ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Package Package talk Event Event talk Topic 8 13766 850265 849944 2026-10-17T22:31:36Z NguoiDungKhongDinhDanh 39386 Remove deprecated options: requiresES6, targets, top ([[:m:GS|global sysop]] action) 850265 wikitext text/x-wiki == browsing == * modrollback [rights=rollback] |modrollback.js * ReferenceTooltips [default |skins=vector, vector-2022, monobook, timeless, modern, cologneblue |type=general |dependencies=mediawiki.cookie, jquery.client] |ReferenceTooltips.js |ReferenceTooltips.css * SocialMedia [default |rights=edit,autoconfirmed] |SocialMedia.js * Twinkle [dependencies=ext.gadget.morebits, ext.gadget.select2, mediawiki.api, mediawiki.language |rights=autoconfirmed |type=general |peers=Twinkle-pagestyles] |Twinkle.js |Twinkle.css |twinklearv.js |twinklewarn.js |twinkleblock.js |friendlywelcome.js |friendlyshared.js |friendlytalkback.js |twinklespeedy.js |twinkleprod.js |twinklexfd.js |twinkleimage.js |twinkleprotect.js |friendlytag.js |twinklediff.js |twinkleunlink.js |twinklefluff.js |twinkledeprod.js |twinklebatchdelete.js |twinklebatchprotect.js |twinklebatchundelete.js |twinkleconfig.js * morebits [dependencies=mediawiki.user, mediawiki.util, mediawiki.Title, jquery.ui |hidden] |morebits.js |morebits.css * Twinkle-pagestyles [hidden |skins=vector, vector-2022] |Twinkle-pagestyles.css * select2 [hidden] |select2.min.js |select2.min.css * responsiveContentBase [type=styles |hidden |skins=vector] |responsiveContentBase.css * responsiveContentBaseTimeless [type=styles |hidden |skins=timeless] |responsiveContentBaseTimeless.css * PrintOptions |PrintOptions.js == editing == * Cat-a-lot[dependencies=mediawiki.util]|Cat-a-lot.js * HotCat [rights=edit, minoredit] |HotCat.js * ProveIt |ProveIt.js * RTRC |RTRC.js * charinsert [default |actions=edit] |charinsert.js * charinsert-core [hidden |dependencies=jquery.textSelection, user, mediawiki.storage] |charinsert-styles.css |charinsert-core.js * wikEd [dependencies=jquery.textSelection, user.options] |wikEd.js * defaultsummaries [dependencies=oojs-ui-core] |defaultsummaries.js == appearance == * purgetab [dependencies=mediawiki.util, mediawiki.api] |purgetab.js * DisambiguationLinks |DisambiguationLinks.css * switcher [default] |switcher.js * edittop [dependencies=user.options, mediawiki.util |type=general] |edittop.js |edittop.css * ExternalSearch [namespaces=-1] |externalsearch.js * addsection-plus |addsection-plus.js * WikidataInfo |WikidataInfo.js * Numeral_converter [default |dependencies=mediawiki.util] |Numeral_converter.css |Numeral_converter.js * dark-mode-toggle [dependencies=mediawiki.util, mediawiki.api, mediawiki.Uri, mediawiki.storage |peers=dark-mode-toggle-pagestyles] |dark-mode-toggle.js * dark-mode-toggle-pagestyles [hidden |skins=vector, vector-2022, minerva, monobook] |dark-mode-toggle-pagestyles.css * XTools-ArticleInfo |XTools-ArticleInfo.js * NoAnimations |NoAnimations.js * responsiveContent [type=general |skins=vector, vector-2022 |peers=responsiveContentBase] |responsiveContent.js * responsiveContentTimeless [type=general |skins=timeless |default |peers=responsiveContentBaseTimeless] |responsiveContentTimeless.js * MoreMenu-local[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,user.options]|MoreMenu-local.js == test == * mobile-sidebar [skins=vector, vector-2022] |mobile-sidebar.js |mobile-sidebar.css * MobileMaps [skins=minerva] |mobilemaps.js == template-gadgets == * Vivarium[default|categories=Pages using gadget Vivarium]|Vivarium.js|Vivarium.css * WikiMiniAtlas [ default | categories = Pages using gadget WikiMiniAtlas] | WikiMiniAtlas.js * ImageStackPopup [ default | categories = Pages using gadget ImageStackPopup ] | ImageStackPopup.js | ImageStackPopup.css * Calculator [ default | categories = Pages using gadget Calculator ] | calculator.js |calculator.css == modules == * libLua [dependencies=mediawiki.api |hidden] |libLua.js * libSensitiveIPs [dependencies=ext.gadget.libLua |hidden] |libSensitiveIPs.js * dark-mode [supportsUrlLoad |skins=vector, vector-2022, monobook, modern, minerva, timeless] |dark-mode.css 913rm774srb6rjfeies9m4hxi7zl3rf 0 13785 850276 830637 2026-10-18T07:03:00Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Synced 3 categories from enwiki ([[:m:User:Saroj/CatSync|CatSync]]) 850276 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ | image = Gurdas Mann.jpg | caption = | background = solo_singer | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1957|1|4}}<ref name="quint">{{cite news|title=Gurdas Maan Songs That'll Make You Feel Like a Punjabi at Heart|url=http://www.thequint.com/entertainment/2016/01/04/gurdas-maan-songs-thatll-make-you-feel-like-a-punjabi-at-heart|website=[[The Quint]]|author=Ayushee Syal|date=4 January 2016|access-date=20 November 2018}}</ref><ref name=ZeeGoldenMoments/> | birth_place = [[ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ]], [[ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ<ref name=ZeeGoldenMoments>{{cite news|title=Watch Golden Moments|publisher=[[Zee TV]]|url=https://www.zee5.com/te/tvshows/details/golden-moments/0-6-tvshow_834578311/golden-moments-episode-07/0-1-goldenmoments-season1_1763846148-episode_415422274|quote=[3:30 to 4:00] Actor and singer Gurdas Maan was born on January 4, 1957 in Gidderbaha district, Muktasar to Gurdev Singh and Tej Kaur. He did his initial schooling in Gidderbaha|language=pa|access-date=16 February 2019}}</ref> | genre = [[ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ]] <br />[[ਭੰਗੜਾ (ਸੰਗੀਤ)|ਭੰਗੜਾ]] | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸੰਗੀਤਕਾਰ}} | years_active = 1979–ਵਰਤਮਾਨ | spouse = [[ਮਨਜੀਤ ਮਾਨ]] | website = {{URL|www.gurdasmaan.com}} }} '''ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ''' (ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1957) ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] [[ਗਾਇਕ]], [[ਗੀਤਕਾਰ]] ਅਤੇ [[ਅਦਾਕਾਰ]] ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ "[[ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ]]" ਗੀਤ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ 34 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ 305 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਉੱਚਾ ਦਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ" ਫਿਲਮ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ (ਭਾਰਤ )|ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਇੰਡੀਆ]] ਵਿੱਚ [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ|ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] ਦੇ ਨਾਲ "ਕੀ ਬਣੂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ [[ਐਮਟੀਵੀ ਇੰਡੀਆ|ਐਮ.ਟੀ.ਵੀ. ਇੰਡੀਆ]] 'ਤੇ ਸੀਜ਼ਨ 4 ਐਪੀਸੋਡ 5 (16 ਅਗਸਤ 2015) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.mtvindia.com/cokestudio/|title=MTV coke studio|archive-date=13 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513222932/http://www.mtvindia.com/cokestudio/|url-status=live}}</ref> ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite news|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/top-punjabi-singers-1275050|title=Top 10 Punjabi Singers: From Diljit Dosanjh to Gurdas Maan|last1=Singh|first1=Yash|date=30 January 2024|work=Pinkvilla|access-date=20 September 2024|archive-date=20 ਸਤੰਬਰ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240920122638/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/top-punjabi-singers-1275050|url-status=dead}}</ref> == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ == ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ, 1957 ਨੂੰ, ਪਿਤਾ ਸ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ [[ਫਰੀਦਕੋਟ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ]] (ਹੁਣ [[ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲਾ|ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ [[ਮਲੋਟ]] ਦੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ [[ਪਟਿਆਲਾ]] ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜੂਡੋ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਬੈਲਟ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।<ref name=w/> ਕਾਲਜਾਂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮਾਨ ਨੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਐਂਡ ਸਟਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ]] ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ [[ਮਨਜੀਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Gurdas-Manns-wife-appreciated/articleshow/11512478.cms?referral=PM|title=Gurdas Mann's wife appreciated|date=16 January 2012|work=[[The Times of India]]|access-date=3 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190108181638/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Gurdas-Manns-wife-appreciated/articleshow/11512478.cms?referral=PM|archive-date=8 January 2019|agency=TNN|url-status=live}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਗੁਰਇੱਕ ਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ [[ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਮੁੰਡੀ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/gurdas-maans-son-gurickk-g-maan-wife-simmran-mundis-vidaayi-in-vintage-car-goes-viral-34474|title=Gurdas Maan's son Gurickk G Maan, wife Simmran Mundi's 'vidaayi' in vintage car goes viral|date=1 February 2020|work=Tribune|access-date=4 January 2021|language=en}}</ref> 20 ਜਨਵਰੀ 2007 ਨੂੰ [[ਕਰਨਾਲ|ਕਰਨਾਲ, ਹਰਿਆਣਾ]], ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਰੇਂਜ ਰੋਵਰ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਨ ਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਸਦਾ ਡਰਾਈਵਰ ਗਣੇਸ਼ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2007/20070121/main8.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India - Main News|date=21 January 2007|work=www.tribuneindia.com|access-date=18 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430181359/http://www.tribuneindia.com/2007/20070121/main8.htm|archive-date=30 April 2009|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=20 January 2007 |title=singer Gurdas Maan accident - Navbharat Times |url=http://navbharattimes.indiatimes.com/articleshow/1340498.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20070125015247/https://navbharattimes.indiatimes.com/articleshow/1340498.cms |archive-date=25 January 2007 |work=indiatimes.com}}</ref> ਇਹ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਹਾਦਸਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਹਾਦਸਾ 9 ਜਨਵਰੀ 2001 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ [[ਰੂਪਨਗਰ]] ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਦੀ ਗੱਡੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਵਿਚਕਾਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਟੱਕਰ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਤੇਜਪਾਲ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਡਰਾਈਵਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਗੀਤ "ਬੈਠੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਵਾਰੀ ਉੱਤਰ ਗਈ" ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਨੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਐਂਡ ਸਟਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ [[ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ|ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ]] ਦਾ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ।<ref>{{cite web |author=Express & Star |date=8 September 2010 |title=Gurdas Maan on his honorary degree |url=https://www.expressandstar.com/news/2010/09/08/gurdas-maan-on-his-honorary-degree/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100909153309/http://www.expressandstar.com/news/2010/09/08/gurdas-maan-on-his-honorary-degree/ |archive-date=9 September 2010 |access-date=8 September 2010 |work=News Article |publisher=Express & Star}}</ref> ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਤੇਜ ਕੌਰ, 2016 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਈ।<ref name="hometown">{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/singer-actor-gurdas-maan-s-mother-passes-away/story-cDMoa3MRue8xN6WyTvinDK.html|title=Singer-actor Gurdas Maan's mother passes away|date=16 November 2016|work=[[Hindustan Times]]|access-date=14 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215050713/https://www.hindustantimes.com/punjab/singer-actor-gurdas-maan-s-mother-passes-away/story-cDMoa3MRue8xN6WyTvinDK.html|archive-date=15 February 2019|url-status=live}}</ref> == ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮਾਂ == {| class="wikitable" !ਸਾਲ !ਸਿਰਲੇਖ !ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ |- |1981 |ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ |ਹਿਸ ਮਾਸਟਰ'ਸ ਵਾਈਸ (HMV) |- |1983 |ਮਸਤੀ |ਹਿਸ ਮਾਸਟਰ'ਸ ਵਾਈਸ (HMV) |- |1984 |ਚੱਕਰ | |- |1988 |ਰਾਤ ਸੁਹਾਨੀ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1989 |ਨੱਚੋ ਬਾਬਿਓ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1992 |ਤੂ ਦਾਤੀ ਅਸੀਂ ਮੰਗਤੇ ਤੇਰੇ |ਕੈਟਰੈਕ ਏਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ |- |1992 |ਇਬਾਦਤ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ |ਸਾਰੇਗਾਮਾ |- |1993 |ਤੇਰੀ ਖੈਰ ਹੋਵੇ |ਰੋਮਾ ਆਈਐਲ ਲਿਮਿਟੇਡ / ਐਂਪਾਇਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਲਿਮਿਟੇਡ |- |1993 |ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਾਤੀ ਦੀ |ਕੈਟਰੈਕ ਏਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ |- |1994 |ਵੇਖੀਂ ਕਿਤੇ ਯਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ |ਕੈਟਰੈਕ ਏਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਇਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ |- |1988 |ਵਾਹ ਨੀ ਜਵਾਨੀਏ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1995 |ਚੁਗਲੀਆਂ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1997 |ਯਾਰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1997 |ਪੀੜ ਪ੍ਰਹੁਣੀ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1998 |ਭਾਵੇਂ ਕੱਖ ਨ ਰਹੇ |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |1998 |ਦਿਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹਿਦਾ ਜਵਾਨ |ਵੀਨਸ |- |1999 |ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ |ਮੂਵੀਬਾਕਸ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਲਿਮਟਿਡ |- |1999 |ਜਾਦੂਗਰੀਆਂ |ਵੀਨਸ |- |2001 |ਲੜ ਗਿਆ ਪੇਚਾ |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਕ |- |2001 |ਆਜਾ ਸੱਜਣਾ |ਹਾਈ-ਟੈਕ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਲਿਮਟਿਡ |- |1994 |ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੜਧਾ |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ |- |2003 |ਹਾਏ ਸ਼ਾਵਾ ਬਾਏ ਹਾਏ ਸ਼ਾਵਾ |ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ |- |2003 |ਪੰਜਾਬੀ |ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ |- |2004 |ਹੀਰ |ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ |- |2004 |ਦਿਲ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ |ਸਾਰੇਗਾਮਾ |- |2005 |ਵਿਲਾਯਤਨ |ਮੂਵੀਬਾਕਸ ਬਰਮਿੰਘਮ ਲਿਮਿਟੇਡ |- |1995 |ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਦੇਖੇ ਜਾਤ |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ |- |2008 |ਬੂਟ ਪੋਲਿਸ਼ਾ |ਸੋਨੀ ਬੀ.ਐਮ.ਜੀ. ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ |- |2011 |ਜੋਗੀਆ |[[:en:T-Series_(company)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] |- |2011 |ਸਦਾ ਪੰਜਾਬ - ਦੁਨੀਆ ਮੇਲਾ ਦੋ ਦਿਨ ਦਾ |ਸਾਰੇਗਾਮਾ |- |2013 |ਰੋਟੀ |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ |- |2013 |ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ਾਨ |ਸਾਰੇਗਾਮਾ |- |2014 |ਪੌਪ ਸੈਂਸੇਸ਼ਨ - ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ |ਸਾਰੇਗਾਮਾ |- |2015 |ਪਿਆਰ ਕਰ ਲੇ |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ |- |2017 |ਪੰਜਾਬ |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਕ |- |2023 |ਤੂ ਨਿਮਾਣਿਆ ਦਾ ਮਾਨ |ਸਾਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ |- |2023 |ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ ਯਾਰ |ਸਾਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ |- |2023 |ਗਲ ਸੁਣੋ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਸਤੋ |ਸਾਈ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ |- |2024 |ਸਾਊਂਡ ਆਫ਼ ਸੌਇਲ (ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼) |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਅਤੇ ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ |} == ਕੋਲੈਬਰਸ਼ਨਾਂ == {| class=wikitable |- ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਸੰਗੀਤ ! ਐਲਬਮ |- | 2006 | ਕੋਲੈਬਰਸ਼ਨ | ਮੂਵੀਬੋਕਸ/ਪਲਾਨੇਟ ਰਿਕਾਰਡਜ਼/ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | ਸੁਖਸ਼ਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ  | ਕੋਲੈਬਰਸ਼ਨਸ |- | 2009 | ਜਾਗ ਦੇ ਰਹਿਣਾ  | VIP ਰਿਕਾਰਡਸ/ਸਾਰੇਗਾਮਾ | ਟਰੂ ਸਕੂਲ & ਕੇਉਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ | ਇਨ ਦਾ ਹਾਊਸ |- | 2015 | ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਹੋਵੇ  | VIP ਰਿਕਾਰਡਸ/ਸਾਰੇਗਾਮਾ | ਟਰੂ ਸਕੂਲ & ਕੇਉਸ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਸ | ਇਨ ਦਾ ਹਾਊਸ 2 |- |2015 | "ਕੀ ਬਣੂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ" | ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਇੰਡੀਆ  | ਫੀਚਰ: ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ | |- |2016 | "ਜਾਗ ਦੇ ਰਹਿਣਾ" | ਮੂਵੀਬੋਕਸ  | ਫੀਚਰ: ਟਰੂ ਸਕੂਲ  | |- |2017 |ਆਜਾ ਨੀ ਆਜਾ   |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ |ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ |ਚੰਨੋ ਕਮਲੀ ਯਾਰ ਦੀ |- |2017 |ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੋ ਗਈ ਵੇ ਰਾਂਝਣਾ  | | | |- |2017 |"ਪੰਜਾਬ"  |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ   |ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ  |ਪੰਜਾਬ |- |2017 |"ਮੱਖਣਾ" |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ   |ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਆਰ. ਸਵਾਮੀ  |ਪੰਜਾਬ |- |2019 |"ਮਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਹੋਣ ਤੇ" |ਜ਼ੀ ਸਟੂਡੀਓ | |ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ |- |2024 |"ਬੁਲਾਵਾ ਆਇਆ" |ਸਲੀਮ ਸੁਲੇਮਾਨ ਸੰਗੀਤ | |ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ |- |} == ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ == {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ !ਸ਼ੋਅ !ਰੋਲ !ਚੈਨਲ |- |2020 |ਸਾ ਰੇ ਗਾ ਮਾ ਪਾ ਪੰਜਾਬੀ |ਜੱਜ<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/high-low-in-between-129713|title=High, low & in-between|date=22 August 2020|work=Tribune|access-date=14 March 2021|language=en}}</ref> |ਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬੀ |} == ਫਿਲਮਾਂ == [[File:Restaurant of a Gurdas Maan Fan.jpg|thumb|'''ਇਕ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੇ ਫੈਨ ਦਾ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ 22, ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ''']]ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਹਿੰਦੀ, ਬੰਗਾਲੀ, ਤਮਿਲ, ਹਰਿਆਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ '''ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ''' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਟੀ ਜ਼ਿੰਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀਰ-ਜ਼ਾਰਾ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਮਹਿਮਾਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! ਸਾਲ ! ਫ਼ਿਲਮ !ਲੇਬਲ ! ਕਿਰਦਾਰ !ਭਾਸ਼ਾ |- | 1984 |[[ਮਾਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ]]<ref>{{cite news|url=https://m.tribuneindia.com/news/archive/mamla-gadbad-hai-for-punjabi-505881|title=Mamla gadbad hai for Punjabi?|date=30 November 2017|work=www.tribuneindia.com|access-date=16 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116093849/https://m.tribuneindia.com/news/archive/mamla-gadbad-hai-for-punjabi-505881|archive-date=16 January 2020|language=en|url-status=live}}</ref> | | ਅਮਰਜੀਤ  |ਪੰਜਾਬੀ |- |1985 |ਪੱਥਰ ਦਿਲ | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |1985 |ਉੱਚਾ ਦਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ | |ਗੁਰਦਿੱਤ |ਪੰਜਾਬੀ |- |1986 |[[ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ]] | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |1986 |ਗੱਭਰੂ ਪਂਜਾਬ ਦਾ   | | ਸ਼ੇਰਾ |ਪੰਜਾਬੀ |- |1986 |ਕੀ ਬਣੂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ  | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |1987 |ਛੋਰਾ ਹਰਿਆਣੇ ਕਾ | | |ਹਰਿਆਣਵੀ |- |1990 |ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਦੀ ਅੱਗ   | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |1990 | [[ਕੁਰਬਾਨੀ ਜੱਟ ਦੀ]]   | | ਕਰਮਾ |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1990 |ਪਰਤਿੱਗਆ  | |ਬਿੱਲਾ |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1991 | ਰੁਹਾਨੀ ਤਾਕਤ | | |ਹਿੰਦੀ |- | 1992 | ਸਾਲੀ ਆਧੀ ਘਰ ਵਾਲੀ  | | |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1994 |ਵਾਂਟਡ: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਡੈੱਡ ਓਰ ਅਲਾਈਵ | | |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1994 |ਕਚਿਹਰੀ | | ਗੁਰਦਾਸ/ਅਜੀਤ |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1995 |[[ਸੂਬੇਦਾਰ]]  | | |ਪੰਜਾਬੀ |- | 1995 |ਬਗਾਵਤ  | | ਗੁਰਜੀਤ |ਪੰਜਾਬੀ |- |1995 |ਮਾਮਨ ਮਗਲ | |ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ |ਤਾਮਿਲ |- | 1999  |ਸਿਰਫ਼ ਤੁਮ | | (ਲੋਕ ਗਾਇਕ-special appearance) |ਹਿੰਦੀ |- |1999 |[[ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ]] | |ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ |ਪੰਜਾਬੀ |- |2000 |[[ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ]] |(ਮੂਵੀ ਬਾਕਸ) |[[ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] |ਪੰਜਾਬੀ |- |2002 |[[ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੈ]] | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2004 |[[ਵੀਰ ਜ਼ਾਰਾ]] |(ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼) | (ਲੋਕ ਗਾਇਕ - special appearance) |ਹਿੰਦੀ |- |2004 |[[ਦੇਸ ਹੋਇਆ ਪਰਦੇਸ]]   |(ਯੂਨੀਵਰਸਲ) | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2006 |[[ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ - ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ]] | |[[ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] |ਪੰਜਾਬੀ |- |2007 |ਮੰਮੀ ਜੀ |(ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ) | |ਹਿੰਦੀ |- |2008 |[[ਯਾਰੀਆਂ]] |(ਯੂਨੀਵਰਸਲ) | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2009 |ਮਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ   |(ਸਪੀਡ ਓ ਐਕਸ ਐਲ ਫਿਲਮਸ) | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2010 |[[ਸੁਖਮਨੀ: ਹੋਪ ਫਾਰ ਲਾਈਫ]] | | . |ਪੰਜਾਬੀ |- |2010 |[[ਚੱਕ ਜਵਾਨਾ]] | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2014 |[[ਦਿਲ ਵਿਲ ਪਿਆਰ ਵਿਆਰ]] | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2018 |ਨਨਕਾਣਾ  | | |ਪੰਜਾਬੀ |- |2018 |ਮੰਟੋ | |ਸਿਰਾਜੁਦੀਨ |ਹਿੰਦੀ |- |} == ਪੁਰਸਕਾਰ == ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ 54 ਵੀਂ ਕੌਮੀ ਫਿਲਮ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਮਰਦ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇਕੋ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਵਿਚ ਹੀਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ  ਗਾਣੇ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ: [[ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ - ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ: ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਵਾਰਿਸ]]। ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਟ ਗੀਤ "ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ" ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਮਮਲਾ ਗੜਬੜ ਹੈ" ਅਤੇ "[[ਛੱਲਾ]]" ਆਇਆ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਲੌਂਗ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ' (1986) ਦਾ  ਹਿੱਟ ਫਿਲਮ ਗਾਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋ ਬਿਨਾਂ ਮਾਨ ਨੇ ਬਲਾਕਬੱਸਟਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 2005 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੂਰੀ ਅਵਾਰਡ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਟਰੈਕ 'ਕੀ ਬਣੂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ' ਤੇ 'ਕੋਕ ਸਟੂਡੀਓ ਐਮਟੀਵੀ ਸੈਸ਼ਨ 4' ਵੀ ਗਾਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ 15 ਅਗਸਤ 2015 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ 1 ਹਫਤੇ ਵਿਚ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਯੂਜ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। 2009 ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 'ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ਾਂ' ਗੀਤ ਲਈ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿਚ "ਬੈਸਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਲਬਮ" ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web |date=6 March 2009 |title=2009 UK AMA Award Winners |url=http://www.desihits.com/news/view/uk-ama-award-winners-20090306 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100810021538/http://www.desihits.com/news/view/uk-ama-award-winners-20090306 |archive-date=10 August 2010 |access-date=24 August 2010 |website=desihits.com}}</ref> 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੇ [[ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ]] ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ "ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਫਾਰ ਲਿਵਿੰਗ ਲੈਜੇਂਡ" ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/jio-filmfare-awards-punjabi-2017-gurdas-maan-to-diljit-dosanjh-here-s-list-of-winners-385598|title=Jio Filmfare Awards (Punjabi) 2017: Gurdas Maan to Diljit Dosanjh, <nowiki>here''s</nowiki> [sic] list of winners|date=1 April 2017|work=Tribune|access-date=25 January 2021|language=en}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== * {{IMDb name|0530948}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1957]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮਰਦ ਅਦਾਕਾਰ]] iw388ywvlsxnwwdvhck02xyo58d9rs2 0 14072 850277 734227 2026-10-18T07:04:36Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Synced 1 category from enwiki ([[:m:User:Saroj/CatSync|CatSync]]) 850277 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = ਬੱਬੂ ਮਾਨ | image = Babbu Maan Baarish Ke Bahaane (cropped).jpg | image_size = | caption = 2019 ਵਿੱਚ ਬੱਬੂ ਮਾਨ | birth_name = ਤੇਜਿੰਦਰ ਮਾਨ | birth_date = {{birth date and age|1975|3|29}} | alias = ਖੰਟ ਵਾਲਾ ਮਾਨ|ਬੇਈਮਾਨ/ਉਸਤਾਦ | background = ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ | birth_place = [[ਖੰਟ ਮਾਨਪੁਰ]], ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | genre = [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ|ਲੋਕ-ਸੰਗੀਤ]], [[ਭੰਗੜਾ (ਸੰਗੀਤ)|ਭੰਗੜਾ]], [[ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਪੌਪ]], [[ਗ਼ਜ਼ਲ|ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ]] | occupation = [[ਗਾਇਕ]], [[ਗੀਤਕਾਰ]], [[ਸੰਗੀਤਕਾਰ]], [[ਅਦਾਕਾਰ]], [[ਫ਼ਿਲਮ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ|ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ]], [[ਸਕਰੀਨਲੇਖਕ|ਲੇਖਕ]] | years_active = 1998–ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ | website = thebabbumaan.com | Most Attendence Record = 1,50,000 ਦਿੜਬਾ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ 2010 }} '''ਬੱਬੂ ਮਾਨ''' ([[ਅੰਗਰੇਜੀ]]: Babbu Maan) ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ]] ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਅਦਾਕਾਰ, ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਵੀ ਹੈ।<ref name="ti">{{cite news | url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120415/bathinda.htm | title=Singer-actor Babbu Mann making documentary on victims | date=ਅਪਰੈਲ 14, 2012 | agency=[[ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ]] | accessdate=ਅਗਸਤ 22, 2012 | location=[[ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ]]}}</ref><ref name="ti2">{{cite news | url=http://www.tribuneindia.com/2011/20111118/harplus.htm | title=Babbu Mann expresses concern over piracy in music industry | date=ਨਵੰਬਰ 18, 2011 | agency=ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ | accessdate=ਅਗਸਤ 22, 2012}}</ref> ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। == ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ == ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ|ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਖੰਟ ਮਾਨਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।<ref name="Babbu Mann injured while shooting">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110302/main6.htm|title=Babbu Mann injured while shooting|publisher=The Tribune, Chandigarh}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਦਰਸ਼ਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ। [[1999]] ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਅੱਠ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਕੰਪਾਇਲੇਸ਼ਨ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਨ ਜੀ 'ਵਨ ਹੋਪ ਵਨ ਚਾਂਸ' (ਇੱਕ ਉਮੀਦ, ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ) ਲਈ ਰਾਜਦੂਤ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/chandigarh/i-believe-i-ve-matured/article1-1089521.aspx|title=I Believe I've Matured|publisher=Hindustan Times|access-date=2017-12-28|archive-date=2015-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150101040133/http://www.hindustantimes.com/punjab/chandigarh/i-believe-i-ve-matured/article1-1089521.aspx|dead-url=yes}}</ref> == ਸੰਗੀਤ == ਉਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਬੋਲ, ਜੀਵ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ 'ਸੱਜਣ ਰੂਮਾਲ ਦੇ ਗਿਆ' ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ। ਮੁਕੰਮਲ ਉਤਪਾਦ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼, ਉਹ ਡਰਾਇੰਗ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਗਾਣੇ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।<ref name="Babbu Mann injured while shooting"/> ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰਕ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਤੂ ਮੇਰੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/1999/99nov07/cth2.htm|title=Babbu's maiden album released|publisher=The Tribune, Chandigarh}}</ref><ref name="Babbu Maan back with Saun Di Jhadi">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20010313/chd.htm|title=Babbu Maan back with Saun Di Jhadi|publisher=The Tribune, Chandigarh}}</ref> 2001 ਵਿੱਚ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਏਲਬਮ ਸਾਉਣ ਦੀ ਝੜੀ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਚੰਨ ਚਾਨਣੀ, ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰਲੀ, ਦਿਲ ਤਾ ਪਾਗਲ ਹੈ, ਇਸ਼ਕ, ਕਬਜ਼ਾ ਅਤੇ ਟੱਚ ਵੁੱਡ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਹਵਾਏ ਲਈ ਗਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤਕਾਰ [[ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ]] ਅਤੇ ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref name="Babbu Maan back with Saun Di Jhadi"/><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20010629/cth2.htm|title=Babbu Mann case adjourned|publisher=The Tribune, Chandigarh}}</ref> ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ ਓਹੀ ਚੰਨ ਓਹੀ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2005 ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਐਲਬਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name="Babbu Maan presents Talaash">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/Babbu-Maan-presents-Talaash/articleshow/18827523.cms|title=Babbu Maan presents Talaash|publisher=The Times of India}}</ref> 2007 ਵਿੱਚ, ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਐਲਬਮ 'ਮੇਰਾ ਗਮ' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਐਲਬਮ ਸਿੰਘ ਬਿਹਤਰ ਦੈਨ ਕਿੰਗ।<ref name="Babbu Maan presents Talaash"/> ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਗੀਤ, ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਾਅਲੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ, ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। 4 ਜੁਲਾਈ 2013 ਨੂੰ ਮਾਨ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ: ਅੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਪਾਰਕ ਐਲਬਮ.ਇਹ ਐਲਬਮ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਯੂ.ਕੇ. ਅਤੇ ਯੂਐਸ ਵਿੱਚ ਆਈਟਿਉਨਸ ਵਰਲਡ ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਦੇ ਚਾਰਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਮਾਨ ਨੇ ਸਰਦਾਰ, ਉਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖਰੇ ਐਨੀਮੇਸ਼ਨਜ਼ ਤੋਂ ਕਈ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਹਵਾਏਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਾਘਾ ਅਤੇ ਦਿਲ ਤੈਨੂ ਕਰਦਾ ਏ ਪਿਆਰ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੱਡਾ ਰਾਹ, ਕ੍ਰੂਕ, ਸਾਹਿਬ, ਬੀਬੀ ਔਰ ਗੈਂਗਸਟਰ ਅਤੇ ਟੀਟੋ ਐਮ.ਬੀ.ਏ। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ। 2014 ਵਿੱਚ ਮਾਨ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਗੀਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ: ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦ ਕਲਾਕਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬੇਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਐਲਬਮ: ਤਲਾਸ਼ ਇਨ ਸਰਚ ਆਫ ਸੋਲ। == ਫਿਲਮਾਂ == ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਹਵਾਏ' ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫਿਲਮ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫਿਲਮ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਸੀ। 2006 ਵਿਚ, ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ' ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਈਆ ਜੋੜੀਆਂ ' ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।ਮਾਨ ਜੀ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਹਸ਼ਰ (ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ।ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕੱਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਏਕਮ, ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਅਤੇ ਦੇਸੀ ਰੋਮੀਓਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀਰੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ, ਉਸਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸ਼ਕਪੁਰਾ ਨਾਮਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਏਕਮ, 2011 ਵਿੱਚ ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਇਨ ਲਵ, 2012 ਦੇਸੀ ਰੋਮਿੳਜ਼, 2014 ਬਾਜ਼, 2018 ਬਣਜਾਰਾ-ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ==ਐਲਬਮਾਂ== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 105%;" class=sortable + |- bgcolor="#AAAAACCCCDDDDD" align="centre" ! ਸਾਲ ! ਐਲਬਮ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ! ਗੀਤਕਾਰ |- | 1998 | ''ਸੱਜਣ ਰੁਮਾਲ ਦੇ ਗਿਆ'' | ਕੈਟਰੈਕ | ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਚਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 1999 | ''ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ'' | ਕੈਟਰੈਕ | ਸੁਰਿੰਦਰ ਬਚਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2001 | ''ਸਾਉਣ ਦੀ ਝੜੀ'' | [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] | [[ਜੈਦੇਵ ਕੁਮਾਰ]] | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2004 | ''ਓਹੀ ਚੰਨ ਓਹੀ ਰਾਤਾਂ'' | [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2005 | ''ਪਿਆਸ - ਮੰਜਿਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼'' | [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2007 | ''ਮੇਰਾ ਗਮ'' | ਪੁਆਇੰਟ ਜੀਰੋ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2009 | ''[[ਸਿੰਘ ਬੈਟਰ ਦੈੱਨ ਕਿੰਗ]]'' | ਪੁਆਇੰਟ ਜੀਰੋ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2013 | ''ਤਲਾਸ਼ - ਰੂਹ ਦੀ ਖੋਜ'' | ਸਵੈਗ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- | 2015 | ਇਤਿਹਾਸ | ਸਵੈਗ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ | ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- |2018 |ਇੱਕ ਸੀ ਪਾਗਲ |ਸਵੈਗ ਮਿਊਜਿਕ |ਬੱਬੂ ਮਾਨ |ਬੱਬੂ ਮਾਨ |- |} ==ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ== {| class="wikitable sortable" ! ਸਾਲ ! ਫ਼ਿਲਮ ! ਅਦਾਕਾਰ ! ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ! ਗਾਇਕ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ! ਗੀਤਕਾਰ ! ਸਕਰੀਨਰਾਾਈਟਰ ! ਖੇਤਰ |- | style="text-align:center;"|2003 || ''[[ਖੇਲ- ਸਾਧਾਰਨ ਖੇਲ ਨਹੀਂ]]'' || || || {{yes}} || || {{yes}} || ||ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2003 || ''[[ਹਵਾੲੇਂ|ਹਵਾਏਂ]]'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || ||ਹਿੰਦੀ ਡੈਬਿਊ/ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ |- | style="text-align:center;"|2003 || ''[[ਚਲਤੇ ਚਲਤੇ]]'' || || || || || {{yes}} || ||ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2006 || ''ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ ਜੋੜੀਆਂ'' || {{yes}} || || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2007 || ''ਵਾਗ੍ਹਾ'' || || || {{yes}} || || {{yes}} || || ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2010 || ''[[ਕਾਫ਼ਲਾ]]'' || || || || ||{{yes}} || ||ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2008 || ''ਹਸ਼ਰ- ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਕਹਾਣੀ'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || || ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2009 || ''[[ਵਾਦ੍ਹਾ ਰਹਾ]]'' || || || {{yes}} ||{{yes}}||{{yes}} || || ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2010 || ''[[ੲੇਕਮ- ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ|ਏਕਮ - ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੁੱਤ]]'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}}||ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2010 || ''[[ਕਰੁੱਕ]]'' || || || {{yes}} || ||{{yes}} || ||ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2011 || ''[[ਸਾਹਿਬ ਬੀਵੀ ਔਰ ਗੈਂਗਸਟਾਰ]]'' || || || {{yes}} || ||{{yes}} || || ਬਾਲੀਵੁਡ |- | style="text-align:center;"|2011 || ''[[ਹੀਰੋ ਹਿਟਲਰ ਇਨ ਲਵ]]'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} ||{{yes}} || ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2012 || ''[[ਦੇਸੀ ਰੋਮੀਓਜ਼]]'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} ||{{yes}} || ਪੰਜਾਬੀ |- | style="text-align:center;"|2012 || ''ਦਿਲ ਤੈਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਿਆਰ'' || || || {{yes}} || ||{{yes}} || || ਪੰਜਾਬੀ |- |- | style="text-align:center;"|2014 || ''ਬਾਜ਼'' ||{{yes}} || {{yes}}||{{yes}} ||{{yes}} ||{{yes}} || || ਪੰਜਾਬੀ |- |2018 |ਬਣਜਾਰਾ |ਹਾਂ | |ਹਾਂ |ਹਾਂ |ਹਾਂ | |ਪੰਜਾਬੀ |} ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਅਧਾਰ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]] qxhkf212pccavwhhpdij9oyv1y85wu3 0 24422 850263 814744 2026-10-17T14:20:00Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 850263 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ਨੈਓਮੀ ਕਲੇਨ | image = Naomi Klein at Berkeley, California, in 2014 (cropped).jpg | caption = ਨੈਓਮੀ ਕਲੇਨ, 2014 | birth_date = {{Birth date|df=y|1970|5|8}}(ਉਮਰ 43) | birth_place = [[ਮੋਨਟਰੀਅਲ]], [[ਕਿਊਬੇਕ]], ਕੈਨੇਡਾ | death_date = | death_place = | occupation = ਲੇਖਕ, ਐਕਟਿਵਿਸਟ | subject = [[ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ-ਵਿਰੋਧ]], [[ਜੰਗ-ਵਿਰੋਧ]] | movement = | influences = [[ਹੋਵਾਰਡ ਜ਼ਿੰਨ]] | influenced = | website = naomiklein.org | spouse = [[ਅਵੀ ਲਿਊਸ]] (1 ਬੱਚਾ) }} '''ਨੈਓਮੀ ਕਲੇਨ''' (ਜਨਮ 8 ਮਈ 1970) ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਕੇ ਬੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।<ref>{{cite web |url=http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=10110 |title=The Shock Doctrine |first=Chris |last=Nineham |date=October 2007 |work=[[Socialist Review]] |access-date=2013-07-15 |archive-date=2011-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110613164401/http://www.socialistreview.org.uk/article.php?articlenumber=10110 |dead-url=yes }}</ref> ਉਹਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਛਾਣ ਉਹਦੀ ਕਿਤਾਬ ''[[ਨੋ ਲੋਗੋ]]'' ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਰਟਜਰਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਅਧਿਐਨ ‘ਚ ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨੇਮ ਚੇਅਰ ਹੈ। ਕਲੇਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨੋ ਲੋਗੋ (1999) ਲਈ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਟੇਕ (2004), ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੀਆਂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ, ਜੋ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਐਵੀ ਲੇਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਅਤੇ ਦ ਸ਼ੌਕ ਡਿਕਟ੍ਰੀਨ (2007) ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਿਓਲੀਬਰਲ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜੋ ਅਲਫੋਂਸੋ ਅਤੇ ਜੋਨਸ ਕੁਆਰਨ ਦੁਆਰਾ ਛੇ ਮਿੰਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਫਿਲਮ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਾਈਕਲ ਵਿੰਟਰਬੋਟਮ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼-ਲੰਬਾਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਲੇਨ ਦੀ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਬਨਾਮ ਜਲਵਾਯੂ (2014) ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨਾਨ-ਫਿਕਸ਼ਨ ‘ਚ ਬੈਸਟਸੈਲਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿਲੇਰੀ ਵੈਸਟਨ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਟਰੱਸਟਸ਼ਨ ਲਈ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ, ਕਲੇਨ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਲਈ ਸਿਡਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਲੇਨ ਅਕਸਰ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਲਮੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚੀਆਂ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੌਟਲੀਬ ਦੱਤਵੇਲਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੁਆਰਾ ਸੰਕਲਿਤ 2014 ਥੌਟ ਲੀਡਰ ਰੈਂਕਿੰਗ, ਪ੍ਰੌਸੈਕਟ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚਿੰਤਕਾਂ, 2014 ਪੋਲ, [9] ਅਤੇ ਮੈਕਲੀਅਨ ਦੀ 2014 ਪਾਵਰ ਲਿਸਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਸਮੂਹ 350.org ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == *[https://web.archive.org/web/20150315062316/http://350.org/about/board/ ''Board of Directors''] [[350.org]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਲੋਬਲੀਕਰਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਖਕ]] q5s0wucn003an9ncsmxamd0pta9sfzx 0 29155 850260 835243 2026-10-17T12:11:17Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 850260 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ | image = Karan Johar snapped on sets of The Kapil Sharma Show (cropped).jpg | image_size = | other names = ਮਿਸਟਰ ਸ਼ਰਮਾ, ਸ਼ਰਮਾਜੀ | birth_name = ਕਪਿਲ ਪੁੰਜ | birth_date = {{birth date and age|1981|4|2|df=yes}}<ref name="india.com">{{Cite web | title = Kapil Sharma, happy birthday! | last = Desk | first = India.com Entertainment | work = India.com | date = 2 April 2016 | accessdate = 2016-09-06 | url = http://www.india.com/showbiz/kapil-sharma-happy-birthday-1075897/}}</ref> | birth_place = [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | occupation = [[ਹਾਸਰਸ ਕਲਾਕਾਰ]], [[ਅਦਾਕਾਰ]], ਐਂਕਰ, ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਮਾਤਾ, [[ਗਾਇਕ]], ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ | years_active = 2005 - ਵਰਤਮਾਨ | known_for = ''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' <br /> ''ਦ ਗਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੈਂਜ'' <br /> ''ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ਼ ਦਾ ਈਅਰ 2013'' <br /> ''ਕਮੇਡੀ ਸਰਕਸ'' <br /> ''ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ'' <br /> ''ਕਿਸ ਕਿਸ ਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ'' (ਫ਼ਿਲਮ) | spouse = ਗਿੰਨੀ ਚਤਰਥ <br/>(m. 2018) | website = {{URL|http://kapilsharma.org}} }} '''ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Kapil Sharma;''' ਜਨਮ ਨਾਮ: '''ਕਪਿਲ ਪੁੰਜ'''; 2 ਅਪ੍ਰੈਲ 1981)<ref name="DOB">{{Cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/telly-talk/gossip/article/kapil-sharma-37-birthday-sunil-grover-wish-on-twitter/213287|title=After Twitter war, Sunil Grover wishes his 'brother' Kapil Sharma a happy birthday|last=Banerjee|first=Anindita|date=2 April 2018|work=[[Times Now]]|access-date=16 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513125651/https://www.timesnownews.com/entertainment/telly-talk/gossip/article/kapil-sharma-37-birthday-sunil-grover-wish-on-twitter/213287|archive-date=13 May 2021}}</ref> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀਅਨ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ, ਅਭਿਨੇਤਾ, ਡਬਿੰਗ ਕਲਾਕਾਰ, [[ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ|ਨਿਰਮਾਤਾ]] ਅਤੇ [[ਗਾਇਕ]] ਹੈ। ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ "''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ"'' ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/kapil-sharma-i-will-do-as-ginni-says-because-i-know-that-she-is-right/articleshow/66794849.cms|title=Kapil Sharma: I will do as Ginni says, because I know that she is right - Times of India|date=26 November 2018|work=The Times of India|access-date=10 December 2019}}</ref> ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, "''ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ - ਸੀਜ਼ਨ 3''" ਜਿੱਤਿਆ।<ref name=":2">{{Cite web |date=9 September 2016 |title=Kapil Sharma asks PM Modi in a tweet |url=https://www.hindustantimes.com/tv/these-are-your-acche-din-kapil-sharma-asks-pm-modi-in-angry-tweet/story-ZuAAeYAEvHBCCSDyLuPM8I.html |website=Hindustan Times}}</ref> ਉਸਨੇ ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|"ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ"]]'' ਅਤੇ "''ਫੈਮਿਲੀ ਟਾਈਮ ਵਿਦ ਕਪਿਲ"'' ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ "''ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ"'' ਦੇ ਕਈ ਸੀਜ਼ਨ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ "''ਸਟਾਰ ਯਾ ਰੌਕਸਟਾਰ"'' ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੂਜੇ ਰਨਰ-ਅੱਪ ਵਜੋਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।<ref name="Star Ya Rockstar">{{Cite web |title=Manasi Parekh crowned 'Rockstar' |url=https://www.zeetv.com/gossip-trivia/manasi-parekh-crowned-rockstar.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201041048/http://www.zeetv.com/gossip-trivia/manasi-parekh-crowned-rockstar.html |archive-date=1 December 2017 |access-date=26 January 2018 |publisher=[[Zee TV]]}}</ref> ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਕਰਿਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ''<nowiki/>'ਕਿਸ ਕਿਸਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ''' (2015) ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ "''ਫਿਰੰਗੀ"'' (2017), ਅਤੇ "''ਜ਼ਵਿਗਾਟੋ"'' (2023) ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ "''ਦ ਐਂਗਰੀ ਬਰਡਜ਼ ਮੂਵੀ 2"'' (2019) ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਡਬਿੰਗ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=Kapil Sharma, Kiku Sharda & Archana Puran Singh set to ... |url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/angry-birds-2-kapil-sharma-kiku-sharda-archana-puran-singh-set-promote-their-upcoming-film-468631%3Famp&ved=2ahUKEwiPuLGnjc77AhVBx3MBHaQTCvoQFnoECCwQAQ&usg=AOvVaw1FYtgP8vTlDVc_Ja4MbnGe |website=www.pinkvilla.com }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਦਸੰਬਰ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਲਾਈਵ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਾਮੇਡੀ-ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਕੀਤੇ।<ref name=":4">{{Cite web |title=Oman show |url=https://www.ndtv.com/entertainment/comedian-kapil-sharmas-show-in-oman-a-big-draw-636313/amp/1&ved=2ahUKEwjPn4ja0Nv7AhXYXGwGHY5oAS4QFnoECA8QAQ&usg=AOvVaw0KFl3J2PkqYvcAIHH_K31k |access-date=2 December 2022 |website=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |title=Stage show |url=https://www.jansatta.com/photos/lifestyle-gallery/kapil-sharma-of-the-kapil-sharma-show-this-is-how-the-crowd-gathered-at-kapil-sharma-live-show-in-canada-afghanistans-fan-lavished-love-like-this/2244362/lite/&ved=2ahUKEwi2iKKr0dv7AhUVcGwGHX9tCM44FBAWegQIBBAB&usg=AOvVaw20s3ZBRpjcOs5EHteZT9bP |access-date=2 December 2022 |website=Jansatta }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਦਸੰਬਰ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] ਦੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] [[ਹਿੰਦੂ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਪੁੰਜ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="TOIfacts">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/kapil-sharma-lesser-known-facts/name-and-fame/photostory/61130448.cms|title=Name and fame - Kapil Sharma: Lesser known facts|work=The Times of India|access-date=5 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/food-wine/kapil-sharma-on-amritsars-matthi-chhole-scotch-whisky-and-punjabis-and-dieting-the-foodie-interview-2820038/|title=Comedian Kapil Sharma on Amritsar's matthi chhole, Scotch whisky, and Punjabis and dieting: The FOODie Interview|last=Mendonca|first=Alyssandra|date=26 May 2016|work=The Indian Express|access-date=10 April 2022|language=en}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀਤੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਪੁੰਜ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਨਕ ਰਾਣੀ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ।<ref name="EarlyLife">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/amritsar/life-has-changed-ever-since-says-comedian-kapil-s-family/article1-1173318.aspx|title=Life has changed ever since, says comedian Kapil's family|work=Hindustan Times|access-date=18 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116183652/http://www.hindustantimes.com/punjab/amritsar/life-has-changed-ever-since-says-comedian-kapil-s-family/article1-1173318.aspx|archive-date=16 January 2014}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 1997 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ [[ਦਿੱਲੀ]] ਦੇ [[ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼|ਏਮਜ਼]] ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Kapil-Sharma-Seeing-my-daddy-suffer-in-his-last-days-I-prayed-to-God-to-take-him/articleshow/39944224.cms|title=Kapil Sharma: Seeing my daddy suffer in his last days, I prayed to God to take him|last=Gupta|first=Priya|date=10 August 2014|work=The Times of India|access-date=10 April 2022|language=en}}</ref> ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਐਪੀਜੇ ਕਾਲਜ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਬਕਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।<ref>{{Cite web |title=Apeejay Prominent Alumni - Apeejay College of Fine Arts Jalandhar |url=https://acfa.apeejay.edu/alumni/prominent-alumni |access-date=25 November 2019 |website=acfa.apeejay.edu |archive-date=18 ਸਤੰਬਰ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918063014/https://acfa.apeejay.edu/alumni/prominent-alumni |url-status=dead }}</ref> ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭੈਣ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੂਜਾ ਪਵਨ ਦੇਵਗਨ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Chaubal |first=Gauri |date=2 April 2016 |title=Kapil Sharma's personal life in pictures |url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/kapil-sharmas-personal-life-in-pictures-694990/ |access-date=10 April 2022 |publisher=Bollywood Life |archive-url=https://web.archive.org/web/20221125150129/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/kapil-sharmas-personal-life-in-pictures-694990/ |archive-date=25 ਨਵੰਬਰ 2022 |url-status=dead}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|thumb| ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਗਿੰਨੀ ਚਤਰਥ ਨਾਲ 2018 ਵਿੱਚ]] ਕਪਿਲ ਨੇ 12 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ [[ਜਲੰਧਰ]] ਵਿੱਚ ਗਿੰਨੀ ਚਤਰਥ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/kapil-sharma-ginni-chatrath-wedding-photo-videos-5488485/|title=Kapil Sharma ties the knot|date=13 December 2018|work=The Indian Express|access-date=27 February 2023}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ - ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/entertainment/its-a-baby-boy-for-kapil-sharma-and-ginni-chatrath-2360941|title=It's A Baby Boy For Kapil Sharma And Ginni Chatrath|last=Chaubey|first=Pranita|date=1 February 2021|work=NDTV|access-date=1 February 2021}}</ref> == ਕੈਰੀਅਰ == === ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵੱਲ ਵਾਧਾ (2007-2012) === ਸ਼ਰਮਾ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀ ਰਿਐਲਿਟੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸੀਜ਼ਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ₹10 ਲੱਖ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ (2023 ਵਿੱਚ ₹30 ਲੱਖ ਜਾਂ US$38,000 ਦੇ ਬਰਾਬਰ)।<ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/lifestyle/kapil-sharma-a-look-at-the-net-worth-luxury-properties-and-cars-owned-by-indias-highest-paid-comedian/3020170/|title=Kapil Sharma: A look at the net worth, luxury properties, and cars owned by India's highest-paid comedian|date=24 March 2023|work=Financial Express|access-date=27 October 2023}}</ref> ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਮ.ਐਚ. ਵਨ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੋਅ ''ਹਸਦੇ ਹਸਾਂਦੇ ਰਵੋ'' ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |date=2 April 2016 |title=5 Things You Didn't Know About Birthday Boy Kapil Sharma |url=https://www.thequint.com/entertainment/2016/04/02/funny-punjabi-punjab-amritsar-comedian-television-odd-jobs |publisher=Quint}}</ref> ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗਾਇਕ ਬਣਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਆਏ ਸਨ। [[ਤਸਵੀਰ:Prabhudeva,_Sonu_Sood,_Shahid_Kapoor,_Sonakshi_Sinha_and_Kapil_Sharma_on_the_sets_of_Comedy_Nights_with_Kapil.jpg|right|thumb| 2013 ਵਿੱਚ ''ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ'' ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਸ਼ਰਮਾ (ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ)]] ਉਸਨੇ [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜਨ (ਭਾਰਤ)|ਸੋਨੀ]] ਦੇ ''ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ''<ref>{{Cite web |date=29 August 2010 |title=Parvati Singhal, Kapil crown Comedy King |url=https://www.siasat.com/english/news/parvati-singhal-kapil-crown-comedy-king |access-date=3 March 2014 |publisher=Siasat}}</ref> ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਛੇ ਸੀਜ਼ਨ ਜਿੱਤੇ।<ref>[https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/Kapil-wins-yet-another-season-of-Comedy-Circus/articleshow/11131528.cms Kapil wins yet another season of Comedy Circus – The Times of India]. M.timesofindia.com (16 December 2011). Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਉਸਨੇ ਡਾਂਸ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ ਸੀਜ਼ਨ 6''<ref>[https://forbesindia.com/celebprofile/kapil-sharma/186 Kapil Sharma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141225093429/https://forbesindia.com/celebprofile/kapil-sharma/186|date=25 December 2014}}. Forbesindia.com. Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ''ਛੋਟੇ ਮੀਆਂ ਦੀ'' ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2009/20090724/jplus.htm#3|title=Lady laughter sends T-town rolling|last=Aparna Banerji|date=24 July 2009|work=Tribune India|access-date=21 July 2014}}</ref><ref name="toi13">{{Cite news|url=https://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-11/tv/41293838_1_kapil-sharma-manish-paul-humour|title=Daily soaps weren't creatively satisfying: Manish Paul|date=11 August 2013|work=[[The Times of India]]|access-date=16 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130815095657/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-11/tv/41293838_1_kapil-sharma-manish-paul-humour|archive-date=15 August 2013}}</ref> ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ''ਉਸਤਾਦੋਂ ਕਾ ਉਸਤਾਦ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ|ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਦੇ]] ਸਿੰਗਿੰਗ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਸਟਾਰ ਯਾ ਰੌਕਸਟਾਰ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਉਪ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। === ਸਥਾਪਿਤ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ (2013-ਮੌਜੂਦਾ) === 2013 ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੈਨਰ K9 ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਸ਼ੋਅ, ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਬਿੱਟੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''CNN-IBN ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡਸ'' 2013 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵੀ ਅਦਾਕਾਰ [[ਅਮੋਲ ਪਾਲੇਕਰ]] ਦੁਆਰਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref name="tr">{{Cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2007/20070916/spectrum/main3.htm|title=The Great Punjabi Challenge|last=Wadehra, Randeep|date=16 September 2007|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]}}</ref> ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ [[ਉਮਾਨ|ਓਮਾਨ]] ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸਟੇਜ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤਾ। [[2014 ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ|2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>[https://news.biharprabha.com/2014/04/comedian-kapil-sharma-to-be-brand-ambassador-for-delhi-poll/ Comedian Kapil Sharma to be a brand ambassador for Delhi poll] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171122185159/https://news.biharprabha.com/2014/04/comedian-kapil-sharma-to-be-brand-ambassador-for-delhi-poll/ |date=2017-11-22 }}. News.biharprabha.com (5 April 2014). Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਸ਼ਰਮਾ 2015 ਵਿੱਚ [[ਕਰਨ ਜੌਹਰ]] ਦੇ ਨਾਲ [[60ਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ|60ਵੇਂ]] [[ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡਸ]] ਦੇ ਸਹਿ-ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਨ।<ref>Narayan, Girija. (5 February 2015) [https://www.filmibeat.com/television/news/2015/when-kapil-sharma-stole-karan-johars-thunder-at-filmfare-awards-2015-172887.html When Kapil Sharma Stole Karan Johar's Thunder At Filmfare Awards 2015!]. Filmibeat. Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਉਹ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ, 2014 ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਸੀ।<ref>Narayan, Girija. (20 January 2014) [https://www.filmibeat.com/television/news/2014/kapil-sharma-host-ccl-2014-launch-event-had-sachin-dhanush-venkatesh-130122.html Kapil Sharma To Host CCL 2014; Launch Event With Sachin, Dhanush, Venkatesh...]. Filmibeat. Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਗੇਮ ਸ਼ੋਅ ''ਕੌਨ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ''<ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/kapil-sharma-amitabh-bachchan-first-guest-kbc-8/1/374806.html|title=Kapil Sharma is Amitabh Bachchan's first guest on KBC 8|date=30 July 2014|access-date=30 July 2014|publisher=India Today}}</ref> ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ''[[ਦ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋ - ਕੁਛ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ|ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋਅ]]'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ।<ref>Narayan, Girija. (19 August 2014) [https://www.filmibeat.com/television/news/2014/read-emotional-revelations-kapil-sharma-made-the-anupam-kher-show-157089.html#slide63377 Emotional Revelations Kapil Sharma Made On The Anupam Kher Show!]. Filmibeat. Retrieved on 16 September 2015.</ref> ਉਹ 2017 ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਵਿਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਲਮ ''<nowiki/>'ਕਿਸ ਕਿਸਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ''' ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਲੀਡ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ [[ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਚਾਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ [[ਐਲੀ ਅਵਰਾਮ]], [[ਮੰਜਰੀ ਫਦਨੀਸ|ਮੰਜਰੀ ਫਡਨਿਸ]], [[ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਮੁੰਡੀ]] ਅਤੇ ਸਾਈ ਲੋਕੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਬਾਸ ਮਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਟਿਕ-ਕਾਮੇਡੀ ਸੀ।<ref name="indiatimes1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Kapil-Sharmas-film-goes-on-floor/articleshow/45078735.cms|title=Kapil Sharma's film goes on floor|date=8 November 2014|work=The Times of India}}</ref> ਫਿਲਮ ਨੂੰ 25 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਕਸ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨ ਰਿਕਾਰਡ-ਤੋੜ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ।<ref name="m.indiatoday.in">{{Cite news|url=https://m.indiatoday.in/story/kis-kisko-pyaar-karoon-collection-kapil-sharmas-debut-film-sets-box-office-on-fire-in-its-opening-weekend/1/484955.html|title=Kapil Sharma's film sets box office on fire|access-date=26 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114040332/http://m.indiatoday.in/story/kis-kisko-pyaar-karoon-collection-kapil-sharmas-debut-film-sets-box-office-on-fire-in-its-opening-weekend/1/484955.html|archive-date=14 November 2017}}</ref><ref name="opening">[https://m.ibtimes.co.in/kis-kisko-pyaar-karoon-opening-day-box-office-collection-kapil-sharmas-movie-smashes-records-648159 'Kis Kisko Pyaar Karoon' opening day box office collection: Kapil Sharma's movie smashes records; Beats 'Baby' 1st day business] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150927142004/https://m.ibtimes.co.in/kis-kisko-pyaar-karoon-opening-day-box-office-collection-kapil-sharmas-movie-smashes-records-648159|date=27 September 2015}}. M.ibtimes.co.in. Retrieved on 27 September 2015.</ref> ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਛੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਸਮਾਗਮ ਦੇ ਆਯੋਜਕ ਅਮਿਤ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ [[ਨਿਊਯਾਰਕ (ਰਾਜ)|ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ]] ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਾਮਲਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ।<ref name=":1">{{Cite web |title=...show runs into trouble. |url=https://www.economictimes.com/magazines/panache/toronto-done-but-kapil-sharmas-new-york-show-runs-into-trouble/amp_articleshow/92705458.cms |website=www.economicstimes.com }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਦਸੰਬਰ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ਕਲਰਜ਼ 'ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਨੇ]]'' ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਐਪੀਸੋਡ 24 ਜਨਵਰੀ 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ''K9 ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ'' ਦੇ ਅਧੀਨ [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜਨ (ਭਾਰਤ)|ਸੋਨੀ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ']] ਤੇ ''ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ੋਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/The-Kapil-Sharma-Show-tops-the-non-fiction-category/articleshow/52906878.cms|title=The Kapil Sharma Show tops the non-fiction category|date=26 June 2016|work=The Times of India|access-date=21 April 2021|language=en}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |title=The Kapil Sharma Show Watch Full Episodes Online Sony TV Know About |url=https://thekapilsharmashowtv.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408144809/http://thekapilsharmashowtv.com/ |archive-date=8 April 2016 |access-date=8 April 2016 |website=The Kapil Sharma Show TV |language=en-US}}</ref> 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੈ ਦੇਵਗਨ, ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੂ ਨੂੰ ਸੈੱਟ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਪਿਆ ਜਦੋਂ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਲਤ ਛੱਡਣ ਲਈ [[ਕਰਨਾਟਕ|ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ]] ਇੱਕ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ''ਆਸ਼ਰਮ'' ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੇ 12 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ''ਆਸ਼ਰਮ'' ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਡੀਐਨਏ (ਅਖਬਾਰ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ [[ਸੁਨੀਲ ਗਰੋਵਰ]] ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੱਢੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਰੋਵਰ ਨੇ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |date=20 September 2017 |title=Kapil Sharma leaves rehab a month before time, has 'stopped drinking completely' in 12 days |url=https://www.hindustantimes.com/tv/kapil-sharma-leaves-rehab-a-month-before-time-has-stopped-drinking-completely-in-12-days/story-Wht7vUWe59JYi5NxPmQU2N.html}}</ref> ਉਸਦੀ ਦੂਜੀ ਫਿਲਮ ''ਫਿਰੰਗੀ'' 1 ਦਸੰਬਰ 2017 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜੀਵ ਢੀਂਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਖੁਦ ਸ਼ਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ''ਫਿਰੰਗੀ'' ਇੱਕ ਪੀਰੀਅਡ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਸੀ ਜੋ ਸਾਲ 1920 ਵਿੱਚ ਸੈੱਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮੰਗਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ''[[ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ|ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ]]'' ਦੀ ਰੇਣੁਕਾ ਵਿਵਹਾਰੇ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, 'ਫਿਰੰਗੀ ਇੱਕ ਬੋਰਿੰਗ ਫਿਲਮ ਹੈ', 2.0/5 ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਰਾਬ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਰਫਤਾਰ ਲਈ ਪੈਨ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/movie-reviews/firangi/movie-review/61875686.cms|title=Firangi review|work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web |title=Firangi review |url=https://www.ndtv.com/entertainment/firangi-movie-review-kapil-sharma-is-as-much-to-blame-for-this-bloated-film-as-the-screenplay-1782333/amp/1&ved=2ahUKEwjLsvKRzNP7AhXCpOkKHcTbA0gQFnoECBIQAQ&usg=AOvVaw39QpAvYmTEiIOEzB1qusXe |website=NDTV}}</ref> ਇਹ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਫਲਾਪ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ।<ref>{{Cite web |title=Box Office: Firangi is a major flop, Tera Intezaar is a non-starter, Tumhari Sulu ... |url=https://www.bollywoodhungama.com/amp/news/box-office-special-features/box-office-firangi-major-flop-tera-intezaar-non-starter-tumhari-sulu-scores-well/&ved=2ahUKEwii0-2Zrs77AhVYGrcAHf5qCNoQFnoECFMQAQ&usg=AOvVaw1YsQWydgPs8TaUVHyNgi8t |website=[[Bollywood Hungama]]}}{{Dead link|date=July 2023|bot=medic}}</ref> 25 ਕਰੋੜ ਦੀ ਫਿਲਮ 10 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਸਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।<ref name=":0">{{Cite web |title=Was the failure of Kapil Sharma's Firangi responsible for his downfall? |url=https://www.indiatoday.in/movies/standpoint/story/kapil-sharma-firangi-failure-depression-1210643-2018-04-12 |website=www.indiatoday.in}}</ref> ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਸ਼ੋਅ 25 ਮਾਰਚ 2018 ਨੂੰ ''ਫੈਮਿਲੀ ਟਾਈਮ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ'' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸਿਰਫ 3 ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ''[[ਸੰਨ ਆਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਸੰਨ ਆਫ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ]]'' ਜੋ ਕਿ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸ਼ੋਅ ''ਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ'' ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰੀਨਿਊ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ 29 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ [[ਸਲਮਾਨ ਖਾਨ]] ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/telly-talk/gossip/article/sunil-grover-reveals-salman-khan-is-producing-the-new-season-of-the-kapil-sharma-show-tv-news/328642|title=Salman Khan is the producer of the new season of The Kapil Sharma Show, reveals Sunil Grover|date=10 December 2018|work=Times Now|access-date=21 April 2021|language=en}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਹੈ ''ਦ ਹਨੀ ਬੰਨੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ'' ਸੋਨੀ ਯੇ ਉੱਤੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/sony-yay-announces-a-new-show-titled-the-honey-bunny-show-with-kapil-sharma-149337|title=Sony YAY! announces a new show titled The Honey Bunny Show with Kapil Sharma|date=1 October 2020|work=Tribuneindia News Service|access-date=5 October 2020|language=en|archive-date=8 ਅਕਤੂਬਰ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008071422/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/sony-yay-announces-a-new-show-titled-the-honey-bunny-show-with-kapil-sharma-149337|url-status=dead}}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ - [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ]] ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ [[ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ]] ਦੇ [[ਦੁਬਈ]] ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/hindi/kapil-sharma-and-team-land-in-dubai-share-pictures-from-the-airport/articleshow/73552938.cms|title=Dubai|date=23 January 2020|work=The Times of India}}</ref> ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਬਾਇਓਪਿਕ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ''ਫੰਕਾਰ'' ਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਕਰਨਗੇ।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/kapil-sharma-biopic-announced-the-untold-story-of-indias-most-beloved-comedian-is-titled-funkaar-4657178.html|title=Kapil Sharma Biopic Announced; The Untold Story of India's Most Beloved Comedian Is Titled 'Funkaar'|date=14 January 2022|work=News18}}</ref> ''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' 10 ਸਤੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਸੋਨੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੁੱਖ ਅਦਾਕਾਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਮਤਭੇਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੋਅ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |title=krushna-abhishek-on-his-exit-from-the-kapil-sharma-show-i-will-be-back-mera-bhi-show-hai- |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/krushna-abhishek-on-his-exit-from-the-kapil-sharma-show-i-will-be-back-mera-bhi-show-hai-8124189/lite/&ved=2ahUKEwiDxLXN0M77AhVr83MBHdx8Bk0QFnoECBEQBQ&usg=AOvVaw25HNdysG4iQgR2MmC54zuF |website=indianexpress.com }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਦਸੰਬਰ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=November 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ। 2023 ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੰਦਿਤਾ ਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਜ਼ਵਿਗਾਟੋ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ। [[ਨੈਟਫਲਿਕਸ|Netflix ਨੇ]] 14 ਨਵੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ੋਅ ਤੋਂ, [[ਅਰਚਨਾ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]], [[ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ]], [[ਕੀਕੂ ਸ਼ਾਰਦਾ]] ਅਤੇ ਰਾਜੀਵ ਠਾਕੁਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸੁਨੀਲ ਗ੍ਰੋਵਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/web-series/kapil-sharma-new-comedy-show-on-netflix-archana-puran-singh-krushna-abhishek-kiku-sharda-101699944851567.html|title=Kapil Sharma's new comedy show to air on Netflix; Archana Puran Singh, Krushna Abhishek, Kiku Sharda join him. Watch|date=14 November 2023|work=Hindustan Times|access-date=15 November 2023|agency=PTI}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/as-kapil-sharma-finds-home-on-netflix-rajiv-thakur-says-he-never-felt-envious-of-childhood-friends-success-9026097/|title=As Kapil Sharma finds home on Netflix, Rajiv Thakur says he never felt envious of childhood friend’s success: ‘Agar main jealous hota…’|last=Farzeen|first=Sana|date=14 November 2023|work=The Indian Express|access-date=15 November 2023}}</ref> == ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ == ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਅਲੋਨ" [[ਗੁਰੂ ਰੰਧਾਵਾ]] ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ [[ਯੋਗਿਤਾ ਬਿਹਾਨੀ]] ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਗੀਤ ਨੂੰ 8 ਫਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref> (8 February 2023) [https://www.youtube.com/watch?v=fzmTKDqrqNM Alone: Kapil Sharma, Guru Randhawa, Yogita Bihani | DirectorGifty | Sanjoy | Bhushan Kumar]. Youtube. Retrieved on 8 February 2023.</ref><ref> (9 February 2023) [https://www.hindustantimes.com/entertainment/music/alone-kapil-sharma-suffers-a-heartbreak-in-first-single-with-guru-randhawa-101675924524980.html Alone: Kapil Sharma suffers heartbreak in first single with Guru Randhawa]. Hindustan Times. Retrieved on 12 March 2023.</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable" scope="col" | ਨੋਟਸ ! class="unsortable" scope="col" |ਹਵਾਲੇ |- | 2010 ! scope="row" | ''ਭਾਵਨਾ ਕੋ ਸਮਝੋ'' | ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ | rowspan="2" | ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ | <ref>{{Cite web |title=Not Kis Kisse Pyaar Karoon, but this movie is Kapil Sharma's debut Bollywood film! {{!}} India.com |url=https://www.india.com/entertainment/not-kis-kisse-pyaar-karoon-but-this-movie-is-kapil-sharmas-debut-bollywood-film-1996013/ |access-date=14 March 2023 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" | 2015 ! scope="row" | ''[[ਏਬੀਸੀਡੀ 2|ABCD 2]]'' | ਖੁਦ | <ref>{{Cite web |last=Team |first=Koimoi com |date=10 October 2021 |title=Kapil Sharma To Make A Comeback On Big Screen, Dates Being Worked Out? |url=https://www.koimoi.com/television/kapil-sharma-to-make-a-comeback-on-big-screen-dates-being-worked-out/ |access-date=14 March 2023 |website=Koimoi |language=en-US}}</ref> |- ! scope="row" | ''ਕਿਸ ਕਿਸਕੋ ਪਿਆਰ ਕਰੂੰ'' | ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਿਵ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਪੁੰਜ | | <ref>{{Cite web |date=27 September 2015 |title=Kapil Sharma's 'Kis Kisko Pyaar Karoon' earns Rs.18.75 cr in two days |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kapil-sharmas-kis-kisko-pyaar-karoon-mints-rs-10-15-crore-on-opening-day/ |access-date=14 March 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | 2017 ! scope="row" | ''ਫਿਰੰਗੀ'' | ਮੰਗਤਰਾਮ "ਮੰਗਾ" | ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ | <ref>{{Cite web |title=Firangi Preview: Kapil Sharma Is All Set With His 'Magic Kick' |url=https://www.ndtv.com/entertainment/firangi-preview-kapil-sharma-is-all-set-with-his-magic-kick-1782008 |access-date=14 March 2023 |website=NDTV.com}}</ref> |- | 2018 ! scope="row" | ''[[ਸੰਨ ਆਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਸੰਨ ਆਫ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ]]'' | ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ | [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਫਿਲਮ; ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ | <ref>{{Cite web |date=2 October 2018 |title=Kapil Sharma gains five kgs, reveals the reason |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/kapil-sharma-gains-five-kgs-photo-5382843/ |access-date=14 March 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | 2019 ! scope="row" | ''ਐਂਗਰੀ ਬਰਡਜ਼ ਮੂਵੀ 2'' | ਲਾਲ | ਸਿਰਫ਼ ਆਵਾਜ਼; ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕਰਣ | <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/hollywood/angry-birds-movie-2-kiku-sharda-archana-puran-singh-join-kapil-sharma-in-dubbed-hindi-version/story-Twg7WXcxHYgp97aPi56B1J_amp.html|title=Angry Birds Movie 2: Kiku Sharda, Archana Puran Singh join Kapil Sharma in dubbed Hindi version|date=26 July 2019|work=Hindustan Times|access-date=31 October 2020}}</ref> |- | 2020 ! scope="row" | ''ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਇਫ਼'' | ਪਿਆਰੇ | | <ref>{{Cite web |date=30 December 2014 |title=Did you know Kapil Sharma is part of Sanjay Kapoor's delayed 2007 film? |url=http://www.mid-day.com/articles/did-you-know-kapil-sharma-is-part-of-sanjay-kapoors-delayed-2007-film/15875173 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506082514/http://www.mid-day.com/articles/did-you-know-kapil-sharma-is-part-of-sanjay-kapoors-delayed-2007-film/15875173 |archive-date=6 May 2016 |access-date=25 April 2016 |website=Mid Day}}</ref> |- | 2023 ! scope="row" | ''ਜ਼ਵਿਗਾਟੋ'' | ਮਾਨਸ ਸਿੰਘ ਮਹਤੋ | | <ref>{{Cite web |date=2 March 2023 |title=Kapil Sharma says Koreans cried after watching Zwigato: 'They didn't even know I'm known for comedy' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kapil-sharma-zwigato-south-koreans-after-watching-the-film-people-were-crying-there-8474581/ |access-date=14 March 2023 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |- | 2024 | ''ਦਾ ਕਰੂ (The Crew)'' | {{TableTBA}} | ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਕੈਮਿਓ ਰੋਲ |<ref>{{Cite web |title=Tabu shares pic with Kapil Sharma after wrapping up The Crew schedule, says 'aap aye bahar aayi' |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/kareena-kapoor-kriti-sanon-tabu-shares-selfie-with-kapil-sharma-wrap-up-the-crew-film-rhea-kapoor-2395452-2023-06-20 |access-date=21 June 2023 |website=India Today |language=en}}</ref> |} === ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਭੂਮਿਕਾ ! class="unsortable" scope="col" | ਨੋਟਸ ! class="unsortable" scope="col" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- ! scope="row" | 2006 | ''ਹਸਦੇ ਹਸਾਂਦੇ ਰਹਵੋ'' | rowspan="2" | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | 2007 | ''ਗ੍ਰੇਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲਾਫਟਰ ਚੈਲੇਂਜ (ਸੀਜ਼ਨ 3)'' | ਜੇਤੂ | <ref>{{Cite web |date=30 January 2022 |title=Kapil Sharma says he got angry at channel as ₹3 lakh was deducted from The Great Indian Laughter Challenge prize money |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/kapil-sharma-says-he-got-angry-at-channel-as-rs-3-lakh-was-deducted-from-the-great-indian-laughter-challenge-prize-money-101643543069457.html |access-date=14 March 2023 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2008 | ''ਛੋਟੇ ਮੀਆਂ'' | ਮੇਜ਼ਬਾਨ | | |- ! scope="row" | 2008-2009 | ''ਲਾਫਟਰ ਨਾਈਟਸ'' | rowspan="4" | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | | |- ! rowspan="2" scope="row" | 2009 | ''ਉਸਤਾਦੋਂ ਕਾ ਉਸਤਾਦ'' | | |- | ''ਹਂਸ ਬਲੀਏ'' | | |- ! scope="row" |2010-2013 | ''ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ'' | style="text-align:center;" | ਲਗਾਤਾਰ 6 ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ | <ref>{{Cite web |title=Has Kapil Sharma always been dishonest and unprofessional? Backed out of Sony TV show Comedy Circus in 2013! {{!}} India.com |url=https://www.india.com/viral/has-kapil-sharma-always-been-dishonest-and-unprofessional-backed-out-of-sony-tv-show-comedy-circus-in-2013-1946169/ |access-date=14 March 2023 |website=www.india.com |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2010 | ''ਕਾਮੇਡੀ ਕਾ ਡੇਲੀ ਸੋਪ'' | ਪਰਫਾਰਮਰ | | |- ! scope="row" | 2011 | ''ਸਟਾਰ ਯਾ ਰੌਕਸਟਾਰ'' | ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ | ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ਉੱਤੇ | style="text-align:center;" | |- ! scope="row" | 2013 | ''ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜ਼ਨ 6)'' | ਮੇਜ਼ਬਾਨ | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |title=Kapil Sharma reveals he was asked to lose weight to host Jhalak Dikhla Jaa |url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/kapil-sharma-reveals-he-was-asked-to-lose-weight-to-host-jhalak-dikhla-jaa-1858246-2021-09-28 |access-date=14 March 2023 |website=India Today |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2013-2016 | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ]]'' | ਮੇਜ਼ਬਾਨ/ਪ੍ਰਫਾਰਮਰ | ਸਹਿ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਹੈ | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |last=Desk |first=India TV News |last2=News |first2=India TV |date=2 July 2015 |title=Kapil Sharma to leave Comedy Nights with Kapil - IndiaTV News |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/kapil-sharma-to-leave-comedy-nights-with-kapil-breaking-news-22373.html |access-date=14 March 2023 |website=www.indiatvnews.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" | 2015 | ''[[60ਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ|60ਵਾਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ]]'' | rowspan="6" | ਮੇਜ਼ਬਾਨ | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |date=5 January 2015 |title=Meet the Three Musketeers to be hosting 60th Filmfare Awards |url=https://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/karan-johar/meet-three-musketeers-be-hosting-60th-filmfare-awards |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823011836/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/karan-johar/meet-three-musketeers-be-hosting-60th-filmfare-awards |archive-date=23 August 2019 |access-date=23 March 2022 |publisher=Pinkvilla}}</ref> |- | ''ਸਟਾਰ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ'' | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |date=2 January 2016 |title=Even Kapil Sharma couldn't save the abysmal Star Guild awards |url=https://www.firstpost.com/entertainment/even-kapil-sharma-couldnt-save-the-abysmal-star-guild-awards-2568466.html |publisher=First Post}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | 2016 | ''22ਵਾਂ ਸਟਾਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ਅਵਾਰਡ'' | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |date=30 December 2015 |title=Kapil Sharma to host 22nd Star Screen Awards |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kapil-sharma-to-host-22nd-star-screen-awards/ |publisher=[[The Indian Express]]}}</ref> |- | ''61ਵਾਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ'' | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/61st-Filmfare-Awards-Shah-Rukh-Khan-and-Kapil-Sharma-to-host/articleshow/50572439.cms|title=61st Filmfare Awards: Shah Rukh Khan and Kapil Sharma to host|work=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | 2016–ਮੌਜੂਦਾ | ''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' | | <ref>{{Cite web |title=Sony Entertainment Television on Instagram: "The King of Comedy is back with a bang! Catch all the funny antics of KAPIL SHARMA on #TheKapilSharmaShow, starting 29 Dec, every Sat-Sun…" |url=https://www.instagram.com/p/Br5HOe1B1oN/ |url-access=registration |archive-url=https://web.archive.org/web/20221125150128/https://www.instagram.com/p/Br5HOe1B1oN/ |archive-date=25 ਨਵੰਬਰ 2022 |access-date=28 December 2018 |website=Instagram |language=en |url-status=bot: unknown }}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" | 2017 | ''62ਵਾਂ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ'' | | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web |title=Shah Rukh Khan steals the show at the Jio Filmfare Awards |url=https://www.filmfare.com/photos/shah-rukh-khan-steals-the-show-at-the-jio-filmfare-awards-18175.html |publisher=[[Filmfare]]}}</ref> |- | ''ਆਦਤ ਸੇ ਮਜ਼ਬੂਰ'' |ਖ਼ੁਦ | ਮਹਿਮਾਨ | style="text-align:center;" | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/aadat-se-majboor-mithun-chakraborty-kapil-sharma-and-bharti-singh-to-make-an-appearance/articleshow/61020381.cms|title=Aadat Se Majboor: Mithun Chakraborty, Kapil Sharma and Bharti Singh to make an appearance|date=10 October 2017|work=The Times of India|access-date=10 October 2017}}</ref> |- ! scope="row" | 2018 | ''ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਮਾਂ'' | ਮੇਜ਼ਬਾਨ | | <ref>{{Cite web |title=Family Time With Kapil Sharma: Kapil clarifies shoot with Tiger Shroff wasn't cancelled |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/family-time-with-kapil-sharma-kapil-clarifies-shoot-with-tiger-shroff-wasn-t-cancelled-read-tweet-1197433-2018-03-25 |access-date=14 March 2023 |website=India Today |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | 2020–ਮੌਜੂਦਾ | ''ਦ ਹਨੀ ਬੰਨੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿਦ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ'' |ਖ਼ੁਦ | | <ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/kapil-sharma-joins-animated-series-the-honey-bunny-show/|title=Kapil Sharma joins animated series The Honey Bunny Show|date=28 September 2020|work=Bollywood Hungama|access-date=26 February 2021|language=en}}</ref> |} == ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ == {| class="wikitable sortable" |+ਅਵਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਅਵਾਰਡ ! scope="col" | ਸ਼੍ਰੇਣੀ ! scope="col" | ਕੰਮ !ਨਤੀਜਾ ! scope="col" | ਹਵਾਲੇ |- | 2012 | rowspan="3" | ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ | rowspan="2" | ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ - ਕਾਮੇਡੀ | ''ਕਹਾਨੀ ਕਾਮੇਡੀ ਸਰਕਸ ਕੀ'' |ਜੇਤੂ | <ref>{{Cite web |title=Indian Television Academy Awards 2012 |url=https://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021114031/https://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2012 |archive-date=21 October 2013 |access-date=22 January 2014 |publisher=IndianTelevisionAcademy.com}}</ref> |- | rowspan="4" | 2013 | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ]]'' |ਜੇਤੂ | rowspan="2" | <ref name="ita">{{Cite web |title=Indian Television Academy Awards 2013 |url=https://www.indiantelevisionacademy.com/site//awards_hhita_details_new.php?year=2013 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20131128183113/http://www.indiantelevisionacademy.com/site//awards_hhita_details_new.php?year=2013 |archive-date=28 November 2013 |access-date=22 January 2014 |publisher=IndianTelevisionAcademy.com}}</ref> |- | ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਸੀਰੀਅਲ - ਕਾਮੇਡੀ | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ]]'' |ਜੇਤੂ |- | CNN-IBN ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ | ਸਾਲ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ | ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ |ਜੇਤੂ | <ref name="EntertainerOfYear">{{Cite news|url=https://www.indianoftheyear.com/winners-2013.php|title=Entertainer of the Year|date=23 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108205753/https://www.indianoftheyear.com/winners-2013.php|archive-date=8 November 2014|publisher=CNN-IBN}}</ref> |- | ਬਿੱਗ ਸਟਾਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ | ਸਭ ਤੋਂ ਮਨੋਰੰਜਕ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ | rowspan="2" | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ]]'' |ਜੇਤੂ | <ref>Narayan, Girija. (19 December 2013) [https://entertainment.oneindia.in/television/news/2013/big-star-entertainment-awards-2013-comedy-nights-with-kapil-diya-aur-127659.html Big Star Entertainment Awards 2013: Comedy Nights With Kapil, Diya Aur.., Maharana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513195225/https://entertainment.oneindia.in/television/news/2013/big-star-entertainment-awards-2013-comedy-nights-with-kapil-diya-aur-127659.html|date=13 May 2021}}. Entertainment.oneindia.in. Retrieved on 16 September 2015.</ref> |- | 2014 | ਸਟਾਰ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡ | ਵਧੀਆ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ |ਜੇਤੂ | <ref>Narayan, Girija. (17 January 2014) [https://entertainment.oneindia.in/television/news/2014/comedy-nights-with-kapil-wins-best-comedy-show-star-guild-awards-2014-129849.html Comedy Nights With Kapil Bags Best Comedy Show At Star Guild Awards 2014!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513125653/https://entertainment.oneindia.in/television/news/2014/comedy-nights-with-kapil-wins-best-comedy-show-star-guild-awards-2014-129849.html |date=2021-05-13 }}. Entertainment.oneindia.in. Retrieved on 16 September 2015.</ref> |- | 2015 | ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ | ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ (ਕਾਮੇਡੀ) | ''[[ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਜ਼ ਵਿਦ ਕਪਿਲ|ਕਾਮੇਡੀ ਨਾਈਟਸ ਵਿਦ ਕਪਿਲ]]'' |ਜੇਤੂ | |- | rowspan="2" | 2019 | ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ | ਵਧੀਆ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ | rowspan="2" | ''ਦਿ ਕਪਿਲ ਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ੋਅ'' |ਜੇਤੂ | <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/tv/gold-awards-2019-hina-khan-karan-singh-grover-erica-fernandes-win-big-kapil-sharma-bags-best-comedy-show-see-pics/story-Vja98UTVbyfdEIzwR49eHM.html|title=Gold Awards 2019: Hina Khan, Erica Fernandes win big, see pics|date=12 October 2019|work=Hindustan Times|access-date=31 July 2023}}</ref> |- | ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ | ਵਧੀਆ ਕਾਮੇਡੀ ਸ਼ੋਅ |ਜੇਤੂ | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/tv-awards/indian-television-academy-awards/2019/113|title=Indian Television Academy Awards 2019 Winners|work=The Times of India|access-date=31 July 2023|issn=0971-8257}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name}} * {{Bollywood Hungama person}} * {{Twitter|kapilsharmak9}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਟੈਂਡ-ਅੱਪ ਕਮੇਡੀਅਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1981]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਮੇਡੀਅਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਮੇਡੀਅਨ]] 4re5qlpolabfis0o0rknmv0nrpvsy7y 0 67997 850270 538955 2026-10-18T05:59:37Z Kuldeepburjbhalaike 18176 added [[Category:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 850270 wikitext text/x-wiki '''ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ''' (1842-1902 ਈ.) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਦਾ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਭੇ ਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀਰ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ==ਜੀਵਨ== ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ [[ਪਿੰਡ]] [[ਮਹਿਰਾਜ ਨਥਾਵਾਂ]], [[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ) ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ ਹੀ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ==ਰਚਨਾ== ਇਸਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਵੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ‘ਹੀਰ` ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਵਾਰਿਸ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਛੰਦ ਬੈਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਬਿੱਤ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ ਠੇਠ ਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੋਹਰੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕਬਿੱਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੱਯਾਂ, ਦੋ ਸੋਰਠੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ` ਵੀ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ` ਦੋਹਰੇ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਵਾਂਗ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈੈ।<ref>ਡਾ. ਜੁਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ.ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ.1976.ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ.ਪੰਨਾ ਨੰ. 21-22</ref> ਇਸ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ===ਨਮੂਨਾ=== *‘ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਕਾਜ ਹੈ`। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: *‘ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ, ਜੱਗ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮ। ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ, ਹਰ ਕਦਮ ਸੁਬ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ।` ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦਾ ਕਿੱਸਾ *ਮਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਤਨ ਸਾਹਿਬਾਂ, ਬੱਕੀ ਸੁਰਤ ਸਰੀਰ ==ਰਚਨਾਵਾਂ== #ਕਿੱਸਾ ਜਿਊਣਾ ਮੌੜ<ref>{{Cite web|url=https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%A1%E0%A9%88%E0%A8%95%E0%A8%B8:%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%89%E0%A8%A3%E0%A8%BE_%E0%A8%AE%E0%A9%8C%E0%A9%9C_-_%E0%A8%AD%E0%A8%97%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A8_%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98.pdf|title=ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਉਣਾ ਮੌੜ - ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ.pdf - ਵਿਕੀਸਰੋਤ|website=pa.wikisource.org|access-date=2020-02-04}}</ref> #ਜੰਞ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ #ਪੱਚੀਏ ਦਾ ਕਾਲ #ਚੌਤੀਏ ਦੀ ਅੱਗ #ਬਾਰਾਂਮਾਹ #ਕਾਫ਼ੀਆਂ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ]] k26plisiw1q0aj8q2ryb8tblxl3olw5 850271 850270 2026-10-18T05:59:54Z Kuldeepburjbhalaike 18176 added [[Category:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] using [[WP:HC|HotCat]] 850271 wikitext text/x-wiki '''ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ''' (1842-1902 ਈ.) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਦਾ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਭੇ ਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀਰ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ==ਜੀਵਨ== ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ [[ਪਿੰਡ]] [[ਮਹਿਰਾਜ ਨਥਾਵਾਂ]], [[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ) ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ ਹੀ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ==ਰਚਨਾ== ਇਸਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਵੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ‘ਹੀਰ` ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਵਾਰਿਸ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਛੰਦ ਬੈਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਬਿੱਤ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ ਠੇਠ ਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੋਹਰੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕਬਿੱਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੱਯਾਂ, ਦੋ ਸੋਰਠੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ` ਵੀ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ` ਦੋਹਰੇ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਵਾਂਗ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈੈ।<ref>ਡਾ. ਜੁਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ.ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ.1976.ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ.ਪੰਨਾ ਨੰ. 21-22</ref> ਇਸ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ===ਨਮੂਨਾ=== *‘ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਕਾਜ ਹੈ`। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: *‘ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ, ਜੱਗ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮ। ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ, ਹਰ ਕਦਮ ਸੁਬ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ।` ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦਾ ਕਿੱਸਾ *ਮਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਤਨ ਸਾਹਿਬਾਂ, ਬੱਕੀ ਸੁਰਤ ਸਰੀਰ ==ਰਚਨਾਵਾਂ== #ਕਿੱਸਾ ਜਿਊਣਾ ਮੌੜ<ref>{{Cite web|url=https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%A1%E0%A9%88%E0%A8%95%E0%A8%B8:%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%89%E0%A8%A3%E0%A8%BE_%E0%A8%AE%E0%A9%8C%E0%A9%9C_-_%E0%A8%AD%E0%A8%97%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A8_%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98.pdf|title=ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਉਣਾ ਮੌੜ - ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ.pdf - ਵਿਕੀਸਰੋਤ|website=pa.wikisource.org|access-date=2020-02-04}}</ref> #ਜੰਞ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ #ਪੱਚੀਏ ਦਾ ਕਾਲ #ਚੌਤੀਏ ਦੀ ਅੱਗ #ਬਾਰਾਂਮਾਹ #ਕਾਫ਼ੀਆਂ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] l86qi3hpordjza4pdwcxhxgtodxalhl 850272 850271 2026-10-18T06:00:05Z Kuldeepburjbhalaike 18176 added [[Category:ਜਨਮ 1842]] using [[WP:HC|HotCat]] 850272 wikitext text/x-wiki '''ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ''' (1842-1902 ਈ.) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਦਾ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਭੇ ਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀਰ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ==ਜੀਵਨ== ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ [[ਪਿੰਡ]] [[ਮਹਿਰਾਜ ਨਥਾਵਾਂ]], [[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ) ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ ਹੀ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ==ਰਚਨਾ== ਇਸਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਵੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ‘ਹੀਰ` ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਵਾਰਿਸ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਛੰਦ ਬੈਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਬਿੱਤ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ ਠੇਠ ਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੋਹਰੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕਬਿੱਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੱਯਾਂ, ਦੋ ਸੋਰਠੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ` ਵੀ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ` ਦੋਹਰੇ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਵਾਂਗ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈੈ।<ref>ਡਾ. ਜੁਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ.ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ.1976.ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ.ਪੰਨਾ ਨੰ. 21-22</ref> ਇਸ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ===ਨਮੂਨਾ=== *‘ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਕਾਜ ਹੈ`। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: *‘ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ, ਜੱਗ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮ। ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ, ਹਰ ਕਦਮ ਸੁਬ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ।` ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦਾ ਕਿੱਸਾ *ਮਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਤਨ ਸਾਹਿਬਾਂ, ਬੱਕੀ ਸੁਰਤ ਸਰੀਰ ==ਰਚਨਾਵਾਂ== #ਕਿੱਸਾ ਜਿਊਣਾ ਮੌੜ<ref>{{Cite web|url=https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%A1%E0%A9%88%E0%A8%95%E0%A8%B8:%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%89%E0%A8%A3%E0%A8%BE_%E0%A8%AE%E0%A9%8C%E0%A9%9C_-_%E0%A8%AD%E0%A8%97%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A8_%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98.pdf|title=ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਉਣਾ ਮੌੜ - ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ.pdf - ਵਿਕੀਸਰੋਤ|website=pa.wikisource.org|access-date=2020-02-04}}</ref> #ਜੰਞ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ #ਪੱਚੀਏ ਦਾ ਕਾਲ #ਚੌਤੀਏ ਦੀ ਅੱਗ #ਬਾਰਾਂਮਾਹ #ਕਾਫ਼ੀਆਂ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1842]] fz05zs0pso22lr13m7j1vi7anb04854 850273 850272 2026-10-18T06:00:18Z Kuldeepburjbhalaike 18176 added [[Category:ਮੌਤ 1902]] using [[WP:HC|HotCat]] 850273 wikitext text/x-wiki '''ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ''' (1842-1902 ਈ.) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਦਾ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਿਯ ਕਵੀ ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਭੇ ਤੇ ਪਟਿਆਲੇ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਰਚੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀਰ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ==ਜੀਵਨ== ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ [[ਪਿੰਡ]] [[ਮਹਿਰਾਜ ਨਥਾਵਾਂ]], [[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] (ਹੁਣ ਬਠਿੰਡਾ) ਦਾ ਜੰਮ-ਪਲ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਇੱਧਰ ਹੀ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ==ਰਚਨਾ== ਇਸਨੇ ਕਈ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਵੀ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ‘ਹੀਰ` ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਬਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਕਰਕੇ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਵਾਰਿਸ ਵਾਲੀ ਹੈ ਪਰ ਛੰਦ ਬੈਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਬਿੱਤ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਲੀ ਠੇਠ ਤੇ ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦੋਹਰੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਕਬਿੱਤ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵੱਯਾਂ, ਦੋ ਸੋਰਠੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਹਰਾ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ` ਵੀ ਕਬਿੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ` ਦੋਹਰੇ ਦੀ ਚਾਲ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਵਾਂਗ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈੈ।<ref>ਡਾ. ਜੁਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ.ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ.1976.ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ.ਪੰਨਾ ਨੰ. 21-22</ref> ਇਸ ਦੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ===ਨਮੂਨਾ=== *‘ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਕਾਜ ਹੈ`। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: *‘ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ, ਜੱਗ ਸਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮ। ਮੇਰੀ ਕਾਰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ, ਹਰ ਕਦਮ ਸੁਬ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ।` ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਦਾ ਕਿੱਸਾ *ਮਨ ਮਿਰਜ਼ਾ ਤਨ ਸਾਹਿਬਾਂ, ਬੱਕੀ ਸੁਰਤ ਸਰੀਰ ==ਰਚਨਾਵਾਂ== #ਕਿੱਸਾ ਜਿਊਣਾ ਮੌੜ<ref>{{Cite web|url=https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%87%E0%A9%B0%E0%A8%A1%E0%A9%88%E0%A8%95%E0%A8%B8:%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%89%E0%A8%A3%E0%A8%BE_%E0%A8%AE%E0%A9%8C%E0%A9%9C_-_%E0%A8%AD%E0%A8%97%E0%A8%B5%E0%A8%BE%E0%A8%A8_%E0%A8%B8%E0%A8%BF%E0%A9%B0%E0%A8%98.pdf|title=ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਉਣਾ ਮੌੜ - ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ.pdf - ਵਿਕੀਸਰੋਤ|website=pa.wikisource.org|access-date=2020-02-04}}</ref> #ਜੰਞ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ #ਪੱਚੀਏ ਦਾ ਕਾਲ #ਚੌਤੀਏ ਦੀ ਅੱਗ #ਬਾਰਾਂਮਾਹ #ਕਾਫ਼ੀਆਂ ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1842]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1902]] ni5rt8imacts2qbie4xk1zltkp0s6dr 0 93392 850269 604554 2026-10-18T04:42:30Z Սահակ 26804 850269 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ|Background=ਏਕਲ ਗਾਇਕ|background=solo_singer|Name= ਲੁਸਿਨੇ ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ |name=Lusine Zakaryan|image=Lusine Zakaryan 2.JPG|Birth_name= ਸਵੇਤਲਾਨਾ ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ |birth_name='''Svetlana Zakaryan'''|birth_date={{birth date|1937|6|1}}|birth_place=<font color="#0645ad">ਅਖ਼ਲਤਸੀਖੇ, ਜੌਰਜੀਅਨ ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ.</font>|Origin=[[Armenia|ਆਰਮੇਨੀਆਈ]]|origin=[[Armenia]]n|death_date=30 ਦਸੰਬਰ, 1992<span style="display:none">(<span class="dday deathdate">1992-12-30</span>)</span> (aged&nbsp;55)|death_place=<font color="#0645ad">ਯੇਰਵਾਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ</font>|Genre=ਸੋਪ੍ਰਾਨੋ|genre=[[soprano]]|website=[https://lzm.am lzm.am]}}'''ਲੁਸਿਨੇ ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ '''(ਅਰਮੀਨੀਆਈ: Լուսինե Զաքարյան), ਜਨਮ ਤੋਂ ਸਵੈਤਲਾਨਾ ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ, (1 ਜੂਨ, 1937 ਨੂੰ ਅਖ਼ਾਲਤੀਸੀਖੇ, ਜਾਰਜੀਅਨ ਐਸਐਸਆਰ - ਦਸੰਬਰ 30, 1992, ਯੇਰਵੇਨ, ਅਰਮੀਨੀਆ) ਇੱਕ ਆਰਮੀਨੀਅਨ ਸੋਪਰੇਨੋ ਸੀ. ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਸਮਛੀਖੇਆ-ਜਾਵਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ. 1952 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਯੇਰਵਾਨ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਈ. ਉਹ 1957 'ਚ ਯੇਰਵਾਨ ਸਟੇਟ ਸੰਗੀਤ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਰੀ' ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ. [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:Articles containing non-English-language text]] 1970 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1983 ਤੱਕ ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸਿੰਫਨੀ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲਿਸਟ ਸੀ. ਉਸਨੇ ਐਕਮੀਆਡਜ਼ਿਨ ਕੈਥੇਡ੍ਰਲ ਵਿਖੇ ਅਰਮੀਨੀਅਨ ਅਪੋਸਟੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਰੈਮੀਨੀਅਨ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜ਼ਾਕਰਯਾਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਪੇਰਾ ਗਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਚਰਚ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. == ਹਵਾਲੇ == *[https://anmmedia.am/musician/lusine-zakaryan/206 Lusine Zakaryan - Armenian National Music] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937]] 29mh378k7pw9vo8bxz26bomgy8fghza 0 99681 850264 841815 2026-10-17T19:10:28Z ~2026-52539-36 62306 850264 wikitext text/x-wiki {{Infobox Test team | team_name = ਆਇਰਲੈਂਡ | name = ਆਇਰਲੈਂਡ | image = Cricket Ireland logo.svg | caption = ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦਾ ਲੋਗੋ | icc_member_year = 2017 | icc_status = ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ | icc_region = ਯੂਰਪ | test_status_year = 2017 | captain = [[ਵਿਲੀਅਮ ਪੋਰਟਰਫ਼ੀਲਡ]] | coach = [[ਜੌਹਨ ਬਰੇਸਵੈਲ]] | manager = ਕ੍ਰਿਸ ਸਿੱਡਲ<ref>{{Cite web |url=http://www.cricketireland.ie/teams/team-management |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2017-11-22 |archive-date=2016-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918042859/http://www.cricketireland.ie/teams/team-management |url-status=dead }}</ref> | test_rank = – | odi_rank = 12 | t20i_rank = 18 | test_rank_best = – | odi_rank_best = 10 | t20i_rank_best = 9 | first_test = – | num_tests = 0 | num_tests_this_year = 0 | test_record = 0/0 (0 ਡਰਾਅ) | test_record_this_year = 0/0 (0 ਡਰਾਅ) | most_recent_test = – | first_odi = ਬਨਾਮ {{cr|ENG}} ਸਟੋਰਮੌਂਟ, [[ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ]] ਵਿਖੇ; 13 ਜੂਨ 2006 | num_odis = 123 | num_odis_this_year = 13 | odi_record = 51/62 <br>(3 ਟਾਈ/7 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | odi_record_this_year = 4/8 (1 NR) | most_recent_odi = ਬਨਾਮ {{cr|NZ}} [[ਮਾਲਾਹਾਈਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਲੱਬ ਮੈਦਾਨ|ਦਿ ਵਿਲੇਜ]], [[ਡਬਲਿਨ]]; 21 ਮਈ 2017 | wc_apps = 3 | wc_first = [[2007 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2007]] | wc_best = 8ਵਾਂ (2007) | first_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|SCO}} ਸਟੋਰਮੌਂਟ, [[ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ]] ਵਿਖੇ; 2 ਅਗਸਤ 2008 | num_t20is = 61 | t20i_record = 26/29 (6 ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ) | num_t20is_this_year = 7 | t20i_record_this_year = 2/5 | most_recent_t20i = ਬਨਾਮ {{cr|AFG}} [[ਗਰੇਟਰ ਨੌਇਡਾ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ]], [[ਗਰੇਟਰ ਨੌਇਡਾ]]; 12 ਮਾਰਚ 2017 | wt20_apps = 5 | wt20_first = [[2009 ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਟਵੰਟੀ-20|2009]] | wt20_best = ਸੂਪਰ 8 (2009) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _ire_test26 | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFFF | h_body = FFFFFF | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _ire_odi_26 | a_pattern_b = _ire_odi_26 | a_pattern_ra = _ire_odi_26 | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0F3023 | a_body = 0F3023 | a_rightarm = 0F3023 | a_pants = 000033 | t_pattern_la = _ire_t20wc26 | t_pattern_b = _ire_t20wc26 | t_pattern_ra = _ire_t20wc26 | t_pattern_pants = | t_leftarm = 003817 | t_body = 00AB41 | t_rightarm = 003817 | t_pants = 000033 | asofdate = 22 ਜੂਨ 2017 }} '''ਆਇਰਲੈਂਡ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ''' ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ [[ਕ੍ਰਿਕਟ]] ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ [[ਸਾਰਾ ਆਇਰਲੈਂਡ|ਸਾਰੇ ਆਇਰਲੈਂਡ]] ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਵਿੱਚ [[ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ|ਟੈਸਟ]], [[ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ]] ਅਤੇ [[ਟਵੰਟੀ-20 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ|ਟਵੰਟੀ-20]] ਮੈਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਹ [[ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ.]] ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ [[ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ। ਦੇ ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਪੂਰਨ ਮੈਂਬਰ]] ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 22 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ|ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ]] ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਸਟ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>https://www.rte.ie/sport/cricket/2017/0622/884643-irelands-await-test-status-verdict-after-10-year-quest/</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/1105347.html|title=Afghanistan, Ireland get Test status|work=Cricinfo|access-date=2017-06-22|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/cricket/2017/06/22/ireland-afghanistan-eligible-play-test-cricket-becoming-11th/|title=Ireland and Afghanistan granted Test status after becoming 11th and 12th full ICC members|work=The Telegraph|access-date=2017-06-23|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.com/sport/cricket/40364481|title=Ireland & Afghanistan awarded Test status by International Cricket Council|date=2017-06-22|work=BBC Sport|access-date=2017-06-23|language=en-GB}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਿਕਟ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮਾਂ]] qm0aqdia30euji8s9ty80upzhsp4x7j 0 121017 850261 846326 2026-10-17T12:13:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 850261 wikitext text/x-wiki “'''ਕਬੀਰਾ'''” ਸਾਲ 2013 ਦੀ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮ, ''[[ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦਿਵਾਨੀ|ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦੀਵਾਨੀ]]'' ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੰਪੋਜ਼ ਕੀਤਾ, [[ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] ਨੇ ਲਿਖੀਆ ਅਤੇ [[ਰੇਖਾ ਭਾਰਦਵਾਜ]] ਅਤੇ [[ਤੋਚੀ ਰੈਣਾ|ਤੋਚੀ ਰੈਨਾ]] ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.koimoi.com/videos/kabira-song-video-yeh-jawaani-hai-deewani/|title=Kabira Song Video – Yeh Jawaani Hai Deewani – Feat. Ranbir, Deepika|date=6 May 2013|website=[[Koimoi]]|access-date=27 January 2015|archive-date=27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427174519/http://www.koimoi.com/videos/kabira-song-video-yeh-jawaani-hai-deewani/|dead-url=yes}}</ref> ਟਰੈਕ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ]], [[ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ]] ਅਤੇ [[ਕਲਕੀ ਕੋਚਲਿਨ]] 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਉਸੇ ਗਾਣੇ ਦਾ ਐਨਕੋਡ ਸੰਸਕਰਣ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਅਤੇ [[ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ]] ਨੇ ਗਾਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/watch-melodious-track-from-yeh-jawaani-hai-deewani/article1-1054845.aspx|title=Melodious track from Yeh Jawaani Hai Deewani|date=4 May 2013|website=[[Hindustan Times]]|access-date=27 January 2015|archive-date=27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427203717/http://www.hindustantimes.com/bollywood/watch-melodious-track-from-yeh-jawaani-hai-deewani/article1-1054845.aspx|dead-url=yes}}</ref> == ਪਿਛੋਕੜ == ਇਸ ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗਾਣਾ [[ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ|ਸੂਫੀ]] ਛੋਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਸੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਧੁਨਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੁਰ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.washingtonbanglaradio.com/content/54724013-watch-kabira-video-song-yeh-jawaani-hai-deewani-warm-you-heart|title=Watch: Kabira Video Song Yeh Jawaani Hai Deewani to Warm you Heart|date=5 May 2013|publisher=[[Washington Bangla Radio on Internet|Washington Bangla Radio]]|access-date=27 January 2015|archive-date=27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427124909/http://www.washingtonbanglaradio.com/content/54724013-watch-kabira-video-song-yeh-jawaani-hai-deewani-warm-you-heart|dead-url=yes}}</ref> ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਦੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ,<ref>{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/watch-on-screen-lovers-ranbir-and-deepika-get-heartbroken-in-the-song-kabira_133756.html|title=On-screen lovers Ranbir and Deepika get heartbroken in the song 'Kabira'|date=5 May 2013|publisher=[[Zee News]]|access-date=27 January 2015|archive-date=27 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427142827/http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/watch-on-screen-lovers-ranbir-and-deepika-get-heartbroken-in-the-song-kabira_133756.html|dead-url=yes}}</ref> ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲਈ ਸਿਨੇਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ. ਮਣੀਕੰਦਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/yeh-jawaani-hai-deewani-song-kabira-ranbir-kapoor-and-deepika-padukone-are-completely-heartbroken/|title=Yeh Jawaani Hai Deewani song Kabira: Ranbir Kapoor and Deepika Padukone are completely heartbroken|date=6 May 2013|publisher=BollywoodLife|access-date=27 January 2015}} {{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸ ਨੂੰ [[ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਅਰੀਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਨੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਉਸੇ ਗਾਣੇ ਦਾ ਐਨਕੋਅਰ ਸੰਸਕਰਣ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਰਿਜੀਤ ਨੇ ਫਿਲਮ, ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ "ਬਲਮ ਪਿਚਕਾਰੀ" ਵੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸ ਕੀਤਾਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਡਲਾਨੀ ਅਤੇ [[ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਖੋਲਗੜੇ]] ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ<ref name="arijit producer">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/music/i-slept-through-auditions-arijit-singh/article1-1064850.aspx|title=I slept through auditions: Arijit Singh|last=Aditi Pant|date=24 May 2013|publisher=[[Hindustan Times]]|access-date=27 January 2015|archive-date=27 ਜਨਵਰੀ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150127090102/http://www.hindustantimes.com/music/i-slept-through-auditions-arijit-singh/article1-1064850.aspx|dead-url=yes}}</ref>''ਐਨਡੀਟੀਵੀ'' ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, [[ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ|ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ]] ਨੇ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਗਾਣੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਨਪਸੰਦ ਗਾਣੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਇਕਲੌਤਾ ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ "ਲਗਾਤਾਰ ਲੂਪ 'ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ"।<ref>{{Cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/deepika-padukone-on-ranbir-salman-and-big-b-637267|title=Deepika Padukone on Ranbir, Salman and Big B|last=Puja Talwar|date=14 February 2014|publisher=[[NDTV]]|access-date=27 January 2015}}</ref> ਗਾਣੇ ਦੇ ਐਨਕੋਡ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ [[ਕਲਕੀ ਕੋਚਲਿਨ]] ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਸੰਸਕਰਣ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਮੁੱਖ ਤੌਰ' ਤੇ ਪਾਦੂਕੋਣ ਅਤੇ [[ਰਣਬੀਰ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਕੇੇਂਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://bollyspice.com/58702/the-lovely-kabira-from-yeh-jawaani-hai-deewani|title=The lovely Kabira from Yeh Jawaani Hai Deewani|last=Stacey Yount|date=4 May 2013|publisher=Bollywood Spice|access-date=27 January 2015}}</ref> ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰਣਬੀਰ ਨੂੰ “ ਇਲਾਹੀ ” ਗਾਣੇ ਦੇ ਇੱਕ ਟੁਕੜੇ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=http://ibnlive.in.com/photogallery/13362-6.html|title='Yeh Jawaani Hai Deewani' new stills: Check out Ranbir Kapoor's new bearded look|date=5 May 2013|publisher=[[CNN-IBN|IBNLive]]|access-date=28 January 2015|archive-date=8 ਮਈ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508040211/http://ibnlive.in.com/photogallery/13362-6.html|dead-url=yes}}</ref> ਇਸ ਗਾਣੇ ਦੇ ਐਨਕਵਰ ਸੰਸਕਰਣ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਛੋਹ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਜਿਵੇਂ ਢੋੋੋਲ, ''[[ਤਬਲਾ]]'', ''[[ਸਿਤਾਰ]]'', ''[[ਸ਼ਹਿਨਾਈ]]'' ਵੀ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੇ ਬੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। == ਰਿਲੀਜ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ == ਇਹ ਗੀਤ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 2013 ਨੂੰ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="iTunes">{{Cite web |date=29 April 2013 |title=Kabira – Yeh Jawaani Hai Deewani (Original Motion Picture Soundtrack) |url=https://itunes.apple.com/in/album/kabira/id642380120?i=642380213 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140817143839/https://itunes.apple.com/in/album/kabira/id642380120?i=642380213 |archive-date=17 August 2014 |access-date=27 January 2015 |website=[[iTunes]]}}</ref> ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 4 ਮਈ 2013 ਨੂੰ [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=4 May 2013 |title=Kabira – Yeh Jawaani Hai Deewani – Ranbir Kapoor, Deepika Padukone |url=https://www.youtube.com/watch?x-yt-cl=84838260&v=ZWn5zOJvNAA&x-yt-ts=1422327029 |access-date=27 January 2015 |website=[[Super Cassettes Industries T-Series|T-Series]] |publisher=YouTube}}</ref> ਇਹ [[ਯੇ ਜਵਾਨੀ ਹੈ ਦਿਵਾਨੀ|ਫ਼ਿਲਮ]] ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੂਲ ਗੀਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=8 May 2013 |title=Warm-up your heart with "Kabira": 'Yeh Jawaani Hai Deewani' |url=https://www.indiaglitz.com/warmup-your-heart-with-kabira--yeh-jawaani-hai-deewani-hindi-news-93447 |access-date=27 January 2015 |website=IndiaGlitz }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਸਤੰਬਰ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਨੇ 25 ਦਸੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਪਾਈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ "2013 ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਗੀਤਾਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Stacey Yount |date=25 December 2013 |title=REFLECTIONS 2013: Best Songs of 2013 |url=http://bollyspice.com/72539/reflections-2013-best-songs-2013 |access-date=27 January 2015 |publisher=Bollywood Spice}}</ref> ''[[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਸ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼]]'' ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਦਿਆਂ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਅਰਸ਼ਦ ਵਾਰਸੀ]] ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ "ਇੱਕ ਗੀਤ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ" ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Veenu Singh |date=9 March 2014 |title=I'm not at all like Circuit, says actor Arshad Warsi |url=http://www.hindustantimes.com/brunch-stories/i-m-not-at-all-like-circuit-says-actor-arshad-warsi/article1-1192530.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427203720/http://www.hindustantimes.com/brunch-stories/i-m-not-at-all-like-circuit-says-actor-arshad-warsi/article1-1192530.aspx |archive-date=27 April 2015 |access-date=27 January 2015 |website=[[Hindustan Times]]}}</ref> [[ਹਰਸ਼ਦੀਪ ਕੌਰ]] ਨੇ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਸੂਫੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੀਤਕਾਰ ਸਵੈਨੰਦ ਕਿਰਕਿਰੇ ਨੇ [[ਅਮਿਤਾਭ ਭੱਟਾਚਾਰੀਆ]] ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ।<ref>{{Cite web |last=V Lakshmi |date=14 November 2014 |title=Harshdeep Kaur: My voice is in perfect shape in the evenings |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/Harshdeep-Kaur-My-voice-is-in-perfect-shape-in-the-evenings/articleshow/45136583.cms |access-date=27 January 2015 |website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rapti Bhaumick |date=19 December 2014 |title=Meet the Debutant Actor |url=http://www.ahmedabadmirror.com/entertainment/hip-happening/Meet-the-Debutant-Actor/articleshow/45566493.cms |access-date=27 January 2015 |website=Ahmedabad Mirror}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ]] exoxlzwrj0805abaifvbdtqb8z3j246 0 123846 850278 580817 2026-10-18T08:21:15Z Niegodzisie 27836 850278 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ|Name=U2|image=U2 on Joshua Tree Tour 2017 Brussels 8-1-17.jpg|caption=U2 performing in August 2017, from left to right: Larry&nbsp;Mullen&nbsp;Jr.; The&nbsp;Edge; Bono; Adam&nbsp;Clayton|Landscape=yes|alt=The band onstage|Background=group_or_band|Alias={{ubl|Feedback (1976–77)|The Hype (1977–78)}}|Origin=[[Dublin]], Ireland|Genre=[[Rock music|Rock]], [[alternative rock]], [[post-punk]] <!--Please do not modify the genres without discussing it first on the talk page.-->|Years_active=1976–present|Label={{hlist|[[Island Records|Island]]|[[Interscope Records|Interscope]]|[[Mercury Records|Mercury]]|[[Columbia Records|CBS Ireland]]}}|Associated_acts=[[Virgin Prunes]], [[Brian Eno]], [[Daniel Lanois]]|website={{URL|u2.com}}|Current_members=* [[Bono]] * [[The Edge]] * [[Adam Clayton]] * [[Larry Mullen Jr.]]|Past_members=*[[Dik Evans]] *Ivan McCormick}} '''ਯੂ 2''' ਡਬਲਿਨ ਦਾ ਆਈਰਿਸ਼ [[ਰੌਕ ਸੰਗੀਤ|ਰਾਕ]] ਬੈਂਡ ਹੈ, ਜੋ 1976 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਬੋਨੋ (ਲੀਡ ਵੋਕਲਸ ਅਤੇ ਰਿਦਮ ਗਿਟਾਰ), ਐਜ (ਲੀਡ ਗਿਟਾਰ, ਕੀਬੋਰਡ ਅਤੇ ਬੈਕਿੰਗ ਵੋਕਲ), ਐਡਮ ਕਲੈਟਨ (ਬਾਸ ਗਿਟਾਰ), ਅਤੇ ਲੈਰੀ ਮਲੇਨ ਜੂਨੀਅਰ (ਡਰੱਮ ਐਂਡ ਪਰਕਸ਼ਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ-ਪੰਕ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਯੂ 2 ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਬੋਨੋ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਗਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਐਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ- ਅਧਾਰਤ ਗਿਟਾਰ ਟੈਕਸਟ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਐਂਟੀਮਿਕ ਗੁਣ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ, ਅਕਸਰ ਅਧਿਆਤਮਕ ਰੂਪਕ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਮੂਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਬੈਂਡ ਨੇ ਮਾ Templeਂਟ ਟੈਂਪਲ ਕੰਪ੍ਰੀਸਿਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਸੀਮਤ ਸੀ. ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਈਲੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨਾਲ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ''ਬੁਆਏ'' (1980) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯੂਕੇ ਨੰਬਰ-ਇੱਕ ਐਲਬਮ, ''ਵਾਰ'' (1983), ਅਤੇ ਇੱਕਲੇ " ਐਤਵਾਰ ਖ਼ੂਨੀ ਐਤਵਾਰ " ਅਤੇ " ਪ੍ਰਾਈਡ (ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ) " ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਯੂ 2 ਦੀ ਸਾਖ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ. 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਐਕਟ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, 1985 ਵਿਚ ਲਾਈਵ ਏਡ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ. ਸਮੂਹ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਐਲਬਮ ''ਦਿ ਜੋਸ਼ੂਆ ਟ੍ਰੀ'' (1987) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ. ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਨੂੰ ਸਿਖਰ ਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨੰਬਰ ਸਿੰਗਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ: " ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ " ਅਤੇ " ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ". ਯੂ 2 ਨੇ 14 ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 150-170 ਮਿਲੀਅਨ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚੇ ਹਨ। <ref name="170sales"><cite class="citation news">Mason, Anthony (24 May 2015). [http://www.cbsnews.com/news/u2-what-theyre-still-looking-for/3/ "U2: What they're still looking for"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190601203109/https://www.cbsnews.com/news/u2-what-theyre-still-looking-for/3/ |date=2019-06-01 }}. ''[[CBS News]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 May</span> 2015</span>.</cite></ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 22 [[ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ|ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ]], ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਬੈਂਡ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਅਤੇ 2005 ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਰਾਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ''ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ'' ਨੇ ਆਪਣੀ "100 ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਕਲਾਕਾਰਾਂ" ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ 22 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਯੂ. <ref name="rs100greatest">{{Cite magazine|last=Martin|first=Chris|author-link=Chris Martin|date=15 April 2004|title=The Immortals: The Fifty Greatest Artists of All Time: U2|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/100-greatest-artists-147446/u2-10-92368/|magazine=[[Rolling Stone]]|issue=946|access-date=2 July 2018}}</ref> ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਬੈਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ]], ਜੁਬਲੀ 2000, ਵਨ / ਡੇਟਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਰੈਡ, ਵਾਰ ਚਾਈਲਡ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਉਭਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। == ਇਤਿਹਾਸ == === ਗਠਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ (1976–1980) === [[ਤਸਵੀਰ:MountTempleClock.jpg|thumb| ਬੈਂਡ ਦਾ ਗਠਨ 1976 ਵਿੱਚ ਡਬਲਿਨ ਵਿੱਚ ਮਾਉਂਟ ਟੈਂਪਲ ਕੰਪਰੀਹੈਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ]] == ਬੈਂਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ == [[ਤਸਵੀਰ:U2_in_Sydney_(49139991797).jpg|thumb| ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਯੂ 2 ''(ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ)'' : ਐਜ, ਬੋਨੋ, ਕਲੇਟਨ, ਮਲੇਨ ]] '''ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰ''' * ਬੋਨੋ &nbsp; - ਲੀਡ ਵੋਕਲ, ਰਿਦਮ ਗਿਟਾਰ, ਹਾਰਮੋਨਿਕਾ (1976 – ਮੌਜੂਦਾ) * ਕਿਨਾਰਾ &nbsp; - ਲੀਡ ਗਿਟਾਰ, ਕੀਬੋਰਡ, ਬੈਕਿੰਗ ਵੋਕਲ (1976 – ਮੌਜੂਦਾ) * ਐਡਮ ਕਲੇਟਨ &nbsp; - ਬਾਸ ਗਿਟਾਰ (1976 – ਮੌਜੂਦਾ) * ਲੈਰੀ ਮਲੇਨ ਜੂਨੀਅਰ &nbsp; - ਡਰੱਮ, ਪਰਕਸ਼ਨ (1976 – ਮੌਜੂਦਾ) '''ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ''' * ਡਿਕ ਈਵਾਨਜ਼ &nbsp; - ਗਿਟਾਰ (1976–1978) * ਇਵਾਨ ਮੈਕਕੌਰਮਿਕ &nbsp; - ਗਿਟਾਰ (1976) == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == * ''ਮੁੰਡਾ'' (1980) * ''ਅਕਤੂਬਰ'' (1981) * ''ਯੁੱਧ'' (1983) * ''ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ'' (1984) * ''ਜੋਸ਼ੂਆ ਟ੍ਰੀ'' (1987) * ''ਰੈਟਲ ਐਂਡ ਹਮ'' (1988) * ''ਅਚਟੰਗ ਬੇਬੀ'' (1991) * ''ਜੂਰੋਪਾ'' (1993) * ''ਪੌਪ'' (1997) * ''ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ'' (2000) * ''ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ'' (2004) * ''ਹੋਰੀਜ਼ੋਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਈਨ'' (2009) * ''ਮਾਸੂਮਤਾ ਦੇ ਗੀਤ'' (2014) * ''ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਗਾਣੇ'' (2017) == ਟੂਰ == * U2-3 ਟੂਰ (1979–1980) * 11 ਓ'ਕਲੌਕ ਟਿਕ ਟੋਕ ਟੂਰ (1980) * ਬੁਆਏ ਟੂਰ (1980–1981) * ਅਕਤੂਬਰ ਟੂਰ (1981–1982) * ਵਾਰ ਟੂਰ (1982–1983) * ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਯੋਗ ਅੱਗ ਟੂਰ (1984–1985) * ਜੋਸ਼ੂਆ ਟ੍ਰੀ ਟੂਰ (1987) * ਲਵਟਾਉਨ ਟੂਰ (1989–1990) * ਚਿੜੀਆਘਰ ਟੀਵੀ ਟੂਰ (1992–1993) * ਪੌਪਮਾਰਟ ਟੂਰ (1997–1998) * ਉੱਚਾਈ ਯਾਤਰਾ (2001) * ਵਰਟੀਗੋ ਟੂਰ (2005–2006) * U2 360 ° ਟੂਰ (2009–2011) * ਮਾਸੂਮੀਅਤ + ਤਜਰਬਾ ਟੂਰ (2015) * ਜੋਸ਼ੂਆ ਟ੍ਰੀ ਟੂਰ 2017 (2017) * ਤਜ਼ਰਬਾ + ਮਾਸੂਮ ਟੂਰ (2018) * ਜੋਸ਼ੂਆ ਟ੍ਰੀ ਟੂਰ 2019 (2019) == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{ਦਫ਼ਤਰੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ}} * {{Dmoz|Arts/Music/Bands_and_Artists/U/U2/}} * "U2" . ਰੌਕ ਐਂਡ ਰੋਲ ਹਾਲ ਆਫ ਫੇਮ . [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ]] 316irigrjl18h7csey4jb76ouxo4qh9 2 153026 850275 850145 2026-10-18T07:02:13Z Kuldeepburjbhalaike 18176 850275 javascript text/javascript //mass move mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Indic-TechCom/Script/massMover.js&action=raw&ctype=text/javascript') //category suggestor //mw.loader.load('//pa.wikipedia.org/w/index.php?title=ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeepburjbhalaike/categorysuggestor.js&action=raw&ctype=text/javascript') //voiceInput //mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Kuldeepburjbhalaike/voiceInput.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // Automated editing tool [[w:en:User:Ponor/wAwB]] mw.loader.load('https://en.wikipedia.org/wiki/User:Ponor/wAwB.js?action=raw&ctype=text/javascript'); // Backlink: [[User:Saroj/CatSync.js]] mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mjrqh67oqiumrqtkb7ss8ssqev7pbp4 0 170892 850262 742389 2026-10-17T14:06:45Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 850262 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="background-color: #cedeff; font-size: 125%;" |Dharmasagar |- | colspan="2" class="infobox-image" style="line-height: 1.2; border-bottom: 1px solid #cedeff;" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:256px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:256px;padding:0"><div style="position:relative;width:256px">[[ਤਸਵੀਰ:Bangladesh_rel_location_map.svg|class=notpageimage|348x348px|Dharmasagar is located in Bangladesh]]<div class="od" style="top:52.945%;left:66.264%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[ਤਸਵੀਰ:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage|6x6px|Dharmasagar]]</div><div class="pr" style="font-size:91%;width:6em;left:4px"><div>Dharmasagar</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em"></div></div></div></div> |- class="adr" ! class="infobox-label" scope="row" |Location | class="infobox-data region" |Cumilla |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span title="Geographical coordinates">Coordinates</span> | class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[//geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Dharmasagar_(pond)&params=23_27_52_N_91_10_46_E_type:waterbody <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">23°27′52″N</span> <span class="longitude">91°10′46″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">23.46444°N 91.17944°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">23.46444; 91.17944</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="plainlinks nourlexpansion">[//geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Dharmasagar_(pond)&params=23_27_52_N_91_10_46_E_type:waterbody <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">23°27′52″N</span> <span class="longitude">91°10′46″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xfeff; / &#xfeff;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">23.46444°N 91.17944°E</span><span style="display:none">&#xfeff; / <span class="geo">23.46444; 91.17944</span></span></span>]</span></span></indicator> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Type | class="infobox-data category" |Reservoirs, Dighi |- ! class="infobox-label" scope="row" |Basin&nbsp;countries | class="infobox-data" |[[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼|Bangladesh]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="border-bottom: #cedeff 1px solid" | |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Max. length | class="infobox-data" |375.46&nbsp;m (1,231.8&nbsp;ft) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Max. width | class="infobox-data" |237.42&nbsp;m (778.9&nbsp;ft) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Surface area | class="infobox-data" |23.18 acres (9.38&nbsp;ha)<ref name="pedia">{{Cite web |last=Molla |first=Md. Tuhin |title=Dharmasagar |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713183000/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar |archive-date=13 ਜੁਲਾਈ 2015 |access-date=13 July 2015 |website=Banglapedia |url-status=bot: unknown }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMolla">Molla, Md. Tuhin. . ''Banglapedia''. Archived from [http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150713183000/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar |date=2015-07-13 }} on 13 July 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 July</span> 2015</span>.</cite></ref> |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |[[ਜਲ ਚੱਕਰ|Residence&nbsp;time]] | class="infobox-data" |about 600 years |} [[Category:Articles using infobox body of water without image]] [[Category:Articles using infobox body of water without pushpin map alt]] [[Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry]] [[ਤਸਵੀਰ:Partial_View_of_Dharmasagar_in_Morning_June_2009.jpg|thumb| ਵੈਸਟ ਵਾਟਰਫਰੰਟ (2009)]] '''ਧਰਮਸਾਗਰ''' [[ਕੋਮਿਲਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ 1458 ਵਿੱਚ [[ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਰਾਜ|ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ]] ਦੇ ਰਾਜਾ [[ਧਰਮ ਮਾਨਿਕਿਆ ਆਈ|ਧਰਮ ਮਾਨਿਕਿਆ ਪਹਿਲੇ]] ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |last=Molla |first=Md. Tuhin |title=Dharmasagar |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713183000/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dharmasagar |archive-date=13 July 2015 |access-date=13 July 2015 |website=Banglapedia}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dharma Sagar Dighi in Comilla |url=http://www.bdtravelguides.com/2014/04/dharma-sagar-comilla.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150406115541/http://www.bdtravelguides.com/2014/04/dharma-sagar-comilla.html |archive-date=6 April 2015 |access-date=13 July 2015 |website=Bangladesh Travel Guide}}</ref> [[ਸਚਿਨ ਦੇਵ ਬਰਮਨ]] ਅਤੇ [[ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ]] ਕੋਮਿਲਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਸਨ।<ref>{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/beta2/news/the-life-of-a-music-maker/|title=The life of a music maker|date=16 September 2013|work=The Daily Star|access-date=13 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141110022457/http://archive.thedailystar.net/beta2/news/the-life-of-a-music-maker/|archive-date=10 November 2014|location=Dhaka}}</ref> ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਨਜ਼ਰੂਲ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।<ref>{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=235732|title=Translate works of Nazrul: PM|date=26 May 2012|work=The Daily Star|access-date=13 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713173824/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=235732|archive-date=13 July 2015|location=Dhaka}}</ref> ਖਣਿਜ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ 'ਧਰਮਸਾਗਰ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਜਲਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=ahmad |first=rafi |date=15 June 2021 |title=Morphology of urban fabric around the Dighi |url=https://sthapattya-o-nirman.com/en/2021/06/12/2244/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616043409/https://sthapattya-o-nirman.com/en/2021/06/12/2244/ |archive-date=2021-06-16 |website=sthapattya-o-nirman}}</ref> ਕੁਮਿਲਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੈਰ-ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫੈਬਰਿਕ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਦੀਘੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।<ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/354016613_Spatial_Conservation_Planning_for_Ecologically_Critical_Water_Heritage_A_Case_Study_of_the_Historic_Dharmashagar_Dighi_Cumilla_Bangladesh|title=Contemporary Approaches in Urbanism and Heritage Studies {{!}} Spatial Conservation Planning for Ecologically Critical Water Heritage: A Case Study of the Historic Dharmashagar Dighi, Cumilla, Bangladesh|last=Ahmad|first=Rafi|publisher=Cinius Yayınları Publication|year=2021|isbn=978-625-7472-38-8|location=Istanbul, Turkey|pages=199–206}}</ref> ਧਰਮਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕੁਮਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜ਼ੋਨ ਇਸ ਜਲਘਰ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਟੇਡੀਅਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਈਦਗਾਹ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦੀਘੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਸੈਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿੱਜੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸੰਪਤੀਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਖਤ ਜਨਤਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੈਰ-ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਵਾਟਰਫਰੰਟ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।<ref name=":0" /> {{ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼|image=File:Dharmasagar Pond Panorama.jpg|height=150|caption={{center|ਧਰਮਸਾਗਰ ਤਾਲਾਬ ਦਾ ਪਨੋਰਮਾ, 2017 ਵਿੱਚ }}}} [[ਤਸਵੀਰ:Water_view_from_south_(2020).jpg|thumb|267x267px| ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ (2020)]] == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> {{Commons category|Dharmasagar}}   [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰੋਵਰ]] 7z5o9xzhkznzzmmj2h62iexof3ocpm7 0 205387 850281 849995 2026-10-18T08:24:59Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Synced 1 category from enwiki ([[:m:User:Saroj/CatSync|CatSync]]) 850281 wikitext text/x-wiki '''ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ (Google Forms) ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ''' ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਫਾਰਮ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Google Forms ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੂਗਲ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖਾਲੀ ਫਾਰਮ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ, ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ, ਲੰਬੇ ਉੱਤਰ, ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਚੈੱਕਬਾਕਸ, ਡ੍ਰੌਪਡਾਊਨ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਰੰਗ, ਥੀਮ ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਫਾਰਮ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੇ ਰਿਸਪਾਂਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ Google Sheets ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਕਲਾਸ ਟੈਸਟ, ਹੋਮਵਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਜਾਣਨ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਫੀਡਬੈਕ ਲੈਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲਾਭ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] r163pwl1wx1kb8trdtdx4tdd0v8ho5t 850282 850281 2026-10-18T08:26:21Z Kuldeepburjbhalaike 18176 850282 wikitext text/x-wiki '''ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ''' ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਫਾਰਮ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Google Forms ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੂਗਲ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਸਾਈਨ ਇਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖਾਲੀ ਫਾਰਮ ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਟੈਂਪਲੇਟ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ, ਵੇਰਵਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ, ਲੰਬੇ ਉੱਤਰ, ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਚੈੱਕਬਾਕਸ, ਡ੍ਰੌਪਡਾਊਨ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ ਦੀ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੇ ਰੰਗ, ਥੀਮ ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫਾਰਮ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਫਾਰਮ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਜਵਾਬਾਂ ਨੂੰ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੇ ਰਿਸਪਾਂਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ [[ਗੂਗਲ ਸ਼ੀਟਸ]] ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਕਲਾਸ ਟੈਸਟ, ਹੋਮਵਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਫਾਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਜਾਣਨ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਫੀਡਬੈਕ ਲੈਣ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਆਹ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲਾਭ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਾਰਮ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਰਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੂਗਲ ਸਾਫਟਵੇਅਰ]] 1mees5hbijxlnc8v2bx2yo64ezmhy4i 0 205433 850280 850250 2026-10-18T08:23:26Z Kuldeepburjbhalaike 18176 850280 wikitext text/x-wiki '''ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਪੁੰਜ''' ('''ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਮ.''') ਜਾਂ '''ਭਰੂਣ''' (ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਸਪਿਅਲਸ ਵਿੱਚ ਪਲੂਰੀਬਲਾਸਟ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਥਣਧਾਰੀ [[ਭਰੂਣ]] ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਪੁੰਜ ਹੈ ਜੋ ਆਖਿਰਕਾਰ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਪੁੰਜ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ੀਸ਼ੂ ਦੇ ਐਂਡੋਮੈਟਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਰੂਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ।<ref name="Gilbert3">{{Cite web |last=Gilbert |first=Scott F. |date=2000 |title=Early Mammalian Development |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK10052/ |access-date=13 May 2022 |website=Developmental Biology. 6th edition |language=en}}</ref> ਆਈ ਸੀ ਐੱਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟ੍ਰੋਫੈਕਟਡਰਮ ਦੇ ਟ੍ਰੋਫੋਬਲਾਸਟ ਸੈੱਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪਰਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। == ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ == ਟ੍ਰੋਫੈਕਟੋਡਰਮ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਪੁੰਜ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਅਲੱਗ ਹੋਣਾ (ਟੀਈ) ਥਣਧਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਭਰੂਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸੈੱਲ ਵੰਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਨ ਹੈ। ਅੰਡਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਭਧਾਰਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਥਣਧਾਰੀ ਭਰੂਣ ਇੱਕ ਅੱਠ-ਸੈੱਲ ਮੋਰੂਲਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਹੌਲੀ ਗੇੜ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਮੋਰੂਲਾ ਦਾ ਹਰੇਕ ਸੈੱਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਲਾਸਟੋਮੀਅਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਤਿਹ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਪੈਕਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੋਰੂਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲੀਵੇਜ ਲਗਭਗ 32 ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="Wolpert">{{Cite book|location=New York}}</ref> ਚੂਹੇ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 12 ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈਲ ਪੁੰਜ ਅਤੇ 20-24 ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਟ੍ਰੋਫੈਕਟਡਰਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੋਵਾਈਨ ਭਰੂਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਕੁਚਨ ਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ ਜੋ 9-15 ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੰਕੁਚਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅੰਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 32 ਸੈੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ।<ref>Koyama ''et al'' [http://www.biolreprod.org/content/50/1/163.full.pdf Analysis of Polarity of Bovine and Rabbit Embryos by Scanning Electron Microscopy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923190219/http://www.biolreprod.org/content/50/1/163.full.pdf|date=23 September 2015}} Biol of Reproduction, 50, 163-170 1994</ref> ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਰੂਣ ਵਿੱਚ ਜੀਨ ਸਮੀਕਰਨ ਪੈਟਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਸਪੀਸੀਜ਼ ਭਿੰਨਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਆਈਸੀਐੱਮ ਅਤੇ ਟੀਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਮਪਲਾਂਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਬ੍ਰੋਜੀਨੇਸਿਸ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੋਫੈਕਟੋਰਮ ਸੈੱਲ ਐਕਸਟ੍ਰਾਐਂਬ੍ਰਾਈਓਨਿਕ ਟਿਸ਼ੂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭ੍ਰੂਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸੈੱਲ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੰਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਟ੍ਰੋਫੈਕਟੋਡਰਮ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਆਈਸੀਐਮ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਧਰੁਵੀਕ੍ਰਿਤ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਦਾ ਗਠਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਚਿੱਤਰ ਦੇਖੋ) । ਸੈਲੂਲਰ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਤਰ ਆਈਸੀਐੱਮ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਤਰਲ ਗੁਹਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਰੰਭਿਕ ਐਂਡੋਡਰਮ (ਜਾਂ ਹਾਈਪੋਬਲਾਸਟ) ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸੈੱਲ ਇੱਕ ਅਰੰਭਿਕ ਐਕਟੋਡਰਮ (ਜ ਏਪੀਬਲਾਸਟ ਭਾਗ੍ਯ) ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਪੋਬਲਾਸਟ ਐਕਸਟਰੇਮਬ੍ਰਾਈਓਨਿਕ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਪੀਬਲਾਸਟ ਅੰਤਮ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਐਕਸਟਰੇਮੈਬ੍ਰਾਈਓਨਕ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ।<ref name="Wolpert" /> == ਸੈਲੂਲਰ ਨਿਰਧਾਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ == ਕਿਉਂਕਿ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਪੁੰਜ ਦੇ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਟ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਥਣਧਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਸੈਲੂਲਰ ਅਤੇ ਅਣੂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ ਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਣੂ ਬਲਾਸਟੋਮੀਅਰ ਅਸਮਰੂਪ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈੱਲ ਵੰਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਥਣਧਾਰੀ ਭਰੂਣ ਦੀ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਿਕ ਸਬੂਤ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕਾਰਕ ਅਕਤੂਬਰ 4, ਨੈਨੋਗ, ਸੀਡੀਏਕਸ 2, ਅਤੇ ਟੀਡ 4 ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮਾਊਸ ਭਰੂਣ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਐਮ ਅਤੇ ਟੀਈ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ. [[File:ICM_signaling.jpg|thumb|ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਰੂਣ ਅਪੀਕਲ ਅਤੇ ਬੇਸੋਲੇਟਰਲ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਸੰਕੁਚਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 8-16 ਸੈੱਲ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੰਤਰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਸੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ''Cdx2'' ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲ ''Cdx2'' ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ TE ਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ।]] * ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਨੂੰ ਆਈ ਸੀ ਐਮ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਸੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਜੋ ਆਈਸੀਐਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਸ ਭਰੂਣ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਵਿਵੋ ਅਤੇ ਕਲਚਰ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਨਾਕਆਊਟ ਸੈੱਲ ਟੀ ਈ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 4 ਦਾ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਟੀਚਾ ਐੱਫ ਜੀ ਐੱਫ 4 ਜੀਨ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਈ ਸੀ ਐੱਮ ਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰਾਵਿਤ ਇੱਕ ਲਿਗੈਂਡ ਨੂੰ ਏਨਕੋਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਧਰੁਵੀ ਟੀ ਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref name="Nichols" /> * ''ਨੈਨੋਗ'' ਨਾਨੋਗ ਨੂੰ ਆਈ ਸੀ ਐੱਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੀ ਬਹੁ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਦੇ ਉਲਟ, ''ਨੈਨੋਗ''-ਨਲ ਚੂਹੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਆਈ ਸੀ ਐਮ ਦੇ ਟੀ ਈ-ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ''ਨੈਨੋਗ'' ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਆਈ ਸੀ ਐਮ ਨੂੰ ਆਰੰਭਿਕ ਐਂਡੋਡਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। * ''Cdx2'': Cdx 2 ਨੂੰ TE ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ. ਸੀ. ਡੀ. ਐਕਸ. 2 ਜੀਨ ਲਈ ਨਾਕਆਊਟ ਚੂਹੇ ਸੰਕੁਚਨ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਖੀਰਲੇ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਟੀ. ਈ. ਉਪਕਲਾ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਈ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਸਮੀਕਰਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਡੀਏਕਸ 2 ਇਸ ਸੈੱਲ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਕ੍ਟੂਬਰ 4 ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਰੂਣ ਦੇ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ''Cdx2''-null ਚੂਹੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ Cdx 2 ICM ਨਿਰਧਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। * ਟੀਡ4:''Cdx2'' ਵਾਂਗ, ਟੀਡ4 ਟੀਈ ਫੰਕਸ਼ਨ ਲਈ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰ ਨੂੰ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ''ਟੀਡ 4''-ਨਲ ਚੂਹੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਕੁਚਨ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਲਾਸਟੋਕੋਲ ਗੁਹਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ''Cdx2''-null ਭਰੂਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਟੀਡ 4-ਨਲ ਭਰੂਣ ਭਰੂਣ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਡ 4 ਆਈ ਸੀ ਐਮ ਨਿਰਧਾਰਨ ਲਈ ਡਿਸਪੈਂਸੇਬਲ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ''ਟੀਡ 4'' ਟੀਈ ਵਿੱਚ ਸੀਡੀਐਕਸ 2 ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕੋਐਕਟੀਵੇਟਰ ਯਾਪ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਟੀਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਇੱਕ ਫਾਸਫੋਰਾਈਲੇਸ਼ਨ ਘਟਨਾ ਦੁਆਰਾ ਸਾਈਟੋਪਲਾਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਐਪ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕਾਰਕ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਿਕ ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ICM ਨੂੰ TE ਸੈਲੂਲਰ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਲਾਸਟੋਮਰਸ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਧਰੁਵੀਕਰਨ 8-16 ਸੈੱਲ ਪੋੋੋੜਾਅ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਪੀਕਲ-ਬੇਸੋਲਟਰਲ ਪੋਲਰਿਟੀ ਅਪੀਕਲ ਮਾਰਕਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਾਰ 3, ਪਾਰ 6, ਅਤੇ ਏਪੀਕੇਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੇਸਲ ਮਾਰਕਰ ਈ-ਕੈਡਰੀਨ ਦੀ ਵਿਜ਼ੂਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਕੁਚਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਭਰੂਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰਲੇ ਸੈੱਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪਛਾਣ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਉਪਰੋਕਤ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਸਟੋਕੈਸਟਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨ-ਟੂ-ਇਨ-ਟੀਈ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਆਈ ਸੀ ਐੱਮ ਕਿਸਮਤ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਪੀਕਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ''Cdx2'' ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਡਾਊਨਸਟ੍ਰੀਮ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰ, Elf5 ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤੀਜੇ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਕਾਰਕ, ਈਓਮਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਜੀਨ ਬਾਹਰੀ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'' ਅਤੇ ''ਨੈਨੋਗ'' ਵਰਗੇ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਸੀ ਜੀਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।<ref name="Marikawa" /> ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, TE ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ''Cdx2'' ਜੀਨ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'', ''ਨੈਨੋਗ'' ਅਤੇ ਸੋ''ਸੌਕਸ 2'' ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।<ref name="Marikawa" /> ਇਹ ਜੀਨ ਸੀ. ਡੀ. ਐਕਸ. 2 ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੈੱਲ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਸੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਬਾਕੀ ਭਰੂਣ ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੈਨੇਟਿਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵਖਰੇਵੇਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਊਸ ਭਰੂਣ ਦੇ ਬਲਾਸਟੋਮਰਸ ਨੂੰ ਆਈਸੀਐਮ ਅਤੇ ਟੀਈ ਦੋਵਾਂ ਪਛਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹਿਸ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਸੰਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਅਸਮਰੂਪਤਾ ਦੁਆਰਾ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਅਸਮਰੂਪਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਰਕਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਕੁੱਝ ਖੋਜਾਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਖੰਭਿਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰੂਣ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਫੁੱਟਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਨਿਰਧਾਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਐਪੀਜੀਨੇਟਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਅਸਮਰੂਪ ਵੰਡ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਸੈੱਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੋਰੂਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ == ਥਣਧਾਰੀ ਭਰੂਣ ਦੇ ਆਈ ਸੀ ਐੱਮ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਗਏ ਬਲਾਸਟੋਮਰਸ ਨੂੰ ਭਰੂਣ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ (ਈਐੱਸਸੀਐੱਸ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੂਰੀਪੋਟੈਂਟ ਸੈੱਲ, ਜਦੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਾਲਗ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਕੀਟਾਣੂ ਪਰਤਾਂ (ਐਕਟੋਡਰਮ, ਐਂਡੋਡਰਮ ਅਤੇ ਮੈਸੋਡਰਮ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਮਾਊਸ ESCs ਨੂੰ ਵਿਟਰੋ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਫੈਕਟਰ LIF4 ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲਾਸਟੋਮਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਲਾਸਟੋਸਿਸਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਆਈਸੀਐੱਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨਲ ਕੋਡ ''ਅਕਤੂਬਰ 4'', ਸੋ''ਸੌਕਸ 2'' ਅਤੇ ''ਨੈਨੋਗ'' ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਯੰਤ੍ਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਭ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਣਧਾਰੀ ਭਰੂਣ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੈ ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਦੇ ਬਲਾਸਟੋਮਰਸ ਦੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਕਆਊਟ ਚੂਹੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਮਾਊਸ ਵਿੱਚ, ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜੀਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਈ. ਐੱਸ. ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੈਟ੍ਰੋਵਾਇਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਭਰੂਣ ਦੇ ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਮ. ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਤਾ ਹੈ। ਨਤੀਜਾ ਇੱਕ ਚਿਮੇਰਿਕ ਮਾਊਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਈ. ਐੱਸ. ਸੈੱਲ ਜੀਨੋਮ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਜੀਨ ਨੂੰ ਮਾਊਸ ਦੀ ਰੋਗਾਣੂ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਜੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਅਲੀਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੈਨੇਟਿਕਸਿਸਟ ਥਣਧਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਈਸੀਐਮ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।<ref name="Wolpert" /> == ਵਾਧੂ ਚਿੱਤਰ == <gallery> File:Gray10.png|Blastodermic vesicle of Vespertilio murinus. File:Gray11.png|Section through embryonic disk of Vespertilio murinus. </gallery> == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} 3xs4ux5jl8avmzkqlb2ujvsi8i4gozj 0 205434 850266 2026-10-18T04:05:11Z Dsrprj 46885 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1380561162|Gurpal Singh Ahluwalia]]" 850266 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ | honorific_prefix = Hon'ble Justice | image = Gurpal Singh Ahluwalia.jpg | width = 198px | caption = Official portrait | alt = | office = [[Judge]] of the [[Madhya Pradesh High Court]] | term_start = 13 August 2016 | term_end = | appointer = | predecessor = | successor = | birth_date = 20 February 1966 | birth_place = | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = [[Judge]] | profession = Law }} '''ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ''' ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ [[ਜਬਲਪੁਰ]] ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=CDJ Law Journal |url=https://www.cdjlawjournal.com/honorablejudgesdetails.php?cid=82&jid=1183# |access-date=2026-10-16 |website=www.cdjlawjournal.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Justice Gurpal Singh Ahluwalia – Judge Profile |url=https://www.caseon.in/judge/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=Caseon |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Portfolio Judges |url=https://mphc.gov.in/portfolio-judges |access-date=3 April 2025 |publisher=High Court of Madhya Pradesh}}</ref><ref>{{Cite web |last=Verdictum |title=Read All Latest Judgment News Updates on and About.Justice Gurpal Singh Ahluwalia |url=https://www.verdictum.in/tags/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=www.verdictum.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=‘Really shocking’: Madhya Pradesh High Court rebukes police over parallel probe to aid rape accused |url=https://indianexpress.com/article/legal-news/madhya-pradesh-high-court-slams-police-parallel-enquiry-rape-case-10653476/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-04 |title=Unnatural sex with wife not offence under IPC Section 377: Madhya Pradesh High Court |url=https://indianexpress.com/article/india/madhya-pradesh-high-court-unnatural-sex-ipc-section-377-9307988/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> 8xotminm9fh83uvgydlp5g7xa4ybavg 850267 850266 2026-10-18T04:06:01Z Dsrprj 46885 /* */ Cr 850267 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ | honorific_prefix = Hon'ble Justice | image = Gurpal Singh Ahluwalia.jpg | width = 198px | caption = Official portrait | alt = | office = [[Judge]] of the [[Madhya Pradesh High Court]] | term_start = 13 August 2016 | term_end = | appointer = | predecessor = | successor = | birth_date = 20 February 1966 | birth_place = | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = [[Judge]] | profession = Law }} '''ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ''' ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ [[ਜਬਲਪੁਰ]] ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=CDJ Law Journal |url=https://www.cdjlawjournal.com/honorablejudgesdetails.php?cid=82&jid=1183# |access-date=2026-10-16 |website=www.cdjlawjournal.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Justice Gurpal Singh Ahluwalia – Judge Profile |url=https://www.caseon.in/judge/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=Caseon |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Portfolio Judges |url=https://mphc.gov.in/portfolio-judges |access-date=3 April 2025 |publisher=High Court of Madhya Pradesh}}</ref><ref>{{Cite web |last=Verdictum |title=Read All Latest Judgment News Updates on and About.Justice Gurpal Singh Ahluwalia |url=https://www.verdictum.in/tags/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=www.verdictum.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=‘Really shocking’: Madhya Pradesh High Court rebukes police over parallel probe to aid rape accused |url=https://indianexpress.com/article/legal-news/madhya-pradesh-high-court-slams-police-parallel-enquiry-rape-case-10653476/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-04 |title=Unnatural sex with wife not offence under IPC Section 377: Madhya Pradesh High Court |url=https://indianexpress.com/article/india/madhya-pradesh-high-court-unnatural-sex-ipc-section-377-9307988/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} ne0fxwzt07y086t267dwkud2bl5u8fs 850268 850267 2026-10-18T04:06:36Z Dsrprj 46885 /* */ 850268 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ | honorific_prefix = ਜਸਟਿਸ | image = Gurpal Singh Ahluwalia.jpg | width = 198px | caption = Official portrait | alt = | office = [[Judge]] of the [[Madhya Pradesh High Court]] | term_start = 13 August 2016 | term_end = | appointer = | predecessor = | successor = | birth_date = 20 February 1966 | birth_place = | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = [[Judge]] | profession = Law }} '''ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ''' ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ [[ਜਬਲਪੁਰ]] ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=CDJ Law Journal |url=https://www.cdjlawjournal.com/honorablejudgesdetails.php?cid=82&jid=1183# |access-date=2026-10-16 |website=www.cdjlawjournal.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Justice Gurpal Singh Ahluwalia – Judge Profile |url=https://www.caseon.in/judge/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=Caseon |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Portfolio Judges |url=https://mphc.gov.in/portfolio-judges |access-date=3 April 2025 |publisher=High Court of Madhya Pradesh}}</ref><ref>{{Cite web |last=Verdictum |title=Read All Latest Judgment News Updates on and About.Justice Gurpal Singh Ahluwalia |url=https://www.verdictum.in/tags/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=www.verdictum.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=‘Really shocking’: Madhya Pradesh High Court rebukes police over parallel probe to aid rape accused |url=https://indianexpress.com/article/legal-news/madhya-pradesh-high-court-slams-police-parallel-enquiry-rape-case-10653476/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-04 |title=Unnatural sex with wife not offence under IPC Section 377: Madhya Pradesh High Court |url=https://indianexpress.com/article/india/madhya-pradesh-high-court-unnatural-sex-ipc-section-377-9307988/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} 6mltxyhpxropqdrz3pj2j5nm6njj9oe 850279 850268 2026-10-18T08:22:31Z Kuldeepburjbhalaike 18176 Synced 2 categories from enwiki ([[:m:User:Saroj/CatSync|CatSync]]) 850279 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ | honorific_prefix = ਜਸਟਿਸ | image = Gurpal Singh Ahluwalia.jpg | width = 198px | caption = Official portrait | alt = | office = [[Judge]] of the [[Madhya Pradesh High Court]] | term_start = 13 August 2016 | term_end = | appointer = | predecessor = | successor = | birth_date = 20 February 1966 | birth_place = | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = [[Judge]] | profession = Law }} '''ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ''' ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ [[ਜਬਲਪੁਰ]] ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੀਟ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web |title=CDJ Law Journal |url=https://www.cdjlawjournal.com/honorablejudgesdetails.php?cid=82&jid=1183# |access-date=2026-10-16 |website=www.cdjlawjournal.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Justice Gurpal Singh Ahluwalia – Judge Profile |url=https://www.caseon.in/judge/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=Caseon |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Portfolio Judges |url=https://mphc.gov.in/portfolio-judges |access-date=3 April 2025 |publisher=High Court of Madhya Pradesh}}</ref><ref>{{Cite web |last=Verdictum |title=Read All Latest Judgment News Updates on and About.Justice Gurpal Singh Ahluwalia |url=https://www.verdictum.in/tags/justice-gurpal-singh-ahluwalia |access-date=2026-10-16 |website=www.verdictum.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-24 |title=‘Really shocking’: Madhya Pradesh High Court rebukes police over parallel probe to aid rape accused |url=https://indianexpress.com/article/legal-news/madhya-pradesh-high-court-slams-police-parallel-enquiry-rape-case-10653476/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-04 |title=Unnatural sex with wife not offence under IPC Section 377: Madhya Pradesh High Court |url=https://indianexpress.com/article/india/madhya-pradesh-high-court-unnatural-sex-ipc-section-377-9307988/ |access-date=2026-10-16 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] b5t50cm53ua27emv8nuzx0ly9u8n9po 3 205435 850274 2026-10-18T06:53:52Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 850274 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Kakuuuu}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:53, 18 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (UTC) e0i7hg94ulgvib09peuw8e84p0litwj