ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਹਾਲ ਅਤੇ [[ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਹੈਮਿਲਟਨ]] ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਸ਼ੌਕਤ ਦਾ ਜਨਮ ਰਿਵਰਸਾਈਡ, [[ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ]] ਵਿੱਚ ਦੀਨਾ ਸ਼ੌਕਤ (ਨੀ ਬਰਕ) ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਟੋਨੀ ਸ਼ੌਕਤ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="Bio">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0790057/bio?ref_=nm_ov_bio_sm|title=Biography|publisher=IMDb|access-date=November 29, 2020}}</ref> ਉਹ ਪਾਮ ਸਪ੍ਰਿੰਗਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.avclub.com/articles/alia-shawkat,38480|title=Alia Shawkat&nbsp;– DVD&nbsp;– Interview|publisher=Avclub.com|access-date=May 31, 2015}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਹਨ।<ref name="Bio" /> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ [[ਬਗ਼ਦਾਦ|ਬਗਦਾਦ]], [[ਇਰਾਕ]] ਤੋਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨਾਰਵੇਜਿਅਨ, ਆਇਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਮੂਲ ਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.albawaba.com/entertainment/alia-shawkat-lands-new-comedy-central-project-850906|title=Alia Shawkat lands new Comedy Central project|date=June 12, 2016|access-date=November 7, 2016}}</ref> ਉਸਦੇ ਨਾਨਾ ਅਭਿਨੇਤਾ ਪਾਲ ਬਰਕ ਸਨ। == ਕਰੀਅਰ == 2001 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ''ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਗ੍ਰੇਸ'' ਵਿੱਚ ਹੰਨਾਹ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਮਾਏਬੀ ਫੰਕੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸ਼ੌਕਤ 2003 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰਨ ਲਈ ਅਰੈਸਟਿਡ ਡਿਵਲਪਮੈਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਸਟ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸ਼ੌਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਪੌਪ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਬ੍ਰਾਇਨ ਐਮ. ਪਾਮਰ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ "ਇੱਕ ਸ਼ੋ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਰੀ ਗਈ ਸੀ," <ref>{{Cite web|url=http://www.brianmpalmer.com/aliashawkat.htm|title=Interview with Brian M. Palmer|publisher=Brianmpalmer.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015235438/http://www.brianmpalmer.com/aliashawkat.htm|archive-date=October 15, 2014|access-date=May 31, 2015}}</ref> ਅਤੇ ਈਫ਼ਿਲਮਕਰੀਟਿਕ ਦੇ ਸਕਾਟ ਵੇਨਬਰਗ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਵਨ ਫਨੀ ਯੰਗ ਲੇਡੀਭਾਵ ''ਇੱਕ'' ''ਮਜ਼ਾਕੀਆ'' ''ਮੁਟਿਆਰ''" ਦੱਸਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.efilmcritic.com/feature.php?feature=1240|title=eFilmCritic&nbsp;– DVD Review: Arrested Development Season 1|publisher=Efilmcritic.com|access-date=May 31, 2015|archive-date=ਸਤੰਬਰ 19, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919054637/http://www.efilmcritic.com/feature.php?feature=1240|dead-url=yes}}</ref> 2010 ਵਿੱਚ ਏਵੀ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ "ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਲ" ''ਅਰੈਸਟਿਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਨਟ'' ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਵਾਪਰੇ ਸਨ। ਮਿਚ ਹਰਵਿਟਜ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, [ਕਾਸਟ] ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਮੇਡੀ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.avclub.com/articles/alia-shawkat,38480/|title=Interview|work=The A.V. Club|access-date=May 31, 2015}}</ref> 2009 ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਕਤ "ਟਾਲ ਬੁਆਏ" ਲਈ ''ਵ੍ਹਿਪ ਇਟ'' ਦੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਹਰ ਮਾਰ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਵਾ ਮੈਂਡੇਸ ਅਤੇ ਐਰਿਕ ਵੇਅਰਹੇਮ ਵੀ ਸਨ। ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੌਕਤ, ਹਰ ਮਾਰ, ਅਤੇ ''ਵ੍ਹਿਪ ਇਟ'' ਦੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਇਲੀਅਟ ਪੇਜ ''ਸਟਿੱਚ ਨ' ਬਿਚ'' ਨਾਮਕ [[ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ.|ਐਚ.ਬੀ.ਓ.]] ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਲਿਖਣਗੇ।<ref name="Interview">{{Cite news|url=https://www.avclub.com/articles/alia-shawkat,38480/|title=Interview|work=The A.V. Club|access-date=May 31, 2015}}</ref> ''ਦ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਰਿਪੋਰਟਰ'' ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੋਅ "ਦੋ ਦਰਦਨਾਕ ਠੰਡੀਆਂ ਹਿਪਸਟਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ ਬਰੁਕਲਿਨ ਦੇ ਵਿਲੀਅਮਸਬਰਗ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੇ ਸਿਲਵਰ ਲੇਕ ਐਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।"<ref>{{Cite news|url=https://www.avclub.com/articles/ellen-page-arrested-developments-alia-shawkat-and,33831/|title=Ellen Page, Arrested Development's Alia Shawkat, and Har Mar Superstar (!) working on HBO show|work=The A.V. Club|access-date=May 31, 2015}}</ref> ਸ਼ੌਕਤ, ''ਅਰੈਸਟਿਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ'' ਦੇ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਦੋਸਤ ਮੇ ਵਿਟਮੈਨ ਨਾਲ ਇੰਡੀ-ਪੰਕ ਬੈਂਡ ਫੇਕ ਪ੍ਰੋਬਲਮਜ਼ '2010 ਦੀ ਐਲਬਮ ''ਰੀਅਲ ਗੋਸਟਸ ਕੈਚਟ ਆਨ ਟੇਪ'' ਦੇ ਕਈ ਟਰੈਕਾਂ 'ਤੇ ਗੈਸਟ ਵੋਕਲ ਗਾਏ।<ref name="FakeProblemsCDRelease">{{Cite web|url=http://bandweblogs.com/blog/2010/08/05/fake-problems-real-ghosts-caught-on-tape-tour-with-the-gaslight-anthem/|title=Fake Problems - 'Real Ghosts Caught On Tape' + tour with The Gaslight Anthem|archive-url=https://web.archive.org/web/20130821080435/http://bandweblogs.com/blog/2010/08/05/fake-problems-real-ghosts-caught-on-tape-tour-with-the-gaslight-anthem/|archive-date=August 21, 2013}}</ref> ਫੌਕਸ ਦੁਆਰਾ ਲੜੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 7 ਅਗਸਤ, 2012 ਨੂੰ ''ਅਰੈਸਟਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ'' ਦੇ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਮਾਏਬੀ ਫੰਕੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 15 ਨਵੇਂ ਐਪੀਸੋਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ 26 ਮਈ, 2013 ਨੂੰ [[ਨੈਟਫਲਿਕਸ|ਨੈੱਟਫਲਿਕਸ]] 'ਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਐਪੀਸੋਡ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਤਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੌਕਤ ਦੇ ਮਾਏਬੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਸੀਨੀਅਰ ਹੈ, ਐਪੀਸੋਡ 12 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ "ਸੇਨੋਰਾਈਟਿਸ" ਅਤੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੌਕਤ ਰਿਆਨ ਟ੍ਰੇਕਾਰਟਿਨ ਦੀ 2013 ਦੀ ਆਰਟ ਫ਼ਿਲਮ ''ਸੈਂਟਰ ਜੇਨੀ'' ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=tlbdGAen-S0|title=Center Jenny, 2013 Ryan Trecartin|website=Youtube|archive-url=https://web.archive.org/web/20200628124058/https://www.youtube.com/watch?v=tlbdGAen-S0&t=170s|archive-date=2020-06-28|access-date=July 7, 2020|dead-url=unfit}}</ref> 2015 ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਇੱਕ ਐਪੀਸੋਡ ਲਈ ਇਲਾਨਾ ਗਲੇਜ਼ਰ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ''ਬ੍ਰੌਡ ਸਿਟੀ'' 'ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ-ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ; ਦੋਨੋਂ ਸਿਰਫ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਿੱਖ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਐਪੀਸੋਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਗਲੇਜ਼ਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.salon.com/2015/03/12/alia_shawkat_on_her_hot_broad_city_doppelganger_romance_it_was_one_of_the_best_makeout_scenes_that_i’ve_had/|title=Alia Shawkat on her hot "Broad City" doppelgänger romance: "It was one of the best makeout scenes that I've had"|last=Silman|first=Anna|date=March 12, 2015|work=Salon.com|access-date=November 7, 2015}}</ref> ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਟੀਬੀਐਸ ਕਾਮੇਡੀ ''ਸਰਚ ਪਾਰਟੀ'' ਵਿੱਚ ਡੋਰੀ ਸਿਫ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ 21 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2016/07/tbs-search-party-thanksgiving-week-premiere-people-of-earth-tca-1201795985/|title=TBS to Strip New Comedy 'Search Party' Thanksgiving Week, Sets 'People of Earth' Premiere&nbsp;– TCA|last=Andreeva|first=Nellie|date=July 31, 2016|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=December 15, 2016}}</ref> ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2019 ਵਿੱਚ ਐਚ.ਬੀ.ਓ. ਮੈਕਸ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://tvline.com/2019/10/07/search-party-season-3-premiere-date-hbo-max/|title=Search Party Moves to HBO Max From TBS — And Gets Season 4 Renewal|last=Webb Mitovich|first=Matt|date=October 7, 2019|website=tvline.com|access-date=November 22, 2020}}</ref> ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ [[ਆਸਟਰੇਲੀਆ|ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ]] ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੋਫੀ ਹਾਈਡ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 2019 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਐਨੀਮਲਜ਼'' ਵਿੱਚ, [[ਡਬਲਿਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਜੀਵਤ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਟਾਈਲਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਲੌਰਾ (ਹਾਲੀਡੇ ਗ੍ਰੇਨਜਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ) ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਟੀਟੋਟਲਿੰਗ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.broadsheet.com.au/adelaide/entertainment/article/alia-shawkat-animals-and-reaching-adulthood|title=Alia Shawkat, Animals and Reaching Adulthood|last=Frangos|first=Daniela|date=April 1, 2019|website=Broadsheet|access-date=April 3, 2010}}</ref><ref>{{YouTube|q5t3dyqfad0|Animals: Alia Shawkat, Holliday Grainger, Sophie Hyde, Emma Jane Unsworth}}</ref>ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਟਾਈਲਰ ਵਰਗਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਇਆ, ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ "ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ"।<ref>{{Cite web|url=https://www.adelaidereview.com.au/arts/cinema/alia-shawkat-animals/|title=Animals star Alia Shawkat is not your ingenue|last=Marsh|first=Walter|date=April 3, 2019|publisher=The Adelaide Review|access-date=April 3, 2019}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੌਕਤ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਹੈ; ਉਸਨੇ [[ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ|ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ]], [[ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ|ਮੈਕਸੀਕੋ ਸਿਟੀ]] ਅਤੇ [[ਪੈਰਿਸ]] ਵਿੱਚ ਗੈਲਰੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਜੈਜ਼ ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣਾ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.brainyquote.com/quotes/alia_shawkat_802112|title=Alia Shawkat Quotes|website=Brainyquote|access-date=March 19, 2021}}</ref> ਉਹ [[ਦੁਲਿੰਗਕਤਾ|ਦੁਲਿੰਗੀ]] ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.out.com/entertainment/2017/5/11/actress-alia-shawkat-bold-projects-broad-city-being-queer-america|title=Actress Alia Shawkat on Bold Projects, Broad City & Being Queer in America|last=Osenlund|first=R. Kurt|date=May 11, 2017|work=[[Out (magazine)|Out]]|access-date=May 14, 2017|quote="I was a tomboy growing up, and I remember my mom asking me when I was 10, 'are you attracted to boys or girls?' I said I don't know. Now I consider myself bisexual[.]"}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਕਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ 2016 ਦੇ ਸਾਉਥ ਬਾਏ ਸਾਉਥਵੇਸਟ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੋਂ ਮੁੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੈਪਰ [[ਡ੍ਰੇਕ (ਰੈਪਰ)|ਡਰੇਕ]] ਦੇ "ਵੀ ਮੇਡ ਇਟ" ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨਸਲੀ ਗਾਲੀ ਗਲੋਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੌਕਤ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://ew.com/celebrity/alia-shawkat-apologizes-for-using-n-word/|title='Search Party' star Alia Shawkat apologizes for using the N-word during 2016 interview|last=Sanchez|first=Omar|last2=|first2=|date=2020-06-09|website=EW.com|language=en|access-date=2021-12-22}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sxsw.com/film/2016/a-conversation-with-alia-shawkat-at-sxsw-2016/|title=A Conversation with Alia Shawkat at SXSW 2016 [Video]|date=2016-11-23|website=SXSW|language=en-US|access-date=2022-02-24|archive-date=2022-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127050753/https://www.sxsw.com/film/2016/a-conversation-with-alia-shawkat-at-sxsw-2016/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vulture.com/2020/06/alia-shawkat-apologizes-for-saying-n-word-in-sxsw-interview.html|title=Alia Shawkat Is ‘Deeply Sorry’ for Saying the N-Word Four Years Ago|last=Haylock|first=Zoe|date=2020-06-09|website=Vulture|language=en-us|access-date=2022-02-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.complex.com/pop-culture/2020/06/alia-shawkat-apologizes-for-using-n-word-quoting-drake-video|title=Alia Shawkat Apologizes for Using N-Word While Quoting Drake in Resurfaced Video|website=Complex|language=en|access-date=2022-02-24|archive-date=2022-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114071126/https://www.complex.com/pop-culture/2020/06/alia-shawkat-apologizes-for-using-n-word-quoting-drake-video|url-status=dead}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Commons category inline}} * {{IMDB name|790057}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਲਿੰਗੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989]] pbimbzh03uts6a920k4ca1fk1wgh74k 0 151983 845529 833024 2026-09-04T16:57:22Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Qawwalis" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1369502391|Sher Miandad Khan]]" 845529 wikitext text/x-wiki '''ਸ਼ੇਰ ਮੀਆਂਦਾਦ ਖਾਨ''' ([[ਉਰਦੂ]]: شیر میانداد خان; ਜਨਮ 1968), ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ [[ਕ਼ੱਵਾਲੀ|ਕੱਵਾਲ]] ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਪਾਕਪਟਨ, [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੱਵਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੱਵਾਲੀ ਗਾਉਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਕੱਵਾਲ (ਦੀਨਾ ਕੱਵਾਲ) ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੱਵਾਲ ਸਨ।<ref name=bhakti>[http://sehernow.in/bhakti2011/qawwali.html Profile of Sher Miandad Qawwal on Bhakti music website] Retrieved 19 August 2018</ref> ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਉਸਤਾਦ ਮੀਆਂਦਾਦ ਖਾਨ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ।<ref name=TheNation/> ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੱਵਾਲ [[ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ|ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ]] ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਮੀਆਂਦਾਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੱਵਾਲ ਬਦਰ ਅਲੀ ਖਾਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਦਰ ਮੀਆਂਦਾਦ ਕੱਵਾਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=TheNation>{{cite web|url=http://nation.com.pk/sunday-plus/29-Jun-2014/keeping-qawwali-tradition-alive |title=Keeping Qawwali tradition alive (Sher Miandad Qawwal interview and profile)|publisher=The Nation (newspaper)|author=Faizan Hussain|date= 29 June 2014|accessdate=19 August 2018}}</ref><ref>[http://twocircles.net/2013mar07/%E2%80%98aaj_rang_hai%E2%80%99_qawwali_revisited.html#.Vyd310L2bX5 History of Qawwali on twocircles.net website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180818214847/http://twocircles.net/2013mar07/%E2%80%98aaj_rang_hai%E2%80%99_qawwali_revisited.html#.Vyd310L2bX5 |date=2018-08-18 }} Published 7 March 2013, Retrieved 19 August 2018</ref><ref name=Tribune/> == ਕੈਰੀਅਰ == ਉਸਨੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ]], [[ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ]], [[ਭਾਰਤ]] ਅਤੇ [[ਸਿੰਗਾਪੁਰ]] ਸਮੇਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀਆਨਾ ਕਲਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੱਵਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਮੀਆਂਦਾਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕੱਵਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name=TheNation/><ref name=bhakti/> ਉਸਦੇ ਕੱਵਾਲੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ [[ਜਨੇਵਾ|ਜਿਨੀਵਾ]], ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ [[ਓਸਲੋ]], ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤੇ ਹਨ।<ref name=bhakti/><ref name=Tribune>{{cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1027048/qawwali-night-mehfil-e-sama-captivates-capital-residents/ |title= Qawwali night: 'Qawwali night: Mehfil-e-Sama captivates capital residents (at Islamabad, Pakistan)|publisher=The Express Tribune (newspaper)|date= 14 January 2016|accessdate=19 August 2018}}</ref> == ਨਾਟ == ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਨੱਤ ਹਨ: * ਤੂ ਕੁਜਾ ਮਨ ਕੁਜਾ == ਕਵਾਲੀ == ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕੱਵਾਲੀਆਂ ਹਨ: * ਨੱਚ ਮਲੰਗਾ * ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਚਿਰਿਆਣ ਬੋਲਦੀਆਂ<ref name=TheNation/> * ਜੁਗਨੀ (ਸਖੀ ਲਾਲ ਦੀ ਜੁਗਨੀ) * ਯਾਦ ਭੁਲਦੀ ਨਾ ਤੇਰੀ * ਤੁਮ੍ਹੀਂ ਦਿਲਗੀ ਭੁਲਨੀ ਪਰੀ ਜੀ * ਕਲੰਦਰੀ ਘਰਾ<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=9rxG1jULQNo Sher Miandad's qawwali videoclip on YouTube] Published 21 July 2015, Retrieved 19 August 2018</ref> * ਰਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ<ref name=Tribune/> == ਕਾਵ੍ਵਾਲੀਆਂ == ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਝ ਕਵਾਲੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨਃ * ''ਤਾਜਦਾਰ-ਏ-ਹਰਮ''<ref name="Tribune">{{Cite news|url=https://tribune.com.pk/story/1027048/qawwali-night-mehfil-e-sama-captivates-capital-residents/|title=Qawwali night: 'Qawwali night: Mehfil-e-Sama captivates capital residents (at Islamabad, Pakistan)|last=Huma Choudhary|date=13 January 2016|work=The Express Tribune newspaper|access-date=5 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20210806000125/https://tribune.com.pk/story/1027048/qawwali-night-mehfil-e-sama-captivates-capital-residents|archive-date=6 August 2021}}</ref> * ''ਤੁਮ ਏਕ ਗੋਰਖ ਧੰਧਾ ਹੋ''<ref name="Tribune" /> * ''ਨੱਚ ਮਲੰਗਾ''<ref name="TheNation">{{Cite web |last=Faizan Hussain |date=29 June 2014 |title=Keeping Qawwali tradition alive (Sher Miandad Qawwal interview and profile) |url=https://www.nation.com.pk/29-Jun-2014/keeping-qawwali-tradition-alive |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240423105112/https://www.nation.com.pk/29-Jun-2014/keeping-qawwali-tradition-alive |archive-date=23 April 2024 |access-date=5 September 2024}}</ref> * ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਚਿੜੀਆਂ ਬੋਲਦੀਆਂ <ref name="TheNation" /> * ''ਆਸਨ ਤੇ ਫਰੀਦ ਨਾਲ ਦਿਲ ਲਾ ਲਿਆ''<ref name="TheNation" /> * ਜੁਗਨੀ (ਸਖੀ ਲਾਲ ਦੀ ਜੁਗਨੀ) * ਯਾਦ ਭੂਲਦੀ ਨਈ ਤੇਰੀ * ਤੁਮ੍ਹੇੰ ਦਿ ਲਲਗੀ ਭੁਲਾਨੀ ਪੜੇਗੀ * ਕਲੰਦਰੀ ਘਰਾਣਾ * ਰਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ <ref name="Tribune" /><ref name="TheNation" /> * ਕਬੂਤਰਾ ਦਾਤਾ ਦੇ <ref name="apple" /> * ''ਵਾਕੀਆ ਕਰਬਲਾ''<ref name="TheNation" /> * ''ਮੇਰੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ'' <ref name="TheNation" /> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1968]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 3caq184q348pr4jk5m7gjf44lucdh83 0 156087 845538 648099 2026-09-04T21:32:38Z Nitesh Gill 8973 845538 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|| | name = ਬੀ. ਰਾਧਾਬਾਈ ਆਨੰਦਾ ਰਾਓ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1930|2|02|df=y}} | birth_place = [[ਵੇਂਕਟਪੁਰਮ, ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਵੇਂਕਟਪੁਰਮ]], [[ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] | residence = | death_date = | death_place = | constituency = [[ਭਦਰਚਲਮ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)]] | office = [[ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ]] | term = 1967 - 1984 | predecessor = | successor = [[ਭਦਰਚਲਮ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)]] | party = [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] | spouse = ਬੀ ਕੇ ਆਨੰਦ ਰਾਓ | children = 1 ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 2 ਧੀਆਂ | website = | footnotes = | date = | year = | source = http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/1918.htm }} '''ਬੀ. ਰਾਧਾਬਾਈ ਆਨੰਦਾ ਰਾਓ [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਸਦ|ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ]]''' ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1930 ਨੂੰ [[ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲਾ|ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੈਂਕਟਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਟੀਚਰਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ, ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 6 ਜੂਨ 1952 ਨੂੰ ਬੀ ਕੇ ਆਨੰਦ ਰਾਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1957 ਅਤੇ 1967 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੰਗਾਰੇਨੀ ਕੋਲੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ, 1962-64 ਅਤੇ ਪੇਰੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਰਾਮਾਵਰਮ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ, ਪੰਚਾਇਤ ਸਮਿਤੀ, ਕੋਠਾਗੁਡੇਮ, 1957 ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਗਰੇਨੀ ਕੋਲੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ [[ਪਰਿਵਾਰਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ|ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ]] ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਵਫ਼ਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ|}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20120617074459/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/1918.htm ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਕੈਚ] ''' egwgt7sc58af8z4ucgurgq5be9bv609 845539 845538 2026-09-04T21:33:39Z Nitesh Gill 8973 845539 wikitext text/x-wiki {{ਹਵਾਲੇ|}} {{Infobox officeholder|| | name = ਬੀ. ਰਾਧਾਬਾਈ ਆਨੰਦਾ ਰਾਓ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1930|2|02|df=y}} | birth_place = [[ਵੇਂਕਟਪੁਰਮ, ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਵੇਂਕਟਪੁਰਮ]], [[ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] | residence = | death_date = | death_place = | constituency = [[ਭਦਰਚਲਮ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)]] | office = [[ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ]] | term = 1967 - 1984 | predecessor = | successor = [[ਭਦਰਚਲਮ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)]] | party = [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] | spouse = ਬੀ ਕੇ ਆਨੰਦ ਰਾਓ | children = 1 ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ 2 ਧੀਆਂ | website = | footnotes = | date = | year = | source = http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/1918.htm }} '''ਬੀ. ਰਾਧਾਬਾਈ ਆਨੰਦਾ ਰਾਓ [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਸਦ|ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ]]''' ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1930 ਨੂੰ [[ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲਾ|ਖੰਮਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੈਂਕਟਪੁਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਟਿਊਟੋਰਿਅਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਟੀਚਰਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ, ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 6 ਜੂਨ 1952 ਨੂੰ ਬੀ ਕੇ ਆਨੰਦ ਰਾਓ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ 1957 ਅਤੇ 1967 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੰਗਾਰੇਨੀ ਕੋਲੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ, 1962-64 ਅਤੇ ਪੇਰੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਰਾਮਾਵਰਮ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ, ਪੰਚਾਇਤ ਸਮਿਤੀ, ਕੋਠਾਗੁਡੇਮ, 1957 ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੰਗਰੇਨੀ ਕੋਲੀਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ [[ਪਰਿਵਾਰਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ|ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ]] ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਵਫ਼ਦ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ|}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20120617074459/http://164.100.47.132/LssNew/biodata_1_12/1918.htm ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜੀਵਨੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਕੈਚ] ''' tpp2raqetqumiqcn2hyyoq8oyjygt7a 0 160244 845534 843832 2026-09-04T20:02:08Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845534 wikitext text/x-wiki '''ਅਰੀਜ ਚੌਧਰੀ''' (ਜਨਮ 7 ਮਈ 1997) ਇੱਕ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ]] ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਲਡ 2020<ref>{{Cite web |title=Areej Chaudhary elected Miss Pakistan World 2020 - BeautyPageants |url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-world/Areej-Chaudhary-elected-Miss-Pakistan-World-2020/eventshow/77806890.cms |access-date=2021-08-18 |website=Femina Miss India |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031161913/https://www.femina.in/beauty-pageants/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-13 |title=The girl from Lahore "Areej Chaudhary" won the award Miss Pakistan 2020 |url=https://thepakistantoday.com/the-girl-from-lahore-areej-chaudhary-won-the-award-miss-pakistan-2020/ |access-date=2021-08-18 |website=ThePakistanToday |language=en-US}}</ref> ਦੀ ਵਿਜੇਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਅਰਥ 2020<ref>{{Cite web |title=Miss Earth Pakistan 2020 |url=http://www.missearth.tv/miss-pakistan.php |access-date=2021-08-18 |website=www.missearth.tv}}</ref> ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਫਿਕੋਲੋਜਿਸਟ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=2020-09-02 |title=اریج چوہدری نے مس پاکستان کا اعزاز اپنے نام کر لیا |url=https://urdu.voiceofsindh.com.pk/archives/13993/areej-chaudhary-new-miss-pakistan-world-2020/ |access-date=2021-08-18 |website=Voice of Sindh |language=ur |archive-date=2021-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818161733/https://urdu.voiceofsindh.com.pk/archives/13993/areej-chaudhary-new-miss-pakistan-world-2020/ |url-status=dead }}</ref> == ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ == === ਮਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਲਡ === ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਅਗਸਤ 2020 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਲਡ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ,<ref>{{Cite web |date=2020-08-31 |title=Areej Chaudhary elected Miss Pakistan World 2020 - BeautyPageants |url=https://alertbreakingnews.com/areej-chaudhary-elected-miss-pakistan-world-2020-beautypageants/ |access-date=2021-08-18 |website=Alert Breaking News |language=en-US |archive-date=2021-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818161732/https://alertbreakingnews.com/areej-chaudhary-elected-miss-pakistan-world-2020-beautypageants/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-08-31 |title=Areej Chaudhary to represent Pak at Miss World |url=https://currentshots.com/areej-chaudhary-to-represent-pak-at-miss-world/ |access-date=2021-08-18 |website=Current Shots |language=en-US |archive-date=2021-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818161733/https://currentshots.com/areej-chaudhary-to-represent-pak-at-miss-world/ |url-status=dead }}</ref> ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਾਜ ਮਿਲਿਆ<ref>{{Cite web |date=2020-09-12 |title=Areej Chaudhary, the first Miss Pakistan World from the soil of Pakistan |url=http://www.itssouthasian.com/areej-chaudhary-the-first-miss-pakistan-world-from-the-soil-of-pakistan/ |access-date=2021-08-18 |website=Its South Asian |language=en-US |archive-date=2021-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028211556/http://www.itssouthasian.com/areej-chaudhary-the-first-miss-pakistan-world-from-the-soil-of-pakistan/ |url-status=dead }}</ref> === ਮਿਸ ਅਰਥ 2020 === ਚੌਧਰੀ<ref>{{Cite web |date=9 February 2022 |title=Areej Chaudhry Former Miss Pakistan World prospect for India-Pakistan beauty pageants |url=https://nexttvc.com/areej-chaudhry-former-miss-pakistan-world-prospect-for-india-pakistan-beauty-pageants/ |access-date=29 ਮਾਰਚ 2023 |archive-date=16 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220216194436/https://nexttvc.com/areej-chaudhry-former-miss-pakistan-world-prospect-for-india-pakistan-beauty-pageants/ |url-status=dead }}</ref> ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੁਕਾਬਲੇ<ref>{{Cite web |date=27 November 2020 |title=Complete list of Miss Earth 2020 candidates from Asia and Oceania |url=https://conandaily.com/2020/11/27/complete-list-of-miss-earth-2020-candidates-from-asia-and-oceania/}}</ref> ਮਿਸ ਅਰਥ 2020<ref>{{Cite web |last=Abbasi |first=Zaib |date=2020-12-28 |title=Meet Areej Chaudhary, Miss Earth Pakistan 2020 |url=https://www.muzent.com/meet-areej-chaudhary-miss-earth-pakistan-2020/ |access-date=2021-08-18 |website=Music & Entertainment - MuzEnt |language=en-US |archive-date=2021-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210818161732/https://www.muzent.com/meet-areej-chaudhary-miss-earth-pakistan-2020/ |url-status=dead }}</ref> ਵਿੱਚ ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://propakistani.pk/lens/these-pakistanis-won-a-couple-of-international-beauty-pageants-this-year/|title=These Pakistanis Won a Couple of International Beauty Pageants This Year|work=ProPakistani.pk}}</ref> ਭਾਵੇਂ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਮਿਸ ਅਰਥ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਕੁੜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। === ਮਿਸ ਈਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2022 === ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ,<ref>{{Cite web |date=14 April 2022 |title=Miss Pakistan World Areej Chaudhry says beauty pageants provide a platform to advocate for worthy causes |url=https://images.dawn.com/news/1189923/miss-pakistan-world-areej-chaudhry-says-beauty-pageants-provide-a-platform-to-advocate-for-worthy-causes}}</ref> ਅਰੀਜ਼ ਚੌਧਰੀ<ref>{{Cite web |title=The Pretty Brunette |url=https://www.thenews.com.pk/magazine/you/937463-the-pretty-brunette}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tribune ePaper: Business News Paper, ePaper Online |url=https://tribune.com.pk/epaper/news/Lahore/2022-02-10/MWVmNzA3ZmJjNTJlMDQ5ZDIyYWI5MDVkODQ5NDU5YjUuanBlZw==?fbclid=IwAR0Gkm_yEwSZGvqDHZtE0wtJEQs0maj8Ab4sfiTATZaY44_Ihfz7njOsn9Y}}</ref> ਨੇ ਮਿਸ ਈਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2022 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਸ ਈਕੋ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ<ref>{{Cite web |date=9 February 2022 |title=Chaudhry hopeful for beauty pageants between India, Pakistan |url=https://tribune.com.pk/story/2342752/1?fbclid=IwAR2qP1qSVehl_5bz2YIljf0TROFgNurG4i3jUVSev9tQbz7RiDMmVLmrTUs}}</ref> ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ<ref>{{Cite web |date=11 February 2022 |title=Former Miss Pakistan World says Pageants lack Diversity |url=https://www.desiblitz.com/content/former-miss-pakistan-world-says-pageants-lack-diversity}}</ref> ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=10 February 2022 |title='Catwalk diplomacy': Former Miss Pakistan World bats for Indo-Pak beauty pageants - the Kashmir Monitor |url=https://www.thekashmirmonitor.net/catwalk-diplomacy-former-miss-pakistan-world-bats-for-indo-pak-beauty-pageants/}}</ref> ਚੌਧਰੀ ਮਿਸ ਈਕੋ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ 20 ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਸੀ। === ਮਿਸ ਗਲੋਬਲ 2022 === ਅਰੀਜ ਨੇ ਮਿਸ ਗਲੋਬਲ<ref>{{Cite web |title=Cerita di Balik National Costume Miss Pakistan yang Penuh Warna |url=https://www.insertlive.com/lifestyle/20220608123921-19-280209/cerita-di-balik-national-costume-miss-pakistan-yang-penuh-warna |access-date=2023-03-29 |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927150123/https://www.insertlive.com/lifestyle/20220608123921-19-280209/cerita-di-balik-national-costume-miss-pakistan-yang-penuh-warna |url-status=dead }}</ref> 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜੋ [[ਬਾਲੀ]],<ref>{{Cite web |date=10 June 2022 |title=TS Suites Seminyak hosts the Miss Global 2022 pageant |url=https://www.prestigeonline.com/id/travel/hotels-resorts/ts-suites-seminyak-hosts-the-miss-global-2022-pageant/}}</ref> ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਾਲੀ ਨੁਸਾ ਦੁਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == <references /> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997]] eug3a8h7db43d3te5el57zwawxdbnlv 0 189167 845525 767122 2026-09-04T12:05:20Z GurnoorSinghGill0 61650 i updated the course 845525 wikitext text/x-wiki ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਘਨੌਰ, [[ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ]] ਦੇ ਕਾਂਸਟੀਚੂਐਂਟ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਾਲਜ, [[ਪਟਿਆਲਾ]] ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘਨੌਰ ਕਸਬੇ ਵਿਚ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ 27 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦਾ ਕੁੱਲ ਰਕਬਾ ਲਗਭਗ 18 ਏਕੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਬਲਾਕ, ਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ, ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ, ਕੰਟੀਨ ਅਤੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਲਾਅਨ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਲਜ ਸੜਕਾਂ ਰਾਹੀ ਪਟਿਆਲਾ, ਅੰਬਾਲਾ, ਰਾਜਪੁਰਾ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=https://www.shiksha.com/college/university-college-ghanaur-panjabi-university-patiala-110179/courses |title= |url=}}</ref> == ਕੋਰਸ == ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਘਨੌਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੀਮਤੀ ਕੋਰਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀ.ਸੀ.ਏ., ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਨਾਨ ਮੈਡੀਕਲ), ਪੀ.ਜੀ.ਡੀ.ਸੀ.ਏ., ਬੀ.ਕਾਮ., ਬੀ.ਏ., ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀ.ਏ. ਅਤੇ 2026 ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਮ.ਸੀ.ਏ. ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਐਨ.ਸੀ.ਸੀ., ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ. ਏਅਰਵਿੰਗ ਆਦਿ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲਾਇਬਰੇਰੀ == ਕਾਲਜ ਕੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਹਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ—ਵੱਖ ਵਿਸਿ਼ਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 7500 ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਛਪਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। == ਯੁਵਕ ਭਲਾਈ ਕਲੱਬ == ਇਸ ਕਲੱਬ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਦਰ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਕਲਾ—ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਉਚਿਤ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ । ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾਖੋਜ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਗੀਤ, ਕਵਿਤਾ, ਮੋਨੋਐਕਟਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਣ, ਡਿਬੇਟ, ਸਕਿੱਟ, ਡਰਾਮਾ, ਗਿੱਧਾ, ਭੰਗੜਾ, ਚਿੱਤਰ—ਕਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ—ਕਲਾਵਾਂਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰ—ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਦੂਰ—ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਪਹਾੜੀ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਟੂਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਦਿ ਇਸ ਕਲੱਬ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ—ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ—ਸਹਿਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਡਾ.ਰੋਹਿਤ ਕੁਮਾਰ ਇਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। == ਕੌਮੀ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ (NSS) == ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਘਨੌਰ ਵਿਖੇ ਐਨ.ਐਸ.ਐਸ. ਦੇ ਤਿੰਨ ਯੂਨਿਟ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ। 1. ਐਨ ਸੀ ਸੀ (ਐਇਰ ਵਿਗ), ਐਨ ਸੀ ਸੀ (ਆਰਮੀ ਵਿੰਗ) == ਖੇਡ ਪ੍ਰਬੰਧ == ਕਾਲਜ ਕੋਲ ਹਾਕੀ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਵਾਲੀਬਾਲ, ਨੈੱਟਬਾਲ, ਬਾਸਕਟਬਾਲ, 400 ਮੀਟਰ ਦਾ ਟਰੈਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹਨ । ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਾਊਸਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਊਸ ਸਤਲੁਜ, ਬਿਆਸ, ਰਾਵੀ ਤੇ ਚਨਾਬ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਉਪਰ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ।ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਖੇਡਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਹਾਊਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਖੇਡ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਰਾਫੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਾਰਚ—ਪਾਸਟ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਟਰਾਫੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ੀ, ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ, ਖ਼ੁਰਾਕ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ—ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲਜ ਕਲਰ, ਰੋਲ ਆਫ਼ ਆਨਰ ਆਦਿ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। == ਯੁਵਕ ਭਲਾਈ ਕਲੱਬ == ਇਸ ਕਲੱਬ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅੰਦਰ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਕਲਾ—ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਉਚਿਤ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਅਵਸਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ । ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਖੋਜ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਗੀਤ, ਕਵਿਤਾ, ਮੋਨੋਐਕਟਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਣ, ਡਿਬੇਟ, ਸਕਿੱਟ, ਡਰਾਮਾ, ਗਿੱਧਾ, ਭੰਗੜਾ, ਚਿੱਤਰ—ਕਲਾ ਅਤੇ ਲੋਕ—ਕਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰ—ਕਾਲਜ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ == ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੰਧ—ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਮੈਗ਼ਜ਼ੀਨ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੰਧ—ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸਿ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। == ਸੁਸਾਇਟੀਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ == ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨੋਰਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਮਝ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਸਾਇਟੀ ਗਰੈਜ਼ੂਏਟ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਸੁਸਾਇਟੀ == ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮਸਲਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਕੁਇਜ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਲੈਕਚਰ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ ਆਦਿ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤੇ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਡਾ. ਤੇਗਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। == ਧੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ == ਧੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਕਾਲਜ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨੋਰਥ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸਾਵਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਰੈਲੀਆਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈ—ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਉਣਾ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਔਰਤ ਦੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਘਾਰ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਣਾ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੂਲ ਮਨੋਰਥ ਹੈ। == ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ == ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ, ਘਨੌਰ ਵਿਖੇ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ “Mathematical Society” ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਵੱਖ—ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। “Mathematical Society” ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਦੇ ਙਰਅਫਕਬਵਤ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਣ। == ਕਾਮਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ == ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਘਨੌਰ ਕਾਮਰਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਤੰਬਰ 2015 ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ Leadership Qualities, Team Work, Ethics, Communication Skills ns/ Confidence ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ Departmental Activities ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ Subject ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ Development ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ Exposure ਦੇਣ ਲਈ Industrial Visit ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। Guest Lectures, Seminars, Debates, Discussions on Current Issues, Workshops, Cultural Programmes ਦੁਆਰਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ Knowledge ਅਤੇ Exposure ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ Merit, Performance ਅਤੇ Participation ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=University College, Ghanaur Courses & Fees Structure 2024: Duration, Seats & Study Mode |url=https://www.careers360.com/colleges/university-college-ghanaur/courses |access-date=2024-08-19 |website=Careers360 |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references /> 06640pjxlxmg3h9n3891adbxcdifu8z 0 194505 845535 811743 2026-09-04T20:16:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845535 wikitext text/x-wiki {{Infobox sports league|title=ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ|current_season=|last_season=2023–24ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ|upcoming_season=2024|logo=Ultimate_Kho_Kho_Logo.svg|sport=[[ਖੋ ਖੋ]]|founded=2022|inaugural=[[2022ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ|2022]]|ceo=ਤੇਨਜ਼ਿੰਗ ਨਿਯੋਗੀ|teams=6|venue=|country={{IND}}|champion=ਗੁਜਰਾਤ ਜਾਇੰਟਸ|most successful club=ਓਡੀਸ਼ਾ ਜਗਰਨਾਟਸ<br>ਗੁਜਰਾਤ ਜਾਇੰਟਸ<br>(1 each)|website={{URL|https://www.ultimatekhokho.com/|Website}}}}{{Season sidebar|title=ਸੀਜ਼ਨ|list=* [[2022 Ultimate Kho Kho|2022]] * [[2023–24 Ultimate Kho Kho|2023–24]]}} '''ਅਲਟੀਮੇਟ ਖੋ ਖੋ<ref>{{Cite web |date=2024-11-14 |title=India To Host First-Ever Kho Kho World Cup: MS Tyagi Highlights The Sport's Growth |url=https://revealinside.in/india-to-host-first-ever-kho-k/ |access-date=2024-11-14 |language=en-US |archive-date=2024-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241208043024/https://revealinside.in/india-to-host-first-ever-kho-k |url-status=dead }}</ref>''' ਭਾਰਤੀ ਫ੍ਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ-ਅਧਾਰਤ [[ਖੋ-ਖੋ]] ਲੀਗ ਹੈ। ਖੋ ਖੋ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2022 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name=":10">{{Cite web |last=Khosla |first=Varuni |date=2023-01-17 |title=Ultimate Kho Kho S1 claims total reach of 41 million viewers from India |url=https://www.livemint.com/sports/news/ultimate-kho-kho-s1-claims-total-reach-of-41-million-viewers-from-india-11673930091871.html |access-date=2023-01-18 |website=mint |language=en}}</ref> ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 41 ਮਿਲੀਅਨ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ UKK ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ [[ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ]] ਅਤੇ [[ਇੰਡੀਅਨ ਸੁਪਰ ਲੀਗ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਗੈਰ- [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਖੇਡ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name=":10" /> == ਨਿਯਮ == ਯੂਕੇਕੇ ਮਿਆਰੀ 'ਟੈਸਟ ਫਾਰਮੈਟ' ਦੇ ਉਲਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੋ ਖੋ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 'ਤੇਜ਼ ਫਾਰਮੈਟ' ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=General 4 |url=https://www.khokho.net/the-game |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007111758/https://www.khokho.net/the-game |archive-date=2024-10-07 |access-date=2024-10-02 |website=International Kho Kho Federation |language=en-GB }}</ref> ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:<ref name=>{{Cite web |date=17 May 2019 |title=Ultimate Kho Kho: Shorter duration, more points for acrobatic tags among new rules for the league |url=https://scroll.in/field/923769/ultimate-kho-kho-shorter-duration-more-points-for-acrobatic-tags-among-new-rules-for-the-league |access-date=2022-07-17 |website=Scroll.in}}</ref><ref name=/><ref name=/> * ਹਮਲਾਵਰ (ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਟੀਮ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 7 ਖਿਡਾਰੀ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਹਨ।<ref name=":72">{{Cite web |last=Chhabria |first=Vinay |title=Scoring, fouls & more - All the rules of Kho Kho you need to know before Ultimate Kho Kho 2022 |url=https://www.sportskeeda.com/sports/scoring-fouls-all-rules-kho-kho-need-know-ultimate-kho-kho-2022 |access-date=2022-08-14 |website=sportskeeda.com}}</ref><ref name=":8">{{Cite web |date=14 August 2022 |title=Ultimate Kho Kho: Squads, format, fixtures – all you need to know about latest Indian sports league |url=https://scroll.in/field/1030441/ultimate-kho-kho-squads-format-fixtures-all-you-need-to-know-about-latest-indian-sports-league |access-date=2022-08-14 |website=Scroll.in}}</ref><ref name=":9">{{Cite web |last=Sharma |first=Avinash |date=2022-08-14 |title=Ultimate Kho Kho 2022: Revamped format, changed mat dimensions, tickets; all you need to know |url=https://www.mykhel.com/more-sports/ultimate-kho-kho-2022-revamped-format-changed-mat-dimensions-tickets-all-you-need-to-know-195659.html |access-date=2022-08-14 |website=MyKhel}}</ref> * ਖੇਡਣ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ 22 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 16 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਹੈ। {{Efn|Certain other dimensions of the playing field are changed as well. For example, the boxes which the sitting chasers squat in have been turned into 40cm squares.}}<ref name=":72" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /> * ਪ੍ਰਤੀ ਟੈਗ 2 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Upadhyay |first=Maanas |date=2024-01-24 |title="If I'm worried about whether he got two or three points, then I'll miss out on that"- UKK CEO Tenzing Niyogi divulges reason for scoring rule changes |url=https://www.sportskeeda.com/kho-kho/news-if-i-m-worried-whether-got-two-three-points-i-ll-miss-that-ukk-ceo-tenzing-niyogi-divulges-reason-scoring-rule-changes |access-date=2024-02-07 |website=www.sportskeeda.com |language=en-us}}</ref> * ਇੱਕ ਬੈਚ ਦੀ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਬੈਚ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 30-ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{Efn|The attacking team can select any of its on-court players to be the active attacker at the start of the new batch. A kho does not need to be given by the attacker after the break.}} <ref name=":6" /> * ਜੇਕਰ ਡਿਫੈਂਡਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਮਿੰਟ ("ਡ੍ਰੀਮ ਰਨ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਊਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ 1 ਅੰਕ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਅੰਕ ਬਚਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2023-12-24 |title=Ultimate Kho Kho revolutionises traditional sport: Expanding, innovating and inspiring |url=https://www.sakshipost.com/news/ultimate-kho-kho-revolutionises-traditional-sport-expanding-innovating-and-inspiring-259092 |access-date=2023-12-24 |website=Sakshi Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023 |title=Ultimate Kho Kho Season 2: All your FAQs answered |url=https://www.ultimatekhokho.com/news/ultimate-kho-kho-season-2-all-your-faqs-answered |access-date=2023-12-24 |website=Ultimate Kho Kho |language=en |archive-date=2023-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224113434/https://www.ultimatekhokho.com/news/ultimate-kho-kho-season-2-all-your-faqs-answered |url-status=dead }}</ref> * ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਖਿਡਾਰੀ (ਜਿਸਨੂੰ ''ਵਜ਼ੀਰ'' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸਰਗਰਮ ਹਮਲਾਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> * ਹਮਲਾਵਰ ਟੀਮ ਆਪਣੇ ਹਰੇਕ ਹਮਲਾਵਰ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਾਵਰਪਲੇ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੋ ''ਵਜ਼ੀਰ'' ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪਾਵਰਪਲੇਅ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਬੈਚ ਦੇ ਸਾਰੇ 3 ਡਿਫੈਂਡਰ ਆਊਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।<ref name=":72" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /> * ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਦਾ ਗੋਲ ਕਰਨ/ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ 7 ਮਿੰਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite web |date=17 May 2019 |title=Ultimate Kho Kho: Shorter duration, more points for acrobatic tags among new rules for the league |url=https://scroll.in/field/923769/ultimate-kho-kho-shorter-duration-more-points-for-acrobatic-tags-among-new-rules-for-the-league |access-date=2022-07-17 |website=Scroll.in}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://scroll.in/field/923769/ultimate-kho-kho-shorter-duration-more-points-for-acrobatic-tags-among-new-rules-for-the-league "Ultimate Kho Kho: Shorter duration, more points for acrobatic tags among new rules for the league"]. ''Scroll.in''. 17 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 July</span> 2022</span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Citation |title=Understanding The Game Play - KHO-KHO |url=https://www.youtube.com/watch?v=wTPuIoPkM9g |access-date=2022-07-15}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="true">[https://www.youtube.com/watch?v=wTPuIoPkM9g ''Understanding The Game Play - KHO-KHO'']<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">15 July</span> 2022</span></cite></ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Ultimate Kho Kho Rules {{!}} Update New rules of Kho Kho |url=https://khokhoskills.com/ultimate-kho-kho-new-rules/ |access-date=2022-07-16 |website=KHO KHO}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://khokhoskills.com/ultimate-kho-kho-new-rules/ "Ultimate Kho Kho Rules | Update New rules of Kho Kho"]. ''KHO KHO''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 July</span> 2022</span>.</cite></ref> * ਟਾਈਬ੍ਰੇਕਰ ("ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚੇਜ਼" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ): ਹਰੇਕ ਟੀਮ ਨੂੰ ਸਕੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਵਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਪਾਵਰਪਲੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ), ਅਤੇ ਜੋ ਟੀਮ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। <ref name=":6">{{Cite web |title=rules-season1.pdf |url=https://drive.google.com/file/d/1IPH86qv3lt83qKmrKD6MzZ6c0ImMQPDc/view |access-date=2022-08-14 |website=Google Docs}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ]] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡਾਂ]] oivof1wr5jdt52r9irll9n4q2td8s5d 0 199842 845533 839170 2026-09-04T18:19:01Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 845533 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ਅਦਿਤੀ ਮੁਨਸ਼ੀ | image = Chikan_kala.jpg | birth_date = {{Birth date and age|1988|08|26|df=y}} | occupation = ਗਾਇਕਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਵੋਕਲ ਆਰਟਿਸਟ, ਅਦਾਕਾਰਾ | label = Baro Gaane Borsho Japon | website = https://www.aditimunshi.com/ https://www.youtube.com/@AditiMunshipage }} {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |<div class="fn" style="font-size:125%;">ਅਦਿਤੀ ਮੁਨਸ਼ੀ</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Aditi_Munshi_-_Kolkata_2023-12-05_8508.jpg|frameless]] |- | colspan="2" class="infobox-full-data" | |} '''ਅਦਿਤੀ ਮੁਨਸ਼ੀ''' (ਜਨਮ 26 ਅਗਸਤ 1988) [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ [[ਹਿੰਦੂ]] ਭਗਤੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀ ਬੰਗਲਾ ਦੇ ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ 2015 ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ [[ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜਰਹਾਟ ਗੋਪਾਲਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਸੀਟ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/star-candidates-steal-the-show-for-tmc-but-fail-to-shine-for-bjp-in-poll-battle/articleshow/82361276.cms|title=Star candidates steal the show for TMC, but fail to shine for BJP in poll battle - Times of India|date=3 May 2021|work=The Times of India|access-date=3 May 2021|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=BanglaNews24 |title=প্রথমবার নির্বাচনে দাঁড়িয়েই জিতলেন অদিতি মুন্সি |url=http://www.banginews.com/web-news?id=a01e760889a0dde3b5f73d7f1bbffd3fb01dcf6b |access-date=3 May 2021 |website=BanglaNews24 |language=en |archive-date=3 ਮਈ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503080948/http://www.banginews.com/web-news?id=a01e760889a0dde3b5f73d7f1bbffd3fb01dcf6b |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Aditi Munshi Election Results 2021: News, Votes, Results of West-bengal Assembly |url=https://www.ndtv.com/elections/west-bengal-assembly-election-candidates-list-2021/aditi-munshi-25117-2 |access-date=3 May 2021 |website=NDTV.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Election Commission of India |url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS25117.htm?ac=117 |access-date=3 May 2021 |website=results.eci.gov.in}}</ref><ref>{{Cite web |title=West Bengal Assembly election results: TMC turncoats fail to make a dent, only 3 manage to win |url=https://www.freepressjournal.in/india/west-bengal-assembly-election-results-tmc-turncoats-fail-to-make-a-dent-only-3-manage-to-win |access-date=3 May 2021 |website=www.freepressjournal.in}}</ref><ref>{{Cite web |date=2 May 2021 |title=Rajarhat Gopalpur, West Bengal Assembly election result 2021 |url=https://www.indiatoday.in/elections/story/rajarhat-gopalpur-west-bengal-assembly-election-result-2021-live-updates-1797197-2021-05-01 |access-date=3 May 2021 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=3 May 2021 |title=West Bengal Election Results 2021 Winning Candidates Full List: Mamata loses Nandigram by 1956 votes; check constituency-wise performance |url=https://www.firstpost.com/politics/west-bengal-election-results-2021-winning-candidates-full-list-mamata-loses-nandigram-by-1956-votes-check-constituency-wise-performance-9587851.html |access-date=4 May 2021 |website=Firstpost}}</ref><ref>{{Cite web |title=Aditi Munshi(All India Trinamool Congress(AITC)):Constituency- RAJARHAT GOPALPUR(NORTH 24 PARGANAS) - Affidavit Information of Candidate |url=https://myneta.info/WestBengal2021/candidate.php?candidate_id=1152 |access-date=27 May 2021 |website=myneta.info}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਬੁਨਿਆਦ == ਅਦਿਤੀ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਅਗਸਤ 1988 ਨੂੰ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਬਾਗੁਈਹਾਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣਪਾਰਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਨਿੰਦਰਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਿਤਾਲੀ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ [[ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਤੋਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪੂਜਾ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭਗਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਡੂੰਘਾ ਸੰਬੰਧ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੇਠ ਭਗਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ, ਕਲਾਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਰਪਣ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਰਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੀਰਤਨਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਰੂਪਮਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। == ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ == ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2010 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਮੈਰਿਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਐਮਕੇ ਨਾਰਾਇਣਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਭਾਵੁਕ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਿਲਪੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਲਤਾ 2015 ਵਿੱਚ ਜ਼ੀ ਬੰਗਲਾ ਸਾ-ਰੇ-ਗਾ-ਮਾ-ਪਾ<ref>{{Cite web |date=26 September 2016 |title=বাঙালি টিনেজ এখন কীর্তনেও আকাশের দিকে হাত তুলে হরি বল হরি বল করে |url=https://zeenews.india.com/bengali/puja/2016/durga-puja-2016-munsiyana_149831.html |access-date=3 July 2024 |website=Zee24Ghanta.com}}</ref> ਦੁਆਰਾ ਆਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ "ਕੀਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਸਨਮਾਨ ਪੁਰਸਕਾਰ<ref>{{Cite web |title=Home Page |url=http://wbcmo.gov.in/news.aspx?mon=71 |access-date=3 July 2024 |website=wbcmo.gov.in}}</ref> ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਤਗ੍ਰਾਮ ਬਾਗੀਸ਼ਿਕ ਗੀਤ ਸੰਸਦ ਲਈ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਿਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵੈਸ਼ਨਵ ਕਲਚਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਰਤਨ ਸਮਰਾਗੀ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਉਭਰਦੀ ਔਰਤ ਗਾਇਕਾ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਰਚੀ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ == ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਲਈ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕੀ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਾਂਗਨੀ, ਗੋਤਰਾ, ਕਥਾਮ੍ਰਿਤਾ, ਅਤੇ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਬੈਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਦਰਦੀਪ ਦਾਸਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਬਿਸਮਿੱਲਾ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਕਸਰ ਹਰੀਬੋਲ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰਕੇ ਝੂਮਦੇ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://aditimunshi.com/ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://m.imdb.com/name/nm11572912/ ਅਦਿਤੀ ਮੁਨਸ਼ੀ] IMDb [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਕਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] 7t3t2ydjr1wq5ltoe7y4teb4oa8godz 3 205100 845527 2026-09-04T13:05:08Z QueerEcofeminist 21848 QueerEcofeminist ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Albetudu]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:AlbetusTudu]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Albetudu|Albetudu]]" to "[[Special:CentralAuth/AlbetusTudu|AlbetusTudu]]" 845527 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:AlbetusTudu]] 2c1w7m85nv8sfd1zkwtpt5bvlwproz8 3 205101 845544 2026-09-05T03:11:37Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 845544 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Shaheed sukhdev singh sukha bhau badbar}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 03:11, 5 ਸਤੰਬਰ 2026 (UTC) qw2o8vbal1fekjt6h8hbvthnj2wh3tj 2 205102 845545 2026-09-05T03:17:07Z Shaheed sukhdev singh sukha bhau badbar 61819 "ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ (ਬਡਬਰ) ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ: ੧੯੪੭ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿੰਡ ਪਾਂਡੋਕੇ (ਤਹਿਸੀਲ ਕਸੂਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ) ਵਿੱਚ ਰਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 845545 wikitext text/x-wiki ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ (ਬਡਬਰ) ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ ਇਤਿਹਾਸ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ: ੧੯੪੭ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪਿੰਡ ਪਾਂਡੋਕੇ (ਤਹਿਸੀਲ ਕਸੂਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌਰ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵੰਡ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਜੜ ਕੇ ਮਾਲਵਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਡਬਰ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ / ਬਰਨਾਲਾ) ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਤੰਭ ਪੜਦਾਦਾ ਸਰਦਾਰ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ। ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਪੂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਿਹੰਗ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜੀ ਸਨ। ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ੨੬ ਜਨਵਰੀ ੧੯੬੬ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਬਡਬਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੌਰ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਭਰਾ — ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੇਬੂ ਅਤੇ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਚੰਨਾ ਸਨ। ਲਾਹੌਰੀ ਪਿਛੋਕੜ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ 'ਭਾਊ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੰਥ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 'ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ: ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੀ ੬ ਫੁੱਟ ਕੱਦ ਦੇ ਸ਼ੈਲ-ਸ਼ਬੀਲੇ, ਪਤਲੇ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਫੁਰਤੀਲੇ ਗੱਭਰੂ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਪੰਜੀਰੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਧ-ਮੱਖਣਾਂ ਨਾਲ ਪਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ੧੨ ਜਮਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅੱਵਲ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਚੀਤੇ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰੇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਦੌੜ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦਾ ਕੋਰਸ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਬਚਪਨਾ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਗੁਲਾਬ ਵਰਗੇ ਕੋਮਲ ਤੇ ਹੱਸਮੁੱਖ ਸਨ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਣਖ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਸੂਲਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ: ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਦੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਈ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ, ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗੜਵਈ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ੬ ਜੂਨ ੧੮੪ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹੋਏ ਫ਼ੌਜੀ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਪੂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ੧ ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਘਰ ਪਰਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਰਿਹਾ। ਭਰਾ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਾਰਨ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਅੰਦਰ ਬਦਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਬਲ ਉੱਠੀ। ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਪਾ ਕੇ ਜੰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ, "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਦਾਗ਼ ਲੱਗੇ।" ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਭਾਈ ਰਾਜਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੱਸੀ (ਸੰਗਰੂਰ) ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤਰੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫੋਰਸ (KCF) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਵੜ੍ਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਏਰੀਆ ਕਮਾਂਡਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ: ੧ ਅਗਸਤ ੧੯੮੮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਖ਼ਬਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਡਬਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਬਾਪੂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ, ਦੇਬੂ ਅਤੇ ਚੰਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਗਰਜਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਆਪ ਡਰ ਗਏ। ੨ ਅਗਸਤ ੧੯੮੮ ਨੂੰ ਭਾਈ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੀਤਾ (ਪੂਹਲੀ) — ਜੋ ੬.੨ ਫੁੱਟ ਦੇ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂ ਸਨ — ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਦੇ ਘਰ ਪੁਲਿਸ ਹੱਥ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਪੰਥ ਦੇ ਭੇਦ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਈਨਾਈਡ ਦਾ ਕੈਪਸੂਲ ਖਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਪੂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨਿਹੰਗ ਨੂੰ ਟੁਹਾਣੇ ਦੇ ਟਾਰਚਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ੯ ਦਿਨ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਤੂਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਿਆਂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਸਰਪੰਚ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਈ। ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਚੰਨਾ ਨੂੰ ਕੋਟ ਦੂਨੇ ਦੀ ਚੌਕੀ ਵਿੱਚ ੩੧ ਦਿਨ ਭਿਆਨਕ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ, ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ, ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਦੀ ਰਾਈਫ਼ਲ ਖੋਹ ਕੇ ੧੨ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਟੱਪ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ਰਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਰਨਾਮੇ (ਐਕਸ਼ਨ): ੧. ਮੁਖ਼ਬਰ ਕੁੱਟੂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸੋਧਾ: ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਮੀਤੇ ਪੂਹਲੀ ਨੂੰ ਫੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁੱਟੂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ੨. ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਕਪਾਹ ਦੇ ਖੇਤ ਦਾ ਯੁੱਧ: ਜੱਗ ਬਾਣੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਪੰਥ-ਵਿਰੋਧੀ ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਗਦੂਰ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ ਨੇ ਹਰਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਐਡੀਟਰ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਭਾਰੀ ਫ਼ੋਰਸ ਦੇ ਤੀਹਰੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਿੱਠਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਐਸੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨਾਂ ਨਾਲ ਤੋੜਿਆ ਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਥਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਆਪਣੀ ਅਥਲੀਟ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ੩. ਟੁਹਾਣੇ ਦਾ ਕਾਂਡ: ਬਾਪੂ ਜੀ 'ਤੇ ਹੋਏ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ, ਜੱਸੀ ਸੰਗਰੂਰ, ਮਗਦੂਰ ਬੱਬਰ, ਕੁੰਭੜਵਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਟੁਹਾਣੇ ਵਿਖੇ ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ. ਅਤੇ ਥਾਣੇਦਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਅਤੇ ੩੨ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋਰੇ। ਗ਼ੈਬੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਸਦਕਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ੪. ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ: ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਨੇ ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ ਬੰਦ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ੧੧ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਰਾਤ ਦਾ ਨਿਯਮ ਬਣਾਇਆ। ਬਡਬਰ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਿਲਖਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦਾਜ ਲਈ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਸੁਖੀ ਵਸਾਇਆ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਨੇ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਸਾਇਆ। ੫. ਮਾਤਾ ਭੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ ਮੁਕਤੀ: ਸ਼ੇਰਗੜ੍ਹ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੁੰਭੜਵਾਲ ਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਜੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਘਿਨਾਉਣੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਰਾਏਕੋਟ ਦੇ MLA ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਸਾਲੇ ਚੁੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਐਸ.ਐਸ.ਪੀ. 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਛਡਵਾਇਆ। ੬. SHO ਕੈਂਪੇ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਭੰਨਣਾ: ਧਨੌਲੇ ਥਾਣੇ ਦਾ ਜ਼ਾਲਮ SHO ਕੈਂਪਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਦੌਰਾਨ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸੰਗਰੂਰ-ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਟਰੱਕ ਫੂਕ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕੈਂਪੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਲਲਕਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਬੁਜ਼ਦਿਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਬਦਲੀ ਕਰਵਾ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ੭. ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਹਰਬੰਸ Lਾਲ ਦਾ ਸੋਧਾ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਿਸਟਲ ਅਤੇ ਗੰਨਮੈਨਾਂ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਹਰਬੰਸ ਲਾਲ ਦੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁੱਖੇ ਭਾਊ ਅਤੇ ਜੱਸੀ ਨੇ ਭੈਣੀ-ਧਨੌਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪੁਲੀ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਘੇਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਿਸਟਲ ਆਪਣੇ ਗਾਤਰੇ ਸਜਾ ਲਿਆ। ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤ (੧੮ ਸਤੰਬਰ ੧੯੯੨): ੧੮ ਸਤੰਬਰ ੧੯੯੨ ਨੂੰ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਈ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੁੰਭੜਵਾਲ ਅਤੇ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਈ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ (ਬਹਾਦੁਰਪੁਰ) ਸਨ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਗੁੰਮਟੀ (ਸੰਗਰੂਰ) ਦੇ ਇੱਕ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠਾਹਰ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦਾ ਮੁਖੀ (ਜੋ ਭੈਣੀ ਮਹਿਰਾਜ ਦੇ ਲੁਟੇਰੇ ਪੋਲੇ ਦਾ ਸਾਂਢੂ ਸੀ) ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਗੁੰਮਟੀ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸੁਰਜੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਖ਼ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਬੁੱਕਲ ਵਿੱਚੋਂ AK-47 ਕੱਢ ਕੇ ਭਾਰੀ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸਾਂ ਨਾਲ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਭਿਆਨਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਭੋਲਾ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਅਸਲਾ ਮੁੱਕਣ 'ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੁੰਭੜਵਾਲ ਭੇਦ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਾਈਨਾਈਡ ਖਾ ਕੇ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ। ਅਖੀਰ ਏਰੀਆ ਕਮਾਂਡਰ ਭਾਈ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖਾ ਭਾਊ ਕਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਰਜੇ। AK-47 ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਪਾੜਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨ ਦਾ ਬਰਸਟ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਵੱਜਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਵਿਹੜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੀ ਸੂਹੀ ਸੇਜ ਮੰਨ ਕੇ, ਲਾੜੀ ਮੌਤ ਦੇ ਗਲ ਬਾਹਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਬਿਸਮਾਦ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਸੌਂ ਗਏ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ। source book ਚੁੱਪ ਦੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲੀ ਚੰਡੀ ਦੀ ਚਮਰ ਲੇਖਕ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਛਿੰਦਾ ਭਾਊ hks2y8pd6w9ghvbsuuohdveibd13sy5