ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 3206 218204 60185 2026-05-17T06:43:15Z Harchand Bhinder 2624 218204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{c||(੨)|}}</noinclude>{{Block center|ਬਖਸ਼ਨ ਵਾਲੀ॥੨॥<br/> ਆਹਦ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਆਹਮਦ ਕੀਤਾ ਮੀਮ ਮਿਲਾ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਕਹ੍ਯਾ ਜ਼ਬਾਨੀ॥<br/> ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਕੀਏ ਤੁਧ ਖਾਤ੍ਰ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਨੂੂਰਾਨੀ॥<br/> ਜ਼ਾਤ ਪਾਕ ਲੌਲਾਕ ਬਨਾਈ ਆਈ ਸਿਫਤ ਕੁਰਾਨੀ ਸਚੁ ਕਰ ਮਾਨੀ॥<br/> ਮੇਹਰ ਨਬੂਵਤ ਸ੍ਰਵਰ ਤਾਈਂ ਲਾਈ ਆਪ ਨਸ਼ਾਨੀ ਕਲਮ ਰਬਾਨੀ॥੩॥<br/> ਚਾਰ ਯਾਰ ਸਚਿਆਰ ਨਬੀ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਜਗ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤਾਰੇ॥<br/> ਅਬੂ ਬਕਰ ਸਦੀਕ ਰਫੀਕੀ ਉਮਰ ਖਿਤਾਬ ਪਿਆਰੇ ਹਕ ਸੰਵਾਰੇ॥<br/> ਜਿਗਰ ਜਾਨ ਉਸਮਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੁਝ ਥੀਏ ਮੁਰਤਜ਼ ਭਾਰੇ ਗਬਰਬਦਹਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਨਰ ਕਰਦੇ ਸਿਫਤ ਉਨਾ ਦੀ ਜਿੰਨਤ ਵਿਚ ਉਲਾਰੇ ਲੈਣ ਝੁਲਾਰੇ॥੪॥<br/> ਆਲ ਨਬੀ ਉਲਾਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਬਖਸੇ ਧੀਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਭੇਜ ਬਲ ਬੀਰਾਂ॥<br/> ਨਾਮ ਲਿਯਾਂ ਦੁਖ ਹੋਵਨ ਦੂਰ ਸਭ ਝੜਦੇ ਤੌਕ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਮਨ ਅਸੀਰਾਂ॥<br/> ਅਧਿਆਂ ਲੋਇ ਔਤਰਿਆਂ ਸੰਤੁਤ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਦੇਇ ਫਕੀਰਾਂ॥<br/> ਲਖ}}<noinclude></noinclude> oyk0or1uynf437lvqeber27f67jzvop 218205 218204 2026-05-17T06:47:40Z Harchand Bhinder 2624 218205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੨)|}}</noinclude>{{Block center|ਬਖਸ਼ਨ ਵਾਲੀ॥੨॥<br/> ਆਹਦ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਆਹਮਦ ਕੀਤਾ ਮੀਮ ਮਿਲਾ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਕਹ੍ਯਾ ਜ਼ਬਾਨੀ॥<br/> ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਕੀਏ ਤੁਧ ਖਾਤ੍ਰ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਨੂੂਰਾਨੀ॥<br/> ਜ਼ਾਤ ਪਾਕ ਲੌਲਾਕ ਬਨਾਈ ਆਈ ਸਿਫਤ ਕੁਰਾਨੀ ਸਚੁ ਕਰ ਮਾਨੀ॥<br/> ਮੇਹਰ ਨਬੂਵਤ ਸ੍ਰਵਰ ਤਾਈਂ ਲਾਈ ਆਪ ਨਸ਼ਾਨੀ ਕਲਮ ਰਬਾਨੀ॥੩॥<br/> ਚਾਰ ਯਾਰ ਸਚਿਆਰ ਨਬੀ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਜਗ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤਾਰੇ॥<br/> ਅਬੂ ਬਕਰ ਸਦੀਕ ਰਫੀਕੀ ਉਮਰ ਖਿਤਾਬ ਪਿਆਰੇ ਹਕ ਸੰਵਾਰੇ॥<br/> ਜਿਗਰ ਜਾਨ ਉਸਮਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੁਝ ਥੀਏ ਮੁਰਤਜ਼ ਭਾਰੇ ਗਬਰਬਦਹਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਨਰ ਕਰਦੇ ਸਿਫਤ ਉਨਾ ਦੀ ਜਿੰਨਤ ਵਿਚ ਉਲਾਰੇ ਲੈਣ ਝੁਲਾਰੇ॥੪॥<br/> ਆਲ ਨਬੀ ਉਲਾਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਬਖਸੇ ਧੀਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਭੇਜ ਬਲ ਬੀਰਾਂ॥<br/> ਨਾਮ ਲਿਯਾਂ ਦੁਖ ਹੋਵਨ ਦੂਰ ਸਭ ਝੜਦੇ ਤੌਕ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਮਨ ਅਸੀਰਾਂ॥<br/> ਅਧਿਆਂ ਲੋਇ ਔਤਰਿਆਂ ਸੰਤੁਤ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਦੇਇ ਫਕੀਰਾਂ॥<br/> ਲਖ}}<noinclude></noinclude> nhb2rn3gnltv5lfk6n6hhpsc7a43sge 218206 218205 2026-05-17T06:51:24Z Harchand Bhinder 2624 218206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੨)|}}</noinclude>{{Block center|ਬਖਸ਼ਨ ਵਾਲੀ॥੨॥ ਆਹਦ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ <br/> ਆਹਮਦ ਕੀਤਾ ਮੀਮ ਮਿਲਾ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਕਹ੍ਯਾ ਜ਼ਬਾਨੀ॥<br/> ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਕੀਏ ਤੁਧ ਖਾਤ੍ਰ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਨੂੂਰਾਨੀ॥<br/> ਜ਼ਾਤ ਪਾਕ ਲੌਲਾਕ ਬਨਾਈ ਆਈ ਸਿਫਤ ਕੁਰਾਨੀ ਸਚੁ ਕਰ ਮਾਨੀ॥<br/> ਮੇਹਰ ਨਬੂਵਤ ਸ੍ਰਵਰ ਤਾਈਂ ਲਾਈ ਆਪ ਨਸ਼ਾਨੀ ਕਲਮ ਰਬਾਨੀ॥੩॥<br/> ਚਾਰ ਯਾਰ ਸਚਿਆਰ ਨਬੀ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਜਗ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤਾਰੇ॥<br/> ਅਬੂ ਬਕਰ ਸਦੀਕ ਰਫੀਕੀ ਉਮਰ ਖਿਤਾਬ ਪਿਆਰੇ ਹਕ ਸੰਵਾਰੇ॥<br/> ਜਿਗਰ ਜਾਨ ਉਸਮਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੁਝ ਥੀਏ ਮੁਰਤਜ਼ ਭਾਰੇ ਗਬਰਬਦਹਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਨਰ ਕਰਦੇ ਸਿਫਤ ਉਨਾ ਦੀ ਜਿੰਨਤ ਵਿਚ ਉਲਾਰੇ ਲੈਣ ਝੁਲਾਰੇ॥੪॥<br/> ਆਲ ਨਬੀ ਉਲਾਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਬਖਸੇ ਧੀਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਭੇਜ ਬਲ ਬੀਰਾਂ॥<br/> ਨਾਮ ਲਿਯਾਂ ਦੁਖ ਹੋਵਨ ਦੂਰ ਸਭ ਝੜਦੇ ਤੌਕ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਮਨ ਅਸੀਰਾਂ॥<br/> ਅਧਿਆਂ ਲੋਇ ਔਤਰਿਆਂ ਸੰਤੁਤ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਦੇਇ ਫਕੀਰਾਂ॥<br/> ਲਖ}}<noinclude></noinclude> esnarqft5vrbbbum8ktmg5g914xxk17 218207 218206 2026-05-17T06:53:28Z Harchand Bhinder 2624 218207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੨)|}}</noinclude>{{Block center|ਬਖਸ਼ਨ ਵਾਲੀ॥੨॥ <br/> ਆਹਦ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਆਹਮਦ ਕੀਤਾ ਮੀਮ ਮਿਲਾ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਕਹ੍ਯਾ ਜ਼ਬਾਨੀ॥<br/> ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਕੀਏ ਤੁਧ ਖਾਤ੍ਰ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਨੂੂਰਾਨੀ॥<br/> ਜ਼ਾਤ ਪਾਕ ਲੌਲਾਕ ਬਨਾਈ ਆਈ ਸਿਫਤ ਕੁਰਾਨੀ ਸਚੁ ਕਰ ਮਾਨੀ॥<br/> ਮੇਹਰ ਨਬੂਵਤ ਸ੍ਰਵਰ ਤਾਈਂ ਲਾਈ ਆਪ ਨਸ਼ਾਨੀ ਕਲਮ ਰਬਾਨੀ॥੩॥<br/> ਚਾਰ ਯਾਰ ਸਚਿਆਰ ਨਬੀ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਜਗ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤਾਰੇ॥<br/> ਅਬੂ ਬਕਰ ਸਦੀਕ ਰਫੀਕੀ ਉਮਰ ਖਿਤਾਬ ਪਿਆਰੇ ਹਕ ਸੰਵਾਰੇ॥<br/> ਜਿਗਰ ਜਾਨ ਉਸਮਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੁਝ ਥੀਏ ਮੁਰਤਜ਼ ਭਾਰੇ ਗਬਰਬਦਹਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਨਰ ਕਰਦੇ ਸਿਫਤ ਉਨਾ ਦੀ ਜਿੰਨਤ ਵਿਚ ਉਲਾਰੇ ਲੈਣ ਝੁਲਾਰੇ॥੪॥<br/> ਆਲ ਨਬੀ ਉਲਾਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਬਖਸੇ ਧੀਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਭੇਜ ਬਲ ਬੀਰਾਂ॥<br/> ਨਾਮ ਲਿਯਾਂ ਦੁਖ ਹੋਵਨ ਦੂਰ ਸਭ ਝੜਦੇ ਤੌਕ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਮਨ ਅਸੀਰਾਂ॥<br/> ਅਧਿਆਂ ਲੋਇ ਔਤਰਿਆਂ ਸੰਤੁਤ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਦੇਇ ਫਕੀਰਾਂ॥<br/> ਲਖ}}<noinclude></noinclude> 90uh5x3xm9l3pe5wkwyhlidjn1obenl 218208 218207 2026-05-17T06:53:53Z Harchand Bhinder 2624 218208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੨)|}}</noinclude>{{Block center|ਬਖਸ਼ਨ ਵਾਲੀ॥੨॥ <br/> ਆਹਦ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਆਹਮਦ ਕੀਤਾ ਮੀਮ ਮਿਲਾ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਕਹ੍ਯਾ ਜ਼ਬਾਨੀ॥<br/> ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਕੀਏ ਤੁਧ ਖਾਤ੍ਰ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨੀ ਜੋਤ ਨੂੂਰਾਨੀ॥<br/> ਜ਼ਾਤ ਪਾਕ ਲੌਲਾਕ ਬਨਾਈ ਆਈ ਸਿਫਤ ਕੁਰਾਨੀ ਸਚੁ ਕਰ ਮਾਨੀ॥<br/> ਮੇਹਰ ਨਬੂਵਤ ਸ੍ਰਵਰ ਤਾਈਂ ਲਾਈ ਆਪ ਨਸ਼ਾਨੀ ਕਲਮ ਰਬਾਨੀ॥੩॥<br/> ਚਾਰ ਯਾਰ ਸਚਿਆਰ ਨਬੀ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ ਜਗ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਸਤਾਰੇ॥<br/> ਅਬੂ ਬਕਰ ਸਦੀਕ ਰਫੀਕੀ ਉਮਰ ਖਿਤਾਬ ਪਿਆਰੇ ਹਕ ਸੰਵਾਰੇ॥<br/> ਜਿਗਰ ਜਾਨ ਉਸਮਾਨ ਗ਼ਨੀ ਬੁਝ ਥੀਏ ਮੁਰਤਜ਼ ਭਾਰੇ ਗਬਰਬਦਹਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਨਰ ਕਰਦੇ ਸਿਫਤ ਉਨਾ ਦੀ ਜਿੰਨਤ ਵਿਚ ਉਲਾਰੇ ਲੈਣ ਝੁਲਾਰੇ॥੪॥<br/> ਆਲ ਨਬੀ ਉਲਾਦ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਬਖਸੇ ਧੀਰਾਂ ਧੀਰਾਂ ਭੇਜ ਬਲ ਬੀਰਾਂ॥<br/> ਨਾਮ ਲਿਯਾਂ ਦੁਖ ਹੋਵਨ ਦੂਰ ਸਭ ਝੜਦੇ ਤੌਕ ਜੰਜੀਰਾਂ ਅਮਨ ਅਸੀਰਾਂ॥<br/> ਅਧਿਆਂ ਲੋਇ ਔਤਰਿਆਂ ਸੰਤੁਤ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਦੇਇ ਫਕੀਰਾਂ॥<br/> ਲਖ}}<noinclude></noinclude> gf207v4de5js61ikyy9a0mz4y55cnry 250 3221 218209 75488 2026-05-17T06:56:00Z Harchand Bhinder 2624 218209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੧੭)}}</noinclude>ਬੰਦਰ ਏਕ ਬਜਾਰੀ ਏਕ ਮਦਾਰੀ॥<br/> ਬਹੁ ਰੂਪਯੇ ਯਾਸੀ ਸੋਹਿਦੇ ਹਰ ਹਰ ਖੇਲ ਖਿਲਾਰੀ ਊਧਮ ਭਾਰੀ॥੪੫॥<br/> ਸ਼ਹਿਰ ਭੰਬੋਰ ਮਕਾਨ ਅਜਾਇਬ ਆਹਾ ਕਿਤਾ ਨੂਰਾਂਨੀ ਜਿੱਨਤ ਸਾਨੀ॥<br/> ਰੌਨਕ ਘਣੀ ਬਜਾਰ ਚੁਰਸਤੇ ਹੋਵਨ ਰਾਗ ਸੁਲਤਾਨੀ ਰੰਗ ਮਕਾਨੀ॥<br/> ਸਦਾ ਵਰਤ ਚਟਸਾਲਾਂ ਮਕਤਬ ਵੱਸਨ ਲੋਕ ਸੁਰਗਿਆਨੀ ਗੜ ਸੁਲਤਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਤਾਲ ਸੇ ਨੇੜੇ ਬਾਵਲੀਆਂ ਬਹੁ ਪਾਨੀ ਖੂਹ ਅਸਮਾਨੀ॥੪੬॥<br/> ਆਲੀ ਸ਼ਾਨ ਛਬਾ ਅਤ ਪੂਰਨ ਦੂਰੋਂ ਦਿਸਨ ਮੁਨਾਰੇ ਔਰ ਅਟਾਰੇ॥<br/> ਖਾਈਆਂ ਸ਼ਹਰ ਪਨਾਹ ਦਮਦਮੇ ਸੱਮਨ ਬੁਰਜ ਉਸਾਰੇ ਗਿਰਦੇ ਸਾਰੇ॥<br/> ਅੰਦਰ ਮੰਦਰ ਬਨੇ ਅਜਾਇਬ ਮਹਲ ਰੰਗੀਲ ਚੁਬਾਰੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰੇ॥<br/> ਸ਼ਮਾ ਚਰਾਗ ਨਾ ਰਖਦੇ ਭੀਤਰ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਚਮਕਾਰੇ ਨਾਗ ਉਜਿਆਰੇ॥੪੭॥<br/> ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਥੀਂ ਮਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਸਭ ਛੀਨ ਮੰਗਾਈਆਂ ਘਰੀਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ॥<br/> ਯਾਂ ਅਸਮਾਨੋ ਤੋੜ ਸਤਾਰੇ ਸਾਰੇ ਛਬਾਂ<noinclude></noinclude> k3eiumxx9g0dc6086p31c6oplq3nzwb 250 3222 218210 75482 2026-05-17T06:57:04Z Harchand Bhinder 2624 218210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{right|(੧੮)}}</noinclude>ਬਨਾਈਆਂ ਅਤ ਉਮਦਾਈਆਂ॥<br/> ਰਾਜ ਪਾਸ ਬਿਸਕਰਮਾਂ ਜੈਸੇ ਦਸਦੇ ਕਰ ਚਤਰਾਈਆਂ ਰੋਜ ਸਵਾਈਆਂ॥<br/> ਬਾਹਰ ਜੜੇ ਜਵਾਹਰ ਲਖ ਲਖ ਮੰਦਰਾਂ ਬੀਚ ਜਮਾਈਆਂ ਏਹ ਰੁਸ਼ਨਾਈਆਂ॥੪੮॥<br/> ਆਇ ਚੁਫੇਰ੍ਯੋਂ ਕਰਦੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖਨ ਇਕ ਵਾਰਾਂ ਨਰ ਔ ਨਾਰਾਂ॥<br/> ਲਾਜਵਰਦ ਅਸਮਾਨੀ ਜਮਨੀ ਸੰਗਅਕੀਕ ਹਜਾਰਾਂ ਛਬਾਂ ਅਪਾਰਾਂ॥<br/> ਰੋਜ਼ੀ ਸੰਗਯਸ਼ਮ ਜ਼ਮੁਰਦ ਔਰ ਬਿਲੌਰ ਬਹਾਰਾਂ ਅਤ ਸਚ ਦਾਰਾਂ॥<br/> ਕਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਤਾਂਬੜੇ ਗੋੜੇ ਜੜੇ ਸੰਖ ਕਨਕਾਰਾਂ ਬੀਚ ਦੀਵਾਰਾਂ॥੪੯॥<br/> ਬੰਗਲੇ ਬੇਸ ਸੁਹਾਵਨ ਗਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਖੂਬ ਉਸਰੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਦਰੀਆਂ॥<br/> ਹੀਰੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਸਬਜੇ ਲਾਲਚੂਨੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਅਤਰੰਗ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਗੁਲ ਮੈਦਕ ਪੁਖਰਾਜ ਸੀਨੀਏ ਨੀਲ ਮਣਕ ਕੰਕਰੀਆਂ ਕੁੰਦਨ ਜਰੀਆਂ॥<br/> ਮਰਤਬਾਨ ਗੁਲਦਸਤੇ ਝਾੜਾਂ ਹਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਰੀਆਂ ਤਹਿ ਲਖ ਧਰੀਆਂ॥੫੦॥<br/> ਉਮਦਾ ਸਿਲਾਂ ਚੁਫੇਰ ਸਜੇ ਸੰਗਮਰਮਰੀਆਂ ਬਰਸਾਰੇ ਸਾਨ<noinclude></noinclude> 1p7xmaayj8jziwqw2a1ffgd07c3hid6 218211 218210 2026-05-17T06:57:28Z Harchand Bhinder 2624 218211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh|(੧੮)}}</noinclude>ਬਨਾਈਆਂ ਅਤ ਉਮਦਾਈਆਂ॥<br/> ਰਾਜ ਪਾਸ ਬਿਸਕਰਮਾਂ ਜੈਸੇ ਦਸਦੇ ਕਰ ਚਤਰਾਈਆਂ ਰੋਜ ਸਵਾਈਆਂ॥<br/> ਬਾਹਰ ਜੜੇ ਜਵਾਹਰ ਲਖ ਲਖ ਮੰਦਰਾਂ ਬੀਚ ਜਮਾਈਆਂ ਏਹ ਰੁਸ਼ਨਾਈਆਂ॥੪੮॥<br/> ਆਇ ਚੁਫੇਰ੍ਯੋਂ ਕਰਦੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖਨ ਇਕ ਵਾਰਾਂ ਨਰ ਔ ਨਾਰਾਂ॥<br/> ਲਾਜਵਰਦ ਅਸਮਾਨੀ ਜਮਨੀ ਸੰਗਅਕੀਕ ਹਜਾਰਾਂ ਛਬਾਂ ਅਪਾਰਾਂ॥<br/> ਰੋਜ਼ੀ ਸੰਗਯਸ਼ਮ ਜ਼ਮੁਰਦ ਔਰ ਬਿਲੌਰ ਬਹਾਰਾਂ ਅਤ ਸਚ ਦਾਰਾਂ॥<br/> ਕਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਤਾਂਬੜੇ ਗੋੜੇ ਜੜੇ ਸੰਖ ਕਨਕਾਰਾਂ ਬੀਚ ਦੀਵਾਰਾਂ॥੪੯॥<br/> ਬੰਗਲੇ ਬੇਸ ਸੁਹਾਵਨ ਗਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਖੂਬ ਉਸਰੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਦਰੀਆਂ॥<br/> ਹੀਰੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਸਬਜੇ ਲਾਲਚੂਨੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਅਤਰੰਗ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਗੁਲ ਮੈਦਕ ਪੁਖਰਾਜ ਸੀਨੀਏ ਨੀਲ ਮਣਕ ਕੰਕਰੀਆਂ ਕੁੰਦਨ ਜਰੀਆਂ॥<br/> ਮਰਤਬਾਨ ਗੁਲਦਸਤੇ ਝਾੜਾਂ ਹਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਰੀਆਂ ਤਹਿ ਲਖ ਧਰੀਆਂ॥੫੦॥<br/> ਉਮਦਾ ਸਿਲਾਂ ਚੁਫੇਰ ਸਜੇ ਸੰਗਮਰਮਰੀਆਂ ਬਰਸਾਰੇ ਸਾਨ<noinclude></noinclude> hrknbi7cga6mx4lpx4c5kivpfwetkld 218212 218211 2026-05-17T06:59:28Z Harchand Bhinder 2624 218212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੧੮)}}</noinclude>ਬਨਾਈਆਂ ਅਤ ਉਮਦਾਈਆਂ॥<br/> ਰਾਜ ਪਾਸ ਬਿਸਕਰਮਾਂ ਜੈਸੇ ਦਸਦੇ ਕਰ ਚਤਰਾਈਆਂ ਰੋਜ ਸਵਾਈਆਂ॥<br/> ਬਾਹਰ ਜੜੇ ਜਵਾਹਰ ਲਖ ਲਖ ਮੰਦਰਾਂ ਬੀਚ ਜਮਾਈਆਂ ਏਹ ਰੁਸ਼ਨਾਈਆਂ॥੪੮॥<br/> ਆਇ ਚੁਫੇਰ੍ਯੋਂ ਕਰਦੇ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖਨ ਇਕ ਵਾਰਾਂ ਨਰ ਔ ਨਾਰਾਂ॥<br/> ਲਾਜਵਰਦ ਅਸਮਾਨੀ ਜਮਨੀ ਸੰਗਅਕੀਕ ਹਜਾਰਾਂ ਛਬਾਂ ਅਪਾਰਾਂ॥<br/> ਰੋਜ਼ੀ ਸੰਗਯਸ਼ਮ ਜ਼ਮੁਰਦ ਔਰ ਬਿਲੌਰ ਬਹਾਰਾਂ ਅਤ ਸਚ ਦਾਰਾਂ॥<br/> ਕਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਤਾਂਬੜੇ ਗੋੜੇ ਜੜੇ ਸੰਖ ਕਨਕਾਰਾਂ ਬੀਚ ਦੀਵਾਰਾਂ॥੪੯॥<br/> ਬੰਗਲੇ ਬੇਸ ਸੁਹਾਵਨ ਗਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਖੂਬ ਉਸਰੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਦਰੀਆਂ॥<br/> ਹੀਰੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਸਬਜੇ ਲਾਲਚੂਨੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਅਤਰੰਗ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਗੁਲ ਮੈਦਕ ਪੁਖਰਾਜ ਸੀਨੀਏ ਨੀਲ ਮਣਕ ਕੰਕਰੀਆਂ ਕੁੰਦਨ ਜਰੀਆਂ॥<br/> ਮਰਤਬਾਨ ਗੁਲਦਸਤੇ ਝਾੜਾਂ ਹਰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਰੀਆਂ ਤਹਿ ਲਖ ਧਰੀਆਂ॥੫੦॥<br/> ਉਮਦਾ ਸਿਲਾਂ ਚੁਫੇਰ ਸਜੇ ਸੰਗਮਰਮਰੀਆਂ ਬਰਸਾਰੇ ਸਾਨ<noinclude></noinclude> lqg3twciwme5t5gdw6duqt3l9zbkvr9 250 3223 218213 75489 2026-05-17T07:03:26Z Harchand Bhinder 2624 218213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੧੯)}}</noinclude>ਉਲਾਰੇ॥<br/> ਸੰਗ ਮੋਸ਼ ਸੰਗ ਸਬਜ਼ ਸੁਰਖ਼ ਰੰਗ ਲਾਗੀ ਕਿਸਮਾਂ ਭਾਰੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰੇ॥<br/> ਇਨਕੇ ਮੰਨੀ ਚੁਬੱਚੇ ਹਜਾਰਾਂ ਨਹਿਰਾਂ ਥੜੇ ਕਿਆਰੇ ਸਚਿਓਂ ਢਾਰੇ॥<br/> ਚਾਹ ਹੌਜ਼ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਘਣੇ ਵਿਚ ਲਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਨਿਜਾਰੇ ਚਿਟੇ ਭਵਾਰੇ॥੫੧॥<br/> ਬਾਗ ਬਹਿਸ਼ਤ ਭੰਬੋਰ ਸ਼ਹਰ ਦੇ ਏਹ ਜਵਾਹਰ ਲੜੀਆਂ ਲਖ ਗੁੰਦ ਧਰੀਆਂ॥<br/> ਕਿਸ ਮਿਸ ਦਾਗ ਅੰਗੂਰ ਸਾਵਗੀ ਲਟਕਨ ਵੇਲਾਂ ਹਰੀਆਂ ਮੇਵੇ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਨੇਉਜ਼ਾ ਔਰ ਮਨੱਕਾ ਆਹਾ ਖੂਬ ਕਿਸਮ ਸੰਗਤਰੀਆਂ ਕੂਲਾਂ ਤਰੀਆਂ॥<br/> ਸੇਬ ਆਰਿੰਡ ਤਰਬੂਜੇ ਆੜੂ ਸੋਨ ਅਲੂਚੇ ਸਰੀਆਂ ਖੋਪੇ ਗਰੀਆਂ॥੫੨॥<br/> ਨਿੰਬੂ ਕਿੰਬ ਤੁਰੰਜ ਗਲ ਗਲਾਂ ਲਾਇਆ ਰੰਗ ਅਨਾਰੀ ਬੂਟੇ ਸਾਰੀ॥<br/> ਖੱਟੇ ਮਿੱਠੇ ਔਰ ਚਕੋਦਰ ਸੰਦਾਛਲ ਕਚਨਾਰੀ ਸਜੇ ਕਿਆਰੀ॥<br/> ਨਾਸ ਪਾਤੀਆਂ ਕੇਲੇ ਖਿਰਨੀ ਮਹੂ ਅੰਜੀਰ ਅਪਾਰੀ ਮਜੇ ਛੁਹਾਰੀ॥<br/> ਜਾਮਨ ਅੰਬ ਸ਼ਹਤੁਤ ਬੀਦਾਨਾ ਮਾਜੂ ਸਰੂ ਚਨਾਰੀ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰੀ॥੫੩॥<br/><noinclude></noinclude> h6popdpzb7tgdiyjded2go8xxl80vmx 250 3224 218214 75490 2026-05-17T07:04:25Z Harchand Bhinder 2624 218214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੦)}}</noinclude>ਸੀਤਾਫਲ ਅਮਰੂਤ ਖੁਮਾਨੀ ਗੁਲ ਗੰਚਰ ਅੰਬਲੀਆਂ ਸੀ ਵਿਚਮਲੀਆਂ॥<br/> ਗੋਂਦੀ ਔਰ ਲਸੂੜੇ ਫਾਲਸੇ ਮਜਨੂੰ ਸਾਖਾਂ ਢਲੀਆਂ ਕਟਲ ਬਟਲੀਆਂ॥<br/> ਸੁਖਚੈਨਾ ਅਖਰੋਟ ਆਂਵਲੇ ਕਿਸਮਾਂ ਲੈ ਲੈ ਭਲੀਆਂ ਪਾਲੀ ਰਲੀਆਂ॥<br/> ਨਿੰਮ ਸੁਹਾਵਨ ਤੁਨੀਏ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਪਿਪਲ ਪਲਾਕ ਸੁਫ਼ਲੀਆਂ ਸੋਹਨ ਖਲੀਆਂ॥੫੪॥<br/> ਬਿੱਲ ਅਰ ਬੇਦ ਬਕਾਇਨ ਬਰਨੇ ਬੋਹੜ ਬੀਜੇ ਸਾਰਾਂ ਤਹਾਂ ਅਪਾਰਾਂ॥<br/> ਬਿਜੀਆਬੇਲ ਬਹੇੜੇ ਨੇੜੇ ਬਾਂਸ ਹਜਾਰਾਂ ਬਾਹਰ ਵਾਰਾਂ॥<br/> ਬਟਲ ਬਟੰਕ ਬਾਦਾਮ ਬੇਰ ਬੌਹ ਬੀਆਂ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰਾਂ ਲਜ਼ਤ ਦਾਰਾਂ॥<br/> ਕੌਨ ਗਿਨੇ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਬ੍ਰਿਛ ਲੱਖ ਲਾਇਕ ਛਬ ਸਰਕਾਰਾਂ ਫੁਲ ਗੁਲਜ਼ਾਰਾਂ॥੫੫॥<br/> ਗੁਲ ਗੁਲਾਬ ਗੁਲ ਸਦਾ ਗੁਲਾਬੋ ਕੂਜਾ ਘਣਾ ਚੁਫੇਰੇ ਸਜਾਂ ਉਲੇਰੇ॥<br/> ਮੁੰਗਰਾ ਔਰ ਰਵੇਲ ਮਰਤਬਾਨ ਮੋਤੀ ਕਿਸਮ ਚੰਗੇਰੇ ਗਿਨਣ ਫੁਰੇਰੇ॥<br/> ਮੌਲਸਿਰੀ ਤੇ ਤੂਤ ਮਾਲਤੀ ਬੇਦ<noinclude></noinclude> gxpkx8sslp9vnx6ltnz1m9586ghgsps 250 3225 218215 75491 2026-05-17T07:05:17Z Harchand Bhinder 2624 218215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੧)}}</noinclude>ਮੁਸ਼ਕ ਗੁਲ ਹੇਰੇ ਢੇਰ ਘਨੇਰੇ॥<br/> ਚੰਬਾ ਮਰੂਆ ਬੇਸ਼ ਕਉੜਾ ਗੁਲ ਨਰਗਸ਼ ਮੁਖ ਟੇਰੇ ਔਰ ਉਚੇਰੇ॥੫੬॥<br/> ਕਲਗਾ ਚੈਨਿਕ ਚਨਣ ਦਾਊਦੀ ਗੁਲ ਬੂਨੇ ਛਬ ਛਾਏ ਕਨਕ ਸੁਹਾਏ॥<br/> ਗੁਲ ਛਿਬੂ ਗੁਲ ਅਸ਼ਰਫ਼ ਚਾਂਦਨ ਗੁਲ ਤੁਖਮਾ ਉਮਦਾਏ ਰੇਹਾਂ ਗੁਨਾਏ॥<br/> ਗੁਲ ਨਸਤ੍ਰ ਅਰ ਗੁਲਾ ਜਾਫ਼ਰੀ ਗੁਲ ਮੈਂਦੇ ਮਨ ਭਾਏ ਗੁਲ ਨਰਮਾਏ॥<br/> ਗੁਲ ਦੋਪਹਿਰ ਗੁਲ ਨਾ ਫ਼ਰਮਾਨੀ ਗੁਲ ਸੋਸਨ ਖੁਰਮਾਏ ਗੁਲ ਉਮਰਾਏ॥੫੭॥<br/> ਹਾਥੀ ਕਾਨ ਕਨਾਤ ਸ਼ਾਨ ਗੁਲ ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ ਕਿਨਾਰੇ ਕਈ ਕਿਆਰੇ॥<br/> ਸਾਹ ਪਸੰਦ ਗੁਲ ਮੇਖ ਬਾਬੂਨਾ ਨਾਗਰ ਵੇਲ ਉਲਾਰੇ ਪਾਉ ਪਸਾਰੇ॥<br/> ਕਰਨ ਫਲੀ ਗੁਲ ਬਹਰ ਹਕੀਕਤ ਗੁਲ ਦੰਦੂਸ਼ ਹਜਾਰੇ ਹਾਰ ਸਿੰਗਾਰੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਗੁਲ ਘਨੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਲਹਿਰੀ ਦੇਂਦੇ ਸਾਰੇ ਖ਼ਾਤਰ ਯਾਰੇ॥੫੮॥<br/> ਗੁਲ ਖੈਰਾ ਸਦ ਬਰਗ ਪੂਦਨਾ ਗੁਲ ਲਾਲਾ ਰੰਗ ਲਾਏ ਸਮਨ ਸੁਹਾਏ॥<br/> ਗੁਲ ਫਰੰਗ ਗੁਲ ਬਾਸੀ<noinclude></noinclude> q4il8y98rz01hq5b48zdksq7c0q4ypo 250 3226 218216 75492 2026-05-17T07:06:01Z Harchand Bhinder 2624 218216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੨)}}</noinclude>ਤੀਰਾ ਇਸ਼ਕ ਪੇਚ ਵਲ ਪਾਏ ਭਵਰ ਲੁਭਾਏ॥<br/> ਰਤਨ ਜੋਤ ਗੁਲ ਝਮ ਝਮ ਤੁੱਰਾ ਗੁਲ ਬਸੰਤ ਮਨ ਭਾਏ ਸ਼ੌਕ ਜਗਾਏ॥<br/> ਕੇਸਰ ਕੌਲ ਕਨੇਰ ਟੈਹਕਦੀ ਲਾਜਵੰਤ ਕੁਮਲਾਏ ਹਾਥ ਛੁਹਾਏ॥੫੯॥<br/> ਹਮਾ ਕਿਸਮ ਬੂਟੇ ਅਰ ਵੇਲਾਂ ਲਟਕਨ ਫੁਲ ਫੁਲਵਾਰੇ ਭਵਰ ਗੁੰਜਾਰੇ॥<br/> ਹਰ ਹਰ ਡਾਲੀ ਫਿਰਨ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਕੋਇਲਾਂ ਕਰਨ ਪੁਕਾਰੇ ਮੋਰ ਝੰਗਾਰੇ॥<br/> ਬੇਸ਼ ਬੈਠਕਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦਰੀਆਂ ਗਿਰਦ ਅਰਾਕ ਸਵਾਰੇ ਮੁਸ਼ਕ ਉਲਾਰੇ॥<br/> ਚਾਹ ਹੌਜ਼ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਘਨੇ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਲੋਕ ਨਿਜਾਰੇ ਛੁਟਨ ਭੁਹਾਰੇ॥੬੦॥<br/> ਜੋ ਸੈਰਾਨੀ ਜਾਇ ਸੈਰ ਉਸ ਜਾਨ ਨਾ ਦੇਨ ਰੰਗੀਲੇ ਛੈਲ ਛਬੀਲੇ॥<br/> ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ ਕਰਨ ਜ਼ਿਆਰਤ ਮੋਹਨ ਦਿਲ ਇਸ ਹੀਲੇ ਪਾਇ ਵਸੀਲੇ॥<br/> ਜਲਦੀ ਕਦੀ ਨਾ ਤੁਰਨ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਬੈਠ ਰਹੇ ਹੋ ਢੀਲੇ ਛੋੜ ਕਬੀਲੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਜੋ ਆਹਿ ਮੰਤ੍ਰੀ ਕਰਨ ਨਾਗ ਵਸਕੀਲੇ ਲੋਕ ਰਸੀਲੇ॥੬੧॥<br/> ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਚਾਹ ਅੰਸ ਦੀ ਆਵੇ ਪਾਸ<noinclude></noinclude> bt4iijsh55n9zrg177gzgkj7xzmk4k8 250 3227 218217 75493 2026-05-17T07:10:43Z Harchand Bhinder 2624 218217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੩)}}</noinclude>ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਸਾਥ ਵਜ਼ੀਰਾਂ॥<br/> ਦੇਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਖਿਲਾਵੇ ਨੇਮਤ ਦੂਧ ਮਲਾਈਆਂ ਖੀਰਾਂ ਮਨਦਾ ਪੀਰਾਂ॥<br/> ਹਾਤਮ ਜੈਸੀ ਕਰੇ ਸਖ਼ਾਵਤ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਗਾਓਂ ਜਾਗੀਰਾਂ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ॥<br/> ਦੇਖ ਸ਼ਾਹਿਲਖ ਲੇਖ ਨ ਮਿਟਦਾ ਕਰੀਏ ਸੈ ਤਦਬੀਰਾਂ ਵਸ ਤਕਦੀਰਾਂ॥੬੨॥<br/> ਆਹਾ ਸਮਾਂ ਸਵਾਤੇ ਦਾ ਜਦ ਬੂੰਦ ਸਦਫ਼ ਵਿਚ ਆਈ ਕਲਾ ਉਪਾਈ॥<br/> ਚਾਹੇ ਰੂਹ ਮਾਉਂਦਾ ਨਿਸਦਿਨ ਮੇਵੇ ਅਰ ਮਿਠਿਆਈ ਦੁਧ ਮਲਾਈ॥<br/> ਬਨੋਗੁ ਗੋਹਰ ਲਾਲ ਇਸਥੀਂ ਕਣੀ ਰਤਨ ਦੀ ਕਾਈ ਮਨ ਉਮਦਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਓਸ ਨਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਲੜਕੀ ਨਾਦਰ ਜਾਈ ਜੋਤ ਸਵਾਈ॥੬੩॥<br/> ਮਾਣਕ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜਵਾਹਰ ਨਾਹੀ ਓਸ ਛੱਬਸਾਨੀ ਦੇਹ ਨੁਰਾਨੀ॥<br/> ਪੈਸ਼ਨ ਜਗਤੇ ਹੁਸਨ ਦੀਆਂ ਧਾਂਕਾਂ ਚੜਸੀ ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਤੁਰਗ ਕਹਾਨੀ॥<br/> ਸੱਸੀਨਾਮ ਧਰਿਯੋਸੁ ਸੂਰਤ ਸੁੰਦਰ ਦੇਖ ਪੇਸ਼ਾਨੀ ਹੂਰ ਲਜਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਕਸ਼ ਸਭ ਬਾਂਕੇ ਹੋਇ ਨਾਂ ਸਿਫਤ ਜ਼ਿਬਾਨੀ ਨਗ ਅਸਮਾਨੀ॥੬੪॥<br/> ਅਹਿਲ ਨਜੂਮ ਰੁਮਾਲ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸਭ ਸਰਕਾਰ ਬੁਲਾਏ ਪਾਸ ਬਿਠਾਏ॥<br/><noinclude></noinclude> 35ygfryc814uqzdxnp7sx3escbsldiv 250 3228 218218 75494 2026-05-17T07:11:57Z Harchand Bhinder 2624 218218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੪)}}</noinclude>ਰਖੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਨਜ਼ਰ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਪੁਸਤਕ ਭਰਤ ਫੁਲਾਏ ਕੁੱਰੇ ਸੁਟਾਏ॥<br/> ਮੈਂ ਘਰ ਹੋਈ ਤਵੱਲੁਦ ਲੜਕੀ ਕੈਸੇ ਲੇਖ ਲਿਖਾਏ ਦੇਹੋ ਬਤਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਆਗਾਹ ਹੋਏ ਜਬ ਸਮਝ ਜਾਇਕੇ ਪਾਏ ਲਗਨ ਲਗਾਏ॥੬੫॥<br/> ਕਰਕ ਲਗਨ ਵਿਚ ਜੱਮੀ ਸੱਸੀ ਕੇਤਤਹਾਂ ਆਮੀਵੇ ਜਿਉ ਬਜ ਖੀਵੇ॥<br/> ਰੂਬੁਧ ਚੌਥੇ ਰਾਹੂ ਪੰਜਵੇਂ ਅਠਵੇਂ ਮੰਗਲ ਈਵੇ ਰਾਕਸ ਜੀਵੇ॥<br/> ਸੁੱਕਰ ਸ਼ਨੀ ਆ ਪਿਆ ਬਾਰਵੇਂ ਗੁਰ ਕਾ ਵਾਸਾ ਛੀਵੇਂ ਸੁਖਨਾ ਦੀਵੇ॥<br/> ਦੇਖ ਲੇਖ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਹੇ ਚੁਪਕਰਸੀ ਏ ਚਕੀਵੇ ਅਰ ਮਸਤੀਵੇ॥੬੬॥<br/> ਫਰਦ ਮੀਜ਼ਾਨੋ ਡੋਰ ਆਤਸ਼ੀ ਜਾ ਵਿਚ ਬਾਤਸਮਾਣੀ ਚੰਗ ਉਠਾਈ॥<br/> ਬਾਦੀਨੁਕਤੇ ਆਨ ਨਾਰ ਘਰ ਦਿਤੀ ਹੈ ਦਿਖਲਾਈ ਕਲਾ ਜਗਾਈ॥<br/> ਵਤਦਓਤਾਦਜੁ ਮਾਯਲ ਜਾਇਲ ਸਾਕਤ ਸੋਧ ਲੜਾਈ ਨਜ਼ਰ ਦੁੜਾਈ॥<br/> ਤਾਲਬ ਅਰ ਮਤਲੂਬ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਦੁਖਦਾਈ ਖਬਰ ਨ ਕਾਈ॥੬੭॥<br/> ਪੈਹਿਲੇ ਸਾਬਿਤ ਪਏ ਇਜਤਮਾਅ ਸੁੰਦਰ ਚਾਤਰ ਨਾਰੀ ਚਾਹੇ ਯਾਰੀ॥<br/> ਦੂਜੀ ਨਕੀਮੁਲਕਲਬ ਹੈ<noinclude></noinclude> 2isvzwvnyepn1snv1ewkrt6u3pyd2fo 250 3229 218219 75495 2026-05-17T07:12:42Z Harchand Bhinder 2624 218219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੫)}}</noinclude>ਖੋਟੀ ਇਕ ਦਿਨ ਕਰਗੁ ਖੁਵਾਰੀ ਘਾ ਗਈ ਆਰੀ॥<br/> ਪਏ ਉਤੇ ਬਲ ਦਾਖਿਲ ਤੀਜੇ ਤੁਝਸੇ ਲਾਜ ਕੁਵਾਰੀ ਏਹ ਵਿਚਾਰੀ॥<br/> ਚੌਥੀ ਹੈ ਅਨਕੀਸ ਦੁਸਮਨੀ ਘਰ ਵਿਚ ਉਠਸੀ ਭਾਰੀ ਨਹਿਸ ਨਕਾਰੀ॥੬੮॥<br/> ਪਰ ਉਲਾਦ ਦੇ ਪੰਜਵੇ ਹੁਨਰਾ ਨਹਿਸ ਸ਼ਕਲ ਹੈਵਾਨੀ ਗੈਰ ਮੀਜਾਨੀ॥<br/> ਛੇਵੈ ਕਬਜੁਲਖਾਰਜ ਮੰਦੀ ਧਾਤੂ ਅੰਦਰ ਕਾਨੀ ਜਾਇਵੈ ਰਾਨੀ॥<br/> ਪਈ ਉਤਬੁਲ ਖਾਰਜ ਸਤਵੇਂ ਸਖ਼ਤ ਫਰਾਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਇਉਂ ਦਿਲ ਜਾਨੀ॥<br/> ਉਤਬੁਲ ਦਾਖਿਲ ਅਠਵੇ ਖਾਨੇ ਕਰਸੀ ਕੈਹਰ ਤੁਫਾਨੀ ਵਕਤ ਜਵਾਨੀ॥੬੯॥<br/> ਨਵੇ ਫਰਾ ਮਨੁਲ ਕਲਬ ਬੈਠੇ ਅਪਣਾ ਜੋਰ ਲਗਾਵੇ ਹੁਕਮ ਚਲਾਵੇ॥<br/> ਇਜਤਮਾਅ ਘਰ ਦਸਵੇ ਸਾਬਿਤ ਚਤਰਾਈ ਸਿਖਲਾਵੇ ਇਸ਼ਕ ਜਗਾਵੇ॥<br/> ਪਏ ਬਾਰਵੇ ਉਤਬੁਲਖਾਰਜ ਸਜਨ ਮੁਖ ਲਗਾਵੇ ਖੁਲਕ ਵੰਜਾਵੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਬਾਰਵੇ ਉਕਲਾ ਰਾਮ ਅੰਦੇਸਾ ਧਾਵੇ ਰਮਲ ਬਤਾਵੇ॥੭੦॥<br/> ਸਫਰ ਦੂਰ ਦਿਲਦਾਰ ਕਰੇਸੀਨਿਕੀ ਤੇਰਵੀ ਖਾਨੇ ਤੌਰ ਦੀਵਾਨੇ॥<br/> ਸ਼ਕਲ ਚੌਧਰੀ ਉਤ ਬੁਲ ਦਾਖਲ ਸਿਖੇ ਉਜਰ<noinclude></noinclude> ojq4sje7323svqbjzp2nw2mlwdsrnoh 250 3230 218220 75496 2026-05-17T07:13:28Z Harchand Bhinder 2624 218220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੬)}}</noinclude>ਬਹਾਨੇ ਜੋ ਦਿਲ ਮਾਨੇ॥<br/> ਘਰ ਮੀਜਾਨਦੇ ਨੁਸਰਤ ਖਾਰਜ ਮਿਲਸੀ ਸਾਥ ਬੇਗਾਨੇ ਕਰਗੁ ਯਰਾਨੇ॥<br/> ਰਾਹ ਸ਼ਕਲ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੋਲਵੀਂ ਵੇਖ ਜਾਈਚੇਦਾਨੇ ਰਹੇ ਹੈਰਾਨੇ॥੭੧॥<br/> ਕਿਉਂ ਹੋ ਤੁਮ ਹੈਰਾਨ ਰਮਲੀਓ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਿਆ ਗਮ ਧਾਇਆ॥<br/> ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰੋ ਹਕੀਕਤ ਮੈਥੀਂ ਜੋ ਕੁਛ ਇਲਮ ਬਤਾਇਆ ਨਜਰੀ ਆਇਆ॥<br/> ਸਚ ਸ਼ਤਾਬੀ ਆਖ ਨਾ ਸਕਦੇ ਚਾਹੇਂ ਜੀ ਬਖਸ਼ਾਯਾ ਵਖਤ ਲੰਘਾਇਆ॥<br/> ਕਰੇ ਜੋ ਮੁਆਫ ਮਲਕ ਗੁਸਤਾਖੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੌਫ ਚੁਕਾਯਾ ਰਾਸ ਸੁਨਾਇਆ॥੭੨॥<br/> ਕੁੱਦਸੀ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਲ ਜਦੋਂ ਏਹ ਹੋਗ ਸੇਜ਼ ਦੀ ਬਰਸੀ ਜਰਾ ਨਾ ਡਰ॥<br/> ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਕਲ ਹੋਤ ਇਕ ਮਿਲਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰ ਪਰ ਧਰਸੀ ਮੁਜਰਾ ਕਰਸੀ॥<br/> ਅਚਨਚੇਤ ਪੈ ਜਾਗ ਵਿਛੋੜਾ ਫੜੋਗ ਬ੍ਰਿਹੋ ਸਰਸੀ ਦਰਦ ਨਾ ਜਰਸੀ॥<br/> ਲੇਖ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਲਿਖੇ ਸਸੀ ਦੇ ਜਾਇ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਮਰਸੀ ਕਾਰਾ ਕਰਸੀ॥੭੩॥<br/> ਸੁਨ ਏਹ ਸੁਖਨ ਸਮੇਤ ਬੇਗਮਾਂ ਨੀਯਤ ਸ਼ਾਹ<noinclude></noinclude> hb6khgoly3t5otspdzzxgbhbkm6oamd 250 3231 218221 75497 2026-05-17T07:14:20Z Harchand Bhinder 2624 218221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੭)}}</noinclude>ਬਦਲਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥<br/> ਏਹ ਲੜਕੀ ਘਰ ਰਖਨੀ ਨਾਹੀਂ ਕਰੀਏ ਖਰਚ ਉਠਾਈ ਇਉਂ ਦਿਲ ਆਈ॥<br/> ਦੇਖੋ ਬਾਪ ਲਹੂ ਭਰ ਅਖੀਆਂ ਖੂੰਨੀ ਸਕਲ ਬਨਾਈ ਜਿਵੇਂ ਕਸਾਈ॥<br/> ਕਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਲਿਖੀ ਜੋ ਖਾਲਿਕ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਈ ਜੀਵਨ ਪਾਈ॥੭੪॥<br/> ਇਕ ਵਜੀਰ ਕਰੀ ਅਰਜ ਜੋੜ ਕਰ ਜਿਉਂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਭਾਵਗ ਭਿਵੇਂ ਕਮਾਵਗ॥<br/> ਏਹ ਆਜਿਜ਼ ਹੈ ਬਾਲ ਬਦੋਸੀ ਖੂਨ ਨਮੋਸ਼ੀ ਆਵਗ ਪਾਪ ਨ ਜਾਵਗ॥<br/> ਦਾਮਨਗੀਰ ਹਸ਼ਰ ਨੂੰ ਹੋਸੀ ਗਲ ਵਿਚ ਪਲੂ ਪਾਵਗ ਨਰਕ ਲੈ ਜਾਵਗ॥<br/> ਪਾਇ ਸੰਦੁਕ ਖਿਜਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੋ ਯਾ ਓਹ ਵਹੀ ਰੁੜਾਵਗ ਯਾ ਰਖਵਾਵਗ॥੭੫॥<br/> ਆਹੇ ਘਣੇ ਸੰਦੂਕ ਚੰਦਨ ਦੇ ਸ੍ਰਕਾਰੇ ਰਖਵਾਏ ਰੰਗ ਰੰਗਾਏ॥<br/> ਊਪਰ ਵਰਕ ਤਮਾਮ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਾਏ ਬੂਟੇ ਪਾਏ॥<br/> ਅਫਲਾਤੂਨ ਅਰਸਤੂ ਜੇਹਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਬਨਾਏ ਨਜਰ ਭਜਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸਾਹ ਕਈ ਲਖ ਮੇਹਨਤ ਕੀਮਤ ਕੌਨ ਗਨਾਏ ਹੋਸ਼ ਦੁੜਾਏ॥੭੬॥<br/><noinclude></noinclude> lfctzyxtgh8q8tiaep7dnr11zlzu4mj 250 3232 218222 75498 2026-05-17T07:15:04Z Harchand Bhinder 2624 218222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੮)}}</noinclude>ਹੀਰੇ ਮੋਤੀ ਮਾਨਕ ਸਬਜੇ ਜਰਗਰ ਥੀ ਮੰਗਵਾਈ ਪਾਸ ਰਖਾਈ॥<br/> ਹਿੱਸੇ ਕੀਤੇ ਨਿਸਫੋ ਨਿਸਫੀ ਕੀਤੀ ਬਾਪ ਦਾਨਾਈ ਇਉਂ ਦਿਲ ਆਈ॥<br/> ਇਕ ਸੱਸੀ ਦਾ ਇਕ ਜੋ ਪਾਲੇ ਇਕ ਵਿਵਾਹ ਕੁੜਮਾਈ ਇਕ ਪੜਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸਾਹ ਘੜੀ ਜਬ ਤਖਤੀ ਲਿਖ ਨਾਵੇ ਉਕਰਾਈ ਕੰਠ ਬਨ੍ਹਾਈ॥੭੭॥<br/> ਮਾਲ ਨਾਲ ਵਿਚ ਪਾ ਸੰਦੂਕਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਵੜ ਜੜਾਇਆ ਕੁਫ਼ਲ ਲਗਾਇਆ॥<br/> ਬਾਪ ਆਪਦੇ ਹੁਕਮ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਸ਼ੌਹ ਦਰਯਾਉ ਰੁੜਾਇਆ ਪਾਪ ਕਮਾਇਆ॥<br/> ਲੇਖ ਬਰੇ ਨੂੰ ਝੁਰਦੀ ਮਾਦਰ ਕਾਦਰ ਕਜ਼ੀਆ ਪਾਇਆ ਗ਼ਮ ਦਿਖਲਾਇਆ॥<br/> ਜੋ ਲਖਸ਼ਾਹ ਲਿਖ੍ਯੋ ਵਿਚ ਮਸਤਕ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਇਆ ਸੂਲ ਸਵਾਇਆ॥੭੮॥<br/> ਮਾਉਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਦੋਸ ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਈ ਜੋ ਕੁਛ ਚਾਹੀ ਬਾਤ ਇਲਾਹੀ॥<br/> ਬਿਨਾਂ ਵਜੀਰਸ਼ਾਹ ਰੱਬ ਮਾਲਕ ਕਰਦਾ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਆਪ ਸਲਾਹੀ॥<br/> ਸਾਇਤ ਜਬਰਜੇਰ ਕਰ ਲ੍ਯਾਏ ਸ਼ੇਰ ਫਸੇਂ<noinclude></noinclude> 42nmvj21f2jg6s0e0vodikus5l7tuw8 250 3233 218223 75499 2026-05-17T07:16:07Z Harchand Bhinder 2624 218223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੨੯)}}</noinclude>ਦਾ ਫਾਹੀ ਤਜ ਝਲ ਕਾਹੀ॥<br/> ਦੁਖ ਨਸੀਬ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦੇ ਰੋਹਨ ਨਾ ਨੈਂ ਵਿਚ ਤਾਂਹੀ ਲਿਖਿਆ ਤਾਂਹੀ॥੭੯॥<br/> ਗੌਸਾਂ ਕੁਤਬਾਂ ਉਪਰ ਵਰਤੀ ਮਿਟੇ ਨਾ ਹੋਵਨ ਹਾਰੀ ਹੁਕਮ ਸਤਾਰੀ॥<br/> ਕੱਢ ਬਹਿਸ਼ਤੋਂ ਸੱਟਿਆ ਬਾਹਰ ਆਦਮ ਹੱਵਾ ਨ੍ਯਾਰੀ ਰੋਂਦੀ ਜ਼ਾਰੀ॥<br/> ਇਬਰਾਹੀਮ ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਢੋਇਆ ਆਤਸ਼ ਵਿਚ ਗੁਲਜਾਰੀ ਓਂਸ ਨਿਹਾਰੀ॥<br/> ਡਿਠਾ ਨੂਹ ਤੂਫ਼ਾਨ ਰਹਿਆ ਬਚ ਹੋਇਆ ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਜਾਰੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਤਾਰੀ॥੮੦॥<br/> ਯੂਸਫ਼ ਨੂੰ ਚਾ ਕੀਤਾ ਬਰਦਾ ਸੀਸ ਜਿਕਰੀਏ ਆਰੀ ਸਹੇ ਕਰਾਰੀ॥<br/> ਸੁਲੇਮਾਨ ਥੀਂ ਭਠ ਝੁਲਕਾਯੋ ਬਖਸ਼ੇ ਫੇਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਖਤ ਅਸਵਾਰੀ॥<br/> ਨਿਗਲ ਗਈ ਯੂਨਸ ਨੂੰ ਮਛਲੀ ਸਾਬਰਦੀ ਦੇਹ ਸਾਰੀ ਕਰਮਾਂਝਾਰੀ॥<br/> ਸੂਲੀ ਪਰ ਮਨਸੂਰ ਚੜਾਇਓ ਸਖਤੀ ਓਸ ਸਹਾਰੀ ਜਹਾਨ ਪਿਆਰੀ॥੮੧॥<br/> ਮੂਸੇ ਦਾ ਹੱਥ ਸ਼ਮਾ ਬਨਾਯੋ ਲੰਘਿਆ ਰੰਜ ਅੰਧਾਰੀ ਦੁਖ ਸਹਿ ਭਾਰੀ॥<br/> ਮੇਹਤਰ<noinclude></noinclude> 5k6pp85a8dq0bp77tjkw8d3xk37ka2n 250 3234 218224 75500 2026-05-17T07:17:07Z Harchand Bhinder 2624 218224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੦)}}</noinclude>ਈਸਾ ਜਾਇਆ ਮਰੀਯਮ ਕੁਦਰਤ ਥੋਂ ਬਲਹਾਰੀ ਪੂਤ ਕੰਵਾਰੀ॥<br/> ਛੀਨ ਲਏ ਫਰਜੰਦ ਨਬੀ ਦੇ ਦੀਨ ਤਖਤ ਸਰਦਾਰੀ ਹੱਕ ਹਿਤਕਾਰੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਡਿਠੇ ਦੁਖ ਵਲੀਆਂ ਸੱਸੀ ਕੌਨ ਵਿਚਾਰੀ ਲੇਖ ਬਡਾਰੀ॥੮੨॥<br/> ਵੰਜੀ ਹਾਥ ਨਾ ਆਵੇ ਨੈਂ ਓਹ ਨਿਕਸੇ ਚੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਲੈਇ ਉਲਾਰਾਂ॥<br/> ਘੁੰਮਨ ਘੇਰ ਵਿਚ ਬੁੱਲਨ ਓਧਰ ਮੱਛ ਕੱਛ ਸੰਸਾਰਾਂ ਤੰਦੂਏ ਤਾਰਾਂ॥<br/> ਲਖ ਜਲੋੜੇ ਲੈਨ ਮਰੋੜੇ ਅਸਰਾਲੀ ਬਿਸੀਆਰਾਂ ਮਾਰ ਹਜਾਰਾਂ॥<br/> ਨਿਗਲ਼ ਸੰਦੂਕ ਨਾ ਸਕਦੀ ਆਫ਼ਤ ਜੜੀ ਸਲਾਕ ਹਜਾਰਾਂ ਮਿਸਲ ਕਟਾਰਾਂ॥੮੩॥<br/> ਸਿੰਧ ਝਨਾਉ ਜੇਹਲਮ ਅਰ ਰਾਵੀ ਸਤਲੁਜ ਬਸ ਉਥਾਹਾਂ ਜਲ ਅਸਗਾਹਾਂ॥<br/> ਔਰ ਅਗਿਣਤ ਰਲੇ ਆ ਨਾਲੇ ਡਾਲੇ ਜੋਰ ਅਗਾਹਾਂ ਕਰਦੇ ਧਾਹਾਂ॥<br/> ਤਹਾਂ ਨਾ ਕੋਈ ਰੌ ਤਰਨ ਦਾ ਹਾਰ ਖਲੋਵਨ ਬਾਹਾਂ ਧੜੋਂ ਪਿਛਾਹਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਤੁਰਨ ਕਿਵ ਬੇੜੇ ਪੇਸ਼ ਨ ਜਾਵਨ ਵਾਹਾਂ ਖੌਫ ਮਲਾਹਾਂ॥੮੪॥<br/> ਸਾਵਨ ਮਾਹ ਸਮਾਂ ਇਕ ਰਾਤ ਦਿਸੇ ਨ<noinclude></noinclude> 7cwprh42jkabh2rag3voybquceuy76w 250 3235 218225 75501 2026-05-17T07:17:55Z Harchand Bhinder 2624 218225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੧)}}</noinclude>ਬਾਂਹ ਪਸਾਰੀ ਘਟਾ ਗੁਬਾਰੀ॥<br/> ਚਮਕੇਪੁਰਾ ਬਿਜਲੀ ਦਮਕੇ ਧਮਕੇ ਧਰਤੀ ਸਾਰੀ ਕੜਕ ਕਹਾਰੀ॥<br/> ਦਾਦਰ ਮੋਰ ਪਪੀਹੇ ਕੋਲਾਂ ਕਰਨ ਸ਼ੋਰ ਬਿਸਯਾਰੀ ਬੂੰਦਾਂ ਜਾਰੀ॥<br/> ਰਬ ਰਾਖਾ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਸੀ ਦਾ ਵਿਚ ਸੰਦੂਕ ਵਿਚਾਰੀ ਲੈਂਦੀ ਤਾਰੀ॥੮੫॥<br/> ਅੱਡਾ ਨਾਮ ਕਾਰੀਗਰ ਧੋਬਾ ਨਿਤ ਨਦੀ ਪਰ ਆਵੇ ਖੁੰਬ ਚੜਾਵੇ॥<br/> ਮਾਮੂ ਦੀ ਬੁਗਜਾਮ ਦਾਨੀਆਂ ਨੈਨੂਖਾਸ ਜਗਾਵੇ ਦਾਗ ਵੰਜਾਏ॥<br/> ਮਲ ਮਲ ਲਠਾ ਚੁਤਾਰ ਚੂੜੀਆ ਕਮਰਖ ਕੀਮਤ ਪਾਵੇ ਬੇਸ਼ ਬਨਾਵੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਚੰਦੇਲੀ ਗਠੇ ਅਤਲਿਸ ਅਤ ਚਚਕਾਵੇ ਮਾਇਆ ਲਾਵੇ॥੮੬॥<br/> ਏਕ ਰੋਜ਼ ਓਹ ਬਡੀ ਸਬੇਰੇ ਲੈ ਬਿਸਤਰ ਉਠ ਧਾਇਆ ਨੈਂ ਪਰ ਆਇਆ॥<br/> ਦੇਖ ਬੇਸ਼ ਸੰਦੂਕ ਸੁਨੈਹਰੀ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਾਇਆ ਕਿਸੇ ਰੁੜਾਇਆ॥<br/> ਮਾਰ ਛਲਾਂਗ ਪਿਆ ਵਿਚ ਜਲ ਦੇ ਰੰਗ ਪਦਾਰਥ ਪਾਇਆ ਕੱਢ ਲਿਆਇਆ॥<br/> ਲਖ ਖੁਸੀਆਂ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਨੂੰ ਰਬ ਸਬੱਬ ਲਗਾਇਆ ਭੇਜੇ ਮਾਇਆ॥੮੭॥<br/> ਖੋਲਿਯਾ ਲਿਆਇ ਸੰਦੂਕ ਓਸ ਘਰ ਕੀਤੀ<noinclude></noinclude> izsydfj5lgr1mt75yvhbw32056dy6wl 250 3236 218226 75502 2026-05-17T07:18:51Z Harchand Bhinder 2624 218226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੨)}}</noinclude>ਦਸਤ ਦਰਾਜ਼ੀ ਹੋਇ ਅਤ ਰਾਜ਼ੀ॥<br/> ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜਵਾਹਰ ਬਾਲਿਕ ਖਾਲਿਕ ਭੇਜੀ ਬਾਜ਼ੀ ਉਨ ਕੋਤਾਜ਼ੀ॥<br/> ਬੀਸੀ ਨਾਮ ਨੇਕ ਉਸ ਔਰਤ ਅੱਤਾ ਮਰਦ ਨਿਮਾਜ਼ੀ ਸੂਰਤ ਗਾਜ਼ੀ॥<br/> ਲਈ ਓਸ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਹਵੇਲੀ ਰਖ ਕਨੀਜ਼ ਕਨਾਜ਼ੀ ਇੱਜ਼ਤ ਸਾਜ਼ੀ॥੮੮॥<br/> ਨਹੀਂ ਸੀ ਓਸ ਉਲਾਦ ਅੱਗੇ ਘਰ ਕਰੇ ਖੁਸ਼ਕ ਬਣ ਸਾਵੇ ਜੇ ਰਬ ਭਾਵੇ॥<br/> ਤਰਸਦਿਆਂ ਨੂੰ ਧੀਉ ਜੀਉ ਇਕ ਦੌਲਤ ਨਜਰੀ ਆਵੇ ਖੁਲਕ ਵਧਾਵੇ॥<br/> ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਚੁਫੇਰ ਸੱਸੀ ਦੇ ਦਾਈ ਸੀਰ ਪਿਲਾਵੇ ਗੋਦ ਖਿਲਾਵੇ॥<br/> ਜੇਵਰ ਗਿਰਦ ਮਤਾਅ ਸ਼ਾਹਲਖ ਗੈਰ ਨਾਂ ਢੁਕਨਾਂ ਪਾਵੇ ਮਤ ਛਲ ਜਾਵੇ॥੮੯॥<br/> ਪਾਂਚ ਬਰਸ ਕੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਮਕਤਬ ਪੜਨ ਬਠਾਈ ਸੁੱਧਬੁੱਧ ਆਈ॥<br/> ਬਨ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਆਵਨ ਧੋਬੇ ਲੋਚਨ ਖੋਹ ਕੁੜਮਾਈ ਬਾਤ ਬਨਾਈ॥<br/> ਪੜਿਆ ਇਲਮ ਕੁਰਾਨ ਕਤੇਬਾਂ ਨਸਰ ਨਜਮ ਸਿਖਲਾਈ ਹਰ ਚਤਰਾਈ॥<br/> ਮਾਪਿਆਂ ਏਹ ਮੁਰਾਦ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਮਿਲੇ ਸਾਕ ਸੁਖਦਾਈ ਯਾ ਉਮਦਾਈ<noinclude></noinclude> 96pyk7jb58mxvhrnfqivdj9ubr0xv2j 250 3237 218227 75503 2026-05-17T07:19:43Z Harchand Bhinder 2624 218227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੩)}}</noinclude>॥੯੦॥<br/> ਤਿੰਞਨ ਵਿਚ ਇਕ ਰੋਜ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਤਾਨਾਂ ਸਖੀਆਂ ਲਾਇਆ ਰੋਹ ਚੜਾਯਾ॥<br/> ਨਹੇ ਸੀ ਨਾ ਹੀ ਜਣਿਆ ਤੈਕੋ ਅੱਤਾ ਕਿਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਧੋਵਨ ਧਾਇਆ॥<br/> ਸੁਨ ਏਹ ਸੁਖਨ ਤਮਕ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਮਾਂ ਕੋ ਆਨ ਡਰਾਇਆ ਖੰਜਰ ਚਾਇਆ॥<br/> ਜੇ ਹੁਨ ਕਰੇਂ ਲੁਕਾਓ ਮਾਰਸਾਂ ਉਸਨੇ ਜੀਉ ਬਚਾਇਆ ਸਚ ਸੁਨਾਇਆ॥੯੧॥<br/> ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਡਰਦੀ ਕਰਦੀ ਸੋਚਾਂ ਨਾਰ ਪੁਰਾਨੀ ਮਹਾਂ ਸਿਆਨੀ॥<br/> ਕੇਹ ਪੜਾਇਆ ਇਲਮ ਸਸੀ ਨੂੰ ਚੁਭਗ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਕਾਨੀ ਇਸ਼ਕ ਰੰਜਾਨੀ॥<br/> ਜੇ ਇਸਦੇ ਉਸਤਾਦ ਪਾਸ ਮੈਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਾਂ ਕਹਾਨੀ ਸੰਗ ਮੁਲਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾ ਜਰਸੀ ਕਰਸੀ ਬਾਹਰ ਬਾਤ ਮਤਾਨੀ ਕਿਤੇ ਟਕਾਨੀ॥੯੨॥<br/> ਆਦਮ ਜਾਮ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਦਲੀ ਤੂੰ ਦੁਖਤਰ ਉਸਜਾਈ ਫਰਕ ਨਾ ਰਾਈ॥<br/> ਖੋਟੀ ਰੇਖ ਲਿਖੀ ਬਿਧ ਮਸਤਕ ਦੇਖ ਬਾਪ ਦੁਖ ਦਾਈ ਨਦੀ ਰੁੜਾਈ॥<br/> ਏਹ ਦੌਲਤ ਹੈ ਤੈਂ<noinclude></noinclude> 5zrdhqc548rn0oejtvf53n94vuhcm09 250 3238 218228 75504 2026-05-17T07:20:45Z Harchand Bhinder 2624 218228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੪)}}</noinclude>ਦੀ ਤੈਂ ਦੇ ਸਦਕੇ ਲੈਂਦੀ ਰਾਈ ਘੋਲ ਘੁਮਾਈ॥<br/> ਮਾਹਮੁਖੀ ਭਰ ਆਹ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਬੋਲੀ ਤਾਹਿ ਲਗਾਈ ਵਾਹ ਨ ਕਾਈ॥੯੩॥<br/> ਕਿਸਮਤ ਵਿਚ ਕੰਮਬਖਤੀ ਸਖਤੀ ਤਖਤੀ ਲਖਤੀ ਰੋਈ ਆਜਜ਼ ਹੋਈ॥<br/> ਬਾਪ ਸ੍ਰਾਪ ਆਪ ਸਿਰ ਝਲਿਯਾ ਮੈਂ ਵਿਚ ਪਾਪ ਨਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵਿਚ ਢੋਈ॥<br/> ਜੇ ਹੋਨੀ ਨਾ ਚੁਕਦੀ ਝੁਕਦੀ ਕਦੀ ਸਾਕ ਨਾਂ ਕੋਈ ਕੌਮ ਝੜੋਈ॥<br/> ਹਨ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਿਵਾਹ ਨਾਂ ਕਰਸੀ ਪਰਸਾਂ ਚਾਹ ਯਾ ਦੋਈ ਯਾ ਥਲ ਮੋਈ॥੯੪॥<br/> ਧੋਬਨ ਮਾਂ ਗਮਖਾਰ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਗੋਸ਼ੇ ਬੈਹ ਸਮਝਾਵੇ ਘਣਾ ਡਰਾਵੇ॥<br/> ਏਹ ਬਾਰਤ ਜੇ ਸਣੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੈਹਰੋਂ ਬਦਰ ਕਰਾਵੇ ਡੇਰ ਨ ਲਾਵੇ॥<br/> ਸਚ ਝੂਠ ਨਿਤਰੇ ਕਚੈਹਰੀ ਜੋ ਡਾਢੇ ਦਿਲ ਆਵੇ ਤਿਵੇਂ ਕਮਾਵੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਸਾਂ ਦੀ ਤੋਹੇ ਚਾਹ ਡੁਬਾਵੇ ਕੌਨ ਛਡਾਵੇ॥੯੫॥<br/> ਸੁਖਨ ਸਖਤ ਜੋ ਜਰਦੀ ਬਰਦੀ ਕਰਦੀ ਬਾਤ ਨਾ ਬਾਹਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਹਰ॥<br/> ਨਾ ਕੋਈ ਸੱਕਾ ਬਿਰਾਦਰ ਨਾਦਰ ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਕਦੀ ਖਾਹਰ<noinclude></noinclude> m811s7h5x6e3nl3hugns64u64ur5tcv 250 3239 218229 75505 2026-05-17T07:21:48Z Harchand Bhinder 2624 218229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੫)}}</noinclude>ਨਾ ਕੋਈ ਠਾਹਰ॥<br/> ਜਾਤ ਸਫਾਤ ਛਪਾਈ ਐਸੇ ਜੈਸੇ ਰੰਗ ਜਵਾਹਰ ਕਰੇ ਨਾ ਜ਼ਾਹਿਰ॥<br/> ਝੁਰੇ ਮੋਰ ਜਿਉ ਚੋਰ ਸੱਸੀ ਦਿਲ ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਬਾਹਰ ਬਿਨ ਹਕ ਜ਼ਾਹਿਰ॥੯੬॥<br/> ਧੋਬੀ ਨਾਮ ਤਮਾਮ ਰੋਜ਼ ਰਲ ਪੈਹਨ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਆਵਨ ਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਵਨ॥<br/> ਸਾਥੀਂ ਕੌਨ ਚੰਗੇਰਾ ਤੈਨੂੰ ਅੱਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਵਨ ਬੈਠ ਰਝਾਵਨ॥<br/> ਜੇ ਸੈ ਪ੍ਯਾਰੀਆਂ ਹੋਵਨ ਧੀਆਂ ਤੌਣੀਆਂ ਨਾਂਹ ਸਮਾਵਨ ਪਰ ਘਰ ਜਾਵਨ॥<br/> ਓਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾ ਮੰਨਦਾ ਕੋਈ ਭਾਈ ਜੋਰ ਲਗਾਵਨ ਸੀਸ ਨਿਵਾਵਨ॥੯੭॥<br/> ਬੌਹਰ ਸਸੀ ਕੋਂ ਪਿਦਰ ਪੂਛਿਯਾ ਬੋਲੇ ਨਾਂ ਸਰਮਾਂਦੀ ਗਮ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ॥<br/> ਪਿਆ ਖਿਯਾਲ ਤਮਕ ਫਿਰ ਬੋਲੀ ਨਾ ਮੈਂ ਧੀਉ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਅੰਸ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ॥<br/> ਕਿਸਮਤ ਡੋਬੀ ਤਕਦੀ ਧੋਬੀ ਸੋਬੀ ਹੋਇ ਵਕਾਂਦੀ ਖਾਲਸ ਚਾਂਦੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਲਿਖੇ ਦੁਖ ਕਰਮੀ ਕੱਢ ਤੁਸਾਂ ਘਰ ਆਂਦੀ ਰੁੜਦੀ ਜਾਂਦੀ॥੯੮॥<br/> ਜਾਹੋ ਅਪਨੀ ਘਰੀਂ ਬੇਲੀਯੋ ਆਖ ਸੁਨਾ<noinclude></noinclude> t5uqvaf093qiu4qyo3wkouct7do9xu1 250 3240 218230 75506 2026-05-17T07:22:37Z Harchand Bhinder 2624 218230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੬)}}</noinclude>ਇਆ ਅੱਤੇ ਅਤ ਹੋਇ ਤਤੇ॥<br/> ਰਖੇ ਈਮਾਨ ਕੁਰਾਨ ਪੜੇ ਏਹ ਹੈ ਨਾਦਾਨ ਸਿਰ ਛੱਤੇ ਤੰਦ ਨਾ ਕੱਤੇ॥<br/> ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਨਾ ਕਾਈ ਭਾਈ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚੋਲੇ ਘੱਤੇ ਸਾਕ ਸੁਪੱਤੇ॥<br/> ਓਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਗਏ ਲਖ ਮਰਜੀ ਏਹ ਨਾਂ ਲਗਦਾ ਮੱਤੇ ਪਿਛਹਾਂ ਪਰੱਤੇ॥੯੯॥<br/> ਭੇਜ ਗੁਲਾਮ ਸਦਾਯਾ ਅੱਤਾ ਨੀਯਤ ਸ਼ਾਹ ਭੁਲਾਈ ਹਿਰਸ ਵਧਾਈ॥<br/> ਤਖ਼ਤੀਕਰ ਮਾਲੂਮ ਸੱਸੀ ਨੇ ਧੁਰ ਦਰਗਾਹ ਪੌਚਾਈ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਈ॥<br/> ਨਾਵਾਂ ਵਾਚ ਹੋਯਾ ਬਹੁ ਲਾਜਿਮ ਹੋਸ਼ ਬਾਪ ਨੂੰ ਆਈ ਜਾਤੀ ਜਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਪਛਾਤੀ ਚੌਕੀ ਜੋ ਬਾਲਿਕ ਗਲ ਪਾਈ ਸਾਥ ਰੁੜਾਈ॥੧੦੦॥<br/> ਅਕਸਰ ਅੰਸ ਪਿਯਾਰੀ ਮਾਪੇ ਚਾਹਨ ਧੀ ਮਨਾਈ ਘਰ ਸਦਵਾਈ॥<br/> ਸੱਸੀ ਦਿਤਾ ਜਵਾਬ ਅਗ੍ਯੋਂ ਨਾ ਮੈਂ ਬਾਬਲ ਜਾਈ ਤੁਸਾਂ ਨਾ ਜਾਈ॥<br/> ਬੇਤਕਸੀਰ ਸ਼ੀਰ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ ਵਿਚ ਸੰਦੂਕੇ ਪਾਈ ਚਾਇ ਰੁੜਾਈ॥<br/> ਮੂੰਹ ਲਗਨਾਂ ਲਖ ਪਾਪ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਮਝੋ ਕਰੋ ਦਾਨਾਈ<noinclude></noinclude> cr8jv9rucjpgmy7zrr95tfhz6j4krcq 250 3241 218231 75507 2026-05-17T07:23:22Z Harchand Bhinder 2624 218231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੭)}}</noinclude>ਸਾਂਝ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੦੧॥<br/> ਝੁਰਦੀ ਮਾਉਂ ਫਿਰਾਕ ਧੀਉ ਦੇ ਨੀਰ ਅਖੀ ਥੀਂ ਢਲਦਾ ਸ਼ੀਰ ਉਛਲ ਦਾ॥<br/> ਜਿਉਂ ਯਾਕੂਬ ਨੂੰ ਯੂਸਫ ਦਾ ਦੁਖ ਲਾਂਬੂ ਤਨ ਵਿਚ ਬਲਦਾ ਤਾਪ ਖਲੱਲ ਦਾ॥<br/> ਜਾਈ ਪਾਸ ਆਸ ਕਰ ਜਾਵੇ ਲਾਵੇ ਪੇਚ ਅਕਲ ਦਾ ਜੋਰ ਨਾਂ ਚਲਦਾ॥<br/> ਕਹੁ ਲਖ ਯਾਦ ਸੰਦੂਕ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਖੌਫ ਘਣਾਂ ਵਲ ਛੱਲਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਰਲਦਾ॥੧੦੨॥<br/> ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਏਹ ਕੀਤੀ ਗਿਨਤੀ ਜੇ ਬਾਲਕ ਘਰ ਆਂਦੀ ਬਨਗੁ ਅਸਾਂਦੀ॥<br/> ਕੈਹ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਨਜ਼ੂਮੀ ਪੰਡਿਤ ਹਰਗਿਜ਼ ਖ਼ਤਾ ਨ ਜਾਂਦੀ ਬਾਤ ਉਨਹਾਂਦੀ॥<br/> ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਘਰ ਰਹੇ ਧੋਬੀਆਂ ਫਿਰ ਦਲੀਲ ਦੁਹਾਂ ਦੀ ਪਿਉ ਅਰਮਾਂਦੀ॥<br/> ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਯਾ ਮੁਲਕ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਖ਼ਰਚੇ ਸੋਨਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨੇਮਤ ਖਾਂਦੀ॥੧੦੩॥<br/> ਸਾਹਿਬ ਹੁਸਨ ਸੁਘੜ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ ਸਮਾਵੇ ਅਤ ਛਬ ਛਾਵੇ॥<br/> ਯਾ ਸਾਗਰ ਸੁਤ ਰੰਬਾ ਯਾ ਸਸ ਸਨਮੁਖ ਹੂਰ ਨ ਆਵੇ ਦੇਖ ਲਜਾਵੇ॥<br/> ਸੈਰ ਬਾਗਦਾ ਕਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਰ ਹਰ ਮੇਵਾ ਖਾਵੇ ਫੁਲ ਹੰਢਾਵੇ॥<br/> ਜੋ ਮਕਾਨ<noinclude></noinclude> ebh26d2xn3h32wg6aspogb9tsdimful 250 3242 218232 75576 2026-05-17T07:24:16Z Harchand Bhinder 2624 218232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੮)}}</noinclude>ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੁਨੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਥੀਂ ਨਾਹਿ ਭੁਲਾਵੇ ਚਾਹ ਰਖਾਵੇ॥੧੦੪॥<br/> ਕਿਥੋਂ ਰੰਭਾ ਕਿਥੋਂ ਉਰਬਸੀ ਕਿਥੋਂ ਮੇਘਾਨਾ ਨਾਰੀ ਸਜ ਅਤ ਭਾਰੀ॥<br/> ਕਿਥੋਂ ਸੁਕੈਸੇ ਪਾਤਰ ਚਾਤਰ ਇੰਦਰਾਇਣ ਕੀ ਪਿਆਰੀ ਪਰੀ ਵਸਾਰੀ॥<br/> ਵਗੇ ਬਾਦ ਬਿਸੀਯਾਰ ਓਤ ਦਿਨ ਆਹੀ ਗਰਦ ਗੁਬਾਰੀ ਜਿਉਂ ਨਿਸ ਕਾਰੀ॥<br/> ਸਖੀਆਂ ਸਾਥ ਪਨਾਹ ਸ਼ਾਹਲਖ ਮਾਹ ਸ਼ਕਲ ਉਜਿਆਰੀ ਸੈਰ ਸਿਧਾਰੀ॥੧੦੫॥<br/> ਗ਼ਜ਼ਨੀ ਨਾਮ ਸੁਦਾਗਰ ਜ਼ਾਦਾ ਉਸਦੀ ਬਹੁ ਵਡਿਯਾਈ ਕਰੇ ਲੁਕਾਈ॥<br/> ਵਿਚ ਭੰਭੋਰ ਦੇ ਬਾਗ ਓਸ ਇਕ ਬਾਰਾਂ ਦਰੀ ਬਨਾਈ ਦੌਲਤ ਲਾਈ ॥<br/> ਬਾਦਸ਼ਾਹਾ ਦੀਆਂ ਤਹਾਂ ਮੂਰਤਾਂ ਇਕ ਦੂ ਇਕ ਸਵਾਈ ਅਤ ਛਬ ਛਾਈ॥<br/> ਸੁਨੀ ਸਿਫ਼ਤ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੇ ਸਾਥ ਸਹੀਆਂ ਉਠ ਧਾਈ ਦੇਖਨ ਆਈ॥੧੦੬॥<br/> ਸਿਫ਼ਤ ਹੁਸਨ ਦੀ ਹੋਇ ਨ ਸਕਦੀ ਬਿਧ ਨੇ ਆਪ ਸਵਾਰੇ ਨਕਸ਼ ਮੁਹਾਰੇ॥<br/> ਸਸ ਮੂਰਤ ਵਿਚ ਸੋਹਨੀ ਸੱਸੀ ਸਖੀਆਂ ਗਿਰਦ ਸਤਾਰੇ ਦੇਨ ਨਜਾਰੇ॥<br/> ਕਵਲਾਂ ਮੀਟੇ ਮੂੰਹ ਦੇਖ ਜਬ ਚਕਵੇ<noinclude></noinclude> btlgnvl71vjl9639dsn6rvro08fh52n 250 3243 218233 75579 2026-05-17T07:25:11Z Harchand Bhinder 2624 218233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੯}}</noinclude>{{Block center|ਰੋਜ਼ ਗੁਜਾਰੇ ਭਏ ਨਿਯਾਰੇ॥ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੋੜ ਚਕੋਰ ਸ਼ਾਹਲਖ ਹੋਗ ਏਹ ਚਾਨਣ ਸਾਰੇ ਮਿਟੇ ਅੰਧਾਰੇ॥੧੦੭॥ ਤਹਾਂ ਏਕ ਤਸਵੀਰ ਅਜਾਇਬ ਹੋਰ ਨਾ ਉਸਦੇ ਸਾਨੀ ਦੇਖ ਰਝਾਨੀ॥ ਸਦਮੁ ਸਵੱਰ ਪੁਛਿਆ ਸੱਸੀ ਮਿਠੀ ਹੋਇ ਜਿਬਾਨੀ ਪਤਾ ਨਸ਼ਾਨੀ॥ ਜਿਸਦੀ ਤੈਂ ਏਹ ਲਿਖੀ ਮੂਰਤ ਸੂਰਤ ਕੌਨ ਨੁਰਾਨੀ ਮਾਹ ਪੇਸ਼ਾਨੀ॥ ਲਖ਼ਸ਼ਾਹ ਆਖ ਸੁਨਾਵੀਂ ਹੋਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਤ ਆਸਾਨੀ ਦੁਹੀ ਜਹਾਨੀ॥੧੦੮॥ ਹੋਤ ਅਲੀ ਗਢ ਕੇਚਮ ਅੰਦਰ ਆਹਾ ਸਾਹਿਬ ਬਲਦਾ ਮਾਲਕ ਥਲਦਾ॥ ਅਕੱਠੇ ਰਹਿਨ ਬਾਘ ਬਕਰੀ ਬੱਧਾ ਟੱਲ ਅਦਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨ ਟਲਦਾ॥ ਤਿਸ ਦਿਨ ਘਰ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪੁੰਨੂੰ ਭਿੰਨਾ ਅਤਰ ਸੰਦਲਦਾ ਕੋਟ ਅਕਲਦਾ॥ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸਮ ਸੂਰਤ ਫਿਰਿਆ ਹੱਥ ਫਜਲਦਾ ਰਬ ਅਜਲਦਾ॥੧੦੯॥ ਸੈਰ ਬਾਗ ਦਾ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਜਬ ਸਾਥ ਸਈਆਂ ਘਰ ਆਈ ਛਬ ਕੁਮਲਾਈ॥ ਝੁਰਦੀ ਘਣਾਂ ਜੁਲੇਖਾਂ ਜੈਸੀ ਉਠਦੀ ਲੈਹਰ ਸਵਾਈ ਕੈਹਰ ਸਤਾਈ॥ ਬਿਰਹੋਂ ਨਾਗ ਅਨਜਾਨੇ ਡੱਸਿਆ ਜਾਲਿਮ ਰੂਪ }}<noinclude></noinclude> nb0t21t187majkumexegyaol0ewxkmj 218234 218233 2026-05-17T07:28:13Z Harchand Bhinder 2624 218234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੯}}</noinclude>ਰੋਜ਼ ਗੁਜਾਰੇ ਭਏ ਨਿਯਾਰੇ॥<br/> ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੋੜ ਚਕੋਰ ਸ਼ਾਹਲਖ ਹੋਗ ਏਹ ਚਾਨਣ ਸਾਰੇ ਮਿਟੇ ਅੰਧਾਰੇ॥੧੦੭॥<br/> ਤਹਾਂ ਏਕ ਤਸਵੀਰ ਅਜਾਇਬ ਹੋਰ ਨਾ ਉਸਦੇ ਸਾਨੀ ਦੇਖ ਰਝਾਨੀ॥<br/> ਸਦਮੁ ਸਵੱਰ ਪੁਛਿਆ ਸੱਸੀ ਮਿਠੀ ਹੋਇ ਜਿਬਾਨੀ ਪਤਾ ਨਸ਼ਾਨੀ॥<br/> ਜਿਸਦੀ ਤੈਂ ਏਹ ਲਿਖੀ ਮੂਰਤ ਸੂਰਤ ਕੌਨ ਨੁਰਾਨੀ ਮਾਹ ਪੇਸ਼ਾਨੀ॥<br/> ਲਖ਼ਸ਼ਾਹ ਆਖ ਸੁਨਾਵੀਂ ਹੋਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਤ ਆਸਾਨੀ ਦੁਹੀ ਜਹਾਨੀ॥੧੦੮॥<br/> ਹੋਤ ਅਲੀ ਗਢ ਕੇਚਮ ਅੰਦਰ ਆਹਾ ਸਾਹਿਬ ਬਲਦਾ ਮਾਲਕ ਥਲਦਾ॥<br/> ਅਕੱਠੇ ਰਹਿਨ ਬਾਘ ਬਕਰੀ ਬੱਧਾ ਟੱਲ ਅਦਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨ ਟਲਦਾ॥<br/> ਤਿਸ ਦਿਨ ਘਰ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪੁੰਨੂੰ ਭਿੰਨਾ ਅਤਰ ਸੰਦਲਦਾ ਕੋਟ ਅਕਲਦਾ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸਮ ਸੂਰਤ ਫਿਰਿਆ ਹੱਥ ਫਜਲਦਾ ਰਬ ਅਜਲਦਾ॥੧੦੯॥<br/> ਸੈਰ ਬਾਗ ਦਾ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਜਬ ਸਾਥ ਸਈਆਂ ਘਰ ਆਈ ਛਬ ਕੁਮਲਾਈ॥<br/> ਝੁਰਦੀ ਘਣਾਂ ਜੁਲੇਖਾਂ ਜੈਸੀ ਉਠਦੀ ਲੈਹਰ ਸਵਾਈ ਕੈਹਰ ਸਤਾਈ॥<br/> ਬਿਰਹੋਂ ਨਾਗ ਅਨਜਾਨੇ ਡੱਸਿਆ ਜਾਲਿਮ ਰੂਪ<br/><noinclude></noinclude> ssp9waqn503o28vwdm8y6fac3duvo9u 218235 218234 2026-05-17T07:29:42Z Harchand Bhinder 2624 218235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੩੯)}}</noinclude>ਰੋਜ਼ ਗੁਜਾਰੇ ਭਏ ਨਿਯਾਰੇ॥<br/> ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੋੜ ਚਕੋਰ ਸ਼ਾਹਲਖ ਹੋਗ ਏਹ ਚਾਨਣ ਸਾਰੇ ਮਿਟੇ ਅੰਧਾਰੇ॥੧੦੭॥<br/> ਤਹਾਂ ਏਕ ਤਸਵੀਰ ਅਜਾਇਬ ਹੋਰ ਨਾ ਉਸਦੇ ਸਾਨੀ ਦੇਖ ਰਝਾਨੀ॥<br/> ਸਦਮੁ ਸਵੱਰ ਪੁਛਿਆ ਸੱਸੀ ਮਿਠੀ ਹੋਇ ਜਿਬਾਨੀ ਪਤਾ ਨਸ਼ਾਨੀ॥<br/> ਜਿਸਦੀ ਤੈਂ ਏਹ ਲਿਖੀ ਮੂਰਤ ਸੂਰਤ ਕੌਨ ਨੁਰਾਨੀ ਮਾਹ ਪੇਸ਼ਾਨੀ॥<br/> ਲਖ਼ਸ਼ਾਹ ਆਖ ਸੁਨਾਵੀਂ ਹੋਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਤ ਆਸਾਨੀ ਦੁਹੀ ਜਹਾਨੀ॥੧੦੮॥<br/> ਹੋਤ ਅਲੀ ਗਢ ਕੇਚਮ ਅੰਦਰ ਆਹਾ ਸਾਹਿਬ ਬਲਦਾ ਮਾਲਕ ਥਲਦਾ॥<br/> ਅਕੱਠੇ ਰਹਿਨ ਬਾਘ ਬਕਰੀ ਬੱਧਾ ਟੱਲ ਅਦਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨ ਟਲਦਾ॥<br/> ਤਿਸ ਦਿਨ ਘਰ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪੁੰਨੂੰ ਭਿੰਨਾ ਅਤਰ ਸੰਦਲਦਾ ਕੋਟ ਅਕਲਦਾ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸਮ ਸੂਰਤ ਫਿਰਿਆ ਹੱਥ ਫਜਲਦਾ ਰਬ ਅਜਲਦਾ॥੧੦੯॥<br/> ਸੈਰ ਬਾਗ ਦਾ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਜਬ ਸਾਥ ਸਈਆਂ ਘਰ ਆਈ ਛਬ ਕੁਮਲਾਈ॥<br/> ਝੁਰਦੀ ਘਣਾਂ ਜੁਲੇਖਾਂ ਜੈਸੀ ਉਠਦੀ ਲੈਹਰ ਸਵਾਈ ਕੈਹਰ ਸਤਾਈ॥<br/> ਬਿਰਹੋਂ ਨਾਗ ਅਨਜਾਨੇ ਡੱਸਿਆ ਜਾਲਿਮ ਰੂਪ<br/><noinclude></noinclude> lqdd04cw4ojuf717tq2wsv2anu8dbb2 250 3244 218236 75580 2026-05-17T07:34:41Z Harchand Bhinder 2624 218236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||40)}}</noinclude>ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਹੀ ਪੁਛ ਦਿਲ ਦੀ ਵੇਦਨ ਧੋਬਨ ਮਾਈ ਦਸੇ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੧੦॥</br> ਹਰਦਮ ਰਹੇ ਫਿਰਾਕ ਪੁੰਨੂੰ ਦਾ ਲੰਬੂ ਤਨ ਵਿਚ ਬਲਦੇ ਆਂਸੂ ਢੱਲਦੇ॥</br> ਰੁਲੇਦਸਤ ਰੁਖਸਾਰੇਕਾਰੇ ਵਾਲ ਖੁਲੇ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ ਹਲਦੇ ਸਲਦੇ॥</br> ਆਹ ਸਰਦ ਤਰ ਚਸ਼ਮਾ ਦੋਵੇਂ ਰੰਗ ਜ਼ਰਦ ਦੁਖ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਪਲਪਲ ਦੇ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਰੁਲ ਮਰਨਾ ਇਕ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਥਲ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾ ਟਲਦੇ॥੧੧੧॥</br> ਦੇਖ ਸੱਸੀ ਵਲ ਝੁਰਦੇ ਮਾਂ ਪਿਯੋ ਪਈਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਆ ਗਮਖਾਰਾਂ॥</br> ਸਦੇ ਉਨਹਾਂ ਸਿਯਾਨੇ ਬਹਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰਕਾਰਾਂ ਜਾਨਣ ਸਾਰਾਂ॥</br> ਗਲੀ ਫਿਰਾਹਨ ਓਤਸ ਜੀਆਂ ਸਿਰੀਂ ਸਾਫ ਦਸਤਾਰਾਂ ਮੋਹਰੇਦਾਰਾਂ॥</br> ਆਸੇਲਏਸਰਈਉਚਿਆਂ ਆਏ ਪਾਸ ਲੁਵਾਰਾਂ ਮਟਕ ਹੁਲਾਰਾਂ॥੧੧੨॥</br> ਕਿਆ ਦੇਖਨ ਸਸੀ ਸੱਸ ਸੂਰਤ ਬੈਠੀ ਮੂੰਹ ਕਮਲਾਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਰਾਨੇ॥</br> ਕਹਿੰਦੇ ਏਥਹੁ ਹੋਗ ਮੁਨਫਿਅਤ ਪੈਰਹੇ ਹਾਥ ਟਿਕਾਨੇ ਮੌਲਾ ਜਾਨੇ॥</br> ਦਿਲੀ ਹੁਲਾਸੀ ਜਾਸੀ ਸਾਇਆ ਹਾਸੀ ਉਨਕੇ ਭਾਣੇ ਜਿਨ ਜਰਵਾਣੇ॥</br><noinclude></noinclude> eickw95lbr8r4e5zdl3961fu5dqxthx 218238 218236 2026-05-17T10:38:20Z Harchand Bhinder 2624 218238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੪੧)}}</noinclude>ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਹੀ ਪੁਛ ਦਿਲ ਦੀ ਵੇਦਨ ਧੋਬਨ ਮਾਈ ਦਸੇ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੧੦॥</br> ਹਰਦਮ ਰਹੇ ਫਿਰਾਕ ਪੁੰਨੂੰ ਦਾ ਲੰਬੂ ਤਨ ਵਿਚ ਬਲਦੇ ਆਂਸੂ ਢੱਲਦੇ॥</br> ਰੁਲੇਦਸਤ ਰੁਖਸਾਰੇਕਾਰੇ ਵਾਲ ਖੁਲੇ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ ਹਲਦੇ ਸਲਦੇ॥</br> ਆਹ ਸਰਦ ਤਰ ਚਸ਼ਮਾ ਦੋਵੇਂ ਰੰਗ ਜ਼ਰਦ ਦੁਖ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਪਲਪਲ ਦੇ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਰੁਲ ਮਰਨਾ ਇਕ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਥਲ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾ ਟਲਦੇ॥੧੧੧॥</br> ਦੇਖ ਸੱਸੀ ਵਲ ਝੁਰਦੇ ਮਾਂ ਪਿਯੋ ਪਈਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਆ ਗਮਖਾਰਾਂ॥</br> ਸਦੇ ਉਨਹਾਂ ਸਿਯਾਨੇ ਬਹਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰਕਾਰਾਂ ਜਾਨਣ ਸਾਰਾਂ॥</br> ਗਲੀ ਫਿਰਾਹਨ ਓਤਸ ਜੀਆਂ ਸਿਰੀਂ ਸਾਫ ਦਸਤਾਰਾਂ ਮੋਹਰੇਦਾਰਾਂ॥</br> ਆਸੇਲਏਸਰਈਉਚਿਆਂ ਆਏ ਪਾਸ ਲੁਵਾਰਾਂ ਮਟਕ ਹੁਲਾਰਾਂ॥੧੧੨॥</br> ਕਿਆ ਦੇਖਨ ਸਸੀ ਸੱਸ ਸੂਰਤ ਬੈਠੀ ਮੂੰਹ ਕਮਲਾਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਰਾਨੇ॥</br> ਕਹਿੰਦੇ ਏਥਹੁ ਹੋਗ ਮੁਨਫਿਅਤ ਪੈਰਹੇ ਹਾਥ ਟਿਕਾਨੇ ਮੌਲਾ ਜਾਨੇ॥</br> ਦਿਲੀ ਹੁਲਾਸੀ ਜਾਸੀ ਸਾਇਆ ਹਾਸੀ ਉਨਕੇ ਭਾਣੇ ਜਿਨ ਜਰਵਾਣੇ॥</br><noinclude></noinclude> tdqszys1ttidb6e5kwrk8y91dreyqd4 218240 218238 2026-05-17T10:41:10Z Harchand Bhinder 2624 218240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੪੦}}</noinclude>ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਹੀ ਪੁਛ ਦਿਲ ਦੀ ਵੇਦਨ ਧੋਬਨ ਮਾਈ ਦਸੇ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੧੦॥</br> ਹਰਦਮ ਰਹੇ ਫਿਰਾਕ ਪੁੰਨੂੰ ਦਾ ਲੰਬੂ ਤਨ ਵਿਚ ਬਲਦੇ ਆਂਸੂ ਢੱਲਦੇ॥</br> ਰੁਲੇਦਸਤ ਰੁਖਸਾਰੇਕਾਰੇ ਵਾਲ ਖੁਲੇ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ ਹਲਦੇ ਸਲਦੇ॥</br> ਆਹ ਸਰਦ ਤਰ ਚਸ਼ਮਾ ਦੋਵੇਂ ਰੰਗ ਜ਼ਰਦ ਦੁਖ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਪਲਪਲ ਦੇ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਰੁਲ ਮਰਨਾ ਇਕ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਥਲ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾ ਟਲਦੇ॥੧੧੧॥</br> ਦੇਖ ਸੱਸੀ ਵਲ ਝੁਰਦੇ ਮਾਂ ਪਿਯੋ ਪਈਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਆ ਗਮਖਾਰਾਂ॥</br> ਸਦੇ ਉਨਹਾਂ ਸਿਯਾਨੇ ਬਹਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰਕਾਰਾਂ ਜਾਨਣ ਸਾਰਾਂ॥</br> ਗਲੀ ਫਿਰਾਹਨ ਓਤਸ ਜੀਆਂ ਸਿਰੀਂ ਸਾਫ ਦਸਤਾਰਾਂ ਮੋਹਰੇਦਾਰਾਂ॥</br> ਆਸੇਲਏਸਰਈਉਚਿਆਂ ਆਏ ਪਾਸ ਲੁਵਾਰਾਂ ਮਟਕ ਹੁਲਾਰਾਂ॥੧੧੨॥</br> ਕਿਆ ਦੇਖਨ ਸਸੀ ਸੱਸ ਸੂਰਤ ਬੈਠੀ ਮੂੰਹ ਕਮਲਾਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਰਾਨੇ॥</br> ਕਹਿੰਦੇ ਏਥਹੁ ਹੋਗ ਮੁਨਫਿਅਤ ਪੈਰਹੇ ਹਾਥ ਟਿਕਾਨੇ ਮੌਲਾ ਜਾਨੇ॥</br> ਦਿਲੀ ਹੁਲਾਸੀ ਜਾਸੀ ਸਾਇਆ ਹਾਸੀ ਉਨਕੇ ਭਾਣੇ ਜਿਨ ਜਰਵਾਣੇ॥</br><noinclude></noinclude> 6cvpjiywicnltsihc41ucn7ynwa74a9 218241 218240 2026-05-17T10:41:33Z Harchand Bhinder 2624 218241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder brar Faridkot" />{{rh||(੪੦)}}</noinclude>ਦੁਖਦਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਹੀ ਪੁਛ ਦਿਲ ਦੀ ਵੇਦਨ ਧੋਬਨ ਮਾਈ ਦਸੇ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੧੦॥</br> ਹਰਦਮ ਰਹੇ ਫਿਰਾਕ ਪੁੰਨੂੰ ਦਾ ਲੰਬੂ ਤਨ ਵਿਚ ਬਲਦੇ ਆਂਸੂ ਢੱਲਦੇ॥</br> ਰੁਲੇਦਸਤ ਰੁਖਸਾਰੇਕਾਰੇ ਵਾਲ ਖੁਲੇ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ ਹਲਦੇ ਸਲਦੇ॥</br> ਆਹ ਸਰਦ ਤਰ ਚਸ਼ਮਾ ਦੋਵੇਂ ਰੰਗ ਜ਼ਰਦ ਦੁਖ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਪਲਪਲ ਦੇ॥</br> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਰੁਲ ਮਰਨਾ ਇਕ ਦਿਨ ਅੰਦਰ ਥਲ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾ ਟਲਦੇ॥੧੧੧॥</br> ਦੇਖ ਸੱਸੀ ਵਲ ਝੁਰਦੇ ਮਾਂ ਪਿਯੋ ਪਈਆਂ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਆ ਗਮਖਾਰਾਂ॥</br> ਸਦੇ ਉਨਹਾਂ ਸਿਯਾਨੇ ਬਹਤੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰਕਾਰਾਂ ਜਾਨਣ ਸਾਰਾਂ॥</br> ਗਲੀ ਫਿਰਾਹਨ ਓਤਸ ਜੀਆਂ ਸਿਰੀਂ ਸਾਫ ਦਸਤਾਰਾਂ ਮੋਹਰੇਦਾਰਾਂ॥</br> ਆਸੇਲਏਸਰਈਉਚਿਆਂ ਆਏ ਪਾਸ ਲੁਵਾਰਾਂ ਮਟਕ ਹੁਲਾਰਾਂ॥੧੧੨॥</br> ਕਿਆ ਦੇਖਨ ਸਸੀ ਸੱਸ ਸੂਰਤ ਬੈਠੀ ਮੂੰਹ ਕਮਲਾਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਰਾਨੇ॥</br> ਕਹਿੰਦੇ ਏਥਹੁ ਹੋਗ ਮੁਨਫਿਅਤ ਪੈਰਹੇ ਹਾਥ ਟਿਕਾਨੇ ਮੌਲਾ ਜਾਨੇ॥</br> ਦਿਲੀ ਹੁਲਾਸੀ ਜਾਸੀ ਸਾਇਆ ਹਾਸੀ ਉਨਕੇ ਭਾਣੇ ਜਿਨ ਜਰਵਾਣੇ॥</br><noinclude></noinclude> 2z43mlnqi0cy2y9jig9kj8igk5s5spi 250 3245 218237 75838 2026-05-17T10:37:12Z Harchand Bhinder 2624 218237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||੪੧)}}</noinclude>(੪੧) ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਕਤੇਬਾਂ ਦੇਖਣ ਮਰਜ਼ ਨਾ ਕੋਈ ਪਛਾਣੇ ਕਰਨ ਧਙਾਣੇ॥੧੧੩॥<br/> ਇਕਹੂੰ ਇਕ ਕਹਾਵਨ ਆਲਾ ਆਪਸ ਅੰਦਰ ਕੈਹਿੰਦੇ ਏਹਾ ਕਹਿੰਦੇ॥<br/> ਜੇ ਡਿਗਿਆਂ ਨੂੰ ਦਮ ਹਮ ਕਰੀਏ ਹੋਇ ਚੰਗੇ ਉਠ ਬੈਹੰਦੇ ਸਭ ਤਪ ਲੈਹੰਦੇ॥<br/> ਪਰੀਆਂ ਔਰ ਚੁੜੇਲਾਂ ਡਾਇਨ ਧੂਣੀ ਸਖਤ ਨਾ ਸਹਿੰਦੇ ਜਾਵਨ ਵਹਿੰਦੇ॥<br/> ਇਨਸ਼ਾਅੱਲਾ ਜੋ ਦੁਖ ਅਸਾਂਨੂੰ ਲਖ ਲਖ ਦੇ ਉਤਰੇਂਦੇ ਜਿਨ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ॥੧੧੪॥<br/> ਕੋਈ ਆਖਦਾ ਭੂਤ ਚੁੜੇਲਾਂ ਆਹੀਆਂ ਬਾਗ ਅੰਬੋਹੀ ਉਨ ਉਸ ਕੋਹੀ॥<br/> ਕੋਈ ਬਤਾਵੇ ਡਰੇ ਪਰੀ ਥੀਂ ਕੋਈ ਕਹੇ ਜਿਨ ਜੋਹੀ ਬਾਲ ਨ ਛੋਹੀ॥<br/> ਲਖ ਤਾਵੀਜ਼ ਕਲਾਮ ਧੂਣੀਆ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਦਰੋਹੀ ਜ਼ਰਾ ਨਾ ਪੋਹੀ॥<br/> ਜਦ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੁੰਘਾਵਨ ਵਟੀਆਂ ਗੁਜਰੇ ਤਨਮਨ ਖੋਹੀ ਜਾਨੇ ਓਹੀ॥੧੧੫॥<br/> ਕੁਝ ਤਬੀਬ ਦੇ ਪਾਸ ਕਿਨਾਂ ਵਲ ਰੁੱਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਖਾਏ ਪੈਕ ਭਜਾਏ॥<br/> ਅਸ ਫਲ ਯੂਨਿਸ ਅਜਲ ਹਕੀਮਦੇ ਖੁਦਸ਼ਾਗਿਰਦ ਬੁਲਾਏ ਯਲਗਰ ਆਏ॥<br/> ਖੋਲ ਕਿਤਾਬ ਕਿਨਾਨਸੁ ਓਨਾਂ ਬਹੁ ਨੁਸਖੇ ਬੇਸ਼ ਬਤਾਏ ਜੋ ਮਨ ਭਾਏ॥<br/><noinclude></noinclude> gveo044oellwpm8aq0pmaiqcy639ovu 218239 218237 2026-05-17T10:39:18Z Harchand Bhinder 2624 218239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੧)}}</noinclude>ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਕਤੇਬਾਂ ਦੇਖਣ ਮਰਜ਼ ਨਾ ਕੋਈ ਪਛਾਣੇ ਕਰਨ ਧਙਾਣੇ॥੧੧੩॥<br/> ਇਕਹੂੰ ਇਕ ਕਹਾਵਨ ਆਲਾ ਆਪਸ ਅੰਦਰ ਕੈਹਿੰਦੇ ਏਹਾ ਕਹਿੰਦੇ॥<br/> ਜੇ ਡਿਗਿਆਂ ਨੂੰ ਦਮ ਹਮ ਕਰੀਏ ਹੋਇ ਚੰਗੇ ਉਠ ਬੈਹੰਦੇ ਸਭ ਤਪ ਲੈਹੰਦੇ॥<br/> ਪਰੀਆਂ ਔਰ ਚੁੜੇਲਾਂ ਡਾਇਨ ਧੂਣੀ ਸਖਤ ਨਾ ਸਹਿੰਦੇ ਜਾਵਨ ਵਹਿੰਦੇ॥<br/> ਇਨਸ਼ਾਅੱਲਾ ਜੋ ਦੁਖ ਅਸਾਂਨੂੰ ਲਖ ਲਖ ਦੇ ਉਤਰੇਂਦੇ ਜਿਨ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ॥੧੧੪॥<br/> ਕੋਈ ਆਖਦਾ ਭੂਤ ਚੁੜੇਲਾਂ ਆਹੀਆਂ ਬਾਗ ਅੰਬੋਹੀ ਉਨ ਉਸ ਕੋਹੀ॥<br/> ਕੋਈ ਬਤਾਵੇ ਡਰੇ ਪਰੀ ਥੀਂ ਕੋਈ ਕਹੇ ਜਿਨ ਜੋਹੀ ਬਾਲ ਨ ਛੋਹੀ॥<br/> ਲਖ ਤਾਵੀਜ਼ ਕਲਾਮ ਧੂਣੀਆ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੀ ਦਰੋਹੀ ਜ਼ਰਾ ਨਾ ਪੋਹੀ॥<br/> ਜਦ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੁੰਘਾਵਨ ਵਟੀਆਂ ਗੁਜਰੇ ਤਨਮਨ ਖੋਹੀ ਜਾਨੇ ਓਹੀ॥੧੧੫॥<br/> ਕੁਝ ਤਬੀਬ ਦੇ ਪਾਸ ਕਿਨਾਂ ਵਲ ਰੁੱਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਖਾਏ ਪੈਕ ਭਜਾਏ॥<br/> ਅਸ ਫਲ ਯੂਨਿਸ ਅਜਲ ਹਕੀਮਦੇ ਖੁਦਸ਼ਾਗਿਰਦ ਬੁਲਾਏ ਯਲਗਰ ਆਏ॥<br/> ਖੋਲ ਕਿਤਾਬ ਕਿਨਾਨਸੁ ਓਨਾਂ ਬਹੁ ਨੁਸਖੇ ਬੇਸ਼ ਬਤਾਏ ਜੋ ਮਨ ਭਾਏ॥<br/><noinclude></noinclude> 76k0zewzcv89nh4izzelm38lpxvvipa 250 3246 218242 75839 2026-05-17T10:42:36Z Harchand Bhinder 2624 218242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੨)}}</noinclude>ਊਚ ਜੰਬੂਹ ਹਜੂਰਬੀਚ ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਫਰੂਏ ਲਯਾਏ ਇਲਮ ਜਤਾਏ॥੧੧੬॥<br/> ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਲੁਕਮਾਨ ਦਿਆ ਫਿਰ ਫੜ ਕਿਤਾਬ ਲੁਕਮਾਨੀ ਲਾ ਗੁਜਰਾਨੀ॥<br/> ਔਨ ਫਜੂਲ ਤੂਲ ਬੁਕਰਾਤੀ ਕਹਨ ਸਰਾਜੀ ਜਾਨੀ ਬਹੁ ਉਸ ਬਾਨੀ॥<br/> ਫਿਰ ਸੁਕਰਾਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਓਸਦੀ ਮਜਲਸ ਅੰਦਰ ਆਨੀਂ ਖੋਲ ਬਖਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਵਾਹ ਉਨ ਲਾਈ ਦੇਖ ਜਜ਼ਾਇਰ ਸਾਨੀ ਇਲਮ ਯੂਨਾਨੀ॥੧੧੭॥<br/> ਅਫ਼ਲਾਤੂਨ ਅਰਸਤੂ ਥੀਂ ਕੁਝ ਇਕ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਵਡਿਆਈ ਹਿਕਮਤ ਪਾਈ॥<br/> ਕੁੱਰਾ ਤੀਸ ਅਰ ਸ਼ਰਾ ਅਜਾਇਬ ਇਕ ਦੂ ਇਕ ਸਵਾਈ ਲਿਆਇ ਦਿਖਾਈ॥<br/> ਬਹੁਰਗ਼ਲੋਗਨ ਜਾਲੀਨੂੰਸੀ ਉਨਹਾਂ ਸ਼ਿਤਾਬ ਮੰਗਾਈ ਖੋਹਲ ਸੁਨਾਈ॥<br/> ਫਿਰ ਕਿਤਾਬ ਮੌਜਜ਼ ਵਿਚ ਮਜਲਸ ਘਰ ਸੱਸੀ ਸੁਖਦਾਈ ਲਿਆ ਸਮਝਾਈ॥੧੧੮॥<br/> ਲਿਆਏ ਸ਼ਹਿਰ ਫਿਰ ਅਰਕਾਗਾਨੀ ਵਾਕਫ ਜੇਰ ਜ਼ਬਰ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਦਿਗਰਦੇ ॥<br/> ਬਹੁਰ ਖਮਸ<noinclude></noinclude> lbiadakxezugxdu89jd5bhayx5h0m5u 250 3247 218243 75840 2026-05-17T10:43:33Z Harchand Bhinder 2624 218243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪3)}}</noinclude>ਕੁਲੀਯਾਤ ਮੰਗਾਇਆ ਰਹੇ ਮੁਤਾਲਿਆ ਕਰਦੇ ਕੰਦਸਮਰਦੇ॥<br/> ਲੈ ਕਾਨੂਨ ਬੂਅਲੀ ਸੀਨਾ ਦੇ ਤਾ ਬਾਹਿਸ ਖੁਦ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਧਰਦੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਜਰਾਹਿ ਤਹਿ ਵਿਚ ਦੇਖਨ ਵਲੇ ਘਰਦੇ ਏਧਰ ਉਧਰ ਦੇ॥੧੧੯॥<br/> ਸੁਰਹ ਅਸਬਾਬ ਨਾ ਰਖਦੇ ਖਾਤਰ ਵਹੁ ਹਕੀਮ ਹੈਂ ਭਾਰੇ ਅਤ ਉਜਿਆਰੇ॥<br/> ਅਖਤਿਆਰਾਤ ਬਦੀ ਅਕ ਸਾਇਆ ਸਸ ਆਗੇ ਜਿਉਂ ਤਾਰੇ ਏਹ ਗਨਕਾਰੇ॥<br/> ਤਿੱਬ ਅਕਬਰ ਦਸਤੂਰ ਕਾਦਰੀ ਔਰ ਮੁਫ਼ੱਰਾ ਕਿਨਾਰੇ ਕੌਨ ਵਿਚਾਰੇ॥<br/> ਜੋ ਧਨੰਤਰ ਦੇ ਆਹੇ ਚੇਲੇ ਲੈ ਗ੍ਰੰਥ ਸਰਕਾਰੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਾਰੇ॥੧੨੦॥<br/> ਮਰਜ ਏਸਕੋ ਮਾਲੀ ਖੌਲੀਆ ਹਰ ਇਕ ਇਓਂ ਫ਼ਰਮਾਵੇ ਤਰਹ ਬਤਾਵੇ॥<br/> ਮਾਨਿੰਦ ਕਤਰਬ ਆਬੀ ਜਾਨਵਰ ਹਰਕਤ ਹਰਦਮ ਧਾਵੇ ਸਬਰ ਨਾ ਆਵੇ॥<br/> ਕਰੇ ਇਲਾਜ ਆਵਲੀ ਮੁੰਜਿਸ਼ ਬਾਦ ਜੁਲਾਬ ਕਰਾਵੇ ਗੁਸਾਕਢਾਵੇ॥<br/> ਜੇ ਮਾਜੂਨ ਸ਼ਿਤਾਬ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਅਫ਼ਤੇਮੂੰ ਦੇਹ ਖਾਵੇ ਦਰਦ ਵੰਜਾਵੇ॥੧੨੧॥<br/><noinclude></noinclude> 54fvlxwd9lqb0yewpq39cbhgc1nsfie 250 3248 218244 76066 2026-05-17T10:45:46Z Harchand Bhinder 2624 218244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੪)}}</noinclude>ਸ਼ਰਬਤ ਕਾਹਜ਼ਬਾਨ ਸਿਕੰਜਬੀ ਔਰ ਗੁਲਾਬ ਮਿਲਾਓ ਇਸੇ ਪਿਲਾਓ॥<br/> ਦਾਰੂ ਨੋਸ਼ ਮੁਫਰੇਹਾਤ ਜੋ ਤਰ ਮਾਜੂਨ ਬਨਾਓ ਤੁਰਤ ਖਿਲਾਓ॥<br/> ਰੋਗਨ ਜ਼ਰਦ ਬਾਦਾਮ ਬਨਫਸ਼ਾ ਸੀਰਜਨਾਨ ਲਿਆਓ ਸੀਸਝਸਾਓ॥<br/> ਦੇਤਬਰੀਂਦ ਸ਼ਿਤਾਬ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਵਾਹ ਹਮਾਮ ਨਹਿਲਾਓ ਡੇਰ ਨਾ ਲਾਓ॥੧੨੨॥<br/> ਲਾਜਵਰਦ ਜਬਖੂਬ ਤਰੀਫਲ ਅਫ਼ਤੇਮੂੰ ਮੰਗਾਏ ਕੁਰਸ ਖਿਲਾਏ॥<br/> ਕਿਸਮਿਸ ਔਰ ਬਨਫ਼ਸਾ ਲੇਕਰ ਉਮਦੇ ਮੇਵੇ ਪਾਏ ਅਰਕ ਖਿਚਾਏ॥<br/> ਸ਼ਰਬਤ ਉਸਤਖੁਦੂਸ ਹਿੰਦਦਾ ਅਫਨੀ ਤਨ ਕਢਾਏ ਜੁਦਾ ਪਿਲਾਏ॥<br/> ਬੇਸਅਯਾਰਜ ਜਵਾਲੀ ਨੂਸਾ ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਕਮਾਏ ਵਾਹ ਲਗਾਏ ॥੧੨੩॥<br/> ਖਾਵੇ ਏਹ ਮਾਜੂਨ ਸੁਕਰਾਤੀ ਯਾ ਬੁਕਰਾਤੀ ਵਰਦੀ ਦੇਵ ਸਘਰਦੀ॥<br/> ਜੇ ਮਾਜੂਨ ਨਿਮਾਜ਼ ਦੇਹੁ ਅਬ ਤਬ ਏਹ ਧੀਰਜ ਧਰਦੀ ਨਾਹੀਂ ਮਰਦੀ॥<br/> ਅਬ ਰੇਸ਼ਮ ਮੁਫ਼ੱਰਾ ਯਾਕੂਤੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਜ਼ਰਦੀ ਹਰਦੀ॥<br/> ਦੇਹੇ ਜਮੀਉਲ ਨਫ਼<noinclude></noinclude> p93ptc07gkmjgocsh5cu9yozakxc0ex 250 3249 218245 76067 2026-05-17T10:46:41Z Harchand Bhinder 2624 218245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੫)}}</noinclude>ਮੁਬਾਰਕ ਔਰ ਸਫ਼ੂਫ਼ ਗੋਹਰ ਦੀ ਸੇਹਤ ਕਰਦੀ॥੧੨੪॥<br/> ਇਕ ਦੂ ਇਕ ਮੁਜੱਰਬ ਨੁਸਖੇ ਆਹੇ ਉਨਾਂ ਕਿਤਾਨੀ ਹਿਫਜ਼ ਜ਼ੁਬਾਨੀ॥<br/> ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਦੁੜਾਈ ਇਲਮੇ ਇਲਮ ਸੁਲਤਾਨੀ ਦਸਨ ਯੂਨਾਨੀ॥<br/> ਦੀਏ ਸਿਕੰਜਬੀਨ ਸੰਦਲੀ ਵਰਦੀ ਅਫਤੇਮੂੰ ਰਹਮਾਨੀ ਪਾ ਕਚ ਪਾਨੀ॥<br/> ਰੂਹ ਤਬਾ ਕੋ ਦੇਵੀ ਕੁੱਬਤਅਰ ਕੁੱਬਤ ਨੁਫ਼ਰਾਨੀ ਅਰ ਹੈਵਾਨੀ॥੧੨੫॥<br/> ਮਾਜੂ ਕੁਰਸ ਸਿਕੰਜਬੀਨ ਸਰਬਤ ਯਾਕੂਤ ਵਧਾਈ ਦੁਖਦਾਈ ਮਰਜ਼ ਵਧਾਈ॥<br/> ਹੁੱਬ ਸਫ਼ੂਫ਼ ਮੁਰੱਬਾ ਦਾਰੂ ਵਾਹ ਹਕੀਮਾਂ ਲਾਈ ਹੋਸ਼ ਦੁੜਾਈ॥<br/> ਅਨ ਸਤਨਾਜਾ ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਪੂਜਾ ਡੱਕ ਬਤਾਈ ਤੁਕ ਛੁੜਾਈ॥<br/> ਰਾਸਬਾਤ ਕੋਈ ਕਹੇ ਨਹੀਂ ਏਹ ਕੁੱਠੀ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਕਸਾਈ ਛੁਰੀ ਵਗਾਈ॥੧੨੬॥<br/> ਏਹ ਸਭ ਕਹੇ ਮੁਜੱਰਬ ਨੁਸਖੇ ਜ਼ੋਰ ਤਬੀਬਾਂ ਲਾਇਆ ਦਰਦ ਨਾ ਪਾਇਆ॥<br/> ਦੇ ਤਰੀਆਕ ਕਬੀਰ ਰਹੇ ਓਹ ਫੜ ਸਰੀਰ ਸਤਾਇਆ ਧੀਰ ਨਾ ਆਇਆ<br/> ਲਏ ਸ੍ਵਾਸ ਉਤਾਵਲ ਖਾਵਲ<noinclude></noinclude> rmy8s0vaau6zua6kkn51mhbteouphvg 250 3250 218246 76068 2026-05-17T10:51:49Z Harchand Bhinder 2624 218246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੬)}}</noinclude>ਮਾਵਲ ਜੋਬ ਕਰਾਇਆ ਤਨ ਕੁਮਲਾਇਆ॥<br/> ਨਾਮ ਹਕੀਮ ਅਜੀਮਤੂਰ ਲਖ ਔਰ ਨਾ ਸੁਖਨ ਸੁਨਾਇਆ ਸੀਸ ਹਲਾਇਆ॥੧੨੭॥<br/> ਗ਼ਫ਼ਲਤ ਹੈਰਤ ਔਰ ਖਮੋਸ਼ੀ ਘਨਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਤਨ ਪਰ ਜਰਦੀ॥<br/> ਸੁਲਹ ਸਲੀਸ ਗਿਰ ਚਲੇ ਗਤ ਨਬਜ਼ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਘਰਦੀ ਧੀਰ ਨ ਧਰਦੀ॥<br/> ਨੀਂਦਰ ਭੁਖ ਅਰਾਮ ਨਾ ਆਵੇ ਲਾਵੇ ਚੋਟ ਕਹਰਦੀ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਬੇਦਰਦੀ॥<br/> ਏਹ ਅਲਾਮਤਾਂ ਕਹੇ ਸ਼ਾਹਲੱਖ ਵਾਹ ਨਾਂ ਅਕਲ ਫ਼ਿਕਰਦੀ ਚੁਪ ਰਹੇ ਡਰਦੀ॥੧੨੮॥<br/> ਰਾਜ ਨੀਤ ਹਿਤ ਚਿਤ ਸੱਸੀ ਫਿਰ ਕੀਤੀ ਖਰਚ ਦਾਨਾਈ ਇੰਉਂ ਦਿਲ ਆਈ॥<br/> ਲਏ ਬਾਪ ਥੀਂ ਪੱਤਨ ਸਾਰੇ ਰਹੇ ਰੋਜ਼ ਤਕੜਾਈ ਪਿਆਦ ਬਠਾਈ॥<br/> ਪੁਛ੍ਯਾਂ ਬਾਝ ਨਾ ਲੰਘੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਏਹ ਆਈਨ ਠਹਿਰਾਈ ਚੌਕੀ ਲਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸਿਪਾਹ ਬਾਵਰੀ ਬਾਵਰ ਰਾਹ ਬਠਾਈ ਘਾਤ ਲਗਾਈ॥੧੨੯॥<br/> ਦੂਰਬੀਨ ਹੱਥ ਆਪ ਪਕੜ ਕੇ ਦੇਖੇ ਰਾਹ ਬਪਾਰੀ ਬੈਠ ਅਟਾਰੀ॥<br/> ਆਪਣਾ ਆਪ ਲਖਾਇ<noinclude></noinclude> 396yoagyepwr6w3j205ixx9zqfwqswg 250 3251 218250 76069 2026-05-17T11:07:35Z Harchand Bhinder 2624 218250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Ninder Brar Faridkot" />{{rh||(੪੭)}}</noinclude>ਨਾ ਕਰਦੀ ਜ਼ਰਦੀ ਝਾਲਰ ਬਾਰੀ ਬਾਲ ਪਸਾਰੀ॥<br/> ਗ਼ੈਰ ਮਰਦ ਮਤ ਹੋਵੇ ਦੀਵਾਨਾ ਦੇਖ ਹੁਸਨ ਛਬ ਭਾਰੀ ਖ਼ੌਫ਼ ਗੁਫ਼ਾਰੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸਮ ਸੂਰਤ ਬਨੀ ਚਕੋਰ ਵਿਚਾਰੀ ਲਗਰਹੀ ਯਾਰੀ॥੧੩੦॥<br/> ਬਰਸ ਰੋਜ਼ ਜਬ ਭਯਾ ਕੇਚਮੋਂ ਉਠ ਸੁਦਾਗਰ ਆਏ ਮਾਲ ਲਿਆਏ॥<br/> ਤਾਂ ਤੇ ਆਏ ਭੰਬੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਾਜ ਘਾਟ ਅਟਕਾਏ ਚਾਇ ਉਤਰਾਏ॥<br/> ਨਿਗਹ ਬਾਨ ਲੈ ਖਬਰੇ ਸ਼ਿਤਾਬੀ ਪਾਸ ਸੱਸੀ ਦੇ ਧਾਏ ਸੁਖਨ ਸਜਾਏ॥<br/> ਕਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਚਾਹਿ ਰੱਬ ਪੂਰੀ ਮਲਕ ਹਜੂਰ ਬੁਲਾਏ ਨੇੜ ਬਿਠਾਏ॥੧੩੧॥<br/> ਬੱਬਨ ਔਰ ਬੰਬੀਹਾ ਦੋਵੇਂ ਆਹੇ ਮਲਕ ਦੀਦਾਰੀ ਬਾਹੀ ਭਾਰੀ॥<br/> ਸੁਤਰ ਕਤਾਰਾਂ ਸਾਥ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਗਰ ਹੋਤ ਅਨੁਸਾਰੀ ਬੇ ਸੁਮਾਰੀ॥<br/> ਮਤਲਬ ਕਾਰ ਸੱਸੀ ਦੁਨਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰੇ ਜ਼ਿਆਫਤ ਭਾਰੀ ਖਾਤਰ ਦਾਰੀ॥<br/> ਕੌਣ ਸਿਫਤ ਲਖਸ਼ਾਹ ਪੰਨੂੰ ਵਿਚ ਪੁਛਦੀ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰੀ ਕਹਿਨ ਬਪਾਰੀ॥੧੩੨॥<br/> ਹੁਸਨ ਪੁੰਨੂੰ ਪਰ ਯੂਸਫ਼<noinclude></noinclude> gltcx0s7n58bt3icsmn1v9xyab8ceqq 250 3252 218251 129434 2026-05-17T11:08:31Z Harchand Bhinder 2624 218251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੪੮)}}</noinclude>ਜੈਸਾ ਐਸਾ ਬੇਟਾ ਕਾਈ ਜਨਸੀ ਮਾਈ॥<br/> ਦਾਨਸ਼ਮੰਦ ਅਰੱਸਤੂ ਸਾਂਨੀ ਦਾਨੀ ਹਾਤਮਤਾਈ ਬਾਂਹ ਉਠਾਈ॥<br/> ਰੁਸਤਮ ਜੇਹਾ ਬਹਾਦਰ ਨਾਦਰ ਕਾਦਰ ਲੱਖ ਵਡਿਆਈ ਉਸ ਵਿਚ ਪਾਈ॥<br/> ਸੁਨ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਲੱਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਸੁਧ ਬੁਧ ਰਹੀ ਨਾ ਕਾਈ ਇਸ਼ਕ ਸਤਾਈ॥੧੩੩॥<br/> ਮਿਟਿਆ ਜੋਸ਼ ਹੋਸ਼ ਜਦ ਆਈ ਸੱਸੀ ਕਹਿਆ ਭਿਰਾਓ ਤੁਸੀ ਨਾ ਜਾਓ॥<br/> ਸੁਤਰ ਸਵਾਰ ਬਲੋਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੇਚਮ ਤਰਫ਼ ਦੁੜਾਓ ਦੇਰ ਨ ਲਾਓ॥<br/> ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਫ਼ਰੇਬ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਰ ਭੰਬੋਰ ਲਿਆਓ ਮੁਝੇ ਮਿਲਾਓ॥<br/> ਜੇ ਦੇਖਾਂ ਲਖਸ਼ਾਹ ਹੁਲਾਸੀ ਤਦੀ ਖਲਾਸੀ ਪਾਓ ਘਰੀਂ ਸਿਧਾਓ॥੧੩੪॥<br/> ਬੈਠ ਬਲੋਚਾਂ ਕੀਤੀ ਗਿਨਤੀ ਸੱਦਿਆ ਭੱਬਣ ਭਾਈ ਬਾਤ ਸਮਝਾਈ॥<br/> ਮਾਂ ਪਿਓ ਜੀਵਨ ਦੇਖ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਕਰੇ ਵਿਸਾਹ ਨਾ ਰਾਈ ਨਾਰ ਗੁਦਾਈ॥<br/> ਹੱਥੀਂ ਓਹ ਨਾ ਤੋਰਨ ਘਰਦੇ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਕਰਨੀ ਕਾਈ ਖਰਚ ਦਾਨਾਈ॥<br/> ਆਪੇ ਮਿਲਸੀ ਹੋਤ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਜੇ ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ<noinclude></noinclude> momp0wz85cd2vvxudg0f2qtog8lu3pw 250 3253 218252 129442 2026-05-17T11:09:19Z Harchand Bhinder 2624 218252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੪੯)}}</noinclude>ਵਡਿਆਈ ਤੋਹ ਸੁਨਾਈ॥੧੩੫॥<br/> ਹੋਇ ਤਯਾਰ ਸਵਾਰ ਹੋਤ ਓਹ ਪਕੜ ਮੁਹਾਰ ਸਧਾਇਆ ਸ਼ੁਤਰ ਵਗਾਇਆ॥<br/> ਮਜਲੋ ਮਜਲੀ ਪਹੁਤਾ ਕੇਚਮ ਪਾਸ ਪੁੰਨੂੰ ਦੇ ਆਇਆ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ॥<br/> ਜੋ ਅਹਵਾਲ ਸੁਵਾਲ ਸਨੇਹਾ ਉਸਨੂੰ ਬਹਿ ਸਮਝਾਯਾ ਇਸ਼ਕ ਜਗਾਇਆ॥<br/> ਕਰਦੀ ਜਾਪ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਸੱਸੀ ਹੈ ਸਰੂਪ ਓਹਮਾਯਾ ਹੁਸਨ ਸਵਾਇਆ॥੧੩੬॥<br/> ਮੁਖ ਮਹਤਾਬ ਅਲਖ ਜਿਉਂ ਬੀਨੀ ਲਬ ਦੋ ਸੁਰਖ ਸੰਧੂਰੋਂ ਨਰਮ ਅੰਗੂਰੋਂ॥<br/> ਠੋਡੀ ਸੇਬ ਲਾਲ ਰੁਖਸਾਰੇ ਕਮਰ ਬਾਰੀਕ ਜੰਬੂਰੋਂ ਉਪਜੀ ਨੂਰੋਂ॥<br/> ਗਰਦਨ ਨਾਦਰ ਜਿਵੇਂ ਕੁਹਾਹੀ ਆਹੀ ਚੁਸਤ ਸ਼ਊਰੋ ਡਰੇ ਫ਼ਤੂਰੋਂ॥<br/> ਸ਼ਾਹ ਪਰੀ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਸੀਸ ਨਿਵਾਵੇ ਦੂਰੋਂ ਸੁੰਦਰ ਹੂਰੋਂ॥੧੩੭॥<br/> ਕੋਕਲ ਬੀਨ ਬੀਨ ਮ੍ਰਿਗ ਜੈਸੇ ਭਵਾਂ ਕਮਾਨਾਂ ਭਲੀਆਂ ਤੀਰ ਪਿਪਲੀਆਂ॥<br/> ਕੁਚ ਦੋ ਸਿਰੀਫਲ ਕਦਲੀ ਜੰਘਾਂ ਲਿਚਕ ਧਰੇ ਧਰ ਤਲੀਆਂ ਕੋਮਲ ਨਲੀਆਂ॥<br/> ਬਾਂਕੀ ਤੋਰ ਚਕੋਰ ਹਸਤ ਥੀਂ ਦੰਦ ਚੰਬੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਰਲੀਆਂ॥<br/><noinclude></noinclude> 130kvq5ddw0rqq40sdcjqschceyxtcg 250 3254 218253 129443 2026-05-17T11:10:02Z Harchand Bhinder 2624 218253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫o)}}</noinclude>ਕਰ ਦੋ ਕੰਵਲ ਨਾਫ ਚਾਹ ਬਾਬਲ ਜਿਉਂ ਅਰਵਾਹਾਂ ਫਲੀਆਂ ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ॥੧੩੮॥<br/> ਯਾ ਬਹਿਸ਼ਤ ਦੇ ਬਾਗੋਂ ਉਤਰੀ ਨਾਗਰਵੇਲ ਸਰੀ ਹੈ ਫੂਲ ਝਰੀ ਹੈ॥<br/> ਯਾ ਓਹ ਬਦਰੇ ਮੁਨੀਰ ਹੀਰ ਛਬ ਮੋਤਨ ਮਾਂਗ ਭਰੀ ਹੈ ਸੀਸ ਧਰੀ ਹੈ॥<br/> ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਮਦਨ ਕੀ ਮੂਰਤ ਯਾ ਹੱਕ ਆਪ ਘੜੀ ਹੈ ਸੀਮ ਜ਼ਰੀ ਹੈ॥<br/> ਯਾ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾਰ ਨੋਂਸ਼ਾਬਾ ਤਾਸਰਦਾਰ ਪਰੀ ਹੈ ਡੀਲ ਖਰੀ ਹੈ॥੧੩੯॥<br/> ਜੈਸੇ ਨਾਗ ਅਨਜਾਨੇ ਜੁਲਫ਼ਾਂ ਭਿੰਨੀਆਂ ਅਤਰ ਸੰਦਲ ਵਿਚ ਲਟਕਨ ਗਲ ਵਿਚ॥<br/> ਜੇਵਰ ਗਿਰਦ ਜੜਾਊ ਚਮਕਨ ਬਿਜਲੀ ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਪਲ ਵਿਚ॥<br/> ਇੰਦਰ ਪਾਸ ਕੋਈ ਹੋਗ ਅਵੇਹੀ ਯਾ ਕੋਈ ਦੀਪਸ ੰਗਲ ਵਿਚ ਨਾਰ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਅਵੇਹੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਆਹੀਆਂ ਕਾਮ ਕੰਦਲ ਵਿਚ ਕੋਟ ਅਕਲ ਵਿਚ॥੧੪੦॥<br/> ਦਿਨ ਅਰ ਰੈਨ ਨਹੀਂ ਕੇਚਮ ਵਲ ਗਢ ਭੰਬੋਰ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਸੂਰਤ ਸਸ ਦੀ॥<br/> ਇਕ ਦੂ ਹੋਵੇ ਚਾਰ ਨਾ<noinclude></noinclude> m7debrgzy41w8jqy006qqqpt2vphta1 250 3255 218254 129444 2026-05-17T11:12:03Z Harchand Bhinder 2624 218254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||੫o}}</noinclude>ਰੱਜੀ ਖਬਰ ਕੋਈ ਜਾ ਦਸਦੀ ਤੁਮਰੇ ਜਸ ਦੀ॥<br/> ਝੜਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਫੁਲ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਲਟਕ ਮਟਕ ਸੋ ਹਸਦੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਸਦੀ॥<br/> ਕਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਖਰੀ ਭਰੀ ਰੰਗ ਰਸਦੀ ਜਿਉਂ ਮਨ ਲਸਦੀ॥੧੪੧॥<br/> ਸੁਨ ਸਿਫਤਾਂ ਦਿਲ ਹੋਯਾ ਘਾਇਲ ਆਨ ਚਲਾਏ ਸੇਲੇ ਇਸ਼ਕ ਮਰੇਲੇ॥<br/> ਖੂਨ ਜਿਗਰ ਦਾ ਰੋਜ ਪੀਵਨਾ ਜੈਸੇ ਸ਼ੇਰ ਬਘੇਲੇ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਪੇਲੇ॥<br/> ਕੁਦਦਾ ਹਾਲ ਸਮਾਲ ਨਾ ਸਕਦਾ ਛੜੀ ਭਾਰ ਕੰਨ ਖੇਲੇ ਮੰਦਾ ਚੇਲੇ॥<br/> ਮਿਟੇ ਭਾਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਹੋਤ ਦਿਲ ਚਾਹ ਸੱਸੀ ਰਬ ਮੇਲੇ ਸੰਝ ਸੁਵੇਲੇ॥॥੧੪੨॥<br/> ਓਸ ਬਲੋਚ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਪੁੰਨੂੰ ਨੇ ਬਨੀ ਮੁਸੀਬਤ ਭਾਰੀ ਸੁਨ ਹਿਤਕਾਰੀ॥<br/> ਦਿਨ ਤੇ ਰੈਨ ਚੈਨ ਨਹੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਹੀ ਕਰੇਂਦੀ ਜਾਰੀ ਘਟਭਨਕਾਰੀ॥<br/> ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਬਿਰਹੋਂ ਨਿਤ ਕੜਕੇ ਧੜਕੇ ਜਾਨ ਬਿਚਾਰੀ ਕਰ ਹੁਨ ਕਾਰੀ॥<br/> ਤਦ ਲਖਸ਼ਾਹ ਗਿਨਾਂ ਮਿਤ ਤੈਕੂੰ ਮੈਕੂੰ ਮੇਲ ਪਿਆਰੀ ਬਨ ਉਪਕਾਰੀ॥੧੪੩॥<br/> ਦੰਮਾ ਬਾਝ ਮੈਂ ਨਫਰ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਬੰਨ ਕਿਹਾ<noinclude></noinclude> f92nwj1s21eewtldwdl5mbmhspkppe7 218256 218254 2026-05-17T11:13:49Z Harchand Bhinder 2624 218256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||੫੧}}</noinclude>ਰੱਜੀ ਖਬਰ ਕੋਈ ਜਾ ਦਸਦੀ ਤੁਮਰੇ ਜਸ ਦੀ॥<br/> ਝੜਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਫੁਲ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਲਟਕ ਮਟਕ ਸੋ ਹਸਦੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਸਦੀ॥<br/> ਕਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਖਰੀ ਭਰੀ ਰੰਗ ਰਸਦੀ ਜਿਉਂ ਮਨ ਲਸਦੀ॥੧੪੧॥<br/> ਸੁਨ ਸਿਫਤਾਂ ਦਿਲ ਹੋਯਾ ਘਾਇਲ ਆਨ ਚਲਾਏ ਸੇਲੇ ਇਸ਼ਕ ਮਰੇਲੇ॥<br/> ਖੂਨ ਜਿਗਰ ਦਾ ਰੋਜ ਪੀਵਨਾ ਜੈਸੇ ਸ਼ੇਰ ਬਘੇਲੇ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਪੇਲੇ॥<br/> ਕੁਦਦਾ ਹਾਲ ਸਮਾਲ ਨਾ ਸਕਦਾ ਛੜੀ ਭਾਰ ਕੰਨ ਖੇਲੇ ਮੰਦਾ ਚੇਲੇ॥<br/> ਮਿਟੇ ਭਾਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਹੋਤ ਦਿਲ ਚਾਹ ਸੱਸੀ ਰਬ ਮੇਲੇ ਸੰਝ ਸੁਵੇਲੇ॥॥੧੪੨॥<br/> ਓਸ ਬਲੋਚ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਪੁੰਨੂੰ ਨੇ ਬਨੀ ਮੁਸੀਬਤ ਭਾਰੀ ਸੁਨ ਹਿਤਕਾਰੀ॥<br/> ਦਿਨ ਤੇ ਰੈਨ ਚੈਨ ਨਹੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਹੀ ਕਰੇਂਦੀ ਜਾਰੀ ਘਟਭਨਕਾਰੀ॥<br/> ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਬਿਰਹੋਂ ਨਿਤ ਕੜਕੇ ਧੜਕੇ ਜਾਨ ਬਿਚਾਰੀ ਕਰ ਹੁਨ ਕਾਰੀ॥<br/> ਤਦ ਲਖਸ਼ਾਹ ਗਿਨਾਂ ਮਿਤ ਤੈਕੂੰ ਮੈਕੂੰ ਮੇਲ ਪਿਆਰੀ ਬਨ ਉਪਕਾਰੀ॥੧੪੩॥<br/> ਦੰਮਾ ਬਾਝ ਮੈਂ ਨਫਰ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਬੰਨ ਕਿਹਾ<noinclude></noinclude> 5qlz1jmw0pgtvdqvmob1dkmd73xfzy6 250 3256 218255 129446 2026-05-17T11:13:04Z Harchand Bhinder 2624 218255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੨)}}</noinclude> ਵਿਚੋਲੇ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲੇ॥<br/> ਧਰੇ ਧੀਰ ਜੇ ਪੀੜਵੰਡਾਊਂ ਰੋ ਰੋ ਪਾਓ ਨਾ ਫੋਲੇ ਨੈਨ ਮਮੋਲੇ॥<br/> ਸ਼ੁਤਰ ਚਾਲਾਕ ਅੱਰਾਕ ਜੋ ਹੈਸਨ ਲਾਖਾਂ ਵਿਚੋ ਟੋਲੇ ਉਡਨ ਖਟੋਲੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਕਚਾਵੇ ਕਸਦਿਆਂ ਓਹ ਅਸੀਲ ਅਡੋਲੇ ਜਰਾ ਨਾ ਬੋਲੇ॥੧੪੪॥<br/> ਰਾਤੋ ਰਾਤੀ ਭਰੇ ਕੇਚਮੋ ਲਈਆਂ ਪਕੜ ਮੁਹਾਰਾਂ ਸੁਤਰ ਸਵਾਰਾਂ॥<br/> ਮਜਲੀ ਪਹੁੰਚੇ ਆ ਭੰਬੋਰ ਵਿਚ ਡਿਠੀਆਂ ਬਾਗ ਬੁਹਾਰਾਂ ਲੰਘ ਥਲਬਾਰਾਂ॥<br/> ਫਲ ਫੁਲ ਕਰੇ ਵੈਰਾਨ ਬਲੋਚਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਧੁਰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਾ ਰਖਵਾਰਾਂ॥<br/> ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਲਮੜੇ ਵਾਲ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਵਾਟਵੀਆਂ ਦਸਤਾਰਾਂ ਸਿਰੀਂ ਉਲਾਰਾ॥੧੪੫॥<br/> ਸੁਨ ਏਹ ਬਾਤ ਤਮਕ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਰਲ ਸਖੀਆਂ ਸੰਗ ਧਾਈ ਇਉਂ ਦਿਲ ਆਈ॥<br/> ਜੇ ਏਹ ਲਿ੍ਯਾਏ ਹੋਤ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂਡੇ ਸੁਖ ਦਾਈ ਘੋਲ ਘੁਮਾਈ॥<br/> ਜੇ ਕਰਵਾਨੇ ਖਾਲੀ ਆਏ ਹੋਏ ਮੋਏ ਮੌਤ ਲਿ੍ਯਾਏ ਜੂਹ ਪਰਾਈ॥<br/> ਦੇਨਦਾਰ ਲਖ ਬਨਾਂ ਯਾਰਦੀ ਜੇ ਅਣਭੋਲ ਲੜਾਈ ਕਰਸਾਂ ਕਾਈ॥੧੪੬॥<br/> ਤੁਰਦੀ ਲਟਕ ਮਰੋੜ ਮਟਕਸੇ ਕਟਕ ਸਈਆਂ<noinclude></noinclude> tve1uspoe17wg23wu3rd0kl7gapfwc6 250 3257 218257 129447 2026-05-17T11:15:04Z Harchand Bhinder 2624 218257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੩)}}</noinclude>ਸੰਗ ਖਰੀਆਂ ਜੇਵਰ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਖੂਬ ਜੰਗ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਰਮ ਬਾਦਲੇ ਸਰੀਆਂ ਕਾਧੇ ਧਰੀਆਂ॥<br/> ਯਾਨੇ ਹੋਤ ਚਿਰਾਗਬਾਗ ਵਿਚ ਮਿਸਲ ਪਤੰਗਾਂ ਪਰੀਆਂ ਗਿਰਦ ਉਲਰੀਆਂ॥<br/> ਮਾਹ ਸ਼ਕਲ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਡਿਠੀ ਜਦ ਆਨ ਖਫਗੀਆਂ ਟੁਰੀਆਂ ਚਸ਼ਮਾਂ ਠਰੀਆਂ॥੧੪੭॥<br/> ਕਦਮ ਯਾਰਦੇ ਝਾੜ ਸੱਸੀ ਨੇ ਖਾਕ ਅਖੀਂ ਪਰ ਲਾਈ ਤਪਤ ਬੁਝਾਈ॥<br/> ਪਾਉਂ ਸੁਤਰਦੇ ਝਾੜੇ ਸਖੀਆਂ ਖਾਕ ਤਬਰੁੱਕ ਪਾਈ ਮੁਖਨ ਰੁਮਾਈ॥<br/> ਹੋਗਈ ਪੁੰਨੂੰ ਦੇਖ ਚਕੋਰੋ ਜਿਉ ਮੋਰੋ ਘਟ ਉਮਦਾਈ ਨਜਰ ਮੇ ਆਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅੱਲਾਹ ਉਨਾਹ ਦੀ ਸੁਘੜੀ ਚਾਹ ਪੁਜਾਈ ਦਿਲੀ ਵਧਾਈ॥੧੪੮॥<br/> ਖੁਸ਼ਕ ਬਾਗ ਜਲ ਭਰਿਆ ਹਰਿਆ ਖਿੜੀਆਂ ਖਲੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਚਸਮਾਂ ਰਲੀਆਂ॥<br/> ਬਰਸੇ ਨੂਰ ਜਹੂਰ ਮੁਖੋਂ ਪਰ ਆਸ਼ਕ ਮਿਸਲ ਜਵਲੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਬੋਲੀਆਂ॥<br/> ਮਿਟ ਗਏ ਦਰਦ ਸਰਦ ਭਏ ਸੀਨੇ ਤਨ ਮਨ ਵਾਰਨ ਅਲੀਆਂ ਗਿਰਦੇ ਖਲੀਆਂ॥<br/> ਮਲੇ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਯਾਰ ਯਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਿਲੀਂ<noinclude></noinclude> n0kgral2lpt78isre2gb4ocphi466t3 250 3258 218258 60223 2026-05-17T11:16:02Z Harchand Bhinder 2624 218258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੫੪)}}</noinclude>ਦੁਵਲੀਆਂ ਗ਼ਮੀਆਂ ਟਲੀਆਂ॥੧੪੯॥<br/> ਹਰ ਹਰ ਕਿਸਮਾਂ ਬਾਸਨ ਉਮਦੇ ਓਸੇ ਵਕਤ ਮੰਗਾਏ ਅਰ ਚਮਕਾਏ॥<br/> ਚੀਨੀ ਔਰ ਬਲੌਰ ਅਜਾਇਬ ਸੰਗ ਯਸ਼ਮੀ ਰਖਵਾਏ ਸ਼ਾਨ ਜਗਾਏ॥<br/> ਕਈ ਰੁਪੈਹਰੀ ਔਰ ਸੁਨੈਹਰੀ ਕੀਮਤ ਕੌਨ ਗਿਣਾਏ ਜੜਤ ਜੜਾਏ॥<br/> ਪੱਖੇ ਚੌਰੀਆਂ ਕਰਨ ਗੁਲਾਮਾ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਛਬਛਾਏ ਫਰਸ਼ ਵਿਛਾਏ॥੧੫੦॥<br/> ਸੱਸੀ ਕਰੇ ਜਿ੍ਯਾਫਤ ਲਿਆ ਓਹ ਮੰਦਰ ਬੀਚ ਬਿਠਾਏ ਹਾਥ ਧੁਵਾਏ॥<br/> ਮਾਸ ਮੁਰਗ ਨਾਰੰਜੀ ਖ਼ੁਸਕੇ ਸਬਜ ਪਲਾਉ ਪਕਾਏ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਏ॥<br/> ਖਸਕੀ ਖਿਸਕੇ ਮਾਸ ਮੁਤੱਜਨ ਜਾਫਰਾਨ ਬਨਵਾਏ ਪਾਕਰ ਲਿਯਾਏ॥<br/> ਬਿਰੀਆਂ ਜੇਰ ਕਬਾਬ ਕਬੂਲੇ ਗਿਰੀਆਂ ਮੇਵੇ ਪਾਏ ਜੋ ਮਨ ਭਾਏ॥੧੫੧॥<br/> ਨਾਨ ਰੋਗਨੀ ਖੂਬ ਸਮੋਸੇ ਕੁਲਚੇ ਕੁਰਸ ਖਤਾਈ ਅਤਿ ਨਿਰਮਾਈ॥<br/> ਸੀਰ ਮਾਲ ਭਲੋਲ ਬਾਕਰੇ ਅਛੀ ਖੀਰ ਬਨਾਈ ਪਾ ਮਿਠਿਯਾਈ॥<br/> ਫਿਰਨੀ ਆਸ ਫਾਲੂਦਾ ਗਿਰੀਆਂ ਬਕੂਲਾਤ ਉਮਦਾਈ ਬੜੀ ਪਕਾਈ॥<br/><noinclude></noinclude> j69xc45g6bwa4q2pudfhre3257fsglz 250 3259 218259 129448 2026-05-17T11:17:27Z Harchand Bhinder 2624 218259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੫)}}</noinclude>ਕੈਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੋ ਪਿਆਜ਼ੇ ਕਲੀਏ ਕਮੀ ਨਾ ਕਾਈ ਨੈਹਰ ਵਿਗਾਈ॥੧੫੨॥<br/> ਜਰ ਦਗ ਮਗਜ਼ ਬਾਦਾਮ ਲਜੀਨਾ ਕਿਸ਼ਮਿਸ਼ ਮੇਵੇ ਗਰੀਆਂ ਬਹੁ ਰਸ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਕਦੂਏ ਬੀਜ ਸੁਹਾਨ ਯਕੂਤੀ ਹਲਵੇ ਸ਼ਕਰ ਤਰੀਆਂ ਅਗੇ ਧਰੀਆਂ॥<br/> ਦਹੀਂ ਪਨੀਰ ਸ਼ੀਰ ਅਰ ਖੋਏ ਜੋ ਜੋ ਚੀਜਾਂ ਸਰੀਆਂ ਲਿਯਾਇ ਗੁਜਰੀਆਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਬਲੋਚ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ ਖਾਇ ਨੇਮਤਾਂ ਖਰੀਆਂ ਸਿਫਤਾਂ ਕਰੀਆਂ॥੧੫੩॥<br/> ਲੈਕਰ ਹੁਕਮ ਮਲਾਇਕ ਅਰਸ਼ੋਂ ਅਕਦ ਬਨਾ ਵਨਆਏ ਫਰਸ਼ ਬਿਛਾਏ॥<br/> ਸੱਸੀ ਜ਼ੌਹਰਾ ਹੋਤ ਮੁਸਤਰੀ ਇਕ ਦੂੰ ਇਕ ਸਵਾਏ ਅਤ ਛਬ ਛਾਏ॥<br/> ਗਏ ਧਿਆਨ ਉਨਹਾ ਦੇ ਉਤ ਵਲ ਕਲਮੇ ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਏ ਅੰਤ ਸਧਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਿਫਤ ਆਲਖ ਦੀ ਜਿਸ ਏਹ ਰੂਪ ਬਨਾਏ ਜਸ ਜਗ ਗਾਏ॥੧੫੪॥<br/> ਵਿਦਿਆ ਹੋ ਕਰਵਾਨ ਸੁਵੇਰੇ ਡੇਰੇ ਚਾ ਲਦਵਾਏ ਕੂਚ ਕਰਾਏ॥<br/> ਚਲ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੇ ਸਾਥ ਅਸਾਡੇ ਆਖ ਰਹੇ ਹਮਸਾਏ ਸੀਸ ਨਿਵਾਏ॥<br/> ਸਫਾ<noinclude></noinclude> ow77b6f61xduk3x7u7lcbb7pt7p3giu 250 3260 218260 129449 2026-05-17T11:18:30Z Harchand Bhinder 2624 218260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੬)}}</noinclude>ਜੁਵਾਬ ਪੁੰਨੂੰ ਥੋਂ ਲੈਕੇ ਹੋਇ ਲਾਚਾਰ ਸਿਧਾਏ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਜਾਏ॥<br/> ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਚਿਆ ਇਸ਼ਕ ਜਿਨਾਂ ਤਨ ਮਿਟਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਏ ਹੋਨ ਸਵਾਏ॥੧੫੫॥<br/> ਸੋਚ ਬਲੋਚ ਕਰੇ ਓਹ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੋਤ ਪੁੰਨੂੰ ਜਿਸ ਆਂਦਾ ਬਹੁ ਪਛਤਾਂਦਾ॥<br/> ਕੀ ਜਵਾਬ ਜਾ ਦੇਵਗ ਅਲੀ ਨੂੰ ਵਤਨ ਨਹੀ ਹੁਨ ਜਾਂਦਾ ਹੁਕਮ ਇਥਾਂਦਾ॥<br/> ਹੋਸੀ ਗੋਰ ਭੰਬੋਰ ਸ਼ੈਹਰ ਵਿਚ ਬਨਿਆ ਚੋਰ ਥਲਾਂਦਾ ਕੇਚਮ ਇਖਾਂਦਾ॥<br/> ਜੇ ਲਖਸ਼ਾਹ ਖੁਦਾਵੰਦ ਆਂਦਾ ਕਰੂੰਗੁ ਜੁਮਾਲ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਸੈਰ ਥਲਾਂਦਾ॥੧੫੬॥<br/> ਹੋਤ ਅਲੀ ਸਿਰਤਾਜ ਪਾਸ ਧੁਰ ਜਾਇ ਕਹਿਆ ਕਰਵਾਨਾ ਸੁਨ ਸੁਲਤਾਨਾ॥<br/> ਕੀਆਂ ਅਸੀਰ ਜੰਜੀਰ ਜੁਲਫ ਘਤ ਸੱਸੀ ਹੋਤ ਦੀਵਾਨਾ ਲਾ ਯਰਾਨਾ॥<br/> ਕੇਚਮ ਸ਼ੈਹਰ ਨ ਯਾਦ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਭੰਬੋਰ ਰਵਾਨਾ ਦੇਸ ਬਗਾਨਾ॥<br/> ਲਖੀਂ ਹਥ ਨਾ ਆਵਨ ਲਖਸ਼ਾਹ ਪੂਤ ਬਨੀਯਾਦ ਜਹਾਨਾ ਦੌਲਤ ਜਾਨਾ॥੧੫੭॥<br/> ਹੋਤ ਅਲੀ ਜਦ ਸੁਣੀ ਬਾਤ ਏਹ ਹੋਸ਼ ਰਹੀਯੋ ਨਾ ਕਾਈ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਈ॥<br/> ਹੋਇ ਮੂਰਛਾ ਗਿਆ<noinclude></noinclude> 7wth5cata4hpqcpehqltzkrreyzumwv 250 3261 218262 129451 2026-05-17T11:19:38Z Harchand Bhinder 2624 218262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੭)}}</noinclude>ਧਰਤ ਪਰ ਜਾਨ ਲਬਾਂ ਪੁਰ ਆਈ ਦਰਦ ਸਤਾਈ॥<br/> ਝੁਰਦਾ ਵਾਂਗ ਯਾਕੂਬ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਕਾਦਰ ਕਲਮ ਵਗਾਈ ਬਿਪਤਾ ਪਾਈ॥<br/> ਉਮਰ ਤੁਮਰ ਸੁਮਰਾ ਸ਼ਾਹਬਾਨੋ ਰੋਂਦੇ ਤੀਨੋ ਭਾਈ ਨਾਲੇ ਮਾਈ॥੧੫੮॥<br/> ਲੈ ਗਏ ਹੋਤ ਭੰਬੋਰ ਲਾਲ ਨੂੰ ਛਡ ਆਏ ਕਰ ਦਾਰੀ ਠਗ ਬਿਜਾਰੀ॥<br/> ਮਿਸਰ ਬੀਚ ਜਿਉਂ ਯੂਸਫ ਤਾਈਂ ਆਏ ਬੇਚ ਬੁਪਾਰੀ ਕਰ ਜ਼ਰ ਪਿਆਰੀ॥<br/> ਕੇਚਮ ਸ਼ੈਹਰ ਫਰਾਕ ਪੁਨੂੰ ਦੇ ਰੋਂਦੇ ਸਭ ਨਰ ਨਾਰੀ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ॥॥<br/> ਜ੍ਯੋਂ ਚਕੋਰ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਨੂੰ ਢੂੰਡਣ ਰਾਤ ਅੰਧਾਰੀ ਬਨੀ ਲਾਚਾਰੀ॥੧੫੯॥<br/> ਘਰ ਵਿਚ ਬੇਗਮ ਹੂਰ ਪੁਨੂੰ ਦੀ ਆਹੀ ਨਾਮ ਗੁਦਾਈ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਸਤਾਈ॥<br/> ਜੇਵਰ ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਓਸਨੇ ਖਾਕ ਸਿਰੇ ਪਰ ਪਾਈ ਦੇ ਦੁਹਾਈ॥<br/> ਬਾਰ ਬਾਰ ਇਉਂ ਕਹਿੰਦੀ ਮੈਕੋਂ ਕਿਉਂ ਜਣ ਰਖਿਆ ਮਾਈ ਮੌਤ ਨਾਂ ਆਈ॥<br/> ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇ ਸ੍ਰਾਪ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਪੈਸੂ ਆਹ ਪਰਾਈ ਖੈਰ ਨਾ ਕਾਈ॥੧੬੦॥<br/> ਦੇਖ ਗੁਦਾਈ ਤਰਫ ਸਈਆਂ ਸਭ ਆਜਜ਼ ਹੋਈਆਂ ਪਲ<noinclude></noinclude> qypr7jk4fp4i0t8rh0n5tdjmpjysa35 250 3262 218263 129452 2026-05-17T11:20:29Z Harchand Bhinder 2624 218263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੮)}}</noinclude>ਵਿਚ ਰਹੀਆ ਨਾ ਬਲ ਵਿਚ॥<br/> ਫਟ ਗਏ ਜਿਗਰ ਧਰਤ ਪਰ ਲੇਟਨ ਜਿਉਂ ਮਛ ਥੋੜੇ ਜਲ ਵਿਚ ਰੂਹ ਖਲੱਲ ਵਿਚ॥<br/> ਬਾਝ ਪੁਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾ ਸੁਝਦਾ ਸ਼ੋਰ ਪਿਯਾ ਜਿਉਂ ਦਲ ਵਿਚ ਚੈਨ ਨ ਥਲ ਵਿਚ॥<br/> ਲਖਸ਼ਾਹ ਖੁਸ਼ੀ ਭੰਬੋਰ ਸੱਸੀ ਲੈ ਬੈਠੀ ਯਾਰ ਬਗਲ ਵਿਚ ਰੰਗ ਮਹੱਲ ਵਿਚ॥੧੬੧॥<br/> ਮਲ ਵਟਣਾ ਕਰ ਮੱਜਨ ਨਾਤੀ ਕੰਘੀ ਵਾਹ ਬਨਾਇਆ ਸੀਸ ਗੁੰਦਾਇਆ॥<br/> ਮੌਲੀ ਮਾਂਗ ਸੰਧੂਰ ਭਰਾਈ ਮਾਥੇ ਤਿਲਕ ਝੜਾਇਆ ਬਿੰਦਲੂ ਲਾਇਆ॥<br/> ਸੁਰਖੀ ਲਗੀ ਹਥੇਲੀ ਮਹਿੰਦੀ ਚੰਦਨ ਲੇਪ ਕਰਾਇਆ ਅੰਚਲ ਪਾਇਆ॥<br/> ਪਹਿਨ ਫੂਲ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਸੀ ਨੇ ਜੁਲਫੀਂ ਅਤਰ ਲਗਾਇਆ ਧੂਪ ਧੁਖਾਇਆ॥੧੬੨॥<br/> ਕੀਮ ਖਾਬ ਜ਼ਰਬਫਤ ਦੁਸ਼ਾਲੇ ਤੁਆਸ ਬਾਦਲੇ ਜ਼ਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਖਰੀਆਂ॥<br/> ਛੀਵੀ ਖਜੂਰ ਕਪੂਰ ਧੂੜੀਆ ਬੇਸਚੂੜੀਆਂ ਪਹਿਰੀਆ ਲਾਇਕ ਵਰੀਆਂ॥<br/> ਰਾਜ ਮੈਲ ਸਾਂਟਲ ਔ ਕਲੰਦਰੀ ਤਾਕਤਛੀਟ ਬੰਦਰੀਆਂ ਬਹੁਰੰਗ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਗੁਲ ਬਦਨਾਂ ਦਰਯਾਈਆਂ ਲਖ ੨<noinclude></noinclude> 73i407vw0cegevtca996dnw1fi3d999 250 3263 218264 129454 2026-05-17T11:21:37Z Harchand Bhinder 2624 218264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੫੯)}}</noinclude>ਕਨਕ ਮੋਤੀਆਂ ਲਰੀਆਂ ਲਾਲ ਚੁਨਰੀਆਂ॥੧੬੩॥<br/> ਕਮਰਖ ਅਤਲਸ ਮਖਮਲ ਖਾਸ਼ੇ ਮਾਹਮੂਦੀ ਬੁਗ ਲਾਏ ਲਠੇ ਸਜਾਏ॥<br/> ਜਾਮਦਾਨ ਚੰਦੇਲੀ ਨੈਨੂ ਕਪੜ ਬੈਂਸੀਆਏ ਅਤ ਛਬ ਛਾਏ॥<br/> ਗੁਮਟੀ ਔਰ ਚੁਹਾਰ ਖ਼ਾਮੀਆ ਸਿਰੀ ਸਾਫ ਮੰਗਾਏ ਚੀਰ ਬਨਾਏ॥<br/> ਤਿਲਕ ਪਾਜਾਮੇਂ ਭੂਖਨ ਕੁੜਤੇ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਿਵਾਏ ਰੰਗ ਰੰਗਾਏ॥੧੬੪॥<br/> ਸਜੇ ਕਿਰਮਚੀ ਔਰ ਪਿਆਜੀ ਸੂਹੇ ਘਣੇ ਗੁਲਾਬੀ ਸ਼ਾਨ ਨਵਾਬੀ॥<br/> ਬੇਗਮੀ ਔਰ ਅਲਤੀਏ ਫਾਖਤੀ ਨਕਰਈ ਸੁਰਮਈ ਅਜਾਬੀ ਅਰ ਮਾਹਤਾਬੀ॥<br/> ਬੈਂਗਨੀ ਔਰ ਸੋਸਨੀ ਊਦੇ ਲਾਜਵਰਦ ਸਾਹਦਾਬੀ ਜ਼ਰਦ ਉਨਾਬੀ॥<br/> ਅਗਰੇਈ ਚੰਪੇਈ ਗੁਲਾਬਾਸੀ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਕਾਬੀ ਅਰ ਸੁਰਖਾਬੀ॥੧੬੫॥<br/> ਨੀਲੋਫਰੀ ਬਾਦਾਮੀ ਸੰਦਲੀ ਜੋਸ਼ੀਏ ਗੁਲਾਨਾਰੀ ਸੁਰਖ ਚਨਾਰੀ॥<br/> ਅਬਸੀ ਫੇਰੋਜੀ ਤੂਸੀ ਅਬਰੀ ਮੋਸੀ ਕਾਰੀ ਸਜ ਅਤ ਭਾਰੀ॥<br/> ਜਮਨੀ ਸਮਨੀ ਔਰ ਜ਼ਮੁਰਦੀ ਮਾਸ਼ੀ ਮੋਮ ਦੀਨਾਰੀ ਜੇਬ ਉਲਾਰੀ॥<br/> ਖਸ<noinclude></noinclude> 98xr9yr1yysn2hxmiud857osld2g9dx 250 3264 218265 129456 2026-05-17T11:22:46Z Harchand Bhinder 2624 218265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jagvir Kaur" />{{rh||(੬੦)}}</noinclude> ਖਾਸੀ ਕਸ਼ਨਈ ਅਬਲਕੀ ਕਹਿ ਲਖ ਬਾਦ ਬੁਹਾਰੀ ਮੌਜ ਖਿਲਾਰੀ॥੧੬੬॥<br/> ਮੁਲਾਗਰਈ ਸੁਤਰੀ ਅਰ ਕੁਲਫੀ ਚੀਨੀ ਔਰ ਮਲਾਹੀ ਫੂਲ ਕਪਾਹੀ॥<br/> ਸੂਤੀ ਔਰ ਤਾਊਸੀ ਨੀਲੀ ਪੀਲੀ ਸੇਤ ਸਿ੍ਯਾਹੀ ਖਾਕੀ ਕਾਹੀ॥<br/> ਕੇਸਰੀ ਬੇਸ਼ ਬਸੰਤੀ ਲੈਹਰੀ ਫਿਰਤੇ ਕਈ ਓਹ ਮਾਹੀ ਬੇ ਪਰਵਾਹੀ॥<br/> ਗੁਲਦਾਊਦੀ ਔਰ ਕਬੂਦੀ ਛਬ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸਲਾਹੀ ਉਮਦਾ ਆਹੀ॥੧੬੭॥<br/> ਪਿਸਤਾਕੀ ਹਲਵਾਈ ਸਰਬਤੀ ਵਕਮੀ ਘਣੇ ਸੰਧੂਰੀ ਅਰ ਕਾਫੂਰੀ॥<br/> ਗੁਲਈ ਮਾਲ ਸੁਖਪਈਰਾਉ ਫਕੀਨਖੂਦੀ ਅਰ ਅੰਗੂਰੀ ਅਰ ਕਸਤੂਰੀ<br/> ਲੈਮੁਨੀਜਸ ਤਾਈ ਬਰਗਨੀ ਪੇਚ ਵਾਨ ਕੋਹ ਤੂਰੀ ਯਾ ਨੂਹ ਨੂਰੀ॥<br/> ਅਰਗਵਾਨੀ ਅਰ ਯਾਨੀ ਗੁਲ ਗਜ ਸਜ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਪੂਰੀ ਚੁਕੈ ਸਨੂਰੀ॥੧੬੮॥<br/> ਮੈਚਕਈ ਕਈ ਕਟਈ ਆਹਨੀ ਔਰ ਰੰਗ ਖੁਰਮਾਨੀ ਨਾਫੁਰਮਾਨੀ॥<br/> ਬਹੁਰ ਹਿਨਾਈ ਔਰ ਹਵਾਈ ਸਾਨ ਸੁਵਾਈ ਸ਼ਾਨੀ ਔਰ ਅਸਮਾਨੀ॥<br/> ਨਾਰ ਜੀਲ ਅਰ ਨੀਲ ਕਾਸਨੀ<noinclude></noinclude> qy8lb57m8sbjxtnvutxgyf86qc2zory 250 3265 218200 155697 2026-05-17T06:22:43Z Harchand Bhinder 2624 218200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harmesh Kaur" />{{center|੬੧}}</noinclude> ਗੁਲ ਅਬਰੀ ਕਿਰਮਾਨੀ ਅਰ ਜੁਲਮਾਨੀ॥ ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਨਿਗਾਹ ਪੂਰਦੇ ਲਾਲ ਬਦਖਸਾਂ ਸਾਨੀ ਛਬ ਜੀਲਾਨੀ॥੧੬੯॥ ਸਿਖਰੀ ਅਰ ਅਲਮਾਸੀ ਕੈਫੀ ਕੋ ਕਈ ਮੋਮੀ ਲਾਏ ਅੰਗ ਸਜਾਏ॥ ਸਜੇ ਬੇਸ਼ ਸੰਗੀ ਅਰ ਜੰਗੀ ਔਰ ਪਤੰਗੀ ਪਾਏ ਖੂਬ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਰਫਈ ਬੇਸ਼ਤ ਨਈ ਕਾਕਲੀ ਗੁਲ ਚੰਬਾ ਮਨ ਭਾਏ ਸ਼ਾਨ ਵਟਾਏ॥ ਕੌਣ ਗਿਣੇ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਰੰਗ ਬਹੁ ਜੇਵਰ ਜੜਤ ਜੜਾਏ ਅਤ ਛਬ ਛਾਏ॥੧੭੦॥ ਸੀਸ ਫੂਲ ਅਰ ਧੜੇ ਜੜਾਊ ਡੋਰੀ ਅਜਬ ਸੁਹਾਈ ਖੁਸ਼ੀ ਜਗਾਈ।। ਮਾਥੇ ਚੰਦ ਜੰਜੀਰੀ ਬਨੀਆਂ ਨੱਥ ਬੁਲਾਕ ਫਿਰਾਈ ਅਤ ਅਧਕਾਈ॥ ਕਾਨ ਫੂਲ ਵਾਲੀ ਅਰ ਝੁਮਕੇ ਮੌਜ ਬਹਾਦਰੀ ਲਾਈ ਮਿਲਨ ਸਿਧਾਈ॥ ਹਾਰ ਚਾਂਦਨੀ ਧੁਕ ਧੁਕੀ ਮਾਲਾ ਅਤਰ ਦਾਨ ਉਮਦਾਈ ਚੌਂਪ ਕਲਾਈ॥੧੭੧॥ ਬਾਜੂ ਬੰਦ ਪੰਜ ਰੰਗੀ ਟਾਡਾਂ ਚੁੜਾ ਕੰਗਨ ਨਗਰੀਆਂ ਬਾਂਹੀ ਭਰੀਆਂ ॥ ਆਰਸੀ ਅੰਗ ਸਤਾਰੇ ਨੇਵਰ ਸੋਹਨ ਪੌਂਚੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਛੱਲੇ<noinclude></noinclude> qc151lu9jfw11agcx74dm5p4is3093y 218266 218200 2026-05-17T11:23:43Z Harchand Bhinder 2624 218266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harmesh Kaur" />{{rh||(੬੧)}}</noinclude> ਗੁਲ ਅਬਰੀ ਕਿਰਮਾਨੀ ਅਰ ਜੁਲਮਾਨੀ॥ ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਨਿਗਾਹ ਪੂਰਦੇ ਲਾਲ ਬਦਖਸਾਂ ਸਾਨੀ ਛਬ ਜੀਲਾਨੀ॥੧੬੯॥ ਸਿਖਰੀ ਅਰ ਅਲਮਾਸੀ ਕੈਫੀ ਕੋ ਕਈ ਮੋਮੀ ਲਾਏ ਅੰਗ ਸਜਾਏ॥ ਸਜੇ ਬੇਸ਼ ਸੰਗੀ ਅਰ ਜੰਗੀ ਔਰ ਪਤੰਗੀ ਪਾਏ ਖੂਬ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਰਫਈ ਬੇਸ਼ਤ ਨਈ ਕਾਕਲੀ ਗੁਲ ਚੰਬਾ ਮਨ ਭਾਏ ਸ਼ਾਨ ਵਟਾਏ॥ ਕੌਣ ਗਿਣੇ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਰੰਗ ਬਹੁ ਜੇਵਰ ਜੜਤ ਜੜਾਏ ਅਤ ਛਬ ਛਾਏ॥੧੭੦॥ ਸੀਸ ਫੂਲ ਅਰ ਧੜੇ ਜੜਾਊ ਡੋਰੀ ਅਜਬ ਸੁਹਾਈ ਖੁਸ਼ੀ ਜਗਾਈ।। ਮਾਥੇ ਚੰਦ ਜੰਜੀਰੀ ਬਨੀਆਂ ਨੱਥ ਬੁਲਾਕ ਫਿਰਾਈ ਅਤ ਅਧਕਾਈ॥ ਕਾਨ ਫੂਲ ਵਾਲੀ ਅਰ ਝੁਮਕੇ ਮੌਜ ਬਹਾਦਰੀ ਲਾਈ ਮਿਲਨ ਸਿਧਾਈ॥ ਹਾਰ ਚਾਂਦਨੀ ਧੁਕ ਧੁਕੀ ਮਾਲਾ ਅਤਰ ਦਾਨ ਉਮਦਾਈ ਚੌਂਪ ਕਲਾਈ॥੧੭੧॥ ਬਾਜੂ ਬੰਦ ਪੰਜ ਰੰਗੀ ਟਾਡਾਂ ਚੁੜਾ ਕੰਗਨ ਨਗਰੀਆਂ ਬਾਂਹੀ ਭਰੀਆਂ ॥ ਆਰਸੀ ਅੰਗ ਸਤਾਰੇ ਨੇਵਰ ਸੋਹਨ ਪੌਂਚੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਛੱਲੇ<noinclude></noinclude> t0j2oxab9qxhfitbjiaxotm1j43qr90 250 3266 218267 60395 2026-05-17T11:24:18Z Harchand Bhinder 2624 218267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੨)}}</noinclude>ਮੁੰਦ੍ਰੀਆਂ॥<br/> ਝਾਂਜਰ ਖੂਬ ਪਾਜੇਬ ਅੰਗੂਠੀ ਬਿਛੂਏ ਬੀਚ ਉਗਰੀਆਂ ਨਗ ਫੁਲ ਜਰੀਆਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਜੇਵਰ ਸਜੇ ਸਸੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਸਲਾਮਾ ਖੜੀਆਂ ਹੂਰਾਂ ਪਰੀਆਂ॥੧੭੨॥<br/> ਸਤਰੰਜੀਆਂ ਅਰ ਬੇਸ਼ ਗਲੀਚੇ ਉਮਦਾ ਜਾਇ ਵਿਛਾਏ ਸ਼ਾਨ ਬਨਾਏ॥<br/> ਕਈ ਕੁਰਸੀਆਂ ਚੰਦਨ ਚੌਕੀਆਂ ਮੂਹੜੇ ਪਲੰਘ ਮੰਗਾਏ ਜੜਤ ਜੜਾਏ॥<br/> ਕਰ ਵਿਛਾਵਨੇ ਧਰੇ ਸਰਾਣੇ ਮਖਮਲ ਤਕੀਏ ਲਾਏ ਖੂਬ ਸੁਹਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਫੂਲ ਉਚ ਕਿਸਮਾਂ ਸੱਸੀ ਹਾਰ ਗੁੰਦਾਏ ਲੈ ਗਲ ਪਾਏ॥੧੭੩॥<br/> ਗਿਰਦੇ ਸਖੀਆਂ ਜਾਣ ਨਾ ਲਖੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਭ ਸਰਦਾਰਾਂ ਚੰਚਲ ਨਾਰਾਂ॥<br/> ਯਾ ਓਹ ਅੰਦਰ ਫਟਾਈਆਂ ਆਹੀਆਂ ਯਾ ਹੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਸਜਨ ਅਪਾਰਾਂ॥<br/> ਹੁਕਮ ਬਜਾਇ ਲਿਆਵਨ ਉਨਕੇ ਆਗੇ ਖਿਦਮਤ ਗਾਰਾਂ ਅਤ ਅਨੁਸਾਰਾਂ॥<br/> ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਰਚ ਬੈਠੇ ਬੀਚ ਬਹਾਰਾਂ ਛਡ ਮੁਟ੍ਯਾਰਾਂ॥੧੭੪॥<br/> ਲਾਇਜ਼ਨਾਨਾ ਵੇਸ ਯਾਰ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਪਾਸ ਬਿਠਾਯਾ ਸਖੀ ਬਨਾਇਆ॥<br/><noinclude></noinclude> 9y72m1hpedfarbbdt1ss8iitspnwfp8 250 3267 218268 60305 2026-05-17T11:25:20Z Harchand Bhinder 2624 218268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੩)}}</noinclude> ਮਤ ਕੋਈ ਕਹੇ ਨੌਰੋਜ਼ ਏਸਨੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਦਿਖਲਾਇਆ ਬਗ਼ਲ ਛਿਪਾਇਆ॥<br/> ਚਾਪਲੂਸੀਆਂ ਕਰਨ ਗੁਲਾਮਾ ਭੇਦ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਯਾ ਸੇਹਰ ਕਮਾਇਆ॥<br/> ਲਖ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਬਦਰੇ ਮਾਇਆ ਫਿਕਰ ਭੁਲਾਇਆ॥੧੭੫॥<br/> ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਗਾਇ ਨਾਇਕਾਂ ਖਲੀਆਂ ਆਇ ਨਵੀਆਂ ਦ੍ਰਬ ਆਧੀਨਾਂ॥<br/> ਬੀਨਨੁਪੰਗ ਮਰਦੰਗ ਬਜਾਵਨ ਜਲ ਤੁਰੰਗ ਸੁਰ ਕੀਨਾਂ ਮੰਡਲ ਲੀਨਾ॥<br/> ਸਰ ਜਹਾਤ ਕਾਨੂਨ ਕਿੰਗਰੀ ਪੰਕੀ ਸਾਜ਼ ਪਰ ਬੀਨਾਂ ਲਏ ਸ਼ੁਕੀਨਾਂ॥<br/> ਬੰਬਜੈਮਲ ਅਰ ਤਬ ਤਾਲ ਸਭ ਗਾਵੈ ਬਹੁਰਸ ਭੀਨਾਂ ਰਾਗ ਰੰਗੀਨਾ॥੧੭੬॥<br/> ਬਜੇ ਮੁਚੰਗ ਅਰ ਕਮਾਨ ਛੱਤਾਂ ਬਹੁ ਗ੍ਰਾਂਮ ਉਲਾਰਾਂ ਅਤਿ ਛਬ ਦਾਰਾਂ॥<br/> ਬਜੇ ਤੰਬੂਰ ਸਤੂਰ ਘੁੰਘਰੂ ਛੱਨਨ ਨੱਨ ਛੰਕਾਰਾ ਹੋਇ ਉਚਾਰਾਂ॥<br/> ਤਨੱ ਨਨਨ ਕਰ ਭਰੇ ਤਾਂਨ ਗਤ ਕਈ ਸਾਜ ਗਨਕਾਰਾਂ ਸੁੰਦ੍ਰ ਨਾਰਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਤਾਊਸ ਢਿਮ ਢਿਮੀ ਬਾਜੈਂ ਬੇਸ਼ ਸਤਾਰਾਂ ਔਰ ਦੋਤਾਰਾਂ॥੧੭੭॥<br/> ਠਿਮ ਠਿਮ ਪਾਉਂ ਧਰੇ ਧਰ<noinclude></noinclude> fum733dv4oqndfhpaq62tetq1dob583 250 3268 218269 60307 2026-05-17T11:26:04Z Harchand Bhinder 2624 218269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੪)}}</noinclude>ਊਪਰ ਆਹੀਆਂ ਮਿਸਲ ਚਕੋਰਾਂ ਉਮਦੀਆਂ ਤੋਰਾਂ॥<br/> ਲਾਵਨ ਰੰਗ ਪਤੰਗ ਚੜਾਵਨ ਮਾਨੋਂ ਖਿਚ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਝੁਕ ਚਿਤ ਚੋਰਾਂ॥<br/> ਰਖਨ ਗ੍ਰਾਮ ਤਾਰ ਸੁਰ ਭਰਦੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨਰਮ ਖਦੋਰਾਂ ਜ਼ਿਦ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਧਸਦੀਆਂ ਦਸਦੀਆਂ ਲਟਕ ਕਰੋੜਾਂ ਮਟਕ ਮਰੋੜਾਂ॥੧੭੮॥<br/> ਫਿਰੇਂ ਚਕਰ ਜਿਉਂ ਝੁਕਨ ਧਰਤ ਪਰ ਕਮਰਾਂ ਸੁਬਕ ਜੰਬੂਰੀ ਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂਰੀ॥<br/> ਖੁਰਸ਼ ਕਬਾਬ ਪਾਨ ਖੁਸ ਜਾਕੇ ਔਰ ਸ਼ਰਾਬ ਅੰਗੂਰੀ ਘੀ ਖੰਡ ਚੂਰੀ॥<br/> ਅਤਰ ਗੁਲਾਬ ਅੰਬੀਰ ਚੀਰ ਤਨਚੰਦਨ ਔਰ ਕਸਤੂਰੀ ਮੁਸ਼ਕ ਸਰੂਰੀ॥<br/> ਕੰਠ ਵਾਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਹੀਆਂ ਖ਼੍ਵਾਸ ਹਜੂਰੀ ਸਰ ਸਜਪੂਰੀ॥੧੭੯॥<br/> ਮੈਂਨ ਮੂਰਤਾਂ ਐਨ ਸੂਰਤਾਂ ਸੁਘੜੀ ਨਾਰੀ ਜਣੀਆਂ ਸੁਤਾ ਦੁਥਣੀਆਂ॥<br/> ਚਤੁਰ ਸਲਾਹ ਅਗਾਹਾਂ ਛਬਾਦਤ ਜਾਹਿ ਨਾ ਉਪਮਾਂ ਭਣੀਆਂ ਜਿਉਂ ਨਗ ਮਣੀਆਂ॥<br/> ਹਸਭਣੀਆਂ ਤਨ ਭਾਰੇ ਸੁਬਕਾਂ ਚਤਰਨੀਆਂ ਸੰਖਨੀਆਂ ਅਰ ਪਦਮਣੀਆਂ॥<br/> ਧਰੁਪਦ ਰੇਖਤ<noinclude></noinclude> gb4862q1e0o47x0kcqv9ncrq37kpimo 250 3269 218270 60309 2026-05-17T11:26:46Z Harchand Bhinder 2624 218270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੫)}}</noinclude>ਬੈਤ ਰੁਬਾਈਆਂ ਕਹਿ ਲਖ ਗਜ਼ਲਾਂ ਘਣੀਆਂ ਉਮਦਾ ਭਣੀਆਂ॥੧੮੦॥<br/> ਸਕਤ ਮਨਾਇ ਅਲਾਪਿ੍ਯੋ ਭੈਰੋ ਹੈ ਅਨੂਪ ਸੁਰ ਜਾਂਕੀ ਗਤ ਅਤ ਬਾਂਕੀ॥<br/> ਬਿੰਗਾਲੀ ਅਸਨੇਹ ਬਿਲਾਵਲ ਅਰ ਪੁਨ ਯਾਂਕੀ ਰਾਗਨੀ ਤਾਂਕੀ॥<br/> ਲਲਤ ਬਿਲਾਵਲ ਅਰ ਬਰ ਪੰਚਮ ਮਾਧੋ ਮਧਰ ਕਹਾਂਕੀ ਲੜੀ ਫੁਲਾਂਕੀ॥<br/> ਦੇਉ ਸਾਂਖ ਬਿੰਗਾਲ ਨਾਲ ਛਬ ਸੋਹੇ ਅਸ਼ਟ ਸੁਤਾਂਕੀ ਅੰਸ ਸੁਰਾਂ ਕੀ॥੧੮੧॥<br/> ਧਵਲ ਸਰੀ ਕੁੰਭਾਰ ਕੁੰਭਾਰੀ ਸੋਹਿ ਬਿਲਾਵਲ ਅਲੀਆਂ ਆਨੰਦਕਲੀਆਂ॥<br/> ਚਾਦ ਸਟੀ ਅਰ ਭਲਾ ਸੋਹੇ ਅਰ ਭੈਰੋ ਸੰਗ ਖਲੀਆਂ ਸਾਜਾਂ ਰਲੀਆਂ॥<br/> ਮਾਲ ਕੌਂਸ ਗਾਵੈ ਸੰਗਲਾਵੈ ਨਾਰੀ ਪਾਚੋਂ ਵਲੀਆਂ ਰੰਗ ਰਸ ਪਲੀਆਂ॥<br/> ਗੋਂਡ ਸਿਰੀ ਬਿਹਾਗ ਗੰਧਾਰੀ ਸੋਹਿ ਧਨਾਸਰ ਭਲੀਆਂ ਮਿਸਰੀ ਡਲੀਆਂ॥੧੮੨॥<br/> ਚੰਦਰ ਕਾਸ ਮਿਸਟਾ ਕਮ ਵਾਰਗ ਕੌਂਸਕ ਭਵਰ ਮਿਲਾਵੈ ਫੂਲ ਸੁਹਾਵੈ॥<br/> ਮਾਰੂ ਮਸਤ ਸਾਥ ਪੁਨ ਖੋਖਰ ਨਨਦਨ ਆਠ ਗਿਨਾਵੈ<noinclude></noinclude> iind3tmd16euzgy2dv1j7vq97kj35zy 250 3270 218271 60311 2026-05-17T11:27:28Z Harchand Bhinder 2624 218271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੬}}</noinclude>ਅਤ ਛਬ ਛਾਵੈਂ॥<br/> ਭੂਮ ਪਿਲਸ ਜੀਤ ਸੁਰ ਬਰਵਾ ਕਾਕਮੋਦੀ ਭਾਵੈ ਧੌਸੀ ਗਾਵੈਂ॥<br/> ਮਾਲ ਕੌਂਸ ਸੰਗ ਖਸ਼ਟ ਚੇਰੀਆਂ ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਬਤਾਵੈਂ ਸਭਾ ਰਝਾਵੈਂ॥੧੮੩॥<br/> ਮੇਲਾਂ ਟੋਲ ਹਿੰਡੋਲ ਅਲਾਪਿ੍ਯੋਂ ਪਾਂਚਰਾਗਨੀ ਖਰੀਆਂ ਸਾਥ ਉਚਰੀਆਂ॥<br/> ਓਂਭਾਰਾ ਦੇਵ ਕਰੀ ਬਾਸੰਤੀ ਸਿੰਧ ਤਲੰਗੀ ਪਰੀਯਾਂ ਰੰਗ ਰਸ ਭਰੀਆਂ॥<br/> ਸੁਭਬਸੰਤ ਬਰ ਦਿਨ ਅਰ ਮੰਗਲ ਸਰਸ ਤਹਾਂ ਫੁਲ ਝਰੀਆਂ ਤਾਨਾ ਤੁਰੀਆਂ॥<br/> ਰਟੀ ਕਮੋਦ ਬਿਨੋਦ ਚੰਦਨ ਬਿਨ ਅਠਸਠ ਮੋਤੀ ਲੜੀਆਂ ਲਖ ਗੁੰਦ ਧਰੀਆਂ॥੧੮੪॥<br/> ਮ੍ਰਿਗਨੈਣਾ ਹੈਨ ਮੂਰਤਾਂ ਝੁਕ ੨ ਤਾਂਨਾ ਲਾਵਨ ਬੇਸ਼ ਬਤਾਵਨ॥<br/> ਛਨਨ ਛਨਨ ਕਰ ਛਣਕਣ ਘੁੰਘਰੂ ਠੁਮ ਠੁਮ ਪਾਉਂ ਉਠਾਵਨ ਗਤਪਰ ਆਵਨ॥<br/> ਤੂਰਨਰੋਹਬ ਕੇਸਰੀ ਪੋਤੀ ਲੀਲਾਵਤੀ ਮਿਲਾਵਨ ਪੁਰਬੀ ਗਾਵਨ॥<br/> ਏਹ ਹਿੰਡੋਲ ਸੰਗ ਸਹਸ ਕਨੀਜ਼ਕਾਂ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਹਰ ਮਨ ਭਾਵਨ ਮਜੇ ਦਿਖਾਵਨ॥੧੮੫॥<br/> ਦੀਪਕ ਸੰਗ ਪਦਮੰਜਰ ਕਮੋਦੀ ਗੁਜਰੀ ਟੋਡੀ ਮੈਲੀ ਅਰ ਕਚੈਲੀ॥<br/> ਕੰਵਲ ਕੁੰਭਮ<noinclude></noinclude> t65ondoanly0um0ghzk9r4i9gvje2og 250 3271 218272 60313 2026-05-17T11:28:15Z Harchand Bhinder 2624 218272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੭}}</noinclude>ਕੁੰਤਲ ਸੁਤ ਰਾਮਾ ਚੰਪਕ ਲੁਭਲ ਬੇਲੀ ਗਲ ਅਲਬੇਲੀ॥<br/> ਔਰ ਕਲੰਗ ਹਮਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਅਠ ਸਤ ਫੂਲ ਰਵੇਲੀ ਕਿਧੌ ਚਿਬੇਲੀ॥<br/> ਐਮਨ ਸਜਤ ਕੁੰਭਾਰ ਪਨੇਰੀ ਰੁਦ੍ਯਾਨੀ ਸ਼ਿਵੇਲੀ ਨਾਰ ਰਵੇਲੀ॥੧੮੬॥<br/> ਜੈਜੈਵੰਤ ਮਲਾਰ ਚੇਰੀਆਂ ਸਾਥੋਂ ਛੈਲ ਛਬੀਲਾਂ ਉਮਦਾ ਡੀਲਾਂ॥<br/> ਕਰੈਂ ਨਿਰਤ ਮਾਹਬੂਬ ਬਤਾਵੈਂ ਗਾਵੇਂ ਖੂਬ ਅਸੀਲਾਂ ਰਸ ਵਿਚ ਜ਼ੀਲਾਂ॥<br/> ਤਤਥਈ ਤਾਥਈ ਤਤਥਈ ਗਤ ਲਈ ਮਾਨੋ ਕਾਮਨ ਕੀਲਾਂ ਕਰੇਂ ਰਸੀਲਾਂ॥<br/> ਏਹ ਦੀਪਕ ਦੇ ਸਾਥ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਟੁਰਦੀਆਂ ਲਟਕ ਰੰਗੀਲਾਂ ਮਾਨਿੰਦ ਫੀਲਾਂ॥੧੮੭॥<br/> ਸ੍ਰੀਰਾਗ ਗਾਵੈਂ ਸੰਗਲਾਵੈ ਕਰਨਾਟੀ ਬੈਰਾਰੀ ਸਿੰਧਵੀ ਪਿਆਰੀ॥<br/> ਰਾਮਕਲੀ ਪੁਨ ਭਲੀ ਰਲੀ ਪੁਨ ਗੌਡੀ ਪਾਚੋਂ ਨਾਰੀ ਗੁਲ ਉਜ੍ਯਾਰੀ॥<br/> ਗੁਜ ਗੰਭੀਰ ਗੌੜ ਸਿੰਧ ਕੁੰਭ ਗੰਭੀਰ ਦੀਦਾਰੀ ਮਾਲ ਪ੍ਯਾਰੀ॥<br/> ਆਨੋ ਨੰਦਨ ਰੰਗ ਰਸ ਭਿਨੇ ਜੜੇ ਨਗੀਨੇ ਕਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੀ॥੧੮੮॥<br/> ਮਾਲਸਿਰੀ ਸਸ ਰੇਖਾ ਕੁੰਭੀ ਬਿਛੀ<noinclude></noinclude> 5cc9je2xgwyx1yu8ta3uftnc8t8gsbj 250 3272 218273 60315 2026-05-17T11:28:55Z Harchand Bhinder 2624 218273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੮}}</noinclude>ਅਰ ਬੰਛੀ ਗ੍ਰਾਈ ਗੋਡ ਮਲਾਈ॥<br/> ਮਾਨ ਹੰਸ ਪੁਨਰ ਦੇ ਸਰਸੁਤੀ ਰਸਜੀਲ ਉਮਦਾਈ ਦਿਸੇਂ ਸਫਾਈ॥<br/> ਤਾਲਗਰਾਮ ਸਪਤ ਸੁਰ ਤਾਰਾਂ ਸੁਘੜੇਘਨ ਚਤੁਰਾਈ ਅਨ ਪ੍ਰਗਟਾਈ॥<br/> ਆਠ ਚੇਰੀਆਂ ਸ੍ਰੀਰਾਗ ਸੰਗ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਛਬਵਾਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਜਗਾਈ॥੧੮੯॥<br/> ਮੇਘਰਾਗ ਸੁਭ ਭਾਂਤ ਅਲਾਪਿ੍ਯੋ ਮਾਨੋਂ ਪਰਤ ਪੁਹਾਰਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ॥<br/> ਆਸਾਵਰੀ ਮਲਾਰੀ ਕੁੰਭੀ ਸੋਰਠ ਸੋਹਿ ਬਦਾਰਾਂ ਹਰ ਰੰਗ ਨਿਆਰਾਂ॥<br/> ਨਟਸਾਰੰਗ ਜਲੰਧ ਕਾਨੜਾ ਸੁਨ ਕਰ ਪੰਕੇ ਦਾਰਾਂ ਗੌਂਡ ਮਲਾਰਾਂ॥<br/> ਅਠਨੰਦਨ ਏਹ ਵਰਨੇ ਵਾਂਕੇ ਏਕ ਏਕਥੀਂ ਨਿ੍ਯਾਰਾਂ ਅਪਰ ਅਪਾਰਾਂ॥੧੯੦॥<br/> ਕਦਮ ਬੁਰਜ ਨਟ ਮਾਹੀ ਗਾਵੈਂ ਕਾਮ ਬੇਰੀ ਲਾਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ॥<br/> ਕਵਲਾਂਹਲੀ ਪਹਾੜ ਹਬੇਰੀ ਚੇਰੀ ਆਠ ਬਖਾਨੀ ਬੁਝੈ ਗਿਯਾਨੀ॥<br/> ਰਾਗ ਖਸ਼ਟ ਅਰਤੀਸਰਾਗਨੀ ਅਠਤਾਲੀ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਸੁਤ ਪਹਛਾਨੀ॥੧੯੧॥<br/> ਐਸੇ ਲਾਇਕ ਨਾਇਕ ਗਾਇਕ ਹੋਸਨ ਇੰਦ ਅਖਾੜੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰੇ॥<br/> ਹਰ ਨੇਮਤਾਂ ਖਾਵੈਂ ਲਾਵੈ ਉਮਦੇ ਤਾਨ ਕਰਾਰੇ<noinclude></noinclude> 26xxc1dohx4jhqn26a0tqevjsb0obws 218274 218273 2026-05-17T11:29:15Z Harchand Bhinder 2624 218274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੮)}}</noinclude>ਅਰ ਬੰਛੀ ਗ੍ਰਾਈ ਗੋਡ ਮਲਾਈ॥<br/> ਮਾਨ ਹੰਸ ਪੁਨਰ ਦੇ ਸਰਸੁਤੀ ਰਸਜੀਲ ਉਮਦਾਈ ਦਿਸੇਂ ਸਫਾਈ॥<br/> ਤਾਲਗਰਾਮ ਸਪਤ ਸੁਰ ਤਾਰਾਂ ਸੁਘੜੇਘਨ ਚਤੁਰਾਈ ਅਨ ਪ੍ਰਗਟਾਈ॥<br/> ਆਠ ਚੇਰੀਆਂ ਸ੍ਰੀਰਾਗ ਸੰਗ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਛਬਵਾਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਜਗਾਈ॥੧੮੯॥<br/> ਮੇਘਰਾਗ ਸੁਭ ਭਾਂਤ ਅਲਾਪਿ੍ਯੋ ਮਾਨੋਂ ਪਰਤ ਪੁਹਾਰਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ॥<br/> ਆਸਾਵਰੀ ਮਲਾਰੀ ਕੁੰਭੀ ਸੋਰਠ ਸੋਹਿ ਬਦਾਰਾਂ ਹਰ ਰੰਗ ਨਿਆਰਾਂ॥<br/> ਨਟਸਾਰੰਗ ਜਲੰਧ ਕਾਨੜਾ ਸੁਨ ਕਰ ਪੰਕੇ ਦਾਰਾਂ ਗੌਂਡ ਮਲਾਰਾਂ॥<br/> ਅਠਨੰਦਨ ਏਹ ਵਰਨੇ ਵਾਂਕੇ ਏਕ ਏਕਥੀਂ ਨਿ੍ਯਾਰਾਂ ਅਪਰ ਅਪਾਰਾਂ॥੧੯੦॥<br/> ਕਦਮ ਬੁਰਜ ਨਟ ਮਾਹੀ ਗਾਵੈਂ ਕਾਮ ਬੇਰੀ ਲਾਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ॥<br/> ਕਵਲਾਂਹਲੀ ਪਹਾੜ ਹਬੇਰੀ ਚੇਰੀ ਆਠ ਬਖਾਨੀ ਬੁਝੈ ਗਿਯਾਨੀ॥<br/> ਰਾਗ ਖਸ਼ਟ ਅਰਤੀਸਰਾਗਨੀ ਅਠਤਾਲੀ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਸੁਤ ਪਹਛਾਨੀ॥੧੯੧॥<br/> ਐਸੇ ਲਾਇਕ ਨਾਇਕ ਗਾਇਕ ਹੋਸਨ ਇੰਦ ਅਖਾੜੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰੇ॥<br/> ਹਰ ਨੇਮਤਾਂ ਖਾਵੈਂ ਲਾਵੈ ਉਮਦੇ ਤਾਨ ਕਰਾਰੇ<noinclude></noinclude> rdsxoipoiqsatz38ruga8ryzoqoyeg6 250 3273 218276 60317 2026-05-17T11:30:14Z Harchand Bhinder 2624 218276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੬੯)}}</noinclude>ਨਿਤ ਸ੍ਰਕਾਰੇ॥<br/> ਜੇਵਰ ਦਰਬ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਬਖਸ਼ੇ ਸੁਨੇ ਰਾਗ ਰੰਗ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰੇ॥<br/> ਕਈ ਰੋਜ਼ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਸਾਥ ਪਿਆਰੇ॥੧੯੨॥<br/> ਬੱਬਨ ਬਲੋਚ ਨੌਰੋਜ ਬੀਚ ਲਿਖ ਕੇਚਮ ਅਰਜ਼ ਪੁਚਾਈ ਆਹਾ ਦਾਨਾਈ॥<br/> ਭੇਜੋ ਸ਼ੁਤਰਸ੍ਵਾਰ ਅਸਾਂ ਵਲ ਆਵਨ ਜੂਹ ਪਰਾਈ ਕਰਕੇ ਧਾਈ॥<br/> ਮੈ ਪਰ ਬੜਾ ਵਿਸਾਹ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਕਰ ਕੇ ਫੈਲੇ ਭਾਈ ਕਰਸਾਂ ਧਾਈ॥<br/> ਉਹ ਅਰਜ਼ੀ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਵਾਚ ਪ੍ਯੋ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾਈ ਧੀਰਜ ਆਈ॥੧੯੩॥<br/> ਹੋਤ ਅਲੀ ਸਦਵਾਇ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਬਲੋਚੋ ਧਾਵੋ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਵੋ॥<br/> ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਮੈਂ ਤਕਸੀਰ ਤੁਸਾਂਨੂੰ ਜੇ ਹੁਣ ਵੀਰ ਭਰਾਵੋ ਮੁੜ ਪਛਤਾਵੋ॥<br/> ਏਹ ਆਤਸ਼ ਜਿ੍ਯੋਂ ਤੁਸਾਂ ਜਗਾਈ ਹੱਥੀਂ ਆਪ ਬੁਝਾਓ ਆਪ ਮਿਲਾਵੋ॥<br/> ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਫਰੇਬ ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਕੇਚਮ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਵੋ ਦਰਦ ਵੰਡਾਵੋ॥੧੯੪॥<br/> ਸ਼ੁਤਰ ਸਵਾਰ ਬਲੋਚ ਪੁਨੂੰ ਵਲ ਤੁਰੇ ਭਰੇ ਵਲ ਛਲਦੇ ਸੀਨਾਂ ਸਲਦੇ॥<br/> ਤੇਜ਼ ਕੈਫ਼ ਲੈ ਪੂਰਸੁਰਾਹੀਆਂ ਪਵਣ ਵਾਂਗ ਉ<noinclude></noinclude> 7wbp9qh5d4d4c1pifzoc338nyea7xc9 250 3274 218278 60319 2026-05-17T11:31:01Z Harchand Bhinder 2624 218278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(70)}}</noinclude>ਠ ਚਲਦੇ ਸਾਥ ਨ ਰਲਦੇ॥<br/> ਅੰਦਰ ਕੁਫਰ ਕਹਾਵਨ ਮੋਮਨ ਬੁਰਿਆਈਓਂ ਨਾ ਟਲਦੇ ਵਾਸੀ ਥਲਦੇ॥<br/> ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਆਇ ਭੰਬੋਰ ਪਨੂੰ ਨੂੰ ਪਾਏ ਪੇਚ ਅਕਲ ਦੇ ਮਿਲ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ॥੧੯੫॥<br/> ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੇ ਬਹੁ ਕੀਤੀ ਖ਼ਾਤਰ ਮਿਲੇ ਵਤਨ ਦੇ ਭਾਈ ਖੁਸ਼ੀ ਸਵਾਈ॥<br/> ਹਸ ੨ ਬਾਤਾਂ ਕਰਨ ਮਿੱਠੀਆਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਟਿਆਈ ਪ੍ਰੀਤ ਜਗਾਈ॥<br/> ਠਗ ਬਨਾਰਸੀ ਯਾ ਓਹ ਫੰਦਕ ਦਾਮ ਫਿਰੇਬ ਵਿਛਾਈ ਕਰ ਵਡਿਆਈ॥<br/> ਏਹ ਜੋੜੀ ਜਗ ਰਹੇ ਸਲਾਮਤ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਫਾਈ ਦਿਸਦੀ ਦਾਈ॥੧੯੬॥<br/> ਵਿਚ ਭੰਬੋਰ ਦੇ ਭਾਵ ਅਸਾਕੋ ਹੁਕਮ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਾਰੀ ਘਰ ਸਰਦਾਰੀ॥<br/> ਘਿਨਸਾਂ ਮਾਲ ਜ਼ੱਕਾਤ ਨਾ ਭਰਸਾਂ ਕਰਸਾਂ ਅਸਾਂ ਬੁਪਾਰੀ ਉਮਰ ਅਸਾਰੀ॥<br/> ਮਕਰਾਂ ਨਾਲ ਵਸਾਹੇ ਦੋਨੋਂ ਕਰਦੇ ਖਾਤਰਦਾਰੀ ਨਰ ਅਰ ਨਾਰੀ॥<br/> ਸੱਜਨ ਜਾਂਨ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੇ ਮਹਿਲੀ ਧਾੜ ਉਤਾਰੀ ਅਕਲੋਂ ਹਾਰੀ॥੧੯੭॥<br/> ਅਜਵਾਇਨ ਖੁਰਸਾਨੀ ਕਾਹੂ ਅਰ ਖਸਖਾਸ ਮੰਗਾਈ ਪੀਸ ਮਿਲਾਈ॥<br/> ਫੂਲ ਕਾਸਨੀ ਕਾੜ ਬਨਫ਼ਸਾਂ ਗਰੀ<noinclude></noinclude> 5wqr2rycr7jjvx5ivmrxv8rx1uzaudg 218282 218278 2026-05-17T11:34:09Z Harchand Bhinder 2624 218282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੦)}}</noinclude>ਠ ਚਲਦੇ ਸਾਥ ਨ ਰਲਦੇ॥<br/> ਅੰਦਰ ਕੁਫਰ ਕਹਾਵਨ ਮੋਮਨ ਬੁਰਿਆਈਓਂ ਨਾ ਟਲਦੇ ਵਾਸੀ ਥਲਦੇ॥<br/> ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਆਇ ਭੰਬੋਰ ਪਨੂੰ ਨੂੰ ਪਾਏ ਪੇਚ ਅਕਲ ਦੇ ਮਿਲ ਵਿਚ ਗਲ ਦੇ॥੧੯੫॥<br/> ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੇ ਬਹੁ ਕੀਤੀ ਖ਼ਾਤਰ ਮਿਲੇ ਵਤਨ ਦੇ ਭਾਈ ਖੁਸ਼ੀ ਸਵਾਈ॥<br/> ਹਸ ੨ ਬਾਤਾਂ ਕਰਨ ਮਿੱਠੀਆਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਟਿਆਈ ਪ੍ਰੀਤ ਜਗਾਈ॥<br/> ਠਗ ਬਨਾਰਸੀ ਯਾ ਓਹ ਫੰਦਕ ਦਾਮ ਫਿਰੇਬ ਵਿਛਾਈ ਕਰ ਵਡਿਆਈ॥<br/> ਏਹ ਜੋੜੀ ਜਗ ਰਹੇ ਸਲਾਮਤ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਫਾਈ ਦਿਸਦੀ ਦਾਈ॥੧੯੬॥<br/> ਵਿਚ ਭੰਬੋਰ ਦੇ ਭਾਵ ਅਸਾਕੋ ਹੁਕਮ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਜ਼ਾਰੀ ਘਰ ਸਰਦਾਰੀ॥<br/> ਘਿਨਸਾਂ ਮਾਲ ਜ਼ੱਕਾਤ ਨਾ ਭਰਸਾਂ ਕਰਸਾਂ ਅਸਾਂ ਬੁਪਾਰੀ ਉਮਰ ਅਸਾਰੀ॥<br/> ਮਕਰਾਂ ਨਾਲ ਵਸਾਹੇ ਦੋਨੋਂ ਕਰਦੇ ਖਾਤਰਦਾਰੀ ਨਰ ਅਰ ਨਾਰੀ॥<br/> ਸੱਜਨ ਜਾਂਨ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੇ ਮਹਿਲੀ ਧਾੜ ਉਤਾਰੀ ਅਕਲੋਂ ਹਾਰੀ॥੧੯੭॥<br/> ਅਜਵਾਇਨ ਖੁਰਸਾਨੀ ਕਾਹੂ ਅਰ ਖਸਖਾਸ ਮੰਗਾਈ ਪੀਸ ਮਿਲਾਈ॥<br/> ਫੂਲ ਕਾਸਨੀ ਕਾੜ ਬਨਫ਼ਸਾਂ ਗਰੀ<noinclude></noinclude> fndfaet0e09f8eunrc8a22tzo9zozce 250 3275 218280 60407 2026-05-17T11:31:59Z Harchand Bhinder 2624 218280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(71)}}</noinclude>ਬਾਦਾਮ ਰਲਾਈ ਓਸ ਦੁਖਦਾਈ॥<br/> ਇਨ ਚੀਜੋਂ ਕੀ ਬਾਂਧ ਪੋਟਲੀ ਸਿਰਦੀ ਤਰਫ ਰਖਾਈ ਨੀਂਦ ਲਿਯਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਖਿਲਾਵੇ ਖਾਨਾ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਉਠਾਈ ਦਿਲ ਖਟਿਆਈ॥੧੯੮॥<br/> ਮਗਜ ਬਾਦਾਮ ਬਨਫ਼ਸ਼ਾ ਖਸ਼ਖਸ ਕਾਹੂ ਤੁਖਮ ਮੰਗਾਯਾ ਮੇਵਾ ਪਾਇਆ॥<br/> ਚਾਰੋ ਚੀਜਾਂ ਪੀਸ ਮਿਲਾਈਆਂ ਹਲਵਾ ਖੂਬ ਬਨਾਯਾ ਉਸੇ ਖਿਲਾਇਆ॥<br/> ਲਈਆਂ ਆਪ ਖੁਸ਼ਬੋਈਆ ਸਿਰਕਾ ਤੱਕਿਆ ਬੁਰਾ ਪਰਾਯਾ ਹੈਫ ਕਮਾਇਆ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਜਾਨ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਹੋਤਾਂ ਆਣ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਸਿਵਾਯਾ॥੧੯੯॥<br/> ਇਕ ਵੱਲ ਆਖ ਸ਼ਰਾਬ ਦੋਹੀਂ ਵੱਲ ਰਖਣੇਦਾਰ ਸੁਰਾਹੀ ਉਨਥੀ ਆਹੀ॥<br/> ਭਰਭਰ ਦੇਂਦੇ ਜਾਮ ਪੁਨੂੰ ਨੂੰ ਜਾਲਿਮ ਤੇਜਮਨਾਹੀ ਓਹ ਬਦਖ੍ਵਾਹੀ॥<br/> ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਆਪ ਪੀ ਪਾਨੀ ਸੱਸੀ ਉਨਹਾਂ ਵਿਸਾਹੀ ਬੇ ਗ਼ਮ ਆਹੀ॥<br/> ਦੁਸਮਨ ਨੀਂਦ ਵਿਗੋਈ ਸੋਈ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਇਲਾਹੀ ਐਵੇ ਚਾਹੀ॥੨੦੦॥<br/> ਕੀਆ ਕੈਹਰ ਇਕ ਹੋਤ ਬਲੋਚਾਂ ਬਾਹਰ ਭੇਤ ਰੁਲਾਇਆ ਫੂਲ<noinclude></noinclude> si8zrto9yqw02vols1qox3krdtwaud6 218281 218280 2026-05-17T11:32:59Z Harchand Bhinder 2624 218281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੧)}}</noinclude>ਬਾਦਾਮ ਰਲਾਈ ਓਸ ਦੁਖਦਾਈ॥<br/> ਇਨ ਚੀਜੋਂ ਕੀ ਬਾਂਧ ਪੋਟਲੀ ਸਿਰਦੀ ਤਰਫ ਰਖਾਈ ਨੀਂਦ ਲਿਯਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਖਿਲਾਵੇ ਖਾਨਾ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਉਠਾਈ ਦਿਲ ਖਟਿਆਈ॥੧੯੮॥<br/> ਮਗਜ ਬਾਦਾਮ ਬਨਫ਼ਸ਼ਾ ਖਸ਼ਖਸ ਕਾਹੂ ਤੁਖਮ ਮੰਗਾਯਾ ਮੇਵਾ ਪਾਇਆ॥<br/> ਚਾਰੋ ਚੀਜਾਂ ਪੀਸ ਮਿਲਾਈਆਂ ਹਲਵਾ ਖੂਬ ਬਨਾਯਾ ਉਸੇ ਖਿਲਾਇਆ॥<br/> ਲਈਆਂ ਆਪ ਖੁਸ਼ਬੋਈਆ ਸਿਰਕਾ ਤੱਕਿਆ ਬੁਰਾ ਪਰਾਯਾ ਹੈਫ ਕਮਾਇਆ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਜਾਨ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਹੋਤਾਂ ਆਣ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਸਿਵਾਯਾ॥੧੯੯॥<br/> ਇਕ ਵੱਲ ਆਖ ਸ਼ਰਾਬ ਦੋਹੀਂ ਵੱਲ ਰਖਣੇਦਾਰ ਸੁਰਾਹੀ ਉਨਥੀ ਆਹੀ॥<br/> ਭਰਭਰ ਦੇਂਦੇ ਜਾਮ ਪੁਨੂੰ ਨੂੰ ਜਾਲਿਮ ਤੇਜਮਨਾਹੀ ਓਹ ਬਦਖ੍ਵਾਹੀ॥<br/> ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਆਪ ਪੀ ਪਾਨੀ ਸੱਸੀ ਉਨਹਾਂ ਵਿਸਾਹੀ ਬੇ ਗ਼ਮ ਆਹੀ॥<br/> ਦੁਸਮਨ ਨੀਂਦ ਵਿਗੋਈ ਸੋਈ ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਇਲਾਹੀ ਐਵੇ ਚਾਹੀ॥੨੦੦॥<br/> ਕੀਆ ਕੈਹਰ ਇਕ ਹੋਤ ਬਲੋਚਾਂ ਬਾਹਰ ਭੇਤ ਰੁਲਾਇਆ ਫੂਲ<noinclude></noinclude> r57cwxyx5e7junvx3r3hxhrq7l4g5ft 250 3276 218283 60409 2026-05-17T11:34:52Z Harchand Bhinder 2624 218283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੨)}}</noinclude>ਖਿਲਾਇਆ॥<br/> ਹੋਗਿਆ ਬਹੁਤ ਬਿਹੋਸ਼ ਪੁੰਨੂੰ ਉਸ ਪਕੜ ਕਚਾਵੇ ਪਾਇਆ ਮੁੰਹ ਛਪਾਇਆ॥<br/> ਹੋਸੁਵਾਰ ਉਠਧਾਏ ਥਲਨੂੰ ਨਾਂ ਕਿਸ ਰਾਤ ਬੁਲਾਇਆ ਨਾਂ ਅਟਕਾਇਆ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਿਸਾਹ ਸੱਸੀ ਦਿਲ ਦਾਹ ਬਲੋਚਾਂ ਲਾਇਆ ਦਗਾ ਕਮਾਇਆ॥੨੦੧॥<br/> ਸੂਵੀ ਹੋਇਆ ਉਠਭਾਗੇ ਕੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਕਾਬੀ ਬੀਹ ਬਾਬੀ॥<br/> ਦੇ ਮਜੂਨ ਖਿਲਾਵਨ ਖਾਨਾਂ ਨਾਨ ਪੁਲਾਇ ਕਬਾਬੀ ਰਖਨ ਸ਼੍ਰਾਬੀ॥<br/> ਅੰਚਲ ਦੇ ਵਿਚ ਮਸਤਕ ਉਸਦਾ ਰਮਕੇ ਜਿਯੋਂ ਮਹਿਤਾਬੀ ਸਾਨ ਨਵਾਬੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਾਹ ਵਿਚ ਦੁਸਮਨ ਮਤ ਮਿਲ ਕਰਨ ਖਰਾਬੀ ਵਗੇ ਸਿਤਾਬੀ॥੨੦੨॥<br/> ਅੰਦਰੀਂ ਖੋਟ ਬਨੇ ਬੇਦਰਦੀ ਹਥ ਕੁਰਾਨਪੁਰ ਧਰਕੇ ਕਲਮੇ ਭਰਕੇ॥<br/> ਥਲਦੇ ਵਾਸੀ ਨਿਰੇ ਲਬਾਸੀ ਅਸੀ ਧਸ ਵਿਚ ਘਰਦੇ ਚੋਰੀ ਸਰਕੇ॥<br/> ਪਰਤ ਦੇਖਦੇ ਮਿਸਲ ਸਗਾਲਾਂ ਓਝੜ ਧਾਏ ਡਰਕੇ ਰਾਹੋਂ ਟਰਕੇ॥<br/> ਜੇ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਉਠ ਬੈਂਦੀ ਜਾਨ ਦੇਂਦੀ ਮਿਤ ਮਰਕੇ ਦੋ ਹਥ ਕਰਕੇ॥੨੦੩॥<br/> ਤਰਗਜ਼ ਆਹਾ ਤੋਸ਼ੇ ਖਾਨੀ ਔਰ<noinclude></noinclude> l2aiyz8i1qijb2fyxh4ooxdtbx3zo6r 250 3277 218284 60332 2026-05-17T11:36:46Z Harchand Bhinder 2624 218284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੩)}}</noinclude>ਕਮਾਨ ਕਿਆਨੀ ਤੇਗ ਈਰਾਨੀ॥<br/> ਤੇਜ ਕਟਾਰੀ ਬੇਸ਼ ਦੋਧਾਰੀ ਕਾਰੀ ਜੋਗਨ ਸਾਨੀ ਕੋਤੇ ਖਾਨੀ॥<br/> ਸਿਪਰ ਖੂਬ ਗੈਂਡੇ ਦੀ ਆਹੀ ਜਾਇ ਨਾਂ ਸਿਫਤ ਬਖਾਨੀ ਰਾਜ ਨਸ਼ਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਕਈ ਤਨ ਬਹਿਦੇ ਕੱਢਦੇ ਇਕ ੨ ਕਾਨੀ ਰਖ ਦਿਲਜਾਨੀ॥੨੦੪॥<br/> ਬੀਤੀ ਰੈਨ ਹੋਯਾ ਦਿਨ ਰੌਸ਼ਨ ਸੁਤੀ ਪਈ ਨਿਰਾਲੀ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ॥<br/> ਖੁਲਗਏ ਯਾਰ ਨਾ ਯਾਰ ਪੁਨੂੰ ਵਿਚ ਦਿਸਦੀ ਸੇਜਾ ਖਾਲੀ ਫਕਤ ਨਿਹਾਲੀ॥<br/> ਨਾ ਓਹ ਹਉਤ ਨਾ ਸ਼ੁਤਰ ਉਨਹਾਂ ਦੇ ਕਰਗਏ ਸੇਹਰ ਬਿੰਗਾਲੀ ਆਫਤ ਡਾਲੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਗਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਆਨ ਦਿਖਾਲੀ ਜਮ ਕੀ ਜਾਲੀ॥੨੦੫॥<br/> ਤਨ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜੋਸ਼ ਬਿਰਹੋਂ ਨੇ ਆਤਿਸ਼ ਜਾਰੇ ਝੱਲ ਨੂੰ ਤਾਵੇ ਜਲ ਨੂੰ॥<br/> ਜਿਉਂ ਮਾਧੋ ਨਲ ਵਿਛੜੇ ਦਾ ਦੁਖ ਬਣਿਆਂ ਕਾਮ ਕੰਦਲ ਨੂੰ ਝੁਰੇ ਅਕਲ ਨੂੰ॥<br/> ਨਾਂ ਉਹ ਜਾਮ ਹੀ ਆਹੀ ਰਾਹੀ ਹੋ ਗਏ ਥਲ ਨੂੰ ਕੇਚਮ ਵਲ ਨੂੰ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦੇ ਘਾਤੀ ਕਾਤੀ ਦੇ ਗਏ ਗਲ ਨੂੰ ਲਖਿਯੋ ਨਾ ਛਲ ਨੂੰ॥੨੦੬॥<br/> ਰੋਂਦੇ<noinclude></noinclude> teaol28bqsqbf9dmex4auiiml3hx0gt 250 3278 218285 60334 2026-05-17T11:37:56Z Harchand Bhinder 2624 218285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੪)}}</noinclude>ਨੈਨ ਨਾ ਚੈਨ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਆਨ ਬਣੇ ਦੁਖ ਭਾਰੇ ਆਂਹੀ ਮਾਰੇ॥<br/> ਪਟ ਪਟ ਬਾਰ ਉਲਾਰ ਦੇ ਕਰ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਉਤਾਰੇ ਧਰ ਪਰ ਡਾਰੇ॥<br/> ਡਾਰ ਵਿਸਾਰ ਕੁੰਜ ਜਿ੍ਯੋਂ ਕੂਕੇ ਪਲ ਪਲ ਯਾਰ ਚਿਤਾਰੇ ਸਿਦਕ ਨ ਹਾਰੇ॥<br/> ਦੋਸ ਨਹੀ ਲਖਸ਼ਾਹ ਪੁਨੂੰ ਵਿਚ ਹੋਤ ਗਏ ਕਰ ਕਾਰੇ ਹਾਇਸਯਾਰੇ॥੨੦੭॥<br/> ਦੋਜਖ ਬੀਚ ਨਹੀ ਦੁਖ ਐਸਾ ਜੈਸਾ ਯਾਰ ਵਿਛੋੜੇ ਜਿਗਰੇ ਫੋੜੇ॥<br/> ਉਠਦਾ ਸੂਲ ਹੂਲ ਕਰ ਪੈਂਦਾ ਦੇਂਦਾ ਖੂਬ ਮਰੋੜੇ ਖੂਨ ਨਿਚੋੜੇ॥<br/> ਹਟਕੇ ਧੋਬਨ ਮਾਉ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਅਜਲ ਥਲਨ ਜਮ ਥੋੜੇ ਦਮ ਰਹੇ ਥੋੜੇ॥<br/> ਜਿਵੇ ਅਮਾਵਸ ਰੈਨ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਲਖ ਲਖ ਦੁਖੀ ਚਕੋਰੇ ਨੈਨ ਨਾ ਜੋੜੇ॥੨੦੮॥<br/> ਰੰਗ ਜਰਦ ਦਮ ਸਰਦ ਭਰੇ ਹਾਈਆਂ ਕਰਦ ਵਗਾਈ ਤਨ ਵਿਚ ਸਬਰ ਨਾ ਮਨ ਵਿਚ॥<br/> ਖੁਲੇ ਬਾਰ ਰਿਪ ਛਾਯੋ ਮੁਖ ਜ੍ਯੋਂ ਸਸ ਬਿਕਸੇ ਤਪਵਣ ਵਿਚ ਜਾਂ ਝਬ ਘਣ ਵਿਚ॥<br/> ਜਿਉ ਸੁਦਾਗਰ ਝੁਰਦਾ ਆਕਰ ਮਾਲ ਛਿਨਾ ਕਰ ਬਨ ਵਿਚ ਤਹਿਗ ਗਵਨ ਵਿਚ॥<br/> ਮਾਉ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਕਹੇ ਸ਼ਾਹਲਖ ਰਖ ਲੱਜ ਬੈਠ ਅਮਨ<noinclude></noinclude> o0s9n0cpjpz96a7rofg96hcsz05a4kr 250 3279 218286 60336 2026-05-17T11:38:57Z Harchand Bhinder 2624 218286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੫)}}</noinclude>ਵਿਚ ਬਾਗ ਚਮਨ ਵਿਚ॥੨੦੯॥<br/> ਜਾ ਰਹੇ ਚੈਨ ਸੁਰੈਨ ਥਲਾਂ ਅਜ ਦਿਸਦਾ ਬਾਗ ਡਰਾਵਾਂ ਦੁਖ ਵਿਚ ਛਾਵਾਂ॥<br/> ਹੋ ਜੋਗਣ ਉਠ ਤੁਰਾਂ ਨਾਦ ਲੈ ਕੰਨੀ ਮੁੰਦਰਾਂ ਪਾਵਾਂ ਖਾਕ ਰੁਮਾਵਾਂ॥<br/> ਹੌਂ ਅਰ ਬੇਲੀ ਫਿਰਾਂ ਸੁਹੇਲੀ ਭਗਵਾ ਵੇਸ ਵਟਾਵਾਂ ਅਲਖ ਜਗਾਵਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾਂ ਟਲਸਾਂ ਚਲਸਾਂ ਰਲਸਾਂ ਸਾਥ ਸੁਹਾਵਾਂ ਤਪਤ ਬੁਝਾਵਾਂ॥੨੧੦॥<br/> ਤਦਾ ਮਾਸ ਸੁਕਾਯਾ ਮਜਨੂੰ ਦਿਲ ਥੀਂ ਨਾਹਿ ਵਿਸਾਰੀ ਲੇਲੀ ਪਿਆਰੀ॥<br/> ਸੀਰੀ ਹਿਤ ਫਰਿਹਾਦ ਪਾਇਆ ਦੁਖ ਨੈਹਰ ਲਿ੍ਯਾਯਾ ਭਾਰੀ ਚੀਰ ਪਹਾੜੀ॥<br/> ਜੇ ਆਸ਼ਕ ਓਹ ਹੋਗ ਗਿਆ ਵਗ ਉਤਰੇ ਕੈਫ ਖੁਮਾਰੀ ਨਾਂ ਕਰ ਜਾਰੀ॥<br/> ਲਖ ਲਖ ਧੋਬਨ ਦੇਂਦੀ ਅਕਲਾਂ ਤੂੰ ਬਨ ਧੀਉ ਸਚਾਰੀ ਨੀ ਮਾਂ ਵਾਰੀ॥੨੧੧॥<br/> ਦੁਸਮਨ ਮਾਈ ਹੋਤ ਗਿਰਦਨੀ ਭਰ ੨ ਦੇਣ ਰਜਾਲੇ ਕੈਫ ਪਿਆਲੇ॥<br/> ਸ਼ੇਰ ਜੇਰ ਕਰ ਪਾਇਆ ਪਿੰਜਰੇ ਨਾਂਹੀ ਹੋਸ਼ ਸਮਾਲੇ ਓਸ ਮਤਵਾਲੇ॥<br/> ਫੀਲ ਪਿਯਾਦ ਅਸ੫ ਰਖ ਫਰਜੀ ਕਾਯਮ ਰਹੇ ਦੁਵਾਲੇ ਗਿਰਗਾ ਆਲੇ ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਕਿਸਮਤ ਭਈ ਮਾਤੀ<noinclude></noinclude> pxavottot0oqfa7u9pmg31n5c98elvi 250 3280 218287 60338 2026-05-17T11:39:46Z Harchand Bhinder 2624 218287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੬)}}</noinclude>ਨੀਦ ਘਣੇਘਰ ਗਾਲੇ ਆਫਤ ਡਾਲੇ॥੨੧੨॥<br/> ਕਾਇਮ ਰਖ ਤੂੰ ਦਿਲ ਅਪਨੇ ਨੂੰ ਨਾਂ ਕਰ ਬਾਤਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਲੱਲੀਆਂ॥<br/> ਚਾਵੇਂ ਪਾਹੰਗ ਪੈਨ ਵਲ ਕਮਰੇ ਜਿਉ ਅਰਵਾਹਾਂ ਫਲੀਆਂ ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ॥<br/> ਬਾਲੂ ਰੇਤ ਤਪੇ ਥਲ ਮਾਰੂ ਨਾਜਕ ਏਹ ਦੁਖੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਜਾਨ ਤਲੀਆਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਾਹਿ ਸਭ ਲਾਈ ਸ਼ੌਕ ਰਾਹ ਗ੍ਰਸ ਖਲੀਆਂ ਸਕੀਆਂ ਰਲੀਆਂ॥੨੧੩॥<br/> ਪ੍ਰੇਮ ਜਿਨਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਨਾਹੀ ਛਡਦਾ ਹੋਸ਼ ਟਿਕਾਨੇ ਫਿਰਨ ਮੁਤਾਣੇ॥<br/> ਹਰਦਮ ਪੀਵਨ ਖੂਨ ਜਿਗਰਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਬਹੁਤ ਨਿਮਾਣੇ ਦਰਦ ਰਿਜਾਣੇ॥<br/> ਰਹੁਨੀ ਮਾਏ ਹਟਕ ਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਦੁਸਮਨ ਮੈ ਭਾਣੇ ਕਰੇਂ ਧਗਾਣੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾ ਫੁਰਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਡੱਸਿਆਂ ਨਾਗ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਹੁ ਤਨ ਧਾਣੇ॥੨੧੪॥<br/> ਮਤ ਕਰ ਸ਼ੋਰ ਭੰਬੋਰ ਬੀਚ ਤੂੰ ਹੋ ਕਰ ਬੈਠ ਸਿ੍ਯਾਨੀ ਘਰ ਵਿਚ ਰਾਣੀ॥<br/> ਸਬਰ ਕਰੇ ਸਭ ਸਉਰੇ ਮਤਲਬ ਕਹਿਆ ਸਚ ਕਰ ਜਾਨੀ ਬਾਤ ਵਿਹਾਨੀ॥<br/> ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਉਪਾਉ<noinclude></noinclude> 458p94z3lz1fpmm5o0v10hm49i72x53 250 3281 218288 60340 2026-05-17T11:40:38Z Harchand Bhinder 2624 218288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੭)}}</noinclude>ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਮੰਗਵਾਵੇਂ ਸੁਖਮਾਨੀ ਇਨਹੀ ਟਕਾਣੀ॥<br/> ਮਾਂਉ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਲਬਰੀਆਂ ਓਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਮਤਾਣੀ ਇਸ਼ਕ ਰੰਜਾਣੀ॥੨੧੫॥<br/> ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਬੇ ਦਰਦ ਕਮਾਨ ਪਕੜਕੇ ਢੁਕਚੁਕ ਰਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲਾਏ ਬਾਣ ਚੱਲਾਏ॥<br/> ਨਕਸੇਚੀਰ ਸਰੀਰ ਤੀਰ ਵਿਹੁ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਖੂਨਨ ਆਏ ਜਿਗਰ ਖਪਾਏ॥<br/> ਜਨਮ ਕਰਮ ਦੀ ਹਾਰੀ ਮਾਰੀ ਪੈਕੇ ਕਟਕ ਪਰਾਏ ਪ੍ਰਾਨ ਵੰਜਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵੈਰਾਗਨ ਨੀ ਮੈਂ ਕਿਉ ਜਣ ਰਖਿ੍ਯੋ ਮਾਏ ਬਹੁ ਦੁਖ ਪਾਏ॥੨੧੬॥<br/> ਜੇ ਰਬ ਚਾਹੇ ਆਣ ਮਿਲਾਵਾਂ ਰਖ੍ਯੋ ਖ਼੍ਵਾਹਸ ਜੈਂਦੀ ਤੂੰ ਜਿੰਦ ਮੈਂਦੀ॥<br/> ਵਿਚ ਭੰਬੋਰ ਦੇ ਕਰੇ ਹਕੂਮਤ ਖਲਕਤ ਰਈਯਤ ਤੈਂਦੀ ਥਲ ਅਰ ਨੈਂਦੀ॥<br/> ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਨ ਸੱਸੀ ਸਸ ਸੂਰਤ ਮੈਂ ਤੁਲ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਕੈਂਦੀ ਅਕਲਾਂ ਦੇਂਦੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਰਾਹ ਵਿਚ ਮਰਸਾਂ ਮਾਂਉ ਵਾਰਨੇ ਲੈਂਦੀ ਕਿਉ ਹੈਂ ਵੈਂਦੀ॥੨੧੭॥<br/> ਗੁਜਰਨ ਬਰਸ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਰਾਤੀ ਪਹਿਰ ਕਹਿਰ ਗਮ ਭੀਨੇ ਜਿਵੇਂ ਮਹੀਨੇ॥<br/> ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਤੋੜ ਧਰਡਾਰੇ ਰੇਸ਼ਮ ਅਰ ਪਸ਼ਮੀਨੇ ਪੁਰਜੇ ਕੀਨੇ॥<br/> ਮਲੀ ਖਾਕ ਤਨ<noinclude></noinclude> iv3s5ptc5f9fhkuwducxmjidrgxrk4u 250 3282 218289 60342 2026-05-17T11:41:25Z Harchand Bhinder 2624 218289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੮)}}</noinclude>ਬਣੀ ਦੀਵਾਨੀ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਸੁਖ ਛੀਨੇ ਅਤਿ ਦੁਖ ਦੀਨੇ॥<br/> ਮੈ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਚਾਰ ਹਜ ਕੱਰਸਾਂ ਕੇਚਮ ਵਾਂਗ ਮਦੀਨੇ ਵਸਦਾ ਸੀਨੇ॥੨੧੮॥<br/> ਪਕੜ ਸਊਰ ਤਯੂਰ ਬੇਪਰ ਨੂੰ ਲਾਉਨ ਦੂਰ ਉਡਾਰੀ ਬੈਠ ਪਿਆਰੀ॥<br/> ਬਰਸੇ ਨੂਰ ਜਹੂਰ ਸੁਬਕ ਤਨ ਹੁਸਨ ਹੂਰਦੀ ਭਾਰੀ ਕਟਕ ਕੰਧਾਰੀ॥<br/> ਨਾਂ ਹੁਨ ਝੂਰ ਸਰੂਰ ਦੇਖ ਸਹੁ ਚੂਰ ਕਰਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਗਮੀ ਕਹਾਰੀ॥<br/> ਛੋੜ ਫਤੂਰ ਗਰੂਰ ਯਾਦ ਰਖ ਦੇਈ ਮਾਉਂ ਵਿਚਾਰੀ ਲਖ ਦਿਲਦਾਰੀ॥੨੧੯॥<br/> ਸਾਕੀ ਬਿਨਾਂ ਸਰਾਬ ਖਖ ਜਿਉਂ ਬਿਨ ਮਹਿਤਾਬ ਨ ਮਾਣੇ ਰੂਹ ਉਤਾਣੇ॥<br/> ਆਬ ਬਿਨਾਂ ਵੈਰਾਨ ਬਾਗ ਜਿਉਂ ਫੁਲ ਅਰ ਫਲ ਕੁਮਲਾਨੇ ਦੁਖ ਅਤਿ ਧਾਨੇ॥<br/> ਜਲ ਬਿਨ ਮੀਨ ਪਰੋਂ ਬਿਨ ਪੰਛੀ ਤੜਪੇ ਜਿਵੇ ਨਿਤਾਣੇ ਮੌਤ ਰੰਜਾਣੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਾਹ ਮਿਤ ਬਾਸੋ ਦੇਸ ਸੁੰਜੇ ਮੋਹੇ ਭਾਣੇ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣੇ॥੨੨੦॥<br/> ਉਠਦਿਆਂ ਆਹੀ ਭੜਕਣ ਭਾਹੀ ਨਾਹੀ ਯਾਰ ਬਗਲ ਵਿਚ ਜਾਨ ਖਲਲ ਵਿਚ॥<br/> ਦਾਦਤ ਮੀਨ ਜੇਠ ਰੁਤ ਜੈਸੇ ਤੜਫੇ ਥੋੜੇ ਜਲ<noinclude></noinclude> gedm63o0eilicncq1za66wometuiq5j 250 3283 218290 60344 2026-05-17T11:42:16Z Harchand Bhinder 2624 218290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੭੯)}}</noinclude>ਵਿਚ ਰਹੇ ਨਾ ਬਲ ਵਿਚ॥<br/> ਵਸਦੇ ਹੋਭ ਭੰਬੋਰ ਸ਼ੈਹਰ ਹੌਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਰੰਗ ਮਹੱਲ ਵਿਚ ਚੋਰਾਂ ਪਲ ਵਿਚ॥<br/> ਕੈਹ ਦਰ ਕਰੀ ਪੁਕਾਰ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਹੋਤ ਗਏ ਛਲ ਬਲ ਵਿਚ ਦੇ ਮੋਹ ਵਲ ਵਿਚ॥੨੨੧॥<br/> ਕੁਛ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਯਾ ਤੈਂਡਾ ਦੇਸ ਹੁਕਮ ਸੁਲਤਾਨੀ ਸਮਝ ਸੁਜਾਨੀ॥<br/> ਪਾਂਚ ਪਦਾਰਥ ਆਹੇ ਘਰ ਵਿਚ ਮਾਂ ਪਿਉ ਹੁਸਨ ਜਵਾਨੀ ਸੁਰਗ ਨਸਾਨੀ॥<br/> ਲਾਓ ਦਾਓ ਬਿਠਲਾਓ ਚਉਕੀਆਂ ਪੱਤਣ ਔਰ ਚੋਗਾਨੀ ਖਾਸ ਮਕਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਜੋ ਫਾਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਗਵਾਵੇ ਦਿਲ ਜਾਨੀ ਅਪਨਾ ਸਾਨੀ॥੨੨੨॥<br/> ਮੈਂ ਬਿਹੋਸ ਫਰਮੋਸ਼ ਨੋਸ਼ ਗ਼ਮ ਇਸ਼ਕ ਜੋਸ਼ ਹਨ ਕਰਦੀ ਪਗ ਧਰ ਧਰਦੀ॥<br/> ਦਿਨ ਅਰ ਰੈਨ ਸਚੈਨ ਚੈਨ ਨਹੀ ਨੈਨ ਸੁਰਖ ਨ ਜਰਦੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਫਰਦੀ॥<br/> ਕੀਤੀ ਗਰਦ ਬੇਦਰਦ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਜਮ ਫਰਦ ਸਰਦ ਦਮ ਭਰਦੀ ਸੌਰੋਂ ਡਰਦੀ॥<br/> ਕਿਆ ਲਖ ਬਨੀ ਲਾਚਾਰੀ ਭਾਰੀ ਦਾਰੀ ਲਖੇ ਨਾ ਦਰਦੀ ਹਾਵੇ ਮਰਦੀ॥੨੨੩॥<br/><noinclude></noinclude> snibjzi1nvzqkqlg47px33ywm8klnuo 250 3284 218291 60346 2026-05-17T11:43:17Z Harchand Bhinder 2624 218291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੦)}}</noinclude>ਨੀਹੇ ਕਰੀਯੋ ਫਰੇਬ ਲਿਖਾਈ ਅਪਨੇ ਦਿਲੋਂ ਉਸਾਰੀ ਏਹ ਦਿਲਦਾਰੀ॥<br/> ਖਾਨੇ ਆਹਿਲ ਜੁ ਕਾਲਬਖਾਨੇ ਦਾਨਸ਼ਮੰਦ ਸੁਚਾਰੀ ਸਮਝ ਪਿਯਾਰੀ॥<br/> ਕੇਚਮ ਬੀਚ ਲਿ੍ਯਾਏ ਮੈਂਕੂੰ ਵਲ ਛਲ ਹੋਤ ਬ੍ਯੋਪਾਰੀ ਬਨ ਹਿਤਕਾਰੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਿਸਾਹ ਨਾ ਕਰਦੀ ਘਰਦੀ ਡਰਦੀ ਭਾਰੀ ਰਖਨ ਬਡਾਰੀ॥੨੨੪॥<br/> ਹੇ ਮ੍ਰਿਗ ਨੈਨੀ ਦੇਖੇਂਗੀ ਸੁਖ ਦੁਖ ਕੋਈ ਦਿਨ ਜਰਨਾ ਜਲ ਨਹੀ ਮਰਨਾਂ॥<br/> ਤਪਤ ਸੁਰਾਹ ਨਾ ਸਕਦੇ ਨਾ ਘਰ ਬਾਹਰ ਪਾਉਂ ਨਾ ਧਰਨਾ ਧੁੱਪੋਂ ਡਰਨਾ॥<br/> ਲੌਂਦੀ ਭੁਖਨਾ ਕੁਖ ਰੁਖ ਜਲ ਇਤਬਿਧ ਤਜਿਆ ਹਰਨਾ ਥਲ ਦਾ ਚਰਨਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅੱਲਾਹ ਆਪ ਅਬ ਮੇਲ ਅਸਾਂ ਕਰਨਾਂ ਸ਼ੰਕਟ ਟਰਨਾਂ॥੨੨੫॥<br/> ਫਿਰਦਾ ਇਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਥਲਾਂ ਦਾ ਧੋਬਨ ਦੇਖ ਬੁਲਾਇਆ ਪਾਸ ਬੈਠਾਇਆ॥<br/> ਸਦ ਮਬਲਗ ਦੀ ਲੋਭ ਓਸਨੂੰ ਖਾਤਰ ਕਰੇ ਰਝਾਇਆ ਇਉਂ ਸਮਝਾਯਾ॥<br/> ਲੈ ਏਹ ਖਤ ਦਿਹੁ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਕਹੇ ਕੇਚਮ ਥੀਂ ਆਯਾ ਹੋਤ ਭਿਜਾਇਆ॥<br/> ਭੇਤ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਲਖੇ<noinclude></noinclude> 7spuiyzo80eqn9yy2jcuxbcjl72zs09 250 3285 218292 60389 2026-05-17T11:43:59Z Harchand Bhinder 2624 218292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੧)}}</noinclude>ਨਾ ਕੋਈ ਅਪਨਾਂ ਔਰ ਪਰਾਇਆ ਰਖੀਂ ਛਪਾਇਆ॥੨੨੬॥<br/> ਰਹੇ ਤੋਰ ਨਿਸ ਭੋਰ ਕਾਸਦਾਂ ਚਾਹੀਏ ਜੋਰ ਜਵਾਨੀ ਚਰਬ ਜੁਬਾਨੀ॥<br/> ਓਹ ਫ਼ਕੀਰ ਹਕੀਰ ਵਿਚਾਰਾ ਪੀਰ ਮਰਦ ਸੈਰਾਨੀ ਦੂਰ ਧਿਆਨੀ॥<br/> ਮਾਇਆ ਲੋਭ ਭੁਲਾਯਾ ਧਾਯਾ ਤਲਬ ਆਰਾਮ ਪੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹਿ ਕੁਮਲਾਨੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਅਗਾਹ ਰਾਹ ਕਰ ਲੈ ਗਈ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਾਨੀ ਮਾਉਂ ਬੇਗਾਨੀ॥੨੨੭॥<br/> ਸਿਰ ਸਲਾਮ ਕਰ ਜੋੜ ਹੁਕਮ ਲੈ ਢੋਯਾ ਖਤ ਸਰਕਾਰੇ ਓਸ ਹਲਕਾਰੇ॥<br/> ਸਾਹਜਾਦੀ ਇਉਂ ਜਾਤਾ ਮੈਂ ਕੂ ਦਸਤੀ ਮਾਂ ਪਤੀਆਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਕਾਰੇ॥<br/> ਨੈਨ ਸੀਤ ਹੋ ਜਾਸਨ ਵਾਚੀ ਜੀ ਓਹ ਤਰਫ਼ ਹਮਾਰੇ ਲਿਖਿਓ ਪਿਆਰੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਭਾਹ ਤਨ ਜਾਗੀ ਜਦ ਓਹ ਹਰਫ਼ ਨਿਹਾਰੇ ਧਰ ਪਰ ਡਾਰੇ॥੨੨੮॥<br/> ਮੁਕਬਲ ਨਹੀ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਾਮਲ ਆਮਿਲ ਘਰ ਸਦਵਾਵਾਂ ਪਾਸ ਬਿਠਾਵਾਂ॥<br/> ਨਾਮਾ ਗਿਰਦ ਲਿਖਾਇ ਉਸਥੀਂ ਚਰਖੇ ਸਾਥ ਬੰਧਾਵਾਂ ਬਹੁਰ ਭੁਲਾਵਾਂ॥<br/> ਕੇਚਮ ਥੀਂ ਕਰ ਸਿਹਰ<noinclude></noinclude> 045paa0o7rbra6i8dguodxlf83ujoon 250 3286 218293 60197 2026-05-17T11:44:37Z Harchand Bhinder 2624 218293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੨)}}</noinclude>ਪੁੰਨੂੰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਰ ਭੰਬੋਰ ਮੰਗਾਵਾਂ ਰਖ ਦਿਲ ਥਾਵਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਮੈਂਡੇ ਜੇਹੀਆਂ ਹੋਸਨ ਵਿਰਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਰਾਵਾਂ॥੨੨੯॥<br/> ਐਸੇ ਫਰੇਬ ਵਿਗੋਈ ਨੀ ਮੈਂ ਹੋਇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਸਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰਕੇ॥<br/> ਯਾਰੰਗੀਨਾਂ ਮਾਲ ਖਜੀਨਾਂ ਲੈ ਗਏ ਉਠ ਪਰ ਧਰਕੇ ਸੀਨਾ ਫਰਕੇ॥<br/> ਥਲ ਵਿਚ ਚਲ ਦੁਖ ਸਹਿਨਾ ਮਾਈ ਭੰਨਾਂ ਨਾਹੀ ਡਰਕੇ ਅੰਦਰ ਘਰਕੇ॥<br/> ਇੰਉ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਫੁਰਮਾਇਆ ਮੂੰਹ ਕਿਬਲੇ ਵਲ ਕਰਕੇ ਕਲਮਾ ਭਰਕੇ॥੨੩੦॥<br/> ਮਾਂਪਿਉ ਅਕਸਰ ਹਾਰ ਰਹੇ ਚੁੱਪ ਉਸਨੇ ਘਣਾਸਲਾਹੀ ਮਨੀਓ ਨਾਹੀਂ॥<br/> ਦੁਖ ਔਲਾਦ ਦਾ ਸਹਿਆ ਨਾ ਜਾਂਦਾ ਕਰ ਕਰ ਖਲੀਆਂ ਬਾਹੀਂ ਰੋਵਨ ਆਹੀਂ॥<br/> ਰੰਗ ਮਹਲ ਵਿਚ ਰੋਵਨ ਸਹੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਲਾਇ ਸਭ ਵਾਹੀ ਮਿਟੀਆ ਨਾਹੀ॥<br/> ਇਸ਼ਕ ਜਿਨਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਫਿਰਦੇ ਨਾਂਹਿ ਪਛਾਹੀ ਤਾਂਗ ਅਗਾਹੀਂ॥੨੩੧॥<br/> ਘਰ ਵਿਚ ਕਈ ਗੁਲਾਮ ਬਾਂਦੀਆਂ ਆਹੇ ਸਬ ਅੰਨਸਾਰੀ ਜੋ ਨਰਨਾਰੀ॥<br/> ਪਾਲਕੀਆਂ ਰਥ ਬਹਿਲਾਂ<noinclude></noinclude> gyba7witn6q2u12ns2asoxplpjgpj4n 250 3287 218294 60199 2026-05-17T11:45:08Z Harchand Bhinder 2624 218294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੩)}}</noinclude> ਬੱਘੀਆਂ ਪੀਨਸ ਅਸਪ ਕੰਧਾਰੀ ਫੀਲ ਅਸਵਾਰੀ॥<br/> ਜੇਕਰ ਚੜ ਉਠ ਵੈਹਿੰਦੇ ਥਲ ਨੂੰ ਐਡ ਨ ਪੈਂਦੀ ਭਾਰੀ ਵਕਤ ਕਹਾਰੀ॥<br/> ਇਸ਼ਕ ਜੋਸ਼ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਕੀਨੀ ਆਨ ਲਾਚਾਰੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਸਾਰੀ॥੨੩੨॥<br/> ਮਾਉਂ ਬਾਪ ਨੂੰ ਖਬਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਸੁਤੀ ਰਹੀ ਹਵੇਲੀ ਖਾਸ ਸਹੇਲੀ॥<br/> ਮਿਸਲ ਪਤੰਗ ਸ਼ਮਾਂ ਪਰਧਾਨੀ ਰਖਕੇ ਜਾਨ ਹਥੇਲੀ ਢੂੰਡਨ ਬੇਲੀ॥<br/> ਕਰਦੀ ਸ਼ੋਰ ਨ ਜੋਰ ਦੇਹ ਵਿਚ ਨੇਹ ਵੇਲਣੇ ਵੇਲੀ ਜਿਉ ਤਿਲ ਤੇਲੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਸਮ ਸੂਰਤ ਜਿਉਂ ਚੰਦਨ ਦੀ ਗੇਲੀ ਮੁਸ਼ਕ ਰਵੇਲੀ॥੨੩੩॥<br/> ਏਕ ਬਰੈਹਨਾ ਫ਼ਕੀਰ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਥਲ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰੀ ਆਇਆ ਉਸੇ ਬੁਲਾਯਾ॥<br/> ਕੱਜ ਰਖ ਸੀਸ ਕਹ੍ਯੋ ਉਨ ਚਸਮਾਂ ਤੂ ਗਜ ਸ੍ਵਾਂਗ ਬਨਾਯਾ ਖਾਕ ਰਮਾਯਾ॥<br/> ਬੋਲ੍ਯੋ ਮਸਤ ਨਾ ਨੈਨ ਛਪਾਵੈ ਆਸ਼ਕ ਸਚ ਨਾਂ ਲੁਕਾਇਆ ਆਨ ਫੁਰਮਾਇਯਾ॥<br/> ਬਾਰ ਨਹੀ ਏਹ ਖਾਰ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਚੁੱਭੇ ਪਗੀ ਤਨ ਖਾਇਆ ਸਿਰ ਆ ਛਾਯਾ॥੨੩੪॥<br/> ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਚੀਰ ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਦਿੱਬ<noinclude></noinclude> auzq8zedcm2o7bqc92uw5vx1ioj7imr 250 3288 218295 60201 2026-05-17T11:45:54Z Harchand Bhinder 2624 218295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੪)}}</noinclude>ਸੂਲਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੂਲਾਂ॥<br/> ਕੀ ਹੱਕ ਦਾ ਸਿਰ ਪਰ ਸਹਿੰਦੇ ਉਜ਼ਰ ਨਹੀ ਮਕਬੂਲਾਂ ਖਾਸ ਰਸੂਲਾਂ॥<br/> ਚੁੱਭਦੇ ਬਾਰ ਸਾਰ ਸਮ ਏਨਾ ਇਸ਼ਕ ਪੜਯੋ ਕਰ ਹੂਲਾਂ ਪਿਲ ਪਿਲ ਝੂਲਾਂ॥<br/> ਹੁਨ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਿਗਾਹ ਯਾਰ ਵਲ ਜੇ ਥਲ ਕਬੂਲਾਂ ਬਖਸ਼ੇ ਭੂਲਾਂ॥੨੩੫॥<br/> ਸੁਨ ਏਹ ਸੁਖਨ ਏਹ ਮਸਤ ਫਿਰ ਬੋਲ੍ਯੋ ਧਨ ਲਛਮੀ ਓਹ ਆਹੀ ਜਿਸ ਤੂੰ ਜਾਈ॥<br/> ਬੰਧਨ ਤਿਆਗ ਭਏ ਨਿਰਬੰਧਨ ਲਿਵ ਸਾਚੇ ਵਲ ਲਾਈ ਸੁਫਲਕਮਾਈ।<br/> ਪਾਕਦੀਦਾਰ ਨਿਰਾਰ ਤਿਰੀਆਹੁਨ ਸਾਬਿਤ ਸਿਦਕ ਸਫਾਈ ਨਜਰੀ ਆਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਿਗਾਹ ਨੇਕ ਧਰ ਫਿਕਰ ਕਰ੍ਯੋ ਕਰ ਪਾਈ ਚਸ਼ਮ ਨਿਵਾਈ॥੨੩੬॥<br/> ਬਾਂਕੀ ਚਟੋਰ ਚਕੋਰ ਹਸਤ ਸਮ ਮਟਕ ਮ੍ਰੋੜ ਮਰੇਲੀ ਚੰਦ ਚੰਬੇਲੀ॥<br/> ਖੰਜਰ ਨੈਨ ਬੈਨ ਕੋ ਕਲਵਤ ਐਨ ਭਵਾਂ ਧੰਨਸੇਲੀ ਆਲਖ ਮੇਲੀ॥<br/> ਬਿਧਯੂੰ ਲਖਿਯੋ ਸੰਜੋਗ ਭੋਗ ਤਜ ਲੀਤਾ ਯੋਗ ਨਵੇਲੀ ਗੋਰਖ ਚੇਲੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਪਸਾਰਮਾਰ ਕਰ ਯਾਰ ਹੈਯਤ ਅਲਬੇਲੀ ਫਿਰੇ ਅਕੇਲੀ॥੨੩੭॥<br/><noinclude></noinclude> 7gnzppedwu2vvtx4kc8isgbiyx0w3n9 250 3289 218296 60203 2026-05-17T11:48:38Z Harchand Bhinder 2624 218296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੫)}}</noinclude>ਸ਼ਰਮ ਹਜੂਰ ਹੂਰ ਕੀ ਸੂਰਤ ਔਰ ਨਾਂ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰੇ ਬਿਨਾ ਪਿਆਰੇ॥<br/> ਕਾਨੋ ਨਿਕਟ ਦੋ ਤ੍ਰੀ ਸੁੰਦਰ ਬਿਧਨੇ ਆਪ ਸੰਵਾਰੇ ਦੋ ਤਿਲ ਕਾਲੇ॥<br/> ਗ਼ੈਰ ਕਲਾਮ ਨਾ ਜਾਵੇ ਭੀਤਰ ਬੈਠੇ ਓਹ ਰਖਵਾਰੇ ਰੋਕ ਦਵਾਰੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹੁ ਨਿਗਾਹ ਯਾਰ ਵਲ ਏਕੋ ਨਾਮ ਚਿਤਾਰੇ ਸੁਕਰ ਗੁਜ਼ਾਰੇ॥੨੩੮॥<br/> ਨਾਂ ਵਿਚ ਗਾਉਂ ਨਾ ਛਾਉਂ ਨਾ ਪਾਨੀ ਲੇਖ ਮੁਹਾਰ ਉਠਾਈ ਵਾਹ ਨਾ ਕਾਈ॥<br/> ਕਹੇ ਰਹੇ ਨਾ ਤੁਖਮ ਬਬੁਰਦਾ ਹੌਂ ਉਸ ਜੇਹੇ ਸਤਾਈ ਥਲੀ ਰੁਲਾਈ॥<br/> ਖਾਵਸ ਕੋਈ ਆਫਤ ਉਸਕੋ ਆਵਸ ਆਗੇ ਜਾਈ ਫਲ ਬੁਰਿ੍ਯਾਈ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਉਹ ਤਨ ਚਮਕੇ ਜਮਕੇ ਰਸਤੇ ਪਾਈ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਕਸਾਈ॥੨੩੯॥<br/> ਮੁੱਖ ਮਹਿਤਾਬ ਯਾਰ ਦਾ ਕਾਬਾ ਹੱਜ ਕਾਰਨ ਦੁਖ ਸਹਿੰਦੀ ਸਿਫਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀ॥<br/> ਭਿਗ ਰਹੇ ਚੀਰ ਅਧੀਰ ਸਰੀਰੋਂ ਗਰਮੀ ਛਮਛਮ ਵਹਿੰਦੀ ਆਤਿਸ ਦਹਿੰਦੀ॥<br/> ਖੂਨ ਆਲੂਦਾ ਹੋਈਆਂ ਤਲੀਆਂ ਥਲ ਵਿਚ ਘਸ ੨ ਲਹਿੰਦੀ ਮਹਿੰਦੀ ਨਹਿੰਦੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਜਿਨਹਾਂ ਦੇ ਤਨ ਵਿਚ ਮਰਜ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬਹਿੰ<noinclude></noinclude> fhhuqw1zv299rt1s25egn8v8ibgrhak 250 3290 218297 60205 2026-05-17T11:49:18Z Harchand Bhinder 2624 218297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੬)}}</noinclude> ਦੀ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ॥੨੪੦॥<br/> ਵਕਤ ਵਿਹਾਨਾ ਹਾਥ ਨਾ ਆਵੇ ਹੋਤ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਛਲ ਗਏ ਪਾ ਵਿਚ ਝਲ ਗਏ॥<br/> ਵਾਉ ਮੁਖਲਿਫ ਵੱਗੇ ਚੁਫੇਰਯੋਂ ਖੋਜ ਰੇਤ ਵਿਚ ਰਲ ਗਏ ਫੋਰੋਂ ਠਿਲ ਗਏ॥<br/> ਨੈਨ ਨਮਾਨੇ ਦਰਦ ਰੰਜਾਣੇ ਕਿਆ ਜਾਨਾ ਕਿਤਵਲ ਗਏ ਰਾਹੋਂ ਟਲ ਗਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਹੋਏ ਸੁਖ ਸੁਪਨਾ ਦੁਖ ਫਿਰਾਕ ਦੇ ਮਿਲ ਗਏ ਸੀਨਾਂ ਸਲ ਗਏ॥੨੪੧॥<br/> ਟੋਰ ਪਛਾਨੀ ਕਹੇ ਦੀਵਾਨੀ ਲੇਖ ਬੁਰੇ ਥੇ ਮੈਂਦੇ ਵਸ ਨਾ ਕੈਂਦੇ॥<br/> ਅਹਿਲ ਨਜੂਮ ਰੁੱਮਾਲ ਬਾਪ ਨੂੰ ਏਹੋ ਖਬਰਾਂ ਦੇਂਦੇ ਨਉਕਰ ਜੈਂਦੇ॥<br/> ਨਿਜ ਜਮਦੀ ਜਮ ਪਕੜ ਰੁੜਾ ਈ ਜੇ ਡੁਬਦੀ ਵਿਚ ਨੈਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾ ਪੈਂਦੇ॥<br/> ਕਿਸ ਬਿਧ ਹਉਂ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਨਾ ਸਾਹੁ ਨਾ ਲੈਂਦੇ ਦੁਸਮਨ ਵੈਂਦੇ॥੨੪੨॥<br/> ਸਾਰੋ ਸਖਤ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਦੀ ਸੂਲੀ ਪੁਲਸਰਾਤ ਨਜਰ ਆਵੇ ਥਲ ਤਨ ਤਾਵੇ॥<br/> ਦੁਖ ਸੁਖ ਸਮਝੇ ਇਕ ਸਮਾਨ ਜੋ ਅਪਨਾ ਆਪ ਵੰਜਾਵੇ ਸੋ ਸੌਹ ਪਾਵੇ॥<br/> ਸਾਂਗ ਸਤੀ ਦਾ ਬਨੀ ਬਾਵਰੀ ਸਾਬਿਤ ਕਦਮ ਉਠਾਵੇ ਸਨਮੁਖ ਧਾਵੇ॥<br/> ਏਹੋ ਚਾਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦਿਲ<noinclude></noinclude> 2coaa5wz8j1wbt9jdo433mg1uxik27q 218299 218297 2026-05-17T11:49:35Z Harchand Bhinder 2624 218299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੬)}}</noinclude>ਦੀ ਹੋਸ਼ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ॥੨੪੦॥<br/> ਵਕਤ ਵਿਹਾਨਾ ਹਾਥ ਨਾ ਆਵੇ ਹੋਤ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਛਲ ਗਏ ਪਾ ਵਿਚ ਝਲ ਗਏ॥<br/> ਵਾਉ ਮੁਖਲਿਫ ਵੱਗੇ ਚੁਫੇਰਯੋਂ ਖੋਜ ਰੇਤ ਵਿਚ ਰਲ ਗਏ ਫੋਰੋਂ ਠਿਲ ਗਏ॥<br/> ਨੈਨ ਨਮਾਨੇ ਦਰਦ ਰੰਜਾਣੇ ਕਿਆ ਜਾਨਾ ਕਿਤਵਲ ਗਏ ਰਾਹੋਂ ਟਲ ਗਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਹੋਏ ਸੁਖ ਸੁਪਨਾ ਦੁਖ ਫਿਰਾਕ ਦੇ ਮਿਲ ਗਏ ਸੀਨਾਂ ਸਲ ਗਏ॥੨੪੧॥<br/> ਟੋਰ ਪਛਾਨੀ ਕਹੇ ਦੀਵਾਨੀ ਲੇਖ ਬੁਰੇ ਥੇ ਮੈਂਦੇ ਵਸ ਨਾ ਕੈਂਦੇ॥<br/> ਅਹਿਲ ਨਜੂਮ ਰੁੱਮਾਲ ਬਾਪ ਨੂੰ ਏਹੋ ਖਬਰਾਂ ਦੇਂਦੇ ਨਉਕਰ ਜੈਂਦੇ॥<br/> ਨਿਜ ਜਮਦੀ ਜਮ ਪਕੜ ਰੁੜਾ ਈ ਜੇ ਡੁਬਦੀ ਵਿਚ ਨੈਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾ ਪੈਂਦੇ॥<br/> ਕਿਸ ਬਿਧ ਹਉਂ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਨਾ ਸਾਹੁ ਨਾ ਲੈਂਦੇ ਦੁਸਮਨ ਵੈਂਦੇ॥੨੪੨॥<br/> ਸਾਰੋ ਸਖਤ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਦੀ ਸੂਲੀ ਪੁਲਸਰਾਤ ਨਜਰ ਆਵੇ ਥਲ ਤਨ ਤਾਵੇ॥<br/> ਦੁਖ ਸੁਖ ਸਮਝੇ ਇਕ ਸਮਾਨ ਜੋ ਅਪਨਾ ਆਪ ਵੰਜਾਵੇ ਸੋ ਸੌਹ ਪਾਵੇ॥<br/> ਸਾਂਗ ਸਤੀ ਦਾ ਬਨੀ ਬਾਵਰੀ ਸਾਬਿਤ ਕਦਮ ਉਠਾਵੇ ਸਨਮੁਖ ਧਾਵੇ॥<br/> ਏਹੋ ਚਾਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦਿਲ<noinclude></noinclude> dmugsw3gdqeediyw2clf650hvagubpa 250 3291 218300 60207 2026-05-17T11:52:32Z Harchand Bhinder 2624 218300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੭))}}</noinclude>ਇਸ਼ਕ ਵਲੋਂ ਰੈਹ ਆਵੇ ਜਿੰਦੜੀ ਜਾਵੇ॥੨੪੩॥<br/> ਭਖ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਲਉਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਭਉਂਦੇ ਮਿਰਗ ਤਿਹਾਏ ਆਬ ਨ ਪਾਏ॥<br/> ਉਡਦੀ ਰੇਤ ਗਰਮ ਵਾ ਵਗਦੀ ਵਰਮ ਪਰੇਮ ਦੁਖ ਧਾਏ ਅੰਗ ਕੁਮਲਾਏ॥<br/> ਭੁਜ ਕਬਾਬ ਤਨ ਹੋਯਾ ਬਿਰੀਆ ਗਿਰੀਆਂ ਅੰਸੂ ਛਾਏ ਛੈਬਰ ਲਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਸਬਰ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਤੀਰ ਵਗਾਏ ਕਬਰ ਬੁਲਾਏ॥੨੪੪॥<br/> ਛੁਟੇ ਜਾਨ ਈਮਾਨ ਸਾਫ ਜੇ ਟੁੱਟੇ ਜਨ ਕਾ ਜਾਲਾ ਭੈਜਲ ਕਾਲਾ॥<br/> ਸਿਰ ਤਕਦਾਈ ਰਖ ਥਲ ਧਾਈ ਦਿਤਾ ਇਸ਼ਕ ਉਜਾਲਾ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ॥<br/> ਮੁਖ ਥੀਂ ਆਬ ਜੇ ਮੰਗਦੀ ਵਗਦਾ ਯਾ ਚਸਮਾ ਯਾ ਨਾਲਾ ਸੀਰੀਂ ਵਾਲਾ॥<br/> ਏਹੋ ਚਾਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦਿਲ ਪੀਵਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਲਾ ਲੱਜਤ ਵਾਲਾ॥੨੪੫॥<br/> ਉਠਦੀ ਬੈਂਹਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਏਹ ਗਲ ਜਰਮ ਕਰਮ ਦੀ ਹਾਰੀ ਹੌਂ ਦੁਖਯਾਰੀ॥<br/> ਪਏ ਕਲੇਜੇ ਝਾਰੀ ਭਾਰੀ ਮਾਰੀ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਦੋ ਧਾਰੀ ਕਹਿਰ ਕਟਾਰੀ॥<br/> ਕੀਤੀ ਗਰਦ ਗੁਬਾਰੀ ਆਰੀ ਵਾਹਿਦ ਜਾਣ ਬਿਚਾਰੀ ਨਹਿ ਸੋਵਾਰੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨ ਕਾਹ ਚਾਹ ਥਲ ਦਿਨੇ ਨਾ<noinclude></noinclude> 4mvhqr2tvhfjpuvgufsc2cazcpjrqgd 218301 218300 2026-05-17T11:52:50Z Harchand Bhinder 2624 218301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੭)}}</noinclude>ਇਸ਼ਕ ਵਲੋਂ ਰੈਹ ਆਵੇ ਜਿੰਦੜੀ ਜਾਵੇ॥੨੪੩॥<br/> ਭਖ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਲਉਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਭਉਂਦੇ ਮਿਰਗ ਤਿਹਾਏ ਆਬ ਨ ਪਾਏ॥<br/> ਉਡਦੀ ਰੇਤ ਗਰਮ ਵਾ ਵਗਦੀ ਵਰਮ ਪਰੇਮ ਦੁਖ ਧਾਏ ਅੰਗ ਕੁਮਲਾਏ॥<br/> ਭੁਜ ਕਬਾਬ ਤਨ ਹੋਯਾ ਬਿਰੀਆ ਗਿਰੀਆਂ ਅੰਸੂ ਛਾਏ ਛੈਬਰ ਲਾਏ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਨਾ ਸਬਰ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਤੀਰ ਵਗਾਏ ਕਬਰ ਬੁਲਾਏ॥੨੪੪॥<br/> ਛੁਟੇ ਜਾਨ ਈਮਾਨ ਸਾਫ ਜੇ ਟੁੱਟੇ ਜਨ ਕਾ ਜਾਲਾ ਭੈਜਲ ਕਾਲਾ॥<br/> ਸਿਰ ਤਕਦਾਈ ਰਖ ਥਲ ਧਾਈ ਦਿਤਾ ਇਸ਼ਕ ਉਜਾਲਾ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ॥<br/> ਮੁਖ ਥੀਂ ਆਬ ਜੇ ਮੰਗਦੀ ਵਗਦਾ ਯਾ ਚਸਮਾ ਯਾ ਨਾਲਾ ਸੀਰੀਂ ਵਾਲਾ॥<br/> ਏਹੋ ਚਾਹ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਦਿਲ ਪੀਵਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਲਾ ਲੱਜਤ ਵਾਲਾ॥੨੪੫॥<br/> ਉਠਦੀ ਬੈਂਹਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਏਹ ਗਲ ਜਰਮ ਕਰਮ ਦੀ ਹਾਰੀ ਹੌਂ ਦੁਖਯਾਰੀ॥<br/> ਪਏ ਕਲੇਜੇ ਝਾਰੀ ਭਾਰੀ ਮਾਰੀ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਦੋ ਧਾਰੀ ਕਹਿਰ ਕਟਾਰੀ॥<br/> ਕੀਤੀ ਗਰਦ ਗੁਬਾਰੀ ਆਰੀ ਵਾਹਿਦ ਜਾਣ ਬਿਚਾਰੀ ਨਹਿ ਸੋਵਾਰੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨ ਕਾਹ ਚਾਹ ਥਲ ਦਿਨੇ ਨਾ<noinclude></noinclude> k6yhici6mnxi96sexl2j7twtph5k0pl 250 3292 218302 60209 2026-05-17T11:53:40Z Harchand Bhinder 2624 218302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੮)}}</noinclude>ਕੋਈ ਬੁਪਾਰੀ ਤੁਰੀ ਉਜਾਰੀ॥੨੪੬॥<br/> ਆਹੀ ਕੈਹਰ ਦੁਪੈਹਰ ਜੇਠ ਦੀ ਧੁੱਪ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਕੜਕੇ ਆਤਿਸ਼ ਭੜਕੇ॥<br/> ਉਂਗਲੀਆਂ ਪੁਰ ਮਾਸ ਨਾ ਰਹਿਯਾ ਖੂਨ ਗਇਆ ਜਿਉਂ ਸੜਕੇ ਜਿਉਂ ਜੂੰ ਤੜਕੇ॥<br/> ਪਰ ਕੁਰਲਾਈ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਕਸਾਈ ਕਾਨੀ ਕਰੜੀ ਘੜ ਕੇ ਵਿਹੁ ਫਲ ਜੜ ਕੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾ ਸਬਰ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਸੂਲ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਰੜਕੇ ਜਿਉਂ ਮਛ ਫੜਕੇ॥੨੪੭॥<br/> ਹੋਇਆ ਥਾ ਬਦਸ਼ਗਨ ਅਗਯੋ ਜਾਚ ਨਾ ਰਹਯੋ ਸੁ ਜਰ ਦੀ ਛਿਕਿਆਂ ਤੁਰਦੀ॥<br/> ਦਸਾ ਸੂਲ ਇਕ ਪੇਸ਼ ਜੋਗਨੀ ਤਪਤ ਹਿਜਰ ਦੀ ਜਰਦੀ ਪਲ ਪਲ ਝੁਰਦੀ॥<br/> ਆਨ ਅਜਾਨ ਪਈ ਵਿਚ ਥਲ ਦੇ ਪਰਖ ਨਾ ਆਵੇ ਖੁਰਦੀ ਪੈਰ ਸ਼ੁਤਰ ਦੀ॥<br/> ਏਧਰ ਡਰ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਆ ਕਿਉਂ ਜਿਉ ਦਿਲ ਫੁਰਦੀ ਬਾਤ ਉਧਰ ਦੀ॥੨੪੮॥<br/> ਜੇਠ ਮਾਹਿ ਇਕ ਧੂਪ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਵਗਦੀ ਵਾਉ ਵਰੋਲੇ ਆਤਿਸ਼ ਝੋਲੇ॥<br/> ਹੋਤਾਂ ਜਾਤਾ<noinclude></noinclude> bb0ojt6s43wkjwyzksiiwzyk7ytm6ho 250 3293 218303 60211 2026-05-17T11:54:28Z Harchand Bhinder 2624 218303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੮੯)}}</noinclude>ਏਹ ਗਿਰਦਾਨੇ ਆਈ ਕਟਕ ਅਤੋਲੇ ਐਸੀ ਡੋਲੇ॥<br/> ਹੋਗਏ ਗੁੱਡੀਆਂ ਉਡੀਆਂ ਹੋਸ਼ਾਂ ਭੁਲੀਆਂ ਗੁਡੀਆਂ ਢੋਲੇ ਉਡਣ ਖਡੋਲੇ॥<br/> ਇਉ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਆਹ ਭਰ ਕਹਿੰਦੀ ਲਿਯਾਇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋਲੇ ਐਸ ਵਚੋਲੇ॥੨੪੯॥<br/> ਏਸ ਬਾਤ ਦੀ ਖਬਰ ਨਾ ਕੋਈ ਥਲ ਆ ਪਈ ਨਮਾਣੀ ਦਰਦ ਰੰਜਾਣੀ॥<br/> ਖਾਵੇ ਜਿਗਰ ਖੂਨ ਵਿਹੁ ਪੀਵੇ ਆਹਾਂ ਕਿਨੀ ਟਕਾਣੀ ਅਨ ਅਰ ਪਾਣੀ॥<br/> ਗੁਜਰੇ ਪੈਹਰ ਕੈਹਰ ਧੁਪ ਬਰਸੇ ਜਦੋਂ ਦੁਪੈਹਰ ਵਿਹਾਨੀ ਫਿਰ ਉਠ ਧਾਨੀ॥<br/> ਹਿਤ ਚਿਤ ਚਾਹ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਜੋੜੇ ਥੋੜੀ ਏਹ ਕਹਾਨੀ ਮਗਜ ਪਿਸਤਾਨੀ॥੨੫੦॥<br/> ਨਾਂ ਕੋਈ ਛਾਉਂ ਨਾ ਗਾਉਂ ਜਲ ਥਲ ਬਾਲੂ ਰੇਤ ਅੰਬਾਰਾਂ ਮਿਸਲ ਅਟਾਰਾਂ॥<br/> ਨਾਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਾਂ ਚਾਹ ਨਾਂ ਰੁਖ ਭਖ ਲੌਂਦੇ ਭਖ ਬਿਸੀਆਰਾਂ ਤੂਲ ਉਜਾਰਾਂ॥<br/> ਪੰਖੀ ਪੰਖ ਨ ਫੜਕੇ ਦਿਨ ਕੋ ਰਾਤੀ ਸ਼ੁਤਰ ਕਤਾਰਾਂ ਤੁਰਨ ਹਜਾਰਾਂ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਭਾਹ ਥਲ ਤਾਏ ਅਹਿਰਨ ਜਿਵੇਂ ਲੁਹਾਰਾਂ ਹੇਠ ਭਠਿਯਾਰਾਂ॥੨੫੧॥<br/><noinclude></noinclude> tnp34aymoxxa6k2urq1la9w3kmqk96g 250 3294 218304 60283 2026-05-17T11:55:09Z Harchand Bhinder 2624 218304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੦)}}</noinclude>ਅਕਲ ਸ਼ਊਰ ਦੂਰ ਭਏ ਉਸ ਪਲ ਜਦ ਦੀ ਇਸ਼ਕ ਭਵਾਲੀ ਥਲ ਵਿਚ ਡਾਲੀ॥<br/> ਮਿਸਲ ਤ੍ਯੂਰ ਹੂਰ ਦੀ ਸੂਰਤ ਆਇ ਬਨੀ ਮਤਵਾਲੀ ਜਮਕੀ ਜਾਲੀ॥<br/> ਸਠ ਸਠ ਕੋਸ ਚੁਤਰਫੀ ਮਾਨਸ ਜਿੰਸ ਨਾ ਲਭਦੀ ਭਾਲੀ ਧਰਤੀ ਖਾਲੀ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਬਨਾਵਤ ਆਹੀ ਨਾ ਕੋਈ ਘਾਹੀਂ ਰਾਲੀ ਮਿਲਿਓ ਨਾ ਯਾਲੀ॥੨੫੨॥<br/> ਸੁਤਰ ਸਵਾਰ ਮੁਹਾਰ ਉਠਾਈ ਆਯਾ ਕਿਤੋਂ ਅਕਾਰਾ ਕਰੋ ਉਲਾਰਾ॥<br/> ਕਾਕਾ ਨਾਮ ਆਮ ਜਗਜਾਨੇ ਕੌਮ ਕਸਾਬ ਚਕਾਰਾ ਹਾਇੰਸਿਆਰਾ॥<br/> ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਾਦੀ ਜਦ ਦੇਖੀ ਦੂਰੋਂ ਹੂਰੋਂ ਤਨ ਉਜਿਆਰਾ ਅਤ ਚਮਕਾਰਾ॥<br/> ਓਸ ਜਾਤਾ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਯਾ ਕੋਈ ਟੂਟਾ ਤਾਰਾ ਫੁਲਕੋਂ ਭਾਰਾ॥੨੫੩॥<br/> ਨਾਮ ਪੰਨੂੰ ਦਾ ਹਰਦਮ ਲੈਂਦੀ ਵੈਂਦੀ ਬ੍ਰਿਹੋਂ ਕਸਾਈ ਹੋਸ਼ ਭੁਲਾਈ॥<br/> ਪਰੀ ਦੇਖ ਹੋਵੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਪਦਮਨ ਹੂਰ ਲਜਾਈ ਛਬ ਅਧਿਕਾਈ॥੨ਪ੪॥<br/> ਦੇਖ ਡੋਲਿਆ ਈਮਾਨ ਓਸੇ ਦਾ ਸੱਸੀ ਮੂੰਹ ਛਿਪਾਯਾ ਰੱਬ ਧਿਆਯਾ ॥<br/> ਕਰ ਵਾਹਰ ਜਿਉਂ ਨਾਹਰ ਕੋਲੋਂ ਸੁਲਮਾਂ ਆਪ ਬਚਾਇਆ ਬਿਲ<noinclude></noinclude> bwke31ec620h61zohq0at0lio7sy1j4 250 3295 218305 60285 2026-05-17T11:55:48Z Harchand Bhinder 2624 218305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੧)}}</noinclude>ਮ ਨਾ ਲਾਯਾ॥<br/> ਥੀਵਾਂ ਗਰਕ ਨਾਂ ਤਨ ਮੈਂਡੇ ਪਰ ਛੋਹੇ ਹਾਥ ਪ੍ਰਾਯਾ ਬਾਰ ਖੁਦਾਯਾ॥<br/> ਸੱਸੀ ਅਰਜ ਮੰਜੂਰ ਸ਼ਾਹਲਖ ਹੁਕਮ ਹਜੂਰੋਂ ਆਯਾ ਪੜਦਾ ਪਾਇਆ॥੨੫੫॥<br/> ਦਿਤਾ ਰਾਹ ਜ਼ਮੀਨ ਸੱਸੀ ਨੂੰ ਜੇਉਂ ਸੋਹਨੀ ਜਿਉਂ ਜਲ ਵਿਚ ਛਪ ਗਿਓ ਛਲ ਵਿਚ॥<br/> ਹੋਯਾ ਕਸਾਬ ਸ਼ਿਤਾਬ ਨਾਬੀਨਾ ਪੱਲੂ ਉਸਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਝੁਕਿਆ ਪਲ ਵਿਚ॥<br/> ਕਹਿੰਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਗੁਨਾਹ ਭਲਾ ਹਨ ਪੜਦਾ ਪਿਆ ਅਕਲ ਵਿਚ ਜਾਨ ਖਲੱਲ ਵਿਚ॥<br/> ਭੁਲ ਬਖਸ਼ਾਇ ਸਬੂਤ ਹੋਇਆ ਉਸ ਕਬਰ ਬਨਾਈ ਥਲ ਵਿਚ ਲਾ ਫੁਲ ਫਲ ਵਿਚ॥੨੫੬॥<br/> ਸੋਗ ਪਿਆ ਉਸ ਦਿਨ ਵਿਚ ਥਲਦੀ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਘਾਸ ਵਿਸਾਰੇ ਆਪਨੇ ਚਾਰੇ॥<br/> ਝੁਰਦੇ ਚੋਗ ਨਾ ਚੁਗਦੇ ਪੰਛੀ ਚਕਵੇ ਰੇਜ਼ਗੁਜਾਰੇ ਹੋਇ ਨਿਯਾਰੇ॥<br/> ਜਿਨ ਇਨਸਾਨ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਰੋਂਦੇ ਗਏ ਨਾਂ ਮੂਲ ਸਹਾਰੇ ਹੋਗਮ ਭਾਰੇ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਜਿਮੀ ਪਰ ਮਾਤਮ ਆਹੇ ਫਲਕ ਸਤਾਰੇ ਰੋਂਦੇ ਸਾਰੇ॥੨੫੭॥<br/> ਹੁੰਦੀ ਅਕਲ ਇਲਮ ਜੇ ਹੁੰਦਾ ਰਖਦੀ<noinclude></noinclude> 0bn6ha15onz6ecygdvw8lepl09r7lq3 250 3296 218306 60269 2026-05-17T11:56:21Z Harchand Bhinder 2624 218306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੨)}}</noinclude>ਬੀਨਾ ਬਾਨਾਂ ਕਾਜ ਸ਼ਹਾਨਾ॥<br/> ਏਹ ਲਿਖ ਕੇ ਰਖ ਤੁਰਦੀ ਚੇਰੀ ਅਸਾਂ ਬਚਾਈਆਂ ਜਾਨਾਂ ਖਉਫ ਬੇਗਾਨਾਂ॥<br/> ਲਿਖੀ ਅਸਾਂਨੂੰ ਵਤ ਘਿਨਵੰਜਸਾਂ ਥਲ ਹੀ ਆਤਿਸ ਖਾਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਾ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਦੋਊ ਘਰ ਗਾਲੇ ਕੀਆ ਕਹਿਰ ਕਰਵਾਨਾਂ ਬੇਈਮਾਨਾਂ॥੨੫੮॥<br/> ਮੁਨਕਰ ਅਤੇ ਨਕੀਰ ਕਬਰ ਵਿਚ ਦਿਤੀ ਆ ਦਿਖਲਾਈ ਸੱਸੀ ਬੁਲਾਈ॥<br/> ਪੁਛਨ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਲਗੇ ਉਸ ਅਗੋਂ ਦੇ ਦੁਹਾਈ ਦੋਸ ਨਾ ਰਾਈ॥<br/> ਮੈਨੂੰ ਛਲਕਰ ਤੁਮ ਦੁਖ ਦੇ ਗਏ ਲੈ ਗਏ ਥਲ ਸੁਖਦਾਈ ਜੂਹ ਪ੍ਰਾਈ॥<br/> ਇਯੋ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਬੋਲੇ ਨਾ ਹਮ ਹੋਤ ਮਿਲਾਈ ਤੂੰ ਹਕਾਈ॥੨੫੯॥<br/> ਭੇਜੇ ਆਵਹਿ ਪਾਕ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਬਜਾਇ ਲਿਆਵਾਂ ਮੋਏ ਜਵਾਂਵਾਂ॥<br/> ਐਬ ਸਵਾਬ ਹਿਸਾਬ ਸਮਝ ਸੁਨ ਦਫਤਰ ਊਪਰ ਲਾਵਾਂ ਹਰ ਹਰ ਥਾਵਾਂ॥<br/> ਗੁਨਹਗਾਰ ਚੁਨ ਡਾਰ ਨਰਕ ਅਰ ਨੇਕਾਂ ਸੁਰਗ ਪੁਜਾਵਾਂ ਸੁਖ ਦਿਖਲਾਵਾਂ॥<br/> ਕੇਹਾ ਵਾਹ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਾਹ ਮੁਖ ਵਸੇ ਜਹਾਂ ਮਿਤਥਾਵਾਂ ਤਹਾਂ ਸੁਹਾਵਾਂ॥੨੬੦॥<br/> ਹੁਕਮ ਖੁਦਾ ਦਾ ਸਿਰਪਰ<noinclude></noinclude> a9yuv501fc3rwvm5q66tl7dymno929q 250 3297 218308 60271 2026-05-17T11:57:39Z Harchand Bhinder 2624 218308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੩)}}</noinclude>ਮੰਨਸਾਂ ਜੇਹੜੀ ਉਸਨੂੰ ਭਾਵੇ ਉਸ ਜਾ ਪਾਵੇ॥<br/> ਜਿੱਨਤ ਬੀਚ ਹੇ ਮਰਜੀ ਹੋਵੇ ਦੋਜਖ ਨਜਰੀ ਆਵੇ ਸਹਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ॥<br/> ਓਸ ਸਰਗ ਥੀਂ ਨਰਕ ਚੰਗੇਰਾ ਜਹਾਂ ਯਾਰ ਗਲ ਲਾਵੇ ਤਪਤ ਬੁਝਾਵੇ॥<br/> ਕਹਿਆ ਰਾਸ ਉਨ ਪਾਸ ਸੱਸੀ ਲਖ ਹਕ ਮੁਰਾਦ ਵਰ ਲਿਯਾਵੇ ਹੋਤ ਮਿਲਾਵੇ॥੨੬੧॥<br/> ਤੇਗੋਂ ਤੇਜ਼ ਬਾਰੀਕ ਨਾਲ ਥੀਂ ਪੁਲਸਰਾਤ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਜਮਕੀ ਯਾਰੀ॥<br/> ਬਹੁਤ ਓਸਥੀਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ ਵਾਰੀ ਅਤ ਦੁਖ ਭਾਰੀ॥<br/> ਹੋਰਹੀ ਗੋਰ ਅਘੋਰ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹੀ ਭੰਬੋਰ ਥਲ ਨਿਆਰੀ ਲੇਖ ਬਡਾਰੀ॥<br/> ਹੌਂ ਚਕੋਰ ਲਖਸ਼ਾਹ ਮਿਤ ਦੀ ਦੇਖ ਨਦੀ ਵੰਜਾਰੀ ਮਿਲੇ ਦੀਦਾਰੀ॥੨੬੨॥<br/> ਮਉਲਾ ਵਾਹਿਦ ਨਬੀ ਮੁਹੱਮਦ ਇਸ ਵਿਚ ਬਾਤ ਨਾਰਾਈ ਰਾਬਤਾਈ॥<br/> ਸੱਚਾ ਦੀਨ ਅਸਲਾਮ ਜੋ ਕਾਬਾ ਕਿਬਲਾ ਜਾ ਉਮਦਾਈ ਝੁਕੇ ਲੁਕਾਈ॥<br/> ਸਹੀ ਕੁਰਾਨ ਈਮਾਨ ਸਮਝਿਆ ਕੁਲ ਮੋਮਨ ਸੁਖਦਾਈ ਜਾਤੀ ਪਾਈ॥<br/> ਹਉ ਲਖਸ਼ਾਹ ਯਾਰ ਇਕ ਪਾਇਆ ਉਸ ਪਰ ਘੋਲ ਘੁਮਾਈ ਸਿਦਕ ਲਿਆਈ॥੨੬੩॥<br/><noinclude></noinclude> 3dybld4wtufamc8csjjdx6920e1hwss 250 3298 218309 60273 2026-05-17T11:58:14Z Harchand Bhinder 2624 218309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੪)}}</noinclude>ਪਲ ਭਰ ਸੁਖ ਇਸ ਜਨਮ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਥਲ ਵਿਚ ਲੇਖ ਰੁਲਾਈ ਜਾਨ ਵੰਜਾਈ॥<br/> ਰੋਜ ਹਸ਼ਰ ਦੇ ਜੇ ਮਿਤ ਸੂਰਤ ਕਾਦਰ ਬਨ ਦਿਖਲਾਈ ਆਸ ਪੁਜਾਈ॥<br/> ਲਖ ਲਖ ਸ਼ੁਕਰ ਬਜਾਇ ਲਿਯਾਊਂ ਗੁਨ ਗਾਉਂ ਜੰਸ ਵਡਿ੍ਯਾਈ ਅਤ ਉਮਦਾਈ॥<br/> ਨਬੀ ਸ਼ਫਾਯਤ ਨਾ ਭਰੇ ਸ਼ਾਹ ਲਖ ਜੇਮੈਂ ਸ਼ਕਲ ਪੰਰਾਈ ਦੇਖਾਂ ਕਾਈ॥੨੬੪॥<br/> ਓਸੇ ਕਸਾਬ ਦੀ ਸੁਨੋ ਹਕੀਕਤ ਅਈਯੜ ਓਸ ਵੰਜਾਇਆ ਖਾਕ ਰੁਮਾਯਾ॥<br/> ਸਿਰ ਟੋਪੀ ਗਲ ਅਲਫੀ ਤਸਬੀਹ ਛਟੀ ਰੁਮਾਲ ਉਠਾਯਾ ਭੇਖ ਵਟਾਯਾ॥<br/> ਰੋਜ਼ ਕਬਰ ਪਰ ਦੇਵੇ ਝਾੜੂ ਤਕੀਆ ਪਾਸ ਬਠਾਇਆ ਵਾਸ ਠੈਹਰਾਇਆ॥<br/> ਖਾਬ ਖਿਯਾਲ ਜਹਾਨ ਸਮਝਿਯਾ ਲਖਸ਼ਾਹ ਸਿਦਕ ਲਿਆਯਾ ਇਕ ਵਲ ਆਇਆ॥੨੬੫॥<br/> ਪੰਧ ਚੁਰਾਸੀ ਮਜ਼ਲਾਂ ਆਹਾ ਕੇਚਮ ਸ਼ੈਹਰ ਭੰਬੋਰੋਂ ਓਸੇ ਰਹਿਆ ਗੋਰੋਂ॥<br/> ਪਵਨ ਉਡਾਈ ਆਇ ਪਈ ਥਲ ਜਿਉਂ ੫ਤੰਗ ਟੁਟ ਡੋਰੋਂ ਮਿਟਗਈ ਸ਼ੋਰੋਂ॥<br/> ਸੱਸੀ ਦਾ ਅਹਿਵਾਲ ਕਹਿਆ ਅਬ ਬਾਤ ਹੋਤ ਦੀ ਟੋਰੋਂ ਜਨ<noinclude></noinclude> 0nofze4blgr59qvdpxjcjv6kpcp3kw4 250 3299 218310 60275 2026-05-17T11:58:56Z Harchand Bhinder 2624 218310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{rh||(੯੫)}}</noinclude>ਮੁ ਕਠੋਰੋ॥<br/> ਸਤਵੇਂ ਰੋਜ ਬੱਬਨ ਲੈ ਪਹੁਤਾ ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਡਰਦਾ ਹੋਰੋਂ ਪਿਛਲੇ ਜ਼ੋਰੋਂ॥੨੬੬॥<br/> ਬੱਬਨ ਬਲੋਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਗੇ ਹਥ ਬੰਨ ਸੀਸ ਨਿਵਾਯਾ ਹਾਲ ਸੁਨਾਯਾ॥<br/> ਨਹੀ ਸੀ ਓਥੋਂ ਏਸ ਆਵਨਾ ਮੈਂ ਇਸ ਖਾਤਰ ਧਾਯਾ ਦਰਦ ਵੰਡਾਯਾ॥<br/> ਕਰਕੇ ਮਸਤ ਫਰੇਬ ਨਾਲ ਚਾ ਪਕੜ ਕਚਾਵੇ ਪਾਇਆ ਘਿੱਨ ਲਿਆਇਆ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਨਾ ਦੋਸ ਅਸਾਂ ਕੋ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਫੜਾਯਾ ਉਠ ਪਰਚਾਯਾ॥੨੬੭॥<br/> ਬਖਸ਼ੇ ਅਲੀ ਗੁਨਾਹ ਬੱਬਣ ਨੂੰ ਦੇਇ ਸਿਰੋਪਾਇ ਰਝਾਇਆ ਪਾਸ ਬਠਾਇਆ॥<br/> ਸੀਤਲ ਨੈਨ ਹੋਏ ਸੁਤ ਮਿਲ੍ਯਾ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ ਅਤ ਸੁਖ ਪਾਇਆ॥<br/> ਮਾਈ ਔਰ ਗੁੰਦਾਈ ਭਾਈ ਖੁਸ ਦਾਈ ਰਬ ਧਿਆਯਾ ਫਿਕਰ ਭੁਲਾਯਾ॥<br/> ਕਹਿ ਲਖਸ਼ਾਹ ਵਜੇ ਸ਼ੁਦਿਆਨੇ ਦੇਸ ਦੁਵਾਇ ਸਭਾਇਆ ਵੰਡਦੀ ਮਾਇਆ॥੨੬੮॥<br/> ਮੋਹਰਾਂ ਔਰ ਰੁਪਏ ਵਾਰੇ ਭਾਈਆਂ ਤੇ ਭਰਜਾਈਆਂ ਚਾਚੀਆਂ ਤਾਈਆਂ॥<br/> ਮਾਂਉ ਵਾਰਨੇ ਕੀਤੇ ਮੋਤੀ ਤਰੀ ਖਿਲਾਵਨ ਦਾਈਆਂ ਲੈਨ ਬਲਾਈਆਂ॥<br/><noinclude></noinclude> hyqwfllvlpk2bsm71a0qfjxok56npyx 252 13140 218156 155230 2026-05-16T13:11:44Z Muskan1903 2644 218156 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q110655664 |Title=ਕੇਸਰ ਕਿਆਰੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} fxrq86hxapg5nsqkgyiw5lqr28wrjbe 218157 218156 2026-05-16T13:12:06Z Muskan1903 2644 218157 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q110655664 |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 3y7jdhuuoivby8vblmsqxa121xxf1ea 218158 218157 2026-05-16T13:34:03Z Muskan1903 2644 218158 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q110655664 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=6 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 6l3x4x2ibtiwfy04us5pixrsrm3tbq4 250 22095 218168 53199 2026-05-17T01:09:18Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੪}}</noinclude>ਆਧਾਰੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਹੈ ਤੂਹੈ ਤੂ ਹੋਵਨਹਾਰ॥ ਅਗਮ ਅਗਾਧਿ ਊਚ ਆਪਾਰ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਸੇਵਹਿ ਤਿਨ ਭਉ ਦੁਖੁ ਨਾਹਿ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਹਿ॥੨॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਤੇਰਾ ਰੂਪੁ॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਗੋਵਿੰਦ ਅਨੂਪ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਜਨ ਸੋਇ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਮਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ॥੩॥ ਜਿਨਿ ਜਪਿਆ ਤਿਸ ਕਉ ਬਲਿਹਾਰ॥ ਤਿਸ ਕੈ ਸੰਗਿ ਤਰੈ ਸੰਸਾਰ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਲੋਚਾ ਪੂਰਿ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਬਾਛਉ ਧੂਰਿ॥੪॥੨॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੩॥ ਮਿਹਰਵਾਨੁ ਸਾਹਿਬੁ ਮਿਹਰਵਾਨੁ॥ ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰਾ ਮਿਹਰਵਾਨੁ॥ ਜੀਅ ਸਗਲ ਕਉ ਦੇਇ ਦਾਨੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੂ ਕਾਹੇ ਡੋਲਹਿ ਪ੍ਰਾਣੀਆ ਤੁਧੁ ਰਾਖੈਗਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰੁ॥ ਜਿਨਿ ਪੈਦਾਇਸਿ ਤੂ ਕੀਆ ਸੋਈ ਦੇਇ ਆਧਾਰੁ॥੧॥ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ਮੇਦਨੀ ਸੋਈ ਕਰਦਾ ਸਾਰ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਮਾਲਕੁ ਦਿਲਾ ਕਾ ਸਚਾ ਪਰਵਦਗਾਰੁ॥॥੨॥ ਕੁਦਰਤਿ ਕੀਮ ਨ ਜਾਣੀਐ ਵਡਾ ਵੇਪਰਵਾਹੁ॥ ਕਰਿ ਬੰਦੇ ਤੂ ਬੰਦਗੀ ਜਿਚਰੁ ਘਟ ਮਹਿ ਸਾਹੁ॥੩॥ ਤੂ ਸਮਰਥੁ ਅਕਥੁ ਅਗੋਚਰੁ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਤੇਰੀ ਰਾਸਿ॥ ਰਹਮ ਤੇਰੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸਦਾ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ॥੪॥੩॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੩॥ ਕਰਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਸਤਾਕੁ॥ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆ ਏਕ ਤੂਹੀ ਸਭ ਖਲਕ ਹੀ ਤੇ ਪਾਕੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਖਿਨ ਮਾਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਦਾ ਆਚਰਜ ਤੇਰੇ ਰੂਪ॥ ਕਉਣੁ ਜਾਣੈ ਚਲਤ ਤੇਰੇ ਅੰਧਿਆਰੇ ਮਹਿ ਦੀਪ॥੧॥ ਖੁਦਿ ਖਸਮ ਖਲਕ ਜਹਾਨ ਅਲਹ ਮਿਹਰਵਾਨ ਖੁਦਾਇ॥ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਜਿ ਤੁਧੁ ਅਰਾਧੇ ਸੋ ਕਿਉ ਦੋਜਕਿ ਜਾਇ॥੨॥ ਅਜਰਾਈਲੁ ਯਾਰੁ ਬੰਦੇ ਜਿਸੁ ਤੇਰਾ ਆਧਾਰੁ॥ ਗੁਨਹ ਉਸ ਕੇ ਸਗਲ ਆਫੂ ਤੇਰੇ ਜਨ ਦੇਖਹਿ ਦੀਦਾਰੁ॥੩॥ ਦੁਨੀਆ ਚੀਜ ਫਿਲਹਾਲ ਸਗਲੇ ਸਚੁ ਸੁਖੁ ਤੇਰਾ ਨਾਉ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਨਾਨਕ ਬੂਝਿਆ ਸਦਾ ਏਕਸੁ ਗਾਉ॥੪॥੪॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੀਰਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦਿਲ ਸੋਚ॥ ਮੁਹਬਤੇ ਮਨਿ ਤਨਿ ਬਸੈ ਸਚੁ ਸਾਹ ਬੰਦੀ ਮੋਚ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦੀਦਨੇ ਦੀਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਛੁ ਨਹੀ ਇਸ ਕਾ ਮੋਲੁ॥ ਪਾਕ ਪਰਵਦਗਾਰ ਤੂ ਖੁਦਿ ਖਸਮੁ ਵਡਾ ਅਤੋਲੁ॥੧॥ ਦਸੂਗੀਰੀ ਦੇਹਿ ਦਿਲਾਵਰ ਤੂਹੀ ਤੂਹੀ ਏਕ॥ ਕਰਤਾਰ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰਣ ਖਾਲਕ ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਟੇਕ॥੨॥੫॥ {{gap}}ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਤਿਨਿ ਦੇਖਿਆ ਕਿਆ ਕਹੀਐ ਰੇ ਭਾਈ॥<noinclude></noinclude> j40abjcnx2cb8a8a5oj9skj94tkhkwz 250 22100 218169 53204 2026-05-17T01:19:26Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੫}}</noinclude>ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਕਰੇ ਆਪਿ ਜਿਨਿ ਵਾੜੀ ਹੈ ਲਾਈ॥੧॥ ਰਾਇਸਾ ਪਿਆਰੇ ਕਾ ਰਾਇਸਾ ਜਿਤੁ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਈ॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਨਿ ਰੰਗਿ ਕੰਤੁ ਨ ਰਾਵਿਆ ਸਾ ਪਛੋ ਰੇ ਤਾਣੀ॥ ਹਾਥ ਪਛੋੜੈ ਸਿਰੁ ਧੁਣੈ ਜਬ ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਣੀ॥੨॥ ਪਛੋਤਾਵਾ ਨਾ ਮਿਲੈ ਜਬ ਚੂਕੈਗੀ ਸਾਰੀ॥ ਤਾ ਫਿਰਿ ਪਿਆਰਾ ਰਾਵੀਐ ਜਬ ਆਵੈਗੀ ਵਾਰੀ॥੩॥ ਕੰਤੁ ਲੀਆ ਸੋਹਾਗਣੀ ਮੈ ਤੇ ਵਧਵੀ ਏਹ॥ ਸੇ ਗੁਣ ਮੁਝੈ ਨ ਆਵਨੀ ਕੈ ਜੀ ਦੋਸੁ ਧਰੇਹ॥੪॥ ਜਿਨੀ ਸਖੀ ਸਹੁ ਰਾਵਿਆ ਤਿਨ ਪੂਛਉਗੀ ਜਾਏ॥ ਪਾਇ ਲਗਉ ਬੇਨਤੀ ਕਰਉ ਲੇਉਗੀ ਪੰਥੁ ਬਤਾਏ॥੫॥ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਨਾਨਕਾ ਭਉ ਚੰਦਨੁ ਲਾਵੈ॥ ਗੁਣ ਕਾਮਣ ਕਾਮਣਿ ਕਰੈ ਤਉ ਪਿਆਰੇ ਕਉ ਪਾਵੈ॥੬॥ ਜੋ ਦਿਲਿ ਮਿਲਿਆ ਸੁ ਮਿਲਿ ਰਹਿਆ ਮਿਲਿਆ ਕਹੀਐ ਰੇ ਸੋਈ॥ ਜੇ ਬਹੁਤੇਰਾ ਲੋਚੀਐ ਬਾਤੀ ਮੇਲੁ ਨ ਹੋਈ॥੭॥ ਧਾਤੁ ਮਿਲੈ ਫੁਨਿ ਧਾਤੁ ਕਉ ਲਿਵ ਲਿਵੈ ਕਉ ਧਾਵੈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜਾਣੀਐ ਤਉ ਅਨਭਉ ਪਾਵੈ॥੮॥ ਪਾਨਾ ਵਾੜੀ ਹੋਇ ਘਰਿ ਖਰੁ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣੈ॥ ਰਸੀਆ ਕਿ ਹੋਵੈ ਮੁਸਕ ਕਾ ਤਬ ਫੂਲੁ ਪਛਾਣੈ॥੯॥ ਅਪਿਉ ਪੀਵੈ ਜੋ ਨਾਨਕਾ ਭ੍ਰਮੁ ਭ੍ਰਮਿ ਸਮਾਵੈ॥ ਸਹਜੇ ਸਹਜੇ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਅਮਰਾ ਪਦੁ ਪਾਵੈ॥੧੦॥੧॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਕੀਆ ਕਥਾ ਕਹਾਣੀਆ ਗੁਰਿ ਮੀਤਿ ਸੁਣਾਈਆ॥ ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਗੁਰ ਕਉ ਬਲਿ ਜਾਈਆ॥੧॥ ਆਇ ਮਿਲੁ ਗੁਰਸਿਖ ਆਇ ਮਿਲੁ ਤੂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰੇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਹਰਿ ਭਾਵਦੇ ਸੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਾਏ॥ ਜਿਨ ਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਤਿਨ ਘੁਮਿ ਘੁਮਿ ਜਾਏ॥੨॥ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਿਆਰਾ ਦੇਖਿਆ ਤਿਨ ਕਉ ਹਉ ਵਾਰੀ॥ ਜਿਨ ਗੁਰ ਕੀ ਕੀਤੀ ਚਾਕਰੀ ਤਿਨ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੀ॥੩॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਦੁਖ ਮੇਟਣਹਾਰਾ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਪਾਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਸਤਾਰਾ॥੪॥ ਜੋ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦੇ ਤੇ ਜਨ ਪਰਵਾਨਾ॥ ਤਿਨ ਵਿਟਹੁ ਨਾਨਕੁ ਵਾਰਿਆ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨਾ॥੫॥ ਸਾ ਹਰਿ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤਿ ਹੈ ਜੋ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ॥ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਿਆਰਾ ਸੇਵਦੇ ਤਿਨ ਹਰਿ ਫਲੁ ਪਾਵੈ॥੬॥ ਜਿਨਾ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਪਿਰਹੜੀ ਤਿਨਾ ਜੀਅ ਪ੍ਰਭ ਨਾਲੇ॥ ਓਇ ਜਪਿ ਜਪਿ ਪਿਆਰਾ ਜੀਵਦੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲੇ॥੭॥ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਿਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਤਿਨ ਕਉ ਘੁਮਿ ਜਾਇਆ॥ ਓਇ ਆਪਿ ਛੁਟੇ ਪਰਵਾਰ ਸਿਉ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਛਡਾਇਆ॥੮॥ ਗੁਰਿ ਪਿਆਰੈ ਹਰਿ ਸੇਵਿਆ ਗੁਰੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰੁ ਧੰਨੋ॥ ਗੁਰਿ ਹਰਿ ਮਾਰਗੁ ਦਸਿਆ ਗੁਰ ਪੁੰਨੁ ਵਡ ਪੁੰਨੋ॥੯॥<noinclude></noinclude> lgkraizdqblftf8tdhoiqjhy243ou57 250 22105 218170 53209 2026-05-17T01:29:41Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੬}}</noinclude>ਜੋ ਗੁਰਸਿਖ ਗੁਰੁ ਸੇਵਦੇ ਸੇ ਪੁੰਨ ਪਰਾਣੀ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕਉ ਵਾਰਿਆ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਣੀ॥੧੦॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀਆ ਸੇ ਆਪਿ ਹਰਿ ਭਾਈਆ॥ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪੈਨਾਈਆ ਹਰਿ ਆਪਿ ਗਲਿ ਲਾਈਆ॥੧੧॥ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦੇ ਤਿਨ ਦਰਸਨੁ ਦੀਜੈ॥ ਹਮ ਤਿਨ ਕੇ ਚਰਣ ਪਖਾਲਦੇ ਧੂੜਿ ਘੋਲਿ ਘੋਲਿ ਪੀਜੈ॥੧੨॥ ਪਾਨ ਸੁਪਾਰੀ ਖਾਤੀਆ ਮੁਖਿ ਬੀੜੀਆ ਲਾਈਆ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਦੇ ਨ ਚੇਤਿਓ ਜਮਿ ਪਕੜਿ ਚਲਾਈਆ॥੧੩॥ ਜਿਨ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਚੇਤਿਆ ਹਿਰਦੈ ਉਰਿ ਧਾਰੇ॥ ਤਿਨ ਜਮੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵਈ ਗੁਰਸਿਖ ਗੁਰ ਪਿਆਰੇ॥੧੪॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਕੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣੈ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਨ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟਿਆ ਰੰਗਿ ਰਲੀਆ ਮਾਣੈ॥੧੫॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਦਾਤਾ ਆਖੀਐ ਤੁਸਿ ਕਰੇ ਪਸਾਓ॥ ਹਉ ਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਸਦ ਵਾਰਿਆ ਜਿਨਿ ਦਿਤੜਾ ਨਾਓ॥੧੬॥ ਸੋ ਧੰਨੁ ਗੁਰੂ ਸਾਬਾਸਿ ਹੈ ਹਰਿ ਦੇਇ ਸਨੇਹਾ॥ ਹਉ ਵੇਖਿ ਵੇਖਿ ਗੁਰੂ ਵਿਗਸਿਆ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇਹਾ॥੧੭॥ ਗੁਰ ਰਸਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਬੋਲਦੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸੁਹਾਵੀ॥ ਜਿਨ ਸੁਣਿ ਸਿਖਾ ਗੁਰੁ ਮੰਨਿਆ ਤਿਨਾ ਭੁਖ ਸਭ ਜਾਵੀ॥੧੮॥ ਹਰਿ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਆਖੀਐ ਕਹੁ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਜਾਈਐ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਹਰਿ ਖਰਚੁ ਲੈ ਜਾਈਐ॥੧੯॥ ਜਿਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿਆ ਸੇ ਸਾਹ ਵਡ ਦਾਣੇ॥ ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਕਉ ਸਦ ਵਾਰਿਆ ਗੁਰ ਬਚਨਿ ਸਮਾਣੇ॥੨੦॥ ਤੂ ਠਾਕੁਰੁ ਤੂ ਸਾਹਿਬੋ ਤੂਹੈ ਮੇਰਾ ਮੀਰਾ॥ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤੇਰੀ ਬੰਦਗੀ ਤੂ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰਾ॥੨੧॥ ਆਪੇ ਹਰਿ ਇਕ ਰੰਗੁ ਹੈ ਆਪੇ ਬਹੁ ਰੰਗੀ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਨਾਨਕਾ ਸਾਈ ਗਲ ਚੰਗੀ॥॥੨੨॥੨॥ </br> {{center|ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੯ ਕਾਫੀ}} ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਤਉ ਚੇਤ ਲੈ ਨਿਸਿ ਦਿਨ ਮੈ ਪਾਨੀ॥ ਛਿਨੁ ਛਿਨੁ ਅਉਧ ਬਿਹਾਤੁ ਹੈ ਫੂਟੈ ਘਟ ਜਿਉ ਪਾਨੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਗੁਨ ਕਾਹਿ ਨ ਗਾਵਹੀ ਮੂਰਖ ਅਗਿਆਨਾ॥ ਝੂਠੇ ਲਾਲਚਿ ਲਾਗਿ ਕੈ ਨਹਿ ਮਰਨੁ ਪਛਾਨਾ॥੧॥ ਅਜਹੂ ਕਛੁ ਬਿਗਰਿਓ ਨਹੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਗੁਨ ਗਾਵੈ॥ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਭਜਨ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਪਦੁ ਪਾਵੈ॥ ੨॥੧॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੯॥ ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਰੇ ਮਨਾ ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਕਹਾ ਗਾਫਲ ਸੋਇਆ॥ ਜੋ ਤਨੁ ਉਪਜਿਆ ਸੰਗ ਹੀ ਸੋ ਭੀ ਸੰਗਿ ਨ ਹੋਇਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਬੰਧ ਜਨ ਹਿਤੁ ਜਾ ਸਿਉ ਕੀਨਾ॥ ਜੀਉ ਛੂਟਿਓ ਜਬ<noinclude></noinclude> 1jpg64e1a8v60yllwv043pkk3widgn0 250 22110 218174 53214 2026-05-17T01:46:36Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੭}}</noinclude>ਦੇਹ ਤੇ ਡਾਰਿ ਅਗਨਿ ਮੈ ਦੀਨਾ॥੧॥ ਜੀਵਤ ਲਉ ਬਿਉਹਾਰੁ ਹੈ ਜਗ ਕਉ ਤੁਮ ਜਾਨਉ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਇ ਲੈ ਸਭ ਸੁਫਨ ਸਮਾਨਉ॥੨॥੨॥ ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੯॥ ਹਰਿ ਜਸੁ ਰੇ ਮਨਾ ਗਾਇ ਲੇ ਜੋ ਸੰਗੀ ਹੈ ਤੇਰੋ॥ ਅਉਸਰੁ ਬੀਤਿਓ ਜਾਤੁ ਹੈ ਕਹਿਓ ਮਾਨ ਲੈ ਮੇਰੋ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੰਪਤਿ ਰਥ ਧਨ ਰਾਜ ਸਿਉ ਅਤਿ ਨੇਹੁ ਲਗਾਇਓ॥ ਕਾਲ ਫਾਸ ਜਬ ਗਲਿ ਪਰੀ ਸਭ ਭਇਓ ਪਰਾਇਓ॥੧॥ ਜਾਨਿ ਬੂਝ ਕੈ ਬਾਵਰੇ ਤੈ ਕਾਜੁ ਬਿਗਾਰਿਓ॥ ਪਾਪ ਕਰਤ ਸੁਕਚਿਓ ਨਹੀ ਨਹ ਗਰਬੁ ਨਿਵਾਰਿਓ॥੨॥ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿਆ ਸੋ ਸੁਨੁ ਰੇ ਭਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਕਹਤ ਪੁਕਾਰਿ ਕੈ ਗਹੁ ਪ੍ਰਭ ਸਰਨਾਈ॥੩॥੩॥ ਤਿਲੰਗ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ ਕਬੀਰ ਜੀ {{gap}}ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਇਫਤਰਾ ਭਾਈ ਦਿਲ ਕਾ ਫਿਕਰੁ ਨ ਜਾਇ॥ ਟੁਕੁ ਦਮੁ ਕਰਾਰੀ ਜਉ ਕਰਹੁ ਹਾਜਿਰ ਹਜੂਰਿ ਖੁਦਾਇ॥੧॥ ਬੰਦੇ ਖੋਜੁ ਦਿਲ ਹਰ ਰੋਜ ਨਾ ਫਿਰੁ ਪਰੇਸਾਨੀ ਮਾਹਿ॥ ਇਹ ਜੁ ਦੁਨੀਆ ਸਿਹਰੁ ਮੇਲਾ ਦਸਤਗੀਰੀ ਨਾਹਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਰੋਗੁ ਪੜਿ ਪੜਿ ਖੁਸੀ ਹੋਇ ਬੇਖਬਰ ਬਾਦੁ ਬਕਾਹਿ॥ ਹਕੁ ਸਚੁ ਖਾਲਕੁ ਖਲਕ ਮਿਆਨੇ ਸਿਆਮ ਮੂਰਤਿ ਨਾਹਿ॥੨॥ ਅਸਮਾਨ ਮ੍ਹਿਾਨੇ ਲਹੰਗ ਦਰੀਆ ਗੁਸਲ ਕਰਦਨ ਬੂਦ॥ ਕਰਿ ਫਕਰੁ ਦਾਇਮ ਲਾਇ ਚਸਮੇ ਜਹ ਤਹਾ ਮਉਜੂਦੁ॥੩॥ ਅਲਾਹ ਪਾਕੰ ਪਾਕ ਹੈ ਸਕ ਕਰਉ ਜੇ ਦੂਸਰ ਹੋਇ॥ ਕਬੀਰ ਕਰਮੁ ਕਰੀਮ ਕਾ ਉਹੁ ਕਰੈ ਜਾਨੈ ਸੋਇ॥੪॥੧॥ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ॥ ਮੈ ਅੰਧੁਲੇ ਕੀ ਟੇਕ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਖੁੰਦਕਾਰਾ॥ ਮੈ ਗਰੀਬ ਮੈ ਮਸਕੀਨ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਅਧਾਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਰੀਮਾਂ ਰਹੀਮਾਂ ਅਲਾਹ ਤੂ ਗਨਂੀ॥ ਹਾਜਰਾ ਹਜੂਰਿ ਦਰਿ ਪੇਸਿ ਤੂੰ ਮਨਂੀ॥੧॥ ਦਰੀਆਉ ਤੂ ਦਿਹੰਦ ਤੂ ਬਿਸੀਆਰ ਤੂ ਧਨੀ॥ ਦੇਹਿ ਲੇਹਿ ਏਕੁ ਤੂੰ ਦਿਗਰ ਕੋ ਨਹੀ॥੨॥ਤੂੰ ਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਮੈ ਬੀਚਾਰੁ ਕਿਆ ਕਰੀ॥ ਨਾਮੇ ਚੇ ਸੁਆਮੀ ਬਖਸੰਦ ਤੂੰ ਹਰੀ॥੩॥੧॥੨॥ ਹਲੇ ਯਾਰਾਂ ਹਲੇ ਯਾਰਾਂ ਖੁਸਿਖਬਰੀ॥ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਂਉ ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਂਉ॥ ਨੀਕੀ ਤੇਰੀ ਬਿਗਾਰੀ ਆਲੇ ਤੇਰਾ ਨਾਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕੁਜਾ ਆਮਦ ਕੁਜਾ ਰਫਤੀ ਕੁਜਾ ਮੇ ਰਵੀ॥ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਨਗਰੀ ਰਾਸਿ ਬੁਗੋਈ॥੧॥ ਖੂਬੁ ਤੇਰੀ ਪਗਰੀ ਮੀਠੇ ਤੇਰੇ ਬੋਲ॥ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਨਗਰੀ ਕਾਹੇ ਕੇ ਮਗੋਲ॥੨॥ ਚੰਦਂੀ ਹਜਾਰ ਆਲਮ ਏਕਲ ਖਾਨਾਂ॥ ਹਮ ਚਿਨੀ ਪਾਤਿਸਾਹ ਸਾਂਵਲੇ ਬਰਨਾਂ॥੩॥ ਅਸਪਤਿ ਗਜਪਤਿ ਨਰਹ ਨਰਿੰਦ॥ ਨਾਮੇ ਕੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਮੀਰ ਮੁਕੰਦ॥੪॥੨॥੩॥<noinclude></noinclude> j6avsa8nmhzneoxzb73evlx1q2mg60j 250 22115 218175 53219 2026-05-17T01:56:10Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੮}}</noinclude>{{center|{{xx-larger|'''੧ਓ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ'''}}</br> {{xx-larger|'''ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥'''}}}} {{center|ਰਾਗੁ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧}} ਭਾਂਡਾ ਧੋਇ ਬੈਸਿ ਧੂਪੁ ਦੇਵਹੁ ਤਉ ਦੂਧੈ ਕਉ ਜਾਵਹੁ॥ ਦੂਧੁ ਕਰਮ ਫੁਨਿ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਇਣੁ ਹੋਇ ਨਿਰਾਸ ਜਮਾਵਹੁ॥੧॥ ਜਪਹੁ ਤ ਏਕੋ ਨਾਮਾ॥ ਅਵਰਿ ਨਿਰਾਫਲ ਕਾਮਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਈਟੀ ਹਾਥਿ ਕਰਹੁ ਫੁਨਿ ਨੇਤ੍ਰਉ ਨੀਦ ਨ ਆਵੈ॥ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਜਪਹੁ ਤਬ ਮਥੀਐ ਇਨ ਬਿਧਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਵਹੁ॥੨॥॥ ਮਨੁ ਸੰਪਟੁ ਜਿਤੁ ਸਤ ਸਰਿ ਨਾਵਣੁ ਭਾਵਨ ਪਾਤੀ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਕਰੇ॥ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਣ ਸੇਵਕੁ ਜੇ ਸੇਵੇ ਇਨ੍ਹ ਬਿਧਿ ਸਾਹਿਬੁ ਰਵਤੁ ਰਹੈ॥੩॥ ਕਹਦੇ ਕਹਹਿ ਕਹੇ ਕਹਿ ਜਾਵਹਿ ਤੁਮ ਸਰਿ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਭਗਤਿ ਹੀਣੁ ਨਾਨਕੁ ਜਨੁ ਜੰਪੈ ਹਉ ਸਾਲਾਹੀ ਸਚਾ ਸੋਈ॥੪॥੧॥ {{center|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਅੰਤਰਿ ਵਸੈ ਨ ਬਾਹਰਿ ਜਾਇ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਛੋਡਿ ਕਾਹੇ ਬਿਖੁ ਖਾਇ॥੧॥ ਐਸਾ ਗਿਆਨੁ ਜਪਹੁ ਮਨ ਮੇਰੇ॥ ਹੋਵਹੁ ਚਾਕਰ ਸਾਚੇ ਕੇਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਸਭੁ ਕੋਈ ਰਵੈ॥ ਬਾਂਧਨਿ ਬਾਂਧਿਆ ਸਭੁ ਜਗੁ ਭਵੈ॥੨॥ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਸੁ ਚਾਕਰੁ ਹੋਇ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸੋਇ॥੩॥ ਹਮ ਨਹੀ ਚੰਗੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀ ਕੋਇ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਤਾਰੇ ਸੋਇ॥੪॥੧॥੨॥<noinclude></noinclude> 4ezaottgo1qiityyeuby65nrt96sl6r 250 22120 218177 53224 2026-05-17T02:06:47Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੯}}</noinclude>{{center|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੬ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਉਜਲੁ ਕੈਹਾ ਚਿਲਕਣਾ ਘੋਟਿਮ ਕਾਲੜੀ ਮਸੁ॥ ਧੋਤਿਆ ਜੂਠਿ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਧੋਵਾ ਤਿਸੁ॥੧॥ ਸਜਣ ਸੇਈ ਨਾਲਿ ਮੈ ਚਲਦਿਆ ਨਾਲਿ ਚਲੰਨ੍ਹਿ॥ ਜਿਥੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੀਐ ਤਿਥੈ ਖੜੇ ਦਿਸੰਨਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕੋਠੇ ਮੰਡਪ ਮਾੜੀਆ ਪਾਸਹੁ ਚਿਤਵੀਆਹਾ॥ ਢਠੀਆ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਨ੍ਹੀ ਵਿਚਹੁ ਸਖਣੀਆਹਾ॥੨॥ ਬਗਾ ਬਗੇ ਕਪੜੇ ਤੀਰਥ ਮੰਝਿ ਵਸੰਨ੍ਹਿ॥ ਘੁਟਿ ਘੁਟਿ ਜੀਆ ਖਾਵਣੇ ਬਗੇ ਨਾ ਕਹੀਅਨ੍ਹਿ॥੩॥ ਸਿੰਮਲ ਰੁਖੁ ਸਰੀਰੁ ਮੈ ਮੈਜਨ ਦੇਖਿ ਭੁਲੰਨ੍ਹਿ॥ ਸੇ ਫਲ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਨ੍ਹੀ ਤੇ ਗੁਣ ਮੈ ਤਨਿ ਹੰਨ੍ਹਿ॥੪॥ ਅੰਧੁਲੈ ਭਾਰੁ ਉਠਾਇਆ ਡੂਗਰ ਵਾਟ ਬਹੁਤੁ॥ ਅਖੀ ਲੋੜੀ ਨਾ ਲਹਾ ਹਉ ਚੜਿ ਲੰਘਾ ਕਿਤੁ॥੫॥ ਚਾਕਰੀਆ ਚੰਗਿਆਈਆ ਅਵਰ ਸਿਆਣਪ ਕਿਤੁ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਤੂੰ ਬਧਾ ਛੁਟਹਿ ਜਿਤੁ॥੬॥੧॥੩॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਪ ਤਪ ਕਾ ਬੰਧੁ ਬੇੜੁਲਾ ਜਿਤੁ ਲੰਘਹਿ ਵਹੇਲਾ॥ ਨਾ ਸਰਵਰੁ ਨਾ ਊਛਲੈ ਐਸਾ ਪੰਥੁ ਸੁਹੇਲਾ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਮੰਜੀਠੜਾ ਰਤਾ ਮੇਰਾ ਚੋਲਾ ਸਦ ਰੰਗ ਢੋਲਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਪਿਆਰਿਆ ਕਿਉ ਮੇਲਾ ਹੋਈ॥ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਹਿ ਗੰਠੜੀਐ ਮੇਲੇਗਾ ਸੋਈ॥੨॥ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇ ਨ ਵੀਛੁੜੈ ਜੇ ਮਿਲਿਆ ਹੋਈ॥ ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਨਿਵਾਰਿਆ ਹੈ ਸਾਚਾ ਸੋਈ॥੩॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨਿਵਾਰਿਆ ਸੀਤਾ ਹੈ ਚੋਲਾ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਸਹ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੋਲਾ॥੪॥ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਸਹੇਲੀਹੋ ਸਹੁ ਖਰਾ ਪਿਆਰਾ॥ ਹਮ ਸਹ ਕੇਰੀਆ ਦਾਸੀਆ ਸਾਚਾ ਖਸਮੁ ਹਮਾਰਾ॥੫॥੨॥੪॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਿਨ ਕਉ ਭਾਂਡੈ ਭਾਉ ਤਿਨਾ ਸਵਾਰਸੀ॥ ਸੂਖੀ ਕਰੈ ਪਸਾਉ ਦੂਖ ਵਿਸਾਰਸੀ॥ ਸਹਸਾ ਮੂਲੇ ਨਾਹਿ ਸਰਪਰ ਤਾਰਸੀ॥੧॥ ਤਿਨ੍ਹਾ ਮਿਲਿਆ ਗੁਰੁ ਆਇ ਜਿਨ ਕਉ ਲੀਖਿਆ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਉ ਦੇਵੈ ਦੀਖਿਆ॥ ਚਾਲਹਿ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ ਭਵਹਿ ਨ ਭੀਖਿਆ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਮਹਲੁ ਹਜੂਰਿ ਦੂਜੇ ਨਿਵੈ ਕਿਸੁ॥ ਦਰਿ ਦਰਵਾਣੀ ਨਾਹਿ ਮੂਲੇ ਪੁਛ ਤਿਸੁ॥ ਛੁਟੈ ਤਾ ਕੈ ਬੋਲਿ ਸਾਹਿਬ ਨਦਰਿ ਜਿਸੁ॥੩॥ ਘਲੇ ਆਣੇ ਆਪਿ ਜਿਸੁ ਨਾਹੀ ਦੂਜਾ ਮਤੈ ਕੋਇ॥ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੇ ਸਾਜਿ ਜਾਣੈ ਸਭ ਸੋਇ॥ ਨਾਉ ਨਾਨਕ ਬਖਸੀਸ ਨਦਰੀ ਕਰਮੁ ਹੋਇ॥<noinclude></noinclude> 0pd9rfhou6m2qw4eyiayjah05onkdng 250 22125 218178 53229 2026-05-17T02:24:52Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੦}}</noinclude>੪॥੩॥੫॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਭਾਂਡਾ ਹਛਾ ਸੋਇ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵਸੀ॥ ਭਾਂਡਾ ਅਤਿ ਮਲੀਣੁ ਧੋਤਾ ਹਛਾ ਨ ਹੋਇਸੀ॥ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੋਇ ਸੋਝੀ ਪਾਇਸੀ॥ਏਤੁ ਦੁਆਰੈ ਧੋਇ ਹਛਾ ਹੋਇਸੀ॥ ਮੈਲੇ ਹਛੇ ਕਾ ਵੀਚਾਰੁ ਆਪਿ ਵਰਤਾਇਸੀ॥ ਮਤੁ ਕੋ ਜਾਣੈ ਜਾਇ ਅਗੈ ਪਾਇਸੀ॥ ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਤੇਹਾ ਹੋਇਸੀ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਉ ਆਪਿ ਵਰਤਾਇਸੀ॥ ਚਲਿਆ ਪਤਿ ਸਿਉ ਜਨਮੁ ਸਵਾਰਿ ਵਾਜਾ ਵਾਇਸੀ॥ ਮਾਣਸੁ ਕਿਆ ਵੇਚਾਰਾ ਤਿਹੁ ਲੋਕ ਸੁਣਾਇਸੀ॥ ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਨਿਹਾਲ ਸਭਿ ਕੁਲ ਤਾਰਸੀ॥੧॥੪॥੬॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜੋਗੀ ਹੋਵੈ ਜੋਗਵੈ ਭੋਗੀ ਹੋਵੈ ਖਾਇ॥ ਤਪੀਆ ਹੋਵੈ ਤਪੁ ਕਰੇ ਤੀਰਥਿ ਮਲਿ ਮਲਿ ਨਾਇ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਭਾਈ ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੇ ਜੋ ਖਟੇ ਸੋੁ ਖਾਇ॥ ਅਗੈ ਪੁਛ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸਣੁ ਨੀਸਾਣੈ ਜਾਇ ॥੨॥ ਤੈਸੋ ਜੈਸਾ ਕਾਢੀਐ ਜੈਸੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ॥ ਜੋ ਦਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ॥੩॥ ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਈ ਜਿਤੁ ਤਨਿ ਨਾਹੀ ਸਚਾ ਨਾਉ॥੪॥੫॥੭॥ {{center|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੭}} ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਖਿੰਥਾ ਜੋਗੁ ਨ ਡੰਡੈ ਜੋਗੁ ਨ ਭਸਮ ਚੜਾਈਐ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਮੁੰਦੀ ਮੂੰਡਿ ਮੁਡਾਇਐ ਜੋਗੁ ਨ ਸਿੰਙੀ ਵਾਈਐ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ॥੧॥ ਗਲੀ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ॥ ਏਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰਿ ਸਮਸਰਿ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਸੋਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਬਾਹਰਿ ਮੜੀ ਮਸਾਣੀ ਜੋਗੁ ਨ ਤਾੜੀ ਲਾਈਐ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਦੇਸਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਭਵਿਐ ਜੋਗੁ ਨ ਤੀਰਥਿ ਨਾਈਐ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ॥ ਨਿਝਰੁ ਝਰੈ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੈ ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਈਐ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਜੀਵਤਿਆ ਮਰਿ ਰਹੀਐ ਐਸਾ ਜੋਗੁ ਕਮਾਈਐ॥ ਵਾਜੇ ਬਾਝਹੁ ਸਿੰਙੀ ਵਾਜੈ ਤਉ ਨਿਰਭਉ ਪਦੁ ਪਾਈਐ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਉ ਪਾਈਐ॥੪॥੧॥੮॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਕਉਣ ਤਰਾਜੀ ਕਵਣੁ ਤੁਲਾ ਤੇਰਾ ਕਵਣੁ ਸਰਾਫੁ ਬੁਲਾਵਾ॥ ਕਉਣੁ ਗੁਰੂ ਕੈ ਪਹਿ ਦੀਖਿਆ ਲੇਵਾ ਕੈ ਪਹਿ ਮੁਲੁ ਕਰਾਵਾ<noinclude></noinclude> 2bdqhgw1391wm7x8xg6lckwg83tv0mj 250 22130 218179 53234 2026-05-17T02:33:43Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੧}}</noinclude>॥੧॥ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਉ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਾ॥ ਤੂੰ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਿਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਨੁ ਤਾਰਾਜੀ ਚਿਤੁ ਤੁਲਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵ ਸਰਾਫੁ ਕਮਾਵਾ॥ ਘਟ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਸੋ ਸਹੁ ਤੋਲੀ ਇਨ ਬਿਧਿ ਚਿਤੁ ਰਹਾਵਾ॥੨॥ ਆਪੇ ਕੰਡਾ ਤੋਲੁ ਤਰਾਜੀ ਆਪੇ ਤੋਲਣਹਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਦੇਖੈ ਆਪੇ ਬੂਝੈ ਆਪੇ ਹੈ ਵਣਜਾਰਾ॥੩॥ ਅੰਧੁਲਾ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਪਰਦੇਸੀ ਖਿਨੁ ਆਵੈ ਤਿਲੁ ਜਾਵੈ॥ ਤਾ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਨਾਨਕੁ ਰਹਦਾ ਕਿਉ ਕਰਿ ਮੂੜਾ ਪਾਵੈ॥੪॥੨॥੯॥ {{center|ਰਾਗੁ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਮਨਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਆਰਾਧਿਆ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਕੇ॥ ਸਭਿ ਇਛਾ ਮਨਿ ਤਨਿ ਪੂਰੀਆ ਸਭੁ ਚੂਕਾ ਡਰੁ ਜਮ ਕੇ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਗੁਣ ਗਾਵਹੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਹਰਿ ਕੇ॥ ਗੁਰਿ ਤੁਠੈ ਮਨੁ ਪਰਬੋਧਿਆ ਹਰਿ ਪੀਆ ਰਸੁ ਗਟਕੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਊਤਮ ਸਤਿਗੁਰ ਕੇਰੀ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਕੇ॥ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਮੇਲਹੁ ਸਤਸੰਗਤਿ ਹਮ ਧੋਵਹ ਪਗ ਜਨ ਕੇ॥੨॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਭੁ ਹੈ ਰਾਮ ਨਾਮਾ ਰਸੁ ਗੁਰਮਤਿ ਰਸੁ ਰਸਕੇ॥ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹਰਿ ਜਲੁ ਪਾਇਆ ਸਭ ਲਾਥੀ ਤਿਸ ਤਿਸ ਕੇ॥੩॥ ਹਮਰੀ ਜਾਤਿ ਪਾਤਿ ਗੁਰੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹਮ ਵੇਚਿਓ ਸਿਰੁ ਗੁਰ ਕੇ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਪਰਿਓ ਗੁਰ ਚੇਲਾ ਗੁਰ ਰਾਖਹੁ ਲਾਜ ਜਨ ਕੇ॥੪॥੧॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਭਜਿਓ ਪੁਰਖੋਤਮੁ ਸਭਿ ਬਿਨਸੇ ਦਾਲਦ ਦਲਘਾ॥ ਭਉ ਜਨਮ ਮਰਣਾ ਮੇਟਿਓ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਅਸਥਿਰੁ ਸੇਵਿ ਸੁਖਿ ਸਮਘਾ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਭਜੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਅਤਿ ਪਿਰਘਾ॥ ਮੈ ਮਨੁ ਤਨੁ ਅਰਪਿ ਧਰਿਓ ਗੁਰ ਆਗੈ ਸਿਰੁ ਵੇਚਿ ਲੀਓ ਮੁਲਿ ਮਹਘਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਰਪਤਿ ਰਾਜੇ ਰੰਗ ਰਸ ਮਾਣਹਿ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਪਕੜਿ ਖੜੇ ਸਭਿ ਕਲਘਾ॥ ਧਰਮ ਰਾਇ ਸਿਰਿ ਡੰਡੁ ਲਗਾਨਾ ਫਿਰਿ ਪਛੁਤਾਨੇ ਹਥ ਫਲਘਾ॥੨॥ ਹਰਿ ਰਾਖੁ ਰਾਖੁ ਜਨ ਕਿਰਮ ਤੁਮਾਰੇ ਸਰਣਾਗਤਿ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਤਿਪਲਘਾ॥ ਦਰਸਨੁ ਸੰਤ ਦੇਹੁ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਪ੍ਰਭ ਲੋਚ ਪੂਰਿ ਜਨੁ ਤੁਮਘਾ॥੩॥ ਤੁਮ ਸਮਰਥ ਪੁਰਖ ਵਡੇ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਮੋ ਕਉ ਕੀਜੈ ਦਾਨੁ ਹਰਿ ਨਿਮਘਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਹਮ ਨਾਮ ਵਿਟਹੁ ਸਦ ਘੁਮਘਾ॥੪॥੨॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਹਰਿ ਰੰਙੁ ਹੈ ਹਰਿ ਰੰਙੁ ਮਜੀਠੈ ਰੰਙੁ॥ ਗੁਰਿ ਤੁਠੈ ਹਰਿ ਰੰਗੁ<noinclude></noinclude> tmvpvgpyfj7fqxqnhc4zlu0ydno60w1 250 22136 218180 53240 2026-05-17T03:48:24Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੨}}</noinclude>ਚਾੜਿਆ ਫਿਰਿ ਬਹੁੜਿ ਨ ਹੋਵੀ ਭੰਙੁ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਰਾਮ ਨਾਮਿ ਕਰਿ ਰੰਙੁ॥ ਗੁਰਿ ਤੁਠੈ ਹਰਿ ਉਪਦੇਸਿਆ ਹਰਿ ਭੇਟਿਆ ਰਾਉ ਨਿਸੰਙੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੁੰਧ ਇਆਣੀ ਮਨਮੁਖੀ ਫਿਰਿ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਅੰਙੁ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਇਓ ਮਨਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਸਹਲੰਙੁ॥੨॥ ਹਮ ਮੈਲੁ ਭਰੇ ਦੁਹਚਾਰੀਆ ਹਰਿ ਰਾਖਹੁ ਅੰਗੀ ਅੰਙੁ॥ ਗੁਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਿ ਨਵਲਾਇਆ ਸਭਿ ਲਾਥੇ ਕਿਲਵਿਖ ਪੰਙੁ॥੩॥ ਹਰਿ ਦੀਨਾ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰਭੁ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮੇਲਹੁ ਸੰਙੁ॥ ਮਿਲਿ ਸੰਗਤਿ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਪਾਇਆ ਜਨ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਤਨਿ ਰੰਙੁ॥੪॥੩॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਹਿ ਨਿਤ ਕਪਟੁ ਕਮਾਵਹਿ ਹਿਰਦਾ ਸੁਧੁ ਨ ਹੋਈ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਕਰਮ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੇਰੇ ਸੁਪਨੈ ਸੁਖੁ ਨ ਹੋਈ॥੧॥ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਈ॥ ਕੋਰੈ ਰੰਗੁ ਕਦੇ ਨ ਚੜੈ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਪੁ ਤਪ ਸੰਜਮ ਵਰਤ ਕਰੇ ਪੂਜਾ ਮਨਮੁਖ ਰੋਗੁ ਨ ਜਾਈ॥ ਅੰਤਰਿ ਰੋਗੁ ਮਹਾ ਅਭਿਮਾਨਾ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਈ॥੨॥ ਬਾਹਰਿ ਭੇਖ ਬਹੁਤੁ ਚਤੁਰਾਈ ਮਨੂਆ ਦਹ ਦਿਸਿ ਧਾਵੈ॥ ਹਉਮੈ ਬਿਆਪਿਆ ਸਬਦੁ ਨ ਚੀਨ੍ਹੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਆਵੈ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਬੂਝੈ ਸੋ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਏਕੋ ਬੂਝੈ ਏਕਸੁ ਮਾਹਿ ਸਮਾਏ॥੪॥੪॥ {{center|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਗੁਰਮਤਿ ਨਗਰੀ ਖੋਜਿ ਖੋਜਾਈ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਈ॥੧॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਾਂਤਿ ਵਸਾਈ॥ ਤਿਸਨਾ ਅਗਨਿ ਬੁਝੀ ਖਿਨ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਭ ਭੁਖ ਗਵਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਜੀਵਾ ਮੇਰੀ ਮਾਈ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦਇਆਲਿ ਗੁਣ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਈ॥੨॥ ਹਉ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਪਿਆਰਾ ਢੂਢਿ ਢੂਢਾਈ॥ ਸਤਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਈ॥੩॥ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਹਰਿ ਪਾਈ॥ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਤੁਠਾ ਮੇਲੈ ਹਰਿ ਭਾਈ॥੪॥੧॥੫॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਮਨਿ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਲਾਏ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਏ ॥੧॥ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਮਨੁ ਰੰਗ ਮਾਣੇ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦਿ ਰਹੈ ਦਿਨ ਰਾਤੀ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਣੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਰੰਗ ਕਉ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰੰਗੁ ਚਲੂਲਾ ਹੋਈ॥੨॥ ਮਨਮੁਖਿ ਮੁਗਧੁ ਨਰੁ ਕੋਰਾ ਹੋਇ॥<noinclude></noinclude> 5xdf7dh1mhza77004ulo02g50ik2vok 250 22142 218181 53246 2026-05-17T03:57:38Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੩}}</noinclude>ਜੇ ਸਉ ਲੋਚੈ ਰੰਗੁ ਨ ਹੋਵੈ ਕੋਇ॥੩॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਵੈ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸਿ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਸਮਾਵੈ॥੪॥੨॥੬॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਿਹਵਾ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਹੀ ਅਘਾਇ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੀਵੈ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇ॥੧॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਜਨ ਚਾਖਹੁ ਜੇ ਭਾਈ॥ ਤਉ ਕਤ ਅਨਤ ਸਾਦਿ ਲੋਭਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਰਸੁ ਰਾਖਹੁ ਉਰ ਧਾਰਿ॥ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਾਤੇ ਰੰਗ ਮੁਰਾਰਿ॥੨॥ ਮਨਮੁਖਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ਨ ਜਾਇ॥ ਹਉਮੈ ਕਰੈ ਬਹੁਤੀ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ॥੩॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਪਾਵੈ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰਸਿ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੈ॥੪॥੩॥੭॥</br> {{right|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੬ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਹਰਿ ਜਪਤਿਆ ਉਤਮ ਪਦਵੀ ਪਾਇ॥ ਪੂਛਹੁ ਬਿਦਰ ਦਾਸੀ ਸੁਤੈ ਕਿਸਨੁ ਉਤਰਿਆ ਘਰਿ ਜਿਸੁ ਜਾਇ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਸੁਨਹੁ ਜਨ ਭਾਈ ਜਿਤੁ ਸਹਸਾ ਦੂਖ ਭੂਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਵਿਦਾਸੁ ਚਮਾਰੁ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਨਿਮਖ ਇਕ ਗਾਇ॥ ਪਤਿਤ ਜਾਤਿ ਉਤਮੁ ਭਇਆ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਪਏ ਪਗਿ ਆਇ॥੨॥ ਨਾਮਦੇਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗੀ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਲੋਕੁ ਛੀਪਾ ਕਹੈ ਬੁਲਾਇ॥ ਖਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਠਿ ਦੇ ਛੋਡੇ ਹਰਿ ਨਾਮਦੇਉ ਲੀਆ ਮੁਖਿ ਲਾਇ॥੩॥ ਜਿਤਨੇ ਭਗਤ ਹਰਿ ਸੇਵਕਾ ਮੁਖਿ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਤਿਨ ਤਿਲਕੁ ਕਢਾਇ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਤਿਨ ਕਉ ਅਨਦਿਨੁ ਪਰਸੇ ਜੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਹਰਿ ਰਾਇ॥੪॥੧॥੮॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਤਿਨ੍ਹੀ ਅੰਤਰਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿਆ ਜਿਨ ਕਉ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਲਿਖਤੁ ਲਿਲਾਰਾ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਬਖੀਲੀ ਕੋਈ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜਿਨ ਕਾ ਅੰਗੁ ਕਰੇ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਕਰਤਾਰਾ॥੧॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਮਨ ਧਿਆਇ ਹਰਿ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਸਭਿ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਧੁਰਿ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਉ ਬਖਸਿਆ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰਾ॥ ਮੂਰਖੁ ਹੋਵੈ ਸੁ ਉਨ ਕੀ ਰੀਸ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਮੁਹੁ ਕਾਰਾ॥੨॥ ਸੇ ਭਗਤ ਸੇ ਸੇਵਕਾ ਜਿਨਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਾ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਸਿਰਿ ਨਿੰਦਕ ਕੈ ਪਵੈ ਛਾਰਾ॥੩॥ ਜਿਸੁ ਘਰਿ ਵਿਰਤੀ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਜਗਤ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪੂਛਿ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰਾ॥ ਚਹੁ ਪੀੜੀ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਬਖੀਲੀ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਹਰਿ ਸੇਵਕ ਭਾਇ ਨਿਸਤਾਰਾ॥੪॥੨॥੯॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਿਥੈ ਹਰਿ ਆਰਾਧੀਐ ਤਿਥੈ ਹਰਿ ਮਿਤੁ<noinclude></noinclude> pelj5ut5o7talfky9miz283w8dolzui 250 22143 218182 53247 2026-05-17T04:08:24Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੪}}</noinclude>ਸਹਾਈ॥ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਹੋਰਤੁ ਬਿਧਿ ਲਇਆ ਨ ਜਾਈ॥੧॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਸੰਚੀਐ ਭਾਈ॥ ਜਿ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਹਰਿ ਹੋਇ ਸਖਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਤਸੰਗਤੀ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਧਨੁ ਖਟੀਐ ਹੋਰ ਥੈ ਹੋਰਤੁ ਉਪਾਇ ਹਰਿ ਧਨੁ ਕਿਤੈ ਨ ਪਾਈ॥ ਹਰਿ ਰਤਨੈ ਕਾ ਵਾਪਾਰੀਆ ਹਰਿ ਰਤਨ ਧਨੁ ਵਿਹਾਝੇ ਕਚੈ ਕੇ ਵਾਪਾਰੀਏ ਵਾਕਿ ਹਰਿ ਧਨੁ ਲਇਆ ਨ ਜਾਈ॥੨॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਰਤਨੁ ਜਵੇਹਰੁ ਮਾਣਕੁ ਹਰਿ ਧਨੈ ਨਾਲਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੈ ਵਤੈ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੈ ਵਤੈ ਕਾ ਬੀਜਿਆ ਭਗਤ ਖਾਇ ਖਰਚਿ ਰਹੇ ਨਿਖੁਟੈ ਨਾਹੀ॥ ਹਲਤਿ ਪਲਤਿ ਹਰਿ ਧਨੈ ਕੀ ਭਗਤਾ ਕਉ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ॥੩॥ ਹਰਿ ਧਨੁ ਨਿਰਭਉ ਸਦਾ ਸਦਾ ਅਸਥਿਰੁ ਹੈ ਸਾਚਾ ਇਹੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਅਗਨੀ ਤਸਕਰੈ ਪਾਣੀਐ ਜਮਦੂਤੈ ਕਿਸੈ ਕਾ ਗਵਾਇਆ ਨ ਜਾਈ॥ ਹਰਿ ਧਨ ਕਉ ਉਚਕਾ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵਈ ਜਮੁ ਜਾਗਾਤੀ ਡੰਡੁ ਨ ਲਗਾਈ॥੪॥ ਸਾਕਤੀ ਪਾਪ ਕਰਿ ਕੈ ਬਿਖਿਆ ਧਨੁ ਸੰਚਿਆ ਤਿਨਾ ਇਕ ਵਿਖ ਨਾਲਿ ਨ ਜਾਈ॥ ਹਲਤੈ ਵਿਚਿ ਸਾਕਤ ਦੁਹੇਲੇ ਭਏ ਹਥਹੁ ਛੁੜਕਿ ਗਇਆ ਅਗੈ ਪਲਤਿ ਸਾਕਤੁ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਢੋਈ ਨ ਪਾਈ॥੫॥ ਇਸੁ ਹਰਿ ਧਨ ਕਾ ਸਾਹੁ ਹਰਿ ਆਪਿ ਹੈ ਸੰਤਹੁ ਜਿਸ ਨੋ ਦੇਇ ਸੁ ਹਰਿ ਧਨੁ ਲਦਿ ਚਲਾਈ॥ ਇਸੁ ਹਰਿ ਧਨੈ ਕਾ ਤੋਟਾ ਕਦੇ ਨ ਆਵਈ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ ਗੁਰਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ॥੬॥੩॥੧੦॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਿਸ ਨੋ ਹਰਿ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨੁ ਹੋਇ ਸੋ ਹਰਿ ਗੁਣਾ ਰਵੈ ਸੋ ਭਗਤੁ ਸੋ ਪਰਵਾਨੁ॥ ਤਿਸ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਆ ਵਰਨੀਐ ਜਿਸ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਵਸਿਆ ਹਰਿ ਪੁਰਖੁ ਭਗਵਾਨੁ॥੧॥ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ਜੀਉ ਲਾਇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਲਿ ਧਿਆਨੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾ ਸੇਵਾ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸਫਲ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਪਾਈਐ ਪਰਮ ਨਿਧਾਨੁ॥ ਜੋ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਸਾਕਤ ਕਾਮਨਾ ਅਰਥਿ ਦੁਰਗੰਧ ਸਰੇਵਦੇ ਸੋ ਨਿਹਫਲ ਸਭੁ ਅਗਿਆਨੁ॥੨॥ ਜਿਸ ਨੋ ਪਰਤੀਤਿ ਹੋਵੈ ਤਿਸ ਕਾ ਗਾਵਿਆ ਥਾਇ ਪਵੈ ਸੋ ਪਾਵੈ ਦਰਗਹ ਮਾਨੁ॥ ਜੋ ਬਿਨੁ ਪਰਤੀਤੀ ਕਪਟੀ ਕੂੜੀ ਕੂੜੀ ਅਖੀ ਮੀਟਦੇ ਉਨ ਕਾ ਉਤਰਿ ਜਾਇਗਾ ਝੂਠੁ ਗੁਮਾਨੁ॥੩॥ ਜੇਤਾ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤੇਰਾ ਤੂੰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਪੁਰਖੁ ਭਗਵਾਨੁ॥ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸੁ ਕਹੈ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਜੇਹਾ ਤੂੰ ਕਰਾਇਹਿ ਤੇਹਾ ਹਉ ਕਰੀ ਵਖਿਆਨੁ॥੪॥੪॥੧੧॥<noinclude></noinclude> 1vp9q950z6xz2i0wyetp7wbbu95lzdc 250 22148 218275 53253 2026-05-17T11:30:05Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 218275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੩੫}}</noinclude>{{center|ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੭ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਤੇਰੇ ਕਵਨ ਕਵਨ ਗੁਣ ਕਹਿ ਕਹਿ ਗਾਵਾ ਤੂ ਸਾਹਿਬ ਗੁਣੀ ਨਿਧਾਨਾ॥ ਤੁਮਰੀ ਮਹਿਮਾ ਬਰਨਿ ਨ ਸਾਕਉ ਤੂੰ ਠਾਕੁਰ ਊਚ ਭਗਵਾਨਾ॥੧॥ ਮੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਰ ਸੋਈ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖੁ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਮੈ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੈ ਤਾਣੁ ਦੀਬਾਣੁ ਤੂਹੈ ਮੇਰੇ ਸੁਆਮੀ ਮੈ ਤੁਧੁ ਆਗੈ ਅਰਦਾਸਿ॥ ਮੈ ਹੋਰੁ ਥਾਉ ਨਾਹੀ ਜਿਸੁ ਪਹਿ ਕਰਉ ਬੇਨੰਤੀ ਮੇਰਾ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਤੁਝ ਹੀ ਪਾਸਿ॥੨॥ ਵਿਚੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚਿ ਕਾਸਟ ਅਗਨਿ ਧਰੀਜੈ॥ ਬਕਰੀ ਸਿੰਘੁ ਇਕਤੈ ਥਾਇ ਰਾਖੇ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਦੂਰਿ ਕੀਜੈ॥੩॥ ਹਰਿ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਖਹੁ ਸੰਤਹੁ ਹਰਿ ਨਿਮਾਣਿਆ ਮਾਣੁ ਦੇਵਾਏ॥ ਜਿਉ ਧਰਤੀ ਚਰਣ ਤਲੇ ਤੇ ਊਪਰਿ ਆਵੈ ਤਿਉ ਨਾਨਕ ਸਾਧ ਜਨਾ ਜਗਤੁ ਆਣਿ ਸਭੁ ਪੈਰੀ ਪਾਏ॥੪॥੧॥੧੨॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਜਾਣਹਿ ਕਿਆ ਤੁਧੁ ਪਹਿ ਆਖਿ ਸੁਣਾਈਐ॥ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਤੁਧੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੂਝੈ ਜੇਹਾ ਕੋ ਕਰੇ ਤੇਹਾ ਕੋ ਪਾਈਐ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਤੂੰ ਅੰਤਰ ਕੀ ਬਿਧਿ ਜਾਣਹਿ॥ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਤੁਧੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਸੁਝੈ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਬੁਲਾਵਹਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਭੁ ਮੋਹੁ ਮਾਇਆ ਸਰੀਰੁ ਹਰਿ ਕੀਆ ਵਿਚਿ ਦੇਹੀ ਮਾਨੁਖ ਭਗਤਿ ਕਰਾਈ॥ ਇਕਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲਿ ਸੁਖੁ ਦੇਵਹਿ ਇਕਿ ਮਨਮੁਖਿ ਧੰਧੁ ਪਿਟਾਈ॥੨॥ ਸਭੁ ਕੋ ਤੇਰਾ ਤੂੰ ਸਭਨਾ ਕਾ ਮੇਰੇ ਕਰਤੇ ਤੁਧੁ ਸਭਨਾ ਸਿਰਿ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖੁ॥ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤੇਹਾ ਕੋ ਹੋਵੈ ਬਿਨੁ ਨਦਰੀ ਨਾਹੀ ਕੋ ਭੇਖੁ॥੩॥ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਤੂੰਹੈ ਜਾਣਹਿ ਸਭ ਤੁਧਨੋ ਨਿਤ ਧਿਆਏ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸ ਨੋ ਤੂੰ ਮੇਲਹਿ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸੋ ਥਾਇ ਪਾਏ॥੪॥੨॥੧੩॥ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਿਨ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਵਸਿਆ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤਿਨ ਕੇ ਸਭਿ ਰੋਗ ਗਵਾਏ॥ ਤੇ ਮੁਕਤ ਭਏ ਜਿਨ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਪਵਿਤੁ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਏ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਹਰਿ ਜਨ ਆਰੋਗ ਭਏ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਜਿਨਾ ਜਪਿਆ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤਿਨ ਕੇ ਹਉਮੈ ਰੋਗ ਗਏ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹਾਦੇਉ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਰੋਗੀ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਕਾਰ ਕਮਾਈ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਏ ਤਿਸਹਿ ਨ ਚੇਤਹਿ ਬਪੁੜੇ ਹਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ॥੨॥ ਹਉਮੈ ਰੋਗਿ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਬਿਆਪਿਆ<noinclude></noinclude> f15ajtwi1z39jaixea54s3mgwe31m5v 250 31489 218247 107766 2026-05-17T10:56:06Z Harchand Bhinder 2624 218247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude> {{xxxx-larger|{{center|ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ}}}} {{xx-larger|{{center|ਪ੍ਰੋ: ਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ}}}} {{xx-larger|{{center|ਰਾ ਜ ਪਾ ਲ ਐਂ ਡ ਸੰ ਜ਼}}}} {{xx-larger|{{center|ਕ ਸ਼ ਮੀ ਰੀ ਗੇ ਟ : ਦਿੱ ਲੀ}}}}<noinclude></noinclude> ixszyv5ap2e2stk4j799lm8du9rpus5 100 37637 218173 217921 2026-05-17T01:43:10Z Harry sidhuz 1666 ਰਚਨਾਵਾਂ ਜੋੜੀਆ ਗਈਆਂ 218173 wikitext text/x-wiki {{Author}} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪਿੰਡ ਕਦੋਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੰਗ.pdf|ਪਿੰਡ ਕਦੋਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੰਗ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ.pdf|ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ.pdf|ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ.pdf|ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ.pdf]] pla17wz7yk6hcju4qxyqcxjy138gi7x 250 52299 218154 165377 2026-05-16T12:01:50Z Jagdish Papra 2490 218154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੨੩}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਬੋਲਤ ਨਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸੇ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਨਹਿ ਦੇਤ॥ ਊਂਚੇ ਲੰਬੇ ਸਾਂਸ ਕੋ ਰਾਤ ਮਾਂਹ ਤੁੰ ਲੇਤ॥ ਰਾਤ ਮਾਂਹ ਤੂੰ ਲੇਤ ਮੋਹਿ ਨ ਕਰਤ ਅਲਿੰਗਨ॥ ਆਦਰ ਸੇਤੀ ਪਿਆਰ ਕਰਤ ਨਹਿ ਮੁਖ ਕਾ ਚੁੰਬਨ ਇਨ ਲਛਨ ਸੇ ਲਖੂੰ ਅਹੇ ਮਨ ਤੇਰਾ ਡੋਲਤ॥ ਅਵਰ ਨਾਰ ਸੇ ਪਿਆਰ ਹੋਤ ਮੋਸੇ ਨਹਿ ਬੋਲਤ॥੭॥ {{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਸ ਤੀਮੀ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਖੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਪਾਦ ਗਹੋਂ ਬਿਨਤੀ ਕਰੋਂ ਮੇਂ ਹੂੰ ਦਾਸ ਤੁਮਾਰ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੀ ਕੋਪਨੇ ਕਿਤ ਕੋਪੇ ਬਿਨ ਕਾਰ॥੮॥</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਤੀਮੀ ਬੋਲੀ:- ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਧੂਰਤ ਭੇਰੇ ਮਨ ਵਿਖੇ ਹੇ ਨਾਰੀ ਕੋਊ ਔਰ॥ ਕਰੇਂ ਮਨੋਰਥ ਤਿਸੀ ਕਾ ਲਿਆ ਜਿਸੇ ਚਿਤ ਚੋਰ ।। ਲਿਆ ਜਿਸੇ ਚਿਤ ਚੌਰ ਬਨਾਵਟ ਤਾਸ ਅਨੂਠੀ ।। ਹਮਰਾ ਯਹਾਂ ਨ ਕਾਮ ਬਾਤ ਯਹ ਰੰਚ ਨ ਝੂਠੀ॥ ਛਲ ਸੇਂ ਬਿਨਤੀ ਕਰੇਂ ਰਿਦੇ ਧਰ ਵਾਕੀ ਮੂਰਤ।।।। ਤੇਰੇ ਮਨ ਮੇਂ ਸਦਾ ਰਹੇ ਵਹ ਨਾਰੀ ਧੂਰਤ॥੯॥ {{gap}}ਹੋਰ ਜੇ ਕਦੀ ਓਹ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕਿਆ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਉਸਨੂੰ ਨ ਮਾਰਦੋਂ॥ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਓਹ ਬਾਂਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਪਿਆਰ ਹੈ।। ਬਹੁਤਾ ਕੀ ਆਖਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕਲੇਜਾ ਨ ਖਾਵਾਂਗੀ ਤਾਂ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਛੱਡਕੇ ਪ੍ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਹਾਂਗੀ।। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸਦੇ ਨਿਸਚੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਕੇ ਓਹ ਸੰਸਾਰ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਬਯਾਕੁਲ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਿਆ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਉਗ੍ਰ ਪਾਪ ਅਰ ਨੀਲ ਰੰਗ ਨਰ ਮੂਰਖ ਮਦ ਮੀਨ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਜਿਮ ਨਹਿ ਛਾਡਤ ਨਿਜ ਅਸਰ ਤਿਮਨਾਰੀ ਹੇਠ ਚੀਨ॥੧o</poem>}} {{gap}}ਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਓਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ॥ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਿਰਾਕਾ ਆਯਾ ਦੇਖਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅੱਜ ਤੂੰ ਚਿਰਾਕਾ ਕਿਉਂ ਆਯਾ ਹੈਂ॥ ਕਿਸ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਤਾਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇਰੀ ਭਰਜਾਈ<noinclude></noinclude> fi6l7lxric0dytqh25oxfey5h49khso 250 52300 218155 165461 2026-05-16T12:09:04Z Jagdish Papra 2490 218155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh|੨੨4|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀਆਂ ਕਠੋਰ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਨ ਦਿਖਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪਲਟਾ ਆਪਨੇ ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਾਯਸਚਿੱਤ ਬੀ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ॥ ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ ॥ ਮਦਰਾ ਪਾਈ ਚੋਰ ਪੁਨ ਬ੍ਰਹਮ ਘਾਤ ਨਰ ਜੋਇ। ਬੰਚਕ ਅਰ ਬ੍ਰਤ ਭੰਗ ਜੋ ਇਨ ਕੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਇ। ਇਨਕੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਇ ਕੀਏ ਬਹੁ ਜਤਨਨ ਸਾਥਾ। ਪਰ ਮੁਕਤਿ ਨਾ ਲਹੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਪੁਰਖ ਅਨਾਥਾ | ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਸਬ ਤੇ ਭਾਈ | ਅਧਿਕ ਪਾਪ ਯਤ ਜਾਨ ਚੋਰ ਪੁਨ ਮਦਰਾ ਪਾਈ ॥੧੧।। {{gap}}ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਪਲਟੇ ਦੇਨ ਲਈ ਘਰ ਲੈ ਆ। ਸੋ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕਿਹਾ ਹੋਯਾ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਯਾ ਹਾਂ ਅਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਚਿਰ ਲੱਗਾ ਹੈ॥ ਸੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਚੱਲ ॥ ਕਿਉ ਜੋ ਤੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਡੇਉਢੀ ਨੂੰ ਸਜਾਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਗਹਨੇ ਸਜਾਕੇ, ਖੜੋਤੀ ਹੋਈ ਹੈ॥ ਬਾਂਦਰ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਮੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ ॥ ਕਪਟੀ ਕੀ ਤਜ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਬੁਧਿਮਾਨ ਤੂੰ ਆਜ।।</poem>}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਲਾਲਚੀ ਠਗੇ ਮਿਤ੍ਰ ਕਾ ਸਾਜ॥੧੩॥</poem>}} ਔਰ ਭੀ {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਗੁਪਤ ਕਹੇ ਅਰ ਸੁਨੇ ਪੁਨ ਖਾਏ ਆਪ ਖਵਾਇ ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਦੇਨ ਲੇਨ ਹੋਇ ਸੰਕ ਬਿਨ ਮਿਤ੍ਰ ਲਛ ਖਟੁ ਭਾਇ ॥੧੪॥</poem>}} {{gap}}ਪਰ ਹੇ ਭਾਈ ਮੈਂ ਬਨ ਵਿਖੇ ਰਹਿਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਘਰ ਜਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਜਗਾਂ ਪਰ ਜਾ ਸੱਕੀਏ । ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਭਰਜਾਈ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੈ ਆ,ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਸੀਰਬਾਦ ਲੈ ਲਵਾਂ।। ਸੰਸਾਰ ਥੋਲਿਆ ਹੈ ਮਿਤ੍ਰ ਸਾਡਾ ਘਰ ਤਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਬਰੇਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਚਲ॥ ਬਾਂਦਰ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹ ਬਾਤ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਛੇਤੀ ਚਲ, ਏਹ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਠ ਉਪਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ |<noinclude></noinclude> b4sqmt4bdffb9r8fnhz71j7iihqz1vd 250 53487 218153 218152 2026-05-16T11:59:28Z Harchand Bhinder 2624 218153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh|੨੨੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} {{Block center|<poem>ਮਤ ਪੂਛੋ ਆਤਿਥਿ ਕਾ ਕੁਲ ਵਿਦਯਾ ਗ੍ਰਹ ਗੋਤ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਵੈਸਵਦੇਵ ਅਰ ਸ੍ਰਾਧ ਮੇਂ ਮਨੁ ਇਮ ਕਰਤ ਉਦੋਤ॥੩॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਦੂਰ ਚਲਨ ਕਰ ਥਕਤ ਜੋ ਵੈਸਵ ਦੇਵ ਕੇ ਅੰਤ।।</poem>}} {{Block center|<poem>ਆਯੋ ਅਭਯਾਗਤ ਜਗਤ ਵੇ ਨਰ ਸਵਰਗ ਲਹੰਤ ॥੪॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਬਿਨ ਪੂਜੇ ਆਤਿਥ ਜਿਸ ਘਰ ਤੇ ਜਾਤ ਪਲਾਇ ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਦੇਵ ਪਿਤਰ ਤਾਂਕੇ ਸਬੀ ਮੁਖ ਫੇਰੇ ਮੁੜ ਜਾਇ॥ ੫ ॥ </poem>}} {{gap}}ਏਹ ਗਲ ਕਹਿਕੇ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜੰਮੂਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ । ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹਰ ਦਿਨ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਜੰਮੂ ਬਿਰਛਦੀ ਛਾਂਵੇਂ ਬੈਠਕੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹਿਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਮੇ ਨੂੰ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸੇ।। ਓਹ ਸੰਸਾਰ ਬੀ ਖਾਨ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਜੰਮੂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਆਪਨੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ।। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਦੀ ਔਰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਆ ਏਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।। ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਰਕਤਮੁਖ ਨਾਮੀ ਬਾਂਦਰ ਮੇਰਾ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ॥ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅੰਮ੍ਰਤ ਜੇਹੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ॥ ਇਸਤੋਂ ਜਾਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦਾ ਕਲੇਜਾ ਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜੇਹਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਸੋ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਦੇਹੁ ॥ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬੁਢੇਪੇ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਿਰ ਤੀਕੂੰ ਸੁਖ ਨੂੰ ਭੋਗਾਂ॥ ਸੰਸਾਰ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਇਹ ਗਲ ਨਾ ਕਹੁ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਦਾ ਭਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਨਾ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਇਸ ਝੂਠੇ ਹੱਠ ਨੂੰ ਛੱਡ ॥ ਕਹਾ ਬੀ ਹੈ:- {{left|<poem>ਦੋਹਰਾ ॥ ਏਕ ਭ੍ਰਾਤ ਮਾਤਾ ਜਨੳ ਦੂਜਾ ਜਨਤੀ ਵਾਕ ॥ ਅਹੇ ਸਹੋਦਰ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਵਾਕ ਭ੍ਰਾਤ ਕਾ ਸਾਕ ॥੬॥</poem>}} ਇਸਤ੍ਰੀ ਬੋਲੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ ਇਸ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਓਹ ਬਾਂਦਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਹੋਯਾ ਹੋਕੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਬਿਤਾਂਉਂਦਾ ਹੈਂ ॥<noinclude></noinclude> hq1vmmvc061jecgfquy5wy1kfwtb28l 250 64093 218176 178082 2026-05-17T02:02:02Z Kaur.gurmel 192 218176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਕਹਾਂ ਰਹੂ ਧਨ ਮਾਲ ॥ ੯੨ ॥ ਕਬਿੱਤ ॥ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਨਕੇ ਬਿਆਨ ਕਰੇਂ ਮਰਦ ਨਾਰ ਜ਼ੇਵਰ ਸੰਭਾਲੋ ਏਥੇ ਜੀਉਣਾ ਮੌੜ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ॥ ਲੁੱਟਹੈ ਮਚਾਈ ਲੋਕ ਰੋਕਦਾ ਨਾ ਕਾਈ ਭਾਈ ਧਾਈ ਕਰੋ ਰਾਤ ਦਿਨ ਲੁੱਟ ਖਾਧਾ ਗਿਰਦਾਹੈ। ਬਾਜ਼ੇ ਬਾਜ਼ੇ ਆਖਦੇ ਨਾ ਮੌਤ ਪਾਪੀ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਧਾ ਨਹੀਂ ਮੂਲ ਏਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਪੀ ਚਿਰਦਾ ਹੈ। ਉਠ ਉੱਤੇ ਲੁਟ ਲੁਟ ਖਾਯਾ ਭਗਵਾਨਸਿੰਘ ਮਰਨ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਰੱਖਦਾ ਨਾ ਸਿਰਦਾ ਹੈ॥੯੩॥ਦੋਹਰਾ॥ਜੀਉਣਾਜੀਉਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਦੇਸ ਬਦੇਸ ਤਮਾਮ ॥ ਖੌਫ਼ ਭਯਾ ਨਰ ਨਾਰ ਕੋ ਜ਼ਿਕਰ ਭਯਾ ਕੁਲ ਆਮ ॥੯੪॥ ਚੌਪਈ ॥ ਪੰਜ ਚਾਰ ਰਖਦਾ ਅਸਵਾਰ । ਪੰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਆਮਦਕਾਰ। ਰਾਤ ਦਿਨ ਕੋ ਏਕ ਬਨਾਯਾ॥ ਜਹਾਂ ਦੇਖਾ ਲੂਟਾ ਅਰ ਖਾਯਾ ॥੯੫॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚੈਨ ਨਾ ਪਤੀ ਜਗਤਕੋਨੀਂਦ ਨਾ ਪੜਤੀਨੈਨ॥ ਸਿਆਪੇ ਹੁੰਦੇ ਮੌੜ ਦੇ ਘਰ ਘਰ ਖਾਂਦੇ ਵੈਨ॥੯੬॥ ਚੌਪਈ ॥ ਚਾਰ ਚੱਕ ਪਿੱਟੇ ਅਰ ਰੋਵੇ ॥ ਔਰ ਬਾਤ ਕੁਛ ਮੂਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਫ਼ਰਯਾਦ ਸੁਨਾਵੇ॥ ਹਾਕਮ ਠਾਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇ॥੯੭॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੇ ਜਗਤ ਈਸ ਕਾ ਬੈਠੇ ਬੂਹੇ ਜਾਇ॥ ਜੇ ਜਗ ਰਹੀਏ ਜੀਵਤੇ ਹੋਰਜ਼ੇਵਰ ਬਨ ਜਾਇ ॥੯੮॥ ਜੀਉਣੇ ਕੋ ਕ੍ਯਾ ਦੋਸ ਮਾੜੇ ਹਮਰੇਭਾਗ। ਕਿਸਮਤ ਅਪਨੀ ਬਰਤਨੀ ' ਕਿਆ ਔਰਨ ਕੋ ਲਾਗ॥੯੯॥ਚੌਪਈ॥ ਜੀਉਣੇਦੀਅੱਜ ਰਾਜਦੁਹਾਈ॥ ਏਸ ਦੇਸ ਰੋਕਤ ਨਹੀਂ ਕਾਈ। ਆਦਮਨਾਰੀ ਹਾਰ ਸਭਭਾਗੇ ॥ ਜੀਉਣੇ ਮੌੜ ਨਾ ਪਾਛੇ ਲਾਗੇ ॥ ੧੦੦॥<noinclude></noinclude> gv207n87p1n4t05dyeawywm3yvmme6d 250 69731 218203 215676 2026-05-17T06:25:23Z Sonia Atwal 2031 218203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕ ਲੇਖਕ ਦੀ ਧੀ ਤੇ ਭੈਣ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਲਿਖਣਾ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਪੜ੍ਹਣ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਬੇਹੱਦ ਹੈ। ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਵਸਰ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ ਹੋਰਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਬਦੌਲਤ ਮੈਂ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕੀ ਹਾਂ। {{gap}}ਉਸ ਦਰਵੇਸ਼ ਪੁਰਸ਼ ਸਾਦਗੀ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਲੋਭ-ਰਹਿਤ, ਸੇਵਾ-ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਇਰ-ਮਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਇਹ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਚੰਦ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨੇ। ਇਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਸੁਖਦ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। {{right|'''ਸੁਖਿੰਦਰ ਕੌਰ ਗਿੱਲ'''</br> ਮੋ: 93169 44239}}</br><noinclude>{{rh||'''ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - 19'''}}</noinclude> jbybcc06upaybim20k5p793h3wq6awx 250 69736 218202 215677 2026-05-17T06:24:08Z Sonia Atwal 2031 218202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{center|{{xxx-larger|'''ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ'''}}}} {{c|{{x-larger|'''ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ 'ਸ਼ਾਮ''''}}}} {{c|{{larger|'''॥ਦੋਹਿਰਾ॥:'''}}}} <poem>ਭੈ ਭੰਜਨ ਦੁਖਹਰਨ ਹਰ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ। ਸ਼ਰਨ ਤੁਮਾਰੀ ਆਇਓ, ਰਾਖੇਂ ਸਿਰ ਪਰ ਹਾਥ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰਦੇਵ ਹਰੀ ਘਟ ਘਟ ਜਾਨਣਹਾਰ ਹਰ ਜਸ ਮਾਂਗਣ ਆਇਓ ਦਾਸ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਦਵਾਰ। ਜਗਤ ਬੰਧ ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕਰਤਾਰ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋਂ ਨਿਜ ਦਾਸ ਪਰ, ਰਾਖੇਂ ਪੈਜ ਮੁਰਾਰ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ)'''}}}} <poem>ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਸਾਂਈ, ਮੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਇਕ ਕਰਤਾਰ ਤੇਰਾ। ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਅਕਾਲ ਨਰਭੌ ਤੂੰਹੀ, ਨਾਮ ਲਵਾਂ ਮੈਂ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ਤੇਰਾ। ਜਗਨ ਨਾਥ ਨਾਰਾਇਣ ਭਗਵਾਨ ਤੂੰਹੀ, ਆਵੇ ਅੰਤ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਮਾਰ ਤੇਰਾ। ਮੈਨੂੰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਬਚਾ ਲਵੀਂ, ਜਪਾਂ ਨਾਮ ਨ੍ਰਸਿੰਘ ਅਵਤਾਰ ਤੇਰਾ। ਕਰੀਂ ਰਖਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਦਰੋਪਤਾਂ ਦੇ, ਪਾਵਾਂ ਵਾਸਤਾ ਮੈਂ ਬਾਰ ਬਾਰ ਤੇਰਾ। ਕਹੇ 'ਸ਼ਾਮ' ਤੂੰ ਮੇਹਰ ਦੀ ਨਿਗਾ ਰਖੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰ ਤੇਰਾ।</poem><noinclude>{{rh||'''ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - 21'''}}</noinclude> 9utk1isfrtwrscc463ouyxqol7jmeao 250 69740 218261 209055 2026-05-17T11:19:27Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸਮੱਸਿਆਤਮਕ */ 218261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Gurjit Chauhan" />(੭)</noinclude> ਰੀਆਂ ਤੇ ਛਿੜਕਾਉ ਹੋਇਆ ੨ ਹੈ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਵ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਗੁਲਾਬ ਕਿਤੇ ਗੇਂਦਾ, ਕਿਤੇ ਬੇਲਾ ਅਰ ਕਿਤੇ ਮੋਤੀਆ, ਕਿਤੇ ਜੂਹੀ ਦੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ ਆਪਨਾ ੨ ਮਜ਼ਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਬਾਗ ਦੇ ਮਹਲ ਅਰ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਦੋ ਸੁੰਦਰ ਬੁਰਜੀਆਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬਹਾ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚਪਲਾ ਜੋ ਚਲਾਕੀ ਦੇ ਫਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤੇਜ ਅਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਚੰਚਲ ਹਾਵ ਭਾਵ ਨਾਲ ਚੌਂਹੀ ਪਾਸੀ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਈ ਭੌਂਦੀ ਅਰ ਸੋਹਣੇ ੨ ਫੁਲ ਤੋੜਕੇ ਓਨਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਕੇ ਚੰਤਾ ਦੇ ਹਥ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਵਿਚ ਏਹ ਗੱਲਾ ਕਰ ਚੰਗੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਤਾਂ ਦਿਲ ਪਰਚਾਉਨ ਵਾਸਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਬਦੋਬਦੀ ਨਾਲ ਲੈ ਆਈਆਂ ਸਨ । ਚੰਤਾ ਵੀ ਸਖੀ ਚੰਪਾ ਗੁਛਾ ਬਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਫੁਲ ਤੋੜਦੀ ੨ ਬੋਲੇ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਚੰ ਅਤੇ ਚਪਲਾ ਹੌਲੀ ੨ ਫਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫੁਆਰੇ ਦੇ ਪਾ ਜਾ ਪਹੁੰਦੀਆ ਅਰ ਓਸ ਦੀਆਂ ਚੱਕਰਦਾਰ ਟੂਟੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਦੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਲਗ ਪਈਆ ॥ ਚਪਲਾ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਚੰਪਾ ਕਿਥੇ ਚਲੀ ਗਈ ? ਚੰਤਾ-ਕਿਥੋ ਐਥੇ ਹੀ ਫਿਰਦੀ ਹੋਏਗੀ । ਚਪਲਾ-ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਸਾਥੋਂ ਵਿਛੜੀ ਹੈ। ਚਕਾਂਭਾ-ਦੇਖ ਔਹ ਆ ਰਹੀ ਹੈ | ਚਪਲਾ-ਐਸ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਏਸਦੀ ਚਾਲ ਵਿਚ ਫਰਕ ਮਲੂਮ CC-0. Kashmir Research Institute. Digitized by eGangotri<noinclude></noinclude> eajgae95h4yl806o4f9dmkfoxmwb3b9 250 69744 218277 209069 2026-05-17T11:30:37Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 218277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />(੮)</noinclude> ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਏਤਨੇ ਵਿਚ ਚੰਪਾ ਨੇ ਆਕੇ ਇਕ ਗੁਫ਼ਾ ਫੁਲਾਂ ਦਾ ਚੰਦਕਾਂਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਦਿਤਾ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ ਕੇਹਾ ਸੋਹਣਾ ਗੁਛਾ ਬਨਾ ਲਿਆਈ ਹਾਂ ਜੇ ਏਸ ਵੇਲੇ ਕੋਰ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਏਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮੇਰੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਮੈਨੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਇਨਾਮ ਦੇਂਦੇ॥ {{gap}}ਅਚਾਨਕ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਦਾਨਾਮ ਸੁਣਕੇ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਦਾ ਅਜਬ ਹਾਲ ਹੋਗਿਆ, ਭੁਲੀ ਹੋਈ ਗਲ ਫੇਰ ਚੇਤੇ ਅ ਗਈ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਕੁਮਲਾ ਗਿਆ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਭਰਨ ਲਗ ਪਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਕਿਰਨ ਲਗ ਪਏ, ਅਰ ਹੌਲੀ ੨ ਏਹ ਬੁੜ ਬੜਾਉਨ ਲਗ ਪਈ, "ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਲਿਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਕੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਏਹ ਦੁਖ ਭੋਗਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਦੋਖੋਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੀ ਵੈਹਮ ਹੋ ਗਿਆਂ ਹੈ, ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਕਵਾਹੀ ਹੀ ਰਖਨਾਂ ਹੈ ਹਾਏ! ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਾਸਤੇ ਕਿੰਨਾਂ ਜੋਰ ਲਾਇਆ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਖੁਸ਼ਾਮ ਦਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਓਸ ਦੁਸ਼ਟ ਕੂਰ ਦੇ ਪਿਉ ਕੁਪੱਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ, ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿਚ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਅਰ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਲੱਸੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੂੰਚਾ ਹੈ"। ਅਚਾਨਕ ਚਪਲਾ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਕੇ ਦਬਾਯਾ ਅਰ ਚੁਪ ਕਰਨ ਦਾ ਏਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਚਪਲਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸਮਝ ਗਈ ਅਰ ਚੁਪ<noinclude></noinclude> 4xjixhly5meloc7zu78wndwpsa4b69n 218279 218277 2026-05-17T11:31:22Z Gurjit Chauhan 1821 218279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੮) }}</noinclude> ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਏਤਨੇ ਵਿਚ ਚੰਪਾ ਨੇ ਆਕੇ ਇਕ ਗੁਫ਼ਾ ਫੁਲਾਂ ਦਾ ਚੰਦਕਾਂਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਦਿਤਾ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ ਕੇਹਾ ਸੋਹਣਾ ਗੁਛਾ ਬਨਾ ਲਿਆਈ ਹਾਂ ਜੇ ਏਸ ਵੇਲੇ ਕੋਰ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਏਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮੇਰੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਮੈਨੂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਇਨਾਮ ਦੇਂਦੇ॥ {{gap}}ਅਚਾਨਕ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਦਾਨਾਮ ਸੁਣਕੇ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਦਾ ਅਜਬ ਹਾਲ ਹੋਗਿਆ, ਭੁਲੀ ਹੋਈ ਗਲ ਫੇਰ ਚੇਤੇ ਅ ਗਈ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਕੁਮਲਾ ਗਿਆ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਭਰਨ ਲਗ ਪਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਕਿਰਨ ਲਗ ਪਏ, ਅਰ ਹੌਲੀ ੨ ਏਹ ਬੁੜ ਬੜਾਉਨ ਲਗ ਪਈ, "ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਲਿਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਕੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਏਹ ਦੁਖ ਭੋਗਨਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਦੋਖੋਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੀ ਵੈਹਮ ਹੋ ਗਿਆਂ ਹੈ, ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਕਵਾਹੀ ਹੀ ਰਖਨਾਂ ਹੈ ਹਾਏ! ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਾਸਤੇ ਕਿੰਨਾਂ ਜੋਰ ਲਾਇਆ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਖੁਸ਼ਾਮ ਦਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਓਸ ਦੁਸ਼ਟ ਕੂਰ ਦੇ ਪਿਉ ਕੁਪੱਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇਹਾ, ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿਚ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਕ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਅਰ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਲੱਸੀ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੂੰਚਾ ਹੈ"। ਅਚਾਨਕ ਚਪਲਾ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਕੇ ਦਬਾਯਾ ਅਰ ਚੁਪ ਕਰਨ ਦਾ ਏਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਚਪਲਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸਮਝ ਗਈ ਅਰ ਚੁਪ<noinclude></noinclude> pbjnzv0iwtf7w61g9tjcdv14clkccys 250 69843 218199 215969 2026-05-17T06:19:50Z Sonia Atwal 2031 218199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude><poem>ਪਾਠ ਸੰਧਿਆ ਪੂਜਾ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਦੀ, ਨਾਮ ਜਪਦੀ ਹਰ ਸਵਾਸ ਸਮਝੋ। 'ਸ਼ਾਮ' ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਤ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਿਆ ਵਿਚ ਅਕਾਸ ਸਮਝੋ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਵਾਕ ਕਵੀਸ਼ਰ)'''}}}} <poem>ਹਾਲ ਛਡ ਕੇ ਏਸ ਥੋਂ ਅੰਜਨਾ ਦਾ ਦੇਖੋ ਅਗੇ ਕੀ ਰਾਮ ਬਣਾਵੰਦਾ ਏ। ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਰਕਾਰ ਦੇ ਰਚ ਕਰਕੇ, ਨਾਨਾ ਭਾਂਤ ਦੇ ਖੇਲ ਰਚਾਵੰਦਾ ਏ। ਦੇਵੀ ਅੰਜਨਾ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਤਾਈਂ, ਕਿਸ ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵੰਦਾ ਏ। ਬੰਦੇ ਬਸ ਨਾ ਕੁਝ ਭੀ ਹੈ ਪਿਆਰੇ, ਹੋਵੇ ਸੋ ਜੋ ਓਸਨੂੰ ਭਾਵੰਦਾ ਏ। ਜੇਕਰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਅੱਖ ਦੇ ਪਲਕ ਅੰਦਰ, ਬਣੇ ਸਿਲਸਲੇ ਸਭ ਗਰਾਵੰਦਾ ਏ। ਜੇਕਰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਰੰਕ ਦੇ ਸੀਸ ਉਤੇ, ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਤਾਜ ਰਖਾਵੰਦਾ ਏ। ਜੇਕਰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਰਾਉ ਨੂੰ ਰੰਕ ਕਰਦੇ, ਭੀਕ ਵਿਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੰਗਾਵੰਦਾ ਏ। ਪੱਤਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਾਝ ਨਾ ਹਿੱਲ ਸਕੇ, ਬੰਦਾ ਕੂੜਾ ਹੰਕਾਰ ਕਰਾਵੰਦਾ ਏ। ਦੇਵੀ ਅੰਜਨਾ ਵਲ ਕਿਆਸ ਕਰੋ ਕਿਵੇਂ ਓਸਨੂੰ ਵਾਇਦੇ ਪਾਵੰਦਾ ਏ। ਵਿਚ ਰਾਜ ਮਹੱਲਾਂ ਦੇ ਪਲੀ ਹੋਈ, ਖਾਕ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਛਿਣਾਵੰਦਾ ਏ। ਹੁਣ ਵੀਰਨੋਂ ਸੁਣੋ ਹਵਾਲ ਅਗੇ ਕਿਵੇਂ ਪਵਨ ਦੇ ਤਾਈਂ ਮਿਲਾਵੰਦਾ ਏ। ਬਾਰਾਂ ਬਰਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਸੁਹਾਗ ਵਖਾਵੰਦਾ ਏ। ਕਹੇ 'ਸ਼ਾਮ' ਹਾਲਾਤ ਏਹ ਦਰਦ ਵਾਲੇ, ਸਮਾਂ ਕਿਸ ਰੰਗ ਵਟਾਵੰਦਾ ਏ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਪਵਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦਾ ਹਾਲ)'''}}}} <poem>ਇਕ ਦਿਣ ਦੀ ਵੀਰਨੋਂ ਗਲ ਸੁਣੋ, ਰਤਨਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਪਾਰ ਅੰਦਰ। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭੂਪਾਲ ਬਲੀ, ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਭਰੇ ਦਰਬਾਰ ਅੰਦਰ। ਬੜੇ ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਵਜ਼ੀਰ ਆਲਮ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਣ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਅੰਦਰ। ਰੰਗ ਰਾਗ ਤਮਾਸ਼ੇ ਸਣ ਹੋ ਰਹੇ, ਕੋਲਾਂ ਪਰੀਆਂ ਗੌਣ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰ। ਨਾਮਵਰ ਕਵੀ ਅਤੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਯੋਧੇ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਵੰਦੇ ਬੀਰ ਬਲਕਾਰ ਅੰਦਰ। 'ਸ਼ਾਮ' ਰੌਣਕਾਂ ਮਜਲਸਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਣ, ਗਲੀ ਗਲੀ ਤੇ ਹਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਇਕ ਦੂਤ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਖ਼ਤ ਦੇਣਾ)'''}}}} <poem>ਭਰਿਆ ਪੂਰ ਸੀ ਜਦ ਏਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ, ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਰੁਤ ਬਹਾਰ ਆਹਾ। ਐਨ ਓਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਦੂਤ ਨੇ ਆ, ਕੀਤੀ ਝੁਕ ਕਰਕੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਆਹਾ।</poem><noinclude>{{rh||'''ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - 56'''}}</noinclude> alf3flv4nr68v7b3figwmdvkfypa7yy 250 69866 218201 217239 2026-05-17T06:23:02Z Sonia Atwal 2031 218201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude><poem>ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਵਿਚ ਪਾਤੀ, ਦਿਤੀ ਦੂਤ ਨੇ ਅਰਜ ਗੁਜਾਰ ਆਹਾ। ਅਰਜ ਕਰਦਾ ਰਾਵਣ<ref>(ਨੋਟ: ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸਭ ਲੰਕਾ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਖਿਰਾਜ ਦੇਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਤਨ ਪੁਰ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਾਵਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਏਹ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਵਾਨਾ ਭੇਜਿਆ ਸੀ)</ref> ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਮੈਂ, ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਆਹਾ ਜਦੋਂ ਭੂਪ ਨੇ ਖੋਲ ਕੇ ਹਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਦੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਆਹਾ। ਰੰਗ ਰਾਗ ਤਮਾਸ਼ੇ ਸਭ ਬੰਦ ਹੋਏ, ਦਿਤਾ ਕਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਦਰਬਾਰ ਆਹਾ। ‘ਸ਼ਾਮ ਵੇਖਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗ਼ਮਾਂ ਅੰਦਰ, ਅਰਜ ਕਰਦਾ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਆਹਾ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਪਵਨ)'''}}}} <poem>ਯਾ ਸਿੰਧ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦਿਆਲ ਪਿਤਾ, ਪਵਨ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਅਧੀਨ ਪਿਆਰੇ। ਕਿਸ ਬਾਤ ਦਾ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਗਮ ਖਾਦਾ, ਕਿਸ ਕਾਰਨੇ ਹੋਏ ਗ਼ਮਗੀਨ ਪਿਆਰੇ ਰੰਗ ਰਾਗ ਤਮਾਸ਼ੇ ਕਿਉਂ ਬੰਦ ਹੋਏ, ਪਿਆ ਸੋਂਗ ਅਸਮਾਨ ਜਮੀਨ ਪਿਆਰੇ। ‘ਸ਼ਾਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਦੇਵੇਂ, ਕਿਉਂ ਛੁਟਿਆ ਜੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਪਿਆਰੇ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਰਾਜਾ)'''}}}} <poem>ਕਿਸੇ ਬਾਤ ਦਾ ਰੰਜ ਨਾ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ, ਫਿਕਰ ਕਰ ਨਾ ਜ਼ਰਾ ਤੂੰ ਡਾਲ ਬੇਟਾ। ਲਖਾਂ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੋਵਣ, ਐਵੇਂ ਪੈ ਨਾ ਏਸ ਖ਼ਿਆਲ ਬੇਟਾ। ਕਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਕਦੇ ਹੈ ਗ਼ਮ ਹੁੰਦਾ, ਸਮਾਂ ਬਦਲਦਾ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਬੇਟਾ ਏਹ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਜਹਾਨ ਸਾਰਾ, ਲਖਾਂ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਜੰਜਾਲ ਬੇਟਾ ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਨਾ ਫ਼ਿਕਰ ਤੈਨੂੰ, ਬਣੀ ਕੱਟਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬੇਟਾ। ‘ਸ਼ਾਮ’ ਮੇਰਿਆ ਚਾਨਣਾ ਪੁਛ ਨਾ ਤੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਕਰ ਨਾ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਬੇਟਾ।</poem> {{c|{{larger|'''(ਵਾਕ ਪਵਨ)'''}}}} <poem>ਪਵਨ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦੇ ਵਲ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ। ਫਰਜ਼ ਪੁਤਰ ਦਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ ਜਦੋਂ ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਪੁਤਰ ਸੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰ ਤੇ ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਨਾਰੀ ਸੋ ਜੋ ਪਤੀ ਤ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਵੇ। ਮਿਤਰ ਸੋ ਜੋ ਗ਼ਮ ਗੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਦੁਖ ਸੁਖ ਮੇਂ ਏਕ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇ। ਭਾਈ ਸੋਂ ਜੋ ਭਾਈ ਤੋਂ ਜਾਨ ਵਾਰੇ ਖੂਨ ਪੰਘਰੇ ਦੁਖ ਜਦ ਆਨ ਹੋਵੇ।</poem><noinclude>{{rh||'''ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ - 57'''}}</noinclude> cb64oyn13gidc5m1xm10twu1xtjq2vu 250 70049 218298 209930 2026-05-17T11:49:32Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 218298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੩੮ )}}</noinclude> ਜਾਕੇ ਓਥੋਂ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਲੈ ਅ ਵੇ। {{center|'''ਸਤਵਾਂ ਕਾਂਡ'''}} {{gap}}ਐਹਮਦ ਦੇ ਫੜੇ ਜਾਨ ਨਾਲ ਨਾਜਮ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਅਰ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਫਿਕਰ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਮੈਨੂੰ ਹਾਂ ਨ ਫੜਕੇ ਲੈ ਨਾਲ ਓਹ ਹਰ ਵਲੇ ਚੌਕੰਨਾ ਰੈਂਹਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜ ਜੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਰਜ ਜਾਂਦਾ ਓਹ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਓਹਨਾਂ ਨੁਭੜਕਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।। {{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਨਾਜ਼ਮ ਨ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਏਹ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ ਕਿ ਜਿਸਦਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੁਪਥ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੂਟ, ਓਸਦੇ ਮਰਨ ਉਤੇ ਜੈ ਸਿੰਘ ਜਰੂਰ ਤੈਨੂ ਮੰਤ੍ਰੀ (ਵਜੀਦ) ਬਨਾਵੇਗਾ ਬਸ ਫੇਰ ਹਕੂਮਤ ਹੋ ਜ਼ਾਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਛਕੜ ਇਕ ਦਿਨ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇਕੇ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂ ਮਰ ਹੀ ਸੁਟਿਆ। ਮੈਹਰ ਵਿਚ ਕੁਪਥ ਸਿੰਘ ਵਜੀਰ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਸੋਗ ਫੈਲ ਗਿਆ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਭੀ ਕੁਪਥ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸੋਕ ਕੀਤਾ ਅਰ ਕਈ ਦਿਨ ਦਰਬਰ ਵਿਚ ਨਾ ਆਏ। {{gap}}ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਬੜਾ ਗਮ ਕੀਤਾ ਅਰ ਤੇ ਦਿਨ ਕੁਝ ਬਿਸਤਰਾਂ ਕੀਤਾ, ਦਿਨ ਭਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਨੂ ਰੋਂਦਾ ਪਰ ਨਾਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਕੇ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਨ ਤੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਰਾਤ ਨੂ ਅਰ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀਆਂ ਤਜਵੀਜਾਂ ਸੋਚਦਾ, ਏਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ<noinclude></noinclude> l6upc9e9q1fqaumhghmqgyaw8kae891 250 70100 218194 210189 2026-05-17T05:21:44Z Marde Sehajpreet kaur 1774 218194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude> {{center|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥'''}} {{center|_____੦_____}} {{center|{{xx-larger|'''ਚੰਦਕਾਂਤਾ ਸੰਤ'''}}}} {{center|{{x-larger|ਭਾਗ ਤੇਈਵਾਂ}}}} {{center|_____੦____}} {{center|{{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} ਸੋਹਾਗ ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੌਰ ਇੰਦਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲ ਭਗ ਓਸੇ ਢੰਗ ਦਾ ਬਖੇੜਾ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਅਰਥਾਤ ਓਸੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਛੇੜ ਛਾੜ ਕਰਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੁਣ ਤੇ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਗੇ ਪਰ ਕਾਮਨੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਛੇਕੜ ਥੋੜੇ ਚਿਰਦੀ ਮੋਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਅਰ ਕਾਮਨੀ ਭੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਮੈਂ ਭੀ ਤੋਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜ਼ਨੀ ਦੇ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਜਾਗ ਜੋ<noinclude></noinclude> i8afl3ximsqaee0n99up9rxv069n5fe 218195 218194 2026-05-17T05:25:02Z Marde Sehajpreet kaur 1774 218195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude> {{center|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥'''}} {{center|_____੦_____}} {{center|{{xx-larger|'''ਚੰਦਕਾਂਤਾ ਸੰਤ'''}}}} {{center|{{x-larger|ਭਾਗ ਤੇਈਵਾਂ}}}} {{center|_____੦____}} {{center|{{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਸੋਹਾਗ ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੌਰ ਇੰਦਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲ ਭਗ ਓਸੇ ਢੰਗ ਦਾ ਬਖੇੜਾ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਅਰਥਾਤ ਓਸੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਛੇੜ ਛਾਤ ਕਰਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੁਣ ਤੇ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਗੇ ਪਰ ਕਾਮਨੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਛੇਕੜ ਥੋੜੇ ਚਿਰਦੀ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਅਰ ਕਾਮਨੀ ਭੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਨੀ ਦੇ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਜਾਗ<noinclude></noinclude> q14z1641snb8bsd93hgjey2jc77kvya 218196 218195 2026-05-17T05:25:36Z Marde Sehajpreet kaur 1774 218196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude> {{center|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥'''}} {{center|_____੦_____}} {{center|{{xx-larger|'''ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤ'''}}}} {{center|{{x-larger|ਭਾਗ ਤੇਈਵਾਂ}}}} {{center|_____੦____}} {{center|{{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਸੋਹਾਗ ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੌਰ ਇੰਦਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲ ਭਗ ਓਸੇ ਢੰਗ ਦਾ ਬਖੇੜਾ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਅਰਥਾਤ ਓਸੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਛੇੜ ਛਾਤ ਕਰਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੁਣ ਤੇ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਗੇ ਪਰ ਕਾਮਨੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਛੇਕੜ ਥੋੜੇ ਚਿਰਦੀ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਅਰ ਕਾਮਨੀ ਭੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਨੀ ਦੇ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਜਾਗ<noinclude></noinclude> rpx36qz3ervewnx7sic8jx10dqin20q 218248 218196 2026-05-17T11:00:20Z Harchand Bhinder 2624 added [[Category:ਤਸਦੀਕ]] using [[WP:HC|HotCat]] 218248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude><noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude> {{center|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥'''}} {{center|_____੦_____}} {{center|{{xx-larger|'''ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤ'''}}}} {{center|{{x-larger|ਭਾਗ ਤੇਈਵਾਂ}}}} {{center|_____੦____}} {{center|{{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਸੋਹਾਗ ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੌਰ ਇੰਦਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲ ਭਗ ਓਸੇ ਢੰਗ ਦਾ ਬਖੇੜਾ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਅਰਥਾਤ ਓਸੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਛੇੜ ਛਾਤ ਕਰਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੁਣ ਤੇ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਗੇ ਪਰ ਕਾਮਨੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਛੇਕੜ ਥੋੜੇ ਚਿਰਦੀ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਅਰ ਕਾਮਨੀ ਭੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਨੀ ਦੇ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਜਾਗ<noinclude></noinclude> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਸਦੀਕ]]<noinclude></noinclude> 29rr2qrgnq68hyesk172dayiy0c58hs 218249 218248 2026-05-17T11:02:13Z Harchand Bhinder 2624 218249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude><noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" /></noinclude> {{center|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥'''}} {{center|_____੦_____}} {{center|{{xx-larger|'''ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤ'''}}}} {{center|{{x-larger|ਭਾਗ ਤੇਈਵਾਂ}}}} {{center|_____੦____}} {{center|{{x-larger|ਪਹਿਲਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਸੋਹਾਗ ਰਾਤ ਦੇ ਦਿਨ ਕੌਰ ਇੰਦਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੇਹੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਸਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲ ਭਗ ਓਸੇ ਢੰਗ ਦਾ ਬਖੇੜਾ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਅਰਥਾਤ ਓਸੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਕੌਰ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ੋਇਆ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਛੇੜ ਛਾਤ ਕਰਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੁਣ ਤੇ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲਗੇ ਪਰ ਕਾਮਨੀ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਨੀਵੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਛੇਕੜ ਥੋੜੇ ਚਿਰਦੀ ਮੇਹਨਤ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਿੱਧ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਅਰ ਕਾਮਨੀ ਭੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਭਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਡਰ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਨੀ ਦੇ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਜਾਗ<noinclude></noinclude><noinclude></noinclude> tlgbu9pis9wkf0qvroifxaysuy6krc7 250 70107 218197 210267 2026-05-17T05:35:15Z Marde Sehajpreet kaur 1774 218197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" />{{center|(੨)}}</noinclude>ਖੁਲ ਗਈ ਅਰ ਓਹ ਘਬਰਾਕੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਵੇਖਣ ਲਗਪਈ ਜੋ ਕਿਤੇ ਸਵੇਰਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਗਿਆ ਕਿਓਂਕਿ ਕਮਰੇ ਦੇ ਸਭ ਬੂਹੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਘੂਕ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੁਤਾ ਹੋਯਾ ਸੀ ਅਰ ਘੁਰਾੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਮਲੂੰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਜੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਨਹੀਂ ਜਾਗੇ ਗਾ। ਸੋ ਕਾਮਨੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਅਰ ਕਮਰੇ ਦੀ ਇਕ ਖਿੜਕੀ ਖੋਹਲਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਇਸ ਪਾਸਿਓਂ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਉਦਾਸ ਤੋਂ ਉਦਾਸਮਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਾਮ੍ਰਥ ਸਨ। ਕਾਮਨੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਲ ਦੇਖਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨ ਕਰ ਸਕੀ ਕਿ ਰਾਤ ਕਿਤਨੀਕੁ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪਹਿਰੇ ਦਾ ਘੜਿਆਲ ਖੜਕਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਅਜੇ ਦੋ ਘੰਟੇ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਾਮਨੀ ਨੇ ਓਸੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਖਿੜਕੀ ਖੋਹਲ ਦਿਤੀ ਫੇਰ ਉਸ ਪਾਸੇ ਗਈ ਜਿੱਧਰ ਚੌਂਕੀ ਤੇ ਗੰਗਾ ਜਮਨੀ ਗੜਵੇ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਪਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ ਚੌਂਕੀ ਉਪਰੋਂ ਇਕ ਰੁਮਾਲ ਚੁਕਕੇ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ ਅਰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਓਹ ਰੁਮਾਲ ਬਾਹਰ ਸੁਟ ਦਿਤਾ ਅਰ ਫੇਰ ਓਥੇ ਆਈ ਜਿਥੇ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਘੂਕ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਕਾਮਨ ਨੇ ਕਪੜੇ ਦੀ ਇਕ ਪਤਲੀ ਵੱਟੀ ਵੱਟਕੇ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਤਿੰਨ ਨਿਛਾਂ ਆਗਈਆਂ ਅਰ ਉਨਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁਲ ਗਈ ਅਰ ਓਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਪਛਿਆ ਹੈ ! ਤੂੰ ਬੈਠ ਕਿਓਂ ਰਹੀ ਹੈ ! ਸੁਖ ਤਾਂ ਹੈ ? {{gap}}ਕਾਮਨੀ-ਜੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਨੀਂਦ<noinclude></noinclude> 9jrcw0hyff5r10h6yzzxr4k9lrk2x2c 250 71810 218307 216380 2026-05-17T11:57:03Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 218307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੩੯)}}</noinclude> ਬਿਜੈ ਗੜ੍ਹ ਦੀ ਹਦ ਉਤੇ ਡੇਰਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਖਬਰ ਨਾਜ਼ਮ ਨੇ ਕੂਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਚਾਈ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਜਰੂਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਦੇ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਆਯਾ ਹੈ, ਅਫਸੋਸ ਕਿ ਐਸ ਵੇਲੇ ਐਹਮਦ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੜਾ ਕੰਮ ਨਿਕਲਦਾ, ਹਛਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਊ! ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਭੇਦ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ। {{gap}}ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਬਿਜੈ ਗੜੁ ਪਹੁਚੇ ਵਜੀਰ ਦੇ ਮਰਨ ਅਰ ਸ਼ੈਹਰ ਭਰ ਦੇ ਗਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹਾਲ ਲੈਕੇ ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਪਾਸ ਪਹੁਚੇ ਅਰ ਏਹ ਭੀ ਖਬਰ ਲਿਆਏ ਕਿ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਸੂਤਕ ਨਿਕਲ ਜਾਨ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੈ ਸਿੰਘ ਕੂਰ ਨੂ ਆਪਨਾ ਵਜੀਰ ਬਨਾਉਣਗੇ {{gap}}ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ-ਦੇਖੋ ਕੁਰ ਨੇ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਪਿਛੋ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਭੀ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਜੇ ਏਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਬੇਈਮਾਨ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕੀ ਇਤਬਾਰ ਹੈ? {{gap}}ਤੇਜ ਸਿੰਘ-ਸਚ ਹੈ ਓਹ ਨਾਲਾਇਕ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਹੋਵੇਗਾ ਰਾਜੇ ਉਤੇ ਭੀ ਹਥ ਸਫ ਕਰੇਗਾ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਭੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਣਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਕੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਾਂਗੇ, ਹਾਂ ਜੇ ਵਿਚ ਸਮਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖੀ ਜਾਊ॥ {{gap}}ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ-ਭਾਵੇਂ ਕੁ ਹੋਵੇਛ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜ ਜਰੂਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ॥ {{gap}}ਤੇਜ਼ ਸਿੰਘ-ਤੁਸੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾ ਕਰੋ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਸਭਾ ਕੰਮ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਬਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੈ ਹੋਵੇ ਸੋ ਹੋਵੇ ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜ ਜਰੂਰ sut<noinclude></noinclude> k6s02vrv6hg6ccleufox1v71w2vwmju 250 71897 218161 217945 2026-05-16T14:43:45Z Jalseerat Aman 2446 218161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>੩੧. ਮੁਸੱਦੀ-ਮੁਤਸੱਦੀ, ਮੁਨਸ਼ੀ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਬਾਬੂ, ਕਲਰਕ। ਮੀਰੀ-ਅਮੀਰੀ, ਸਰਦਾਰੀ, ਹਕੂ- ਮਤ, ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ। ਮੋਨੇ-ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ, ਘੋਨ-ਮੋਨ, ਸਿਰ- ਮੁੰਨੇ, ਕੇਸ-ਹੀਨ। ਮੋਰਚੇ-ਮੂਰਚਾਲ, ਕੀੜੀ ਦੀ ਚਾਲੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਸਰ- ਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੜ੍ਹੇ ਯਾ ਓਲ੍ਹੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਦਾ ਵਾਰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਯਾ ਵੈਰੀ ਪਰ ਵਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਡੀ- ਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖਾਈਆਂ, ਟੋਏ। ਮੰਜਬ-ਮਜ਼ਹਬ, ਧਰਮ, ਪੰਥ ਰੱਤਿ-ਖੂਨ, ਲਹੂ। ਰਾਬਾ-ਬੰਦੂਕ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਵਰਖਾ, ਦੇਖੋ 'ਅਰਾਬਾ'। ਲਾਹਾਨੂਰ-ਲਾਹੁਨੂਰ, ਲਾਹਨੂਰ, ਲਾਹੌਰ। ਲੋਈ ਮੂੰਹ ਥੋਂ ਲੱਥੀ-ਨੰਗੇ ਮੂੰਹ, ਪੜਦਾ ਲਹਿ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਮ- ਹਯਾ ਉਡ ਗਈ। ਵਕੀਲ-ਨੁਮਾਇੰਦਾ,ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਫਰੀਕ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਬਹਿਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੁਖ਼ਤਾਰ, Agent, represen- tative, Pleader. ਵਾਹਰ-ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚੋਰਾਂ ਧਾੜ- ਵੀਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੋਧਿਆਂ ਦੀ ਜਮਾਤ। ਵੈਸਾਖੀ-ਬਸਾਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ, ਸੂਰਜੀ ਸੰਮਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ (ਸਾਬੋਕੀ ਤਲਵੰਡੀ) ਆਦਿ ਥਾਈਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਉੱਘਾ ਗੁਰ-ਪੁਰਬ(ਜੋੜ-ਮੇਲਾ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 6wpvmwdcbc0pdv97ei409lnf9tw8pz9 250 71898 218162 216562 2026-05-16T14:53:43Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 218162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{center|''''''{{larger|ਆਪ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫ਼ਰਜ਼}}''''''}} {{gap}}'ਇਤਿਹਾਸ' ਕੌਮ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਪਾਸੇ ਭੀ ਜਾਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇਂਦੀਆਂ ਅਰੁ ਧਨੁ ਖਰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿਤਨਾ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਫ਼ਖਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਤਨਾਂ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਅਧੂਰਾ, ਖਿੰਡਿਆ-ਪੁੰਡਿਆ ਤੇ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਨ ਤੇ ਹਾਕਮ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਮਤਲਬ ਲਈ ਸਾਡੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਭੀ ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁੱਧ ਤੇ ਸੁਲਝੀ ਹੋਈ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਸਰਦੀ ਪੁਜਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਇਹੋ ਵਿਚਾਰ ਕੇ 'ਸਿੱਖ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ' ਕਾਇਮ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥ ਬਨਾਣ ਲਈ ਆਪ ਪੱਕੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੋ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਓ। ਚੰਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ੧੦)ਹੈ। {{center|(ਸਕੱਤ੍ਰ)}} Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> o8wv7schgb3pixcvqievtpnwknewyer 250 71899 218163 216563 2026-05-16T14:57:14Z Jalseerat Aman 2446 218163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਸਿੱਖ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਲੋਂ ਛਪੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ੧-ਮਾਖਜ਼ਿ ਤ੍ਵਾਰੀਖ ਸਿੱਖਾਂ (ਫਾਰਸੀ) ੨-ਔਰਾਕਿ ਪ੍ਰੀਸ਼ਾਨ-ਤ੍ਵਾਰੀਖਿ ਪੰਜਾਬ (ਫਾਰਸੀ) ੩-ਮੁਖਤਿਸਰ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਜੰਤ੍ਰੀ (ਉਰਦੂ) ੪-ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ (ਪੰਜਾਬੀ) ਪ-ਗੁਰਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ (ਪੁਰਾਤਨ ਲਿਖਤੀ-ਗੁਰਮੁਖੀ) ੬ – ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਫਾਰਸੀ) ਕ੍ਰਿਤ-ਅਹਮਦ ਯਾਰ, 'ਮੌਲਵੀ' ਭੇਟਾ ੧) १ } ਭੇਟਾ ੨) ਛੇਤੀ ਛਪ ਰਹੀ ਹੈ ੧-ਤਾਰੀਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਉਰਦੂ) (ਸੰਮਤ ੧੮੩੬ ਤੋਂ ੧੯੨੬ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ) » } ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਾਲ ਨੰ: ੪- ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਨਿਵਾਸ ਸਕੱਤਰ ਸਿੱਖ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ B-1508 Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> sms0luvwjtna0tm63e5hagsd5xl2y6u 250 71900 218164 216564 2026-05-16T14:58:20Z Jalseerat Aman 2446 218164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ (ਰਾਮਸਰ ਰੋਡ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਸ: ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਕੱਤ੍ਰ ਸ਼ੋ: ਗੁ: ਪ੍ਰ: ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਛਪੀ ਤੇ ਸਕੱਤ੍ਰ ਸਿੱਖ ਹਿਸਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ। Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> tczbh2kubvjnwj1xwt0n8pwa1m4tem1 250 72127 218198 217274 2026-05-17T06:10:28Z Sonia Atwal 2031 218198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{larger|'''ਸਬਕ-2'''}} ਨਾ ਅਖਬਾਰ ਨਾ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਤੇ ਨਾ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਦਸਤਕ। ਬਿਟ ਬਿਟ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕਣ ਬੰਦ ਬੂਹੇ ਦੇ ਵੱਲ। ਮਨ 'ਚ ਉੱਠਦਾ ਹੌਲ ਮਾਰ ਛੜੱਪਾ ਭੱਜ ਜਾਵਾਂ ਪਰ ਚੌਕ 'ਚ ਖੜੇ ਵਰਦੀ ਧਾਰੀ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਮੱਠੀ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਦਿਲੋਂ ਉੱਠੀ ਉਮੰਗ। ਫੇਰ ਸੋਚਦਾਂ ਮਰੀ ਉਮੰਗ ਨੇ ਚੰਗਾ ਹੀ ਕੀਤੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਚੌਂਕ 'ਚ ਉਹ ਖੜੀ ਸੀ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਚੰਦਰੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਮਾੜਿਉਂ ਹੀ ਮਾੜਾ। ਫਿਰ ਕਮਰੇ 'ਚ ਆ ਅੱਧ-ਪੜ੍ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕ ਉਹਦੇ ਵਰਕਿਆਂ 'ਚ</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 25}}</noinclude> 137qj96760xpbf4lvlohy1ztmzsiufl 250 72355 218193 217891 2026-05-17T05:16:21Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 218193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੫੮ )}} ਤੇ ਨਾ ਦਸਿਆ ਕੇਵਲ ਏਹੋ ਆਖਿਆ ਕਿ ਆਪਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਅਰ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਭੀ ਕੁਛ ਗੜ ਬੜ ਹੈ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਹੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਭੀ ਬਹੁਤ ਰਖਦਾ ਸੀ ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਓਹ ਨੌਕਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਬੁਧਵਾਨ ਸੀ ਸਗੋਂ ਅਜੇਹਾ ਲਾਇਕ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਵਡਾ ਕੰਮ ਉਸਨੂੰਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਓਹ ਜਾਤਦਾ ਝੀਉਰ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਡੇ ਕੰਮ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ ॥ {{gap}}ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜੀਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀਆਂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਓਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਸਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਸਮਝਾਇਆ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਏਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਿਆ ਕਰੋ ਅਰ ਸਭ ਕੰਮ ਤੇ ਨਜਰ ਰਖਿਆ ਕਰੋ। ਪਰ ਸ਼ੱਕ ਕਿ ਇਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕੁਛ ਧਿਆਨ ਨ ਕੀਤਾ ਅਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਚੌੜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ॥ {{gap}}ਇਸਦੇ ਪਿਛੋਂ ਭੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਫਿਰ ਤਕ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਭੀ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਞਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਛ ਚਿਤ ਹੋਰ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝ ਜਾਂਣਗੇ ਪਰ ਅਜੇਹਾ ਨ ਹੋਯਾ । ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> rrfddkeh6f99e1pq7x1p6ucrkwpjogu 252 72356 218172 217892 2026-05-17T01:36:40Z Harry sidhuz 1666 add to be proffread 218172 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3to4="ਕਵਰ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6to8="ਤਤਕਰਾ" 9to11="ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਕਾ" 12="12" 167to168="-" 165to166="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} ipvrbvfkriuacuk3chvbbz3itfcorrv 252 72358 218171 217898 2026-05-17T01:35:19Z Harry sidhuz 1666 218171 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਟਾਈਟਲ" 3to4="ਕਵਰ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6="-" 7to9="ਤਤਕਰਾ" 10="-" 11to13="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 14="ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ" 15="15" 192="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} n8plt3aui0xvv3mxwwz43nx7vlu869j 250 72377 218159 2026-05-16T13:50:07Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 218159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਸੌਣ ਮਹੀਨਾ}}''' ਸੌਣ ਸਤਾਵੇ ਸੰਸਾ ਖਾਵੇ ਇਕ ਪਲ ਸੌਣ ਨਾ ਦੇਵੇ ਚਹੁੰ ਪਾਸੀਂ ਪੈਣ ਫੁਹਾਰਾਂ ਅੱਧੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ ਕੜਕੜ ਬੱਦਲ ਕੜਕੇ ਦੂਰ ਪਿਆ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਭੌਂਕੇ ਮੈਂ ਤੱਤੜੀ ਦਾ ਦਿਲ ਪਿਆ ਧੜਕੇ ਨੇੜੇ ਨਾ ਤੇੜੇ ਐਪਰ ਇਉਂ ਜਾਪੇ ਜਿਉਂ ਬੂਹਾ ਖੜਕੇ। ਮੱਚ ਮੱਚ ਉੱਠੇ ਤਪ ਤਪ ਉੱਠੇ ਰੂਹ ਦੀ ਬਿਰਹਣ ਬੈਠੀ ਸੋਚ ਬਨੇਰੇ ਦੂਰੋਂ ਲਿਸ਼ਕਦੇ ਬੱਦਲ ਵੇਖੋ। ਘੋਰ ਘਟਾਵਾਂ ਉੱਡਦੀਆਂ ਆਉਣ ਬਲਾਵਾਂ ਮੈਂ ਝੱਲੀ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਵੇ ਕੱਲੀ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 66}}</noinclude> 36hxi0f3tjqk41y6nkhpni6qalx7pa4 250 72378 218160 2026-05-16T13:53:36Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 218160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਕਿਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਵਾਂ ਹੁਣ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਜਿਹਾ ਜਾਪੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਪਰਛਾਵਾਂ। ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੁਰ ਗਿਆ ਵੀਰ ਭੈਣ ਦਾ ਮੇਰਾ ਕੰਤ ਸੁਹਾਵਾ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਵਿਹੜਾ। ਗੁਆਚ ਗਈ ਮੇਰੀ ਰੁੱਤ ਚਾਵਾਂ ਦੀ ਜੀਭ ਮੇਰੀ 'ਤੇ ਸੁੱਕ ਗਈ ਅੜੀਓ ਬੋਲੀ ਰੰਗਲੇ ਚਾਵਾਂ ਦੀ। ਸੌਣ ਮਹੀਨਾ ਸੌਣ ਨਾ ਦੇਵੇ ਨਾ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਾਸੇ ਆਵਣ ਨਾ ਚੰਦਰਾ ਡਾਹਢਾ ਰੋਣ ਹੀ ਦੇਵੇ। ਗਸ਼ੀਆਂ ਪੈਣ ਦੰਦਲਾਂ ਭੰਨਾਂ ਆਣ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਦਰਦੀ ਕਰੇ ਸੰਭਾਲ ਗੋਡੇ ਗੋਡੇ ਗਾਰਾ ਲੋਕ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਤਿਲਕਾਂ ਡਿੱਗਾਂ ਉੱਠਾ ਤਿਲਕਾਂ ਮੈਂ ਤੱਤੜੀ ਦਾ ਇਹ ਕੇਹਾ ਹਾਲ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 67}}</noinclude> 9uioj7mexwojzz9c7h5827ijqowg9w1 250 72379 218165 2026-05-16T15:37:05Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 218165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਸੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਕਈ ਮਕਾਨ ਬਦਲੇ। ਦੂਜੀ ਭੈਣ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਰੈਗੂਲਰ ਤੌਰ ਤੇ ਐਮ.ਏ. (ਇਕਨਾਮਿਕਸ) ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੱਚੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮਕਾਨ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਤੇ ਭਰਾ ਟਾਈਪ ਮਸ਼ੀਨ ਤੇ ਟਾਈਪ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ। {{gap}}ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਦੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਬਦਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੋ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਭਾਵ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸ਼ਿਫਟ ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੋਂ ਰਾਤ 8:30 ਵਜੇ ਤੱਕ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿਚ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ 9 ਜਾਂ 10 ਵਜੇ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ। ਸਕੂਟਰ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 1989 ਵਿਚ ਹੀ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬਜਾਜ ਚੇਤਕ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਆਬਾਦੀ ਵੀ ਸੰਘਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਸੜਕ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਰਾਤਾਂ ਸੁੰਨਸਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਕਲੌਨੀ, ਮੇਨ ਗੇਟ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਲੋਨੀ ਵਿਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਵਿਚਾਰੀ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖਿਆ। {{gap}}ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ ਰਾਹੀਂ 500 ਕਲਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਟਾਈਪ ਟੈਸਟ ਦਿੱਤਾ, ਭੈਣ ਤਾਂ ਪਾਸ ਕਰ ਗਈ ਪਰ ਭਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। {{gap}}ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਕਸਬਾ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਮਹਿਤਪੁਰ ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਰਹਿਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਲੱਗਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਟੌਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ। ਚਲੋ ਖੈਰ ! ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ। {{gap}}ਸਾਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿਆਹ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਾਲੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਕਿਥੇ ਆਉਣ। ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਕੁਆਟਰ ਵਿਚ ਬੜਾ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਪਰ<noinclude>{{rh||43}}</noinclude> 725fbmk10jme1yshjvgaaoiu6dh3bep 250 72380 218166 2026-05-16T15:48:23Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 218166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਕੁਆਟਰ ਵਿਚ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਸ ਮੈਂ ਬੇਬਸ ਸੀ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਦਾ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਜਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ? ਗੱਲ ਕੀ ਘਰ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਤਿੰਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਗਿੱਦੜ ਕਲੋਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਬਰਾਂ ਤੇ ਚੜੀ ਗੁੱਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅੰਦਰੋਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਡੀ ਇਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਲਾਹਾ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਲੈ ਗਏ ਕਿ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਰਨੇ ਪਏ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ 1988 ਤੋਂ 1994 ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੁਆਟਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ ਤਾਂ ਜਲੰਧਰ ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਪਬਲਿਕ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇਕ ਐਡ ਆਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ: ਆਦਮੀ : ਸੰਤੀਏ ! ਬੀਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਔਰਤ : ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ? ਆਦਮੀ : ਆਪਣੀ ਚੰਨੋ ਵਾਸਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਔਰਤ : ਭੈਣ-ਭਰਾ ਕਿੰਨੋ ਨੇ ? ਆਦਮੀ : ਪੰਜ ਭਰਾ ਤੇ ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਚੰਗਾ ਚੌਖਾ ਪਰਿਵਾਰ ਐ। ਔਰਤ : ਨਾ ਮੈਂ ਨੀ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਸਿੱਟਣੀ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਭੌਣ 'ਚ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵਿਆਹੂੰ ਜਿਥੇ ਮੁੰਡਾ 'ਕੱਲਾ 'ਕੱਲਾ ਹੋਊ। ਨਾ ਲੜਾਈਆਂ, ਨਾ ਝਗੜੇ, ਨਾ ਵੰਡ-ਵੰਡਾਈ ਦਾ ਕਲੇਸ਼। {{gap}}ਇਸ ਐਡ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਕਿਧਰੇ ਇੰਨੀ ਕੁ ਗੱਲ ਤਾਂ ਬੈਠ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਐਡ ਵਿਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਜੇਕਰ ਐਸਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੱਕ ਦੀ ਰੱਬ ਸਾਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੀ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਸਨ। {{gap}}ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਦੀ ਕਲਰਕਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡ ਧਬਲਾਨ ਦੇ ਇਕ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਵੀ ਨਕੋਦਰ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਮਹਿਤਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ) ਜਾਣ ਲਈ ਜਿਸ ਬੱਸ ਵਿਚ ਬੈਠਦੀ ਸੀ ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਇਕੋ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੋ ਗਈ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਰਜਾਈਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਭਰਜਾਈਆਂ ਤੋਂ ਖਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਬਣਵਾ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ<noinclude>{{rh||44}}</noinclude> esvkdcbc55sc1n9hjom9gdpw6f5cfzt 250 72381 218167 2026-05-16T15:56:49Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 218167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਭੈਣ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਲੜਕੇ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ ਰੋਡਵੇਜ ਵਿਚ ਡਰਾਈਵਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰੂਟ ਤੇ ਲਗਵਾ ਲਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੰਡਕਟਰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਕਿਰਾਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਕੱਟਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਬੁਣੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਾਇਆ-ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਗਈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲੰਮੀ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਰਸਮ ਵਜੋਂ ਉਸ ਲੜਕੇ ਦੇ ਘਰ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 7 ਭਰਾ ਅਤੇ 1 ਭੈਣ ਹੈ, ਮਾਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਪ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇਕ-ਇਕ ਕਿੱਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਏਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੈਰ! ਭੈਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ ਹੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਲਈ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਉਹ ਐਡ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ "ਕੁੜੀ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਅੱਗਾ ਤੱਗਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਕਮਲੀ ਹੋ ਜੂ। ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਐ। ਇਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਘਾਟਾ। ਹੁਣ ਵੀ ਸਮਾਂ ਐ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜ ਦੇ। ਐਂਵੇਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਭਉਣ 'ਚ ਨਾ ਸੁੱਟ।" ਪਰ ਮਨੋਂ ਭਾਵੇਂ ਮਾਂ ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਰ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ ਪਰ ਭੈਣ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹ ਵੱਢ ਖਾਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਭੈਣ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਲੇਡੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਬਾਰੇ ਬੜਾ ਮਾੜਾ-ਚੰਗਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਦਗੋਈ ਕੀਤੀ। {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਰੂਹ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਤੇ ਤੁਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨੌਕਰੀ ਲਗਣ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਸਹੁਰਿਆਂ ਗੰਦ ਬਕ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੁੜਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਜਿਥੇ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਜਾਂ ਕੁਆਟਰ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰੇ ਉਥੇ ਉਸ ਦੇ ਟੈਲੀਫੂਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ "ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾਢਾ ਹੋਇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਿ ਨ ਸਾਕੈ ਕੋਇ॥"<noinclude>{{rh||45}}</noinclude> snsbnf7bsx4t5d1kbwt7wo2imjp7wer 250 72382 218183 2026-05-17T05:06:11Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਸੁਮੇਲ : ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਤਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆਂ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ. ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਸੁਮੇਲ : ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਤਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆਂ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਰਹੂਮ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ. ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਦੌਰ ਸੀ, ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਤਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਟਿਕਟ ਦਿਵਾ ਕੇ ਵਿਧਾਨਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਤਨ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜਨਵਰੀ 1943 ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਰਤਨੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਬਾਬੂ ਰਾਮ ਰਤਨ ਦੇ ਘਰ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਸਦੇਹੜਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਐਫ.ਐਸ.ਸੀ.ਆਰੀਆ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਮਈ 1965 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਇੰਜਿਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਕੈਪੀਟਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ) ਵਿੱਚ ਸਰਵਿਸ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਰਾਹੀਂ ਆਡੀਟਰ ਦੀ ਪੋਸਟ 'ਤੇ ਹੋ ਗਈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਵੰਬਰ 1966 ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਮਾਰਚ 1976 ਤੱਕ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਫ.ਐਸ.ਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀ.ਏ., ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ਼ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ, ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. ਅਤੇ ਐਮ.ਏ.ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤੀ ਉਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਕੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। 1976 ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ 15<noinclude></noinclude> oueb091fmw9ivco17x68exf9zo5nbmd 250 72383 218184 2026-05-17T05:06:31Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੈਂਸਰ) ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸੈਂਸਰ ਅਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸੈਂਸਰ) ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਲੰਧਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸੈਂਸਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1977 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਐਡਵਾਂਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਏ। ਉਹ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੈਸ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰ. ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰ. ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਪੀ.ਆਰ.ਓ/ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਨਿਭਾਏ ਸਨ। ਸ.ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਏ ਕਿ ਸ੍ਰ.ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਊਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ 1993 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀਰਭੱਦਰ ਸਿੰਘ ਤੱਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਿਕਟ ਦਿਵਾ ਕੇ ਚੋਣ ਲੜਾਈ। ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਚੋਣ ਜਿੱਤਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ। ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਧੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੀਰਭੱਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਨੇ ਵਿਧਾਨਕਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਊਨਾ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਕਰਵਾਈ, ਸਕੂਲ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਵਾਏ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਵਾਈ। ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਐਸਟੀਮੇਟ, ਰੈਵਨਿਊ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਅੰਡਰਟਕਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਹਾਰ ਗਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ਼ੁਸ਼ਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਰਤਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕਾ ਸਨ। ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਓ.ਪੀ.ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਹਨ।ਵੱਡਾ ਲੜਕਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ ਇੰਜਿਨੀਅਰਿੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/16<noinclude></noinclude> jvx90icdw44vs7kj5lt834hnty01phw 250 72384 218185 2026-05-17T05:06:51Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਲੜਕਾ ਹਿਤੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ (ਬੀ.ਡੀ.ਐਸ.) ਹੈ, ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਕੁਵੈਤ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਲੜਕਾ ਹਿਤੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ (ਬੀ.ਡੀ.ਐਸ.) ਹੈ, ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਆਫੀਸਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰ 17<noinclude></noinclude> 68dzx8yry4940x45dlvggw69czdq7hv 250 72385 218186 2026-05-17T05:07:10Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਰਕਾਰੀ ਬੇੜਿਆਂ ਦਾ ਮਲਾਹ: ਡਾ. ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਡਾ. ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਿਸਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਰਕਾਰੀ ਬੇੜਿਆਂ ਦਾ ਮਲਾਹ: ਡਾ. ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਡਾ. ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਿਸਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਲਿਖਾਰੀ ਹੈ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 7 ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ 6 ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਸ ਸਕੱਤਰ/ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 36 ਸਾਲ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਜਿੱਤਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਦੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਂਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤੀ।ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਲੱਡ ਡਿਸਆਰਡਰ ‘ਹੀਮੋਫੀਲੀਆ’ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਗਾਤਾਰ 15-15 ਘੰਟੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤਰੀ ਦੌਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੰਡਮ ਹੋਈਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਲਗਾਕੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜੋਖ਼ਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਤਾਹੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਬਰਾਤੇ ਅਸਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਅੜਚਣਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਦਾ ਮਲਾਹ ਬਣਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਿਨਾਰੇ ਲਗਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਿਆਸਤਦਾਨਾ ਦੀਆਂ ਝੂਠ ਦੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ 18<noinclude></noinclude> pxpdq4lqdjilehxdydb0zhfig1ve9no 250 72386 218187 2026-05-17T05:07:28Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇ ਸਕੇਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪੇ ਸਕੇਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਇੰਚਾਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਰਵਾਇਤੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿਕਮਿਆਂ, ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਦਰਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਪਿਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਡੀ.ਏ.ਵੀ.ਪੀ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਅਧਾਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸਲਾਨਾ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ। ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਸਾਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ਼ ਨਾਲ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਗਪਗ ਇਕ ਦਹਾਕਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਮਾਸਕ ਰਸਾਲੇ “ਐਡਵਾਂਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ।ਹਰ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਹੁਦਾ ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ | ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਜ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 23 ਦਸੰਬਰ 1986 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਸਕੱਤਰੇਤ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ 3 ਮਈ 2002 ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, 11 ਫਰਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਜਾਇੰਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ 2016 ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਟਰ ਵਜੋਂ ਹੋਈ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਨੇ ਬੀ.ਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ 1982 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1983-84 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਬੈਚੂਲਰ ਇਨ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 1984-85 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਇਨ ਜਰਨਿਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ 2001 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲਾਅ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਮ.ਏ. ਅਰਥ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ 2003 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 2017 ਵਿੱਚ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਐਂਡ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਚੇਂਜਿੰਗ ਸਟ੍ਰੈਟਜਿਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀਸ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਇਨ ਗੌਰਮਿੰਟ, ਪਬਲਿਕ ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗਜ਼ : ‘ਏ ਕੰਪੈਰੇਟਿਵ ਸਟੱਡੀ' ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰ/ 19<noinclude></noinclude> 2r42tu6747qyl36a20ngw8919epuow4 250 72387 218188 2026-05-17T05:08:04Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੀਤੀ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੀਜਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇ ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਦਸੰਬਰ 1962 ਨੂੰ ਰੋਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਕੀਤੀ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੀਜਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। 2020 ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੇ ਕੁਰਕਸ਼ੇਤਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਦਸੰਬਰ 1962 ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਵਰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਐਫ.ਸੀ.ਆਈ. ਮਾਡਲ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨਯਾ ਨੰਗਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰੋਪੜ ਤੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਡਾ. ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਲਾਂਬਾ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ ਵਿੰਡਸਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਵਿੰਡਸਰ ਰੋਜ਼ੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਆਰਖੰਡ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ ਸਿੱਧਾ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜਸਮੀਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ- ਅਵੀਰਾ ਕੌਰ ਤੇ ਅਰਾਵੀ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਸਮੀਨ ਕੌਰ ਰਾਇਲ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਰੈਂਪਟਨ ਵਿਖੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। ਓਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਂਬਾ 31 ਦਸੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ 20<noinclude></noinclude> myeu7e6pebgynmkhvds63sn2zvcig9a 250 72388 218189 2026-05-17T05:08:24Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ : ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਡਾ.) ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੇ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਡਾ.) (ਕੁਮਾਰੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ : ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਡਾ.) ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੇ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ (ਡਾ.) (ਕੁਮਾਰੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ 10 ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਚੇਅਰਪਰਸਨ, ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਚ ਮੋਹਾਲੀ, ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਮਾਲਵਾ ਵੂਮੈਨ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਪ੍ਰਾਗਰੈਸਿਵ ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਵੈਲਫੇਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਫ਼ੇਜ-1 ਮੋਹਾਲੀ, ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਿੰਗਜ਼, ਭਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਆਫ਼ੀਸਰਜ਼ ਵੈਲਫ਼ੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਪਗ 25 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ, ਦੋ ਭਰਜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਕ ਜੀਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸਰੋਜ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਡੀ.ਸੀ.ਮਾਡਲ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਮਈ 1981 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ‘ਤੇ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ 1984 ਵਿੱਚ ਸਰਵਿਸ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਬੋਰਡ ਪੰਜਾਬ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਹਿਸੀਲ ਪਬਲਿਸਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੋਣ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ 1991 ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ 1997 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/ 21<noinclude></noinclude> hihb5sa8xacq6hbzg7lm9b27kvpv1hu 250 72389 218190 2026-05-17T05:08:43Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 3 ਜਨਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣੀ ਗਈ। ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿਖੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 3 ਜਨਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨ ਕਰਕੇ 7 ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੋੜਾ ਅਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਨਰਸ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੇਖ ਭਾਲ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਸਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕੰਵਲ ਨੈਣ ਸ਼ਰਮਾ ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ ਵਿਖੇ ਸਾਇੰਸ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹ ਵੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੰਸਰੀ ਵਾਦਕ ਵੀ ਸਨ। ਸ਼ੁਸ਼ੀਲ ਸ਼ਰਮਾ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦੋ ਭਰਾ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਪਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮੋਹਾਲੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ 70 ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਰਦੀ, ਬੈਗ, ਬੂਟ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਜਰਸੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਗੋ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮੰਚ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਕੇ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ 20 ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹਾਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਕੇਸਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਬਿਓਰੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ 5 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਫਰਵਰੀ 1955 ਨੂੰ ਫ਼ਾਜਿਲਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਕਟਰ, ਸਵਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਡਾ. ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਪਰਸੀਅਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬੀ.ਏ.ਆਨਰਜ਼ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜ਼ਜ਼ਬਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਉਸਨੂੰ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਭਰਨੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ 1971 ਦੀ ਇੰਡੋ ਪਾਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ 4 ਸੈਨਿਕ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ 22<noinclude></noinclude> bmpzelqcu6ejhgkkf9bxg1boqlbpee1 250 72390 218191 2026-05-17T05:09:05Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਲਈ ਰੱਖੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਲਈ ਰੱਖੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੰਜ ਸਮਾਜ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸਿਵਲੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਆਸਫਵਾਲਾ ਸਮਾਰਕ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਵਰਗਵਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਇਸ ਸਮਾਰਕ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਸਮਾਗਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਮਾ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਹਾਇਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀ.ਏ.ਐਮ.ਆਰ. ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਜਿਲਕਾ, ਬੀ.ਐਡ. ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਕਾਲਜ ਅਬੋਹਰ ਅਤੇ ਐਮ.ਏ.ਪੰਜਾਬੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਇਨ ਜਰਨਿਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ.ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/ 23<noinclude></noinclude> 4hfe9nhfyjlr9o67rv1xxvjkp8vcz0w 250 72391 218192 2026-05-17T05:09:26Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀ : ਉਂਕਾਰ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਉਂਕਾਰ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਦੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 218192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਧਿਕਾਰੀ : ਉਂਕਾਰ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਉਂਕਾਰ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਰਾਜ ਦੇ ਊਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਊਨਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲਜੋਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1998 ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ ਦੇ ਸੰਤੋਖਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਣ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਹਰੋਲੀ (ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਤੋਖਗੜ੍ਹ ਸੀ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਿਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਂਕਾਰ ਚੰਦ ਸ਼ਰਮਾ ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 1961-62 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਲੇਖਾਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। 1964-65 ਤੱਕ ਉਹ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਖੇ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ 1965 ਵਿੱਚ ਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦਫ਼ਤਰ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ। 1966 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਲਾਟ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸਿਮਲਾ ਚਲੇ ਗਏ। 1967 ਵਿੱਚ ਉਂਕਾਰ ਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਸਹਾਇਕ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਲ ਵਿਖੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/ 24<noinclude></noinclude> 9lih4weg4a7dwc2z5jqyf4sfvyi5px4