ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 252 7165 219962 24756 2026-05-30T03:13:59Z Taranpreet Goswami 2106 219962 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਭੈਣ ਜੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਸ਼ਰਤ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ |Translator=ਐਸ.ਕੇ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਗਿਆਨੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਸਮਰਪਣ" 3="3" 30to31="-" 32="30" 34to35="-" 36="32" 49="43" 48="42" 50to51="-" 52="44" 54to55="-" 56="46" 58to59="-" 60="48" 66to67="-" 68="54" 70to71="-" 72="56" 74to75="-" 76="58" 78to79="-" 80="60" 136to137="-" 138="116" 46to47="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 672ht42talnvvno0etqqpfthegyxalh 219963 219962 2026-05-30T03:14:13Z Taranpreet Goswami 2106 219963 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਭੈਣ ਜੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਸ਼ਰਤ ਚੰਦਰ ਚੈਟਰਜੀ |Translator=ਐਸ.ਕੇ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਗਿਆਨੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਸਮਰਪਣ" 3="3" 30to31="-" 32="30" 34to35="-" 36="32" 49="43" 48="42" 50to51="-" 52="44" 54to55="-" 56="46" 58to59="-" 60="48" 66to67="-" 68="54" 70to71="-" 72="56" 74to75="-" 76="58" 78to79="-" 80="60" 136to137="-" 138="116" 46to47="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 7cnpwhvez9j75u4vh8pbhg80nvdwky3 252 13145 219977 68769 2026-05-30T06:48:45Z Taranpreet Goswami 2106 219977 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਾਨ-ਸਰੋਵਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ 'ਮਾਨ' |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=1946 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to4=- 5=ਕਵਰ 6=ਕੋਲੋਫੋਨ 7to8=ਤਤਕਰਾ 9='ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ' 10='ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਵੀ' 11to16='ਪੜ੍ਹਨ ਪਿੱਛੋਂ' 17=1/> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 5oc32vzreak28670syfnbhmqa3068sq 219978 219977 2026-05-30T06:49:00Z Taranpreet Goswami 2106 219978 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਾਨ-ਸਰੋਵਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ 'ਮਾਨ' |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=1946 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to4=- 5=ਕਵਰ 6=ਕੋਲੋਫੋਨ 7to8=ਤਤਕਰਾ 9='ਆਦਰਸ਼ ਵਾਕ' 10='ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਵੀ' 11to16='ਪੜ੍ਹਨ ਪਿੱਛੋਂ' 17=1/> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 79mvwjb7h8jammf80j4runxclsj0oxj 252 22705 219965 213800 2026-05-30T03:54:57Z Taranpreet Goswami 2106 219965 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਟਕ ਹੁਲਾਰੇ |Language=en |Volume= |Author=ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=7 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to6="-" 7="ਕਵਰ" 8="ਕੋਲੋਫੋਨ" 9="3" 32="26" 103="ਵਿਛੜੀ ਰੂਹ " 104to106="ਕੋਲੋਫੋਨ" 107to108="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} adrbbj0k5cwosygs0cv5bb9e1tuh02y 252 28102 220009 212855 2026-05-30T10:23:47Z Taranpreet Goswami 2106 220009 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਯੂਸੁਫ਼ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾਂ |Language=pa |Volume= |Author=[[ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ|ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਪਟਿਆਲਾ |Address= |Year=1994 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5to6="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 7="1" 124="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} c51b1i4q0y2othzeo0b12jt6vlo4132 220010 220009 2026-05-30T10:24:04Z Taranpreet Goswami 2106 220010 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਯੂਸੁਫ਼ ਜ਼ੁਲੈਖ਼ਾਂ |Language=pa |Volume= |Author=[[ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ|ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਪਟਿਆਲਾ |Address= |Year=1994 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5to6="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 7="1" 124="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} e8ztmbi8bi6g2qvng0cusdn5jojs40f 252 29900 220004 174049 2026-05-30T10:01:58Z Taranpreet Goswami 2106 220004 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=[[ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ]] |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਾਂ_ਦਿੱਤਾ_ਖੱਨਾ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=1956 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1 = ਕਵਰ 2to4=- 5=ਟਾਈਟਲ 6=ਕੋਲੋਫੋਨ 7=ਸਮਰਪਣ 8=- 9=ਭੂਮਿਕਾ 10=- 11=7 37=ਤਸਵੀਰ 38=- 39=33 47=ਤਸਵੀਰ 48=- 49=41 117to120=- /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} gc70b8lqsak5k9oa0dgpcc6z9rlmbob 252 31301 219964 81735 2026-05-30T03:18:55Z Taranpreet Goswami 2106 219964 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵੱਯੇ |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਈ ਬੁੱਟਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ |Address=ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="1" 92to93="-" 94="90" 159to162="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 8vceftf9fizl8kzhj1ngr8o00mhltfd 252 31330 219973 81358 2026-05-30T05:37:15Z Taranpreet Goswami 2106 219973 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" 4="6" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} phj2jjl1io7ngca0mc7wgfs3gqdl8ff 219974 219973 2026-05-30T05:37:33Z Taranpreet Goswami 2106 219974 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" 4="6" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 7leepcx7mcrfvkbq60ki3d982bsq25b 252 31339 219975 90360 2026-05-30T06:33:24Z Taranpreet Goswami 2106 missing page :510,unordered pages 219975 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ |Language=pa |Volume=1 |Author=ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=L |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} moin4zqcck5056ju8qgcjj3k71nk4ld 252 31343 220011 80589 2026-05-30T10:28:48Z Taranpreet Goswami 2106 220011 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="3" 90="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} iits571gnydwu5spilrw1eo9yd862d3 252 31347 219976 80613 2026-05-30T06:36:37Z Taranpreet Goswami 2106 219976 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="ਪ੍ਰਸੰਸਾ" 5to7="ਤਤਕਰਾ" 8="7" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} aqqfpkowh1epplvpq2k0opbqzdlu1dm 252 31351 219967 81047 2026-05-30T04:41:18Z Taranpreet Goswami 2106 219967 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" 4to5="ਬੇਨਤੀ" 6="ਟਾਈਟਲ" 7="ਪਾਤਰ" 8="9" 31="ਟਾਈਟਲ" 32="ਪਾਤਰ " 33="35" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} qyix4vp3g3ec5biktf045ge0yn7nj93 252 37285 220008 117074 2026-05-30T10:20:34Z Taranpreet Goswami 2106 220008 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਯਰਵਾਦਾ ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਆਸ਼ਰਮ ਸਾਧਨਾਂ |Language=pa |Volume= |Author=ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ |Translator=ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਕੋਛੜ |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰੀਤ ਮੰਡਲ |Address=ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ |Year=1943 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 11="1" 9="ਤਤਕਰਾ" 10="ਟਾਈਟਲ" 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3to4="ਭੂਮਿਕਾ" 5to6="ਮੁਖਬੰਦ" 7to8="ਸਮਰਪਣ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} ho6o69sdj8feke4jsgxif4t2hq8duga 252 44052 220003 112539 2026-05-30T10:01:10Z Taranpreet Goswami 2106 220003 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮੇਘਮਾਲਾ |Language=pa |Volume= |Author=ਮੇਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="-" 2="ਕਵਰ" 8="1" 3="-" 4to5="ਕੋਲੋਫੋਨ" 6to7="-" 219to221="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} cohv1rdupxkmjfo3higg8y2vk9kty0s 252 46898 219966 121530 2026-05-30T04:00:07Z Taranpreet Goswami 2106 219966 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਨ ਪਰਦੇਸੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ |Address=ਲੁਧਿਆਣਾ |Year=2019 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਕਵਰ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6to8="ਤਤਕਰਾ" 9="9" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} j1tskuk7bl01dvy70cz9nwdazmajevg 252 46899 219984 121532 2026-05-30T08:19:14Z Taranpreet Goswami 2106 219984 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਿਰਗਾਵਲੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ |Address=ਸਮਾਣਾ |Year=2016 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6to7="ਤਤਕਰਾ" 8to10="ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹਾਂ " 11="11" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} lj8v8z5kw1sdpra0ihavovd6hhkqzcv 219985 219984 2026-05-30T08:19:28Z Taranpreet Goswami 2106 219985 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮਿਰਗਾਵਲੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ |Address=ਸਮਾਣਾ |Year=2016 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6to7="ਤਤਕਰਾ" 8to10="ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਿਰ ਹਾਂ " 11="11" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 40avkh4bg7m8ctp2dy9kkkxp4vyskzh 252 48399 220007 181312 2026-05-30T10:19:45Z Taranpreet Goswami 2106 220007 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=[[ਮੋਰ ਪੰਖ|ਮੋਰ ਪੰਖ]] |Language=pa |Volume= |Author=[[ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ |Address=ਲੁਧਿਆਣਾ |Year=2010 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to4="-" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="ਟਾਈਟਲ" 8="ਕੋਲੋਫੋਨ" 9="ਸਮਰਪਣ" 10to12="ਤਤਕਰਾ" 13="9" 125to126="-" 127="ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} an5vihzl154ug7kr3rq7qo6uurasa5g 250 57454 219956 159074 2026-05-29T16:58:17Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਕਾਮੁਕ ਸਬੰਧਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਸਥਾਈਤਵ ਨੂੰ ਭੰਨਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਰਨਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਤਜਰਬੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਗੁਣ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਅਣਜਾਏ ਤੋਂ ਜਾਨਣ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਬੜਾ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਸੀ। (ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਭੁੱਖ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਇਸੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਕ ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੱਪੜੇ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵੀਂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦ ਦੇ ਨਵੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਝੁਕਾਅ ਦਾ ਅਚੇਤ ਬਦਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਸਰਾ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ‘ਵਰਾਇਟੀ ਦੇਖਣ’ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦਾ ਸੂਟਾਂ, ਸਾੜੀਆਂ, ਸੈਂਡਲਾਂ ਵੱਲ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਹੁਣ ਤਕ ਕੀਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰ ਤੱਤ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰਦ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਸਬੰਧ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉੱਘਾ ਲੇਖਕ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਭਾਅ ਪੱਖੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁ-ਇਸਤਰੀਵਾਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਇਕ ਸਮੇਂ ਇਕ ਮਰਦ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਮਰਦ ਮਿੱਤਰ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਖਿਝ ਕੇ ਕੁਝ ਉਲਟ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗੱਲ ਭਾਰੂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਹਰ ਦੌਰ ਵਿਚ ਹਰਮ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਹਾਂ, ਮਨਚਾਹਿਆ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਾਉਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਤੇ<noinclude>{{center|14}}</noinclude> a3ngi5ojf0hwa4358bg4yv4sqouuob6 250 57455 219957 159076 2026-05-29T17:04:51Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਰਦ ਹੰਢਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਔਰਤ ਜਾਤ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ 'ਨਿਮਫੋਮੇਨੀਆ' ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਗਾੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਨਿਮਫੋਮੇਨੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸਿਕ/ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ)। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਤੱਥ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹਰ ਔਰਤ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੁਭਾਵਈਆਂ ਕੁੰਡੀਆਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹਰ ਔਰਤ ਦੇ ਵੱਸ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਯਾਨੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੂਲ-ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੋਕਾਂ, ਭਾਵਨਾਤਮਿਕ ਲਗਾਅ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ, ਸਥਾਈ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਅਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਦਿ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉਲਟ ਖਿੱਚਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਕੋ ਵਿਸ਼ੇ ਦੁਆਲੇ ਚਲਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੱਖਾਂ ਕਿੱਸੇ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਵਲਾਂ, ਨਾਟਕਾਂ, ਫਿਲਮਾਂ, ਲਤੀਫਿਆਂ, ਟੋਟਕਿਆਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾਇਆ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਔਰਤ ਮਰਦ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸਿੱਧਾ ਹੁੰਦਾ (ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ) ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਬੇਰਸ, ਬੇਰੰਗ ਅਤੇ ਬੇਅਰਥ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{center|15}}</noinclude> pqdn0lmnchxhs844ui68zqcx3g19vz3 250 57456 219958 159078 2026-05-29T17:10:20Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>{{Block center|{{x-larger|ਵਿਆਹ - ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਬੰਧਨ ਕਿ ਸੁਹਾਣਾ ਸਫ਼ਰ }}}} ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ‘ਸੁਕ-ਪੁਕੇ ਦੀ ਰੀਸ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੀਂਹ ਬਿਨਾਂ ਸਰਦਾ ਨਹੀਂ ' ਇਹੀ ਗੱਲ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੁਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜਿੰਮੇਂਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦਾ ਝੰਜਟ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਬਿਨਾਂ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰਨਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉਤੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਾਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਕਲਾ, ਸਾਹਿਤ, ਖੋਜ, ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜਸੇਵਾ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੁਝ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਗੁਜ਼ਰੇਗੀ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉਤੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਉਸਦਾ ਸੁਭਾਅ, ਬੋਲਚਾਲ, ਸ਼ਕਲ-ਸੂਰਤ ਵਧੀਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਨਰਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਂਜ ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਐਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚੀ ਜਾ<noinclude>{{center|16}}</noinclude> dvmu1c8ulcs8qlyg3x56kwry7g173ho 250 57457 219959 159079 2026-05-29T20:36:19Z Satdeep Gill 13 /* ਤਸਦੀਕ */ 219959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Satdeep Gill" /></noinclude>ਸਕਦੀ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਾ ਜੀਣਾ ਦੁੱਭਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਦੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੂਸਰਾ ਪੂਰਾ ਆਨੰਦਮਈ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰੇਖਾ (ਫਿਲਮ ਐਕਟ੍ਰੈਸ) ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਵਾਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਨਸੀਬ ਇਨਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸੇ ਰੇਖਾ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੁਤਾ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਸ਼ੌਂਕ, ਸੁਭਾਅ, ਸੋਚਣ ਢੰਗ, ਜੀਵਨ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਆਦਿ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਟਾਂਕਾ ਫਿੱਟ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਖੇੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਯਾਨੀ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਲਾਕ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਐਡਜਸਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। {{gap}}ਸੋ ਜਦ ਵਿਆਹ ਲਈ ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਲੱਭਣਾ ਐਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੀ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਤਹਾਸ\ਮਿਥਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ-ਮਹਾਂਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੰਬਰ ਦੀ ਰਸਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦੇ ਇੱਛਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕਲਰਕ ਦੀ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇ ਗਲ ਵਰ-ਮਾਲਾ<noinclude>{{center|17}}</noinclude> noj0kefz1ae6sat6udzjcmcy77lqrke 250 57458 219997 159080 2026-05-30T09:14:50Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕੱਪੜੇ ਝਾੜਦੇ ਉਠ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਵਰ ਮਾਲਾ ਦੇ ਯੋਗ ਆਦਮੀ ਚੁਨਣ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰੀ ਬੜੇ ਕਸੂਤੇ ਜਿਹੇ ਟੈਸਟ ਵੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ (ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਤੀਰ ਮਾਰਨਾ) ਖੈਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਢੰਗ ਕੇਵਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ ਜਾਂ ਕੁਝ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੰਬਰ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤ ਗੋਤ ਦਾ ਹੀ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੋਣ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਂਢੀ-ਗੁਆਂਢੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਨਾਈ, ਪੰਡਿਤ ਵਗੈਰਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਜੋੜੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਫਿੱਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਹ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਕਾਮੇਲ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚੋਣ ਦਾ Random method (ਤੁੱਕਾ ਵਿਧੀ) ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ‘ਜੋੜੀਆਂ ਜੱਗ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ, ਨਰੜ ਬਥੇਰੇ’ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਬਹੁ-ਦਿਸ਼ਾਵੀ ਪਾਸਾਰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਚੁਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਉਭਰਦਾ ਗਿਆ। ਔਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਤੋਂ ਆਜਾਦ ਹੋਣ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਜੋਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ-ਪਰਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਲਵ-<noinclude>{{center|18}}</noinclude> 9qnmqdl41t17493xe8wbcomo9t9petm 250 57459 219998 159081 2026-05-30T09:17:54Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਮੈਰਿਜ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਧੇਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਦਾ ਸਾਥੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਢੰਗ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਢੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੀ ਉਮਰ, ਰੰਗ-ਰੂਪ, ਕੱਦ, ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਕਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਆਦਿ ਲਿਖਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਇੱਛਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਇਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ\ਕੁੜੀਆਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਲਪੁਣੇ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਰੂਪ ਮੈਰਿਜ-ਬਿਊਰੋ ਵੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੀਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸ਼ਾਦੀ ਡਾਟ ਕਾਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸਾਥੀ ਡਾਟ ਕਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਵਰ\ਵਧੂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਸਕਰੀਨ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਪਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲੱਭਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਵੀ ਕੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਧੀਆ ਗੁਜ਼ਰੇਗਾ ! ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, “ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਉਹੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਸਾਰੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਉਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ', ਭਾਵੇਂ ਜੋਤਸ਼ੀ ਕੋਲੋਂ ਟੇਵਾ ਕਢਾ ਲਵੋ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ<noinclude>{{center|19}}</noinclude> ckxna4spe8069z3xmp3lin5p86l73tt 250 57460 219999 159082 2026-05-30T09:20:34Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 219999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਚਿਰ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਲਵੋ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸ਼ਕੀ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖ ਲਓ, ਨਤੀਜਾ ਇਕੋ ਹੀ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਬੱਸ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਪਿਛੋਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.......... ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਜੰਮਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀਤ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਿਛੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ, ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣ, ਘਰ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ, ਸਫਾਈਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੀਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਬੋਰ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਆਨੀ ਬਹਾਨੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਝਗੜਦੇ ਹਨ।” {{gap}}ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਣ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ ਲੇਖਕ ਸਮਰਸੈੱਟ ਮਾਮ (Somerset Maugham) ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਜੀਵ ਹਾਂ...... ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਓਹੀ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਓਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮੌਕਾਮੇਲ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਸਰੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਰਹੀਏ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਘਟ ਜਾਣ ਲਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਦ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”<noinclude>{{center|20}}</noinclude> mk4z1lz45tagz8d1sijgfo1w1jzxh7i 220001 219999 2026-05-30T09:22:03Z Mulkh Singh 386 220001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>ਚਿਰ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਲਵੋ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸ਼ਕੀ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖ ਲਓ, ਨਤੀਜਾ ਇਕੋ ਹੀ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਬੱਸ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਪਿਛੋਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ.......... ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਜੰਮਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀਤ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਪਿਛੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ, ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣ, ਘਰ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ, ਸਫਾਈਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੀਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦਾ ਬੋਰ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਆਨੀ ਬਹਾਨੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਝਗੜਦੇ ਹਨ।” {{gap}}ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਕਾਰਣ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਕ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਗਰੇਜ ਲੇਖਕ ਸਮਰਸੈੱਟ ਮਾਮ (Somerset Maugham) ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਜੀਵ ਹਾਂ...... ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਓਹੀ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਓਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਮੌਕਾਮੇਲ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਸਰੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਰਹੀਏ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੀ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਰਸਯੋਗ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਘਟ ਜਾਣ ਲਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਦ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਦ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”{{nop}}<noinclude>{{center|20}}</noinclude> 7wxmjuayusnsocumw6x6oandvafvqvw 250 57461 220002 159083 2026-05-30T09:29:05Z Mulkh Singh 386 /* ਤਸਦੀਕ */ 220002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude> {{gap}}ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰੋਕਤ ਗੱਲ ਠੀਕ ਲੱਗੇਗੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਹੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਝੂਠ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਦਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਮਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਜਾਂ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਵਕਤੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਕਮਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਚੰਨ ਤਾਰੇ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਟ ਲਿਆਉਣ ਪਿੱਛੇ ਕਲੇਸ਼ ਖੜਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੇਲ੍ਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ\ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਮਿਠਾਸ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਝੱਲ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਾਰੂ ਪਹੁੰਚ, ਬੌਧਿਕ ਪੱਧਰ, ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਆਰਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਵੱਲ, ਸੁਹਜ-ਸਲੀਕੇ ਵਰਗੇ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਸਥਾਈ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਕਤ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਡੂੰਘਾ ਮਸਲਾ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ (monotony) ਤੋਂ ਉਕਤਾਹਟ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ ਹਰ ਵਕਤ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹ ਬਾਹਰੇ ਬਹੁਤੇ ਸਬੰਧ ਇਸ ਨੀਰਸਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਹਾਨੇ ਚਾਹੇ<noinclude>{{center|21}}</noinclude> lg9ew90ci9ajgeu539a1kvx0ytmtu75 252 57900 220006 158280 2026-05-30T10:13:46Z Taranpreet Goswami 2106 220006 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ |Language=pa |Volume= |Author=ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਾ |Address= |Year=2020 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵੈਜੀਵਨੀ]] jaap8jxuuxswr3tk5970aud6qefaeve 252 57903 220005 158277 2026-05-30T10:12:54Z Taranpreet Goswami 2106 220005 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਮੇਰੇ ਇਸਤਰੀ ਪਾਤਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਾ |Address= |Year=2021 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲ਼ਿਖਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ]] 5q04ybxsc22gpkowk3lnjeojzu2scxj 250 69876 220000 209538 2026-05-30T09:21:39Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 220000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੧੩੫)}}</noinclude> {{gap}}ਤੋਂ ਉਤਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਏ ਅਰ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਟ ਗਏ। ਥੋੜੀ ਰਾਤ ਬੀਤੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ “ਕਿਉਂਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?” ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਭ ਇੰਤਜਾਮ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਅਜ ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਘਏ ਦੀ ਭੀ ਮੋਹਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। ਏਹ ਸੁਣਕੇ ਬਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹਮ ਪਏ ਅਰ ਬੋਲੇ ਪੈਹਰ ਤਕ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਅਜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਏਹ ਸੁਨਕੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਹੋਰੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਕਿਹਾ ਏਹ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ? ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਓਸ ਤਹਿਖਾਨੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਏ ਜਿਥੇ ਐਹਮਦ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਤ ਕੈਦ ਹਨ? {{gap}}ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਉਡ ਗਿਆ ਅਰ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਮੂਹ ਵਲ ਤਕਨ ਲਗ ਪਿਆ। ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਦੇਖਕੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਭੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਫੇਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਭਲਾ ਏਹ ਤਾਂ ਦਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਿਥੋ ਤਕ ਗਿਆ ਸਾਂ ਤੇ ਕਦੋਂ ਮੁੜਿਆ ਈ? ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਭ ਹਾਲ ਦਸ ਦਿਤਾ। ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਬਸ ਤੁਸਾਂ ਚੌਕਾਂ ਫੇਰ ਦਿਤਾ । ਐਹਮਦਾਂ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਤ ਦੇ ਨਿਕਲ ਜਨਦਾ ਤਾਂ ਐਤਨਾ ਅਫਸੋਸ ਨਹੀਂ ਜਿਨਾਂ ਓਸ ਦਰਵਾਜੇ ਦਾ ਹਾਲ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋ ਜਾਨ ਦਾ ਗਮ ਹੈ। ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿਦੇ ਹੋ? ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ।ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਧੋਖਾਂ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੇ? ਤਦ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸ਼ਿਵਦਤ ਦੇ<noinclude></noinclude> qr69vhzapyb1v2l65tz72ufhcw94ztl 250 70230 219968 210479 2026-05-30T04:42:39Z Marde Sehajpreet kaur 1774 219968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" />{{center|(੪੪)}}</noinclude>ਠੰਮਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਡਬੇ ਵਿਚ ਓਹੋ ਇੰਦਰਾਂ ਵਾਲਾ ਕਲਮ ਦਾਨ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਵਾਸਤੇ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਅਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਓਹ ਫਿਰ ਕਿਸੇਤਰਾਂ ਮੇਰੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਵੇ, ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਉਸੇ ਕਲਮ ਦਾਨ ਪਿਛੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਭੋਲੀ ਬਣਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਅਸਲੀ ਰਾਮ ਭੋਲੀ ਨੂੰ ਫੜ ਇਸ ਤਰਾਂ ਮਾਰ ਸੁਟਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖਬਰ ਤਕ ਨ ਹੋਈ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਭੋਲੀ ਬਣਾਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੱਢਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ,ਸੋ ਮੈਂ ਰਾਮ ਭੋਲੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਰ ਓਸਨੂੰਆਪਣੇਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਇੰਦ੍ਦੇਵ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚੋਂ ਓਹ ਕਲਮ ਦਾਨਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਚੋਰੀ ਕਰਵਾ ਮੰਗਵਾਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਓਹ ਕਲਮਦਾਨ ਵੇਖਦਿਆਂ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਓਹ ਸਾਡੇ ਲਹੂ ਦੇ ਤਿਹਾਏ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਬੰਦ ਹਨ ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੀ ਬਾਲਪਨ ਦੀ ਮੂਰਤਬਣੀ ਹੋਈਸੀਤੇ ਉਪਰ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦਾ ਨਾਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਏਹੋ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀ ਨਿਰਦਯਤਾ ਨਾਲ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਏਹੋ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਕਲਮਦਾਨ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰਕਈ ਪਰਕਾਰਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਯਾਦ ਆਗਈਆਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਕੰਬ ਉਠਿਆ ਜਦ ਮੈਂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਖਾਸ ਬਾਗ ਦੀ ਹਦ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਓਸਨੂੰ ਧਨਪਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਆਪ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ ਪਰ ਆਪਣਾ ਦੁਪਟਾ ਨੈਹਰ ਵਿਚ ਸੁਟ ਗਈ ਅਰ ਦੂਸਰੇ ਰਸਤੇ ਉਸ ਤਲਿਸਮੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੌਲ ਤੇ ਬਨਾਵਟੀ ਹੱਥ ਕਢਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀਨੰ ਜਾ ਮਿਲੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਕੰਮ ਧਨਪਤ ਦੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ<noinclude></noinclude> 4s3ysm2z99bsgsvhk6cwdkciikd9s5t 250 70233 219969 210482 2026-05-30T04:48:47Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 219969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|(੪੫)}}</noinclude>ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚ ਜੋ ਮੂਰਤ ਰਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਓਹ ਕੇਵਲ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ ਸੀ,ਅਰ ਰੌਹਤਾਸ ਗੜ੍ਹ ਦੇਤਹਿਖਾਨੇ ਵਿਚ ਜੋ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖੀ ਸੀ*ਓਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਆ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸੁਭੇਤੇ ਵਾਸਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿਤੀ ਸੀ, ਅਰ ਤਹਿਖਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਾ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਰਤ ਵੇਖੇਂ ਸਮਝ ਲਵੀਂ ਕੇ ਇਸਦੇਫਲਾਣੇ ਪਾਸੇ ਫਲਾਣੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਬਸ ਓਹ ਮੂਰਤ ਏਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਲਟਕਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਓਹ ਬੁਢੀ ਬੜੀ ਹੀ ਨੇਕ ਸੀ, ਅਰ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਤਹਿਖਾਨੇ ਦਾ ਵਧੀਕ ਹਾਲ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿ ਚੁਕੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਓਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਈ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਾ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਕੁਛ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਨਾ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ,ਤੇ ਨਾ ਓਹ ਦਿਗਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਇਹ ਭੀ ਦੱਸ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਬੁਢੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤਹਿਖਾਨੇ ਵਿਚ ਚਲੀਗਈ ਸੀ ਪਰ ਧਨਪਤ ਨੇ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਓਹ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਦਰੋਗੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਘਰ ਮੁੜ ਆਉਣ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਦਰੋਗਾ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੁਕ ਕੇ ਓਥੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਕੁੰਦਨ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੇ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਕੁੰਦਨ ਵਿਚ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਮੈਨੂੰ ਇਸ _______________________________________________________ {{gap}}*ਦੇਖੋ ਸੰਤਿਤ ਭਾਗ ਕਾਂਡ ੧੦<noinclude></noinclude> iztyvdghr55xl08e4oofti12wei0tce 250 70234 219970 210483 2026-05-30T04:55:13Z Marde Sehajpreet kaur 1774 219970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" />{{center|(੪੬)}}</noinclude>ਗਲ ਦਾ ਅਚੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਭੀ ਧਨਪਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੈਥੋਂ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖੀਆਂ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਅਛਾ ਇਹ ਦੱਸ ਕਿ ਰੋਹਤਾਸਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਜੇਹੜੀ ਮੂਰਤ ਤੂੰ ਕੁੰਦਨ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਦਿਤੀ ਸੀ ਓਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਰ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਕੁੰਦਨ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਕਿਸਤਰਾਂ ਮਲੂਮ ਹੋਯਾ ਸੀ? {{gap}}ਲਾਡਲੀ-ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਕਿ ਕੁੰਦਨ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਕੌਣ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ (ਬੀਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੋਈ ਏਯਾਰਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਏਹ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪ ਓਹ ਮੂਰਤ ਬਣਾਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿਤੀ ਸੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਉਸ ਮੂਰਤ ਦਾ ਭੇਤ ਸਾਨੂੰ ਮਨੋਰਮਾ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਮਲੂਮ ਹੋਯਾ ਸੀ ਜਦ ਮਨੋਰਮਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਪਾਸੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਜਦ ਮਨੋਰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਝਕੇ ਓਸਦੇ ਪੰਜੇ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਸੀ*। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਬਖੇੜਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਓਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। ਜੇ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਹ ਦਰੋਗਾ ਨ ਹੁੰਦਾ ਥਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਭੀ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਨਾਹੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁਖ ਕਲੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ। (ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ) ਪਰ ਭੈਣ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਹਰਾਮੀ ਪਿਲੇ(ਦਰੋਗਾ)ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਲੀ ਵਾਰਸ ਭੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? {{gap}}ਕਮਲਨੀ-ਇਕ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ _______________________________________________________ {{gap}}*ਦੇਖੋ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ ੧੯ ਕਾਂਡ ੬।<noinclude></noinclude> 29md26jwpl3vg4478q9w6o0vuqk70lg 250 70242 219971 210492 2026-05-30T05:02:20Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 219971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|(੪੭)}}</noinclude>ਵਿਚ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਆਦਮੀ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਬੁਰਿਆਈ ਕੁਛ ਸਿਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਹੀ ਰੰਭ ਕਰਦਾ ਹੈ ਮਾਂ ਪਿਉ ਦੇ ਭੈੜ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੋਟੇ ਚਾਲ ਚਲਨ ਦੇ ਮੁਡੇ ਪਹਿਲਾਘਰੋਂ ਹੀਮਹੂਰਤ ਕਰਦੇਂਹਨਫੇਰ ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਏਹੋ ਹਾਲ ਇਸ ਨੀਚ ਦਾ ਸੀ ਇਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਾਕਾਂ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਆਪ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਬੈਠਾ, ਸਾਧੂ ਦਾ ਭੇਖ ਧਾਰਨਾਂ ਇਸਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿਖਿਆ ਸੀ,ਲੋਕ ਭੀ ਬਹੁਤਾ ਏਸੇ ਭੇਖ ਕਰਕੇ ਧੋਖੇਵਿਚ ਆਗਏ (ਮੁਸਕਰਾਕੇ) ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਨੂੰ ਵਸਿਸ਼ਟ ਮੁਨੀ ਸਮਝਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖਿਆ ਹੋਯਾ ਸੀ, ਹਾ ਇਸਦੇ ਚਾਚੇ ਦਾ ਪੁਤਰ ਭਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸਦੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਭੀ ਪਰਲੇ ਸਿਰੇ ਦਾ ਲਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਲਾਚਾਰ ਹੋਕੇ ਏਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਨਾਉਣਾ ਪਿਆ। {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ! ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ ਕੀ ਸੀ? {{gap}}ਕਮਲਨੀ-ਨਹੀਂ ਓਹ ਮੋਇਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੋਇਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕੈਦ ਹੈ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਉ ਸਿਖੰਡੀ ਰਖ ਲਿਆ ਸੀ,ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਖਾਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਤਹਿਖਾਨੇ ਤੋ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੋਹਾਂ ਕਮਾਰਾਂ ਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਹਾਥੀ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਾ ਉਸਨੇ ਇਨਾਂ ਤੇ (ਇਂਦ੍ਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ)<noinclude></noinclude> q5h2yywel2cu4tq630r8goglixx81ed 250 70244 219972 210516 2026-05-30T05:07:11Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 219972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|(੪੮)}}</noinclude>ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।* {{gap}}ਕਿਸ਼ੋਰੀ-ਹਾਂ ਹਾਂ ਕੀ ਓਹ ਓਹੋ ਦੁਸ਼ਟ ਸੀ? {{gap}}ਕਮਲਨੀ—ਹਾਂ ਓਹੋ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਖਪਾਤੀ ਸਮਝਦੀ ਸੀ ਪਰ ਬੇਈਮਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਪਹਿਲੇਵਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਥੋਂ ਬੜੇ ਦੁਖ ਝਲਣੇ ਪੈਂਦੇ। {{gap}}ਕਮਲੀ ਨੇ ਅਜੇ ਇਹ ਗਲ ਕਹੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਓਸਦਾ ਧਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਸੇ ਬਨ ਵਲ ਜਾ ਪਿਆ, ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕੌਰ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਬਜ਼ੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਇਕ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਨੋਖੀ ਘਟਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਹ ਤ੍ਰਬਕ ਉਠੀ ਅਰ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਓਸ ਪਾਸੇ ਜਾ ਪਿਆ। {{gap}}ਓਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਨੰਦਸਿੰਘ ਤੇ ਤਾਰਾਸਿੰਘ ਬਨਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਕੁਛ ਹੀ ਦੂਰ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਅਚਾਣਕ ਠਹਿਰ ਕੇ ਓਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਾਹਾਂ ਵਲ ਦੇਖਿਆ।ਓਸੇ ਹੀ ਵੇਲੇ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਆਦਮੀ ਹਥਾਂ ਵਿਚ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਲਈ ਮੂੰਹ ਤੇ ਨਕਾਬਾਂ ਪਾਈ ਬਨ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਲਗ ਪਏ,ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭੀ ਮਿਆਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧੂਹ ਕੇ ਓਨਾਂ ਵਲ ਦੌੜੇ ਅਰ ਦੇਖਦਿਆਂ ੨ ਸਾਰੇ ਲੜਦੇ ੨ ਮੁੜ ਓਸੇ ਬਨ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਅਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਹੋਗਏ। {{gap}}ਕਮਲਨੀ,ਕਿਸ਼ੋਰੀ, ਕਾਮਨੀ, ਲਾਡਲੀ ਆਦਿਕ ਇਹ _______________________________________________________ {{gap}}*ਦੇਖੋ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ ਕਾਂਡ<noinclude></noinclude> rnhjrfwn54v501r7rowd9q6ey1ljo3o 250 71427 219960 215641 2026-05-30T02:26:31Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 219960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>'''{{larger|ਅਨਾਰ}}''' ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਹਰ ਥਾਂ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਧਾਰ, ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਨਾਰ ਬਹੁਤ ਰਸੀਲੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਬੂਟਾ 20 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਿਲਕ ਤਿਲਕਣੀ, ਪਤਲੀ, ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਗੂੜੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਰੰਗੀ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਲਾਲ ਵਰਨ, ਕਈ ਕਈ ਵਾਰ ਪੀਲੇ 5-7 ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਗੋਲਾਕਾਰ, ਲਗਭਗ 2 ਇੰਚ ਬਿਆਸ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਿੱਟੇ, ਲਾਲ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰਸ ਭਰੇ ਦਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਵਜੋਂ ਇਹ ਫਲ ਮਿੱਠਾ, ਖੱਟਾ-ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਖੱਟਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ- ਦਾੜਿਮ, ਹਿੰਦੀ-ਅਨਾਰ, ਮਰਾਠੀ-ਡਾਲਿੰਬ, ਗੁਜਰਾਤੀ-ਦਾੜਮ, ਬੰਗਾਲੀ-ਦਾਲਿਮ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਪੋਮੇਗ੍ਰੇਨੇਟ (Pomegranate), ਲੈਟਿਨ-ਪਿਊਨਿਕਾ ਗ੍ਰੇਨੇਟਮ (Punica Granatum)। ਗੁਣ: ਬੀਮਾਰਾਂ ਲਈ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ 'ਇੱਕ ਅਨਾਰ ਔਰ ਸੌ ਬੀਮਾਰ' ਵਾਲੀ ਕਹਾਵਤ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਅਨਾਰ ਇੱਕ ਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਫਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਫਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਜੜ੍ਹ, ਛਿੱਲ, ਫੁੱਲ, ਬੀਜ, ਫਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਆਦਿ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੁਕਸਾਨ: ਇਹ ਫਲ ਠੰਡੀ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 7<noinclude></noinclude> 16qe5bzyenr5uyrq0062nt5fe7x7aw6 250 71428 219961 215642 2026-05-30T02:32:13Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 219961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਅਮਰੂਦ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਲਾਹਾਬਾਦੀ ਅਮਰੂਦ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਸਵਾਦ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 10 ਤੋਂ 20 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਾਹਣੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਛਿਲਕ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਲੱਕੜੀ ਚਿਕਨਾਈ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਹੱਥ ਲਾਉਣ 'ਤੇ ਖੁਰਦਰੇ, 3 ਤੋਂ 4 ਇੰਚ ਲੰਬੇ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਗ ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਅਮਰੂਦ ਜਿਆਦਾ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪੇਰੂਕ, ਅਮਰੂਫਲ, ਹਿੰਦੀ-ਅਮਰੂਦ, ਬਿਹੀ, ਮਰਾਠੀ-ਪੇਰੂ, ਜਾਮ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਜਾਮਫਲ। ਬੰਗਾਲੀ-ਪਿਆਰਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਕਾਮਨ ਗੁਆਵਾ (Common Guava)। ਲੈਟਿਨ-ਸਿਡਿਅਮ ਗੁਆਜਾਵਾ (Psidium Guajava)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੈ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੂਦ ਇਕ ਕੁੜੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਵਾਦੀ, ਭਾਰਾ, ਠੰਡਾ, ਕਫਕਾਰਕ, ਵਾਤ-ਪਿੱਤ ਛਮਕ, ਸ਼ੁਕਰਜਨਕ, ਤੇਜ, ਸ਼ੋਧ, ਵਿਸ਼ਮ ਜਵਰ ਨਾਸ਼ਕ ਫਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਬਜ਼ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਿਚ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਤੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਜਲਦੀ ਪਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੂਦ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁਣ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨੁਕਸਾਨ: ਠੰਡੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਮਰੂਦ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੂਦ ਵਿਚ ਧਾਗੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁੰਡੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਢਿੱਡ ਦਰਦ, ਅਫਾਰਾ ਅਤੇ ਹੈਜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਸਖਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਪਚਦੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਬੀਜ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹ ਅਪੈਂਡਿਸਾਇਟਸ ਨਾਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 8<noinclude></noinclude> sbm8rz0l00ef13bn6qixp4lk22f9myf 250 72681 219951 2026-05-29T14:50:23Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 219951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਣ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਹੌਸਲਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ (positive) ਨਜ਼ਰੀਆ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਦਰਅਸਲ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਜਿਵੇਂ ਵਾਲ ਚਾਹੁਣਾ, ਖਾਣਾ, ਪੀਣਾ, ਪਹਿਨਣਾ ਆਦਿ ਸਭ ਆਪ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਾਮਾਤਰ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਸਤੋ ! ਕੀ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਹੀਆਂ ਦੁਖ, ਤਕਲੀਫਾਂ, ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹੋਣ ? ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਹੱਕ, ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢ ਕੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਕਾਇਦਾ ਪਾਈ ਪਾਈ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਲੀਕ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ, ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ, 5-10 ਲੱਖ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਿਤੀ 17.8.2017 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। {{gap}}ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਯਾਰ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ ! ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਨਲਾਇਕੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਦਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਪਸਾਰਦਾ, ਹੋਛੇ ਦਿਖਾਵੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੈਰ-ਵਾਜ਼ਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਰੱਬ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਸੂਰ ? ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪ ਵੱਟੇ ਰੱਸੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਪੈਣ ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਝੱਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦੁਖ, ਤਕਲੀਫਾਂ ਦਾ<noinclude>{{rh||22}}</noinclude> mzoqz6evc03z5fqcp0hd5seihxcynkn 250 72682 219952 2026-05-29T14:55:25Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 219952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਅਹਿਸਾਸ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਦੇਖਿਓ ਨਾਨੀ ਯਾਦ ਆ ਜਾਊ। ਮਨ ਕਹੇਗਾ "ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੂੰ ਬਖਸ਼ ਲੈ! ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੇ ਕੇ ਬੜੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਬਖਸ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਭਟਕ ਗਏ ਸੀ।" {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸੋਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਯਾਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ! ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਧਦੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਆਮ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਜਾਂ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸੜਕ ਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਦਇਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦੇਖਣਗੇ, ਜੇਕਰ ਕੱਪੜੇ ਚੰਗੇ ਨਾ ਪਾਏ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਈ ਤਾਂ ਮੰਗਤਾ ਸਮਝ ਕੇ ਦਇਆ ਵਸ ਪੰਜ ਚਾਰ ਰੁਪਏ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ, ਤੁੱਛ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਟਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਤਰਸ, ਦਇਆ ਆਦਿ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕੁਝ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਟਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਕਾਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤਰਸ, ਦਇਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਉਤਨੀ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਟਰ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਸਕੂਟਰ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਰਿਹਾ ? ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਐਸੇ ਸਕੂਟਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਪਿੱਛੇ ਬੈਠਣ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਣ। ਕਈ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ "ਭਾਈ ਇਹ ਸਕੂਟਰ ਰੈਡ ਕਰਾਸ ਨੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ?" ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸਕੂਟਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਬਈ ਭਲੇਮਾਣਸੋ ! ਰੈੱਡ ਕਰਾਸ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਲੈ ਕੇ ਦੇਖੋ ਕਿਵੇਂ ਲਕੀਰਾਂ ਕਢਵਾ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ? ਕਦੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਕੂਟਰ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਨੇ । ਵੈਸੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਕੂਟਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ<noinclude>{{rh||23}}</noinclude> 7w9zqmg5l1kdmq0pmrtzje6y6lglgx7 250 72683 219953 2026-05-29T16:08:47Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਧਰਤੀ ਕੋਲੋਂ ਰੁੱਤ ਨਾ ਖੋਹੀਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਤ ਨਾ ਖੋਹੀਂ ਪਵੇ ਨਾ ਫਿੱਕੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਆਪਸ ਦੀ ਸਾਂਝ ਭਿਆਲੀ ਖੋਹੀਂ ਨਾ ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਲਾਲੀ ਸਾਡੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚੋਂ ਹਰਿਆਲੀ। ਹੋਰ ਮੰਗ ਨਾ ਕੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ! ਮੈਂ ਨਾ ਰੀਝ ਲਕੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ! ਸੁਣ ਮੇਰੀ ਅਰਜੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ! ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 103}}</noinclude> ja6i014vq6vclr5oo59t4kauee2pnjf 250 72684 219954 2026-05-29T16:10:21Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem>'''{{larger|ਖਾਮੋਸ਼ੀ}}''' ਅੱਜ ਕੱਲ ਉਹ ਕੱਲਾ ਕਲੋਤਰਾ ਜਿਹਾ ਫਿਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ। ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਏਂ ਤੂੰ' ਏਨਾਂ ਖਾਮੋਸ਼ ? ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਜਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਨਜਾਣ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਪਨਾ ਟੁੱਟਦੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 104}}</noinclude> 72w14e8jodyyqrdu4sxuja4qwwxwafc 250 72685 219955 2026-05-29T16:13:16Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> '''{{larger|ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ}}''' ਖਾਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੱਚਾ ਲੋਹਾ ਕੱਢਦੇ ਫਿਰ ਭੱਠੀਆਂ 'ਚ ਢਾਲ ਢਾਲ ਪਿਘਲਦੇ ਲੋਹੇ ਸੰਗ ਜਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਲੋਹੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਲੋਹ-ਪੁਰਸ਼ ਜਦੋਂ ਵੇਚੇਗਾ ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਕੌਣ ਹੋਣਗੇ ਕੁੱਝ ਤਾਂ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਦ ਬਣਾਉਣਗੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਲਈ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਲਈ ਲੋਕ ਭਲੇ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਕੁੱਝ ਬੰਬ ਬੰਦੂਕਾਂ ਬਣਾਉਣਗੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਬੰਬ ਫਟਣਗੇ ਤਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਜਿਸਮ ਪਿਘਲਣਗੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਮਿਲ ਫਿਰ ਲੋਹਾ ਬਣੇਗਾ। ਇਹ ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ ਕਿ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੁੱਲਿਆ ਲਹੂ, ਬਣਦਾ ਰਹੇਗਾ ਫਿਰ ਲੋਹਾ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 105}}</noinclude> 75kvixs3uog3uk2ncb90564ue9g2uac 250 72686 219979 2026-05-30T06:50:00Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 219979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਚੌੜਾਈ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਚਲਾਉਣਾ ਜ਼ੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਮ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕੀ ਰਸਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਪਿੱਛੋਂ ਹਾਰਨ ਹੀ ਬਜਾਈ ਜਾਣਗੇ ਭਾਵੇਂ ਸੜਕ ਤੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਰਸਤਾ ਨਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਕਈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿਆਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਕੂਟਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕ ਤੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਸਤਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਹਾਰਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਜਾਉਣਗੇ। ਚਲੋ ਖੈਰ ! ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾੜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਟ੍ਰਾਈਸਾਈਕਲ ਵਾਲੇ ਅੰਗਹੀਣ ਤੇ ਦਯਾ, ਕਰੁਣਾ, ਤਰਸ ਅਤੇ ਸਕੂਟਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਰ ਥੋੜਾ ਸਾੜਾ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਾਰ ਚਲਾ ਲਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਰੱਬ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਕੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਅੱਖਾਂ ਪਾੜ-ਪਾੜ ਕੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਹੈਂਅ! ਇਹ ਵੀ ਕਾਰ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਐ ?" ਬਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾੜਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਐ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਸ ਚਲਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰ ਭੰਨ ਦੇਣ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤਰਸ ਜਾਂ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਗੁੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਘੱਟ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਕੂਟਰ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਤੇ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇਖਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਦੇਖਿਆ। ਪਿੰਡ ਵਿਚਲੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਤੱਕ ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਖੜੀ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਤੱਕ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਾਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਿੱਖੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਝਰੀਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਕਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਕਾਰਨ ਕਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਪਿੰਡ ਕਾਰ ਤੇ ਜਾਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਠੰਢਾ ਰਹੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> miqe9p27oxljy2i479quilj6roqds81 250 72687 219980 2026-05-30T06:55:10Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 219980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਬਈ "ਥੋਡੇ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਤਾਂ 80-90 ਦੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਐਵਰੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦੋ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵੱਧ ਐਵਰੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਸਕੂਟਰ ਵਾਧੂ ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੁਗਾੜ ਲਗਾਉਣ ਕਰਕੇ ਆਮ ਸਕੂਟਰਾਂ ਨਾਲੋਂ 5-7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਘੱਟ ਐਵਰੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਦੋ-ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਘੱਟ ਐਵਰੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਾਰਮਲ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਵੀ ਸਾੜਾ ? ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਬਈ ਥੋਡਾ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੀ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ, ਬੋਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼। ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੂਲਤ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚੋਂ ਕੇਸ ਜਿੱਤ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਾਂਗ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਡਰਾਮਾ ਅੰਗਹੀਣ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਕ ਸਾਥੀ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੇਸ CWP No. 7233/2010 ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਸਦੇ (ਭਾਵ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ) ਹੱਕ ਵਿਚ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇਕ-ਸਮਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਰੇ ਲਾਏ, ਫਿਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਅਪੀਲ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਖਾਰਜ ਹੋ ਗਈ। ਫੇਰ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ SLP ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਕਿ ਉਥੇ ਵੀ ਖਾਰਜ ਹੋ ਗਈ। ਅਖੀਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਵਕੀਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਇਕ ਪੇਸ਼ੀ ਦਾ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਿਆ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਚਾਰੇ ਗਰੀਬ ਉਥੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਣਗੇ ਤੇ ਨਾ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲੈ ਸਕਣਗੇ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਵਿਚ ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢਿਆ<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> sll03nzy9u1p0g69oz4w87d0qusxf9r 250 72688 219981 2026-05-30T07:31:53Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਨਮ-ਅੱਖਾਂ ਵਿਚਲਾ ਤਰਲਾ}}''' ਕਰਫਿਊ ਲੱਗੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਸੀ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਤਕ ਰਹਿਣਾ ਸੀ ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਹੀ ਪਏ ਸਨ। ਬਾਹਰ ਕਣੀਆਂ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਬੈੱਲ ਹੋਈ, ਬਾਹਰ ਦੇਖਿਆ ਹਾਕਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਲਈ ਖੜਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਇਹ ਬੰਦ ਕਰਦੇ' ਘਰ ਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਮੈਂ ਇਹਦੇ ਵਰਕੇ ਫਰੋਲਾਂ ਆਹ! ਦੋ ਦਿਨ ਦੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਏ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਸਾਹਿਬ! ਕਰੋਨਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਇਹਦੇ ਨਾਲ' ਪਰ ਇਕ ਡਰ ਜੋ ਅੰਦਰ ਸੀ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ 'ਨਹੀਂ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ' ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜਾ ਸੀ ਮੈਂ ਤਕਿਆ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਵੀ ਕਿਣ-ਮਿਣ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹ ਨਮ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚਲਾ ਤਰਲਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 106}}</noinclude> ctw6tu0fbkdi2mu1efn1aq1k8zalxqy 250 72689 219982 2026-05-30T07:36:31Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਮੰਗਲ-ਸੂਤਰ}}''' ਬਾਣੀਏ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਅੱਗੇ ਉਹ ਮਮੋਲੀ ਜਿਹੀ ਖੜੀ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਸੀ। ਸੋਚ ਸੀ ਜੋ ਵਾਰ ਵਾਰ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਜਾ ਖੜਦੀ ਵਰਾਂਡੇ 'ਚ ਅਲਾਣੀ ਜਿਹੀ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦਾ ਬਾਪ ਤਾਪ ਵਿਚ ਹੂੰਗਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਧੀਆਂ ਕੱਲ ਦੀਆਂ ਮੰਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਸਕੂਲ ਦੀ ਫੀਸ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਤਪਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਨਾਂ ਸਾਈਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਲਕਣੀ ਕਿੰਨਾ ਕੁੱਝ ਹੀ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਬਣ ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਗਲ ਵਿਚ ਪਏ ਮੰਗਲ-ਸੂਤਰ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀ 'ਚ ਫੜਿਆ ਇਕ ਹੌਲ ਜਿਹਾ ਉੱਠਿਆ ਉਹ ਦੋ ਕਦਮ ਪਿਛਾਂਹ ਹੋ ਗਈ ਫਿਰ ਘਰ ਸੋਚਾਂ 'ਚ ਆ ਗਿਆ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 107}}</noinclude> 2l4c2hllt1pfdkmlnec7uwanbvqu5dz 250 72690 219983 2026-05-30T07:37:48Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 219983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem> ਉਸ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਉਹ ਪੈਰ ਮਸਲਦੀ ਰਹੀ ਮੁੱਠੀ ਨੂੰ ਖੋਲ ਵੇਖਦੀ ਤੇ ਫਿਰ ਘੁੱਟ ਲੈਂਦੀ। ਫਿਰ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵਿਲਕਦੇ ਭੁੱਖੇ ਢਿੱਡ ਦੀਆਂ ਸਾਈਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਮੰਗਲ-ਸੂਤਰ ਭਾਵੁਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਤੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਧਰ ਦਿੱਤਾ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 108}}</noinclude> p85c4g5r2t247m6qxvdx7bksfe8xnv0 250 72691 219986 2026-05-30T09:05:50Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੫) ਦੂਸਰੀ ਬਾਕੀ- __ਦਰਬਾਰ। ਆਯ!-ਰਾਜ ਲਖਦ/ਤ। ਸਿੰਘ ਵਰਬਰੀ ਅਦਬ ਲਈ ੪ੜੋ'ਦੇ ਰਨ, _'ਅਰ_ਇਿਸ਼ਾਰ। ਪਾਕੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ `ਪਦੀ ਪਰ ਵੈਣ ਜਾਦੇ ਰਨ ਮੂ ਲਖਦਾਤਾ ਸਘ- _ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ! ਮੈਂ ਅਜ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਡਾਢਾ 'ਉਚਾਟਵਾਂ ਸੁਫਨਾਂ ਝਿੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੫) ਦੂਸਰੀ ਬਾਕੀ- __ਦਰਬਾਰ। ਆਯ!-ਰਾਜ ਲਖਦ/ਤ। ਸਿੰਘ ਵਰਬਰੀ ਅਦਬ ਲਈ ੪ੜੋ'ਦੇ ਰਨ, _'ਅਰ_ਇਿਸ਼ਾਰ। ਪਾਕੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ `ਪਦੀ ਪਰ ਵੈਣ ਜਾਦੇ ਰਨ ਮੂ ਲਖਦਾਤਾ ਸਘ- _ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ! ਮੈਂ ਅਜ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਡਾਢਾ 'ਉਚਾਟਵਾਂ ਸੁਫਨਾਂ ਝਿੱਠ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਹਕ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਭਜਾਨਕ ਦਰਸ਼ਨ ਅਜੇ ਤਕ ਦੀ ਵਜੀਰ ਤੇ ਵਰਥਾਰੀ-_ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ। ਸ੍ਰੀ ਹਜੂਰ ਜੀ ਸੁਣਾਈਏ। ਲਖਦਾਤਾ ਇਘ-3” ਕੀਹ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਉਮਰ ਵਡੇਰੀ `ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਿਰਬਲ ਤੇ ਨਿਤਾਣਾ ਹੋਗਿਆਹਾਂ। ਹਥ; ਪੈਰ; ਕੈਨ ਆਖੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਜੀਭ ਬੋਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾਂ ਪਿਆ ਦਹਹਾਂ। ਪੈਰ ਤੁਰਦੇ ਨਹੀਂ” ਭਾਵੇ" ਕਿੰਨ। ਜ਼ੋਰ ਪਿਆ ਲਵਾਂ) ਲੋਕਾਂਦੇ ਵਾਕ ਸੁਣਨੇ ਰਗ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਫੜਾਉਂਦੇ। ਮੈ'ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹ ਚਿਹਾ ਸਮਬਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਬ੍ਢੇ ਮੈਤ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਸੈ” ਜਾਤਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਵੈਦ ਜੀ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਨਾੜ ਦਦਿਖਾਣ ਲਈ ਹੱਥ ਕੱਢਿਅਮਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਬੁਬਕੇ ਹੱਥ ਪਰੇ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਕਹਣ ਲਗੇ ਕੁਛ ਹੋਸ਼ ਕਰੋ ਰਾਜਾ! ਕੀ ਅਜੇ ਇਸ ਸੈਸਾਰ ਦੇ ਫਲ -ਚਖ ੩ ਕੇ ਰਜਿਆ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਸਦਾ ਦਾ ਅਜਾਰਾ ਲੈ ਪਲ ਹੈ ਸਦਾ ਦੇ ਰਹਤ ਕੀ ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜੇ? ਏਹ ਪੱਬਰ ਤੇ ਧਾੜਾਂ ਦੇ ਦਕੜੇ<noinclude></noinclude> 6j19wjo5zw28k5c1dqw18hyjs1jbbiw 250 72692 219987 2026-05-30T09:06:25Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੬) ਤੇ ਤਨ ਦੇ ਗਹਣੇ ਗੇ ਇਸ ਪੈ'ਡੇਂ ਵਿਚ ਨਿਕੇਮੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਕੜ ਤੇਂ ਫੇਂਕੜ ਤੇ ਉਚ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹ ਜਾਇਗੀ ਦੱਸੋ ਏਥੇ ਕੀਹ ਵਖਰ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਪੱਲੇ ਖੈਨ੍ਹ ਲਓ ਤੇ ਪ੍ਣਾਂ ਦਾ ਸਖਾਈ ਹੋਵੇ $? ਸੈਂ ਆਖਿਅ; ਹੇ ਦਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੬) ਤੇ ਤਨ ਦੇ ਗਹਣੇ ਗੇ ਇਸ ਪੈ'ਡੇਂ ਵਿਚ ਨਿਕੇਮੇ ਹਨ, ਇਹ ਆਕੜ ਤੇਂ ਫੇਂਕੜ ਤੇ ਉਚ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹ ਜਾਇਗੀ ਦੱਸੋ ਏਥੇ ਕੀਹ ਵਖਰ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਪੱਲੇ ਖੈਨ੍ਹ ਲਓ ਤੇ ਪ੍ਣਾਂ ਦਾ ਸਖਾਈ ਹੋਵੇ $? ਸੈਂ ਆਖਿਅ; ਹੇ ਦਿਆਲੂ ਜੀ | ਮੈ” ਚੌਗੇ ਕੈ ਮਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇ ਬਹੁਤ ਘਟ ਵਕਤ ਠਲਾਯਾ ਹੈ, ਬਾਲਪਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਜੁਆਨੀ ਦੰਗ ਰਲੀਆ ਵਿਚ ਅੱਖ ਬਮਕਦਿਆਂ ਹੀ ੫ ਗਈ। ਬੁਢਾਪ/ ਆਯਾ ਤਾਂ ਹੱਡ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦੇ ਕਰਨਾ ਕੀ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਕੀ,ਪਰ ਤਦ ਬੀ ਮੈ” ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਮੇਰੀ ਪਹਲੀ ਉਮਰਾ ਦੀ ਖੱਟੀ ਹੈ। ਮੈ“ ਗਰੀਬਾਂ ਲੂੰ ਅੰਨ ਦਾਨ ਦੇਦਾ ਰਿਹ; ਨੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਚਿਹ ਧਰਮਸਾਲ; ਖੂਹ ੨ ਸਰਾਵਾਂ ਬੀ ਬਨਵਾਈਆਂ।, ਕਹਣ ਲਰੇ-ਓਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਡਿਗ ਪਈਆਂ; ਕਪੜੇ ਪਾਣ ਪਏ; ਓਹ ਅੰਨ ਨਾਸ ਹੋਗਿਆ; ਕੋਈ ਜਿਰਾਂਦ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਦੱਸ? ਮੈ'ਚਾਹੁੰਦਾਸਾਂ ਜੋਕੁਛ ਆਖਾਂਹਪਰਪਵੇਲਮ ਲੰਘ ਗਿਆ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਗਿਆ? ਕੌਹਦੇ ਓਹ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਜਾਗ ਖੁਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹੋ ਫੁੱਲਾਂ `ਦੀ ਸੇਜ ਹੈ, ਉਹੋ_ਮੈ ੨ ਮੇਰੀ ਜੁਆਨੀ ਹੈ, ਵਕਤ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਅਜੇ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਖ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ, ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਜੀ ਉਚਾਟ ਹੈ, ਮਨ ਹਚ ਅਰਾਮ ਵਲੋਂ ਖੱਦਾ ਹੈ। ਬੇ ਚੈਠੀ ਹੈ, ਕੀਹ ਕਰਾਂ $ 35ਰੀ- ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪ ਨਯਾਗਕਾਰੀ ਹੋ, ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋ, ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀਆ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਵਹਮਾਂ ਫੈਰਾਂਵਿਚ ਫਸਣਾ ਆਪ ਜੈਸੇ ਬੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਲਾ ਪੜੀ- ਅਪ ਬੀਚ ਹੋ; ਅਪ ਸਖੀ ਹੋ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸਖੀ ਮਰਦ ਤੋਂ ਬਲਾ ਬਾਰਾਂ ਕੋਹ ਦੂਰ ਰੋਹਦੀ ਹੈ, ਆਪਨੂੰ ਕਾਹਦਾ ਤੌਖਲਲ ਹੈ ਊ ਟੂ ਦੀਵਨ-ਆਪਨੇ ਬੜੇ ੩ ਨੇਕ. ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਠ। _ਢਿਕਰ<noinclude></noinclude> ma1fa0efyb8upzi1xzkz4gpbvmf4vit 250 72693 219988 2026-05-30T09:06:55Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(2) ਕਾਹਦਾ ਹੈ? ਦਾਤੇ ਆਪ ਹੋ;ਧਰਮੀ ਆਪ ਹੋ/ਨਿਆਈ' ਆਪ ਹੋ॥ ਵਰਬਾਰ ਦੇ ਗਰੰਥੀਸਿੰਘ ਜੰ—ਸੂਚ ਹੈ। ਗਜਾਨੀਆਂ) ਸੈਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਸਲ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਕਰ ਰਹੇਂ ਹੋ। 'ਚਿੰਤਾ ਕਾਹਦੀ ਹੈ ਉ -ਵਰਥਾਰ। ਮਖੋਲੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(2) ਕਾਹਦਾ ਹੈ? ਦਾਤੇ ਆਪ ਹੋ;ਧਰਮੀ ਆਪ ਹੋ/ਨਿਆਈ' ਆਪ ਹੋ॥ ਵਰਬਾਰ ਦੇ ਗਰੰਥੀਸਿੰਘ ਜੰ—ਸੂਚ ਹੈ। ਗਜਾਨੀਆਂ) ਸੈਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਸਲ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਕਰ ਰਹੇਂ ਹੋ। 'ਚਿੰਤਾ ਕਾਹਦੀ ਹੈ ਉ -ਵਰਥਾਰ। ਮਖੋਲੀਆ- _( ਬਿਕਲਵੈਜੇ) ਭਾਈ _ਜੀ__ ਨੇ ਕਿਹੀ ਸੋਹਣੀ ਕਹੀ ਹੈ। ਬਸ ਦਾਨ ਇਹ ਹੈ; ਜੋ ਸਾਧਾਂ ਭਾਈਆਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਰ੍੍‌ਬੀਆਂ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਪਟਾਰੀ ਸਦਾ ਭਰੀ ਰੱਖੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਸ਼ਰਾਬ ਉਡਦੀ ਚਹੇ। ਚੋਗ ਚਲੀਆਂ ਉਡਦੀਆਂ_ਰਹਣ। ਬਸ ਧਰਮ ਹੈ। ਹੋ ਗਿਆ; ਹੇਰ ਕੀ ਲੋੜੀਏ $ ਕੋਈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕੰਹਦਾ ਕਿ ਮਸਖਰੇਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਅਸਲ ਦਾਨ ਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਹੈ। (ਆ ਝੋਝਵਾਰ ੋਬਦਾਰ— ਸਰਕਾਰ! ਇਕ ਮੰਗਤਾ ਜਿਹਾ ਬਾਹਰ ਆਜ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਼ਿਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਢਿਆ; ਧੱਕਿਆ; ਪੈਸੇ ਵਕੇ ਦਾ ਲੋਭ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ 'ਉਹ ਇਕ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕੂਕਦਾ ਹੈ। ੈਤਰੀ— (ਝੋਬਦਾਰ ਨੂੰ) ਚੱਲ ਮੂਰਖ[ਕਛਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹਜ= ਚਾਂ ਫੁਕੜਗਦੇ ਮਾਰੇਂ ਮਾਰੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਹ ਧੱਕਾ ਕਰ ਪਾਰ। ਪੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚਿੜਾ ਸਿਵ ਤੇ ਬਲਾ ਟਾਲ; ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਕਤ ਨਾ ਗੁਆ। ਚਾਂਦੀ _ਦੇ ਧਾਰੀ ਦਾ ਵਾਂਕਾ ਲਾ; ਤੇ ਮੂੰਹ ਸੀਉ' ਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਹ। ੩ਖਸ਼ੀ-ਠੀਕ ਹੈ। ਕਾਹਦੀ ਫਕੀਰੀ | ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਹੈ! ਏਹ ਲਕੀਰ ਦੇ ਫਕੀਰ ਮੰਗਤੇ ਹਨ। ਵਲੀ ਹੈਦੇ ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੇਰ ਵਿਚ ਦਰਬਦਰ ਕਿਉ ਰੁਲਦੇ? ਬਨੀ” ਪਹਾੜੀ ਬੈਠਦੇ, ਨਿਰਮਲ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਜਲ_ਪੀਂਦੇ, ਕੌਦ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਿਸਮ ਕਰਦੇ, ਕੈਦ ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ, ਸਾਈਂ<noinclude></noinclude> 0ys7022pdm4kr7gkan5cfpx5bhl911h 250 72694 219989 2026-05-30T09:07:23Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(€) ਨਾਲ ਲੋ ਲਗਾੰਦੇ 1 ਗਰੋਥੀ ਇਘ- ਪਾਰ ਕਰੋ। ਕੌਣ ਹੈ? ਸਿਖ ਹੋਕ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। (ਤਰ ਅੱਡੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਮਰਨਾ ਹੋਇ?। ਮੁਰਦੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾੜਾ। ੩ਲੀਆ—(ਮੂੰਹ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ)ਠੀਕ ਹੈ; ਸਿਖ ਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਈਆਂ ਲਈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(€) ਨਾਲ ਲੋ ਲਗਾੰਦੇ 1 ਗਰੋਥੀ ਇਘ- ਪਾਰ ਕਰੋ। ਕੌਣ ਹੈ? ਸਿਖ ਹੋਕ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। (ਤਰ ਅੱਡੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਮਰਨਾ ਹੋਇ?। ਮੁਰਦੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾੜਾ। ੩ਲੀਆ—(ਮੂੰਹ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ)ਠੀਕ ਹੈ; ਸਿਖ ਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਈਆਂ ਲਈ ਗੁਲਛੱਚੇ ਆਪੇ ਵਹ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਹ ਜੀ ਗਕਾਨ! ਗਰਥੀ- (ਖਿਬ ਕੇ) ਯੂਪ ਓਏ ਕੁਪਾਤੇ ”ਖਵਤਾ ਸਿੰਘ ਕਿਉ ਲੁਕ ਪਏ ਹੋ ੧ ਸੈ ਦੁਖ ਦੇ ਛਿੱਲੇ ਦਿਲ ਉਤੇ ਕਿਉਂ (ਮਰਚਾਂ ਮਲਦੇ ਹੋਉਕੁਛ ਸੇਚੋ ਬੀ। ਓਂ ਰੋਬਦਾਰ! ਜਾਹ ਸੱਦ ਲਿਆ। ਕੀ ਜਾਣੀਏ" ਸਾਈਂ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਡਾਂਡ/ ਮੇਲ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹੋ ਹੀ ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੇਖ ਮਾਰਕੇ ਮੇਰੇ ਗ਼ਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇਂ। ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਏਰ ਸੁਲੱਖੇ। ਦੋਕਾਰ- ਸਤ ਬਨ ਸ੍ਰੀ ਹਜੂਰ | ।[ਚੈਬਦਾਰ ਜਦ। ਤੇ ਸੈਤ,ਨੂੰ ਨਲ ਲੈਕੇ ਆਉ'ਵ। ਦੈ। ਛਖਵ/ਤਾ ਸਿਘ— ਕਹੋ ਦਤਾ_ਜੀ; ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਤੇ ਕਿਕੂੰ ਸੇਹਰ ਆ ਗਈ? ਕੁਛ ਪੱਛੇ ਦਿਰ ਲਈ ਮਲ੍ਹਮ ਬੀ ਲਿਆਏ ਹੋ? ਚਾਰ ਲਖਢਾਤਾ ਸਿਘ ਜੀ ਹਾਂ ਏਹ ਮਹਲ ਸੌਗਾ ਹੈ। ਸ੩-ਅੱਛਾ; ਤੇਰਾ ਹੈ। ਤੈਥੇਂ ਪਹਲੇ ਕਿਸਦਾ ਸੀ? 'ਲੱਖਦਾਤ ਸੱਜੀ ਸੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੀ। £=- ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਲੇ। .ਲਖਦਾੜਾ ਸੈਂਘ-ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਾ। #-ਤੇ ਤੇਰੇ ਮਗਰੋ' ਕਿਸਦਾ ਹੋਉ? .ਲਖਦ/ਤ ਸਿੰਘ-ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ। #੬-ਨੀਕ ਠੀਕ। ਤੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਠੀਕ ਮਾਲਕ ਹੈ'। ਜੋ ਸ਼ੈ<noinclude></noinclude> mftbugzijd45sc6gja7xipn00x2hgst 250 72695 219990 2026-05-30T09:07:45Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੯) ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਹੇ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਅੱਖ ਫਰੱਕਣ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਦੀ ਹੋ ਸੱਕਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰੀ_ਕਿਛੂ 'ਹੋਈ? ਹੇ ਰਾਜਨ | ਕਿਸਦਾ ਮੇਰਾ ਤੋਂ ਕਿਸਦਾ ਤੇਰਾ ਏ ਸਭ ਅਕਲ ਦਾ ਫੇਰਾ ਚਿੜੀਆਂਰੈਨ ਬਸੇਰਾਹੈ।ਮੈਭਲ, `ਹੋਂਇਗਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੯) ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਹੇ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਅੱਖ ਫਰੱਕਣ ਵਿਚ ਚੌਥੇ ਦੀ ਹੋ ਸੱਕਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰੀ_ਕਿਛੂ 'ਹੋਈ? ਹੇ ਰਾਜਨ | ਕਿਸਦਾ ਮੇਰਾ ਤੋਂ ਕਿਸਦਾ ਤੇਰਾ ਏ ਸਭ ਅਕਲ ਦਾ ਫੇਰਾ ਚਿੜੀਆਂਰੈਨ ਬਸੇਰਾਹੈ।ਮੈਭਲ, `ਹੋਂਇਗਾ ਅਵੇਰਾ; ਇਕ ਇਕ ਘੜੀ ਪਾ ਗਈ ਕੁਫੇਰਾ। ਮੌਤ ਦਾ ਨੇੜੇ ਹੈ ਡੇਰਾ, ਜਾਗ ਜਾਰ;ਅਜੇ ਕੁਛ ਹਈ ਸਵੇਰਾ। ਕਰ ਲੈ ਧਰ ਲੈ॥ -ਕਖਵਾਤ ਸਿੰਘ—(੩ਖਤ ਤੋਂ ਉਤਰ$) ਹੇ ਸਾਈਂਦੇ ਤਾਰੇ ਸਚ; ਮੌਤ ਸੁਣੀ ਹੋਰ, ਪਰ ਡਿੱਠੀ ਬੁਰੀ, ਸਚ ਮੁਚ ਮੌਤ ਤੁਰੀ ਬਲ ਹੈ। ਹੇ ਪੂਰੇ ਸੈਤਇਸ ਉਰ ਨੂੰ ਕੁਛ ਉਮਰ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਕੁਛ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ ਜੋ ਨਾਲ ਨਿਭਣ ਵਾਲੇ ਵਖਰ ਵਿਹਾਜਣ ਦੀ ਜਾਚ ਆਵੇਂ। 3੩— ਓ ਗ਼ਾਫਲ! ਉਮਰ ਦਾਨ $ ਹਜਾਰ ਬਰਸ। ਫੇਰ ਕੀ ਉ ਘਮੰਤ ਤਉ ਮਰਨ?। ਹੇ ਮੌਜ ਮੱਤੇਂ ਤੇ ਸੈਸਾਰ ਵਿਚ ਰਤੇ! ਨੇਕ ਨਾਮ ਬਨਾ। ਨੇਕ ਨਾਮ ਨਹੀ” ਨੋਕ ਕਾਮ ਬਨਾ॥ -ਲਖਢਾਤਾ ਇੰਘ—ਹੇ ਰਾਹੰਦੇ ਮਾਲਕ!ਏਹਕੌਡਾ ਕਲੇਜੇ ਚੁਭ ਰਿਹਾ `ੈ,ਤੇਰੇ ਕਦਮਾਂ ਤੋਂ ਸਦਕੇ, ਪਾ ਰਸਤੇ, ਦੇਹ 'ਢਾਨਣ; ਫੜ ਬਾਂਹ ਤੇ ਧੂਹ ਲਿਚੱਲ।ਮੈ” ਦੂੰਢ ਵਿਚ ਅਜ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ ਨੇਕ ਨਾਮ ਕੀਕੂੰ ਛੱਡਾਂ ਤੇ ਨੇਕ ਕਾਮ ਕੀਣੂੰ ਬਣਾਂ? ਦੱਸੋ ਚੁਪ ਨਾ ਵੱਦੋ। ਰਾਜਛੱਡਾਂ,ਕਫਨੀ ਪਾਵਾਂ ਬਿਲੂਤ ਰਮਾਵਾਂ ਸੈ (ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਰੋਯਾ/ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੋਤ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ। ਮੈ” ਸਭ ਤਰਾਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂਮੰਸਰ ਤੱਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈਂ॥। ਮਬੋਲੀਆ -ਯਾਰੋਂ, ਆਹ ਕੀਹ ਹਨੇਰ ਵੱਜਣ ਲੱਗਾਹੈ? ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕੀ ਆ ਵਜਾ ਡੱਗਾ ਹੈ।ਇਹ ਫਕੀਰਹੈ ਕਿ ਠੱਗ, ਯਾ ਠਗਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ $_ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਜੀ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> 2yluisuz2651hu7u9vegvbbwoz7z3sr 250 72696 219991 2026-05-30T09:08:06Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦੁਕੜ ਗਦਾ ਨੂੰ ਕੱਢੋ ਅਰ ਆਈ ਬਲ ਤੋਂ ਰੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉ। ਲਖਢਾਤਾਂ ਸਿੰਘ— (ਘੁਰਕਕੇ) ਚੁਪ ਓਏ ਮੂੰਹ ਫਫ! ਚੁਪ ਵੱਫ। ਨੰਤ—ਓਾਜੇ ਨੂੰ) ਵਹ ਰਾਜਾ, ਸਿੱਧਾ ਗੋਤਾ ਲਗ ਜਾ। ਖੂਬ ਸੋਚੀ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਘਬਰਾਏ, ਖੇਚਲ ਤੋਂ ਡਰੇ, ਬਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>ਦੁਕੜ ਗਦਾ ਨੂੰ ਕੱਢੋ ਅਰ ਆਈ ਬਲ ਤੋਂ ਰੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉ। ਲਖਢਾਤਾਂ ਸਿੰਘ— (ਘੁਰਕਕੇ) ਚੁਪ ਓਏ ਮੂੰਹ ਫਫ! ਚੁਪ ਵੱਫ। ਨੰਤ—ਓਾਜੇ ਨੂੰ) ਵਹ ਰਾਜਾ, ਸਿੱਧਾ ਗੋਤਾ ਲਗ ਜਾ। ਖੂਬ ਸੋਚੀ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਘਬਰਾਏ, ਖੇਚਲ ਤੋਂ ਡਰੇ, ਬਨ ਲੱਧਾ ਕਿ ਕਿਵੇ" ਰਾਜ ਦੀ ਪੰਡ ਮਗਰੋ” ਲੱਥੇ, ਹੋਲਗਿਰੀ ਹੋਵੇ। ਫਕੀਰੀ ਕਿਆ ਖੇਡ ਲੱਭੀ ਹੈ $ ਸੁਖਜੀਉੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਤਰਲੇ ਤੇ ਨਾਉ” ਫਕੀਰੀ! ਫਕੀਰੀ ਗੈਰੀ ਦੇ ਵਿੱਲੇਂ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਘਰ ਪਾਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੀ ਹੋਈ, ਫਕੀਰੀ ਇਸ ਭੇਖ ਦੀ ਫਕੀਰੀ ਤੋਂ ਆਪ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਫਕੀਰੀ ਜੀਉ”ਦਿਆਂ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਫਕੀਰੀ ਦਾ ਪਹਲਾ ਅਖਰ ਦਿਲ ਦੀ ਸਫਾਈ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੂੜ ਕਮਾਈ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਕਰ, ਸੁਣ ਤੇਰੇ ਸਮੜਣ ਤੇ ਅਮਲ ਲਾਇਕ ਏਹ ਫਕੀਰੀ ਹੈ: ਤਮਾਸ਼ੇ ਹੇਂਦਵਾੜੀ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰ ਹੈ' ਤੂੰ ਹੇ ਭਾਈ! ਕਦੋਂ ਤਕ ਮੂਰਖਾ! “ਮੇਰੀ ਤੇ ਹਉਮੈ ਦੀ ਏ ਵੀਠਾਈ। ਜੇ ਅੱਖਾਂ ਹੈਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਖੋਲੀਂ ਦੇਖ ਆਪੇ ਤੂੰ। 'ਏ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਕੜਾਂ ਆਵਣ,ਏ “ਮੈ? ਤੇ “ਏਹ ਮੋਰ ਈ?। 'ਗੁਲਾਬਾਂਤੋ' ਹੈ ਬੂ ਉਡੀ; ਚਬੋਠਲੀ ਦਾ ਹੈ ਰੰਗ ਮੁੜਿਆ। ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਜੂਨ ਏ ਫੁਲ ਸਾਚੇ ਚਮਨਦਾ ਰੈਗਹੈ ਵਿਰਿਆ।, ਤੂੰ ਠੇਕੇਦਾਰ ਹੋਕੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ'ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਾਸ ਠੇਕੇ ਦਾ ਪਣਾ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ। ਪਰਾਹੁਣਾ ਵਾਂ ਮੱਖੀ ਦੇ ਪਸਰ ਜਾਵੇ ਤ ਹੈ ਮਾੜਾ, ਸਰੂ ਤੈ ਬਹੁਤ ਹਨ ਡਿੱਠੇ ਬਨਫਸ਼ਾਂ ਮੋਤੀਏ ਗੇਦਾ,<noinclude></noinclude> eeaty13nzmlx6j8azrtkrvmmp2hajpf 250 72697 219992 2026-05-30T09:08:30Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੧੮) ਉਠਾ ਬਿਸਤਰ,ਨਵੇੱਰਾਹੀ ਇਥਾਂ ਹੁਣ ਆਨਵਾਲੇਹਨ। ਜੋ ਹੁਣ ਦਿਸਦੇ ਏ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕਿਤੇ ਨੂੰ ਜਾਨ ਵਾਲੋਹਨ। ਹਈ ਚੇਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਗ ਕੀਹ ਕਰਨੇ ਨੂੰ ਸੈ ਆਯਾ $ ਓਹ ਕੀ ਸੀ ਗਲ ਜਿਸ ਪਿਛੇ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੀਗ ਭਿਜਵਾਯਾ। ਨ ਝ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੧੮) ਉਠਾ ਬਿਸਤਰ,ਨਵੇੱਰਾਹੀ ਇਥਾਂ ਹੁਣ ਆਨਵਾਲੇਹਨ। ਜੋ ਹੁਣ ਦਿਸਦੇ ਏ ਸਾਰੇ ਹੀ ਕਿਤੇ ਨੂੰ ਜਾਨ ਵਾਲੋਹਨ। ਹਈ ਚੇਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਗ ਕੀਹ ਕਰਨੇ ਨੂੰ ਸੈ ਆਯਾ $ ਓਹ ਕੀ ਸੀ ਗਲ ਜਿਸ ਪਿਛੇ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੀਗ ਭਿਜਵਾਯਾ। ਨ ਝੁਲਕੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਤੂੰ ਕਦੀ ਨਾਂ ਧਗਨ ਹੈ ਪਾਯਾ। ਕਿ ਹਾਂ ਮੈ' ਕੌਨ? ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿਧਰ; ਕਿਸ ਪਾਸਿਓ' ਆਯਾ? ਏ ਜੀਵਨ ਬ੍ਰਿਛ ਕਦ ਤਕ ਇਸ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚਲਹਰੇਗਾ ਕਰੇਗਾ ਚਿਹਚਿਹੇ ਪੰਛੀ, ਕਦੋ“ ਤਕ ਭੌਰ ਠਹਰੇਗਾ $ ਸਮਾਂ ਨੀਯਤ ਹੈ, ਸੈਠਗੀ! ਤੇਰੀ ਇਸ ਸੈਰ ਦਾ ਸਾਰਾ; ਤੇ ਸੈਚ ਅੰਦਚ ਮੁਕਰਰ ਹੈ ਤੇਰੇ ਕੈਮਾਂ ਦਾ ਪਾਸਾਰ; ਚਮਨ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤਾਂਈ ਹਸਾਣਾ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਚਲਨ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਨਫਾ ਦੇਣਾ ਹੋ ਵਰਤਾਰਾ। 'ਇਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਪਾਰੇ! ਹੈਂ ਸਦਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਅੰਗ ਸੈਗੀ। ਏ ਤੈਨੂੰ ਪਜਾਰ ਕਰ ਚਾਹੁਣ,ਭਰੇ ਮੋਹ ਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸਗੀ। ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਪਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਤੂ ਉਸਦਾ ਯਾਰ ਜਾ ਹੋਵੇਂ; `ਜੋ ਸਿਰ ਤੇ ਸੋਗ ਆ ਕੁੱਲੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਦਰਦੀ ਹੀ ਆ ਹੋਵੇਂ ਕੁਈ ਭਵਕੇ ਜੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਚਾ ਰਾਹ ਪਾਏ ਮਲ੍ਹਮ ਜ਼ਖਮਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਹੋਵੇਂ, ਤੇ ਦੀ ਦਵਾ ਹੋਵੇਂ? ਜੇ ਰੁੰਬਲ ਆ ਪਵੇ ਕਿਧਦੇ ਤਾੰਤੇਰੇ ਨਹੁੰ ਉਨੂੰ ਖੋਲਣ। ਦਰਦ ਵਿਚ ਦਰਦ ਵੇਡੇ'ਤੂ ਨਿਆਸ੍ਹੇ ਦਾ ਬਣੇ ਓਲਣ। ਜੇ ਦੇਖੇ' ਖਿਲਰੇ ਕੈਢੇ ਕਰੇ“ ਓ ਸਾਫ ਤੂੰ ਰਸਤਾ, ਬਾਣੇ ਪੈਰ ਨੰਗੇ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕਦੇ' ਫਸਤਾ; ਨਾ ਸੁਤੀ ਚਮਨ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਕਿਸੇ ਤੋੜੂ ਤੋਂ ਲਿਤਕੀ ਜਾ; ਕਿਸੇ ਫੁਲ ਪੇੜ ਨੂੰ ਤੱਤੀ ਨ ਲੱਗੇ ਵਾਉ ਦਾ ਲਸਤਾ; ਜੇ ਦੇਖੇਂ ਦੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਠੰਢ ਪਾਊ ਹੋ। ਜੇ ਦੇਖੇ ਅੱਗ ਬਗੜੇ ਦੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਬੁਥਾਊਂ 'ੋ। ਮਿਲਾ ਯੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤ੍ਰੈ ਤੇ ਦਸ ਕੀਤਾ ਈ ਕੀ ਕੀ ਕੀਹ ਊ<noinclude></noinclude> oa605qpiyibt53voougzaqrgxxbtwju 250 72698 219993 2026-05-30T09:08:50Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ ਖ਼ਾਲੀ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude><noinclude></noinclude> 589t8nw0uibg0afk5ny8gr92hkz6aje 219994 219993 2026-05-30T09:09:09Z Gurjit Chauhan 1821 219994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੧੨) _ਕਿਝੇ ਦਿਲ ਮਲਮ ਰਖੀ ਹੈ ? ਮਿਵਾਈ ਕਿਸਦੀ ਹੈ ਤੂੰ ਲੀਹ? 'ਉਜੜੀਂ' ਜੈਗਲੀ' ਕਿਸਦੇ ਕਦਮ ਦਾ ਕਢਿਆ ਕੰਢਾ ਕਿਸੇ ਦੁਖ ਦਿਲ ਨਪੀੜੇ ਦੀ ਘਟਾਈ ਆਪ ਤੂ ਹੈ ਪੀਹ, _ਕਿਸੇ ਬੱਲੇ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਹੋ ਕਿਤੇ ਰਸਤੇ ੩ ਪਾਯਾ ਹੈ । ਮਲਾਹ ਹੋਕੇ ਫਸਾ ਬੇੜਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਾਰ ਲਾਯਾ ਹੈ। `ਜੇ ਗ਼ਲਤ ਤਾਣ ਹੁਣਤਾਈ' ਨ ਕੀਤ ਕੁਛ ਤਾਂ ਕਰ ਗ਼ਾਫਲ! ਹੁਣੇ ਹੀ ਜਾਗ ਸੁਪਨ ਤੋਂ ਤੇ ਗ਼ਫਲਤ ਤੋਂ ਜ਼ਰ ਹੀ ਹਿਲ; ਅਗੇਰੇ ਲੰਘ ਗਏ ਸੈਗੀ ਸਫਰ ,ਦੀ ਮਜ਼ਲ ਨੇੜੇ ਹੈ; `ਜੋ ਦਮਬਾਕੀ,ਗ਼ਨੀਮਤ ਗਿਨ; ਤੂੰ ਕਰ, ਕੁਛਕਰਨਾ ਜੋ ਹਾਸਲ। `ਜੋ ਦਾਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਦੋ ਕੁਛ ਕਰਨ ਤੇ ਆਵਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਪਾੜ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਨਦੀਂ ਨੂੰ ਕੱਦ ਲੈ ਆਵਨ। ਬੜੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਓਸ ਥਾਂ ਹੋਣਾ ਸਦਾ ਦਾ ਓ ਵਿਕਾਣਾ ਹੈ ਸਦਾ ਦੁਧ ਓਸਦਾ ਚੋਣਾ; ਉਸੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਮਿਲਦਾ ਸਭਸ ਨੂੰ ਦਾਣਾ ਪਾਣੀ ਹੈ; `ਹੋ ਦਾਤਾ ਓ ਭਿਖਾਰੀ ਸਭ ਕਿਸੇ ਕੁਛ ਬੀ ਨਾ ਹੈ ਢੋਣਾ। ਅਜਬ ਸਰਕਾਰ ਹੈ; ਡੈਕਾ ਜਿਦ੍ਹਾ ਵਜਦਾ ਜੁਫੇਰੇ ਹੈ । ਨਹੀਂ' ਹੈ ਅੰਤਿ; ਪਾਰਾ ਨਾ; ਤੇ ਸੁਖ ਸੋਕਾ ਸਵੇਰੇ ਹੈ ॥ `ਮਿਲੋਂ ਪਤ ਓਸ ਥਾਂ ਜਾਕੇ, ਕੁਛ ਐਸਾ ਮਾਲ ਕਰ ਕੱਠਾ; ਤੂੰ ਰੋਦੇ ਭੁੱਲ ਪਿੱਛਲੀ ਨੂੰ, ਨਾ ਸੌਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੋ ਮੱਠਾ, ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਆਯਾ ਹੈ; ਨਵੇ ਦਾ ਵਣਜ ਕੁਛ ਕਰ ਲੈ; ਹਜ਼ੂਰੀ ਸੁਰਖਰੂ ਜਾਵੇ ਨਾ ਦਾਗ਼ੀ ਹੋ ਤੇਰ ਠੱਠਾ । ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਜੋ ਖਰੀਦਨ ਹੈ; ਏ ਸੌਦਾ ਬਰਕਤੀ ਭਾਰਾ। ਦਿਆ ਕਰ ਤੂੰ ਅਸੀਸਾਂ ਹੀ;ਦੁਖੀਦਾ ਕਰਕੇ ਉਪਚਾਰਾ। ਛਖਦਾੜ' 'ਸਿੰਘ-ਹੇ ਪੂਰੇ ਭੰਡੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ! ਸੈ ਊਚਾ ਤੇ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਬੋਰਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਰ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ `ਸਮਬਾ ਦਿਓ ਕਿ ਕੀਹ ਕਰਾਂ ? ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੋਲਾਟ ਲਗੀ `ੈ, ਬੁਬਾ ਢਿਓਂ। ਆਪਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨੇਂ ਬੁਬਾਈ ਨਹੀਂ?<noinclude></noinclude> 4531rw3t5c2934uv6nps8yircjc8lth 250 72699 219995 2026-05-30T09:10:01Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(₹੩) `ਜੋਰ ਠਗਈ ਤੇ ਵਧਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਬਾਹੌਂ' ਫੜਕੇ 'ਉਠਾਠਿਲਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਫ ਸਾਫ 'ਢੰਸੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਕਲਯਾਨ ਹਿਤ ਮੈੱ_ਕੇਹਕਾ ਕੈਮ ਕਰਾਂ ਜੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਨੇਕ ਨਾਮ ਛੱਡਾ!! 3੩-`..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(₹੩) `ਜੋਰ ਠਗਈ ਤੇ ਵਧਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਬਾਹੌਂ' ਫੜਕੇ 'ਉਠਾਠਿਲਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਵਾਸਤੇ ਸਾਫ ਸਾਫ 'ਢੰਸੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਕਲਯਾਨ ਹਿਤ ਮੈੱ_ਕੇਹਕਾ ਕੈਮ ਕਰਾਂ ਜੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਨੇਕ ਨਾਮ ਛੱਡਾ!! 3੩-` ਲੋਕੀ ਕਰ ਨੈਕ ਨਾਮ ਛੜੇਗਾ; ਹੋਰ ਕੀਹ? ਖਦਾਤ ਸਿੰਘ ਜੂੰ ਤੁੱਠੇ ਹੋ, ਹੋਰ ਤੁੱਠੋ, ਇਸ ਦਾਸ ਦੇ ਸਿਰ ਹਥ ਧਰੋ; ਮੱਤ 'ਢਿਓ ਤੇ ਰਾਹ ਬੱਸ ਬੱਸ; ਮੈ” ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਬਨਾਓਂ। ਸਮਾਂ ਨਾ ਵੰਾਓ। ਜੇ ਕੁਛ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਸੁੱਚੀ ਇੱਛਕ। ਨੇਕੀ ਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਆਪੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਲ .ਲਓਗੇ ਨਹੀ ਤਾੰ ਮੈ ਕਾਸਨੂੰ ਪਿਆ ਸਿਰ ਖਪਾਵਾਂ:ਸ਼ੌਂਕ ਜੇ ਹਿਰਦੈ ਰੱਖੋ; ਤਦ ਲੋੜ ਨਾ ਆਗੂ ਲੱਖੇ। .ਲਖਦਤਾ ਸਿੰਘ _ (ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਉਠਯਾ ਤੇ ਮਗਰ _ਦੌਕਿਆ) ਉਵ ਦੌੜੋ, ਵਸ਼ੀਰੋ, ਅਮੀਰੋ, ਚਰਨ ਪਕੜੋਂ, ਚਰਨ ਪਕੜੋ; ਕੋਈ ਸੋਕਾ ਪਾਓ। [ਸਰੇਦੋਬ 'ਗਖਦਤਾ ਸਿੰਘ-(ਅਪਨੇ ਅਪ ਨਲ; ਵਾਭਲ ਰੋਇਆ) ' ਜਫੋ ਲੀ ਕੋਈ ਮੋੜ ਲਿਆਵੋਂ ਕੁਛ ਮਿਨਤਾਂ ਕੁਛ ਤਰਲੇ ਕਰਕੇ। [ਆਏ ਦਰਥਰੀ ਵਰਬਰੀ —ਸਰਕਾਰ!ਓਹ ਦੇਵ ਮੂਰਤ ਤਾਂ ਲੋਪ ਹੋਗਏ। .ਲਖਦਾਤਾ ਸੰਘ— (ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ) ਤਰੀ | ਰਾਜ ਕਾਜ ਣਾ ਸੈ `ਹੋਗਿਆ ਬੇਹਾਲ। ਲੂਣ ਗਿਆ ਦਿਲ ਚੈਨ ਮਾਲ। ਸੈ ਤਿਲ ਦੀ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਜੁ ਕੀਤਾ ਹੈਨ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਲ। ਬਿ<noinclude></noinclude> fy6vhacda4pqvqg0pskrccgbyin9739 250 72700 219996 2026-05-30T09:10:20Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੧੩) ਤੀਸਰੀ ਝਾਕੀ- ਜੌਗਲ। ਕਤ ਸਮਾਥੀ ਲਾਏ ਬੈਠੇ ਰਲ। `ਆਯ। ਲਖਦਤ ਸਿੰਘ, ਗਉ'ਦਾ ਲਖਦਤਾ ਸਿਘ—ਸੋ ਅੰਤਿ ਸੈ ਬਾਹਚਿ ਅਨੰਤ। ਘਿ ਘਦਿ ਬਿਆਪਿ ਰਹਿਆ ਭਗਵੈਤ ਧਰਲਿ ਮਾਹਿ ਆਕਾਸ ਪਇਆਲ। ਸਰਬ ਲੋਕ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ। ਬਨਿ ਤਿਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 219996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੧੩) ਤੀਸਰੀ ਝਾਕੀ- ਜੌਗਲ। ਕਤ ਸਮਾਥੀ ਲਾਏ ਬੈਠੇ ਰਲ। `ਆਯ। ਲਖਦਤ ਸਿੰਘ, ਗਉ'ਦਾ ਲਖਦਤਾ ਸਿਘ—ਸੋ ਅੰਤਿ ਸੈ ਬਾਹਚਿ ਅਨੰਤ। ਘਿ ਘਦਿ ਬਿਆਪਿ ਰਹਿਆ ਭਗਵੈਤ ਧਰਲਿ ਮਾਹਿ ਆਕਾਸ ਪਇਆਲ। ਸਰਬ ਲੋਕ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ। ਬਨਿ ਤਿਠਿ ਪਰਬਤਿ ਹੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ। ਜੈਸੀ ਆਗਿਆ ਤੈਸਾ ਕਰਮੁ। ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਬੈਸੈਤਰ ਮਾਹਿ। ਬਾਰਿ ਕੌੰਵ ਦਹਢਿਸੇ ਸਮਾਹਿ। -ਤਿਸਤੇ ਭਿੰਨ ਨਹੀ ਕੌ ਠਾਉ। ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਨਕ ਸੁਖੁ ਪਾਉ॥ ੨॥ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਸਿੰਸ੍ਰਿਤਿ ਮਹਿ _ਦੇਖੁ। ਸਸੀਔਰ ਸੂਰ ਨਖ੍ਤ੍੍‌_ਮਹਿ ਏਕੁ। -ਬਾਣੀ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਭੁ ਕੋ ਬੋਲੈ। ਆਪਿ ਅਭੋਲੁ ਨ ਕਬਹੂ ਝੋਠੈ। ਸੁਰਬ ਕਲਾ ਕਰਿ ਖੇਲੈ ਖੇਲ 1 'ਸੋਲਿ ਨ ਪਾਈਐ ਗੁਣਹ ਅਮੋਲ। ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਮੁਹਿ ਜਾਕੀ ਜੋਤਿ। ਧਾਰਿ ਰਹਿਓ ਸੁਆਮੀ ਓਤਿਪੋਤਿ। ਗੁਰਪਰਸਾਦਿ ਭਰਮ ਕਾ ਨਾਸ। ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਮਹਿ ਏਹੁ ਬਿਸਾਸੁ।॥੩॥॥(੬੫ਮਨਾਂ) (ਚੁਪ ਵੇਰ ਫੂੈਡਦ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਵੈ। =੩ 2 ਪ੍ਰਯਾਰਾ ਸੇਚਾ ਕਿਥੇ ਨੀ ਗਿਆ; ਢੂੰਡ ਫਿਰੀ_ਨ ਹੱਥ ਆਯਾ। ਇਕ ਜਿੰਦੇ ਮੋਰੀ ਦੁਖਕੇ ਹਜਾਰਾਂ; ਆ ਪਯਾਚੇ ਕਦੀ ਸੋੜ ਮੁਹਾਰਾਂ;<noinclude></noinclude> 78xz99x3jcfdnkntsrw6hf48j3rml1o