ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 19355 220723 215006 2026-06-08T14:58:12Z Parmjit kaur rao 477 220723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੩ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਐਂਨੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਆਪਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਇਧਰ ਧਯਾਨ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਕਿ ਇਸਦੀ ਹਲੀਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦਾ ਕੁਝ ਅੱਛਾ ਉੱਤਰ ਦੇਵੇ ਸਗੋਂ ਨਕ ਮੂੰਹ ਚਾੜ੍ਹ ਤਿਊੜੀ ਪਾਕੇ ਬੜੀ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਇਹਦੀ ਵੱਲ ਦੇਖਨ ਲੱਗੀ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਬਦਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ ਤੇ ਗਰਭ ਹੋਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਖੇ ਸੜ ਬਲਕੇ ਕੋਇਲਾ ਹੋ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ “ਕੀ ਤੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈਂ ਯਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੋਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਗਯਾ ਹੈ"॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਮੂੰਹ ਨੀਵਾਂ ਕਰਲਿਯਾ ਤੇ ਕੁਝ ਜਵਾਬ ਨ ਦਿੱਤਾ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-( ਪੇਟ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ) ਹੈਂ ਨੀ ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਭਰਤਾ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਏਹ ਤੇ ਕੀ ................ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜੀ ਬੇਸ਼ਰਮ ਨਿਕਲੀ ਹੈਂ॥ {{gap}}ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਨਦਿਆਂਈਂ ਅੰਜਨਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਮੂੰਹ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਨਰਮ ਦਿਲ ਤੇ ਡਾਡੀ ਸਟ ਲੱਗੀ ਸਿਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਰਬਤ ਆਡਿੱਗਾ। ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਥਰੂ ਭਰ ਆਏ ਦਿਲ ਧੜਕਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਅਪਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥ {{xx-larger|ਮਾਤਾ ਸੁਨੋ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸਨ ਨਾਰ, ਨਹੀਂ ਔਰ ਕਿਸੇ ਕੋ ਜਾਨਤੀ ਬਿਨਾ ਇੱਕ ਭ੍ਰਤਾਰ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀ ਜਗਦੀਸਨੇਜਾਮਹਿਮਾਂ ਅਪਰੰਪਾਰ, ਸ੍ਵਾਮੀ ਆਏ ਗ੍ਰਿਹ ਮੇਰੇ ਕਰ ਕੁਛ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰੀ॥}}<noinclude></noinclude> ozow849xxr6myw5thahhqjbgls5qwm8 220724 220723 2026-06-08T15:00:46Z Parmjit kaur rao 477 220724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੩ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਐਂਨੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਆਪਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਇਧਰ ਧਯਾਨ ਕੀਤਾ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ ਇਸਦੇ ਬਦਲੇ ਕਿ ਇਸਦੀ ਹਲੀਮੀ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦਾ ਕੁਝ ਅੱਛਾ ਉੱਤਰ ਦੇਵੇ ਸਗੋਂ ਨਕ ਮੂੰਹ ਚਾੜ੍ਹ ਤਿਊੜੀ ਪਾਕੇ ਬੜੀ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਇਹਦੀ ਵੱਲ ਦੇਖਨ ਲੱਗੀ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਬਦਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ ਤੇ ਗਰਭ ਹੋਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਖੇ ਸੜ ਬਲਕੇ ਕੋਇਲਾ ਹੋ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ “ਕੀ ਤੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈਂ ਯਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੋਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਗਯਾ ਹੈ"॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਮੂੰਹ ਨੀਵਾਂ ਕਰਲਿਯਾ ਤੇ ਕੁਝ ਜਵਾਬ ਨ ਦਿੱਤਾ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-( ਪੇਟ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ) ਹੈਂ ਨੀ ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਭਰਤਾ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਏਹ ਤੂੰ ਕੀ ................ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜੀ ਬੇਸ਼ਰਮ ਨਿਕਲੀ ਹੈਂ॥ {{gap}}ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਨਦਿਆਂਈਂ ਅੰਜਨਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ, ਮੂੰਹ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਨਰਮ ਦਿਲ ਤੇ ਡਾਡੀ ਸਟ ਲੱਗੀ ਸਿਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਰਬਤ ਆਡਿੱਗਾ। ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਥਰੂ ਭਰ ਆਏ ਦਿਲ ਧੜਕਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਅਪਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥ {{xx-larger|ਮਾਤਾ ਸੁਨੋ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸਨ ਨਾਰ, ਨਹੀਂ ਔਰ ਕਿਸੇ ਕੋ ਜਾਨਤੀ ਬਿਨਾ ਇੱਕ ਭ੍ਰਤਾਰ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀ ਜਗਦੀਸਨੇਜਾਮਹਿਮਾਂ ਅਪਰੰਪਾਰ, ਸ੍ਵਾਮੀ ਆਏ ਗ੍ਰਿਹ ਮੇਰੇ ਕਰ ਕੁਛ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ॥}}<noinclude></noinclude> e81yhcy5qduk7cgwk6rm2ryvmhaqor9 250 19358 220725 215007 2026-06-08T15:02:05Z Parmjit kaur rao 477 220725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੪ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ {{xx-larger|ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੋਯਹਾਂ ਰਹੇ ਕਰਤੇਹਿਤ ਸੇ ਪਿਆਰ ਗਏਰਿਤੂਦਾਨ ਦੇ ਯੁਧ ਵਿਖੇਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ।}} {{gap}}ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹ ਜਾਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਤੇਰੇ ਤਰਲੇ ਮਿਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜਾਓ ਜਿਸ ਤੋਂ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਨ ਦੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਕਰ ਲੈਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਹ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਇਹੋ ਕਹਕੇ ਟਾਲ ਛਡਿਆ ਕਿ ਜੇ ਹੁਨ ਮੈਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਓਹ (ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ) ਇਹੋ ਸਮਝਨਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਘਰ ਨੂੰ ਆਗਇਆ ਹਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਹੁਣ ਜਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ( ਮੁੰਦਰੀ ਵਖ ਕੇ) ਏਹ ਮੁੰਦਰੀ ਅਪਨੇ ਹੱਥੋਂ ਲਾਹਕੇ ਮੈਂਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਵਖਾਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਂਨ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸਚੈ ਕਰਾਵਾਂ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਅਜੇ ਕਹਹੀ ਰਹੀਸੀ ਕਿ ਰ ਨੀ ਫੇਰ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{xx-larger|ਦੋਹਾ-ਝੂਠਨਬੋਲਰੀ ਪਾਪਨੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕੁਮਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿਖੇ ਮੇਰਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਤੂੰ ਨਾਰ। ਯਹ ਅਨਰਥ ਹੈ ਤੈਂ ਕੀਯਾ ਹੋ ਤੁਝਕੋ ਧ੍ਰਿਕਾਰ, ਕਾਹੇ ਮਰੇ ਨ ਨੀਚਨੀ ਧ੍ਰਿਗ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ॥ ਖੋਟਾ ਕਰਮ ਹੈ ਤੈਂ ਕਿਆ ਕੁਛ ਨ ਕਰੇਵਿਚਾਰ, ਹੂੰ ਕਿਸਕੀ ਮੈਂ ਪੁਤਰੀ ਕਿਸ ਸ੍ਵਾਮੀਕੀ ਨਾਰ। ਗਰਭ ਭਯੋ ਕਾਹੂ ਔਰ ਸੇ ਧਰਿਓ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰ, ਜਾ ਦੂਰਹੋ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਚੰਚਲ ਚਤ੍ਰ ਤੂੰ ਨਾਰ॥ }}<noinclude></noinclude> 6ix7q6ztxe53z5w0z6m8e6k80trs4jt 220726 220725 2026-06-08T15:21:13Z Parmjit kaur rao 477 220726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੪ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ {{xx-larger|ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੋਯਹਾਂ ਰਹੇ ਕਰਤੇਹਿਤ ਸੇ ਪਿਆਰ ਗਏਰਿਤੂਦਾਨ ਦੇ ਯੁਧ ਵਿਖੇਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ।}} {{gap}}ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹ ਜਾਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਤੇਰੇ ਤਰਲੇ ਮਿਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜਾਓ ਜਿਸ ਤੋਂ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਨ ਦੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਕਰ ਲੈਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਹ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਇਹੋ ਕਹਕੇ ਟਾਲ ਛਡਿਆ ਕਿ ਜੇ ਹੁਨ ਮੈਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਓਹ (ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ) ਇਹੋ ਸਮਝਨਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਘਰ ਨੂੰ ਆ ਗਇਆ ਹਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਹੁਣ ਜਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ( ਮੁੰਦਰੀ ਵਖ ਕੇ) ਏਹ ਮੁੰਦਰੀ ਅਪਨੇ ਹੱਥੋਂ ਲਾਹਕੇ ਮੈਂਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਵਖਾਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਂਨ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸਚੈ ਕਰਾਵਾਂ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਅਜੇ ਕਹਹੀ ਰਹੀਸੀ ਕਿ ਰ ਨੀ ਫੇਰ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{xx-larger|ਦੋਹਾ-ਝੂਠਨਬੋਲਰੀ ਪਾਪਨੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕੁਮਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿਖੇ ਮੇਰਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਤੂੰ ਨਾਰ। ਯਹ ਅਨਰਥ ਹੈ ਤੈਂ ਕੀਯਾ ਹੋ ਤੁਝਕੋ ਧ੍ਰਿਕਾਰ, ਕਾਹੇ ਮਰੇ ਨ ਨੀਚਨੀ ਧ੍ਰਿਗ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ॥ ਖੋਟਾ ਕਰਮ ਹੈ ਤੈਂ ਕਿਆ ਕੁਛ ਨ ਕਰੇਵਿਚਾਰ, ਹੂੰ ਕਿਸਕੀ ਮੈਂ ਪੁਤਰੀ ਕਿਸ ਸ੍ਵਾਮੀਕੀ ਨਾਰ। ਗਰਭ ਭਯੋ ਕਾਹੂ ਔਰ ਸੇ ਧਰਿਓ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰ, ਜਾ ਦੂਰਹੋ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਚੰਚਲ ਚਤ੍ਰ ਤੂੰ ਨਾਰ॥ }}<noinclude></noinclude> b5yers7v342g9f0vs3xjnwayzjw37nd 220727 220726 2026-06-08T15:22:01Z Parmjit kaur rao 477 220727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੪ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ {{xx-larger|ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਵੋਯਹਾਂ ਰਹੇ ਕਰਤੇਹਿਤ ਸੇ ਪਿਆਰ ਗਏਰਿਤੂਦਾਨ ਦੇ ਯੁਧ ਵਿਖੇਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ।}} {{gap}}ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹ ਜਾਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਤੇਰੇ ਤਰਲੇ ਮਿਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜਾਓ ਜਿਸ ਤੋਂ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਨ ਦੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਕਰ ਲੈਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਹ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਇਹੋ ਕਹਕੇ ਟਾਲ ਛਡਿਆ ਕਿ ਜੇ ਹੁਨ ਮੈਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਓਹ (ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ) ਇਹੋ ਸਮਝਨਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਘਰ ਨੂੰ ਆ ਗਇਆ ਹਾਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਹੁਣ ਜਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ( ਮੁੰਦਰੀ ਵਖ ਕੇ) ਏਹ ਮੁੰਦਰੀ ਅਪਨੇ ਹੱਥੋਂ ਲਾਹਕੇ ਮੈਂਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਵਖਾਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਂਨ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸਚੈ ਕਰਾਵਾਂ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਅਜੇ ਕਹਹੀ ਰਹੀਸੀ ਕਿ ਰ ਨੀ ਫੇਰ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{xx-larger|ਦੋਹਾ-ਝੂਠਨਬੋਲਰੀ ਪਾਪਨੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਕੁਮਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿਖੇ ਮੇਰਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈ ਜਿਸਕੀ ਤੂੰ ਨਾਰ। ਯਹ ਅਨਰਥ ਹੈ ਤੈਂ ਕੀਯਾ ਹੋ ਤੁਝਕੋ ਧ੍ਰਿਕਾਰ, ਕਾਹੇ ਮਰੇ ਨ ਨੀਚਨੀ ਧ੍ਰਿਗ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ॥ ਖੋਟਾ ਕਰਮ ਹੈ ਤੈਂ ਕਿਆ ਕੁਛ ਨ ਕਰੇਵਿਚਾਰ, ਹੂੰ ਕਿਸਕੀ ਮੈਂ ਪੁਤਰੀ ਕਿਸ ਸ੍ਵਾਮੀਕੀ ਨਾਰ। ਗਰਭ ਭਯੋ ਕਾਹੂ ਔਰ ਸੇ ਧਰਿਓ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰ, ਜਾ ਦੂਰਹੋ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਚੰਚਲ ਚਤ੍ਰ ਤੂੰ ਨਾਰ॥ }}<noinclude></noinclude> s35ej9ansm81gtevogkyace4lrhon8c 250 19361 220728 215009 2026-06-08T15:27:05Z Parmjit kaur rao 477 220728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੫ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਚੰਦ੍ਰੀਏ! ਜਦ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਓਸ (ਪਵਨ) ਨੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਭੀ ਨ ਵੇਖਿਆ। ਗੱਲ ਬਤ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ! ਹੁਨ ਰ ਹ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਦੋ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਏਥੇ ਰਿਹਾ!!! ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਭਲਾ ਕੋਈ ਭੀ ਸਿਆਨਾਂ ਤੇਰੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਪਵਨ ਨੇ ਏਹ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਰੰਨੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਛਿਨਾਰ ਹੈਂ! ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀ ਅੋਂਦੀ॥ ਮੁੰਦਰੀ ਵਖਾਕੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਬਨਨੀ ਹੈਂ, ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੋਨ ਦਾ ਹੋਸਲਾਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ। ਜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜ ਤੇਰੀ ਸਭ ਭਲਮ ਨਸੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਗਈ ਹੈ! ਤੇਰੇ ਜੇਹੀ ਚਬਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੌਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਅਉਂਦੀ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ! ਰਾਨੀ ਦੇ ਇਡੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੀਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਕਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਤਿਬ੍ਰਤਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜੇਹੜੀ ਬਿਚਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਚੀਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਅੱਗੇ ਅੰਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਜਿਨਾਂ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਹੇ ਕੋੜੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਸੁਨੇ ਸਨ ਸੁਨਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੜ ਸੜਕੇ ਅਰ ਰੋ ਰੋਕੇ ਲੇਖ ਲਿਖਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਹਏ! ਹੁਨ ਕੀ ਕਰਾਂ! ਕਿਧਰ ਜਾਵਾਂ! ਹੁਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ"॥ {{gap}}ਜਦ ਰ ਨੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਹੋਗਈ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚੁਰਾਕੇ ਏਧਓਧਤ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਪਨੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਪਾਯਾ, ਆਹਾ! ਇਸਵੇਲੇ ਸਿਸਦਾ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲੱਜਾ ਇਬਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਬਸ ਹੁਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਕਰ ਮੂੰਹ ਵਖਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੋਕ ਕੀ ਆਖਣਗੇ, ਓਹੋ! ਇਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਉਠਦਿਆਂਈਂ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਲਈ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰਥਾਂ ਨੇ ਅਪਨਾ ੨ ਕੰਮ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਅਰ ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਜੇਹੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਮਾਤਾ ਜੀ ਮੈਂ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਦੇ ਆਉਨੇ<noinclude></noinclude> 5oyj1lpct8rhqi9d7cuz23wkgqk32xb 220729 220728 2026-06-08T15:30:27Z Parmjit kaur rao 477 220729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੫ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਚੰਦ੍ਰੀਏ! ਜਦ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਓਸ (ਪਵਨ) ਨੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਭੀ ਨ ਵੇਖਿਆ। ਗੱਲ ਬਤ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ! ਹੁਨ ਰ ਹ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਦੋ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਏਥੇ ਰਿਹਾ!!! ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਭਲਾ ਕੋਈ ਭੀ ਸਿਆਨਾਂ ਤੇਰੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਪਵਨ ਨੇ ਏਹ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਰੰਨੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਛਿਨਾਰ ਹੈਂ! ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀ ਅੋਂਦੀ॥ ਮੁੰਦਰੀ ਵਖਾਕੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਬਨਨੀ ਹੈਂ, ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੋਨ ਦਾ ਹੋਸਲਾਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ। ਜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਜਾ ਤੇਰੀ ਸਭ ਭਲਮ ਨਸੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਗਈ ਹੈ! ਤੇਰੇ ਜੇਹੀ ਚਬਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੌਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ! ਰਾਨੀ ਦੇ ਇਡੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੀਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਕਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜੇਹੜੀ ਬਿਚਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਚੀਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਅੱਗੇ ਅੰਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਜਿਨਾਂ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਹੇ ਕੋੜੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਸੁਨੇ ਸਨ ਸੁਨਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੜ ਸੜਕੇ ਅਰ ਰੋ ਰੋਕੇ ਲੇਖ ਲਿਖਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਹਏ! ਹੁਨ ਕੀ ਕਰਾਂ! ਕਿਧਰ ਜਾਵਾਂ! ਹੁਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ"॥ {{gap}}ਜਦ ਰ ਨੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਹੋਗਈ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚੁਰਾਕੇ ਏਧਓਧਤ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਪਨੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਪਾਯਾ, ਆਹਾ! ਇਸਵੇਲੇ ਸਿਸਦਾ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲੱਜਾ ਇਬਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਬਸ ਹੁਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਕਰ ਮੂੰਹ ਵਖਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੋਕ ਕੀ ਆਖਣਗੇ, ਓਹੋ! ਇਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਉਠਦਿਆਂਈਂ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਲਈ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰਥਾਂ ਨੇ ਅਪਨਾ ੨ ਕੰਮ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਅਰ ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਜੇਹੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਮਾਤਾ ਜੀ ਮੈਂ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਦੇ ਆਉਨੇ<noinclude></noinclude> gyn3w5byfjfofb5xk7wgx93ht2l2r56 220730 220729 2026-06-08T15:32:21Z Parmjit kaur rao 477 220730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੫ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਚੰਦ੍ਰੀਏ! ਜਦ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਓਸ (ਪਵਨ) ਨੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਭੀ ਨ ਵੇਖਿਆ। ਗੱਲ ਬਤ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ! ਹੁਨ ਰ ਹ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਦੋ ਘੜੀ ਨਹੀਂ! ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਏਥੇ ਰਿਹਾ!!! ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਭਲਾ ਕੋਈ ਭੀ ਸਿਆਨਾਂ ਤੇਰੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਪਵਨ ਨੇ ਏਹ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਰੰਨੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਛਿਨਾਰ ਹੈਂ! ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀ ਅੋਂਦੀ॥ ਮੁੰਦਰੀ ਵਖਾਕੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਬਨਨੀ ਹੈਂ, ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੋਨ ਦਾ ਹੋਸਲਾਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ। ਜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਜਾ ਤੇਰੀ ਸਭ ਭਲਮ ਨਸੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਗਈ ਹੈ! ਤੇਰੇ ਜੇਹੀ ਚਬਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੌਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ! ਰਾਨੀ ਦੇ ਇਡੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੀਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਨਿਕਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਜੇਹੜੀ ਬਿਚਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਚੀਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਅੱਗੇ ਅੰਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੰਨ ਜਿਨਾਂ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਹੇ ਕੋੜੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਸੁਨੇ ਸਨ ਸੁਨਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੜ ਸੜਕੇ ਅਰ ਰੋ ਰੋਕੇ ਲੇਖ ਲਿਖਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਹਾਏ! ਹੁਨ ਕੀ ਕਰਾਂ! ਕਿਧਰ ਜਾਵਾਂ! ਹੁਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ"॥ {{gap}}ਜਦ ਰ ਨੀ ਏਹ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਹੋਗਈ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚੁਰਾਕੇ ਏਧਓਧਤ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਪਨੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਪਾਯਾ, ਆਹਾ! ਇਸਵੇਲੇ ਸਿਸਦਾ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਲੱਜਾ ਇਬਨੂੰ ਕਹ ਰਹੀ ਹੈ ਬਸ ਹੁਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਕਰ ਮੂੰਹ ਵਖਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੋਕ ਕੀ ਆਖਣਗੇ, ਓਹੋ! ਇਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਉਠਦਿਆਂਈਂ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਲਈ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮਰਥਾਂ ਨੇ ਅਪਨਾ ੨ ਕੰਮ ਛਡ ਦਿੱਤਾ ਅਰ ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਜੇਹੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ-ਮਾਤਾ ਜੀ ਮੈਂ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਦੇ ਆਉਨ<noinclude></noinclude> jmprsj9wtte62tbf011mjhkk6svdn3u 250 19364 220731 215010 2026-06-08T15:36:54Z Parmjit kaur rao 477 220731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੬ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਮਲੂਮ ਹੋਜਾਯਗਾ ਹੁਨ ਖਿਮਾ ਕਰੋ॥ {{gap}}ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਏਹ ਸੀ ਕਿ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਹਲੀਮੀ ਰਾਨੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਂਦੀ ਪਰ ਏਸ ਵਲੇ ਓਹ ਓਲਟਾ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅਗ ਉਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਗਈ ਅਰ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕੱਢਕੇ ਰਾਨੀ ਆਖਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਏਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਏਥੇ ਰਹਕੇ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਨ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਨਾਮ ਕਰਾਂ) ਭਲਾਂ ਮੈਂ ਏਹ ਕਦ ਕਰਨ ਦੇਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ (ਟੈਹਲਨ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਜਾ ਜਾ ਕੇ *ਪਾਤਕੀਰਥ ਲੈਆ ਮੈਂ ਹੁਨੇਏਸ ਦਾ ਝਗੜਾ ਚੁੱਕਾਦਿਆਂ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ( ਕੰਮਦੀ ਹੋਈ) ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਦ ਤੀਕ ਸਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਮੈਂਨੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿਨ ਦੀ ਆਗਯਾ ਦਿਓ ਮੈਂ ਟਹਿਲਨਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਆਪ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰਾਂਗੀ, ਪੇਕੇ ਜਾਨ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਡਾਢੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਹੋਵਗੀ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ- ਚੰਗੀ ਕਹੀ! ਬੜੀ ਚ ਤੁਰਹੈਂ ਪੇਕੇ ਜਾਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ਬੇਸ਼ਰਮੇਂ! ਓਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦੀਓਂ ਤੇਰੇ ਏਥੇ ਰਹਿਨ ਵਿਚ ਜੇਹੜੀ ਸਾਡੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸਦਾਂ ਖਿਆਲਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਬਕਵਾਸ ਨ ਚਰ॥ {{gap}}ਏਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਂਡੀ ਨੇ ਆਕੇ ਕਿਹਾ 'ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਤੀ ਰਥ ਦਰਵਾਜੇ ਅੱਗੇ ਆ ਖਲੋਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਕਪੜੇ ( ਅੰਜਨਾਂ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਇਸਦੇ ਲਈ ਲਿਆਈ ਹਾਂ" ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਖਕੇ ਪਹਿਨਨ ਲਈ ਸੈਨਤ ਕੀਤੀ॥ {{gap}}ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਲੋਂਡੀ ਨੇ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਾਉਨ ਲਈ ਰਖੇ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਗਈ ਮੂੰਹੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਾਂ ਬੋਲੀ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛਮ ਛਮ ਕਰਦੇ ਅਥਰੂ ਡਿਗਨ ਲਗ ____________________________________________________________________ *ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਥ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਯਾਨ ਕਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬਦਚਲਨ ਭੀਮੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਠਾਕੇ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ॥<noinclude></noinclude> par7eew22t89i47awxglvs82ccrssbc 220732 220731 2026-06-08T15:39:48Z Parmjit kaur rao 477 220732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੬ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਮਲੂਮ ਹੋਜਾਯਗਾ ਹੁਨ ਖਿਮਾ ਕਰੋ॥ {{gap}}ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਏਹ ਸੀ ਕਿ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਹਲੀਮੀ ਰਾਨੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਂਦੀ ਪਰ ਏਸ ਵਲੇ ਓਹ ਓਲਟਾ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅਗ ਉਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਗਈ ਅਰ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕੱਢਕੇ ਰਾਨੀ ਆਖਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਏਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਏਥੇ ਰਹਕੇ ਏਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਨ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਨਾਮ ਕਰਾਂ) ਭਲਾਂ ਮੈਂ ਏਹ ਕਦ ਕਰਨ ਦੇਨ ਲੱਗੀ ਹਾਂ (ਟੈਹਲਨ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਜਾ ਜਾ ਕੇ *ਪਾਤਕੀਰਥ ਲੈਆ ਮੈਂ ਹੁਨੇਏਸ ਦਾ ਝਗੜਾ ਚੁੱਕਾਦਿਆਂ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ( ਕੰਮਦੀ ਹੋਈ) ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਦ ਤੀਕ ਸਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਮੈਂਨੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿਨ ਦੀ ਆਗਯਾ ਦਿਓ ਮੈਂ ਟਹਿਲਨਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਆਪ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰਾਂਗੀ, ਪੇਕੇ ਜਾਨ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਡਾਢੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਹੋਵਗੀ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ- ਚੰਗੀ ਕਹੀ! ਬੜੀ ਚਤੁਰਹੈਂ ਪੇਕੇ ਜਾਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ਬੇਸ਼ਰਮੇਂ! ਓਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦੀਓਂ ਤੇਰੇ ਏਥੇ ਰਹਿਨ ਵਿਚ ਜੇਹੜੀ ਸਾਡੀ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਵੇਗੀ ਉਸਦਾਂ ਖਿਆਲਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਜਾ ਦੂਰ ਹੋ ਬਕਵਾਸ ਨ ਚਰ॥ {{gap}}ਏਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਂਡੀ ਨੇ ਆਕੇ ਕਿਹਾ 'ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਤੀ ਰਥ ਦਰਵਾਜੇ ਅੱਗੇ ਆ ਖਲੋਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਕਪੜੇ ( ਅੰਜਨਾਂ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਇਸਦੇ ਲਈ ਲਿਆਈ ਹਾਂ" ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਖਕੇ ਪਹਿਨਨ ਲਈ ਸੈਨਤ ਕੀਤੀ॥ {{gap}}ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਲੋਂਡੀ ਨੇ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਾਉਨ ਲਈ ਰਖੇ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਗਈ ਮੂੰਹੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਾਂ ਬੋਲੀ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛਮ ਛਮ ਕਰਦੇ ਅਥਰੂ ਡਿਗਨ ਲਗ ____________________________________________________________________ *ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਥ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਯਾਨ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬਦਚਲਨ ਭੀਮੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਠਾਕੇ ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ॥<noinclude></noinclude> 1ikhtno6dilt0qgyk58z4nlvgkz41kx 250 19367 220741 215165 2026-06-09T06:59:36Z Parmjit kaur rao 477 220741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੭ )}}</noinclude>____________________________________________________________________ ਪਏ ਅਤੇ ਏਹ ਨੀਵੇਂ ਨਜ਼ਰ ਕਰਕੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਬੜੀ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਮਾਨੋ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਆਨ ਕੇ ਕਟਾਵੇ ਅਰਥਾਤ ਰਾਨੀਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਟਾਲੇ ਅਰ ਇਹ ਕਹੇ ਕਿ ਅੰਜਨਾਂ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਅਰ ਬੇਕਸੂਰ ਹੈ। {{gap}}ਪਰ ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ! ਕਿ ਏਥੇ ਕੋਈ ਭੀ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀਂ ਜੇਹੜਾ ਰਾਨੀ ਨੂੰ ਏਸ ਵੇਲੇ ਸਮਝਾਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਏਜ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੋੜੇ, ਜਾਂ ਏਨਾਂ ਭੀ ਆਖ ਸਕੇ ਕਿ ਪਹਿਲੋਂ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਲਵੇ ਫੇਰ ਏਸ ਨੂੰ ਡੰਡ ਦਿਓ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਸਿਵਾ ਓਸ ਪਾਪਨ ਲੋਂਡੀ ਦੇ ਜਾਂ ਬਿਚਾਰੀ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ॥ {{gap}}ਆਹ! ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਵੇਖਕੇ ਬੜੀ ਘਬਰਾ ਗਈ ਅਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ ਰਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਨੰਗਾ ਕਰਕੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ ਅਤੇ ਆਖਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-ਮਾਂ ਜੀ ਏਡਾ ਅਨਰਥ ਨ ਕਰੋ! ਅੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰਾ ਕਸੂਰ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਤੀਕ ਪਵਨ ਜੀ ਨਹੀਂ ਆ ਲੈਂਦੇ ਤਦ ਤਕ ਸੱਚ ਝੂਠ ਦਾ ਨਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਤੁਸੀ ਇਸ ਨੂੰ ਏਥੇ ਰਹਿਨ ਦਿਓ, ਬਾਹਰ ਜਾਨ ਨਾਲ ਨਿਰੀ ਏਸੇ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭੀ ਇਜ਼ਤ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਆਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਪਵਨ ਜੀ ਭੀ ਸੁਨਕੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਗੇ ਫੇਰ ਪਛੋਤਾਉਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨ ਕੇ ਰਾਨੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੋਰ ਭੀ ਵਧ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-ਚਲ ਦੂਰ ਹੋ ਔਤ੍ਰੀਏ ਚੱਲਨੇ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਪਰੇ ਧੱਕਾ ਦੇ ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਅਪਨੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਆਈ ਅਰ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਵਾਕੇ ਮਹੇਂਦ੍ਰਰਾਇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਓਹ<noinclude></noinclude> 24fp5hgxd9y0u69bytzk9z5pexzrwdi 250 19370 220742 215166 2026-06-09T07:02:51Z Parmjit kaur rao 477 220742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੮ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਅਪਨੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸਦੇ ਲਹੂਦ ਤਿਹਾਇਆ ਹੋਜਾਵੇ॥ {{center|{{x-larger|ਦਸਵਾਂ ਅਧ੍ਯਾਯ॥}}}} {{center|{{x-larger|ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ}}}} {{x-larger|ਮਾਮੁਖ ਠਾਨੇ ਅਵਰ ਕੁਛ ਵਿਧਨਾ ਠਾਨੇ ਔਰ| ਵਿਧੀ ਕਾਮ ਦੇ ਬੀਚ ਮੇਂ ਮਾਨਸਦੀ ਨਹੀਂ ਠੋਰ }} {{gap}}ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁਤ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ ਜਦ ਬਿਚਾਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਰੋਂਦੀ ਅਤੇ ਕੁਰਲਾਂਦੀ ਹੋਈ ਪਾਤਕੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਰਤਨਪੁਰੋਂ ਤੁਰ ਪਈ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨਰਥਦੀ ਗਲ ਸੁਨਕੇ ਬਹੁ! ਸਾਰੇ ਬੁਢੀਆਂ ਮਰਦ ਇਕੱਠ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜੇਹਾ ਇਕ ਭੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਲ ਵਗਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਨ ਦੀ ਗਲ ਨਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ! ਭਾਵੇਂ ਰਾਨੀ ਦੇ ਸਾਮਨੇ ਤਾਂ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਰਿਕਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਪਈ ਪਰ ਹੁਨ ਤਾਂ ਰਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਅਨ੍ਯਾਇ ਦੀ ਸ਼ਕਾਇਤ ਈਸ਼੍ਵਰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਏਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲਡਾਢੀ ਦੀਨਤਾਈ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਓਬਾਲ ਕਦੀ ਲੈਂਹਦੇ ਹਨ ਕਦੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਕਦੀ ਤਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਠੰਡੀ ਹੋਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਦੀ ਫੇਰ ਰੋਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਦੇ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਨ ਨਾਲੋਂ ਪੇਕੇ ਹੀ ਜਾਨਾ ਚੰਗਾ ਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਦੁਖ ਵੰਡਨਗੇ, ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਮੈਥੋਂ ਕਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ<noinclude></noinclude> nxs0lbfs0f1f5wqf6ymzzpv8dbpt726 220743 220742 2026-06-09T07:06:36Z Parmjit kaur rao 477 220743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੮ )}}</noinclude>_____________________________________________________________________ ਅਪਨੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁਤ੍ਰੀ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਨ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਸਦੇ ਲਹੂਦ ਤਿਹਾਇਆ ਹੋਜਾਵੇ॥ {{center|{{x-larger|ਦਸਵਾਂ ਅਧ੍ਯਾਯ॥}}}} {{center|{{x-larger|ਦੇਸ ਨਿਕਾਲਾ}}}} {{x-larger|ਮਾਮੁਖ ਠਾਨੇ ਅਵਰ ਕੁਛ ਵਿਧਨਾ ਠਾਨੇ ਔਰ| ਵਿਧੀ ਕਾਮ ਦੇ ਬੀਚ ਮੇਂ ਮਾਨਸਦੀ ਨਹੀਂ ਠੋਰ}} {{gap}}ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁਤ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ ਜਦ ਬਿਚਾਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਰੋਂਦੀ ਅਤੇ ਕੁਰਲਾਂਦੀ ਹੋਈ ਪਾਤਕੀ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਰਤਨਪੁਰੋਂ ਤੁਰ ਪਈ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨਰਥਦੀ ਗਲ ਸੁਨਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੁਢੀਆਂ ਮਰਦ ਇਕੱਠ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜੇਹਾ ਇਕ ਭੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਲ ਵਗਾ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਨ ਦੀ ਗਲ ਨਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ! ਭਾਵੇਂ ਰਾਨੀ ਦੇ ਸਾਮਨੇ ਤਾਂ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਰਿਕਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਪਈ ਪਰ ਹੁਨ ਤਾਂ ਰਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਅਨ੍ਯਾਇ ਦੀ ਸ਼ਕਾਇਤ ਈਸ਼੍ਵਰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਏਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲਡਾਢੀ ਦੀਨਤਾਈ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਓਬਾਲ ਕਦੀ ਲੈਂਹਦੇ ਹਨ ਕਦੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਕਦੀ ਤਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਠੰਡੀ ਹੋਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਦੀ ਫੇਰ ਰੋਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਦੇ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਜਾਨ ਨਾਲੋਂ ਪੇਕੇ ਹੀ ਜਾਨਾ ਚੰਗਾ ਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਦੁਖ ਵੰਡਨਗੇ, ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਮੈਥੋਂ ਕਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ<noinclude></noinclude> 41w903f19g14pyp09e5gecragfgpvbs 250 19373 220744 215584 2026-06-09T07:12:02Z Parmjit kaur rao 477 220744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੯ )}}</noinclude>ਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁਛਨਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਦਸਾਂਗੀ। ਫੇਰ ਆਪੇ ਆਪ ਹੀ ਅਪਨੇ ਜੁੱਸੇ ਵਲੋਂ ਤੱਕਕੇ ਹਾਏ ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਨ ਦੇ ਜੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹਾਏ ਦੋਸ਼ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਲਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਣਨ ਓਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲੱਜਾ ਆਉਦੀ ਹੈ ਅਜੇਹੇ ਜੀਉਨ ਤੋ ਤਾਂ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਓਹੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇਜ਼ੱਤ ਅਰ ਆਬਰੂ ਕੱਜੀ ਰਹੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਐਸੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਕਰਕੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਜੀਉਨਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੇ ਸੋ ਹੁਨ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਰਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ( ਮੁੰਦਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਕੇ) ਕਿ ਇਹੋ ਹੀਰਾ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੈ (ਅਪਨੇ ਆਪ) ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਏਹ ਖਿਆਲ ਭੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਬਦਨਾਮ ਹੋਵਾਂਗੀ ਚਾਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਦੁਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਨ ਸਮਝਏਗਾ। ਅਤੇ ਏਹ ਕਲੰਕ ਜੇਹੜਾ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੇ ਸਦਾ ਲਈ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ। ਆਹਾ! ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਏ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਏਹ ਦਿਨ ਵੇਖਨਾ ਪਿਆ। ਚੰਗਾ! ਪੇਕੇ ਜਾਕੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਅਪਨੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਲਾਂਗੀ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਸੋਚਕੇ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਹੈ ਹੁਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਨਾਂ ਜਾਵਾਂਗੀ, ( ਫੇਰ ਭੀ ਅਪਨੇ ਆਪਹੀ ਨਹੀਂ! ਨਹੀਂ!! ਏਹ ਭੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਏਹ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝੂਠ ਸੱਚਦਾ ਨਬੇੜਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪੇਕੇ ਜਾਨਾਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤਾ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ ( ਆਪਹੀ) ਪਰ ਇਹਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਸਬੂਤ ਹੈ ਇਹੋ ਇੱਕ ਅੰਗੂਠੀ ਦਾ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਦੁਰਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਛਲ ਕਰਨੀ ਹਾਂ ਹਾਏ! ਮੇਂ ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਗੱਲਾਂਕਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮਾਂ ਖਾਵਾਂ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲਦਾ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੌਨ ਯਕੀਨ ਕਰੇਗਾ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਫਰਨ ਫਰਨ ਅਥਰੂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਨ ਲਗ ਪਏ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਕਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਦੇਖਕੇ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥<noinclude></noinclude> j0u6ywi5ye1d8g1telcftqpi999bc75 220745 220744 2026-06-09T07:13:02Z Parmjit kaur rao 477 220745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੫੯ )}}</noinclude>ਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁਛਨਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਦਸਾਂਗੀ। ਫੇਰ ਆਪੇ ਆਪ ਹੀ ਅਪਨੇ ਜੁੱਸੇ ਵਲੋਂ ਤੱਕਕੇ ਹਾਏ ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਨ ਦੇ ਜੋਗ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹਾਏ ਦੋਸ਼ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਲਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਣਨ ਓਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲੱਜਾ ਆਉਦੀ ਹੈ ਅਜੇਹੇ ਜੀਉਨ ਤੋ ਤਾਂ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਓਹੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਇਜ਼ੱਤ ਅਰ ਆਬਰੂ ਕੱਜੀ ਰਹੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਐਸੀ ਬਿਇਜ਼ਤੀ ਕਰਕੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਜੀਉਨਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੇ ਸੋ ਹੁਨ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਰਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ( ਮੁੰਦਰੀ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਕੇ) ਕਿ ਇਹੋ ਹੀਰਾ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੈ (ਅਪਨੇ ਆਪ) ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਏਹ ਖਿਆਲ ਭੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਐਸਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੱਧ ਬਦਨਾਮ ਹੋਵਾਂਗੀ ਚਾਹੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨ ਕਰਨਗੇ ਪਰ ਦੁਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਨ ਸਮਝਏਗਾ। ਅਤੇ ਏਹ ਕਲੰਕ ਜੇਹੜਾ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੇ ਸਦਾ ਲਈ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ। ਆਹਾ! ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਏ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਏਹ ਦਿਨ ਵੇਖਨਾ ਪਿਆ। ਚੰਗਾ! ਪੇਕੇ ਜਾਕੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਅਪਨੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਲਾਂਗੀ ( ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਸੋਚਕੇ) ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਇਹੋ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਹੈ ਹੁਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਨਾਂ ਜਾਵਾਂਗੀ, ( ਫੇਰ ਭੀ ਅਪਨੇ ਆਪਹੀ ਨਹੀਂ! ਨਹੀਂ!! ਏਹ ਭੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਏਹ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝੂਠ ਸੱਚਦਾ ਨਬੇੜਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪੇਕੇ ਜਾਨਾਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤਾ ਬੇਕਸੂਰ ਹਾਂ ( ਆਪਹੀ) ਪਰ ਇਹਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਸਬੂਤ ਹੈ ਇਹੋ ਇੱਕ ਅੰਗੂਠੀ ਦਾ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਦੁਰਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਛਲ ਕਰਨੀ ਹਾਂ ਹਾਏ! ਮੇਂ ਭਾਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਗੱਲਾਂਕਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਸਮਾਂ ਖਾਵਾਂ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਮੇਰੀ ਗੱਲਦਾ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੌਨ ਯਕੀਨ ਕਰੇਗਾ॥ {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਰ ਫਰਨ ਫਰਨ ਅਥਰੂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਨ ਲਗ ਪਏ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਕਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਦੇਖਕੇ ਕਹਿਨ ਲੱਗੀ॥<noinclude></noinclude> 5qriy7qlg2xo1q8yxfyamcvkywhsvz0 250 19376 220746 215575 2026-06-09T07:17:30Z Parmjit kaur rao 477 220746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੬੦ )}}</noinclude>____________________________________________________________________ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ- ਅੰਜਨਾਂ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਨੀ ਹੈ ਰੋਇਆਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਭੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾਂ ਧੀਰਜ ਕਰ ਅਰ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰਖ ਓਹੋ ਸਬਦੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਦੇਨ ਵਾਲਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ- ਭੈਨ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਰੋਨ ਵੱਲ ਨ ਵੇਖ ਅਜੇ ਹੁਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਫਿਕਰ ਦਾ ਕਟਕ ਚੜਿਆ ਹੈ ਏਡੀ ਛੇਤਾ ਤਾਂ ਮੈਥੋਂ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਨੇ ਆਪ ਹੀ ਹੌਲੀ ੨ ਧੀਰਜ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਹਰ ਹੀਲੇ ਓਹੋ ਹੀ ਭੋਗਨਾ ਪਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ - ਕਿੱਥੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਏਹ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਆਉਨਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਧਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਨਾਵਾਂਗੀ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਅੱਜ ਅਪਨੀ ਇਹ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਦੱਸ ਰੋਵਾਂ ਨਾਂ ਤੇ ਕੀ ਕਰਾਂ! ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਅਜੇ ਕੀ ਕੀ ਦੁਖ ਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵੇਖਨੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਅਜੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਓਨਗੇ? ਹਾਏ! ਮਹੇਂਦ੍ਰਪੁਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਦਿਆਂਈ ਕਲੇਜਾ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-ਹੌਸਲਾ ਕਰ ਘਬਰਾਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਤ ਆਪ ਸਿਅਨੀ ਹੈਂ, ਪੇਕੇ ਜਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਤੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਜਰੂਰ ਦਇਆ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਕੋਈ ਐਸੀ ਵੈਸੀ ਗੱਲ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ॥ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ! ਅੰਜਨਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਅਪਨੇ ਦੁਖੜੇ ਰੋਂਦੀ ਮਹੇਂਦ੍ਰਪੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਦਿਆਂ ੨ ਸਾਡਾ ਮਨ ਭੀ ਭਰ ਆਇਆ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਈਏ ਅਰ ਅੱਗੇ ਵਾਲੀ ਚਲਕੇ ਵੇਖੀਯੇ ਕਿ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਿਦਯਾਧਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖਤ ਪਤ੍ਰ ਆਇਆ ਹੈ ਯਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਖਿਆਲ ਹੈ॥ {{gap}}ਆਹਾ! ਰਾਨੀ ਵੇਗ ਮੋਹਿਨੀ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਤੋਂ ਬੀ ਵਧਕੇ<noinclude></noinclude> i3g3n5cssqn8vjea3diizh9vcxjqvgr 252 48867 220735 167766 2026-06-08T16:56:12Z Mulkh Singh 386 220735 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਹਮਜਾਪੁਰ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ |Address=ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ |Year=2013 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਸਮਰਪਣ" 4="ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ" 5="ਤਤਕਰਾ" 6="7" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 8mgy0ul94v0chq917f8x3hl8r108sei 220736 220735 2026-06-08T17:11:17Z Mulkh Singh 386 220736 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਹਮਜਾਪੁਰ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼ |Address=ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਭਾਰਤ |Year=2013 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਸਮਰਪਣ" 4="ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ" 5="ਤਤਕਰਾ" 6="7" /> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਕਾਂ.pdf/5}} |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} g547giflokgbvq3nh24tglwd5k9c3rh 252 56324 220734 159096 2026-06-08T16:49:45Z Mulkh Singh 386 220734 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਅੱਧੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੀ ਚਿੜੀ |Language=pa |Volume= |Author=ਜਗਤਾਰਜੀਤ |Translator= |Editor= |Illustrator=ਜਗਤਾਰਜੀਤ |School= |Publisher=ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ, ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ |Address= |Year=2011 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਤਤਕਰਾ" " 4="4"/> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਅੱਧੀ ਚੁੰਝ ਵਾਲੀ ਚਿੜੀ.pdf/3}} |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ]] nksjv2nxlc7qkeufkzb39ris8eyl0pw 250 57268 220733 184117 2026-06-08T16:38:19Z Satdeep Gill 13 220733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ The Thought of Mao Tse-Tung ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਓ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{center|-0-}} {{gap}}ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਐਡਗਰ ਸਨੋਅ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 1936 ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕੇ ਯੇਨਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲਾਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ Red Star Over China ਲਿਖੀ ਜੋ ਮਾਓ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਇਨਕਲਾਬ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। {{center|-0-}} {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੋ ਹੀ ਲਿਖਤਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, ਮਾਓ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਰੈਵੋਲੂਸ਼ਨਰੀ ਕਮੇਟੀ (P.C.R.C) ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟੀ ਪਰਚੇ ‘ਟਾਕਰਾ' ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਦੇਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਇੱਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਰਕੁੰਨ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਦੂਲੋਵਾਲ ਵੱਲੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ‘ਮਹਾਨ ਮਾਓ-ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੀ ਜੀਵਨ ਗਾਥਾ'। ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਓ ਵੱਲੋਂ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸਿਆਸੀ ਲੀਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਜਾਵੇਗੀ ੳਹ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਸਾਤਮਕ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। {{center|-0-}} {{gap}}ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੀ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਜੀਵਨੀ ਮਹਾਂ-ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਹੁਲ ਸੰਕਰਤਾਇਨ ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਜੀ ਨੇ ਮਾਰਕਸ, ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਇਹ ਚੌਥੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਜੀਵਨੀ 1953 ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਮੂਲਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{right|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /13'''}}</noinclude> 4z50cfnafues5dsd4r1sls69h635789 250 57305 220747 179231 2026-06-09T09:49:42Z Satdeep Gill 13 220747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਉਂ ਕਰਨਾ ਚੀਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਿਉ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਚੀਨੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟੂਕਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਸੁਸਤੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟੂਕਾਂ ਦੇਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਆਲੂ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ...ਖੈਰ ਬੁੜ੍ਹਾ ਪੈਸੇ ਜੋੜਨ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵਿਰੋਧ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਿੱਸੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮੈਂ ਚੀਨੀ ਸਨਾਤਨੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੋ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਫਜ਼ੂਲ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।” {{gap}}ਮਾਓ ਨੇ ਜੋ ਵੇਰਵੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਮ ਜੱਟ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਡ ਕੇ ਰਖਦੇ ਸਨ, ਖੇਤ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਕੰਮ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਖਰਚਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਅੱਗੇ ਮਾਓ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ – “ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਖਦਾ ਸੀ ਜਦ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਪਿਉ ਨਾਸਤਿਕ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿਉ ਵਿੱਚ ਦਯਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਲਟਾ ਸਾਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ।{{nop}}<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /22'''}}</noinclude> sw7veywl06zs9mk8owttomavil3f4yr 250 57308 220748 184126 2026-06-09T09:50:22Z Satdeep Gill 13 220748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Keshuseeker" /></noinclude>ਮੇਰਾ ਨਾਨਕਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਉਥੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਸਨਾਤਨੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਨਵੇਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਕੜੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਕਮਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮੇਰੇ ਉਥੇ ਦਾਖਲੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫੀਸ ਭਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਘਰ ਤੋਂ ਐਨੀ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਿਆ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਐਨੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਾੜੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸੂਟ ਚੱਜ ਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਰੱਦੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਅਮੀਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਾਫੀ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕਾਫੀ ਦੋਸਤ ਵੀ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਣ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}} ਖੈਰ ਇਥੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਿਆ। ਕਾਂਗ ਯੂ ਵੇਈ ਦੀ ਸੁਧਾਰਕ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਯਾਦ ਹੀ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੀਕ ਅਜੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਬੰਦੇ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਸ ਕਾਂਗ ਯੂ-ਵੇਈ ਵਾਲੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ। ਇਥੇ ਮੈਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੁਣਿਆ। ‘ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਂ-ਨਾਇਕ' ਨਾਮ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਂ ਨੈਪੋਲੀਅਨ, ਰੂਸ ਦੀ ਕੈਥਰੀਨ, ਪੀਟਰ ਮਹਾਨ, ਵਲਿੰਗਟਨ, ਗਲੈਡਸਟੋਨ ਅਤੇ ਲਿੰਕਨ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਿਆ। {{center|'''***'''}} {{nop}}<noinclude>{{right|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /25'''}}</noinclude> q32r3rzclz8q0o8s0h24hafpllg01lc 250 57309 220749 182195 2026-06-09T09:50:47Z Satdeep Gill 13 220749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਵਿੱਚ'''}}}} {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸੱਠ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਕੂਲ ਹਨ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਉਥੇ ਮੇਰੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਂਜ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਤਾਂ ਆਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੇ ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਕਰ ਲਿਆ। {{gap}}ਉਥੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। '''ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀ''' ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪੇਪਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂਚੂ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੈਂਟਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸੁਨ ਯੱਤ-ਸੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ। ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੰਧ ’ਤੇ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਆਸੀ ਲੇਖ ਸੀ ਜੋ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਲਗਾਉਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗ ਸਾਰੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਮੇਰੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂਚੂ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਤਨੀਆਂ ਕਟਵਾ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਤਨੀਆਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਬਾਕੀ ਇਸ ਐਕਸ਼ਨ ਤੋਂ<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /26'''}}</noinclude> sglodd0bel29yxtzt9824074q9ejeo0 220750 220749 2026-06-09T09:51:03Z Satdeep Gill 13 220750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਵਿੱਚ'''}}}} {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ ਜੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਸੱਠ ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਕੂਲ ਹਨ ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਥੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਉਥੇ ਮੇਰੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਧਿਆਪਕ ਮੰਨ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਂਜ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਵੜਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ, ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਤਾਂ ਆਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੇ ਉਥੇ ਦਾਖਲ ਕਰ ਲਿਆ। {{gap}}ਉਥੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ। '''''ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀ''''' ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੌਮੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪੇਪਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਂਚੂ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੈਂਟਨ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸੁਨ ਯੱਤ-ਸੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ। ਦੇਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ 'ਤੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਰਟੀਕਲ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੰਧ ’ਤੇ ਚਿਪਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿਆਸੀ ਲੇਖ ਸੀ ਜੋ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਬਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਲਗਾਉਣ ਖਿਲਾਫ਼ ਲਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗ ਸਾਰੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਮੇਰੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂਚੂ ਰਾਜਘਰਾਣੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਤਨੀਆਂ ਕਟਵਾ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੁਤਨੀਆਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਪਰ ਬਾਕੀ ਇਸ ਐਕਸ਼ਨ ਤੋਂ<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /26'''}}</noinclude> ak54b4vfqlp4lz8c1858yjl3dclfagk 250 57318 220751 187908 2026-06-09T09:52:33Z Satdeep Gill 13 220751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਅਨਾਰਕਿਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪੈਂਫਲੈੱਟ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ। 1919 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਫਰਾਂਸ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਜਹਾਜ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੰਘਾਈ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਹੂਨਾਨ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਸਾਡੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਹੂਨਾਨ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜਾਦੀ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਹੂਨਾਨ ਬੀਜ਼ਿੰਗ ਤੋਂ ਆਜਾਦ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਥੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਇਸ ਆਜਾਦੀ ਲਹਿਰ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਚਾਉ ਹੈਂਗ-ਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਫੌਜੀ ਸਰਦਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਅਦੇ ਭੁੱਲ ਕੇ ਜਮਹੂਰੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਐਕਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਸੱਤਾ ਹੀ ਸਹੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{gap}}1920 ਦੀ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕਸੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਮੈਂ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਿਟਰੇਚਰ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲੱਬਧ ਸੀ ਉਹ ਲੱਭਿਆ। ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ- ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ, ਕੌਟਸਕੀ ਦੀ ਜਮਾਤੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਕ ਦੀ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ। 1920 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਮੈਂ ਯਾਂਗ ਕਾਈ ਹੂਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ।” {{x-larger|{{center|'''***'''}}}} {{nop}}<noinclude>{{right|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /35'''}}</noinclude> 1u607znmolof8auyggehj71l9erxi9x 250 57319 220752 182296 2026-06-09T09:53:01Z Satdeep Gill 13 220752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sonia Atwal" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਮਾਓ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਪਤਨੀ ਯਾਂਗ ਕਾਈ ਹੂਈ'''}}}} {{gap}}ਮਾਓ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦਲੇਰ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਜਰੂਰੀ ਹਨ। {{gap}}ਯਾਂਗ ਕਾਈ ਹੂਈ ਨਾਰਮਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਰਹੇ ਯਾਂਗ ਚਾਂਗ-ਚੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ ਇਹ ਅਧਿਆਪਕ ਨੈਤਿਕ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਰਫ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਓ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੂਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਚ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੀ।' ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਆਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਹਰ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਮਾਓ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪਹਿਲ ਕਰੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਓ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਗਾਊ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਸ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਧੇਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਛੇ ਸੱਤ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਭੀੜੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਮਾਓ ਨੇ ਵੀ ਗੱਲ ਛੇੜਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਨਾ ਕੀਤੀ। {{gap}}ਜਨਵਰੀ 1920 ਵਿੱਚ ਹੂਈ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਓ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੰਡਾਉਣ ਬੀਜ਼ਿੰਗ ਆਇਆ। ਉਥੇ ਮਾਓ ਨੇ ਸਾਹਿਤ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਅਦਾਰਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਹੁਈ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਚਾਂਗਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੂਈ ਨਾਲ ਬਗੈਰ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। {{gap}}ਹੂਈ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯੂਥ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਫਿਰ<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /36'''}}</noinclude> 3es2t3ucs282oz9zt86yucorzqz91c7 250 72782 220720 220708 2026-06-08T13:02:12Z Aman Arora PTL 1841 220720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{center|੧ ਓ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ॥}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਸ਼੍ਰੀ ਚਰਣ ਹਰੀ ਵਿਸਥਾਰ}}'''}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਜਿਲਦ ੧.}}'''}} {{center|{ ਸੈਂਚੀ ਪਹਿਲੀ }}} {{center|'''{{larger|ਵੰਸ਼}}'''}} {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਜੋ ਵਰਣਨ ਗੋਚਰੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼। ਏਸ ਪਰਮ ਯੋਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮੱਧ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਦਤੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਭਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ, ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਤਾਕਤ ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ*। ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਵਲ ਨਾਮ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਇਕ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੱਜਣ ਨੇ ਅਪਣੇ ਲੈਕਚਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:“ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਸੁਧਾਰ, ਕੀ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਕੀ ਪੰਥ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ (ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਪਰਵਰਸ਼ ਪਾਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ, ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਜਿ: ੩੭, ਨੰ: ੨੩ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋ ਯੁਕਤੀਆਂ ਐਸੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਰ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਬਿਗਾਨੇ ਨੂੰ ਤਾਰੀਫ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਤਾਂ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਧੁਨੀ ਉਠ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਤੋ ਬਹਾਦੁਰੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ’, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਅਜੇ ਥੋੜਾ ਹੀ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮੌਲਾ ਬਖਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ:“ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲਹਿਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿੱਸੇ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਬੈਂਤ ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਛੇ ਛੱਡਕੇ ਧਾਰਮਕ ਜਾਂ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਣਦੀ ਆਈ *Mser Munoo, tho Governor of Lahore......made a vigorous attack on them (Sikhs) It is supposed that their force would then have been annihilated, had not this peopl found strenuous advocate in his minister Korahmal. [Forster, a journey from Bengal to England. ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਥਾਈਂ ਸੰਖੇਪ ਦੀ ਖਾਤ੍ਰ ਅਸਾਂ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ‘ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ’“ ਕਰਕੇ ਲਖਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮਦਰ ਸੁਜਾਅਤੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਅਦੀਲੋ ਨਜ਼ੀਰ ਨ ਦਾਸ਼ਤ। [ਸਾਲਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ -੩-<noinclude></noinclude> a74alomcg3k2e3i94hm20q757k6hhsl 220721 220720 2026-06-08T13:04:49Z Aman Arora PTL 1841 220721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{center|੧ ਓ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ॥}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਸ਼੍ਰੀ ਚਰਣ ਹਰੀ ਵਿਸਥਾਰ}}'''}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਜਿਲਦ ੧.}}'''}} {{center|{ਸੈਂਚੀ ਪਹਿਲੀ} }} {{center|'''{{larger|ਵੰਸ਼}}'''}} {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਜੋ ਵਰਣਨ ਗੋਚਰੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼। ਏਸ ਪਰਮ ਯੋਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮੱਧ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਦਤੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਭਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ, ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਤਾਕਤ ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ*। ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਵਲ ਨਾਮ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਇਕ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੱਜਣ ਨੇ ਅਪਣੇ ਲੈਕਚਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:“ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਸੁਧਾਰ, ਕੀ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਕੀ ਪੰਥ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ (ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਪਰਵਰਸ਼ ਪਾਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ, ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਜਿ: ੩੭, ਨੰ: ੨੩ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋ ਯੁਕਤੀਆਂ ਐਸੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਰ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਬਿਗਾਨੇ ਨੂੰ ਤਾਰੀਫ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਤਾਂ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਧੁਨੀ ਉਠ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਤੋ ਬਹਾਦੁਰੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ’, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਅਜੇ ਥੋੜਾ ਹੀ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮੌਲਾ ਬਖਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ:“ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲਹਿਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿੱਸੇ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਬੈਂਤ ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਛੇ ਛੱਡਕੇ ਧਾਰਮਕ ਜਾਂ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਣਦੀ ਆਈ *Mser Munoo, tho Governor of Lahore......made a vigorous attack on them (Sikhs) It is supposed that their force would then have been annihilated, had not this peopl found strenuous advocate in his minister Korahmal. [Forster, a journey from Bengal to England. ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਥਾਈਂ ਸੰਖੇਪ ਦੀ ਖਾਤ੍ਰ ਅਸਾਂ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ‘ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ’“ ਕਰਕੇ ਲਖਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮਦਰ ਸੁਜਾਅਤੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਅਦੀਲੋ ਨਜ਼ੀਰ ਨ ਦਾਸ਼ਤ। [ਸਾਲਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ -੩-<noinclude></noinclude> f2b5ezuo1cnyoea6ahjomu3p424yghp 220722 220721 2026-06-08T13:21:29Z Aman Arora PTL 1841 220722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{center|੧ ਓ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ॥}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਸ਼੍ਰੀ ਚਰਣ ਹਰੀ ਵਿਸਥਾਰ}}'''}} {{center|'''{{xxxx-larger|ਜਿਲਦ ੧.}}'''}} {{center|{ਸੈਂਚੀ ਪਹਿਲੀ} }} {{center|'''{{larger|ਵੰਸ਼}}'''}} {{gap}}ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਜੋ ਵਰਣਨ ਗੋਚਰੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੰਸ਼। ਏਸ ਪਰਮ ਯੋਗ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵੱਲ ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮੱਧ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਦੁਤੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਭਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ, ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਤਾਕਤ ਮੀਰ ਮੰਨੂੰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ*। ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਵਲ ਨਾਮ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਇਕ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੱਜਣ ਨੇ ਅਪਣੇ ਲੈਕਚਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਹੈ:- "ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਕੀ ਸੋਸ਼ਲ ਸੁਧਾਰ, ਕੀ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਕੀ ਪੰਥ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਲਹਿਰਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ (ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ) ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਗ ਪਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਵਰਸ਼ ਪਾਈ ਹੈ।" {{gap}}[ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਸਿੰਘ, ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਜਿ: ੩੭, ਨੰ: ੨੩ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋ ਵਯਕਤੀਆਂ ਐਸੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਰ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਬਿਗਾਨੇ ਨੂੰ ਤਾਰੀਫ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਤਾਂ ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੱਤ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਧੁਨੀ ਉਠ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ "ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।", ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਅਜੇ ਥੋੜਾ ਹੀ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮੌਲਾ ਬਖਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ:- "ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਲਹਿਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿੱਸੇ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਬੈਂਤ ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਛੇ ਛੱਡਕੇ ਧਾਰਮਕ ਜਾਂ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਬਣਦੀ ਆਈ {{gap}}*Meer Munoo, tho Governor of Lahore......made a vigorous attack on them (Sikhs)' It is supposed that their force would then have been annihilated, had not this peopl found strenuous advocate in his minister Korahmal. {{right|[Forster, a journey from Bengal to England.}} ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਥਾਈਂ ਸੰਖੇਪ ਦੀ ਖਾਤ੍ਰ ਅਸਾਂ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ "ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ" ਕਰਕੇ ਲਖਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮਲ--ਦਰ ਸੁਜਾਅਤੋ ਮਰਦਾਨਗੀ ਅਦੀਲੋ ਨਜ਼ੀਰ ਨ ਦਾਸ਼ਤ। {{right|[ਰਿਸਾਲਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ}} {{right|-੩-}}<noinclude></noinclude> rkccg338hpzi2oby7zxyanwa3vqldz1 250 72785 220737 2026-06-09T03:15:08Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣ ਜਦੋਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣ ਜਦੋਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦਿਸੇ ਅਤੇ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਸਾਂਢ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਊ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਜੱਗਾ ਨਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਜੱਟ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਚਾਰ ਕੁ ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਧੰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, “ਧੰਨ ਕੁਰ ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਐਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਨੂੰਹ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੈਰ ਧੋ ਧੋ ਪੀਵਾਂ।” ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੂੰਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਪਰ ਢੇਹਾ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੋ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਕਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੀ, ਚਲਿੱਤਰ ਖੇਡਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਜੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾਜ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਲੋਕ ਸੁਲਾਹ-ਸਫਾਈ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਝਗੜਾ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਲੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀ ਕਿ “ਬਚਾਓ ! ਬਚਾਓ ! ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਹੈ।” ਖੈਰ ! ਅੱਗ ਤਾਂ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੇਸ ਰਫਾ-ਦਫਾ 30<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 9w69lrv31zt9n13xxz7yxtlgn5x6c7t 250 72786 220738 2026-06-09T03:15:40Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 220738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਹੋਇਆ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸਿਊਂਕ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਮਹਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਧੰਨ ਕੁਰ ਮਨ ਅੰਦਰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ “ਜੱਗਿਆ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜਾ ਹੁੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੱਬ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਗੱਲ ਨ੍ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।” ਅੱਜ ਰਾਤੀਂ 8:30 ਕੁ ਵਜੇ ਕਿਸੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਸਪੀਡ ਤੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਦਾ ਥੀਸਿਜ ਟਾਈਪ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਕੀ ਕਰਾਂ ਸਭ ? ਬੱਚਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਘਰਵਾਲੀ ਲੜ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਬੱਚਾ ਸਾਂਭਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ।” ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਇਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਮਸਾਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਨੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਿਫਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਜ ਕੇ ਸਾਊ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਤਨੀ ਦਾ 7-8 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ 31<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> hkd52qs745o1gv8jxvy9lbx3pta37uk 250 72787 220739 2026-06-09T03:15:59Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 220739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਜਾਣਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲੜ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ “ਪਿੰਡੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਆ।” ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੜਖੜਾਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਹੀ ਬੈਠਾ, “ਸਰ ! ਕੀ ਕਰੀਏ ? ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ।” ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਘੁਣ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਸਾਰੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਗਿਆ ? ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਬਾਪ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਤਾਂ ਲਓ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਕੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਨੇ। ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ ਅਖੌਤੀ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਵਾਬ 32<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> jflpcm4oci332zlfvk3w6m9eshykdik 250 72788 220740 2026-06-09T03:23:13Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੀ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ' ਕੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨੀਂ ਬੀ ਗਲਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਟੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਨਹੀਂ ਜੀ ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 220740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਕੀ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਜੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ' ਕੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨੀਂ ਬੀ ਗਲਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਟੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਨਹੀਂ ਜੀ ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ : पी ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਕੋਈ ਆਡੀਓ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ : ਨਹੀਂ ਜੀ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਜੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜੀ ਘੇਰ ਕੇ ਕੋਈ ਕੁਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਦੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ ? ਫੇਰ ਅਜਿਹਾ ਉਸਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸ਼ਰੇਆਮ ਕੁਟਾਪਾ ਕਰਵਾਇਆ ? 33 ਜੀ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ<noinclude>{{rh||33}}</noinclude> hlm2ugqmhqp37xrc7fm4tas6yw2rrpm