ਪੰਨਾ:ਗ਼ੁਮਨਾਮ ਕੁੜੀ ਦੇ ਖ਼ਤ.pdf/14

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗ਼ੁਮਨਾਮ ਕੁੜੀ ਦੇ ਖ਼ਤ.pdf/14</title>
    <ns>250</ns>
    <id>8840</id>
    <revision>
      <id>226633</id>
      <parentid>225924</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T14:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226633</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="l1l2poft45s6oxueohttby7zw05hizj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਵਿਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ 
ਲਈ - ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਰਦੂ, ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ 
ਲੈਣੀ ਪਈ।
{{xxx-larger|ਤੀਸਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ-}}ਪਾਠਕਾਂ ਅਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, 
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਅਖੀਰਲੇ 
ਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗੌਹ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁਲ 
ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
{{left|}} ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤ ਬਹੁਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ 
ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਿਲਜੁਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪੁਚਾ ਦੇਣਗੇ। ਏਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ 
ਮਾਨ ਦਾ ਅਗੇਤਰੇ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ,{{dhr|3em}} 
{{center|ਮੈਂ ਹਾਂ, ਆਪ ਦਾ--}}
{{dhr|3em}}
{{rh|ਪੀਤ-ਨਗਰ||ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ}}
{{rh|੨੦ ਫਰਵਰੀ ੧੯੪੪||'ਸਚਦੇਵ'}}         
 {{dhr|5em}}                 


{{center|ਨੋਟ :- ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਦੀ ਉਰਦੂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਜਾਏਗੀ ।}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਙ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l1l2poft45s6oxueohttby7zw05hizj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226634</id>
      <parentid>226633</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T14:08:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226634</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1630" sha1="mlji35h7qireq0c47lmgo3z3zuhf5nl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|1em}}
{{Block center|&lt;poem&gt;ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਵਿਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ 
ਲਈ - ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਰਦੂ, ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਮਦਦ 
ਲੈਣੀ ਪਈ।
{{xxx-larger|ਤੀਸਰੀ ਐਡੀਸ਼ਨ-}}ਪਾਠਕਾਂ ਅਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, 
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਅਖੀਰਲੇ 
ਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗੌਹ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਫਾਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁਲ 
ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
{{left|}} ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਤ ਬਹੁਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੇ 
ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਿਲਜੁਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪੁਚਾ ਦੇਣਗੇ। ਏਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ 
ਮਾਨ ਦਾ ਅਗੇਤਰੇ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ,{{dhr|2em}} 
{{center|ਮੈਂ ਹਾਂ, ਆਪ ਦਾ--}}
{{dhr|2em}}
{{rh|ਪੀਤ-ਨਗਰ||ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ}}
{{rh|੨੦ ਫਰਵਰੀ ੧੯੪੪||'ਸਚਦੇਵ'}}         
 {{dhr|5em}}                 


{{center|ਨੋਟ :- ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸਦੀ ਉਰਦੂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਛਪ ਜਾਏਗੀ ।}}
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{center|ਙ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mlji35h7qireq0c47lmgo3z3zuhf5nl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮਾਣਕ ਪਰਬਤ.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>11709</id>
    <revision>
      <id>226630</id>
      <parentid>226625</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T13:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226630</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3013" sha1="semw9elu6wdyqmxcb87szi8htltbz65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|5em}}

{{center|'''ਤਤਕਰਾ'''}}

{{TOC page listing||ਸਫ਼ਾ}}
{{dtpl||ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਵਲੋਂ|੮}}
{{dtpl||ਡੱਡੂ ਜ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ (ਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੯}}
{{dtpl||ਕੁਹਾੜੇ ਦਾ ਦਲੀਆ (ਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੧੭}}
{{dtpl||ਸੁਰੰਗ - ਸਲੇਟੀ (ਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੧੯}}
{{dtpl||ਕਿਸਾਨ - ਜਾਇਆ ਈਵਾਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਚੁਦੋ - ਯੁਦੋ (ਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੨੫}}
{{dtpl||ਅਨੋਖਾ ਮੁਕਦਮਾ (ਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੩੫}}
{{dtpl||ਪੋਕਾਤੀ - ਰੋਰੋਸ਼ੇਕ (ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਰੀ- ਕਹਾਣੀ)|੩੯}}
{{dtpl||ਭਲਾ ਤੇ ਬੁਰਾ (ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਰੀ -ਕਹਾਣੀ)|੫੨}}
{{dtpl||ਬਘਿਆੜ, ਕੁੱਤਾ ਤੇ ਬਿੱਲਾ (ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੬੦}}
{{dtpl||ਜਟ ਨੇ ਆਕੜਖਾਨ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਕਿਵੇਂ ਖਾਧੀ (ਯੂਕਰੇਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੬੪}}
{{dtpl||ਜਾਦੂ ਦਾ ਚਿਤਾਰਾ (ਬੇਲੋਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੬੭}}
{{dtpl||ਬਿੱਜੂ ਤੇ ਲੂੰਮੜੀ ਘੁਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ (ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੭੧}}
{{dtpl||ਵਾਸੀਲ ਨੇ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾਇਆ (ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੭੫}}
{{dtpl||ਪਿਲੀਪਕਾ (ਬੇਲੋਰੂਸੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੭੯}}
{{dtpl||ਬੁੱਢਾ ਕੱਕਰ ਤੇ ਜਵਾਨ ਕੱਕਰ (ਲਿਥੂਆਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੮੪}}
{{dtpl||ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਘੋੜਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਗਿਆ (ਲਤਵੀਅਨ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੮੮}}
{{dtpl||ਕਰਨੀ ਦਾ ਫਲ (ਏਸਤੋਨੀਅਨ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੯੧}}
{{dtpl||ਹੀਸੀ ਦਾ ਪੁੜ (ਕਰੇਲੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੯੪}}
{{dtpl||ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਲਭਿਆ (ਮੋਲਦਾਵੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੯੯}}
{{dtpl||ਨਿਆਜ਼ -ਬੋ ਫ਼ੇਤ ਫ਼ਰੂਮੋਸ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭੈਣ, ਇਲਾਨਾ ਕਸਿਨਜ਼ਾਨਾ (ਮੋਲਦਾਵੀ ਪਰੀ-ਕਹਾਣੀ)|੧੦੨}}
{{dtpl||ਕਹਾਣੀ ਜ਼ਰਨਿਆ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਬੜੀ ਸਿਆਣੀ ਸੀ (ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੧੧੮}}
{{dtpl||ਭੌਂਦੂ ਸ਼ੈਦੁੱਲਾ (ਆਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੧੨੩}}
{{dtpl||ਜ਼ਾਰ ਤੇ ਜੁਲਾਹਾ (ਅਰਮੇਨੀ ਪਰੀ - ਕਹਾਣੀ)|੧੨੭}}
{{dhr|2em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>semw9elu6wdyqmxcb87szi8htltbz65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/101</title>
    <ns>250</ns>
    <id>19478</id>
    <revision>
      <id>226654</id>
      <parentid>50436</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226654</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2730" sha1="6u8q122agp2dzfg5lqp3hcpn0qp7zur" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

.&quot;,
-
:, ਨੂੰ
,
ਨੂੰ
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ . ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ : ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਚੋਂ ਆ
' ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਰੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤੁ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਵੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥
ਓਹ ਮਨੁੱਖ-fਯਾ ਸੀ ! ਭੁਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?
ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6u8q122agp2dzfg5lqp3hcpn0qp7zur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226655</id>
      <parentid>226654</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226655</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2717" sha1="8jpl65y3ittlowg7r21ppnio0piu2tc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________
{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆਂ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਚੋਂ ਆ
' ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਰੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤੁ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਵੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥
ਓਹ ਮਨੁੱਖ-fਯਾ ਸੀ ! ਭੁਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?
ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8jpl65y3ittlowg7r21ppnio0piu2tc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226656</id>
      <parentid>226655</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226656</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2716" sha1="o13aobdmtyls6zuqagkf20ympfcwb34" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ  ਆ
' ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਰੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤੁ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਵੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥
ਓਹ ਮਨੁੱਖ-fਯਾ ਸੀ ! ਭੁਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?
ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o13aobdmtyls6zuqagkf20ympfcwb34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226657</id>
      <parentid>226656</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:29:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226657</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2730" sha1="0gakv5wq7m0w2p1g4xn5rcb1n4mj8vg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਰੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤੁ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਵੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥
ਓਹ ਮਨੁੱਖ-fਯਾ ਸੀ ! ਭੁਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?
ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0gakv5wq7m0w2p1g4xn5rcb1n4mj8vg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226658</id>
      <parentid>226657</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226658</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2762" sha1="6mme94a892fvgvnlnk12iw6lcph93wj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

ਓਹ ਮਨੁੱਖ-fਯਾ ਸੀ ! ਭੁਲਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?
ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6mme94a892fvgvnlnk12iw6lcph93wj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226659</id>
      <parentid>226658</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226659</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2781" sha1="pakq1wb1tsgrwhcjupnjqt7zhavmkmk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਸੋ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !
ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਚ ਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਤ ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pakq1wb1tsgrwhcjupnjqt7zhavmkmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226660</id>
      <parentid>226659</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226660</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2808" sha1="1fuxh1tjgjmw1r28dsh48k1wvs36x4l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕਾਕੇ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਰ  ਸੱਟ ਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1fuxh1tjgjmw1r28dsh48k1wvs36x4l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226661</id>
      <parentid>226660</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226661</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2824" sha1="gnpy7a40gzdf70f435educvbytlo6kp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕਾਕੇ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਰ  ਸੱਟਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕ) ਹਾਂ ਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਭੀ ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਉ ਹਨ |
ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gnpy7a40gzdf70f435educvbytlo6kp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226662</id>
      <parentid>226661</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226662</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2855" sha1="2uzbdn9wrf9q8jhqfdvc31tzh4tx6vm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕਾਕੇ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਰ  ਸੱਟਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ॥

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੌਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕੇ) (ਹਾਂ ਲਾਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ  ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਿਉ ਹਨ ॥ 

ਓਹ ਮਨੁੱਬ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ fਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥
ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2uzbdn9wrf9q8jhqfdvc31tzh4tx6vm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226663</id>
      <parentid>226662</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>226663</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="2ilz52mfl6pp2v9fcehigzki5w3sxhq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕਾਕੇ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਰ  ਸੱਟਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ॥

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੌਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕੇ) (ਹਾਂ ਲਾਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ  ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਿਉ ਹਨ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤ੍ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥

ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਭਾਰ
inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ilz52mfl6pp2v9fcehigzki5w3sxhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226664</id>
      <parentid>226663</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T06:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226664</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2892" sha1="r5ytyzwh46wgfzwno5o9b665cv6dqnn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|{{x-larger|(੯੫)}}}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________

{{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਮਨ ਪਰਚਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇੱਕ ਚਮਕਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਅਚਨਚੇਤ ਏਸੇ ਪਾਸੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜਰ ਪਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਡਾਡੀ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਰ ਫੇਰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਿਬਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਦ ਏਹ ਝਟ ਓਥੇ ਹੀ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨੀਵੇਂ ਝੁਕਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਬਾਲਕ ਫਰ ਰੋ ਪਿਆ॥

{{gap}}ਪਾਠਕ ਗੁਣ ! ਏਸ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੱਟਪੋਸ਼ੀਆਂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਲਾਏ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਹੀ ਇਸਦੀ ਕੰਨੀ ਬਾਲਕ ਦੇ ਰੋਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਤੇ ਅੰਜਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਗਿਆ ਕਿ ਝੱਟ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਬਾਨ ਮੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਨ ਲੱਗਾ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ ?

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਨਹੀਂ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਕੀ ਹੈ !

{{gap}}ਓਹੋ ਆਦਮੀ-(ਉਗਲੀ ਨਾਲ ਤਕਾਕੇ) ਓਹ ਵੇਖੋ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਰ ਇੱਕ ਜੁਆਨ ਤੀਮੀ ਸਿਰ  ਸੱਟਕੇ ਡਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਓਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ॥

{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-(ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਧੌਨ ਮੋੜਕੇ ਅਤ ਵੇਖਕੇ) (ਹਾਂ ਲਾਪਰ ਵਾਹੀ ਨਾਲ) ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੀ ਪੁਤ੍ਰੀ  ਹੋਵਗੀ । ਪਰ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਕਪੜੇ ਕਾਲੇ ਕਿਉ ਹਨ ॥ 

{{gap}}ਓਹ ਮਨੁੱਖ-ਇਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਪਤ੍ਰੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅਜੇਹੇ ਕਾਲ ਕਰੜੇ ਕਦੇ ਨ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਪੂਝ ਭੇਦ ਹੈ ॥

{{gap}}ਇਹ ਕਹਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੂਖਾਂ ਦੇ ਓਹਲੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਉਤਾਰ


inal with: uage Department Punjab ized by: ab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r5ytyzwh46wgfzwno5o9b665cv6dqnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/948</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22215</id>
    <revision>
      <id>226626</id>
      <parentid>53322</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T12:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <origin>226626</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3945" sha1="faqeyo0h3fqd6j6jze3989c4dg8pe43" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;{{center|੯੪੮}}&lt;/noinclude&gt;ਭੁਲਾਈ ਸਭੁ ਜਗੁ ਫਿਰੀ ਫਾਵੀ ਹੋਈ ਭਾਲਿ॥ ਸੋ ਸਹੁ ਸਾਂਤਿ ਨ ਦੇਵਈ ਕਿਆ ਚਲੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਅੰਤਰਿ ਰਖੀਐ ਉਰ ਧਾਰਿ॥ ਨਾਨਕ ਘਰਿ ਬੈਠਿਆ ਸਹੁ ਪਾਇਆ ਜਾ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਕਰਤਾਰਿ
॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਧੰਧਾ ਧਾਵਤ ਦਿਨੁ ਗਇਆ ਰੈਣਿ ਗਵਾਈ ਸੋਇ॥ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬਿਖੁ ਖਾਇਆ ਮਨਮੁਖਿ ਚਲਿਆ ਰੋਇ॥ ਸਿਰੈ ਉਪਰਿ ਜਮ ਡੰਡੁ ਹੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਤਿ ਖੋਇ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਕਦੇ ਨ ਚੇਤਿਓ ਫਿਰਿ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਹੋਇ॥
ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਜਮ ਡੰਡੁ ਨ ਲਾਗੈ ਕੋਇ॥ ਨਾਨਕ ਸਹਜੇ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਕਰਮਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਇਕਿ ਆਪਣੀ ਸਿਫਤੀ ਲਾਇਅਨੁ ਦੇ ਸਤਿਗੁਰ ਮਤੀ॥ ਇਕਨਾ ਨੋ ਨਾਉ ਬਖਸਿਓਨੁ ਅਸਥਿਰੁ
ਹਰਿ ਸਤੀ॥ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੋ ਹੁਕਮਿ ਕਰਹਿ ਭਗਤੀ॥ ਏਨਾ ਨੋ ਭਉ ਅਗਲਾ ਪੂਰੀ ਬਣਤ ਬਣਤੀ॥ ਸਭੁ ਇਕੋ ਹੁਕਮੁ ਵਰਤਦਾ ਮੰਨਿਐ ਸੁਖੁ ਪਾਈ॥੩॥ ਸਲੋਕੁ॥ ਕਬੀਰ ਕਸਉਟੀ ਰਾਮ ਕੀ ਝੂਠਾ ਟਿਕੈ ਨ ਕੋਇ॥ ਰਾਮ ਕਸਉਟੀ ਸੋ ਸਹੈ ਜੋ ਮਰਜੀਵਾ ਹੋਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਕਿਉ ਕਰਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਮਾਰੀਐ ਕਿਉ ਕਰਿ ਮਿਰਤਕੁ ਹੋਇ॥ ਕਹਿਆ ਸਬਦੁ ਨ ਮਾਨਈ ਹਉਮੈ ਛਡੈ ਨ ਕੋਇ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਉਮੈ ਛੁਟੈ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੁ ਸੋ ਹੋਇ॥ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਤਿਸੁ ਬਿਘਨੁ ਨ ਲਾਗੈ ਕੋਇ॥੨॥ ਮਃ ੩॥ ਜੀਵਤ ਮਰਣਾ ਸਭੁ ਕੋ ਕਹੈ ਜੀਵਨ
ਮੁਕਤਿ ਕਿਉ ਹੋਇ॥ ਭੈ ਕਾ ਸੰਜਮੁ ਜੇ ਕਰੇ ਦਾਰੂ ਭਾਉ ਲਾਏਇ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸੁਖ ਸਹਜੇ ਬਿਖੁ ਭਵਜਲੁ ਨਾਮਿ ਤਰੇਇ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਜਾ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ॥੩॥ ਪਉੜੀ॥ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਰਚਾਇਓਨੁ
ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਵਰਤਾਰਾ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਉਪਾਇਅਨੁ ਹੁਕਮਿ ਕਮਾਵਨਿ ਕਾਰਾ॥ ਪੰਡਿਤ ਪੜਦੇ ਜੋਤਕੀ ਨਾ ਬੂਝਹਿ ਬੀਚਾਰਾ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ਹੈ ਸਚੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ॥ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਸਚਿ ਸਬਦਿ ਸਮਾਈ॥੪॥@@ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਮਨ ਕਾ ਝੂਠਾ ਝੂਠੁ ਕਮਾਵੈ॥ ਮਾਇਆ ਨੋ ਫਿਰੈ ਤਪਾ ਸਦਾਵੈ॥ ਭਰਮੇ ਭੂਲਾ। ਕ ਸਭਿ ਤੀਰਥ ਹੈ॥ ਓਹੁ ਤਪਾ ਕੈਸੇ ਪਰਮ ਗਤਿ ਲਹੈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ॥ਨਾਨਕ ਸੋ ਤਪਾ ਮੋਖੰਤਰੁ ਕਿ ਪਾਵੈ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਸੋ ਤਪਾ ਜਿ ਇਹੁ ਤਪੁ ਘਾਲੇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਮਿਲੈ ਸਬਦੁ ਸਮਾਲੇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ
ਇਹੁ ਤਪੁ ਪਰਵਾਣੁ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਤਪਾ ਦਰਗਹਿ ਪਾਵੈ ਮਾਣੁ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਰਾਤਿ ਦਿਨਸੁ ਉਪਾਇਅਨੁ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>faqeyo0h3fqd6j6jze3989c4dg8pe43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226627</id>
      <parentid>226626</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T12:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226627</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3923" sha1="ckd3nuk9osl74sz3tvkkvp66g4dnm0o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੪੮}}&lt;/noinclude&gt;ਭੁਲਾਈ ਸਭੁ ਜਗੁ ਫਿਰੀ ਫਾਵੀ ਹੋਈ ਭਾਲਿ॥ ਸੋ ਸਹੁ ਸਾਂਤਿ ਨ ਦੇਵਈ ਕਿਆ ਚਲੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਅੰਤਰਿ ਰਖੀਐ ਉਰ ਧਾਰਿ॥ ਨਾਨਕ ਘਰਿ ਬੈਠਿਆ ਸਹੁ ਪਾਇਆ ਜਾ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਕਰਤਾਰਿ
॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਧੰਧਾ ਧਾਵਤ ਦਿਨੁ ਗਇਆ ਰੈਣਿ ਗਵਾਈ ਸੋਇ॥ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬਿਖੁ ਖਾਇਆ ਮਨਮੁਖਿ ਚਲਿਆ ਰੋਇ॥ ਸਿਰੈ ਉਪਰਿ ਜਮ ਡੰਡੁ ਹੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਤਿ ਖੋਇ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਕਦੇ ਨ ਚੇਤਿਓ ਫਿਰਿ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ਹੋਇ॥
ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ਜਮ ਡੰਡੁ ਨ ਲਾਗੈ ਕੋਇ॥ ਨਾਨਕ ਸਹਜੇ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਕਰਮਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਇ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਇਕਿ ਆਪਣੀ ਸਿਫਤੀ ਲਾਇਅਨੁ ਦੇ ਸਤਿਗੁਰ ਮਤੀ॥ ਇਕਨਾ ਨੋ ਨਾਉ ਬਖਸਿਓਨੁ ਅਸਥਿਰੁ
ਹਰਿ ਸਤੀ॥ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੋ ਹੁਕਮਿ ਕਰਹਿ ਭਗਤੀ॥ ਏਨਾ ਨੋ ਭਉ ਅਗਲਾ ਪੂਰੀ ਬਣਤ ਬਣਤੀ॥ ਸਭੁ ਇਕੋ ਹੁਕਮੁ ਵਰਤਦਾ ਮੰਨਿਐ ਸੁਖੁ ਪਾਈ॥੩॥ ਸਲੋਕੁ॥ ਕਬੀਰ ਕਸਉਟੀ ਰਾਮ ਕੀ ਝੂਠਾ ਟਿਕੈ ਨ ਕੋਇ॥ ਰਾਮ ਕਸਉਟੀ ਸੋ ਸਹੈ ਜੋ ਮਰਜੀਵਾ ਹੋਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਕਿਉ ਕਰਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਮਾਰੀਐ ਕਿਉ ਕਰਿ ਮਿਰਤਕੁ ਹੋਇ॥ ਕਹਿਆ ਸਬਦੁ ਨ ਮਾਨਈ ਹਉਮੈ ਛਡੈ ਨ ਕੋਇ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹਉਮੈ ਛੁਟੈ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੁ ਸੋ ਹੋਇ॥ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਤਿਸੁ ਬਿਘਨੁ ਨ ਲਾਗੈ ਕੋਇ॥੨॥ ਮਃ ੩॥ ਜੀਵਤ ਮਰਣਾ ਸਭੁ ਕੋ ਕਹੈ ਜੀਵਨ
ਮੁਕਤਿ ਕਿਉ ਹੋਇ॥ ਭੈ ਕਾ ਸੰਜਮੁ ਜੇ ਕਰੇ ਦਾਰੂ ਭਾਉ ਲਾਏਇ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਸੁਖ ਸਹਜੇ ਬਿਖੁ ਭਵਜਲੁ ਨਾਮਿ ਤਰੇਇ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਜਾ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ॥੩॥ ਪਉੜੀ॥ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਰਚਾਇਓਨੁ
ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਵਰਤਾਰਾ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਉਪਾਇਅਨੁ ਹੁਕਮਿ ਕਮਾਵਨਿ ਕਾਰਾ॥ ਪੰਡਿਤ ਪੜਦੇ ਜੋਤਕੀ ਨਾ ਬੂਝਹਿ ਬੀਚਾਰਾ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੇਰਾ ਖੇਲੁ ਹੈ ਸਚੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ॥ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਸਚਿ ਸਬਦਿ ਸਮਾਈ॥੪॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਮਨ ਕਾ ਝੂਠਾ ਝੂਠੁ ਕਮਾਵੈ॥ ਮਾਇਆ ਨੋ ਫਿਰੈ ਤਪਾ ਸਦਾਵੈ॥ ਭਰਮੇ ਭੂਲਾ ਸਭਿ ਤੀਰਥ ਗਹੈ॥ ਓਹੁ ਤਪਾ ਕੈਸੇ ਪਰਮ ਗਤਿ ਲਹੈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਤਪਾ ਮੋਖੰਤਰੁ ਪਾਵੈ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਸੋ ਤਪਾ ਜਿ ਇਹੁ ਤਪੁ ਘਾਲੇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਮਿਲੈ ਸਬਦੁ ਸਮਾਲੇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ
ਇਹੁ ਤਪੁ ਪਰਵਾਣੁ॥ ਨਾਨਕ ਸੋ ਤਪਾ ਦਰਗਹਿ ਪਾਵੈ ਮਾਣੁ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਰਾਤਿ ਦਿਨਸੁ ਉਪਾਇਅਨੁ ਸੰਸਾਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ckd3nuk9osl74sz3tvkkvp66g4dnm0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/949</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22220</id>
    <revision>
      <id>226628</id>
      <parentid>53327</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T12:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226628</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3840" sha1="ansi35gcw9jqvxd1kri0irt58852mmv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੪੯}}&lt;/noinclude&gt;ਕੀ ਵਰਤਣਿ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਘਟਿ ਚਾਨਣਾ ਆਨੇਰੁ ਬਿਨਾਸਣਿ॥ ਹੁਕਮੇ ਹੀ ਸਭ ਸਾਜੀਅਨੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਵਣਿ ਤ੍ਰਿਣਿ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਹਰਿ ਭਣਿ॥ ਸਬਦੇ ਹੀ ਸੋਝੀ ਪਈ ਸਚੈ ਆਪਿ ਬੁਝਾਈ॥੫॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੩॥ ਅਭਿਆਗਤ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿਨ ਕੇ ਚਿਤ ਮਹਿ ਭਰਮੁ॥ ਤਿਸ ਦੈ ਦਿਤੈ ਨਾਨਕਾ ਤੇਹੋ ਜੇਹਾ ਧਰਮੁ॥ ਅਭੈ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪਰਮ ਪਦੁ ਤਾ ਕਾ ਭੂਖਾ ਹੋਇ॥ ਤਿਸ ਕਾ ਭੋਜਨੁ ਨਾਨਕਾ ਵਿਰਲਾ ਪਾਏ ਕੋਇ॥੧॥
ਮਃ ੩॥ ਅਭਿਆਗਤ ਏਹਿ ਨ ਆਖੀਅਨਿ ਜਿ ਪਰ ਘਰਿ ਭੋਜਨੁ ਕਰੇਨਿ॥ ਉਦਰੈ ਕਾਰਣਿ ਆਪਣੇ ਬਹਲੇ ਭੇਖ
ਕਰੇਨਿ॥ ਅਭਿਆਗਤ ਸੇਈ ਨਾਨਕਾ ਜਿ ਆਤਮ ਗਉਣੁ ਕਰੇਨਿ॥ ਭਾਲਿ ਲਹਨਿ ਸਹੁ ਆਪਣਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਰਹਣੁ ਕਰੇਨਿ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਅੰਬਰੁ ਧਰਤਿ ਵਿਛੋੜਿਅਨੁ ਵਿਚਿ ਸਚਾ ਅਸਰਾਉ॥ ਘਰੁ ਦਰੁ ਸਭੋ ਸਚੁ ਹੈ ਜਿਸੁ ਵਿਚਿ ਸਚਾ ਨਾਉ॥ ਸਭੁ ਸਚਾ ਹੁਕਮੁ ਵਰਤਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਚਿ ਸਮਾਉ॥ ਸਚਾ ਆਪਿ ਤਖਤੁ ਸਚਾ ਬਹਿ ਸਚਾ ਕਰੇ ਨਿਆਉ॥ ਸਭੁ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਦਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਈ॥੬॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਰੈਣਾਇਰ ਮਾਹਿ
ਅਨੰਤੁ ਹੈ ਕੁੜੀ ਆਵੈ ਜਾਇ॥ ਭਾਣੈ ਚਲੈ ਆਪਣੈ ਬਹੁਤੀ ਲਹੈ ਸਜਾਇ॥ ਰੈਣਾਇਰ ਮਹਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੈ ਕਰਮੀ 
ਪਲੈ ਪਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈਐ ਜੇ ਚਲੈ ਤਿਸੈ ਰਜਾਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਸਹਜੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਨ ਸੇਵਿਓ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਜਨਮਿ ਬਿਨਾਸੁ॥ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸੁ ਨ ਚਖਿਓ ਕਮਲੁ ਨ ਹੋਇਓ ਪਰਗਾਸੁ॥ ਬਿਖੁ ਖਾਧੀ ਮਨਮੁਖੁ ਮੁਆ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਣਾਸੁ॥ ਇਕਸੁ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਵਿਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਜੀਵਣੁ ਧ੍ਰਿਗੁ ਵਾਸੁ॥ ਜਾ ਆਪੇ ਨਦਰਿ ਕਰੇ
ਪ੍ਰਭੁ ਸਚਾ ਤਾ ਹੋਵੈ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸੁ॥ ਤਾ ਅਨਦਿਨੁ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੀ ਕਬਹਿ ਨ ਛੋਡੈ ਪਾਸੁ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਮਹਿ ਕਮਲੁ ਅਲਿਪਤੋ ਵਰਤੈ ਤਿਉ ਵਿਚੇ ਗਿਰਹ ਉਦਾਸੁ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਰੇ ਕਰਾਇਆ ਸਭੁ ਕੋ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵ ਹਰਿ ਗੁਣਤਾਸੁ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਛਤੀਹ ਜੁਗ ਗੁਬਾਰੁ ਸਾ ਆਪੇ ਗਣਤ ਕੀਨੀ॥ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਭ ਸਾਜੀਅਨੁ ਆਪਿ ਮਤਿ ਦੀਨੀ॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਸਾਜਿਅਨੁ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਗਣਤ ਗਣੀਨੀ॥ ਜਿਸੁ ਬੁਝਾਏ ਸੋ ਬੁਝਸੀ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਪਤੀਨੀ॥ ਸਭੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤਦਾ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਮਿਲਾਈ॥੭॥ ਸਲੋਕ ਮਃ ੩॥ ਇਹੁ ਤਨੁ ਸਭੋ ਰਤੁ ਹੈ ਰਤੁ ਬਿਨੁ ਤੰਨੁ ਨ ਹੋਇ॥ ਜੋ ਸਹਿ ਰਤੇ ਆਪਣੈ ਤਿਨ ਤਨਿ ਲੋਭ ਰਤੁ ਨ ਹੋਇ॥ ਭੈ ਪਇਐ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ansi35gcw9jqvxd1kri0irt58852mmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/950</title>
    <ns>250</ns>
    <id>22225</id>
    <revision>
      <id>226629</id>
      <parentid>53332</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T12:30:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldip DMW</username>
        <id>2077</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226629</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3950" sha1="bxriwaa5y38ad7sqdl9htuu3aurfsi9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;{{center|੯੫੦}}&lt;/noinclude&gt;ਤਨੁ ਖੀਣੁ ਹੋਇ ਲੋਭ ਰਤੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ॥ ਜਿਉ ਬੈਸੰਤਰਿ ਧਾਤੁ ਸੁਧੁ ਹੋਇ ਤਿਉ ਹਰਿ ਕਾ ਭਉ ਦੁਰਮਤਿ ਮੈਲੁ ਗਵਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਤੇ ਜਨ ਸੋਹਣੇ ਜੋ ਰਤੇ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਲਾਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਰਾਮਕਲੀ ਰਾਮੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਤਾ ਬਨਿਆ ਸੀਗਾਰੁ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਕਮਲੁ ਬਿਗਸਿਆ ਤਾ ਸਉਪਿਆ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰੁ॥ ਭਰਮੁ ਗਇਆ ਤਾ ਜਾਗਿਆ ਚੂਕਾ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧਾਰੁ॥ ਤਿਸ ਨੋ ਰੂਪੁ ਅਤਿ ਅਗਲਾ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ॥ ਸਦਾ ਰਵੈ ਪਿਰੁ ਆਪਣਾ ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਨਾਰਿ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਸੀਗਾਰੁ ਨ ਜਾਣਨੀ ਜਾਸਨਿ ਜਨਮੁ ਸਭੁ ਹਾਰਿ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਸੀਗਾਰੁ ਕਰਹਿ ਨਿਤ ਜੰਮਹਿ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ॥ ਸੈਸਾਰੈ ਵਿਚਿ ਸੋਭ ਨ ਪਾਇਨੀ ਅਗੈ ਜਿ ਕਰੇ ਸੁ ਜਾਣੈ ਕਰਤਾਰੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਏਕੁ ਹੈ ਦੁਹੁ ਵਿਚਿ ਹੈ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਚੰਗੇ ਮੰਦੈ ਆਪਿ ਲਾਇਅਨੁ ਸੋ ਕਰਨਿ ਜਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾਰੁ॥੨॥ ਮਃ ੩॥
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਵਈ ਦੂਜੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ॥ ਜੇ ਬਹੁਤੇਰਾ ਲੋਚੀਐ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਵਿਕਾਰੁ ਹੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਖੁਆਇ॥ ਤਿਨ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣੁ ਨ ਚੁਕਈ ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇ॥ ਜਿਨੀ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ਸੋ ਖਾਲੀ ਕੋਈ ਨਾਹਿ॥ ਤਿਨ ਜਮ ਕੀ ਤਲਬ ਨ ਹੋਵਈ ਨਾ ਓਇ ਦੁਖ ਸਹਾਹਿ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਉਬਰੇ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਹਿ॥੩॥ ਪਉੜੀ॥ ਆਪਿ ਅਲਿਪਤੁ ਸਦਾ ਰਹੈ ਹੋਰਿ ਧੰਧੈ ਸਭਿ ਧਾਵਹਿ॥ ਆਪਿ ਨਿਹਚਲੁ ਅਚਲੁ ਹੈ ਹੋਰਿ ਆਵਹਿ ਜਾਵਹਿ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖੁ 
ਪਾਵਹਿ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਈਐ ਸਚਿ ਸਿਫਤਿ ਸਮਾਵਹਿ॥ ਸਚਾ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਈ
॥੮॥ ਸਲੋਕ ਮਃ ੩॥ ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਤੂ ਸਭੋ ਵਰਤੈ ਸਚੁ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੈ ਜੋ ਬੁਝੈ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਏ ਸਚੁ॥ ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਕਰਤਾ ਫਿਰੈ ਹੁਕਮੁ ਨ ਬੂਝੈ ਸਚੁ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨੇ ਸੋ ਭਗਤੁ ਹੋਇ ਵਿਣੁ ਮੰਨੇ ਕਚੁ 
ਨਿਕਚੁ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਮਨਮੁਖ ਬੋਲਿ ਨ ਜਾਣਨੀ ਓਨਾ ਅੰਦਰਿ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰੁ॥ ਓਇ ਥਾਉ ਕੁਥਾਉ ਨ ਜਾਣਨੀ ਉਨ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਵਿਕਾਰੁ॥ ਓਇ ਆਪਣੈ ਸੁਆਇ ਆਇ ਬਹਿ ਗਲਾ ਕਰਹਿ ਓਨਾ ਮਾਰੇ ਜਮੁ ਜੰਦਾਰੁ॥ ਅਗੈ ਦਰਗਹ ਲੇਖੈ ਮੰਗਿਐ ਮਾਰਿ ਖੁਆਰੁ ਕੀਚਹਿ ਕੂੜਿਆਰ॥ ਏਹ ਕੂੜੈ ਕੀ ਮਲੁ ਕਿਉ ਉਤਰੈ ਕੋਈ ਕਢਹੁ ਇਹੁ ਵੀਚਾਰੁ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਾ ਨਾਮੁ ਦਿੜਾਏ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਕਟਣਹਾਰੁ॥ ਨਾਮੁ ਜਪੇ ਨਾਮੋ ਆਰਾਧੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bxriwaa5y38ad7sqdl9htuu3aurfsi9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ - ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ.pdf/59</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28552</id>
    <revision>
      <id>226649</id>
      <parentid>69819</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>226649</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4817" sha1="hfnds3wjnay5ssn573hadxdwai0pkwv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਹੈ। ਅਤੇ 'ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਹੀ ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ, ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਦੇ ਰਹੱਸ ਦੇ ਤਾਲੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਸੀ।' ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ, ਜਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਕਥਾ-ਕਾਵਿ ਆਦਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਭਿਵਿਅਕਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਨਵਾਂ ਵਸਤੂ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਰਚਣ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਨਵੀਂ ਵਸਤੂ-ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਾਹਿਤ-ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਿਆਂ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ: 'ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਾਧਾਰਣ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੋਚਾਂ, ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਖ਼ਿਆਲ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ, ਨਿੱਕੀ ਕਵਿਤਾ, ਇਕਾਂਗੀ, ਨਿਬੰਧ ਆਦਿ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਧਾਰਣ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੰਖ' ਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਦੇ ਮਗਰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਨੋਟ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਉਪਜ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਸੀ:

...ਇਹ ਮੰਨਣਾ, ਪਏਗਾ ਕਿ ਕਈ ਘਟਨਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਇਤਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਰਚੱਲਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਂ ਆਮ ਤੋਂਰ 'ਤੇ ਘਟ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਥਾਉਂ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਸਾਡੀ ਧਿਆਨ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਖਾੜਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।'

{{gap}}ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਆਏ ਹਾਂ, ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਰੂਪਾਕਾਰਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਹਨ। ਇਕ, ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਕਲਪਾਤਮਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਉਹ ਇਤ, ਮੁਖ, ਕੇਦਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬੱਝਵਾਂ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਨਿੱਬੜਦਾ ਹੈ।&lt;noinclude&gt;{{rh|||53}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hfnds3wjnay5ssn573hadxdwai0pkwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ - ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ.pdf/58</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28555</id>
    <revision>
      <id>226648</id>
      <parentid>68773</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:22:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>226648</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4541" sha1="n3i87f7vnuw73t3c7k5yvqcbd69juqu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸਮੁੱਚੇ ਸਾਹਿਤ-ਚਿੰਤਨ ਲਈ ਇਹ ਸੋਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ :

{{gap}}ਕਲਾ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਕਲਾ ਰੂਪ ਦਾ ਭੇਖ ਧਾਰ ਕੇ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵੰਨਗੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਸਤੁ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ? ਜਾਂ ਇਸ ਮੰਤਵ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਰਚਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਨਾਂਹ? ਇਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਸਤੂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਉਤੇ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਗੱਲਾਂ ਸਹਾਇਕ ਭਾਵੇਂ ਹੋਣ, ਮੂਲ ਉੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ।

{{gap}}ਵਸਤੂ-ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਉਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਵਿਧਾ ਦਾ ਰਚਿਆ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣਾਇਆ?

{{gap}}ਇਥੇ ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਸਤੂ-ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਗੋਂ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖਰੀ ਵਿਧਾ ਵਜੋਂ ਉਦਭਵ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਗਿਣਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਰ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਵਸਤੂ-ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ' ਸੰਸਾਰ ਪੈਮਾਨੇ ਉਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕਰਮ- ਪ੍ਰਤਿਕਰਮ ਦੀ ਸਿੱਟਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਭੌਤਕ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿੱਤੀ ਉਪਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਧ ਗਿਆ।  ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਇਕ ਅੰਨ੍ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਰਹੀ। ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਅੱਗੇ ਨਿਤਾਣਾ ਅਤੇ ਮੁਥਾਜ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਇਕ ਸਵੈ-ਮਾਣ, ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਦਾ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ; ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਇਕ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਅਨੁਭਵ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਲਿਸ਼ਕ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਹੋਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੋਆਂ ਸਨ।' ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦਿਆਂ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, 'ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਉਤੇ ਵਧਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਹੈ। ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। 'ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤਿਤਵ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪੈਣਾ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n3i87f7vnuw73t3c7k5yvqcbd69juqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ - ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ.pdf/60</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28750</id>
    <revision>
      <id>226650</id>
      <parentid>69820</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:24:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>226650</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5152" sha1="erwfwt1veg8sf817mmj25d7ky4sljf1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਪਰ ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਮੂਲ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦੁਹਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ 'ਨਾਵਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ' ਅਤੇ 'ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਧਾਰਣ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ' ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਲੇਖ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ।

{{gap}}ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਇਹ ਲੇਖ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਵਧਣ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਾਰਥਕਤਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਔਝੜ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰਲੀ ਸੀਮਾ ਉਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਧਯੁਗੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਕਿ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਦੀ ਇਹ ਬਿਖਰਲੀ ਸੀਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਉਪਰ ਕੋਈ ਧਰਾ-ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁਪਰਮੈਨ ਸਮਝਣ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੀਤਸ਼ੇ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਬਣ ਕੇ ਫਾ਼ਸਿਜ਼ਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੰਬਾਦਕਤਾ ਦਾ ਹੀ ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇ, ਆਖ਼ਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮੂਹ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਤਿ ਨਵੀਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਰਾਜ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਧਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੇਖੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਲੋਕਰਾਜੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਹੱਤਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਅਕਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।

{{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਬਲ ਧਾਰਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਿਲਖਿਚਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੌਅ ਵਿਚ ਵਹਾ ਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੰਨੇ ਲਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿੱਧੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਕਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਵਾਕ-ਛਲ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਚਕਾਚੌਂਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੱਥ-ਪੱਥ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ-ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਇਕ ਸਿਖਰਲੀ ਉਦਾਹਰਣ ਡਾ. ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਲੇਖ &lt;big&gt;ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ&lt;/big&gt; ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਡਾ. ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ&lt;noinclude&gt;{{rh|54||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>erwfwt1veg8sf817mmj25d7ky4sljf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ - ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ.pdf/61</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28895</id>
    <revision>
      <id>226651</id>
      <parentid>69567</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>226651</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5018" sha1="icrx5fit1ttpvlzmjy2vhd6piqkvz38" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਵੇਕਲੀ ਥਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਲਗਭਗ ਹਰ ਵਾਕ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਹੁੰਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਾਕ ਨਾਲ ਆਪ ਚਿੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਰਕ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਹੈ ਕੋਈ ਵਾਕ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।

{{gap}}ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੈਰੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਲੇਖ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸਿੱਟੇ ਕੱਢਣੇ ਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ, ਸ਼ਾਇਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਹੈ।' ਇਥੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਇਕ ਗੁਣ 'ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ' ਹੋਣ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਜੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕਲਾਤਮਕ ਰਚਨਾ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ‘ਸ਼ਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ' ਹੋਣਾ 'ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ' ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੁਣ 'ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ' ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਨਿਖੇੜ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਹੈ, ਗੁਣ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਕੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾ ਦੀ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤੌਰ ਉਤੇ ਵੱਖਰੀ ਹੋਂਦ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ, ਇਸ 'ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ' ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਅਗਲੇ ਵਾਕ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ 'ਸਹਿਜ, ਸੈਭੰ ਸਿਰਜਨ, ਜੋ ਆਵੇਸ਼ ਦੇ ਛਿਣ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦ-ਰੌਅ ਬੂਟੇ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਫੁੱਟ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।' ਅਰਥਾਤੇ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਰਚਨਾ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਹੈ, (ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ), ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਐਸੀ ਰਚਨਾ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ 'ਆਵੇਸ਼ ਦੇ ਛਿਣਾਂ' ਉਪਰ, ਅਰਥਾਤ ਗੂੰਗੇ ਦੀ ਮਠਿਆਈ ਉਪਰ ਹੈ। ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਆਵੇਸ਼ ਦੇ ਛਿਣਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਵੀ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਅਕਸਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਨਾਂਹ ਵਿਚ ਮਿਲੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਇਹ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਅਵਸਥਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਲੀਦਾਸ, ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਜਾਂ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ 'ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਪਾਕਿਰਤਕ' ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਅਸਹਿਜ ਅਤੇ ਅ-ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ?

{{gap}}ਕਵੀ ਵੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਉਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਉਪਰ ਕਿੰਤੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਉਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>icrx5fit1ttpvlzmjy2vhd6piqkvz38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ - ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ.pdf/62</title>
    <ns>250</ns>
    <id>28896</id>
    <revision>
      <id>226652</id>
      <parentid>69572</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T04:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>226652</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4909" sha1="ke3l2jdv86cyn9yzj474xvzz4jo77fk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤਾਂ ਗੱਲ ਕੀ ਬਣੀ ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਸਚਾਈ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ!' ਅਰਥਾਤ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ ਵੀ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਤਾਂ ਸਚਾਈ ਕਿੱਥੇ ਹੈ · ? ਸਚਾਈ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਨੇ 'ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਉਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼' ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਈਮਾਨਦਾਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ, ਪਰ ਸੱਚੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ।

{{gap}}ਪੈਰੇ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ-ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਪੁਣ-ਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਥਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਪੀਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।' ਪੱਕੀ-ਪੀਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਮਝੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ? ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਕੁਝ ਦਹਾਕੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਘੜਣ ਦੇ, ਵੀ ਯਤਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? 'ਵਿਕੋਲਿਤ੍ਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ - ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਆਲੋਚਕ ਨੇ ਕੁਝ ਬੱਝਵੇਂ ਨੇਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਸਵੱਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ।' ਸਚਮੁਚ ! ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਇਸੇ ਕਥਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ !

{{gap}}ਇਹ ਸਾਰਾ ਲੇਖ ਇਕ ਐਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ 'ਏਸ ਕਲਾ ਨੂੰ ਨਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਾਹਿਤ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ।' ਸਗੋ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਨਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪੱਕੀ ਪੀਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਇਕ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ, ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਸ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਸਿਰਜਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੰਨ ਲੈਦਾ ਹੈ।' ਸਗੋਂ ਸਿਧਾਂਤ-ਨਿਰੂਪਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੌਕਾ ਹੀ ਉਦੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ 'ਰਚਨਾ-ਵਿਧੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਰ ਪੈਰ ਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਗੀ-ਗੁਆ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਸਥਾਨ ਮਿਲਣਾ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿਉਕਿ ਫਿਰ 'ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਾਵਿ-ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਕਾਵਿਰਚਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ ਹਸਤੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।' ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਹੀ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਕਾਵਿਸ਼ਾਸਤਰ ਧੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਰਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ke3l2jdv86cyn9yzj474xvzz4jo77fk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill/WAT 2019 2</title>
    <ns>2</ns>
    <id>32508</id>
    <revision>
      <id>226640</id>
      <parentid>225925</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T20:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>947</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>226640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23820" sha1="rke8s1pd683cev3ih14sri8jlei3u5v" xml:space="preserve">{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans
    [] schema:about ?item; schema:isPartOf &lt;https://pa.wikisource.org/&gt;; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource
}
|columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}}
{| class='wikitable sortable'
! Wikidata item
! name
! ਲਿੰਗ
! ਤਸਵੀਰ
|-
| [[:d:Q123847379|Q123847379]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q124145821|Q124145821]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q12706|Q12706]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q128792617|Q128792617]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q13139853|Q13139853]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132131245|Q132131245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q111991252|Q111991252]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112029965|Q112029965]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112031529|Q112031529]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q112072863|Q112072863]]
| [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112727019|Q112727019]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q113726602|Q113726602]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132130150|Q132130150]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132130017|Q132130017]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134004281|Q134004281]]
| [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134867400|Q134867400]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134870191|Q134870191]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q140303|Q140303]]
| [[ਲੇਖਕ:﻿ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q1403|Q1403]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q156501|Q156501]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q16867|Q16867]]
| [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q172788|Q172788]]
| [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q174152|Q174152]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q1001|Q1001]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q107013029|Q107013029]]
| [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q107000|Q107000]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q18031683|Q18031683]]
| [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q192302|Q192302]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q2019145|Q2019145]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20605168|Q20605168]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20605976|Q20605976]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20609264|Q20609264]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20606660|Q20606660]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20606675|Q20606675]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20606826|Q20606826]]
| [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20607074|Q20607074]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20608152|Q20608152]]
| [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20606273|Q20606273]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608659|Q20608659]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608768|Q20608768]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20608841|Q20608841]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608916|Q20608916]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20609258|Q20609258]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20609760|Q20609760]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20609773|Q20609773]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20609798|Q20609798]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20610051|Q20610051]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20610081|Q20610081]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20610183|Q20610183]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q230476|Q230476]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q23114|Q23114]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q23434|Q23434]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q270632|Q270632]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q27950153|Q27950153]]
| [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q30875|Q30875]]
| [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q311526|Q311526]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q312551|Q312551]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q312967|Q312967]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q31787730|Q31787730]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q31789116|Q31789116]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q3244622|Q3244622]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q335353|Q335353]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3351571|Q3351571]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q34787|Q34787]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q35900|Q35900]]
| [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3631340|Q3631340]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3631344|Q3631344]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q369920|Q369920]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q370204|Q370204]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q377881|Q377881]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q377808|Q377808]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q380728|Q380728]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3811239|Q3811239]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3812755|Q3812755]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q404622|Q404622]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q42831|Q42831]]
| [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q43423|Q43423]]
| [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q454703|Q454703]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q45765|Q45765]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q4724829|Q4724829]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q47737|Q47737]]
| [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q48545174|Q48545174]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q488539|Q488539]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q535|Q535]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q5673|Q5673]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q5678981|Q5678981]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q5685|Q5685]]
| [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q584501|Q584501]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q60803|Q60803]]
| [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q61119073|Q61119073]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q6347061|Q6347061]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q6368245|Q6368245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q65396609|Q65396609]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q6792411|Q6792411]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q692|Q692]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7200|Q7200]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7241|Q7241]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7243|Q7243]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7245|Q7245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7260822|Q7260822]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7265733|Q7265733]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q732446|Q732446]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q81059995|Q81059995]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q81265976|Q81265976]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q81576|Q81576]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| 
|-
| [[:d:Q83322|Q83322]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q87346367|Q87346367]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q87408047|Q87408047]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q87408093|Q87408093]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q87408045|Q87408045]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q905|Q905]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q9061|Q9061]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q930489|Q930489]]
| [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q9327|Q9327]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q96141534|Q96141534]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20607826|Q20607826]]
| [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q136099836|Q136099836]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q136100973|Q136100973]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q136436115|Q136436115]]
| [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q130564248|Q130564248]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q139817324|Q139817324]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q4900761|Q4900761]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q5284740|Q5284740]]
| [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>rke8s1pd683cev3ih14sri8jlei3u5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪੋਥੀ.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>44309</id>
    <revision>
      <id>226635</id>
      <parentid>114757</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T14:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226635</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="3frfgn4gri3egyc5vmxg1gq59orppoh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Simranjeet Sidhu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{|
|-
|ਨੰਬਰ ਮਜ਼ਮੂਨ ||   ਨੰਬਰ ਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਸਫ਼ੇ ਤਕ
|-
|੧੧ ਗਰੜ ਪੰਖ   ||....    ....   ੫੭-੬੧ 
|-
|੧੨ ਬਿਜੜਾ    ||....    ....    ੬੧-੬੭ 
|-
|੧੩ ਸ਼ਕਰਖੋਰਾਂ ਯਾ ਫੁਲ ਸੁੰਘਣੀ ||....    ....   ੬੭-੭੦
|-
|੧੪ ਕਠਫੋੜਾ     ||....    ....    ੭੧-੭੫
|-
|੧੫ ਬਟੇਰਾ ||....    ....    ੭੫-੩੭੯ 
|-
|੧੬ ਹਵਾਸਿਲ  ||....    ....    ੭੯-੮੨ 
|-
|੧੭ ਕੂੰਜ    ||....    ....    ੮੩-੮੬ 
|-
|੧੮ ਸ਼ਤਰਮੁਰਗ ||         ....੮੬-੯੨ 
|-
|{{center|{{xx-larger|'''ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ'''}}}}
|-
|੧੯ ਪੱਟ ਦੇ ਕੀੜੇ    ||....    ....    ੯੩-੧੦੧ 
|-
|੨੦ ਮਧੁਮੱਖੀ    ||....    ....    ੧੦੧-੧੧੩ 
|-
|੨੧ ਸੇਉਂਕ  ||....    ....    ੧੧੩-੧੧੬
|-
|੨੨ ਲਾਖ ਦਾ ਕੀੜਾ   ||....    ....    ੧੧੬-੧੨੪ 
|-
|੨੩ ਮਗਰ ਮੱਛ   ||....    ....    १२४-१३२
|-
|੨੪ ਮੋਤੀ   ||....    ....    ੧੩੨-੧੪੧
|- 
|}
&lt;/center&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3frfgn4gri3egyc5vmxg1gq59orppoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ – ਜੀਵਨ ਤੇ ਗੀਤ ਕਲਾ.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>45107</id>
    <revision>
      <id>226653</id>
      <parentid>118421</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T05:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226653</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="989" sha1="6yqb6ognhnmbuuodcmjphhxu88venvw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|3em}}
{{center|'''ਤਤਕਰਾ'''}}
{{rh|ਦੋ ਸ਼ਬਦ||7}}
{{rh|ਦੋ ਸ਼ਬਦ||10}}
{{rh|ਜੈਤੋਈ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਭੁੱਲ ਯਾਦਾਂ ||11}}
{{rh|ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਗੁਲਾਬ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ||22}}
{{rh|ਭੂਮਿਕਾ||24}}
{{rh|ਅਧਿਆਏ ਪਹਿਲਾ||}}
{{rh|ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ||}}
{{rh|ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਧਾਰ||26}}
{{rh|ਅਧਿਆਏ ਦੂਜਾ||}}
{{rh|ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ-ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ||}}
{{rh|ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ||40}}
{{rh|ਅਧਿਆਏ ਤੀਜਾ||}}
{{rh|ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਬਿੰਬ ਵਿਧਾਨ||77}}
{{rh|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ||101}}
{{rh|ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਦੇ ਗੀਤ||103}}&lt;noinclude&gt;
{{center|6/ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6yqb6ognhnmbuuodcmjphhxu88venvw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf/63</title>
    <ns>250</ns>
    <id>71487</id>
    <revision>
      <id>226637</id>
      <parentid>226459</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T15:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226637</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4772" sha1="t1sru5xixxl32fiufk436hm8n7a7o3q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|'''{{larger|ਅਨੰਤਮੂਲ}}'''}}

ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:

{{gap}}ਅਨੰਤਮੂਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ
ਵਿਚ ਬੇਲ (ਲਤਾ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ, ਦੋ
ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੋਰੀਸਰ ਅਤੇ ਕਾਲੀਸਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਹਿਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟੀ ਸਾਰਿਵਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਰਿਵਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੇਲ
ਪਤਲੀ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ, ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ 5 ਤੋਂ 15 ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ
ਹੈ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ
'ਤੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰੋਮ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਆਯਤਕਾਰ, 1
ਤੋਂ 4 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਦਾ
ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਛੋਟੇ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਹਰੇਪਨ ਵਾਲੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਬੈਂਗਨੀ ਰੰਗ ਦੇ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਲੌਂਗ ਜਿੱਡੀਆਂ ਪੰਜ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ
ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਤਲੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੱਕਣ ਤੋਂ
ਬਾਅਦ ਫਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੜ੍ਹਾਂ ਜਮੀਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨਾਂ
ਦਾ ਸਿਰਾ ਲੱਭਣਾ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤਮੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ
ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਛਿੱਲ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕਪੂਰ ਮਿਲੇ
ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ
ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੇਲ (ਲਤਾ) ਦੀਆਂ ਤਾਜਾ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋੜਨ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ

ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਸਾਰਿਵਾ। ਹਿੰਦੀ-ਅਨੰਤਮੂਲ। ਮਰਾਠੀ-ਸ਼ਵੇਤ ਉਪਲਸਰੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਉਪਲਸਰੀ
ਬੰਗਾਲੀ-ਸ਼ਿਆਮਲਤਾ, ਅਨੰਤਮੂਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਰਸਪਰੀਲਾ (Indian
Sarsaparila)। ਲੈਟਿਨ-ਹੇਮਿਡੇਸਮਸ ੲਨਿਡਕਸ (Hemindesmus Indicus)

ਗੁਣ:

{{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੰਤਮੂਲ ਮਧੁਰ, ਸ਼ੀਤਲ, ਭਾਰੀ, ਕੌੜੀ, ਮਿੱਠੀ, ਚਰਪਰੀ,
ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ, ਵੀਰਜ ਵਧਾਊ, ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤਾਕਤ
ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਦਜਨਕ, ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ
ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬੁਖਾਰ, ਖੰਘ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਦਬੂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਆਮਦੋਸ਼, ਪ੍ਰਦਾਹ, ਸਾਹ, ਖਾਜ, ਜਹਿਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 63&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t1sru5xixxl32fiufk436hm8n7a7o3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 23.pdf/85</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72604</id>
    <revision>
      <id>226646</id>
      <parentid>219728</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T03:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226646</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2577" sha1="ai0zzqo3fncs0siq1yn1rqtw6u8nwd3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;{{center|( ੮੨ )}}&lt;/noinclude&gt;ਕਰਾਉਂਣ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਨਾਂ ਦੇ ਇਕਾਂਤ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਦ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਦ ਸਾਹਿਬ ਮਾਲਾ ਫੇਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਨਾਈ ਅਰ ਖਾਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਚੱਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਵੈਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਦੁਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਹੁਣੇ ਆਪਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾਰਾਂ,ਇਹ ਕਹਿਕੇਅਲਮਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਕੱਢ ਕੱਢਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਏਸੇ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਦਿੱਤੀ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ ਮੈਂ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਦੁਵਾਈ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜੋ ਖਾਣੀ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਹੀ ਸੁੰਘਣ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਦਿਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜਰਾ ਸੁੰਘ ਕੇ ਵੇਖੋ।

{{gap}}ਮੈਂ ਵੈਦ ਜੀ ਦੇ ਧੋਖੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਖੋਹਲ ਕੇ ਸੁੰਘੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਪਿਛੋਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਛ ਸੁਧ ਨਾ ਰਹੀ।ਜਦ ਮੈਂ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੱਥਕੜੀ ਬੇੜੀ ਨਾਲ ਲਾਚਾਰ ਇਕ ਹਨੇਰੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਸੀ। ਕੋਠੜੀ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੀਵਾ ਜਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਰ ਦਰੋਗਾ ਤੇ ਜੈਪਾਲ ਨੰਗੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ—(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਹੁਣ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਆਪਨੇ ਏਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਵੈਦ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।

{{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਬਸ਼ੱਕ ਏਸ ਲਈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੱਢਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸੀ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ai0zzqo3fncs0siq1yn1rqtw6u8nwd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 23.pdf/86</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72605</id>
    <revision>
      <id>226647</id>
      <parentid>219729</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T03:37:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226647</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2413" sha1="h9kgvsz74g2qpzf1i85d7jggnqk1063" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;{{center|( ੮੩ )}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਮੈਂ-ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਮਾਰਕੇ ਟੰਟਾ ਪਾਰ ਕਰੋ।

{{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਹਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀ ਮੇਰੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੋਂਗੇ ਤਾਂ ਏਹੀ ਹੀ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

{{gap}}ਮੈਂ-ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਕੇਹੜੀ ਗੱਲ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅਜ ਤੱਕ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ।

{{gap}}ਦਰੋਗਾ—ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀ ਤੇ ਹਰਦੀਨ ਰਲਕੇ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰ ਚੁਕੇ ਸੀ ਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਹ ਮੈਂ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀ ਚਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਨ ਲਈ ਉਡੀਕ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ।

{{gap}}ਮੈਂ-ਆਪ ਦੱਸ ਕਿ ਓਹ ਕੇਹੜਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

{{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਬੱਸ ਏਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਜੈਪਾਲ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ ਦੇਵੋ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੋਯਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਥਾਂ ਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਬਨਾਉਂਣ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਛ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਅਸਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਸੋ ਉਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਲਾਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਯਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਦੇਵੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

{{gap}}ਮੈਂ-ਠੀਕ ਹੈ ਮੈਂ ਆਪਦਾ ਭਾਵ ਸਮਝ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕਲ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖ ਦੇਵਾਂਗਾ।

{{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਛੇਕੜ ਇਕ ਦਿਨ ਹੋਰ ਢਿੱਲ ਕਰਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h9kgvsz74g2qpzf1i85d7jggnqk1063</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਜਾਬੀ ਮਿਡਲ ਕੋਰਸ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73168</id>
    <revision>
      <id>226631</id>
      <parentid>222531</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T13:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226631</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1504" sha1="3ydvun69tvxwosf9au46er2wc09t6ms" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{xx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}}
{{rh|ਪ੍ਰਕਰਣ||ਸਫਾ}}
{{rh|੧ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਗੱਦੀ ਮੁੰਡਾ||੧}}
{{rh|੨ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਨੌਕਰ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ||}}
{{rh|{{gap}}ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਦਾਰ |......... ........|...............੯}}
{{rh|੩ ਸ਼ੇਖਚਿੱਲੀ ਦੀ ਝੂਠੀ ਆਸ| ..................... .................... |੧੮}}
{{rh|8 ਛਲ ਦਾ ਫਲ|......... ............... .................|੨੩}}
{{rh|੫ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੀ ਤਾੜਨਾ||....   .... ੨੭}}
{{rh|੬. ਇਕ ਭੈੜੇ ਸੁਭਾ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕਹਾਨੀ||੩੦}}
 {{rh|੭ ਤਿੰਨਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਨੀ|....   ....|}}
{{rh||੧ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ |....   ....|੪੪}}
{{rh||੨ ਵਹਿੰਦਾ ਪਾਨੀ ਦੈਂਤ||  .... ੪੯ }}
{{rh||੩ ‘ਮਰੁਤ' ਦੈਂਤ ਅਰਥਾਤ ਪੌਣ||.... ਪ੬}}
{{rh||8 ਭਾਫ਼ ਦੈਂਤ|| ....    .... ੬੦}}
{{rh||ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ|| }}
{{rh||ਹੋਯਾ||....   ....  ੬੬}}
{{rh|੮ ਚਿੱਟਾ ਕਬੂਤਰ|....  .... |....  ੭੦}} 
{{rh|੬ ਚੌਂਹ ਮਲਾਹਾਂ ਦੀ ਬਾਰਤਾ ਜੇਹੜੇ ਸਪਿੱਤਸ-||}} 
{{rh|{{gap}}ਬਰਗਨ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਲੱਥੇ ਸਨ|| .... ੮੧}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ydvun69tvxwosf9au46er2wc09t6ms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226632</id>
      <parentid>226631</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T13:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>226632</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1487" sha1="n7jco4zp8rph1h35bzf9ek00orzhe6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{xx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}}
{{rh|ਪ੍ਰਕਰਣ||ਸਫਾ}}
{{rh|੧ਆਪਣੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਗੱਦੀ ਮੁੰਡਾ||੧}}
{{rh|੨ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਨੌਕਰ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ||}}
{{rh|{{gap}}ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਰਦਾਰ |......... ........| ....੯}}
{{rh|੩ ਸ਼ੇਖਚਿੱਲੀ ਦੀ ਝੂਠੀ ਆਸ| ..................... .................... | ....੧੮}}
{{rh|8 ਛਲ ਦਾ ਫਲ|......... ............... | ....੨੩}}
{{rh|੫ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੀ ਤਾੜਨਾ||....   .... ੨੭}}
{{rh|੬. ਇਕ ਭੈੜੇ ਸੁਭਾ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕਹਾਨੀ||੩੦}}
 {{rh|੭ ਤਿੰਨਾਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਨੀ|....   ....|}}
{{rh||੧ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ |....   ....|੪੪}}
{{rh||੨ ਵਹਿੰਦਾ ਪਾਨੀ ਦੈਂਤ||  .... ੪੯ }}
{{rh||੩ ‘ਮਰੁਤ' ਦੈਂਤ ਅਰਥਾਤ ਪੌਣ||.... ਪ੬}}
{{rh||8 ਭਾਫ਼ ਦੈਂਤ|| ....    .... ੬੦}}
{{rh||ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ|| }}
{{rh||ਹੋਯਾ||....   ....  ੬੬}}
{{rh|੮ ਚਿੱਟਾ ਕਬੂਤਰ|....  .... |....  ੭੦}} 
{{rh|੬ ਚੌਂਹ ਮਲਾਹਾਂ ਦੀ ਬਾਰਤਾ ਜੇਹੜੇ ਸਪਿੱਤਸ-||}} 
{{rh|{{gap}}ਬਰਗਨ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਲੱਥੇ ਸਨ|| .... ੮੧}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n7jco4zp8rph1h35bzf9ek00orzhe6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Amrit Kala.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73387</id>
    <revision>
      <id>226636</id>
      <timestamp>2026-07-17T14:52:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jalseerat Aman</username>
        <id>2446</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot; ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।  ੧ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥  ਭਾਇਆ ਮਨਰ ਕੰਚਨ ਫਿਡਿ ਹੋਵੈ ਜੋ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਨੇਹਾ॥  ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਓਹੁ ਦੇਵੈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਤ੍ਰਿਸਟਸਿ ਬੋਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕਲਾ ਅਰਥਾਤ ਪਤਿਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226636</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1011" sha1="6egz7lf11nr7xnarfqvt6w0mz4r6n23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jalseerat Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।

੧ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥

ਭਾਇਆ ਮਨਰ ਕੰਚਨ ਫਿਡਿ ਹੋਵੈ ਜੋ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਨੇਹਾ॥ 
ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਓਹੁ ਦੇਵੈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਤ੍ਰਿਸਟਸਿ ਬੋਹਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕਲਾ
ਅਰਥਾਤ
ਪਤਿਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਲੋੜ
ਮ੍ਰਿਤ ਕਿਉਂ ਛਕਦਾ ਹੈ ? ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਕਲਾ ਕਿਵੇਂ ਵੜਦੀ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ? ਪਤਿਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਦੀ ਕਿਉਂ ਲੋੜ ਹੈ ? ਇਤਿਆਦਿ ਖੁਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ।
ਲਿਖਤ-
ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਪੂਰਬਕ:- ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਗਿਆਨੀ
ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ ੧੯੪੯
[400]
ਮੁੱਲ ਛੇ ਆਨੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6egz7lf11nr7xnarfqvt6w0mz4r6n23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Raj Kumari.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73388</id>
    <revision>
      <id>226638</id>
      <timestamp>2026-07-17T15:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot; ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜੇਹੀ ਛਾ ਗਈ।  {{gap}}ਚਿਤਰਕਾਰ ਖਿੜਖੜਾ ਕੇ ਹਸ ਪਿਆ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, “ਲਓ ਹੁਣ ਰਾਜ-ਹਠ ਟਲ ਗਈ, ਲਿਆਓ ਮੇਰਾ ਇਨਾਮ!”   {{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, “ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਲੈਣ ਦਿਓ!”...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226638</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2789" sha1="jkicjefy9eodxrlvvudbkktzrjxmh1v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜੇਹੀ ਛਾ ਗਈ।

{{gap}}ਚਿਤਰਕਾਰ ਖਿੜਖੜਾ ਕੇ ਹਸ ਪਿਆ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, “ਲਓ ਹੁਣ ਰਾਜ-ਹਠ ਟਲ ਗਈ, ਲਿਆਓ ਮੇਰਾ ਇਨਾਮ!” 

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, “ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਲੈਣ ਦਿਓ!”

{{gap}}ਚਿਤਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੱਛਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ। ਜਾਓ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਓ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ,ਮੇਰੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਦਾ ਹਾਂ।”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਝਟ ਚਾਕਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੋਰ ਦੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਪੱਖਾ ਝੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਅਰਕ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸੰਦਲ ਦਾ ਤੇਲ ਝਸਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗਾ, “ਚਿਤਰਕਾਰ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਉਹ ਚਿਤਰਕਾਰ ਕਿਥੇ ਹੈ?
ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਰਾਜ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਆਖਿਆ, “ਸੁਣੋ! ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਹਲੂ ਵਿਚ ਪਿੜਵਾ ਦਿਆਂਗਾ।”
ਵਜ਼ੀਰ ਭੱਜੇ ਭੱਜੇ ਗਏ ਤੇ ਚਿਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜੇ' ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਆਏ। ਚਿਤਰਕਾਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਾ ਤੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਗਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਖਿਮਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਬੜਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ
१३&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jkicjefy9eodxrlvvudbkktzrjxmh1v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>226639</id>
      <parentid>226638</parentid>
      <timestamp>2026-07-17T15:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>226639</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2829" sha1="hlfnisqi9gevk3yulot390sgn11hkk4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜੇਹੀ ਛਾ ਗਈ।

{{gap}}ਚਿਤਰਕਾਰ ਖਿੜਖੜਾ ਕੇ ਹਸ ਪਿਆ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, “ਲਓ ਹੁਣ ਰਾਜ-ਹਠ ਟਲ ਗਈ, ਲਿਆਓ ਮੇਰਾ ਇਨਾਮ!” 

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, “ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਲੈਣ ਦਿਓ!”

{{gap}}ਚਿਤਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੱਛਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹੀ। ਜਾਓ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਆਓ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਹ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ,ਮੇਰੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਾਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਦਾ ਹਾਂ।”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਝਟ ਚਾਕਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੋਰ ਦੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਪੱਖਾ ਝੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਅਰਕ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸੰਦਲ ਦਾ ਤੇਲ ਝਸਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗਾ, “ਚਿਤਰਕਾਰ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਉਹ ਚਿਤਰਕਾਰ ਕਿਥੇ ਹੈ?”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਹਾਰਾਜ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।”

{{gap}}ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਸਾਰੀ ਆਖਿਆ, “ਸੁਣੋ! ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਹਲੂ ਵਿਚ ਪਿੜਵਾ ਦਿਆਂਗਾ।”

{{gap}}ਵਜ਼ੀਰ ਭੱਜੇ ਭੱਜੇ ਗਏ ਤੇ ਚਿਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਆਏ। ਚਿਤਰਕਾਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਾ ਤੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਗਾ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਖਿਮਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਬੜਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ

{{right|१३}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hlfnisqi9gevk3yulot390sgn11hkk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Rubaiyat Omar Khayyam - 1894.djvu/19</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73389</id>
    <revision>
      <id>226641</id>
      <timestamp>2026-07-18T00:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;رباعیات عمر خیلیم آنرا که گنه نگر و غفران خود غفران زبرای گنه آمد هم چیست ، ۸۳ رباعی بش دار که روز گلی پرور انگیز است ایمین بنشین که شیخ دوران تیز است و کام تو گر مانه وه ند نه زینهار فرو مبر که نستر امیت بادام چه لونه در عربی بادام را اه اورید ینی از چون...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226641</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1705" sha1="he287uedfjykh9xrsddfcdvfp5i7w59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;رباعیات عمر خیلیم
آنرا که گنه نگر و غفران خود غفران زبرای گنه آمد هم چیست
،
۸۳ رباعی
بش دار که روز گلی پرور انگیز است ایمین بنشین که شیخ دوران تیز است
و کام تو گر مانه وه ند نه زینهار فرو مبر که نستر امیت
بادام چه
لونه در عربی
بادام را
اه اورید
ینی از
چون آب بجو یا بو چون با دهدشت روز دگر از عمرمن و تو بگذشت
تا من با شم نیم دو روزه نخورم روز که نمادست و روز گیر گذشت.
الصنا
طاس فلک از پیش دلار این نیست آسوده در جهان میدانم کیست
امین نفسی زمرگ می توان برست پس فائده در جهان بفایده است
تا باز شناختم من این بای درست این چرخ فرد ما به مراد دست بست
افسوس که در شتاب خواهند نهاد عمری که مرابی کے ہوشو در گذشت
از مرزه بر دبری نمی باید تاخت با نیک و بد زمانه می باید ساخت
از ماسک چرخ و مبین تقدیر بر نقش که پیدا شد و آن باید خان
وردستان
و
کتاب آن
پاکدامنے
دست ندید
با دشمن دو دوست مل کو نیکوست به کی کند آنان یکی عبادت و خوست
اغل نیکو )
با دوست جو بدکنی شود محسن تو با دشمن اگر نیک کنی گردد دوست
چه تو
از اہل بہشت کرد یا دوست
این سر سه مرا نقد و تران بیشت
کانات
Digitized by Google&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>he287uedfjykh9xrsddfcdvfp5i7w59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Punjabi Bible New Testament.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73390</id>
    <revision>
      <id>226642</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;86 &quot; ਮੰਡੀ ੧੩ [4:29-84 || ੩੨ ਤਿਆਗ ਪੱਤਰੀ ਲਿਖ ਦੇਵੇ  ਂ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਭਈ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਹਰਾਮਕਾਰੀ ਤੋਂ ਫੁੱਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਤਿਆਗੇ ਉਹ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਨਾਚ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਤਿ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226642</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7158" sha1="amd84uvkzbujtijrz29tag2sect6qie" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;86
&quot;
ਮੰਡੀ
੧੩
[4:29-84
||
੩੨ ਤਿਆਗ ਪੱਤਰੀ ਲਿਖ ਦੇਵੇ  ਂ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ
ਹਾਂ ਭਈ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਹਰਾਮਕਾਰੀ ਤੋਂ
ਫੁੱਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਤਿਆਗੇ ਉਹ ਉਸ ਕੋਲੋਂ
ਸ਼ਨਾਚ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਤਿਆਗੀ
ਹੋਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰੇ ਸੋ ਜਨਾਹ ਕਰਦਾ है
ਫੇਰ ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਭਈ ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਸੌਂਹ ਨਾ ਖਾਹ ਪਰ
ਪ੍ਰਭੁ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸੌਹਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ 0
ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਭਈ ਕਦੇ ਵੀ ਸੌਹ ਨਾ
ਖਾਣੀ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ
ਉੱਪ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਹੈ  ਂ ਅਤੇ ਨਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਸ ਲਈ
ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਚੌਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ
ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਸੌਂਹ ਖਾਹ
ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਕ ਵਾਲ ਨੂੰ ਧੌਲਾ ਯਾ ਕਾਲਾ ਨਹੀਂ
ਕਰ ਸੱਕਦਾ ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਂ
ਅਤੇ ਨਾ ਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਰ ਜੋ ਇਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਸੋ
ਬਦੀ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
੩੧ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ
ਗਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਖੂਨ ਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਖੂਨ ਕਰੇ
ਸੋ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ
, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਭਈ ਹਰੇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ
ਭਗ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰੇ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇ
ਲਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ
ਗਲ ਦੇਵੇ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਕਹੇ “ ਮੁਰਖਾ'' ਉਹ ਅਗਨ ਦੇ ਨਰਕ
੨੩ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਜੇ ਜਗਵੇਦੀ ੪
ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਭੇਂਟ ਚੜਾਉਣ ਲੱਗੇ ਅਰ ਉੱਥੇ
ਤੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਆਵੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਖੋਟ
੨੪ ਕਮਾਇਆ ਹੈ  ਂ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਜਗਵੇਦੀ
ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਛੱਡ ਕੇ ਚੱਲਿਆ ਜਾਹ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰ। ਪਿੱਛੋਂ ਆਣ ਕੇ
੨੫ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ
ਮੁਦਈ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੈਂ ਛੇਤੀ ਉਹ ਦੇ ਨਾਲ
ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਅਤੇ ਮੁਦਈ ਤੈਨੂੰ ਹਾਕਮ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੇ
ਅਤੇ ਹਾਕਮ ਤੈਨੂੰ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤੂੰ
੨੬ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਂ੦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਤ ਆਖਦਾ ਹੀ
ਭਈ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ ਕੌਡੀ ਕੌਡੀ ਨਾ ਭਰ ਦੇਵੇਂ ਉੱਥੋਂ
ਕਿਸੇ ਬਿਧ ਨਾ ਛੁੱਟੇਂਗਾ ।
ਉਥੋਂ
੩੮
੩੬
੪੧
੪੨
ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਭਈ ਤੂੰ ਜ਼ਨਾਹ ਨਾ ਕਰ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ /
ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਇੱਛਿਆ ਕਰ ਕੇ ੪੦
ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਸੋ ਤਦੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅਨੋਂ ਉਹ ਦੇ ਨਾਲ /
੨੬ ਜਹ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਰ ਜੇ ਤੇਰੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ
ਤੈਨੂੰ ਠੋਕਰ ਖੁਆਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ
ਸੁੱਟ ਦਿਹ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹੋ ਭਲਾ ਹੈ ਕਿ
ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ ਪਰ ਤੇਰਾ
ਸਾਗ ਸਰੀਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ੦੪੩
(੩੦ ਅਤੇ ਜੇ ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਤੈਨੂੰ ਠੋਕਰ ਖੁਆਵੇ ਤਾਂ
ਉਹ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁੱਟ ਦਿਹ ਕਿਉਂ ਜੋ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹੋ ਭਲਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ,
ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ ਪਰ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨੀ
੩੧ ਜਾਵੇ  ਂ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਭਈ
ਜਿਹੜਾ ਅਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ
ID
ਜੋ
ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅੱਖ
ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੱਖ ਅਤੇ ਦੰਦ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੰਦ ੦ ਪਰ ਮੈਂ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ
ਕਰਨਾ ਸਗੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਸੱਜੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਚਪੇੜ
ਮਾਰੇ ਤੂੰ ਦੂਈ ਵੀ ਉਹ ਦੀ ਵੱਲ ਭੁਆ ਦਿਹ ੁ
ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਾਲਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰਾ ਕੁੜਤਾ
ਲੈਣਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਚਾਦਰ ਵੀ ਲੈਣ ਦਿਹ 0
ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕੋਹ ਵਿਗਾਰੇ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ
ਉਹ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਕੋਹ ਚੱਲਿਆ ਜਾਹ  ਂ ਜਿਹੜਾ ਤੈਥੋਂ
ਮੰਗੋ ਉਹ ਨੂੰ ਦਿਹ ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਉਧਾਰ ਮੰਗੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜ ॥
ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ
੪੪, ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖ੦ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ
ਕਈ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ
। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਂ ਤਾਂ ਜੋ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਿਹੜਾ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪੁੱਤ
ਹੋਵੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੂਰਜ ਬੁਰਿਆਂ ਅਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>amd84uvkzbujtijrz29tag2sect6qie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Punjabi Bible New Testament.pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73391</id>
    <revision>
      <id>226643</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;੫ : ੪੬-੬ : ੨੦ ਫਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਾੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ੬ ਕੁਧਰਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ ? ਭਲਾ, ਮਲੀਏ ਭੀ ਇਹ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226643</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6512" sha1="jig92xd83nplyy11fqfg1e7cxbf4wnk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;੫ : ੪੬-੬ : ੨੦
ਫਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਾੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮੀਆਂ ਅਤੇ
੬ ਕੁਧਰਮੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ
ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ
ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ ? ਭਲਾ,
ਮਲੀਏ ਭੀ ਇਹੋ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ?  ਂ ਅਤੇ ਜੇਕਰ
ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਾ ਆਪਣੇ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪਰਨਾਮ ਕਰੋ ਤਾਂ
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਵੱਧ ਕਰਦੇ ਹੋ ? ਭਲਾ, ਪਰਾਈ ਕੌਮ ਦੇ
ਲੋਕ ਭੀ ਇਹੋ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ?  ਂ ਸੋ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ
ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਸੰਪੂਰਣ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੰਪੂਰਣ
ཡ་
ਹੋਵੋ
ਪ੍ਰਭੁ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਮੱਤੀ
ਖਬਰਦਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਮਨੁੱਖਤ 'ਤੇ
ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਕਰੋ ਨਹੀਂ
ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਿਹੜਾ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ
ਫਲ ਨਹੀਂ
4
ਸੋ ਜਦ ਤੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇਂ ਆਪਣੇ ਮੁਹਰੇ ਤੁਰਦੀ ਨ/
ਬਜਵਾ ਜਿਸ ਪਰਕਾਰ ਕਪਟੀ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਰਸਤਿਆਂ
ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਭਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ
ਕਰਨ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਤ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਓਹ ਆਪਣੀ
ਫਲ ਪਾ ਚੁੱਕੇ  ਂ ਪਰ ਜਾਂ ਤੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ
ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇਰਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਨਾ
ਜਾਣੋ ਭਈ ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਅਤੇ
ਭੋਗ ਪਿਤਾ ਜਿਹੜਾ ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ,
ਫਲ ਦੇਵੇ ।
ਕੁਝ
ਅਤੇ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਪਟੀਆਂ
ਵਾਂਙੂ ਨਾ ਹੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਸਮਾਜਾਂ ਅਤੇ ਚੌਕਾਂ ਦੇ
ਖੂੰਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨੀ ਪਸਿੰਦ
ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਤ
(੬) ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਓਹ ਆਪਣਾ ਫਲ ਪਾ ਚੁੱਕੇ, ਪਰ
ਜਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਵਡ
ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਬੂਹਾ ਭੇੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ
ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ
ਜਿਹੜਾ ਗੁਪਤ
ਜਿਹੜਾ ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ ।
ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਪਰਾਈਆਂ
ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗਰ ਬਕ ਬਕ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂ ਜੋ
ਓਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਭਈ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਕਰਕੇ
ਬਾਡੀ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ
ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਭਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਨਾਂ ਕਿਨਾਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ
ਲੋੜ ਹੈ ਂ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਿਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ
ਜੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਜਿਹੜਾ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈਂ,
ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਪਾਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ,
ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਆਵੇ
ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਿਹੀ ਸਰਗ ਵਿੱਚ ਪਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਦਿਹ
ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕਰੇਂਜ਼ ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ,
ਜਿਵੇਂ ਅਸਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਜਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼
ਕੀਤਾ ਹੈ,
ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਰਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆ,
ਸਗੋਂ ਬੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਬਚਾ
ਆਮੀਨ
੧੪ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼
· ਕਰ ਦਿਓ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਮਾਫ਼
ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ੦.ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼ ਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ
ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼ ਨਾ ਕਰੇਗਾ
੧੫
(
ਦਾ
• ਅਤੇ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਰਤ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਕਪਟੀਆਂ ਵਾਂਙੂ
ਮੂੰਹ ਉਦਾਸ ਨਾ ਬਣਾਓ ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ
ਇਸ ਲਈ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹਨ ਭਈ ਓਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੀ
ਮਲੂਮ । ਹੋਣ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਤ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਭਈ ਓਹ
ਆਪਣਾ ਫਲ ਪਾ ਚੁੱਕੇ  ਂ ਪਰ ਜਾਂ ਤੂੰ ਵਰਤ ' ਰੱਖੇ
ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਲਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ
ਧੋ ਂ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ
ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਗੁਪਤ ਹੈ ਵਰਤੀ ਮਲੂਮ ਹੋਵੇਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾ
ਪਿਤਾ ਜਿਹੜਾ ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਫਲ
( ਦੇਵੇਗਾ
ਆਪਣੇ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨ ਨਾ ਜੋੜੋ ਜਿੱਥੇ
ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗਾਲ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ ਅਰ ਜਿੱਥੇ ਚੋਰ
ਮੰਨ ਮਾਰਦ ਅਤੇ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ  ਾ ਪਰ ਸਰਗੁ
ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਧਨ ਜੋੜੋ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੀਤਾ ਨਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jig92xd83nplyy11fqfg1e7cxbf4wnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Punjabi Bible New Testament.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73392</id>
    <revision>
      <id>226644</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਮੰਡੀ ਜੰਗਾਲ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ ਅਰ ਜਿੱਥੇ ਚੋਰ ਨਾ ਸੰਨ ਮਾਰਦੇ ਨਾ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੋਂ ਤੇ ਧੁਨ ਹੈ ਉੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ੦ ਸਰੀਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਅੱਖ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਨਿਰਮਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226644</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7215" sha1="rwuctp6d7cxsxg6h6bvc3bz25wq1vd1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਮੰਡੀ
ਜੰਗਾਲ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ ਅਰ ਜਿੱਥੇ ਚੋਰ ਨਾ ਸੰਨ
ਮਾਰਦੇ ਨਾ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੋਂ ਤੇ
ਧੁਨ ਹੈ ਉੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ੦ ਸਰੀਰ ਦਾ
ਦੀਵਾ ਅੱਖ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਨਿਰਮਲ
ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਚਾਨਣਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਂ
੩੩ ਪਰ ਜੇ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਬੁਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ
ਅਨੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੋ ਜੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਚਾਨਣ
ਅਨੇਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿੱਡਾ ਅਨੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ !0 ਕੋਈ...
ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸੱਕਦਾ ਕਿਉਂ
ਤੁਹਾਡੀ
। ਭਲਾ,
ਇੱਕ ਨਾਲ ਵੈਰ ਅਤੇ ਦੁਏ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਰੱਖੇਗਾ
ਯਾ ਇੱਕ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਦੂਏ ਨੂੰ ਤੱਛ
ਜਾਣਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਮਾਯਾ ਦੋਹਾਂ ਦੀ
੨੫ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸੱਕਦੇ ਹੋ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ
ਕਰੋ ਭਈ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂਗੇ ਯਾ ਕੀ ਪੀਵਾਂਗੇ ਅਤੇ
ਨਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਈ ਜੋ ਕੀ ਪਹਿਨਾਂਗੇ ?
ਭਲਾ, ਪਾਣ ਭੋਜਨ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਬਸਤੂ ਨਾਲੋਂ
੨੬ ਵਧੀਕ ਨਹੀਂ ? 0 ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ
ਕਰੋ ਜੋ ਓਹ ਨਾ ਬੀਜਦੇ ਨਾ ਵੱਢਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ
ਭੜੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ
ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਰਤਪਾਲ ਕਰਦਾ
ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ?  ਂ ਮੁਤੇ ਤੁਹਾਡੇ
(ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ)
੨੫ (ਉਮਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਧਾ ਸੱਕਦਾ ਹੈ ੭੦ ਅਤੇ ਬਸੜੂ)
ਲਈ ਕਾਹਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ? ਜੰਗਲੀ ਸੋਹਨਾਂ ਨੂੰ ੭
ਵੇਖੋ ਜੋ ਓਹ ਕਿੱਕਰ ਵਧਦੇ ਹਨ । ਓਹ ਨਾਂ ਮਿਹਨਤ)
੨੬ ਢਰਦੇ ਨਾ ਕੱਤਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ
ਭਈ ਸੁਲੇਮਾਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਭੜਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ
ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਿਹਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾ ਸੀ .
੩੦ ਸੌਂ ਜਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀ ਅੱਜ
ਹੈ ਅਤੇ ਭਲਕੇ ਤੰਦਰ ਵਿੱਚ ਝੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਅਜਿਹਾ
ਪਹਿਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋ ਥੋੜੀ ਪਰਤੀਤ ਵਾਲਿਓਂ ਭਲਾ,
ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਪਹਿਨਾਵੇਗਾ ? 0
੩੧ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਨਾ ਕਹੋ ਭਈ ਕੀ
' ਖਾਵਾਂਗੇ ? ਯਾ ਕੀ ਪੀਵਾਂਗੇ ? ਯਾ ਕੀ ਪਹਿਨਾਂਗੇ ?  ਂ
੩੨ ਪਰਾਈਆਂ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ
੩੪
[੬:੨੧-੭ : ੧੧
ਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਜਾਣਦਾ
ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਪਰ
(ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਹ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ
ਭਾਲੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ
ਜਾਣਗੀਆ ਂ ਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਭਲਕ ਦੇ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ
ਕਰੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਭਲਕੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਆਪੇ ਚਿੰਤਾ
ਕਰੇਗਾ । ਅੱਜ ਦੇ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਦਾ ਦੁਖ
ਬਥੇਰਾ ਹੈ
ਮਸੀਹ ਦਾ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਵਾਲਾ ਉਪਦੇਸ਼
୬ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ
☬ ਨਾ ਜਾਏ  ਂ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਨਿਆਉਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਸ਼
ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ ਉਸੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ
ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਮੇਪ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਿਣਦੇ ਹੋ ਉਸੇ
ਹੈ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਿਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ  ਂ ਅਤੇ ਤੂੰ
ਉਸ ਕੱਖ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਭਾਈ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ
ਹੈ ਕਿਉਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਉਸ ਸ਼ਤੀਰ ਦੀ ਵੱਲ
ਜੋ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ
ਕਰਦਾ ? ੦ ਅਥਵਾ ਕਿੱਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਨੂੰ
ਆਖੇਂਗਾ, ਲਿਆ ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਖ ਕੱਢ ਸੁੱਟਾਂ
ਅਤੇ ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤੀਰ ਹੈ !
Àਹੇ ਕਪਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਸ਼ਤੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖੋਂ
ਕੱਢ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਕੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ
ਭਾਈ ਦੀ ਅੱਖੋਂ ਕੱਢ ਸੱਕੇਗਾ
(੬
ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਵਸਤ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੇ
ਮੋਤੀ ਸੂਰਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਸੁੱਟੋ ਕਿਤੇ ਐਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜੋ
ਓਹ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਮਿੱਧ ਦੇਣ ਅਤੇ
ਮੁੜ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾੜਨ
ਮੰਗੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਢੂੰਢੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਲੱਭੇਗਾ । ਖੜਕਾਓ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਖੋਲਿਆ
“ ਜਾਵੇਗਾ  ਂ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੇਕ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਪਾ ਲੈਂਦ
ਹੈ ਅਤੇ ਢੂੰਢਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੜਕਾਉਣ
ਦੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਖੋਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ  ਾ ਯਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱ
ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਉਸ
ਰੋਟੀ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੇਵੇ  ਂ ਅਤੇ
੧੧ ਮੱਛੀ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇਵੇ ? ਸੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rwuctp6d7cxsxg6h6bvc3bz25wq1vd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Punjabi Bible New Testament.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73393</id>
    <revision>
      <id>226645</id>
      <timestamp>2026-07-18T03:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Marde Sehajpreet kaur</username>
        <id>1774</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;01 ! ੧ : ੧੨-੯ ੮ ] ( ਬੁਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਕ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਕੇ ਦੇਵੇਗਾ !  ਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>226645</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6955" sha1="9bcjsdl3n705ek7mucz4rakcuuwvims" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;01
!
੧ : ੧੨-੯ ੮ ]
( ਬੁਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਿਆਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਦਾਤਾਂ
ਦੇਣੀਆਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਕ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਰਗੀ
ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ
ਕੇ ਦੇਵੇਗਾ !  ਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਮਨੁੱਖ
ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਓਵੇਂ ਹੀ ਕਰੋ
ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਨਬੀਆਂ ਦਾ ਇਹੋ ਮਤਲਬ ਹੈ
ਭੀੜੇ ਫਾਟਕ ਤੋਂ ਵੜੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੋਕਲਾ ਹੈ ਉਹ
ਫਾਟਕ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਉਹ ਰਾਹ ਜਿਹੜਾ ਨਾਲ
ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਬਹੁਤੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਂਦੇ
ਹਨ  ਂ ਅਤੇ ਭੀੜਾ ਹੈ ਉਹ ਫਾਟਕ ਅਤੇ ਸੌੜਾ ਹੈ ਉਹ
ਰਾਹ ਜਿਹੜਾ ਜੀਉਣ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ
ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਸੋ ਵਿਰਲੇ ਹਨ।
ਧੇ ਝੂਠੇ ਨਬੀਆਂ ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਰਹੋ ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੇ
ਕੋਲ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ
੬ ਓਹ ਪਾੜਨ ਵਾਲੇ ਬਘਿਆੜ ਹਨ । ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਗੇ । ਭਲਾ,ਕੰਡਿਆਲਿਆਂ
ਤੋਂ ਦਾਖ ਯਾ ਊਂਟਕਟਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਹੰਜੀਰ ਤੋੜਦੇ
ਹਨ ?  ਂ ਇਸੇ ਪਰਕਾਰ ਹਰੇਕ ਅੱਛਾ ਬਿਰਛ ਚੰਗਾ
ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਮਾੜਾ ਬਿਰਛ ਬੁਗ ਫਲ ਦਿੰਦਾ
੧੮੦ ਅੱਛਾ ਬਿਰਛ ਬੁਰਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸੱਕਦਾ ਅਤੇ
ਨਾ ਮਾੜਾ ਬਿਰਛ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦੇ ਸੱਕਦਾ ਹੈ ਂ
੧੯ ਹਰੇਕ ਬਿਰਛ ਜਿਹੜਾ ਚੰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ
ਵੱਢਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਂ
ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਗੇ
ਈ ਨਾ ਹਰੇਕ ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਭ ! ਪ੍ਰਭ ! ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਰਗ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੜੇਗਾ ਬਲਕਣ ਹੋਰ ਜਾਗਰ
ਸੁਰਗੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਰਜੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ
ਦਿਨ ਅਨੇਕ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣਗੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ
ਕੀ ਅਸਾਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਕੇ ਅਗੰਮ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ?
ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਕੇ ਭੂਤ ਨਹੀਂ ਕੱਢੇ ? ਅਤੇ ਡੇਰਾ
ਨਾਮ ਲੋਕੋ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ . 0
ਤਦ ਮੈਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਆਖਾਂਗਾ ਭਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ । ਹੇ ਬਰਿਆਰੋ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ
ਚੱਲੇ ਜਾਓ !
ਮੱਤੀ
੨੪
੨੬
੨
੨੯
t
੨
ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਹ ਨੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾ
ਇਆ ਂ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਅਤੇ
ਅਨੇਰੀਆਂ ਵਗੀਆਂ ਅਰ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰਿਆ
ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਡਿੱਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਂਚ ਦੀ ਨਿਉਂ ਪੱਥਰ
ਉੱਤੋਂ ਧਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ੦ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਜੋ ਮੇਰੇ ਏਹ ਬਚਨ
ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਉਹ ਉਸ
ਮੂਰਖ ਵਰਗਾ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਹ ਨੇ ਆਪਣਾ
ਘਰ ਰੇਤ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ । ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਿਆ
ਹ
ਅਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਅਨੇਰੀਆਂ ਵਗੀਆਂ ਅਰ ਉਸ
ਘਰ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਢਹਿ ਪਿਆ ਅਤੇ
ਉਹ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਹੋਇਆ
ਅਤੇ ਐਉਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਾਂ ਯਿਸੂ ਏਹ ਗੱਲਾਂ\
ਕਰ ਹਟਿਆ ਤਾਂ ਭੀੜ ਉਹ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ
ਹੋਈ  ਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਉਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਾਂਙ ਨਹੀਂ
ਪਰ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਵਾਲੇ ਵਾਂਙੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼
ਦਿੰਦਾ ਸੀ॥
ਮਸੀਹ ਦੇ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮ
ਜਾਂ ਉਹ ਪਹਾੜੋਂ ਉੱਤਰਿਆ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਉਹ
ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗ ਪਈ  ਂ ਅਤੇ ਵੇਖੋ ਇੱਕ ਕੋੜ੍ਹੀ ਨੇ
- ਕੋਲ ਆਣ ਕੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ,
ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਸੱਕਦਾ ਹੈਂ 0
' ੩ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਲੰਮਾ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਅਤੇ
ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਹ ਅਤੇ
੪ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦਾ-ਕੋੜ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ  ਂ ਤਾਂ ਯਿਸੂ
ਨੇ ਉਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਖ਼ਬਰਦਾਰ ! ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ
ਪਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਜਾਜਕ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਅਤੇ
ਜਿਹੜੀ ਭੇਟ ਮੂਸਾ ਨੇ ਠਹਿਰਾਈ ਚੜ੍ਹਾਂ ਭਈ ਉਨਾਂ
ਲਈ ਸਾਖੀ ਹੋਵੇ ॥
ม
ਜਾਂ ਉਹ ਕੰਫ਼ਰਨਾਹੂਮ ਵਿੱਚ ਵੜਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ
ਸੂਬੇਦਾਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਹ-ਦੀ ਮਿੰਨਤ
੬ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ,  ਂ ਪ੍ਰਭੁ ਜੀ ਮੇਰਾ ਨੌਕਰ ਝੋਲੇ ਦਾ
ਮਾਰਿਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁਖੀ ਪਿਆ ਹੈ ਂ ਅਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਆਣ ਕੇ ਉਹ ਨੂੰ/
ਚੰਗਾ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ੭ ਪਰ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੇ ਉੱਤਰ
ਦਿੱਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ ਮੈਂ ਇਸ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਛੱਤ
 ੀ
RB
ਸੋ ਹਰੇਕ ਜੋ ਮੇਰੇ ਏਹ ਬਚਨ ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਬੁੱਧਵਾਨ ਵਰਗਾ ਜਾਣਿਆਂ
\
੮&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9bcjsdl3n705ek7mucz4rakcuuwvims</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>