ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Package Package talk Event Event talk Topic 0 2758 849374 758181 2026-10-08T01:20:55Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849374 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ | partof = '''[[ਮੁਗ਼ਲ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ]]''' ਅਤੇ '''ਪਹਾੜੀ ਰਾਜ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ | image = | caption = | date = 6 ਦਸੰਬਰ 1705<ref name="Gobind Singh ,Guru">{{cite web|title= Gobind Singh ,Guru|date=19 December 2000 |url=https://www.thesikhencyclopedia.com/sikh-gurus/gobind-singh-guru|access-date= 6 March 2021}}</ref> ਜਾਂ 1704<ref name="Singha 2000 page=43">{{harvtxt|Singha|2000|page=43}}</ref> | place = ਪਿੰਡ [[ਚਮਕੌਰ]] ਦੇ ਨੇੜੇ, [[ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_marksize = | map_caption = | map_label = | territory = | result = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ਸੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ<ref>Louis E. Fenech, ''The Sikh Zafar-namah of Guru Gobind Singh'', (Oxford University Press, 2013), 66; "''The Ẓafar-nāmah in this light assumes the form of an intriguing tautology: certainly the Guru was routed by Mughal forces at both Anandpur and Chamkaur; put bluntly, he and his Sikh were militarily defeated and left scattered.''"</ref><ref name=eos /> | combatant1 = [[File:Alam of the Mughal Empire.svg|30px]] [[ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]]<br>[[File:Bilaspur_flag.svg|30px]] ਹਿੰਦੂ ਪਹਾੜੀ ਮੁਖੀ ਦਾ ਗਠਜੋੜ | combatant2 = [[File:Sikh flag.jpg|30px]] [[ਖਾਲਸਾ]] ([[ਸਿੱਖ]]) | commander1 = [[File:Alam of the Mughal Empire.svg|25px]] ਮੁਗਲ ਕਮਾਂਡਰ * [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] * [[ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ (ਸਰਹਿੰਦ) |ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ]] * ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖਾਨ * ਖਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ{{WIA}} * ਨਾਹਰ ਖਾਨ{{KIA}} * ਮੁਨਿਮ ਖਾਨ।<ref name="Fenech2013p14">{{cite book|author=Louis E. Fenech|title=The Sikh Zafar-namah of Guru Gobind Singh: A Discursive Blade in the Heart of the Mughal Empire|url=https://books.google.com/books?id=aUUfAQAAQBAJ |year=2013|publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-993145-3 |pages=87 }}</ref> * ਗੈਰਤ ਖਾਨ{{KIA}} [[File:Bilaspur_flag.svg|30px]] ਹਿੰਦੂ ਪਹਾੜੀ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰ * ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ * ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ * | commander2 = [[File:Sikh flag.jpg|25px]] [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] * [[ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ]] * [[ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ]] * [[ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ]] * [[ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ]]{{KIA}} * [[ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ]]{{KIA}} * [[ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ]]{{KIA}} * ਆਲਮ ਸਿੰਘ ਨਚਨਾ{{KIA}} * [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]]{{KIA}}<ref>{{cite book|title= The Sikhs : Their Journey Of Five Hundred Years|author= Raj Pal Singh|url= https://books.google.com/books?id=ra19YSPDliQC&q=hargobind+jahangir&pg=PA34|publisher= Pentagon Press|year= 2004|isbn= 978-8186505465|pages= 34}}</ref> * [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ]]{{KIA}} | strength1 = ਅਣਜਾਣ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ<ref name="Singha2000">{{cite book|last=Singha|first=H. S|title=The encyclopedia of Sikhism |url=https://books.google.com/books?id=gqIbJz7vMn0C|access-date=22 December 2011|year=2000|publisher=Hemkunt Press|isbn=978-81-7010-301-1|page=31}}</ref> {{small|(ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ''[[ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ (ਪੱਤਰ)|ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ]]'' ਅਲੰਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 10 ਲੱਖ ਸੀ।)}}<ref name= ZFN >[http://www.sikhs.org/transl5.htm English Translation Zafarnamah] stanza 19 " And, what could my forty men do (at Chamkaur), when a hundred thousand men, unawares, pounced upon them? (19)"</ref><ref name = ZFN2>{{ cite web|title= Zafarnamah Hindi|url=https://www.dhansikhi.com/category/images/zafarnama-zafarnamah-%E0%A8%9C%E0%A8%BC%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%B0%E0%A8%A8%E0%A8%BE%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%B9%E0%A9%91-%D8%B8%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87/|quote=“गुरसनह चि कारे कुनद चिहल नर gursaneh ch kaare kunadh chihal nar कि दह लख बरआयद बरो बेख़बर stanza १९ k dheh lakh baraayadh baro bekhhabar stanza 19”}}</ref><ref name=ZFN3>{{cite book|title= Zafarnamah (Patshahi Dasveen)|url=https://archive.org/details/zafarnamah-p-10/mode/2up| first=Sokhi|last=Jagtar Singh|page=21|quote= gursaneh ch kaare kunadh chihal nar k dheh lakh baraayadh baro bekhhabar what can forty hungry men do when ten lac strong army pounces upon them ?|date=2016–2017|publisher=Jagtar Singh Sokhi, Sokhi House ,ward no. 4 Mudki Distt Ferozepur|access-date=7 February 2022}}</ref><ref>{{cite book|title=guru Gobind singh'sZAFARNAMAH|url=https://archive.org/details/GuruGobindSinghsZafarnamah/page/n41/mode/2up|last=Singh|first=Prof. Surinderjit|page=44|quote=Gursanah chi kare kunad chihal nar. Ki dab lak bar dyad baro bekhabar.19.What can at all do, the forty famished men, When attacked suddenly by a million foemen.19|access-date=7 February 2022}}</ref><ref name=DG>{{cite book|title=Dasam Granth Manuscript|url=http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPageContent.jsp?ID=12774&page=1180&CategoryID=3&Searched=W3GX|publisher=Panjab Digital Library of custodian Dera Gurusar Khudda Hoshiarpur|quote=Translation written on the ANGS of Sree Dasam Granth – By Mashaqat Singh|access-date=2023-04-01|archive-date=2025-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250125112600/http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPageContent.jsp?ID=12774&page=1180&CategoryID=3&Searched=W3GX|url-status=dead}}</ref> | strength2 = 40<ref name=ZFN2/><ref name=ZFN/> | casualties1 = * ਖਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਖਮੀ * ਨਾਹਰ ਖਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ * ਗੈਰਤ ਖਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ * ਅਣਗਿਣਤ ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। | casualties2 = * [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ * [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ]] ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ * [[ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ]] ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ * [[ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ]] ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ * [[ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ]] ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ * 32 ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ <ref name=dalbirsingh144>{{cite book |last=Dhillon |first=Dr Dalbir Singh |date=1988 |title=Sikhism – Origin and Development |url=https://books.google.com/books?id=osnkLKPMWykC&pg=PA144 |publisher=Atlantic Publishers and Distributors |page=151 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917230548/https://books.google.co.uk/books?id=osnkLKPMWykC&pg=PA144 |archive-date=17 September 2016}}</ref> }} ਸੰਨ 1704 ਈ. ਪੋਹ ਦੀ ਕਕਰੀਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਾਏ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਜਾਨੀ-ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਮੋਲਕ ਹਸਤ-ਲਿਖਤ ਗ੍ਰੰਥ [[ਸਰਸਾ]] ਦੇ ਤੇਜ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਕਲਗੀਧਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ]] ਸਮੇਤ [[ਰੋਪੜ]] ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ [[ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੀ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਖ਼ਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਉਸ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਹਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾ]] ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ 40 ਕੁ ਭੁੱਖੇ-ਭਾਣੇ ਸਿੰਘ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਕੁਝ ਆਰਾਮ ਹੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਗੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਰਾਤ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ। ਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਕੱਚੀ ਕੰਧ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਭੈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਸਿਪਾਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਮਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸਿੰਘ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਉ ਹੇਤ ਪੁਰਜਾ-ਪੁਰਜਾ ਕੱਟ ਮਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਨ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਯੁੱਧ ਅਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉ। ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਦਾਰ ਨਾਹਰ ਖਾਂ ਜੋ ਕਿ [[ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ]] ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਯੁੱਧ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਮੁਗ਼ਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੱਤੀ ਗਈ। ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰ, ਗੋਲੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਬੀਰਤਾ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਅਖੀਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ [[ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ]] ’ਤੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਜਦ ਕਲਗੀਧਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ [[ਧਰਮ-ਯੁੱਧ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਣ-ਤੱਤੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀਣ ਲਈ ਘੱਲਿਆ, ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ’ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾੜੀ ਮੌਤ ਵਿਆਹੁਣ ਲਈ ਹੱਥੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। [[ਸਿੱਖ ਧਰਮ]] ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬੜਾ ਲੰਮੇਰਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਵੱਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਸਿੱਖਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੰਨੇ ਉਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ]] ਜੀ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾਕਰਦਿਆਂ ਹੱਕ, ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਤੇ ਨੇਕੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ। [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਜ਼ੁਲਮ, ਜਬਰ, ਅਨਿਆਂ, ਝੂਠ ਤੇ ਬਦੀ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ। '''ਰਾਜੇ ਸੀਂਹ ਮੁਕੱਦਮ ਕੁੱਤੇ''' ਕਹਿ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਅਨੂਠੀਆਂ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹਨ, ਪਰੰਤੂ [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚਦੁਰਲੱਭ ਹਨ। ਸ਼ਹਾਦਤ ਅਨਿਆਂ, ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਝੂਠ ਵਿਰੁੱਧ ਗਵਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਮੁਕਾਮ ਬਹੁਤ ਉਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾਤੇ ਨਿਭਾਹੁਣਾ ਸਰਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਹਾਦਤ ਐਸੀ ਮਰਨੀ ਹੈ ਜੋ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਣ ਮਹਿ ਜੂਝਕੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਅਸਹਿ ਤੇ ਅਕਹਿ ਕਸ਼ਟ ਸਹਾਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਬਲੀਦਾਨ ਵੀਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ। 'ਰਣ ਤੱਤੇ ਜੂਝਕੇ' ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਬੜੀ ਭਾਗਾਂ ਭਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। [[ਅੱਲਾ ਯਾਰ ਖਾਂ]] ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬੇਜੋੜਤੇ ਅਸਾਵੀਂ ਜੰਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਾਲ੍ਹੀ ਦੇ ਕਰੀਬਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੰਮਦ। ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ, ਭੁੱਖੇ ਢਿੱਡ 'ਨਾ ਗੋਲਾ ਬਾਰੂਦ' ਬਸ! ਕੋਲਤੇਗਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਰਛੇ ਸਨ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾਕਰਨਾ ਸੀ। ਪਰ ਨੀਲੇ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਅਸਵਾਰ ਬਾਜਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਲਸੀ ਫਿਰ ਡਰ ਕਿਸ ਦਾ? ਬੁ¦ਦ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਰਣ ਤੱਤੇ ਖਾਲਸਾ ਜੂਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਰਿਹਾ, ਸਿੰਘ ਕਾਲ ਰੂਪ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਯੋਧੇ ਖੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਝੂਮ-ਝੂਮ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਜੋਧੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਲਖਤੇ ਜਿਗਰ ਲੈ ਕੇ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਕੋਲ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਲਖਤੇ ਜਿਗਰ ਹੋ। ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। [[ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆਲਈ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋ ਉਥੇ ਹੀ ਇਹ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ 'ਜੁਧ ਚਾਉ' ਉਠ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਿਲੀ ਭਾਵਨਾਲੈ ਕੇ [[ਦਸਮ ਪਿਤਾ]] ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੂਝ ਕੇ ਜੁਧ ਚਾਉ ਪੂਰਾਕਰਨ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। ਹਜ਼ੂਰ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ । ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿੱਚ ਲਲਕਾਰਦੇ ਸਿੱਖ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ। ਆਖ਼ਰੀ ਦਮ ਤੱਕਜੂਝਦੇ ਹੋਏ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਵੀਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀ ਗਏ। ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਜੰਗ 'ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘਦਾ ਖੂਨ ਵੀ ਖੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂਪਿਤਾ ਪਾਸੋਂ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਨੰਨ੍ਹੀ, ਜਿੰਦ ਉਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਭੀੜ ਆ ਝਪਟੀ। [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ]] ਜੁਝਾਰੀ ਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਆਹੂ ਲਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। [[ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ]], ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਭਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਉਥੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਣ ਮੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰਭੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸ੍ਰੋਤ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਲਈ ਉਹ ਆਪਾ ਵਾਰ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਕਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਆਪਣੇ ਹਮ ਉਮਰ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ (ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ) ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰਤੱਕੋ। ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੈ। ਧਰਮੀ ਸੂਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤਕ ਪੱਕਿਆਂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਸ ਪਾਵਨ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਪਾ-ਨਿਛਾਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਵਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੁੱਧ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] tkkjaezt7qry3at6ec86elu21pt8645 0 6218 849404 838863 2026-10-08T09:27:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849404 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Matrix.svg|thumb|247px|right|ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਿੱਚ ਪਰਤੱਖ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰ ਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।]] [[ਹਿਸਾਬ]] ਵਿੱਚ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਸਮਕੋਨੀ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ '''ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ''' (ਜਾਂ '''ਮੈਟਰਿਕਸ''') ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ, ::<math> \begin{bmatrix} 1 & 9 & 13 \\ 20 & 55 & 4 \end{bmatrix}. </math> ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਨੂੰ ਅਲਜੈਬਰਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਜਮ੍ਹਾ == <math> \begin{bmatrix} 1 & 3 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 0 & 0 & 5 \\ 7 & 5 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1+0 & 3+0 & 1+5 \\ 1+7 & 0+5 & 0+0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 3 & 6 \\ 8 & 5 & 0 \end{bmatrix} </math> == ਗੁਣਾ == <math>2 \cdot \begin{bmatrix} 1 & 8 & -3 \\ 4 & -2 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 \cdot 1 & 2\cdot 8 & 2\cdot -3 \\ 2\cdot 4 & 2\cdot -2 & 2\cdot 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 16 & -6 \\ 8 & -4 & 10 \end{bmatrix} </math> == ਪਿਛੋਕੜ == ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਹਿਸਾਬਕਾਰ, ਹੂ ਸਾਂਗ ਸੁਆਂਗ ਸੂ ਨੇ ਵਰਤਿਆ। ਫ਼ਿਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀਜ਼ਨਬਰਗ, ਪਾਸਕਲ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਭੀ ਅਪਣੀ ਸੋਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ। == ਹਵਾਲੇ == * {{Citation | last1=Arnold | first1=V. I. | author1-link=Vladimir Arnold | last2=Cooke | first2=Roger | author2-link=Roger Cooke | title=Ordinary differential equations | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-3-540-54813-3 | year=1992}} * {{Citation | last1=Artin | first1=Michael | author1-link=Michael Artin | title=Algebra | publisher=[[Prentice Hall]] | isbn=978-0-89871-510-1 | year=1991}} * {{Citation | last1=Association for Computing Machinery | title=Computer Graphics | publisher=Tata McGraw-Hill | isbn=978-0-07-059376-3 | year=1979}} * {{Citation | last1=Baker | first1=Andrew J. | title=Matrix Groups: An Introduction to Lie Group Theory | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-1-85233-470-3 | year=2003}} * {{Citation | last1=Bau III | first1=David | last2=Trefethen | first2=Lloyd N. | author2-link=Lloyd Nicholas Trefethen | title=Numerical linear algebra | publisher=Society for Industrial and Applied Mathematics | location=Philadelphia | isbn=978-0-89871-361-9 | year=1997}} * {{Citation | last1=Bretscher | first1=Otto | title=Linear Algebra with Applications | publisher=[[Prentice Hall]] | edition=3rd | year=2005}} * {{Citation | last1=Bronson | first1=Richard | title=Schaum's outline of theory and problems of matrix operations | publisher=[[McGraw-Hill]] | location=New York | isbn=978-0-07-007978-6 | year=1989}} * {{Citation | last1=Brown | first1=William A. | title=Matrices and vector spaces | publisher=M. Dekker | location=New York | isbn=978-0-8247-8419-5 | year=1991}} * {{Citation | last1=Coburn | first1=Nathaniel | title=Vector and tensor analysis | publisher=Macmillan | location=New York | oclc=1029828 | year=1955}} * {{Citation | last1=Conrey | first1=J. B. | title=Ranks of elliptic curves and random matrix theory | publisher=[[Cambridge University Press]] | isbn=978-0-521-69964-8 | year=2007}} * {{Citation | last1=Fudenberg | first1=D. | last2=Tirole | first2=Jean | author2-link=Jean Tirole | title=Game Theory | publisher=[[MIT Press]] | year=1983}} * {{Citation | author2-link=Neil Trudinger | last1=Gilbarg | first1=David | last2=Trudinger | first2=Neil S. | title=Elliptic partial differential equations of second order | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=2nd | isbn=978-3-540-41160-4 | year=2001}} * {{Citation | first1=Chris|last1=Godsil|authorlink1=Chris Godsil|first2=Gordon|last2=Royle|authorlink2=Gordon Royle|title=Algebraic Graph Theory| publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | series=Graduate Texts in Mathematics | isbn=978-0-387-95220-8 | year=2004 | volume=207}} * {{Citation | last1=Golub | first1=Gene H. | author1-link=Gene H. Golub | last2=Van Loan | first2=Charles F. | author2-link=Charles F. Van Loan | title=Matrix Computations | publisher=Johns Hopkins | edition=3rd | isbn=978-0-8018-5414-9 | year=1996}} * {{Citation | last1=Greub | first1=Werner Hildbert | title=Linear algebra | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | series=Graduate Texts in Mathematics | isbn=978-0-387-90110-7 | year=1975}} * {{Citation | last1=Halmos | first1=Paul Richard | title=A Hilbert space problem book | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=2nd | series=Graduate Texts in Mathematics | isbn=978-0-387-90685-0 | id={{MathSciNet | id = 675952}} | year=1982 | volume=19}} * {{Citation | last1=Horn | first1=Roger A. | last2=Johnson | first2=Charles R. | title=Matrix Analysis | publisher=[[Cambridge University Press]] | isbn=978-0-521-38632-6 | year=1985}} * {{Citation | last1=Householder | first1=Alston S. | title=The theory of matrices in numerical analysis | publisher=[[Dover Publications]] | location=New York | id={{MathSciNet | id = 0378371}} | year=1975}} * {{Citation | last1=Krzanowski | first1=W. J. | title=Principles of multivariate analysis | publisher=The Clarendon Press Oxford University Press | series=Oxford Statistical Science Series | isbn=978-0-19-852211-9 | id={{MathSciNet | id = 969370}} | year=1988 | volume=3}} * {{Citation | editor1-last=Itõ | editor1-first=Kiyosi | title=Encyclopedic dictionary of mathematics. Vol. I--IV | publisher=[[MIT Press]] | edition=2nd | isbn=978-0-262-09026-1 | id={{MathSciNet | id = 901762}} | year=1987}} * {{Citation | last1=Lang | first1=Serge | author1-link=Serge Lang | title=Analysis II | publisher=[[Addison-Wesley]] | year=1969}} * {{Citation | last1=Lang | first1=Serge | title=Calculus of several variables | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=3rd | isbn=978-0-387-96405-8 | year=1987a}} * {{Citation | last1=Lang | first1=Serge | title=Linear algebra | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-0-387-96412-6 | year=1987b}} * {{Lang Algebra}} * {{Citation | last1=Latouche | first1=G. | last2=Ramaswami | first2=V. | title=Introduction to matrix analytic methods in stochastic modeling | publisher=Society for Industrial and Applied Mathematics | location=Philadelphia | edition=1st | isbn=978-0-89871-425-8 | year=1999}} * {{Citation | last1=Manning | first1=Christopher D. | last2=Schütze | first2=Hinrich | title=Foundations of statistical natural language processing | publisher=[[MIT Press]] | isbn=978-0-262-13360-9 | year=1999}} * {{Citation | last1=Mehata | first1=K. M. | last2=Srinivasan | first2=S. K. | title=Stochastic processes | publisher=[[McGraw-Hill]] | location=New York | isbn=978-0-07-096612-3 | year=1978}} * {{Citation | last1=Mirsky | first1=Leonid | title=An Introduction to Linear Algebra | url=http://books.google.de/books?id=ULMmheb26ZcC&pg=PA1&dq=linear+algebra+determinant&lr=lang_en&as_brr=3&as_pt=ALLTYPES#PPA16,M1 | publisher=Courier Dover Publications | isbn=978-0-486-66434-7 | year=1990}} * {{Citation | last1=Nocedal | first1=Jorge | last2=Wright | first2=Stephen J. | title=Numerical Optimization | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=2nd | isbn=978-0-387-30303-1 | year=2006 | page=449 }} * {{Citation | last1=Oualline | first1=Steve | title=Practical C++ programming | publisher=[[O'Reilly Media|O'Reilly]] | isbn=978-0-596-00419-4 | year=2003}} * {{Citation | last1=Press | first1=William H. | last2=Flannery | first2=Brian P. | last3=Teukolsky | first3=Saul A. | author3-link=Saul Teukolsky | last4=Vetterling | first4=William T. | title=Numerical Recipes in FORTRAN: The Art of Scientific Computing | url=http://www.mpi-hd.mpg.de/astrophysik/HEA/internal/Numerical_Recipes/f2-3.pdf | publisher=[[Cambridge University Press]] | edition=2nd | year=1992 | chapter=LU Decomposition and Its Applications | pages=34–42}} * {{Citation | last1=Punnen | first1=Abraham P. | last2=Gutin | first2=Gregory | title=The traveling salesman problem and its variations | publisher=Kluwer Academic Publishers | location=Boston | isbn=978-1-4020-0664-7 | year=2002}} * {{Citation | last1=Reichl | first1=Linda E. | title=The transition to chaos: conservative classical systems and quantum manifestations | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | isbn=978-0-387-98788-0 | year=2004}} * {{Citation | last1=Rowen | first1=Louis Halle | title=Graduate Algebra: noncommutative view | publisher=[[American Mathematical Society]] | location=Providence, R.I. | isbn=978-0-8218-4153-2 | year=2008}} * {{Citation | last1=Šolin | first1=Pavel | title=Partial Differential Equations and the Finite Element Method | publisher=[[Wiley-Interscience]] | isbn=978-0-471-76409-0 | year=2005}} * {{Citation | last1=Stinson | first1=Douglas R. | title=Cryptography | publisher=Chapman & Hall/CRC | series=Discrete Mathematics and Its Applications | isbn=978-1-58488-508-5 | year=2005}} * {{Citation | last1=Stoer | first1=Josef | last2=Bulirsch | first2=Roland | title=Introduction to Numerical Analysis | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=Berlin, New York | edition=3rd | isbn=978-0-387-95452-3 | year=2002}} * {{Citation | last1=Ward | first1=J. P. | title=Quaternions and Cayley numbers | publisher=Kluwer Academic Publishers Group | location=Dordrecht | series=Mathematics and its Applications | isbn=978-0-7923-4513-8 | id={{MathSciNet | id = 1458894}} | year=1997 | volume=403}} * {{Citation | last1=Wolfram | first1=Stephen | author1-link=Stephen Wolfram | title=The Mathematica Book | publisher=Wolfram Media | location=Champaign, Ill | edition=5th | isbn=978-1-57955-022-6 | year=2003}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == ; ਪਿਛੋਕੜ * [http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Matrices_and_determinants.html MacTutor: Matrices and determinants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150308120526/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Matrices_and_determinants.html |date=2015-03-08 }} * [http://www.economics.soton.ac.uk/staff/aldrich/matrices.htm Matrices and Linear Algebra on the Earliest Uses Pages] * [http://jeff560.tripod.com/matrices.html Earliest Uses of Symbols for Matrices and Vectors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181005011838/http://jeff560.tripod.com/matrices.html |date=2018-10-05 }} ; ਪੁਸਤਕਾਂ * {{Citation | last1=Kaw | first1=Autar K. | title=Introduction to Matrix Algebra | url=http://autarkaw.com/books/matrixalgebra/index.html | isbn=978-0-615-25126-4}} * {{Citation | title= The Matrix Cookbook | url= http://matrixcookbook.com/ | accessdate= 12/10/2008 | archive-date= 2010-03-02 | archive-url= https://web.archive.org/web/20100302210536/http://www.imm.dtu.dk/pubdb/views/edoc_download.php/3274/pdf/imm3274.pdf | url-status= dead }} * {{Citation | first1=M. | last1=Brookes | title=The Matrix Reference Manual | url=http://www.ee.ic.ac.uk/hp/staff/dmb/matrix/intro.html | publisher=[[Imperial College]] | location=London | date=2005 | accessdate=12/10/2008 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210322144256/http://www.ee.ic.ac.uk/hp/staff/dmb/matrix/intro.html | archive-date=2021-03-22 | url-status=dead}} ; ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ * {{Citation|title=SuperiorMath (Matrix Calculator)|url=http://www.webalice.it/simoalessia/SuperiorMath/matrix.html|access-date=2010-04-23|archivedate=2011-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928084531/http://www.webalice.it/simoalessia/SuperiorMath/matrix.html}} * {{Citation |title=Matrix Calculator (DotNumerics)| url=http://www.dotnumerics.com/MatrixCalculator/ }} * {{Citation | last1=Xiao |first1=Gang |title= Matrix calculator| url=http://wims.unice.fr/wims/wims.cgi?module=tool/linear/matrix.en| accessdate=12/10/2008}} * {{Citation|title=Online matrix calculator|url=http://www.bluebit.gr/matrix-calculator/|accessdate=12/10/2008|archivedate=2008-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081212221215/http://www.bluebit.gr/matrix-calculator/}} * {{Citation|title=Online matrix calculator(ZK framework)|url=http://matrixcalc.info/MatrixZK/|accessdate=11/26/2009|archivedate=2013-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512101418/http://matrixcalc.info/MatrixZK/}} * {{Citation| title=MacAnova|url=http://www.stat.umn.edu/macanova/macanova.home.html|last1=Oehlert|first1=Gary W. |last2=Bingham|first2= Christopher |publisher=[[University of Minnesota]], School of Statistics|accessdate=12/10/2008}}, a freeware package for matrix algebra and statistics * {{Citation |title=Online matrix calculator| url=http://www.idomaths.com/matrix.php | accessdate=12/14/2009}} *[http://www.stud.feec.vutbr.cz/~xvapen02/vypocty/matreg.php?language=english Online calculator - Operation with matrices in R (determinant, track, inverse, adjoint, transpose)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718192056/http://www.stud.feec.vutbr.cz/~xvapen02/vypocty/matreg.php?language=english |date=2011-07-18 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਸਾਬ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ]] 9bqhqxfi6fn06tro9jcbxtvbgvlo141 0 13585 849363 821964 2026-10-07T21:58:09Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849363 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name=ਇਸਤਾਨਬੁਲ | native_name=''İstanbul'' | native_name_lang=tr | settlement_type=[[ਸ਼ਹਿਰ]] | official_name= | image_skyline=Istanbul collage 5j.jpg | image_caption=ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਸੱਜੇ ਦਾਅ: ਦੀ ਝਲਕ [[Golden Horn]] between [[Galata]] and [[Sarayburnu|Seraglio Point]] including the [[Historic Areas of Istanbul|historic areas]]; [[Maiden's Tower]]; a [[Istanbul nostalgic tramways|nostalgic tram]] on [[İstiklal Avenue]]; [[Levent]] business district with [[Dolmabahçe Palace]]; [[Ortaköy Mosque]] in front of the [[Bosphorus Bridge]]; and [[Hagia Sophia]]. | image_alt=See caption | imagesize=300px | image_blank_emblem= | blank_emblem_type=Emblem of Istanbul Metropolitan Municipality | blank_emblem_size=110px | pushpin_map=Turkey | pushpin_map_caption=Location in Turkey | pushpin_map_alt=Turkey, with Istanbul pinpointed at the northwest along a thin strip of land bounded by water | pushpin_mapsize=300px | latd=41|latm=00|lats=49|latNS=N | longd=28|longm=57|longs=18|longEW=E | coordinates_region=TR | subdivision_type=ਦੇਸ਼ | subdivision_name=[[ਤੁਰਕੀ]] | subdivision_type1=[[ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ|ਖੇਤਰ]] | subdivision_name1=[[ਮਾਮਾਰਾ ਖੇਤਰ|ਮਾਮਾਰਾ]] | subdivision_type2=[[ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੂਬੇ|ਸੂਬਾ]] | subdivision_name2=[[ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਸੂਬਾ|ਇਸਤਾਂਬੁਲ]] | leader_party=[[Justice and Development Party (Turkey)|AKP]] | leader_title= ਮੇਅਰ | leader_name=[[Kadir Topbaş]] | established_title= Settled | established_date=[[ਥਰੇਸ਼ੀ|ਥਰੇਸ਼ੀਆਂ]] ਵੱਲੋਂ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖਰ 'ਚ | established_title1=-[[Ligos]] | established_date1=c. 1000 {{ਈਪੂ}} | established_title2=-[[ਬੇਜ਼ਨਟੀਅਮ]] | established_date2=c. 660 {{ਈਪੂ}} | established_title3=-[[ਕੌਨਸਟੈਨਟੀਨੋਪਲ]] | established_date3=330 AD | established_title4=-ਇਸਤਾਂਬੁਲ | established_date4=1930 (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ) | parts_type=ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ | parts=[[ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|39]] | area_metro_km2=5343 | area_metro_mi2=2063 | area_total_km2=1166 - 1830 | area_total_mi2= | area_water_km2= | area_water_mi2= | area_footnotes= | population_metro=14,377,019 | population_urban=14,100,000 | population_total=14,025,646 | population_as_of= 31 ਦਸੰਬਰ 2014 | population_footnotes=<ref name=citypolution.de>{{cite web|title=Tukey:Provinces and Major Cities|quote=The population of the Turkish cities and provinces according to census results and latest register-based tabulations|url=http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html|website=www.citytpopulation.de|publisher=Citypopulation|date=31 December 2014|accessdate=26 June 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=All urban agglomerations of the world with a population of 1 million inhabitants or more|url=http://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html|website=www.citypopulation.de|publisher=Citypopulation|date=1 April 2015|accessdate=26 June 2015}}</ref><ref name="Population of Turkey">{{cite web|url=http://www.turkstat.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=18616|publisher=[[Turkish Statistical Institute]]|title=The Results of Address Based Population Registration System, 2014|date=31 December 2014|accessdate=29 January 2015}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | population_rank=[[List of cities in Turkey|1st]] | population_density_km2=12029 - 7664 | population_density_metro_km2=2691 | population_demonym=Istanbulite(s)<br/>([[Turkish language|Turkish]]: ''İstanbullu(lar)'') | timezone=[[Eastern European Time|EET]] | utc_offset=+2 | timezone_DST=[[Eastern European Summer Time|EEST]] | utc_offset_DST=+3 | postal_code_type=[[Postal code]] | postal_code=34000 to 34850 | area_code=0212 <small>(European side)</small> <br/>0216 <small>(Asian side)</small> | registration_plate= 34 | website=<ref>[http://www.hurriyetdailynews.com/istanbuls-official-website-opens-.aspx?pageID=238&nID=77043&NewsCatID=349 Hurriyet]</ref> }} [[Image:Istanbul2010.jpg|right|200px|ਇਸਤਾਨਬੁਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ]] '''ਇਸਤਾਂਬੁਲ''' [[ਤੁਰਕੀ]] ਦੇਸ਼ ਦੀ [[ਰਾਜਧਾਨੀ]] ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਦੋ [[ਮਹਾਂਦੀਪ]] ([[ਏਸ਼ੀਆ]] ਅਤੇ [[ਯੂਰਪ]]) ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 660 {{ਈਪੂ}} ਵਿੱਚ "ਬੇਜ਼ਨਟੀਅਮ" ਨਾਂ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 330 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ [[ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ|ਰੋਮਨ]], [[ਬੇਜ਼ਨਟਾਇਨ ਸਾਮਰਾਜ|ਬੇਜ਼ਨਟਾਇਨ]], [[ਲਾਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ|ਲਾਤੀਨੀ]] ਅਤੇ [[ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ|ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜਾਂ]] ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ 16 ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਿਹਾ।<ref>{{harvnb|Çelik|1993|p=xv}}</ref> 2015 ਵਿੱਚ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.2 ਕਰੋੜ ਸੈਲਾਨੀ ਆਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 5ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ ਸੀ।<ref name=Mastercard>{{cite web |url=http://newsroom.mastercard.com/press-releases/london-retains-crown-in-2015-mastercard-global-destinations-cities-index/ |title=MasterCard Global Destination Cities Index |access-date=2016-04-04 |archive-date=2016-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405050844/http://newsroom.mastercard.com/press-releases/london-retains-crown-in-2015-mastercard-global-destinations-cities-index/ |url-status=dead }}</ref> ==ਇਤਿਹਾਸ== {{ਮੁੱਖ|ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ}} 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਾਇਦੀਪ ਲਗਭਗ 7000 ਸਾਲ {{ਈਪੂ}} ਤੋਂ ਅਬਾਦ ਹੈ।<ref>{{cite news |last=Rainsford |first=Sarah|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7820924.stm|publisher=BBC|title=Istanbul's ancient past unearthed |date=10 January 2009 |accessdate=21 April 2010}}</ref> ਮੁੱਢਲੇ ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਾਸੀ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ 1000 ਸਾਲ ਰਹੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਧਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਥਾਂ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite journal | last1 = Algan | first1 = O. | last2 = Yalçın | first2 = M. N. K. | last3 = Özdoğan | first3 = M. | last4 = Yılmaz | first4 = Y. C. | last5 = Sarı | first5 = E. | last6 = Kırcı-Elmas | first6 = E. | last7 = Yılmaz | first7 = İ. | last8 = Bulkan | first8 = Ö. | last9 = Ongan | first9 = D. | last10 = Gazioğlu | first10 = C. | last11 = Nazik | first11 = A. | last12 = Polat | first12 = M. A. | last13 = Meriç | first13 = E. | title = Holocene coastal change in the ancient harbor of Yenikapı–İstanbul and its impact on cultural history | doi = 10.1016/j.yqres.2011.04.002 | journal = Quaternary Research | volume = 76 | page = 30 | year = 2011 | pmid = | pmc = }}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7820924.stm BBC: "Istanbul's ancient past unearthed"] Published on 10 January 2007. Retrieved on 3 March 2010.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/10027341.asp?gid=229&sz=32429|title=Bu keşif tarihi değiştirir|work=hurriyet.com.tr|access-date=2016-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150901051312/http://www.hurriyet.com.tr/gundem/10027341.asp?gid=229&sz=32429|archive-date=2015-09-01|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|title=Marmaray kazılarında tarih gün ışığına çıktı|work=fotogaleri.hurriyet.com.tr|access-date=2016-04-04|archive-date=2015-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118065613/http://fotogaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay.aspx?cid=16504&rid=2|url-status=dead}}</ref> ਇਸਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀ [[ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ]] ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਕਲਾ-ਕਰਿਤੀਆਂ 5500 ਤੋਂ 3500 {{ਈਪੂ}} ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{cite web|url=http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070912131044/http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF6169B43EA8C08474|archivedate=2007-09-12|title=Cultural Details of Istanbul|publisher=Republic of Turkey, Minister of Culture and Tourism|accessdate=2 October 2007}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ== *[http://english.istanbul.gov.tr/ Official website of Istanbul Governorship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061222171620/http://english.istanbul.gov.tr/ |date=2006-12-22 }} *[http://www.ibb.gov.tr/en-US/Pages/Home.aspx Official website of Istanbul Metropolitan Municipality] *[http://sehirrehberi.ibb.gov.tr/Map.aspx?&scl=6&cx=88707&cy=96189&ap=uydu&lng=en Istanbul Metropolitan Municipality: Interactive aerial photos (maps) of Istanbul from 1946, 1966, 1982, and 2005] *[http://www.istanbulbulteni.com/ Istanbul Metropolitan Municipality: Istanbul Bulteni Magazine official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222203756/http://www.istanbulbulteni.com/ |date=2012-02-22 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ]] 1c5xebgqeuqfls89btzefqvpia37f1h 0 16305 849368 826720 2026-10-07T23:01:40Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849368 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ | image = Shaheed-Kartar-Singh-Sarabha.jpg | caption = | birth_date = {{birth date|df=yes|1896|05|24}} | birth_place = [[ਸਰਾਭਾ]], [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ)|ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ]]<br>{{small|(ਅਜੋਕੇ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਭਾਰਤ]])}} | death_date = {{death date and age|df=yes|1915|11|16|1896|05|24}} | death_place = [[ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਲਾਹੌਰ|ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ]], [[ਲਾਹੌਰ]], [[ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ)|ਪੰਜਾਬ ਸੂਬਾ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]]<br>{{small|(ਅਜੋਕੇ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]])}} | death_cause = ਫਾਂਸੀ | nationality = [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤੀ]] | occupation = [[ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ]] | employer = [[ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ]] | known_for = | movement = [[ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ]] | other_names = ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ | website = }} '''ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ''' (24 ਮਈ 1896 - 16 ਨਵੰਬਰ 1915)<ref name="nbt">{{Cite web |title=Ghadar Party Hero Kartar Singh Sarabha |url=https://www.nbtindia.gov.in/books_detail__9__national-biography__1203__ghadar-party-hero-kartar-singh-sarabha.nbt |access-date=2020-09-12 |website=[[National Book Trust]]}}</ref> [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] ਦਾ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸੀ। ਉਹ [[ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ]] ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/punjabi/india-44233086|title=ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 5 ਅਹਿਮ ਤੱਥ|date=2018-11-16|access-date=2019-06-06|language=en-GB}}</ref> ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ [[ਭਾਰਤੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ|ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ]] ਲਈ ਲੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਨਵੰਬਰ 1915 ਵਿੱਚ [[ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਲਾਹੌਰ|ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ, ਲਾਹੌਰ]] ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਹ 19 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ।<ref>{{cite web |author=[[Chaman Lal (writer)|Chaman Lal]] |date=2018 |title=Gadar Party Nayak: Kartar Singh Sarabha |url=http://www.nbtindia.gov.in/books_detail__9__national-biography__323__gadar-party-nayak-kartar-singh-sarabha-hindi-.nbt |pages=1–2}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਈ 1896 ਨੂੰ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਸਰਾਭਾ]] ਵਿਖੇ ਸਰਦਾਰ ਮੰਗਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।<ref>{{cite web|url=http://punjabitribuneonline.com/2015/04/%e0%a8%b6%e0%a8%b9%e0%a9%80%e0%a8%a6-%e0%a8%95%e0%a8%b0%e0%a8%a4%e0%a8%be%e0%a8%b0-%e0%a8%b8%e0%a8%bf%e0%a9%b0%e0%a8%98-%e0%a8%b8%e0%a8%b0%e0%a8%be%e0%a8%ad%e0%a8%be-%e0%a8%a6%e0%a8%be-%e0%a8%aa/|title= ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦਾ ਪਿੰਡ|date=29 April 2015|work=Tribune Punjabi|accessdate=18 October 2016}}</ref> ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਸਰਾਭਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਲਵਾ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋ [[ਉੜੀਸਾ]] ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ [[ਕਟਕ]] ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਰੇਵਨਸ਼ਾਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਬਰਕਲੇ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲੰਦਾ ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸਾਂਝ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਗਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਲੂਕ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। [[ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ [[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ]] ਨੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਨੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ "ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ" ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕ ਚਲਾਉਣੀ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਯੰਤਰ ਬਣਾਉਣੇ ਸਿੱਖੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਉਣ ਦੇ ਵੀ ਸਬਕ ਲਏ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ। ==ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ== ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ [[ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੀ]] ਵਿੱਚ [[ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ]] ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਵਿੱਚ ਚੋਖੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ [[ਸਿੱਖ]] ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। [[ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ]] ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੱਝ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਕੁਰਲਾ ਉੱਠੀ ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ [[ਭਾਰਤ]] ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ 1913 ਈ. ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਨਾਂਅ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ [[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ]] ਅਤੇ ਸਕੱਤਰ [[ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ]] ਸਨ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ [[ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ]] ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ [[ਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ]] ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਹਿੱਤ ([[ਉਰਦੂ]] ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]]) ਗ਼ਦਰ ਨਾਂਅ ਹੇਠ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੱਢਿਆ। ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਸਹਿਵਨ ਹੀ ਵਾਪਰਿਆ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਹੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ‘ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਸੀ ਹਾਲਤ’ ਬਾਰੇ 14 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲ ਭੇਜੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/11/%E0%A8%B8%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%AD%E0%A9%87-%E0%A8%AC%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A9%87-%E0%A8%96%E0%A9%81%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A9%80%E0%A8%86-%E0%A8%AE%E0%A8%B9%E0%A8%BF%E0%A8%95%E0%A8%AE%E0%A9%87/|title=ਸਰਾਭੇ ਬਾਰੇ ਖੁਫ਼ੀਆ ਮਹਿਕਮੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਪੋਰਟ - Tribune Punjabi|last=ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ|first=|date=2018-11-01|work=Tribune Punjabi|access-date=2018-11-03|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=en-US}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ [[ਲਾਲਾ ਹਰਦਿਆਲ]], ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਬਰ ਦਿਆਲ ਗੁਪਤਾ ਸਨ। ਸਰਾਭਾ ਦੀਆਂ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਉਚੇਰੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ [[ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣਿਆ। == ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ == 1914 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਹਿਯੋਗੀ ਯੁੱਧ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁੱਝ ਗਿਆ। ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਮੌਕਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ 5 ਅਗਸਤ 1914 ਦੇ ਗ਼ਦਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ "ਜੰਗ ਦੇ ਐਲਾਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ" ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਫੌਜੀ ਛਾਉਣੀਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਅਕਤੂਬਰ 1914 ਵਿੱਚ ਐਸਐਸ ਸਲਾਮਿਨ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਕੋਲੰਬੋ ਰਾਹੀਂ ਕਲਕੱਤਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਦੋ ਹੋਰ ਗ਼ਦਰ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਸਤਯੇਨ ਸੇਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਗਦਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਜਤਿਨ ਮੁਖਰਜੀ ਦੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੁਗਾਂਤਰ ਨੇਤਾ, ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲੇ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ 20,000 ਹੋਰ ਗ਼ਦਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।<ref>''Militant Nationalism in India'', Bimanbehari Majumdar (p. 167); ''Sadhak biplabi jatindranath'', [[Prithwindra Mukherjee]] pp. 283-284.</ref> ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੱਧੂਵਾਲ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਕੈਤੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੋ ਗ਼ਦਰੀ, ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮ ਰੱਖਾ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/relevance-of-kartar-singh-sarabha-a-revolutionary-of-the-ghadar-movement-118090701179_1.html|title=Relevance of Kartar Singh Sarabha, a revolutionary of the Ghadar movement|last=Sharma|first=Ritwik|date=2018-09-07|work=[[Business Standard India]]|access-date=2020-09-12}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dugman |first=Sally |date=2018-05-25 |title=Kartar Singh Sarabha - A Hero Who Inspired Bhagat Singh |url=https://countercurrents.org/2018/05/kartar-singh-sarabha-a-hero-who-inspired-bhagat-singh/ |access-date=2020-09-12 |website=[[Countercurrents.org|Countercurrents]] |language=en-US}}</ref> 25 ਜਨਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ ਬਿਹਾਰੀ ਬੋਸ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 12 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਵਿਦਰੋਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੀਆਂ ਛਾਉਣੀਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੰਬਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਗਾਵਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।<ref>{{Cite web |title=करतार सिंह सराभा - भारतकोश, ज्ञान का हिन्दी महासागर |url=https://m.bharatdiscovery.org/india/%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9_%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AD%E0%A4%BE |access-date=2020-09-12 |website=Bharat Discovery}}</ref> ==ਸ਼ਹਾਦਤ == ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਂਜ ਤਾਂ ‘ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ’ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 1913 ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ 21 ਫਰਵਰੀ 1915 ਈ: ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਝੋਲੀਚੁੱਕ, ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 21 ਫਰਵਰੀ ਵਾਲਾ ਗ਼ਦਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ। 19 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ।<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110220/spectrum/main2.htm|title=Saga of sacrifice|publisher=Tribune India|accessdate=18 October 2016}}</ref> ਪਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਸਿੰਘ ਦਾ [[ਜਗਤ ਸਿੰਘ]] ਅਤੇ [[ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ]] ਬਚ ਕੇ ਕਾਬੁਲ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਕਤ ਤਿੰਨੋਂ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 2 ਮਾਰਚ 1915 ਨੂੰ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਲਸਨਪੁਰ ਵਿਖੇ 22ਵੀਂ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।<ref name=":0" /> ਸਰਾਭੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੋਈ ਵਕੀਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅਧੀਨ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ’ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤਮਾਮ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਉੱਪਰ ਲੈ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਜੱਜ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਨੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਮੁੱਛ ਫੁੱਟ ਗਭਰੂ ਇੰਨੀ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਜੱਜ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਨਤੀਜਾ ਇਸਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਹੋਇਆ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਹੋਰ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।<ref name=":0" /> ਕੋਰਟ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਿਖਾਵਾ ਮਾਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਵੀ ਗ਼ਦਰੀ ਅੱਗੇ ਅਪੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਵਕੀਲ ਰਘੂਵਰ ਸਹਾਇ ਨੇ 24 ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵਾਇਸਰਾਇ ਕੌਂਸਲ ਕੋਲ ਉਠਾਇਆ ਤੇ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਰ ਅਲੀ ਇਮਾਮ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੈਂਤਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 24 ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ 17 ਗ਼ਦਰੀਆਂ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋੜ ਕੇ [[ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ|ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰ ਅਲੀ ਇਮਾਮ ਨੇ ਸਰਾਭੇ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਵੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ੱਦੋਜਹਿਦ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਾਭੇ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ। ਪਰ ਵਾਇਸਰਾਇ ਨੇ ਅਪੀਲ ਖਾਰਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਵਲੋਂ ਸਰਾਭੇ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੱਤ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ‘ਖ਼ਤਰਨਾਕ’ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿ ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਾਭਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/11/%E0%A8%97%E0%A8%BC%E0%A8%A6%E0%A8%B0-%E0%A8%AA%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A8%9F%E0%A9%80-%E0%A8%A6%E0%A8%BE-%E0%A8%B8%E0%A8%AD-%E0%A8%A4%E0%A9%8B%E0%A8%82-%E0%A8%9B%E0%A9%8B%E0%A8%9F%E0%A9%80-%E0%A8%89/|title=ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਬਾਗ਼ੀ ਸਰਾਭਾ - Tribune Punjabi|last=ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਰਟੋਲ|first=|date=2018-11-13|work=Tribune Punjabi|access-date=2018-11-13|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=ਪੰਜਾਬੀ}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ 1915 ਨੂੰ ਸਾਢੇ ਉੱਨੀ ਸਾਲ ਦੇ ਜਵਾਨ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਛੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ - ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ; ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਆਲਕੋਟ; ਜਗਤ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]]; ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ -1 ਅਤੇ ਸੁਰੈਣ -2 ਦੋਨੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਗਣੇਸ਼ ਪਿੰਗਲੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੂਨਾ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਂਸੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.sarokar.ca/2015-04-08-03-15-11/2015-05-04-23-41-51/120-100-3|title=ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੇ 100ਵੇਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ --- ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ - sarokar.ca|website=www.sarokar.ca|language=en-gb|access-date=2018-11-18}}</ref> ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿ 1857 ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲਿਆ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਲੇਰਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ। [[ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਇਹ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰਖਦਾ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sarokar.ca/2015-04-08-03-15-11/2015-05-04-23-41-51/2581-2020-11-16-01-12-56|title=ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਿਆਂ --- ਅੱਬਾਸ ਧਾਲੀਵਾਲ - sarokar.ca|last=ਅੱਬਾਸ ਧਾਲੀਵਾਲ|first=|date=|website=www.sarokar.ca|publisher=|access-date=2020-11-19}}</ref> == ਵਿਰਾਸਤ == [[ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। "ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਫੋਟੋ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਵਾਰ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਫੋਟੋ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, 'ਪਿਆਰੀ ਮਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੀਰੋ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਹੈ।'" - ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ।<ref>{{Cite web |date=2019-05-24 |title=कहानी उस दिलेर की जिसे शहीद भगत सिंह अपना गुरु मानते थे |url=https://www.sirfsach.in/brave-hearts/krantikari-kartar-singh-sarabha-birth-anniversary-story-of-his-bravery/5390/ |access-date=2020-09-12 |website=Sirf Sach |language=hi |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920053935/https://www.sirfsach.in/brave-hearts/krantikari-kartar-singh-sarabha-birth-anniversary-story-of-his-bravery/5390/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kartar Singh Sarabha to Bhagat Singh |url=https://www.researchgate.net/publication/280308332 |access-date=12 September 2020 |website=[[ResearchGate]]}}</ref> ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਜੀਵਨੀ ਫਿਲਮ, 1977 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{cite book|author1=K. Moti Gokulsing|author2=[[Wimal Dissanayake]]|title=Routledge Handbook of Indian Cinemas|url=https://books.google.com/books?id=djUFmlFbzFkC&pg=PA168|date=17 April 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-77284-9|page=168}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == *[[ਊਧਮ ਸਿੰਘ]] *[[ਸੁਖਦੇਵ]] *[[ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ]] *[[ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] *[[ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ]] *[[ਸਰਾਭਾ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ== *[http://www.saadigitalarchive.org/search/Kartar%20Singh%20Sarabha Kartar Singh Sarabha materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਦਸੰਬਰ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20190819134215/http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPageContent.jsp?ID=6382&page=5&CategoryID=1&Searched=Kartar+singh+sarabha panjabdigilib.org] {{ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1915]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ]] 8d4qwjm3q30y9qtq7qapxrxks52bwnd 0 22365 849373 473159 2026-10-08T00:09:07Z ~2026-53864-70 62358 849373 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਮੁਦਰਾ | currency_name = ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਈਆ <br> {{Nastaliq|پاکستانی روپیہ}} | image_1 = Rs.75 Pakistan Rupees 2023.jpg | iso_code = PKR | using_countries = {{flag|ਪਾਕਿਸਤਾਨ}} | unofficial_users = {{flag|ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ}}<ref>ਭਾਵੇਂ [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀ]] ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਪਰ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਡਾਲਰ]] ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਈਆ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ</ref> | inflation_rate = 9.6% | inflation_source_date = ''[http://tribune.com.pk/story/420242/state-bank-of-pakistan-cuts-policy-rate-to-10-5/ State Bank of Pakistan]'', July 2012 | subunit_ratio_1 = 1/100 | subunit_name_1 = [[ਪੈਸਾ]] (ਵਰਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ) | nickname = ਥੀਪਾ, ਰੁਪਈਆ | symbol = Rs | frequently_used_coins = 1, 2, 5 ਰੁਪਏ | rarely_used_coins = | frequently_used_banknotes = 10, 20, 50, 100, 500, 1000, 5000 ਰੁਪਏ | rarely_used_banknotes = | issuing_authority = [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ]] | issuing_authority_website = www.sbp.org.pk | mint = }} '''ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਈਆ''' ({{lang-ur|{{Nastaliq|روپیہ}}}}) ([[ਮੁਦਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ|ਨਿਸ਼ਾਨ]]: '''₨''' ਜਾਂ [[Image:Pakistani rupee sign.png|22px]]; [[ISO 4217|ਕੋਡ]]: '''PKR''') [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ]], ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ, ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ}} 0v2qay6nz931gr40h4kc8sn6tr9ibez 0 28242 849405 808867 2026-10-08T09:32:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849405 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = ਐੱਮ. ਸੀ. ਮੈਰੀ ਕੋਮ | image = Mary Kom - British High Commission, Delhi, 27 July 2011.jpg | caption = ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਸੰਨ 2011 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਸ਼ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਖੇ ਬੋਲਦੀ ਹੋਈ | birth_name = | fullname = ਮਂਗਟੇ ਚੁਂਗਨੇਈਜਾਂਗ ਮੈਰੀ ਕੋਮ | nickname = ਮੇਗਨੀਫੀਸ਼ੈਂਟ ਮੈਰੀ | native_name = | native_name_lang = | nationality = [[ਭਾਰਤੀ]] | residence = [[ਇੰਫਾਲ]], [[ਮਨੀਪੁਰ]], [[ਭਾਰਤ]] | birth_date = 1 ਮਾਰਚ 1983 | birth_place = ਕਾਂਗਾਥੇਈ, ਮਨੀਪੁਰ, ਭਾਰਤ | death_date = | death_place = | height = 1.58 ਮੀਟਰ | weight = {{convert|51|kg|lb|abbr=on}} | spouse = ਕੇ. ਓਨਲਰ ਕੋਮ | country = ਭਾਰਤ | sport = [[ਮੁਕੇਬਾਜ਼ੀ]] (46, 48, ਅਤੇ 51 ਕਿੱਲੋ) | event = | collegeteam = | universityteam = | club = | team = | turnedpro = | sports_partner = | former_partner = | coach = ਐੱਮ. ਨਰਜਿਤ ਸਿੰਘ, ਚਾਰਲਸ ਐਟਕਿਨਸਨ | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | highestranking = | show-medals = | updated = | medaltemplates={{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalSport | Women's [[boxing]]}} {{MedalCompetition|[[Boxing at the Summer Olympics|Summer Olympics]]}} {{MedalBronze| [[2012 Summer Olympics|2012 London]] | [[Boxing at the 2012 Summer Olympics – Women's flyweight|Flyweight (51kg)]]}} {{MedalCompetition|Women's [[World Amateur Boxing Championships]]}} {{MedalGold| [[2010 AIBA Women World Boxing Championships|2010 Bridgetown]] | 48 kg}} {{MedalGold| [[2008 AIBA Women's World Boxing Championship|2008 Ningbo City]] | 46 kg}} {{MedalGold| [[2006 Women's World Boxing Championship|2006 New Delhi]] | 46 kg}} {{MedalGold| [[2005 Women's World Amateur Boxing Championships|2005 Podolsk]] | 46 kg}} {{MedalGold| [[2002 Women's World Amateur Boxing Championships|2002 Antalya]] | 45 kg}} {{MedalSilver| [[2001 Women's World Amateur Boxing Championships|2001 Scranton]] | 45 kg}} {{MedalCompetition|[[Asian Women's Boxing Championship]]}} {{MedalGold|[[2012 Asian Women's Boxing Championship|2012 Ulaanbaatar]]|Flyweight}} {{MedalGold|[[2010 Asian Women's Boxing Championship|2010 Astana]]|Flyweight}} {{MedalGold|[[2005 Asian Women's Boxing Championship|2005 Kaohsiung]]|Pinweight}} {{MedalGold|[[2003 Asian Women's Boxing Championship|2003 Hissar]]|Pinweight}} {{MedalSilver|[[2008 Asian Women's Boxing Championship|2008 Guwahati]]|Pinweight}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalBronze|[[2010 Asian Games|2010 Guangzhou]]|[[Boxing at the 2010 Asian Games|Flyweight]]}} {{MedalCompetition|[[Indoor Asian Games]]}} {{MedalGold|[[2009 Asian Indoor Games|2009 Hanoi]]|[[Boxing at the 2009 Asian Indoor Games|Pinweight]]}} {{MedalCompetition|[[Asian Cup Women’s Boxing Tournament]]}} {{MedalGold|[[2011 Asian Cup Women’s Boxing Tournament|2011 Haikou]]|48 kg}} {{MedalCompetition|[[Witch Cup]]}} {{MedalGold|[[2002 Witch Cup|2002 Pécs]]|Pinweight}} }} '''ਮਾਂਗਟੇ ਚੁੰਗਨੇਈਜਾਂਗ ਮੈਰੀ ਕੋਮ''' (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1983), ਜਿਸ ਨੂੰ '''ਐੱਮ. ਸੀ. ਮੈਰੀ ਕੋਮ&nbsp;''', '''ਮੇਗਨੀਫੀਸ਼ੈਂਟ ਮੈਰੀ''' ਜਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਫ '''ਮੈਰੀ ਕੋਮ''' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ [[ਭਾਰਤੀ]] ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਹੈ ਅਤੇ [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ [[ਮਨੀਪੁਰ]] ਦੇ ਕੋਮ ਨਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੀ ਹੈ।<ref name="Garg2010">{{cite book|author=Chitra Garg|title=Indian Champions: Profiles Of Famous Indian Sportspersons|url=http://books.google.com/books?id=Fq1wdzqhu6kC&pg=PA93|accessdate=29 June 2012|year=2010|publisher=Rajpal & Sons|isbn=978-81-7028-852-7|pages=93–}}</ref> ਇਸ ਨੇ ਛੇ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆ ਛੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰਣ ਹਨ।<ref name="I_see_India">{{cite web|last=I see India|title=Magnificent Mary|url=http://iseeindia.com/2011/08/13/magnificent-mary/|work=On Mary Kom|publisher=I see India|accessdate=7 June 2012|archive-date=22 ਮਈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522021741/http://iseeindia.com/2011/08/13/magnificent-mary/|url-status=dead}}</ref> 2012 [[ਲੰਡਨ]] ਓਲਿੰਪਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਇੱਕਲੀ [[ਭਾਰਤੀ]] ਔਰਤ ਮੁਕੇਬਾਜ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਫਲਾਈਵੇਟ ਕੈਟਾਗਰੀ (51&nbsp;ਕਿੱਲੋ ਭਾਰ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ.<ref>{{cite web|title=Olympics: Mary Kom loses SF 6-11, wins bronze|url=http://ibnlive.in.com/news/olympics-mary-kom-loses-sf-611-wins-bronze/280136-73.html|publisher=IBN Live|accessdate=8 August 2012|archive-date=9 ਅਗਸਤ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120809173312/http://ibnlive.in.com/news/olympics-mary-kom-loses-sf-611-wins-bronze/280136-73.html|dead-url=yes}}</ref> ਇਸੇ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਏ. ਆਈ. ਬੀ. ਏ. ਵਿਸ਼ਵ ਇਸਤਰੀ ਰੈਂਕਿਗ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਥੈ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite web|title=AIBA World Women's Ranking|url=http://www.aiba.org/en-US/Rankings/Womens_51.aspx|publisher=AIBA|accessdate=5 June 2012|archive-date=29 ਮਈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529035706/http://www.aiba.org/en-US/Rankings/Womens_51.aspx|dead-url=yes}}</ref> ==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ== ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਕਾਂਗਾਥੇਈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਚੁਰਾਚਨਪੁਰ [[ਮਨੀਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਮਾਂਗਟੇ ਟੋਂਪਾ ਕੋਮ ਅਤੇ ਮਾਂਗਟੇ ਅਖਮ ਕੋਮ ''ਝੁਮ'' ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।<ref>{{cite web|title=NE India:Indigenous Women dream to win World Boxing Champion 2012|url=http://www.indigenousportal.com/Sport/NE-India-Indigenous-Woman-dream-to-win-World-Boxing-Champion-2012.html|access-date=2013-12-03|archive-date=2013-01-26|archive-url=https://archive.today/20130126082748/http://www.indigenousportal.com/Sport/NE-India-Indigenous-Woman-dream-to-win-World-Boxing-Champion-2012.html|url-status=dead}}</ref> ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਨੀ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਤੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲੋਕਤਕ ਕ੍ਰਿਸਚਿਅਨ ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਮੋਈਰਾਂਗ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠਵੀਂ ਤੱਕ ਸੰਤ ਜੇਵੀਅਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਮੋਈਰਾਂਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਆਦਿਮਜਤੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਇਂਫਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ NIOS, ਇਂਫਾਲ ਤੋ ਦੁਬਾਰਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚੁਰਾਚੰਦਪੁਰ ਕਾਲਜ ਤੋ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name="Garg2010" /> ਹਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਦਿਂਗਕੋ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੇਬਾਜ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿੱਤਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ [[ਮਨੀਪੁਰ]] ਰਾਜ ਮੁਕੇਬਾਜੀ ਕੋਚ ਐੱਮ. ਨਰਜਿਤ ਸਿੰਘ, ਦੀ ਨਿਗਰਾਣੀ ਹੇਂਠ ਖੁਮਣ ਲੰਪਕ, ਇਂਫਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਨੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ।<ref name="WBAN">{{cite web|url=http://www.wban.org/biog/marykom.htm|title=Mary Kom|last=Williams|first=Dee|date=6 February 2008|publisher=(WBAN) Women Boxing Archive Network|accessdate=8 May 2010|archive-date=3 ਮਾਰਚ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170442/http://www.wban.org/biog/marykom.htm|dead-url=yes}}</ref> ==ਵਿਆਹ== ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੇ. ਓਨਲਰ ਕੋਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜਿਨਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੇਚੁਂਗ ਅਤੇ ਖੁਪਨੇਈਵਾਰ ਹੈ।<ref>{{cite news|last=Kumar|first=Priyanka|title=MC Mary Kom: Boxer, mother, icon|url=http://ibnlive.in.com/news/mc-mary-kom-boxer-mother-icon/237176-5-23.html|accessdate=2 June 2012|newspaper=IBN Live|date=8 March 2012|archive-date=10 ਮਾਰਚ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120310171529/http://ibnlive.in.com/news/mc-mary-kom-boxer-mother-icon/237176-5-23.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=For Mary Kom, life comes second to Olympic dream|url=http://www.firstpost.com/blogs/for-mary-kom-life-comes-second-to-olympic-dream-318356.html|accessdate=2 June 2012|newspaper=First Post|date=23 May 2012}}</ref> ==ਫਿਲਮ== 2012 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤੀ]] ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਨੇ ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਾਮਣ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ]] ਮੈਰੀ ਕੋਮ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਵੇਗੀ।<ref>{{Cite web |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/can-priyanka-chopra-be-sanjay-leela-bhansalis-mary-kom/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140118173313/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/can-priyanka-chopra-be-sanjay-leela-bhansalis-mary-kom/ |archive-date=2014-01-18 |url-status=dead}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist|30em}} ==ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ== *ਰਾਠ, ਰਾਜਸ਼੍ਰੀ। "[http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/10/mary-kom-punching-above-her-weight-201310712418989557.html Mary Kom: Punching above her weight]." ''ਅਲ ਜਜੀਰਾ'' . 21 ਅਕਤੂਬਰ 2013. ==ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ== *[http://www.mcmarykom.com/ Mary Kom – Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130227171940/http://www.mcmarykom.com/ |date=2013-02-27 }} *[http://www.wban.org/biog/marykom.htm Mary Kom – Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170442/http://www.wban.org/biog/marykom.htm |date=2016-03-03 }} *[https://archive.today/20121209122451/www.london2012.com/athlete/hmangte-chungneijang-mery-kom-1074112/ Olympics London 2012] * Find [http://www.marykom.in Mary Kom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141220132114/http://www.marykom.in/ |date=2014-12-20 }} biography, profile, struggle and other details. *[http://indiatoday.intoday.in/story/london-olympics-mary-kom-keeps-her-feet-firmly-on-the-ground/1/212585.html Champion Mary keeps her feet firmly on the ground] India Today - August 9, 2012 {{ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਡ ਰਤਨ}} {{commons category|Mary Kom}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਕੇਬਾਜ਼]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ]] ruz4fx49739er5rx8nsarl4v282rfks 0 28263 849390 801002 2026-10-08T05:22:02Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849390 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:ਬੋਝਲ ਪੰਡ.jpg|thumb|ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਰਵਰਕ]] '''ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ''' ([[1910]] - [[1963]]<ref name="ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ">{{cite book | title=ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ | publisher=ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ | author=ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ | year=2003 | pages=883 | isbn=81-260-1600-0}}</ref>) [[ਪੰਜਾਬੀ]] ਦੇ [[ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] ਸਨ। ਉਸਨੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਅਤੇ ਅਣਗੌਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲਪ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰ ਲਏ। ਉਸਨੇ ਚਾਰ [[ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ]] ਅਤੇ ਇੱਕ [[ਨਾਵਲ]] [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ]] ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।<ref>[http://books.google.co.in/books?id=KnPoYxrRfc0C&pg=PA4066&lpg=PA4066&dq=naurang+singh+short+story&source=bl&ots=Y6OCy1oJBY&sig=UfFe53G6CC5wM_mdmQg7-lVPRrI&hl=en&sa=X&ei=LYOeUrSbM4bDkAWCo4H4BQ&ved=0CCoQ6AEwAQ#v=onepage&q=naurang%20singh%20short%20story&f=false Encyclopaedia of Indian Literature:]</ref> ''ਮੁਰਕੀਆਂ'' ਅਤੇ ''ਹਾਰ ਜਿੱਤ'' ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸਵਾੜਾ (ਨੇੜੇ ਖਰੜ) ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਸਰਦਾਰਨੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ (1925) ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>Nauraṅga Siṅgha: jīwana te racanā - Page 112</ref> ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।<ref>Jana-sāhita - Volume 3, Issues 1-12 - Page 44</ref> ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਰੇਖਾ ਚਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਵਿੱਚ "ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਘਾਟਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜਰ ਬਣਾ ਦਿਤਾ। ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸਨ, ਮੈਨੇਜਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੀ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਘਾਟਾ ਪਿਆ।..."<ref>Takie da peer: - Page 179</ref> == ਮੌਤ == ਜੀਭ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਦਾਖਲ ਰਿਹਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ 53 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.punjabitribuneonline.com/news/archive/features/%E0%A8%85%E0%A8%A3%E0%A8%97%E0%A9%8C%E0%A8%B2%E0%A8%BF%E0%A8%86-%E0%A8%95%E0%A8%B9%E0%A8%BE%E0%A8%A3%E0%A9%80%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0-%E0%A8%A8%E0%A9%8C%E0%A8%B0%E0%A9%B0%E0%A8%97-%E0%A8%B8-968097|title=ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=pa|access-date=2022-04-28|archive-date=2022-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221109043641/https://www.punjabitribuneonline.com/news/archive/features/%E0%A8%85%E0%A8%A3%E0%A8%97%E0%A9%8C%E0%A8%B2%E0%A8%BF%E0%A8%86-%E0%A8%95%E0%A8%B9%E0%A8%BE%E0%A8%A3%E0%A9%80%E0%A8%95%E0%A8%BE%E0%A8%B0-%E0%A8%A8%E0%A9%8C%E0%A8%B0%E0%A9%B0%E0%A8%97-%E0%A8%B8-968097|url-status=dead}}</ref> ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== *''[[ਬੋਝਲ ਪੰਡ(ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|ਬੋਝਲ ਪੰਡ]]'' (1942)<ref>{{Cite web |url=http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPage.jsp?ID=7700&page=1&CategoryID=1&Searched= |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2014-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819134318/http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPage.jsp?ID=7700&page=1&CategoryID=1&Searched= |archive-date=2019-08-19 |url-status=dead}}</ref> * ''[[ਭੁੱਖੀਆਂ ਰੂਹਾਂ(ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|ਭੁੱਖੀਆਂ ਰੂਹਾਂ]]''<ref>http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPage.jsp?ID=6781&page=1&CategoryID=1&Searched= {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''ਮਿਰਜੇ ਦੀ ਜੂਹ'' * ''ਬੂਹਾ ਖੁੱਲ ਗਿਆ'' * ''ਅੰਨ੍ਹਾ ਖੂਹ'' *''ਮੁਹਾਂਦਰੇ''<ref>{{cite book | title=ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕ ਕੋਸ਼ | publisher=ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ | year=1971 | pages=712-713}}</ref> * = ਕਹਾਣੀਆਂ = * ਮੁਰਕੀਆਂ * ਹਾਰ ਜਿੱਤ * ਪਾਰਲਾ ਪਾਸਾ * ਤਾਰੋ * ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਬੇਰ * ਵਤਨੋਂ ਦੂਰ * ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ * ਮਿਹਰਦੀਨ – ਪਾਣੀ ! * ਫੋੜਾ ===ਹੋਰ=== * ''ਮਿੰਦੋ'' (ਨਾਵਲ) ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1910]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1963]] 1alzqsgmyqxpy9ip2u7lmqfx6axwkx1 0 28956 849386 824112 2026-10-08T04:30:49Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849386 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ | image =Narinder Singh Kapoor.jpg | caption = | pseudonym = | birth_date = {{Birth date and age|1944|03|06|df=yes}} | birth_place =ਪਿੰਡ ਆਧੀ, [[ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ]] (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | death_date = | death_place = | occupation = ਨਿਬੰਧ-ਲੇਖਕ | nationality =ਭਾਰਤੀ | period = | genre = | subject = | movement = | spouse =ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ ਚੋਪੜਾ | influences = [[ਗੁਰੁਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ]] | influenced = | signature = | website = https://www.narindersinghkapoor.com/ }} [[ਤਸਵੀਰ:Narinder Singh Kapoor1.jpg|thumb|ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ]] '''ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ''' (ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1944) ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਹੈ।<ref>{{cite web | title=Jagtar Sidhu, Sham Singh get Punjabi Patarkar Award | website=The Tribune, Chandigarh, India | date=1994-02-28 | url=https://www.tribuneindia.com:443/2004/20041119/punjab1.htm | access-date=2025-11-15}}</ref> ਉਹ [[ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਛੱਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ==ਜੀਵਨੀ== ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ [[ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (ਹੁਣ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿਚ) ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਧੀ ਵਿਖੇ 6 ਮਾਰਚ 1944 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੋ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਦਿਤ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਓੜਕ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸੇ। ===ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ=== ਨਰਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਮੀਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਕਸਾਰ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਰੇਕ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਐੱਮ.ਏ. ਕੀਤੀ। ਉਹ 1966 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਭਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਸੰਗਰੂਰ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕੀਤੀ। 1971 ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1982 'ਚ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ: ਫਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ (1974), ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ (1975), ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਬੀ. (1978) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ.ਡੀ.(1978)। 1990 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ। 1995 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੋਂ ਉਹ 2004 ਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ) ਅਤੇ ਡੀਨ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੈਲਫੇਅਰ) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਨ-ਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸੋਰਸ ਪਰਸਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref>http://www.narindersinghkapoor.com/brief-biography {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਿਬੰਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ === # ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ # ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ # ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾਵਾਂ # ਮੇਲ-ਜੋਲ # ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ # ਤਰਕਵੇਦ # ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ # ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ # ਅੰਤਰ ਝਾਤ # ਸੁਖਨ ਸੁਨੇਹੇ # ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ # ਤਰਕਵੇਦ # ਰਾਹ-ਰਸਤੇ # ਦਰ-ਦਰਵਾਜੇ ===ਵਿਚਾਰ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== # ਮਾਲਾ ਮਣਕੇ # ਮਾਲਾ ਮਣਕੇ 2<ref>http://hook2book.com/index.php?rt=product/product&product_id=3941</ref> # ਕੱਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ਲਾ # ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲਾ (2023) === ਸਵੈ–ਜੀਵਨੀ === # ਧੁੱਪਾਂ–ਛਾਂਵਾਂ ==='''ਹੋਰ ਕੰਮ''' === # ਸੱਚੋ ਸੱਚ (ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ) # ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ (ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ) # ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ # ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ (ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ) ===ਅਨੁਵਾਦ=== # ਪਿਉ ਪੁੱਤਰ (ਤੁਰਗਨੇਵ) # ਗਾਥਾ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ (ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ) # ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ (ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ) # ਸਦੀਵੀ ਵਿਦ੍ਰੋਹੀ ਭਗਤ ਸਿੰਘ # ਮਾਰਟਿਨ ਕਿੰਗ ਲੂਥਰ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ== # [https://www.narindersinghkapoor.com https://www.narindersinghkapoor.com] {{ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] a43bw2b0bp0xfyhqx8sof73eovufe88 0 29891 849380 569729 2026-10-08T02:48:19Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849380 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ | female = true | image = Jhulan_Goswami_(10_March_2009,_Sydney).jpg | fullname = ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ | birth_date = {{Birth date and age|1982|11|25|df=yes}} | birth_place = [[ਚਕਦਾਹਾ]], [[ਨਾਡੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਨਾਡੀਆ]], [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]], [[ਭਾਰਤ]] | nickname = ਬਾਬੁਲ | heightft = 5 | heightinch = 11 | batting = ਸੱਜੂ-ਬੱਲੇਬਾਜ਼ | bowling = ਸੱਜੇ-ਹੱਥੀਂ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ | role = ਆਲ-ਰਾਊਂਡਰ | international = true | country = ਭਾਰਤੀ | testdebutdate = 14 ਜਨਵਰੀ | testdebutyear = 2002 | testdebutagainst = ਇੰਗਲੈਂਡ | testcap = 51 | lasttestdate = 16 ਨਵੰਬਰ | lasttestyear = 2015 | lasttestagainst = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ | odidebutdate = 6 ਜਨਵਰੀ | odidebutyear = 2002 | odidebutagainst = ਇੰਗਲੈਂਡ | odicap = 61 | lastodidate = 23 ਜੁਲਾਈ | lastodiyear = 2017 | lastodiagainst = ਇੰਗਲੈਂਡ | odishirt = 25 | club1 = | year1 = | columns = 3 | column1 = [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਟੈਸਟ]] | column2 = [[ਓਡੀਆਈ]] | column3 = [[ਟਵੰਟੀ ਟਵੰਟੀ|ਟਵੰਟੀ20]] | matches1 = 10 | matches2 = 164 | matches3 = 53 | runs1 = 283 | runs2 = 995 | runs3 = 329 | bat avg1 = 25.72 | bat avg2 = 13.81 | 100s/50s1 = 0/2 | 100s/50s2 = 0/1 | 100s/50s3 = 0/0 | top score1 = 69 | top score2 = 57 | top score3 = 37* | deliveries1 = 1,972 | deliveries2 = 7,925 | deliveries3 = 1,037 | wickets1 = 40 | wickets2 = 195 | wickets3 = 50 | bowl avg1 = 16.62 | bowl avg2 = 21.95 | bowl avg3 = 20.17 | fivefor1 = 3 | fivefor2 = 2 | fivefor3 = 1 | tenfor1 = 1 | tenfor2 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling1 = 5/25 | best bowling2 = 6/31 | best bowling3 = 5/11 | catches/stumpings1 = 5/– | catches/stumpings2 = 60/– | catches/stumpings3 = 18/– | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/53932.html ਈਐੱਸਪੀਐੱਨ ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ | date = 24 ਜੁਲਾਈ | year = 2017 }} '''ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ''' ([[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]]: ঝুলন গোস্বামী, ਜਨਮ 25 ਨਵੰਬਰ 1983) ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ [[ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ]] ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ]] ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਓਡੀਆਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ (ਜਨਵਰੀ 2016)। ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਥਰੇਨ ਫਿਟਜ਼ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/cricket/2006/sep/30jhulan.htm |title=How Jhulan became the world's fastest bowler |date=30 September 2006 |deadurl=no |accessdate=2013-01-31}}</ref> ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਹਨ।<ref>{{cite web|title=Goswami breaks record as Indian women beat SA women by 7 wkts - Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/goswami-breaks-record-as-indian-women-beat-sa-women-by-7-wkts/articleshow/58597945.cms|website=The Times of India|accessdate=4 July 2017}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ (ਬਾਬੁਲ/ਗੋਜ਼ੀ-ਛੋਟੇ ਨਾਮ) ਦਾ ਜਨਮ [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਦੇ [[ਨਾਡੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਦੇ [[ਚਕਦਾਹਾ]] ਨਗਰ ਵਿੱਚ 25 ਨਵੰਬਰ, 1982 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name=":3">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sport/cricket/who-is-jhulan-goswami/article18419326.ece|title=The lowdown on Jhulan Goswami|last=Balachandran|first=Kanishkaa|work=The Hindu|access-date=2017-05-13|language=en}}</ref> ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ।<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.cricketcountry.com/articles/jhulan-goswami-10-interesting-facts-about-indias-fastest-woman-bowler-510335|title=Jhulan Goswami: 10 interesting facts about India’s fastest woman bowler|last=Kumar|first=Abhishek|date=2015-11-25|work=Cricket Country|access-date=2017-05-13|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405114438/http://www.cricketcountry.com/articles/jhulan-goswami-10-interesting-facts-about-indias-fastest-woman-bowler-510335|archive-date=2017-04-05|url-status=dead}}</ref> ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਰੂਚੀ [[ਫੁੱਟਬਾਲ]] ਵੱਲ ਸੀ।<ref name=":2">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/jhulan-goswami-becomes-the-leading-wicket-taker-in-womens-odis/articleshow/58594182.cms|title=Jhulan Goswami becomes the leading wicket-taker in Women’s ODIs - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-05-13}}</ref> ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕਿੱਸਾ 1992 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ [[1992 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|1992 ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਲਿੰਡਾ ਕਲਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਪਰ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਝੂਲਨ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੋ ਉਹ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]] ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਡ਼੍ਹਨ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ==ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ== [[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Ms. Jhulan Goswami, at an Investiture Ceremony I, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 22, 2012.jpg|thumb|ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, [[ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ]] 22 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।]] * 2007 - ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੀ ਬੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ * 2010 - [[ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ]] * 2012 - [[ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ]]<ref>{{cite web |url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=79881 |title=Padma Awards |publisher=pib |date=January 25, 2012 |deadurl=no |accessdate=2013-01-31}}</ref> * ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ (2008-2011) * ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ * ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ [[ਓਡੀਆਈ]] ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ== * [http://content-usa.cricinfo.com/women/content/player/53932.html ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ]] 13ik9jxjbh6xcz35016mk457zl82ap8 0 37424 849412 762877 2026-10-08T10:37:45Z Nitesh Gill 8973 849412 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = ਮਰਾਠੀ | image = nana patekar.jpg | image_size = | alt = ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ | caption =ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ | birth_name = ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਟੇਕਰ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1951|1|1}} | birth_place = [[ਮੁਰੁਦ-ਜੰਜੀਰਾ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], ਭਾਰਤ | disappeared_date = <!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) --> | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | monuments = | residence =ਭਾਰਤ | nationality = | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship =ਭਾਰਤੀ | education = | alma_mater = [[ਸਰ ਜੇ.ਜੇ. ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟ]] ਮੁੰਬਈ | occupation = [[ਐਕਟਰ]], [[ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼]] | years_active = 1978 – ਹਾਲ | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|m=}} --> | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = ਨੀਲਕਾਂਤੀ ਪਾਟੇਕਰ | partner = | children = ਮਲਹਾਰ ਪਾਟੇਕਰ | parents = ਦਿਨਕਰ ਪਾਟੇਕਰ<br/>ਸੰਜਨਾ ਪਾਟੇਕਰ | relatives = | callsign = | awards = [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] | signature = | signature_alt = | signature_size = | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | website = <!-- {{URL|Example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} '''ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ "ਨਾਨਾ" ਪਾਟੇਕਰ''' (ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1951) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਐਕਟਰ]] ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਚਾਰ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਦੋ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |last=Mojib |first=Syed Ayan |date=2025-01-14 |title=Actor Profiles - Nana Patekar |url=https://www.outlookindia.com/entertainment-spotlight/profiles/nana-patekar |access-date=2026-02-28 |website=Outlook India |language=en}}</ref> ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ 'ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |title=Nana Patekar: News, Movies, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/nana-patekar/ |access-date=2026-02-28 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> 1978 ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗਮਨ' ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ,<ref name="indianexpress.com"/> ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਕੁਝ ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1988 ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਫ਼ਿਲਮ 'ਸਲਾਮ ਬੰਬੇ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਰਾਮਾ 'ਪਰਿੰਦਾ' (1989) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ 'ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ' ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਬਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪ੍ਰਹਾਰ: ਦ ਫਾਈਨਲ ਅਟੈਕ' (1991) ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।<ref>{{Cite news |last=Press Trust of India |title=Nana Patekar making biopic on social worker Baba Amte |url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/nana-patekar-making-biopic-on-social-worker-baba-amte-114112500930_1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816224048/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/nana-patekar-making-biopic-on-social-worker-baba-amte-114112500930_1.html |archive-date=2016-08-16 |access-date=2026-02-28 |language=en-us}}</ref> ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਫਲ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਖੂਬ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਖੱਟੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਾਜੂ ਬਨ ਗਿਆ ਜੈਂਟਲਮੈਨ' (1992), 'ਅੰਗਾਰ' (1992) - ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਸਰਵੋਤਮ ਖਲਨਾਇਕ' ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, 'ਤਿਰੰਗਾ' (1993) ਅਤੇ 'ਕ੍ਰਾਂਤੀਵੀਰ' (1994) - ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ 'ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ' ਵਜੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਅਗਨੀ ਸਾਕਸ਼ੀ' (1996) ਲਈ ਉਸ ਨੇ 'ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ' ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ - ਅਤੇ 'ਖਾਮੋਸ਼ੀ: ਦ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ' (1996) ਲਈ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। == ਜੀਵਨੀ == ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], ਦੇ ਰਾਏਗੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ [[ਮੁਰੁਦ-ਜੰਜੀਰਾ]] ਵਿੱਚ ਦਿਨਕਰ ਪਾਟੇਕਰ (ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ) ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੰਜਨਾ ਬਾਈ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਘਰ ''' ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪਾਟੇਕਰ''' ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰ ਜੇ.ਜੇ. ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਅਪਲਾਈਡ ਆਰਟ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://www.kokanworld.com/details.aspx?pid=%2013 |title=About Nana Patekar |publisher=http://www.kokanworld.com |date= |accessdate=2010-10-06 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713163522/http://www.kokanworld.com/details.aspx?pid=%2013 |dead-url=yes }}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== <references /> ong9d2o2vzgwfo5b0t2abhzkl2kxncj 0 37983 849333 771123 2026-10-07T12:16:14Z GeertivpBot 45186 #pwb Copy label Wikidata Infobox 849333 wikitext text/x-wiki {{Wikidata Infobox}} [[File:Recoleta 115.jpg|thumb|200px|ਰੀਕੋਲੇਟਾ ਕਬਰਸਤਾਨ, ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ (ਅਰਜਨਟੀਨਾ) ਵਿੱਚ ਮਕਬਰਾ।]] [[File:Taj Mahal in March 2004.jpg|thumb|left|200px|[[ਆਗਰਾ]], [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ [[ਤਾਜ ਮਹਿਲ]] ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਮਕਬਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਫੋਟੋਆਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ]] '''ਦੇਹਰਾ''' ਜਾਂ '''ਮਕਬਰਾ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]:'''mausoleum''') ([[ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਵਿੱਚ ਅਰਾਮਗਾਹ ਯਾਦਮਾਨੀ: آرامگاه یادمانی) ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਬਣਾਈ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ[[ ਸਮਾਰਕ ]] ਸਰੂਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਰਵਾਜ਼ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਬਣੇ ਹਨ। {{ਅਧਾਰ}} pf0h31nqnk0g0htjt7aquqf38citmnp 0 39706 849371 824111 2026-10-07T23:35:52Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849371 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1911|08|10|df=y}} | birth_place = ਪਿੰਡ ਬਰਵਾਲਾ, (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ) | death_date = {{Death date and age|1993|11|27|1911|08|10|df=y}} | death_place = | nationality = ਭਾਰਤੀ | occupation = [[ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ|ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ]], [[ਅਧਿਆਪਕ]] | known_for = |website= |education=ਬੀ. ਐੱਸਸੀ., ਐੱਮ. ਏ.|awards=ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1992}} '''ਪ੍ਰੋ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ''' (10 ਅਗਸਤ 1911 – 27 ਨਵੰਬਰ 1993) [[ਮਾਰਕਸਵਾਦ]] ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਉੱਘਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। == ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ == ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਗਸਤ 1911<ref>{{cite book| title=[[ਪੰਜਾਬੀ]] ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ| publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ| author=ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ| year=2008| pages=158| isbn=81-7380-414-1}}</ref> ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬ (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ)|ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਹੌੌਰ ਦੀ ਪੱਟੀ [[ਤਹਿਸੀਲ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਬਰਵਾਲਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨਤਾਰਨ)|ਬਰਵਾਲਾ]] (ਹੁਣ [[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ]]) ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਦੰਮਾਂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ|ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ]], [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਤੋੋਂ ਬੀ. ਐੱੱਸਸੀ. ਤੇ ਫਿਰ 1933 ਵਿੱਚ [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐੱੱਮ.ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਨਿਰੰਜਣ ਸਿੰਘ ਦੇ [[ਲਾਹੌਰ|ਲਾਹੌੌਰ]] ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ [[ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ - ਲਾਹੌਰ|ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ]] ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਪਿੱਛੋੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਪ ਕਾਲਜ ਤੇ ਫਿਰ ਅਗਲੇ 43 ਸਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ [[ਦਿੱਲੀ]] ਦੇ [[ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ|ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਈਵਨਿੰਗ ਕਾਲਜ]] ਵਿਖੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1950 ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{cite web | last=Kazmi | first=Sara | title=NON-FICTION: RE-READING GURU NANAK | website=Dawn | date=2017-10-08 | url=https://www.dawn.com/news/1362291 | access-date=2025-11-15}}</ref> 1992 ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ|ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਵੱਲੋਂ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== *''ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੋਮੇ (1967)'' *''ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਦੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ (1973)'' *''ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮਝ (1974)'' *''ਸਿੱਖ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਮੋਢੀ : ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ (1974)'' *''ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੱਚ (1976)'' *''[https://web.archive.org/web/20191117105107/http://panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPage.jsp?ID=1614&page=1&CategoryID=1&Searched=W3GX&sbtsro=0 ਸਿੱਖ ਲਹਿਰ](1978)'' *''ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਵਲ ਚੇਤਨਾ (1986)'' *''ਆਏ ਇਨਕਲਾਬ ਕੁਰਾਹੇ ਕਿਉਂ? (1986)'' *''ਕਲਚਰਲ ਇਨਕਲਾਬ (1987)'' *''ਸਚੁ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾ ਥੀਐ (1991)''<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਕੋਸ਼|last=ਪ੍ਰੋ. (ਸੰਪਾ.)|first=ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ|publisher=ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ|year=2003|isbn=|location=ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ|pages=240|quote=|via=}}</ref> ਇਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੋਮੇ, ਸਿੱਖ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਮੋਢੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ,  ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮਝ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੱਚ, ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਵਲ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾ ਥੀਐ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। == ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ’ਚ ਥਾਂ == ਇਤਿਹਾਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਜੇਕਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਆਲੋਚਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਗੇ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਉਤਮ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਆਲੋਚਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰ ਸੇਖੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਚਲਾਈ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਦੌਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਡਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਾਹਿੱਤ ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਪਿਰਤ ਪਾਈ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਆਲੋਚਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ]] ਨਿਰੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨੇ ਪੱਕੇ ਪੈਰੀਂ ਹੋਣਾ [[ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ]] ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਆਲੋਚਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੇਖੋਂ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾ ਸੰਵਾਦ ਵੀ ਛੇੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਨਕਸ਼ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ|last=ਭਾਟੀਆ|first=ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ|year=2004|isbn=|location=ਦਿੱਲੀ|pages=115|quote=|via=}}</ref> == ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ == ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੁੱਲਵਾਨ ਨੁਕਤਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਵੱਲੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਸਮਾਜ ਨਾਲ। ਪਹਿਲੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਵਿਚੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਵਿਚੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਸੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਸੱਚ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜਜ਼ਬੇ ਦੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੱਤਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹੈ। === ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਨਾਵਾਂ === ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਜਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ ਡਾ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ, ਡਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਸੇਲ, ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ, ਡਾ ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਡਾ ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਮੁਲਅੰਕਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸਹਿੰਸਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦਾ ਗੰਧਲਾ, ਧੁੰਦਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਪ੍ਰੋ ਕਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਥਾਪਨਾਂਵਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਸਤਾ ਆਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਵੀ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿੱਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਅਧਿਏਤਾਵਾ ਨੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। ਇਕੋ ਸਮੇਂ  ਉਸ ਦੀ ਸਾਹਿੱਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਿਦਰੋਹ ਭਾਵੀ, ਕੱਟੜ, ਕਰੜੀ, ਤਿੱਖੀ, ਖਰਵੀ, ਖਿਲਰੀ, ਖਿੰਡਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਦੀਆ ਦੋਵੇਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਸੋਮੇ ਅਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਡਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿੱਤ ਦਾ ਨਿੰਦਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ  ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਨਵੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ '''ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ''' ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਆਲੋਚਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਹਿੱਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ, ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਸੋਮੇ, ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ, ਸਾਹਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸਾਹਿੱਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਸਾਹਿੱਤ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ, ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿੱਤ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੌਲਿਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਹਰ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ [[ਟੀ ਆਰ ਵਿਨੋਦ|ਟੀ. ਆਰ. ਵਿਨੋਦ]] ਦੀ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ, “ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਮੁੱਲਮੂਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਵੀ।”<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ ਸ਼ਾਸਤਰ|last=ਵਿਨੋਦ|first=ਟੀ. ਆਰ.|publisher=|year=2007|isbn=|location=|pages=92|quote=|via=}}</ref> ਭਾਵ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਿਰਤ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਲ ਦੀ ਵੀ ਪਰਖ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ : # ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਹੈ ਭਾਵ ਸਾਹਿਤ-ਸੰਸਥਾ ਸਮਾਜ-ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗ ਹੈ। # ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ’ਚੋਂ ਉਪਜੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦੇ ਸੱਚ ਦਾ ਸਾਹਿਤਿਕ ਚਿੱਤਰ ਖਿੱਚਣਾ। # ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਭਾਵ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਨਾ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਜਿਹੜੇ ‘ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੱਤਰ’ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ : * ਖ਼ਿਆਲ * ਜਜ਼ਬਾ * ਬੋਲੀ * ਸ਼ੈਲੀ * ਡਿਜ਼ਾਈਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਵਾਚੀਏ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ਿਆਲ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਿਆਨ/ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਸਤੂ ਪੱਖ ਵੱਲ ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਪੱਖ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇ ਦ੍ਵੈਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। '''ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ''' ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਓਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੇੰਦਰ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਿੱਤਕਾਰਾ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਓਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ: (ਉ) ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਓਸ ਵੇਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਧਾੜ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਸਾਹਿੱਤਕਾਰ ਤਨੋ ਮਨੋ ਹੋ ਕੇ ਪੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰ ਕੇ ਦੇਣ। ਸੋ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮਸਲਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਬਲਿਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਰਲ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਹਨ. '''ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ :''' ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਕੇਦਰੀ ਨੁਕਤਾ ਬਣੇ ਰਹੇ ਹਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਸਬੰਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਰੂਪ ਬਗੈਰ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਤੋ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਖੁਲ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾਏ ਹਨ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰੇ ਆਖੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਜਿਹਨਾਂ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀ ਵਸਤੂ ਦਾ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਕਤਾਂ ਮਤਲਬ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿੱਤ ਰੂਪ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ === ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ === ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਵਾਂਗ ਛੁਟਿਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰੰਪਰਾ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪਰਖਾਂ ਦੀ ਵੈਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਸਦੀ ਘੋਖ ਵਿਚੋਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿੱਤਰ ਖਿੱਚਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚੋਂ ਸੂਖਮ ਸੂਝ ਅਤੇ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਇੰਨ-ਬਿੰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ‘ਚੋਣ ਬਿਰਤੀ' ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਉਸ ਫ਼ਲਦਾਇਕ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਤਮਾਮ ਜਜ਼ਬਾਤ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਸਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ। ਪਰੰਪਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ [[ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਯੋਗਤਾ]] ਦੇ ਡਾਇਲੈਕਟੀਕਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਟੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ|last=ਭਾਟੀਆ|first=ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ|year=2004|isbn=|location=ਦਿੱਲੀ|pages=117|quote=|via=}}</ref> ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰ ਜੁਗਤ ਨੂੰ ਲੋਕਹਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲਈ [[ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ|ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ]] ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿਚਲਾ ਪੇਸ਼ ਜਜ਼ਬਾ ਲੋਕ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਸਥਾਪਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਹ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਹ ’ਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਕ ਚੇਤਨਤਾ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸਦਕਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਰੈਸ਼ਨੇਲ ਬੇਸ਼ੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਦੀ ਵੁੱਕਤ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਲੁਕਵੀਂ ਵਸਤ ਜਾਣੀਂ ਜਜ਼ਬੇ ਸਦਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਵੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਲੁਕਵੀਂ ਵਸਤੂ ਨਵੇਂ ਦੀ ਥਾਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਮਾਤੀ ਡਾਇਲੈਕਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਖਲੋਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਰਚਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ। '''ਗੁਰਬਾਣੀ:''' ਇਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਉਸ ਦੇ ਰਚਨਾ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਸੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਅੱਜ ਦਾ ਚਲਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਓਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਸੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕੱਟਣ ਵਾਸਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਤੇ ਕਾਰਗਰ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਦਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ 'ਬਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੋ ਹੀ ਰਾਹ ਦੋ ਹੀ ਪੈਟਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਮਾਇਆ ਦਾ ਰੱਬ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ। ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਾਮਜਿਕ ਨਿਜ਼ਾਮ ਹਨ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਮੁਖਾਲਿਫ ਦੋ ਤਰਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆ ਹਨ ਬਾਣੀ ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਦਾ ਅਸਲਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਮੋਟਾ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪਰਖ਼ਣ ਲੱਗਿਆ ਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੀ ਐਨਕ ਨਹੀ ਉਤਾਰਦਾ 'ਸਗੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਨਜ਼ਰ ਤੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚਲਾ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਪਾਠਕ ਹਰ ਸਬਦ ਵਿੱਚੋ ਸਾਮਜਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਜਹਬੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ। '''ਸੂਫੀ ਕਾਵਿ :''' ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੂਫੀ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਸੂਫੀ ਮਤ ਵਿਚਲੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਹੋੰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਮਜਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਘੋਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ਕਹਿ ਦਾ ਹੈ ਸੂਫੀ ਇਸਲਾਮ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਹੋੰਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਮਜਿਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜਦੋ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸਾਰੂ ਹੈ ਜਦੋ ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਰੋਲ ਲੋਕ ਹਿੱਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦਾ ਰੋਲ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਸੂਫੀ ਉਸ ਦਾ ਖੰਡਣ ਕਰਦਾ ਹੈ '''ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ :''' ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਵਾਚਣ ਲੱਗਿਆ ਵੀ ਪ੍ਰੋ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਹਿ ਦਾ ਹੈ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲਚਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਮਜਿਕ ਤੌਰ ਚਿੱਤਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਜੁਸੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੰਗ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਹੀਰ ਦਾ ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਟੱਕਰ ਹੈ ਉਹ ਹੀਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਮੁਟਿਆਰ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦਾ ਹੈ ਸੋ ਕੁਆਰੀ ਦਾ ਅਪਣੀ ਮਨ ਮਰਜੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਵਰ ਚੁਣਨਾ ਨਜਾਮ ਦੀ ਤੋਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੱਟਣਾ ਸੀ ਨਜਾਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ ਵੀ ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਣਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। === ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪਾਠਕ === ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ/ਬਿਹਤਰੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਜਾਂ ਵੇਰਵੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਫਾਲਤੂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਾ ਨਿਖੇੜਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਉਹ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਖਕ ਜਿਸ ਧਿਰ ਦੇ ਹੱਕ/ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਧਿਰ ਦੇ ਹੱਕ/ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰੇ ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਲੇਖਕ ਨੇ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪੈੜ ਉਪਰ ਤੋਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ|last=ਭਾਟੀਆ|first=ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ|year=2004|isbn=|location=ਦਿੱਲੀ|pages=118|quote=|via=}}</ref> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਸਪੇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤ, ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਮਾਜਿਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਪਾਠਕ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਚਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਹ ਲਿਖਤ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਥਾਪਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। === ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰੰਨ੍ਹ === ਪ੍ਰੋ. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ [[ਯਥਾਰਥਵਾਦ (ਸਾਹਿਤ)|ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ]] ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਠ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ [[ਯਥਾਰਥ]] ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਥਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਿਕ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਢਲਣ ਜਾਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ : * ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ * ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ * ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੀ ਸਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ * ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ * ਜਿਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਨਾ * ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਚਿਤਵਣਾ * ਠੋਸ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਅਨੁਭਵ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ * ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਲੋਕ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਮੁਹਾਵਰਾ * ਵਸਤੂ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਵੰਦਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਾ * ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ। == ਸੀਮਾਵਾਂ == ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਝ ਉੱਪਰ ਤਾਂ ਸੁਆਲ ਉੱਠਣੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਸਮੱਸਿਆ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਚਿੰਤਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੇਲ਼ੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨਪਸੰਦ ਦੇ ਅਰਥ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਹੁਦਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੇ ਲਕੀਰੀ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰਤੀ [[ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ|ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ]] ਸੁਆਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾਲ ? ਉਹ ਵਿਹਾਰਿਕ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੰਗ ਜਾਂ ਇੱਕ ਰੂਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ?<ref>{{Cite book|title=ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ|last=ਭਾਟੀਆ|first=ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ|publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ|year=2004|isbn=|location=ਦਿੱਲੀ|pages=119|quote=|via=}}</ref> [[ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ|ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ]] ਅਤੇ [[ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] ਦਾ ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਪ੍ਰਤੀ ਮੁੱਖ ਇਤਰਾਜ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਮੁਹਾਵਰਾ ਹੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਉਪਭਾਵੁਕਤਾ ਦੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਪਭਾਵੁਕਤਾ ਦੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਛੁਟਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। [[ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ]] ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਤੋਂ ਉਲਟ ਦਿਸਦੀ ਪਰ ਉਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਪਰਾ-ਸਾਹਿਤ, ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਿਮਨ-ਸਾਹਿਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਗਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਮੱਧਕਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚੋਂ ਜਮਾਤੀ ਪੈਂਤੜੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ [[ਗੁਰਬਾਣੀ]] ਦੇ ਗੁਰਮੁਖ, ਕਿੱਸੇ ਵਿਚਲੀ ਹੀਰ ਤੇ [[ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ|ਸੂਫ਼ੀ]] ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਕ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਤਮਾਮ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਮਜ਼ਹਬ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਜਮਾਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਰਲ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਦੁਹਰਾਅ ਬਹੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੁਹਰਾਅ ਕਰਕੇ ਲਿਖਤ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਅਕੇਵਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂਂ == [https://punjabipedia.org/topic.aspx?txt=%E0%A8%95%E0%A8%BF%E0%A8%B6%E0%A8%A8%20%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98 ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ (ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ)] [https://www.tribuneindia.com/news/archive/book-reviews/remembering-a-literary-don-660890 Remembering a literary don.] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ]] fayaog5wocyibvf5b7bhemqmnbsirgq 0 42558 849342 576115 2026-10-07T13:49:22Z GeertivpBot 45186 #pwb Copy label Wikidata Infobox {{ਅੰਤਕਾ}} 849342 wikitext text/x-wiki {{Wikidata Infobox}} [[File:HôtelDeVille.jpg|thumb|upright=1.5|[[ਪੈਰਿਸ]], [[ਫ਼ਰਾਂਸ]] ਦਾ ਵੀਲ ਹੋਟਲ]] [[File:Shaolinsi.JPG|thumb|ਚੀਨ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਓਲਿਨ ਮੱਠ]] '''ਇਮਾਰਤ''' [[ਮਨੁੱਖ]] ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ [[ਛੱਤ]] ਅਤੇ [[ਕੰਧ|ਕੰਧਾਂ]] ਸਮੇਤ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੇ।<ref name="Egenhofer">[http://books.google.fr/books?id=kH8gcJvVWfIC&pg=PA110&dq=%22structure+that+has+a+roof+and+walls+and+stands+more+or+less+permanently+in+one+place%22&hl=fr&ei=V9PeTp_oIMmHhQeHkK37BA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&sqi=2&ved=0CDMQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22structure%20that%20has%20a%20roof%20and%20walls%20and%20stands%20more%20or%20less%20permanently%20in%20one%20place%22&f=false Max J. Egenhofer and David Michael Mark (2002), ''Geographic information science: second international conference, GIScience 2002, Boulder, CO, USA, September 25-28, 2002: proceedings'', Springer, p. 110]</ref> ਇਹ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਾਰਾਂ, ਖ਼ਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ [[ਇਤਿਹਾਸ]] ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। == ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ == === ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤਾਂ === ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਸ ਇਮਾਰਤ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਵਟ, ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਗੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੁਣ ਊਰਜਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਯੋਗ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਜਿਵੇਂ ਸੌਰ ਊਰਜਾ ਆਦਿ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫੋਕਟ ਪਦਾਰਥ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਫੋਕਟ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ’ਤੇ ਨਾਂਹ ਪੱਖੀ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/08/%E0%A8%95%E0%A9%80-%E0%A8%B9%E0%A8%A8-%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A4%E0%A8%BE%E0%A8%B5%E0%A8%B0%E0%A8%A8-%E0%A8%AA%E0%A9%B1%E0%A8%96%E0%A9%80-%E0%A8%87%E0%A8%AE%E0%A8%BE%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A8%BE/|title=ਕੀ ਹਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੱਖੀ ਇਮਾਰਤਾਂ?|last=|first=|date=2018-08-03|work=Tribune Punjabi|access-date=2018-08-04|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{ਕਾਮਨਜ਼|Buildings|ਇਮਾਰਤਾਂ}} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅੰਤਕਾ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ]] f5hxp9q3wkqucvuiu2cl7lhwpt4dgkq 4 72800 849334 849297 2026-10-07T12:40:26Z Nimmzo 62202 /* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ */ Using [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess]] in Debug console 849334 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;>ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] jg7h6yitgd1rz1jkidt9s6qk7z9fx9n 849335 849334 2026-10-07T12:50:29Z Nimmzo 62202 /* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ */ [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len]] ([[ਯੂਨੀਕੋਡ|Unicode]]) vs. [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len]] (ASCII) 849335 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;>ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2,8 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- </syntaxhighlight></blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] aou9bzqe3dhj26oiqyhcmu2n2rgn9k0 849336 849335 2026-10-07T13:00:15Z Nimmzo 62202 /* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ */ The string `"#language"` refers to the `language` parser function, prefixed with `#`, which retrieves the language of this Wikipedia. By contrast, `#lang` – without quotation marks – is Lua’s length operator, which returns the length of the string stored in `lang`, in bytes. 849336 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;>ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2,8 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] 8gl1xbi9tqyz8vhldfw9vfa2hl1aoiq 849337 849336 2026-10-07T13:10:19Z Nimmzo 62202 /* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ */ The number of characters of the string "ਪੰਜਾਬੀ" is 6. The number of Bytes is 18: 3 Bytes by Unicode character. [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]() is equivalent to Lua’s length operator sharp (`#`) 849337 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;>ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". Mw.ustring.len = 6 String.len = 18 Sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] tj4dt1u9hqrk1o29cfqbph1owk58445 849341 849337 2026-10-07T13:30:40Z Nimmzo 62202 /* ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ */ Introducing [[ਮੌਡਿਊਲ:Utf8debug]] from Esperanto Wikipedia to display Gurmukhi diacritic Unicode `ੰ` Tippi (ਟਿੱਪੀ) after vowel `ਪ` to modify the sound of `ਪੰ`. Ditto for `ਾ` Kanna (ਕੰਨਾ), and `ੀ` Bihari (ਬਿਹਾਰੀ) 849341 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;>ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". Mw.ustring.len = 6 String.len = 18 Sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] qi6axpj6lsfdkw4r2da0g5519z8js00 849344 849341 2026-10-07T17:00:24Z Nimmzo 62202 /* ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ */ For argument, declare `local frame = mw.getCurrentFrame()` and set the `frame.args` 849344 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] s15csiwalqo83p000wih4wzy6h2850h 849345 849344 2026-10-07T17:10:24Z Nimmzo 62202 /* ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ */ In `{apples="3", bananas="4"}`, a number must be between quotation mark (`"`) 849345 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] tdt7tabmigw89pfmscz4jmz986pxmnn 849346 849345 2026-10-07T17:20:08Z Nimmzo 62202 /* ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ */ Declare the entire function `toCelsius(tempFahrenheit)` -- ਫੈਰਨਹਾਈਟ। Run its call in Debug console 849346 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] 8o2i6s7etow3wt1gogp3vr4xsar4v3q 849350 849346 2026-10-07T19:50:30Z Nimmzo 62202 /* ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ */ Debugging /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Missing `name`: in [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] Lua error [[ਮੌਡਿਊਲ:Infobox road/route]] line 107. Reduce the complexity using the first three parameters 849350 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] l94tf7n91m5a4v6an7admfj166nje9e 849351 849350 2026-10-07T20:00:18Z Nimmzo 62202 /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Click the error message for the stack of the calls. Scroll to line 107 in Lua module [[ਮੌਡਿਊਲ:Infobox road/route]]. The name between single quote is the function 'wikitext'. 849351 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' (string or number expected, got boolean). </blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] bqi54wruf0xih2on5hqbrj6gi2gnqql 849352 849351 2026-10-07T20:10:15Z Nimmzo 62202 /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ At line 107, the last part `wikitext(name)` fails because `name` is false instead of the expected string 849352 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] g3036aga3rcs570arznqrcdmjxst79j 849353 849352 2026-10-07T20:20:06Z Nimmzo 62202 /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Define the `|name=` parameter with the string "ਨਿਊਯਾਰਕ 343" without quotation mark in the argument of the template [[ਫਰਮਾ:Infobox road]] calling the Lua module [[ਮੌਡਿਊਲ:Infobox road/route]] with `{{#invoke:Infobox road/route|routeInfo}}`, function `routeInfo` 849353 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] 6fnhb5dbgdim59ljwk8nqeunb15xi4u 849354 849353 2026-10-07T20:30:14Z Nimmzo 62202 /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ The infobox title is now displayed correctly, so this issue is resolved. However, other problems remain. To reproduce the issue, use your user page. Analyze the error message, trace the call stack, and inspect the Lua line where the error occurs. Then identify and apply a solution. 849354 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] c02vzztiknw9j4nyhh1yyn6pzhm1gk1 849355 849354 2026-10-07T20:40:13Z Nimmzo 62202 /* ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ In your user page, reduce the problem of the Infobox, green section `Major JunCTions` (Jct) 849355 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] 6qeg1tx90njolpic64ttzzzkc1ndz5n 849356 849355 2026-10-07T20:50:07Z Nimmzo 62202 /* ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ */ `concatenate local 'link'` means that the local variable `link` should be a string to be concatenated with operator `..`. The function gets `false`: `(a boolean value).` 849356 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] dp53tliqywcrg712819if53mmt4w8sg 849357 849356 2026-10-07T21:00:18Z Nimmzo 62202 /* ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Wrap the instructions in `{{collapse top|title=Instrumenting Lua code}}` and `{{collapse bottom}}` because this method takes longer than the previous one. 849357 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> {{collapse top|title=ਲੂਆ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋੜਨਾ}} <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> local modJunction = require('ਮੌਡਿਊਲ:jct') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {state="NY", "NY", "82"} print(modJunction.jct(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> {{collapse bottom}} === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] mcgbwqxapcuvsyhhjp2sacanzyrdeh8 849359 849357 2026-10-07T21:10:20Z Nimmzo 62202 /* ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Reproduce the issue in Debug console 849359 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> {{collapse top|title=ਲੂਆ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋੜਨਾ}} <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> local modJunction = require('ਮੌਡਿਊਲ:jct') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {state="NY", "NY", "82"} print(modJunction.jct(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Jct at line 204: attempt to concatenate local 'link' (a boolean value). Backtrace: ਮੌਡਿਊਲ:Jct:204: in function "routeText" </syntaxhighlight></blockquote> {{collapse bottom}} === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] 59tfjdtweuh8vkwup6rho9icogcrk7l 849361 849359 2026-10-07T21:30:20Z Nimmzo 62202 /* ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Review the original source code: the expression `link .. dir` fails because `link` is `false`. A common Lua error occurs when the concatenation operator (`..`) is given a `nil` or Boolean value instead of a string. Here, the `link` was not found, so `link` has the value `false`. 849361 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> {{collapse top|title=ਲੂਆ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋੜਨਾ}} <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> local modJunction = require('ਮੌਡਿਊਲ:jct') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {state="NY", "NY", "82"} print(modJunction.jct(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Jct at line 204: attempt to concatenate local 'link' (a boolean value). Backtrace: ਮੌਡਿਊਲ:Jct:204: in function "routeText" </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:Jct#L-204]] ਵਿੱਚ, <code>link</code> ਦਾ ਮੁੱਲ <code>false</code> ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=193 line highlight=12> -- Links/abbreviations local function routeText(route, jctname, frame) local link local type = route.type if not type or type == '' then link = route.route else link = p.link(route) end local dir = route.dir and ' ' .. string.lower(route.dir) or '' local routeText = link .. dir </syntaxhighlight></blockquote> {{collapse bottom}} === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] kf7m6ki8a8c8zv2qxjez3qlvcy6900u 849362 849361 2026-10-07T21:50:09Z Nimmzo 62202 /* ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Instrument both branches with custom `error()` calls that include `tostring(link)`. Use the `then` branch for "Link1=" and the `else` branch for "Link2=". 849362 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> {{collapse top|title=ਲੂਆ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋੜਨਾ}} <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> local modJunction = require('ਮੌਡਿਊਲ:jct') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {state="NY", "NY", "82"} print(modJunction.jct(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Jct at line 204: attempt to concatenate local 'link' (a boolean value). Backtrace: ਮੌਡਿਊਲ:Jct:204: in function "routeText" </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:Jct#L-204]] ਵਿੱਚ, <code>link</code> ਦਾ ਮੁੱਲ <code>false</code> ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=193 line highlight=12> -- Links/abbreviations local function routeText(route, jctname, frame) local link local type = route.type if not type or type == '' then link = route.route else link = p.link(route) end local dir = route.dir and ' ' .. string.lower(route.dir) or '' local routeText = link .. dir </syntaxhighlight></blockquote> # Lua ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਸਟਮ <syntaxhighlight lang="lua" inline>error()</syntaxhighlight> ਕਾਲਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=193 line highlight=6,8> -- Links/abbreviations local function routeText(route, jctname, frame) local link local type = route.type if not type or type == '' then link = route.route; error("link1=" .. tostring(link)) else link = p.link(route); error("link2=" .. tostring(link)) end local dir = route.dir and ' ' .. string.lower(route.dir) or '' local routeText = link .. dir </syntaxhighlight></blockquote> {{collapse bottom}} === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] gotwyw9v6dvkyffrbu06mpr5964dx66 849364 849362 2026-10-07T22:00:03Z Nimmzo 62202 /* ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ */ Do NOT click on "Publish changes". Remember the beginning of this wiki page: you do NOT need to save anything. To be continued।। 849364 wikitext text/x-wiki {{WikiProject Lua/header}} {{Namespaces}} {{Information page|WP:Lua}} [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)|ਲੂਆ]] ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ, [[mw: Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਲੁਆ ਕੋਡ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਟੈਂਪਲੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਿਰਬੰਟੋ ਦੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਕੇ ਜੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ ਜੁਲਾਈ 2015 ਤੋਂ ਲੁਆ 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}} ਨੂੰ ਸਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। == ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋ ਵਰਲਡ! == <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]]</code>: ਸਰਲਤਮ ਸੰਭਵ ਸਕ੍ਰਿਪਟ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਲੁਆ ਸੋਰਸ ਕੋਡ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ (ਯਾਨਿ ਕਿ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>) ਨਾਮਕ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਫੇਰ ਟੈਂਪਲੈਂਟ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{#invoke:}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਇਨਵੋਕ (ਬੁਲਾਏ) ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਜਿਵੇਂ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/doc|doc]]</code>''' ਇਸ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Hello, world!"</syntaxhighlight> ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਵਾਸਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਕੋਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਜਾਂ ਸੇਵ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। # ਆਪਣਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰੋ। # ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਕਾਲ ਚਿਪਕਾਓ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas|hello}} </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="3"> <li>'''<code>ਝਲਕ ਵਿਖਾਓ</code>''' ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਲ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li><code style="color:#bf3c2c;">ਰੱਦ ਕਰੋ</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, <code>Leave</code> ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ।</li> <li>ਤੁਹਾਡਾ ਯੂਜ਼ਰ ਪੰਨਾ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।</li> </ol> === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਵਰਤਣਾ === ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਵੱਲ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਤਰਾਂ ਫਰਮੇ ਪਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਵੀ, ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪਾਈਪ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅੱਖਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਦੂਜੀ ਪਾਈਪ ਤੋਂ ਬਾਦ ਦੇ ਟੈਕਸਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਆਰਗੂਮੈਂਟ}} </syntaxhighlight></blockquote> <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs]]</code>: ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆਸ਼ੀਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>BananasArgs</code> ਵਿੱਚ, '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਤਰਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਜਸਪ੍ਰੀਤ}} # {{#invoke:BananasArgs|hello|ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ}} </blockquote> ;ਨਾਮਿਤ ਆਰਗੂਮੈਂਟ <code>|ਕੁੰਜੀ=ਮੁੱਲ</code> <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line> {{#invoke:ਮੋਡੀਊਲ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਫੰਕਸ਼ਨ_ਦਾ_ਨਾਮ|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ1=ਮੁੱਲ1|ਨਾਮਿਤ_ਆਰਗੂਮੈਂਟ2=ਮੁੱਲ2}} </syntaxhighlight></blockquote> BananasArgs ਕੋਲ ਇੱਕ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-26|count_fruit]]</code>''' ਨਾਮਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ <code>|bananas=</code> and <code>|apples=</code> ਨਾਮਕ ਆਰਜੂਮੈਂਟ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕੇਲਿਆਂ (ਬਾਨਾਨਾਜ਼) ਅਤੇ ਸੇਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਰਗੂਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}} # {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}} </blockquote> ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਇੱਕ ਡੌਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਆਰਜੂਮੈਂਟਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੋਣਗੇ । == ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ: ਲੂਆ ਸਿੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ == ਲੂਆ Scribunto ਦਾ <code>Debug Console</code> ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲ ਹੈ। # [[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]] ਪੰਨੇ ‘ਤੇ <code>ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। # ਪੰਨੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ <code>Debug console</code> ਭਾਗ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। # ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨੂੰ <span style="color:#eaecf0;">ਹਲਕਾ</span> <span style="color:blue;">ਨੀਲਾ</span> ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸਟ ਕਰੋ (ਜੋ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ਬਟਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ)। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> --[[ਤੁਹਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਲੂਆ Hello World-ਜਿਹਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ]]-- print("ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ " .. _VERSION .. "!") -- ਲੂਆ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ `..` ਨਾਲ ਜੋੜੋ </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="4"> <li>ਦੋ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ {{key press|Enter}} ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਬਾਓ।</li> <li>ਨਤੀਜਾ ਲੂਆ <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> ਕਮਾਂਡ ਲਾਈਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ:</li> </ol> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> ਲੂਆ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ Lua 5.1! </syntaxhighlight></blockquote> <ol start="6"> <li>ਪਿਛਲੀਆਂ ਲੂਆ ਕਮਾਂਡਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਣ ਲਈ {{key press|Up}} <code>Up arrow</code> ਦਬਾਓ।</li> <li>ਚਾਹੋ ਤਾਂ <code>ਸਾਫ਼ ਕਰੋ</code> ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ <code>Debug Console</code> ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ; ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ ਲੂਆ ਸੰਪਾਦਕ '''ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ'''।</li> </ol> ; ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ HTML ਜਨਰੇਟਰ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Bananas</code> ਵਿੱਚ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas#L-4|hello]]</code>''' ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਾਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- Debug console ਵਿੱਚ ਮੌਡਿਊਲ ਲੋਡ ਕਰੋ print(modHi.hello()) -- "Hello, world!" ਦਿਖਾਓ </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> Hello, world! </syntaxhighlight></blockquote> ;ਆਰਗੂਮੈਂਟ <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> local modArg = require('ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {"ਜਸਪ੍ਰੀਤ"}; print("੧. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {"ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ"}; print("੨. " .. modArg.hello(frame)) frame.args = {apples="3", bananas="4"}; print("੩. " .. modArg.count_fruit(frame)) frame.args = {bananas="5", apples="2"}; print("੪. " .. modArg.count_fruit(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=7> ੧. Hello, ਜਸਪ੍ਰੀਤ! ੨. Hello, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ! ੩. I have 4 bananas and 3 apples ੪. I have 5 bananas and 2 apples </syntaxhighlight></blockquote> ; ਪਛਾਣ ਫੰਕਸ਼ਨ <code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]] <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy> local yesno = require('ਮੌਡਿਊਲ:Yesno') -- #if yesno then ਆਪਣਾ ਇਨਪੁੱਟ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹੈ print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no')) print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('ਨਹੀਂ'), "ਹਾਂ", 'ਨਹੀਂ')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=4> Yes ਨਹੀਂ </syntaxhighlight></blockquote> # ਸੁਰੱਖਿਅਤ <code>ਮੌਡਿਊਲ:</code><code>Yesno</code> ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰੋ, ਜੋ '''ਅਣਬਦਲਿਆ''' ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। == ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਾਸਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ [[:en:Wikipedia talk:Lua]] ਤੇ ਜਾਓ == ਇਤਿਹਾਸ == [[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|ਜਾਦੂਈ ਸ਼ਬਦ]], [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ਪਾਰਜ਼ਰਫੰਕਸ਼ਨ (ParserFunctions)]], [[mw:Extension:Lua|ਲੂਆ ਸ਼ਾਖਾ]], ਵਿਕੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਨੇ (JavaScript ਬਨਾਮ Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]] ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਇਆ, ਲੂਆ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਟਿੱਮ [[mw:Extension:Scribunto|ਸਕਿਰਬੰਟੋ]] ਲਿਖਦਾ ਹੈ| ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਬਾਦ ਲੂਆ ਨੂੰ [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]] ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਵਾਸਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਨਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਲੂਆ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ mediawiki.org ਅਤੇ Wikimedia test wikis ਉੱਤੇ ਪਰਖਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਨਸਟਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ| == ਲੂਆ ਬਾਰੇ == :Brad Jorsch ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ [[:File:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ ਟੈਂਪਲੇਟ]] ਨੂੰ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਵੇਖੋ। ਲੂਆ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰਿਪਟਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ, ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਜਾਂ ਆਬਜੈਕਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮੈਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੂਆ ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਲੂਆ ਟੇਬਲਾਂ, ਡਾਇਨਾਮਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਰੇਆਂ ਸਮੇਤ ਜਟਿਲ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸ ਸਬਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਇੰਡੈਕਸ ਨੰਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੂਆ ਨੇਸਟਡ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜਟਿਲਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੌਡਿਊਲ ਦੇ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:BananasArgs#L-13]]-- local p = {} -- ਲੋੜੀਂਦੀ ਮੌਡਿਊਲ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ, ਖਾਲੀ ਟੇਬਲ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ function p.hello(frame) -- hello ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ। local name = frame.args[1] -- ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। return "Hello, " .. name .. "!" -- `..` ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਸਤਰ ਵਜੋਂ ਜੋੜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। end -- ਫੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ। return p -- ਮੌਡਿਊਲ ਦੀ (p)ੈਕੇਜ ਟੇਬਲ ਵਾਪਸ ਕਰੋ। </syntaxhighlight> ਲੂਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> ਟੈਗ ਨੂੰ ਲੂਆ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਆ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਟਿਲ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੇਖ [[ਲੂਆ (ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ)]] ਵੇਖੋ। MediaWiki (ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ) ਵਿੱਚ ਲੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ [[mw:Extension:Scribunto/ਲੂਆ reference manual]] ਵੇਖੋ। == ਯੂਨਿਟ ਪਰਖਣਾ == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ Lua ਸਕ੍ਰਿਪਟਾਂ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਫਰੇਮਵਰਕ [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇਨਪੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਹਨ।<br /> ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਿਗ੍ਰੈਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਵਰਗੇ ਮੌਡਿਊਲ ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ <syntaxhighlight lang="lua" inline>ਮੌਡਿਊਲ:</syntaxhighlight><code>Bananas</code>'''<code>/</code><code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases|testcases]]</code>''' ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<br /> ਇਹ '''<code>[[ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Bananas/testcases|ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ:]]</code>'''<code>Bananas/testcases</code> ਉੱਤੇ <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas/testcases|</syntaxhighlight>'''<code>run</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>}}</syntaxhighlight> ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Bananas/testcases|run}} </blockquote> ਹਰ ਟੈਸਟ ਵਿਧੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>''' ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> --[[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas/testcases]]-- local p = require('ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit').new() local modHi = require('ਮੌਡਿਊਲ:Bananas') -- ਟੈਸਟ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਜਾਓ। function p:test_hi() -- [[ਮੌਡਿਊਲ:Bananas]] ਲਈ ਇਕਾਈ ਟੈਸਟ। self:assertEquals('Hello, world!', modHi.hello()) end return p </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੰਗਰੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ।<br /> ਇਹ ਅਸਲ ਤਰੁੱਟੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫਲੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਧੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਕਾਈ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲਈ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:ScribuntoUnit]] ਵੇਖੋ। == ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ == ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ: Lua ਨੂੰ ਇਨਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਸਿਰਫ਼ <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਾਠ-ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> तथा <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code> ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। Lua ਦੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਿੱਚ ਟੈਂਪਲੇਟ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(mw.title.getCurrentTitle()) print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}')) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3> ਮੌਡਿਊਲ:Yesno Yesno </syntaxhighlight></blockquote> ਇਹ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> ਫੰਕਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code> ਦੀ ਬਜਾਇ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy> --[[ਯੂਨੀਕੋਡ]]-- local code = mw.getContentLanguage().code local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", code) local lenUnicode = mw.ustring.len(lang) -- ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local lenByte, lenSharp = string.len(lang), #lang -- ਬਾਈਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ local msg = "code: \"%s\". lang: \"%s\". mw.ustring.len = %d string.len = %d sharp = %d" print((msg):format(code, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=8> code: "pa". lang: "ਪੰਜਾਬੀ". mw.ustring.len = 6 string.len = 18 sharp = 18 </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{#invoke:Utf8debug|ek|pa:ਪੰਜਾਬੀ।}} </blockquote> ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ Lua ਕੋਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਅੰਕੜਾ-ਹਿਸਾਬ ਜਾਂ ਬੇਅੰਤ <syntaxhighlight lang="lua" inline>while</syntaxhighlight> ਜਾਂ <syntaxhighlight lang="lua" inline>repeat</syntaxhighlight> ਲੂਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) '''10 ਸ'''ਕਿੰਟ ਦੇ CPU ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਰੈਂਡਰ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਰੋਤ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਜਾਂ ਮੌਡਿਊਲ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ। ਮਿਆਰੀ Lua ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Scribunto ਦਾ Lua ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੰਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਮਿਆਰੀ Lua ਤੋਂ [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Differences_from_standard_Lua|ਅੰਤਰ]] ਵੇਖੋ)। === ਲੂਆ ਇਨਪੁੱਟ ਕਮੀਆਂ === Scribunto ਵਿੱਚ Lua ਕੋਡ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, Lua ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਯੂਜ਼ਰ ਇਨਪੁੱਟ ''ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸੋਧ'' ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਇਨਪੁੱਟ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫੈਰਨਹਾਈਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਬਟਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮੈਂਡਲਬਰੋਟ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮੁੜ ਗਣਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੂਲ ਸੈੱਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ। <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68))) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=3> toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C </syntaxhighlight></blockquote> Lua ਇਨਪੁੱਟ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਪਾਠ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:Transclusion|ਸ਼ਾਮਲ]] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰ ਫ਼ਾਈਲਾਂ, ਸਕੇਲੇਬਲ ਵੈਕਟਰ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ (SVG) ਫ਼ਾਈਲਾਂ, [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਜਾਂ [[ਖ਼ਾਸ:ਕਿਹੜੇ ਸਫ਼ੇ ਇੱਥੇ ਜੋੜਦੇ ਹਨ/ਮੌਡਿਊਲ:UnitTests]] ਵਰਗੇ ਖ਼ਾਸ ਸਫ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। == ਡੀਬੱਗ ਕਰਨਾ == === ਨਾਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> ਗਲਤੀ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਲਾਈਨ 107 ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ। <blockquote style="color:#bf3c2c;"> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Infobox_road/route at line 107: bad argument #1 to 'wikitext' ('''string''' or number expected, got <s>boolean</s>). </blockquote> <code>wikitext</code> ਫੰਕਸ਼ਨ Boolean ਮੁੱਲ <code>false</code> ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=107 line highlight=1> container:tag('p'):cssText('margin:0.1em;'):wikitext(name) </syntaxhighlight></blockquote> ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: <code>|name=</code> ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{Infobox road |name=ਨਿਊਯਾਰਕ 343 |state=NY |type=NY |route=343}} </blockquote> === ਲਿੰਕ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ === ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ: [[ਸਟੇਟ ਰੂਟ 343 (ਨਿਊਯਾਰਕ-ਕਨੈਕਟੀਕਟ)]] ਦੇ "ਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ" ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਕਰੋ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> {{jct|state=NY|NY|82}} </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote> {{jct|state=NY|NY|82}} </blockquote> {{collapse top|title=ਲੂਆ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਜੋੜਨਾ}} <code>[[ਮੌਡਿਊਲ:Yesno]]</code> ਦੇ ਡੀਬੱਗ ਕੌਨਸੋਲ ਵਿੱਚ: <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4 copy> local modJunction = require('ਮੌਡਿਊਲ:jct') local frame = mw.getCurrentFrame() frame.args = {state="NY", "NY", "82"} print(modJunction.jct(frame)) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=5> Lua error in ਮੌਡਿਊਲ:Jct at line 204: attempt to concatenate local 'link' (a boolean value). Backtrace: ਮੌਡਿਊਲ:Jct:204: in function "routeText" </syntaxhighlight></blockquote> [[ਮੌਡਿਊਲ:Jct#L-204]] ਵਿੱਚ, <code>link</code> ਦਾ ਮੁੱਲ <code>false</code> ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=193 line highlight=12> -- Links/abbreviations local function routeText(route, jctname, frame) local link local type = route.type if not type or type == '' then link = route.route else link = p.link(route) end local dir = route.dir and ' ' .. string.lower(route.dir) or '' local routeText = link .. dir </syntaxhighlight></blockquote> # Lua ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਸਟਮ <syntaxhighlight lang="lua" inline>error()</syntaxhighlight> ਕਾਲਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" start=193 line highlight=6,8> -- Links/abbreviations local function routeText(route, jctname, frame) local link local type = route.type if not type or type == '' then link = route.route; error("link1=" .. tostring(link)) else link = p.link(route); error("link2=" .. tostring(link)) end local dir = route.dir and ' ' .. string.lower(route.dir) or '' local routeText = link .. dir </syntaxhighlight></blockquote> # "<s>ਸਫ਼ਾ ਛਾਪੋ</s>" (<s>ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ</s>। <s>Publish changes</s>) 'ਤੇ '''<span style="color:red;">ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ</span>'''। {{collapse bottom}} === ਵਿਕੀਟੈਕਸਟ === ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> ਵਰਗਾ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> print(string.reverse("UNIQ")) </syntaxhighlight></blockquote> <blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2> QINU </syntaxhighlight></blockquote> ਪਾਈਪ <code><nowiki>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕੀਲਿੰਕ, ਜੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|</syntaxhighlight>'''<code>[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਮਦਦ|ਮਦਦ]]</code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>। ਸੇਵ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ <code>~~<nowiki/>~~</code> ਨੂੰ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਟੈਂਪਲੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਕਲੂਜ਼ਨ, ਪਾਰਸਰ ਫੰਕਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਬਦਲਾਅ (ਅਰਥਾਤ <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code> ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ {{tag|ref|o}} ਜਾਂ {{tag|nowiki|o}} ਵਰਗੇ ਟੈਗ ਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। == ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਫਰਮਿਆਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ== {{lua|ਮੌਡਿਊਲ:Bananas}} ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ {{tl|lua}} ਫਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਫਰਮਿਆਂ ਦੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਉੱਪ-ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ ਜੋ ਲੂਆ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੂਆ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਫਰਮਾ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਦੱਦ ਕਰੇਗਾ| {{clear}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਖ਼ਾਸ:ਅਗੇਤਰ ਤਤਕਰਾ/ਮੌਡਿਊਲ:]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua-based templates]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ * [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Lua metamodules]] * [[:ਮੌਡਿਊਲ:Sandbox]] ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ pseudo-namespace ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਰੋਤ * [[Wikipedia:Lua style guide]] &ndash; ਇਕਸਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਕੋਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਮਿਆਰ * [[:en:Help:Lua debugging]] &ndash; ਲੂਆ ਮੌਡਿਊਲਾਂ ਦੀ ਡੀਬੱਗਿੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਵੇਂ-ਕਰਨਾ ਗਾਈਡ * [[:en:Wikipedia talk:Lua]] &ndash; ਲੂਆ-ਆਧਾਰਿਤ ਟੈਂਪਲੇਟਾਂ ਜਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਨੋਟਸ == {{reflist}} {{Wikipedia technical help|collapsed}} [[Category:Wikipedia modules]] pr29fe9kck3zfsrwhsszt0os80rt7az 0 76742 849403 742935 2026-10-08T09:11:02Z Nitesh Gill 8973 849403 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | name = ਟਾਈਟਨ | alt_names = ਸ਼ਨੀ VI | pronounced = {{IPAc-en|audio=En-us-Titan.ogg|ˈ|t|aɪ|t|ən}} | adjectives = ਟੀਟਾਨੇਅਨ<ref>"Titanian" is the adjectival form of both Titan and Uranus's moon [[Titania (moon)|Titania]]. However, whereas the latter may be pronounced with an ''{{respell|ah}}'' vowel ({{IPAc-en|t|ɨ|ˈ|t|ɑː|n|j|ə|n}}), the form for Titan is only pronounced with an ''{{respell|ay}}'' vowel: {{IPAc-en|t|aɪ|ˈ|t|eɪ|n|i|ə|n}}. The less common "Titanean" {{IPAc-en|t|aɪ|t|ə|'|n|i:|ə|n}} refers only to Titan.</ref> | image = Titan in true color.jpg | caption = ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਨ | orbit_ref = | discovery = yes | discoverer = [[ਕ੍ਰਿਸਟਿਆਨ ਹੁਏਜਨਜ਼]] | discovered = [[25 ਮਾਰਚ]], [[1655]] | periapsis = {{val|1186680|u=ਕਿਮੀ}} | apoapsis = {{val|1257060|u=ਕਿਮੀ}} | semimajor = {{val|1221870|u=ਕਿਮੀ}} | eccentricity = {{val|0.0288}} | period = {{val|15.945|u=ਦਿਨ}} | avg_speed = 5.57 km/s (ਗਨਣਾ ਕੀਤੀ) | inclination = {{val|0.34854|u=°}} ([[ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ)]] ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ) | satellite_of = [[ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ)]] | physical_characteristics = yes | mean_radius = {{val|2575.5|2.0|u=ਕਿਮੀ}} (ਧਰਤੀ ਦਾ 0.404, ਚੰਦ ਦਾ 1.480) | surface_area = {{val|8.3|e=7|u=km2}} | volume = {{val|7.16|e=10|u=km3}} (0.066 [[ਧਰਤੀ]]) (3.3 [[ਮੰਗਲ]]) | mass = {{val|1.3452|0.0002|e=23|u=kg}} <br>(ਧਰਤੀ ਦਾ 0.0225) (ਚੰਦ ਦਾ 1.829) | density = {{val|1.8798|0.0044|u=g/cm3}} | surface_grav = {{val|1.352|u=m/s2}} ({{val|0.14|u=[[G-force|''g'']]}}) (ਚੰਦਾ ਦਾ 0.85) | escape_velocity = {{val|2.639|u=km/s}} (ਚੰਦਾ ਦਾ 1.11) | rotation = Synchronous | axial_tilt = ਸਿਫ਼ਰ | albedo = 0.22 | magnitude = 8.2 ਤੋਂ 9.0 | single_temperature = {{convert|93.7|K|°C}} | atmosphere = yes | surface_pressure = {{val|146.7|ul=kPa}} ({{val|1.41|ul=atm}}) | atmosphere_composition = Variable<br> [[Stratosphere]]:<br> 98.4% [[ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਗੈਸnitrogen]] (N₂),<br>1.4% [[methane]] (CH₄),<br>0.2% [[hydrogen]] (H₂);<br>Lower [[troposphere]]:<br>95.0% N₂, 4.9% CH₄ }} '''ਟਾਈਟਨ''' [[ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 8 ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ [[ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ]] ਦੇ ਕੁੱਲ 6 ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਟਾਈਟਨ ਹੈ। ਟਾਈਟਨ ਨਾਂ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕਮਾਤਰ ਅਜਿਹਾ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਿਹ 'ਤੇ ਤਰਲ ਸਥਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਹਿਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਮੁਹੱਈਆ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਟਾਈਟਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਟਨ 'ਤੇ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Carter |first=Jamie |title=Welcome To Titan, Saturn's 'Deranged' Earth-Like Moon Beginning To Show Signs Of Life |url=https://www.forbes.com/sites/jamiecartereurope/2019/04/30/welcome-to-titan-saturns-deranged-earth-like-moon-beginning-to-show-signs-of-life/ |access-date=2023-08-10 |website=Forbes |language=en}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ]] ih0fl049jyqehixpvlw411rvhcdnfl0 849408 849403 2026-10-08T09:58:52Z Nitesh Gill 8973 849408 wikitext text/x-wiki {{Infobox planet | name = ਟਾਈਟਨ | alt_names = ਸ਼ਨੀ VI | pronounced = {{IPAc-en|audio=En-us-Titan.ogg|ˈ|t|aɪ|t|ən}} | adjectives = ਟੀਟਾਨੇਅਨ<ref>"Titanian" is the adjectival form of both Titan and Uranus's moon [[Titania (moon)|Titania]]. However, whereas the latter may be pronounced with an ''{{respell|ah}}'' vowel ({{IPAc-en|t|ɨ|ˈ|t|ɑː|n|j|ə|n}}), the form for Titan is only pronounced with an ''{{respell|ay}}'' vowel: {{IPAc-en|t|aɪ|ˈ|t|eɪ|n|i|ə|n}}. The less common "Titanean" {{IPAc-en|t|aɪ|t|ə|'|n|i:|ə|n}} refers only to Titan.</ref> | image = Titan in true color.jpg | caption = ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਨ | orbit_ref = | discovery = yes | discoverer = [[ਕ੍ਰਿਸਟਿਆਨ ਹੁਏਜਨਜ਼]] | discovered = [[25 ਮਾਰਚ]], [[1655]] | periapsis = {{val|1186680|u=ਕਿਮੀ}} | apoapsis = {{val|1257060|u=ਕਿਮੀ}} | semimajor = {{val|1221870|u=ਕਿਮੀ}} | eccentricity = {{val|0.0288}} | period = {{val|15.945|u=ਦਿਨ}} | avg_speed = 5.57 km/s (ਗਨਣਾ ਕੀਤੀ) | inclination = {{val|0.34854|u=°}} ([[ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ)]] ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ) | satellite_of = [[ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ)]] | physical_characteristics = yes | mean_radius = {{val|2575.5|2.0|u=ਕਿਮੀ}} (ਧਰਤੀ ਦਾ 0.404, ਚੰਦ ਦਾ 1.480) | surface_area = {{val|8.3|e=7|u=km2}} | volume = {{val|7.16|e=10|u=km3}} (0.066 [[ਧਰਤੀ]]) (3.3 [[ਮੰਗਲ]]) | mass = {{val|1.3452|0.0002|e=23|u=kg}} <br>(ਧਰਤੀ ਦਾ 0.0225) (ਚੰਦ ਦਾ 1.829) | density = {{val|1.8798|0.0044|u=g/cm3}} | surface_grav = {{val|1.352|u=m/s2}} ({{val|0.14|u=[[G-force|''g'']]}}) (ਚੰਦਾ ਦਾ 0.85) | escape_velocity = {{val|2.639|u=km/s}} (ਚੰਦਾ ਦਾ 1.11) | rotation = Synchronous | axial_tilt = ਸਿਫ਼ਰ | albedo = 0.22 | magnitude = 8.2 ਤੋਂ 9.0 | single_temperature = {{convert|93.7|K|°C}} | atmosphere = yes | surface_pressure = {{val|146.7|ul=kPa}} ({{val|1.41|ul=atm}}) | atmosphere_composition = Variable<br> [[Stratosphere]]:<br> 98.4% [[ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਗੈਸnitrogen]] (N₂),<br>1.4% [[methane]] (CH₄),<br>0.2% [[hydrogen]] (H₂);<br>Lower [[troposphere]]:<br>95.0% N₂, 4.9% CH₄ }} '''ਟਾਈਟਨ''' [[ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ 8 ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ [[ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ]] ਦੇ ਕੁੱਲ 6 ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਟਾਈਟਨ ਹੈ। ਟਾਈਟਨ ਨਾਂ ਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕਮਾਤਰ ਅਜਿਹਾ ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਿਹ 'ਤੇ ਤਰਲ ਸਥਾਨਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਹਿਰਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਮੁਹੱਈਆ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਟਾਈਟਨ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਟਾਈਟਨ 'ਤੇ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Carter |first=Jamie |title=Welcome To Titan, Saturn's 'Deranged' Earth-Like Moon Beginning To Show Signs Of Life |url=https://www.forbes.com/sites/jamiecartereurope/2019/04/30/welcome-to-titan-saturns-deranged-earth-like-moon-beginning-to-show-signs-of-life/ |access-date=2023-08-10 |website=Forbes |language=en}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਆਧਾਰ|}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ]] bc1nykvi0sn5tugyho1b38o8vperw6q 0 80875 849372 761144 2026-10-07T23:43:39Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849372 wikitext text/x-wiki {{ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ}} {{ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ}} '''ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ''' ਇਸ [[ਵਿਚਾਰ]] ਉੱਤੇ [[ਅਧਾਰਿਤ]] [[ਅਧਿਐਨ]] ਦਾ ਇੱਕ [[ਖੇਤਰ]] ਹੈ ਕਿ [[ਸੂਚਨਾ]] [[ਵਿਗਿਆਨ]] [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ]] ਅੰਦਰ [[ਕੁਆਂਟਮ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ]] ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਆਂਟਮ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਟੌਪਿਕਾਂ (ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ) ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ [[ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ]] ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸ਼ਬਦ “[[ਕੁਆਂਟਮ ਇਨਫ੍ਰਮੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰੀ]]” ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫੇਤਰ ਅੰਦਰਲੀ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਮੱਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਪ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: *[[ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਰ|ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ]], ਜੋ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਨਿਬਟ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ [[ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਰ]] ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ [[ਅਲੌਗਰਿਥਮ|ਅਲੌਗਰਿਥਮਾਂ]] ਨਾਲ ਜੋ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਦੇਖੋ [[ਕੁਆਂਟਮ ਅਲੌਗਰਿਥਮ]]) *[[ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਲੈਕਸਿਟੀ ਥਿਊਰੀ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਕ੍ਰਿਪਟੋਗ੍ਰਾਫੀ]] ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਰਵਸਧਾਰੀਕਰਨ, ਕੁਆਂਟਮ ਦੂਰਸੰਚਾਰ *[[ਕੁਆਂਟਮ ਗਲਤੀ ਸੋਧ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਕਠਿਨਾਈਆਂ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਇੰਟੈਂਗਲਮੈਂਟ]], ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੂਚਨਾ-ਸਿਧਾਂਤਿਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ *[[ਕੁਆਂਟਮ ਡੈਂਸ ਕੋਡਿੰਗ]] *[[ਕੁਆਂਟਮ ਟੈਲੀਪੋਰਟੇਸ਼ਨ]] ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਕਾਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨਚਾਹੀ ਅਵਸਥਾ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਣ (ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ) ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਲਿਜਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * [[ਨੋ-ਕਮਿਊਕੇਸ਼ਨ ਥਿਊਰਮ]] * [[ਡਿਸੀਜ਼ਨ ਟਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸਿਟੀ#ਕੁਆਂਟਮ ਡਿਸੀਜ਼ਨ ਟਰੀ|ਕੁਆਂਟਮ ਡਿਸੀਜ਼ਨ ਟਰੀ ਕੰਪਲੈਕਸਿਟੀ]] * [[ਕੁਆਂਟਮ ਕਪੈਸਿਟੀ]] * [[ਕੁਆਂਟਮ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਚੈਨਲ]] * [[ਇੰਟੈਗਲਮੈਂਟ-ਸਹੋਯੋਗੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਮਰਥਾ]] == ਹਵਾਲੇ == * Nielsen, M.A. and Chuang, I.L. ''Quantum computation and quantum information''. Cambridge University Press, 2000. ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.quantiki.org Quantiki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403075759/http://www.quantiki.org/ |date=2010-04-03 }} &ndash; quantum information science portal and wiki. * [http://qist.ect.it ERA-Pilot QIST WP1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051023125521/http://qist.ect.it/ |date=2005-10-23 }} European roadmap on Quantum Information Processing and Communication * [http://www.imperial.ac.uk/quantuminformation QIIC] &ndash; Quantum Information, Imperial College London. * [http://www.qi.leeds.ac.uk/ QIP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170617023855/http://www.qi.leeds.ac.uk/ |date=2017-06-17 }} &ndash; Quantum Information Group, University of Leeds. The quantum information group at the University of Leeds is engaged in researching a wide spectrum of aspects of quantum information. This ranges from algorithms, quantum computation, to physical implementations of information processing and fundamental issues in quantum mechanics. Also contains some basic tutorials for the lay audience. * [http://www.mathqi.es/ mathQI] Research Group on Mathematics and Quantum Information. * [http://cqist.usc.edu/ CQIST] Center for Quantum Information Science & Technology at the University of Southern California * [https://web.archive.org/web/20210820153612/http://www.cquic.org/ CQuIC] Center for Quantum Information and Control, including theoretical and experimental groups from University of New Mexico, University of Arizona. * [http://www.quantumlah.org/ CQT] Centre for Quantum Technologies at the National University of Singapore {{ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ|state=expanded}} {{ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ ਟੌਪਿਕ}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਆਂਟਮ ਸੂਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ| ]] r6c7s237v0va7bq9xi871z2s9pujtev 0 88596 849385 764960 2026-10-08T04:10:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849385 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ਦੰਗਲ | image = Dangal_poster.jpg | caption = ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪੋਸਟਰ | director = ਨਿਤੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ | producer = [[ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ]]<br>ਕਿਰਨ ਰਾਓ<br>ਸਿਧਾਰਥ ਰੌਏ ਕਪੂਰ | writer = ਨਿਤੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ<br>ਪਿਯੂਸ਼ ਗੁਪਤਾ<br>ਸ਼੍ਰੇਆਸ ਜੈਨ<br>ਨਿਖ਼ਿਲ ਮੇਹਰੋਤਰਾ | based on = | starring = [[ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ]]<br/>ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ<br/>ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਨਾ ਸ਼ੇਖ<br/>ਸਾਨਯਾ ਮਲਹੋਤਰਾ<br/>ਜ਼ੈਰਾ ਵਾਸੀਮ<br/>ਸੁਹਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ | music = [[ਪ੍ਰੀਤਮ]] | cinematography = ਸੇਠੂ ਸ੍ਰੀਰਾਮ | editing = ਬੱਲੂ ਸਲੂਜਾ | studio = ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼<br>ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼<br>ਯੂਟੀਵੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ | distributor = ਵਾਲਟ ਡਿਜ਼ਨੀ ਸਟੂਡੀਓ<br>ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ | released = {{Film date|2016|12|23}} ([[ਭਾਰਤ]])<br>{{Film date|2016|12|22}} ([[ਇੰਗਲੈਂਡ]]) | runtime = 160 ਮਿੰਟ | country = [[ਭਾਰਤ]] | language = [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] | budget = {{INR}}70 ਕਰੋੜ<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khans-dangal-has-already-recovered-its-cost-of-production/|title=Aamir Khan’s Dangal has already recovered its cost of production?|publisher=Bollywoodlife|date=15 ਦਸੰਬਰ 2016|accessdate=15 ਦਸੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161216050748/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khans-dangal-has-already-recovered-its-cost-of-production/|archive-date=2016-12-16|url-status=dead}}</ref> | gross = {{INR}}412.18 ਕਰੋੜ ਲਗਭਗ (ਅੱਠ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ)<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-worldwide-collections-day-wise-breakup-dangal/|title=Box Office: Worldwide Collections and Day wise breakup of Dangal|publisher=BollywoodHungama|date=24 ਦਸੰਬਰ 2016|accessdate=24 ਦਸੰਬਰ 2016}}</ref> }} '''ਦੰਗਲ''' ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ]]ੀ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] [[ਫ਼ਿਲਮ]] ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ [[ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ|ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ]] ''ਨਿਤੇਸ਼ ਤਿਵਾਰੀ'' ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ [[ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ]], ਸ਼ਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ ਆਦਿ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ 23 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 21 ਦਸੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ। ==ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ== ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ, ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ ਅਤੇ ਬਬੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ [[ਕੁਸ਼ਤੀ]] ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ [[ਭਾਰਤ]] ਵੱਲੋਂ ਖੇਡ ਸਕਣ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਸਕਣ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਕੁਸ਼ਤੀ" 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰਾਜਾਂ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਅਤੇ [[ਉੱਤਰਾਖੰਡ]] ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ (ਕਰ) ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ==ਭੂਮਿਕਾ== * '''[[ਆਮਿਰ ਖ਼ਾਨ]]''', ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਵਜੋਂ * '''[[ਸਾਕਸ਼ੀ ਤੰਵਰ]]''', ਦਯਾ ਸ਼ੋਭਾ ਕੌਰ (ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਵਜੋਂ * '''[[ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਸਨਾ ਸ਼ੇਖ]]''', ਗੀਤਾ ਫੋਗਟ (ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਦੀ ਬੇਟੀ) ਵਜੋਂ * '''ਜ਼ੈਰਾ ਵਾਸੀਮ''', ਬਬੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫੋਗਟ ਦੀ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ) ਵਜੋਂ * '''ਸੁਹਾਨੀ ਭਟਨਾਗਰ''', ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਬੀਤਾ ਕੁਮਾਰੀ ਵਜੋਂ * '''ਰੋਹਿਤ ਸ਼ੰਕਰਵਰ''' * '''ਵਿਵਿਨ ਭਟੇਨ''' * '''ਅਪਾਰਸ਼ਕਤੀ ਖੁਰਾਨਾ''' * '''ਗਿਰੀਸ਼ ਕੁਲਕਰਣੀ''', ਕੋਚ ਪ੍ਰਮੋਦ ਕਾਦਮ ਵਜੋਂ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ== * [http://www.newharyanvisongs.in/dangal-moves-hd-video-official-trailer-download-aamir-khan/ Dangal Moves HD Video Official Trailer Download Aamir Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227054231/http://www.newharyanvisongs.in/dangal-moves-hd-video-official-trailer-download-aamir-khan/ |date=2016-12-27 }} * {{Bollywoodhungama}} *[http://www.newsstate.com/bollywood-news/watch-aamir-khan-body-transformation-video-for-dangal-article-8277.html ਵੇਖੋ 98 ਕਿਲੋ ਦੇ ਆਮਿਰ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਇਆ ਆਪਣਾ ਭਾਰ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129210937/http://www.newsstate.com/bollywood-news/watch-aamir-khan-body-transformation-video-for-dangal-article-8277.html |date=2016-11-29 }}, ਨਿਊਜ਼ ਸਟੇਟ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2016 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] 2jn7psx60dhjlypv8trzl7ut7pzambe 0 91441 849376 836450 2026-10-08T02:32:55Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849376 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name= ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵਿੰਗੇਟ | birth_name= ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵਿੰਗੇਟ | image=Jennifer Winget at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (15) (cropped).jpg | image_size = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|5|30}}<ref>{{cite web |author=Aaqilah |url=http://entertainment.oneindia.in/television/news/2014/jennifer-winget-birthday-what-is-karan-singh-grover-surprise-wifey-141480.html |title=Jennifer Winget's Birthday: What Is Karan Singh Grover's Surprise For Wifey? - Oneindia Entertainment |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=30 May 2014 |accessdate=2 August 2014 |archive-date=18 ਜੂਨ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140618202900/http://entertainment.oneindia.in/television/news/2014/jennifer-winget-birthday-what-is-karan-singh-grover-surprise-wifey-141480.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |title=Jennifer Winget Birthday Bumps: 10 Things to know about the Indian TV star! |publisher=India.com |date=30 May 2014 |accessdate=16 October 2014 |archive-date=11 ਜਨਵਰੀ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111182811/http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/ |url-status=dead }}</ref> | birth_place = [[ਗੁੜਗਾਓਂ]], [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਭਾਰਤ]]<ref>{{cite web|url=http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|title=Jennifer Winget gears up for cinematic debut with Kunal Kohli's 'Phir Se'|work=The News Reports|accessdate=20 December 2014|archive-date=18 ਮਾਰਚ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318223403/http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|dead-url=yes}}</ref> | occupation = ਅਦਾਕਾਰਾ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ | spouse = {{marriage|[[ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ]]|2012|2014|reason=divorced}}<ref name="Karan-Jennifer divorce">{{cite web|last1=Bajwa|first1=Dimpal|title=Karan Singh Grover confirms divorce with Jennifer Winget on Twitter|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/karan-singh-grover-confirms-divorce-with-jennifer-winget-on-twitter/|publisher=Indian Express|accessdate=15 December 2014|date=9 December 2014}}</ref> | nationality = [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] | residence = | years_active = 1988–ਵਰਤਮਾਨ }} ''ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਵਿੰਗੇਟ''' (ਜਨਮ 30 ਮਈ, 1985) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Jennifer-Winget-I-will-never-do-Bigg-Boss/articleshow/54736190.cms|title=Jennifer Winget: I will never do 'Bigg Boss'}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gear-up-for-a-dramatic-twist-in-Beyhadh-watch-promo-of-the-special-episode/articleshow/55746113.cms|title=Gear up for a dramatic twist in Beyhadh, watch promo of the special episode}}</ref> ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Mixing-cultures-Jennifer-Winget/articleshow/2304718.cms |title=Mixing cultures: Jennifer Winget - The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=24 August 2007 |accessdate=2 August 2014}}</ref><ref>{{cite news|last=Tiwari|first=Vijaya|title=Only Jennifer can keep me straight: KSG|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Only-Jennifer-can-keep-me-straight-KSG/articleshow/16854182.cms|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=17 October 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/i-m-god-s-favourite-child-jennifer-winget/article1-1035519.aspx |title=I’m God’s favourite child: Jennifer Winget |publisher=Hindustan Times |date= |accessdate=2 August 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808055801/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/I-m-God-s-favourite-child-Jennifer-Winget/Article1-1035519.aspx |archivedate=8 August 2014 |df=dmy }}</ref> ==ਕੈਰੀਅਰ== ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਬਾਲ ਪੇਸ਼ਵਰ ਕਲਾਕਾਰ [[ਰਾਜਾ ਕੋ ਰਾਣੀ ਸੇ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ]] ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref name=ToI1708>{{cite news | last =Mehrotra | first =Mohini | coauthors = | title = Sarees, not mini skirts for Jennifer | work = | pages = | language = | publisher =The Times of India | date =2007-08-17 | url =http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Delhi_Times/Sarees_not_mini_skirts_for_Jennifer/articleshow/2285450.cms | accessdate = 2008-02-28}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੋ]] ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।<ref name=ToI1408>{{cite news | last =Unnithan | first =Chitra | coauthors = | title = 'I never plan things,' Jennifer| work = | pages = | language = | publisher =The Times of India | date =2007-08-14 | url =http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Ahmedabad_Times/I_never_plan_things_Jennifer/articleshow/2278472.cms | accessdate = 2008-02-28}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਕਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name=ToI1408 /><ref name=IT1307>{{cite news | last =K| first =Prema| coauthors = | title = Star Plus to expand primetime with launch of 'Sangam'| work = | pages = | language = | publisher =Indian Television| date =2007-07-23 | url =http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/july/july311.php | accessdate = 2008-02-28}}</ref><ref name=TT2008>{{cite news | last =Roy| first =Priyanka| coauthors = | title = She spreads her wings | work = | pages = | language = | publisher =The Telegraph (Calcutta)| date =2007-08-20 | url =http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp| accessdate = 2008-02-28}}</ref> ਇਸਨੇ [[ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਵਾਰਡਸ, ਬੇਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਜਿੱਤੇ।<ref name=ibnlive1>{{cite news|title=Karan Singh Grover, Devoleena bag top honours at ITA awards|url=http://ibnlive.in.com/news/karan-singh-grover-devoleena-bag-top-honours-at-ita-awards/430224-44-124.html|accessdate=7 April 2014|newspaper=in.com|date=24 October 2013|archive-date=10 ਜਨਵਰੀ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110063016/http://ibnlive.in.com/news/karan-singh-grover-devoleena-bag-top-honours-at-ita-awards/430224-44-124.html|dead-url=yes}}</ref> "ਈਸਟਰਨ ਆਈ" ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਨੂੰ [[2012]] ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੈਕਸੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 21ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ।<ref>{{cite web |url=http://archive.mid-day.com/entertainment/2012/dec/061212-Priyanka-Chopra-named-world-sexiest-Asian-woman.htm |title=Priyanka Chopra named world's sexiest Asian woman |publisher=Archive.mid-day.com |date=6 December 2012 |accessdate=8 August 2014 |archive-date=16 ਸਤੰਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916011914/http://archive.mid-day.com/entertainment/2012/dec/061212-Priyanka-Chopra-named-world-sexiest-Asian-woman.htm |dead-url=yes }}</ref> ਜੈਨੀਫ਼ਰ ਨੇ [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ|ਸੋਨੀ]] ਚੈਨਲ ਉੱਪਰ ਰੁਮਾਂਚਿਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ [[ਬੇਹੱਦ]] ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਮਾਇਆ ਮਲਹੋਤਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/tv/watch-kushal-tandon-saves-jennifer-winget-from-fire-on-beyhadh-sets/story-mc2eSGs29CztLYxDK1U1pM.html|title=Watch: Kushal Tandon saves Jennifer Winget from fire on Beyhadh sets}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਹਰਸ਼ਾਦ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਲਰਜ਼ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਬੇਪਨਾਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਯਾ ਸਿਦੀਕੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/jennifer-winget-bepannaah-5121886/|title=Jennifer Winget: Bepannaah presents the idea of second chances in love|date=3 April 2018|work=The Indian Express|access-date=9 August 2018|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/jennifer-winget-and-harshad-chopda-s-bepannaah-makes-a-smashing-debut-rakes-in-ratings-1200446-2018-03-29|title=Jennifer Winget and Harshad Chopda's Bepannaah makes a smashing debut; rakes in ratings|website=India Today|language=en|access-date=9 August 2018}}</ref> ਉਸ ਨੇ 2020ਵਿਆਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੀਸ਼ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਿਨ ਨਾਰੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਦੇ 'ਬੇਹਦ 2' ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਜੈਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਲੌਕਡਾਉਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੋਅ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਿੰਗੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.idiva.com/news-entertainment/jennifer-wingets-journey-from-bollywood-to-highest-paid-tv-actress/17075497|title=Jennifer Wingets Journey From Bollywood To Highest Paid TV Actress {{!}} Entertainment|work=iDiva.com}}</ref> == ਮੀਡੀਆ == ਯੂਕੇ-ਅਧਾਰਤ ਅਖਬਾਰ ਈਸਟਰਨ ਆਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2012 ਵਿਚ ਆਪਣੀ 50 ਸੈਕਸੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=http://archive.mid-day.com/entertainment/2012/dec/061212-Priyanka-Chopra-named-world-sexiest-Asian-woman.htm|title=Priyanka Chopra named world's sexiest Asian woman|website=archive.mid-day.com|access-date=19 July 2018|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916011914/http://archive.mid-day.com/entertainment/2012/dec/061212-Priyanka-Chopra-named-world-sexiest-Asian-woman.htm|url-status=dead}}</ref> 2013 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਈਸਟਰਨ ਆਈ' ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਸ ਸੂਚੀ 'ਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਦਰਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{cite web |url = http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/katrina-the-worlds-sexiest-asian-woman-tv-actresses-drashti-sanaya-nia-jennifer-asha-too|title = Katrina is the World's Sexiest Asian Woman; TV actresses Drashti, Sanaya, Nia, Jennifer, Asha too top the list|publisher =Telly Chakkar}}</ref> ਰੈਡਿਫ ਦੁਆਰਾ ਵਿੰਗੇਟ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 10 ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-televisions-top-10-actresses/20140702.htm |title=Television's Top 10 Actresses |publisher=Rediff|date=2 July 2014 |access-date=3 May 2017}}</ref> ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਨਜ਼ ਐਕਸਪੀ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ 35 ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਟ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{cite news|url=http://www.mensxp.com/entertainment/celebrity-photos/23861-35-hottest-actresses-in-indian-television-p8.html |title=35 Hottest Actresses in Indian Television |publisher=MensXP.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20170502202708/http://m.mensxp.com/entertainment/celebrity-photos/23861-35-hottest-actresses-in-indian-television-p8.html|archive-date=2 May 2017}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 20 ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਨਮੋਹਕ ਔਰਤਾਂ 'ਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 2017 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-times-20-most-desirable-women-on-tv/articleshow/64234804.cms|title=Meet The Times 20 Most Desirable Women on TV - Times of India|work=The Times of India|access-date=9 August 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/hina-khan-tops-the-times-20-most-desirable-women-on-tv-2018/articleshow/69281775.cms|title=Meet TV's most desirable actresses - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=14 September 2019}}</ref> ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਵਿੰਗੇਟ ਨੂੰ 'ਈਸਟਰਨ ਆਈ' ਦੀ ਸੈਕਸੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਹਿਲਾ ਸੂਚੀ 2018 ਵਿੱਚ 13ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/deepika-padukone-reclaims-sexiest-asian-woman-on-the-planet-crown/|title=Sexiest Asian Women List 2018|website=Eastern Eye|language=en-GB|date=5 December 2018}}</ref> ਬੇਪਨਾਹ ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ਦ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਵਿੰਗੇਟ ਦੀ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਨਪਸੰਦ ਆਨਸਕ੍ਰੀਨ ਜੋੜੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/jennifer-winget-and-harshad-chopda-voted-as-the-most-favourite-on-screen-jodi-of-2018/articleshow/67225557.cms|title=Jennifer Winget and Harshad Chopda voted as the Most Favourite Onscreen Jodi of 2018|website=The Times of India|language=en}}</ref> ==ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ== ਵਿੰਗੇਟ ਦੀ ਮਾਤਾ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਅਤੇ ਪਿਤਾ [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ|ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰੀ]] [[ਇਸਾਈ]] ਹੈ। ਵਿੰਗੇਟ ਦਾ ਵਿਆਹ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2012 ਨੂੰ [[ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਗਰੋਵਰ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Karan-Singh-Grovers-link-ups/photostory/45616360.cms Karan Singh Grover's link ups - Karan Singh Grover's link-ups | The Times of India<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>{{cite news|last=Maheshwari|first=Neha|title=I've no strategies to keep Karan tied down: Jennifer Winget|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv/Ive-no-strategies-to-keep-Karan-tied-down-Jennifer-Winget/articleshow/12797790.cms|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=22 April 2012}}</ref> ਨਵੰਬਰ [[2014]] ਵਿੱਚ, ਵਿੰਗੇਟ ਅਤੇ ਕਰਨ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਏ।<ref name="Karan-Jennifer divorce" /><ref name="Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over">{{cite web|title=Jennifer admits her marriage to Karan Singh Grover is over|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Jennifer-Winget-admits-her-marriage-to-Karan-Singh-Grover-is-over/articleshow/45307678.cms|accessdate=22 November 2014}}</ref> ==ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ== ===ਫ਼ਿਲਮਾਂ=== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:center;" ! ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable"|ਨੋਟਸ ! class="unsortable"|{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- | 1995 | ''[[ਅਕੇਲੇ ਹਮ ਅਕੇਲੇ ਤੁਮ]]'' | ਜਵਾਨ ਕੁੜੀ | | |- | 1997 | ''[[ਰਾਜਾ ਕੀ ਆਏਗੀ ਬਰਾਤ]]'' | ਸਕੂਲ ਦੀ ਬੱਚੀ | | |- | 2000 | ''[[ਰਾਜਾ ਕੋ ਰਾਨੀ ਸੇ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ]]'' | ਤਨੁ | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54572|title=Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya(2000)|publisher=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> |- |2003 | ''[[ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੋ]]'' | ਪੂਜਾ | |style="text-align:center;"|<ref name=exp1>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Jennifer-wants-to-experiment/articleshow/3177527.cms|title=Jennifer wants to experiment|publisher=[[The Times Of India]]|date=2008-06-30}}</ref> |- | 2012 | ''[[ਲਵ ਕਿਆ ਔਰ ਲਗ ਗਈ]]'' | ਰੀਆ | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/547464|title=Love Kiya Aur Lag Gayi(2012)|publisher=[[Bollywood Hungama]]}}<br>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/TV-actress-Jennifer-Winget-shoots-her-debut-film/articleshow/15431659.cms?referral=PM|title=TV actress Jennifer Winget shoots her debut film |publisher=[[The Times Of India]]|date=2012-08-10}}</ref> |- | 2013 | ''[[ਲਾਇਫ਼ ਰੀਬੂਟ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ]]'' | ਟੀਬੀਏ | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/548040|title=Life Reboot Nahi Hoti(2013)|publisher=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> |- | 2015 |''[[ਫ਼ਿਰ ਸੇ... (ਫ਼ਿਲਮ)|ਫ਼ਿਰ ਸੇ...]]'' | ਕਾਜਲ ਕਪੂਰ | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/753719|title=Phir Se(2015)|publisher=[[Bollywood Hungama]]}}<br>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Kunal-Kohli-to-make-his-Bollywood-debut-with-Jennifer-Winget-in-Phir-Se/articleshow/44803429.cms|title=Kunal Kohli to make his Bollywood debut with Jennifer Winget in 'Phir Se!'|publisher=[[The Times Of India]]|date=2014-10-13}}</ref> |} ===ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ=== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:center;" ! ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable"|ਚੈਨਲ/ਹਵਾਲੇ |- | 2000-04 |''[[ਸ਼ਾਕਾ ਲਾਕਾ ਬੂਮ ਬੂਮ]]'' | ਪਿਆ |style="text-align:center;"|<ref name="exp1"/> |- | 2001-05 | ''ਕੁਸੁਮ'' | ਸਿਮਰਨ |style="text-align:center;"|<ref name="exp1"/> |- | 2003-05 | ''ਕੋਈ ਦਿਲ ਮੇਂ ਹੈ'' | ਪ੍ਰੀਤੀ | style="text-align:center;"|<ref name=indiantele>{{cite web|title=Sony to debut Balaji's next 'Kkoi Dil Mein Hai' |url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k3/nov/nov226.htm |publisher=Indian Television Dot Com Pvt Ltd |accessdate=4 October 2014 |location=MUMBAI |date=29 November 2003 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018150415/http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k3/nov/nov226.htm |archivedate=18 October 2014 |df=dmy }}</ref> |- | 2003-08 |''[[ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ]]'' | ਸਨੇਹਾ ਬਜਾਜ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/My-man-should-be-like-Richard-Gere/articleshow/2320815.cms|title=‘My man should be like Richard Gere’|publisher=[[The Times Of India]]|date=2007-08-10}}</ref> |- | 2006-07 | ''[[ਕਿਆ ਹੋਗਾ ਨਿੰਮੋ ਕਾ]]'' | ਨਤਾਸ਼ਾ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Jennifer-Winget-to-romance-filmmaker-Kunal-Kohli/articleshow/44179983.cms|title=Jennifer Winget to romance filmmaker Kunal Kohli|publisher=[[The Times Of India]]|date=2014-10-03}}</ref> |- | 2006-09 |''[[ਸੰਗਮ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸੰਗਮ]]'' | ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ ਭਾਟਿਯਾ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/sangam-hoga-ki-nahi/article1-316185.aspx |title=Sangam hoga ki nahi? |publisher=[[Hindustan Times]] |date=2008-06-09 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150101063344/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/sangam-hoga-ki-nahi/article1-316185.aspx |archivedate=1 January 2015 |df=dmy }}</ref> |- | 2007 | ''[[ਕਹੀਂ ਤੋ ਹੋਗਾ]]'' | ਸਵੇਤਲਾਨਾ |style="text-align:center;"|<ref name="exp1"/> |- | 2008-09 | ''[[ਕਰਤਿਕਾ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਕਰਤਿਕਾ]]'' | ਕਰਤਿਕਾ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/aug/aug123.htm |title=Balaji ready with 9 new shows across channels |publisher=Indiantelivision.org |date=2004-08-13 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150101072457/http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/aug/aug123.htm |archivedate=1 January 2015 |df=dmy }}</ref> |- | 2009 | ''[[ਦੇਖ ਇੰਡੀਆ ਦੇਖ]]'' | ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Jennifer replaces Shweta on Dekh India Dekh|url=http://entertainment.oneindia.in/television/news/2009/jennifer-replaces-shweta-100709.html|accessdate=7 April 2014|newspaper=oneindia.in|date=10 July 2009|archive-date=18 ਮਾਰਚ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318151558/http://entertainment.oneindia.in/television/news/2009/jennifer-replaces-shweta-100709.html|dead-url=yes}}</ref> |- | 2009 | ''[[ਸਟਾਰ ਵਨ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਲਾਫਟਰ ਕੇ ਪਟਾਖੇ]]'' | ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=It’s not funny, ‘Laughter Ke Phatke’ going off air?|url=http://entertainment.in.msn.com/tv/article.aspx?cp-documentid=3304143|accessdate=7 April 2014|newspaper=msn.com|date=13 January 2010|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225092018/http://www.msn.com/en-in/entertainment/tv/?cp-documentid=3304143|dead-url=yes}}</ref> |- | 2009 | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ 3]]'' | ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Comedy Circus returns with 'Teen Ka Tadka'|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/Comedy-Circus-returns-with-Teen-Ka-Tadka/articleshow/5148188.cms?referral=PM|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=22 October 2009}}</ref> |- | 2009 | ''[[ਜ਼ਰਾ ਨਚਕੇ ਦਿਖਾ|ਜ਼ਰਾ ਨਚ ਕੇ ਦਿਖਾ 2]]'' |ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Dubey |first=Rachana |title=Entry, exit! |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/entry-exit/article1-540912.aspx |accessdate=7 April 2014 |newspaper=hindustantimes.com |date=8 May 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319222102/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/entry-exit/article1-540912.aspx |archivedate=19 March 2014 |df=dmy }}</ref> |- | 2009 | ''ਪ੍ਰਫੈਕਟ ਬਰਾਇਡ'' | ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕ | style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Perfect-Bride-Rumpa-weds-Hitesh-on-TV/articleshow/5332794.cms|title=Perfect Bride Rumpa weds Hitesh on TV|publisher=[[The Times Of India]]|date=2014-12-09}}</ref> |- | 2009-10 |''[[ਦਿਲ ਮਿਲ ਗਏ]]'' | ਡਾ. ਰਿਧਿਮਾ ਗੁਪਤਾ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Telly-heartthrobs-soapy-ride-to-success/articleshow/43533666.cms|title=Telly heartthrobs’ soapy ride to success|publisher=[[The Times Of India]]|date=2014-09-27}}</ref> |- | 2011 | ''[[ਜ਼ੋਰ ਕਾ ਝਟਕਾ: ਟੋਟਲ ਵਾਇਪਆਉਟ]]'' | ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Anchor effect |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/anchor-effect/article1-712032.aspx |accessdate=7 April 2014 |newspaper=hindustantimes.com |date=21 June 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319222207/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/anchor-effect/article1-712032.aspx |archivedate=19 March 2014 |df=dmy }}</ref> |- | 2011 | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਕਾ ਮਹਾ ਮੁਕ਼ਾਬਲਾ]]'' | ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=There is no question of being overshadowed by the stars in Comedy ka maha muqabla: Jennifer Winget|url=https://in.celebrity.yahoo.com/news/there-question-overshadowed-the-stars-comedy-ka-maha-131025990.html|accessdate=7 April 2014|newspaper=yahoo.com|date=23 March 2011|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225091948/https://in.style.yahoo.com/news/there-question-overshadowed-the-stars-comedy-ka-maha-131025990.html|url-status=dead}}</ref> |- | 2011 | ''[[ਨਚਲੇ ਵੇ ਵਿਦ ਸਰੋਜ ਖਾਨ]]'' | ਅੰਤਿਮ ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Jennifer Winget Sunil Grover Genelia Saroj Khan On Shooting Sets Of Dance Reality Show Nachle Ve At RK Studios In Mumbai 2|url=http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/rediff-bollywood-photos/genelia-d-souza-and-malaika-arora-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai/3917719/40457401/202510/13/jennifer-winget-sunil-grover-genelia-saroj-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai--2-|accessdate=7 April 2014|newspaper=rediff.com|date=22 December 2011|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225092032/http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/rediff-bollywood-photos/genelia-d-souza-and-malaika-arora-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai/3917719/40457401/202510/13/jennifer-winget-sunil-grover-genelia-saroj-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai--2-|url-status=dead}}</ref> |- | 2012 |''[[ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀਜ਼]]'' |ਨੀਤੀ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/jennifer-winget-returns-to-acting-with-a-telefilm/article1-918653.aspx|title=Jennifer Winget returns acting with a telefilm|publisher=[[Hindustan Times]]|date=24 August 2014|access-date=20 ਮਾਰਚ 2017|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225091959/https://www.hindustantimes.com/archive-news/|dead-url=yes}}</ref> |- |2012 |''ਸਟਾਰ ਦਿਵਾਲੀ '' | ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Celebrity-galore-on-Star-Plus-Star-Diwali/articleshow/17007543.cms|title=Celebrity galore on Star Plus' 'Star Diwali'|publisher=[[The Times Of India]]|date=29 October 2012}}</ref> |- |2013–14 | ''[[ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ]]'' |ਕੁਮੁਦ ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ ਵਿਆਸ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Maheshwri|first=Neha|title=Saraswatichandra: A lavish love story|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Saraswatichandra-A-lavish-love-story/articleshow/18657678.cms|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=25 February 2013}}</ref> |- |2014 | ''ਸਟਾਰ ਹੋਲੀ ਮਸਤੀ ਗੁਲਾਲ ਕੀ'' | ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=TV celebs celebrate waterless Holi|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/TV-celebs-celebrate-waterless-Holi/articleshow/31905278.cms|newspaper=indiatimes.com|date=2014-03-12}}</ref> |- |2015 |''ਦਸ਼ਹਰਾ-ਜੀਤ ਸੱਚਾਈ ਕੀ'' |ਹੋਸਟ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/rithvik-jennifer-to-co-host-dussehra-jeet-sachchai-kee-24603.html|title=Rithvik, Jennifer to co-host 'Dussehra - Jeet Sachchai Kee'|publisher=|accessdate=15 March 2016}}</ref> |- |2016–2017 |''[[ਬੇਹੱਦ]]'' | ਮਾਯਾ ਮਹਰੋਤ੍ਰਾ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Behad-is-a-good-change-for-me-Jennifer-Winget/articleshow/52075126.cms|title='Behad' is a good change for me:Jennifer Winget|publisher=''[[The Times of India]]''|accessdate=2 May 2016}}</ref> |- |2016 |''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' | rowspan="2" |ਮਹਿਮਾਨ |ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/pics-sunil-grover-flirts-with-guest-jennifer-winget-on-the-kapil-sharma-show/photostory/54713263.cms|title=PICS: Sunil Grover flirts with guest Jennifer Winget on The Kapil Sharma show|date=6 October 2016|newspaper=The Times of India|accessdate=7 January 2017}}</ref> |- |2018 |''ਸਿਲਸਿਲਾ ਬਦਲਤੇ ਰਿਸ਼ਤੋਂ ਕਾ]'' |ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/silsila-badalte-rishton-ka-written-update-september-11-2018-mauli-gets-suspicious-about-nandini-and-kunals-relationship/articleshow/65780330.cms|title=Silsila Badalte Rishton Ka written update, September 11, 2018: Mauli gets suspicious about Nandini and Kunal's relationship|date=12 September 2018}}</ref> |- | 2018 |''ਬੇਪਨਾਹ'' |ਜ਼ੋਇਆ ਸਿਦੀਕੀ |ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ |- |2019 |''ਬੇਹੱਦ 2'' | |ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/jennifer-winget-confirms-being-part-of-beyhadh-2-5924298/|title=Jennifer Winget confirms being part of Beyhadh 2|date=21 August 2019|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=21 August 2019}}</ref> |} ===Web series=== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:left;" ! ਸਾਲ ! ਸ਼ੋਅ ! ਰੋਲ !ਪਲੇਟਫਾਰਮ ! ਹਵਾਲੇ |- | 2019 |''ਕੋਡ ਐਮ'' | ਮੋਨਿਕਾ ਮਹਿਰਾ |ਅਲਟ ਬਾਲਾ ਜੀ | style="text-align:left;" |<ref>{{cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/jennifer-winget-to-play-army-officer-in-altbalajis-new-show-code-m-2184861.html|title=Jennifer Winget to play an Army Officer in her debut web series'Code M' on Alt Balaji}}</ref> |} ==ਅਵਾਰਡ== '''''[[ਜ਼ੀ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡਸ]]''''' *[[2013]] ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਦਾਕਾਰ<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/television/news/2013/2013-boroplus-gold-awards-2013-winners-list-115204.html#slide252653|title=Photos: 2013 Boroplus Gold Awards Winners List!|publisher=[[Oneindia.in]]|access-date=2017-03-20|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225091934/https://www.filmibeat.com/television/news/2013/2013-boroplus-gold-awards-2013-winners-list-115204.html#slide252653|dead-url=yes}}</ref> '''''[[ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡਸ]]''''' *2013 ਵਿੱਚ, ਬੇਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਜਿਉਰੀ)- [[ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸਰਸਵਤੀਚੰਦਰ]]<ref name=ITAA>{{cite web|url=http://awardsbyindianshows.weebly.com/indian-television-academy-awards.html|title=Indian Television Academy Awards|publisher=weebly.com|accessdate=8 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225092017/https://awardsbyindianshows.weebly.com/indian-television-academy-awards.html|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|url-status=dead}}</ref> '''''[[ਲਾਇੰਸ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡਸ]]''''' *[[2017]] ਵਿੱਚ, ਬੇਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ - [[ਬੇਹੱਦ]]<ref name="Lions Gold Awards">{{cite web|url=http://spicystarsmumbai.com|title="23rd SOL LIONS GOLD AWARDS Winner List"|access-date=2022-05-06|archive-date=2019-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211205546/http://spicystarsmumbai.com/|dead-url=yes}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{reflist|2}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] d9vls4g7kdj8v35b9c83mzapbfgijfs 0 94029 849370 848249 2026-10-07T23:13:10Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849370 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ਿਕ | image = Kavita Kaushik at the 20th Lions Gold Awards.jpg | caption = 20 ਵੇਂ ਲਾਇਨ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ 'ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਕ | birth_date = {{birth date and age|mf=y|1981|02|15}} | birth_place = [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਭਾਰਤ]] | nationality = ਭਾਰਤੀ | occupation = [[ਅਦਾਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰਾ]], ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਮਾਡਲ | years_active = 2001–ਹੁਣ ਤੱਕ | known_for = ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. (ਟੀਵੀ ਲੜੀ) | height = | spouse = {{marriage|ਰੋਨਿਤ ਬਿਸ਼ਵਾਸ|2017}}<ref>[http://indianexpress.com/article/entertainment/television/fir-actor-kavita-kaushik-gets-married-in-the-lap-of-kedarnath-mountains-see-pics-4495635/ FIR actor Kavita Kaushik gets married in the lap of Kedarnath mountains. See pics]. ''Indian Express'' (28 January 2017). Retrieved on 2018-01-14.</ref> }} ਕਵਿਤਾ ਕੌਸ਼ਿਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।<ref name=hindu>{{cite news|title=Got the guts!|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/got-the-guts/article659589.ece|newspaper=[[The Hindu]]|date=21 August 2009 }} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਉਸਨੇ [[ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਕਾਟੁੰਬ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਸਬ ਟੀ.ਵੀ. ਉਪਰ ''ਐੱਫ. ਆਈ.ਆਰ.'' ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਚੌਟਾਲਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।<ref name=hindu/><ref name=IE>{{ cite news| title=Chandramukhi’s Case Files|url=http://archive.indianexpress.com/news/chandramukhi-s-case-files/1172040/0||newspaper=[[The Indian Express]]|date= 21 September 2013 }}</ref> ਇਸ ਰੋਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਡਾਂਸ ਰੀਲੀਜ਼ ਸ਼ੋਅ ''ਨੱਚ ਬਲੀਏ'' ਅਤੇ ''ਝਲਕ ਦਿਖਲਾਜਾ'' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।<ref name=focus>{{cite news|title=Jhalak Dikhhla Jaa 8: Meet 12 Final Contestants; All You Need To Know About The Show [In Pics]|url=http://focusnews.com/entertainment/jhalak-dikhhla-jaa-8-list-of-final-contestants-revealed-all-you-should-know-about-the-show-in-pics/54408/|newspaper=Focus News|date=11 July 2015|access-date=1 ਜੂਨ 2017|archive-date=10 ਸਤੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910073937/http://focusnews.com/entertainment/jhalak-dikhhla-jaa-8-list-of-final-contestants-revealed-all-you-should-know-about-the-show-in-pics/54408/|dead-url=yes}}</ref> ==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ== ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰਵਰੀ 15, 1981 ਨੂੰ [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{cite web |title=Kavita Kaushik birthday: Bikini photos of the F.I.R. actress will leave you agape and asking for more! |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/photos/photo-gallery/tv-show-f-i-r-fame-actress-kavita-kaushiks-bikini-photos-will-leave-you-asking-for-more/345649 |website=[[Times Now]] |date=15 February 2019 |access-date=27 March 2019}}</ref><ref>{{cite news |author=FPJ Web Desk |title=In pictures: Kavita Kaushik celebrates her first birthday post marriage! |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/in-pictures-kavita-kaushik-celebrates-her-first-birthday-post-marriage/1019440 |access-date=27 March 2019 |work=[[The Free Press Journal]] |date=15 February 2017}}</ref><ref name="Walia">{{cite news |last1=Walia |first1=Prateek |title=When three is comedy |url=http://www.hindustantimes.com/brunch/when-three-is-comedy/story-W0aCYkOvzQaVMLPWOCIDYJ.html |accessdate=16 June 2017 |work=[[Hindustan Times]] |date=20 September 2013 |archiveurl=https://archive.today/20170616191852/http://www.hindustantimes.com/brunch/when-three-is-comedy/story-W0aCYkOvzQaVMLPWOCIDYJ.html |archivedate=16 June 2017 |quote=Born and brought up in Delhi, Kaushik... |dead-url=no |df=dmy-all }}</ref> ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਅਫਸਰ ਦਿਨੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਾਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref name=toi>{{ cite news|title=Chandramukhi is based on my friend: Kavita|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Chandramukhi-is-based-on-my-friend-Kavita/articleshow/7111233.cms|newspaper= [[The Times of India]]|date= 17 December 2010}}</ref> ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਟੁੰਬ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ, ਕਾਟੂੰਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ''ਕਹਾਣੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ'' ਵਿੱਚ ''ਮਨਿਆ ਦੋਸ਼ੀ'' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ''ਕੁਮਕੁਮ'' ਵਿੱਚ ਨੈਨਾ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟੀ.ਵੀ. ਲੜੀ ''ਰਿਮਿਕਸ'' ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ''ਪੱਲਵੀ'' ਦਾ ਰੋਲ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸੀਰੀਅਲ ''ਤੁਮਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾ'' ਅਤੇ ''ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ'' ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ।<ref name="bl">{{cite news|title=Kavita Kaushik|url=http://www.bollywoodlife.com/celeb/kavita-kaushik/|publisher=www.bollywoodlife.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327221905/https://www.bollywoodlife.com/celeb/kavita-kaushik/|archive-date=2019-03-27|access-date=2018-06-16|url-status=dead }}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == === ਸ਼ੁਰੂਆਤ (2001-2006) === [[ਤਸਵੀਰ:Kavita_kaushik_colors_indian_telly_awards.jpg|thumb|Kaushik at an award show]] ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਡਲਿੰਗ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਐਂਕਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਤੰਬ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਡੀਸ਼ਨਾਂ ’ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।<ref name="IE" /> ਕੁਪੁੰਬ, ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਕਹਾਨੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਨਿਆ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਨੇ ਨੈਨਾ ਕੁਲਕਰਣੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੁਮਕੁਮ - ਏਕ ਪਿਆਰਾ ਸਾ ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼, ਰੀਮਿਕਸ ਵਿੱਚ, ਪੀਆ ਕਾ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪੱਲਵੀ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਹ ਸੀਰੀਅਲ ਤੁਮਾਰ੍ਹੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਤੌਰ ਸਬ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਨੁਸ਼ਕਾ ਵਜੋਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।<ref name="bl2">{{cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/celeb/kavita-kaushik/|title=Kavita Kaushik|publisher=www.bollywoodlife.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327221905/https://www.bollywoodlife.com/celeb/kavita-kaushik/|archive-date=2019-03-27|access-date=2018-06-16|url-status=dead}}</ref> === ਸਫਲਤਾ === ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਫਰੇਮ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਲੈਮਰਸ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।<ref name="IE" /> ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਚੌਟਾਲਾ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਐਫ.ਆਈ.ਆਰ. 2006 ਵਿੱਚ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ੋਅ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ।<ref name="times">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Chandramukhi-Chautalas-F-I-R-completes-8-years-on-TV/articleshow/39418403.cms?|title=Chandramukhi Chautala's F.I.R. completes 8 years on TV|date=1 August 2014|newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> ਸਿਟਕਾਮ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਫਲਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, 1000 ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਹਰਿਆਣਵੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ। ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਚੌਟਾਲਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਮਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Famous-comic-characters-of-Indian-television/photostory/47095847.cms|title=Famous comic characters of Indian television|date=29 April 2015|newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਕੌਸ਼ਿਕ ਦਾ ਸਾਥੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਕਰਨ ਗਰੋਵਰ]] ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ “ਨਚ ਬਲੀਏ 3” ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਜੋੜਾ 2008 ਵਿੱਚ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite news|url=https://in.lifestyle.yahoo.com/19-much-love-nach-baliye-jodis-went-separate-130537416.html|title=19 Much-In-Love Nach Baliye Jodis Who Went Separate Ways After The Show|date=12 June 2015|publisher=[[Yahoo!]]|access-date=8 ਮਾਰਚ 2021|archive-date=5 ਮਾਰਚ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305112334/https://in.lifestyle.yahoo.com/19-much-love-nach-baliye-jodis-went-separate-130537416.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/TV-couples-who-should-never-have-broken-up/photostory/46443325.cms|title=TV couples who should never have broken up!|newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਰੌਨਿਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/fir-actress-kavita-kaushik-gets-her-marriage-certificate-5-months-post-wedding-lifetv-984616-2017-06-25|title=FIR actress Kavita Kaushik finally gets marriage certificate 5 months after her temple wedding|date=25 June 2017|work=[[India Today]]}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ]] drtjawdzs4kp0rrzsa8x93co5lwuqp7 8 99393 849339 696540 2026-10-07T13:23:33Z Kuldeepburjbhalaike 18176 849339 css text/css /* Define CSS variables */ html { --twinkle-bgcolor-dialog: #f0f8ff; --twinkle-bgcolor-titlebar: #bccadf; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night { --twinkle-bgcolor-dialog: #141c26; --twinkle-bgcolor-titlebar: #1c2a52; } } /* stylelint-disable-next-line plugin/no-unsupported-browser-features */ @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os { --twinkle-bgcolor-dialog: #141c26; --twinkle-bgcolor-titlebar: #1c2a52; } } /** * Explicitly set width of TW menu so that we can use a hidden peer gadget * to add space where the TW menu would go before it loads. See * twinkle-pagestyles.css */ .skin-vector .vector-menu-dropdown #p-twinkle { width: 3.24em; } /** * In skin vector-2022, open the TW menu when mouse hovers over it. Credit to * [[en:User:Nardog]] for this fix. */ #p-twinkle:hover > .vector-menu-content { opacity: 1; visibility: visible; height: auto; } /* The additional box on user skin.js and twinklepreferences.js pages */ #twinkle-config-headerbox { border: 1px #f60 solid; background: #fed; padding: 0.6em; margin: 0.5em auto; text-align: center; color: inherit; } /* twinkleoptions.js */ #twinkle-config-headerbox.config-twopt-box { font-weight: bold; width: 80%; border-width: 2px; } /* skin-specific js */ #twinkle-config-headerbox.config-userskin-box { width: 60%; } /* WP:TWPREFS */ #twinkle-config-content input[type=checkbox] { margin-right: 2px; } /* Twinkle config */ #twinkle-config { border: 1px solid #666; background: var(--twinkle-bgcolor-dialog); color: inherit; } #twinkle-config label { color: var(--color-base, #202122); } #twinkle-config-titlebar { background: var(--twinkle-bgcolor-titlebar); color: inherit; } #twinkle-config-buttonpane { background: var(--twinkle-bgcolor-titlebar); color: inherit; padding: 0.5em; } .twinkle-config-helptip { font-size: 90%; color: var(--color-subtle, #54595d); } /* Flexbox gap not supported by old Safari versions. Rendering without gap is okay. */ /* stylelint-disable-next-line plugin/no-unsupported-browser-features */ .twinkle-ombox { display: flex; align-items: center; gap: 0.9em; padding-left: 0.9em; margin: 4px 10%; background: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); border: 1px solid #f28500; } #p-twinkle-dropdown { display: flex; min-width: 40px; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night #twinkle-config-headerbox { background: #532b18; } } /* stylelint-disable-next-line plugin/no-unsupported-browser-features */ @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os #twinkle-config-headerbox { background: #532b18; } } 2cj8reae8okbk095bxwtivuixi81br5 0 100180 849413 768765 2026-10-08T10:53:58Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849413 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Resham|birth_date=<!-- Please cite a reliable source for date of birth -->|birth_place=<!-- Please cite a reliable source for place of birth -->|nationality=Pakistani|occupation=[[Actress|Film actress]], [[television actress]]|years active=1994{{ndash}}present|yearsactive=1994{{ndash}}present}} ਰੇਸ਼ਮ ਇਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/183042-Actors-nowadays-have-an-attitude-problem-Resham|title=“Actors nowadays have an attitude problem” —Resham|last=Khan|first=Manal Faheem|website=www.thenews.com.pk|language=en|access-date=2017-05-28}}</ref> ਉਹ ਸੰਗਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰਾ ਲਈ ਇਕ ਕੌਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤੀ. ਉਹ ਡਰਾਮਾ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਗਿਨ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/exclusive-mouni-roys-naagin-inspires-series-in-indonesia-and-pakistan/|title=EXCLUSIVE: Mouni Roy's Naagin inspires series in Indonesia and Pakistan|last=Mahesh|first=Shweta|access-date=2017-09-26|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225140933/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/exclusive-mouni-roys-naagin-inspires-series-in-indonesia-and-pakistan/|archive-date=2018-12-25|url-status=dead}}</ref> ਰੇਸ਼ਮ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਇਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਾਮਰਾਨ ਸ਼ਾਹਿਦ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/magazine/instep-today/107595-Resham-signs-Kamran-Shahids-untitled-film|title=Resham signs Kamran Shahid’s untitled film|last=NewsBytes|website=www.thenews.com.pk|language=en|access-date=2017-05-28}}</ref> 2012 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਫ਼ਰਾਂਸ|ਫਰਾਂਸ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਵੀ ਪਹਿਰਾਵੇਦਾਰ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2012/06/27/resham-to-launch-boutique-in-france/|title=Resham to launch boutique in France|website=www.pakistantoday.com.pk|language=en-GB|access-date=2017-09-26}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦਿਆ [[ਲਹੌਰ|ਲਾਹੌਰ]] ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। == ਕੈਰੀਅਰ == ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1995 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ “ਜੀਵਾ” ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਰੋਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਚੋਰ ਮਚਾਏ ਸ਼ੌਰ” ਅਤੇ “ਘੁੰਘਟ” (ਦੋਵੇਂ 1996), “ਸੰਗਮ” (1997) ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ - ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, “ਦੁਪੱਟਾ ਜਲ ਰਹਾ ਹੈ” (1998), ਅਤੇ ਇੰਠਾ (1999). [15] ਉਹ 2000 ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਪਤਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ਲਵ ਮੈਂ ਘੁੰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਿਸਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਹਿ-ਸਟਾਰ ਰੀਮਾ ਖਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ-ਨਾਟਕ ਸਵਰੰਗੀ ਨਾਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ. [16] ਫਿਲਮ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਅਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ. [17] [8] 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੌਂਸਲ (ਪੀਐਫਡੀਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ. [2] 2017 ਤੋਂ 2019 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਅਲੌਕਿਕ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀ 'ਨਾਗੀਨ' ਵਿਚ ਸਾਜਨਾ ਸਪੈਰਨ (ਸੱਪ ਦਾ ਮਨਮੋਹਕ) ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਇਛਾਧਾਰੀ ਨਾਗੀਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲ ਹੈ। [18] [15] ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿ interview ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ "ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਚਰਿੱਤਰ, ਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਗਲੈਮਰਸ" ਦੱਸਿਆ. [15] ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਰੇਸ਼ਮ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਫਿਲਮ ਕਾਫ ਕੰਗਨਾ ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਖਲੀਲ-ਉਰ-ਰਹਿਮਾਨ ਕਮਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। [19] ਉਸਨੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ. [20] 2019 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂਰ ਬੀਬੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਹਾਨੀ womanਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ. [21] [8] ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਧਾ ਅਲੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੁਥੀ ਭਾਰ ਚਾਹਤ ਹੈ. [22] == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਜੂਨ 2017 ਵਿੱਚ, ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ 2018 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਵੇਗੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਹੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਪਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ, ਮੀਸ਼ਾ ਸ਼ਫੀ ਦੇ ਅਲੀ ਜ਼ਫਰ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿਨਸੀ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਜ਼ਫਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: “ਅਲੀ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।” == ਪੁੰਨ-ਦਾਨ ਕਾਰਜ == ਸਾਲ 2010 ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੱਕ (ਖਣਿਜ, ਪਾਣੀ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਮੇਤ) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਟਰੱਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟਰੱਕ ਰਹੀਮ ਯਾਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕੋਟ ਅੱਦੂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਜੋਂ, ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।" 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਬਾਰੀ ਸਟੂਡੀਓ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਅਦਾਕਾਰਾਂ, ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਵੰਡੇ। == ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! '''Year''' ! '''Movie''' ! '''Role''' |- | 1995 | Jeeva | Dil aara |- | 1996 | Chor Machaye Shor | Faree |- | 1996 | Ghunghat | Roxy |- | 1997 | Sangam | Resham |- | 1998 | Dupatta Jal Raha Hai | Kiran |- | 1999 | Inteha | Sheena |- | 1999 | Jannat Ki Talash | Salma |- | 2000 | Reshmaa | Reshmi |- | 2002 | Toofan |- | 2006 | Pehla Pehla Pyaar | Nida |- | 2006 | Tarap |- | 2015 | Swaarangi<ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1203172|title=Clash with Manto? Resham-starrer Swaarangi's release delayed till Sept 11|last=Desk|first=Entertainment|date=2015-08-27|work=DAWN.COM|access-date=2017-09-26|language=en-US}}</ref> | Salma |- | 2016 | Saya e Khuda e Zuljalal |- | 2017 | The Trial (2017 film)<ref>{{Cite news|url=http://www.hipinpakistan.com/news/1151253/shamoon-abbasi-will-play-a-villain-in-the-trial|title=Shamoon Abbasi will play a villain in The Trial|last=Saeed|first=Hafsa|date=2016-12-01|work=HIP|access-date=2017-09-26|language=en-US|archive-date=2016-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205094635/http://www.hipinpakistan.com/news/1151253/shamoon-abbasi-will-play-a-villain-in-the-trial|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://tribune.com.pk/story/1251605/film-east-pakistan-debacle-works/|title=Film on East Pakistan debacle in works - The Express Tribune|date=2016-12-02|work=The Express Tribune|access-date=2017-09-26|language=en-US}}</ref> | TBA |} == ਟੈਲੀਵਿਜਨ == * Din * Dukh Sukh * Amarbail PTV play (Kahani Ghar) * Aashti * Banjar TV Serial (2006) * Man-O-Salwa (2007) as Zainab a.k.a. Parizaad * 2011-2012 Sanjha ([[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]) as Mumtaz * Ashk (2012) as Mehrunissa * Kaghaz Ki Nao (ATV) * Ishq Ibadat * 2017-Present: Naagin (Geo Kahani) as Sajna == ਹੋਰ ਦੇਖੋ == * List of Lollywood actors == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * {{IMDb name|0720250}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] plhwc4nnurtqqefje0cf77f1pljljrw 0 104000 849347 844727 2026-10-07T17:22:39Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849347 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਅਦਿਤਿ ਗੁਪਤਾ|image=Mukti Mohan Additi Gupta ZND crop1.jpg|caption=Gupta in 2012|residence=[[Mumbai]], [[Maharashtra]], India|nationality=[[India]]|occupation=Actress|years active=2008{{ndash}}present|yearsactive=2008{{ndash}}present|known for=[[Kis Desh Mein Hai Meraa Dil]], [[Sanjog Se Bani Sangini]], [[Zindagi Kahe Smile Please]], [[Badalte Rishton Ki Dastaan]], [[Qubool Hai]], [[Ishqbaaz]]|known_for=[[Kis Desh Mein Hai Meraa Dil]], [[Sanjog Se Bani Sangini]], [[Zindagi Kahe Smile Please]], [[Badalte Rishton Ki Dastaan]], [[Qubool Hai]], [[Ishqbaaz]]}}'''ਅਦਿਤਿ ਗੁਪਤਾ''' (ਅਦੀਤੀ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਹੋਇਆ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ[[ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ]] ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-02-27 |archive-date=2014-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110110838/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140110110838/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |date=2014-01-10 }} {{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-02-27 |archive-date=2014-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110110838/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140110110838/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-14/tv/32216780_1_additi-gupta-kis-des-harshad-chopra |date=2014-01-10 }}</ref> ਉਹ ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਲੜੀ [[ਕਬੂਲ ਹੈ]] ਦੀ ਇੱਕ ਡੈਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ [[ਪ੍ਰਦੇਸ ਮੇਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ]] ਅਤੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ [[ਇਸ਼ਕਬਾਜ]] ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਸੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/additi-gupta-to-enter-ishqbaaz/articleshow/58962595.cms|title=Additi Gupta to enter 'Ishqbaaz' - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-07-18}}</ref> == ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ == ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 1988 ਨੂੰ ਭੋਪਾਲ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="AG">{{Cite news |last=Pandey |first=Sandeep |date=21 April 2022 |title=Happy Birthday Aditi Gupta: On her 34th birthday take a look at some unheard things related to the actress |url=https://www.enavabharat.com/entertainment/today-is-the-34th-birthday-of-aditi-gupta-know-the-unheard-things-related-to-her-539917/ |work=Navabharat |access-date=21 April 2022 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ [[ਮੇਘਾ ਗੁਪਤਾ]] ਵੀ ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।<ref>{{cite news |last1=Mahale |first1=Sneha |title=For the large hearted |url=https://www.hindustantimes.com/india/for-the-large-hearted/story-KU90JoF49cpCoRNOhaoOoI.html |access-date=10 April 2022 |work=Hindustan Times |date=7 March 2010 |language=en}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗੁਪਤਾ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਸ਼ਦ ਚੋਪੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-02-27 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233313/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103233313/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |date=2013-11-03 }} {{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2018-02-27 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233313/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103233313/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-10-25/tv/34729100_1_additi-gupta-rizwan-bachav-tinsel-town |date=2013-11-03 }}</ref> ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਵਾਰਡ, ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਰੰਗ ਦਿ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਰਿਸ਼ਟਟਨ ਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਰਾ ਨਚਕੇ ਦਿਖਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਜਿੱਤ ਗਈ।<ref>{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/television/news/2010/additi-hectic-journey-100410.html|title=Additi Gupta back again on Zara Nachke Dikha|last=Shekhar Hooli|date=2010-04-10|publisher=Entertainment.oneindia.in|access-date=2012-06-06|archive-date=2012-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023012209/http://entertainment.oneindia.in/television/news/2010/additi-hectic-journey-100410.html|dead-url=yes}}</ref>  ਅਦੀਤੀ ਨੇ 2014 ਤੋਂ ਸੀਰੀਅਲ ਕਿਊਬੂਲ ਹੈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Additi-Gupta-is-enjoying-playing-a-witch/articleshow/46735748.cms|title=Additi Gupta is enjoying playing a witch}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Grey-shades-of-small-screen-hotties/articleshow/46550078.cms|title=Grey shades of small screen hotties}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Additi-Gupta-I-will-be-partying-in-Dubai-on-New-Years-Eve/articleshow/45685328.cms|title=Additi Gupta: I will be partying in Dubai on New Year's Eve}}</ref>  2016 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਸੰਜਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{Cite news|url=http://www.abplive.in/television/additi-guptas-look-for-pardes-mein-hai-mera-dil-revealed-439463|title=Additi Gupta's LOOK for Pardes Mein Hai Mera Dil REVEALED|last=Bureau|first=ABP News|access-date=2017-07-18|language=en|archive-date=2017-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170810052535/http://www.abplive.in/television/additi-guptas-look-for-pardes-mein-hai-mera-dil-revealed-439463|dead-url=yes}}</ref> ਪਰ 2017 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਰਚਨਾਤਮਕ ਮਸਲਿਆਂ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ  ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2017/additi-gupta-quits-pardes-mein-hai-mera-dil-255798.html|title=SHOCKING! Additi Gupta Quits Pardes Mein Hai Mera Dil!|date=2017-03-06|work=www.filmibeat.com|access-date=2017-07-18|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.abplive.in/television/pardes-mein-hai-mera-dil-ohhh-no-additi-gupta-quits-the-show-501226|title=PARDES MEIN HAI MERA DIL: OHHH NO! Additi Gupta QUITS the show|last=Desk|first=ABP News Web|access-date=2017-07-18|language=en|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704144722/http://www.abplive.in/television/pardes-mein-hai-mera-dil-ohhh-no-additi-gupta-quits-the-show-501226|dead-url=yes}}</ref>  ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਇਸ਼ਕਬਾਜ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ishqbaaz-additi-gupta-enters-the-show-to-separate-shivaay-and-anika/|title=Ishqbaaz: Additi Gupta enters the show to separate Shivaay and Anika|last=Mahesh|first=Shweta|access-date=2017-07-18|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704043348/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ishqbaaz-additi-gupta-enters-the-show-to-separate-shivaay-and-anika/|archive-date=2019-07-04|url-status=dead}}</ref>{{citation needed|date=May 2012}} ਉਸਨੇ ਅੰਕਿਤ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ। ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਟਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਲ ਭੈਰਵ ਰਹਸਯ 2 ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਰੋਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{cite news |title=PARDES MEIN HAI MERA DIL: OHHH NO! Additi Gupta QUITS the show |url=https://news.abplive.com/entertainment/television/pardes-mein-hai-mera-dil-ohhh-no-additi-gupta-quits-the-show-501226 |access-date=10 April 2022 |work=ABP News |date=6 March 2017 |language=en}}</ref> ਗੁਪਤਾ ਨੇ 2021 ਤੋਂ 2022 ਤੱਕ 'ਧੜਕਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੀ' ਵਿੱਚ ਡਾ. ਦੀਪਿਕਾ ਸਿਨਹਾ ਸਰਦੇਸਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{cite news |title=Television show 'Dhadkan Zindaggi Kii' to go off air |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/television-show-dhadkan-zindaggi-kii-to-go-off-air/articleshow/89996773.cms |access-date=29 July 2022 |work=The Times of India |date=4 March 2022}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ।<ref>{{cite web |last=Deshpande |first=Rasika |date=7 December 2021 |title=Dhadkan Zindaggi Kii First Episode Review: Additi Gupta makes a perfect TV comeback |url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/dhadkan-zindaggi-kii-first-episode-review-additi-gupta-makes-perfect-tv-comeback-960198 |publisher=[[Pinkvilla]] |access-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129132924/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/dhadkan-zindaggi-kii-first-episode-review-additi-gupta-makes-perfect-tv-comeback-960198 |archive-date=29 January 2022 |url-status=live}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਬੁਆਏਫ੍ਰੈਂਡ ਕਬੀਰ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਮੰਗਣੀ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।<ref>{{cite news |title='Ishqbaaz' actress Additi Gupta gets engaged in a hush-hush ceremony and guess who her fiancé is!|url=https://www.dnaindia.com/television/report-ishqbaaz-actress-additi-gupta-gets-engaged-in-a-hush-hush-ceremony-and-guess-who-her-fianc-is-2658633/amp |work=DNA India |date=3 September 2018 |access-date=29 July 2022}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ।<ref>{{cite news |title=Ishqbaaaz actor Additi Gupta is a vision in ivory as she marries Kabir Chopra. See pics, videos |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ishqbaaaz-actor-additi-gupta-is-a-vision-in-ivory-as-she-marries-kabir-chopra-see-pics-videos/story-0dBQvlJKfdaq8V9SxMMV9O.html |access-date=29 July 2022 |work=Hindustan Times |date=13 December 2018 |language=en}}</ref> == ਟੈਲੀਵਿਜਨ == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" !ਸਾਲ ! ਸ਼ੋਅ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੇਟਵਰਕ |- | 2008–2010 | ''[[ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਮੇ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ]]'' | ਹੀਰ ਮਾਨ / ਜੁਨੇਜਾ | [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] |- | 2010 |''ਜ਼ਰਾ ਨੱਚ ਕੇ ਵਿਖਾ'' | ਉਮੀਦਵਾਰ | [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] |- | 2010–2011 |''ਸੰਜੋਗ ਸੇ ਬਣੀ ਸੰਗਣੀ'' | ਪ੍ਰਾਇਯਾਮਾਡਾ / ਪਿਹੂ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2011–2012 |''ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਹੇ ਸਮਾਇਲ ਪਲੀਜ਼'' | ਹਾਰਮਨੀ ਮੋਦੀ | Life OK |- | 2012 |''ਪੁਨਰ ਵਿਵਾਹ'' | ਕੈਮਿਓ ਰੋਲ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2012 |''ਹਿਟਲਰ ਦੀਦੀ'' | ਕੈਮਿਓ ਰੋਲ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2013 |''ਬਦਲਤੇ ਰਿਸ਼ਤੋਂ ਕੀ ਦਾਸਤਾਨ'' | ਨੰਦੀਨੀ ਅਸ਼ਟਨਾ / ਕਸ਼ਯਪ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2013 |''ਯੇ ਹੈ ਆਸ਼ਕੀ'' | ਗੰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਰੋਲ | UTV Bindass |- | 2014–2016 | ''[[ਕਬੂਲ ਹੈ]]'' | ਸਨਮ ਅਹਿਲ ਰਜ਼ਾ ਇਬਰਾਹੀਮ / ਖ਼ਾਨ ਬੇਗਮ |[[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2016 |''[[ਕਾਲਾ ਟੀਕਾ]]'' |ਗੈਸਟ ਭੂਮਿਕਾ |[[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] |- | 2016–2017 |''ਪਰਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਹੈ ਮੇਰਾ ਦਿਲ'' | ਸੰਜਨਾ |[[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] |- | 2017 |''ਇਸ਼ਕਬਾਜ'' |ਰਾਗਿਨੀ ਮਲਹੋਤਰਾ |[[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] |} == ਹਵਾਲੇ == {{reflist|2}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ == * {{IMDb name|3817232|Additi Gupta}} * {{Instagram|additigupta|Additi Gupta}} * [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Additi-Gupta Additi Gupta] collected news and commentary at ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|The Times of India]]'' * [http://www.apgap.com/additi-gupta-biodata-and-filmography/ Additi Gupta biography with rare photo collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180130204325/http://www.apgap.com/additi-gupta-biodata-and-filmography/ |date=2018-01-30 }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988]] 9pnngp367vc0e6b4kfcfom6o85j4wvd 0 104595 849383 752887 2026-10-08T04:05:43Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਦੇਵਲੀਨਾ ਚੈਟਰਜੀ|birth_name=ਦੇਵਲੀਨਾ ਚੈਟਰਜੀ|birth_date={{birth date and age|df=yes|1993|05|21}}|birth_place=[[ਕੋਲਕਾਤਾ]], [[ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ]], [[ਭਾਰਤ]].|nationality=[[ਭਾਰਤੀ]]|occupation=[[ਅਦਾਕਾਰਾ]]|years active=2011–ਹੁਣ|years_active=2011–ਹੁਣ|ethnicity=ਬੰਗਾਲੀ}} '''ਦੇਵਲੀਨਾ ਚੈਟਰਜੀ''' (ਜਾਂ ਡੇਬਲੀਨਾ ਚੈਟਰਜੀ) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ [[ਅਦਾਕਾਰ|ਅਭਿਨੇਤਰੀ]] ਹੈ। == ਕਰੀਅਰ == ਉਸਨੇ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਫ਼ੀਚਰ ਅਮੀ ਅਡੁ (2011) ਵਿੱਚ ਆਡੁਣਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਕੰਮ ਮਿਲਣ ਨਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੋਮਨਾਥ ਗੁਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਦੀ ਆਈ.ਐਫ.ਆਈ (ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੈਸਟ ਫ਼ੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ 58 ਵਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-22/news-interviews/28624420_1_film-directorial-debut-iraq|title=Somnath Gupta on his film 'Aami Adu'|date=22 February 2011|publisher=The Times of India|access-date=2018-03-21|archive-date=2012-07-08|archive-url=https://archive.today/20120708211723/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-22/news-interviews/28624420_1_film-directorial-debut-iraq|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/news-interviews/29563746_1_national-award-film-silver-award|title=Somnath Sen bagged National Award|date=20 May 2011|publisher=The Times of India|access-date=2018-03-21|archive-date=2012-07-15|archive-url=https://archive.today/20120715190447/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-05-20/news-interviews/29563746_1_national-award-film-silver-award|dead-url=yes}}</ref><ref name="58thaward">{{Cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm58NFAAward.aspx|title=58th National Film Awards|publisher=[[International Film Festival of India]]|access-date=29 March 2012|archive-date=14 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120414003922/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm58NFAAward.aspx|dead-url=yes}}</ref> 2012 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਲੜੀ 'ਸਜਦਾ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਮੇਂ' ਵਿੱਚ "ਆਲੀਆ ਹਸਨ / ਜੂਲੀਆ ਗੋਮਸ ਪ੍ਰਤਾਪ" ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।<ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-06/tv/31299600_1_agent-vinod-raw-agent-ranveer|title=Ankita Bhargava: RAW agent in Sajda Tere Pyar Mein|date=6 April 2012|publisher=[[The Times of India]]|access-date=2018-03-21|archive-date=2012-07-08|archive-url=https://archive.today/20120708052616/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-06/tv/31299600_1_agent-vinod-raw-agent-ranveer|dead-url=yes}}</ref> ==ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ== {| class="wikitable sortable" ! ਸਾਲ !! ਸ਼ੋਅ !! ਭੂਮਿਕਾ |- | 2012 || ਸਜਦਾ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਮੇਂ<ref>{{Cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/deblina-chatterjee-sajda-tere-pyaar-mein-star-plus|title=Deblina Chatterjee in Sajda Tere Pyaar Mein on Star Plus|website=Telly Chakkar}}</ref>|| ਆਲੀਆ ਹਸਨ |- | 2014 || ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/screen/deblina-chatterjee-to-play-gauri-in-balika-vadhu/|title=Deblina Chatterjee to play Gauri in Balika Vadhu|website=Indian Express}}</ref>|| ਗੌਰੀ ਜਗਦੀਸ਼ |- | 2015–2017 ||ਸੰਕਟਮੋਚਨ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂੰਮਾਨ<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Deblina-Chatterjee-Happy-to-play-triple-role/articleshow/48214962.cms|title=Deblina Chatterjee: "Happy to play triple role"|website=Times of India}}</ref>||ਸੀਤਾ / ਰੁਕਮਣੀ / ਲਖਸ਼ਮੀ / ਵੇਦਾਵਤੀ / ਵਿਸ਼ਵਾਮੋਹਨੀ / ਕਾਲੀ |- | 2015 || ਪਿਆਰ ਤੂਨੇ ਕਯਾ ਕੀਯਾ<ref>{{Cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/shaleen-malhotra-and-deblina-chatterjee-pyaar-tune-kya-kiya-150918|title=Shaleen Malhotra and Deblina Chatterjee in Pyaar Tune Kya Kiya|website=Telly Chakkar}}</ref>|| ਸੰਚਿਤਾ |- | 2015 || ਹੱਲਾ ਬੋਲ! || ਆਲੀਆ |- | 2015–2016 ||ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sasural-simar-ka-deblina-chatterjee-to-enter-the-show-630344/|title=Deblina Chatterjee to enter Sasural Simar Ka}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|| ਦੇਵਿਕਾ/ ਪਤਾਲੀ ਦੇਵੀ |- |2016 ||'' ਸੀਆ ਕੇ ਰਾਮ''<ref>{{Cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/deblina-chatterjee-enter-star-plus-siya-ke-ram-160419|title=Deblina Chatterjee to enter Star Plus' Siya Ke Ram|website=Telly Chakkar}}</ref>||ਰੂਮਾ |- | 2018–2019 ||ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਲਾਤਾ ਹੈ<ref name=":0">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/yeh-rishta-kya-kehlata-hai-after-parul-chauhan-deblina-chatterjee-aka-gayu-quits-the-show/articleshow/69594885.cms|title=Yeh Rishta Kya Kehlata Hai: After Parul Chauhan, Deblina Chatterjee aka Gayu quits the show|website=Times of India}}</ref>|| ਗਾਇਤਰੀ ਗਾਇਓ |- | 2019 ||ਲਾਲ ਇਸ਼ਕ<ref>{{Cite web|url=https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/yeh-rishta-fame-deblina-chatterjee-and-avdeep-sidhu-laal-ishq-181214|title=Yeh Rishta fame actress and Piya Albela actor in Laal Ishq|website=Telly Chakkar|access-date=2021-01-02|archive-date=2022-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309160004/https://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/yeh-rishta-fame-deblina-chatterjee-and-avdeep-sidhu-laal-ishq-181214|url-status=dead}}</ref>|| ਪਾਰੋ |- | 2020 ||ਵਿਗਨਹਾਰਤਾ ਗਣੇਸ਼<ref>{{Cite web|url=https://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/deblina-chatterjee-plays-goddess-lakshmi-in-vighnaharta-ganesh-serial/article_66aeb6ba-d675-11ea-bc4d-6fb437e09974.html|title=Deblina Chatterjee Plays Goddess Lakshmi in 'Vighnaharta Ganesh' Serial|website=India West|access-date=2021-01-02|archive-date=2020-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004210830/https://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/deblina-chatterjee-plays-goddess-lakshmi-in-vighnaharta-ganesh-serial/article_66aeb6ba-d675-11ea-bc4d-6fb437e09974.html|dead-url=yes}}</ref>|| ਲਖਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ |} ==ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ== {| class="wikitable sortable" ! ਸਾਲ !! ਫ਼ਿਲਮਾਂ !! ਭੂਮਿਕਾ !! ਨੋਟਸ |- | 2011|| ਅਮੀ ਅਡੂ<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/bengali/movie-reviews/ami-aadu/movie-review/7609821.cms|title=Bengali movie Ami Aadu review|website=Times of India}}</ref>|| ਅਡੂ || ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 0t1ipegec2jxe1qzgq5s76i3wf5fs8l 0 106244 849379 718496 2026-10-08T02:43:54Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849379 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:John_Rawls_(1971_photo_portrait).jpg|thumb]] {{Infobox philosopher|name=ਜੌਨ ਰਾਵਲਸ|image=John Rawls.jpg|caption=|birth_name=ਜੌਨ ਬੌਰਡਲੀ ਰਾਵਲਸ|birth_date={{birth date|1921|02|21}}|birth_place=[[ਬਾਲਟੀਮੋਰ, ਮੈਰੀਲੈਂਡ]], ਯੂਐਸ|death_date={{Death date and age|2002|11|24|1921|02|21}}|death_place=[[ਲੇਕਸਿੰਗਟਨ, ਮੈਸਾਚੂਸੇਟਸ]], ਯੂਐਸ|region=[[ਪੱਛਮੀ ਦਰਸ਼ਨ]]}} '''ਜੌਨ ਬੌਰਡਲੀ ਰਾਵਲਸ<ref>"Rawls" entry in ''[//en.wikipedia.org/wiki/Random_House_Dictionary Random House Dictionary]'', Random House, 2013.</ref>''' (21 ਫਰਵਰੀ, 1921 - 24 ਨਵੰਬਰ, 2002) [[ਉਦਾਰਵਾਦੀ]] ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [[ਨੈਤਿਕ]] ਅਤੇ [[ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਰਸ਼ਨ|ਸਿਆਸੀ ਦਰਸ਼ਾਨਿਕ]] ਸਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2002/11/26/obituaries/26RAWL.html|title=John Rawls, Theorist on Justice, Is Dead at 82|last=Martin, Douglas|date=26 November 2002|work=NY Times}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2017/entries/rawls/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|last=Wenar|first=Leif|date=2017|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|editor-last=Zalta|editor-first=Edward N.|edition=Spring 2017}}</ref> ਉਸ ਨੇ [[ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਜੇਮਜ਼ ਬਰਾਇੰਟ ਕੋਂਨਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ [[ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਔਕਸਫੋਰਡ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਫੁਲਬਰਫ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਵਲ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ|ਬਿੱਲ ਕਲਿੰਟਨ]] ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਰਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਮੈਡਲ ਲਈ ਸ਼ੌਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ "ਸਿੱਖਿਅਤ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੇ [[ਲੋਕਤੰਤਰ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ।"<ref>{{Cite web|url=http://clinton4.nara.gov/WH/New/html/19990929.html|title=The National Medal Of The Arts And The National Humanities Medal|date=1999-09-29|publisher=Clinton4.nara.gov|access-date=2010-02-26|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719152321/http://clinton4.nara.gov/WH/New/html/19990929.html|dead-url=yes}}</ref> ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਲਈ 1990 ਵਿਚ, ਵਿਲ ਕਿਮਿਲਿਕਾ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1 ਨਵੰਬਰ 1971 ਵਿੱਚ ਜੌਨ ਰੌਲਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ।"<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/21762535|title=Contemporary political philosophy: an introduction|last=Will.|first=Kymlicka,|date=1990|publisher=Clarendon Press|isbn=0198277245|location=Oxford [England]|pages=11|oclc=21762535}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/63136336|title=Political philosophy: a beginners' guide for students and politicians|last=1961-|first=Swift, Adam,|date=2006|publisher=Polity|isbn=0745635326|edition=Second edition, revised and expanded|location=Cambridge|pages=10|oclc=63136336}}</ref> ਰਾੱਵਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="Gordon">[//en.wikipedia.org/wiki/David_Gordon_(philosopher) Gordon, David] (2008-07-28) [http://www.theamericanconservative.com/article/2008/jul/28/00024/ Going Off the Rawls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224221101/http://www.theamericanconservative.com/article/2008/jul/28/00024/ |date=2012-02-24 }}, ''[//en.wikipedia.org/wiki/The_American_Conservative The American Conservative]''</ref> ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.theyworkforyou.com/search/?s=%22john+rawls%22|title=They Work For You search: "John Rawls"|publisher=Theyworkforyou.com|access-date=2010-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921021135/https://www.theyworkforyou.com/search/?s=%22john+rawls%22|archive-date=2018-09-21|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ojs.unbc.ca/index.php/cpsr/article/viewPDFInterstitial/136/187|title=Fair Opportunity to Participate|date=June 2009|publisher=The Canadian Political Science Review|access-date=2018-05-02|archive-date=2013-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130328055154/http://ojs.unbc.ca/index.php/cpsr/article/viewPDFInterstitial/136/187|url-status=dead}}</ref> ਰਾਵਲ ਦੀ "ਨਿਰਣੇ ਵਜੋਂ ਇਨਸਾਫ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ''justice as fairness'')" ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੇ ਸਮਾਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ, ਮੌਕੇ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਲਈ ਰਾਵਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਹ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸਮਾਜੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਆਪਣੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਿਬਰਲਵਾਦ (1993) ਵਿੱਚ, ਰਾਵਲ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਅਸਹਿਯੋਗਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। === ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ === 1946 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਨੈਤਿਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਵਲ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਸਨ।<ref>Date from [http://www.military-history.org/articles/thinkers-at-war-john-rawls.htm Thinker at War: Rawls], published in Military History Monthly, 13 June 2014, accessed 20 November 2014.</ref> ਉਸ ਨੇ 1949 ਵਿੱਚ [[ਬਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਮਾਰਗਰੇਟ ਫੌਕਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। 1950 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਤੋਂ ਪੀਐਚਡੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਵਲ ਨੇ [[ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਓਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] (ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਚਰਚ) ਲਈ ਫੁਲਬ੍ਰਾਈਟ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ 1952 ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਥੀਨੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ਼ਿਆਮ ਬਰਤਾਨੀਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਐੱਚ. ਐਲ. ਏ. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਾਰਨੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਰਨਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ [[ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਕਰੀਬਨ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਥਾਮਸ ਨਾਗਲ, ਐਲਨ ਗਿਬਰਡ, ਓਨੋਰਾ ਓ'ਨੀਲ, ਐਡ੍ਰਿਯਨ ਪਾਇਪਰ, ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਐਸ ਸਮੇਤ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਐਂਡਰਸਨ, ਕ੍ਰਿਸਟੀਨ ਕਾਰਸਗਾਰਡ, ਸੁਸਨ ਨੀਮਨ, ਕਲੌਡੀਆ ਕਾਰਡ, ਥਾਮਸ ਪੋਗਜ, ਟੀ.ਐਮ. ਸਕੈਨਲੌਨ, ਬਾਰਬਰਾ ਹਰਮਨ, ਜੌਸ਼ੂ ਕੋਹਾਨ, ਥਾਮਸ ਈ. ਹਿੱਲ, ਜੂਨੀਅਰ, ਗੁਰਚਰਨ ਦਾਸ, ਆਂਡ੍ਰੈਅਸ ਟੀਬਰ, ਸਮੂਏਲ ਫ੍ੀਮਾਨ ਅਤੇ ਪਾਲ ਵੇਥਮੈਨ। == ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੋਚ == ਰਾਵਲ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਪਹਿਲੀ, ਇੱਕ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਜਸਟਿਸ, ਵਿਭਾਜਨ ਦੇ ਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦਾਰਤਾਵਾਦ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਾਗਿਰਕ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਜਮਹੂਰੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੀਸਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ, ਗਲੋਬਲ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ। == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ == * ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬ੍ਰੋਨਜ਼ ਸਟਾਰ<ref>Page 12 of 'John Rawls: His Life and Theory of Justice' by Thomas Pogge, 2007.</ref> * ਤਰਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਲਈ ਸ਼ੌਕ ਇਨਾਮ (1999)  * ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਊਨੀਨੇਟੀਜ਼ ਮੈਡਲ (1999)  * ਅਸਟਰੇਲਾਈਡ 16561 ਰਾਵਲ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ == ਜੌਹਨ ਰੌਲਸ ਏ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ: ਦਿ ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ! ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਵਾਰਡ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ '2,500 ਸਾਲ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਆਲ-ਗਾਣੇ, ਆਲ-ਡਾਂਸਿੰਗ ਰੋਪ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 2013 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਐਡਿਨਬਰਗ ਫਿੰਗਜ਼ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.cherwell.org/news/college/2012/10/02/ppe-finalists-create-revision-musical|title=Oxford / News / Colleges / PPE finalists create revision musical|date=2012-10-03|publisher=Cherwell.org|access-date=2013-01-31}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ''Anarchy, State, and Utopia'' * List of American philosophers * List of liberal theorists * Philosophy of economics * ''A Theory of Justice: The Musical!'' == ਨੋਟਸ == {{reflist|30em}} == ਹਵਾਲੇ == * Freeman, S. (2007) ''Rawls'' (Routledge, Abingdon) * Freeman, Samuel (2009) "Original Position" (The Stanford Encyclopedia of Philosophy, [http://plato.stanford.edu/archives/spr2009/entries/original-position]) * Rawls, J. (1993/1996/2005) ''Political Liberalism'' (Columbia University Press, New York) * {{Cite book|title=[[A Theory of Justice]]|last=Rawls|first=John|publisher=Belknap Press of Harvard University Press|year=1971|isbn=0674017722|edition=Original|location=Cambridge, Mass.|ref=harv}} * {{Cite book|title=[[Justice as Fairness: A Restatement]]|last=Rawls|first=John|publisher=Harvard University Press|year=2001|isbn=9780674005112|edition=2nd|location=Cambridge, Mass.|ref=harv}} * Rogers, B. (27.09.02) "Obituary: John Rawls" [https://www.theguardian.com/news/2002/nov/27/guardianobituaries.obituaries] * Tampio, N. (2011) "A Defense of Political Constructivism" (Contemporary Political Theory, [http://www.palgrave-journals.com/cpt/journal/vaop/ncurrent/full/cpt201127a.html](subscription required)) * Wenar, Leif (2008) "John Rawls" (The Stanford Encyclopedia of Philosophy, [http://plato.stanford.edu/archives/fall2008/entries/rawls/]) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1921]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ]] tujq76vymcl4z92b2im031oburj5ro8 0 108225 849365 835643 2026-10-07T22:21:45Z Raippa-Valli 62204 File 849365 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = [[File:Roman Polanski at Cannes in 2013 cropped and brightened.jpg|220px]] | caption = ਰੋਮਨ ਪੋਲਾਂਸਕੀ 2013 ਦੇ ਕਾਨ੍ਹਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿਖੇ। | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1933|08|18}} | birth_place = [[ਪੈਰਿਸ]], ਫ਼ਰਾਂਸ | birth_name = ਰੈਜਮੰਡ ਰੋਮਨ ਥੀਅਰੀ ਪੋਲਾਂਸਕੀ | death_date = | death_place = | death_cause = | spouse = {{marriage|[[ਬਾਰਬਰਾ ਕਵੇਤਕੋਵਸਕਾ-ਲਾਸ]]<br>|1959|1962|end=divorced}}<br />{{marriage|[[ਸ਼ੇਰੌਨ ਟੇਟ]] <br>|1968|1969|end=died}}<br />{{marriage|[[ਏਮਾਨੁਅਲ ਸੀਗਨਰ]] <br>|1989| |end=}} | years_active = 1953–ਹੁਣ ਤੱਕ | occupation = ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਲੇਖਕ, ਅਦਾਕਾਰ | citizenship = ਪੋਲੈਂਡ, ਫ਼ਰਾਂਸ<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2016/12/06/world/europe/roman-polanski-extradition-poland.html|title=roman-polanski-extradition-|date=6 December 2016|publisher=|via=NYTimes|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218070448/https://www.nytimes.com/2016/12/06/world/europe/roman-polanski-extradition-poland.html|archivedate=18 February 2017|df=dmy-all}}</ref> | children = 2; [[ਮੌਰਗੇਨ ਪੋਲਾਂਸਕੀ]] ਸਮੇਤ }} '''ਰੈਜਮੰਡ ਰੋਮਨ ਥੀਅਰੀ ਪੋਲਾਂਸਕੀ''' (ਜਨਮ 18 ਅਗਸਤ 1933) ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪੋਲਿਸ਼<ref>{{cite news |author= [[AllMovie|All Movie Guide]] |url= https://www.nytimes.com/movies/person/106743/Roman-Polanski/biography |title= Roman Polanski – Biography |website= [[The New York Times]] website |accessdate= 20 November 2013 |deadurl= no |archiveurl= https://web.archive.org/web/20131124015517/http://www.nytimes.com/movies/person/106743/Roman-Polanski/biography |archivedate= 24 November 2013 |df= dmy-all }}</ref> ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। 1978 ਤੋਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਅਪਰਾਧੀ ਨਿਆਂ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਭਗੌੜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਜਬਰ-ਜਿਨਾਹ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{cite news|author = [[The Washington Post]]|url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/09/27/AR2009092703488.html|title = Timeline of Director Roman Polanski's Life|date = 28 September 2009|accessdate = 24 October 2017|deadurl = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20161231010417/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/09/27/AR2009092703488.html|archivedate = 31 December 2016|df = dmy-all}}</ref> ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਪੈਰਿਸ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੋਲਿਸ਼-ਯਹੂਦੀ ਮਾਂ-ਪਿਓ 1937 ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਵਸ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਪਿੱਛੋਂ [[ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ]] ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਾਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਨਾਜ਼ੀ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਤੋਂ ਬਚਦੇ-ਬਚਾਉਂਦੇ ਲੰਘਾਏ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਨਾਈਫ਼ ਇਨ ਦ ਵਾਟਰ'' (1962) [[ਪੋਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ [[ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੱਛੋੇਂ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਦੋ [[ਬਾਫ਼ਟਾ ਅਵਾਰਡ|ਬਾਫ਼ਟਾ ਅਵਾਰਡ]], ਚਾਰ [[ਸੀਜ਼ਰ ਅਵਾਰਡ|ਸੀਜ਼ਰ ਅਵਾਰਡ]], ਇੱਕ [[ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ|ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਅਵਾਰਡ]] ਅਤੇ [[ਫ਼ਰਾਂਸ]] ਦੇ [[ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|ਕਾਨ੍ਹਸ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ [[ਪਾਲਮੇ ਦਿਓਰ ਅਵਾਰਡ]] ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸਨੇ ''[[ਰਿਪਲਸ਼ਨ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਰਿਪਲਸ਼ਨ]]'' (1965) ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ [[ਰੋਜ਼ਮਰੀਜ਼ ਬੇਬੀ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਰੋਜ਼ਮਰੀਜ਼ ਬੇਬੀ]] (1968) ਬਣਾ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋੜ 1969 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਪਤਨੀ [[ਸ਼ੇਰੌਨ ਟੇਟ|ਸ਼ੇਰੌਨ ਟੇਟ]] ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ [[ਮੈਨਸਨ ਪਰਿਵਾਰ]] ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Roman Polanski: Wanted and Desired">{{cite web|url=http://www.festival-cannes.fr/en/archives/ficheFilm/id/10797646/year/2008.html|title=Roman Polanski: Wanted and Desired|accessdate=25 January 2009|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090704141614/http://www.festival-cannes.fr/en/archives/ficheFilm/id/10797646/year/2008.html|archivedate=4 July 2009|df=dmy-all}}</ref> ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਯੂਰਪ ਵਾਪਿਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਫਿਰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ''[[ਮੈਕਬਥ (1971 ਫ਼ਿਲਮ)|ਮੈਕਬੈਥ]]'' (1971) ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ 1974 ਵਿੱਚ ''[[ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ (1974 ਫ਼ਿਲਮ)|ਚਾਈਨਾਟਾਊਨ]]'' ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ 11 [[ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ]] ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Chinatown1974 at IMDB">{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0071315|title=Chinatown (1974)|publisher=IMDb.com|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090111200112/http://www.imdb.com/title/tt0071315/|archivedate=11 January 2009|df=dmy-all}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Polanski_1969.png|thumb|Polanski (1969)]] == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਲਾ ਕਾਟਜ਼-ਪਰਜ਼ੈਦਬੋਰਸਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਬੁੱਤਘਾੜਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਨਾਮ ਲੀਬਲਿੰਗ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰੀਜ਼ਾਰਦ ਪੋਲਾਂਸਕੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web |url=http://znanepary.pl/roman-polanski-i-emmanuelle-seigner/ |title=Roman Polański i Emmanuelle Seigner |publisher=Znane Pary |date=26 December 2012 |accessdate=6 December 2013 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131210222848/http://znanepary.pl/roman-polanski-i-emmanuelle-seigner/ |archivedate=10 December 2013 |df=dmy-all }}</ref><ref name="RPinterviewsxv">{{cite book|author=Sandford, Christopher|title=Roman Polanski: a biography|year=2008|publisher=Palgrave MacMillan|location=New York, NY|isbn=978-0-230-60778-1|page=12|url=https://books.google.com/books?id=Q9MDuOGkt9IC&printsec=frontcover&dq=polanski:+a+biography&hl=en&sa=X&ei=_tb7T-m_BYrArQHA06GLCQ&ved=0CDgQ6AEwAQ#v=onepage&q=polanski%3A%20a%20biography&f=false|accessdate=29 September 2009|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101113257/https://books.google.com/books?id=Q9MDuOGkt9IC&printsec=frontcover&dq=polanski:+a+biography&hl=en&sa=X&ei=_tb7T-m_BYrArQHA06GLCQ&ved=0CDgQ6AEwAQ#v=onepage&q=polanski%3A%20a%20biography&f=false|archivedate=1 January 2016|df=dmy-all}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} === ਗ੍ਰੰਥਸੂਚੀ === {{refbegin|colwidth=30em}} * Bugliosi, Vincent, with Gentry, Kurt, (1974) ''Helter Skelter, The Shocking Story of the Manson Murders'', Arrow, London. {{ISBN|0-09-997500-9}} * Cronin, Paul (2005) ''Roman Polanski: Interviews'', Mississippi: University Press of Mississippi. 200p * Farrow, Mia (1997). ''What Falls Away: A Memoir'', New York: Bantam. * Feeney, F.X. (text); Duncan, Paul (visual design). (2006). ''Roman Polanski'', Koln: Taschen. {{ISBN|3-8228-2542-5}} * Jacke, Andreas (2010): ''Roman Polanski—Traumatische Seelenlandschaften'', Gießen: Psychosozial-Verlag. {{ISBN|978-3-8379-2037-6}}, {{ISBN|978-3-8379-2037-6}} * Kael, Pauline, ''5001 Nights At The Movies'', Zenith Books, 1982. {{ISBN|0-09-933550-6}} * King, Greg, ''Sharon Tate and The Manson Murders'', Barricade Books, New York, 2000. {{ISBN|1-56980-157-6}} *{{cite book|last=Leaming |first=Barbara |title= Polanski, The Filmmaker as Voyeur: A Biography |url=https://archive.org/details/polanskifilmmake0000leam |publisher=[[Simon & Schuster]] |year=1981 |location= New York |isbn=0-671-24985-1}} * [[Diego Moldes|Moldes, Diego]] : ''Roman Polanski. La fantasía del atormentado'', Ediciones JC Clementine, Madrid, 2005. {{ISBN|84-89564-44-2}}. (Spanish) *{{cite book|last=Parker |first=John |title=Polanski |url=https://archive.org/details/polanski0000park |publisher=[[Victor Gollancz Ltd]]|year=1994 |location=London |isbn=0-575-05615-0}} * Polanski, Roman (1973) ''Roman Polanski's What? From the original screenplay'', London: Lorrimer. 91p. {{ISBN|0-85647-033-3}} * Polanski, Roman (1973) ''What?'', New York: Third press, 91p, {{ISBN|0-89388-121-X}} * Polanski, Roman (1975) ''Three film scripts: Knife in the water'' [original screenplay by Jerzy Skolimowski, Jakub Goldberg and Roman Polanski; translated by Boleslaw Sulik]; ''Repulsion'' [original screenplay by Roman Polanski and Gerard Brach]; ''Cul-de-sac'' [original screenplay by Roman Polanski and Gerard Brach]'', introduction by Boleslaw Sulik, New York: Fitzhenry and Whiteside, 275p, {{ISBN|0-06-430062-5}} * Polanski, Roman (1984) ''Knife in the water, Repulsion and Cul-de-sac: three filmscripts by Roman Polanski'', London: Lorrimer, 214p, {{ISBN|0-85647-051-1}} (hbk) {{ISBN|0-85647-092-9}} (pbk) * Polanski, Roman (1984, 1985) ''Roman by Polanski'', New York: Morrow. {{ISBN|0-688-02621-4}}, London: Heinemann. London: Pan. 456p. {{ISBN|0-434-59180-7}} (hbk) {{ISBN|0-330-28597-1}} (pbk) * Polanski, Roman (2003) ''Le pianiste'', Paris: Avant-Scene, 126p, {{ISBN|2-84725-016-6}} * Visser, John J. 2008 ''Satan-el: Fallen Mourning Star (Chapter 5)''. Covenant People's Books. {{ISBN|978-0-557-03412-3}} * Young, Jordan R. (1987) ''The Beckett Actor: Jack MacGowran, Beginning to End.'' Beverly Hills: Moonstone Press {{ISBN|0-940410-82-6}} {{refend}} == ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ == {{sisterlinks|d=Q51552|c=Category:Roman Polanski|n=no|b=no|wikt=no|v=no|voy=no|s=no|species=no|m=no|mw=no}} *{{DMOZ|Arts/Movies/Filmmaking/Directing/Directors/P/Polanski%2C_Roman/}} *{{IMDb name|0000591|Roman Polanski}} *{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060206023251/http://www.rp-productions.com/roman2.html |date=6 February 2006 |title=Roman Polanski's official Web page }} *[http://www.imetpolanski.com/ website dedicated to Polanski's victims] (7 November 2017) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ]] kh0gs6eafdnami53zrn3trf21qbbebw 0 117473 849343 835890 2026-10-07T16:53:14Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849343 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=ਮਈ 2019}} {{main|2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ}} ਇਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਗਰੁੱਪ ਸਟੇਜ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਰਾਊਂਡ-ਰੌਬਿਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੂਜੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 9 ਟੀਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਮੈਚ ਖੇਡਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 45 ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਟੀਮ 9 ਮੈਚ ਖੇਡੇਗੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 4 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕ-ਤਾਲਿਕਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਨਾੱਕ-ਆਊਟ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਅਜਿਹਾ ਫਾਰਮੈਟ [[1992 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ 10 ਦੀ ਬਜਾਏ 9 ਟੀਮਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। <ref>{{Cite news|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672392|title=ICC Cricket World Cup 2019 schedule announced|access-date=26 April 2018|work=International Cricket Council}}</ref> ==ਅੰਕ ਸੂਚੀ== {{2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਅੰਕ ਸੂਚੀ}} ==ਮੈਚ== ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match1}} 30 ਮਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | score1 = 311/8 (50 ਓਵਰ) | score2 = 207 (39.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਬੈਨ ਸਟੋਕਸ]] 89 (79) | runs2 = [[ਕੁਇੰਟਨ ਡੇ ਕੌਕ]] 68 (74) | wickets1 = [[ਲੁੰਗੀ ਨਗੀਡੀ]] 3/66 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਜੌਫ਼ਰਾ ਆਰਚਰ]] 3/27 (7 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SA}} | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 104 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144483.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਦ ਓਵਲ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਅਤੇ [[ਬਰੂਸ ਔਕਸਨਫ਼ੋਰਡ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਬੈਨ ਸਟੋਕਸ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਇਆਨ ਮੌਰਗਨ]] ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ 200ਵਾਂ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/may/29/eoin-morgan-low-key-england-world-cup-south-africa |title=Eoin Morgan warns england against ‘blind belief’ as World Cup bid begins |work=The Guardian |accessdate=30 may 2019}}</ref> ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 7000 ਰਨ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.latestly.com/sports/cricket/eoin-morgan-completes-7000-odi-runs-in-eng-Vs-sa-icc-cricket-world-cup-2019-match-at-the-oval-887582.html |title=Eoin Morgan Completes 7000 ODI Runs in ENG Vs SA ICC Cricket World Cup 2019 Match at The Oval |work=LatestLY |accessdate=30 may 2019}}</ref> }} ===ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match2}} 31 ਮਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|PAK}} | score1 = 105 (21.4 ਓਵਰ) | score2 = 108/3 (13.4 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ]] 22 (16) | runs2 = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ]] 50 (34) | wickets1 = [[ਓਸ਼ੇਨ ਥਾਮਸ]] 4/27 (5.4 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ]] 3/26 (6 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|WIN}} | result = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144484.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਟਰੈਂਟ ਬਰਿੱਜ]], [[ਨੌਟਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੈਫ਼ਨੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਓਸ਼ੇਨ ਥਾਮਸ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | rain = | notes = [[ਹਸਨ ਅਲੀ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਹਸਨ ਅਲੀ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/pak-Vs-wi-icc-world-cup-statistical-preview-of-match-2/story-5gVtbsJdG0n35e9HJ1y0wM.html |title=Pak Vs WI, ICC World Cup: Statistical preview of Match 2 |work=Hindustan Times |accessdate=31 may 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਵਿਕਟ ਕੀਪਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਕੈਚ ਫੜਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://wwos.nine.com.au/videos/cricket/hope-gets-horizontal-for-catch/cjwc0uqeb000q0gpe21tk3y52|title=Shai Hope takes a stunner to reach 100 ODI catches|work=Nine news|author=|date=1 june 2019|access-date=3 ਜੂਨ 2019|archive-date=1 ਜੂਨ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601053704/https://wwos.nine.com.au/videos/cricket/hope-gets-horizontal-for-catch/cjwc0uqeb000q0gpe21tk3y52|dead-url=yes}}</ref> *''[[ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ 40ਵਾਂ ਛੱਕਾ ਮਾਰਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਛੱਕਿਆਂ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/icc-world-cup-chris-gayle-records-most-number-of-sixes-in-world-cup-history/articleshow/69599941.cms|title=Chris Gayle creates new record for hitting the most number of sixes at the World Cups|work=Times of India|author=|date=1 ਜੂਨ 2019}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 11ਵੀਂ ਹਾਰ ਸੀ, ਇਹ ਉਸਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/ Pakistan -register-their-longest-winless-streak-in-odis-with-icc-world-cup-2019-defeat-Vs-west-indies/429165 |title=Pakistan register their longest winless streak in ODIs with World Cup 2019 defeat Vs West Indies |work=TImes Now News |accessdate=31 may 2019 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਗੇਂਦਾਂ (218 ਗੇਂਦਾਂ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਖਾਦੀ। <ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26863182/stats-Pakistan-crash-their-biggest-world-cup-defeat| title= Pakistan crash to their biggest World Cup defeat| work=ESPN Cricinfo| author=Bharath Seervi|date=31 ਮਈ 2019}}</ref> }} ===ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match3}} 1 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SL}} | score1 = 136 (29.2 ਓਵਰ) | score2 = 137/0 (16.1 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਦਿਮੁਥ ਕਰੁਣਾਰਤਨੇ]] 52[[ਨਾਬਾਦ|*]] (84) | runs2 = [[ਮਾਰਟਿਨ ਗਪਟਿਲ]] 73[[ਨਾਬਾਦ|*]] (51) | wickets1 = [[ਲੌਕੀ ਫ਼ਰਗੂਸਨ]] 3/22 (6.2 ਓਵਰ) | wickets2 = | team2 = {{cr|NZ}} | result = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144485.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼]], [[ਕਾਰਡਿਫ਼]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਾਡ ਟਕਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਜੇਮਸ ਨੀਸ਼ਮ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50 ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ। <ref>{{Cite news|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-3-new-zealand-vs-sri-lanka-statistical-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 3): New Zealand vs Sri Lanka – Statistical Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=1 June 2019}}</ref> *''[[ਦਿਮੁਥ ਕਰੁਣਾਰਤਨੇ]] ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਿਆ ਜਿਹੜਾ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਡਿੱਗਣ ਤੇ ਵੀ ਓਪਨਰ ਆ ਕੇ ਆਊਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। <ref>{{cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-ferguson-henry-skittle-sri-lanka-for-136-850586 |title=Cricket World Cup 2019: Ferguson, Henry skittle Sri Lanka for 136 |work=Cricket Country |accessdate=1 June 2019}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match4}} 1 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|AFG}} | score1 = 207 (38.2 ਓਵਰ) | score2 = 209/3 (34.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਨਜੀਬਉੱਲਾ ਜ਼ਾਦਰਾਨ]] 51 (49) | runs2 = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] 89[[ਨਾਬਾਦ|*]] (114) | wickets1 = [[ਪੈਟ ਕਮਿੰਸ]] 3/40 (8.2 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਗੁਲਬਦੀਨ ਨੈਬ]] 1/32 (5 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AUS}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144486.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਬਰਿਸਟਲ ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਬਰਿਸਟਲ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = }} ===ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match5}} 2 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|BAN}} | score1 = 330/6 (50 ਓਵਰ) | score2 = 309/8 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਮੁਸਫ਼ਿਕਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 78 (80) | runs2 = [[ਫ਼ਾਫ਼ ਡੂ ਪਲੈਸੀ]] 62 (53 | wickets1 = [[ਆਂਦਿਲੇ ਫੈਹਲੁਕਵਾਇਓ]] 2/52 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮੁਸਫ਼ਿਕਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 3/67 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SA}} | result = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 21 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144487.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਦ ਓਵਲ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ (ਅੰਪਾਇਰ)|ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = | rain = | notes = *[[ਇਮਰਾਨ ਤਾਹਿਰ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26870634/imran-tahir-reflects-amazing-journey-prepares-100th-cap |title=Imran Tahir reflects on 'amazing journey' as he prepares for 100th cap |work=ESPN Cricinfo |accessdate=2 june 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਾਕੀਬ ਅਲ ਹਸਨ]] ਅਤੇ [[ਮੁਸ਼ਫ਼ਿਕਰ ਰਹਿਮਾਨ]] ਨੇ ਤੀਜੀ ਵਿਕਟ ਲਈ 142 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਕਟ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=https://www.republicworld.com/sports-news/cricket-news/world-cup-2019-what-a-lovely-batting-tigers-rave-netizens-as-shakib-al-hasan-and-mushfiqur-rahims-record-breaking-partnership-sets-bangladesh-up-for-a-big-total-against-south-africa |title=World Cup 2019: ‘What A Lovely Batting Tigers’, Rave Netizens As Shakib Al Hasan And Mushfiqur Rahim’s Record-breaking Partnership Sets Bangladesh Up For A Big Total Against South Africa |work=Republic World |accessdate=2 June 2019}}</ref> *''ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=https://in.reuters.com/article/cricket-worldcup-zaf-bgd/cricket-record-partnership-spurs-bangladesh-to-score-their-highest-odi-total-idINL8N2390HF |title=Cricket-Record partnership spurs Bangladesh to score their highest ODI total |work=Reuters |accessdate=2 June 2019 |archive-date=1 ਜੂਨ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601202612/https://www.reuters.com/article/cricket-worldcup-zaf-bgd/cricket-record-partnership-spurs-bangladesh-to-score-their-highest-odi-total-idINL8N2390HF?edition-redirect=in |url-status=dead }}</ref> *''ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (199) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 250 ਵਿਕਟਾਂ ਅਤੇ 5000 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/news/shakib-fastest-5k-runs-250-wickets-double-1752502 |title=Shakib fastest to 5k runs, 250 wickets double |work=The Daily Star (Bangladesh) |accessdate=2 June 2019}}</ref> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match6}} 3 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | score1 = 348/8 (50 ਓਵਰ) | score2 = 334/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਹਫ਼ੀਜ਼]] 84 (62) | runs2 = [[ਜੋ ਰੂਟ]] 107 (104) | wickets1 = [[ਮੋਇਨ ਅਲੀ]] 3/50 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਵਹਾਬ ਰਿਆਜ਼]] 3/82 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|PAK}} | result = ਪਾਕਿਸਤਾਨ 14 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144488.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਟਰੈਂਟ ਬਰਿੱਜ]], [[ਨੌਟਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਮੁਹੰਮਦ ਹਫ਼ੀਜ਼]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | rain = | notes =[[ਜੇਸਨ ਰੌਏ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 3000 ਰਨ ਪੁੂਰੇ ਕੀਤੇ।<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/sports/cricket/article/jason-roy-achieves-special-feat-during-england-vs-pakistan-icc-world-cup-2019-fixture-at-trent-bridge/430596 |title=Jason Roy achieves special feat during England vs Pakistan World Cup fixture at Trent Bridge |work=Times Now News |accessdate=3 June 2019}}</ref> }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match7}} 4 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AFG}} | score1 = 201 (36.5 ਓਵਰ) | score2 = 152 (32.4 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਕੁਸਲ ਪਰੇਰਾ]] 78 (81) | runs2 = [[ਨਜੀਬਉੱਲਾ ਜ਼ਾਦਰਾਨ]] 43 (56) | wickets1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ]] 4/30 (9 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਨੁਵਾਨ ਪ੍ਰਦੀਪ]] 4/31 (9 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AFG}} | result = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ 34 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ([[ਡਕਵਰਥ-ਲੂਇਸ-ਸਟਰਨ ਵਿਧੀ|ਡੀਐਲਐਸ]]) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144489.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼]], [[ਕਾਰਡਿਫ਼]] | umpires = [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਨੁਵਾਨ ਪ੍ਰਦੀਪ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | rain = ਮੀਂਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਨੂੰ 41 ਓਵਰਾਂ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 187 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। | notes = [[ਰਾਸ਼ਿਦ ਖ਼ਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਾਨ]] ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-7-afghanistan-vs-sri-lanka-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 7): Afghanistan vs Sri Lanka – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=4 June 2019}}</ref> *''[[ਲਹਿਰੂ ਥਿਰਿਮੰਨੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 3000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.dnaindia.com/cricket/report-afghanistan-vs-sri-lanka-live-world-cup-2019-3000-odi-runs-for-lahiru-thirimanne-2757106 |title=Lahiru Thirimanne achieves special feat during Afghanistan vs Sri Lanka World Cup fixture|work=DNA India news |accessdate=4 June 2019}}</ref> }} ===ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match8}} 5 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SA}} | score1 = 227/9 (50 ਓਵਰ) | score2 = 230/4 (47.3 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਕ੍ਰਿਸ ਮੌਰਿਸ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਕ੍ਰਿਸ ਮੌਰਿਸ]] 42 (34) | runs2 = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] 122[[ਨਾਬਾਦ|*]] (144) | wickets1 = [[ਯੁਜ਼ਵਿੰਦਰ ਚਾਹਲ]] 4/51 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਕਗੀਸੋ ਰਬਾਡਾ]] 2/39 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|IND}} | result = ਭਾਰਤ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144490.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਰੌਜ਼ ਬੌਲ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਰੋਜ਼ ਬੌਲ]], [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ]] | umpires = [[ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) | rain = | notes = [[ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8039/preview/1144490/india-vs-south-africa-8th-match-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Teetering South Africa hope not to capsize |work=ESPN Cricinfo |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''[[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ 12,000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-india-vs-south-africa-rohit-sharma-hits-23rd-odi-ton-joins-elite-list/story-ZFbizV3Ow2xfxXHAy2hK2N.html |title=ICC World Cup 2019,India vs South Africa: Rohit Sharma hits 23rd ODI ton, joins elite list |work=Hindustan Times |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''ਇਹ [[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 50ਵੀਂ ਜਿੱਤ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-india-vs-south-africa-virat-kohli-on-verge-of-joining-ms-dhoni-sourav-ganguly-in-elite-list-ahead-of-opener/story-VHbhHjfm9K0rGKGTgrPjkL.html |title=ICC World Cup 2019, India vs South Africa: Virat Kohli on verge of joining MS Dhoni, Sourav Ganguly in elite list ahead of opener |work=Hindustan Times |accessdate=5 June 2019}}</ref> }} ===ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match9}} 5 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|BAN}} | score1 = 244 (49.2 ਓਵਰ) | score2 = 248/8 (47.1 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 64 (68) | runs2 = [[ਰੌਸ ਟੇਲਰ]] 82 (91) | wickets1 = [[ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ]] 4/47 (9.2 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮੋਸੱਦੇਕ ਹੁਸੈਨ ਸਾਈਕੇਤ|ਮੋਸੱਦੇਕ ਹੁਸੈਨ]] 2/33 (8 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|NZ}} | result = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 2 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144491.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਦ ਓਵਲ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਬਰੂਸ ਔਕਸਨਫ਼ੋਰਡ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਰੌਸ ਟੇਲਰ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਨੇ ਆਪਣਾ 200ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/bangladesh-vs-new-zealand-interesting-facts-1753495 |title=Interesting facts ahead of Tigers' game against New Zealand |work=The Daily Star (Bangladesh) |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''[[ਮੁਸ਼ਫ਼ਿਕਰ ਰਹੀਮ]] ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ 350ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-9-bangladesh-vs-new-zealand-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 9): Bangladesh vs New Zealand – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''[[ਰੌਸ ਟੇਲਰ]] ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਲਈ 400ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-9-bangladesh-vs-new-zealand-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 9, Bangladesh vs New Zealand – Statistical Preview |work=CricTracker |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''[[ਲੌਕੀ ਫ਼ਰਗੂਸਨ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/bangladesh-vs-new-zealand-world-cup-2019-match-report-ross-taylor-matt-henry-shakib-al-hasan-1543484-2019-06-06 |title=World Cup 2019: Ross Taylor, Matt Henry script New Zealand's 2-wicket win over Bangladesh |work=India Today |accessdate=5 June 2019}}</ref> *''[[ਟਰੈਂਟ ਬੋਲਟ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 150 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/1236905 |title=Taylor fifty, Henry burst help New Zealand secure nervy win over Bangladesh |work=International Cricket Council |accessdate=5 June 2019}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match10}} 6 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AUS}} | score1 = 288 (49 ਓਵਰ) | score2 = 273/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਨੇਥਨ ਕੋਲਟਰ-ਨਾਈਲ]] 92 (60) | runs2 = [[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] 68 (105) | wickets1 = [[ਕਾਰਲੋਸ ਬਰੈਥਵੇਟ]] 3/67 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮਿਚਲ ਸਟਾਰਕ]] 5/46 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|WIN}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 15 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144492.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਟਰੈਂਟ ਬਰਿੱਜ]], [[ਨੌਟਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੈਫ਼ਨੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰੁਚਿਰਾ ਪੱਲੀਆਗੁਰੁਗੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਨੇਥਨ ਕੋਲਟਰ-ਨਾਈਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = ਇਹ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ 800ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ।<ref>{{cite web |url=https://www.newsnation.in/sports-news/icc-world-cup/west-indies-800th-odi-vs-australia-icc-cricket-world-cup-2019-clash-trent-bridge-article-226655.html |title=West Indies play 800th ODI in ICC Cricket World Cup clash against Australia in Trent Bridge |work=News Nation |accessdate=6 June 2019 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''[[ਪੈਟ ਕਮਿੰਸ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-10-australia-vs-windies-preview-caribbean-flair-locks-horns-with-the-aussie-spirit-on-a-high-scoring-ground/ |title=ICC World Cup 2019: Match 10, Australia vs Windies, Preview – Caribbean flair locks horns with the Aussie spirit on a high-scoring ground |work=CricTracker |accessdate=6 June 2019}}</ref> *''[[ਨੇਥਨ ਕੋਲਟਰ-ਨਾਈਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-10-australia-vs-windies-starcs-record-5-fer-coulter-niles-rescue-act-and-more-stats/ |title=A gutsy effort with the bat by Coulter-Nile: |work=Crictracker |accessdate=7 June 2019}}</ref> *''[[ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 1000 ਰਨ ਪੁੂਰੇ ਕੀਤੇ।<ref>{{cite web |url=https://www.newsnation.in/sports-news/icc-world-cup/chris-gayle-mitchell-starc-two-times-drs-survive-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-trent-bridge-article-226650.html |title=Chris Gayle survives not once but twice to Mitchell Starc – All thanks to DRS |work=News Nation |accessdate=6 June 2019 |archive-date=6 ਜੂਨ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606145349/https://www.newsnation.in/sports-news/icc-world-cup/chris-gayle-mitchell-starc-two-times-drs-survive-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-trent-bridge-article-226650.html |url-status=dead }}</ref> *''[[ਮਿਚਲ ਸਟਾਰਕ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (77) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 150 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-australia-vs-west-indies-1544076-2019-06-06 |title=World Cup 2019: Smith, Coulter-Nile, Starc shine as Australia beat West Indies |work=India Today |accessdate=6 June 2019}}</ref> *''[[ਆਂਦਰੇ ਰਸਲ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਗੇਂਦਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (767) ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੇਤੀ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/firstcricket/sports-news/highlights-australia-vs-west-indies-icc-cricket-world-cup-2019-match-full-cricket-score-aaron-finch-and-co-register-15-runs-win-6760861.html |title=Highlights, Australia vs West Indies, ICC Cricket World Cup 2019 Match, Full Cricket Score: Aaron Finch and Co register 15 runs win |work=First Cricket |accessdate=6 June 2019}}</ref> }} ===ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match11}} 7 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|PAK}} | score1 = | score2 = | runs1 = | runs2 = | wickets1 = | wickets2 = | team2 = {{cr|SL}} | result = ਮੈਚ ਰੱਦ ਹੋਇਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144493.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਬਰਿਸਟਲ ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਬਰਿਸਟਲ]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਨਾਈਜਲ ਲੌਂਗ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਟਾੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। | motm = | rain = ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। | notes = }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match12}} 8 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | score1 = 386/6 (50 ਓਵਰ) | score2 = 280 (48.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਜੇਸਨ ਰੌਏ]] 153 (121) | runs2 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 121 (119) | wickets1 = [[ਮੇਹਦੀ ਹਸਨ]] 2/67 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਬੈਨ ਸਟੋਕਸ]] 3/23 (6 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|BAN}} | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 106 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144494.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼]], [[ਕਾਰਡਿਫ਼]] | umpires = [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਅਤੇ [[ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ (ਅੰਪਾਇਰ)|ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | toss = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਜੇਸਨ ਰੌਏ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਮਸ਼ਰਫ਼ ਮੋਰਤਜ਼ਾ]] ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ 300ਵਾਂ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-12-england-vs-bangladesh-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 12): England vs Bangladesh – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=8 June 2019}}</ref> *''ਇੰਗਲੈਂਡ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ 7 ਵਾਰ 300 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਬਣੀ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-world-cup-2019-twitter-reacts-as-england-post-386-runs-against-bangladesh/ |title=ICC World Cup 2019: Twitter Reacts as England Post 386 Runs Against Bangladesh |work=Cricket Addictor |accessdate=8 June 2019}}</ref> }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match13}} 8 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight = ਹਾਂ | team1 = {{cr-rt|AFG}} | score1 = 172 (41.1 ਓਵਰ) | score2 = 173/3 (32.1 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਹਸ਼ਮਤਉੱਲਾ ਸ਼ਹੀਦੀ]] 59 (99) | runs2 = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] 79[[ਨਾਬਾਦ|*]] (99) | wickets1 = [[ਜੇਸਮ ਨੀਸ਼ਮ]] 5/31 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਆਫ਼ਤਾਬ ਆਲਮ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਆਫ਼ਤਾਬ ਆਲਮ]] 3/45 (8.1 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|NZ}} | result = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144495.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ, ਟਾਊਂਟਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਟਾਊਂਟਨ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਜੇਮਸ ਨੀਸ਼ਮ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | rain = | notes =[[ਜੇਮਸ ਨੀਸ਼ਮ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-new-zealand-vs-afghanistan-james-neeshams-maiden-five-wicket-haul-leaves-afghanistan-in-ruins-854075 |title=Neesham, Ferguson leaves Afghanistan in ruins |work=Cricket Country |accessdate=8 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608163900/https://www.cricketcountry.com/news/icc-cricket-world-cup-2019-new-zealand-vs-afghanistan-james-neeshams-maiden-five-wicket-haul-leaves-afghanistan-in-ruins-854075 |archive-date=8 ਜੂਨ 2019 |url-status=dead}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ === {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match14}} 9 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | score1 = 352/5 (50 ਓਵਰ) | score2 = 316 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ]] 117 (109) | runs2 = [[ਸਟੀਵ ਸਮਿੱਥ]] 69 (70) | wickets1 = [[ਮਾਰਕਸ ਸਟੋਇਨਿਸ]] 2/62 (7 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਮਾਰ]] 3/50 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AUS}} | result = ਭਾਰਤ 36 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ। | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144496.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਦ ਓਵਲ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੈਫ਼ਨੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਭਾਰਤ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਸ਼ਿਖਰ ਧਵਨ]] (ਭਾਰਤ) | rain = | notes = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (37) ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਿਰੁੱਧ 2000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26933677/australia-leak-runs-rohit-dhawan-topple-greenidge-haynes |title=Australia leak runs, and Rohit-Dhawan topple Greenidge-Haynes |work=ESPN Cricinfo |accessdate=9 June 2019}}</ref> *''1999 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਟੀਚੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੈਚ ਹਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੀਚੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 19 ਮੈਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108413/icc-cricket-world-cup-2019-indian-cricket-team-australia-virat-kohli|title=India make their World Cup statement |work=Cricbuzz |accessdate=10 June 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144496/australia-vs-india-14th-match-icc-cricket-world-cup-2019|title=Dhawan 117 and Bhuvneshwar's three for secure India's victory |work=ESPN Cricinfo |accessdate=10 June 2019}}</ref> }} ===ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match15}} 10 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SA}} | score1 = 29/2 (7.3 ਓਵਰ) | score2 = | runs1 = [[ਕੁਇੰਟਨ ਡੇ ਕੌਕ]] 17[[ਨਾਬਾਦ|*]] (21) | runs2 = | wickets1 = [[ਸ਼ੈਲਡਨ ਕੌਟਰੈਲ]] 2/18 (4 ਓਵਰ) | wickets2 = | team2 = {{cr|WIN}} | result = ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144497.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਰੌਜ਼ ਬੌਲ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਰੋਜ਼ ਬੌਲ]], [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ]] | umpires = [[ਰਾਡ ਟਕਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = | rain = | notes = ਸਾਊਥ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਸਮੇਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਕੋਈ ਗੇਂਦ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ। }} ===ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match16}} 11 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|BAN}} | score1 = | score2 = | runs1 = | runs2 = | wickets1 = | wickets2 = | team2 = {{cr|SL}} | result = ਮੈਚ ਰੱਦ ਹੋਇਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144498.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਬਰਿਸਟਲ ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਬਰਿਸਟਲ]] | umpires = [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਟਾੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। | motm = | rain = | notes = ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match17}} 12 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AUS}} | score1 = 307 (49 ਓਵਰ) | score2 = 266 (45.4 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] 107 (111) | runs2 = [[ਇਮਾਮ-ਉਲ-ਹੱਕ]] 53 (75) | wickets1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ]] 5/30 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਪੈਟ ਕਮਿੰਸ]] 3/33 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|PAK}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 41 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144499.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ, ਟਾਊਂਟਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਟਾਊਂਟਨ]] | umpires = [[ਨਾਈਜਲ ਲੌਂਗ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰੁਚਿਰਾ ਪੱਲੀਆਗੁਰੁਗੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/mohammad-amir-5-wicket-haul-australia-vs-pakistan-world-cup-2019-leading-bowling-charts-1547463-2019-06-12 |title=Mohammad Amir 1st Pakistan bowler to pick up 5-wicket haul vs Australia in World Cup history |work=India Today |accessdate=12 June 2019}}</ref> *''[[ਨੇਥਨ ਕੋਲਟਰ-ਨਾਈਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.dawn.com/news/1487778/pakistan-see-shaky-start-with-early-dismissals |title=Pakistan see shaky start with early dismissals |work=Dawn |accessdate=12 June 2019}}</ref> }} ===ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match18}} 13 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | score1 = | score2 = | runs1 = | runs2 = | wickets1 = | wickets2 = | team2 = {{cr|NZ}} | result = ਮੈਚ ਰੱਦ ਹੋਇਆ | report = | venue = [[ਟਰੈਂਟ ਬਰਿੱਜ]], [[ਨੌਟਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਟਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। | motm = | rain = ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। | notes = }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match19}} 14 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|WIN}} | score1 = 212 (44.4 ਓਵਰ) | score2 = 213/2 (33.1 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਨਿਕੋਲਸ ਪੂਰਨ]] 63 (78) | runs2 = [[ਜੋ ਰੂਟ]] 100[[ਨਾਬਾਦ|*]] (94) | wickets1 = [[ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ]] 3/18 (6.4 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਸ਼ੈਨਨ ਗੇਬਰੀਅਲ]] 2/49 (7 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|ENG}} | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਰੌਜ਼ ਬੌਲ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਰੋਜ਼ ਬੌਲ]], [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ]] | umpires = [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਅਤੇ [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਜੋ ਰੂਟ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਇਓਨ ਮੌਰਗਨ]] ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ 300ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-19-england-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 19): England vs Windies – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=14 June 2019}}</ref> *''[[ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। <ref>{{cite web|url=https://www.socialnews.xyz/2019/06/14/wood-archer-steal-show-as-windies-fold-up-for-212/ |title=Wood & Archer steal show as Windies fold up for 212 |work=Social News |accessdate=14 June 2019}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match20}} 15 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AUS}} | score1 = 334/7 (50 ਓਵਰ) | score2 = 247 (45.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਆਰੋਨ ਫਿੰਚ]] 153 (132) | runs2 = [[ਦਿਮੁਥ ਕਰੁਣਾਰਤਨੇ]] 97 (108) | wickets1 = [[ਧਨੰਜਯਾ ਡੇ ਸਿਲਵਾ]] 2/40 (8 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮਿਚਲ ਸਟਾਰਕ]] 4/55 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SL}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 87 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਦ ਓਵਲ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਆਰੋਨ ਫਿੰਚ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match21}} 15 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight =yes | team1 = {{cr-rt|AFG}} | score1 = 125 (34.1 ਓਵਰ) | score2 = 131/1 (28.4 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਾਨ]] 35 (25) | runs2 = [[ਕੁਇੰਟਨ ਡੇ ਕੌਕ]] 68 (72) | wickets1 = [[ਇਮਰਾਨ ਤਾਹਿਰ]] 4/29 (7 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਗੁਲਬਦੀਨ ਨਾਇਬ]] 1/29 (6 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SA}} | result = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ([[ਡਕਵਰਥ-ਲੂਇਸ-ਸਟਰਨ ਵਿਧੀ|ਡੀਐਲਐਸ]]) | report = | venue = [[ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਸੋਫੀਆ ਗਾਰਡਨਜ਼]], [[ਕਾਰਡਿਫ਼]] | umpires = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੈਫ਼ਨੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰੁਚਿਰਾ ਪੱਲੀਆਗੁਰੁਗੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਇਮਰਾਨ ਤਾਹਿਰ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) | rain = ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ 48 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 127 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। | notes = }} ===ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match22}} 16 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | score1 = 336/5 (50 ਓਵਰ) | score2 = 212/6 (40 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] 140 (113) | runs2 = [[ਫ਼ਖ਼ਰ ਜ਼ਮਾਨ]] 62 (75) | wickets1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਆਮਿਰ]] 3/47 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਵਿਜੇ ਸ਼ੰਕਰ]] 2/22 (5.2 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|PAK}} | result = ਭਾਰਤ 89 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ([[ਡਕਵਰਥ-ਲੂਇਸ-ਸਟਰਨ ਵਿਧੀ|ਡੀਐਲਐਸ]]) | report = | venue = [[ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ]], [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਬਰੂਸ ਔਕਸਨਫ਼ੋਰਡ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) | rain = ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ 40 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 302 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। | notes = [[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] (ਭਾਰਤ) ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (222) ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 11000 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-india-vs-pakistan-virat-kohli-sachin-tendulkar-11000-odi-runs-fastest-1550053-2019-06-16 |title=India vs Pakistan: Virat Kohli fastest to 11,000 ODI runs |work=India Today |accessdate=16 June 2019}}</ref> }} ===ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match23}} 17 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|WIN}} | score1 = 321/8 (50 ਓਵਰ) | score2 = 322/3 (41.3 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] 96 (121) | runs2 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 124[[not out|*]] (99) | wickets1 = [[ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 3/59 (9 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਆਂਦਰੇ ਰਸਲ]] 1/42 (6 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|BAN}} | result = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ, ਟਾਊਂਟਨ|ਕਾਊਂਟੀ ਮੈਦਾਨ]], [[ਟਾਊਂਟਨ]] | umpires = [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) ਅਤੇ [[ਰਾਡ ਟਕਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) | rain = | notes = [[ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।.<ref>{{cite web|url=https://www.sportingnews.com/au/cricket/news/bangladesh-west-indies-cricket-world-cup-strugglers-target-momentum-in-taunton-showdown-odi/1eidha3sqsibk15yny9804lab3 |title=Cricket World Cup: Bangladesh and Windies target momentum boost from Taunton showdown |work=Sporting News |accessdate=17 June 2019}}</ref> *''[[ਜੇਸਨ ਹੋਲਡਰ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-23-windies-vs-bangladesh-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 23, Windies vs Bangladesh – Statistical Preview |work=CricTracker |accessdate=17 June 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-23-bangladesh-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 23): Bangladesh vs Windies – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=17 June 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਿਮਰਨ ਹੈਟਮਾਇਰ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/shimron-hetmyer-joint-fastest-fifty-west-indies-bangladesh-world-cup-2019-taunton/article28008721.ece# |title=World Cup 2019: Hetmyer smashes joint-fastest fifty, crosses 1000 ODI runs |work=SportStar |accessdate=17 June 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਲਈ 6000 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰੀਆਂ (202 ਪਾਰੀਆਂ) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 6000 ਦੌੜਾਂ ਅਤੇ 250 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2019/06/17/shakib-gets-past-6-000-odi-runs |title=Shakib gets past 6,000 ODI runs |work=Dhaka Tribune |accessdate=17 June 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/article/1599728/|title= এ যেন রেকর্ডময় সাকিবের রাত! |work=[[Prothom Alo]] |accessdate=17 June 2019|language=bn}}</ref> *''ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਫਲ ਰਨ-ਚੇਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲ ਰਨ-ਚੇਜ਼ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://scroll.in/field/927394/world-cup-2019-shakib-al-hasan-liton-das-power-bangladesh-past-west-indies-in-record-chase |title=World Cup 2019: Shakib Al Hasan, Liton Das power Bangladesh past West Indies in record chase |work=Scroll India |accessdate=17 June 2019}}</ref> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match24}} 18 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | score1 = 397/6 (50 ਓਵਰ) | score2 = 247/8 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਇਓਨ ਮੌਰਗਨ]] 148 (71) | runs2 = [[ਹਸ਼ਮਤਉੱਲਾ ਸ਼ਹੀਦੀ]] 76 (100) | wickets1 = [[ਗੁਲਬਦੀਨ ਨੈਬ]] 3/68 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਜੋਫ਼ਰਾ ਆਰਚਰ]] 3/52 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AFG}} | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 150 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ]], [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] | umpires = [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ (ਅੰਪਾਇਰ)|ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਇਓਨ ਮੌਰਗਨ]] (Eng) | rain = | notes = [[ਇਓਨ ਮੌਰਗਨ]] ਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ (57 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ)।<ref>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2019/06/18/eoin-morgan-england-set-world-records-afghanistan-cricket-world-cup-clash-10002339/ |title=Eoin Morgan and England set world records in Afghanistan World Cup demolition |work=Metro |accessdate=18 June 2019}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ 17 ਛੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੱਕੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web|url=https://www.sportinglife.com/cricket/news/morgan-makes-history-with-17-sixes/167907 |title=Eoin Morgan makes 148 off 71 balls including 17 sixes - a new ODI record |work=Sporting Life |accessdate=18 June 2019}}</ref> *''ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 25 ਛੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੱਕੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।,<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48679823 |title=Eoin Morgan: England captain hits record 17 sixes against Afghanistan |work=BBC Sport |accessdate=18 June 2019}}</ref> ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=https://uk.news.yahoo.com/morgans-17-sixes-highlights-england-145011449.html |title=Morgan's 17 sixes highlights England World Cup record day |work=Yahoo News |accessdate=18 June 2019}}</ref> *''[[ਰਾਸ਼ਿਦ ਖ਼ਾਨ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਰਾਸ਼ਿਦ ਖਾਨ]] (ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਸਪੈੱਲ ਪਾਇਆ, ਉਸਨੇ 9 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 110 ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/england-vs-afghanistan-world-cup-2019-most-expensive-spell-rashid-khan-goes-for-110-runs-off-9-overs-1551365-2019-06-18 |title=Most expensive spell in a World Cup: Rashid Khan goes for 110 runs off 9 overs |work=India Today |accessdate=18 June 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/article/1599889/|title=রসিদ কেটে বুঝে নিলেন লজ্জার যত রেকর্ড|language=bn|work=Prothom Alo|date=18 June 2019}}</ref> }} ===ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match25}} 19 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SA}} | score1 = 241/6 (49 ਓਵਰ) | score2 = 245/6 (48.3 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਰਾਸੀ ਵੈਨ ਡਰ ਡਸਨ]] 67[[ਨਾਬਾਦ|*]] (64) | runs2 = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] 106[[ਨਾਬਾਦ|*]] (138) | wickets1 = [[ਲੌਕੀ ਫ਼ਰਗੂਸਨ]] 3/59 (10 overs) | wickets2 = [[ਕ੍ਰਿਸ ਮੌਰਿਸ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਕ੍ਰਿਸ ਮੌਰਿਸ]] 3/49 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|NZ}} | result =ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 4 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਐਜਬੈਸਟਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਐਜਬੈਸਟਨ]], [[ਬਰਮਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਨਾਈਜਲ ਲੌਂਗ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | rain = ਮੈਦਾਨ ਗਿੱਲਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੈਚ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰੀ 49 ਓਵਰਾਂ ਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। | notes = [[ਹਾਸ਼ਿਮ ਆਮਲਾ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 8000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ (176 ਪਾਰੀਆਂ)।<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/world-cup-2019-hashim-amla-8000-odi-runs-south-africa-new-zealand/article28074879.ece# |title=World Cup 2019: Hashim Amla second fastest to 8000 ODI runs |work=Sport Star |accessdate=19 June 2019}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match26}} 20 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AUS}} | score1 = 381/5 (50 ਓਵਰ) | score2 = 333/8 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] 166 (147) | runs2 = [[ਮੁਸ਼ਫ਼ਿਕਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 102[[ਨਾਬਾਦ|*]] (97) | wickets1 = [[ਸੌਮਿਆ ਸਰਕਾਰ]] 3/58 (8 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮਾਰਕਸ ਸਟੌਇਨਿਸ]] 2/54 (8 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|BAN}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 48 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਟਰੈਂਟ ਬਰਿੱਜ]], [[ਨੌਟਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੌੜਾਂ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/david-warner-record-world-cup-2019-equals-virat-kohlis-record-5791207/ |title=David Warner blasts highest score in World Cup 2019, equals Virat Kohli's record |work=The Indian Express |accessdate=20 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰ ਸੀ।<ref name="stats">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27015651/stats-david-warner-clobbers-sixth-150-plus-score |title=Stats - Warner clobbers his sixth 150-plus score|work=ESPN Cricinfo |accessdate=20 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਕੋਰ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144508/australia-vs-bangladesh-26th-match-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Warner's rapid 166 trumps Mushfiqur's fighting 102* |work=ESPN Cricinfo |accessdate=20 June 2019}}</ref> *''ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 714 ਦੌੜਾਂ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕੋਰ ਹੈ।<ref name="stats"/> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match27}} 21 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SL}} | score1 = 232/9 (50 ਓਵਰ) | score2 = 212 (47 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਐਂਜਲੋ ਮੈਥਿਊਜ਼]] 85[[ਨਾਬਾਦ|*]] (115) | runs2 = [[ਬੈਨ ਸਟੋਕਸ]] 82[[ਨਾਬਾਦ|*]] (89) | wickets1 = [[ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ]] 3/40 (8 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ]] 4/43 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|ENG}} | result = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ 20 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਹੈਡਿੰਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ|ਹੈਡਿੰਗਲੀ]], [[ਲੀਡਸ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | rain = | notes = [[ਮੋਇਨ ਅਲੀ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਨੇ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.thecricketer.com/Topics/england/moeen_ali_england_man_for_all_seasons_100th_odi_cap_sri_lanka.html |title=Moeen Ali: England's man for all seasons closes in on his 100th ODI cap |work=The Cricketer |accessdate=21 June 2019}}</ref> *''[[ਆਦਿਲ ਰਸ਼ੀਦ]] ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ 150ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref name="ARJR">{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-27-england-vs-sri-lanka-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 27): England vs Sri Lanka – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=21 June 2019}}</ref> *''[[ਜੋ ਰੂਟ]] ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣਾ 250ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref name="ARJR"/> *''[[ਐਂਜਲੋ ਮੈਥਿਊਜ਼]] ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ 12000 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref name="AMEM">{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-27-england-vs-sri-lanka-malingas-magic-roots-form-and-more-stats/ |title=ICC World Cup 2019: Match 27, England vs Sri Lanka – Malinga’s magic, Root's form and more stats |work=CricTracker |accessdate=22 June 2019}}</ref> *''[[ਇਓਨ ਮੌਰਗਨ]] ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ 9000 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref name="AMEM"/> *''[[ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।,<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/lasith-malinga-50-wickets-world-cup-2019-sri-lanka-england/article28102425.ece# |title=Malinga becomes second Sri Lankan to pick 50 wickets in World Cup |work=Sport Star |accessdate=21 June 2019}}</ref> ਅਤੇ ਇਸ ਮੀਲਪੱਥਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/lasith-malinga-england-vs-sri-lanka-stats-records-5793905/|title=Lasith Malinga breaks record for fewest matches to 50 World Cup wickets |work=Indian Express|accessdate=21 June 2019}}</ref> }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ === {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match28}} 22 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | score1 = 224/8 (50 ਓਵਰ) | score2 = 213 (49.5 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] 67 (63) | runs2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ]] 52 (55) | wickets1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ]] 2/33 (9 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ]] 4/40 (9.5 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AFG}} | result = ਭਾਰਤ 11 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਰੌਜ਼ ਬੌਲ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਰੋਜ਼ ਬੌਲ]], [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | motm = [[ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ]] (ਭਾਰਤ) | toss = ਭਾਰਤ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | rain = | notes = [[ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/cricket/india-afghanistan-cricket-world-cup-result-scorecard-report-mohammed-shami-a8970571.html |title=Cricket World Cup 2019: Mohammed Shami hat-trick sees India through final-over drama with Afghanistan |work=The Independent |accessdate=22 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ 50ਵੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-india-vs-afghanistan-match-report-southampton-1554327-2019-06-22 |title=World Cup 2019: Mohammed Shami hat-trick seals thrilling win for India over Afghanistan |work=India Today |accessdate=22 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਮੈਚ ਹਾਰਨ ਨਾਲ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48731754 |title=Shami's hat-trick helps India beat Afghanistan; Kohli top scores |work=BBC Sport |accessdate=22 June 2019}}</ref> }} ===ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match29}} 22 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|NZ}} | score1 = 291/8 (50 ਓਵਰ) | score2 = 286 (49 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] 148 (154) | runs2 = [[ਕਾਰਲੋਸ ਬਰੈਥਵੇਟ]] 101 (82) | wickets1 = [[ਸ਼ੈਲਡਨ ਕੌਟਰੈਲ]] 4/56 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਟਰੈਂਟ ਬੋਲਟ]] 4/30 (10ਓਵਰ) | team2 = {{cr|WIN}} | result = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 5 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ]], [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰੁਚਿਰਾ ਪੱਲੀਆਗੁਰੁਗੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਕਾਰਲੋਸ ਬਰੈਥਵੇਟ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/live/2019/jun/22/new-zealand-v-west-indies-cricket-world-cup-live |title=New Zealand beat West Indies by five runs: Cricket World Cup 2019 |work=The Guardian |accessdate=22 June 2019}}</ref> }} ===ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match30}} 23 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|PAK}} | score1 = 308/7 (50 ਓਵਰ) | score2 = 259/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਹਾਰਿਸ ਸੋਹੇਲ]] 89 (59) | runs2 = [[ਫ਼ਾਫ਼ ਡੂ ਪੈਲਿਸਿਸ]] 63 (79) | wickets1 = [[ਲੁੰਗੀ ਐਂਗੀਡੀ]] 3/64 (9 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਵਹਾਬ ਰਿਆਜ਼]] 3/46 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SA}} | result = ਪਾਕਿਸਤਾਨ 49 ਦੌੜਾਂ ਜਿੱਤਿਆ | report = | venue = [[ਲੌਰਡਸ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਅਤੇ [[ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ (ਅੰਪਾਇਰ)|ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | toss = ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਹਾਰਿਸ ਸੋਹੇਲ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | rain = | notes = [[ਆਂਦਿਲੇ ਫੈਹਲੁਕਵਾਇਓ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-30-pakistan-vs-south-africa-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 30): Pakistan vs South Africa – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=23 June 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਾਦਾਬ ਖਾਨ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 50 ਵਿਕਟਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/pakistan-vs-south-africa-world-cup-2019-match-report-haris-sohail-shadab-khan-1554798-2019-06-23 |title=World Cup 2019: Pakistan eliminate South Africa from semi-finals race with 49-run win |work=India Today |accessdate=23 June 2019}}</ref> *''ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਇਹ ਮੈਚ ਹਾਰ ਕੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ 2003 ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾੱਕ-ਆਊਟ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹਰ ਹੋਏ ਹੋਣ।<ref>{{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/news/cricket-world-cup-butter-fingered-pakistan-stay-alive-south-africa-eliminated-after-lords-scrap-860951 |title=Cricket World Cup: Butter-fingered Pakistan stay alive, South Africa eliminated after Lord's scrap |work=Cricket Country |accessdate=23 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190623174048/https://www.cricketcountry.com/news/cricket-world-cup-butter-fingered-pakistan-stay-alive-south-africa-eliminated-after-lords-scrap-860951 |archive-date=23 ਜੂਨ 2019 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144512/pakistan-vs-south-africa-30th-match-icc-cricket-world-cup-2019|title=Haris blitz ends South Africa's World Cup dream |work=ESPN Cricinfo |accessdate=23 June 2019}}</ref> }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match31}} 24 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|BAN}} | score1 = 262/7 (50 ਓਵਰ) | score2 = 200 (47 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਮੁਸ਼ਫ਼ਿਕਰ ਰਹੀਮ]] 83 (87) | runs2 = [[ਸਮੀਉੱਲਾ (ਅਫ਼ਗਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਸਮੀਉੱਲਾ ਸ਼ਿਨਵਾਰੀ]] 49 (51) | wickets1 = [[ਮੁਜੀਬ ਉਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 3/39 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 5/29 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|AFG}} | result = ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ 62 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144513.html Scorecard] | venue = [[ਰੌਜ਼ ਬੌਲ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ)|ਰੋਜ਼ ਬੌਲ]], [[ਸਾਊਥਹੈਂਪਟਨ]] | umpires = [[ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) | rain = | notes = [[ਸੌਮਿਆ ਸਰਕਾਰ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-31-bangladesh-vs-afghanistan-preview-winless-afghans-battle-for-pride-against-roaring-tigers/ |title=ICC World Cup 2019: Match 31, Bangladesh vs Afghanistan, Preview – Winless Afghans battle for pride against roaring Tigers |work=CricTracker |accessdate=24 June 2019}}</ref> *''[[ਗੁਲਬਦੀਨ ਨੈਬ]] ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ 100ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।,<ref>{{cite web|url=https://www.crictracker.com/icc-world-cup-2019-match-31-bangladesh-vs-afghanistan-statistical-preview/ |title=ICC World Cup 2019: Match 31, Bangladesh vs Afghanistan – Statistical Preview |work=Crictracker |accessdate=24 June 2019}}</ref> ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 1000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/afghanistan-vs-bangladesh-live-cricket-score-and-updates-afg-vs-ban-match-31-live-score-shakib-al-hasan-derails-afghanistan-chase-with-four-wickets-860920 |title=Afghanistan vs Bangladesh live cricket score and updates, AFG vs BAN Match 31 |work=Cricket Country |accessdate=24 June 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 1000 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ,<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/icc-world-cup-2019-bangladesh-vs-afghanistan-shakib-al-hasan-scripts-unique-world-cup-history-for-bangladesh/story-7oR0TQYDSpW7We3JRIc8mN.html |title=ICC World Cup 2019, Bangladesh vs Afghanistan: Shakib Al Hasan scripts unique World Cup history for Bangladesh |work=Hindustan Times |accessdate=24 June 2019}}</ref> ਅਤੇ ਉਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਹੋਣ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/bangladesh-vs-afghanistan-world-cup-2019-match-report-shakib-al-hasan-mushfiqur-rahim-1555443-2019-06-24 |title=World Cup 2019: Bangladesh ride on all-round Shakib Al Hasan to inflict 7th-straight defeat on Afghanistan |work=India Today |accessdate=24 June 2019}}</ref> *''ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ [[ਯੁਵਰਾਜ ਸਿੰਘ]] ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] ਦੂਜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 50 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ 5 ਵਿਕਟਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ ਹੋਣ।<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket-world-cup/shakib-al-hasan-yuvraj-singhs-world-cup-record-5797784/ |title=Shakib al Hasan matches Yuvraj Singh’s World Cup record for best all-round performance |work=Indian Express |accessdate=24 June 2019}}</ref> *''ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 1000 ਦੌੜਾਂ ਨੇ 30 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 400 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਹ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/article/1600972/|title= রেকর্ডটির কথা মাথায় ছিল সাকিবের |work=[[Prothom Alo]]|date=25 June 2019|language=bn}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/icc-cricket-world-cup-2019/news/shakib-only-player-1k-runs-30-wickets-world-cups-1761787|title=Shakib only player with 1k runs, 30 wickets at World Cups|work=The Daily Star|date=25 June 2019|language=}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.republicworld.com/sports-news/cricket-news/world-cup-2019-shakib-al-hasan-shatters-records-as-he-guides-bangladesh-against-afghanistan-to-victory-once-again-netizens-heap-praises|title=Shakib Al Hasan Shatters Records As He Guides Bangladesh Against Afghanistan To Victory Once Again...|work=Republic TV|date=25 June 2019|language=}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਫ਼ਰਵਰੀ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.anandabazar.com/sport/icc-world-cup-2019-shakib-s-all-round-performance-helped-bangladesh-to-win-against-afghanistan-1.1009213|title=ব্যাটে-বলে ঝড় তুলে বাংলাদেশকে জেতালেন শাকিব|work=[[Anandabazar Patrika]]|date=25 June 2019|language=bn}}</ref> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ === {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match32}} 25 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AUS}} | score1 = 285/7 (50 ਓਵਰ) | score2 = 221 (44.4 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਆਰੋਨ ਫ਼ਿੰਚ]] 100 (116) | runs2 = [[ਬੈਨ ਸਟੋਕਸ]] 89 (115) | wickets1 = [[ਕ੍ਰਿਸ ਵੋਕਸ]] 2/46 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਜੇਸਨ ਬਹਿਰਨਡੌਫ਼]] 5/44 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|ENG}} | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 63 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144514.html Scorecard]| venue = [[ਲੌਰਡਸ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੈਫ਼ਨੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਆਰੋਨ ਫ਼ਿੰਚ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = [[ਜੇਸਨ ਬਹਿਰਨਡੌਫ਼]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜ ਵਿਕਟ ਹਾਲ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.eveningexpress.co.uk/sport/australia-defeat-leaves-faltering-englands-world-cup-hopes-in-peril/ |title=Australia defeat leaves faltering England’s World Cup hopes in peril |work=Evening Express |accessdate=25 June 2019}}</ref> *''ਇਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਸੈਮੀ-ਫ਼ਾਈਨਲ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰ ਲਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-england-vs-australia-match-report-aaron-finch-jason-behrendorff-1556115-2019-06-25 |title=World Cup 2019: Australia crush England to storm into semi-finals |work=India Today |accessdate=25 June 2019}}</ref> }} ===ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match33}} 26 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | daynight = | team1 = {{cr-rt|NZ}} | score1 = 237/6 (50 ਓਵਰ) | score2 = 241/4 (49.1 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਜੇਮਸ ਨੀਸ਼ਮ]] 97[[ਨਾਬਾਦ|*]] (112) | runs2 = [[ਬਾਬਰ ਆਜ਼ਮ]] 101[[ਨਾਬਾਦ|*]] (127) | wickets1 = [[ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ]] 3/28 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] 1/39 (8 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|PAK}} | result = ਪਾਕਿਸਤਾਨ 6 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144515.html Scorecard] | venue = [[ਐਜਬੈਸਟਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਐਜਬੈਸਟਨ]], [[ਬਰਮਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਬਰੂਸ ਔਕਸਨਫ਼ੋਰਡ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਬਾਬਰ ਆਜ਼ਮ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | rain = | notes = [[ਬਾਬਰ ਆਜ਼ਮ]] ਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (68) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੇਤੀ 3000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.thenews.com.pk/latest/490098-babar-azam-becomes-fastest-pakistani-batsman-to-reach-3000-runs |title=Babar Azam becomes fastest Pakistani batsman to reach 3,000 runs |work=The News |accessdate=26 June 2019}}</ref> *''ਬਾਬਰ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣਾ 10ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/world-cup-2019-pakistan-vs-new-zealand-cricket-report-babar-azam-shaheen-afridi-semi-final-chance-alive-1556860-2019-06-26 |title=World Cup 2019: Pakistan keep semi-final hopes alive after handing New Zealand 1st defeat |work=India Today |accessdate=26 June 2019}}</ref> }} ===ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match34}} 27 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | score1 = 268/7 (50 ਓਵਰ) | score2 = 143 (34.2 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] 72 (82) | runs2 = [[ਸੁਨੀਲ ਅੰਬਰੀਸ]] 31 (40) | wickets1 = [[ਕੀਮਾਰ ਰੋਚ]] 3/36 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ]] 4/16 (6.2 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|WIN}} | result = ਭਾਰਤ 125 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144516.html Scorecard] | venue = [[ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ]], [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] | umpires = [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਭਾਰਤ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] (ਭਾਰਤ) | rain = | notes = [[ਹਾਰਦਿਕ ਪਾਂਡਿਆ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/preview/1144516/india-vs-west-indies-34th-match-icc-cricket-world-cup-2019 |title=India's shaky middle order in focus against teetering West Indies |work=ESPN Cricinfo |accessdate=27 June 2019}}</ref> *''[[ਜੇਸਨ ਹੋਲਡਰ]] ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ 150ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-34-india-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 34): India vs Windies – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=27 June 2019}}</ref> *''[[ਵਿਰਾਟ ਕੋਹਲੀ]] (ਭਾਰਤ) ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (417) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 20,000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/virat-kohli-surpasses-sachin-and-lara-becomes-fastest-to-20000-international-runs/articleshow/69974402.cms |title=Virat Kohli surpasses Sachin and Lara, becomes fastest to 20,000 international runs |work=Times of India |accessdate=27 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਮੈਚ ਹਾਰ ਕੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48785855 |title=Cricket World Cup: India thrash West Indies by 125 runs at Old Trafford |work=BBC Sport |accessdate=27 June 2019}}</ref> }} ===ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match35}} 28 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SL}} | score1 = 203 (49.3 ਓਵਰ) | score2 = 206/1 (37.2 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਅਵਿਸ਼ਕਾ ਫ਼ਰਨੈਂਡੋ]] 30 (29) | runs2 = [[ਫ਼ਾਫ਼ ਡੂ ਪਲੈਸੀ]] 96[[ਨਾਬਾਦ|*]] (103) | wickets1 = [[ਡਵੇਨ ਪਰੇਟੋਰੀਅਸ]] 3/25 (10 ਓਵਰ) | wickets2 = [[ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ]] 1/47 (10 ਓਵਰ) | team2 = {{cr|SA}} | result = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144517.html Scorecard] | venue = [[ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਗਰਾਊਂਡ]], [[ਚੈਸਟਰ ਲੀ ਸਟ੍ਰੀਟ]] | umpires = [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) ਅਤੇ [[ਰਾਡ ਟਕਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਡਵੇਨ ਪਰੇਟੋਰੀਅਸ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) | rain = | notes = }} ===ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਪਾਕਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match36}} 29 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|AFG}} | team2 = {{cr|PAK}} | score1 = 227/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਅਸਗਰ ਅਫ਼ਗਾਨ]] 42 (35) | wickets1 = [[ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ]] 4/47 (10 ਓਵਰ) | score2 = 230/7 (49.4 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਇਮਾਦ ਵਸੀਮ]] 49[[ਨਾਬਾਦ|*]] (54) | wickets2 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ]] 2/23 (10 ਓਵਰ) | result = ਪਾਕਿਸਤਾਨ 3 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144518.html Scorecard] | venue = [[ਹੈਡਿੰਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ|ਹੈਡਿੰਗਲੀ]], [[ਲੀਡਸ]] | umpires = [[ਨਾਈਜਲ ਲੌਂਗ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਇਮਾਦ ਵਸੀਮ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | rain = | notes = [[ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ]] (ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ) ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 200ਵੀਂ ਵਿਕਟ ਲਈ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-36-pakistan-vs-afghanistan-statistical-highlights/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 36): Pakistan vs Afghanistan – Statistical Highlights |work=Cricket Addictor |accessdate=30 June 2019}}</ref> }} ===ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match37}} 29 ਜੂਨ 2019 | time = 13:30 | daynight = yes | team1 = {{cr-rt|AUS}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = 243/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਉਸਮਾਨ ਖਵਾਜਾ]] 88 (129) | wickets1 = [[ਟਰੈਂਟ ਬੋਲਟ]] 4/51 (10 ਓਵਰ) | score2 = 157 (43.4 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] 40 (51) | wickets2 = [[ਮਿਚਲ ਸਟਾਰਕ]] 5/26 (9.4 ਓਵਰ) | result = ਆਸਟਰੇਲੀਆ 86 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144519.html Scorecard] | venue = [[ਲੌਰਡਸ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਰਿਚਰਡ ਇਲਿੰਗਵਰਥ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ (ਅੰਪਾਇਰ)|ਜੋਏਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | toss = ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਐਲੇਕਸ ਕੈਰੀ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਐਲੇਕਸ ਕੈਰੀ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | rain = | notes = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ 13000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-37-new-zealand-vs-australia-statistical-highlights/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 37): New Zealand vs Australia – Statistical Highlights |work=Cricket Addictor |accessdate=30 June 2019}}</ref> *''[[ਟਰੈਂਟ ਬੋਲਟ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਦੂਜੀ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ,<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/news/world-cup-2019-trent-boult-hattrick-australia-new-zealand-mohammed-shami/article28229642.ece |title=Trent Boult takes second hat-trick of World Cup 2019 |work=Sport Star |accessdate=29 June 2019}}</ref> ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹੈਟ੍ਰਿਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/world-cup-2019-trent-boult-creates-history-becomes-first-nz-bowler-to-take-hat-trick-in-a-world-cup/story-5siju06GwxPGi0NocslIWJ.html |title=World Cup 2019: Trent Boult creates history, becomes first NZ bowler to take hat-trick in a World Cup |work=Hindustan Times |accessdate=29 June 2019}}</ref> *''[[ਕੇਨ ਵਿਲੀਅਮਸਨ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ (139) ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ 6000 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12245165 |title=While You Were Sleeping: Ugly scenes mar World Cup clash |work=NZ Herald |accessdate=30 June 2019 |archive-date=30 ਜੂਨ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630002659/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12245165 |url-status=dead }}</ref> *''[[ਮਿਚਲ ਸਟਾਰਕ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ 5 ਵਿਕਟ ਹਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144519/australia-vs-new-zealand-37th-match-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Alex Carey, Mitchell Starc to the fore as Australia thump New Zealand |work=ESPN Cricinfo |accessdate=30 June 2019}}</ref> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ === {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match38}} 30 ਜੂਨ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = 337/7 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਜੌਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ]] 111 (109) | wickets1 = [[ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ]] 5/69 (10ਓਵਰ) | score2 = 306/5 (50 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] 102 (109) | wickets2 = [[ਲਿਅਮ ਪਲੰਕੇਟ]] 3/55 (10 ਓਵਰ) | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 31 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144520.html Scorecard] | venue = [[ਐਜਬੈਸਟਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਐਜਬੈਸਟਨ]], [[ਬਰਮਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਜੌਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਕੁਲਦੀਪ ਯਾਦਵ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-38-england-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 38): England vs India – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=30 June 2019}}</ref> *''ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 100ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/india-vs-england-world-cup-head-to-head-another-birmingham-test-for-england-in-2019-1558955-2019-06-30 |title=India vs England, World Cup head-to-head: Another Birmingham test for England in 2019 |work=India Today |accessdate=30 June 2019}}</ref> *''[[ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਮੀ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ 5 ਵਿਕਟ ਹਾਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |url=https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/india-vs-england-live-cricket-score-match-updates-2061605 |title=India vs England Live Score, World Cup 2019: Mohammed Shami Takes 5 But Bairstow Ton Helps England Post 337/7 |work=NDTV |accessdate=30 June 2019 |archive-date=30 ਜੂਨ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630103502/https://sports.ndtv.com/world-cup-2019/india-vs-england-live-cricket-score-match-updates-2061605 |url-status=dead }}</ref> *''ਇਸ ਮੈਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਦਕਾ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27094787/how-england-win-affects-bangladesh-pakistan |title=How England's win affects Bangladesh and Pakistan |work=ESPN Cricinfo |accessdate=1 July 2019}}</ref> }} ===ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match39}} 1 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|WIN}} | score1 = 338/6 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਅਵਿਸ਼ਕਾ ਫ਼ਰਨਾਂਡੋ]] 104 (103) | wickets1 = [[ਜੇਸਨ ਹੋਲਡਰ]] 2/59 (10 ਓਵਰ) | score2 = 315/9 (50 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਨਿਕੋਲਸ ਪੂਰਨ]] 118 (103) | wickets2 = [[ਲਸਿਥ ਮਲਿੰਗਾ]] 3/55 (10 ਓਵਰ) | result = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ 23 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144521.html Scorecard] | venue = [[Riverside Ground]], [[Chester-le-Street]] | venue = [[ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਗਰਾਊਂਡ]], [[ਚੈਸਟਰ ਲੀ ਸਟ੍ਰੀਟ]] | umpires = [[ਬਰੂਸ ਔਕਸਨਫ਼ੋਰਡ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਰਾਈਫ਼ਲ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਅਵਿਸ਼ਕਾ ਫ਼ਰਨਾਂਡੋ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | rain = | notes = [[ਅਵਿਸ਼ਕਾ ਫ਼ਰਨਾਂਡੋ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/sport/cricket/fernando-strikes-maiden-odi-ton-as-sri-lanka-set-west-indies-testing-target-38270016.html |title=Fernando strikes maiden ODI ton as Sri Lanka set West Indies testing target |work=Belfast Telegraph |accessdate=1 July 2019}}</ref> *''[[ਨਿਕੋਲਸ ਪੂਰਨ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਂਕੜਾ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/sport/icc-world-cup/news/2019/jul/01/sri-lanka-beat-west-indies-in-high-scoring-world-cup-thriller-1998026.html |title=Sri Lanka beat West Indies in high-scoring World Cup thriller |work=The New Indian Express |accessdate=1 July 2019}}</ref> }} ===ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ === {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match40}} 2 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|IND}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = 314/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] 104 (92) | wickets1 = [[ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 5/59 (10 ਓਵਰ) | score2 = 286 (48 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 66 (74) | wickets2 = [[ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ]] 4/55 (10 ਓਵਰ) | result = ਭਾਰਤ 28 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144522.html Scorecard] | venue = [[ਐਜਬੈਸਟਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਐਜਬੈਸਟਨ]], [[ਬਰਮਿੰਘਮ]] | umpires = [[ਮਰਾਇਸ ਇਰਾਸਮਸ]] (ਦ.ਅਫ਼.) ਅਤੇ [[ਰੁਚਿਰਾ ਪੱਲੀਆਗੁਰੁਗੇ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਭਾਰਤ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) | rain = | notes = [[ਤਮੀਮ ਇਕਬਾਲ]] (ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼) ਨੇ ਆਪਣਾ 200ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-40-bangladesh-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 40): Bangladesh vs India – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=2 July 2019}}</ref> *''ਇਹ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48839098 |title=Cricket World Cup: India confirm semi-final place with Bangladesh win |work=BBC Sport |accessdate=2 July 2019}}</ref> }} ===ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match41}} 3 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{cr|NZ}} | score1 = 305/8 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਜੌਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ]] 106 (99) | wickets1 = [[ਜੇਮਸ ਨੀਸ਼ਮ]] 2/41 (10 ਓਵਰ) | score2 = 186 (45 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਟੌਮ ਲੇਦਮ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਟੌਮ ਲੇਦਮ]] 57 (65) | wickets2 = [[ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਮਾਰਕ ਵੁੱਡ]] 3/34 (9 ਓਵਰ) | result = ਇੰਗਲੈਂਡ 119 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144523.html Scorecard] | venue = [[ਰਿਵਰਸਾਈਡ ਗਰਾਊਂਡ]], [[ਚੈਸਟਰ ਲੀ ਸਟ੍ਰੀਟ]] | umpires = [[ਸੁੰਦਰਮ ਰਵੀ]] (ਭਾਰਤ) ਅਤੇ [[ਰਾਡ ਟਕਰ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਜੌਨੀ ਬੇਅਰਸਟੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | rain = | notes = [[ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)|ਮੈਟ ਹੈਨਰੀ]] (ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਨੇ ਆਪਣਾ 50ਵਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://zeenews.india.com/cricket/icc-world-cup-2019-england-vs-new-zealand-statistical-highlights-2216440.html |title=ICC World Cup 2019: England vs New Zealand--Statistical Highlights |work=Zee News |accessdate=3 July 2019}}</ref> *''ਇਹ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸੈਮੀ-ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48853268 |title=England v New Zealand: Hosts reach World Cup semi-finals |work=BBC Sport |accessdate=3 July 2019}}</ref> }} ===ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਬਨਾਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match42}} 4 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|WIN}} | team2 = {{cr|AFG}} | score1 = 311/6 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] 77 (92) | wickets1 = [[ਦਵਲਤ ਜ਼ਾਦਰਾਨ]] 2/73 (9 ਓਵਰ) | score2 = 288 (50 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਇਕਰਮ ਅਲੀ ਖਿਲ]] 86 (93) | wickets2 = [[ਕਾਰਲੋਸ ਬਰੈਥਵੇਟ]] 4/63 (9 ਓਵਰ) | result = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ 23 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144524.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਹੈਡਿੰਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ|ਹੈਡਿੰਗਲੀ]], [[ਲੀਡਸ]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਨਾਈਜਲ ਲੌਂਗ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਸ਼ੇ ਹੋਪ]] (ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼) | rain = | notes = [[ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ]] ਆਪਣਾ 35ਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਮੈਚ ਖੇਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-42-afghanistan-vs-windies-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 42): Afghanistan vs Windies – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=4 July 2019}}</ref> *''ਕ੍ਰਿਸ ਗੇਲ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ (295) ਖੇਡ ਕੇ [[ਬ੍ਰਾਇਨ ਲਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੀਤੀ। <ref>{{cite web |url=https://uk.sports.yahoo.com/news/afghanistan-v-west-indies-gayle-191334353.html |title=Afghanistan v West Indies: Gayle eyeing record at Headingley |work=Yahoo! Sport |accessdate=4 July 2019 |archive-date=19 ਮਈ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519170717/https://uk.sports.yahoo.com/news/afghanistan-v-west-indies-gayle-191334353.html |url-status=dead }}</ref> }} ===ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਨਾਮ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match43}} 5 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|BAN}} | score1 = 315/9 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਇਮਾਮ-ਉਲ-ਹੱਕ]] 100 (100) | wickets1 = [[ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] 5/75 (10 ਓਵਰ) | score2 = 221 (44.1 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਸ਼ਾਕਿਬ ਅਲ ਹਸਨ]] 64 (77) | wickets2 = [[ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ]] 6/35 (9.1 ਓਵਰ) | result = ਪਾਕਿਸਤਾਨ 94 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144525.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਲੌਰਡਸ]], [[ਲੰਡਨ]] | umpires = [[ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਮਾਈਕਲ ਗੌਫ਼]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਰਿਚਰਡ ਕੈਟਲਬੋਰੋ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) | toss = ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) | rain = | notes = [[ਮੁਸਤਫ਼ਿਜ਼ੁਰ ਰਹਿਮਾਨ]] ਪਾਰੀਆਂ (54) ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ 100 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/icc-cricket-world-cup/pakistan-vs-bangladesh-world-cup-2019-mustafizur-rahman-100-wickets-shakib-al-hasan-mashrafe-mortaza-haris-sohail/article28296281.ece# |title=Pakistan vs Bangladesh: Mustafizur Rahman picks up 100th ODI wicket |work=Sport Star |accessdate=5 July 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/sports/article/1602766/|title=ব্রেট লি-আকরামদের পেছনে ফেললেন মোস্তাফিজ |work=Prothom Alo|language=bn|date=5 July 2019}}</ref> *''[[ਬਾਬਰ ਆਜ਼ਮ]] ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਦੌੜਾਂ (474) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣਿਆ। .<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket-world-cup-2019/story/icc-cricket-world-cup-2019-pakistan-bangladesh-babar-azam-most-runs-javed-miandad-1562984-2019-07-05|title=Babar Azam breaks a 27-year-old World Cup record for Pakistan|work=India Today|date=5 July 2019}}</ref> *''[[ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ (19ਸਾਲ 90 ਦਿਨ) ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=http://www.jantakareporter.com/sports/shaheen-afridi-destroys-bangladesh-as-pakistan-bid-goodbye-to-world-cup/256569/ |title=Shaheen Afridi destroys Bangladesh as Pakistan bid goodbye to World Cup |work=Jantaka Reporter |accessdate=5 July 2019}}</ref> *''ਸ਼ਾਹੀਨ ਅਫ਼ਰੀਦੀ ਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਕੜੇ ਕਿਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਕੜੇ ਸਨ।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/48881768 |title=Cricket World Cup: Pakistan hammer Bangladesh but New Zealand into semi-finals |work=BBC Sport |accessdate=5 July 2019}}</ref> *''ਇਸ ਮੈਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਦਕਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/cricket-world-cup/114036709/cricket-world-cup-new-zealand-face-semis-wait-as-pakistan-bat-first-v-bangladesh |title=Cricket World Cup: Black Caps secure semi-final place as Pakistan fail to score enough runs |work=Stuff |accessdate=5 July 2019}}</ref> }} ===ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match44}} 6 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 10:30 | team1 = {{cr-rt|SL}} | team2 = {{cr|IND}} | score1 = 264/7 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਐਂਜਲੋ ਮੈਥਿਊਜ਼]] 113 (128) | wickets1 = [[ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ]] 3/37 (10 ਓਵਰ) | score2 = 265/3 (43.3 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਕੇ.ਐਲ. ਰਾਹੁਲ]] 111 (118) | wickets2 = [[ਕਸੁਨ ਰਜਿਥਾ]] 1/47 (8 ਓਵਰ) | result = ਭਾਰਤ 7 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144526.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਹੈਡਿੰਗਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ|ਹੈਡਿੰਗਲੀ]], [[ਲੀਡਸ]] | umpires = [[ਇਅਨ ਗੂਲਡ]] (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਅਤੇ [[ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ (ਕ੍ਰਿਕਟਰ)|ਪੌਲ ਵਿਲਸਨ]] (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) | toss = ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) | rain = | notes = [[ਦਿਨੇਸ਼ ਕਾਰਤਿਕ]] ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣਾ 150ਵਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://cricketaddictor.com/cricket/icc-cricket-world-cup-2019-match-44-sri-lanka-vs-india-stats-preview/ |title=ICC Cricket World Cup 2019 (Match 44): Sri Lanka vs India – Stats Preview |work=Cricket Addictor |accessdate=6 July 2019}}</ref> *''[[ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਬੁਮਰਾਹ]] (ਭਾਰਤ) ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ 100ਵਾਂ ਵਿਕਟ ਲਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.foxsports.com/cricket/story/the-latest-bumrah-earns-100th-odi-wicket-070619 |title=The Latest: Bumrah earns 100th ODI wicket |work=Fox Sports |accessdate=6 July 2019}}</ref> *''[[ਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ]] (ਭਾਰਤ) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ 5 ਸੈਂਕੜੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-world-cup/rohit-sharma-first-batsman-to-hit-five-centuries-in-a-world-cup/articleshow/70108555.cms |title=Rohit Sharma first batsman to hit five centuries in a World Cup |work=Times of India |accessdate=6 July 2019}}</ref> }} ਇਅਨ ਗੂਲਡ ਦਾ ਅੰਪਾਇਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਆਖਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਸੀ। ===ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਬਨਾਮ ਆਸਟਰੇਲੀਆ=== {{Single-innings cricket match | date = {{anchor|match45}} 6 ਜੁਲਾਈ 2019 | time = 13:30 | daynight = yes team1 = {{cr-rt|SA}} | team2 = {{cr|AUS}} | score1 = 325/6 (50 ਓਵਰ) | runs1 = [[ਫ਼ਾਫ਼ ਡੂ ਪਲੈਸੀ]] 100 (94) | wickets1 = [[ਨੇਥਨ ਲਿਓਨ]] 2/53 (10 ਓਵਰ) | score2 = 315 (49.5 ਓਵਰ) | runs2 = [[ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ)ਡੇਵਿਡ ਵਾਰਨਰ]] 122 (117) | wickets2 = [[ਕਗੀਸੋ ਰਬਾਡਾ]] 3/56 (10 ਓਵਰ) | result = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ 10 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1144527.html ਸਕੋਰਕਾਰਡ] | venue = [[ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਦਾਨ|ਓਲਡ ਟ੍ਰੈਫ਼ਰਡ]], [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ]] | umpires = [[ਅਲੀਮ ਡਾਰ]] (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਅਤੇ [[ਕੁਮਾਰ ਧਰਮਸੇਨਾ]] (ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ) | toss = ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਟਾੱਸ ਜਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। | motm = [[ਫ਼ਾਫ਼ ਡੂ ਪਲੈਸੀ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) | rain = | notes = [[1992 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|1992]] ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/108857/icc-cricket-world-cup-2019-australia-cricket-team-south-africa-cricket-team-england |title=Australia lose thriller; face England in the semis|work=Cricbuzz |accessdate=7 July 2019}}</ref> *''[[ਜੇਪੀ ਡਿਊਮਿਨੀ]] ਅਤੇ [[ਇਮਰਾਨ ਤਾਹਿਰ]] (ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/8039/report/1144527/australia-vs-south-africa-45th-match-icc-cricket-world-cup-2019 |title=Faf du Plessis ton sets up consolation win and hands Australia semi-final against England|work=ESPN Cricinfo |accessdate=7 July 2019}}</ref> }} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{2019 Cricket World Cup}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2019 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] 44hqch3nhfrcctn14smeryzvyg10y6p 8 118408 849340 696541 2026-10-07T13:26:31Z Kuldeepburjbhalaike 18176 849340 javascript text/javascript /** * +-------------------------------------------------------------------------+ * | === WARNING: GLOBAL GADGET FILE === | * | Changes to this page affect many users. | * | Please discuss changes at [[WT:TW]] before editing. | * +-------------------------------------------------------------------------+ * * Imported from github [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle]. * All changes should be made in the repository, otherwise they will be lost. * * ---------- * * This is AzaToth's Twinkle, the popular script sidekick for newbies, admins, and * every Wikipedian in between. Visit [[WP:TW]] for more information. */ // <nowiki> /* global Morebits */ (function() { // Check if account is experienced enough to use Twinkle if (!Morebits.userIsInGroup('autoconfirmed') && !Morebits.userIsInGroup('confirmed')) { return; } const Twinkle = {}; window.Twinkle = Twinkle; // allow global access Twinkle.initCallbacks = []; /** * Adds a callback to execute when Twinkle has loaded. * * @param {Function} func * @param {string} [name] - name of module used to check if is disabled. * If name is not given, module is loaded unconditionally. */ Twinkle.addInitCallback = function twinkleAddInitCallback(func, name) { Twinkle.initCallbacks.push({ func: func, name: name }); }; Twinkle.defaultConfig = {}; /** * This holds the default set of preferences used by Twinkle. * It is important that all new preferences added here, especially admin-only ones, are also added to * |Twinkle.config.sections| in twinkleconfig.js, so they are configurable via the Twinkle preferences panel. * For help on the actual preferences, see the comments in twinkleconfig.js. */ Twinkle.defaultConfig = { // General userTalkPageMode: 'tab', dialogLargeFont: false, disabledModules: [], disabledSysopModules: [], // ARV spiWatchReport: 'yes', // Block defaultToBlock64: false, defaultToPartialBlocks: false, blankTalkpageOnIndefBlock: false, // Rollback autoMenuAfterRollback: false, openTalkPage: ['agf', 'norm', 'vand'], openTalkPageOnAutoRevert: false, rollbackInPlace: false, markRevertedPagesAsMinor: ['vand'], watchRevertedPages: ['agf', 'norm', 'vand', 'torev'], watchRevertedExpiry: '1 month', offerReasonOnNormalRevert: true, confirmOnRollback: false, confirmOnMobileRollback: true, showRollbackLinks: ['diff', 'others'], // DI (twinkleimage) notifyUserOnDeli: true, deliWatchPage: '1 month', deliWatchUser: '1 month', // Protect watchRequestedPages: 'yes', watchPPTaggedPages: 'default', watchProtectedPages: 'default', // PROD watchProdPages: '1 month', markProdPagesAsPatrolled: false, prodReasonDefault: '', logProdPages: false, prodLogPageName: 'PROD log', // CSD speedySelectionStyle: 'buttonClick', watchSpeedyPages: ['g3', 'g5', 'g10', 'g11', 'g12'], watchSpeedyExpiry: '1 month', markSpeedyPagesAsPatrolled: false, watchSpeedyUser: '1 month', // these next two should probably be identical by default welcomeUserOnSpeedyDeletionNotification: ['db', 'g1', 'g2', 'g3', 'g4', 'g5', 'g6', 'g10', 'g11', 'g12', 'g13', 'g14', 'g15', 'a1', 'a2', 'a3', 'a7', 'a9', 'a10', 'a11', 'c1', 'f1', 'f2', 'f3', 'f7', 'f9', 'r3', 'u6', 'u7'], notifyUserOnSpeedyDeletionNomination: ['db', 'g1', 'g2', 'g3', 'g4', 'g5', 'g6', 'g10', 'g11', 'g12', 'g13', 'g14', 'g15', 'a1', 'a2', 'a3', 'a7', 'a9', 'a10', 'a11', 'c1', 'f1', 'f2', 'f3', 'f7', 'f9', 'r3', 'u6', 'u7'], warnUserOnSpeedyDelete: ['db', 'g1', 'g2', 'g3', 'g4', 'g5', 'g6', 'g10', 'g11', 'g12', 'g13', 'g14', 'g15', 'a1', 'a2', 'a3', 'a7', 'a9', 'a10', 'a11', 'c1', 'f1', 'f2', 'f3', 'f7', 'f9', 'r3', 'u6', 'u7'], promptForSpeedyDeletionSummary: [], deleteTalkPageOnDelete: true, deleteRedirectsOnDelete: true, deleteSysopDefaultToDelete: false, speedyWindowHeight: 500, speedyWindowWidth: 800, logSpeedyNominations: false, speedyLogPageName: 'CSD log', noLogOnSpeedyNomination: ['u1'], // Unlink unlinkNamespaces: ['0', '10', '100', '118'], // Warn defaultWarningGroup: '10', combinedSingletMenus: false, watchWarnings: '1 month', oldSelect: false, customWarningList: [], // XfD logXfdNominations: false, xfdLogPageName: 'XfD log', noLogOnXfdNomination: [], xfdWatchDiscussion: 'default', xfdWatchList: 'no', xfdWatchPage: '1 month', xfdWatchUser: '1 month', xfdWatchRelated: '1 month', markXfdPagesAsPatrolled: true, // Hidden preferences autolevelStaleDays: 3, // Huggle is 3, CBNG is 2 revertMaxRevisions: 50, // intentionally limited batchMax: 5000, batchChunks: 50, // Deprecated options, as a fallback for add-on scripts/modules summaryAd: ' ([[WP:TW|TW]])', deletionSummaryAd: ' ([[WP:TW|TW]])', protectionSummaryAd: ' ([[WP:TW|TW]])', // Tag watchTaggedVenues: ['articles', 'drafts', 'redirects', 'files'], watchTaggedPages: '1 month', watchMergeDiscussions: '1 month', markTaggedPagesAsMinor: false, markTaggedPagesAsPatrolled: false, tagArticleSortOrder: 'cat', customTagList: [], customFileTagList: [], customRedirectTagList: [], // Welcome topWelcomes: false, watchWelcomes: '3 months', insertUsername: true, quickWelcomeMode: 'norm', quickWelcomeTemplate: 'welcome', customWelcomeList: [], customWelcomeSignature: true, // Talkback markTalkbackAsMinor: false, insertTalkbackSignature: true, // always sign talkback templates talkbackHeading: 'New message from ' + mw.config.get('wgUserName'), mailHeading: "You've got mail!" }; Twinkle.getPref = function twinkleGetPref(name) { if (typeof Twinkle.prefs === 'object' && Twinkle.prefs[name] !== undefined) { return Twinkle.prefs[name]; } // Old preferences format, used before twinkleoptions.js was a thing if (typeof window.TwinkleConfig === 'object' && window.TwinkleConfig[name] !== undefined) { return window.TwinkleConfig[name]; } if (typeof window.FriendlyConfig === 'object' && window.FriendlyConfig[name] !== undefined) { return window.FriendlyConfig[name]; } // Backwards compatibility code because we renamed confirmOnFluff to confirmOnRollback, and confirmOnMobileFluff to confirmOnMobileRollback if (name === 'confirmOnRollback' && typeof Twinkle.prefs === 'object' && Twinkle.prefs.confirmOnFluff !== undefined) { return Twinkle.prefs.confirmOnFluff; } else if (name === 'confirmOnMobileRollback' && typeof Twinkle.prefs === 'object' && Twinkle.prefs.confirmOnMobileFluff !== undefined) { return Twinkle.prefs.confirmOnMobileFluff; } return Twinkle.defaultConfig[name]; }; /** * Adds a portlet menu to one of the navigation areas on the page. * * @return {string} portletId */ Twinkle.addPortlet = function() { /** @type {string} id of the target navigation area (skin dependent, on vector either of "#left-navigation", "#right-navigation", or "#mw-panel") */ let navigation; /** @type {string} id of the portlet menu to create, preferably start with "p-". */ let id; /** @type {string} name of the portlet menu to create. Visibility depends on the class used. */ let text; /** @type {Node} the id of the node before which the new item should be added, should be another item in the same list, or undefined to place it at the end. */ let nextnodeid; switch (mw.config.get('skin')) { case 'vector': case 'vector-2022': navigation = '#right-navigation'; id = 'p-twinkle'; text = 'TW'; // In order to get mw.util.addPortlet to generate a dropdown menu in vector and vector-2022, the nextnodeid must be p-cactions. Any other nextnodeid will generate a non-dropdown portlet instead. nextnodeid = 'p-cactions'; break; case 'timeless': navigation = '#page-tools .sidebar-inner'; id = 'p-twinkle'; text = 'Twinkle'; nextnodeid = 'p-userpagetools'; break; default: navigation = null; id = 'p-cactions'; } if (navigation === null) { return id; } // make sure navigation is a valid CSS selector const root = document.querySelector(navigation); if (!root) { return id; } // if we already created the portlet, return early. we don't want to create it again. const item = document.getElementById(id); if (item) { return id; } mw.util.addPortlet(id, text, '#' + nextnodeid); // The Twinkle dropdown menu has been added to the left of p-cactions, since that is the only spot that will create a dropdown menu. But we want it on the right. Move it to the right. if (mw.config.get('skin') === 'vector') { $('#p-twinkle').insertAfter('#p-cactions'); } else if (mw.config.get('skin') === 'vector-2022') { const $landmark = $('#right-navigation > .vector-page-tools-landmark'); $('#p-twinkle-dropdown').insertBefore($landmark); // .vector-page-tools-landmark is unstable and could change. If so, log it to console, to hopefully get someone's attention. if (!$landmark) { mw.log.warn('Unexpected change in DOM'); } } return id; }; /** * Builds a portlet menu if it doesn't exist yet, and adds a portlet link. This function runs at the top of every Twinkle module, ensuring that the first module to be loaded adds the portlet, and that every module can add a link to itself to the portlet. * * @param {string|Function} task Either a URL for the portlet link or a function to execute. */ Twinkle.addPortletLink = function(task, text, id, tooltip) { // Create a portlet to hold all the portlet links (if not created already). And get the portletId. const portletId = Twinkle.addPortlet(); // Create a portlet link and add it to the portlet. const link = mw.util.addPortletLink(portletId, typeof task === 'string' ? task : '#', text, id, tooltip); // Related to the hidden peer gadget that prevents jumpiness when the page first loads $('.client-js .skin-vector #p-cactions').css('margin-right', 'initial'); // Add a click listener for the portlet link if (typeof task === 'function') { $(link).on('click', (ev) => { task(); ev.preventDefault(); }); } // $.collapsibleTabs is a feature of Vector 2010 if ($.collapsibleTabs) { // Manually trigger a recalculation of what tabs to put where. This is to account for the space that the TW menu we just added is taking up. $.collapsibleTabs.handleResize(); } return link; }; /** * **************** General initialization code **************** */ // Retrieve the user's Twinkle preferences Morebits.wiki.getCachedPage(`User:${mw.config.get('wgUserName')}/twinkleoptions.js`) .then((optionsText) => { if (!optionsText) { // User has no options return; } // Twinkle options are basically a JSON object with some comments. Strip those: optionsText = optionsText.replace(/(?:^(?:\/\/[^\n]*\n)*\n*|(?:\/\/[^\n]*(?:\n|$))*$)/g, ''); // First version of options had some boilerplate code to make it eval-able -- strip that too. This part may become obsolete down the line. if (optionsText.lastIndexOf('window.Twinkle.prefs = ', 0) === 0) { optionsText = optionsText.replace(/(?:^window.Twinkle.prefs = |;\n*$)/g, ''); } try { const options = JSON.parse(optionsText); if (options) { if (options.twinkle || options.friendly) { // Old preferences format Twinkle.prefs = $.extend(options.twinkle, options.friendly); } else { Twinkle.prefs = options; } // v2 established after unification of Twinkle/Friendly objects Twinkle.prefs.optionsVersion = Twinkle.prefs.optionsVersion || 1; } } catch (e) { mw.notify('Could not parse your Twinkle preferences', {type: 'error'}); } }) .catch(() => { console.log('Could not load your Twinkle preferences, resorting to default preferences'); // eslint-disable-line no-console }) .always(() => { $(Twinkle.load); }); // Developers: you can import custom Twinkle modules here // For example, mw.loader.load(scriptpathbefore + "User:UncleDouggie/morebits-test.js" + scriptpathafter); Twinkle.load = function() { // Don't activate on special pages other than those listed here, so // that others load faster, especially the watchlist. let activeSpecialPageList = ['Block', 'Contributions', 'IPContributions', 'Recentchanges', 'Recentchangeslinked']; // wgRelevantUserName defined for non-sysops on Special:Block if (Morebits.userIsSysop) { activeSpecialPageList = activeSpecialPageList.concat(['DeletedContributions', 'Prefixindex']); } if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') === -1 && !activeSpecialPageList.includes(mw.config.get('wgCanonicalSpecialPageName'))) { return; } // Prevent clickjacking if (window.top !== window.self) { return; } // Set custom Api-User-Agent header, for server-side logging purposes Morebits.wiki.Api.setApiUserAgent('Twinkle (' + mw.config.get('wgWikiID') + ')'); Twinkle.disabledModules = Twinkle.getPref('disabledModules').concat(Twinkle.getPref('disabledSysopModules')); // Redefine addInitCallback so that any modules being loaded now on are directly // initialised rather than added to initCallbacks array Twinkle.addInitCallback = function(func, name) { if (!name || !Twinkle.disabledModules.includes(name)) { func(); } }; // Initialise modules that were saved in initCallbacks array Twinkle.initCallbacks.forEach((module) => { Twinkle.addInitCallback(module.func, module.name); }); // Increases text size in Twinkle dialogs, if so configured if (Twinkle.getPref('dialogLargeFont')) { mw.util.addCSS('.morebits-dialog-content, .morebits-dialog-footerlinks { font-size: 100% !important; } ' + '.morebits-dialog input, .morebits-dialog select, .morebits-dialog-content button { font-size: inherit !important; }'); } // Hide the lingering space if the TW menu is empty const isVector = mw.config.get('skin') === 'vector' || mw.config.get('skin') === 'vector-2022'; if (isVector && Twinkle.getPref('portletType') === 'menu' && $('#p-twinkle').length === 0) { $('#p-cactions').css('margin-right', 'initial'); } // If using a skin with space for lots of modules, display a link to Twinkle Preferences const usingSkinWithDropDownMenu = mw.config.get('skin') === 'vector' || mw.config.get('skin') === 'vector-2022' || mw.config.get('skin') === 'timeless'; if (usingSkinWithDropDownMenu) { Twinkle.addPortletLink(mw.util.getUrl('Wikipedia:Twinkle/Preferences'), 'Config', 'tw-config', 'Open Twinkle preferences page'); } }; /** * Twinkle-specific data shared by multiple modules * Likely customized per installation */ // Custom change tag(s) to be applied to all Twinkle actions, create at Special:Tags Twinkle.changeTags = 'twinkle'; // Available for actions that don't (yet) support tags // currently: FlaggedRevs and PageTriage Twinkle.summaryAd = ' ([[WP:TW|TW]])'; // Various hatnote templates, used when tagging (csd/xfd/tag/prod/protect) to // ensure MOS:ORDER Twinkle.hatnoteRegex = 'short description|hatnote|main|correct title|dablink|distinguish|for|further|selfref|year dab|similar names|highway detail hatnote|broader|about(?:-distinguish| other people)?|other\\s?(?:hurricane(?: use)?s|people|persons|places|ships|uses(?: of)?)|redirect(?:-(?:distinguish|synonym|multi))?|see\\s?(?:wiktionary|also(?: if exists)?)'; /* Twinkle-specific utility functions shared by multiple modules */ /** * When performing rollbacks with [rollback] links, then visiting a user talk page, some data such as page name can be prefilled into Wel/AIV/Warn. Twinkle calls this a "prefill". This method gets a prefill, either from URL parameters (e.g. &vanarticle=Test) or from data previously stored using Twinkle.setPrefill() */ Twinkle.getPrefill = function(key) { Twinkle.prefill = Twinkle.prefill || {}; if (!Object.prototype.hasOwnProperty.call(Twinkle.prefill, key)) { Twinkle.prefill[key] = mw.util.getParamValue(key); } return Twinkle.prefill[key]; }; /** * When performing rollbacks with [rollback] links, then visiting a user talk page, some data such as page name can be prefilled into Wel/AIV/Warn. Twinkle calls this a "prefill". This method sets a prefill. This data will be lost if the page is refreshed, unless it is added to the URL as a parameter. */ Twinkle.setPrefill = function(key, value) { Twinkle.prefill = Twinkle.prefill || {}; Twinkle.prefill[key] = value; }; /* * Used in XFD and PROD */ Twinkle.makeFindSourcesDiv = function makeSourcesDiv(divID) { if (!$(divID).length) { return; } if (!Twinkle.findSources) { const parser = new Morebits.wiki.Preview($(divID)[0]); parser.beginRender('({{Find sources|' + Morebits.pageNameNorm + '}})', 'WP:AFD').then(() => { // Save for second-time around Twinkle.findSources = parser.previewbox.innerHTML; $(divID).removeClass('morebits-previewbox'); }); } else { $(divID).html(Twinkle.findSources); } }; /** * Used in batch, unlink, and deprod to sort pages by namespace, as * json formatversion=2 sorts by pageid instead (#1251) */ Twinkle.sortByNamespace = function(first, second) { return first.ns - second.ns || (first.title > second.title ? 1 : -1); }; /** * Used in batch listings to link to the page in question with > */ Twinkle.generateArrowLinks = function(checkbox) { const link = Morebits.htmlNode('a', ' >'); link.setAttribute('class', 'tw-arrowpage-link'); link.setAttribute('href', mw.util.getUrl(checkbox.value)); link.setAttribute('target', '_blank'); checkbox.nextElementSibling.append(link); }; /** * Used in deprod and unlink listings to link the page title */ Twinkle.generateBatchPageLinks = function(checkbox) { const $checkbox = $(checkbox); const link = Morebits.htmlNode('a', $checkbox.val()); link.setAttribute('class', 'tw-batchpage-link'); link.setAttribute('href', mw.util.getUrl($checkbox.val())); link.setAttribute('target', '_blank'); $checkbox.next().prepend([link, ' ']); }; /** * remove "move to Commons" tag - deletion-tagged files cannot be moved to Commons */ Twinkle.removeMoveToCommonsTagsFromWikicode = (wikicode) => wikicode.replace(/\{\{(mtc|(copy |move )?to ?commons|move to wikimedia commons|copy to wikimedia commons)(?!( in))[^}]*\}\}/gi, ''); }()); // </nowiki> ppnfpijiawvm0wd7w84fkmg7cypeyt6 0 122649 849378 845207 2026-10-08T02:42:18Z Raippa-Valli 62204 File 849378 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Lech Wałęsa|image=Lech_Walesa_-_2009.jpg|caption=Wałęsa in 2009|office=2nd [[List of heads of state of Poland#Presidents of the Third Republic|President of Poland]]|primeminister=[[Tadeusz Mazowiecki]]<br />[[Jan Krzysztof Bielecki]]<br />[[Jan Olszewski]]<br />[[Waldemar Pawlak]]<br />[[Hanna Suchocka]]<br />[[Waldemar Pawlak]]<br />[[Józef Oleksy]]|term_start=22 December 1990|term_end=22 December 1995|predecessor=[[Wojciech Jaruzelski]] (de facto) <br/> [[Ryszard Kaczorowski]] (as last Polish President-in-exile)|successor=[[Aleksander Kwaśniewski]]|office2=[[Solidarity (Polish trade union)|Chairperson of Solidarity]]|term_start2=14 August 1980|term_end2=12 December 1990|predecessor2=Position established|successor2=[[Marian Krzaklewski]]|birth_date={{birth date and age|1943|9|29|df=y}}|birth_place=[[Popowo, Gmina Tłuchowo|Popowo]], [[Reichsgau Danzig-West Prussia]], [[Nazi Germany|Greater German Reich]] (today in [[Poland]])|death_date=|death_place=|otherparty=[[Solidarity (Polish trade union)|Solidarity]] {{small|(1980–1988)}}<br />[[Solidarity Citizens' Committee]] {{small|(1988–1993)}}<br />[[Nonpartisan Bloc for Support of Reforms]] {{small|(1993–1997)}}<br />[[Solidarity Electoral Action]] {{small|(1997–2001)}}<br />[[Christian Democracy of the 3rd Polish Republic]] {{small|(1997–2001)}}|occupation=Electrician|spouse={{marriage|[[Danuta Wałęsa|Mirosława Danuta Gołoś]]|8 November 1969}}|children=8, including [[Jarosław Wałęsa|Jarosław]]|parents=Bolesław Wałęsa<br />Feliksa Kamieńska|signature=Lech Walesa Signature.svg}} '''ਲੈਕ ਵੌਸਾ''' ( {{IPA-pl|ˈlɛɣ vaˈwɛ̃sa|lang|Pl-Lech_Wałęsa.ogg}} [[null|link=| ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਬਾਰੇ ]] ; <ref>In isolaton, ''Lech'' is pronounced <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[[Help:IPA/Polish|[ˈlɛx]]]</span>.</ref> ਜਨਮ 29 ਸਤੰਬਰ 1943) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ [[wiktionary:elder statesman|ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ]], ਅਸਹਿਮਤ, ਯੂਨੀਅਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਅਤੇ [[ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਇਨਾਮ|ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਜੇਤੂ (1983) ਹੈ। ਵਪਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ, ਉਹ ਇਕਜੁਟਤਾ (ਐਨਐਸਜ਼ੈਡਜ਼ "ਸੋਲਿਡਾਰਨੋ") ਦਾ ਆਗੂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ-ਅਧਾਰਤ ਸਮਾਜਿਕ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ-ਚੁਣੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ (1990-1995) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਦੇ ਅਹਿੰਸਾਵਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। <ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/polands-new-nationalist-rulers-are-erasing-lech-walesa-from-history-1516636420|title=Poland’s New Nationalist Rulers Are Erasing Lech Walesa From History|last=Walker|first=Drew Hinshaw and Marcus|website=WSJ|language=en-US|access-date=2019-09-01}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://freedomcenter.org/IFCA/about-lech-walesa|title=About Lech Walesa {{!}} National Underground Railroad Freedom Center|website=freedomcenter.org|access-date=2019-09-01|archive-date=2019-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901212949/https://freedomcenter.org/IFCA/about-lech-walesa|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Lech-Walesa|title=Lech Walesa {{!}} Biography, Solidarity, Nobel Prize, & Facts|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-09-01}}</ref> ਲੈਨਿਨ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ (ਹੁਣ ਗਦਾਸਕ ਸਿਪਯਾਰਡ) ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ ਵਾਸਾ ਇਕ ਟ੍ਰੇਡ-ਯੂਨੀਅਨ ਕਾਰਕੁਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੂੰ 1976 ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਗਸਤ 1980 ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਾਲੇ ਗਰੇਡਸਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੋਲੈਂਡ ਵਿਚ ਮਾਰਸ਼ਲ ਲਾਅ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੌਸਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਗਰਮੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ 1989 ਦੇ ਗੋਲ ਟੇਬਲ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੂਨ 1989 ਵਿਚ ਅਰਧ-ਮੁਕਤ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਇਕਜੁਟਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਗਈ। 1990 ਦੀ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੌਸਾ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੋਟ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤੱਕ ਸਵੀਡਨ ਦਾ ਸਫਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ [[ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ]] ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਮੰਡੀ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ। <ref>{{Cite web|url=http://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/212/Polands_successful_transition.html|title=Poland's successful transition - OECD Observer|website=oecdobserver.org|access-date=2019-09-21|archive-date=2019-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921150630/http://oecdobserver.org/news/archivestory.php/aid/212/Polands_successful_transition.html|dead-url=yes}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/news/opinion/2015/02/12/how-poland-became-europes-growth-champion-insights-from-the-successful-post-socialist-transition|title=How Poland Became Europe’s Growth Champion: Insights from the Successful Post-Socialist Transition|website=World Bank|language=en|access-date=2019-09-21|archive-date=2022-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530112536/https://www.worldbank.org/en/news/opinion/2015/02/12/how-poland-became-europes-growth-champion-insights-from-the-successful-post-socialist-transition|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cfr.org/expert-brief/poland|title=Poland|website=Council on Foreign Relations|language=en|access-date=2019-09-21}}</ref> ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਲਸਾ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸਦੀ ਬੇਗੁਨਾਹਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ 2000 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਸਾ ਆਪਣੇ ਵੀਹਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਾਉਬਾਬਾ ਬੇਜ਼ਪੀਸੈਸਟਵਾ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Lech-Walesa|title=Lech Walesa {{!}} Biography, Solidarity, Nobel Prize, & Facts|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> ਨਿਯਮਤ ਐਸਬੀ ਮੁਖਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸਖਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੌਸਾ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ "1970 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਅਧੀਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨੇ"। <ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/50804967|title=The Polish revolution : Solidarity|last=Garton Ash, Timothy.|date=2002|publisher=Yale University Press|isbn=0300095686|edition=3rd|location=New Haven|oclc=50804967}}</ref> 2017 ਵਿਚ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਦਗਾਰ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤ ਇਕ ਲਿਖਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਕਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਵਾਸਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। <ref name="INR">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-poland-politics-walesa-idUSKBN15F16L|title=Institute says Poland's Walesa collaborated with Polish Security Service|date=31 January 2017|access-date=2 February 2017|agency=[[Reuters]]}}</ref> ਐਸਬੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤਕ ਵਾਅਸਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਸਹੀ ਸੁਭਾਅ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। <ref>{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2016/02/lech-walesa-law-and-justice-poland/471366/|title=Don't Panic About Poland|last=Karatnycky|first=Adrian|date=2016-02-29|website=The Atlantic|language=en-US|access-date=2019-09-21}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.dzieje.pl/wideo/prof-dudek-ujawnienie-wspolpracy-l-walesy-z-sb-nie-obciaza-jego-wizerunku-jako|title=Prof. A. Dudek: Ujawnienie współpracy L. Wałęsy z SB nie obciąża jego wizerunku jako przywódcy Solidarności|website=dzieje.pl|language=pl|access-date=2019-09-21|archive-date=2019-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921150633/https://www.dzieje.pl/wideo/prof-dudek-ujawnienie-wspolpracy-l-walesy-z-sb-nie-obciaza-jego-wizerunku-jako|dead-url=yes}}</ref> 1980 ਤੋਂ, ਵੌਸਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਇਨਾਮ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ (1999) ਦੇ ਟਾਈਮ ਦੇ 100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ, ਟਾਈਮ ਪਰਸਨ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ (1981) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ [[ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਅਤੇ [[ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਜਨਾਂ ਉੱਚਤਮ ਰਾਜ ਆਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੈਡਲ ਆਫ ਫਰੀਡਮ, ਨਾਈਟ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕ੍ਰਾਸ ਦਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਬਾਥ ਜਾਂ ਫ੍ਰੈਂਚ ਦਾ ਗ੍ਰੈਂਡ ਕ੍ਰਾਸ ਆਫ ਲੀਜੀਅਨ ਉਫ ਆਨਰ . <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1989/11/14/world/solidarity-s-envoy-bush-give-walesa-medal-of-freedom.html|title=Solidarity's Envoy; BUSH GIVE WALESA MEDAL OF FREEDOM|last=Dowd|first=Maureen|date=1989-11-14|work=The New York Times|access-date=2019-09-21|last2=Times|first2=Special To the New York|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.independent.org/aboutus/person_detail.asp?id=1531|title=Lech Wałęsa|website=The Independent Institute|access-date=2019-09-21}}</ref> 1989 ਵਿਚ, ਵੌਸਾ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਗੈਰ-ਮੁਖੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web|url=https://history.house.gov/Institution/Foreign-Leaders/Fast-Facts/|title=Fast Facts {{!}} US House of Representatives: History, Art & Archives|website=history.house.gov|language=en|access-date=2019-09-21}}</ref> 1995 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਲੈਕ ਵਾłęਸਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ilw.org.pl/en/about-foundation|title=About foundation • Fundacja Instytut Lecha Wałęsy|website=www.ilw.org.pl|language=en|access-date=2019-10-26}}</ref> ਸ [[ਤਸਵੀਰ:Strajk_sierpniowy_w_Stoczni_Gdańskiej_im._Lenina_22.jpg|right|thumb|Wałęsa (1980)]] ਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ. ਗਡਾਂਸਕ ਲੈਕ ਵੌਸਾ ਏਅਰਪੋਰਟ 2004 ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles with hAudio microformats]] 56bhik1rq22ej6dm9x6bpljahdt3w8u 0 124643 849369 846962 2026-10-07T23:09:43Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849369 wikitext text/x-wiki '''ਕਲਿੰਟਨ ਜੋਸਫ਼ ਡੇਵਿਸਨ''' (ਅਕਤੂਬਰ 22, 1881 - 1 ਫਰਵਰੀ 1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ|ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ]], ਜਿਸਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੇਵਿਸਨ-ਗਰਮਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ]] 1937 ਦਾ [[ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ]]। ਡੇਵਿਸਨ ਨੇ ਜੌਰਜ ਪੇਜਟ ਥੌਮਸਨ ਨਾਲ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਡੇਵਿਸਨ ਵਾਂਗ ਲਗਭਗ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। == ਜੀਵਨੀ == === ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ === ਡੇਵਿਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇਲੀਨੋਇਸ ਦੇ ਬਲੂਮਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਬਲੂਮਿੰਗਟਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ 'ਤੇ [[ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ]] ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਰਾਬਰਟ ਏ. ਮਿਲਿਕਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ 'ਤੇ, 1905 ਵਿੱਚ ਡੇਵਿਸਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿੰਸਨ [[ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਦੁਆਰਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ' ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਬੀਐਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਤੋਂ 1908 ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਓਵੇਨ ਰਿਚਰਡਸਨ ਨਾਲ ਡਾਕਟੋਰਲ ਥੀਸਿਸ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. 1911 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ; ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਰਿਚਰਡਸਨ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।<ref name="Kelly">{{Cite book|title=Biographical Memoirs, Vol. XXXVI|last=Kelly|first=Mervin J.|publisher=US National Academy of Sciences|year=1962|pages=51–84|chapter=Davisson1881–1958|oclc=20727455|access-date=2012-12-14|chapter-url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|archive-date=2015-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911162400/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nobel.se/physics/laureates/1937/davisson-bio.html|title=Clinton Joseph Davisson: The Nobel Prize in Physics 1937|last=Nobel Foundation|year=1937|website=Les Prix Nobel|publisher=|access-date=2007-09-17|archive-date=2004-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20040803150151/http://www.nobel.se/physics/laureates/1937/davisson-bio.html|dead-url=yes}}</ref> === ਕਰੀਅਰ === ਡੇਵਿਸਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਾਰਨੇਗੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1917 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਾਰਨੇਗੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕੰਪਨੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈੱਲ ਟੈਲੀਫੋਨ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ ) ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਸੰਬੰਧੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਲਈ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ, ਡੇਵਿਸਨ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਉਥੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਛਮੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਿਖੇ ਸਥਾਈ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕਾਰਨੇਗੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿਖੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹਟਾਇਆ।<ref name="Kelly"/> ਡੇਵਿਸਨ 1946 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਸਮੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋਣ ਤਕ ਪੱਛਮੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ (ਅਤੇ ਬੈੱਲ ਟੈਲੀਫੋਨ) ਵਿਖੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿਖੇ ਰਿਸਰਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ ਜੋ 1954 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ। [[ਵਿਵਰਤਨ|ਅੰਤਰ]] ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਐਪਰਚਰ ਜਾਂ ਬਰੇਡਿੰਗ ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਵ ਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਤਰਲਾਂ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਭਿੰਨਤਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1927 ਵਿਚ, ਬੈੱਲ ਲੈਬਜ਼ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਡੇਵਿਸਨ ਅਤੇ ਲੈਸਟਰ ਗਰਮਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਿਕਲ ਦੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੇ [[ਵਿਵਰਤਨ|ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ]] ਸਨ। ਇਸ ਮਨਾਏ ਗਏ ਡੇਵਿਸਨ-ਗਰਮਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੇ ਡੀ ਬਰੋਗਲੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ [[ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕਸ|ਕੁਆਂਟਮ ਮਕੈਨਿਕ ਦਾ]] ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਨੇ [[ਬਿਜਲਾਣੂ|ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ]] ਲਈ ਇੱਕ [[ਛੱਲ-ਲੰਬਾਈ|ਤਰੰਗ-ਲੰਬਾਈ]] ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਾਪ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਪੀ ਤਰੰਗ ਲੰਬਾਈ <math>\lambda</math> ਡੀ ਬਰੋਗਲੀ ਦੇ ਸਮੀਕਰਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ <math>\lambda = h/p</math>, ਕਿੱਥੇ <math> h </math> [[ਪਲੈਂਕ ਸਥਿਰਾਂਕ|ਪਲੈਂਕ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਹੈ]] ਅਤੇ <math> p </math> ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨ ਦੀ [[ਸੰਵੇਗ|ਗਤੀ ਹੈ]]।<ref>{{Cite book|title=Nobel Lectures, Physics 1922–1941|last=Davisson|first=Clinton|publisher=Elsevier Publishing Company|year=1965|isbn=|location=Amsterdam|chapter=The Discovery of Electron Waves|access-date=2007-09-17|chapter-url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1937/davisson-lecture.html}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਡੇਵਿਸਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਸਾਰਾ ਰਿਚਰਡਸਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਚਰਡਸਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|title=Biographical Memoirs|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2015-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911162400/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|url-status=dead}}</ref> ਰਿਚਰਡਸਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਓਸਵਾਲਡ ਵੇਬਲਨ ਦੀ ਭਰਜਾਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|title=Memoirs|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2015-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911162400/http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/davisson-clinton.pdf|url-status=dead}}</ref> ਕਲਿੰਟਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਲੈਟ ਡੇਵਿਸਨ (ਅ.ਚ .984) ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਅਮੈਰੀਕਨ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਿਚਰਡ ਡੇਵਿਸਨ। == ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ == ਡੇਵਿਸਨ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਫਰਵਰੀ 1958 ਨੂੰ 76 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://norman.hrc.utexas.edu/fasearch/findingAid.cfm?eadid=01057|title=O. W. (Owen Willans) Richardson: An Inventory of His Papers at the Harry Ransom Center|website=norman.hrc.utexas.edu|access-date=2016-01-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pantagraph.com/news/local/bloomington-native-won-nobel-prize-in-physics/article_5ecb27dc-3dff-11e3-b0fc-0019bb2963f4.html|title=Bloomington native won Nobel Prize in physics|last=History|first=Bill Kemp {{!}} Historian/archivist, McLean County Museum of|website=pantagraph.com|access-date=2016-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518160837/https://www.pantagraph.com/news/local/bloomington-native-won-nobel-prize-in-physics/article_5ecb27dc-3dff-11e3-b0fc-0019bb2963f4.html|archive-date=2021-05-18|url-status=dead}}</ref> [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲੀ ਸੰਘ|ਆਈਏਯੂ]] ਦੁਆਰਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੂਰ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਡੇਵੀਸਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>[http://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/1428 Davisson], Gazetteer of Planetary Nomenclature, International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1958]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1881]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ]] 386p9zego09k73sf6d67r5j3fkxdy9t 0 131843 849349 553504 2026-10-07T18:30:08Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849349 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ਅੰਕਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ|image=|birth_date=ਮਈ 31|birth_place=[[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]], ਭਾਰਤ|nationality=[[ਭਾਰਤੀ]]|occupation=[[ਅਦਾਕਾਰਾ]]|years_active=2011{{ndash}}ਹੁਣ|television=''ਲਾਜਵੰਤੀ''<br> ''ਏਕ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਸਵਾਭਿਮਾਨ''|height=5 ft 4 in}}'''ਅੰਕਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ''' ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ [[ਅਭਿਨੇਤਰੀ]] ਹੈ ਜੋ 'ਏਕ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਸਵਾਭਿਮਾਨ' ਵਿਚ ਨੈਨਾ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ == ਸ਼ਰਮਾ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]] <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/chandigarh/ankitta-sharma-enjoys-home-made-food-in-chandigarh/articleshow/63684489.cms|title=Ankitta Sharma enjoys home-made food in Chandigarh - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-26}}</ref> ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ 'ਟਿਕਟ ਟੂ ਬਾੱਲੀਵੁੱਡ' ਸ਼ੋਅ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 2014 ਵਿਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿਚ ਆਈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/ankita-sharma-keen-dance-shows-1502594666.html|title=Ankita Sharma keen on doing dance shows|date=2018-03-02|website=The Statesman|language=en-US|access-date=2019-07-26}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ੋਅ ''ਲਾਜਵੰਤੀ'' ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/such-a-long-journey-14/|title=Such a Long Journey: ‘Lajwanti’ to premiere soon|date=2015-09-28|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/love-in-the-time-of-partition/|title=‘Lajwanti’ is a proper story with a finite end: Sid Makkar on his new show based on partition|date=2015-09-23|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/tv-adaptation-of-rajinder-singh-bedis-lajwanti-launched/|title=TV adaptation of Rajinder Singh Bedi’s ‘Lajwanti’ launched|date=2015-09-15|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}}</ref> ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਪਰਵਾਰਿਕ ਨਾਟਕ ''ਏਕ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ-ਸਵਾਭਿਮਨ'' ਵਿਚ [[ਸਮਰਿਧ ਬਾਵਾ]] ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਔਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। <ref>{{Cite news|url=http://www.asianage.com/entertainment/tv/291116/ankita-sharma-to-mirror-vivaah-character.html|title=Ankita Sharma to mirror Vivaah character|date=2016-11-29|work=asianage.com|access-date=2017-01-14}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ek-shringaar-swabhimaan-review-the-show-is-engaging-and-fast-paced-keeping-you-hooked-to-the-screen/|title=Ek Shringaar Swabhimaan Review: The show is engaging and fast-paced keeping you hooked to the screen|last=Iyengar|first=Anusha|access-date=2017-01-14|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116190009/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ek-shringaar-swabhimaan-review-the-show-is-engaging-and-fast-paced-keeping-you-hooked-to-the-screen/|archive-date=2017-01-16|url-status=dead}}</ref> == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਸ਼ੋਅ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਚੈਨਲ ! ਨੋਟ |- | 2012 | ''ਪੀਟੀਸੀ ਮਿਸ ਪੰਜਾਬਣ 2012'' | ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ | [[ਪੀਟੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ|ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ]] | ਪੇਜੈਂਟ |- | 2014 | ''ਟਿਕਟ ਟੂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ'' | ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ | ਐਨ.ਡੀ.ਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ | ਜੇਤੂ <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/photos/news/behind-the-scenes-from-the-sets-of-ticket-to-bollywood-17660|title=Behind-the-Scenes: From the Sets of Ticket To Bollywood|website=NDTV.com|access-date=2019-07-26}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140614/ttlife1.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - The Tribune Lifestyle|website=www.tribuneindia.com|access-date=2019-07-26}}</ref> |- | 2015-2016 | ''ਲਾਜਵੰਤੀ (ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰ)'' | ਲਾਜਵੰਤੀ ਕੌਰ ਭਾਰਦਵਾਜ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] | ਔਰਤ ਲੀਡ ''<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/151017/entertainment-tvmusic/article/we-share-good-chemistry-sid-makkar|title=We share a good chemistry: Sid Makkar|date=2015-10-18|work=deccanchronicle.com|access-date=2017-02-11|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/omg-ankita-sharma-of-lajwanti-suffers-burns-during-a-fire-sequence/|title=OMG! Ankita Sharma of Lajwanti suffers burns during a fire sequence|last=Banerjee|first=Urmimala|access-date=2017-01-14|language=en-US}}</ref>'' |- | 2016–2017 | ''ਏਕ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ- ਸਵਾਭਿਮਾਨ'' | ਨੈਣਾ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ | ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ | ਔਰਤ ਲੀਡ ''<ref>{{Cite news|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2016/5-reasons-why-you-must-watch-swaragini-replacement-ek-shringaar-swabhimaan-249772.html|title=5 Reasons Why You Must Watch Ek Shringaar – Swabhimaan|date=2016-12-19|work=www.filmibeat.com|access-date=2017-02-11|language=en}}</ref>'' <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/colors-ek-shringaar-swabhiman-to-go-off-air-4861610/|title=Exclusive: Colors’ Ek Shringaar – Swabhimaan to go off air|date=2017-09-26|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}}</ref> |- | 2016 | ''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 10)|ਬਿੱਗ ਬੌਸ 10]]'' | ਖੁਦ | ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ | ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਿਮਾਨ |- | 2016 | ''[[ਯੇ ਵਾਦਾ ਰਹਾ|ਯੇ ਵਾਧਾ ਰਹਾ (ਟੀ ਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)]]'' | ਮੇਹਰ ਖੰਨਾ | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] | ਵਿਰੋਧੀ <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ankita-Sharma-bags-role-in-Zee-TVs-Ye-Vaada-Raha/articleshow/51482017.cms|title=Ankita Sharma bags role in Zee TV's 'Ye Vaada Raha' - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-26}}</ref> |- |- |2017 | ''ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟਾਰ (ਭਾਰਤੀ ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)'' | ਖੁਦ | ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ | ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਿਮਾਨ |- | 2018 | ''ਲਾਲ ਇਸ਼ਕ (2018 ਟੀਵੀ ਲੜੀ)'' | ਰਾਧਿਕਾ | ਐਂਡ ਟੀਵੀ | ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਭੂਮਿਕਾ<ref>{{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/television/news/mishkat-verma-ankitta-sharma-tvs-laal-ishq/2018/06/28|title=Mishkat Verma and Ankitta Sharmaa in &TV’s Laal Ishq|last=Rajesh|first=Author: Srividya|date=2018-06-28|website=IWMBuzz|language=en-US|access-date=2019-07-26}}</ref> |- | 2019 | ''ਇਸ਼ਕ ਆਜ ਕਲ'' | ਆਲੀਆ ਜਾਫ਼ਰੀ | ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ | <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/spotlight/if-youve-liked-ishq-subhan-allah-youll-love-ishq-aaj-kal/articleshow/70092757.cms|title=If you've liked Ishq Subhan Allah, you'll love Ishq Aaj Kal - Times of India|website=The Times of India|access-date=2019-07-23}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/digital/editorial-digital/review-of-zee5-series-ishq-aaj-kal-interesting-thriller-with-a-storyline-that-impacts/2019/07/10|title=Review of ZEE5 series Ishq Aaj Kal: Interesting thriller with a storyline that impacts|last=Merani|first=Author: Anil|date=2019-07-10|website=IWMBuzz|language=en-US|access-date=2019-07-23}}</ref> |} === ਫ਼ਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable" |+ !ਸਾਲ ! ਫ਼ਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਭਾਸ਼ਾ ! ਨੋਟ |- | 2013 | ''ਉਡੀਕ'' | ਰੱਜੋ | ਪੰਜਾਬੀ | ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ |- | 2014 | ਬਾਜ਼ | | ਪੰਜਾਬੀ | ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ |} == ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਅਵਾਰਡ ! ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! ਦਿਖਾਓ ! ਨਤੀਜਾ |- | rowspan="3" | 2015 | rowspan="3" | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਵਾਰਡ]] | ''ਮਨਪਸੰਦ ਬੇਟੀ'' | rowspan="3" | ''ਲਾਜਵੰਤੀ'' | rowspan="2" | ਨਾਮਜ਼ਦ |- | ''ਪਸੰਦੀਦਾ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਰਿਸ਼ਤਾ (ਸਿਡ ਮੱਕੜ ਦੇ ਨਾਲ)'' |- | ''ਮਨਪਸੰਦ ਨਈ ਜੋੜੀ'' (ਸਿਡ ਮੱਕੜ ਦੇ ਨਾਲ) |{{Won}} |} == ਤ੍ਰੀਵੀਆ == ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਦਾਕਾਰਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ [[ਅੰਕਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ]] ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਕਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ [[ਅੰਕਿਤਾ ਸ਼ਰਮਾ]] ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਹਨ। == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] em9gxjvs9izgthief6td8twc13uo2il 0 133758 849384 585847 2026-10-08T04:09:07Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849384 wikitext text/x-wiki '''ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ''' ਇੱਕ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਅਖ਼ਬਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1959 ਨੂੰ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਰਾਇਪੁਰ]] ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਾਇਆਰਾਮ ਸੁਰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2008 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਕਰਣ [[ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ]] ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਇਹ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤ|ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ 8 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਰਾਏਪੁਰ, [[ਬਿਲਾਸਪੁਰ]], [[ਭੋਪਾਲ]], ਜਬਲਪੁਰ ਸਾਗਰ ਸਤਨਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਆਦਿ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੂਹ ਇੱਕ ਹਾਈਵੇਅ ਚੈਨਲ - ਰਾਏਪੁਰ, ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਜਗਦਲਪੁਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਡਸ਼ੀਟ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਾ - ਅਕਸ਼ਵਰ ਪਰਵ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ-ਦੇਸ਼ਬੰਦ ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਪ੍ਰੋਟਸਨ ਕੋਸ਼, ਮਾਇਆਰਾਮ ਸੁਰਜਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਦਰਸ਼ਨ ਮੀਡੀਆ ਸੈਂਟਰ ਆਦਿ।<ref>{{Cite web|url=https://deshbandhu.co.in/|title=Deshbandhu-Hindi Breaking News, Latest News, Top Trending News, Bollywood News|website=https://deshbandhu.co.in/|access-date=2021-12-10}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20110515143111/http://www.chhattisgarh.nic.in/ ਛੱਤੀਸਗੜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ] * [https://web.archive.org/web/20190308194156/http://www.cgnet.in/ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੋਕ ਵੈਬਸਾਈਟ] * [http://www.deshbandhu.co.in ''ਦੇਸ਼ਬੰਧੂ''] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਅਖ਼ਬਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ]] p13qqaz0vxdv4c489gp3cmzcv7jdtqg 0 134391 849382 561878 2026-10-08T03:54:13Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849382 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Dara Dotiwalla|umptestdebutyr=1982|year=2013|date=5 July|umptwenty20lastyr=|umptwenty20debutyr=|twenty20sumpired=|umpodilastyr=1988|umpodidebutyr=1982|odisumpired=8|umptestlastyr=1987|testsumpired=6|image=|umpire=true|role=|batting=|death_place=|death_date={{death date and age|2019|01|30|1933|10|30|df=y}}|birth_place=|birth_date={{birth date|1933|10|30|df=yes}}|fullname=Dara N Dotiwalla|country=India|source=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/28557.html Cricinfo}}'''ਦਾਰਾ ਡੋਤੀਵਾਲਾ''' (30 ਅਕਤੂਬਰ 1933 &#x2013; 30 ਜਨਵਰੀ 2019) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ ਸੀ ।<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/28557.html|title=Dara Dotiwalla|website=ESPN Cricinfo|access-date=2013-07-05}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|1982 ਅਤੇ 1987 ਦਰਮਿਆਨ ਛੇ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ]] ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ [[ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ|1982 ਤੋਂ 1988 ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਠ ਵਨ ਡੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ]] (ਵਨਡੇ) ਮੈਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/999891|title=ICC condoles passing of umpire Dotiwalla|website=International Cricket Council|access-date=31 January 2019}}</ref> ਉਸਦੀ ਮੌਤ 85 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ 30 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/former-umpire-dara-dotiwalla-passes-away-797458|title=Former Test umpire Dara Dotiwalla passes away|date=2019-01-30|website=Cricket Country|language=en-US|access-date=2019-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190131040446/https://www.cricketcountry.com/news/former-umpire-dara-dotiwalla-passes-away-797458|archive-date=2019-01-31|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/25889345/umpire-dara-dotiwalla,-stood-chennai-tied-test,-dies-aged-85|title=Umpire Dara Dotiwalla, who stood in Chennai tied Test, dies aged 85|website=ESPN Cricinfo|access-date=31 January 2019}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[:en:List_of_Test_cricket_umpires|ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] * [[:en:List_of_One_Day_International_cricket_umpires|ਵਨ ਡੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਕ ਰੋਜ਼ਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1933]] nn05mbqtifr9d6t78u2cyuomcrnhin7 0 134534 849375 562525 2026-10-08T01:41:44Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849375 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Challuru Prathyusha|odidebutagainst=South Africa|date=17 March 2021|lastT20Iagainst=|lastT20Iyear=|lastT20Idate=|T20Icap=|T20Idebutagainst=|T20Idebutyear=|T20Idebutdate=|oneT20I=|lastodiagainst=|lastodiyear=|lastodidate=|odicap=130|odidebutyear=2021|female=true|odidebutdate=17 March|oneodi=true|role=|bowling=|batting=|death_place=|death_date=|birth_place=|birth_date={{birth date and age|1998|7|25|df=yes}}|fullname=|international=true|country=India|image=|source=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/960933.html Cricinfo}}'''ਚੱਲੁਰੂ ਪ੍ਰਥਯੁਸ਼ਾ''' (ਜਨਮ 25 ਜੁਲਾਈ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/960933.html|title=Challuru Prathyusha|website=ESPN Cricinfo|access-date=27 February 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/challaru-prathyusha-leads-india-blue-to-challengers-trophy-title-676753|title=Challaru Prathyusha leads India Blue to Challengers Trophy title|website=Cricket Country|access-date=13 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206090605/https://www.cricketcountry.com/news/challaru-prathyusha-leads-india-blue-to-challengers-trophy-title-676753|archive-date=6 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023|url-status=dead}}</ref> ਫਰਵਰੀ 2021 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ ਸੀਮਤ ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਮੈਚਾਂ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ]] ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/india-women-vs-south-africa-women-odi-t20i-squad-shikha-pandey-taniya-bhatia-left-out-1253294|title=Shikha Pandey, Taniya Bhatia left out of squads for home series against South Africa|website=ESPN Cricinfo|access-date=27 February 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.icc-cricket.com/news/2045117|title=Swetha Verma, Yastika Bhatia earn maiden call-ups to India's ODI squad|website=International Cricket Council|access-date=27 February 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/bcci-announces-india-women-s-odi-and-t20i-squads-for-south-africa-series-101614416612862.html|title=BCCI announces India women's ODI and T20I squads for South Africa series|website=Hindustan Times|access-date=27 February 2021}}</ref> ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਲਾ ਵਨ ਡੇਅ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ (ਡਬਲਯੂ.ਓ.ਡੀ.) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 17 ਮਾਰਚ 2021 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1253271.html|title=5th ODI, Lucknow, Mar 17 2021, South Africa Women tour of India|website=ESPN Cricinfo|access-date=17 March 2021}}</ref> == ਹਵਾਲੇ ==   [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998]] p3dm1a0pkdxcutoodse7xckhzt6370n 0 138222 849366 584105 2026-10-07T22:32:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849366 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = Mysore Vijayasarathi | image = | country = India | fullname = Mysore Gururao Vijayasarathi | birth_date = {{birth date|1906|12|11|df=yes}} | birth_place = [[Bangalore]], India | death_date = {{death date and age|1979|6|30|1906|12|11|df=yes}} | death_place = Bangalore, India | batting = | role = | umpire = true | testsumpired = 13 | umptestdebutyr = 1951 | umptestlastyr = 1960 | date = 16 July 2013 | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/35895.html Cricinfo }} '''ਮੈਸੂਰ ਵਿਜੇਯਾਸਾਰਥੀ''' (11 ਦਸੰਬਰ 1906 &#x2013; 30 ਜੂਨ 1979) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ [[ਅੰਪਾਇਰ (ਕ੍ਰਿਕਟ)|ਅੰਪਾਇਰ]] ਸੀ। ਉਹ 1951 ਅਤੇ 1960 ਦਰਮਿਆਨ 13 [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਟੈਸਟ ਮੈਚ]] ਵਿਚ ਖੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।<ref name="Cricinfo">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/35895.html|title=Mysore Vijayasarathi|website=ESPN Cricinfo|access-date=2013-07-16}}</ref> ਵਿਜੇਸਾਰਥੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਸੂਰ ਲਈ ਅੱਠ [[ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ]] ਦੇ ਮੈਚ ਖੇਡੇ ਸਨ। <ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Players/41/41318/41318.html CricketArchive: Mysore Vijayasarathi]</ref> ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਐਮ.ਵੀ. ਨਗੇਂਦਰ ਨੇ ਵੀ ਟੈਸਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅੰਪਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਜੋੜੀ 1960-61 ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮੈਸੂਰ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।<ref name="fs">Arunabha Sengupta (8 August 2014). [http://www.cricketcountry.com/articles/18-father-son-pairs-who-have-appeared-in-the-same-match-18288 "18 father-son pairs who have appeared in the same match"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211120053109/https://www.cricketcountry.com/articles/18-father-son-pairs-who-have-appeared-in-the-same-match-18288 |date=2021-11-20 }} – Cricket Country. Retrieved 11 January 2015.</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[:en:List_of_Test_cricket_umpires|ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅੰਪਾਇਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1979]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1906]] ftgyyxm7ek50s1zhcl9xm8egk26h9s8 0 146636 849358 624243 2026-10-07T21:08:34Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849358 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = ਆਇਨਾ | author = ਰਾਮਲਾਲ ਜੋਸ਼ੀ | language = [[ਨੇਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਨੇਪਾਲੀ]] | country = [[ਨੇਪਾਲ]] | genre = ਗੈਰ ਕਲਪਨਿਕ | published = 2016 | publisher = ਬ੍ਰਦਰ ਬੁੱਕਸ | isbn = 9789937891660 | exclude_cover = | italic title = ਹਾਂ | image = Aina (novel).jpg | image_size = | alt = | caption = ਕਵਰ ਪੇਜ | audio_read_by = | title_orig = ऐना | orig_lang_code = ne | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | series = | release_number = | subject = | set_in = | publisher2 = | pub_date = ਮਾਰਚ 2016 | english_pub_date = | media_type = ਪ੍ਰਿੰਟ (ਪੇਪਰਬੈਕ) | pages = 255 | awards = [[ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ]] | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = ਹਟਕੇਲਾ ਮਾ ਆਕਾਸ਼ | followed_by = ਸਖੀ | native_wikisource = | wikisource = | notes = | website = }} '''''ਆਇਨਾ''''' ({{Lang-ne|ऐना}} 'ਸ਼ੀਸ਼ਾ') ਰਾਮਲਾਲ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ 2016 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਦਰ ਬੁੱਕਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ''ਹਟਕੇਲਾ ਮਾ ਆਕਾਸ਼'' ਨਾਂ ਦਾ [[ਗ਼ਜ਼ਲ]] ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਿਤਾਬ ਨੇ 2016 ਦਾ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=http://www.myrepublica.com/news/6013/|title=Ramlal Joshi's Aina wins Madan Puraskar}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pahilopost.com/content/-21149.html|title=रामलाल जोशीको कथासंग्रह 'ऐना'लाई २०७२ को मदन पुरस्कार, जगदम्बाश्री लीलबहादुर क्षेत्रीलाई|website=pahilopost.com|access-date=2021-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211124134011/https://pahilopost.com/content/-21149.html|archive-date=2021-11-24|url-status=dead}}</ref> == ਸਾਰ == ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉਨ੍ਹੀ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਦੂਰ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਉਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web|url=https://kathmandupost.com/art-entertainment/2016/10/05/simple-unpacking-of-complex-themes|title=Simple unpacking of complex themes|website=kathmandupost.com|language=English|access-date=2021-11-24}}</ref> == ਇਨਾਮ == ਕਿਤਾਬ ਨੇ 2073 [[ਬਿਕਰਮੀ ਸੰਮਤ|ਬੀ.ਐਸ.]] (2016) ਲਈ ਵੱਕਾਰੀ ਮਦਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.onlinekhabar.com/2016/09/480786|title=मदन पुरस्कार विजेता रामलाल जोशी भन्छन्- अझै परिपक्व भएर लेखनमा लाग्छु|website=Online Khabar|language=en-US|access-date=2021-11-24}}</ref> ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ 200,000 ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/joshi-wins-madan-puraskar-chhetri-jagadamba-shree|title=Ram Lal Joshi wins Madan Puraskar, Assam-based Lil Bahadur Chettri gets Jagadamba Shree|last=Times|first=The Himalayan|date=2016-09-20|website=The Himalayan Times|language=en|access-date=2021-11-24}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ''ਕਰਨਾਲੀ ਬਲੂਜ਼'' * ''ਛਪਮਾਰ ਕੋ ਛੋਰੋ'' * ''ਕੁਮਾਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਹਾਰੁ'' == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ]] 7zfnnfzfpa5s16bx4jd0n5davodz06r 0 152573 849360 836564 2026-10-07T21:12:17Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849360 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਆਇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਮਾ | image = | birth_date = {{Birth date and age|1989|01|25|df=y}} | birth_place = ਭਾਗਲਪੁਰ, [[ਬਿਹਾਰ]], ਭਾਰਤ | occupation = ਅਦਾਕਾਰਾ, ਮਾਡਲ | years_active = 2016–ਮੌਜੂਦ | parents = ਅਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ (ਪਿਤਾ) | relatives = ਨੇਹਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਭੈਣ) }} [[Category:Articles with hCards]] '''ਆਇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਮਾ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]]: '''Aisha Sharma;''' ਜਨਮ 25 ਜਨਵਰੀ 1989) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਅਭਿਨੇਤਰੀ]] ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ ਦੇ 'ਇਕ ਵਾਰੀ' ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Watch: 'Ik Vaari' song featuring Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma has an unexpected twist! |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-watch-ik-vaari-song-featuring-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma-has-an-unexpected-twist-2257792 |access-date=2022-09-27 |website=DNA India |language=en}}</ref> ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਹਿੰਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਥ੍ਰਿਲਰ ''ਸਤਿਆਮੇਵ ਜਯਤੇ (2018)'' ਵਿੱਚ [[ਜਾਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ|ਜੌਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ]] ਅਤੇ [[ਮਨੋਜ ਵਾਜਪਾਈ|ਮਨੋਜ ਬਾਜਪਾਈ]] ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title='Satyamev Jayate': Debutante Aisha Sharma probably didn't seek John Abraham's help to prep for her role - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/satyamev-jayate-debutante-aisha-sharma-probably-didnt-seek-john-abrahams-help-to-prep-for-her-role/articleshow/64842913.cms |access-date=2022-09-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-08-14 |title=Satyameva Jayate actress Aisha Sharma on her character Shikha: Not just a pretty face; she's a social crusader-Entertainment News, Firstpost |url=https://www.firstpost.com/entertainment/satyameva-jayate-actress-aisha-sharma-on-her-character-shikha-not-just-a-pretty-face-shes-a-social-crusader-4962351.html |access-date=2022-09-27 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੈਕਮੇ, ਪੈਪਸੀ ਅਤੇ ਕੈਂਪਸ ਜੁੱਤੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=Campus shoes announces Aisha Sharma as their brand ambassador |url=https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |access-date=2022-09-27 |website=PardaPhash |language=en |archive-date=2022-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220814042203/https://english.pardaphash.com/campus-shoes-announces-aisha-sharma-as-their-brand-ambassador/ |url-status=dead }}</ref> 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਕੈਲੰਡਰ ਗਰਲਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=12 January 2016 |title=The Kingfisher Calendar 2016 is here |url=https://www.gqindia.com/content/kingfisher-calendar-2016 |website=GQ India |access-date=17 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529153304/https://www.gqindia.com/content/kingfisher-calendar-2016 |archive-date=29 ਮਈ 2023 |url-status=dead}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ ! ਨਾਮ ! ਅੱਖਰ ! ਭਾਸ਼ਾ ! ਨੋਟਸ ! ਹਵਾਲੇ |- | 2018 | ''ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਜਯਤੇ'' | ਸ਼ਿਖਾ | ਹਿੰਦੀ | ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ | |} === ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" | ਨਾਮ ! scope="col" | ਅੱਖਰ ! scope="col" | ਪਲੇਟਫਾਰਮ ! class="unsortable" scope="col" | ਹਵਾਲੇ |- | 2022 | ''ਸ਼ਾਇਨਿੰਗ ਵਿਦ ਦਾ ਸ਼ਰਮਾ'ਸ'' | ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ | ਸੋਸ਼ਲ ਸਵੈਗ | <ref>{{Cite web |date=2022-05-27 |title=Shining With The Sharmas: Neha Sharma, Sister Aisha Set To Debut In Kardashians-style Series |url=https://www.news18.com/news/movies/shining-with-the-sharmas-neha-sharma-sister-aisha-set-to-debut-in-kardashians-style-series-5257393.html |access-date=2022-08-11 |website=News18 |language=en}}</ref> |} === ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" width="60%" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" | ਗੀਤ ! scope="col" | ਗਾਇਕ ! scope="col" | ਹਵਾਲੇ |- | 2016 | ''ਇਕ ਵਾਰੀ'' | [[ਆਯੂਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ|ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਖੁਰਾਨਾ]] | <ref>{{Cite web |title=IK Vaari video song feat Ayushmann Khurrana and Aisha Sharma {{!}} Entertainment - Times of India Videos |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/ik-vaari-video-song-feat-ayushmann-khurrana-and-aisha-sharma/videoshow/54467619.cms |access-date=2022-08-10 |website=timesofindia.indiatimes.com |language=en}}</ref> |- | 2022 | ''ਕੁੜੀਆਂ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ'' | [[ਹਾਰਡੀ ਸੰਧੂ]] | <ref>{{Cite web |date=2022-03-31 |title=Harrdy Sandhu's new single 'Kudiyan Lahore Diyan' is out! |url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/harrdy-sandhus-new-single-kudiyan-lahore-diyan-is-out-23220807 |access-date=2022-08-10 |website=Mid-day |language=en}}</ref> |- | 2022 | ''ਰੰਗਰੇਜ਼'' | ਅਰਜੁਨ ਕਾਨੂੰਗੋ | <ref>{{Cite web |title=Arjun kanungos latest track rangrez is about boundless passion of unconditional love |url=https://www.lokmattimes.com/entertainment/arjun-kanungos-latest-track-rangrez-is-about-boundless-passion-of-unconditional-love/ |website=Lokmattimes}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] tu0f6hrzcp2vwvx8krrnk42pj4e97zn 2 153026 849338 806377 2026-10-07T13:19:40Z Kuldeepburjbhalaike 18176 849338 javascript text/javascript //mass move mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Indic-TechCom/Script/massMover.js&action=raw&ctype=text/javascript') //category suggestor //mw.loader.load('//pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeepburjbhalaike/categorysuggestor.js&action=raw&ctype=text/javascript') //voiceInput //mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kuldeepburjbhalaike/voiceInput.js&action=raw&ctype=text/javascript'); hauyrv8nq0c4oxgc1cgj4z2o3kvh7pl 0 153326 849399 641275 2026-10-08T08:04:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849399 wikitext text/x-wiki [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ '''ਭਰਥਰੀ''', ਜੋਗੀ [[ਸੰਤ (ਧਰਮ)|ਸੰਤ]] ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, [[ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ|ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ|ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ]] ਦਾ ਨਾਇਕ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ [[ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤ|ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ]] ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ [[ਉੱਜੈਨ|ਉਜੈਨ]] ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਭਰਥਰੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [[ਨਾਥ|ਨਾਥ ਪੰਥ]] ਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਹਰਿਆਣਾ]], [[ਬਿਹਾਰ]], [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਅਤੇ [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਦੇ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ|ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ]] ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਹਨ। ਭਰਥਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ [[ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤ|ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤਿਆ]] ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੇਰਵੇ ''[[ਬੈਤਾਲ ਪਚੀਸੀ|ਬੈਟਲ ਪਚੀਸੀ]]'' (ਬੈਤਾਲ ਦੀਆਂ ਪੱਚੀ ਕਹਾਣੀਆਂ) ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਰ ਰਿਚਰਡ ਫਰਾਂਸਿਸ ਬਰਟਨ ਦੁਆਰਾ 1870 ਵਿੱਚ 'ਵਿਕਰਮ ਅਤੇ ਵੈਂਪਾਇਰ' ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਲੋਕਧਾਰਾ == ਭਰਤਾਰੀ ਰਾਜਾ ਗੰਧਰਵ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਾ [[ਇੰਦਰ]] ਅਤੇ ਧਾਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ [[ਉੱਜੈਨ|ਉਜੈਨ]] ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref name="intro">[http://www.sacred-texts.com/goth/vav/vav03.htm Introduction] [[Baital Pachisi|Vikram and The Vampire]] by [[Richard Francis Burton]], 1870.</ref><ref>[http://www.sacred-texts.com/goth/vav/vav17.htm Footnote 13] [[Baital Pachisi|Vikram and The Vampire]] by [[Richard Francis Burton]], 1870.</ref> ਜਦੋਂ ਭਰਤਹਰੀ 'ਉਜਯਾਨੀ' (ਅਜੋਕੇ [[ਉੱਜੈਨ|ਉਜੈਨ]]) ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਵਰਗੀ ਇੱਛਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ, ਪਿੰਗਲਾਹ ਜਾਂ ਅਨੰਗਾ ਸੈਨਾ (ਮਹਾ ਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਫਲ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਭਰਤ੍ਰਹਰੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਣੀ ਦਾ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਹੀਪਾਲ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਕ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ, 'ਲੱਖਾ' ਮੁੱਖ ਮਾਲਕਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਖਰਕਾਰ, ਫਲ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ. ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਫਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਫਲ ਖੁਦ ਖਾ ਲਿਆ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ [[ਵਿਕਰਮਾਦਿੱਤ|ਵਿਕਰਮਾਦਿਤਿਆ]] ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name="intro"/><ref>[http://www.sacred-texts.com/skh/tsr1/tsr117.htm The Sikh Religion, Volume 1] [[Max Arthur Macauliffe]] [1842-1913], [[Oxford University Press]] [1909]. Chapter XIV.</ref> ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੱਟੀਨਾਥਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ (ਸਵੇਥਰਨਯਾਰ ਜਾਂ ਪੱਤੀਨਾਥੂ ਚੇਤਿਆਰ, ਪੁਮਪੁਹਾਰ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਤ ਦਾ ਗਰੀਬਵਾਸ਼ਰਮ ਨਾਮ ਹੈ) ਜਿਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪੱਟੀਨਾਥਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ 'ਦੋਹਰਾ ਮਨ' ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ' ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸੱਚਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਇਹ ਖਬਰ ਸੁਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਪਤਨੀਨਾਥਰ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ 'ਕਾਲੂ ਮਰਮ' (ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਨਸਿਲ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦਰਖਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਖਰ 2 ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਟੀਨਾਥਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕਾਲੂ ਮਰਮ ਸੜਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਪੱਤੀਨਾਥਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਪੱਤੀਨਾਥਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਪੱਤੀਨਾਥਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਮਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਸੰਤ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਤ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਸਾਮਰਾਜ, ਦੌਲਤ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕੋਟ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕੋਵਨਮ (ਕੰਬਰ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ) ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਪੱਤੀਨਾਥਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਲਹਸਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ (ਮੁਕਤੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ, ਜਾਂ ਭਧਰਾਗਿਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਮਿਲ ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੇ ਮੇਗਨਾਨਾ ਪੁਲੰਬਲ ਨਾਮਕ ਤਮਿਲ ਕਾਵਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਿਖਿਆ। ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਰੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ [[ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ]] ਦੇ ਬਾਰਡਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਰੀ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਭੀਖ ਮੰਗੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਲਿਆਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੀਓਗੇ ਤਾਂ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।" ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ''ਯੋਗੀ'' ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਰੀ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਭਰਤ੍ਰਹਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ( [[ਸਤੀ (ਪ੍ਰਥਾ)|ਸਤੀ]] ) ਦੀ ਚਿਤਾ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਦੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਭਰਤ੍ਰਹਰੀ ਹਿੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰੇਗੀ। ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਾਜਾ ਭਰਤ੍ਰਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭਰਿਥਰੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ [[ਗੋਰਖਨਾਥ|ਗੋਰਖਨਾਥ ਨੇ]] ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਏ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ [[ਗੋਰਖਨਾਥ]] ਨੇ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਦੀਆਂ 750 ਨਕਲਾਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤਹਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਰਮਪੂਰਣ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਚੀਆਂ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਰਾਣੀ ਪਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ [[ਗੋਰਖਨਾਥ]] ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ''ਸੰਤ'' ਭਰਤਹਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ [[ਅਲਵਰ]] ਵਿੱਚ ਭਰਤਹਾਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਅਸ਼ਟਮੀ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੂਜਾ ਦਿਵਸ ਹੈ। ਭਰਤਹਾਰੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਅਲਵਰ ਦੇ ਸਰਿਸਕਾ ਨੇੜੇ ਅਲਵਰ, ਜੈਪੁਰ, ਦੌਸਾ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। == ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ == * ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ (1973) - ਗੁਜਰਾਤੀ * ਰਾਜਯੋਗੀ ਭਰਥਰੀ (1954) - ਹਿੰਦੀ * ਭਰਤਹਰੀ (1944) - ਹਿੰਦੀ * ਭਰਤਰੁਹਰੀ (1944) - ਹਿੰਦੀ<ref>[[imdbtitle:0361374|Bhartrahari (1944)]] www.imdb.com.</ref> * ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ (1932) - ਹਿੰਦੀ * ਭਰਤਰੁਹਰੀ (1922) - ਚੁੱਪ == ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ == ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਨੀਲ ਗੈਮੈਨ ਦੀ ''ਦ ਸੈਂਡਮੈਨ: ਵਰਲਡਜ਼ ਐਂਡ'', ਅਤੇ ''ਦ ਸੈਂਡਮੈਨ: ਦਿ ਵੇਕ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। == ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ == * ਵੈਰਾਗ੍ਯ-ਸਾਤਕਾਮ * ਵਾਕ੍ਯਪਦੀਯਾ * [[ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ|ਸ਼ਤਾਕਤ੍ਰਾਯ]] == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> * ''ਭਰਥਰੀ: ਨੰਦਕਿਸ਼ੋਰ ਤਿਵਾਰੀ, ਅਰਵਿੰਦ ਮੈਕਵਾਨ, ਅਤੇ ਐਚਯੂ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਓਰਲ ਐਪਿਕ'' । 2002, [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ]] ।{{ISBN|81-260-1363-X}} . * ''ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨੀਵਲ: ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ'' ਐਨ ਗ੍ਰੋਡਜਿਨਸ ਗੋਲਡ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਘਟਿਆਲੀ ਦੇ ਮਧੂ ਨਤੀਸਰ ਨਾਥ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਬਰਕਲੇ, 1993, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ। , . [https://www.jstor.org/stable/1178576] * ਰਾਧਿਕਾ ਹਰਜ਼ਬਰਗਰ ਦੁਆਰਾ ''ਭਰਥਰੀ ਅਤੇ ਬੋਧੀ'' । 1986, ਸਪ੍ਰਿੰਗਰ।{{ISBN|90-277-2250-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/90-277-2250-1|90-277-2250-1]] . == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://web.archive.org/web/20250126094839/http://www.panjabdigilib.org/webuser/searches/displayPage.jsp?ID=3613&page=1&CategoryID=3&Searched=Udasi%20Raje%20Gopi%20Chand%20Ji%20Ki&sbtsro=0 ਪੰਜਾਬ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ 'ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ]] fwmkxonqtdfc0ps537coosjsct8g2hg 0 154493 849414 829356 2026-10-08T11:37:55Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849414 wikitext text/x-wiki  {{Infobox pageant titleholder|name=ਵਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ|image=File:Vartika Singh at Miss Diva Universe 2020 Grand Finale (Close up).jpg|caption=2020 ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ|birth_name=ਵਰਤਿਕਾ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ ਸਿੰਘ|birth_date={{birth date and age|df=yes|1993|8|26}}|birth_place=[[ਲਖਨਊ]], [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਭਾਰਤ|alma_mater=ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ, [[ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] [[ਲਖਨਊ]], ਭਾਰਤ|height={{height|m=1.71}}|occupation=ਮਾਡਲ|competitions=|hair_color=[[ਕਾਲਾ]]|eye_color=[[ਭੂਰਾ]]|website=|title=ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2015, ਮਿਸ ਦੀਵਾ 2019, ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਇੰਡੀਆ 2019}} '''ਵਰਤਿਕਾ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ ਸਿੰਘ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Vartika Brij Nath Singh''') ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦਾ ਖਿਤਾਬਧਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਇੰਡੀਆ 2019 ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ 68ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/a-traditional-homecoming-for-miss-diva-universe-2019-vartika-singh/articleshow/71377338.cms|title=A traditional homecoming for Miss Diva Universe 2019 Vartika Singh|last=Wadhwa|first=Akash|date=3 October 2019|work=The Times of India|access-date=1 May 2022}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 2015 ਵਿੱਚ [[ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ (ਫੇਮਿਨਾ)|ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ]] ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="ET_Vartika">{{Cite web |title=Femina Miss India 2015 Vartika Singh is at Miss Grand International 2015 |url=http://m.economictimes.com/magazines/panache/vartika-singh-crowned-second-runner-up-at-miss-grand-international/articleshow/49537518.cms |access-date=12 September 2016 |website=The Economic Times |archive-date=7 ਅਕਤੂਬਰ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191007212902/https://m.economictimes.com/magazines/panache/vartika-singh-crowned-second-runner-up-at-miss-grand-international/articleshow/49537518.cms |url-status=dead }}</ref> GQ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਟ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="GQ_Vartika">{{Cite web |title=Vartika Singh skipped her PhD to become a Miss India. |url=http://www.gqindia.com/content/vartika-singh-skipped-her-phd-to-become-a-miss-india/#vartika-singh |access-date=30 September 2014 |website=GQ (India) |archive-date=12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412172307/https://www.gqindia.com/content/vartika-singh-skipped-her-phd-to-become-a-miss-india/#vartika-singh |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=15 November 2019 |title=Vartika Singh on Representing India at Miss Universe, 'Feel Immense Pressure, Responsibility' |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/vartika-singhh-on-representing-india-at-miss-universe-feel-immense-pressure-responsibility-2388241.html |website=News18}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ 1993 ਨੂੰ [[ਲਖਨਊ]], [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ [[ਲਖਨਊ]] ਦੇ ਕੈਨੋਸਾ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |last=Wadhwa |first=Akash |date=5 October 2019 |title=It's very nostalgic to relive moments you've cherished: Miss Diva Universe 2019 Vartika Singh in Lucknow |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/its-very-nostalgic-to-relive-moments-youve-cherished-miss-diva-universe-2019-vartika-singh-in-lucknow/articleshow/71443525.cms |access-date=23 November 2019 |website=The Times of India}}</ref> ਉਸਨੇ ਇਜ਼ਾਬੇਲਾ ਥੋਬਰਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |date=28 September 2019 |title=Lucknow's Vartika Singh to represent India at Miss Universe 2019 |url=https://www.amarujala.com/lucknow/lucknow-s-vartika-singh-to-represent-india-at-miss-universe-2019 |access-date=23 November 2019 |website=Amarujala |language=hi}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=https://m.jagran.com/lite/entertainment/bollywood-lucknow-girl-vartika-singh-becomes-miss-diva-universe-2019-she-will-represent-india-in-miss-universe-pageant-19618298.html|title=Lucknow girl Vartika Singh becomes Miss Diva Universe 2019, to represent India at Miss Universe 2019 pageant|date=5 October 2019|work=[[Dainik Jagran]]|language=hi}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਿਸ ਦੀਵਾ 2014 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਚੋਟੀ ਦੇ 7 ਵਿੱਚ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ 'ਮਿਸ ਫੋਟੋਜੈਨਿਕ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web |date=9 October 2019 |title=Vartika Singh: All you need to know about the Miss Diva Universe 2019 |url=https://www.newindianexpress.com/galleries/0ther/2019/oct/09/vartika-singh-all-you-need-to-know-about-the-miss-diva-universe-2019-102583.amp |publisher=New Indian Expres |access-date=1 ਮਾਰਚ 2023 |archive-date=1 ਮਾਰਚ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301065154/https://www.newindianexpress.com/galleries/0ther/2019/oct/09/vartika-singh-all-you-need-to-know-about-the-miss-diva-universe-2019-102583.amp |url-status=dead }}</ref> 2015 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ (ਫੇਮਿਨਾ)|ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ]] ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ 52ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਡੀਆ 2015 ਦਾ ਤਾਜ ਪਹਿਨਾਇਆ ਗਿਆ।<ref>{{Cite news|url=https://wap.business-standard.com/article-amp/pti-stories/feel-confident-i-ll-bring-back-miss-universe-crown-vartika-singh-119092900222_1.html|title=Feel confident I'll bring back the crown: Vartika Singh|last=Press Trust of India|date=29 September 2019|work=Business Standard India|publisher=Business Standard News|access-date=1 ਮਾਰਚ 2023|archive-date=30 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210430151011/https://wap.business-standard.com/article-amp/pti-stories/feel-confident-i-ll-bring-back-miss-universe-crown-vartika-singh-119092900222_1.html|url-status=dead}}</ref> ਸਿੰਘ ਨੇ [[ਬੈਂਕਾਕ]], [[ਥਾਈਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਅਸਲੀ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਉਪ ਜੇਤੂ ਨੇ ਖਿਤਾਬ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ; ਨਵੇਂ ਵਿਜੇਤਾ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਸ ਗ੍ਰੈਂਡ 2015 ਦੀ ਜੇਤੂ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।<ref name="indianex">{{Cite web |date=26 October 2016 |title=Indonesia's Ariska Putri Pertiwi crowned Miss Grand International 2016 |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/indonesias-ariska-putri-pertiwi-crowned-miss-grand-international-2016-3104449/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524095808/https://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/indonesias-ariska-putri-pertiwi-crowned-miss-grand-international-2016-3104449/ |archive-date=24 May 2021 |access-date=18 October 2021 |website=[[Indian Express Limited|The Indian Express]]}}</ref><ref name="result2015int">{{Cite web |date=26 October 2015 |title=สาวงาม "โดมินิกัน" วัย20 คว้ามงกุฎมิสแกรนด์2015 |url=https://www.dailynews.co.th/women/356659/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151026102535/https://www.dailynews.co.th/women/356659/ |archive-date=26 October 2015 |access-date=20 October 2021 |website=[[Daily News (Thailand)|Daily News]] |language=th}}</ref><ref>{{Cite web |title=Miss Grand International 2015 stripped of her title - BeautyPageants |url=https://beautypageants.indiatimes.com/Miss-Grand-International-2015-stripped-of-her-title/Miss-Grand-International-2015-stripped-of-her-title/eventshow/68125539.cms |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210524100704/https://beautypageants.indiatimes.com/Miss-Grand-International-2015-stripped-of-her-title/Miss-Grand-International-2015-stripped-of-her-title/eventshow/68125539.cms |archive-date=2021-05-24 |website=beautypageants.indiatimes.com}} </ref><ref>{{Cite web |title=AfterMarket.pl :: Domain imperiummiss.pl |url=http://imperiummiss.pl/?p=2864&lang=en |access-date=2023-03-01 |archive-date=2022-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105053220/http://imperiummiss.pl/?p=2864&lang=en |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=30 March 2016 |title=MGI'15 2nd Runner-up Vartika Singh unfurls the tricolor in Lucknow |url=http://m.timesofindia.com/entertainment/events/lucknow/Miss-Grand-International-Second-Runner-up-2015-Vartika-Singh-unfurls-the-tricolour-in-Lucknow/articleshow/50730411.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> ਉਸਨੇ 'ਬੈਸਟ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ' ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸ ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 10 ਅਤੇ ਸਰਬੋਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਉਪ-ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ 20 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।<ref>{{Cite web |date=26 October 2015 |title=Vartika Singh crowned second runner-up at Miss Grand International. |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/vartika-singh-crowned-second-runner-up-at-miss-grand-international-1156547.html |website=News18}}</ref> ਉਸਦਾ ਫਿਨਾਲੇ ਗਾਊਨ ਸ਼ੇਨ ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨੀ ਪੀਕੌਕ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਰਾਵਾ ਮਾਲਵਿਕਾ ਟੈਟਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=30 March 2015 |title=Miss Grand India 2015 is Vartika Singh |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/gurgaon-girl-aditi-arya-crowned-miss-india/ |access-date=15 April 2015 |website=The Indian Express |agency=Indo-Asian News Service |location=Mumbai}}</ref> 2016 ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਅਤੇ ਫੋਟੋਸ਼ੂਟ GQ (ਇੰਡੀਆ) ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਜਨਵਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="GQ_Vartika_2">{{Cite web |title=GQ's hottest women of India 2016. |url=http://www.gqindia.com/content/bollywood-gq-hottest-women-2016/ |access-date=30 September 2014 |website=GQ (India) |archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105133/https://www.gqindia.com/content/bollywood-gq-hottest-women-2016/ |archive-date=11 ਦਸੰਬਰ 2017 |url-status=dead}}</ref> ਉਸਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਮਾਡਲ ਹੰਟ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿੰਗਫਿਸ਼ਰ ਬਿਕਨੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਪੰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="KF_2017_March">{{Cite web |title=Vartika Singh is Kingfisher Calendar Girl 2017. |url=http://kingfishercalendar.com/2017/march.aspx |access-date=21 December 2018 |website=Kingfisher |archive-date=12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412125258/http://kingfishercalendar.com/2017/march.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name="KF_2017_Oct">{{Cite web |title=Kinfisher Calendar 2017 - October. |url=http://kingfishercalendar.com/2017/october.aspx |access-date=30 September 2014 |website=Kingfisher |archive-date=12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412125414/http://kingfishercalendar.com/2017/october.aspx |url-status=dead }}</ref> ਉਸਨੇ [[ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ]] ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਹਤ-ਅਧਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=5 March 2016 |title=An Exclusive Interview of Vartika Singh |url=http://tkop.org/2016/03/05/an-exclusive-interview-with-vartika-singh-miss-grand-india-2015/ |access-date=5 March 2016 |website=The Kaleidoscope of Pageantry |archive-date=26 ਦਸੰਬਰ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191226041621/https://tkop.org/2016/03/05/an-exclusive-interview-with-vartika-singh-miss-grand-india-2015/ |url-status=dead }}</ref> 2018 ਵਿੱਚ, ਵਰਤਿਕਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਪਿਊਰ ਹਿਊਮਨਜ਼' ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਜੋਂ, ਉਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਵਾਰਤਿਕਾ [[ਟੀਬੀ|ਤਪਦਿਕ]] ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Interview of Miss Universe India 2019 |url=https://www.alive24news.com/ |access-date=1 October 2019 |website=Alive24Lucknow |archive-date=19 ਅਕਤੂਬਰ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019092016/https://www.alive24news.com/ |url-status=dead }}</ref> ਉਹ ਫਟੇ ਹੋਏ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲੂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈਲ ਟਰੇਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਭਾਵਨਾ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=23 November 2019 |title=I intend to bring a smile on every child's face: Vartika Singh. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/i-intend-to-bring-a-smile-on-every-childs-face-vartika-singh/articleshow/72184980.cms |website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 November 2019 |title=Miss Diva Universe 2019 Uses Her Platform To Raise Awareness For Smile Train India And Children With Clefts. |url=https://www.smiletrainindia.org/media/press/miss-diva-universe-2019-uses-her-platform-raise-awareness-smile-train-india-and-children |access-date=25 November 2019 |website=[[Smile Train]] |archive-date=28 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428153513/https://www.smiletrainindia.org/media/press/miss-diva-universe-2019-uses-her-platform-raise-awareness-smile-train-india-and-children |url-status=dead }}</ref> 26 ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ, ਵਰਤਿਕਾ ਨੂੰ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਇੰਡੀਆ 2019 ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ 2019 ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਿਸ ਦੀਵਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 8 ਦਸੰਬਰ 2019 ਨੂੰ [[ਅਟਲਾਂਟਾ|ਅਟਲਾਂਟਾ, ਜਾਰਜੀਆ]] ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ 2019 ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤ ਦੀ]] ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਮਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਣਪਛਾਤੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Beauty Pageants Celebrate Women, Says Miss Diva Universe 2019 Vartika Singh. |url=https://www.news18.com/news/lifestyle/beauty-pageants-celebrate-women-says-miss-diva-universe-2019-vartika-singh-2326883.html |access-date=20 September 2019 |website=News18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wadhwa |first=Akash |date=13 October 2019 |title=Miss Diva Universe 2019 Vartika Singh is all for women empowerment. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/miss-diva-universe-2019-vartika-singh-is-all-for-women-empowerment/articleshow/71555556.cms |website=The Times of India}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੈਮਿਨਾ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਜੇਤੂ]] ksb6oowc4eyl6zfjf6rex0129ikyuzd 0 156524 849377 848375 2026-10-08T02:40:42Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849377 wikitext text/x-wiki '''ਜੋਤੀ ਅਰੋੜਾ''' ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਡਰੀਮਜ਼ ਸੇਕ'' (2011), ''ਲੈਮਨ ਗਰਲ'' (2014) ਅਤੇ ''ਯੂ ਕਮ ਲਾਈਕ ਹੋਪ'' (2017) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਬਲੌਗਰ ਵੀ ਹੈ।<ref name="Rajpal 2017">{{Cite news|url=https://www.edexlive.com/people/2017/dec/12/if-rape-and-abuse-is-a-reality-then-there-are-instances-were-women-have-taken-advantage-too-author-1735.html|title=How author Jyoti Arora hasn't let thalassemia or Twitter trolls get in her way|last=Rajpal|first=Seema|date=December 12, 2017|work=The New Indian Express|access-date=15 April 2021}}</ref> == ਜੀਵਨੀ == ਅਰੋੜਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਥੈਲੇਸੇਮੀਅਾ|ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ]] ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://fit.thequint.com/health-news/world-blood-donor-day-thalassemia-major-2#read-more|title=World Thalassemia Day: Here's Why It's Important To Donate Blood|last=Arora|first=Jyoti|date=May 8, 2019|work=The Quint|access-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418134548/https://fit.thequint.com/health-news/world-blood-donor-day-thalassemia-major-2#read-more|archive-date=18 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021|url-status=dead}}</ref><ref name="Dua 2015">{{Cite news|url=https://www.thebetterindia.com/31033/living-with-thalassemia/|title=Thalassemia Could Not Stop Her from Achieving Her Dream of Becoming a Novelist. Meet This Dynamo.|last=Dua|first=Neha|date=September 2, 2015|work=[[The Better India]]|access-date=15 April 2021}}</ref> ਉਸਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ।<ref name="Dua 2015" /> ਉਸਨੇ [[ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬੀਏ (ਆਨਰਜ਼) ਅਤੇ [[ਅੰਨਾਮਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ|ਅੰਨਾਮਾਲਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ]] ਅਤੇ ਅਪਲਾਈਡ [[ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ|ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ]] ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।<ref name="Gupta 2018">{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/lifestyle/books-and-art/310118/women-do-file-fake-cases-against-men-and-their-families-says-author-j.html|title=Women do file fake cases against men and their families, says author Jyoti Arora|last=Gupta|first=Soumyabrata|date=January 31, 2018|work=Deccan Chronicle|access-date=15 April 2021}}</ref><ref name="Dua 2015" /><ref name="Narkhede" /> ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਅਤੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਆਈਟੀ ਭਰਤੀ ਫਰਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name="Dua 2015" /><ref name="Narkhede">{{Cite news|url=https://www.writerstory.com/jyoti-arora-interview-lemon-girl-book/|title=Jyoti Arora Interview – Lemon Girl Book|last=Narkhede|first=Nikhil|work=WriterStory|access-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422014936/https://www.writerstory.com/jyoti-arora-interview-lemon-girl-book/|archive-date=22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2021|url-status=dead}}</ref> ਉਹ [[ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।<ref name="Narkhede" /> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1977]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਗਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 64p0hytu0k5eu3f09ael0mtqmk23rhq 0 158502 849391 692281 2026-10-08T05:30:06Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849391 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਪਰਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ | image = Pernia Qureshi at Lakme Fashion Week 2016 - Day 3 (cropped).jpg | caption = 2016 ਵਿੱਚ ਲੈਕਮੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀਕ ਵਿੱਚ ਕੁਰੈਸ਼ੀ | citizenship = {{ubl|ਭਾਰਤੀ (2008 ਤੱਕ)|ਯੂਐੱਸ (2008 ਤੋਂ)}}<ref name="citizenship">[https://www.newindianexpress.com/nation/2019/mar/22/dont-revoke-pio-card-of-moin-qureshis-daughter-till-april-15-hc-to-government-1954476.html Don't revoke PIO card of Moin Qureshi's daughter till April 15: HC to government]. [[Press Trust of India|PTI]]. 22 March 2019. ''[[New Indian Express]]''. "However, this court is prima facie of the view that in the meanwhile, the respondents (ministries and FRRO) be restrained from revoking the petitioner's PIO/OCI card till the next date of hearing, as it is not disputed that the petitioner (Pernia Qureshi) was a citizen of India for 12 years prior to being provided the PIO card," the court said in its order. Pernia Qureshi, a US citizen, has contended in her plea that she had applied for an OCI card in 2017 after the Indian government in January 2015 issued the notification stating that all existing PIO card holders shall be deemed to OCI card holders. She has said in the petition that she was a PIO card holder since 2008 and that it was valid till 2023.</ref> | birth_place = ਪਾਕਿਸਤਾਨ<ref name="sunday1"/> | occupation = ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਕੁਚੀਪੁੜੀ ਡਾਂਸਰ, ਸਟਾਈਲਿਸਟ | spouse = {{plainlist| * {{marriage|ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ|2011|2012|end=div.}}<ref name="m.timesofindia.com">{{cite web|url=http://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Pernia-Qureshi-I-will-marry-when-the-time-is-right/articleshow/48388785.cms|title=Pernia Qureshi I will marry when the time is right|website=[[The Times of India]] }}</ref> * {{marriage|ਸਾਹਿਲ ਗਿਲਾਨੀ|2018}}<ref name="md"/> }} | website = {{URL|perniaqureshi.com}} }}'''ਪਰਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਈਲਿਸਟ, ਫੈਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਡਾਂਸਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=A style guide by ace designer Pernia Qureshi on kinder wardrobe staples |url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/a-style-guide-by-ace-designer-pernia-qureshi-on-kinder-wardrobe-staples/2659424/ |access-date=2022-11-22 |website=Financialexpress |language=en}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਾਹਿਲ ਗਿਲਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=I'd swipe Randeep Hooda right, says stylist/actor Pernia Qureshi |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/i-d-swipe-randeep-hooda-right-says-stylist-actor-pernia-qureshi/story-tOj5IJMQfx3qCh1ST9YFYI.html |website=www.hindustantimes.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://sunday.com.pk/people/23-Jan-2014/fashionista-extraordinaire-pernia-qureshi#.VkQv8LcrLIX|title=Fashionista|work=sunday.com.pk|access-date=25 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055112/http://sunday.com.pk/people/23-Jan-2014/fashionista-extraordinaire-pernia-qureshi#.VkQv8LcrLIX|archive-date=4 March 2016}}</ref> == ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ == ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ-ਰਾਧਾ ਰੈੱਡੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, [[ਕੁਚੀਪੁੜੀ]] ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=Bright Young Thing |url=http://indiatoday.intoday.in/story/bright-young-thing/1/136976.html |access-date=26 Feb 2015 |publisher=India Today}}</ref> ਉਸਨੇ [[ਆਬਿਦਾ ਪਰਵੀਨ]] ਦੁਆਰਾ ਸੂਫੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੀਨੂ ਬਖਸ਼ੀ ਦੀਆਂ [[ਉ੍ਰਦੂ|ਉਰਦੂ]] ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Pernia Qureshi and Imran Abbas Khan in Jaanisaar |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Pernia-Qureshi-and-Imran-Abbas-Khan-in-Jaanisaar/articleshow/46455835.cms |access-date=31 March 2015 |publisher=Times Of India}}</ref> ਪਰਨੀਆ ਨੇ ਹਾਰਪਰਸ ਬਜ਼ਾਰ, ਏਲੇ ਅਤੇ ਕੌਂਡੇ ਨਾਸਟ ਲਈ ਇੱਕ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮ ''ਆਇਸ਼ਾ'' ਲਈ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/bright-young-thing/1/136976.html|title=Bright young thing|work=indiatoday.intoday.in}}</ref> ਪਰਨੀਆ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ [[ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰ ਅਲੀ|ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ]] ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ, ''ਜਾਨੀਸਾਰ'' ਵਿੱਚ [[ਇਮਰਾਨ ਅੱਬਾਸ]] ਨਕਵੀ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref>{{Cite web |title=Imran Abbas is the life of 'Jaanisaar' |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/imran-abbas-is-the-life-of-jaanisaar/ |access-date=26 Feb 2015 |publisher=Indian Express}}</ref><ref name="bollywoodlife1">{{Cite web |title=First look of Pernia Qureshi and Imran Abbas Naqvi starrer Jaanisaar revealed! |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/first-look-of-pernia-qureshi-and-imran-abbas-naqvi-starrer-jaanisaar-revealed/ |access-date=31 March 2015 |publisher=Bollywood Life}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title='Jaanisaar': Check Pernia Qureshi's royal avatar |url=http://www.indiaglitz.com/jaanisaar-check-pernia-qureshis-royal-avatar-hindi-news-128149 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705082705/http://www.indiaglitz.com/jaanisaar-check-pernia-qureshis-royal-avatar-hindi-news-128149 |archive-date=5 July 2015 |access-date=31 March 2015 |publisher=India Glitz}}</ref> ਫਿਲਮ 7 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ<ref name="bollywoodlife1" /> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == 2011 ਵਿੱਚ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਲੰਡਨ ਸਥਿਤ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੋੜੇ ਦਾ 2012 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਾਹਿਲ ਗਿਲਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।<ref name="m.timesofindia.com1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Pernia-Qureshi-I-will-marry-when-the-time-is-right/articleshow/48388785.cms|title=Pernia Qureshi: I will marry when the time is right|last=Iyer|first=Sanyukta|date=7 August 2015|work=The Times of India|access-date=4 March 2019}}</ref> ਪਰਨੀਆ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Centre’s stand sought on plea by Qureshi’s daughter |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/centres-stand-sought-on-plea-by-qureshis-daughter/article26392122.ece}}</ref> == ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ == ਉਸਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ, ਪਰਨੀਆ ਦੀ ਪੌਪ-ਅੱਪ ਸ਼ਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ<ref>{{Cite web |date=2019-04-02 |title=Pernia Qureshi on building your own brand in the fashion industry |url=https://www.lifestyleasia.com/ind/style/fashion/pernia-qureshi-on-building-your-own-brand-in-the-fashion-industry/ |access-date=2020-05-22 |website=Lifestyle Asia India |language=en-US}}</ref> ਇਹ ਸਾਈਟ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰਨੀਆ ਦੀ ਪੌਪ-ਅੱਪ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਪਰਪਲ ਸਟਾਈਲ ਲੈਬਜ਼ ਦੁਆਰਾ 2019 ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। == ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ == * ''[[ਜਾਨੀਸਾਰ]]'' (2015) == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੋਕ]] lukdyd3e0omeqd6m5g1d79qgyts5ll1 0 162449 849398 841269 2026-10-08T07:30:46Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849398 wikitext text/x-wiki '''ਬਿਲਲੁਕੋੱਪਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਯਾ ਸੁਮਿਤਰਾ''', '''ਬੀ ਕੇ ਸੁਮਿਤਰਾ''' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਨੇਕ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।<ref name="Sumitra">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/singer-bk-sumitra-turns-75/article8521277.ece|title=Singer B.K. Sumitra turns 75|last=Govind|first=Ranjani|date=2016-04-26|work=The Hindu|access-date=15 September 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਸੁਮਿਤਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਰਨਾਡੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਿਲਲੁਕੋਪਾ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਮੋਗਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ''ਐਮ. ਪ੍ਰਭਾਕਰ'' ਤੋਂ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਪੰਡਾਰੀ ਬਾਈ|ਪੰਡਰੀਬਾਈ]] ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ।<ref name="Sumitra" /> ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਐਮ ਐਲ ਸੁਧਾਕਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੀ ਧੀ ਸੌਮਿਆ ਰਾਓ ਵੀ ਇੱਕ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਨੀਲ ਰਾਓ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="B.K.Sumitra">{{Cite web |title=Celebrity B. K. Sumitra |url=https://www.filmibeat.com/celebs/sumithra-b-k.html#biography |access-date=15 September 2020 |website=filmibeat.com}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜੀ.ਕੇ. ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ''ਕਵਲਰੇਦੂ ਕੁਲਵੰਡੂ'' (1964) ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite web |url=https://mfestindia.com/advisory/Sumitra.html#:~:text=In%201992%2C%20she%20has%20been,coaching%20camps%20during%20her%20tour |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2023-04-09 |archive-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409090342/https://mfestindia.com/advisory/Sumitra.html#:~:text=In%201992%2C%20she%20has%20been,coaching%20camps%20during%20her%20tour |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kavaleredu Kula Ondu (1964) Kannada movie: Cast & Crew |url=https://chiloka.com/movie/kavaleredu-kula-ondu-1964 |access-date=2020-09-13 |website=chiloka.com}}</ref> 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜੀਕੇ ਵੈਂਕਟੇਸ਼, ਆਰ. ਸੁਦਰਸਨਮ, ਵਿਜੇ ਭਾਸਕਰ, ਐਮ. ਰੰਗਾ ਰਾਓ, ਰਾਜਨ-ਨਗੇਂਦਰ ਅਤੇ ਅਨੂਪ ਸੀਲਿਨ ਵਰਗੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=BK Sumitra |url=https://www.prajavani.net/tags/bk-sumitra |website=Prajavani |access-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409090340/https://www.prajavani.net/tags/bk-sumitra |archive-date=2023-04-09 |url-status=dead}}</ref> * 2019 - KIMA ਅਵਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ''ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ'' * 2017 - ਕਰਨਾਟਕ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਦੁਆਰਾ ''ਜੀ.ਵੀ. ਅਈਅਰ ਅਵਾਰਡ'' <ref>{{Cite web |date=March 4, 2017 |title=Annual film awards presented |url=https://www.deccanherald.com/content/599414/annual-film-awards-presented.html |website=Deccan Herald}}</ref> * 1992 - ''ਸੰਗੀਤਾ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ'' * 1991- ''ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜਯੋਤਸਵ ਅਵਾਰਡ'' <ref>{{Cite web |title=Karnataka Government |url=https://karnataka.gov.in/page/Awards/State+Awards/Rajyotsava+Awards/en |website=karnataka.gov.in}}</ref> * ''ਕੇਮਪੇਗੌੜਾ ਅਵਾਰਡ'' * ਕੰਨੜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, [[ਹੰਪੀ]] ਦੁਆਰਾ ''ਨਦੋਜਾ'' ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ''ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰੇਟ'' । <ref>{{Cite web |title=B K Sumitra takes us on a journey down memory lane |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2013/mar/19/b-k-sumitra-takes-us-on-a-journey-down-memory-lane-459828.html |website=The New Indian Express}}</ref> * 2021- ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਕੇ. ਮੋਹਨਦੇਵ ਅਲਵਾ ਅਤੇ ਡਾ. ਐਮ.ਕੇ. ਸ਼ੈਲਜਾ ਅਲਵਾ ਐਂਡੋਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ <ref>{{Cite web |date=2021-07-19 |title=Selected for Kannada Sahitya Parishat Awards-2021 |url=https://starofmysore.com/selected-for-kannada-sahitya-parishat-awards-2021/ |access-date=2021-09-27 |website=Star of Mysore |language=en-US}}</ref> == ਪ੍ਰਮੁਖ ਗੀਤ == * ''ਨਿਨੋਲੂਮ ਇਮਾਗੀਰਾਲੀ ਥਾਂਡੇ'' (ਥਾਂਡੇ ਮੱਕਲੂ) * ''ਅ ਆ ਈ ਈ ਕੰਨਡਾ''-ਕਰੁਲੀਨਾ ਕਰੇ (1970) * ''ਕਰੇਆ ਕੈਲੀ ਬੰਦੇ''-ਅਨੁਰਾਧਾ (1967) * ''ਮਧੁਰਾ ਮਧੁਰਵੀ ਮੰਜੁਲਗਾਨਾ''-ਸਾਥੀ ਸੁਕੰਨਿਆ (1967) * ''ਸੰਪਿਗੇ ਮਰਾਡਾ''-<nowiki><i id="mwTA">ਉਪਾਸਨੇ</i></nowiki> (1947) * ''ਓਡ਼ੀ ਬਾ ਓਡੋਡੀ ਬਾ''-ਚਕਰਥੀਰਥ (1967) * ਮਾਨੇ ਬਰੂੰਦਾਵਨ- (ਬਰੂੰਆਵਨ) * ਐੱਡਡੇਲੂ ਮੰਜੂਨਾਥ-ਐੱਡਡੇਲੁ ਮੰਜੂਨਾਥਨ (2009) == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1941]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] jhgnioj3g5agq96nr0e9py6acui56xc 3 179439 849392 729656 2026-10-08T05:53:49Z Pminh141 53640 Pminh141 ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Truongdaklak49]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hd37navn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Truongdaklak49|Truongdaklak49]]" to "[[Special:CentralAuth/Hd37navn|Hd37navn]]" 729656 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=Truongdaklak49}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 04:55, 28 ਜਨਵਰੀ 2024 (UTC) 8dqegl07hh2mji8yrnla99l393oy9se 0 181192 849367 737934 2026-10-07T22:50:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849367 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਓਪਾਸ਼ੋਨਾ ਘੋਸ਼ | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = 1987 | birth_place = | death_date = ਕਲਕੱਤਾ | death_place = | nationality = | occupation = ਭਾਰਤੀ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ | years_active = | known_for = | notable_works = }} '''ਓਪਾਸ਼ੋਨਾ ਘੋਸ਼''' (ਜਨਮ 1987, ਕਲਕੱਤਾ)<ref name="Behance">{{Cite web |title=Opashona Ghosh on Behance |url=https://www.behance.net/opashonagh064e |access-date=31 October 2021 |website=Behance |language=english}}</ref> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਹੈ ਜੋ [[ਕੋਲਕਾਤਾ]], [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।<ref name=":3">{{Cite web |last=Lolayekar |first=Shivangi |date=16 August 2019 |title=Meet India's urban culture squad |url=https://www.gqindia.com/look-good/content/meet-india-urban-culture-squad |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210062259/https://www.gqindia.com/look-good/content/meet-india-urban-culture-squad |archive-date=2020-12-10 |access-date=2020-11-29 |website=[[GQ India]] |language=en-IN |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |last=Naqvi |first=Arzoo |date=2020-06-29 |title=Artists championing (and celebrating) causes of the LGBTQ+ community |url=https://www.lifestyleasia.com/ind/culture/lgbtq-artists-india/ |archive-url= |archive-date= |access-date=2020-11-29 |website=[[Lifestyle Asia]] |language=en-US}}</ref> ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਲੱਬਿੰਗ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ,<ref name=":2">{{Cite web |last=Balaram |first=Rajashree |date=23 January 2020 |title=Illustrator Opashona Ghosh's artwork takes a feminist approach to mental and sexual health |url=https://elle.in/article/illustrator-opashona-ghosh/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210110114/https://elle.in/article/illustrator-opashona-ghosh/ |archive-date=2020-12-10 |access-date=2020-11-29 |website=[[ELLE]] |language=en-US |url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪੌਪ-ਆਰਟ-ਸਟਾਈਲ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ,<ref name=":1">{{Cite web |last= |first= |date=2018-12-18 |title=#MeToo India: The Road Ahead |url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/metoo-india-the-road-ahead |archive-url= |archive-date= |website=[[Verve (Indian magazine)|Verve magazine]] |language=en-US}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਚਿੱਤਰ ਹਨ,<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/kolkatas-lighthouse-caf-a-safe-space-for-creative-people/article25322163.ece|title=Kolkata's Lighthouse café: 'A safe space for creative people'|last=Rajagopal|first=Bulbul|date=2018-10-27|work=[[The Hindu]]|access-date=2020-11-29|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ਨਾਰੀਵਾਦ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਕਾਮੁਕਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":1" /> ''ਵਰਵ ਮੈਗਜ਼ੀਨ'' ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਅਤੇ ਕੁਈਰ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਕਲਕੱਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਘੋਸ਼ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸੈਂਟਰਲ ਸੇਂਟ ਮਾਰਟਿਨਜ਼ ਤੋਂ ਸੰਚਾਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":2"/><ref name=":1"/> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਰਗੇਨ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name=":3"/> ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਕਲਾਕਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਬਰਲਿਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ਲੰਡਨ, ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਰਸਾਲਿਆਂ, ਫੈਸ਼ਨ ਲੇਬਲਾਂ, ਕੁਈਰ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਕਲਾਕਾਰ]] gigvt8r6kbttny7tz4ucxvy4b0pyrju 0 191655 849397 776714 2026-10-08T07:23:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849397 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਲਿਮਿਟਡ | logo = Balaji Telefilms.jpg | type = ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀ | traded_as = | industry = ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ | genre = Entertainment | founded = 11 ਨਵੰਬਰ 1994 | founder = ਜਤਿੰਦਰ | defunct = | hq_location_city = [[ਮੁੰਬਈ]], ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ | hq_location_country = ਭਾਰਤ | area_served = ਭਾਰਤ | key_people = ਸ਼ੋਭਾ ਕਪੂਰ (ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ) <nowiki>ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ (ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ))}}}}</nowiki> | products = ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ<br />ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ<br />ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ | revenue = {{increase}} {{INRConvert|593|c}} (2023) | operating_income = {{increase}} {{INRConvert|590.3|c}} (2023) | net_income = {{decrease}} {{INRConvert|-38|c}} (2023) (PAT) | assets = {{increase}} {{INRConvert|1320|c}} (2023) | owner = ਪ੍ਰਮੋਟਰ: ਜੀਤੇਂਦਰ<br />ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ<br />ਸ਼ੋਭਾ ਕਪੂਰ, 48% {{!}} ''''ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਿਟੇਡ'''': 25% | num_employees = | parent = | divisions = 3<br /> * ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ * ਮੂਵੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ * ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ | subsid = * ਬਾਲਾਜੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼ * ALTBalaji | website = {{URL|http://www.balajitelefilms.com|balajitelefilms.com}} | footnotes = }} '''ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Balaji Telefilms''') ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੋਪ ਓਪੇਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਵੀ ਅਲਟ ਬਾਲਾਜੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਲਗ ਰੇਟ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ। ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੀਵੀ, ਕਾਮੇਡੀ, ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ [[ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ੋਭਾ ਕਪੂਰ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ [[ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ]] ਅਤੇ [[ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ]] ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਇੱਕ [[ਜਨਤਕ ਕੰਪਨੀ]] ਹੈ। 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਲਾਕਬਸਟਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਕਿਊਂਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'',<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/What-K-serials-really-convey/articleshow/3742790.cms|title=What K-serials really convey|last=Raghuram|first=Aruna|date=22 November 2008|work=The Times of India|access-date=28 July 2020}}</ref> ''[[ਕਹਾਣੀ ਘਰ-ਘਰ ਕੀ|ਕਹਾਨੀ ਘਰ ਘਰ ਕੀ]]'', ''ਕਹੀਂ ਕਿਸਸੀ ਰੋਜ਼'', ''ਕਸੌਟੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੇ'', ''ਕਹੀਂ ਤੋ ਹੋਗਾ'', ''ਕੁਸੁਮ'' ਅਤੇ ''ਕਸਮ ਸੇ'' ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਈ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤਾ'',<ref>{{Cite web |date=14 January 2014 |title=Pavitra Rishta to go off air soon |url=http://www.hindustantimes.com/tv/pavitra-rishta-to-go-off-air-soon/story-8FffX5z0JK0VzStCru5BQN.html |website=[[Hindustan Times]]}}</ref> ''ਤੇਰੇ ਲੀਏ'', ''ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਨੀ'', ''ਬਡੇ ਅੱਛੇ ਲਗਤੇ ਹੈ'',<ref>{{Cite web |date=29 June 2017 |title=Bade Achhe Lagte ... kissing scene my biggest learning: Ekta – Latest News & Updates at Daily News & Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-bade-achhe-lagte-kissing-scene-my-biggest-learning-ekta-2487494}}</ref> ''ਜੋਧਾ ਅਕਬਰ'', ''ਯੇ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤੇਂ'',<ref name="YHM-3">{{Cite web |title=Ekta Kapoor launches her new television show Ye Hai Mohabbatein |url=http://www.sify.com/movies/ekta-kapoor-launches-her-new-television-show-ye-hai-mohabbatein-imagegallery-bollywood-nlwqr2hfejesi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722160918/http://www.sify.com/movies/ekta-kapoor-launches-her-new-television-show-ye-hai-mohabbatein-imagegallery-bollywood-nlwqr2hfejesi.html |archive-date=22 July 2014 |website=[[Sify]]}}</ref><ref name="YHM-1">{{Cite web |date=3 October 2016 |title=Another generation leap in Ekta Kapoor's Yeh Hai Mohabbatein? |url=http://indiatoday.intoday.in/story/ekta-kapoor-yeh-hai-mohabbatein-leap-divyanka-tripathi-lifetv/1/778812.html |website=India Today}}</ref><ref name="YHM-2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/divyanka-tripathi-dances-like-theres-no-tomorrow-at-the-1000-episodes-celebrations-of-ye-hai-mohabbatein/articleshow/55893364.cms|title=Divyanka Tripathi dances like there's no tomorrow at the 1000 episodes celebrations of Ye Hai Mohabbatein – Times of India|work=The Times of India}}</ref> ''ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ'',<ref name="KKB-1">{{Cite web |date=30 March 2014 |title=Zee TV's Kumkum Bhagya launches on April 15 – Latest News & Updates at Daily News & Analysis |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-zee-tv-s-kumkum-bhagya-launches-on-april-15-1973357}}</ref><ref name="KKB-2">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/trade-news/hindi/kumkum-bhagya-the-biggest-fiction-launch-of-2014/articleshow/39626099.cms|title=Kumkum Bhagya – The Biggest Fiction Launch of 2014 – Times of India|work=The Times of India}}</ref> ''ਮੇਰੀ ਆਸ਼ਿਕੀ ਤੁਮ ਸੇ ਹੀ'', ''ਕਸਮ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕੀ'', ''ਕੁੰਡਲੀ ਭਾਗਿਆ'',<ref name="KDB-1">{{Cite web |title=Zee TV launches Kumkum Bhagya's spin-off 'Kundali Bhagya' |url=http://bestmediainfo.com/2017/06/zee-tv-launches-kumkum-bhagya-s-spin-off-kundali-bhagya/ |website=bestmediaifo.com}}</ref><ref name="KDB-2">{{Cite web |last=Chauhan |first=Soumyata |date=28 June 2017 |title=Kundali Bhagya Launch: Ekta Kapoor reveals what inspired her to make a spin off of Kumkum Bhagya |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/kundali-bhagya-launch-ekta-kapoor-reveals-what-inspired-her-to-make-a-spin-off-of-kumkum-bhagya/ |website=Bollywoodlife |access-date=14 ਦਸੰਬਰ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143819/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/kundali-bhagya-launch-ekta-kapoor-reveals-what-inspired-her-to-make-a-spin-off-of-kumkum-bhagya/ |archive-date=12 ਜੂਨ 2018 |url-status=dead}}</ref><ref name="KDB-3">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dheeraj-dhoopar-starrer-kundali-bhagya-becomes-the-biggest-weekday-launch-since-2016/articleshow/59876265.cms|title=Dheeraj Dhoopar starrer Kundali Bhagya becomes the biggest weekday launch since 2016 – Times of India|work=The Times of India}}</ref> ''ਯੇ ਹੈ ਚਾਹਤੇਂ'' ਅਤੇ ''ਭਾਗਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ'' <ref name="CN-1">{{Cite web |title=Star Plus to launch Balaji Telefilms' show 'Chandra Nandini' on 10 Oct |url=http://www.televisionpost.com/television/star-plus-to-launch-chandra-nandini-on-10-oct/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929044405/http://www.televisionpost.com/television/star-plus-to-launch-chandra-nandini-on-10-oct/ |archive-date=29 September 2017 |access-date=14 July 2017}}</ref><ref name="CN-2">{{Cite web |last=Mulla |first=Zainab |date=22 September 2016 |title=Ekta Kapoor introduces Rajat Tokas and Shweta Basu as Chandra Nandini! |url=http://www.india.com/showbiz/ekta-kapoor-introduces-rajat-tokas-and-shweta-basu-as-chandra-nandini-1506865/ |website=India.com}}</ref> 2015 ਤੋਂ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਈ ਮੌਸਮੀ ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੇ ਵੀਕਐਂਡ ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ''[[ਨਾਗਿਨ (ਟੀਵੀ ਲੜੀ 2015)|ਨਾਗਿਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)]]'' (ਇਸ ਦੇ 6ਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ), ''ਕਵਚ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)'' (2 ਸੀਜ਼ਨ), ''ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸ'' ( 2 ਰੁੱਤਾਂ), ''ਹੈਵਾਨ: ਦ ਮੌਨਸਟਰ'', ''ਦਯਾਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)'' ਅਤੇ ''ਕਯਾਮਤ ਕੀ ਰਾਤ'' ਕਈ ਹੋਰ। 2017 ਵਿੱਚ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ, ''ਕਿੰਗਡਮ ਆਫ ਦਿ ਸੋਪ ਕੁਈਨ: ਦ ਸਟੋਰੀ ਆਫ ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮ'' ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://harpercollins.co.in/product/kingdom-of-the-soap-queen-the-story-of-balaji-telefilms/|title=Kingdom of The Soap Queen: The Story of Balaji Telefilms|date=31 January 2020|work=Harper Collins|access-date=7 July 2022|language=en}}</ref> == ਮੌਜੂਦਾ ਉਤਪਾਦਨ == {| class="wikitable" ! scope="col" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਸ਼ੈਲੀ ! scope="col" | ਚੈਨਲ ! scope="col" | ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ |- | ''ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ'' | [[ਡਰਾਮਾ]] | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ]] | 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2014 |- | ''ਭਾਗਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ'' | [[ਡਰਾਮਾ]] | [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਟੀ.ਵੀ]] | 3 ਅਗਸਤ 2021 |- | ''ਪਰਿਣੀਤੀ'' | [[ਡਰਾਮਾ]] | ਕਲਰ ਟੀ.ਵੀ | 14 ਫਰਵਰੀ 2022 |} == ਸਾਬਕਾ ਉਤਪਾਦਨ == === ਆਡੀਓ === {| class="wikitable" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" | ਦਿਖਾਓ ! scope="col" | ਨੈੱਟਵਰਕ ! scope="col" | ਭਾਸ਼ਾ ! scope="col" | ਸ਼ੈਲੀ ! scope="col" | ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ! scope="col" | ਕਾਸਟ ! class="unsortable" scope="col" | |- | 2021 | ''ਦਰਮਿਆ'' | ਸੁਣਨਯੋਗ | [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] | ਪੋਡਕਾਸਟ ਲੜੀ | 14 ਅਕਤੂਬਰ 2021 | [[ਸ੍ਰਿਤੀ ਝਾਅ]], [[ਸ਼ਬੀਰ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ]] | <ref>{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/interviews/exclusive-shabbir-ahluwalia-sriti-jha-return-with-audio-show-darmiyaan-2411254.html|title=Shabbir Ahluwalia-Sriti Jha return with Ekta Kapoor's first audio show 'Darmiyaan'|work=Zee News}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == aeq1uzyo339sgzct7htktaddiyqcoej 0 193561 849395 847269 2026-10-08T05:57:05Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849395 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Pulkit Samrat | image = Pulkit Samrat at the promotion of 'Fukrey'.jpg | caption = | other_names = | birth_date = {{Birth date and age|1983|12|29|df=yes}}<ref>{{cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-pulkit-samrat-take-a-look-at-some-of-his-most-adorable-posts-with-kriti-kharbanda-3222584.html |title=Happy Birthday Pulkit Samrat: Take a Look at Some of His Most Adorable Posts with Kriti Kharbanda |work=News18 |access-date=29 December 2020}}</ref> | birth_place = [[Delhi]], India | occupation = {{hlist|Actor|model}} | years_active = 2006–present | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Shweta Rohira|2014|2015|end=divorce}} * {{marriage|[[Kriti Kharbanda]]|2024}} }} }} '''ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ''' ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਕਿਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Film and Television actor Pulkit Samrat's Biography |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/pulkit-samrat |access-date=10 March 2022 |website=Times of India}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਨੇ ''ਕਿਊ ਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' ਲੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਬਿੱਟੂ ਬੌਸ'' (2012) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਕਿਤ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web |date=15 April 2012 |title=Pulkit is happy about his debut film "Bittoo Boss"; talks about his role |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/pulkit-is-happy-about-bittoo-boss-4017.html |access-date=10 May 2013 |website=India TV News}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ''ਫੁਕਰੇ'' ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਜੈ ਹੋ]]'' (2014) ਨਾਲ ਆਈ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ''ਡੌਲੀ ਕੀ ਡੋਲੀ'' (2015) ਅਤੇ ''ਸਨਮ ਰੇ'' (2016) ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ''ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼'' , ''3 ਸਟੋਰੀਜ਼'' (2018) ਅਤੇ ''ਤਾਈਸ਼'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਰਾਟ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat on his Diwali memories, marriage to Kriti Kharbanda & missing her this year |url=https://www.pinkvilla.com/videos/interviews/pulkit-samrat-his-diwali-memories-marriage-kriti-kharbanda-missing-her-year-574596 |access-date=1 March 2021 |website=Pinkvilla |archive-date=8 ਨਵੰਬਰ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108150130/https://www.pinkvilla.com/videos/interviews/pulkit-samrat-his-diwali-memories-marriage-kriti-kharbanda-missing-her-year-574596 |url-status=dead }}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1983 <ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda Pens A Heartfelt Note For Boyfriend Pulkit Samrat On His 38th Birthday |url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kriti-kharbanda-pens-a-heartfelt-note-for-boyfriend-pulkit-samrat-on-his-38th-birthday/407468/amp |access-date=29 December 2021 |website=Outlook |archive-date=3 ਮਾਰਚ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303191459/https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kriti-kharbanda-pens-a-heartfelt-note-for-boyfriend-pulkit-samrat-on-his-38th-birthday/407468/amp |url-status=dead}}</ref> ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਲਕਿਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਨਵ ਸਥਲੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੋਂਟਫੋਰਟ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਪੀਜੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ [[ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਮਿਤ ਕਪੂਰ]] ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। == ਕਰੀਅਰ == === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ (2006-2008) === ਸਮਰਾਟ 2005 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੲ ਗਿਆ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ [[ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼]] ਦੁਆਰਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ''ਕਿਉ ਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ [[ਮੌਨੀ ਰਾਏ]] ਅਤੇ [[ਟੀਆ ਬਾਜਪਾਈ]] ਦੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ ਵਿਰਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ <ref name="ibnlive">{{Cite web |date=17 June 2013 |title=Pulkit Samrat, Prachi Desa: TV actors finally crossover into Bollywood |url=http://ibnlive.in.com/news/pulkit-samrat-prachi-desa-tv-actors-finally-crossover-into-bollywood/399520-8-66.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621024432/http://ibnlive.in.com/news/pulkit-samrat-prachi-desa-tv-actors-finally-crossover-into-bollywood/399520-8-66.html |archive-date=21 June 2013 |access-date=1 July 2013 |publisher=CNN-IBN}}</ref> ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਫਰੈਸ਼ ਨਿਊ ਫੇਸ - ਮੇਲ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ <ref>{{Cite web |date=9 April 2012 |title=I had got bored of my character in TV: Pulkit Samrat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-had-got-bored-of-my-character-in-TV-Pulkit-Samrat/articleshow/12596247.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130701123821/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-09/news-interviews/31312272_1_character-new-avatar-big-screen |archive-date=1 July 2013 |access-date=1 July 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref> 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ''ਕਹੋ ਨਾ ਯਾਰ ਹੈ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। <ref name="times07">{{Cite web |title=What the heck, Pulkit? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/What-the-heck-Pulkit/articleshow/2630406.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130701123827/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-12-19/tv/27972899_1_ekta-kapoor-pulkit-samrat-commitments |archive-date=1 July 2013 |access-date=1 July 2013}}</ref> 2011 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ [[ਵੈਭਵੀ ਮਰਚੈਂਟ]] ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰਿਕ ''ਤਾਜ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ'' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। === ਫਿਲਮ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਝਟਕਾ (2012-2016) === [[ਤਸਵੀਰ:Pulkit_Samrat_at_the_promotion_of_'Fukrey'.jpg|thumb| 2013 ਵਿੱਚ ''ਫੁਕਰੇ ਦਾ'' ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਰਾਟ]] ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ''ਬਿੱਟੋ ਬੌਸ'' ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ [[ਅਮਿਤਾ ਪਾਠਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ "ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਸਕੈਚ, ਸਕ੍ਰੀਨ-ਨਾਮ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਕਸਬੇ-ਮੁੰਡਾ ਐਕਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਸਾਨੀ।" <ref>{{Cite web |last=Mukherjee, Madhureeta |date=14 April 2012 |title=Bittoo Boss: Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/bittoo-boss/movie-review/12653749.cms |access-date=14 April 2012 |website=The Times of India}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਅਗਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ''ਫੁਕਰੇ'' ਵਿੱਚ ਹੰਨੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |date=18 June 2013 |title=Scared to approach Delhi girls: Pulkit Samrat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/scared-to-approach-delhi-girls-pulkit-samrat/articleshow/20631250.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621005136/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-18/news-interviews/40048024_1_delhi-boys-delhi-girls-ali-fazal |archive-date=21 June 2013 |access-date=2 July 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ। <ref>{{Cite web |title=Fukrey Emerges A HIT |url=http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5784&nCat= |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130624231008/http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5784&nCat= |archive-date=24 June 2013 |access-date=21 June 2013 |publisher=Box Office India}}</ref> [[ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ|ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ]] ਲਿਖਿਆ "ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਇੱਕ ਪਰਫੈਕਟ ਮੈਚ ਹਨ। ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |last=Anupama Chopra |date=15 June 2013 |title=Anupama Chopra's review: Fukrey |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/anupama-chopra-s-review-fukrey/story-k3mtMtNAjrAlXYrn9wx75M_amp.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618025537/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/anupama-chopra-s-review-fukrey/story-k3mtMtNAjrAlXYrn9wx75M_amp.html |archive-date=18 June 2013 |access-date=6 September 2016 |website=Hindustan Times}}</ref> 2014 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਜੈ ਹੋ]]'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। <ref>{{Cite web |title=Watch trailer: Salman Khan's action-packed avatar in 'Jai Ho' – Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/watch-trailer-salman-khans-actionpacked-avatar-in-jai-ho/1206992/ |access-date=19 January 2020 |website=archive.indianexpress.com}}</ref> ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ {{Indian Rupee|link=yes}} 195.04 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। <ref>{{Cite web |date=19 January 2014 |title=Salman Khan s Jai Ho Rights Sold For 110 Crore Highest Ever |url=http://ishare.rediff.com/video/entertainment/salman-khan-s-jai-ho-rights-sold-for-110-crore-highest-ever/9079789 |access-date=21 January 2014 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਸਾਰਾਹ—ਜੇਨ ਦੀਆਸ|ਸਾਰਾਹ ਜੇਨ ਡਾਇਸ]] ਦੇ ਨਾਲ ''ਓ ਤੇਰੀ'' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |last=Singh |first=Prashant |date=15 October 2013 |title=Salman Khan's new act: playing godfather in Bollywood |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-s-new-act-playing-godfather-in-bollywood/article1-1135365.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018055742/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-s-new-act-playing-godfather-in-bollywood/article1-1135365.aspx |archive-date=18 October 2013 |access-date=6 November 2013 |publisher=[[Hindustan Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Salman Khan 'adopts' sister's O Teri |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-adopts-sister-s-o-teri/article1-1180153.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140205035052/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-adopts-sister-s-o-teri/article1-1180153.aspx |archive-date=5 February 2014 |access-date=4 February 2014}}</ref> ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਪਰ ''ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਨੇ'' ਕਿਹਾ "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਿਚ-ਪਰਫੈਕਟ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |title=O Teri Movie Review: Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/o-teri/critic-review/o-teri-movie-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140205035052/https://www.bollywoodhungama.com/amp/movie/o-teri/critic-review/o-teri-movie-review/ |archive-date=5 February 2014 |access-date=10 February 2015}}</ref> 2015 ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਨੇ [[ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਨਾਲ ''ਡੌਲੀ ਕੀ ਡੋਲੀ'' ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਰੌਬਿਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |title=Dolly Ki Doli Cast List {{!}} Dolly Ki Doli Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/dolly-ki-doli/cast/ |access-date=14 March 2021 |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en}}</ref> ''ਫਸਟਪੋਸਟ'' ਨੇ ਕਿਹਾ "ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਾਫੀ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਲਹਿਜ਼ਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਓ ਦੀ ਪਿੱਚ ਪਰਫੈਕਟ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |date=24 January 2015 |title=Dolly Ki Doli Movie Review: The film is fun but pretty Sonam Kapoor is plastic as usual |url=https://www.firstpost.com/bollywood/dolly-ki-doli-review-the-film-is-fun-but-pretty-sonam-kapoor-is-plastic-as-usual-2060323.html/amp |access-date=28 January 2015 |website=Firstpost |language=en}}</ref> ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ [[ਰਿਤੇਸ਼ ਦੇਸ਼ਮੁਖ]] ਨਾਲ ''ਬੰਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ'' ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। <ref>{{Cite web |date=11 July 2014 |title='Bangistan' teaser poster out! - Entertainment |url=http://www.mid-day.com/articles/bangistan-teaser-poster-out/15441179 |access-date=12 November 2015 |publisher=Mid-day.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Patrick Frater |date=22 April 2014 |title=Bollywood's 'Bangistan' to Shoot in Poland |url=https://variety.com/2014/film/news/bollywoods-bangistan-to-shoot-in-poland-1201160820/ |access-date=12 November 2015 |publisher=Variety}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਦੀਆਂ 2016 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ, ਦੋਵੇਂ [[ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ|ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਦੇ]] ਉਲਟ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ''ਸਨਮ ਰੇ'', <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat shoots 'Sanam Re' in Ladakh |url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/pulkit-samrat-shoots-sanam-re-in-ladakh_1616968.html}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 August 2015 |title=Last schedule of Pulkit Sanrat and Yami Gautam's 'Sanam Re' to be shot in Calgary |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/last-schedule-of-sanam-re-to-be-shot-in-calgary/ |access-date=15 February 2016 |website=The Indian Express}}</ref> ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ''ਜੂਨੀਯਾਤ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat, Yami Gautam and 'Junooniyat' crew get gheraoed in Kashmir |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-pulkit-samrat-yami-gautam-and-junooniyat-crew-get-gheraoed-in-kashmir-2043432 |access-date=22 September 2015 |website=Daily News & Analysis}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Junooniyat brings back Pulkit Samrat and Yami Gautam after Sanam Re |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/10517 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520113114/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/10517 |archive-date=20 May 2016 |access-date=1 September 2016 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। <ref>{{Cite web |title=Junooniyat: Pulkit Samrat chooses film over honeymoon |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Junooniyat-Pulkit-Samrat-chooses-film-over-honeymoon/articleshow/45002223.cms |access-date=22 September 2015 |website=The Times of India}}</ref> === ਹਾਲੀਆ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ (2017-ਮੌਜੂਦਾ) === [[ਤਸਵੀਰ:PulkitSamrat.jpg|thumb| 2017 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ]] ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ''ਫੁਕਰੇ'' ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ''ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼'' ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web |date=30 January 2016 |title=Fukrey sequel announced: Pulkit, Varun Sharma, Richa Chadha, Ali Fazal will be back |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/fukrey-sequel-announced-pulkit-varun-sharma-richa-chadha-ali-fazal-will-be-back |access-date=30 January 2016 |publisher=indianexpress.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 December 2017 |title=Box Office: Worldwide collections and day wise break up of Fukrey Returns :Bollywood Box Office - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-worldwide-collections-day-wise-break-fukrey-returns/ |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ''[[ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ|ਨਿਊਜ਼ 18 ਨੇ]]'' ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਨੇ "ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਹਨੀ" ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ''ਵੀਰੇ ਕੀ ਵੈਡਿੰਗ'' ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=Official Trailer: Veerey Ki Wedding |url=https://www.youtube.com/watch?v=ytsHyHD_vWs |publisher=[[YouTube]]}}</ref> ''[[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਸ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ]]'' ਲਿਖਿਆ, "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੌਨ ਅਤੇ ਸਵੈਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਰਾਮਦੇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" <ref>{{Cite web |date=3 March 2018 |title=Veerey Ki Wedding movie review: Pulkit Samrat, Kriti Kharbanda's archaic and tiresome affair |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/veerey-ki-wedding-movie-review-pulkit-samrat-kriti-kharbanda-s-archaic-and-tiresome-affair/story-0To4dERj40DJpS8qighxgK_amp.html |access-date=4 March 2018 |website=Hindustan Times}}</ref> ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ''3 ਸਟੋਰੀਜ਼'' ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ "ਕਾਬਲ" ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=3 Storeys Movie Review: It cleverly demonstrates the art of skillfully telling a story wherein all the loose ends of a plot are tied together into a neat whole |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/3-storeys/movie-review/63215681.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ ਪੁਲਕਿਤ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਨੀਸ ਬਜ਼ਮੀ ਦੀ ''ਪਾਗਲਪੰਤੀ'' ਸੀ, ਖਰਬੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ। ''ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਦਾ'' ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ।" <ref>{{Cite web |title=Pagalpanti Movie Review: Fails to raise the desired amount of laughs due to lazy writing |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pagalpanti/critic-review/pagalpanti-movie-review/ |access-date=22 November 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੇਜੋਏ ਨੰਬਿਆਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਥ੍ਰਿਲਰ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ''ਤਾਸ਼'' ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਲਾਲਵਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ZEE5 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat decodes movie plus series format of 'Taish' |url=https://www.theweek.in/wire-updates/entertainment/2020/10/29/ent19-interview-samrat.html |access-date=31 October 2020 |website=The Week |language=en}}</ref> ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਸੰਨੀ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |title=Taish Movie Review: Taish is timely, stylish and has an important life lesson to impart |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/hindi/taish/ottmoviereview/78932333.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> ''ਸਕਰੋਲ'' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਰਾਣੇ ਨੇ ਮੁੱਠੀ ਅਤੇ ਜਬਾੜੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।" <ref>{{Cite web |title='Taish' review: Web series explores the importance of anger management |url=https://scroll.in/reel/977029/taish-review-web-series-explores-the-importance-of-anger-management |access-date=31 October 2020 |website=Scroll.in}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਦੀ 2021 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। [[ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਵਾਦ|ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ]] ਫਿਲਮ ''ਕਾਦਨ'' । ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। <ref>{{Cite web |date=3 September 2021 |title=Rana Daggubati's Haathi Mere Saathi to premiere on TV on September 18 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rana-daggubati-s-haathi-mere-saathi-to-premiere-on-tv-on-september-18-1848771-2021-09-03 |access-date=3 September 2021 |website=India Today}}</ref> ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। <ref>{{Cite web |last=VERMA |first=SUKANYA |date=20 September 2021 |title=Haathi Mere Saathi Review: It completely neglects the message of saving our elephants |url=https://www.rediff.com/movies/review/haathi-mere-saathi-review/20210920.htm |website=Rediff}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ''ਫੁਕਰੇ'' ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ''ਫੁਕਰੇ 3'' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। <ref>{{Cite web |title=Exclusive - Pulkit Samrat-starrer Fukrey 3 goes on floors, Varun Sharma shares update |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/pulkit-samrat-starrer-fukrey-3-goes-on-floors-varun-sharma-shares-update-1920392-2022-03-03 |access-date=4 March 2022 |website=India Today}}</ref> ਉਹ ''ਸੁਸਵਾਗਤਮ ਖੁਸ਼ਾਮਦੀਦ'' ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਕੈਫ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ। <ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |title=Pulkit Samrat signs two movie deal with a production house, first of which is Suswagatam Khushamadeed |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pulkit-samrat-signs-two-movie-deal-production-house-first-suswagatam-khushamadeed/ |access-date=10 June 2020 |website=Bollywood Hungama}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == [[ਤਸਵੀਰ:Kriti_Kharbanda_and_Pulkit_Samrat_at_Ramesh_S_Taurani’s_diwali_bash.jpg|thumb| ਪਤਨੀ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਨਾਲ ਸਮਰਾਟ, 2022 ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ]] ਸਮਰਾਟ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸ਼ਵੇਤਾ ਰੋਹਿਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੋਹਿਰਾ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ]] ਦੀ [[ਰੱਖੜੀ]] ਭੈਣ ਹੈ। ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਡੈਬਿਊ ਫਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ 'ਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। <ref name="rediff12">{{Cite web |last=Subhash K Jha |date=19 April 2012 |title=Why Salman is promoting Bitto Boss' Pulkit Samrat |url=http://www.rediff.com/movies/report/why-salman-is-promoting-bitto-boss-pulkit-samrat/20120419.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726164002/http://www.rediff.com/movies/report/why-salman-is-promoting-bitto-boss-pulkit-samrat/20120419.htm |archive-date=26 July 2013 |access-date=1 July 2013 |publisher=Rediff.com Movies}}</ref> <ref name="express12">{{Cite web |date=9 April 2012 |title=Pulkit Samrat feeling blessed to get Salman's support |url=http://www.indianexpress.com/news/pulkit-samrat-feeling-blessed-to-get-salmans-support/934423/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011183637/http://archive.indianexpress.com/news/pulkit-samrat-feeling-blessed-to-get-salmans-support/934423 |archive-date=11 October 2020 |access-date=1 July 2013 |website=The Indian Express}}</ref> ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। <ref>{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Pulkit Samrat separates from wife Shweta Rohira |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/everyone-including-salman-khan-has-been-supporting-me-post-my-separation-with-pulkit-says-shweta-rohira/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125154416/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/everyone-including-salman-khan-has-been-supporting-me-post-my-separation-with-pulkit-says-shweta-rohira/ |archive-date=25 January 2016 |access-date=31 January 2016}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ|ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ]] ਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕਿ ''ਸਨਮ ਰੇ'' ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੀ 2018 ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ|ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਲ]] ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ' ''ਵੀਰੇ ਕੀ ਵੈਡਿੰਗ'<nowiki/>'', ''<nowiki/>'ਪਾਗਲਪੰਤੀ'<nowiki/>'' ਅਤੇ ''<nowiki/>'ਤੇਸ਼' ''' ਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2024 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਲ 15 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਮਾਨੇਸਰ, [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ [[ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ]] ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। == ਮੀਡੀਆ ਚਿੱਤਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Pulkit_Samrat.jpg|thumb| 2015 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ]] ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ [[ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ|ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ]] ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਵੀਟਾ ਆਰਗੈਨਿਕ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Exclusive - Pulkit Samrat has joined the cola endorsement brigade |url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/Pulkit-Samrat-has-joined-the-cola-endorsement-brigade-235523 |access-date=11 October 2013 |website=Mid Day}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bella Vita Organic collaborates with Kajal Aggarwal, Pulkit Samrat and Sanjana Sanghi as part of the BVO #CelebSquad |url=https://www.financialexpress.com/brandwagon/bella-vita-organic-collaborates-with-kajal-aggarwal-pulkit-samrat-and-sanjana-sanghi-as-part-of-the-bvo-celebsquad/2495131/lite/ |access-date=18 April 2022 |website=Financial Express}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ, ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਬਲ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Pebble Loops in Bollywood stars Kriti Kharbanda and Pulkit Samrat as brand ambassadors ahead of the festive season |url=https://www.aninews.in/news/business/business/pebble-loops-in-bollywood-stars-kriti-kharbanda-and-pulkit-samrat-as-brand-ambassadors-ahead-of-the-festive-season20211025134713/ |access-date=26 October 2021 |website=ANI News |archive-date=7 ਦਸੰਬਰ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207115250/https://aninews.in/news/business/business/pebble-loops-in-bollywood-stars-kriti-kharbanda-and-pulkit-samrat-as-brand-ambassadors-ahead-of-the-festive-season20211025134713/ |url-status=dead }}</ref> ਸਮਰਾਟ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਪਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। <ref>{{Cite web |date=5 May 2015 |title='Fukrey' fame Pulkit Samrat in a Pakistani brand ad campaign; first actor to do so |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pulkit-samrat-in-a-pakistani-brand-ad-campaign/lite/ |access-date=15 October 2015 |website=Indian Express}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]] ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ 2019 ਵਿੱਚ 48ਵੇਂ ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ 23ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=The Times 50 Most Desirable Men 2019: Shahid Kapoor tops, check complete list |url=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/times-50-most-desirable-men-2019/articleshow/77689965.cms |access-date=25 August 2020 |website=Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Times Most Desirable Man of 2020: Sushant Singh Rajput - Philosopher, dreamer, charmer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/the-times-most-desirable-man-of-2020-sushant-singh-rajput-philosopher-dreamer-charmer/articleshow/83239123.cms |access-date=5 June 2021 |website=Times of India}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable" |+ਕੁੰਜੀ | style="background:#FFFFCC;" | † | ਉਹਨਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Year !Title !Role !Notes ! class="unsortable" |Ref. |- |2012 ! scope="row" |''Bittoo Boss'' |Bittoo Boss | | |- |2013 ! scope="row" |''Fukrey'' |Vikas Gulati "Hunny" | |<ref name="indianexpress">{{Cite web |date=24 September 2013 |title='Fukrey' to be re-released on public demand |url=http://www.indianexpress.com/news/fukrey-to-be-rereleased-on-public-demand/1173513/ |access-date=4 October 2013 |website=The Indian Express}}</ref> |- | rowspan="2" |2014 ! scope="row" |''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|Jai Ho]]'' |Inspector Abhay Rajput | | |- ! scope="row" |''O Teri'' |Prantabh Pratab (PP) | | |- | rowspan="2" |2015 ! scope="row" |''Dolly Ki Doli'' |Inspector Robin Singh | |<ref>{{Cite web |date=24 January 2015 |title=5 reasons why Sonam Kapoor's Dolly Ki Doli is better than Neeru Baweja's RSVP- Ronde Saare Vyaa Picho |url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/5-reasons-why-sonam-kapoors-dolly-ki-doli-is-better-than-neeru-bawejas-rsvp-ronde-saare-vyaa-picho-465422/ |access-date=28 ਜਨਵਰੀ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128132312/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/5-reasons-why-sonam-kapoors-dolly-ki-doli-is-better-than-neeru-bawejas-rsvp-ronde-saare-vyaa-picho-465422/ |archive-date=28 ਜਨਵਰੀ 2025 |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''Bangistan'' |Praveen Chaturvedi / Allahrakha Khan | | |- | rowspan="2" |2016 ! scope="row" |''Sanam Re'' |Akash Bill | | |- ! scope="row" |''Junooniyat'' |Captain Jahan Bakshi | | |- | rowspan="1" |2017 ! scope="row" |''Fukrey Returns'' |Vikas Gulati "Hunny" | | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |''Veerey Ki Wedding'' |Veer | | |- ! scope="row" |''3 Storeys'' |Vilas Naik | | |- | rowspan="1" |2019 ! scope="row" |''Pagalpanti'' |Chandrakanth "Chandu" | |<ref>{{Cite web |title=Anees Bazmee on Twitter |url=https://twitter.com/BazmeeAnees/status/1097472264130330626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426001808/https://twitter.com/BazmeeAnees/status/1097472264130330626 |archive-date=26 April 2019 |access-date=18 February 2019}}</ref> |- | rowspan="1" |2020 ! scope="row" |''Taish'' |Sunny Lalwani | |<ref>{{Cite web |title=ANNOUNCEMENT... #Taish – starring #PulkitSamrat, #HarshvardhanRane, #JimSarbh, #KritiKharbanda and #SanjeedaShaikh – premieres 29 Oct 2020 on #Zee5... Will release as feature film as well as 6-episode series simultaneously... Directed by Bejoy Nambiar... FIRST GLIMPSE.. |url=https://twitter.com/taran_adarsh/status/1310586829406494721?s=19 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011183637/https://twitter.com/taran_adarsh/status/1310586829406494721?s=19 |archive-date=11 October 2020 |access-date=28 September 2020 |publisher=Taran Adarsh}}</ref> |- |2021 ! scope="row" |''Haathi Mere Saathi'' |Shankar | | |- |2022 ! scope="row" |''Phone Bhoot'' |Hunny |Cameo appearance | |- |2023 ! scope="row" |''Fukrey 3'' |Vikas Gulati "Hunny" | |<ref>{{Cite web |date=24 January 2023 |title=Fukrey 3 to release on Janmashtami 2023; Laali, Hunny, Choocha, Bholi Punjaban return with laughter dose |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/fukrey-3-to-release-on-janmashtami-2023-laali-hunny-choocha-bholi-punjaban-return-with-laughter-dose-2023-01-24-841820/ |access-date=24 January 2023 |website=India TV News}}</ref> |- |2024 ! scope="row" |''Suswagatam Khushmadeed'' |Aman Sharma | |<ref>{{Cite web |date=24 November 2020 |title=Pulkit Samrat starts the prep for his next film titled Suswagatam Khushamadeed |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/pulkit-samrat-starts-prep-next-film-titled-suswagatam-khushamadeed/ |access-date=25 November 2020 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟਸ ! class="unsortable" | ਰੈਫ. |- | 2006-2007 | ''ਕਿਉਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਬਿ ਬਹੁ ਥੀ ॥'' | ਲਕਸ਼ ਵਿਰਾਨੀ | | <ref>{{Cite web |title=The trials and tribulations of Kyunki Saas |url=https://specials.rediff.com/movies/2005/apr/13sld1.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407170237/https://specials.rediff.com/movies/2005/apr/13sld1.htm |archive-date=7 April 2020 |website=Rediff}}</ref> |- | 2008 | ''ਕਹੋ ਨਾ ਯਾਰ ਹੈ'' | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | ਐਪੀਸੋਡ 6 | <ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 January 2008 |title=Star Plus launches 'Kaho Na Yaar Hai' |url=https://www.oneindia.com/2008/01/14/star-plus-launches-kaho-na-yaar-hai-1200310474.html |access-date=11 April 2020 |website=[[Oneindia]] |language=en}}</ref> |- | 2019 | rowspan="2" | ''[[ਮੇਡ ਇਨ ਹੈਵਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ]]'' | rowspan="2" | ਸਰਫਰਾਜ਼ ਖਾਨ | ਐਪੀਸੋਡ: "ਸਟਾਰ ਸਟਰੱਕ ਲਵਰਜ਼" | <ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Made In Heaven review: The best desi original by Amazon Prime, it unmasks the shiny lies of big fat Indian weddings |url=https://m.hindustantimes.com/tv/made-in-heaven-review-zoya-akhtar-does-it-again-gives-amazon-prime-its-best-desi-original-yet/story-YONq0QxcOSwHiLx7ftJb2J_amp.html |access-date=8 March 2019 |website=Hindustan Times |archive-date=8 ਨਵੰਬਰ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108103248/https://m.hindustantimes.com/tv/made-in-heaven-review-zoya-akhtar-does-it-again-gives-amazon-prime-its-best-desi-original-yet/story-YONq0QxcOSwHiLx7ftJb2J_amp.html |url-status=dead }}</ref> |- | 2023 | ਕਿੱਸਾ: "ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ" | |} == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਅਵਾਰਡ ! ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! ਕੰਮ ! ਨਤੀਜਾ ! ਰੈਫ. |- | 2006 | ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ - ਮਰਦ | ''ਕਿਉਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਬਿ ਬਹੁ ਥੀ ॥''|{{Won}} | |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{ਟਵਿਟਰ}} * {{IMDb name|4992002}} * [https://newsmenu24.com/pulkit-samrat-net-worth-2024/ Pulkit Samrat Net worth]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Navboxes}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] obb06z5s498jg28ou7v25b5p7fbzfpy 849396 849395 2026-10-08T05:57:09Z KiranBOT 55200 URL ਤੋਂ AMP ਟਰੈਕਿੰਗ ਹਟਾਈ ਗਈ ([[:m:User:KiranBOT/AMP|ਵੇਰਵੇ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ]]) v3.1.1s 849396 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Pulkit Samrat | image = Pulkit Samrat at the promotion of 'Fukrey'.jpg | caption = | other_names = | birth_date = {{Birth date and age|1983|12|29|df=yes}}<ref>{{cite web |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-pulkit-samrat-take-a-look-at-some-of-his-most-adorable-posts-with-kriti-kharbanda-3222584.html |title=Happy Birthday Pulkit Samrat: Take a Look at Some of His Most Adorable Posts with Kriti Kharbanda |work=News18 |access-date=29 December 2020}}</ref> | birth_place = [[Delhi]], India | occupation = {{hlist|Actor|model}} | years_active = 2006–present | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Shweta Rohira|2014|2015|end=divorce}} * {{marriage|[[Kriti Kharbanda]]|2024}} }} }} '''ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ''' ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਕਿਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Film and Television actor Pulkit Samrat's Biography |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/pulkit-samrat |access-date=10 March 2022 |website=Times of India}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਨੇ ''ਕਿਊ ਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' ਲੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਬਿੱਟੂ ਬੌਸ'' (2012) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪੁਲਕਿਤ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਵੀ ਹੈ। <ref>{{Cite web |date=15 April 2012 |title=Pulkit is happy about his debut film "Bittoo Boss"; talks about his role |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/pulkit-is-happy-about-bittoo-boss-4017.html |access-date=10 May 2013 |website=India TV News}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ''ਫੁਕਰੇ'' ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਜੈ ਹੋ]]'' (2014) ਨਾਲ ਆਈ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ''ਡੌਲੀ ਕੀ ਡੋਲੀ'' (2015) ਅਤੇ ''ਸਨਮ ਰੇ'' (2016) ਸਮੇਤ ਕਈ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ''ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼'' , ''3 ਸਟੋਰੀਜ਼'' (2018) ਅਤੇ ''ਤਾਈਸ਼'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਮਿਲੀ। ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੈ ਕਰੀਅਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਰਾਟ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat on his Diwali memories, marriage to Kriti Kharbanda & missing her this year |url=https://www.pinkvilla.com/videos/interviews/pulkit-samrat-his-diwali-memories-marriage-kriti-kharbanda-missing-her-year-574596 |access-date=1 March 2021 |website=Pinkvilla |archive-date=8 ਨਵੰਬਰ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108150130/https://www.pinkvilla.com/videos/interviews/pulkit-samrat-his-diwali-memories-marriage-kriti-kharbanda-missing-her-year-574596 |url-status=dead }}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਦਸੰਬਰ 1983 <ref>{{Cite web |title=Kriti Kharbanda Pens A Heartfelt Note For Boyfriend Pulkit Samrat On His 38th Birthday |url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kriti-kharbanda-pens-a-heartfelt-note-for-boyfriend-pulkit-samrat-on-his-38th-birthday/407468/amp |access-date=29 December 2021 |website=Outlook |archive-date=3 ਮਾਰਚ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220303191459/https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-kriti-kharbanda-pens-a-heartfelt-note-for-boyfriend-pulkit-samrat-on-his-38th-birthday/407468/amp |url-status=dead}}</ref> ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਲਕਿਤ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਾਨਵ ਸਥਲੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੋਂਟਫੋਰਟ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਅਪੀਜੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ [[ਕਿਸ਼ੋਰ ਨਮਿਤ ਕਪੂਰ]] ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। == ਕਰੀਅਰ == === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ (2006-2008) === ਸਮਰਾਟ 2005 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਚਲੲ ਗਿਆ ਅਤੇ 2006 ਵਿੱਚ [[ਬਾਲਾਜੀ ਟੈਲੀਫਿਲਮਜ਼]] ਦੁਆਰਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ''ਕਿਉ ਕੀ ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ [[ਮੌਨੀ ਰਾਏ]] ਅਤੇ [[ਟੀਆ ਬਾਜਪਾਈ]] ਦੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ ਵਿਰਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ <ref name="ibnlive">{{Cite web |date=17 June 2013 |title=Pulkit Samrat, Prachi Desa: TV actors finally crossover into Bollywood |url=http://ibnlive.in.com/news/pulkit-samrat-prachi-desa-tv-actors-finally-crossover-into-bollywood/399520-8-66.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621024432/http://ibnlive.in.com/news/pulkit-samrat-prachi-desa-tv-actors-finally-crossover-into-bollywood/399520-8-66.html |archive-date=21 June 2013 |access-date=1 July 2013 |publisher=CNN-IBN}}</ref> ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਫਰੈਸ਼ ਨਿਊ ਫੇਸ - ਮੇਲ ਲਈ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ। ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ <ref>{{Cite web |date=9 April 2012 |title=I had got bored of my character in TV: Pulkit Samrat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-had-got-bored-of-my-character-in-TV-Pulkit-Samrat/articleshow/12596247.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130701123821/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-09/news-interviews/31312272_1_character-new-avatar-big-screen |archive-date=1 July 2013 |access-date=1 July 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref> 2008 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਏ ਦੇ ਨਾਲ ''ਕਹੋ ਨਾ ਯਾਰ ਹੈ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। <ref name="times07">{{Cite web |title=What the heck, Pulkit? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/What-the-heck-Pulkit/articleshow/2630406.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130701123827/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-12-19/tv/27972899_1_ekta-kapoor-pulkit-samrat-commitments |archive-date=1 July 2013 |access-date=1 July 2013}}</ref> 2011 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ [[ਵੈਭਵੀ ਮਰਚੈਂਟ]] ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਥੀਏਟਰਿਕ ''ਤਾਜ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ'' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। === ਫਿਲਮ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਝਟਕਾ (2012-2016) === [[ਤਸਵੀਰ:Pulkit_Samrat_at_the_promotion_of_'Fukrey'.jpg|thumb| 2013 ਵਿੱਚ ''ਫੁਕਰੇ ਦਾ'' ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਰਾਟ]] ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ''ਬਿੱਟੋ ਬੌਸ'' ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ [[ਅਮਿਤਾ ਪਾਠਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹ ਦੇ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ "ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਸਕੈਚ, ਸਕ੍ਰੀਨ-ਨਾਮ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਛੋਟੇ-ਕਸਬੇ-ਮੁੰਡਾ ਐਕਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਆਸਾਨੀ।" <ref>{{Cite web |last=Mukherjee, Madhureeta |date=14 April 2012 |title=Bittoo Boss: Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/bittoo-boss/movie-review/12653749.cms |access-date=14 April 2012 |website=The Times of India}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਅਗਲੀ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮ ''ਫੁਕਰੇ'' ਵਿੱਚ ਹੰਨੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |date=18 June 2013 |title=Scared to approach Delhi girls: Pulkit Samrat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/scared-to-approach-delhi-girls-pulkit-samrat/articleshow/20631250.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130621005136/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-18/news-interviews/40048024_1_delhi-boys-delhi-girls-ali-fazal |archive-date=21 June 2013 |access-date=2 July 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ਇਹ ਫਿਲਮ ਸਲੀਪਰ ਹਿੱਟ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ। <ref>{{Cite web |title=Fukrey Emerges A HIT |url=http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5784&nCat= |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130624231008/http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=5784&nCat= |archive-date=24 June 2013 |access-date=21 June 2013 |publisher=Box Office India}}</ref> [[ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ|ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ]] ਲਿਖਿਆ "ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਇੱਕ ਪਰਫੈਕਟ ਮੈਚ ਹਨ। ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |last=Anupama Chopra |date=15 June 2013 |title=Anupama Chopra's review: Fukrey |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/anupama-chopra-s-review-fukrey/story-k3mtMtNAjrAlXYrn9wx75M.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618025537/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/anupama-chopra-s-review-fukrey/story-k3mtMtNAjrAlXYrn9wx75M_amp.html |archive-date=18 June 2013 |access-date=6 September 2016 |website=Hindustan Times}}</ref> 2014 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਜੈ ਹੋ]]'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸਨ। <ref>{{Cite web |title=Watch trailer: Salman Khan's action-packed avatar in 'Jai Ho' – Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/watch-trailer-salman-khans-actionpacked-avatar-in-jai-ho/1206992/ |access-date=19 January 2020 |website=archive.indianexpress.com}}</ref> ਇਹ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ {{Indian Rupee|link=yes}} 195.04 ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ। <ref>{{Cite web |date=19 January 2014 |title=Salman Khan s Jai Ho Rights Sold For 110 Crore Highest Ever |url=http://ishare.rediff.com/video/entertainment/salman-khan-s-jai-ho-rights-sold-for-110-crore-highest-ever/9079789 |access-date=21 January 2014 |website=[[Rediff.com]]}}</ref> ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ [[ਸਾਰਾਹ—ਜੇਨ ਦੀਆਸ|ਸਾਰਾਹ ਜੇਨ ਡਾਇਸ]] ਦੇ ਨਾਲ ''ਓ ਤੇਰੀ'' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |last=Singh |first=Prashant |date=15 October 2013 |title=Salman Khan's new act: playing godfather in Bollywood |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-s-new-act-playing-godfather-in-bollywood/article1-1135365.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018055742/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-s-new-act-playing-godfather-in-bollywood/article1-1135365.aspx |archive-date=18 October 2013 |access-date=6 November 2013 |publisher=[[Hindustan Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Salman Khan 'adopts' sister's O Teri |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-adopts-sister-s-o-teri/article1-1180153.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140205035052/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/salman-khan-adopts-sister-s-o-teri/article1-1180153.aspx |archive-date=5 February 2014 |access-date=4 February 2014}}</ref> ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਪਰ ''ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਨੇ'' ਕਿਹਾ "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਿਚ-ਪਰਫੈਕਟ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਫਿਲਮ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |title=O Teri Movie Review: Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/o-teri/critic-review/o-teri-movie-review/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140205035052/https://www.bollywoodhungama.com/amp/movie/o-teri/critic-review/o-teri-movie-review/ |archive-date=5 February 2014 |access-date=10 February 2015}}</ref> 2015 ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਨੇ [[ਸੋਨਮ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਨਾਲ ''ਡੌਲੀ ਕੀ ਡੋਲੀ'' ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਰੌਬਿਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। <ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |title=Dolly Ki Doli Cast List {{!}} Dolly Ki Doli Movie Star Cast {{!}} Release Date {{!}} Movie Trailer {{!}} Review- Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/dolly-ki-doli/cast/ |access-date=14 March 2021 |website=[[Bollywood Hungama]] |language=en}}</ref> ''ਫਸਟਪੋਸਟ'' ਨੇ ਕਿਹਾ "ਸਮਰਾਟ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਾਫੀ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰਿਆਣਵੀ ਲਹਿਜ਼ਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਓ ਦੀ ਪਿੱਚ ਪਰਫੈਕਟ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |date=24 January 2015 |title=Dolly Ki Doli Movie Review: The film is fun but pretty Sonam Kapoor is plastic as usual |url=https://www.firstpost.com/bollywood/dolly-ki-doli-review-the-film-is-fun-but-pretty-sonam-kapoor-is-plastic-as-usual-2060323.html/amp |access-date=28 January 2015 |website=Firstpost |language=en}}</ref> ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ [[ਰਿਤੇਸ਼ ਦੇਸ਼ਮੁਖ]] ਨਾਲ ''ਬੰਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ'' ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। <ref>{{Cite web |date=11 July 2014 |title='Bangistan' teaser poster out! - Entertainment |url=http://www.mid-day.com/articles/bangistan-teaser-poster-out/15441179 |access-date=12 November 2015 |publisher=Mid-day.com}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Patrick Frater |date=22 April 2014 |title=Bollywood's 'Bangistan' to Shoot in Poland |url=https://variety.com/2014/film/news/bollywoods-bangistan-to-shoot-in-poland-1201160820/ |access-date=12 November 2015 |publisher=Variety}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਦੀਆਂ 2016 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ, ਦੋਵੇਂ [[ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ|ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਦੇ]] ਉਲਟ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ''ਸਨਮ ਰੇ'', <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat shoots 'Sanam Re' in Ladakh |url=http://zeenews.india.com/entertainment/movies/pulkit-samrat-shoots-sanam-re-in-ladakh_1616968.html}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 August 2015 |title=Last schedule of Pulkit Sanrat and Yami Gautam's 'Sanam Re' to be shot in Calgary |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/last-schedule-of-sanam-re-to-be-shot-in-calgary/ |access-date=15 February 2016 |website=The Indian Express}}</ref> ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ''ਜੂਨੀਯਾਤ'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat, Yami Gautam and 'Junooniyat' crew get gheraoed in Kashmir |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-pulkit-samrat-yami-gautam-and-junooniyat-crew-get-gheraoed-in-kashmir-2043432 |access-date=22 September 2015 |website=Daily News & Analysis}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Junooniyat brings back Pulkit Samrat and Yami Gautam after Sanam Re |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/10517 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520113114/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/10517 |archive-date=20 May 2016 |access-date=1 September 2016 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ। <ref>{{Cite web |title=Junooniyat: Pulkit Samrat chooses film over honeymoon |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Junooniyat-Pulkit-Samrat-chooses-film-over-honeymoon/articleshow/45002223.cms |access-date=22 September 2015 |website=The Times of India}}</ref> === ਹਾਲੀਆ ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ (2017-ਮੌਜੂਦਾ) === [[ਤਸਵੀਰ:PulkitSamrat.jpg|thumb| 2017 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ]] ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੋੜ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ''ਫੁਕਰੇ'' ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ''ਫੁਕਰੇ ਰਿਟਰਨਜ਼'' ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web |date=30 January 2016 |title=Fukrey sequel announced: Pulkit, Varun Sharma, Richa Chadha, Ali Fazal will be back |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/fukrey-sequel-announced-pulkit-varun-sharma-richa-chadha-ali-fazal-will-be-back |access-date=30 January 2016 |publisher=indianexpress.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 December 2017 |title=Box Office: Worldwide collections and day wise break up of Fukrey Returns :Bollywood Box Office - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-worldwide-collections-day-wise-break-fukrey-returns/ |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ''[[ਨੈੱਟਵਰਕ18 ਗਰੁੱਪ|ਨਿਊਜ਼ 18 ਨੇ]]'' ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਨੇ "ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਹਨੀ" ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। 2018 ਵਿੱਚ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ''ਵੀਰੇ ਕੀ ਵੈਡਿੰਗ'' ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਅਰੋੜਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=Official Trailer: Veerey Ki Wedding |url=https://www.youtube.com/watch?v=ytsHyHD_vWs |publisher=[[YouTube]]}}</ref> ''[[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਸ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ]]'' ਲਿਖਿਆ, "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰੌਨ ਅਤੇ ਸਵੈਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਰਾਮਦੇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" <ref>{{Cite web |date=3 March 2018 |title=Veerey Ki Wedding movie review: Pulkit Samrat, Kriti Kharbanda's archaic and tiresome affair |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/veerey-ki-wedding-movie-review-pulkit-samrat-kriti-kharbanda-s-archaic-and-tiresome-affair/story-0To4dERj40DJpS8qighxgK.html |access-date=4 March 2018 |website=Hindustan Times}}</ref> ਉਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੁਤੰਤਰ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ''3 ਸਟੋਰੀਜ਼'' ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਸ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ "ਕਾਬਲ" ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=3 Storeys Movie Review: It cleverly demonstrates the art of skillfully telling a story wherein all the loose ends of a plot are tied together into a neat whole |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/3-storeys/movie-review/63215681.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ ਪੁਲਕਿਤ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਨੀਸ ਬਜ਼ਮੀ ਦੀ ''ਪਾਗਲਪੰਤੀ'' ਸੀ, ਖਰਬੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ। ''ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ ਦਾ'' ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ।" <ref>{{Cite web |title=Pagalpanti Movie Review: Fails to raise the desired amount of laughs due to lazy writing |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/pagalpanti/critic-review/pagalpanti-movie-review/ |access-date=22 November 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੇਜੋਏ ਨੰਬਿਆਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਥ੍ਰਿਲਰ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ''ਤਾਸ਼'' ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਲਾਲਵਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ZEE5 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=Pulkit Samrat decodes movie plus series format of 'Taish' |url=https://www.theweek.in/wire-updates/entertainment/2020/10/29/ent19-interview-samrat.html |access-date=31 October 2020 |website=The Week |language=en}}</ref> ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਸੰਨੀ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।" <ref>{{Cite web |title=Taish Movie Review: Taish is timely, stylish and has an important life lesson to impart |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/hindi/taish/ottmoviereview/78932333.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> ''ਸਕਰੋਲ'' ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਰਾਣੇ ਨੇ ਮੁੱਠੀ ਅਤੇ ਜਬਾੜੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।" <ref>{{Cite web |title='Taish' review: Web series explores the importance of anger management |url=https://scroll.in/reel/977029/taish-review-web-series-explores-the-importance-of-anger-management |access-date=31 October 2020 |website=Scroll.in}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਦੀ 2021 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। [[ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਵਾਦ|ਤ੍ਰਿਭਾਸ਼ੀ]] ਫਿਲਮ ''ਕਾਦਨ'' । ਪੁਲਕਿਤ ਨੇ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ। <ref>{{Cite web |date=3 September 2021 |title=Rana Daggubati's Haathi Mere Saathi to premiere on TV on September 18 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rana-daggubati-s-haathi-mere-saathi-to-premiere-on-tv-on-september-18-1848771-2021-09-03 |access-date=3 September 2021 |website=India Today}}</ref> ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। <ref>{{Cite web |last=VERMA |first=SUKANYA |date=20 September 2021 |title=Haathi Mere Saathi Review: It completely neglects the message of saving our elephants |url=https://www.rediff.com/movies/review/haathi-mere-saathi-review/20210920.htm |website=Rediff}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ''ਫੁਕਰੇ'' ਦੀ ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ''ਫੁਕਰੇ 3'' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। <ref>{{Cite web |title=Exclusive - Pulkit Samrat-starrer Fukrey 3 goes on floors, Varun Sharma shares update |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/pulkit-samrat-starrer-fukrey-3-goes-on-floors-varun-sharma-shares-update-1920392-2022-03-03 |access-date=4 March 2022 |website=India Today}}</ref> ਉਹ ''ਸੁਸਵਾਗਤਮ ਖੁਸ਼ਾਮਦੀਦ'' ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਜ਼ਾਬੇਲ ਕੈਫ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗੀ। <ref>{{Cite web |date=9 June 2020 |title=Pulkit Samrat signs two movie deal with a production house, first of which is Suswagatam Khushamadeed |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pulkit-samrat-signs-two-movie-deal-production-house-first-suswagatam-khushamadeed/ |access-date=10 June 2020 |website=Bollywood Hungama}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == [[ਤਸਵੀਰ:Kriti_Kharbanda_and_Pulkit_Samrat_at_Ramesh_S_Taurani’s_diwali_bash.jpg|thumb| ਪਤਨੀ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ]] ਨਾਲ ਸਮਰਾਟ, 2022 ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ]] ਸਮਰਾਟ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸ਼ਵੇਤਾ ਰੋਹਿਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰੋਹਿਰਾ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ]] ਦੀ [[ਰੱਖੜੀ]] ਭੈਣ ਹੈ। ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ ਦੀ ਡੈਬਿਊ ਫਿਲਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ 'ਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। <ref name="rediff12">{{Cite web |last=Subhash K Jha |date=19 April 2012 |title=Why Salman is promoting Bitto Boss' Pulkit Samrat |url=http://www.rediff.com/movies/report/why-salman-is-promoting-bitto-boss-pulkit-samrat/20120419.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726164002/http://www.rediff.com/movies/report/why-salman-is-promoting-bitto-boss-pulkit-samrat/20120419.htm |archive-date=26 July 2013 |access-date=1 July 2013 |publisher=Rediff.com Movies}}</ref> <ref name="express12">{{Cite web |date=9 April 2012 |title=Pulkit Samrat feeling blessed to get Salman's support |url=http://www.indianexpress.com/news/pulkit-samrat-feeling-blessed-to-get-salmans-support/934423/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011183637/http://archive.indianexpress.com/news/pulkit-samrat-feeling-blessed-to-get-salmans-support/934423 |archive-date=11 October 2020 |access-date=1 July 2013 |website=The Indian Express}}</ref> ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। <ref>{{Cite web |date=24 November 2015 |title=Pulkit Samrat separates from wife Shweta Rohira |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/everyone-including-salman-khan-has-been-supporting-me-post-my-separation-with-pulkit-says-shweta-rohira/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125154416/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/everyone-including-salman-khan-has-been-supporting-me-post-my-separation-with-pulkit-says-shweta-rohira/ |archive-date=25 January 2016 |access-date=31 January 2016}}</ref> ਸਮਰਾਟ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ|ਯਾਮੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ]] ਡੇਟ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕਿ ''ਸਨਮ ਰੇ'' ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸਹਿ-ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਆਖਰਕਾਰ ਇਹ ਜੋੜਾ ਵੀ 2018 ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸਮਰਾਟ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ|ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਲ]] ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਡੇਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ' ''ਵੀਰੇ ਕੀ ਵੈਡਿੰਗ'<nowiki/>'', ''<nowiki/>'ਪਾਗਲਪੰਤੀ'<nowiki/>'' ਅਤੇ ''<nowiki/>'ਤੇਸ਼' ''' ਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2024 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸਨੇ ਖਰਬੰਦਾ ਨਾਲ 15 ਮਾਰਚ 2024 ਨੂੰ ਮਾਨੇਸਰ, [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ [[ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ]] ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। == ਮੀਡੀਆ ਚਿੱਤਰ == [[ਤਸਵੀਰ:Pulkit_Samrat.jpg|thumb| 2015 ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ]] ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁਲਕਿਤ ਸਮਰਾਟ [[ਕੋਕਾ ਕੋਲਾ|ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ]] ਅਤੇ ਬੇਲਾ ਵੀਟਾ ਆਰਗੈਨਿਕ ਸਮੇਤ ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Exclusive - Pulkit Samrat has joined the cola endorsement brigade |url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/article/Pulkit-Samrat-has-joined-the-cola-endorsement-brigade-235523 |access-date=11 October 2013 |website=Mid Day}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bella Vita Organic collaborates with Kajal Aggarwal, Pulkit Samrat and Sanjana Sanghi as part of the BVO #CelebSquad |url=https://www.financialexpress.com/brandwagon/bella-vita-organic-collaborates-with-kajal-aggarwal-pulkit-samrat-and-sanjana-sanghi-as-part-of-the-bvo-celebsquad/2495131/lite/ |access-date=18 April 2022 |website=Financial Express}}</ref> ਪੁਲਕਿਤ, ਕ੍ਰਿਤੀ ਖਰਬੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਬਲ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Pebble Loops in Bollywood stars Kriti Kharbanda and Pulkit Samrat as brand ambassadors ahead of the festive season |url=https://www.aninews.in/news/business/business/pebble-loops-in-bollywood-stars-kriti-kharbanda-and-pulkit-samrat-as-brand-ambassadors-ahead-of-the-festive-season20211025134713/ |access-date=26 October 2021 |website=ANI News |archive-date=7 ਦਸੰਬਰ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207115250/https://aninews.in/news/business/business/pebble-loops-in-bollywood-stars-kriti-kharbanda-and-pulkit-samrat-as-brand-ambassadors-ahead-of-the-festive-season20211025134713/ |url-status=dead }}</ref> ਸਮਰਾਟ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਪਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਾ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। <ref>{{Cite web |date=5 May 2015 |title='Fukrey' fame Pulkit Samrat in a Pakistani brand ad campaign; first actor to do so |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/pulkit-samrat-in-a-pakistani-brand-ad-campaign/lite/ |access-date=15 October 2015 |website=Indian Express}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]] ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ 2019 ਵਿੱਚ 48ਵੇਂ ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ 23ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=The Times 50 Most Desirable Men 2019: Shahid Kapoor tops, check complete list |url=https://photogallery.indiatimes.com/celebs/celeb-themes/times-50-most-desirable-men-2019/articleshow/77689965.cms |access-date=25 August 2020 |website=Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Times Most Desirable Man of 2020: Sushant Singh Rajput - Philosopher, dreamer, charmer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/the-times-most-desirable-man-of-2020-sushant-singh-rajput-philosopher-dreamer-charmer/articleshow/83239123.cms |access-date=5 June 2021 |website=Times of India}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable" |+ਕੁੰਜੀ | style="background:#FFFFCC;" | † | ਉਹਨਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !Year !Title !Role !Notes ! class="unsortable" |Ref. |- |2012 ! scope="row" |''Bittoo Boss'' |Bittoo Boss | | |- |2013 ! scope="row" |''Fukrey'' |Vikas Gulati "Hunny" | |<ref name="indianexpress">{{Cite web |date=24 September 2013 |title='Fukrey' to be re-released on public demand |url=http://www.indianexpress.com/news/fukrey-to-be-rereleased-on-public-demand/1173513/ |access-date=4 October 2013 |website=The Indian Express}}</ref> |- | rowspan="2" |2014 ! scope="row" |''[[ਜੈ ਹੋ (ਫ਼ਿਲਮ)|Jai Ho]]'' |Inspector Abhay Rajput | | |- ! scope="row" |''O Teri'' |Prantabh Pratab (PP) | | |- | rowspan="2" |2015 ! scope="row" |''Dolly Ki Doli'' |Inspector Robin Singh | |<ref>{{Cite web |date=24 January 2015 |title=5 reasons why Sonam Kapoor's Dolly Ki Doli is better than Neeru Baweja's RSVP- Ronde Saare Vyaa Picho |url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/5-reasons-why-sonam-kapoors-dolly-ki-doli-is-better-than-neeru-bawejas-rsvp-ronde-saare-vyaa-picho-465422/ |access-date=28 ਜਨਵਰੀ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250128132312/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/5-reasons-why-sonam-kapoors-dolly-ki-doli-is-better-than-neeru-bawejas-rsvp-ronde-saare-vyaa-picho-465422/ |archive-date=28 ਜਨਵਰੀ 2025 |url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" |''Bangistan'' |Praveen Chaturvedi / Allahrakha Khan | | |- | rowspan="2" |2016 ! scope="row" |''Sanam Re'' |Akash Bill | | |- ! scope="row" |''Junooniyat'' |Captain Jahan Bakshi | | |- | rowspan="1" |2017 ! scope="row" |''Fukrey Returns'' |Vikas Gulati "Hunny" | | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |''Veerey Ki Wedding'' |Veer | | |- ! scope="row" |''3 Storeys'' |Vilas Naik | | |- | rowspan="1" |2019 ! scope="row" |''Pagalpanti'' |Chandrakanth "Chandu" | |<ref>{{Cite web |title=Anees Bazmee on Twitter |url=https://twitter.com/BazmeeAnees/status/1097472264130330626 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426001808/https://twitter.com/BazmeeAnees/status/1097472264130330626 |archive-date=26 April 2019 |access-date=18 February 2019}}</ref> |- | rowspan="1" |2020 ! scope="row" |''Taish'' |Sunny Lalwani | |<ref>{{Cite web |title=ANNOUNCEMENT... #Taish – starring #PulkitSamrat, #HarshvardhanRane, #JimSarbh, #KritiKharbanda and #SanjeedaShaikh – premieres 29 Oct 2020 on #Zee5... Will release as feature film as well as 6-episode series simultaneously... Directed by Bejoy Nambiar... FIRST GLIMPSE.. |url=https://twitter.com/taran_adarsh/status/1310586829406494721?s=19 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011183637/https://twitter.com/taran_adarsh/status/1310586829406494721?s=19 |archive-date=11 October 2020 |access-date=28 September 2020 |publisher=Taran Adarsh}}</ref> |- |2021 ! scope="row" |''Haathi Mere Saathi'' |Shankar | | |- |2022 ! scope="row" |''Phone Bhoot'' |Hunny |Cameo appearance | |- |2023 ! scope="row" |''Fukrey 3'' |Vikas Gulati "Hunny" | |<ref>{{Cite web |date=24 January 2023 |title=Fukrey 3 to release on Janmashtami 2023; Laali, Hunny, Choocha, Bholi Punjaban return with laughter dose |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/fukrey-3-to-release-on-janmashtami-2023-laali-hunny-choocha-bholi-punjaban-return-with-laughter-dose-2023-01-24-841820/ |access-date=24 January 2023 |website=India TV News}}</ref> |- |2024 ! scope="row" |''Suswagatam Khushmadeed'' |Aman Sharma | |<ref>{{Cite web |date=24 November 2020 |title=Pulkit Samrat starts the prep for his next film titled Suswagatam Khushamadeed |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/pulkit-samrat-starts-prep-next-film-titled-suswagatam-khushamadeed/ |access-date=25 November 2020 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟਸ ! class="unsortable" | ਰੈਫ. |- | 2006-2007 | ''ਕਿਉਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਬਿ ਬਹੁ ਥੀ ॥'' | ਲਕਸ਼ ਵਿਰਾਨੀ | | <ref>{{Cite web |title=The trials and tribulations of Kyunki Saas |url=https://specials.rediff.com/movies/2005/apr/13sld1.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200407170237/https://specials.rediff.com/movies/2005/apr/13sld1.htm |archive-date=7 April 2020 |website=Rediff}}</ref> |- | 2008 | ''ਕਹੋ ਨਾ ਯਾਰ ਹੈ'' | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | ਐਪੀਸੋਡ 6 | <ref>{{Cite web |last= |first= |date=14 January 2008 |title=Star Plus launches 'Kaho Na Yaar Hai' |url=https://www.oneindia.com/2008/01/14/star-plus-launches-kaho-na-yaar-hai-1200310474.html |access-date=11 April 2020 |website=[[Oneindia]] |language=en}}</ref> |- | 2019 | rowspan="2" | ''[[ਮੇਡ ਇਨ ਹੈਵਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ਼)|ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ]]'' | rowspan="2" | ਸਰਫਰਾਜ਼ ਖਾਨ | ਐਪੀਸੋਡ: "ਸਟਾਰ ਸਟਰੱਕ ਲਵਰਜ਼" | <ref>{{Cite web |date=8 March 2019 |title=Made In Heaven review: The best desi original by Amazon Prime, it unmasks the shiny lies of big fat Indian weddings |url=https://m.hindustantimes.com/tv/made-in-heaven-review-zoya-akhtar-does-it-again-gives-amazon-prime-its-best-desi-original-yet/story-YONq0QxcOSwHiLx7ftJb2J_amp.html |access-date=8 March 2019 |website=Hindustan Times |archive-date=8 ਨਵੰਬਰ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108103248/https://m.hindustantimes.com/tv/made-in-heaven-review-zoya-akhtar-does-it-again-gives-amazon-prime-its-best-desi-original-yet/story-YONq0QxcOSwHiLx7ftJb2J_amp.html |url-status=dead }}</ref> |- | 2023 | ਕਿੱਸਾ: "ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ" | |} == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਅਵਾਰਡ ! ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! ਕੰਮ ! ਨਤੀਜਾ ! ਰੈਫ. |- | 2006 | ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਨਵਾਂ ਚਿਹਰਾ - ਮਰਦ | ''ਕਿਉਕਿ ਸਾਸ ਭੀ ਕਬਿ ਬਹੁ ਥੀ ॥''|{{Won}} | |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{ਟਵਿਟਰ}} * {{IMDb name|4992002}} * [https://newsmenu24.com/pulkit-samrat-net-worth-2024/ Pulkit Samrat Net worth]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Navboxes}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1985]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] f6w59stm3wvk2zrnd13tnlwlls17v6t 0 193799 849394 786960 2026-10-08T05:56:26Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849394 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Puneet Bisht|country=India|full_name=|birth_date={{Birth date and age|1986|6|15|df=yes}}|birth_place=[[Delhi]], India|role=[[Wicket-keeper]]|club1=[[Delhi cricket team|Delhi]]|year1=2006–2018|club2=[[Delhi Daredevils]]|year2=2012–2012|club3=[[Meghalaya cricket team|Meghalaya]]|year3=2018–2023|columns=3|column1=[[First-class cricket|FC]]|matches1=88|runs1=3946|bat avg1=35.54|100s/50s1=8/16|top score1=343|deliveries1=30|wickets1=2|bowl avg1=9.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=2/18|catches/stumpings1=263/13|column2=[[List A cricket|LA]]|matches2=86|runs2=2239|bat avg2=37.94|100s/50s2=4/13|top score2=149|deliveries2=18|wickets2=0|bowl avg2=–|fivefor2=–|tenfor2=–|best bowling2=–|catches/stumpings2=96/16|column3=[[Twenty20|T20]]|matches3=49|runs3=642|bat avg3=16.46|100s/50s3=0/1|top score3=56|deliveries3=–|wickets3=–|bowl avg3=–|fivefor3=–|tenfor3=–|best bowling3=–|catches/stumpings3=27/9|date=26 December|year=2019|source=http://www.espncricinfo.com/india/content/player/236693.html ESPNcricinfo}} '''ਪੁਨੀਤ ਬਿਸ਼ਟ''' ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ|ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] ਹੈ। ਪੁਨੀਤ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਮੇਘਾਲਿਆ ਲਈ [[ਵਿਕਟ-ਕੀਪਰ]] ਵਜੋਂ ਖੇਡਿਆ ਸੀ। ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ [[ਦਿੱਲੀ ਕੈਪੀਟਲਜ਼|ਦਿੱਲੀ ਡੇਅਰਡੇਵਿਲਜ਼]] ਆਈਪੀਐਲ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਸੀ ਪੁਨੀਤ 2018-19 ਵਿਜੇ ਹਜ਼ਾਰੇ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਮੇਘਾਲਿਆ ਲਈ ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 502 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ। <ref>{{Cite web |title=Vijay Hazare Trophy, 2018/19 – Meghalaya: Batting and bowling averages |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12591;team=6563;type=tournament |access-date=8 October 2018 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ਦਸੰਬਰ 2018-19 ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੇਘਾਲਿਆ ਲਈ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤੀਹਰਾ ਸੈਂਕੜਾ ਲਗਾਇਆ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਕਟ ਕੀਪਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਸਕੋਰ ਹੈ। <ref>{{Cite web |title=Ranji Trophy 2018-19, Plate, Round 8, Day 2: Puneet Bisht hits triple-century as Meghalaya reach 555/3 |url=https://www.cricketcountry.com/news/ranji-trophy-2018-19-plate-round-8-day-2-puneet-bisht-hits-triple-century-as-meghalaya-reach-5553-785419 |access-date=31 December 2018 |website=Cricket Country |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231194334/https://www.cricketcountry.com/news/ranji-trophy-2018-19-plate-round-8-day-2-puneet-bisht-hits-triple-century-as-meghalaya-reach-5553-785419 |archive-date=31 ਦਸੰਬਰ 2018 |url-status=dead}}</ref> ਉਹ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮੇਘਾਲਿਆ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਅੱਠ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 892 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। <ref>{{Cite web |title=Ranji Trophy, 2018/19 – Meghalaya: Batting and bowling averages |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12592;team=6563;type=tournament |access-date=10 January 2019 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ਪੁਨੀਤ ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ 2 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗ ਲੈਵਲ II ਕੋਚ ਹੈ। <ref>{{Cite web |date=2023-08-02 |title=Former Delhi wicket-keeper Punit Bisht announces retirement |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/punit-bisht-delhi-cricketer-announces-retirement-from-domestic-cricket-jammu-and-kashmir-meghalaya/article67150136.ece |access-date=2023-08-04 |website=Sportstar |language=en}}</ref> == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਦੇ ਤੀਹਰੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Cricinfo|id=236693}} {{Delhi cricket squad}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986]] gpzm1c2oye5vo8klx9gqatc188yyhrm 0 196096 849401 820715 2026-10-08T08:41:20Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849401 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:Manali Desai.jpg|thumb|ਮਨਾਲੀ ਦੇਸਾਈ]]   '''ਮਨਾਲੀ ਦੇਸਾਈ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Manali Desai''') [[ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੀਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਊਨਹੈਮ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਹੈ। ਉਹ 2020 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ [[ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਹੀ ਔਰਤ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Cotton |first=Joe |date=2020-09-21 |title=New Head of Department - Dr Manali Desai |url=https://www.sociology.cam.ac.uk/news/dr-manali-desai |access-date=2020-09-21 |website=www.sociology.cam.ac.uk |language=en |archive-date=2020-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006192344/https://www.sociology.cam.ac.uk/news/dr-manali-desai |url-status=dead }}</ref> == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਦੇਸਾਈ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਭਾਰਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name=":0" /> ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name=":4">{{Cite web |date=2020-09-22 |title=Manali Desai first Indian-origin woman to head a Cambridge dept |url=https://www.hindustantimes.com/world-news/manali-desai-first-indian-origin-woman-to-head-a-cambridge-dept/story-qXBXkcjBQ99LzlHJKHtujN.html |access-date=2020-09-23 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ਉਸਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਆਖਰੀ ਦੋ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।<ref name=":4" /> == ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ == ਦੇਸਾਈ ਨੇ [[ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ [[ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ|ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ]] ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ <ref name=":4" /> ਅਤੇ [[ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ]] ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਰੀਸ ਜ਼ੀਟਲਿਨ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਬ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਇੱਕ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |last=Munnelly |first=Ellen |date=2020-02-25 |title=Our Team |url=https://www.thegendvproject.sociology.cam.ac.uk/our-team |access-date=2020-09-21 |website=www.thegendvproject.sociology.cam.ac.uk |language=en}}</ref> ਦੇਸਾਈ ਦੀਆਂ ਖੋਜ ਰੁਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਅੰਦੋਲਨ, ਰਾਜ ਨਿਰਮਾਣ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=Dr Manali Desai – Newnham College |url=https://www.newn.cam.ac.uk/person/dr-manali-desai/ |access-date=2020-09-21 |website=www.newn.cam.ac.uk }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ<ref>{{Cite web |last=jw474@cam.ac.uk |title=Dr Manali Desai — CAMMIGRES |url=https://www.cammigres.group.cam.ac.uk/directory/manalidesai |access-date=2020-09-21 |website=www.cammigres.group.cam.ac.uk |language=en }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਅਤੇ ਲੀਵਰਹੁਲਮੇ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Staff News |url=https://www2.lse.ac.uk/newsletters/pressAndInformation/staffNews/2010/20101209.htm |access-date=2020-09-21 |website=www2.lse.ac.uk }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ [[ਜੋਹਾਨਿਸਬਰਗ|ਜੋਹਾਨਸਬਰਗ]] ਅਤੇ [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=Munnelly |first=Ellen |date=2020-03-11 |title=What is The GendV Project? |url=https://www.thegendvproject.sociology.cam.ac.uk/what-gendv-project |access-date=2020-09-21 |website=www.thegendvproject.sociology.cam.ac.uk |language=en}}</ref> 2007 ਵਿੱਚ, ਦੇਸਾਈ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ''ਸਟੇਟ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰੈਡੀਕਲ ਡੈਮੋਕਰੇਸੀ ਇਨ ਇੰਡੀਆ, 1860-1990''।<ref name=":1" /> ਉਸਨੇ 2009 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ''"ਸਟੇਟਸ ਆਫ਼ ਟਰਾਮਾ: ਜੈਂਡਰ ਐਂਡ ਵਾਇਲੈਂਸ ਇਨ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ"'' ਅਤੇ ''"ਬਿਲਡਿੰਗ ਬਲਾਕਸ: ਹਾਉ ਪਾਰਟੀਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ ਸੋਸਾਇਟੀ"'' ਨਾਮਕ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਕੰਮ == ਦੇਸਾਈ ਨੂੰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ''[[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ]]'' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite news|last1=Hall|first1=Rachel|last2=Batty|first2=David|last3=Nwonka|first3=Clive|date=2020-06-17|title='Students want to confront it': academics on how to decolonise the university|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/education/2020/jun/17/students-want-to-confront-it-academics-on-how-to-decolonise-the-university|access-date=2020-09-21|issn=0261-3077}}</ref> ਉਸਨੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ ਸੋਸ਼ਿਓਲੋਜੀ" ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।<ref name=":3">{{Cite web |title=Dr Manali Desai becomes the only woman of colour to currently head a Cambridge department |url=https://www.varsity.co.uk/news/19851 |access-date=2020-09-21 |website=Varsity Online |language=en}}</ref> ਦੇਸਾਈ 'ਤੇ ਐਲੂਮਨੀ ਫਾਰ ਫ੍ਰੀ ਸਪੀਚ (www.affs.com) ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਯੂਕੇ ਸਮਾਨਤਾ ਐਕਟ 2010 ਦੇ ਉਲਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। [https://web.archive.org/web/20251227005429/https://affs.uk/wp-content/uploads/2022/11/Cambridge-council-letter-17.11.pdf AFFS ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਪੱਤਰ] == ਹਵਾਲੇ == [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੇਖਿਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] jnwp5766nky5wqiq706ty6lxgyx71x5 0 198283 849400 808251 2026-10-08T08:31:50Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849400 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vevent" ! colspan="2" class="infobox-above summary" style="font-size: 125%; font-style: italic;" |ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ | class="infobox-data" |ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੁਆਰਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ | class="infobox-data" |ਨੀਰਜ ਵੋਰਾ |- ! class="infobox-label" scope="row" |ਸੰਵਾਦ ਦੁਆਰਾ | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * ਮਨੀਸ਼ਾ ਕੋਰਡੇ * ਯਸ਼ਵੰਤ ਮਾਹਿਲਵਾਰ </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਕਹਾਣੀ ਦਾ | class="infobox-data" |ਮਧੂ ਮੁੱਤਮ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ | class="infobox-data" |ਮਨੀਚਿਤਰਥਾਜ਼ੁਬੀ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ<br /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | class="infobox-data" |[[ਭੂਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ|ਭੂਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ]]<br />ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਸਟਾਰਰ | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ]] * [[ਵਿੱਦਿਆ ਬਾਲਨ|ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ]] * [[ਸ਼ਾਇਨੀ ਆਹੂਜਾ|ਸ਼ਾਈਨੀ ਆਹੂਜਾ]] * [[ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ]] </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫੀ | class="infobox-data" |ਤਿਰੂ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ | class="infobox-data" |ਐੱਨ. ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਅਰਵਿੰਦ<br /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਸੰਗੀਤ ਦੁਆਰਾ | class="infobox-data" |'''ਗੀਤ ਸੰਗੀਤਃ'''<br />ਪ੍ਰੀਤਮ<br />'''ਸਕੋਰਃ'''<br />ਰਣਜੀਤ ਬਾਰੋਟ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; ">ਉਤਪਾਦਨ ਕੰਪਨੀ<br /></div> | class="infobox-data" |<div style="vertical-align: middle;">[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਫਿਲਮਾਂ]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ | class="infobox-data" |ਬਾਲਾਜੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ਼<br />ਈਰੋਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਮਿਤੀ</div> | class="infobox-data" |<div class="plainlist film-date"> * 12 ਅਕਤੂਬਰ 2007 (ID1) (ਭਾਰਤ) </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0; white-space: normal;">ਚੱਲਣ ਦਾ ਸਮਾਂ</div> | class="infobox-data" |154 ਮਿੰਟ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਦੇਸ਼ | class="infobox-data" |ਭਾਰਤ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਭਾਸ਼ਾ | class="infobox-data" |ਹਿੰਦੀ |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਬਜਟ | class="infobox-data" |<span style="white-space: nowrap">₹</span> ਮਿਲੀਅਨ <ref name="BOI1" /> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; padding-right: 0.65em;" |ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ | class="infobox-data" |<span style="white-space: nowrap">₹</span> 828.4 ਮਿਲੀਅਨ |} ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ 2007 ਦੀ ਇਕ ਭਾਰਤੀ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਵਾਲੀ [[ਫ਼ਿਲਮ|ਫਿਲਮ]] ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਮਨੋਵੀਗੀਆਨੀਕ ਭੂਤੀਆ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਿਆਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਨੀਰਜ ਵੋਰਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਟੀ ਸੀਰੀਜ ਹੈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਰੀਮੇਕ ਹੈ ਇਕ ਮਾਲੇਯਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਮਨੀਚਿਤਰਾਥਾਜ਼ਹੂ ਦੀ, ਉਹ ਫਿਲਮ ਮਧੂ ਮੁਤਮ ਨੇ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਫਾਜ਼ਿਲ ਸੀ। ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਅਕਸ਼ਯ ਕੁਮਾਰ , ਵਿਦ੍ਯਾ ਬਾਲਣ , ਸ਼ਿਨੇਯ ਅਹੂਜਾ ਅਤੇ ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ , ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ , ਮਨੋਜ ਜੋਸ਼ੀ , ਅਸਰਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਕ੍ਰਮ ਗੋਖਲੇ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਫਿਲਮ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਸਾਉੰਡ ਟ੍ਰੈਕ ਰਣਜੀਤ ਬਾਰੋਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ , ਤੇ ਪੰਕਤਿਆ ਸਮੀਰ ਅਤੇ ਸਯੀਦ ਕ਼ੁਆਦਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਇਆ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ [[ਜੈਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ''[[ਚੰਦਰਮੁਖੀ]]'' ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਮੂ ਪੈਲੇਸ (ਇੱਕ [[ਹਵੇਲੀ]] ਅਤੇ [[ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ, ਜੈਪੁਰ|ਸਿਟੀ ਪੈਲੇਸ]]) ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕਿ "ਅੱਲ੍ਹਾ ਹਾਫਿਜ਼" ਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗਾ [[ਹੰਪੀ]] ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=17 February 2007 |title=Chandramukhi will finally be called Bhool Bhulaiya |url=http://www.indiafm.com/news/2007/02/17/8908/index.html |website=[[IndiaFM]]}}</ref> ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਧੂ ਨੂੰ ਰੀਮੇਕ ਲਈ ਇਕਲੌਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੀਮੇਕ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite web |last=G. |first=Venugopal |date=2024-08-31 |title=കോടതി കയറിയ മണിച്ചിത്രത്താഴ്; വരുമോ ഒരു രണ്ടാം ഭാഗം? |trans-title=Manichitrathazhu creator Madhu Muttam |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/features/manichitrathazhu-creator-madhu-muttam-story-mohanlal-suresh-gopi-fazil-1.9860431 |access-date=2024-11-03 |website=Mathrubhumi |language=ml}}</ref> 32 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਜਟ 'ਤੇ ਬਣੀ, ''ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ'' ਨੇ 1 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 2007 ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ।<ref name="BOI">{{Cite web |title=Bhool Bhulaiyaa - Movie - Box Office India |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=233}}</ref> ਇਸ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਿਸ਼ਰਤ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।<ref name=":1">{{Cite web |title=Bhool Bhulaiyaa |url=https://www.rottentomatoes.com/m/bhool_bhulaiyaa |access-date=2024-11-16 |website=[[Rotten Tomatoes]] |language=en}}</ref> ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਿਲਮ ਨੇ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਰਿੱਤਰ, ਬਾਲਨ ਦੇ ਅਵਨੀ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੰਥ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=13 Years of Bhool Bhulaiyaa: 26 lesser-known facts about the cult horror-comedy |url=https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/oct/02/13-years-of-bhool-bhulaiyaa-26-lesser-known-facts-about-the-cult-horror-comedy-1137.html |website=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=From Bhool Bhulaiyaa to Shaun of the Dead, here are 10 great horror-comedy films to watch |url=https://www.filmfare.com/features/from-bhool-bhulaiyaa-to-shaun-of-the-dead-here-are-great-horror-comedy-films-to-watch-54010.html}}</ref> ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਸਟ ਦੇ ਨਾਲ '''ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ 2''<nowiki/>' (2022) ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਸੀਕਵਲ ਬਣਾਇਆ।<ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Bhool Bhulaiyaa 2 — Here's how many Crores Kartik Aaryan, Kiara Advani, Tabu and others charged for the film |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/bhool-bhulaiyaa-2-heres-how-many-crores-kartik-aaryan-kiara-advani-tabu-and-others-charged-for-the-film |access-date=14 ਮਈ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240704141035/https://www.gqindia.com/entertainment/content/bhool-bhulaiyaa-2-heres-how-many-crores-kartik-aaryan-kiara-advani-tabu-and-others-charged-for-the-film |archive-date=4 ਜੁਲਾਈ 2024 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Bhool Bhulaiyaa 2 fails to match the classic tag of Akshay Kumar starrer |url=https://odishatv.in/news/opinion/review-bhool-bhulaiyaa-2-fails-to-match-the-classic-tag-of-akshay-kumar-starrer-179429}}</ref> ਲਡ਼ੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਫਿਲਮ, ''ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ 3'', ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਬਦਲਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਨਿਭਾਇਆ, [[ਦਿਵਾਲੀ|ਦੀਵਾਲੀ]] 2024 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। == ਪਲਾਟ == ਬਦਰੀਨਾਰਾਇਣ "ਬਦਰੀ" ਚਤੁਰਵੇਦੀ [[ਵਾਰਾਣਸੀ]] ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਮਹਿਲ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ [[ਬੰਗਾਲ]] ਦੀ ਇੱਕ [[ਉੜੀਸੀ|ਓਡੀਸੀ]] ਡਾਂਸਰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦਾ ਭੂਤ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਦਰੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਕੇਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਤਨੀ ਅਵਨੀ ਇੱਕ ਬਵੰਡਰ ਰੋਮਾਂਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮਹਿਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਬਦਰੀ ਦੀ ਗੋਦ ਲਈ ਧੀ ਰਾਧਾ ਦਾ ਦਿਲ ਤੋਡ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੈ। ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੇ ਪੂਰਵਜ [[ਮਹਾਰਾਜਾ]] ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਜੋ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨ੍ਰਿਤਕ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਸਹਿ-ਡਾਂਸਰ ਸੀ। ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ [[ਦੁਰਗਾ ਅਸ਼ਟਮੀ|ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ]] ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਦਾ ਸਿਰ ਕਲਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਹੱਸਮਈ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਹਿਲ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਸੀਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਵਨੀ ਬਟੂਕਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਧੀ ਨੰਦਿਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਚਾਬੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕੈਦ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਭੂਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਧਾ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਰਾਧਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ, ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਦਿੱਤਿਆ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਤਿਆ ਦੇ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ। ਆਦਿਤਿਆ ਨੇ ਸਿਧਾਰਥ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਆਦਿਤਿਆ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਘੁੰਗਰੂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਲੀ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ 'ਤੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਸ਼ਰਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਾਲ ਨੰਦਿਨੀ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਦੌਰਾਨ, ਅਵਨੀ ਨੇ ਸ਼ਰਦ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਸ਼ਰਦ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਡਿਸਸੋਸੀਏਟਿਵ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਦੀ ਹੈ। ਅਵਨੀ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਦਿੱਤਿਆ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜਾ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ ਨੂੰ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬਦਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਾਦੂਗਰੀ ਯਗਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਆਦਿੱਤਿਆ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਗਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ। ਆਦਿਤਿਆ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਗੈਰ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਵਨੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਦਿੱਤਿਆ ਨੂੰ ਮੱਨਦਾ ਹੈ। ਆਦਿਤਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀ. ਆਈ. ਡੀ. ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨਃ ਰਾਜਾ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ। ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ 'ਤੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੱਪਡ਼ੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਦੇ ਗੀਤ' ਤੇ ਨੱਚਦੀ ਹੈ। ਯਗਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚਲੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਗਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਨਕਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਵਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਕਿ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ, ਯੋਜਨਾਬੱਧ "ਕਤਲ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਦਿੱਤਿਆ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਦਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ। == ਕਾਸਟ == * [[ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ]]-ਡਾ. ਆਦਿੱਤਿਆ "ਆਦਿ" ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ * [[ਵਿੱਦਿਆ ਬਾਲਨ|ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ]] ਨੇ ਅਵਨੀ ਐਸ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਅਤੇ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ * [[ਨਵਿਕਾ ਕੋਟੀਆ]] ਬਾਲ ਅਵਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * [[ਸ਼ਾਇਨੀ ਆਹੂਜਾ|ਸ਼ਾਈਨੀ ਆਹੂਜਾ]]-ਸਿਧਾਰਥ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਰਾਇਣ * [[ਅਮੀਸ਼ਾ ਪਟੇਲ]] ਰਾਧਾ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * [[ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ]] ਬਟੂਕਸ਼ੰਕਰ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * ਮਨੋਜ ਜੋਸ਼ੀ ਬਦਰੀਨਾਰਾਇਣ "ਬਦਰੀ" ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * ਛੋਟੇ ਪੰਡਿਤ ਵਜੋਂ [[ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ]] * ਮੁਰਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਸਰਾਨੀ * ਅਚਾਰੀਆ ਯਗਿਆਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਮ ਗੋਖਲੇ * [[ਰਸਿਕਾ ਜੋਸ਼ੀ]]-ਜਾਨਕੀ ਬਟੂਕਸ਼ੰਕਰ ਉਪਾਧਿਆਏ (ਨੀ ਚਤੁਰਵੇਦੀ) * ਤਾਰਿਨਾ ਪਟੇਲ ਨੰਦਿਨੀ ਸ਼ਰਦ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * ਵਿਨੀਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਰਦ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀਧਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ * [[ਕਾਵੇਰੀ ਝਾਅ]]-ਗਿਰਜਾ ਉਪਾਧਿਆਏ * ਚੰਦੂ ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਮਿਤ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ * ਅਵਨੀ ਦੀ ਦਾਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਬੇਬੀ ਫ਼ਰੀਦਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ)|ਬੇਬੀ ਫਰੀਦਾ]] * ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਡਬਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[Ashmita|ਅਸ਼ਮੀਤਾ]] == ਸੰਗੀਤ == === ਸਕੋਰ === ਫਿਲਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਰਣਜੀਤ ਬਾਰੋਟ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। === ਗੀਤ. === {{Infobox album | name = Bhool Bhulaiyaa | type = soundtrack | artist = [[Pritam]] | cover = | alt = | released = 12 July 2007 | recorded = 2007 | venue = | studio = | genre = [[Film soundtrack|Feature film soundtrack]] | length = 56:00 | label = [[T-Series (company)|T-Series]] | producer = [[Pritam]] | prev_title = [[Naqaab (2007 film)|Naqaab]] | prev_year = 2007 | next_title = [[Jab We Met]] | next_year = 2007 }} ਜਿਹੜੇ ਗੀਤ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਸਨ ਉਹ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਸਨ। ਗੀਤ ਜੁਲਾਈ 2007 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁਖ ਗੀਤ "ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ" ਜੋ ਕਿ "ਹਰੇ ਰਾਮ, ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ" ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨੀਰਜ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਟ੍ਰੈਕ " ਲਬੋਂ ਕੋ" ਵੀ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਕ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਟ੍ਰੇਡ ਵੇਬਸਾਇਟ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ 12,00,000 ਯੁਨੀਟਸ ਬੇਚਿਆ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਾਉਂਡ ਟ੍ਰੈਕ ਉਸ ਸਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਖਰੀਦੀ ਜਾਨ ਵਾਲਇਆ ਚੋ ਅਠਵੇਂ ਨੰਬਰ ਤੇ ਆਏ ਸੀ। {{Track listing | all_writing = | all_lyrics = [[Sameer (lyricist)|Sameer]] and [[Sayeed Quadri]] | all_music = | headline = Track Listing | extra_column = Singers | title1 = [[Hare Krishna (mantra)|Bhool Bhulaiyaa]] | note1 = | length1 = 05:12 | lyrics1 = Sameer | music1 = | writer1 = | extra1 = [[Neeraj Shridhar]], Bob | title2 = Labon Ko Labon Pe | note2 = | length2 = 05:44 | lyrics2 = [[Sayeed Quadri]] | music2 = | writer2 = | extra2 = [[Krishnakumar Kunnath|K.K.]] | title3 = Pyaar Ka Sajda | note3 = | length3 = 05:12 | lyrics3 = Sameer | music3 = | writer3 = | extra3 = K.K. | title4 = Ami Je Tomar (Mere Dholna) | note4 = | length4 = 06:47 | lyrics4 = Sameer | music4 = | writer4 = | extra4 = [[Shreya Ghoshal]], [[M. G. Sreekumar]] | title5 = Let's Rock Soniye | note5 = | length5 = 04:27 | lyrics5 = Sameer | music5 = | writer5 = | extra5 = [[Shaan (singer)|Shaan]], [[Tulsi Kumar]] | title6 = Sakiya Re Sakiya | note6 = | length6 = 04:57 | lyrics6 = Sameer | music6 = | writer6 = | extra6 = Tulsi Kumar | title7 = [[Hare Krishna (mantra)|Bhool Bhulaiyaa – Remix]] | note7 = | length7 = 05:07 | lyrics7 = Sameer | music7 = | writer7 = | extra7 = Neeraj Shridhar and Dj A-Myth | title8 = Allah Hafiz Keh Raha | note8 = | length8 = 04:34 | lyrics8 = Sameer | music8 = | writer8 = | extra8 = K.K. | title9 = Let's Rock Soniye – Remix | note9 = | length9 = 04:28 | lyrics9 = Sameer | music9 = | writer9 = | extra9 = Shaan, Tulsi Kumar and [[Pritam]] | title10 = Pyaar Ka Sajda – Remix | note10 = | length10 = 05:22 | lyrics10 = Sameer | music10 = | writer10 = | extra10 = K.K. and DJ Suketu (Arranged by AKS) | title11 = Labon Ko Labon Pe – Remix | note11 = | length11 = 05:17 | lyrics11 = Sayeed Quadri | music11 = | writer11 = | extra11 = K.K., DJ Kiran, DJ G and Earl | title12 = | length12 = | title13 = | length13 = | title14 = | length14 = | title15 = | length15 = | title16 = | length16 = | title17 = | length17 = | title18 = | length18 = | title19 = | length19 = | title20 = | length20 = | total_length = 52:65 }} == ਰਿਲੀਜ਼ == ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਲਮ ਦੀ ਡੀਵੀਡੀ ਈਰੋਸ ਹੋਮ ਮੀਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। == ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ == ''ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ'' ਨੂੰ ''ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਇੰਡੀਆ'' ਦੁਆਰਾ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਹਿੱਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 49.7 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ (59 ਲੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ 2007 ਦੀ 6ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=4 February 2012 |title=Box Office 2007 |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=214&catName=MjAwNw== |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014132441/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=214&catName=MjAwNw%3D%3D |archive-date=14 October 2013 |access-date=11 February 2012 |publisher=Box Office India}}</ref> ਇਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ₹ 3,88,00,000 ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ₹ 23,50,00,000 ਦਾ ਕਮਾਈ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੁੱਲ $3,910,000 ਸੀ। ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ $1,380,000, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਯੂਏਈ ਵਿੱਚ 820,000 ਡਾਲਰ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 151,000 ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 429,000 ਡਾਲਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Top Lifetime Grossers OVERSEAS (US $) |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=308&catName=TGlmZXRpbWU= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204132438/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=308&catName=TGlmZXRpbWU%3D |archive-date=4 December 2013 |publisher=Box Office India}}</ref> ਫਿਲਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 84 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ (9.9 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ।<ref name="gross">{{Cite web |title=Top Lifetime Grossers Worldwide (IND Rs) |url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021202725/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |archive-date=21 October 2013 |publisher=Box Office India}}</ref> == ਪੁਰਸਕਾਰ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ਪੁਰਸਕਾਰ !ਸ਼੍ਰੇਣੀ !ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ !ਨਤੀਜੇ |- | rowspan="1" |ਅਨੰਦਲੋਕ ਪੁਰਸਕਾਰ | rowspan="4" |ਬੈਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ (ਹਿੰਦੀ) | rowspan="4" |[[ਵਿੱਦਿਆ ਬਾਲਨ|ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ]] | rowspan="4" |ਜਿੱਤਿਆ |- |[[ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਫ਼ਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ]] |- |ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ |- |ਜ਼ੀ ਸਿਨੇ ਅਵਾਰਡ |- |ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਡ | rowspan="2" |ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ ਇਨ ਕਾਮਿਕ ਰੋਲ | rowspan="2" |[[ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ]] | rowspan="2" |ਨਾਮਜਦ |- |ਸਟਾਰਡਸਟ ਅਵਾਰਡ |- | rowspan="8" |ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਡੀਅਨ ਫਿਲਮ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ |ਬੈਸਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ |ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨ| | rowspan="8" |ਨਾਮਜਦ |- |ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ |ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ |- |ਬੈਸਟ ਅਦਾਕਾਰਾ | rowspan="2" |ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ |- |ਬੈਸਟ ਵਿਲੇਨ |- |ਬੈਸਟ ਕਾਮੇਡੀਅਨ |[[ਪਰੇਸ਼ ਰਾਵਲ]] ਅਤੇ [[ਰਾਜਪਾਲ ਯਾਦਵ]] |- |ਬੈਸਟ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ |ਪ੍ਰੀਤਮ |- |ਬੈਸਟ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਰ |[[ਨੀਰਜ ਸ਼੍ਰੀਧਰ]] ('ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ' ਲਈ) |- |ਬੈਸਟ ਫੀਮੇਲ ਪਲੇਅਬੈਕ ਸਿੰਗਰ |[[ਸ਼੍ਰੇਆ ਘੋਸ਼ਾਲ]] (ਮੇਰੇ ਢੋਲਨਾ ਲਈ) |} == ਲੜੀਵਾਰ == ਅਨੀਸ ਬਜ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ [[ਕਾਰਤਿਕ ਆਰਯਨ|ਕਾਰਤਿਕ ਆਰੀਅਨ]], ਤੱਬੂ ਅਤੇ [[ਕਿਆਰਾ ਅਡਵਾਨੀ]] ਸਟਾਰਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੀਕਵਲ, ''ਭੂਲ ਭੁਲਈਆ 2'',2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਕਿਸ਼ਤ, ਜੋ ਕਿ ਬਜ਼ਮੀ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਿਕ ਆਰੀਅਨ ਨੇ ਸੀਕਵਲ ਤੋਂ ਰੂਹ ਬਾਬਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਬਾਲਨ ਨੇ [[ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ]] ਅਤੇ [[ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਡਿਮਰੀ]] ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਜੁਲਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੰਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੀਕਵਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਛਲੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * ਸ਼ਰਲੀ ਆਰਡੇਲ ਮੇਸਨ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਡਿਸੋਸੀਏਟਿਵ ਆਈਡੈਂਟਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ * ਹਿੰਦੀ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Official website|https://web.archive.org/web/20071010064333/http://bhoolbhulaiyaa.erosentertainment.com/}} * {{IMDb title|0995031}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਲੜੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2007 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਣ-ਸਮੀਖਿਆ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]] odtmvgua40bq55iy1qtf3gg173tgwyt 0 204971 849381 844805 2026-10-08T03:15:31Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 849381 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ਡੁਬਨੋ ਕਿਲ੍ਹਾ | native_name = Дубенський замок | native_name_lang = ukr | image = Дубенський замок, вигляд з боку р.Іква.jpg | caption = ਇਕਵਾ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਨਜ਼ਾਰਾ | stop_date = 1492 | embedded = | renovation_date = {{Plainlist| * 17ਵੀਂ ਸਦੀ * 1871 }} }} ਡੁਬਨੋ ਕਿਲ੍ਹੇ ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Dubno Castle;''' [[ਯੂਕਰੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਯੂਕਰੇਨੀ]]: Дубенский замок) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1492 ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਕੋਨਸਟੈਂਟਿਨ ਓਸਟ੍ਰੋਗਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਵੋਲਹੀਨੀਆ ਦੇ ਡੁਬਨੋ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ [[ਕੀਵੀਆਈ ਰੁਸ|ਰੁਥੇਨੀਅਨ]] ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕਵਾ (Ikva) ਦਰਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Дубенська міська рада |url=https://dubno-adm.gov.ua/?context=menu011 |access-date=2023-12-04 |website=dubno-adm.gov.ua}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਓਸਟ੍ਰੋਗਸਕੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਥੁਆਨੀਅਨ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਥੁਆਨੀਆ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਡਚੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਗਿਰਜਾ|ਗਿਰਜਾਘਰ]], ਇੱਕ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ [[ਮਹਿਲ]], ਅਤੇ 73 [[ਤੋਪ|ਤੋਪਾਂ]] ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੜੀ ਸੀ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਓਸਟ੍ਰੋਗਸਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕ੍ਰੀਮੀਅਨ ਤਾਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਵਾਰ 1577 ਵਿੱਚ)। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੈਂਬਰ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਾਨੂਸ ਓਸਟ੍ਰੋਗਸਕੀ ਨੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਡਬਨੋ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ''ਟਰੇਸ ਇਟਾਲਿਏਨ'', ਜਾਂ "ਇਤਾਲਵੀ ਸ਼ੈਲੀ" ਦੀ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਿੰਸ ਜਾਨੁਜ਼ ਦਾ ਮਹਿਲ ਅਜੇ ਵੀ ਡਬਨੋ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਖਮੇਲਨੀਤਸਕੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੌਰਾਨ, ਡਬਨੋ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਪੋਲ ਅਤੇ [[ਕਸਾਕ|ਕੋਸਾਕਸ]] ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦਾ ਵਰਣਨ [[ਨਿਕੋਲਾਈ ਗੋਗੋਲ]] ਨੇ ਨਾਵਲ ''[[ਤਰਾਸ ਬੁਲਬਾ|ਤਾਰਾਸ ਬੁਲਬਾ]]'' (1835) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਓਸਟ੍ਰੋਹ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੋਲਿਸ਼ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਲਾਡੀਸਲਾਵ ਡੋਮਿਨਿਕ ਜ਼ਾਸਲਾਵਸਕੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1660 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਡਬਨੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਫੌਜੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ। ਕੁਝ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੇ ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਆਇਤਾਕਾਰ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ 1780 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸਟੈਨਿਸਲਾਵ ਲੁਬੋਮੀਰਸਕੀ ਦੁਆਰਾ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਹੈਨਰੀਕ ਇੱਟਾਰ ਅਤੇ ਡੋਮੇਨੀਕੋ ਮਰਲਿਨੀ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਿਲ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੇਆਉਟ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ [[ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ|ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ]] ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। 1871 ਵਿੱਚ ਲੁਬੋਮੀਰਸਕੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਡਬਨੋ ਨਿਵਾਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬੋਰਿਆਤਿੰਸਕੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਰਡਰ ਡਿਫੈਂਸ ਕੋਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਚੌਕੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਰਬੀਕਨ ਨੂੰ 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਜੇਲ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 1941 ਵਿੱਚ NKVD ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 550 ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। == ਹਵਾਲੇ == <references /> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Commons category inline|Dubno Castle}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਕਰੇਨੀ ਇਮਾਰਤਾਂ]] j433uaucsriw5vzcvvwv0kdj5cvfz2y 3 205325 849348 2026-10-07T17:35:23Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849348 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=ਪਵਨਦੀਪ ਸ਼ਰਮਾ ਭਕਨਾ}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:35, 7 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) 9c5ys4k11x48h4pvmbxzjf4o6f3knsh 0 205326 849387 2026-10-08T04:39:33Z Kalakhalvania 60678 ਇਤਿਹਾਸ, ਫੂਲਕੀਆ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ, ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ, ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ, ਜਨਗਣਨਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਆਵਾਜਾਈ, ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ। 849387 wikitext text/x-wiki '''ਫੂਲ''' ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite web |title=ਫੂਲ - ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ |url=https://punjabipedia.org/topic.aspx?txt=%E0%A8%AB%E0%A9%82%E0%A8%B2 |access-date=2026-10-08 |website=punjabipedia.org}}</ref> ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸੇਬਾ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ-ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਹੈ। ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨੂੰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਵਡੇਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਸੇਬਾ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।<ref name=":2">{{Citation |title=ਫੂਲਕੀਆ ਮਿਸਲ |date=2026-05-22 |url=https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A8%AB%E0%A9%82%E0%A8%B2%E0%A8%95%E0%A9%80%E0%A8%86_%E0%A8%AE%E0%A8%BF%E0%A8%B8%E0%A8%B2&oldid=839880 |work=ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ |language=pa |access-date=2026-10-08}}</ref> 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ location code 035703 ਹੈ।<ref name=":2" /> [[ਤਸਵੀਰ:Phul Village.jpg|thumb|ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਸਵੀਰ।]] ਬਲਾਕ / ਤਹਿਸੀਲ: ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਬਠਿੰਡਾ ਰਾਜ: ਪੰਜਾਬ ਪਿੰਨ ਕੋਡ: 151104 ਫੂਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਆਸਤ, ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਇਤਿਹਾਸ''' == ਫੂਲ ਦਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜਸੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਡੇਰਾ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਹੈ। <ref name=":2" /> ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਫੂਲ ਅਤੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ 1627 ਦਾ ਸਾਲ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਦਾ ਜਨਮ 1627 ਈ. (ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੌਰ ਦੇ Imperial Gazetteer of India ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਟਿਆਲਾ, ਜੀਂਦ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੂਲ ਨਾਲ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ “Phulkian houses” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ, ਜਿਸਨੂੰ Cis-Sutlej ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੂਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1653 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਚੌਧਰੀ ਮੋਹਨ ਰਾਓ (ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ) ਦਾ ਪੋਤਾ, ਚੌਧਰੀ ਕਾਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਆ ਚੰਦ (ਬਾਬਾ ਕਾਲਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਰੂਪ ਚੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨੂੰ ਫੂਲ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸੰਤ ਸਮੇਸ਼ਪੁਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਖੁਦ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ “ਫੂਲ” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।<ref name=":1" /> ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ 1654 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਚਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਂਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ, ਬੀਬੀ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਨਾ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ “ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ” ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਫੂਲਕੀਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦੋਹਤਾ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਚੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਜੀਂਦ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕੱਚੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।<ref name=":1" /> [[ਤਸਵੀਰ:Phul Town.jpg|thumb|ਜੀ ਆਇਆ ਨੂੰ - ਫੂਲ ]] ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ—ਤਿਲੋਕਾ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਘੂ—ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਰਾਮੀ ਜਾਂ ਸਾਹਿਬ ਰਾਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੀਬੀ ਫੱਤੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ—ਤਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਚੰਨੂ, ਝੰਡੂ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸ—ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ''' == “ਫੂਲਕੀਆਂ” ਨਾਮ ਫੂਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜਸੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਏ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ, ਜੀਂਦ, ਕੋਟਦੁੱਨਾ, ਬਡਰੁੱਖਾਂ, ਬਜੀਦਪੁਰ, ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਮਲੌਦ ਜਾਂ ਮਲੌਧ, ਪੱਖੋਕੇ, ਭਦੌੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਅਤੇ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ।<ref name=":1" /> ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:<ref name=":2" /> * ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਗੁਰਦਿੱਤਾ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਸੁਖਚੈਨ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਬਲਿਆਂਵਾਲੀ — ਸਰਦਾਰ ਆਲਮ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ — ਸਰਦਾਰ ਬਾਲਕੀ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਬਡਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਜੀਦਪੁਰ — ਸਰਦਾਰ ਭੂਪ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਕੋਟਦੁੱਨਾ ਅਤੇ ਭਦੌੜ — ਸਰਦਾਰ ਦੁੱਨਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਰਾਮਪੁਰਾ ਪਿੰਡ — ਸਰਦਾਰ ਸੁਮਾ ਸਿੰਘ, ਸਰਦਾਰ ਦੁੰਨਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਹੰਢਿਆਇਆ — ਸਰਦਾਰ ਸੱਭਾ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਸੁਭਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਢਿਪਾਲੀ, ਬੇਰ, ਮਲੌਦ (ਮਲੌਧ) ਅਤੇ ਪੱਖੋਕੇ — ਬਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਬਖ਼ਤਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਜਿਉਂਦ — ਚੌਧਰੀ ਰਘੂ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਲੋਢਘਰੀਆ ਪਰਿਵਾਰ — ਗੁੰਮਟੀ ਕਲਾਂ, ਗੁੰਮਟੀ ਖੁਰਦ (ਸੇਵੇਵਾਲਾ), ਝਾੜੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰੈਣਵਾਲੀ (ਹਰਿਆਣਾ) — ਤਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਚੰਨੂ ਅਤੇ ਝੰਡੂ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਪਿੰਡ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ''' == [[ਤਸਵੀਰ:Sant Samerpuri ji and Baba Phul Ji (Chaudhary Phul Sidhu Brar).png|thumb|ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ (ਬਾਬਾ ਫੂਲ) ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਨਾਲ।]] ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਮਰਪਣ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /> ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦਾ ਡੇਰਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਿੜੀ ਵਾਲਾ ਡੇਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ''' == 2 ਅਗਸਤ 1696 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ 2 ਭਾਦੋਂ 1753 ਬਿਕਰਮੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ<ref name=":2" /> ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਵਾਕ “ਤੇਰਾ ਘਰ ਮੇਰਾ ਅਸੈ” ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। <ref name=":2" /> ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਰੋਪਾ/ਬਸਤਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਫੂਲਕੀਆਂ ਘਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਆਸਤਾਂ—ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ—ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ। <ref name=":2" /> == '''ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ''' == ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਵੀ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਧਰੀ ਰਾਮਾ ਨੇ 1680 ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਵਸਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜੋ ਅੱਜ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਝਲਕ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਨੂੰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਫੂਲ ਮਿਲ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।  ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਸੇਬੇ ਹਨ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ/ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਫੂਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਕਸਬੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿੱਚ 21 ਨਗਰ ਵਾਰਡ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 16.5 ਵਾਰਡ ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ 4.5 ਵਾਰਡ ਫੂਲ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਨਾਲ 17 ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲਰ (MCs), ਜਦਕਿ ਫੂਲ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲਰ (MCs) ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ''' == ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ location code 035703 ਹੈ।<ref name=":1" /> ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ 13 ਪਿੰਡ ਅਤੇ 24 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ (ਰਾਮਪੁਰਾ+ਫੂਲ), ਮੌੜ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨੌਂ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (DC) ਵਜੋਂ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦਾ ਨਾਮ 1896 ਈਸਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> “ਫੂਲ” ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੋਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦਾ location code ਜਾਂ village code 035703 ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 3,560 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ''' == ਫੂਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਸੇਬੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਭਰੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। Census ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਦਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਸੇਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੂਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪਿੰਡੂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਕਿਲ੍ਹਾ ਫੂਲ''' == [[ਤਸਵੀਰ:Qila Mubarak Phul.jpg|thumb|ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ (ਬਾਬਾ ਫੂਲ) ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ - ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ]] ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਹੈ। ਮੂਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 1654 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਂਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1" /> ਕਿਲ੍ਹਾ ਅੱਜ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਤਲਾਬ''' == ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਲਾਬ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ/ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਲਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1847 ਤੋਂ 1857 ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਭੂਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਢਿੱਲੋਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ''' == ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:<ref name=":2" /> * ਢਿਪਾਲੀ ਗੇਟ — ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * ਚੋਟੀਆ ਗੇਟ * ਰਾਮਪੁਰਾ ਗੇਟ * ਮਹਿਰਾਜ ਗੇਟ — ਇਹ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਇੱਕ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਧ ਪੂਰੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਧ ਇੰਨੀ ਚੌੜੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਥ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੰਧ ਉੱਪਰੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਅੱਜ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਫਾਟਕ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੰਦ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name=":1" /> == '''ਰਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ''' == ਫੂਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਬੇਆਬਾਦ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਪਾਰੀ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਇੱਥੇ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਪਾਇਆ।<ref name=":1" /> ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਧਨਾਢ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਰੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਮਿਹਨਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੂਹ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ਨੀਂਹ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਚੂਨਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੂਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਖੂਹ ਬਣਾਇਆ।<ref name=":2" /> ਇਹ ਖੂਹ ਅੱਜ ਵੀ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਖੂਹ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਚੂਨੇ ਅਤੇ “ਡੋਟਾ” ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰੀ ਇੱਟਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੂਹ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਲਗਭਗ 250 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲਟੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਬੋਕਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਣ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲੱਜ ਨਾਮ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਖ਼ਤੌਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਦੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਮਹਿਰੇ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਬਖ਼ਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਸੰਤ ਕੌਰ ਵੀ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲਟੀਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੁਖਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੀ (MC) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਫੂਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਅਜੇ ਬੰਜਰ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਮੌਜੂਦਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਪਹਿਲਾ ਢਾਂਚਾ ਸੀ।<ref name=":2" /> == '''ਜਨਗਣਨਾ ਰਿਕਾਰਡ''' == ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ “Phul (Rural) (39) (Part)” ਵਜੋਂ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ Census database ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦਾ location code 035703 ਦਰਜ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕੱਲੀ administrative entry ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ unit ਹੈ। Census ਦੇ CD Block records ਵਿੱਚ Phul ਨੂੰ development/CD block ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਨਗਣਨਾ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> == '''ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ''' == ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਸੇਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੂਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪਿੰਡੂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == '''ਸਿੱਖਿਆ''' == ਫੂਲ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਫੂਲ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਆਵਾਜਾਈ''' == ਫੂਲ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਵਸੇਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸੜਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ''' == ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:<ref name=":1" /><ref name=":1" /> * ਰਾਮਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ * ਗਿੱਲ ਕਲਾਂ * ਬੁਰਜ ਮਾਨਸਾਹੀਆ * ਚੋਟੀਆਂ * ਢਿਪਾਲੀ * ਧਿੰਗੜ * ਸਿਧਾਣਾ * ਮਹਿਰਾਜ == '''ਹਵਾਲੇ''' == * Census of India. District Census Handbook: Bathinda, 2011. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. * Census of India. Primary Census Abstract: District Bathinda, Punjab, 2011. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Village & Panchayats. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Administrative Setup. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Blocks. * Low, D. A., ed. The Political Inheritance of Pakistan. Springer, 1991. * Singh, Harbans. The Encyclopaedia of Sikhism. Volume 3. Punjabi University, Patiala, 1992–1998, pp. 336–337. * Ramusack, Barbara N. The Indian Princes and Their States. Cambridge University Press, 2004. * Imperial Gazetteer of India, Volume XI. Historical account of the Phulkian houses of Patiala, Jind and Nabha. * District Census Handbook, Patiala, Census of India, 2011 — Phulkian States ਅਤੇ Phul ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ। * District Census Handbook, Sangrur, Census of India, 2011 — Phulkian States ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ। kkunaz8g7qswxh0puvjfmq5dj5891k7 849388 849387 2026-10-08T04:41:25Z Kalakhalvania 60678 Kalakhalvania ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਫੂਲ, ਬਠਿੰਡਾ]] ਨੂੰ [[ਫੂਲ]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Publishing villlage draft to main artical space. 849387 wikitext text/x-wiki '''ਫੂਲ''' ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਨਾਲ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite web |title=ਫੂਲ - ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ |url=https://punjabipedia.org/topic.aspx?txt=%E0%A8%AB%E0%A9%82%E0%A8%B2 |access-date=2026-10-08 |website=punjabipedia.org}}</ref> ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਸੇਬਾ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ-ਬਰਾੜ ਨਾਲ ਹੈ। ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨੂੰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਵਡੇਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਸੇਬਾ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।<ref name=":2">{{Citation |title=ਫੂਲਕੀਆ ਮਿਸਲ |date=2026-05-22 |url=https://pa.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A8%AB%E0%A9%82%E0%A8%B2%E0%A8%95%E0%A9%80%E0%A8%86_%E0%A8%AE%E0%A8%BF%E0%A8%B8%E0%A8%B2&oldid=839880 |work=ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼ |language=pa |access-date=2026-10-08}}</ref> 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ location code 035703 ਹੈ।<ref name=":2" /> [[ਤਸਵੀਰ:Phul Village.jpg|thumb|ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤਸਵੀਰ।]] ਬਲਾਕ / ਤਹਿਸੀਲ: ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ: ਬਠਿੰਡਾ ਰਾਜ: ਪੰਜਾਬ ਪਿੰਨ ਕੋਡ: 151104 ਫੂਲ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਆਸਤ, ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਇਤਿਹਾਸ''' == ਫੂਲ ਦਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜਸੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੰਸ਼ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਡੇਰਾ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਹੈ। <ref name=":2" /> ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਫੂਲ ਅਤੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ 1627 ਦਾ ਸਾਲ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਦਾ ਜਨਮ 1627 ਈ. (ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੌਰ ਦੇ Imperial Gazetteer of India ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਟਿਆਲਾ, ਜੀਂਦ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੂਲ ਨਾਲ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ “Phulkian houses” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ, ਜਿਸਨੂੰ Cis-Sutlej ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੂਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1653 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੂ ਬਰਾੜ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਚੌਧਰੀ ਮੋਹਨ ਰਾਓ (ਬਾਬਾ ਮੋਹਨ) ਦਾ ਪੋਤਾ, ਚੌਧਰੀ ਕਾਲਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਆ ਚੰਦ (ਬਾਬਾ ਕਾਲਾ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਅਤੇ ਚੌਧਰੀ ਰੂਪ ਚੰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਨੂੰ ਫੂਲ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸੰਤ ਸਮੇਸ਼ਪੁਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਖੁਦ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਂਹ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ “ਫੂਲ” ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।<ref name=":1" /> ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ 1654 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਚਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜੀਂਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ, ਬੀਬੀ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਨਾ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ “ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ” ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਫੂਲਕੀਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦਾ ਦੋਹਤਾ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਚੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਜੀਂਦ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕੱਚੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੁਣ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਈ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੂਲਕੀਆਂ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਆਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ।<ref name=":1" /> [[ਤਸਵੀਰ:Phul Town.jpg|thumb|ਜੀ ਆਇਆ ਨੂੰ - ਫੂਲ ]] ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ—ਤਿਲੋਕਾ, ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਰਘੂ—ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਰਾਮੀ ਜਾਂ ਸਾਹਿਬ ਰਾਮੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬੀਬੀ ਫੱਤੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ—ਤਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਚੰਨੂ, ਝੰਡੂ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸ—ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ''' == “ਫੂਲਕੀਆਂ” ਨਾਮ ਫੂਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਜਸੀ ਰਿਆਸਤਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਾਏ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ, ਜੀਂਦ, ਕੋਟਦੁੱਨਾ, ਬਡਰੁੱਖਾਂ, ਬਜੀਦਪੁਰ, ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ, ਮਲੌਦ ਜਾਂ ਮਲੌਧ, ਪੱਖੋਕੇ, ਭਦੌੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੇ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਅਤੇ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ।<ref name=":1" /> ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:<ref name=":2" /> * ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਗੁਰਦਿੱਤਾ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਸੁਖਚੈਨ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਬਲਿਆਂਵਾਲੀ — ਸਰਦਾਰ ਆਲਮ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਦਿਆਲਪੁਰਾ ਮਿਰਜ਼ਾ — ਸਰਦਾਰ ਬਾਲਕੀ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਬਡਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਬਜੀਦਪੁਰ — ਸਰਦਾਰ ਭੂਪ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਚੈਨ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤ ਅਧੀਨ ਪਿੰਡ — ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਕੋਟਦੁੱਨਾ ਅਤੇ ਭਦੌੜ — ਸਰਦਾਰ ਦੁੱਨਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਰਾਮਪੁਰਾ ਪਿੰਡ — ਸਰਦਾਰ ਸੁਮਾ ਸਿੰਘ, ਸਰਦਾਰ ਦੁੰਨਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਹੰਢਿਆਇਆ — ਸਰਦਾਰ ਸੱਭਾ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਸੁਭਾ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਢਿਪਾਲੀ, ਬੇਰ, ਮਲੌਦ (ਮਲੌਧ) ਅਤੇ ਪੱਖੋਕੇ — ਬਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਬਖ਼ਤਾ ਸਿੰਘ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੋਤਾ। * ਜਿਉਂਦ — ਚੌਧਰੀ ਰਘੂ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। * ਲੋਢਘਰੀਆ ਪਰਿਵਾਰ — ਗੁੰਮਟੀ ਕਲਾਂ, ਗੁੰਮਟੀ ਖੁਰਦ (ਸੇਵੇਵਾਲਾ), ਝਾੜੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰੈਣਵਾਲੀ (ਹਰਿਆਣਾ) — ਤਖ਼ਤ ਮੱਲ, ਚੰਨੂ ਅਤੇ ਝੰਡੂ, ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਪਿੰਡ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ''' == [[ਤਸਵੀਰ:Sant Samerpuri ji and Baba Phul Ji (Chaudhary Phul Sidhu Brar).png|thumb|ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ (ਬਾਬਾ ਫੂਲ) ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਨਾਲ।]] ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਮਰਪਣ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /> ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦਾ ਡੇਰਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਿੜੀ ਵਾਲਾ ਡੇਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤ ਸਮੇਰਪੁਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਸਰੀਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ''' == 2 ਅਗਸਤ 1696 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ਇੱਕ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ 2 ਭਾਦੋਂ 1753 ਬਿਕਰਮੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ<ref name=":2" /> ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਵਾਕ “ਤੇਰਾ ਘਰ ਮੇਰਾ ਅਸੈ” ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। <ref name=":2" /> ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਰੋਪਾ/ਬਸਤਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ ਨੇੜਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਬੂਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਫੂਲਕੀਆਂ ਘਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਆਸਤਾਂ—ਪਟਿਆਲਾ, ਨਾਭਾ ਅਤੇ ਜੀਂਦ—ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ। <ref name=":2" /> == '''ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦਾ ਸੰਬੰਧ''' == ਨੇੜਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਵੀ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਧਰੀ ਰਾਮਾ ਨੇ 1680 ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਵਸਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜੋ ਅੱਜ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਝਲਕ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਨੂੰ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਇਹ ਤਹਿਸੀਲ ਰਾਮਪੁਰਾ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਫੂਲ ਮਿਲ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਬਣਾਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ।  ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਲਕਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ ਫੂਲ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਸੇਬੇ ਹਨ। ਰਾਮਪੁਰਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ/ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਫੂਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਕਸਬੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕਸਰ ਇਕੱਠੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿੱਚ 21 ਨਗਰ ਵਾਰਡ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 16.5 ਵਾਰਡ ਰਾਮਪੁਰਾ ਅਤੇ 4.5 ਵਾਰਡ ਫੂਲ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਰਾਮਪੁਰਾ ਨਾਲ 17 ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲਰ (MCs), ਜਦਕਿ ਫੂਲ ਨਾਲ ਚਾਰ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕੌਂਸਲਰ (MCs) ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।<ref name=":1" /> == '''ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ''' == ਫੂਲ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ location code 035703 ਹੈ।<ref name=":1" /> ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ 13 ਪਿੰਡ ਅਤੇ 24 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ (ਰਾਮਪੁਰਾ+ਫੂਲ), ਮੌੜ ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨੌਂ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (DC) ਵਜੋਂ ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦਾ ਨਾਮ 1896 ਈਸਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> “ਫੂਲ” ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੋਹਰ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦਾ location code ਜਾਂ village code 035703 ਹੈ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 3,560 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ''' == ਫੂਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਸੇਬੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਭਰੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਾਜਸੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ। ਫੂਲਕੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। Census ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਫੂਲਕੀਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।<ref name=":2" /> ਫੂਲ ਦਾ ਫੂਲਕੀਆਂ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਬੰਧ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਸੇਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੂਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪਿੰਡੂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਕਿਲ੍ਹਾ ਫੂਲ''' == [[ਤਸਵੀਰ:Qila Mubarak Phul.jpg|thumb|ਚੌਧਰੀ ਫੂਲ (ਬਾਬਾ ਫੂਲ) ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ - ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ]] ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਫੂਲ ਟਾਊਨ ਹੈ। ਮੂਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ 1654 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੀਂਦ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜਪਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਪੱਕੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1" /> ਕਿਲ੍ਹਾ ਅੱਜ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਤਲਾਬ''' == ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਲਾਬ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ/ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਲਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1847 ਤੋਂ 1857 ਤੱਕ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਬਾਲਗ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਮਹਾਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਭੂਆ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਢਿੱਲੋਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> == '''ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ''' == ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:<ref name=":2" /> * ਢਿਪਾਲੀ ਗੇਟ — ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। * ਚੋਟੀਆ ਗੇਟ * ਰਾਮਪੁਰਾ ਗੇਟ * ਮਹਿਰਾਜ ਗੇਟ — ਇਹ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਇੱਕ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਧ ਪੂਰੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਧ ਇੰਨੀ ਚੌੜੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਥ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੰਧ ਉੱਪਰੋਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> ਅੱਜ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਫਾਟਕ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੰਦ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name=":1" /> == '''ਰਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ''' == ਫੂਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।<ref name=":1" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅੱਜ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਬੇਆਬਾਦ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਪਾਰੀ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਇੱਥੇ ਰੁਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਪਾਇਆ।<ref name=":1" /> ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਧਨਾਢ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਵੀ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ। ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਹ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਰੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਮਿਹਨਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੂਹ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਥਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ।<ref name=":2" /><ref name=":1" /> ਨੀਂਹ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਚੂਨਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੂਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਖੂਹ ਬਣਾਇਆ।<ref name=":2" /> ਇਹ ਖੂਹ ਅੱਜ ਵੀ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਾਈਆਂ ਵਾਲੇ ਖੂਹ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਚੂਨੇ ਅਤੇ “ਡੋਟਾ” ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰੀ ਇੱਟਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੂਹ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਲਗਭਗ 250 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲਟੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਬੋਕਾ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਣ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲੱਜ ਨਾਮ ਦੀ ਰੱਸੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਣ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> ਇਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਬਖ਼ਤੌਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢਦੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਮਹਿਰੇ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਨ। ਬਖ਼ਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਸੰਤ ਕੌਰ ਵੀ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਲਟੀਆਂ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।<ref name=":2" /> ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਸੁਖਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੀ (MC) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਫੂਲ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਅਜੇ ਬੰਜਰ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਈਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਮੌਜੂਦਾ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਪਹਿਲਾ ਢਾਂਚਾ ਸੀ।<ref name=":2" /> == '''ਜਨਗਣਨਾ ਰਿਕਾਰਡ''' == ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਨੂੰ “Phul (Rural) (39) (Part)” ਵਜੋਂ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਤਹਿਸੀਲ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ Census database ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਸੇਬੇ ਦਾ location code 035703 ਦਰਜ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ਜਨਗਣਨਾ ਦੇ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕੱਲੀ administrative entry ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ unit ਹੈ। Census ਦੇ CD Block records ਵਿੱਚ Phul ਨੂੰ development/CD block ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਨਗਣਨਾ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੂਲ ਵਿਕਾਸ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref name=":2" /><ref name=":2" /> == '''ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ''' == ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵਸੇਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੂਲ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।<ref name=":2" /> ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਪਿੰਡੂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == '''ਸਿੱਖਿਆ''' == ਫੂਲ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਫੂਲ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਆਵਾਜਾਈ''' == ਫੂਲ, ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਵਸੇਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸੜਕੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name=":1" /> == '''ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ''' == ਫੂਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:<ref name=":1" /><ref name=":1" /> * ਰਾਮਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ * ਗਿੱਲ ਕਲਾਂ * ਬੁਰਜ ਮਾਨਸਾਹੀਆ * ਚੋਟੀਆਂ * ਢਿਪਾਲੀ * ਧਿੰਗੜ * ਸਿਧਾਣਾ * ਮਹਿਰਾਜ == '''ਹਵਾਲੇ''' == * Census of India. District Census Handbook: Bathinda, 2011. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. * Census of India. Primary Census Abstract: District Bathinda, Punjab, 2011. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Village & Panchayats. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Administrative Setup. * District Administration, Bathinda, Government of Punjab. Blocks. * Low, D. A., ed. The Political Inheritance of Pakistan. Springer, 1991. * Singh, Harbans. The Encyclopaedia of Sikhism. Volume 3. Punjabi University, Patiala, 1992–1998, pp. 336–337. * Ramusack, Barbara N. The Indian Princes and Their States. Cambridge University Press, 2004. * Imperial Gazetteer of India, Volume XI. Historical account of the Phulkian houses of Patiala, Jind and Nabha. * District Census Handbook, Patiala, Census of India, 2011 — Phulkian States ਅਤੇ Phul ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਣਕਾਰੀ। * District Census Handbook, Sangrur, Census of India, 2011 — Phulkian States ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ। kkunaz8g7qswxh0puvjfmq5dj5891k7 0 205327 849389 2026-10-08T04:41:25Z Kalakhalvania 60678 Kalakhalvania ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਫੂਲ, ਬਠਿੰਡਾ]] ਨੂੰ [[ਫੂਲ]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Publishing villlage draft to main artical space. 849389 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਫੂਲ]] f7e80fha7b9m2dgylk811zbznbxmp89 3 205328 849393 2026-10-08T05:53:49Z Pminh141 53640 Pminh141 ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Truongdaklak49]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hd37navn]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Truongdaklak49|Truongdaklak49]]" to "[[Special:CentralAuth/Hd37navn|Hd37navn]]" 849393 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hd37navn]] miy1z9z3rm17prtukg052ohb4exi46l 3 205329 849402 2026-10-08T08:42:56Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849402 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Khushprret kaur}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:42, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) pj88zker0fsiym94d8vvkbntuxv8xcb 3 205330 849406 2026-10-08T09:51:55Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849406 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Drchhinderpaul}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:51, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) feded49d7jbub43iy50fhbk3r0fgq2f 3 205331 849407 2026-10-08T09:58:17Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849407 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Karnipratapcharttha}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:58, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) 6tp1xteqgnavgw7mltu6nmf0ly0jzu1 3 205332 849409 2026-10-08T10:17:32Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849409 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Mehak begum}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:17, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) o3v9zkzxst6ss25jzwekxgc55wunr34 3 205333 849410 2026-10-08T10:31:06Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849410 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Kamal0786}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:31, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) b4bzwb6sx4l24up3snd941lp2mfryol 3 205334 849411 2026-10-08T10:33:17Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 849411 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Preet k d}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:33, 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) qhg8kma5dp5y3jvaz78rf10efaylzje