ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 252 13146 220600 43063 2026-06-04T04:28:51Z Taranpreet Goswami 2106 220600 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੀੜਾਂ |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=1944 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3to4="ਬੇਨਤੀ" 5to6="ਤਤਕਰਾ" 7="ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ" 8="ਤਸਵੀਰ" 9="9" 113="ਤਸਵੀਰ" 114="-" 115="113" 123="ਤਸਵੀਰ" 124="-" 125="121" 149="ਤਸਵੀਰ" 150="-" 151="145" 175="ਤਸਵੀਰ" 176="-" 177="169" 217="ਤਸਵੀਰ" 218="-" 219="209" 291="ਤਸਵੀਰ" 292="-" 293="281" 301="ਤਸਵੀਰ" 302="-" 303="289" 353="ਭਾਗ ਤੀਜਾ" 354="-" 355="341" 495="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 0gektkrflnai4n01nym7lrmkkdbdqcb 250 19328 220598 220569 2026-06-04T04:25:32Z Parmjit kaur rao 477 220598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|( ੪੪ )}}</noinclude>________________ {{xxx-larger|{{center|ਅਠਵਾਂ ਅਧਯਾਯ ॥}}}} {{xxx-larger|{{center|ਦਿਲ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ॥}}}} {{gap}}ਇਕ ਪਹਰ ਨਾਲੋਂ ਰਾਤ ਕੁਝ ਜ਼ਿਯਾਦਹ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੋਵੀ ਜੋ ਏਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਪਵਨ ਜੀ ਦੇ ਵੇਰਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ ਜਾਗ ਰਹੀ ਸੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਸੌਂਗਈ ਅਤੇ ਸੁੱਤੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਮਿੱਠੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਜਿਸਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਨੀਂਦ ਆਖੀਏ ਤਾਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ । ਪਾਠਕ ! ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਕਦੀ ਇਹਨੂੰ ਅਸਾਂ ਏਸ ਤਰਾਂ ਸੁੱਤਿਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੀ ਤੇ ਮੱਛੀ ਵਾਙੂ ਤੜਫਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਅਜ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਵੀ ਹੋਗਿਆਂ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਏਹ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ॥ {{gap}}ਜਦ ਮਮੂਲੀ ਉਠੱਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋਗਿਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅਜੇ ਪਾਸਾ ਭੀ ਨ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੁਝ ਕਾਲ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਬੇ ੨ ਪੈਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਈ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਬਿਹੋਸ਼ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਮਾ ਦਾਨ ਜਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇ ਸੁਧੀ ਦੀ ਨੀਂਦਰ ਸੁਤਿੱਆਂ ਹੋਯਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਏਸ ਕਰਕੇ ਘਬਰਾ ਗਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਓਸਨੂੰ ਜਗਾਉਨ ਲਈ ਹਬ ਵਧਾਇਆਂ ਪਰ ਏਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਚਿਰਾਂ ਪਿਛੋਂ ਏਹਨੂੰ ਅਜੇਹੀ ਨੀਂਦਰ ਆਈ ਹੈ ਝਿਜਕ ਗਈ ॥ {{gap}}ਆਹਾ ! ਪਾਠਕ : ਜੇਕਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਅਜੇਹੀ ਬੇਸੁਧ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਕੁਝ ੨ ਹਿਲ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸਤੋਂ ਮਲੁਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਦੇਰ ਤੀਕਰ ਬੜੀ ਹਰਾਨੀ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਕੇਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਮਨਵਿੱਚ ਲਿਆਕੇ ਹਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ । ਜਦ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਬੀਤਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਬੜੀ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਰਹ ਨੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library .<noinclude></noinclude> 5sddp7ogqeycuguzprbzmw6omjlcz4x 250 19331 220599 50287 2026-06-04T04:28:34Z Parmjit kaur rao 477 220599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| ਬਸੰਭਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ । | ਬਸੰਤ ਮਾਲ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ , ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪੜਾਗੇ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈਮਨਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥ | ਬਸੰਭਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟੋਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ਼ਾਮੀ ਖੜੇਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠਨੂੰਨI ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> rt8ueqrbz7lxgrbv6u9xr4wz9whbk9u 220601 220599 2026-06-04T04:31:59Z Parmjit kaur rao 477 220601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ , ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪੜਾਗੇ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈਮਨਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥ | ਬਸੰਭਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟੋਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ਼ਾਮੀ ਖੜੇਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠਨੂੰਨI ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> coz728brkxtsaw5pudjvcq56olaobg5 220602 220601 2026-06-04T04:34:11Z Parmjit kaur rao 477 220602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪੜਾਗੇ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈਮਨਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥ | ਬਸੰਭਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟੋਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ਼ਾਮੀ ਖੜੇਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠਨੂੰਨI ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> iv5l4odgko17495qx879nzul6rabs06 220604 220602 2026-06-04T04:41:33Z Parmjit kaur rao 477 220604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । {{xxx-larger|ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪਯਾਰੀ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈ ਮਨ ਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥}} {{gap}}ਬਸੰਭਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟੋਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ਼ਾਮੀ ਖੜੇਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠਨੂੰਨI ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> qup2rnpo09h6vom5rig90mlpz8gp0qv 220605 220604 2026-06-04T04:43:10Z Parmjit kaur rao 477 220605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । {{xxx-larger|ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪਯਾਰੀ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈ ਮਨ ਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥}} {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀ;- ਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ਼ਾਮੀ ਖੜੇਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠਨੂੰਨI ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> j82u4o4pselo5v47fvssv36nj4q6jas 220606 220605 2026-06-04T05:07:24Z Parmjit kaur rao 477 220606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । {{xxx-larger|ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪਯਾਰੀ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈ ਮਨ ਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥}} {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀ;- {{xxx-larger|ਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ੍ਵਾਮੀ ਖੜੇ ਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠ ਨੈਂਨ ॥}} ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ 9 - Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 92pxkn22dlzjhcsqhc4ptsang4d7afw 220607 220606 2026-06-04T05:08:47Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 220607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|( ੪੫ )}}</noinclude>________________ ਸੱਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ।| {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ- fਪਆਰੀ ਸਖੀ ਸੰਧਿਆਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਨ ਤੀਕ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈਂ ਕੀ .ਅਜ ਉਠਨ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਇਹ ਕਹਕੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਲ ਵੇਖਕੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਈ ਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਭੈਨ ਅੱਜ ਏਹ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ ! ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਨਾ ਨਹੀਂ ਕਾਹੁੰਦੀ, ਕੀ ਮੈਂ ਕਮਰਿਉਂ ਬਾਹਰ ਨਕਲ ਜਾਵਾਂ ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਮੁਸਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠੀ ਤੇ ਬੋਲੀ । {{xxx-larger|ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨ ਮੇਂ ਦੇਖੇ ਹੈਂ ਭਰਤਾਰ, ਅਤਿਅਨੰਦ ਮੈਂ ਮਨਵਿਖੇਰਹੀ ਘੜੀ ਦੋ ਚਾਰ॥ ਧੰਨਦਿਨਪਯਾਰੀ ਆਜਕਾ,ਜੋਦੇਖਾ ਸੁਪ ਅਪਾਰ, ਤਬਸੇ ਮਗਨ ਹੈ ਮਨ ਮੇਰਾ ਜੋ ਰਾਖੇ ਕਰਤਾਰ ॥}} {{gap}}ਬਸੰਤਮਾਲਾ ਕੁਝ ਕਹਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖਟਖਟਾਨੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਹਸਦੀ ੨ ਆਕੇ ਕਹਨ ਲਗੀ;- {{xxx-larger|ਉਠਵੇਖfਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇਂ ਬੇਚੈਨ, ਸ੍ਵਾਮੀ ਖੜੇ ਦੁਵਾਰਪੁਰ ਸੀਤਲ ਕਰ ਉਠ ਨੈਂਨ ॥}} {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ-ਸਖੀ ਕਿਉਂ ਦਿਲ ਲਗੀ ਕਰਨੀ ਹੈਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਵਾਹਗੁਰੂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਭਲੇਦਨ ਆਉਨਗੇ ਅੰਜਨਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> hj3izmabj5urepq1yjez8d0fcc2gey9 252 30927 220589 78553 2026-06-04T03:19:23Z Taranpreet Goswami 2106 220589 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸਾਂਝੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ |Language=en |Volume= |Author=ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਕਵਰ" 4="ਤਤਕਰਾ" 5="7" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} eazebvqfipy19rwh22nyfeb2eiyoozk 220592 220589 2026-06-04T03:46:23Z Tamanpreet Kaur 606 220592 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸਾਂਝੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ |Language=en |Volume= |Author=ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਕਵਰ" 4="ਤਤਕਰਾ" 5="7" /> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਸਾਂਝੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ.pdf/4}} |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 7x4do35wpclzoe073zi52oy2v3yb7sa 252 31138 220625 156144 2026-06-04T09:47:23Z Kuldeepburjbhalaike 1640 220625 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q81302708 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਪੰ :ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗ੍ਯਾਨੀ ਵਿਦਿਆ ਮਾਰਤੰਡ ਲਾਹੌਰ ਮੁਜੰਗਾਂਵਾਲੇ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1='ਕਵਰ' 2='ਕੋਲੋਫੋਨ' 3=ੳ 4=ਅ 5=ੲ 6=ਸ 7=ਹ 8=ਕ 9=ਖ 10=ਗ 11=ਘ 12=ਙ 13=ਚ 14='ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ' 15=1 205to208=ਸੂਚੀ /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{c|({{{pagenum}}})}} |Footer= |tmplver= }} 7nu1641orxirhfn3c8uc4eayiomliq1 252 31355 220591 81065 2026-06-04T03:45:02Z Taranpreet Goswami 2106 220591 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" 4="ਸਮਰਪਣ" 5="5" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 78ngg227vrscc6qwnkfz2cr8gfv08s0 252 33690 220603 87408 2026-06-04T04:35:48Z Taranpreet Goswami 2106 220603 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸੱਯਦ ਰੈਹਮੇਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਭਾਈ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਕਵੀਸ਼ਰ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਈ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ |Address=ਨੂਰ ਮਹਿਲ ਖਾਸ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ) |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="2" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ]] 5lx0vbnl6p4jugdjs65wlyi4tmsayo3 252 33707 220596 86536 2026-06-04T03:52:30Z Taranpreet Goswami 2106 220596 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" 4="1" 58="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 8dqh8178ijbfhkr424qo06255v6rvjz 252 33708 220588 86537 2026-06-04T03:17:25Z Taranpreet Goswami 2106 220588 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="3" 30="ਕੋਲੋਫੋਨ" 31="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 317vfnzuu192v27vunugid1bdkglowd 100 40248 220623 220573 2026-06-04T09:35:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 220623 wikitext text/x-wiki {{Author}} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf|ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] ma66ztm4dphu3yb6cmoon3sci7sgr6u 220624 220623 2026-06-04T09:45:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 220624 wikitext text/x-wiki {{Author}} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf|ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਦੀਵਾਨ ਗੋਯਾ (ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ).pdf|ਦੀਵਾਨ ਗੋਯਾ (ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ)]] fbqjssajf1xr3lzg87pp0szhlpblk0x 252 46902 220593 121538 2026-06-04T03:47:47Z Taranpreet Goswami 2106 220593 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸੁਰ ਤਾਲ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=2019 |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6="-" 7="7" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} ciyx9plgb05o5hf0er2d0zhihai02rb 220594 220593 2026-06-04T03:48:01Z Taranpreet Goswami 2106 220594 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸੁਰ ਤਾਲ |Language=pa |Volume= |Author=ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=2019 |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਟਾਈਟਲ" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6="-" 7="7" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} f57tdcq173l44hgc404q1qzaina4587 252 48402 220595 126204 2026-06-04T03:50:56Z Taranpreet Goswami 2106 220595 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਸੁੰਦਰ ਗੁਟਕਾ ਸਟੀਕ |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਤਤਕਰਾ" 3="ਨਿਯਮ " 4="ਮੁਖਬੰਧ " 5="5" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 3jtmyytrdt4tfsw08jw4sa2khw1glhf 252 48403 220597 188382 2026-06-04T03:55:56Z Taranpreet Goswami 2106 220597 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=[[ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕੋਸ਼]] |Language=pa |Volume= |Author=[[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 654="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 7bg5wicq0fxk3n05942l7euti1olhvk 250 57246 220615 187974 2026-06-04T07:05:13Z Satdeep Gill 13 /* ਸੋਧਣਾ */ 220615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{xxx-larger|{{center|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ'''}}}} {{x-larger|{{center|'''(ਜੀਵਨੀ)'''}}}} {{dhr|10em}} {{xx-larger|{{center|'''ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ'''}}}} {{dhr|10em}} {{center|PEOPLE'S FORUM BARGAN, PUNJAB NGO Estd. 2000}} {{dhr|10em}} {{x-larger|{{center|'''ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ'''}}}} {{center|ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ}} {{center|www.peoplesforumpunjab.com}}<noinclude></noinclude> pslnb1b2jvmt5q9bkt9axg83dapql54 220616 220615 2026-06-04T07:06:04Z Satdeep Gill 13 220616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ'''}} {{x-larger|'''(ਜੀਵਨੀ)'''}} {{dhr|10em}} {{xx-larger|'''ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|10em}} PEOPLE'S FORUM BARGAN, PUNJAB NGO Estd. 2000 {{dhr|10em}} {{x-larger|'''ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ'''}} ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com </poem>}}<noinclude></noinclude> mdihjwg6223aq9rzkaavejid37gyuto 220617 220616 2026-06-04T07:06:34Z Satdeep Gill 13 220617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ'''}} {{x-larger|'''(ਜੀਵਨੀ)'''}} {{dhr|6em}} {{xx-larger|'''ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|6em}} PEOPLE'S FORUM BARGAN, PUNJAB NGO Estd. 2000 {{dhr|6em}} {{x-larger|'''ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ'''}} ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com </poem>}}<noinclude></noinclude> 6yx1r0o5shgmc091p7cq9njtg9vj1lh 250 57263 220618 184183 2026-06-04T07:33:37Z Satdeep Gill 13 220618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਚੀਨੀ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਜੋੜਾਂ ਬਾਰੇ'''}}}} {{gap}}ਚੀਨੀ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ ਵਾਸਤੇ ਕਾਫੀ ਉਲਝਣ ਭਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਧੁਨੀਆਂ ਬਾਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਮਸਲਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਲੇਖਕਾਂ/ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਚੀਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰ ਥਾਮਸ ਫਰਾਂਸਿਸ ਵੇਡ ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ. ਹਰਬਰਟ ਐਲਨ ਗਾਈਲਜ਼ ਨੇ ਹੋਰ ਸੋਧਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ Wade-Giles romanization ਢੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਜਦ ਚੀਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਵਾਹ ਵਾਸਤਾ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ 1979 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੀਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਨਯਿਨ ਸਿਸਟਮ Pinyin romanization ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੀਨੀ ਨਾਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਜੋੜ ਬਦਲ ਗਏ ; ਜਿਵੇਂ ਪੀਕਿੰਗ ਬੀਜ਼ਿੰਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੈਂਗ ਸਿਆਓ ਪਿੰਗ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਡੈਂਗ ਜ਼ਿਆਓਪਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਵੀ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਡੌਂਗ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਾਠਕ ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋਏ ਵੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ 1979 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪੁਰਾਣੇ ਉਚਾਰਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲਿਨ ਪਿਆਓ ਜਾਂ ਚਿਆਂਗ ਚਿੰਗ ਆਦਿ (ਜਦ ਕਿ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਨ ਬਿਆਓ ਅਤੇ ਜਿਆਂਗ ਕਿੰਗ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)। ਕਿਉਂਕਿ ਪੀਕਿੰਗ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਬੀਜ਼ਿੰਗ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੀਜ਼ਿੰਗ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ<noinclude>{{dhr|1em}} {{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /8'''}}</noinclude> fnmedgu2ttx0usevfb3zd4x19s791jk 250 57264 220619 187979 2026-06-04T07:34:46Z Satdeep Gill 13 /* ਤਸਦੀਕ */ 220619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Satdeep Gill" /></noinclude>ਡੈਂਗ ਜ਼ਿਆਓਪਿੰਗ ਚਾਹੇ ਪੁਰਾਣਾ ਆਗੂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ 1979 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਇਆ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦ ਤੋਂ ਮੰਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੋ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਿਸਟਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। {{larger|{{center|'''***'''}}}} {{nop}}<noinclude></noinclude> ljesijays5s59topuyg39b3f8kjthl8 250 57265 220620 187982 2026-06-04T07:35:36Z Satdeep Gill 13 220620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Mulkh Singh" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਬਾਰੇ'''}}}} {{gap}}ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਹਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਖੋਜ ਪੁਸਤਕ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਾਓ ਜ਼ੇ ਤੁੰਗ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਆਮ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। {{gap}}ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ www.quora.com ਇੱਕ ਵੈਬਸਾਈਟ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਇਸ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਦਾ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆਇਆ–‘ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਜੀਵਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਪੱਖਪਾਤੀ ਅਤੇ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਣ ਤੱਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਬਿਨ ਹੁੱਡ<ref> ਰਾਬਿਨ ਹੁੱਡ–ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਡਾਕੂ ਜੋ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਸੀ।</ref> ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ 21 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਂਦੀਪ ਜਿੱਡੇ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਐਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ? ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚੀਨੀ ਮੂਲ ਦਾ ਇੰਜਨੀਅਰ ਅਤੇ ਸ਼ੌਂਕੀਆ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵੈੱਨ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਭਾਵ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਣ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{rule}}<references/> {{rh|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /10||'''}}</noinclude> k3ttvpeukaeo8b7xs031anw9i9jvgnt 250 69897 220608 209548 2026-06-04T06:25:47Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 220608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਦਿਲ ਚਸਪ ਨਾਵਲ '''}}</noinclude> {{center|{{xx-larger|'''ਸ਼ਾਹੀ ਮਦਾਰੀ'''}}}} {{gap}}ਇਹ ਇਕ ਅਜੀਬ ਨਾਵਲ ਜੋ ਕਈ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਨ ਵਲ ਤੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਤਨਾਂ ਰੂਪੈ ਖਰ- ਚਿਆ ਹੈ ਕੇ ਦਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਅਜ ਤਕ ਪਾਠਕ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਲ ਪੜੇ ਹੈਨ ਮਗਰ ਅਸੀ ਸਚ ਕੈਂਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਏ ਪਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗਲ ਵਿਚ ਅਯਾਰੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਨੀ ਤਰੀਫ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ ਖਤਾਂ ਤੇ ਰਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨਕਿ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਜਲਦੀ ਛਾਪੋ। {{gap}}ਅਗਰ ਤਸਾਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਹੁਨੇ ਖਤ ਲਿਖਨ ਦੀ ਕਰੋ। ਭੇਟਾ ਵੀ ਭਾਗ {{xx-larger|ਮੰਗਾਵਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹਰਦਮ ਯਾਦ ਰਖੋ :-}} {{xx-larger|ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ}} {{xx-larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ}} {{left|{{xx-larger|ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ}}}}<noinclude></noinclude> 5b08h1r94bb5brya9iwddym6q9bp3qn 220609 220608 2026-06-04T06:27:10Z Gurjit Chauhan 1821 220609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਦਿਲ ਚਸਪ ਨਾਵਲ '''}} }}</noinclude>{{center|{{xx-larger|'''ਸ਼ਾਹੀ ਮਦਾਰੀ'''}}}} {{gap}}ਇਹ ਇਕ ਅਜੀਬ ਨਾਵਲ ਜੋ ਕਈ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਨ ਵਲ ਤੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਤਨਾਂ ਰੂਪੈ ਖਰ- ਚਿਆ ਹੈ ਕੇ ਦਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਅਜ ਤਕ ਪਾਠਕ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਲ ਪੜੇ ਹੈਨ ਮਗਰ ਅਸੀ ਸਚ ਕੈਂਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਏ ਪਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗਲ ਵਿਚ ਅਯਾਰੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਨੀ ਤਰੀਫ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ ਖਤਾਂ ਤੇ ਰਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨਕਿ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਜਲਦੀ ਛਾਪੋ। {{gap}}ਅਗਰ ਤਸਾਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਹੁਨੇ ਖਤ ਲਿਖਨ ਦੀ ਕਰੋ। ਭੇਟਾ ਵੀ ਭਾਗ {{x-larger|ਮੰਗਾਵਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹਰਦਮ ਯਾਦ ਰਖੋ :-}} {{x-larger|ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ}} {{x-larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ}} {{left|{{x-larger|ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ}}}}<noinclude></noinclude> 1m45nkii4yh1k1l61e1ndnymszjkd6l 220610 220609 2026-06-04T06:27:57Z Gurjit Chauhan 1821 220610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਦਿਲ ਚਸਪ ਨਾਵਲ '''}} }}</noinclude>{{center|{{xx-larger|'''ਸ਼ਾਹੀ ਮਦਾਰੀ'''}}}} {{gap}}ਇਹ ਇਕ ਅਜੀਬ ਨਾਵਲ ਜੋ ਕਈ ਹਿਸਿਆਂ ਵਿਚ ਛਪਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਇਸ ਨ ਵਲ ਤੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਤਨਾਂ ਰੂਪੈ ਖਰ- ਚਿਆ ਹੈ ਕੇ ਦਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਅਜ ਤਕ ਪਾਠਕ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਲ ਪੜੇ ਹੈਨ ਮਗਰ ਅਸੀ ਸਚ ਕੈਂਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਏ ਪਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗਲ ਵਿਚ ਅਯਾਰੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਨਾਵਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਇਤਨੀ ਤਰੀਫ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ ਖਤਾਂ ਤੇ ਰਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨਕਿ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਜਲਦੀ ਛਾਪੋ। {{gap}}ਅਗਰ ਤਸਾਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਹੁਨੇ ਖਤ ਲਿਖਨ ਦੀ ਕਰੋ। ਭੇਟਾ ਵੀ ਭਾਗ {{x-larger|ਮੰਗਾਵਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹਰਦਮ ਯਾਦ ਰਖੋ :-}} {{x-larger|ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ}} {{x-larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ}} {{right|{{x-larger|ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ}}}}<noinclude></noinclude> ilc2xncdlweppxxeeenrww1nqd2n8so 250 69907 220611 209562 2026-06-04T06:42:16Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 220611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਵਿਸਤਾਰ ਪਿੰਗਲ ਟੀਕਾ'''}}}}</noinclude>{{{x-larger|'''ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਕਲਾ'''}} {{gap}}ਵਿਦਯਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਕੀ ਹੈ ਸਚ ਜਾਣੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਕਬਿਤ, ਦੋਹਿਰੇ, ਬੈਂਤ, ਛੰਦ ਬਨੌਣੇ ਸੁਖਾਲੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਵੀਸ਼ਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜੋ {{x-larger|ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼}} {{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਸ਼ ਉਜਰੀ ਗਿਰਾਂ, ਸ਼ਸ਼ ਤਾਰਾ ਮਰ ਹੀ ਠੰਡੇ ਦੀ ਡਾਟ, ਮਾਲ ਪਚਕਾਰ ਨਾਮ ਡਾਕ ਸੁਰਾਈ ਮਿਸਰੀ ਨਾਮ ਡਾਟ ਬਜਵ ਨਾਮ ਡਟ ਦੋਹਰੀ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਸ਼ਤਰੀ ਡਾਟ ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਕਿਸਤੀ ਕਿਸਮ ਡੋਲਦਾਰ ਗਿਰਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਗਿਰਾਰ, ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਬਿਵਾਨ ਕਿਸਮ ਗਿਰਹ ਢਕਰ ਦਰ ਫੂਲ ਜੋ ਥਾਂ ਨਾਂ ਹੋਣਦੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰਖੋ। ਬਸ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਰਟੀ ਫਕੇਟ ਤੇ ਚਿਠੀਆਂ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਦੋਸੌ ਪੰਜਾਹ ਗਿਆਂ ਹਨ। ਮੁਲ ੧) {{x-larger|ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ}} {{gap}}{{x-larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ}}<noinclude></noinclude> 0bb8klxm06xv12ot8xbp93jld4z9xji 220612 220611 2026-06-04T06:45:30Z Gurjit Chauhan 1821 220612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਵਿਸਤਾਰ ਪਿੰਗਲ ਟੀਕਾ'''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਕਲਾ'''}}}} {{gap}}ਵਿਦਯਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਕੀ ਹੈ ਸਚ ਜਾਣੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਕਬਿਤ, ਦੋਹਿਰੇ, ਬੈਂਤ, ਛੰਦ ਬਨੌਣੇ ਸੁਖਾਲੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਵੀਸ਼ਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜੋ {{x-larger|'''ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} {{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਸ਼ ਉਜਰੀ ਗਿਰਾਂ, ਸ਼ਸ਼ ਤਾਰਾ ਮਰ ਹੀ ਠੰਡੇ ਦੀ ਡਾਟ, ਮਾਲ ਪਚਕਾਰ ਨਾਮ ਡਾਕ ਸੁਰਾਈ ਮਿਸਰੀ ਨਾਮ ਡਾਟ ਬਜਵ ਨਾਮ ਡਟ ਦੋਹਰੀ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਸ਼ਤਰੀ ਡਾਟ ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਕਿਸਤੀ ਕਿਸਮ ਡੋਲਦਾਰ ਗਿਰਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਗਿਰਾਰ, ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਬਿਵਾਨ ਕਿਸਮ ਗਿਰਹ ਢਕਰ ਦਰ ਫੂਲ ਜੋ ਥਾਂ ਨਾਂ ਹੋਣਦੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰਖੋ। ਬਸ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਰਟੀ ਫਕੇਟ ਤੇ ਚਿਠੀਆਂ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਦੋਸੌ ਪੰਜਾਹ ਗਿਆਂ ਹਨ। ਮੁਲ ੧) {{x-larger|'''ਪਤਾ -ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ'''}} {{gap}}{{x-larger|'''ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ'''}}<noinclude></noinclude> cude3htyc8h0edhahpxtphgz2m4ld5r 220613 220612 2026-06-04T06:46:57Z Gurjit Chauhan 1821 220613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਵਿਸਤਾਰ ਪਿੰਗਲ ਟੀਕਾ'''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਕਲਾ'''}}}} {{gap}}ਵਿਦਯਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਕੀ ਹੈ ਸਚ ਜਾਣੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਕਬਿਤ, ਦੋਹਿਰੇ, ਬੈਂਤ, ਛੰਦ ਬਨੌਣੇ ਸੁਖਾਲੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਵੀਸ਼ਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜੋ {{x-larger|'''ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} {{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਸ਼ ਉਜਰੀ ਗਿਰਾਂ, ਸ਼ਸ਼ ਤਾਰਾ ਮਰ ਹੀ ਠੰਡੇ ਦੀ ਡਾਟ, ਮਾਲ ਪਚਕਾਰ ਨਾਮ ਡਾਕ ਸੁਰਾਈ ਮਿਸਰੀ ਨਾਮ ਡਾਟ ਬਜਵ ਨਾਮ ਡਟ ਦੋਹਰੀ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਸ਼ਤਰੀ ਡਾਟ ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਕਿਸਤੀ ਕਿਸਮ ਡੋਲਦਾਰ ਗਿਰਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਗਿਰਾਰ, ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਬਿਵਾਨ ਕਿਸਮ ਗਿਰਹ ਢਕਰ ਦਰ ਫੂਲ ਜੋ ਥਾਂ ਨਾਂ ਹੋਣਦੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰਖੋ। ਬਸ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਰਟੀ ਫਕੇਟ ਤੇ ਚਿਠੀਆਂ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਦੋਸੌ ਪੰਜਾਹ ਗਿਆਂ ਹਨ। ਮੁਲ ੧) {{x-larger|'''ਪਤਾ -ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ'''}} {{gap}}{{x-larger|'''ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ'''}} {{left|ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ}}<noinclude></noinclude> rercy67p3t72uzzvtvdb1fquits772q 220614 220613 2026-06-04T06:47:35Z Gurjit Chauhan 1821 220614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|{{x-larger|'''ਵਿਸਤਾਰ ਪਿੰਗਲ ਟੀਕਾ'''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨ ਦੀ ਕਲਾ'''}}}} {{gap}}ਵਿਦਯਾ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਅਸਾਂ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਪੁਸਤਕ ਕੀ ਹੈ ਸਚ ਜਾਣੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪੜਕੇ ਕਬਿਤ, ਦੋਹਿਰੇ, ਬੈਂਤ, ਛੰਦ ਬਨੌਣੇ ਸੁਖਾਲੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਵੀਸ਼ਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਨਾ ਚੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜੋ {{x-larger|'''ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਯਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼'''}} {{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਸ਼ ਉਜਰੀ ਗਿਰਾਂ, ਸ਼ਸ਼ ਤਾਰਾ ਮਰ ਹੀ ਠੰਡੇ ਦੀ ਡਾਟ, ਮਾਲ ਪਚਕਾਰ ਨਾਮ ਡਾਕ ਸੁਰਾਈ ਮਿਸਰੀ ਨਾਮ ਡਾਟ ਬਜਵ ਨਾਮ ਡਟ ਦੋਹਰੀ ਨਾਲ ਲਾਵਾਂ ਸ਼ਤਰੀ ਡਾਟ ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਕਿਸਤੀ ਕਿਸਮ ਡੋਲਦਾਰ ਗਿਰਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਗਿਰਾਰ, ਦਾਰ ਗਿਰਹ ਬਿਵਾਨ ਕਿਸਮ ਗਿਰਹ ਢਕਰ ਦਰ ਫੂਲ ਜੋ ਥਾਂ ਨਾਂ ਹੋਣਦੇ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰਖੋ। ਬਸ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਰਟੀ ਫਕੇਟ ਤੇ ਚਿਠੀਆਂ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਦੋਸੌ ਪੰਜਾਹ ਗਿਆਂ ਹਨ। ਮੁਲ ੧) {{x-larger|'''ਪਤਾ -ਭਾਈ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ'''}} {{gap}}{{x-larger|'''ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ ਬਜਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ'''}} {{right|ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ}}<noinclude></noinclude> ovv2yam3689l01okccpc4gon9pwp2u4 252 70364 220590 212426 2026-06-04T03:42:58Z Taranpreet Goswami 2106 220590 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137969371 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 10="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header={{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||{{{pagenum}}}}} |Footer= |tmplver= }} jl66p80bhcjk00zyb5k7ja86c1ktuyh 250 71434 220581 215648 2026-06-03T16:18:39Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 220581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਅਮਰ ਬੇਲ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਅਮਰ ਬੇਲ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਇਹ ਬੇਲ ਜਿਸ ਦਰਖਤ 'ਤੇ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੇਲ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਾਰੀਕ, ਨਾਂਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਬੇਲ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਰਾਈ ਵਰਗੇ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੇਲ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਤਝੜ ਵਿਚ ਸੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਸ ਦਰਖਤ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਕਾਉਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਆਕਾਸ਼ਵਲ੍ਹੀ। ਹਿੰਦੀ-ਅਮਰ ਬੇਲ, ਆਕਾਸ਼ ਬੇਲ। ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ- ਅਮਰਬੇਲ। ਬੰਗਾਲੀ- ਆਲੋਕ ਲਤਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ- ਡੋਡਰ (Dodder)। ਲੈਟਿਨ-ਕਸਕੁਟਾ ਰਿਫਲੈਕਸ (Cuscuta Reflexa)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੈਦ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰ ਬੇਲ ਕੌੜੀ, ਗ੍ਰਾਹੀ, ਕੁਸੈਲੀ, ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ, ਭਾਰੀ, ਪਿੱਤ ਕਫ ਨਾਸ਼ਕ, ਠੰਡੀ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 14<noinclude></noinclude> o9n2e09aywpbyx714o3sugqqby6dwiq 250 71435 220582 215649 2026-06-03T16:21:09Z Amritpal Aman 2020 220582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਅਫੀਮ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਅਫੀਮ ਪੋਸਤ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੱਕ ਮੀਟਰ, ਤਣਾ ਹਰਾ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਪੱਤੇ ਆਇਤਕਾਰ, ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ, ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਰੰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਕਟੋਰੀ ਵਰਗੇ, ਚਾਰ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਨਾਰ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਡੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ, ਛੋਟੇ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਖਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਦਾਣੇ ਬੀਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਡੋਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਸਖਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਜਾਰ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਘਣਕਾਰ ਬਰਫੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਮਾ ਕੇ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਰਿਕ ਰੰਗ ਗਹਿਰਾ ਬਾਦਾਮੀ, ਚਮਕੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੁਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਫੀਮ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ 'ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਤ੍ਹਾ ਹੀ ਬਾਕੀ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ- ਅਹਿਫੇਨ। ਹਿੰਦੀ-ਅਫੀਮ। ਮਰਾਠੀ-ਆਫੂ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਅਫੀਨ। ਬੰਗਾਲੀ- ਆਫਿਮ। ਅੰਗਰੇਜੀ- ਓਪੀਅਮ (Opium)। ਲੈਟਿਨ-ਪਾਪਾਵਰ ਸੋਮਨੀਫੋਰਮ (Papaver Somnifrerum)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੈਦ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ, ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਤਿਕਤ, ਕਫ-ਵਾਤ ਛਾਮਕ, ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਵੇਦਨਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਗਰਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਰੀਰਕ ਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫੀਮ ਮਸਤਿਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਦਤ ਪੈਣ ਨਾਲ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਾਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਮਰ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਵਧੇਰੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫੀਮ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਖੋਜ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਰਵਿਨ 5 ਤੋਂ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪਾਣੀ 16 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਡੀਨ, ਬੀਬੇਨ, ਨਾਸੀਰਨ, ਨਾਰਕੋਟੀਨ, ਪਾਪਾਵਰੀਨ, ਐਪੋਮਾਰਫਿਨ, ਆਕਸੀਡੀਮਾਰਫਿਨ, ਐਪੋਕੋਡੀਨ, ਓਪਿਓਨਿਨ, ਮੇਕੋਨਿਨ ਐਸਿਡ, ਦੁਪਦੰਮਲ, ਰਾਲ, ਗੁਲੂਕੋਜ਼, ਅਮੋਨੀਆ, ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ, ਮੈਗਨੇਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਲਵਣ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 15<noinclude></noinclude> sxnfyb76wfac211tntdmj0qqda5j51r 220584 220582 2026-06-04T01:55:22Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 220584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਅਫੀਮ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਅਫੀਮ ਪੋਸਤ ਦੇ ਬੂਟੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਚਾਈ ਇੱਕ ਮੀਟਰ, ਤਣਾ ਹਰਾ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਪੱਤੇ ਆਇਤਕਾਰ, ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ, ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਰੰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਕਟੋਰੀ ਵਰਗੇ, ਚਾਰ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਵਾਲੇ ਅਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅਨਾਰ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਡੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ, ਛੋਟੇ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਖਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਦਾਣੇ ਬੀਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਡੋਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਸਖਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਜਾਰ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਘਣਕਾਰ ਬਰਫੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਮਾ ਕੇ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਰਿਕ ਰੰਗ ਗਹਿਰਾ ਬਾਦਾਮੀ, ਚਮਕੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੁਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਫੀਮ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ 'ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਵ੍ਹਾ ਹੀ ਬਾਕੀ ਬਚਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ- ਅਹਿਫੇਨ। ਹਿੰਦੀ-ਅਫੀਮ। ਮਰਾਠੀ-ਆਫੂ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਅਫੀਨ। ਬੰਗਾਲੀ-ਆਫਿਮ। ਅੰਗਰੇਜੀ- ਓਪੀਅਮ (Opium)। ਲੈਟਿਨ-ਪਾਪਾਵਰ ਸੋਮਨੀਫੋਰਮ (Papaver Somnifrerum)। ਗੁਣ: ਆਯੂਰਵੈਦ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੀ, ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਤਿਕਤ, ਕਫ-ਵਾਤ ਛਾਮਕ, ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਵੇਦਨਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਗਰਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਰੀਰਕ ਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫੀਮ ਮਸਤਿਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਦਤ ਪੈਣ ਨਾਲ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਾਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਮਰ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਵਧੇਰੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਆਉਣ, ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਟੱਟੀਆਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫੀਮ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਖੋਜ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਰਫਿਨ 5 ਤੋਂ 31 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪਾਣੀ 16 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕੁਝ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੋਡੀਨ, ਥੀਬੇਨ, ਨਾਸੀਰਨ, ਨਾਰਕੋਟੀਨ, ਪਾਪਾਵਰੀਨ, ਐਪੋਮਾਰਫਿਨ, ਆਕਸੀਡੀਮਾਰਫਿਨ, ਐਪੋਕੋਡੀਨ, ਓਪਿਓਨਿਨ, ਮੇਕੋਨਿਨ ਐਸਿਡ, ਦੁਘਦੰਮਲ, ਰਾਲ, ਗੁਲੂਕੋਜ਼, ਅਮੋਨੀਆ, ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ, ਮੈਗਨੇਸ਼ੀਅਮ ਦੇ ਲਵਣ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 15<noinclude></noinclude> oizav6pkcpzusnb8iroh3wli3m5ijns 250 71436 220585 215650 2026-06-04T02:23:43Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 220585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਐਲੋਪੈਥਿਕ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਅਫੀਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਾਰਫਿਨ, ਕੋਡੀਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਵੱਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਤੇਜਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਧੇਰੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ: ਅਮੀਫ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਜਾਣ ਨਾਲ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸ, ਵਧੇਰੇ ਨੀਂਦ ਆਉਣ, ਸਾਹ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਹੌਲੀ ਹੋਣ, ਗਰਮੀ ਵੱਧ ਆਉਣ, ਕਮਜੋਰੀ, ਦੇਹ ਸ਼ੀਤਲਤਾ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਤਕਲੀਫ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਚਮੜੀ ਕਾਲੀ ਹੋਣਾ ਆਦਿ ਅਲਾਮਤਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਨੀਪੈੱਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਅਹਿਮ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਪਰਦੇਸੀ ਪੰਜਾਬ PARDESI PUNJAB ਹੁਣ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੇ ਵੀ Dr Nirmal Hari Editor ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ... www.pardesipunjab.ca ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ - ਡਾ ਨਿਰਮਲ ਹਰੀ 001-204-391-3623 ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 16<noinclude></noinclude> iyu85sjj65sy0wybipxv5xjok9skr0s 250 72393 220587 218328 2026-06-04T02:46:59Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 220587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੬੨ )}}</noinclude>ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। {{gap}}ਹਰਦੀਨ-ਇਸ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨ ਰਖਣਾ ਆਪ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਮਾ ਟਾਲ ਦੇਵੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਤੇ ਨਿਸਚਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਤਮਾਚਾ ਨਾਲ ਲਈ ਜਾਣਾ ਅਰ ਪੱਛਮ ਵਲ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪੂਰਬ ਵਲ ਜਾਣਾ ਤੇ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਰਹਿਣਾ। ਏਤਨੀ ਹੋਸ਼ਯਾਰੀ ਕਰਨੇ ਤੇ ਭੀ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਛ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਸਚ ਹੈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਹਰਦੀਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਗਿਆ ਅਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹਰਦੀਨ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਬੇਸ਼ੱਕ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ ਹੈ ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਨਿਸਚਾ ਰੱਖ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂ ਗਾ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗਾ। {{gap}}ਫੇਰ ਮੈਂ ਚੁਪ ਚਾਪ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ-ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਦੋ ਨਾਲਾ ਤਮਾਚਾ ਭਰਕੇ ਆਪਣੇ ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਲੁਕਾਲਿਆ ਅਰ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਤਦ ਰਘਬਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਸੁਣਾਓ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ?ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹਾਂ ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਗਈ ਹੈ ਵੈਦ ਨੂੰ ਸਦਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਏਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਅਸੀ ਭੀ ਹੋ ਆਉਂਦੇਂ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਗਿਆ ਅਰ ਰਘੁਬਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਛੜ ਬੈਠਾ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਮੈਂ ਪੂਰਬ ਵਲ ਘੋੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਭੁਵਾਇਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਘੁਬਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਛਮ ਵਲ ਚਲੋ ਏਧਰ ਮੈਦਾਨ ਖੁਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> n1jp17i82dd0d7mt1u4qvs0jw9an4wh 250 72398 220586 218333 2026-06-04T02:41:09Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 220586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੬੧ )}}</noinclude>ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਡਿਗ ਪਈ ਹੋ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣ ਦਿਆਂ ਹੀ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰਦੀਨ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰ ਜਨਾਨੇ ਵਿਚ ਗਿਆ ਹਰ ਦੀਨ ਅੰਦਰ ਜਨਾਨੇ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਘਰ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਡਿਓੜੀ ਲੰਘ ਗਿਆਤਾਂ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਹਰਦੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਓਹ ਝੂਠ ਹੈ ਬਹੂ ਜੀ ਰਾਜੀ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ-ਤਾਂ ਤੂੰ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਿਆ? {{gap}}ਹਰਦੀਨ-ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਆਪਨੂੰ ਰਘੂਬਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਾਂ। {{gap}}ਮੈਂ-ਓਹ ਕਿਉਂ? {{gap}}ਹਰਦੀਨ-ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਓਹ ਆਪਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਰ ਆਪਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੇ ਰੋਕਦਾ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪੱਖ ਕਰਨਾ ਮਲੂਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਫੇਰ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ ਤੇਂ ਬਚਾਂਉਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਰੈਂਹਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਆਪ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਆਪਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ਜੇ ਆਪ ਮੇਰਾ ਭੇਤ ਖੋਹਲ ਦੇਵੋਗੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਮੈਂ-(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਤੂੰ ਕੀ ਕੈਹ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਰਘੁਬਰ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> awpkcnzkrf9jvuuz3ba1at8vp95xmnx 250 72759 220578 220532 2026-06-03T15:14:12Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 220578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਭੜਾਸ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਚ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਕ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਲੈ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਸਮੇਂ ਕਿਧਰੇ ਘੁੰਮਣ ਫਿਰਨ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਤੇ ਸੈਰ ਹੋ ਸਕੇ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਦਿੱਲੀ, ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਤਾਜ ਮਹਿਲ (ਆਗਰਾ), ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਤੁਰ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਨੈੱਟ ਤੇ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਸਰਚ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਿੱਲੀ, ਚੇਨਈ (ਤਮਿਲਨਾਡੂ), ਇੰਦੌਰ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼), ਕਰਨਾਟਕ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਇੰਡਸਟਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦੂਜਾ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਕੀਮਤ ਤੇ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਵਿਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਦਿਲਪ੍ਰਚਾਵਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰਜ਼ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 50% ਸਬਸਿਡੀ ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਕੋਈ ਐਸ਼ੋ ਇਸ਼ਰਤ (luxury) ਦੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕਿਸੇ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਚ-ਗਾਣਿਆਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਅਰਬਾਂ ਖਰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਣ ਲਈ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰਜ਼ ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ? {{gap}}ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਐਸੋਸ਼ੀਏਸ਼ਨਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਬੈਨਰਾਂ ਥੱਲੇ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਰਾਗ ਅਲਾਪ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਾ<noinclude>{{rh||29}}</noinclude> 4y328k4q2hzxchpzyhbt27fasssws7q 250 72760 220574 2026-06-03T14:49:16Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 220574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||481}}</noinclude>1[ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ [ਅਨੁਛੇਦ 4(1) ਅਤੇ 80 (2)] ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਟਿੱਕ ਹੇਠ-ਲਿਖੀ ਸਾਰਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸੰਘ ਰਾਜਖੇਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਇੰਨੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸੰਘ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਲਿਖਤ ਹਨ : ਸਾਰਈ 1. ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 3[2. ਤੇਲਗਾਨਾ 4[3]. ਆਸਾਮ [4. ਬਿਹਾਰ [4[5] ਝਾਰਖੰਡ [[ [6]] ਗੋਆ 2[11] stry of Law & Justic 6] 1] 1 ਸੰਵਿਧਾਨ (ਸਤੱਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1956, ਧਾਰਾ 3 ਦੁਆਰਾ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੀ ਗਈ । - ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੂਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2014, ਧਾਰਾ 12 ਦੁਆਰਾ (2.6.2014 ਤੋਂ) “18” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ । 3 ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੂਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2014, ਧਾਰਾ 12 ਦੁਆਰਾ (2.6.2014 ਤੋਂ) “18” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ । 4 ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੂਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2014, ਧਾਰਾ 12 ਦੁਆਰਾ (2.6.2014 ਤੋਂ) 2 ਤੋਂ 30 ਤੱਕ ਇੰਦਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3 ਤੋ 31 ਤੱਕ ਦੇ ਇੰਤਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ' ਬਿਹਾਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਤਾ 30) ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (15.11.2000 ਤੋਂ) “22” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ । 6 ਬਿਹਾਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਤਾ 30) ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (15.11.2000 ਤੋਂ) “22” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ । 7 ਗੋਆ, ਦਮਨ ਔਰ ਦੀਵ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1987 (1987 ਦਾ 18) ਦੀ ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ (30.05.1987 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । * ਬਿਹਾਰ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਤਾ 30) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (15.11.2000 ਤੋਂ) ਇੰਦਰਾਜ 4 ਤੋਂ 29 ਕਮ ਇੰਦਰਾਜ 5 ਤੋਂ 30 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । 481<noinclude>{{rh||481}}</noinclude> d2mo1f09ll97i1d2rulfbwi1s6aikq7 250 72761 220575 2026-06-03T14:49:37Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "[4[7.ਗੁਜਰਾਤ 10[ [4[8.ਹਰਿਆਣਾ 482 11] 5] [9]ਕੇਰਲ 9] 8[4[10] ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 11 [11] 12[[4[11] ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 05] 13[8[4[12] ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ 15[[4[13] ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 16[[4[14] ਕਰਨਾਟਕ 8[4[15]17 ਓਡੀਸਾ 14[18] 19] Pof Law & Justice ? ਬੰਬੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1960 (1960 ਦਾ 11) ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ, ਇੰਦਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||482}}</noinclude>[4[7.ਗੁਜਰਾਤ 10[ [4[8.ਹਰਿਆਣਾ 482 11] 5] [9]ਕੇਰਲ 9] 8[4[10] ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 11 [11] 12[[4[11] ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ 05] 13[8[4[12] ਤਾਮਿਲ ਨਾਡੂ 15[[4[13] ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 16[[4[14] ਕਰਨਾਟਕ 8[4[15]17 ਓਡੀਸਾ 14[18] 19] Pof Law & Justice ? ਬੰਬੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1960 (1960 ਦਾ 11) ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ, ਇੰਦਰਾਜ “4” (ਇੰਦਰਾਜ 6 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ) ਦੀ ਥਾਵੇਂ (1.5.1960 ਤੋਂ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 10 ਪੰਜਾਬ ਪੂਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1966 (1966 ਦਾ 31) ਦੀ ਧਾਰਾ 9 ਦੁਆਰਾ (1.11.1966 ਤੋਂ) ਥਾਂਵੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। 14 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਦਾ 28) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (1.11.2000 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ 12 ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 2000 (2000 ਦਾ 28) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (1.11.2000 ਤੋਂ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 13 'ਮਦਰਾਸ ਸਟੇਟ (ਨਾਂ ਪਰਵਰਤਨ) ਐਕਟ, 1968 (1968 ਦਾ 53) ਧਾਰਾ 5 ਦੁਆਰਾ (14.1.1969 ਤੋਂ) “8 ਮਦਰਾਸ” (11 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ) ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰਖੇ ਗਏ । 14 ਦ ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਐਂਡ ਸਦਰਾਸ (ਆਸਟਰੇਸ਼ਨ ਔਫ ਬਾਊਂਡਰੀਜ਼) ਐਕਟ, 1959 (1959 ਦਾ 56) ਧਾਰਾ 8 ਦੁਆਰਾ (1.4.1960 ਤੋਂ ਲੈ ਦੇ) “17" ਦੀ ਥਾਂਵੇ ਰਖੇ ਗਏ । 15 ਬੰਬੇ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ, 1960 (1960 ਦਾ 11) ਧਾਰਾ 6 ਦੁਆਰਾ (1.5.1960 ਤੋਂ ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ । 16 ਮਾਈਸੋਰ (ਨਾਂ ਪਰਵਰਤਨ) ਐਕਟ, 1973 (1973 ਦਾ 31) ਦੀ ਧਾਰਾ 5 ਦੁਆਰਾ (1.11.1973 ਤੋਂ) “10 ਮਾਈਸੋਰ” (13 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਤ) ਦੀ ਥਾਂਵੇ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। 17 ਓਡੀਸ਼ਾ ਨਾਂ ਪਰਵਰਤਨ ਐਕਟ, 2011 (2011 ਦਾ 15) ਦੀ ਧਾਰਾ 7 ਦੁਆਰਾ (1.11.2011 ਤੋਂ) “ਉੜੀਸਾ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪਰਸਥਾਪਤ । 482<noinclude>{{rh||482}}</noinclude> n7qnup8gopnloxjgumvszntms94lgi0 250 72762 220576 2026-06-03T15:04:38Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 220576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> '''{{larger|ਇਹ ਕਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ}}''' ਹੁਣ ਟੱਬਰ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂਝ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਹੀਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਵੀ ਮਿਲਣ-ਮਿਲਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਦਾਨੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹੁਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁੱਧ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਾਨਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਟੋਟਕੇ ਨਹੀਂ ਬਸ ਨਿਰੇ ਫਿਲਮੀ ਡਾਇਲਾਗ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਮੋਡੇ ਮੁੱਢ ਬੈਠਣ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ। ਸਤਹੀ ਅਤੇ ਪੇਤਲੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਹੁਣ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਆਦੀ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਭਰਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਗੁੜ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਿਉਂਦੇ ਛੋਟੀ ਸਕਰੀਨ ਨੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁਪਨੇ ਬੜੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਖੋਹ ਲਏ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਹੁਣ ਬੈਠਣ ਦੇ ਮਿਲਣ-ਗਿਲਣ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 118}}</noinclude> 9c64mqkx2u9vr0le8ctbniiua50a1e7 250 72763 220577 2026-06-03T15:06:54Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 220577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਸਬੱਬ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਇਹ ਮਸਨੂਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਹ ਨਿਰਮੋਹਾ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸਾਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਲਿਬੜਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਾਈਲੋਨ ਦੀਆਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਨੇ ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 119}}</noinclude> gk6nkuwo99ewcyuhpebk8rh1ke9pugk 250 72764 220579 2026-06-03T15:14:40Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ‘ਛੋਟੇ ਬਾਬੇ ਦਾ` ਕਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ‘ਛੋਟੇ ਬਾਬੇ ਦਾ` ਕਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਭਾਵ ਸਾਂਝੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਆ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖੌਤੀ ਚੌਧਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਚੌਧਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਗਹੀਣ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਇਕਜੁੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਜਾਣੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ 80-90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਐਕਟ 1995 ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਸੋਧਿਆ ਐਕਟ 2016 ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਲੋ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ ! ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਹੋਈ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਐਕਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਤਦ ਹੀ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਅਣਗੌਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਾਂ ਐਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਮਜ਼ਾਲ ਐ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੈ, ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਐਕਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਕੀ, ਕਈ ਸਾਲ ਹੀ ਨਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਕੋ ਲਾਗੇ ਸੋ ਤਨ ਜਾਣੇ, ਕੌਣ ਜਾਨੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ”। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮੇ ਕੋਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 30<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 65nbopjvd7nbg2ameuxjnmf2ai9xczg 220580 220579 2026-06-03T15:17:06Z Jalseerat Aman 2446 220580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ 'ਛੋਟੇ ਬਾਬੇ ਦਾ' ਕਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਭਾਵ ਸਾਂਝੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਆ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖੌਤੀ ਚੌਧਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਚੌਧਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਗਹੀਣ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਇਕਜੁੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਜਾਣੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ 80-90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਐਕਟ 1995 ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਸੋਧਿਆ ਐਕਟ 2016 ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਲੋ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ ! ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਹੋਈ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਐਕਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਤਦ ਹੀ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਅਣਗੌਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਾਂ ਐਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਮਜ਼ਾਲ ਐ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੈ, ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਐਕਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਕੀ, ਕਈ ਸਾਲ ਹੀ ਨਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਕੋ ਲਾਗੇ ਸੋ ਤਨ ਜਾਣੇ, ਕੌਣ ਜਾਨੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ”। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮੇ ਕੋਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 30<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 2zly90xkuwq7xps3uyygq993yooqanw 220621 220580 2026-06-04T08:02:26Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 220621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ 'ਛੋਟੇ ਬਾਬੇ ਦਾ' ਕਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਭਾਵ ਸਾਂਝੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਆ ਕੇ ਲੜਨ ਲਈ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਖੌਤੀ ਚੌਧਰ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਚੌਧਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੱਚੇ ਅੰਗਹੀਣ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਇਕਜੁੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਸਹੂਲਤਾਂ ਆਦਿ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਜਾਣੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ 80-90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਐਕਟ 1995 ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਵਾਂ ਸੋਧਿਆ ਐਕਟ 2016 ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਲੋ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ ! ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਹੋਈ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਸਾਲ 2016 ਵਿਚ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਐਕਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਤਦ ਹੀ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਅਣਗੌਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿਲਾ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤਾਂ ਐਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਮਜ਼ਾਲ ਐ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੈ, ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਐਕਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਕੀ, ਕਈ ਸਾਲ ਹੀ ਨਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਉਦੋਂ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ "ਜਿਸ ਕੋ ਲਾਗੇ ਸੋ ਤਨ ਜਾਣੇ, ਕੌਣ ਜਾਨੇ ਪੀੜ ਪਰਾਈ"। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮੇ ਕੋਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 7nlvc7v3hykcsbaw3ppnhafyxztmly9 250 72765 220583 2026-06-03T23:58:45Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ ਯਾ, ਖੇਤੋਂ ਮੇਂ ਸਭੀ ਕਾਮ ਤੋ ਹਮ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਮਾਲਿਕ ਤੋਂ ਹਮ ਹੀ ਹੁਏ, ਹਮ ਤੋ ਕਈ ਮਰਨੇ ਕਾ ਸੋਤੇ ਨਹੀਂ, ਕਭੀ ਸੜਕੇਂ ਯਾ ਗਾੜੀਏਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕੀ; ਇਨਕਾ ਤੋ ਏਕ ਯਾ ਦੋ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਹਮਾਰਾ ਤੋ 5-5, 7-7 ਬੱਚਾ ਹੈ, ਜਮੀਨੋਂ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਹੋ ਗਯਾ ਹੈ ਯਾ, ਖੇਤੋਂ ਮੇਂ ਸਭੀ ਕਾਮ ਤੋ ਹਮ ਕਰਤੇ ਹੈਂ, ਮਾਲਿਕ ਤੋਂ ਹਮ ਹੀ ਹੁਏ, ਹਮ ਤੋ ਕਈ ਮਰਨੇ ਕਾ ਸੋਤੇ ਨਹੀਂ, ਕਭੀ ਸੜਕੇਂ ਯਾ ਗਾੜੀਏਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕੀ; ਇਨਕਾ ਤੋ ਏਕ ਯਾ ਦੋ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਹਮਾਰਾ ਤੋ 5-5, 7-7 ਬੱਚਾ ਹੈ, ਜਮੀਨੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਘਰ ਭੀ ਇਨਕੇ ਜੈਸੇ ਕਨੀਓਂ ਕੀ ਤਹਾ ਨਹੀਂ, ਵਾੜੀਏਂ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕੱਪੜਾ ਵੀ ਕਿਤਨੇ ਕਿਤਨੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਧੋਤੇ; ਇਨਕੀ ਤਰਾ ਰੋਜ ਰੋਜ ਕੁਰਤਾ ਪਜਾਮਾ ਧੋ ਕਰ, ਨੀਲੀ ਯਾ ਸਫੇਦ ਪਚੀ ਬਾਂਧ ਕਰ ਬੜੀ ਬੜੀ ਗਾਈਓਂ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਘੂਮਣੇ' ਸੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦੋ ਡੱਈਏ ਭਰਾ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਵੀ ਸ਼ਟਰਿੰਗ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪਲਾਟ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦੱਸਣ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਭਰਾ ਨੇ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 6-7 ਕਰੋੜ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਬਣਾ ਲਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਭੱਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਦਿਹਾੜੀਆਂ ਕਰਕੇ ਯੂ.ਪੀ. ਬਿਹਾਰ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਦੋਸਤੋ ਗੱਲ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਜ਼ਹਿਨ 'ਚ ਇਕ ਗੱਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ/ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਲ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ (ਭੱਈਏ) ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਬੰਦੇ ਲੈਣ ਲਈ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਈਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਲ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਤਾਂ ਦਿਹਾੜੀ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਸੇ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਅਕਸਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ ਅੱਧੇ ਦਿਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਹਾੜੀ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਦਿਹਾੜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵੀ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭੱਈਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿਹਾੜੀ ਲਈ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਦਿਹਾੜੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਕਈ ਵਾਰ ਘੱਟ ਵੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਾਲਕ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਰੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਅੱਗੋਂ ਨਹੀਂ ਘੂਰਦੇ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਵਾਧੂ ਹੀ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵ 32<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> gk8xutuvqjm2ohrjqi42c2zabd0irdw 250 72766 220622 2026-06-04T08:03:14Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਇਕਜੁੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਹਰੇਕ ਅੰਗਹੀਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਇਕਜੁੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਹਰੇਕ ਅੰਗਹੀਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਗੰਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਨਸ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ। ਦੇਖਿਆ ਇਹ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿਹਲੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਕੇ ਵਾਧੂ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ 40-50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਂਦੀ, ਕਿਸਾਨ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਂਝੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਕ ਅੱਧਾ ਸੀਰੀ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਇਕ ਕੰਮ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਗਲੋਬਲ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਭ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿਸਾਨੀ ਦਾ ਹਰ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ (ਭੱਈਏ) ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਕੰਮਾ ਅਤੇ ਵਿਹਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਬਲਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਦੇਖ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿੱਧੀ ਲਾਉਣ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵਿਹਲ ਤੇ ਮੁਖਬਰ ਬੰਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ/ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾ ਕੇ ਮਾਮੂਲੀ ਝਗੜੇ ਦਾ ਕੇਸ ਥਾਣਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੇਰ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਵਾ ਯੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਆਪ ਅਤੇ ਬਾਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਵਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤੋਰੀ-ਫੁਲਕਾ ਫਰੀ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਉਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਜਾ ਕੇ ਕਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਜਾਂ ਬੇਲੋੜੇ ਫਾਇਦੇ ਲੈਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੜਕਾਂ, ਰੇਲਾਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅੱਗਾਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਇਕ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੀ ਕਦੇ ਭੁੱਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ? ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਾਂ ਕੰਨ ਖੁਰਕਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਈਏ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਤੇ ਲੋਗ ਪਾਗਲ 31<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> h7l547v6noj1o1ouyxl8x3su4dev4kz 250 72767 220626 2026-06-04T10:58:12Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 220626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> '''{{larger|ਯੁੱਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ}}''' ਮਸਲਾ ਹਾਰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਨਹੀਂ ਮਸਲਾ ਕਬਜ਼ੇ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਸਲਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਰਨ ਤੇ ਮਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੱਦ ਤੇ ਆ ਕੇ ਆਖ਼ਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਬਜ਼ੇ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਹੱਥ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਦੁਸ਼ਮਨ ਤੋਂ ਦੋਸਤ ਬਣਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਦਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਿਆਂ ਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਹੀ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੁੱਧ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਇਕ ਕੌਮ ਦਾ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੀ ਕੌਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਯੁੱਧ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੈ ਯੁੱਧ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਾਰੇ ਨਾ ਯੁੱਧ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 120}}</noinclude> 6ynz51is5i9z1j65c9wb2eqpuwzx001 250 72768 220627 2026-06-04T10:59:50Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 220627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਸਿਰਫ਼ ਮਰਿਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਹੀ ਛਾਪੀ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਯੁੱਧ ਬਸ ਮਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਆ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 121}}</noinclude> 9i21ihyuc1qfz820kr7dnybg2qp7y6s 250 72769 220628 2026-06-04T11:03:43Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 220628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem> '''{{larger|ਸਾਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?}}''' ਇਹਨਾਂ ਨਿਰਜਿੰਦ ਜਿਹੇ ਜਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੁਝੇ ਜਿਹੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸੁਪਨਈ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੇ ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਭਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਉਡਾਰੀ ਪਰ ਉਡਾਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਕਾਸ਼। ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤ ਹੈ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸੁਪਨੇ ਕਰਵਟ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੁਪਹਿਰ ਤਕ ਬੇਉਮੀਦ ਹੋ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਦਮ ਤੇ ਪਰਤ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਗ਼ਮਗੀਨ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ। ਸੁਪਨੇ ਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਹਰ ਬੰਦਾ ਐਪਰ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਉਹਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਰੁਕਦੀ ਹੈ ਕੋਈ ਕਾਰ ਸੁਪਨੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਕਿਸੇ ਆਸ ਵਿਚ ਪਰ ਫਿਰ ਆ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ ਹੋ ਕੇ ਬੇ ਆਸ ਉਸੇ ਛਿੰਦੀ ਜਿਹੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਰਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ। ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਸੁਆਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ? ਇਹਨਾਂ ਸੁਆਲਾਂ ਸਨਮੁੱਖ ਹੀ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਛਿਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ***** </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 122}}</noinclude> cr0699hp0416byth397s62ae5olrqiz