ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 4657 231296 171725 2026-08-01T00:48:40Z Harchand Bhinder 2624 231296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Wikilover90" /></noinclude>{{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚ ਉਸਤਾਦਾਂ ਪਾਸੋਂ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਦਾ ਕਲਾਮ ਸੁਧਵਾਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ । ਕੁਝ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਲ-ਪੜੀਆਂ ਹੇਠ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ । {{center|ਪਤ੍ਰੀ ਨੰ: ੧}} {{family tree/start |summary=}} {{ family tree| | | | GMa | GMa={{center|ਮੌਲਵੀ ਫਰੀਦੁੱਦੀਨ ਫਰੀਦ, ਮੁਜ਼ੰਗੀ}}}} {{family tree | |,|-|-|-|-|+|-|-|-|-|.| | | }} {{family tree | a | | b | | c | |d| | a=ਸੱਯਦ ਫਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ |b=ਪਾਰਸ ਅਲੀ|c=ਅਰੁੜਾ ਰਾਇ|d=ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ ਮੁਜ਼ੱਫਰ }} {{family tree | | | | | | | |)|-|-|-|.| }} {{family tree | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | }} {{family tree | JOE | | ME | | SIS | | | JOE=My brother Joe|ME='''Me!'''|SIS=My little sister}} {{family tree/end}} ਪੜੀ ਨੰ: ੧ ਸੱਯਦ ਫਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ ਪਾਰਸ ਅਲੀ ਅਰੁੜਾ ਰਾਇ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਅਲੀ ਮੁਜ਼ੱਫਰ ਹਕੀਮ ਰਹੀਮ ਬਖ਼ਸ ਸਹਾਇਕ ਗੁਲਾਮ ਸਰਦਾਰ ਖਾਂ ਬਰਕ ਦੇ --ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਬਾਅਦ -ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬਬਰ | ਦਾਨਸ਼ਮੰਦ ਬਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ --ਇਨਾਇਤ ਖਾਂ ਹੈਰਤ, 2 ਗੁਲਾਮ ਕਾਦਰ ਛੱਰੁਖ਼ ਮੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾ<noinclude></noinclude> q6q86b05a69u4zfvaucbhiujligb99j 250 19484 231288 231282 2026-07-31T13:11:08Z Parmjit kaur rao 477 231288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਭ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭਈ ਤੇ ਡਿੱਗ f | | ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਥੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਭਕਾਲ ਖਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ * ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ fਲਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿਡੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਉ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਲਰ ਦੇ ਮੋ 7 ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ fਛੋਂ ਹੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ . ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ryukcvvve24jq8bdaz32cxqw9dzi0lr 231289 231288 2026-07-31T13:13:01Z Parmjit kaur rao 477 231289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਤੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭੁਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ| ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਥੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਭਕਾਲ ਖਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ * ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ fਲਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿਡੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਉ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਲਰ ਦੇ ਮੋ 7 ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ fਛੋਂ ਹੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ . ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> l8d9mye4ttj57d6m2l5on32atqqzsjs 231290 231289 2026-07-31T13:15:02Z Parmjit kaur rao 477 231290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਤੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭੁਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ| {{gap}}ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਡਿਗਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਬੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਤਤਕਾਲ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ * ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਾਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ fਲਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿਡੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਉ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਲਰ ਦੇ ਮੋ 7 ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ fਛੋਂ ਹੈਕ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ . ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 1bcaeltmp5yh1p8uk6nlqwk0yynijet 231291 231290 2026-07-31T13:21:16Z Parmjit kaur rao 477 231291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਤੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭੁਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ| {{gap}}ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਡਿਗਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਬੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਤਤਕਾਲ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ * ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿੰਤੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਾਉਟੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਾਲਰ ਦੇ ਮੋਤੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਿਛੋਂ ਟੀਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ . ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> krn0fk1pyjgtzy3cxd9pnc49us13dkt 231292 231291 2026-07-31T13:22:21Z Parmjit kaur rao 477 231292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}}ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਤੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭੁਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ| {{gap}}ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਡਿਗਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਬੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਤਤਕਾਲ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ {{gap}}*ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿੰਤੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਾਉਟੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਾਲਰ ਦੇ ਮੋਤੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਿਛੋਂ ਟੀਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ . ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 5mirwceoxrs5bj7qia7dfgxw9kzuth5 231293 231292 2026-07-31T13:24:39Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 231293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੯੮ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}}ਆਹਾ ! ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿਹਾ ਬੇੜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਬਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਕੌਸ਼ਲਦਾ ਸਮਿਆਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸਾਏਬਾਨ ਤਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਚਵੀਂ ਪਾਸੀ ਸੁਨੇਰੀ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਅਜੇਹੇ ਕੱਢੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਮੋਤਿਆਂ ਦੀ ਝਾਲਰ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ੨ ਵਿਬ ਛੱਡਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਤੀ ਖਿੱਦੋ ਵਾਂਗੁ ਬਨਾਕੇ ਅਜੇਹੀ ਉਸਤਾਦੀ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹਨ ਕਿ ਜਿਉਂ ੨ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਿਮੇ ਤਿਮੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਾਡੀ ਮਨੋਹਰ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਬਨਾਓਟੀ ਮੋਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਅਰਥਾਤ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਵਖਿਆਂ ਤਾਂ ਗੋਦਓ ਨਿਕਲਕੇ * ਉਛਲਿਆ ਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਲੱਗਾ ਪਰ ਮੋਤੀ ਤਾਂ ਹੱਥ ਨ ਆਏ ਅਰ ਉਲਟਾ ਹੋਕੇ ਭੁਈ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ| {{gap}}ਓਹੋ ! ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਡਿਗਦਿਆਂ ਵੇਖ ਸਬੋ ਹੀ ਸਹਿਮ ਗਏ ਭਾਂਵੇ ਤਤਕਾਲ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਭੀ ਬੜੀ ਵਿਥ {{gap}}*ਇਹ ਗੱਲ ਜੇਹੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਕਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਨੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਹੀ ਓਛਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਯਾ ਇਸਖਿਆਲ ਨਾਲ ਕਿ ਏਹ ਇਕ ਖਾਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਫਲ ਹੈ {{gap}}ਪਾਠਕ ਗਣ ! ਨਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਲ ਵਲ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸੀ ਕਿੰਤੂ ਕਿਸੇ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਬਨਾਉਟੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਝਾਲਰ ਦੇ ਮੋਤੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਪਿਛੋਂ ਟੀਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਭੁਲ ਕੇ ਸੂਰਜ ਹੀ ਬਨਾ ਲਿਆ । ( ਅਜਨਾਂਸਤੀਨੋ ਰਾਸ ਦੀ ੩੪ ਪ੍ਰਿਸਟ ) Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> obtviqwq30vq095c481a1p2b4spm424 250 22533 231297 231134 2026-08-01T02:37:18Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੧੭}}</noinclude>{{center|ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੩ ਅਸਟਪਦੀਆ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਭ੍ਰਮਤੇ ਭ੍ਰਮਤੇ ਦੁਲਭ ਜਨਮੁ ਅਬ ਪਾਇਓ॥੧॥ ਰੇ ਮੂੜੇ ਤੂ ਹੋਛੈ ਰਸਿ ਲਪਟਾਇਓ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਗਿ ਬਸਤੁ ਹੈ ਤੇਰੈ ਬਿਖਿਆ ਸਿਉ ਉਰਝਾਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਤਨ ਜਵੇਹਰ ਬਨਨਿ ਆਇਓ ਕਾਲਰੁ ਲਾਦਿ ਚਲਾਇਓ॥੨॥ ਜਿਹ ਘਰ ਮਹਿ ਤੁਧੁ ਰਹਨਾ ਬਸਨਾ ਸੋ ਘਰੁ ਚੀਤਿ ਨ ਆਇਓ॥੩॥ ਅਟਲ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਾਣ ਸੁਖਦਾਈ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨਹੀ ਤੁਝੁ ਗਾਇਓ॥੪॥ ਜਹਾ ਜਾਣਾ ਸੋ ਥਾਨੁ ਵਿਸਾਰਿਓ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨਹੀ ਮਨੁ ਲਾਇਓ॥੫॥ ਪੁਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰ ਗ੍ਰਿਹ ਦੇਖਿ ਸਮਗ੍ਰੀ ਇਸ ਹੀ ਮਹਿ ਉਰਝਾਇਓ॥੬॥ ਜਿਤੁ ਕੋ ਲਾਇਓ ਤਿਤ ਹੀ ਲਾਗਾ ਤੈਸੇ ਕਰਮ ਕਮਾਇਓ॥੭॥ ਜਉ ਭਇਓ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਤਾ ਸਾਧਸੰਗੁ ਪਾਇਆ ਜਨ ਨਾਨਕ ਬ੍ਰਹਮੁ ਧਿਆਇਓ ॥੮॥੧॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਰਾਖਿ ਲੀਨੋ ਭਇਓ ਸਾਧੂ ਸੰਗੁ॥ ਹਰਿ ਨਾਮ ਰਸੁ ਰਸਨਾ ਉਚਾਰੈ ਮਿਸਟ ਗੂੜਾ ਰੰਗੁ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਮਾਨ ਕੋ ਅਸਥਾਨੁ॥ ਮੀਤ ਸਾਜਨ ਸਖਾ ਬੰਧਪੁ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਨੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰੁ ਜਿਨਿ ਉਪਾਇਓ ਸਰਣਿ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਗਹੀ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਪ੍ਰਭੁ ਅਰਾਧੇ ਜਮਕੰਕਰੁ ਕਿਛੁ ਨ ਕਹੀ ॥੨॥ ਮੋਖ ਮੁਕਤਿ ਦੁਆਰਿ ਜਾ ਕੈ ਸੰਤ ਰਿਦਾ ਭੰਡਾਰੁ॥ ਜੀਅ ਜੁਗਤਿ ਸੁਜਾਣੁ ਸੁਆਮੀ ਸਦਾ ਰਾਖਣਹਾਰੁ॥੩॥ ਦੂਖ ਦਰਦ ਕਲੇਸ ਬਿਨਸਹਿ ਜਿਸੁ ਬਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ॥ ਮਿਰਤੁ ਨਰਕੁ ਅਸਥਾਨ ਬਿਖੜੇ ਬਿਖੁ ਨ ਪੋਹੈ ਤਾਹਿ॥੪॥ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਨਵ ਨਿਧਿ ਜਾ ਕੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪਰਵਾਹ॥ ਆਦਿ ਅੰਤੇ ਮਧਿ ਪੂਰਨ ਊਚ ਅਗਮ ਅਗਾਹ॥੫॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਦੇਵ ਮੁਨਿ ਜਨ ਬੇਦ ਕਹਿ ਉਚਾਰੁ॥ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਸੁਖ ਸਹਜਿ ਭੰਚਹਿ ਨਹੀ ਅੰਤੁ ਪਾਰਾਵਾਰੁ॥੬॥ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਾਛਤ ਮਿਟਹਿ ਖਿਨ ਮਹਿ ਰਿਦੈ ਜਪਿ ਭਗਵਾਨ॥ ਪਾਵਨਾ ਤੇ ਮਹਾ ਪਾਵਨ ਕੋਟਿ ਦਾਨ ਇਸਨਾਨ॥੭॥ ਬਲ ਬੁਧਿ ਸੁਧਿ ਪਰਾਣ ਸਰਬਸੁ ਸੰਤਨਾ ਕੀ ਰਾਸਿ॥ ਬਿਸਰੁ ਨਾਹੀ ਨਿਮਖ ਮਨ ਤੇ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ॥੮॥੨॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸਸਤ੍ਰਿ ਤੀਖਣਿ ਕਾਟਿ ਡਾਰਿਓ ਮਨਿ ਨ ਕੀਨੋ ਰੋਸੁ॥ ਕਾਜੁ ਉਆ ਕੋ ਲੇ ਸਵਾਰਿਓ ਤਿਲੁ ਨ ਦੀਨੋ ਦੋਸੁ॥੧॥ ਮਨ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਰਉ ਨਿਤ ਨੀਤਿ॥ ਦਇਆਲ ਦੇਵ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਸੁਨਿ ਸੰਤਨਾ<noinclude></noinclude> 454mh2nl1rnvlecpkpjqsedodjy1h09 250 35117 231316 89426 2026-08-01T10:56:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪਰਖ-ਪਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ- ਬਲਕ ਬੋਰਡ-ਨੋਟ ਬੁਕ-ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ- ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਅਤੇ ਐਕਟਿੰਗ- ਪੜਾਈ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨI {{center|{{x-larger|ਨੌਵਾਂ ਪਰਕਰਨ}}}} {{center|{{larger|ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਦਰਿਸ਼ਟੀ}}}} {{center|(੧੬੪-੧੭੫)}} ਬੱਚਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਇਕਾਈ- ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਿਆ- ਸਮੁੱਚੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਵਿਚ ਨਿਜੀ ਸਹਾਰਾ- ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ- ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ- ਸਿਖਿਆ ਵਿਚ ਘਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ- ਦਿਮਾਗੀ ਅਤੇ ਹਥ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ- ਸਿਖਿਆ ਵਿਚ ਸੁਤੰਤਰ ਜ਼ਬਤ- ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਭਾਵ ਦਾ ਵਿਕਾਸ। {{center|{{x-larger|ਦਸਵਾਂ ਪਰਕਰਨ }}}} {{center|{{larger|ਨਵੇਂ ਸਿਖਿਆ ਢੰਗ}}}} {{center|(੧੭੬-੨੦੨)}} ਕਿੰਡਰ ਗਾਰਟਨ ਸਿਖਿਆ ਢੰਗ- ਮਾਂਟਸੋਰੀ ਸਿਖਿਆ ਢੰਗ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਸਿਧਾਂਤ- ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਿਖਿਆ ਪਧਤੀ- ਡਾਲਟਨ ਸਿਖਿਆ ਪੱਧਤੀ। {{center|{{x-larger|ਗਿਆਰਵਾਂ ਪਰਕਰਨ}}}} {{center|{{larger|ਬੇਸਿਕ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ}}}} {{center|(੨੦੩-੨੧੨)}} ਬੇਸ਼ਿਕ ਸਿਖਿਆ ਪਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਛ-ਬੇਸਿਕ ਸਿਖਿਆ ਸਿਧਾਂ-ਬੇਸਕ ਸਿਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ । {{center|{{x-larger|ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਪਰਕਰਨ}}}} {{center|{{larger|ਸਿਖਿਆ ਵਿਚ ਪਰਖਿਆ}}}} {{center|(੨੧੩--੨੨੦)}} ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ- ਵਰਤਮਾਨ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼-ਬੁਧੀ ਮਾਪਕ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼- ਬੁੱਧੀ ਮਾਪਕ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈ- ਉਸਤਾਦ ਦੀ ਰਾਏ ਦੀ ਮਹੱਤਾ-ਬੁੱਧੀ ਮਾਪਕ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਵਰਤੋਂ।<noinclude>{{center|( ੲ )}}</noinclude> gekmiiqt2rz4i9r0jst1efjauekl72s 250 46904 231302 121542 2026-08-01T06:59:05Z Harchand Bhinder 2624 231302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xxxx-larger|ਗੁਲਨਾਰ}} {{dhr|5em}} {{xxx-larger|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ}} {{dhr|10em}} {{Css image crop |Image = ਗੁਲਨਾਰ_–_ਗੁਰਭਜਨ_ਗਿੱਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 420 |cWidth = 74 |cHeight = 57 |oTop = 450 |oLeft = 156 |Location = center |Description = }} {{xx-larger|ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ}}}}<noinclude></noinclude> eogxp5qoqi1oq1rblvj7egv3bu7ymll 231303 231302 2026-08-01T06:59:59Z Harchand Bhinder 2624 231303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajdeep ghuman" /></noinclude>{{dhr|4em}} {{center|{{xxxx-larger|ਗੁਲਨਾਰ}} {{dhr|8em}} {{xxx-larger|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ}} {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਗੁਲਨਾਰ_–_ਗੁਰਭਜਨ_ਗਿੱਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 420 |cWidth = 74 |cHeight = 57 |oTop = 450 |oLeft = 156 |Location = center |Description = }} {{xx-larger|ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ}}}}<noinclude></noinclude> r9euwurulkb8lqh7flj5jp6un3y99w5 252 53107 231287 206991 2026-07-31T12:20:16Z Tamanpreet Kaur 606 231287 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q136419302 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to4="-" 5="ਛੋਟਾ ਟਾਈਟਲ" 6="ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ" 7="ਟਾਈਟਲ" 8="ਕੋਲੋਫੋਨ" 9="ਸਮਰਪਣ" 10="ਧਿਆਨ" 11="ਤਤਕਰਾ" 12="-" 13="9" 170="166" 171to175="-" 176="ਬੈਕ ਕਵਰ" /> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:Phailsufian.pdf/11}} |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 5daxagcpp22z2prc0nizqlsz6tzz7gz 250 53113 231286 209597 2026-07-31T12:19:48Z Tamanpreet Kaur 606 231286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Satdeep Gill" /></noinclude><center>{{larger|ਚਿਣਾਈ}}</center> {{dhr|5em}} {{center|<poem> 9/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ|ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ]] 11/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਪੁੱਠਾ ਲੱਲਾ|ਪੁੱਠਾ ਲੱਲਾ]] 17/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਸ਼ਬਦ ਅੰਬੀ|ਸ਼ਬਦ ਅੰਬੀ]] 25/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਰੁਮਾਂਸ|ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਰੁਮਾਂਸ]] 37 / [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ]] 45/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਕਵੀਓਵਾਚ|ਕਵੀਓਵਾਚ]] 51/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਸੁਫ਼ਨਾ|ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਸੁਫ਼ਨਾ]] 59/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸੀ ਕਵਿਤਾ|ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸੀ ਕਵਿਤਾ]] 65/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ|ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ]] 95/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ|ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ]] 103/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਇਨਸਾਨੀ ਜਿਸਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ|ਇਨਸਾਨੀ ਜਿਸਮ ਦਾ ਜਸ਼ਨ]] 111/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਔਰਤ|ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਔਰਤ]] 117/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਵਕਤ|ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਵਕਤ]] 125/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ|ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ]] 135/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਰਾਜ ਕਪੂਰ|ਰਾਜ ਕਪੂਰ]] 141/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਲਿਖ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ|ਲਿਖ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ]] 147/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਸਾਊਥਾਲ|ਸਾਊਥਾਲ]] 153/ [[ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ/ਚਿੱਠੀਆਂ|ਚਿੱਠੀਆਂ]] </poem>}}<noinclude></noinclude> jn2ewfc508bv0la7qlmd1ee6aorl9jc 250 58891 231298 197392 2026-08-01T03:01:31Z Kaur Jatinder Haryau 2399 /* ਸੋਧਣਾ */ 231298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਥਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> i0gkfmxc2a2bmricyrtblm41cqwdynt 231315 231298 2026-08-01T10:39:32Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਬਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> lp8ash62l0ulbvgh20jyeq8thvtn73t 250 59059 231314 197998 2026-08-01T09:47:30Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude>________________ {{rh|Left|Center|Right}} (੩) ਤਹੈਂ । ਮਹੰਤਹੈਂ ॥ ੩੮ ॥ ਅਲੀਕਹੈਂ ॥ ਨ੍ਰਿਸਿਰੀਕਹੈਂ ॥ ਨ੍ਰਿਲੰਭਹੈਂ ॥ ਅਸੰਭਹੈਂ ॥ ੩੯ ॥ ਅਗੰਮਹੈਂ ॥ ਅਜੰਮਹੈਂ ॥ ਅਭੂਤਹੈਂ ॥ ਅਛੂਤ ਹੈਂ ॥ ੪੦ ॥ ਅਲੋਕਹੈਂ ॥ ਅਸੋਕਹੈਂ ॥ ਅਕਰਮਹੈਂ ॥ ਅਭਰਮਹੈਂ ॥ ੪੧ ॥ ਅਜੀਤਹੈਂ ॥ ਅਭੀਤਹੈਂ ॥ ਅਬਾਹਹੈਂ ॥ ਅਗਾਹਹੈਂ ॥ ੪੨ ॥ ਅਮਾਨਹੈ ॥ ਨਿਧਾਨਹੈਂ ॥ ਅਨੇਕਹੈਂ ॥ ਫਿਰਏਕਹੈਂ ॥ ੪੩ ॥ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮੋਸਰਬਮਾਨੇ । ਸਮਸਤੀਨਿਧਾਨੇ ॥ ਨਮੋਦੇਵਦੇਵੇ ॥ ਅਭੇਖੀਅਭੇਵੇ ॥ ੪੪ ॥ ਨਮੋਕਾਲਕਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਪਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਗਉਣੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭਉਣੇ ॥ ੪੫ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਥੇ ॥ ਨ੍ਰਿਸੰਗੀਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਨਮੋਭਾਨਭਾਨੇ ॥ ਨਮੋਮਾਨਮਾਨੇ ॥ ੪੬ ॥ ਨਮੋਚੰਦ੍ਰਚੰਦ੍ਰੇ ॥ ਨਮੋਭਾਨਭਾਨੇ ॥ ਨਮੋਗੀਤਗੀਤੇ ॥ ਨਮੋਤਾਨਤਾਨੇ ॥ ੪੭ ॥ ਨਮੋਨਿਰਤਨਿਰਤੇ ॥ ਨਮੋਨਾਦਨਾਦੇ ॥ ਨਮੋਪਾਨਪਾਨੇ ॥ ਨਮੋਬਾਦਬਾਦੇ ॥ ੪੮ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ ॥ ਸਮਸਤੀਸਰੂਪੇ ॥ ਪ੍ਰਭੰਗੀਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਸਮਸਤੀਬਿਭੂਤੇ ॥ ੪੯ ॥ ਕਲੰਕੰਬਿਨਾਨੇ ॥ ਕਲੰਕੀਸਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ॥ਸ੍ਵਰੰਪਰਮਰੂਪੇ ॥੫੦॥ ਨਮੋਜੋਗਜੋਗੇ।ਸ੍ਵਰੰਪਰਮਸਿੱਧੇ ॥ ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ॥ ਸ੍ਵਰੰਪਰਬ੍ਰਿਧੇ ॥੫੧॥ ਨਮੋਸਸਤ੍ਰਪਾਣੇ ॥ ਨਮੋਅਸਤ੍ਰਮਾਣੇ ॥ ਨਮੋਪਰਮਗਿਆਤਾ ॥ ਨਮੋਲੋਕਮਾਤਾ ॥੫੨॥ ਅਭੇਖੀਅਭਰਮੀ ॥ ਅਭੋਗੀਅਭੁਗਤੇ ॥ ਨਮੋਜੋਗਜੋਗੇ॥ਸ੍ਵਰੰਪਰਮਜੁਗਤੇ॥੫੩॥ ਨਮੋਨਿਤਨਾਰਾਯਣੇ॥ਕ੍ਰੂਰਕਰਮੇ ॥ ਨਮੋਪ੍ਰੇਤਅਪ੍ਰੇਤ॥ ਦੇਵੇਸੁਧਰਮੇ॥ ੫੪ ॥ ਨਮੋਰੋਗਹਰਤਾ॥ ਨਮੋਰਾਗਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਸਾਹਸਾਹੰ ॥ ਨਮੋਭੂਪਭੂਪੇ ॥ ੫੫ ॥ ਨਮੋਦਾਨਦਾਨੇ ॥ ਨਮੋਮਾਨਮਾਨੇ ॥ ਨਮੋਰੋਗਰੋਗੇ ॥ ਨਮਸਤੰਇਸਨਾਨੰ ॥ ੫੬ ॥ ਨਮੋਮੰਤ੍ਰਮੰਤ੍ਰੰ ॥ ਨਮੋਜੰਤ੍ਰਜੰਤ੍ਰੰ ॥ ਨਮੋ ਇਸਟਇਸਟੇ ॥ ਨਮੋਤੰਤ੍ਰਤੰਤ੍ਰੰ ॥ ੫੭ ॥ ਸਦਾਸਚਦਾਨੰਦ॥ਸਰਬੰਪ੍ਰਣਾਸੀ ॥ ਅਨੂਪੇਅਰੂਪੇ॥ ਸਮੁਸਤਲਨਿਵਾਸੀ ॥੫੮॥ ਸਦਾਸਿਧਦਾ॥ਬੁਧਦਾਬ੍ਰਿਧਕਰਤਾ ॥ ਅਧੋਉਰਧਅਰਧੰ॥ਅਘੰਓਘਹਰਤਾ ॥ ੫੯ ॥ ੫ਰਮਪਰਮਪਰਮੇ। ਸ੍ਵਰੰਪ੍ਰੋਛਪਾਲੰ॥ਸਦਾਸਰਬਦਾ॥ਸਿਧਦਾਤਾਦਿਆਲੰ॥॥੬੦॥ਅਛੇਦੀਅਭੇਦੀ॥ਅਨਾਮੰਅਕਾਮੰ। ਸਮਸਤੋਪਰਾਜੀ।।ਸਮਸਤਸਤਧਾਮੰ ॥੬੧॥ ਤੇਰਾਜੋਰੁ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਜਲੇਹੈਂ ॥ ਥਲੇਹੈਂ ॥ ਅਭੀਤਹੈਂ ॥ ਅਭੇਹੈਂ ॥ ੬੨ ॥ ਪ੍ਰਭੂਹੈਂ ॥ ਅਜੂ ਹੈਂ ॥ ਅਦੇਸਹੈਂ ॥ ਅਭੇਸਹੈਂ ॥ ੬੩ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅਗਾਧੇਅਬਾਧੇ ॥ ਅਨੰਦੀਸਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਮਾਨੇ ॥ ਸਮਸਤੀਨਿਧਾਨੇ ॥ ੬੪ ॥ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> i0q5fnw1h38t11seiz4puaixa4dxu0g 250 59060 231317 199303 2026-08-01T11:42:44Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Priya jindal9" />{{center|(8) }}</noinclude>ਨਮਸਤ੍ਵੰਨ੍ਰਿਨਾਥੇ॥ਨਮਸਤ੍ਵੰਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਭੰਜੇ ॥ ੬੫ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰ ਅਪਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਦੇਸੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੇਸੇ ॥ ੬੬ ॥ ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ ॥ ਨਮੋਸਾਜਸਾਜੇ ॥ ਨਮੋ ਸਾਹਸਾਹੇ ॥ ਨਮੋਮਾਹਮਾਹੇ ॥ ੬੭ ॥ ਨਮੋਗੀਤਗੀਤੇ ॥ ਨਮੋਪ੍ਰੀਤਪ੍ਰੀਤੇ ॥ ਨਮੋਰੋਖਰੋਖੇ ॥ ਨਮੋਸੋਖਸੋਖੇ ॥ ੬੮ ॥ ਨਮੋਸਰਬਰੋਗੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੋਗੇ॥ਨਮੋਸਰਬਜੀਤੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੀਤੰ ॥ ੬੯ ॥ ਨਮੋਸਰਬਗਿਆਨੰ ॥ ਨਮੋਪਰਮਤਾਨੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਮੰਤ੍ਰੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਜੰਤ੍ਰੰ ॥ ੭੦ ॥ ਨਮੋਸਰਬਦਿਸੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਕ੍ਰਿਸੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਰੰਗੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਅਨੰਗੇ ॥ ੭੧ ॥ ਨਮੋਜੀਵਜੀਵੰ ॥ ਨਮੋਬੀਜਬੀਜੇ ॥ ਅਖਿਜੈਅਭਿਜੈ ॥ ਸਮਸਤੰਪ੍ਰਸਿਜੈ ॥ ੭੨ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰਸਰੂਪੇ ॥ ਕੁਕਰਮੰਪ੍ਰਣਾਸੀ ॥ ਸਦਾਸਰਬਦਾ॥ਰਿਧਸਿੱਧੰਨਿਵਾਸੀ ॥੭੩॥ ਚਰਪਟਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਕਰਮੇ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਰਮੇ ॥ ਅਖਲਜੋਗੇ ॥ ਅਚਲਭੋਗੇ ॥ ੭੪ ॥ ਅਚਲਰਾਜੇ ॥ ਅਟਲਸਾਜੇ ॥ ਅਖਲਧਰਮੰ ॥ ਅਲਖਕਰਮੰ ॥ ੭੫ ॥ ਸਰਬੰਦਾਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗਿਆਤਾ ॥ ਸਰਬੰਭਾਨੇ ॥ ਸਰਬੰਮਾਨੇ ॥ ੭੬ ॥ ਸਰਬੰਪ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਤ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਭੁਗਤਾ ॥ ਸਰਬੰਜੁਗਤਾ ॥ ੭੭ ॥ ਸਰਬੰਦੇਵੰ ॥ ਸਰਬੰਭੇਵੰ ॥ ਸਰਬੰਕਾਲੇ ॥ ਸਰਬੰਪਾਲੇ ॥ ੭੮ ॥ ਰੂਆਲਛੰਦ । ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਦਰੂਪਅਨਾਦਿ ਮੂਰਤਿਅਜੋਨਪੁਰੁਖਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਮਾਨਤ੍ਰਿਮਾਨਦੇਵਅਭੇਵਆਦਿਉਦਾਰ ॥ ਸਰਬਪਾਲਕਸਰਬਘਾਲਕਸਰਬਕੋਪੁਨਕਾਲ ॥ ਜੱਤ੍ਰਤੱਤ੍ਰਬਿਰਾਜਹੀਅਵਿਧੂਤਰੂਪਬਿਸਾਲ ॥ ੭੯ ॥ ਨਾਮੁਠਾਮੁਨਜਾਤਜਾਕਰਰੂਪ ਰੰਗਨਰੇਖ ॥ ਆਦਪੁਰਖਉਦਾਰਮੂਰਤਿਅਜੋਨਆਦਿਅਸੇਖ ॥ ਦੇਸ ਅਉਰਨਭੇਸਜਾਂਕਰਰੂਪਰੇਖਨਰਾਗ। ਜੱਤ੍ਰਤੱਤ੍ਰਦਿਸਾਵਿਸਾਹੁਇਫੈਲਿ ਓਅਨੁਰਾਗੁ ॥ ੮੦ ॥ ਨਾਮਕਾਮਬਿਹੀਨਪੇਖਤਧਾਂਮਹੂੰਨਹਿਜਾਹਿ ॥ ਸਰਬਮਾਨਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨਸਦੈਵਮਾਨਤਤਾਹਿ ॥ ਏਕਮੂਰਤਿਅਨੇਕਦਰ ਸਨਕੀਨਰੂਪਅਨੇਕ॥ਖੇਲਖੇਲਅਖੇਲਖੇਲਨੁਅੰਤਕੋਫਿਰਏਕ॥੮॥ ਦੇਵਭੇਵਨਜਾਨਹੀਜਿਹਬੇਦਅਉਰਕਤੇਬ ॥ਰੂਪਰੰਗਨਜਾਤਪਾਤਸੁਜਾਨਈਕਿਹਜੇਬ ॥ਤਾਤਮਾਤਨਜਾਭਜਾਕਰਜਨਮਮਰਨਬਿਹੀਨ ॥ ਚੱਕ੍ਰ ਬੱਕ੍ਰਫਿਰੈਚੱਤ੍ਰਚੱਕਮਾਨਈਪੁਰਤੀਨ ॥ ੮੨ ॥ ਲੋਕ ਚੌਦਹਕੇਬਿਖੈਜਗਜਾਪਹੀਜਿਹਜਾਪ ॥ ਆਦਦੇਵਅਨਾਦਮੂਰਤਿਥਾਪਿਓਂਜਿਹਥਾਪ ॥ ਪਰਮਰੂਪਪੁਨੀਤਮੂਰਤਿਪੂਰਨਪੁਰੁਖਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਬਿਸ੍ਵਰਚਿਓ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 1d03bes9sm41q743t018ddom2kdagnk 250 59102 231299 197404 2026-08-01T03:21:39Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude>________________ ( ੧ ) ਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੋਕੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਸੋਕੇ ॥ ੧੨ ॥ ਨਮਸਤੰਨਿਰ ਤਾਪੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਥਾਪੇ ॥ ਨਮਸਤੰਤ੍ਰਿਮਾਨੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨਿਧਾਨੇ॥ ੧੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਤ੍ਰਿਬਰਗੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਸਰਗੇ ॥ ੧੪ ॥ ਨਮਸਤੰਪ੍ਰਭੋਗੇ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਜੋਗੇ ॥ ਨਮ ਸਤੰਅਰੰਗੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਗੇ॥ ੧੫ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਮੇ ॥ ਨਮਸ ਸੱਤਰੰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਜਲਾਸਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨਿਰਾਸਰੇ ॥ ੧੬॥ ਨਮ ਸਤੰਅਜਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਮਜਬੇ ॥ ਨਮਸਤੱਸ ਅਜਬੇ ॥੧੭॥ ਅਦੇਸੰਅਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਬਾਮੇ ॥ ੧੮ ॥ ਨਮੋਸਰਬਕਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬ ਦਿਆਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੂਪੇ ॥ ੧੯ ॥ ਨਮੋਸਰਬਖਾਪੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਥਾਪੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਕਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਪਾਲੇ ॥੨੦ ॥ ਨਮਸਤੱਸਤਦੇਵੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਵੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਨਮੇ ॥ ਨਮਤੰਸੁਬਨਮੇ ॥ ੨੧ ॥ ਨਮੋਂਸਰਬਗਉਨੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭਉਨੇ ॥ ਨਮੋ ਸਰਬਰੰਗੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੰਗੇ ॥ ੨੨ ॥ ਨਮੋਕਾਲਕਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤੱਸਤਦਿਆਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਰਨੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਮਰਨੇ ॥ ੨੩ ॥ ਨਮਸਤੰਜਰਾਰੰ ॥ ਨਮਸਤੰਕ੍ਰਿਤਾਰੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਧੰਧੇ ॥ ਨਮੋਸਤਅਬੰਧੇ ॥ ੨੪ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਸਾਕੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਬਾਕੇ ॥ ਨਮਸਤੰਰਹੀਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਕਰੀਮੇ ॥ ੨੫ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੰਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਮਹੰਤੇ ॥ ਨਮਸਤਸੱਤਰਾਗੇ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਹਾਗੇ ॥੨੬ ॥ ਨਮੋਸਰਬਸੋਖੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਪੋਖੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਕਰਤਾ ॥ ਨਮੋਸਰਬਹਰਤਾ ॥ ੨੭ ॥ ਨਮੋਜੋਗਜੋਗੇ ॥ ਨਮੋਭੋਗਭੋਗੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਦਿਆਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਪਾਲੇ ॥ ੨੮ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਨੂਪਹੈਂ ॥ ਅਜੂਹੈਂ ॥ ਅਭੂਹੈਂ ॥ ੨੯ ॥ ਅਲੇਖਹੈਂ ॥ ਅਭਖਹੈਂ ॥ ਅਨਾਮਹੈਂ ॥ ਅਕਾਮਹੈਂ ॥ ੩੦ ॥ ਅਧੇਹੈਂ ॥ ਅਭੇਹੈਂ ॥ ਅਜੀਤਹੈਂ ॥ ਅਭੀਤਹੈਂ ॥ ੩੧ ॥ ਤ੍ਰਿਮਾਨਹੈਂ ॥ ਨਿਧਾਨਹੈਂ ॥ ਤ੍ਰਿਬਰਗਹੈਂ ॥ ਅਸਰਗ ਹੈਂ ॥ ੩੨ ॥ ਅਨੀਲਹੈਂ ॥ ਅਨਾਦਹੈਂ ॥ ਅਜੈਹੈਂ ॥ ਅਜਾਦਿਹੈਂ ॥ ੩੩ ॥ ਅਜਨਮਹੈਂ ॥ ਅਬਰਨਹੈ ॥ ਅਭੂਤਹੈ ॥ ਅਭਰਨਹੈਂ ॥ ੩੪ ॥ ਅਗੰਜਹੈਂ ॥ ਅਭੰਜਹੈਂ॥ਅਝੂਝਹੈਂ।।ਅਝੰਝਹੈਂ॥੩੫॥ਅਮੀਕਹੈਂ॥ਰਫੀਕਹੈਂ ॥ ਅਧੰਧਹੈਂ ॥ ਅਬੰਧਹੈਂ ॥ ੩੬ ॥ ਨਿਬੂਝਹੈਂ ॥ ਅਸੂਝਹੈਂ ॥ ਅਕਾਲਹੈਂ ॥ ਅਜਾਲਹੈਂ ॥ ੩੭ ॥ ਅਲਾਹਹੈ । ਅਜਾਹਹੈਂ ॥ ਅਨੰ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> lfvl8j29wyfn239pokwiph20mv5p07u 250 71476 231313 224317 2026-08-01T08:52:28Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 231313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਗੋਖਰੂ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਗੋਖਰੂ ਆਮ ਮਿਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਇਹ ਬੂਟਾ ਜੰਗਲ, ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਅਤੇ ਆਮ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 2-3 ਫੁੱਟ ਲੰਬੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪੱਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪੱਤੀ ਵਿਚ 4 ਤੋਂ 7 ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਠੰਡਲ 'ਤੇ ਰੂੰ ਜਦਕਿ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਗੱਠਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਗੋਲ, 2 ਤੋਂ 6 ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੰਡੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਗੋਖਰੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਤੇਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜੜ 4 ਤੋਂ 5 ਇੰਚ ਲੰਬੀ, ਮੁਲਾਇਮ, ਰੇਸ਼ੇਦਾਰ, ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਈਖ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੋਖਰੂ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਗੋਕਸ਼ਰੂ। ਹਿੰਦੀ-ਗੋਖਰੂ। ਮਰਾਠੀ-ਸਰਾਟੇ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਗੋਖਰੂ। ਬੰਗਾਲੀ-ਗੋਖਰੀ। ਅੰਗਰੇਜੀ-ਲੈਂਡ ਕੇਲਟ੍ਰਾਪਸ (Land Caltrops)। ਲੈਟਿਨ-ਟ੍ਰਿਬੁਲਸ ਟੇਰੇਸਿਟ੍ਰਸ (Tribulus Terrestris) ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਖਰੂ ਮਧੁਰ, ਗੁਰਰ, ਠੰਡਾ, ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਮਸਾਨੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸਵਾਦੀ, ਵੀਰਜ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਗਾਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਢਿੱਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੰਘ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਲੈਡਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਰੁਕਾਬਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮਰਦੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ 7.22 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, 4.63 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਵ੍ਹਾ ਅਤੇ 79 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਸੀ' ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਵਿਚ ਐਲਕੋਲਾਇਡ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਲ, ਟੈਨਿਨ, ਸਿਟਰੋਲ, ਗਲਾਈਕੋਸਾਈਡ, ਨਾਈਟ੍ਰੇਟਸ, ਨਾ ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜਾਂ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾ ਕੇ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੀ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿਚ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਣਾ ਗੋਖਰੂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੇਫ੍ਰਾਇਟਿਸ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਨੁਕਸਾਨ: ਗੋਖਰੂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪਲੀਹਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਕਫ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਲੀਫਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 52<noinclude></noinclude> 7u2lh0w9gx9p12uzzep25a3usr7vkr5 250 73439 231294 231258 2026-07-31T15:18:29Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 231294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੧੦ )}}'''}} ਬੰਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੀਕ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰ ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰੀ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ਖਿਨ ਖਿਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{center|'''{{larger|ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣਾ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਹੈ}}'''}} {{gap}}'ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚਿ ਹੈ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਖਾਲਸਾ ਜਨ ਦੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਸਾਰ ਹੀ ਪੂਰਬ ਕਮਾਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਸਭ ਬਿਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੰਚ ਖਾਲਸ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਤੱਤ ਗੁਰਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪੀ ਪੰਚ ਤੰਤਰੀ ਜੰਤਰ ਹੀ ਜਨਮ ਜਨ-ਮਾਂਤਰੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਦਘਧ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈ। ਏਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਤਿਤ ਕਰੰਮੀ ਪਤਿਤ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁੜ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਦੀ ਫੇਰ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵੱਸ਼ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਏਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਕੇ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚਿ ਪਰਵਿਰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿਖ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲੇਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਇਸ ਦਾ ਏਹ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਿ ਓਹ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਕੇ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਂਹਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਬਲਕਿ “ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿਖ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲੇਸ ਨਹੀਂ<noinclude></noinclude> 3b680ug5leayr2ubdcgxsdu1t5h0gvs 250 73441 231295 2026-07-31T15:33:05Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਉਸ ਨੇ ਕਾਈ ਵਰਗੇ ਹਰੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਨਾਗ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਵਲ ਘ੍ਰਿਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਮੂੰਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਉਸ ਨੇ ਕਾਈ ਵਰਗੇ ਹਰੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਨਾਗ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਵਲ ਘ੍ਰਿਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਬੋਲੋ, ਕੀ ਪੁਛਦੇ ਹੋ?” ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਉਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਜਲੀਆਂ ਢਾਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਦਲੀ ਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਾਗ ਰਾਣੀ ਵਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਲਗਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਸਪ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਨਿਉਂ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਰਕਾਰ! ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾਸ ਹੈ। ਆਗਿਆ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂ!' ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਹੋ!” ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾਂ- “ਸਰਕਾਰ! ਚਿਰਾਂ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਸਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਮਿਤਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਗਾ ਕਿ ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਰ-ਵਿਘਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਾਸਤਕ ਇਹ ਸੁਣ ਖਿੜ ਖਿੜਾ ਕੇ ਹਸ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਲਗਾ। ਕਹਿਣ ਲਗਾ“ਵਾਹ,ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਕਮਾਲ ਆਖੀ ਤੂੰ ਭਾਈ! ਇਹ ਤਾਂ ਸੋਚ, ਆਦਮੀ ਦੀ ਵੀ ਸੁੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਕੀ ਮਤਲਬ? ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕੰਮ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਨਿਰ-ਵਿਘਨ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੱਡ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਸਭ ਪੇਟ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਢਕੌਂਸਲੇ ਹਨ, ਕੌਂਸਲੇ।' २३<noinclude></noinclude> buej8s6s3gvh1bp1w92w3p839oiat9w 250 73442 231300 2026-08-01T06:56:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}}{{center|{{larger|GULNAAR (PUNJABI GHAZALS)}}}} {{center|By}} {{center|GURBHAJAN SINGH GILL}} {{center|<poem>113-F, Shaheed Bhagat Singh Nagar, Pakhowal Road, Ludhiana-141013 E-mail: gurbhajansinghgill@gmail.com Mobile: 98726-31199</poem>}}{{dhr|1em}} {{center|ISBN 978-93-84273-97-2}}{{dhr|1em}} {{center|Author}} {{center|2 May, 2015}} {{center|Price Rs.150/-}}{{dhr|1em}} {{center|<poem>Published by '''Sangam Publications''' S.C.O. 94-95, Basement Floor New Leela Bhawan, Patiala-147001 (Pb.) Ph. 0175-2305347 Mob. 99151-03490, 98152-43917</poem>}} {{center|<poem>Printed & Bound at: Aarna Printing Solutions, Patiala Ph. 99148-40666</poem>}}<noinclude></noinclude> t3ccbkub65ii00zveazw77p1erfl6pr 231301 231300 2026-08-01T06:56:58Z Harchand Bhinder 2624 231301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}}{{center|{{larger|GULNAAR (PUNJABI GHAZALS)}}}} {{center|By}} {{center|GURBHAJAN SINGH GILL}} {{center|<poem>113-F, Shaheed Bhagat Singh Nagar, Pakhowal Road, Ludhiana-141013 E-mail: gurbhajansinghgill@gmail.com Mobile: 98726-31199</poem>}}{{dhr|1em}} {{center|ISBN 978-93-84273-97-2}}{{dhr|1em}} {{center|Author}} {{center|2 May, 2015}} {{center|Price Rs.150/-}}{{dhr|1em}} {{center|<poem>Published by '''Sangam Publications''' S.C.O. 94-95, Basement Floor New Leela Bhawan, Patiala-147001 (Pb.) Ph. 0175-2305347 Mob. 99151-03490, 98152-43917</poem>}} {{center|<poem>Printed & Bound at: Aarna Printing Solutions, Patiala Ph. 99148-40666</poem>}}<noinclude></noinclude> pu9e0zli2eartmmqggp6okfmrzyzbgy 250 73443 231304 2026-08-01T07:21:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{larger|ਹੋਰ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:}} {{rh|ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਹਰ ਧੁਖ਼ਦਾ ਪਿੰਡ ਮੇਰਾ ਹੈ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਬੋਲ ਮਿੰਟੀ ਦਿਆ ਬਾਵਿਆ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਅਗਨ ਕਥਾ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਖ਼ੈਰ ਪੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{larger|ਹੋਰ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:}} {{rh|ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਹਰ ਧੁਖ਼ਦਾ ਪਿੰਡ ਮੇਰਾ ਹੈ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਬੋਲ ਮਿੰਟੀ ਦਿਆ ਬਾਵਿਆ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਅਗਨ ਕਥਾ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਖ਼ੈਰ ਪੰਜਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਝਾਂਜਰ|(ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮੋਰ ਪੰਖ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਤੰਦੂਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਬੋਲਦੀ|(ਸੁਚਿੱਤਰ ਵਾਰਤਕ)|}} ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ {{rh|ਸੁਰਖ਼ ਸਮੁੰਦਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਦੋ ਹਰਫ਼ ਰਸੀਦੀ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|} ਸੰਪਾਦਕ : ਸੁਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਰਹੱਦੀ<noinclude></noinclude> 9ixgxnc0bsccph9gj76l41unccpmnof 231305 231304 2026-08-01T07:22:39Z Harchand Bhinder 2624 231305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{larger|ਹੋਰ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:}} {{rh|ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਹਰ ਧੁਖ਼ਦਾ ਪਿੰਡ ਮੇਰਾ ਹੈ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਬੋਲ ਮਿੰਟੀ ਦਿਆ ਬਾਵਿਆ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਅਗਨ ਕਥਾ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਖ਼ੈਰ ਪੰਜਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਝਾਂਜਰ|(ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮੋਰ ਪੰਖ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਤੰਦੂਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਬੋਲਦੀ|(ਸੁਚਿੱਤਰ ਵਾਰਤਕ)|}} ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ {{rh|ਸੁਰਖ਼ ਸਮੁੰਦਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਦੋ ਹਰਫ਼ ਰਸੀਦੀ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} ਸੰਪਾਦਕ : ਸੁਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਰਹੱਦੀ<noinclude></noinclude> t1ctw0yw2wg3wanu39sjbdzk8qv6an9 231306 231305 2026-08-01T07:23:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{larger|ਹੋਰ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:}} {{rh|ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਹਰ ਧੁਖ਼ਦਾ ਪਿੰਡ ਮੇਰਾ ਹੈ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਬੋਲ ਮਿੰਟੀ ਦਿਆ ਬਾਵਿਆ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਅਗਨ ਕਥਾ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਖ਼ੈਰ ਪੰਜਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਧਰਤੀ ਨਾਦ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਝਾਂਜਰ|(ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮੋਰ ਪੰਖ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਤੰਦੂਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਬੋਲਦੀ|(ਸੁਚਿੱਤਰ ਵਾਰਤਕ)|}} ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ {{rh|ਸੁਰਖ਼ ਸਮੁੰਦਰ|(ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਦੋ ਹਰਫ਼ ਰਸੀਦੀ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਮਨ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} {{rh|ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ|(ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)|}} ਸੰਪਾਦਕ : ਸੁਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਰਹੱਦੀ<noinclude></noinclude> atyu6zht70g1oy8ekmrchvp0xu0ye9j 250 73444 231307 2026-08-01T07:26:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{dhr|2em}} {{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} {{Multicol}} • ਇੱਕ ਟਟਹਿਣਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਏ/8 * ਧਰਤੀ ਝੂਮੇ, ਅੰਬਰ ਗਾਵੇ/9 ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਮੈਨੂੰ/10 • ਬਦਨੀਤਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ/11 ਆਟੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਪ ਦੇ ਬਦਲੇ/12 ਉਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਤ/13 ਹੋਠਾਂ ਉੱਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} {{Multicol}} • ਇੱਕ ਟਟਹਿਣਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਏ/8 * ਧਰਤੀ ਝੂਮੇ, ਅੰਬਰ ਗਾਵੇ/9 ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਮੈਨੂੰ/10 • ਬਦਨੀਤਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ/11 ਆਟੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਪ ਦੇ ਬਦਲੇ/12 ਉਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਤ/13 ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਦੇ ਜੰਦਰੇ/14 * ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚਾਨਣ ਮਗਰੋਂ 15 ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ/16 * ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੇ ਜੀ/17 ਸੁਣੋ ਸੁਣਾਵਾਂ ਬੋਲ ਜੋ ਪੁਰਖੇ ਕਹਿ ਗਏ ਨੇ/18 * ਹੁਣ ਦੇ ਯੋਧੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਣ 'ਚੋਂ/19 ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬ ਪਈ ਹੈ/20 • ਮਾਨਸਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੀ/21 ਮੈਂ ਜਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ/22 ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕਸ਼ਟ/2 3 ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਗਿਆ/24 * ਧੀਆਂ ਸਿਰ ਫੁਲਕਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ/25 * ਜਾਲ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ/26 * ਨਾ ਧਰਤੀ ਨਾ ਅੰਬਰ ਬੋਲੋ 27 1 . • ਸਾਨੂੰ ਮੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਟੱਕਰੇ ਜੀ/28 • ਤੁਰ ਰਿਹੈ, ਬਸ ਤੁਰ ਰਿਹੈ/29 * ਜਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਟੋਲਾ ਜਦ ਵੀ/30 * ਤੇਰੀ ਚੁੱਪ ਦਾ ਪਹਾੜ/31 ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਅੰਦਰ/32 * ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਥੱਕਿਆ ਥੱਕਿਆ/32 * ਸਿਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁੰਦਿਆਂ/33 ਦਾਨਿਸ਼ਵਰ ਲਈ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ/34 ਕਈ ਕੁਝ ਏਸ ਰੁਮਾਲ 'ਚ ਤੇਰੇ/35 * ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ/36 * ਸਾਡੇ ਘਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਹੜਾ/37 • . • {{Multicol-break}} • * ਤਾਕਤ, ਅਕਲਾਂ, ਵਕਤ ਇਕੱਠੇ/41 * ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਲੰਘਦੇ ਸਾਹਾਂ ਥਾਣੀਂ/42 * ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵਰਗਾ ਜੀਵਨ/43 * ਮੱਥੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋਤ ਜਗੇ ਤਾਂ/45 * ਸ਼ਾਮ ਢਲੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਛਾਵਾਂ/46 * ਧਰਮ ਗਰੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮੰਨਦੇ/47 ਪੁੱਛਿਆ ਕਰ ਤੂੰ ਦੂਖ ਸੂਖ/48 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿਉ/49 ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ/50 ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤਾਂ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਏ/51 * ਕਿੱਥੇ ਬੰਦ ਹਾਂ, ਗੁਪਤ ਗੁਫਾਵਾਂ/52 ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਚੂਰੀਆਂ/53 * ਰਾਤੀਂ ਬਹਿ ਕੇ ਖ਼ਤ ਲਿਖਿਆ ਕਰ/54 ਅੰਨ੍ਹੀ ਤਾਕਤ ਅਕਸਰ ਅੰਨ੍ਹਾ/55 * ਕੌੜ ਕੁਸੈਲੇ ਬੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ/56 * ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇ ਕਿਹੜਾ/57 * ਹੋ ਗਈਆਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ/58 * ਰਾਜ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖੇ ਅੰਦਰ/59 • ਅਗਨ ਲਗਨ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਧੜਕਣ/60 ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੁਸਤ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗੂੰ/61 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ 'ਚ ਖੌਰੂ/62 • ਦਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲੇਗਾ/63 * ਧਨਵੰਤੇ ਦਾ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਵੀ/64 * ਖ੍ਵਾਬ ਨਾ ਖਿਆਲ, ਕਦੇ/65 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦੈ/66 * ਮਾਣ ਤੂੰ ਮਾਤ-ਜ਼ਬਾਨ 'ਚੋਂ ਖੁਸ਼ਬੂ/67 • ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ/68 * ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਰਹਿਨਾਂ/69 * ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਅਪਣੀ ਧਰਤੀ/70 • ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜ ਦਾ ਹੀ/71 ਲੱਭਦੇ ਲੱਭਦੇ ਮਰ ਚੱਲੇ ਆਂ/72 ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਮੰਦਿਰ ਜਾ ਕੇ/73 • ਖ਼ੁਦਾਇਆ ਇਹ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹਿਰ ਹੋਵੇ/38 • * ਭਰਮ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਹੋ ਗਏ/39 • ਸਰਫਰੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ/40 . ਕਿਉਂ ਕੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਅੱਜ ਵੀ/74 * ਹਰ ਵਸਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਜਿਆ/75 {{Multicol}}<noinclude></noinclude> ihxowwsuu629hc7v917omorfbi6nudn 231308 231307 2026-08-01T07:56:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{x-larger|ਤਤਕਰਾ}} {{Multicol}} * ਇੱਕ ਟਟਹਿਣਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਏ/8 * ਧਰਤੀ ਝੂਮੇ, ਅੰਬਰ ਗਾਵੇ/9 * ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਮੈਨੂੰ/10 * ਬਦਨੀਤਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ/11 * ਆਟੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਪ ਦੇ ਬਦਲੇ/12 * ਉਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਤ/13 * ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਦੇ ਜੰਦਰੇ/14 * ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚਾਨਣ ਮਗਰੋਂ 15 * ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ/16 * ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੇ ਜੀ/17 * ਸੁਣੋ ਸੁਣਾਵਾਂ ਬੋਲ ਜੋ ਪੁਰਖੇ ਕਹਿ ਗਏ ਨੇ/18 * ਹੁਣ ਦੇ ਯੋਧੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਣ 'ਚੋਂ/19 * ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬ ਪਈ ਹੈ/20 * ਮਾਨਸਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੀ/21 * ਮੈਂ ਜਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ/22 * ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕਸ਼ਟ/23 * ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਗਿਆ/24 * ਧੀਆਂ ਸਿਰ ਫੁਲਕਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ/25 * ਜਾਲ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ/26 * ਨਾ ਧਰਤੀ ਨਾ ਅੰਬਰ ਬੋਲੋ 27 * ਸਾਨੂੰ ਮੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਟੱਕਰੇ ਜੀ/28 * ਤੁਰ ਰਿਹੈ, ਬਸ ਤੁਰ ਰਿਹੈ/29 * ਜਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਟੋਲਾ ਜਦ ਵੀ/30 * ਤੇਰੀ ਚੁੱਪ ਦਾ ਪਹਾੜ/31 * ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਅੰਦਰ/32 * ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਥੱਕਿਆ ਥੱਕਿਆ/32 * ਸਿਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁੰਦਿਆਂ/33 * ਦਾਨਿਸ਼ਵਰ ਲਈ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ/34 * ਕਈ ਕੁਝ ਏਸ ਰੁਮਾਲ 'ਚ ਤੇਰੇ/35 * ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ/36 * ਸਾਡੇ ਘਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਹੜਾ/37 * ਖ਼ੁਦਾਇਆ ਇਹ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹਿਰ ਹੋਵੇ/38 * ਭਰਮ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਹੋ ਗਏ/39 * ਸਰਫਰੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ/40 {{Multicol-break}} * ਤਾਕਤ, ਅਕਲਾਂ, ਵਕਤ ਇਕੱਠੇ/41 * ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਲੰਘਦੇ ਸਾਹਾਂ ਥਾਣੀਂ/42 * ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵਰਗਾ ਜੀਵਨ/43 * ਮੱਥੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋਤ ਜਗੇ ਤਾਂ/45 * ਸ਼ਾਮ ਢਲੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਛਾਵਾਂ/46 * ਧਰਮ ਗਰੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮੰਨਦੇ/47 * ਪੁੱਛਿਆ ਕਰ ਤੂੰ ਦੂਖ ਸੂਖ/48 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿਉ/49 * ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ/50 * ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤਾਂ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਏ/51 * ਕਿੱਥੇ ਬੰਦ ਹਾਂ, ਗੁਪਤ ਗੁਫਾਵਾਂ/52 * ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਚੂਰੀਆਂ/53 * ਰਾਤੀਂ ਬਹਿ ਕੇ ਖ਼ਤ ਲਿਖਿਆ ਕਰ/54 * ਅੰਨ੍ਹੀ ਤਾਕਤ ਅਕਸਰ ਅੰਨ੍ਹਾ/55 * ਕੌੜ ਕੁਸੈਲੇ ਬੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ/56 * ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇ ਕਿਹੜਾ/57 * ਹੋ ਗਈਆਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ/58 * ਰਾਜ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖੇ ਅੰਦਰ/59 * ਅਗਨ ਲਗਨ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਧੜਕਣ/60 * ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੁਸਤ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗੂੰ/61 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ 'ਚ ਖੌਰੂ/62 * ਦਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲੇਗਾ/63 * ਧਨਵੰਤੇ ਦਾ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਵੀ/64 * ਖ੍ਵਾਬ ਨਾ ਖਿਆਲ, ਕਦੇ/65 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦੈ/66 * ਮਾਣ ਤੂੰ ਮਾਤ-ਜ਼ਬਾਨ 'ਚੋਂ ਖੁਸ਼ਬੂ/67 * ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ/68 * ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਰਹਿਨਾਂ/69 * ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਅਪਣੀ ਧਰਤੀ/70 * ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜ ਦਾ ਹੀ/71 * ਲੱਭਦੇ ਲੱਭਦੇ ਮਰ ਚੱਲੇ ਆਂ/72 * ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਮੰਦਿਰ ਜਾ ਕੇ/73 * ਕਿਉਂ ਕੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਅੱਜ ਵੀ/74 * ਹਰ ਵਸਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਜਿਆ/75 {{Multicol}}<noinclude></noinclude> lctb09fejnnybixoa9a6teqtxbm8saa 231309 231308 2026-08-01T07:56:53Z Harchand Bhinder 2624 231309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{Multicol}} * ਇੱਕ ਟਟਹਿਣਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਏ/8 * ਧਰਤੀ ਝੂਮੇ, ਅੰਬਰ ਗਾਵੇ/9 * ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦੇ ਮੈਨੂੰ/10 * ਬਦਨੀਤਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ/11 * ਆਟੇ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਪ ਦੇ ਬਦਲੇ/12 * ਉਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਤ/13 * ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਪ ਦੇ ਜੰਦਰੇ/14 * ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚਾਨਣ ਮਗਰੋਂ 15 * ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਦਾ ਹੁੰਗਾਰਾ/16 * ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਥਾਂ ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੇ ਜੀ/17 * ਸੁਣੋ ਸੁਣਾਵਾਂ ਬੋਲ ਜੋ ਪੁਰਖੇ ਕਹਿ ਗਏ ਨੇ/18 * ਹੁਣ ਦੇ ਯੋਧੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਰਣ 'ਚੋਂ/19 * ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਤਾਬ ਪਈ ਹੈ/20 * ਮਾਨਸਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੀ/21 * ਮੈਂ ਜਿਸਮਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਅੱਗੇ/22 * ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕਸ਼ਟ/23 * ਚੌਂਕੀਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ਾ ਦੇ ਗਿਆ/24 * ਧੀਆਂ ਸਿਰ ਫੁਲਕਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ/25 * ਜਾਲ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ/26 * ਨਾ ਧਰਤੀ ਨਾ ਅੰਬਰ ਬੋਲੋ 27 * ਸਾਨੂੰ ਮੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਟੱਕਰੇ ਜੀ/28 * ਤੁਰ ਰਿਹੈ, ਬਸ ਤੁਰ ਰਿਹੈ/29 * ਜਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਟੋਲਾ ਜਦ ਵੀ/30 * ਤੇਰੀ ਚੁੱਪ ਦਾ ਪਹਾੜ/31 * ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਅੰਦਰ/32 * ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਥੱਕਿਆ ਥੱਕਿਆ/32 * ਸਿਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁੰਦਿਆਂ/33 * ਦਾਨਿਸ਼ਵਰ ਲਈ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ/34 * ਕਈ ਕੁਝ ਏਸ ਰੁਮਾਲ 'ਚ ਤੇਰੇ/35 * ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ/36 * ਸਾਡੇ ਘਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਹੜਾ/37 * ਖ਼ੁਦਾਇਆ ਇਹ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹਿਰ ਹੋਵੇ/38 * ਭਰਮ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਹੋ ਗਏ/39 * ਸਰਫਰੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ/40 {{Multicol-break}} * ਤਾਕਤ, ਅਕਲਾਂ, ਵਕਤ ਇਕੱਠੇ/41 * ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਲੰਘਦੇ ਸਾਹਾਂ ਥਾਣੀਂ/42 * ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵਰਗਾ ਜੀਵਨ/43 * ਮੱਥੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋਤ ਜਗੇ ਤਾਂ/45 * ਸ਼ਾਮ ਢਲੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਛਾਵਾਂ/46 * ਧਰਮ ਗਰੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮੰਨਦੇ/47 * ਪੁੱਛਿਆ ਕਰ ਤੂੰ ਦੂਖ ਸੂਖ/48 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿਉ/49 * ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜਿਸਮ ਦੀ ਮਿੱਟੀ/50 * ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤਾਂ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਏ/51 * ਕਿੱਥੇ ਬੰਦ ਹਾਂ, ਗੁਪਤ ਗੁਫਾਵਾਂ/52 * ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕੁੱਟ ਕੁੱਟ ਚੂਰੀਆਂ/53 * ਰਾਤੀਂ ਬਹਿ ਕੇ ਖ਼ਤ ਲਿਖਿਆ ਕਰ/54 * ਅੰਨ੍ਹੀ ਤਾਕਤ ਅਕਸਰ ਅੰਨ੍ਹਾ/55 * ਕੌੜ ਕੁਸੈਲੇ ਬੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ/56 * ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਵੇ ਕਿਹੜਾ/57 * ਹੋ ਗਈਆਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ/58 * ਰਾਜ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖੇ ਅੰਦਰ/59 * ਅਗਨ ਲਗਨ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਧੜਕਣ/60 * ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੁਸਤ ਵਪਾਰੀ ਵਾਂਗੂੰ/61 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ 'ਚ ਖੌਰੂ/62 * ਦਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲੇਗਾ/63 * ਧਨਵੰਤੇ ਦਾ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਵੀ/64 * ਖ੍ਵਾਬ ਨਾ ਖਿਆਲ, ਕਦੇ/65 * ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼ 'ਚੋਂ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦੈ/66 * ਮਾਣ ਤੂੰ ਮਾਤ-ਜ਼ਬਾਨ 'ਚੋਂ ਖੁਸ਼ਬੂ/67 * ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ/68 * ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਰਹਿਨਾਂ/69 * ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਅਪਣੀ ਧਰਤੀ/70 * ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜ ਦਾ ਹੀ/71 * ਲੱਭਦੇ ਲੱਭਦੇ ਮਰ ਚੱਲੇ ਆਂ/72 * ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਮੰਦਿਰ ਜਾ ਕੇ/73 * ਕਿਉਂ ਕੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਅੱਜ ਵੀ/74 * ਹਰ ਵਸਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਜਿਆ/75 {{Multicol}}<noinclude></noinclude> 191x64t535zk09h4amcslrxz8619gy7 250 73445 231310 2026-08-01T08:06:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Multicol}} * ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ/76 * ਅਣਖ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਕੀਮਤ/77 * ਦੇਹਿ ਸਿਵਾ ਵਰ ਮੋਹਿ ਤਕ ਤਾਂ/78 * ਖੇਡ ਰਿਹਾਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਕੱਲਾ/79 * ਨੰਗੀ ਔਖ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਇਹ ਜੋ/80 * ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਏ, ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ/81 * ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਜਦ ਤੱਕਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ/82 * ਧੁੱਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛਾਵਾਂ/83 * ਪੰਛੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਕੇ/84 * ਅਕਲ ਦਾ ਅਸਲ ਟਿਕਾਣਾ ਹੁੰਦੇ/85 * ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਸੁਪਨਾ/86 * ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜਨਾ/87 * ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਹ/88 * ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆਣ ਕੇ/89 * ਸ਼ਿਕਵੇ ਗਿਲੇ-ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ/90 * ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗੁਲਕੰਦ ਘੋਲਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ/91 * ਮੇਰਾ ਹਮਦਰਦ ਜਦ ਆਵੇ/92 * ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਣ ਤੇ ਹਰ ਆਦਮੀ/93 * ਜੇ ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਣਿਆ/94 * ਉਸ ਦਿਨ ਅੰਬਰ ਕਾਲਾ ਹੋਇਆ/95 * ਅਕੀਦਾ ਤੁਰਨ ਦਾ ਕਰੀਏ/96 * ਧੜਕਣਾਂ ਵਿਚ ਚੋਰ ਵਾਂਗੂੰ/97 * ਸੁਣਿਆ ਕਰ ਤੂੰ, ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਜੋ/98 * ਵੇਖ ਲੈ ਦਿਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ/99 * ਮੁਹੱਬਤ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ/100 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਰਖ਼ਣ ਖਾਤਰ/101 * ਜਿੰਦੇ ਮੇਰੀਏ ਨਾ ਹੋਵੀਂ/102 * ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਲਿਖਿਆ/103 * ਮੋਤੀ ਮੈਤੀ ਤੇਰੇ ਹੋ/104 * ਬਹਿ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ/105 * ਏਸ ਵਤਨ ਦਾ ਹੁਣ ਕੀਹ ਕਰੀਏ/106 * ਆਰ ਪਾਰ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ/107 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ ਵੇਖੋ/108 * ਦਰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵੀ/109 * ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਗਏ ਨੇ/110 {{Multicol-break}} * ਵੇਖ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਰਤੀ/111 * ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਏਥੇ ਤੇਰਾ/112 * ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਜਾਗ ਪਿਆ/113 * ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਦੋਂ ਫਿਰ/114 * ਕਿਣ ਮਿਣ ਕਣੀਆਂ ਧਰਤ ਉਡੀਕੇ/115 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਸਮਤੋਲ ਰਹੇ/116 * ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਮਾਰਨ ਖਾਤਰ/117 * ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮੀ ਬਾਬਲ/118 * ਵੇਖੋ ਭੀੜ 'ਚ ਗੁਆਚਾ/119 * ਅਕਸਰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ/120 * ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਜਦ ਤੂੰ ਆਵੇ/121 * ਉੱਡਣ ਖਟੋਲੇ ਵਾਲੇ ਭਾਈ/122 * ਇਕ ਵਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਆਵੇ/123 * ਵਕਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ/124 * ਮੈਂ ਤਾਂ ਰੂਹ ਹਾਂ ਪਿਆਰ `ਚ ਭਿੱਜੀ/125 * ਮਨ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ/126 * ਕੰਨ ਕਰ ਕੋਲ ਮੇਰੇ/127 * ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ/128 * ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਤੂੰ ਐਨਕਾਂ/129 * ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੇਤਰ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ/130 * ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ/131 * ਪਿਆਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਹਾਸੇ/132 * ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਖਾ ਗਿਆ/133 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਜੇ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਗੀ ਹੈ/134 * ਆਨੰਦਪੁਰ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ/135 * ਹਰ ਥਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਤੂੰ ਹੀ/136 *ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ/137 * ਅਦਲੀ ਰਾਜੇ, ਧਰਮ ਕਚਹਿਰੀ/138 * ਹਿੰਮਤਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਓ/139 * ਜੀਵੇ ਜਾਗੋ ਭਾਵੇਂ/140 * ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ/141 * ਟੁੱਟਿਆ ਸੌ ਵਾਰ/142 * ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ/143 * ਕਿੱਦਾਂ ਮਰਨ ਦਿਆਂ ਮੈਂ/144 * ਅਨਪੜ੍ਹ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਸਾਂ/145 {{Multicol-end}}<noinclude></noinclude> nb6cbi6aghnlkb7z2aapckf4wksmvd5 231311 231310 2026-08-01T08:12:01Z Harchand Bhinder 2624 231311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Multicol}} * ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ/76 * ਅਣਖ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਕੀਮਤ/77 * ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਵਾ ਵਰ ਮੋਹਿ ਤਕ ਤਾਂ/78 * ਖੇਡ ਰਿਹਾਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਕੱਲਾ/79 * ਨੰਗੀ ਔਖ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਇਹ ਜੋ/80 * ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਏ, ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ/81 * ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਜਦ ਤੱਕਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ/82 * ਧੁੱਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛਾਵਾਂ/83 * ਪੰਛੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਕੇ/84 * ਅਕਲ ਦਾ ਅਸਲ ਟਿਕਾਣਾ ਹੁੰਦੈ/85 * ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਸੁਪਨਾ/86 * ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜਨਾ/87 * ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਹ/88 * ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆਣ ਕੇ/89 * ਸ਼ਿਕਵੇ ਗਿਲੇ-ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ/90 * ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗੁਲਕੰਦ ਘੋਲਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ/91 * ਮੇਰਾ ਹਮਦਰਦ ਜਦ ਆਵੇ/92 * ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਣ ਤੇ ਹਰ ਆਦਮੀ/93 * ਜੇ ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਣਿਆ/94 * ਉਸ ਦਿਨ ਅੰਬਰ ਕਾਲਾ ਹੋਇਆ/95 * ਅਕੀਦਾ ਤੁਰਨ ਦਾ ਕਰੀਏ/96 * ਧੜਕਣਾਂ ਵਿਚ ਚੋਰ ਵਾਂਗੂੰ/97 * ਸੁਣਿਆ ਕਰ ਤੂੰ, ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਜੋ/98 * ਵੇਖ ਲੈ ਦਿਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ/99 * ਮੁਹੱਬਤ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ/100 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਰਖ਼ਣ ਖਾਤਰ/101 * ਜਿੰਦੇ ਮੇਰੀਏ ਨਾ ਹੋਵੀਂ/102 * ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਲਿਖਿਆ/103 * ਮੋਤੀ ਮੋਤੀ ਤੇਰੇ ਹੋ/104 * ਬਹਿ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ/105 * ਏਸ ਵਤਨ ਦਾ ਹੁਣ ਕੀਹ ਕਰੀਏ/106 * ਆਰ ਪਾਰ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ/107 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ ਵੇਖੋ/108 * ਦਰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵੀ/109 * ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਗਏ ਨੇ/110 {{Multicol-break}} * ਵੇਖ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਰੱਤੀ/111 * ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਏਥੇ ਤੇਰਾ/112 * ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਜਾਗ ਪਿਆ/113 * ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਦੋਂ ਫਿਰ/114 * ਕਿਣ ਮਿਣ ਕਣੀਆਂ ਧਰਤ ਉਡੀਕੇ/115 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਸਮਤੋਲ ਰਹੇ/116 * ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਮਾਰਨ ਖਾਤਰ/117 * ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮੀ ਬਾਬਲ/118 * ਵੇਖੋ ਭੀੜ 'ਚ ਗੁਆਚਾ/119 * ਅਕਸਰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ/120 * ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਜਦ ਤੂੰ ਆਵੇ/121 * ਉੱਡਣ ਖਟੋਲੇ ਵਾਲੇ ਭਾਈ/122 * ਇਕ ਵਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਆਵੇ/123 * ਵਕਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ/124 * ਮੈਂ ਤਾਂ ਰੂਹ ਹਾਂ ਪਿਆਰ `ਚ ਭਿੱਜੀ/125 * ਮਨ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ/126 * ਕੰਨ ਕਰ ਕੋਲ ਮੇਰੇ/127 * ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ/128 * ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਤੂੰ ਐਨਕਾਂ/129 * ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੇਤਰ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ/130 * ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ/131 * ਪਿਆਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਹਾਸੇ/132 * ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਖਾ ਗਿਆ/133 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਜੇ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਗੀ ਹੈ/134 * ਆਨੰਦਪੁਰ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ/135 * ਹਰ ਥਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਤੂੰ ਹੀ/136 *ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ/137 * ਅਦਲੀ ਰਾਜੇ, ਧਰਮ ਕਚਹਿਰੀ/138 * ਹਿੰਮਤਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਓ/139 * ਜੀਵੇ ਜਾਗੋ ਭਾਵੇਂ/140 * ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ/141 * ਟੁੱਟਿਆ ਸੌ ਵਾਰ/142 * ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ/143 * ਕਿੱਦਾਂ ਮਰਨ ਦਿਆਂ ਮੈਂ/144 * ਅਨਪੜ੍ਹ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਸਾਂ/145 {{Multicol-end}}<noinclude></noinclude> 6fxpixekbhk7glis792tlpj4jkihfm8 231312 231311 2026-08-01T08:12:34Z Harchand Bhinder 2624 231312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{Multicol}} * ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ/76 * ਅਣਖ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਕੀਮਤ/77 * ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਵਾ ਵਰ ਮੋਹਿ ਤਕ ਤਾਂ/78 * ਖੇਡ ਰਿਹਾਂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਕੱਲਾ/79 * ਨੰਗੀ ਔਖ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਇਹ ਜੋ/80 * ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਏ, ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ/81 * ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਜਦ ਤੱਕਿਆ ਮੈਂ ਤਾਂ/82 * ਧੁੱਪਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛਾਵਾਂ/83 * ਪੰਛੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਕੇ/84 * ਅਕਲ ਦਾ ਅਸਲ ਟਿਕਾਣਾ ਹੁੰਦੈ/85 * ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਸੁਪਨਾ/86 * ਖੁਸ਼ਬੂ ਦਾ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜਨਾ/87 * ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਹ/88 * ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆਣ ਕੇ/89 * ਸ਼ਿਕਵੇ ਗਿਲੇ-ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ/90 * ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗੁਲਕੰਦ ਘੋਲਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ/91 * ਮੇਰਾ ਹਮਦਰਦ ਜਦ ਆਵੇ/92 * ਮੁਸੀਬਤ ਪੈਣ ਤੇ ਹਰ ਆਦਮੀ/93 * ਜੇ ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਣਿਆ/94 * ਉਸ ਦਿਨ ਅੰਬਰ ਕਾਲਾ ਹੋਇਆ/95 * ਅਕੀਦਾ ਤੁਰਨ ਦਾ ਕਰੀਏ/96 * ਧੜਕਣਾਂ ਵਿਚ ਚੋਰ ਵਾਂਗੂੰ/97 * ਸੁਣਿਆ ਕਰ ਤੂੰ, ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਜੋ/98 * ਵੇਖ ਲੈ ਦਿਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ/99 * ਮੁਹੱਬਤ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ/100 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਰਖ਼ਣ ਖਾਤਰ/101 * ਜਿੰਦੇ ਮੇਰੀਏ ਨਾ ਹੋਵੀਂ/102 * ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਲਿਖਿਆ/103 * ਮੋਤੀ ਮੋਤੀ ਤੇਰੇ ਹੋ/104 * ਬਹਿ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ/105 * ਏਸ ਵਤਨ ਦਾ ਹੁਣ ਕੀਹ ਕਰੀਏ/106 * ਆਰ ਪਾਰ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ/107 * ਧਰਮ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਖੇ ਵੇਖੋ/108 * ਦਰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵੀ/109 * ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਗਏ ਨੇ/110 {{Multicol-break}} * ਵੇਖ ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਰੱਤੀ/111 * ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਏਥੇ ਤੇਰਾ/112 * ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਜਾਗ ਪਿਆ/113 * ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਜਦੋਂ ਫਿਰ/114 * ਕਿਣ ਮਿਣ ਕਣੀਆਂ ਧਰਤ ਉਡੀਕੇ/115 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਸਮਤੋਲ ਰਹੇ/116 * ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਮਾਰਨ ਖਾਤਰ/117 * ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰਾ ਧਰਮੀ ਬਾਬਲ/118 * ਵੇਖੋ ਭੀੜ 'ਚ ਗੁਆਚਾ/119 * ਅਕਸਰ ਚੇਤੇ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ/120 * ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਜਦ ਤੂੰ ਆਵੇ/121 * ਉੱਡਣ ਖਟੋਲੇ ਵਾਲੇ ਭਾਈ/122 * ਇਕ ਵਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਆਵੇ/123 * ਵਕਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ/124 * ਮੈਂ ਤਾਂ ਰੂਹ ਹਾਂ ਪਿਆਰ `ਚ ਭਿੱਜੀ/125 * ਮਨ ਦੀ ਬਸਤੀ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ/126 * ਕੰਨ ਕਰ ਕੋਲ ਮੇਰੇ/127 * ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ/128 * ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਤੂੰ ਐਨਕਾਂ/129 * ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੇਤਰ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟਿਆਂ/130 * ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ/131 * ਪਿਆਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਹਾਸੇ/132 * ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਖਾ ਗਿਆ/133 * ਮੇਰੇ ਸਾਹਾਂ ਜੇ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਗੀ ਹੈ/134 * ਆਨੰਦਪੁਰ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ/135 * ਹਰ ਥਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਤੂੰ ਹੀ/136 *ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ/137 * ਅਦਲੀ ਰਾਜੇ, ਧਰਮ ਕਚਹਿਰੀ/138 * ਹਿੰਮਤਾਂ ਦੇ ਰਾਹੀਓ/139 * ਜੀਵੇ ਜਾਗੋ ਭਾਵੇਂ/140 * ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ/141 * ਟੁੱਟਿਆ ਸੌ ਵਾਰ/142 * ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ/143 * ਕਿੱਦਾਂ ਮਰਨ ਦਿਆਂ ਮੈਂ/144 * ਅਨਪੜ੍ਹ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਸਾਂ/145 {{Multicol-end}}<noinclude></noinclude> nglltvn8xeh8nylech7ms6kih5ugwza