ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 2 3 231342 180284 2026-08-02T00:00:08Z Pathoschild 553 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 231342 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">{{#babel:ko|en-3|pa-0}} [[File:Revi wikimedia image.jpg|thumb|center|middle|If you are here to talk about CommonsDelinker removing a deleted image, please [[:c:User talk:Revi C.|go here]].]] Hello! I am [[:m:User:Revi C.|revi]]. I edit to [[m:SWMT|revert vandals]], do Wikidata stuff<!--(I am a Wikidata Admin! <small>([{{fullurl:wikidata:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>)-->, or do [[:c:COM:FR|Commons Filemoving stuff]] (I am Commons Admin too! <small>([{{fullurl:c:Special:ListUsers/Revi C.|limit=1}} Verify])</small>). Come to [[:m:User:Revi C.|my Meta userpage]] or [[:c:User:Revi C.|my Commons userpage]] for more information. Thank you.</div> 5lsq8iv1nd05tlggybliswqxsxwk22s 250 6896 231351 226172 2026-08-02T05:25:22Z Tamanpreet Kaur 606 231351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Satdeep Gill" /></noinclude>ਗਲੀ ਤੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਗੈਂਡੇ ਹੀ ਗੈਂਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਤ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜੋ ਗੈਂਡੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਜਿੱਦ ਫੜੀ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਨਾਟਕ 'ਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਫ਼ਾਸਲਾ ਪੂਰੇ ਨਾਟਕ ਅੰਦਰ ਘੱਟਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਬਿਲਕੁਲ ਜ਼ੀਰੋ ਨੂੰ ਹੀ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨਾਇਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਗੈਂਡਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਡਰ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਇਕੱਲਾ ਹੈ' ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸੇ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਉਹ ਗੈਂਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ। ਪਰ ਪੂਰੇ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਕਾਰ ਇਸਦੀ ਗਰੰਟੀ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇੰਜ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼, ਭਾਵੇਂ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਰਕ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸੁਹਜ, ਵਿਗਿਆਨ, ਪ੍ਰਤਿਬੱਧਤਾ ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਖਿੱਚ ਵੀ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੈਂਡੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਹੋਂ, ਖ਼ਤਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਹੋਰ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਦਾਰੂ ਪੀ ਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਤੋਂ ਭੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਨਾਟਕ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਨਾਇਕ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਹੀ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਦਾਰੂ' ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਨੇ ਨਾਇਕ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਕੋਲ ਵੀ ਇਸਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।<noinclude>{{rh|||5}}</noinclude> 8hzi4nthu2tkcm246k6r7i9f968x1f5 250 17490 231332 48304 2026-08-01T14:26:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>ਪੰਜਾਬੀ: ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਕਟੋਰਾ {{gap}}ਪੁੱਤਰ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵੀ ਗੋਰਾ {{Right|(ਨਾਰੀਅਲ)}} ਯੂ.ਪੀ: ਕਟੋਰੇ ਪਰ ਕਟੋਰਾ {{gap}}ਬੇਟਾ ਬਾਪ ਸੇ ਵੀ ਗੋਰਾ {{Right|(ਨਾਰੀਅਲ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਕਟੋਰੇ ’ਚ ਕਟੋਰਾ {{gap}}ਮੰਨੂ ਬੱਚੇ ਤੇ ਵੀ ਗੋਰਾ {{Right|(ਨਾਰੀਅਲ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਚੜ ਚੌਂਕੇ ਪਰ ਬੈਠੀ ਰਾਣੀ {{gap}}ਸਿਰ ਤੇ ਅੱਗ ਪਿੱਠ ਤੇ ਪਾਣੀ {{Right|(ਹੁੱਕਾ)}} ਯੂ.ਪੀ: ਨੀਚੇ ਪਾਣੀਊਪਰ ਆਗ {{gap}}ਬਾਜੀ ਬਾਂਸਰੀ ਨਿਕਯੋ ਨਾਗ {{Right|(ਹੁੱਕਾ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਸਿਰ ਧੁਖੇ ਪੇਟ ਗਰੜਾਏ {{gap}}ਬਾਂਹ ’ਚ ਫੂਕ ਜਾਏ {{Right|(ਹੁੱਕਾ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸੱਠ ਝੱਗੇ {{Right|(ਪਿਆਜ਼)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਛੋਟਾ ਮੋਟਾ ਰਗੁਦਾਸ {{gap}}ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਸੌ ਪਚਾਸ {{Right|(ਪਿਆਜ਼)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਪਾਲੋਂ ਪਾਲ ਬੱਛੇ ਬੰਨ੍ਹੇ {{gap}}ਇੱਕ ਬੱਛਾ ਬਲਾਹਾ {{gap}}ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਨਾ ਬੁਝੂ {{gap}}ਉਹਦਾ ਪਿਉ ਜੁਲਾਹਾ {{Right|(ਦੰਦਾ ਟੁੱਟੇ ਵਾਲੀ ਦਾਤੀ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਪਾਲੀਆ ਪਾਲੀਆ {{gap}}ਬੱਛੂ ਬੰਨ੍ਹੇ {{gap}}ਇੱਕ ਬੱਛੂ ਬਰਨਾਹਾ {{gap}}ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਨਾ ਬੁੱਝੇ ਉਹਦਾ ਬਾਪ ਜੁਲਾਹਾ {{Right|(ਦੰਦਾ ਟੁੱਟੇ ਵਾਲੀ ਦਾਤੀ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਇੱਕ ਨਾਰ ਪਰਦੇਸੋਂ ਆਈ {{gap}}ਜਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਨ੍ਹਾਵੇ {{gap}}ਹੱਡੀਆਂ ਚੁਣੇ ਚੁਣ ਚੁਣ ਢੇਰ ਲਗਾਵੇ {{gap}}ਚਮੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਕਾਵੇ {{Right|(ਸਣ )}} ਯੂ.ਪੀ. : ਮੂਡ ਕਾਟ ਭੁਇੰ ਮਾ ਧਰੀ {{gap}}ਲੋਥੀ ਗੰਗ ਨਹਾਇ {{gap}}ਹਾਡਲ ਕਾ ਕੋਇਲਾ ਭਯਾ {{gap}}ਖਾਲੈ ਗਈ ਵਿਕਾਇ {{Right|(ਸਣ )}} </poem>}}<noinclude>{{center|18 | ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> lfonz9ai8nl1v9txf6y7gji6sy1je3q 250 22538 231318 53656 2026-08-01T12:02:45Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੧੮}}</noinclude>ਕੀ ਰੀਤਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਚਰਣ ਤਲੈ ਉਗਾਹਿ ਬੈਸਿਓ ਸ੍ਰਮੁ ਨ ਰਹਿਓ ਸਰੀਰਿ॥ ਮਹਾ ਸਾਗਰੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ਖਿਨਹਿ ਉਤਰਿਓ ਤੀਰਿ॥੨॥ ਚੰਦਨ ਅਗਰ ਕਪੂਰ ਲੇਪਨ ਤਿਸੁ ਸੰਗੇ ਨਹੀ ਪ੍ਰੀਤਿ॥ ਬਿਸਟਾ ਮੁਤ੍ਰ ਖੋਦਿ ਤਿਲੁ ਤਿਲੁ ਮਨਿ ਨ ਮਨੀ ਬਿਪਰੀਤਿ॥੩॥ ਊਚ ਨੀਚ ਬਿਕਾਰ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸੰਲਗਨ ਸਭ ਸੁਖ ਛਤ੍ਰ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰੁ ਨ ਕਛੂ ਜਾਨੈ ਸਰਬ ਜੀਅ ਸਮਤ॥੪॥ ਕਰਿ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਅੰਧਕਾਰ ਬਿਨਾਸ॥ ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕਿਰਣ ਲਾਗੇ ਮਨਿ ਨ ਭਇਓ ਬਿਖਾਦੁ॥੫॥ ਸੀਤ ਮੰਦ ਸੁਗੰਧ ਚਲਿਓ ਸਰਬ ਥਾਨ ਸਮਾਨ॥ ਜਹਾ ਸਾ ਕਿਛੁ ਤਹਾ ਲਾਗਿਓ ਤਿਲੁ ਨ ਸੰਕਾ ਮਾਨ॥੬॥ ਸੁਭਾਇ ਅਭਾਇ ਜੁ ਨਿਕਟਿ ਆਵੈ ਸੀਤੁ ਤਾ ਕਾ ਜਾਇ॥ ਆਪ ਪਰ ਕਾ ਕਛੁ ਨ ਜਾਣੈ ਸਦਾ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ॥੭॥ ਚਰਣ ਸਰਣ ਸਨਾਥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਲਾਲ॥ ਗੋਪਾਲ ਗੁਣ ਨਿਤ ਗਾਉ ਨਾਨਕ ਭਏ ਪ੍ਰਭ ਕਿਰਪਾਲ॥੮॥੩॥ {{center|ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੪ ਅਸਟਪਦੀਆ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਚਾਦਨਾ ਚਾਦਨੁ ਆਂਗਨਿ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਅੰਤਰਿ ਚਾਦਨਾ॥੧॥ ਆਰਾਧਨਾ ਅਰਾਧਨੁ ਨੀਕਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਅਰਾਧਨਾ॥੨॥ ਤਿਆਗਨਾ ਤਿਆਗਨੁ ਨੀਕਾ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੋਭੁ ਤਿਆਗਨਾ॥੩॥ ਮਾਗਨਾ ਮਾਗਨੁ ਨੀਕਾ ਹਰਿ ਜਸੁ ਗੁਰ ਤੇ ਮਾਗਨਾ॥੪॥ ਜਾਗਨਾ ਜਾਗਨੁ ਨੀਕਾ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਮਹਿ ਜਾਗਨਾ॥੫॥ ਲਾਗਨਾ ਲਾਗਨੁ ਨੀਕਾ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਮਨੁ ਲਾਗਨਾ॥੬॥ ਇਹ ਬਿਧਿ ਤਿਸਹਿ ਪਰਾਪਤੇ ਜਾ ਕੈ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗਨਾ॥੭॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਸੁ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਨੀਕਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਰਨਾਗਨਾ॥੮॥੧॥੪॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫॥ ਆਉ ਜੀ ਤੂ ਆਉ ਹਮਾਰੈ ਹਰਿ ਜਸੁ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨਾਵਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੁਧੁ ਆਵਤ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਤਨੁ ਹਰਿਆ ਹਰਿ ਜਸੁ ਤੁਮ ਸੰਗਿ ਗਾਵਨਾ॥੧॥ ਸੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਹਿਰਦੈ ਵਾਸੈ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਮਿਟਾਵਨਾ॥੨॥ ਭਗਤ ਦਇਆ ਤੇ ਬੁਧਿ ਪਰਗਾਸੈ ਦੁਰਮਤਿ ਦੂਖ ਤਜਾਵਨਾ॥੩॥ ਦਰਸਨੁ ਭੇਟਤ ਹੋਤ ਪੁਨੀਤਾ ਪੁਨਰਪਿ ਗਰਭਿ ਨ ਪਾਵਨਾ॥੪॥ ਨਉ ਨਿਧਿ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਪਾਈ ਜੋ ਤੁਮਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਨਾ॥੫॥ ਸੰਤ ਬਿਨਾ ਮੈ ਥਾਉ ਨ ਕੋਈ ਅਵਰ ਨ ਸੂਝੈ ਜਾਵਨਾ॥੬॥ ਮੋਹਿ ਨਿਰਗੁਨ ਕਉ ਕੋਇ ਨ ਰਾਖੈ ਸੰਤਾ ਸੰਗਿ ਸਮਾਵਨਾ॥੭॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰਿ ਚਲਤੁ ਦਿਖਾਇਆ ਮਨ ਮਧੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਾਵਨਾ॥੮॥੨॥੫॥<noinclude></noinclude> 8aan67mcabd6mx4wej9zpmhqmx2shic 250 22543 231319 53661 2026-08-01T12:15:13Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੧੯}}</noinclude>ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜੀਵਨਾ ਸਫਲ ਜੀਵਨ ਸੁਨਿ ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਸਦ ਜੀਵਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੀਵਨਾ ਜਿਤੁ ਮਨੁ ਆਘਾਵੈ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪੀਵਨਾ॥੧॥ ਖਾਵਨਾ ਜਿਤੁ ਭੂਖ ਨ ਲਾਗੈ ਸੰਤੋਖਿ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤੀਵਨਾ॥੨॥ ਪੈਨਣਾ ਰਖੁ ਪਤਿ ਪਰਮੇਸੁਰ ਫਿਰਿ ਨਾਗੇ ਨਹੀ ਥੀਵਨਾ॥੩॥ ਭੋਗਨਾ ਮਨ ਮਧੇ ਹਰਿ ਰਸੁ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਮਹਿ ਲੀਵਨਾ॥੪॥ ਬਿਨੁ ਤਾਗੇ ਬਿਨੁ ਸੂਈ ਆਨੀ ਮਨੁ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਸੰਗਿ ਸੀਵਨਾ॥੫॥ ਮਾਤਿਆ ਹਰਿ ਰਸ ਮਹਿ ਰਾਤੇ ਤਿਸੁ ਬਹੁੜਿ ਨ ਕਬਹੂ ਅਉਖੀਵਨਾ॥੬॥ ਮਿਲਿਓ ਤਿਸੁ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨਾ ਪ੍ਰਭਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਿ ਜਿਸੁ ਦੀਵਨਾ॥੭॥ ਸੁਖੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਚਰਣ ਸੰਤ ਧੋਇ ਪੀਵਨਾ॥੮॥੩॥੬॥ {{center|ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੮ ਅੰਜੁਲੀਆ ੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਜਿਸੁ ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਹੁਤੁ ਤਿਸੈ ਗ੍ਰਿਹਿ ਚਿੰਤਾ॥ ਜਿਸੁ ਗ੍ਰਿਹਿ ਥੋਰੀ ਸੁ ਫਿਰੈ ਭ੍ਰਮੰਤਾ॥ ਦੁਹੂ ਬਿਵਸਥਾ ਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤਾ ਸੋਈ ਸੁਹੇਲਾ ਭਾਲੀਐ॥੧॥ ਗ੍ਰਿਹ ਰਾਜ ਮਹਿ ਨਰਕੁ ਉਦਾਸ ਕਰੋਧਾ॥ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਬੇਦ ਪਾਠ ਸਭਿ ਸੋਧਾ॥ ਦੇਹੀ ਮਹਿ ਜੋ ਰਹੈ ਅਲਿਪਤਾ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕੀ ਪੂਰਨ ਘਾਲੀਐ॥੨॥ ਜਾਗਤ ਸੂਤਾ ਭਰਮਿ ਵਿਗੂਤਾ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈਐ ਮੀਤਾ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਤੁਟਹਿ ਹਉ ਬੰਧਨ ਏਕੋ ਏਕੁ ਨਿਹਾਲੀਐ॥੩॥ ਕਰਮ ਕਰੈ ਤ ਬੰਧਾ ਨਹ ਕਰੈ ਤ ਨਿੰਦਾ॥ ਮੋਹ ਮਗਨ ਮਨੁ ਵਿਆਪਿਆ ਚਿੰਦਾ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸੁਖੁ ਦੁਖੁ ਸਮ ਜਾਣੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਾਮੁ ਹਿਆਲੀਐ ॥੪॥ ਸੰਸਾਰੈ ਮਹਿ ਸਹਸਾ ਬਿਆਪੈ॥ ਅਕਥ ਕਥਾ ਅਗੋਚਰ ਨਹੀ ਜਾਪੈ॥ ਜਿਸਹਿ ਬੁਝਾਏ ਸੋਈ ਬੂਝੈ ਓਹੁ ਬਾਲਕ ਵਾਗੀ ਪਾਲੀਐ॥੫॥ ਛੋਡਿ ਬਹੈ ਤਉ ਛੂਟੈ ਨਾਹੀ॥ ਜਉ ਸੰਚੈ ਤਉ ਭਉ ਮਨ ਮਾਹੀ॥ ਇਸ ਹੀ ਮਹਿ ਜਿਸ ਕੀ ਪਤਿ ਰਾਖੈ ਤਿਸੁ ਸਾਧੂ ਚਉਰੁ ਢਾਲੀਐ॥੬॥ ਜੋ ਸੂਰਾ ਤਿਸ ਹੀ ਹੋਇ ਮਰਣਾ॥ ਜੋ ਭਾਗੈ ਤਿਸੁ ਜੋਨੀ ਫਿਰਣਾ॥ ਜੋ ਵਰਤਾਏ ਸੋਈ ਭਲ ਮਾਨੈ ਬੁਝਿ ਹੁਕਮੈ ਦੁਰਮਤਿ ਜਾਲੀਐ॥੭॥ ਜਿਤੁ ਜਿਤੁ ਲਾਵਹਿ ਤਿਤੁ ਤਿਤੁ ਲਗਨਾ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਅਪਣੇ ਜਚਨਾ॥ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪੂਰਨ ਸੁਖਦਾਤੇ ਤੂ ਦੇਹਿ ਤ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲੀਐ॥੮॥੧॥੭॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫॥ ਬਿਰਖੈ ਹੇਠਿ ਸਭਿ ਜੰਤ ਇਕਠੇ॥ ਇਕਿ ਤਤੇ ਇਕਿ ਬੋਲਨਿ ਮਿਠੇ॥ ਅਸਤੁ ਉਦੋਤੁ ਭਇਆ ਉਠਿ ਚਲੇ ਜਿਉ ਜਿਉ ਅਉਧ ਵਿਹਾਣੀਆ॥੧॥ ਪਾਪ ਕਰੇਦੜ ਸਰਪਰ ਮੁਠੇ॥ ਅਜਰਾਈਲਿ ਫੜੇ ਫੜਿ ਕੁਠੇ॥<noinclude></noinclude> rw28f7eehr50c54fhsh0ibztxsfkcyo 250 22548 231320 53667 2026-08-01T12:20:11Z Kuldip DMW 2077 231320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|੧੦੨੦}}</noinclude>ਦੋਜਕਿ ਪਾਏ ਸਿਰਜਣਹਾਰੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੇ ਬਾਣੀਆ॥੨॥ ਸੰਗਿ ਨ ਕੋਈ ਭਈਆ ਬੇਬਾ॥ ਮਾਲੁ ਜੋਬਨੁ ਧਨੁ ਛੋਡਿ ਵਵੇਸਾ॥ ਕਰਣ ਕਰੀਮ ਨ ਜਾਤੋ ਕਰਤਾ ਤਿਲ ਪੀੜੇ ਜਿਉ ਘਾਣੀਆ॥੩॥ ਖੁਸਿ ਖੁਸਿ ਲੈਦਾ ਵਸਤੁ ਪਰਾਈ॥ ਵੇਖੈ ਸੁਣੇ ਤੇਰੈ ਨਾਲਿ ਖੁਦਾਈ॥ ਦੁਨੀਆ ਲਬਿ ਪਇਆ ਖਾਤ ਅੰਦਰਿ ਅਗਲੀ ਗਲ ਨ ਜਾਣੀਆ॥੪॥ ਜਮਿ ਜਮਿ ਮਰੈ ਮਰੈ ਫਿਰਿ ਜੰਮੈ॥ ਬਹੁਤੁ ਸਜਾਇ ਪਇਆ ਦੇਸਿ ਲੰਮੈ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਤਾ ਤਿਸੈ ਨ ਜਾਣੀ ਅੰਧਾ ਤਾ ਦੁਖੁ ਸਹੈ ਪਰਾਣੀਆ॥੫॥ ਖਾਲਕ ਥਾਵਹੁ ਭੁਲਾ ਮੁਠਾ॥ ਦੁਨੀਆ ਖੇਲੁ ਬੁਰਾ ਰੁਠ ਤੁਠਾ॥ ਸਿਦਕੁ ਸਬੂਰੀ ਸੰਤੁ ਨ ਮਿਲਿਓ ਵਤੈ ਆਪਣ ਭਾਣੀਆ॥੬॥ ਮਉਲਾ ਖੇਲ ਕਰੇ ਸਭਿ ਆਪੇ॥ ਇਕਿ ਕਢੇ ਇਕਿ ਲਹਰਿ ਵਿਆਪੇ॥ ਜਿਉ ਨਚਾਏ ਤਿਉ ਤਿਉ ਨਚਨਿ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਕਿਰਤ ਵਿਹਾਣੀਆ॥੭॥ ਮਿਹਰ ਕਰੇ ਤਾ ਖਸਮੁ ਧਿਆਈ॥ ਸੰਤਾ ਸੰਗਤਿ ਨਰਕਿ ਨ ਪਾਈ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਨਾਨਕ ਕਉ ਗੁਣ ਗੀਤਾ ਨਿਤ ਵਖਾਣੀਆ॥੮॥੨॥੮॥੧੨॥੨੦॥ {{center|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸਾਚਾ ਸਚੁ ਸੋਈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਜਿਨਿ ਸਿਰਜੀ ਤਿਨ ਹੀ ਫੁਨਿ ਗੋਈ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖਹੁ ਰਹਣਾ ਤੇ • ਤੁਮ ਸਿਉ ਕਿਆ ਮੁਕਰਾਈ ਹੇ॥੧॥ ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਆਪਿ ਖਪਾਏ॥ ਆਪੇ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਏ॥ ਆਪੇ ਵੀਚਾਰੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਆਪੇ ਮਾਰਗਿ ਲਾਈ ਹੇ॥੨॥ ਆਪੇ ਦਾਨਾ ਆਪੇ ਬੀਨਾ॥ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇ ਪਤੀਨਾ॥ ਆਪੇ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਈ ਹੇ॥੩॥ ਆਪੇ ਸਸਿ ਸੂਰਾ ਪੂਰੋ ਪੂਰਾ॥ ਆਪੇ ਗਿਆਨਿ॥ ਧਿਆਨਿ ਗੁਰੁ ਸੂਰਾ॥ ਕਾਲੁ ਜਾਲੁ ਜਮੁ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਸਾਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਆਪੇ ਪੁਰਖੁ ਆਪੇ ਹੀ ਨੂੰ ਨਾਰੀ॥ ਆਪੇ ਪਾਸਾ ਆਪੇ ਸਾਰੀ॥ ਆਪੇ ਪਿੜ ਬਾਧੀ ਜਗੁ ਖੇਲੈ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਆਪੇ ਭਵਰੁ ਨ ਦੀ ਫੁਲੁ ਫਲੁ ਤਰਵਰੁ॥ ਆਪੇ ਜਲ ਥਲੁ ਸਾਗਰੁ ਸਰਵਰੁ॥ ਆਪੇ ਮਛੁ ਕਛੁ ਕਰਣੀਕਰੁ ਤੇਰਾ ਰੂਪੁ ਨ ਲਖਣਾ ਉੱਕ ਕਿ ਜਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਆਪੇ ਦਿਨਸੁ ਆਪੇ ਹੀ ਰੈਣੀ॥ ਆਪਿ ਪਤੀਜੈ ਗੁਰ ਕੀ ਬੈਣੀ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਅਨਾਹਦਿ ਕਿ ਕਿ ਅਨਦਿਨੁ ਘਟਿ ਘਟਿ ਸਬਦੁ ਰਜਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਆਪੇ ਰਤਨੁ ਅਨੂਪੁ ਅਮੋਲੋ॥ ਆਪੇ ਪਰਖੇ ਪੂਰਾ ਤੋਲੋ॥<noinclude></noinclude> qqkp149km4i1ldkbz168qykkvo89uus 231321 231320 2026-08-01T12:24:51Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੨੦}}</noinclude>ਦੋਜਕਿ ਪਾਏ ਸਿਰਜਣਹਾਰੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੇ ਬਾਣੀਆ॥੨॥ ਸੰਗਿ ਨ ਕੋਈ ਭਈਆ ਬੇਬਾ॥ ਮਾਲੁ ਜੋਬਨੁ ਧਨੁ ਛੋਡਿ ਵਵੇਸਾ॥ ਕਰਣ ਕਰੀਮ ਨ ਜਾਤੋ ਕਰਤਾ ਤਿਲ ਪੀੜੇ ਜਿਉ ਘਾਣੀਆ॥੩॥ ਖੁਸਿ ਖੁਸਿ ਲੈਦਾ ਵਸਤੁ ਪਰਾਈ॥ ਵੇਖੈ ਸੁਣੇ ਤੇਰੈ ਨਾਲਿ ਖੁਦਾਈ॥ ਦੁਨੀਆ ਲਬਿ ਪਇਆ ਖਾਤ ਅੰਦਰਿ ਅਗਲੀ ਗਲ ਨ ਜਾਣੀਆ॥੪॥ ਜਮਿ ਜਮਿ ਮਰੈ ਮਰੈ ਫਿਰਿ ਜੰਮੈ॥ ਬਹੁਤੁ ਸਜਾਇ ਪਇਆ ਦੇਸਿ ਲੰਮੈ॥ ਜਿਨਿ ਕੀਤਾ ਤਿਸੈ ਨ ਜਾਣੀ ਅੰਧਾ ਤਾ ਦੁਖੁ ਸਹੈ ਪਰਾਣੀਆ॥੫॥ ਖਾਲਕ ਥਾਵਹੁ ਭੁਲਾ ਮੁਠਾ॥ ਦੁਨੀਆ ਖੇਲੁ ਬੁਰਾ ਰੁਠ ਤੁਠਾ॥ ਸਿਦਕੁ ਸਬੂਰੀ ਸੰਤੁ ਨ ਮਿਲਿਓ ਵਤੈ ਆਪਣ ਭਾਣੀਆ॥੬॥ ਮਉਲਾ ਖੇਲ ਕਰੇ ਸਭਿ ਆਪੇ॥ ਇਕਿ ਕਢੇ ਇਕਿ ਲਹਰਿ ਵਿਆਪੇ॥ ਜਿਉ ਨਚਾਏ ਤਿਉ ਤਿਉ ਨਚਨਿ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਕਿਰਤ ਵਿਹਾਣੀਆ॥੭॥ ਮਿਹਰ ਕਰੇ ਤਾ ਖਸਮੁ ਧਿਆਈ॥ ਸੰਤਾ ਸੰਗਤਿ ਨਰਕਿ ਨ ਪਾਈ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਨਾਨਕ ਕਉ ਗੁਣ ਗੀਤਾ ਨਿਤ ਵਖਾਣੀਆ॥੮॥੨॥੮॥੧੨॥੨੦॥ {{center|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸਾਚਾ ਸਚੁ ਸੋਈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਜਿਨਿ ਸਿਰਜੀ ਤਿਨ ਹੀ ਫੁਨਿ ਗੋਈ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖਹੁ ਰਹਣਾ ਤੁਮ ਸਿਉ ਕਿਆ ਮੁਕਰਾਈ ਹੇ॥੧॥ ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਆਪਿ ਖਪਾਏ॥ ਆਪੇ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਏ॥ ਆਪੇ ਵੀਚਾਰੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਆਪੇ ਮਾਰਗਿ ਲਾਈ ਹੇ॥੨॥ ਆਪੇ ਦਾਨਾ ਆਪੇ ਬੀਨਾ॥ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇ ਪਤੀਨਾ॥ ਆਪੇ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਈ ਹੇ॥੩॥ ਆਪੇ ਸਸਿ ਸੂਰਾ ਪੂਰੋ ਪੂਰਾ॥ ਆਪੇ ਗਿਆਨਿ ਧਿਆਨਿ ਗੁਰੁ ਸੂਰਾ॥ ਕਾਲੁ ਜਾਲੁ ਜਮੁ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਸਾਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਆਪੇ ਪੁਰਖੁ ਆਪੇ ਹੀ ਨਾਰੀ॥ ਆਪੇ ਪਾਸਾ ਆਪੇ ਸਾਰੀ॥ ਆਪੇ ਪਿੜ ਬਾਧੀ ਜਗੁ ਖੇਲੈ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਆਪੇ ਭਵਰੁ ਫੁਲੁ ਫਲੁ ਤਰਵਰੁ॥ ਆਪੇ ਜਲ ਥਲੁ ਸਾਗਰੁ ਸਰਵਰੁ॥ ਆਪੇ ਮਛੁ ਕਛੁ ਕਰਣੀਕਰੁ ਤੇਰਾ ਰੂਪੁ ਨ ਲਖਣਾ ਜਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਆਪੇ ਦਿਨਸੁ ਆਪੇ ਹੀ ਰੈਣੀ॥ ਆਪਿ ਪਤੀਜੈ ਗੁਰ ਕੀ ਬੈਣੀ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਅਨਾਹਦਿ ਅਨਦਿਨੁ ਘਟਿ ਘਟਿ ਸਬਦੁ ਰਜਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਆਪੇ ਰਤਨੁ ਅਨੂਪੁ ਅਮੋਲੋ॥ ਆਪੇ ਪਰਖੇ ਪੂਰਾ ਤੋਲੋ॥<noinclude></noinclude> agvpo9259ehrsdihvqfvkoss5fa7jd3 250 22553 231343 53672 2026-08-02T02:05:31Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੨੧}}</noinclude>ਆਪੇ ਕਿਸ ਹੀ ਕਸਿ ਬਖਸੇ ਆਪੇ ਦੇ ਲੈ ਭਾਈ ਹੇ॥੮॥ ਆਪੇ ਧਨਖੁ ਆਪੇ ਸਰਬਾਣਾ॥ ਆਪੇ ਸੁਘੜੁ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣਾ॥ ਕਹਤਾ ਬਕਤਾ ਸੁਣਤਾ ਸੋਈ ਆਪੇ ਬਣਤ ਬਣਾਈ ਹੇ॥੯॥ ਪਉਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤ ਜਾਤਾ॥ ਉਦਰ ਸੰਜੋਗੀ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ॥ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਜਗੁ ਖੇਲੈ ਖੇਲਾਈ ਹੇ॥੧੦॥ ਆਪੇ ਮਛੁਲੀ ਆਪੇ ਜਾਲਾ॥ ਆਪੇ ਗਊ ਆਪੇ ਰਖਵਾਲਾ॥ ਸਰਬ ਜੀਆ ਜਗਿ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਜੈਸੀ ਪ੍ਰਭਿ ਫੁਰਮਾਈ ਹੇ॥੧੧॥ ਆਪੇ ਜੋਗੀ ਆਪੇ ਭੋਗੀ॥ ਆਪੇ ਰਸੀਆ ਪਰਮ ਸੰਜੋਗੀ॥ ਆਪੇ ਵੇਬਾਣੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨਿਰਭਉ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੨॥ ਖਾਣੀ ਬਾਣੀ ਤੁਝਹਿ ਸਮਾਣੀ॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਸਭ ਆਵਣ ਜਾਣੀ॥ ਸੇਈ ਸਾਹ ਸਚੇ ਵਾਪਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ਹੇ॥੧੩॥ ਸਬਦੁ ਬੁਝਾਏ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ॥ ਸਰਬ ਕਲਾ ਸਾਚੇ ਭਰਪੂਰਾ॥ ਅਫਰਿਓ ਵੇਪਰਵਾਹੁ ਸਦਾ ਤੂ ਨਾ ਤਿਸੁ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਈ ਹੇ॥੧੪॥ ਕਾਲੁ ਬਿਕਾਲੁ ਭਏ ਦੇਵਾਨੇ॥ ਸਬਦੁ ਸਹਜ ਰਸੁ ਅੰਤਰਿ ਮਾਨੇ॥ ਆਪੇ ਮੁਕਤਿ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਵਰਦਾਤਾ ਭਗਤਿ ਭਾਇ ਮਨਿ ਭਾਈ ਹੇ॥੧੫॥ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਗੁਰ ਗਮ ਗਿਆਨਾ॥ ਜੋ ਦੀਸੈ ਤੁਝ ਮਾਹਿ ਸਮਾਨਾ॥ ਨਾਨਕੁ ਨੀਚੁ ਭਿਖਿਆ ਦਰਿ ਜਾਚੈ ਮੈ ਦੀਜੈ ਨਾਮੁ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੧॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧॥ ਆਪੇ ਧਰਤੀ ਧਉਲੁ ਅਕਾਸੰ॥ ਆਪੇ ਸਾਚੇ ਗੁਣ ਪਰਗਾਸੰ॥ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ ਆਪੇ ਆਪੇ ਕਾਰ ਕਮਾਈ ਹੇ ॥੧॥ ਜਿਸੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ॥ ਕੋਇ ਨ ਮੇਟੈ ਸਾਚੇ ਲੇਖੈ॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਆਪੇ ਆਪੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਹੇ॥੨॥ ਪੰਚ ਚੋਰ ਚੰਚਲ ਚਿਤੁ ਚਾਲਹਿ॥ ਪਰ ਘਰ ਜੋਹਹਿ ਘਰੁ ਨਹੀ ਭਾਲਹਿ॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੁ ਢਹੈ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਪਤਿ ਜਾਈ ਹੇ॥੩॥ ਗੁਰ ਤੇ ਬੂਝੈ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਸੂਝੈ॥ ਮਨਸਾ ਮਾਰਿ ਮਨੈ ਸਿਉ ਲੂਝੈ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਤੁਧ ਹੀ ਜੇਹੇ ਨਿਰਭਉ ਬਾਲ ਸਖਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਆਪੇ ਸੁਰਗੁ ਮਛੁ ਪਇਆਲਾ॥ ਆਪੇ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੀ ਬਾਲਾ॥ ਜਟਾ ਬਿਕਟ ਬਿਕਰਾਲ ਸਰੂਪੀ ਰੂਪੁ ਨ ਰੇਖਿਆ ਕਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਬੇਦ ਕਤੇਬੀ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਤਾ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਭ੍ਰਾਤਾ॥ ਸਗਲੇ ਸੈਲ ਉਪਾਇ ਸਮਾਏ ਅਲਖੁ ਨ ਲਖਣਾ ਜਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਥਾਕੀ ਮੀਤ ਘਨੇਰੇ॥ ਕੋਇ ਨ ਕਾਟੈ ਅਵਗੁਣ ਮੇਰੇ॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਨਾਥੁ ਸਾਹਿਬੁ ਸਭਨਾ ਸਿਰਿ ਭਾਇ ਮਿਲੈ ਭਉ ਜਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਭੂਲੇ ਚੂਕੇ ਮਾਰਗਿ ਪਾਵਹਿ॥ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇ ਤੂਹੈ ਸਮਝਾਵਹਿ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਮੈ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ<noinclude></noinclude> aa251m5umo4h7naw5dscxzuacrh2gkr 250 22558 231344 53677 2026-08-02T02:15:25Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੨੨}}</noinclude>ਨਾਵਹੁ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੮॥ ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਕੇਲ ਕੇਦਾਰਾ॥ ਕਾਸੀ ਕਾਂਤੀ ਪੁਰੀ ਦੁਆਰਾ॥ ਗੰਗਾ ਸਾਗਰੁ ਬੇਣੀ ਸੰਗਮੁ ਅਠਸਠਿ ਅੰਕਿ ਸਮਾਈ ਹੇ॥੯॥ ਆਪੇ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕੁ ਵੀਚਾਰੀ॥ ਆਪੇ ਰਾਜਨੁ ਪੰਚਾ ਕਾਰੀ॥ ਤਖਤਿ ਬਹੈ ਅਦਲੀ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪੇ ਭਰਮੁ ਭੇਦੁ ਭਉ ਜਾਈ ਹੇ॥੧੦॥ ਆਪੇ ਕਾਜੀ ਆਪੇ ਮੁਲਾ॥ ਆਪਿ ਅਭੁਲੁ ਨ ਕਬਹੂ ਭੁਲਾ॥ ਆਪੇ ਮਿਹਰ ਦਇਆਪਤਿ ਦਾਤਾ ਨਾ ਕਿਸੈ ਕੋ ਬੈਰਾਈ ਹੇ॥੧੧॥ ਜਿਸੁ ਬਖਸੇ ਤਿਸੁ ਦੇ ਵਡਿਆਈ॥ ਸਭਸੈ ਦਾਤਾ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਈ॥ ਭਰਪੁਰਿ ਧਾਰਿ ਰਹਿਆ ਨਿਹਕੇਵਲੁ ਗੁਪਤੁ ਪ੍ਰਗਟੁ ਸਭ ਠਾਈ ਹੇ॥੧੨॥ ਕਿਆ ਸਾਲਾਹੀ ਅਗਮ ਅਪਾਰੈ॥ ਸਾਚੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮੁਰਾਰੈ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਮੇਲੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲੈ ਮੇਲਾਈ ਹੇ॥੧੩॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਦੁਆਰੈ॥ ਊਭੇ ਸੇਵਹਿ ਅਲਖ ਅਪਾਰੈ॥ ਹੋਰ ਕੇਤੀ ਦਰਿ ਦੀਸੈ ਬਿਲਲਾਦੀ ਮੈ ਗਣਤ ਨ ਆਵੈ ਕਾਈ ਹੇ॥੧੪॥ ਸਾਚੀ ਕੀਰਤਿ ਸਾਚੀ ਬਾਣੀ॥ ਹੋਰ ਨ ਦੀਸੈ ਬੇਦ ਪੁਰਾਣੀ॥ ਪੂੰਜੀ ਸਾਚੁ ਸਚੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਮੈ ਧਰ ਹੋਰ ਨ ਕਾਈ ਹੇ॥੧੫॥ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਸਾਚਾ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ॥ ਕਉਣੁ ਨ ਮੂਆ ਕਉਣੁ ਨ ਮਰਸੀ॥ ਨਾਨਕੁ ਨੀਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਦਰਿ ਦੇਖਹੁ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੨॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧॥ ਦੂਜੀ ਦੁਰਮਤਿ ਅੰਨੀ ਬੋਲੀ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀ ਕਚੀ ਚੋਲੀ॥ ਘਰਿ ਵਰੁ ਸਹਜੁ ਨ ਜਾਣੈ ਛੋਹਰਿ ਬਿਨੁ ਪਿਰ ਨੀਦ ਨ ਪਾਈ ਹੇ॥੧॥ ਅੰਤਰਿ ਅਗਨਿ ਜਲੈ ਭੜਕਾਰੇ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਤਕੇ ਕੁੰਡਾ ਚਾਰੇ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਕਿਉ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਸਾਚੇ ਹਾਥਿ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੨॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਨਿਵਾਰੇ॥ ਤਸਕਰ ਪੰਚ ਸਬਦਿ ਸੰਘਾਰੇ॥ ਗਿਆਨ ਖੜਗੁ ਲੈ ਮਨ ਸਿਉ ਲੂਝੈ ਮਨਸਾ ਮਨਹਿ ਸਮਾਈ ਹੇ॥੩॥ ਮਾ ਕੀ ਰਕਤੁ ਪਿਤਾ ਬਿਦੁ ਧਾਰਾ॥ ਮੂਰਤਿ ਸੂਰਤਿ ਕਰਿ ਆਪਾਰਾ॥ ਜੋਤਿ ਦਾਤਿ ਜੇਤੀ ਸਭ ਤੇਰੀ ਤੂ ਕਰਤਾ ਸਭ ਠਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਤੁਝ ਹੀ ਕੀਆ ਜੰਮਣ ਮਰਣਾ॥ ਗੁਰ ਤੇ ਸਮਝ ਪੜੀ ਕਿਆ ਡਰਣਾ॥ ਤੂ ਦਇਆਲੁ ਦਇਆ ਕਰਿ ਦੇਖਹਿ ਦੁਖੁ ਦਰਦੁ ਸਰੀਰਹੁ ਜਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਬੈਸਿ ਰਹੇ ਭਉ ਖਾਇਆ॥ ਧਾਵਤ ਰਾਖੇ ਠਾਕਿ ਰਹਾਇਆ॥ ਕਮਲ ਬਿਗਾਸ ਹਰੇ ਸਰ ਸੁਭਰ ਆਤਮ ਰਾਮੁ ਸਖਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਮਰਣੁ ਲਿਖਾਇ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਆਏ॥ ਕਿਉ ਰਹੀਐ ਚਲਣਾ ਪਰਥਾਏ॥ ਸਚਾ ਅਮਰੁ ਸਚੇ ਅਮਰਾ ਪੁਰਿ ਸੋ ਸਚੁ ਮਿਲੈ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਆਪਿ ਉਪਾਇਆ ਜਗਤੁ ਸਬਾਇਆ॥ ਜਿਨਿ ਸਿਰਿਆ<noinclude></noinclude> pzggkacfhcjlr18o15j5siqvmhcw4oh 250 22562 231345 53681 2026-08-02T02:18:56Z Kuldip DMW 2077 231345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|੧੦੨੩}}</noinclude>ਤਿਨਿ ਧੰਧੈ ਲਾਇਆ॥ ਸਚੈ ਊਪਰਿ ਅਵਰ ਨ ਦੀਸੈ ਸਾਚੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੮॥ ਐਥੈ ਗੋਇਲੜਾ ਦਿਨ ਚਾਰੇ॥ ਖੇਲੁ ਤਮਾਸਾ ਧੁੰਧੂਕਾਰੇ॥ ਬਾਜੀ ਖੇਲਿ ਗਏ ਬਾਜੀਗਰ ਜਿਉ ਨਿਸਿ ਸੁਪਨੇ ਭਖਲਾਈ ਹੇ॥੯॥ ਤਿਨ ਕਉ ਤਖਤਿ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ॥ ਨਿਰਭਉ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਲਿਵ ਲਾਈ॥ ਖੰਡੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡੀ ਪਾਤਾਲੀ ਪੁਰੀਈ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੦॥ ਸਾਚੀ ਨਗਰੀ ਤਖਤੁ ਸਚਾਵਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਮਿਲੈ ਸੁਖੁ ਪਾਵਾ॥ ਸਾਚੇ ਸਾਚੈ ਤਖਤਿ @@@@@@@@@ ਵਡਾਈ ਹਉਮੈ ਗਣਤ ਗਵਾਈ ਹੇ॥੧੧॥l ਗਣਤ ਗਣੀਐ ਸਹਸਾ ਜੀਐ॥ ਕਿਉ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਦੁਐ ਤੀਐ॥ ਨਿਰਮਲੁ ਏਕੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਦਾਤਾ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੧੨॥ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਵਿਰਲੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ॥ ਸਾਚਾ। ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਮਨੁ ਰਾਤਾ॥ ਤਿਸ ਕੀ ਓਟ ਗਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੈਲੁ ਨ ਕਾਈ ਹੇ॥੧੩॥ ਜੀਭ . ਰਸਾਇਣਿ ਸਾਚੈ ਰਾਤੀ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੰਗੀ ਭਉ ਨ ਭਰਾਤੀ॥ ਵਣ ਤ ਰਜੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ ਦੇ ਨੂੰ ਹੇ॥੧੪॥ ਰਖਿ ਰਖਿ ਪੈਰ ਧਰੇ ਪਉ ਧਰਣਾ॥ਜਤ ਕਤ ਦੇਖਉ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾ॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਦੇਹਿ ਤੂਹੈ ਮਨਿ ਭਾਵਹਿ ਕਿ ਤੁਝ ਹੀ ਸਿਉ ਬਣਿ ਆਈ ਹੇ॥੧੫॥ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਕੋ ਬੇਲੀ ਨਾਹੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਤੁਧੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਨਾਨਕ ਕੇ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੩॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰੇ॥ • ਆਦਿ ਨਿਰੰਜਨ ਖਸਮ ਹਮਾਰੇ॥ ਸਾਚੇ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਵੀਚਾਰੀ ਸਾਚੇ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧॥ ਕੇਤੜਿਆ ਜੁਗ ਧੁੰਧੂਕਾਰੈ॥ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਸਿਰਜਣਹਾਰੈ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਸਾਚੈ ਤਖਤਿ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੨॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰੀਰਾ॥ ਸਤਿ ਸਤਿ ਵਰਤੇ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰਾ॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਚੁ ਪਰਖੈ ਸਾਚੈ ਹੁਕਮਿ ਚਲਾਈ ਹੇ॥॥੩॥ ਸਤ ਸੰਤੋਖੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਮਨੇ ਸੋ ਸੂਰਾ॥ ਸਾਚੀ ਦਰਗਹ ਸਾਚ ਨਿਵਾਸਾ ਮਾਨੈ ਹੁਕਮੁ ਨ ਰਜਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਸਭੁ ਕੋਈ॥ ਸਚਿ ਵਰਤੈ ਸਾਚਾ ਸੋਈ॥ ਮਨਿ ਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਭਰਮ ਭਉ ਭੰਜਨੁ ਨੂੰ ਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਸਖਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਤੈ ਧਰਮ ਕਲਾ ਇਕ ਚੂਕੀ॥ ਤੀਨਿ ਚਰਣ ਇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਸੂਕੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੀਓ ਹੋਵੈ ਸੁ ਸਾਚੁ ਵਖਾਣੈ ਮਨਮੁਖਿ ਪਚੈ ਅਵਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਮਨਮੁਖਿ ਕਦੇ ਨ ਦਰਗਹ ਸੀਝੈ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਕਿਉ ਤੇ ਅੰਤਰੁ ਰੀਝੈ॥ ਬਾਧੇ ਆਵਹਿ ਬਾਧੇ ਜਾਵਹਿ ਸੋਝੀ ਬੂਝ ਨ ਕਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਦਇਆ ਦੁਆਪੁਰਿ ਅਧੀ ਹੋਈ॥ ਕਿ<noinclude></noinclude> 3159wo26gdscpl8pga0k7bjnl3ai22i 231352 231345 2026-08-02T05:26:13Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੨੩}}</noinclude>ਤਿਨਿ ਧੰਧੈ ਲਾਇਆ॥ ਸਚੈ ਊਪਰਿ ਅਵਰ ਨ ਦੀਸੈ ਸਾਚੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੮॥ ਐਥੈ ਗੋਇਲੜਾ ਦਿਨ ਚਾਰੇ॥ ਖੇਲੁ ਤਮਾਸਾ ਧੁੰਧੂਕਾਰੇ॥ ਬਾਜੀ ਖੇਲਿ ਗਏ ਬਾਜੀਗਰ ਜਿਉ ਨਿਸਿ ਸੁਪਨੇ ਭਖਲਾਈ ਹੇ॥੯॥ ਤਿਨ ਕਉ ਤਖਤਿ ਮਿਲੀ ਵਡਿਆਈ॥ ਨਿਰਭਉ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਲਿਵ ਲਾਈ॥ ਖੰਡੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡੀ ਪਾਤਾਲੀ ਪੁਰੀਈ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੦॥ ਸਾਚੀ ਨਗਰੀ ਤਖਤੁ ਸਚਾਵਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਮਿਲੈ ਸੁਖੁ ਪਾਵਾ॥ ਸਾਚੇ ਸਾਚੈ ਤਖਤਿ ਵਡਾਈ ਹਉਮੈ ਗਣਤ ਗਵਾਈ ਹੇ॥੧੧॥ ਗਣਤ ਗਣੀਐ ਸਹਸਾ ਜੀਐ॥ ਕਿਉ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਦੁਐ ਤੀਐ॥ ਨਿਰਮਲੁ ਏਕੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਦਾਤਾ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਤਿ ਪਾਈ ਹੇ॥੧੨॥ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਵਿਰਲੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ॥ ਸਾਚਾ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਮਨੁ ਰਾਤਾ॥ ਤਿਸ ਕੀ ਓਟ ਗਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੈਲੁ ਨ ਕਾਈ ਹੇ॥੧੩॥ ਜੀਭ ਰਸਾਇਣਿ ਸਾਚੈ ਰਾਤੀ॥ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੰਗੀ ਭਉ ਨ ਭਰਾਤੀ॥ ਸ੍ਰਵਣ ਸ੍ਰੋਤ ਰਜੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਾਈ ਹੇ॥੧੪॥ ਰਖਿ ਰਖਿ ਪੈਰ ਧਰੇ ਪਉ ਧਰਣਾ॥ ਜਤ ਕਤ ਦੇਖਉ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾ॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਦੇਹਿ ਤੂਹੈ ਮਨਿ ਭਾਵਹਿ ਤੁਝ ਹੀ ਸਿਉ ਬਣਿ ਆਈ ਹੇ॥੧੫॥ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਕੋ ਬੇਲੀ ਨਾਹੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਤੁਧੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੩॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰੇ॥ ਆਦਿ ਨਿਰੰਜਨ ਖਸਮ ਹਮਾਰੇ॥ ਸਾਚੇ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਵੀਚਾਰੀ ਸਾਚੇ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਹੇ॥੧॥ ਕੇਤੜਿਆ ਜੁਗ ਧੁੰਧੂਕਾਰੈ॥ ਤਾੜੀ ਲਾਈ ਸਿਰਜਣਹਾਰੈ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਸਾਚੈ ਤਖਤਿ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੨॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰੀਰਾ॥ ਸਤਿ ਸਤਿ ਵਰਤੈ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰਾ॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਚੁ ਪਰਖੈ ਸਾਚੈ ਹੁਕਮਿ ਚਲਾਈ ਹੇ॥੩॥ ਸਤ ਸੰਤੋਖੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਮਨੇ ਸੋ ਸੂਰਾ॥ ਸਾਚੀ ਦਰਗਹ ਸਾਚੁ ਨਿਵਾਸਾ ਮਾਨੈ ਹੁਕਮੁ ਰਜਾਈ ਹੇ॥੪॥ ਸਤਜੁਗਿ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਸਭੁ ਕੋਈ॥ ਸਚਿ ਵਰਤੈ ਸਾਚਾ ਸੋਈ॥ ਮਨਿ ਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਭਰਮ ਭਉ ਭੰਜਨੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੁ ਸਖਾਈ ਹੇ॥੫॥ ਤ੍ਰੇਤੈ ਧਰਮ ਕਲਾ ਇਕ ਚੂਕੀ॥ ਤੀਨਿ ਚਰਣ ਇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਸੂਕੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਸਾਚੁ ਵਖਾਣੈ ਮਨਮੁਖਿ ਪਚੈ ਅਵਾਈ ਹੇ॥੬॥ ਮਨਮੁਖਿ ਕਦੇ ਨ ਦਰਗਹ ਸੀਝੈ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਕਿਉ ਅੰਤਰੁ ਰੀਝੈ॥ ਬਾਧੇ ਆਵਹਿ ਬਾਧੇ ਜਾਵਹਿ ਸੋਝੀ ਬੂਝ ਨ ਕਾਈ ਹੇ॥੭॥ ਦਇਆ ਦੁਆਪੁਰਿ ਅਧੀ ਹੋਈ॥<noinclude></noinclude> 67x8hn47oebwegt0649abemynuqah9o 250 22708 231356 53924 2026-08-02T07:21:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ {{xx-larger|—————}} ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਲੇਖਣੀ ਲਿਖਤ {{xx-larger|ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ।}} {{dhr|3em}} ★ਜਿਸ ਵਿਚ★ ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ, ਜੀਵਨ ਕੀਹ ਹੈ ? ਦਿਲ ਤਰੰਗ, ਬੁਲਬੁਲ ਤੇ ਰਾਹੀ, ਪੁਸ਼ਪਾਵਤੀ ਚੰਦਾਵਤ, ਬਿਸਮਿਲ ਮੋਰ, ਵੰਡਿਆ ਤੋਤਾ ਤੇ ਗੁਦਾਵਰੀ ਗੀਤ, ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ। {{xx-larger|→ ←}} ਜਨਵਰੀ ੧੯੫੫ {{rule|height=1px}} ਪਤਾ:-ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀਮਤ ੨) </poem>}}<noinclude></noinclude> dvkrlbxmsqrrdx95u400q0z5d1x02u8 231357 231356 2026-08-02T07:23:39Z Harchand Bhinder 2624 231357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ {{xx-larger|—————}} ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਲੇਖਣੀ ਲਿਖਤ {{xx-larger|ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ।}} {{dhr|3em}} ★ਜਿਸ ਵਿਚ★ ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ, ਜੀਵਨ ਕੀਹ ਹੈ ? ਦਿਲ ਤਰੰਗ, ਬੁਲਬੁਲ ਤੇ ਰਾਹੀ, ਪੁਸ਼ਪਾਵਤੀ ਚੰਦਾਵਤ, ਬਿਸਮਿਲ ਮੋਰ, ਵੰਡਿਆ ਤੋਤਾ ਤੇ ਗੁਦਾਵਰੀ ਗੀਤ, ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ। {{xx-larger|→ ←}} ਜਨਵਰੀ ੧੯੫੫ {{xx-larger|—————————————————}} ਪਤਾ:-ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀਮਤ ੨) </poem>}}<noinclude></noinclude> pfbhwfsm4w8bwwt5m86svkto3nm711a 231358 231357 2026-08-02T07:25:36Z Harchand Bhinder 2624 231358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ {{xxx-larger|————}} ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਲੇਖਣੀ ਲਿਖਤ {{dhr|3em}} {{xx-larger|ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ।}} {{dhr|4em}} ★ਜਿਸ ਵਿਚ★ ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ, ਜੀਵਨ ਕੀਹ ਹੈ ? ਦਿਲ ਤਰੰਗ, ਬੁਲਬੁਲ ਤੇ ਰਾਹੀ, ਪੁਸ਼ਪਾਵਤੀ ਚੰਦਾਵਤ, ਬਿਸਮਿਲ ਮੋਰ, ਵੰਡਿਆ ਤੋਤਾ ਤੇ ਗੁਦਾਵਰੀ ਗੀਤ, ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ। {{xx-larger|→ ←}} ਜਨਵਰੀ ੧੯੫੫ {{xx-larger|—————————————————}} ਪਤਾ:-ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੀਮਤ ੨) </poem>}}<noinclude></noinclude> izaamuhjlwltr4lnruourf0z5jv85se 250 22711 231360 53927 2026-08-02T07:33:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|<poem>'''ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।''' {{dhr|17em}} All Rights Reserved. {{rule}} Printed by Sh. Lajwant Kaur, the Printer, at the Wazir-i-Hind Press, situated at Hall Bazar, Amritsar and published by Bhai Indar Singh Manager the khalsa Sam Amritsar for the author 'Karta Rana Surat Sing'. </poem>}}<noinclude></noinclude> nd8wo1aqxeoxpatg51sd2itt00kocgr 231361 231360 2026-08-02T07:34:17Z Harchand Bhinder 2624 231361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|<poem>'''ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ।''' {{dhr|17em}} All Rights Reserved. {{rule}} Printed by Sh. Lajwant Kaur, the Printer, at the Wazir-i-Hind Press, situated at Hall Bazar, Amritsar and published by Bhai Indar Singh Manager the khalsa Sam Amritsar for the author 'Karta Rana Surat Singh'. </poem>}}<noinclude></noinclude> rvosuduhcv1da7ite0nnr8s2xaa4kts 250 22717 231362 53933 2026-08-02T07:58:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{xxx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}} {{rh|||ਪੰਨਾ}} {{rh|੧, ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ||੭}} {{rh|ਦੀਦਾਰ।||੯}} {{rh|ਅੱਖੀਆਂ। ਲੱਗੀਆਂ।||੧੦}} {{rh|ਵਿਛੁੜੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ।||}} {{rh|ਤ੍ਰੇਲ ਤੇ ਸੂਰਜ।||੧੧}} {{rh|ਮੈਂਡਾ ਪਿਆਰਾ। ਤਯਾਰੀਆਂ।||੧੨}} {{rh|ਬਦੀ। ਅਚੱਲ ਰਾਂਝਾ।||੧੩}} {{rh|ਅਮਰ ਰਸ।||੧੪}} {{rh|ਪਸਾਰੀ ਕਿ ਮਖੀਰ ? ਗੁਲਾਬ ਦਾ||}} {{rh|ਫੁਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ:-||੧੫}} {{rh|ਹੋਸ਼-ਮਸਤ। ਮਰਨਤਾ।||}} {{rh|ਹਠ-ਰਸ। ਬੇਖੁਦੀ।||੧੭}} {{rh|ਉੱਚੀ ਮਤ।||੧੮}} {{rh|ਪਿੰਜਰੇ ਪਿਆ ਪੰਛੀ'''।||੧੯}} {{rh|ਅੱਜੋ। ਲੱਗੀਆਂ ਨਿਭਣ।|੨੦|}} {{rh|ਭੈ ਵਿਚ।||੨੧}} {{rh|ਰਉਂ ਰੁਖ। ਯਾਦ।||੨੨}} {{rh|ਇਲਮ,ਅਮਲ।||੨੩}} {{rh|ਅਮਲੀ-ਸੋਫੀ। ਸੰਗੀਤ।||੨੪}} {{rh|ਵਿਛੋੜ-ਵਸਲ। ਬ੍ਰਿੱਛ।||੨੫}} {{rh|ਲਾ ਮਕਾਂ। ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ।||੨੬}}<noinclude></noinclude> eitnlom1az0tmfyva4sr3vasog7latf 231363 231362 2026-08-02T07:58:59Z Harchand Bhinder 2624 231363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}} {{rh|||ਪੰਨਾ}} {{rh|੧, ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ||੭}} {{rh|ਦੀਦਾਰ।||੯}} {{rh|ਅੱਖੀਆਂ। ਲੱਗੀਆਂ।||੧੦}} {{rh|ਵਿਛੁੜੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ।||}} {{rh|ਤ੍ਰੇਲ ਤੇ ਸੂਰਜ।||੧੧}} {{rh|ਮੈਂਡਾ ਪਿਆਰਾ। ਤਯਾਰੀਆਂ।||੧੨}} {{rh|ਬਦੀ। ਅਚੱਲ ਰਾਂਝਾ।||੧੩}} {{rh|ਅਮਰ ਰਸ।||੧੪}} {{rh|ਪਸਾਰੀ ਕਿ ਮਖੀਰ ? ਗੁਲਾਬ ਦਾ||}} {{rh|ਫੁਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ:-||੧੫}} {{rh|ਹੋਸ਼-ਮਸਤ। ਮਰਨਤਾ।||}} {{rh|ਹਠ-ਰਸ। ਬੇਖੁਦੀ।||੧੭}} {{rh|ਉੱਚੀ ਮਤ।||੧੮}} {{rh|ਪਿੰਜਰੇ ਪਿਆ ਪੰਛੀ'''।||੧੯}} {{rh|ਅੱਜੋ। ਲੱਗੀਆਂ ਨਿਭਣ।|੨੦|}} {{rh|ਭੈ ਵਿਚ।||੨੧}} {{rh|ਰਉਂ ਰੁਖ। ਯਾਦ।||੨੨}} {{rh|ਇਲਮ,ਅਮਲ।||੨੩}} {{rh|ਅਮਲੀ-ਸੋਫੀ। ਸੰਗੀਤ।||੨੪}} {{rh|ਵਿਛੋੜ-ਵਸਲ। ਬ੍ਰਿੱਛ।||੨੫}} {{rh|ਲਾ ਮਕਾਂ। ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ।||੨੬}}<noinclude></noinclude> s7ne1pw6ur1l2q34gfsulmwryjvicpt 231364 231363 2026-08-02T08:00:39Z Harchand Bhinder 2624 231364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}} {{rh|||ਪੰਨਾ}} {{rh|੧, ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ||੭}} {{rh|ਦੀਦਾਰ।||੯}} {{rh|ਅੱਖੀਆਂ। ਲੱਗੀਆਂ।||੧੦}} {{rh|ਵਿਛੁੜੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ।||}} {{rh|ਤ੍ਰੇਲ ਤੇ ਸੂਰਜ।||੧੧}} {{rh|ਮੈਂਡਾ ਪਿਆਰਾ। ਤਯਾਰੀਆਂ।||੧੨}} {{rh|ਬਦੀ। ਅਚੱਲ ਰਾਂਝਾ।||੧੩}} {{rh|ਅਮਰ ਰਸ।||੧੪}} {{rh|ਪਸਾਰੀ ਕਿ ਮਖੀਰ ? ਗੁਲਾਬ ਦਾ||}} {{rh|ਫੁਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ:-||੧੫}} {{rh|ਹੋਸ਼-ਮਸਤ। ਮਰਨਤਾ।||੧੬}} {{rh|ਹਠ-ਰਸ। ਬੇਖੁਦੀ।||੧੭}} {{rh|ਉੱਚੀ ਮਤ।||੧੮}} {{rh|ਪਿੰਜਰੇ ਪਿਆ ਪੰਛੀ'''।||੧੯}} {{rh|ਅੱਜੋ। ਲੱਗੀਆਂ ਨਿਭਣ।|੨੦|}} {{rh|ਭੈ ਵਿਚ।||੨੧}} {{rh|ਰਉਂ ਰੁਖ। ਯਾਦ।||੨੨}} {{rh|ਇਲਮ,ਅਮਲ।||੨੩}} {{rh|ਅਮਲੀ-ਸੋਫੀ। ਸੰਗੀਤ।||੨੪}} {{rh|ਵਿਛੋੜ-ਵਸਲ। ਬ੍ਰਿੱਛ।||੨੫}} {{rh|ਲਾ ਮਕਾਂ। ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ।||੨੬}}<noinclude></noinclude> boozetdeyxjr56nlmd6al43ntwl4a97 231365 231364 2026-08-02T08:01:15Z Harchand Bhinder 2624 231365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxx-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}} {{rh|||ਪੰਨਾ}} {{rh|੧, ਤੇਲ ਤੁਪਕੇ||੭}} {{rh|ਦੀਦਾਰ।||੯}} {{rh|ਅੱਖੀਆਂ। ਲੱਗੀਆਂ।||੧੦}} {{rh|ਵਿਛੁੜੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ।||}} {{rh|ਤ੍ਰੇਲ ਤੇ ਸੂਰਜ।||੧੧}} {{rh|ਮੈਂਡਾ ਪਿਆਰਾ। ਤਯਾਰੀਆਂ।||੧੨}} {{rh|ਬਦੀ। ਅਚੱਲ ਰਾਂਝਾ।||੧੩}} {{rh|ਅਮਰ ਰਸ।||੧੪}} {{rh|ਪਸਾਰੀ ਕਿ ਮਖੀਰ ? ਗੁਲਾਬ ਦਾ||}} {{rh|ਫੁਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ:-||੧੫}} {{rh|ਹੋਸ਼-ਮਸਤ। ਮਰਨਤਾ।||੧੬}} {{rh|ਹਠ-ਰਸ। ਬੇਖੁਦੀ।||੧੭}} {{rh|ਉੱਚੀ ਮਤ।||੧੮}} {{rh|ਪਿੰਜਰੇ ਪਿਆ ਪੰਛੀ'''।||੧੯}} {{rh|ਅੱਜੋ। ਲੱਗੀਆਂ ਨਿਭਣ।||੨੦}} {{rh|ਭੈ ਵਿਚ।||੨੧}} {{rh|ਰਉਂ ਰੁਖ। ਯਾਦ।||੨੨}} {{rh|ਇਲਮ,ਅਮਲ।||੨੩}} {{rh|ਅਮਲੀ-ਸੋਫੀ। ਸੰਗੀਤ।||੨੪}} {{rh|ਵਿਛੋੜ-ਵਸਲ। ਬ੍ਰਿੱਛ।||੨੫}} {{rh|ਲਾ ਮਕਾਂ। ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ।||੨੬}}<noinclude></noinclude> 6pifjpckmkxmsx43k2jybvx0oj5gpu9 250 23157 231355 54383 2026-08-02T07:01:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 231355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi 252 31333 231366 159085 2026-08-02T11:12:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 231366 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140304976 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ , ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=L |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਵਿਗਿਆਪਨ" 3="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} r2j5n05z4zz0eqyib4qx0eom8iiy93g 231367 231366 2026-08-02T11:17:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 page 56 and 57 are missing 231367 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q140304976 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ , ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=L |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਵਿਗਿਆਪਨ" 3="1" 58="58" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} a59gyrwd0gm244kpqwdo03zhcdc3qn7 2 32508 231359 229775 2026-08-02T07:31:31Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 231359 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir (postage stamp).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q139817324|Q139817324]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} kq7zsx40y26te0052gnguhgp50bm8n2 250 45643 231326 119190 2026-08-01T13:22:02Z Harchand Bhinder 2624 231326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਦਦਰੇੜਾ ਆਏ ਤੇ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਆ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਗ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਗੁੱਗਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਹਿ ਗੁੱਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬਾਲਕ ਜਨਮਿਆ। ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਤੇ ਸੁਰਜਨ ਗੁੱਗੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਕਮ ਫੀਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਗਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਤੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।ਇਸ ਪਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਵਿਖਾਏ। ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਭ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਪਾਸ ਲੁੱਕਣ ਲਈ ਥਾਂ ਮੰਗੀ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਪਾਸੋਂ ਕਲਮਾ ਪੜਿਆ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਗੁੱਗੇ ਪੀਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।<ref>ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ, ਪੰਨਾ 114.</ref> {{gap}}ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਲੁ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰ ਨਾਮੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁੱਗੇ ਦਾ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੰਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਵਾਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਪ ਲੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕੁਲੂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: {{gap}}ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਬਚਲਾ ਤੇ ਕਚਲਾ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਰਾਜਪੁਤ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਬਾਲ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਬਚਲਾ ਇਕ ਦਿਨ ਸ਼ਰੁਖ ਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚਾ ਅਵੱਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਚਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਫਲ ਲੀਤਾ ਤੇ ਖਾ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਚ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਚੁਰਾ ਲਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਉਹਨੇ ਆਪ ਖਾ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਖੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਕਚਲਾ ਦੇ ਇਕ ਧੀ ਗੁੱਗਰੀ ਜੰਮੀ ਤੇ ਬਚਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੱਗਾ ਜੰਮਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ-ਪੋਸਣਾ ਇਕੱਠੀ ਹੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਸ ਇਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸੁਣੀ। </poem>}}<noinclude>{{center|151/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 1npjytlctkyp2oanqy2ehuwwhm9vxhv 231327 231326 2026-08-01T13:23:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਦਦਰੇੜਾ ਆਏ ਤੇ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਆ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਗ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਗੁੱਗਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਹਿ ਗੁੱਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬਾਲਕ ਜਨਮਿਆ। ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਤੇ ਸੁਰਜਨ ਗੁੱਗੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਕਮ ਫੀਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਗਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਤੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।ਇਸ ਪਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਵਿਖਾਏ। ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਭ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਪਾਸ ਲੁੱਕਣ ਲਈ ਥਾਂ ਮੰਗੀ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਪਾਸੋਂ ਕਲਮਾ ਪੜਿਆ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਗੁੱਗੇ ਪੀਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।<ref>ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ, ਪੰਨਾ 114.</ref> {{gap}}ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਲੁ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰ ਨਾਮੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁੱਗੇ ਦਾ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੰਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਵਾਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਪ ਲੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕੁਲੂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: {{gap}}ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਬਚਲਾ ਤੇ ਕਚਲਾ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਰਾਜਪੁਤ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਬਾਲ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਬਚਲਾ ਇਕ ਦਿਨ ਸ਼ਰੁਖ ਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚਾ ਅਵੱਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਚਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਫਲ ਲੀਤਾ ਤੇ ਖਾ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਚ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਚੁਰਾ ਲਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਉਹਨੇ ਆਪ ਖਾ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਖੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਕਚਲਾ ਦੇ ਇਕ ਧੀ ਗੁੱਗਰੀ ਜੰਮੀ ਤੇ ਬਚਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੱਗਾ ਜੰਮਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ-ਪੋਸਣਾ ਇਕੱਠੀ ਹੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਸ ਇਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸੁਣੀ। </poem>}}<noinclude>{{center|151/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 62lamrtxq7vddc8flbub2vzkquclada 231328 231327 2026-08-01T13:32:42Z Harchand Bhinder 2624 231328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}}{{Block center|<poem>ਦਦਰੇੜਾ ਆਏ ਤੇ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਆ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਗ ਗੁਰੁ ਗੋਰਖ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਗੁੱਗਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਹਿ ਗੁੱਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬਾਲਕ ਜਨਮਿਆ। ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਤੇ ਸੁਰਜਨ ਗੁੱਗੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਕਮ ਫੀਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੱਗਾ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਤੇ ਅਰਜਨ ਸਰਜਨ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।ਇਸ ਪਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਮਾਂ ਰਾਣੀ ਬਾਛਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਵਿਖਾਏ। ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਭ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਪਾਸ ਲੁੱਕਣ ਲਈ ਥਾਂ ਮੰਗੀ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਗੁੱਗੇ ਨੇ ਹਾਜੀ ਰਤਨ ਪਾਸੋਂ ਕਲਮਾ ਪੜਿਆ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੇ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਗੁੱਗੇ ਪੀਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।<ref>ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ, ਪੰਨਾ 114.</ref> {{gap}}ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਲੁ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰ ਨਾਮੀ ਸਥਾਨ ਤੇ ਗੁੱਗੇ ਦਾ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਖੰਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਸਵਾਰ ਗੁੱਗੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਪ ਲੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਗੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕੁਲੂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਥਾ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: {{gap}}ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਬਚਲਾ ਤੇ ਕਚਲਾ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਰਾਜਪੁਤ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਬਾਲ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਬਚਲਾ ਇਕ ਦਿਨ ਸ਼ਰੁਖ ਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਫਿਰ ਆਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚਾ ਅਵੱਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਚਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਫਲ ਲੀਤਾ ਤੇ ਖਾ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਚ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਚੁਰਾ ਲਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਉਹਨੇ ਆਪ ਖਾ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਖੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਕਚਲਾ ਦੇ ਇਕ ਧੀ ਗੁੱਗਰੀ ਜੰਮੀ ਤੇ ਬਚਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੱਗਾ ਜੰਮਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ-ਪੋਸਣਾ ਇਕੱਠੀ ਹੀ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਸ ਇਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸੁਣੀ। </poem>}}<noinclude>{{center|151/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> s24qcn3lhaqplgqklvi6tv19xqze5rv 250 45644 231325 119191 2026-08-01T13:14:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਉਸ ਘੋੜੇ (ਆਪਣੇ ਕੋਕੇ ਭਰਾ) ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਪੁੱਜਾ। ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਰਿਹਾ। ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਜਾਦੂ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨੂੰ ਭੇਡ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਉਹਨੂੰ ਮੁੜ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਹਨੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰੀਂ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਗਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਨਣ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਭੀੜ ਬਣੀ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁਰੀ ਨੇ ਇਕ ਬਾਹਮਣ ਹੱਥ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ। ਗੁੱਗੇ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਦੀ ਸਮਝ ਪਈ ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਇਸ ਆਨੰਦਮਈ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਹਮਣ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ। ਏਸੇ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਬਲਾ-ਪਤਲਾ ਘੋੜਾ ਵੀ ਮੁੜ ਬਲਵਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਗੁੱਗਾ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਦਰਬਾਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹੁਣ ਗੁੱਗੇ ਤੇ ਗੁਰੀ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਏ। ਗੁੱਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵਢਿਆ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਚਿਰ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪਦਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਹੀ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>‘ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ’, ਪੰਨਾ 36-37</ref></br> {{gap}}ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਜ ਏਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ-ਖ਼ਾਸ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਹੁਣ ਮੈਂ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਕੁਝ ਕੁ ਗੀਤ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਗੁੱਗੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਰਲ ਕੇ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। </br> ਗੀਤ ਹੈ:- <poem>{{left margin|5em|ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ ਛੱਲੀਆਂ। ਮੈਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨਾਵਨ ਚੱਲੀ ਆਂ ਜੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਪੱਲੇ ਮੇਰੇ ਮੱਠੀਆਂ ਮੈਂ ਗੁੱਗਾ ਮਨਾਵਣ ਨੱਠੀਆਂ ਜੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਗੁੱਗਾ ਜੀ ਰੋਹੀ ਵਾਲਿਆ ਗੁੱਗਿਆ ਵੇ ਭਰਿਆ ਕਟੋਰਾ ਦੁੱਧ ਦਾ ਮੇਰਾ ਗੁੱਗਾ ਮਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਦਦਾ}}</poem><noinclude>{{center|152/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> 4jwwopi2vmg7ffmagsie4am6wb8wqjl 250 45786 231329 119417 2026-08-01T14:04:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{center|21}} ਦਾਂਦ<ref>ਬਲਦ</ref> ਪਰਾਏ ਹਾਲੀ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਪਾਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਤੋਰ {{center|22}} ਲੰਡਾ ਢੱਗਾ ਖੜਾ ਅੜਾਵੇ ਸੰਢ ਅੜਾਵੇ ਬੰਨੇ ਬਿਗਾਨੇ ਪੁੱਤ ਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲੇ ਭਰ-ਭਰ ਪੀਂਦੇ ਛੰਨੇ ਕਮਾਦੀ ਹੋਰ ਬਿਜਾ ਲੈ ਰੰਨੇ {{center|23}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸੁਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਕਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਬੱਤੀਆਂ ਦੇ ਤੇਤੀ {{center|24}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਵਰ ਦੇਵੇ ਬੇਟੀ ਅਨਾਜ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਬੇ ਖੇਤੀ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦੇਖੇ ਡੁੱਬਦੇ ਛੇਤੀ {{center|25}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਹਲ਼ ਓਕਤੂ ਢੱਗੇ ਬਹਿ-ਬਹਿ ਜਾਣ ਨਾਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਕੌੜ ਗਾਂ ਸਭ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਵਿਸਰ ਜਾਣ {{center|26}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਕਸੂਤ ਹਲ਼ ਘਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਨਾਰ ਚੌਥੇ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਰਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਚਾਰ {{center|27}} ਵਾਹੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੁੱਕੇ ਹੁੱਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਹੇ ਸੁੱਕੇ </poem>}}<noinclude>{{center|171/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> cafbau2k9evnpbm1o1g8c3b73pt0e7i 231330 231329 2026-08-01T14:05:27Z Harchand Bhinder 2624 231330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{center|21}} ਦਾਂਦ<ref>ਬਲਦ</ref> ਪਰਾਏ ਹਾਲੀ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਪਾਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਤੋਰ {{center|22}} ਲੰਡਾ ਢੱਗਾ ਖੜਾ ਅੜਾਵੇ ਸੰਢ ਅੜਾਵੇ ਬੰਨੇ ਬਿਗਾਨੇ ਪੁੱਤ ਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲੇ ਭਰ-ਭਰ ਪੀਂਦੇ ਛੰਨੇ ਕਮਾਦੀ ਹੋਰ ਬਿਜਾ ਲੈ ਰੰਨੇ {{center|23}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸੁਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਕਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਬੱਤੀਆਂ ਦੇ ਤੇਤੀ {{center|24}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਵਰ ਦੇਵੇ ਬੇਟੀ ਅਨਾਜ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਬੇ ਖੇਤੀ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦੇਖੇ ਡੁੱਬਦੇ ਛੇਤੀ {{center|25}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਹਲ਼ ਓਕਤੂ ਢੱਗੇ ਬਹਿ-ਬਹਿ ਜਾਣ ਨਾਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਕੌੜ ਗਾਂ ਸਭ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਵਿਸਰ ਜਾਣ {{center|26}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਕਸੂਤ ਹਲ਼ ਘਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਨਾਰ ਚੌਥੇ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਰਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਚਾਰ {{center|27}} ਵਾਹੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੁੱਕੇ ਹੁੱਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਹੇ ਸੁੱਕੇ </poem>}}<noinclude>{{center|171/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> cg7dtgddjim6amj6l7ht72auhcl24m7 231331 231330 2026-08-01T14:08:16Z Harchand Bhinder 2624 231331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{center|21}}ਦਾਂਦ<ref>ਬਲਦ</ref> ਪਰਾਏ ਹਾਲੀ ਹੋਰ ਜਿਵੇਂ ਪਾਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਤੋਰ{{center|22}} ਲੰਡਾ ਢੱਗਾ ਖੜਾ ਅੜਾਵੇ ਸੰਢ ਅੜਾਵੇ ਬੰਨੇ ਬਿਗਾਨੇ ਪੁੱਤ ਜੇ ਵਿੱਚ ਬਹਾਲੇ ਭਰ-ਭਰ ਪੀਂਦੇ ਛੰਨੇ ਕਮਾਦੀ ਹੋਰ ਬਿਜਾ ਲੈ ਰੰਨੇ{{center|23}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸੁਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਕਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਬੱਤੀਆਂ ਦੇ ਤੇਤੀ{{center|24}} ਪਰ ਹੱਥੀਂ ਵਣਜ ਸਨੇਹੀਂ ਖੇਤੀ ਬਿਨ ਦੇਖੇ ਵਰ ਦੇਵੇ ਬੇਟੀ ਅਨਾਜ ਪੁਰਾਣਾ ਦੱਬੇ ਖੇਤੀ ਇਹ ਚਾਰੇ ਦੇਖੇ ਡੁੱਬਦੇ ਛੇਤੀ{{center|25}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਹਲ਼ ਓਕਤੂ ਢੱਗੇ ਬਹਿ-ਬਹਿ ਜਾਣ ਨਾਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਕੌੜ ਗਾਂ ਸਭ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਵਿਸਰ ਜਾਣ{{center|26}} ਕੱਲਰ ਖੇਤ ਕਸੂਤ ਹਲ਼ ਘਰ ਕੁਲਹਿਣੀ ਨਾਰ ਚੌਥੇ ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਰਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਚਾਰ{{center|27}} ਵਾਹੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੁੱਕੇ ਹੁੱਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਹੇ ਸੁੱਕੇ </poem>}}<noinclude>{{center|171/ ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ}}</noinclude> ejry6wt6x0288695k3hrmmknhaczcfp 250 54816 231353 177349 2026-08-02T06:56:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|ਕੇਵਲ ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ}} {{xx-larger|ਭਾਈ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ}} {{larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।}}</poem>}} {{dhr|3em}} {{center|<poem>∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞ ਜੁਲਾਈ ੧੬੫੬ ∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞</poem>}} {{dhr|10em}} {{center|<poem>{{bar|25}} "ਗੁਰਬਾਣੀ" ਪ੍ਰੈਸ ਬਾਗ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਛਪੀ।</poem>}}<noinclude></noinclude> l112whr0p12uhrvle9vpy2al7etojdr 231354 231353 2026-08-02T06:58:54Z Harchand Bhinder 2624 231354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|4em}} {{center|<poem>{{larger|ਕੇਵਲ ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ}} {{xx-larger|ਭਾਈ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ}} {{larger|ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।}}</poem>}} {{dhr|5em}} {{center|<poem>∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞ ਜੁਲਾਈ ੧੬੫੬ ∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞∞</poem>}} {{dhr|16em}} {{center|<poem>{{bar|25}} "ਗੁਰਬਾਣੀ" ਪ੍ਰੈਸ ਬਾਗ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਛਪੀ।</poem>}}<noinclude></noinclude> m59uzmoo47nn7vl9fygz9iql9rfq15w 250 58891 231336 231315 2026-08-01T16:31:20Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> {{center|}}ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਬਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> 9kfj36xlzzdgrcpvmduvf0vb150tw91 231337 231336 2026-08-01T16:32:35Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> {{center|{{larger|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਬਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> dd1eisx3gnxz66ztfibc1wxh83wlcj5 231338 231337 2026-08-01T16:33:17Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> {{center|{{larger|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਬਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> qwcf0nnj1h1yvtffeyyg3w0qrjwyz14 250 59060 231323 231317 2026-08-01T12:34:40Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Priya jindal9" />{{center|(4) }}</noinclude>ਨਮਸਤ੍ਵੰਨ੍ਰਿਨਾਥੇ॥ਨਮਸਤ੍ਵੰਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਭੰਜੇ ॥ ੬੫ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰ ਅਪਾਲੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਦੇਸੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੇਸੇ ॥ ੬੬ ॥ ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ ॥ ਨਮੋਸਾਜਸਾਜੇ ॥ ਨਮੋ ਸਾਹਸਾਹੇ ॥ ਨਮੋਮਾਹਮਾਹੇ ॥ ੬੭ ॥ ਨਮੋਗੀਤਗੀਤੇ ॥ ਨਮੋਪ੍ਰੀਤਪ੍ਰੀਤੇ ॥ ਨਮੋਰੋਖਰੋਖੇ ॥ ਨਮੋਸੋਖਸੋਖੇ ॥ ੬੮ ॥ ਨਮੋਸਰਬਰੋਗੇ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੋਗੇ॥ਨਮੋਸਰਬਜੀਤੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਭੀਤੰ ॥ ੬੯ ॥ ਨਮੋਸਰਬਗਿਆਨੰ ॥ ਨਮੋਪਰਮਤਾਨੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਮੰਤ੍ਰੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਜੰਤ੍ਰੰ ॥ ੭੦ ॥ ਨਮੋਸਰਬਦਿਸੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਕ੍ਰਿਸੰ ॥ ਨਮੋਸਰਬਰੰਗੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਅਨੰਗੇ ॥ ੭੧ ॥ ਨਮੋਜੀਵਜੀਵੰ ॥ ਨਮੋਬੀਜਬੀਜੇ ॥ ਅਖਿਜੈਅਭਿਜੈ ॥ ਸਮਸਤੰਪ੍ਰਸਿਜੈ ॥ ੭੨ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰਸਰੂਪੇ ॥ ਕੁਕਰਮੰਪ੍ਰਣਾਸੀ ॥ ਸਦਾਸਰਬਦਾ॥ਰਿਧਸਿੱਧੰਨਿਵਾਸੀ ॥੭੩॥ ਚਰਪਟਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਕਰਮੇ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਰਮੇ ॥ ਅਖਲਜੋਗੇ ॥ ਅਚਲਭੋਗੇ ॥ ੭੪ ॥ ਅਚਲਰਾਜੇ ॥ ਅਟਲਸਾਜੇ ॥ ਅਖਲਧਰਮੰ ॥ ਅਲਖਕਰਮੰ ॥ ੭੫ ॥ ਸਰਬੰਦਾਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗਿਆਤਾ ॥ ਸਰਬੰਭਾਨੇ ॥ ਸਰਬੰਮਾਨੇ ॥ ੭੬ ॥ ਸਰਬੰਪ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਤ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਭੁਗਤਾ ॥ ਸਰਬੰਜੁਗਤਾ ॥ ੭੭ ॥ ਸਰਬੰਦੇਵੰ ॥ ਸਰਬੰਭੇਵੰ ॥ ਸਰਬੰਕਾਲੇ ॥ ਸਰਬੰਪਾਲੇ ॥ ੭੮ ॥ ਰੂਆਲਛੰਦ । ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਆਦਰੂਪਅਨਾਦਿ ਮੂਰਤਿਅਜੋਨਪੁਰੁਖਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਮਾਨਤ੍ਰਿਮਾਨਦੇਵਅਭੇਵਆਦਿਉਦਾਰ ॥ ਸਰਬਪਾਲਕਸਰਬਘਾਲਕਸਰਬਕੋਪੁਨਕਾਲ ॥ ਜੱਤ੍ਰਤੱਤ੍ਰਬਿਰਾਜਹੀਅਵਿਧੂਤਰੂਪਬਿਸਾਲ ॥ ੭੯ ॥ ਨਾਮੁਠਾਮੁਨਜਾਤਜਾਕਰਰੂਪ ਰੰਗਨਰੇਖ ॥ ਆਦਪੁਰਖਉਦਾਰਮੂਰਤਿਅਜੋਨਆਦਿਅਸੇਖ ॥ ਦੇਸ ਅਉਰਨਭੇਸਜਾਂਕਰਰੂਪਰੇਖਨਰਾਗ। ਜੱਤ੍ਰਤੱਤ੍ਰਦਿਸਾਵਿਸਾਹੁਇਫੈਲਿ ਓਅਨੁਰਾਗੁ ॥ ੮੦ ॥ ਨਾਮਕਾਮਬਿਹੀਨਪੇਖਤਧਾਂਮਹੂੰਨਹਿਜਾਹਿ ॥ ਸਰਬਮਾਨਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨਸਦੈਵਮਾਨਤਤਾਹਿ ॥ ਏਕਮੂਰਤਿਅਨੇਕਦਰ ਸਨਕੀਨਰੂਪਅਨੇਕ॥ਖੇਲਖੇਲਅਖੇਲਖੇਲਨੁਅੰਤਕੋਫਿਰਏਕ॥੮॥ ਦੇਵਭੇਵਨਜਾਨਹੀਜਿਹਬੇਦਅਉਰਕਤੇਬ ॥ਰੂਪਰੰਗਨਜਾਤਪਾਤਸੁਜਾਨਈਕਿਹਜੇਬ ॥ਤਾਤਮਾਤਨਜਾਭਜਾਕਰਜਨਮਮਰਨਬਿਹੀਨ ॥ ਚੱਕ੍ਰ ਬੱਕ੍ਰਫਿਰੈਚੱਤ੍ਰਚੱਕਮਾਨਈਪੁਰਤੀਨ ॥ ੮੨ ॥ ਲੋਕ ਚੌਦਹਕੇਬਿਖੈਜਗਜਾਪਹੀਜਿਹਜਾਪ ॥ ਆਦਦੇਵਅਨਾਦਮੂਰਤਿਥਾਪਿਓਂਜਿਹਥਾਪ ॥ ਪਰਮਰੂਪਪੁਨੀਤਮੂਰਤਿਪੂਰਨਪੁਰੁਖਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਬਿਸ੍ਵਰਚਿਓ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 150dby701p4b5vw7wh8yqbea5jj5415 250 59061 231322 202290 2026-08-01T12:30:57Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude>________________ ( 4 ) ਸੁਯੰਭਵਗੜਨਭੰਜਨਹਾਰ ॥ ੮੩ ॥ ਕਾਲਹੀਨਕਲਾਸੰਜੁਗਤਿਅਕਾਲਪੁਰੁਖਅਦੇਸ ॥ ਧਰਮਧਾਂਮਸੁਭਰਮਰਹਤਅਭੂਤਅਲਖਅਭੇਸ ॥ ਅੰਗਰਾਗਨਰੰਗਜਾਕਹਜਾਤਪਾਤਨਨਾਂਮ ॥ ਗਰਬਗੰ ਜਨਦੁਸਟਭੰਜਨਮੁਕਤਦਾਇਕਕਾਂਮ ॥ ੮੪ ॥ ਆਪਰੂਪਅਮੀਕਅਨਉਸਤਤਿਏਕਪੁਰਖਅਵਧੂਤ ॥ ਗਰਬਗੰਜਨਸਰਬਭੰਜਨਆਦਿਰੂਪਅਸੂਤ ॥ ਅੰਗਹੀਨਅਭੰਗਅਨਾਤਮਏਕਪੁਰਖੁਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਲਾਇਕਸਰਬਘਾਇਕਸਰਬਕੋਪ੍ਰਤਿਪਾਰ ॥ ੮੫ ॥ ਸਰਬਗੰਤਾਸਰਬਹੰਤਾਸਰਬਤੇਂਅਨਭੇਖ ॥ ਸਰਬਸਾਸਤ੍ਰਨਜਾਨਹੀਜਿਹਰੂਪਰੰਗਅਰਰੇਖ ॥ ਪਰਮਬੇਦਪੁਰਾਂਨਜਾਕਹਿਨੇਭਾਖਤਨਿੱਤ ॥ ਕੋਟਿਸਿੰ ਮ੍ਰਿਤਿਪੁਰਾਂਨਸਾਸਤ੍ਰਨਆਵਹੀਵਹੁਚਿਤਿ ॥ ੮੬ ॥ ਮਧਭਾਰਛੰਦ ॥ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗੁਨਗਨਉਦਾਰ ॥ ਮਹਮਾਅਪਾਰ ॥ ਆਸਨਅਭੰਗ ॥ ਉਪਮਾਅਨੰਗ ॥ ੮੭ ॥ ਅਨਭਉਪ੍ਰਕਾਸ ॥ ਨਿਸਦਿਨਅਨਾਸ । ਆਜਾਨਬਾਹੁ ॥ ਸਾਹਾਨਸਾਹੁ ॥ ੮੮ ॥ ਰਾਜਾਨਰਾਜ ॥ ਭਾਂਨਾਨਭਾਂਨ॥ ਦੇਵਾਨਦੇਵ ॥ ਉਪਮਾਮਹਾਨ ॥ ੮੯ ॥ ਇੰਦ੍ਰਾਨਇੰਦ੍ਰ ॥ ਬਾਲਾਨਬਾਲ ॥ ਰੰਕਾਨਰੰਕ ॥ ਕਾਲਾਨਕਾਲ॥ ੯੦ ॥ਅਨਭੂਤਅੰਗ ॥ਆਭਾਅਭੰਗ॥ ਗਤਮਿਤਅਪਾਰ॥ਗੁਨਗਨਉਦਾਰ॥੯੧॥ਮੁਨਗਨਪ੍ਰਨਾਮ॥ਨਿਰਭੈਨਿਕਾਮ ॥ ਅਤਿਦੁਤਿਪ੍ਰਚੰਡ ॥ ਮਿਤਗਤਿਅਖੰਡ ॥੯੨॥ ਆਲਿਸਯ ਕਰਮ ॥ ਆਦ੍ਰਿਸਯਧਰਮ ॥ ਸਰਬਾਭਰਣਾਢਯ ॥ ਅਨਡੰਡਬਾਢਯ ॥ ੯੩ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗੁਬਿੰਦੇ ॥ ਮੁਕੰਦੇ ॥ ਉਦਾਰੇ ॥ ਅਪਾਰੇ ॥ ੯੪ ॥ ਹਰੀਅੰ ॥ ਕਰੀਅੰ ॥ ਨਿਰਨਾਮੇ ॥ ਅਕਾਮੇ ॥ ੯੫ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਕਰਤਾ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਹਰਤਾ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਦਾਨੇ। ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਜਾਨੇ ॥ ੯੬ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਵਰਤੀ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਭਰਤੀ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਪਾਲੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਕਾਲੇ ॥ ੯੭ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਪਾਸੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਵਾਸੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਮਾਨਯੈ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰ ਦਾਨਯੈ ॥ ੯੮ ॥ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਨਸਤ੍ਰੈ ॥ ਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਭਰਮੰ॥ਨਭਿਤ੍ਰੈ ॥੯੯ ॥ ਨਕਰਮੰ ॥ ਨਕਾਏ ॥ ਅਜਨਮੰ ॥ ਅਜਾਏ ॥ ੧੦੦ ॥ਨਚਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਪਰੇਹੈ ॥ ਪਵਿਤ੍ਰੈ ॥ ੧੦੧ ॥ ਪ੍ਰਿਥੀਸੈ ॥ ਅਦੀਸੈ ॥ ਅਦ੍ਰਿਸੈ ॥ ਅਕ੍ਰਿਸੈ ॥ ੧੦੨ ॥ ਭਗਵਤੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਥਤੇ। ਕਿਆਛਿਜਦੇਸੈ॥ਕਿਆਭਿਜਭੇਸੈ॥ਕਿਆਗੰਜਕਰਮੈ॥ਕਿਆਭੰਜਭਰਮੈ॥੧੦੩॥ਕਿਆਭਿਜਲੋਕੈ॥ਕਿਆਦਿਤਸੋਕੈ॥ਕਿਅਵਧੂਤਬਰਨੈ ॥ ਕਿ Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> thslkn9k7z62cg6o41ticwrsersrxpz 231324 231322 2026-08-01T12:35:31Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude>________________ ( 5 ) ਸੁਯੰਭਵਗੜਨਭੰਜਨਹਾਰ ॥ ੮੩ ॥ ਕਾਲਹੀਨਕਲਾਸੰਜੁਗਤਿਅਕਾਲਪੁਰੁਖਅਦੇਸ ॥ ਧਰਮਧਾਂਮਸੁਭਰਮਰਹਤਅਭੂਤਅਲਖਅਭੇਸ ॥ ਅੰਗਰਾਗਨਰੰਗਜਾਕਹਜਾਤਪਾਤਨਨਾਂਮ ॥ ਗਰਬਗੰ ਜਨਦੁਸਟਭੰਜਨਮੁਕਤਦਾਇਕਕਾਂਮ ॥ ੮੪ ॥ ਆਪਰੂਪਅਮੀਕਅਨਉਸਤਤਿਏਕਪੁਰਖਅਵਧੂਤ ॥ ਗਰਬਗੰਜਨਸਰਬਭੰਜਨਆਦਿਰੂਪਅਸੂਤ ॥ ਅੰਗਹੀਨਅਭੰਗਅਨਾਤਮਏਕਪੁਰਖੁਅਪਾਰ ॥ ਸਰਬਲਾਇਕਸਰਬਘਾਇਕਸਰਬਕੋਪ੍ਰਤਿਪਾਰ ॥ ੮੫ ॥ ਸਰਬਗੰਤਾਸਰਬਹੰਤਾਸਰਬਤੇਂਅਨਭੇਖ ॥ ਸਰਬਸਾਸਤ੍ਰਨਜਾਨਹੀਜਿਹਰੂਪਰੰਗਅਰਰੇਖ ॥ ਪਰਮਬੇਦਪੁਰਾਂਨਜਾਕਹਿਨੇਭਾਖਤਨਿੱਤ ॥ ਕੋਟਿਸਿੰ ਮ੍ਰਿਤਿਪੁਰਾਂਨਸਾਸਤ੍ਰਨਆਵਹੀਵਹੁਚਿਤਿ ॥ ੮੬ ॥ ਮਧਭਾਰਛੰਦ ॥ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗੁਨਗਨਉਦਾਰ ॥ ਮਹਮਾਅਪਾਰ ॥ ਆਸਨਅਭੰਗ ॥ ਉਪਮਾਅਨੰਗ ॥ ੮੭ ॥ ਅਨਭਉਪ੍ਰਕਾਸ ॥ ਨਿਸਦਿਨਅਨਾਸ । ਆਜਾਨਬਾਹੁ ॥ ਸਾਹਾਨਸਾਹੁ ॥ ੮੮ ॥ ਰਾਜਾਨਰਾਜ ॥ ਭਾਂਨਾਨਭਾਂਨ॥ ਦੇਵਾਨਦੇਵ ॥ ਉਪਮਾਮਹਾਨ ॥ ੮੯ ॥ ਇੰਦ੍ਰਾਨਇੰਦ੍ਰ ॥ ਬਾਲਾਨਬਾਲ ॥ ਰੰਕਾਨਰੰਕ ॥ ਕਾਲਾਨਕਾਲ॥ ੯੦ ॥ਅਨਭੂਤਅੰਗ ॥ਆਭਾਅਭੰਗ॥ ਗਤਮਿਤਅਪਾਰ॥ਗੁਨਗਨਉਦਾਰ॥੯੧॥ਮੁਨਗਨਪ੍ਰਨਾਮ॥ਨਿਰਭੈਨਿਕਾਮ ॥ ਅਤਿਦੁਤਿਪ੍ਰਚੰਡ ॥ ਮਿਤਗਤਿਅਖੰਡ ॥੯੨॥ ਆਲਿਸਯ ਕਰਮ ॥ ਆਦ੍ਰਿਸਯਧਰਮ ॥ ਸਰਬਾਭਰਣਾਢਯ ॥ ਅਨਡੰਡਬਾਢਯ ॥ ੯੩ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਗੁਬਿੰਦੇ ॥ ਮੁਕੰਦੇ ॥ ਉਦਾਰੇ ॥ ਅਪਾਰੇ ॥ ੯੪ ॥ ਹਰੀਅੰ ॥ ਕਰੀਅੰ ॥ ਨਿਰਨਾਮੇ ॥ ਅਕਾਮੇ ॥ ੯੫ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਕਰਤਾ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਹਰਤਾ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਦਾਨੇ। ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਜਾਨੇ ॥ ੯੬ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਵਰਤੀ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਭਰਤੀ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਪਾਲੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਕਾਲੇ ॥ ੯੭ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਪਾਸੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਵਾਸੇ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰਮਾਨਯੈ ॥ ਚੱਤ੍ਰਚੱਕ੍ਰ ਦਾਨਯੈ ॥ ੯੮ ॥ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਨਸਤ੍ਰੈ ॥ ਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਭਰਮੰ॥ਨਭਿਤ੍ਰੈ ॥੯੯ ॥ ਨਕਰਮੰ ॥ ਨਕਾਏ ॥ ਅਜਨਮੰ ॥ ਅਜਾਏ ॥ ੧੦੦ ॥ਨਚਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਪਰੇਹੈ ॥ ਪਵਿਤ੍ਰੈ ॥ ੧੦੧ ॥ ਪ੍ਰਿਥੀਸੈ ॥ ਅਦੀਸੈ ॥ ਅਦ੍ਰਿਸੈ ॥ ਅਕ੍ਰਿਸੈ ॥ ੧੦੨ ॥ ਭਗਵਤੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਥਤੇ। ਕਿਆਛਿਜਦੇਸੈ॥ਕਿਆਭਿਜਭੇਸੈ॥ਕਿਆਗੰਜਕਰਮੈ॥ਕਿਆਭੰਜਭਰਮੈ॥੧੦੩॥ਕਿਆਭਿਜਲੋਕੈ॥ਕਿਆਦਿਤਸੋਕੈ॥ਕਿਅਵਧੂਤਬਰਨੈ ॥ ਕਿ Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 86fmffhi9j16lilx6gg6dswfvlpb86y 250 59062 231334 213470 2026-08-01T16:26:43Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ {{center|(੬)}} ਬਿਭੂਤ ਕਰਨੈ ॥੧੦੪॥ ਕਿਰਾਜੰਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਕਿਧਰਮੰਧੁਜਾਹੈਂ॥ ਕਿਆਸੋਕਬਰਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਾਅਭਰਨੈ ॥ ੧੦੫ ॥ ਕਿਜਗਤੰਕ੍ਰਿਤੀਹੈਂ ॥ ਕਿਛਤ੍ਰੰਛਤ੍ਰੀਹੈਂ ॥ ਕਿਬ੍ਰਹਮੰਸਰੂਪੈ ॥ ਕਿਅਨਭਉਅਨੂਪੈ॥ ੧੦੬ ॥ ਕਿਆਦਿਅਦੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿ ਆਪਅਭੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿਚਿਤ੍ਰੰਬਿਹੀਨੈ ॥ ਕਿਏਕੈਅਧੀਨੈ ॥ ੧੦੭ ॥ ਕਿਰੋਜੀਰਜਾਕੈ ॥ ਰਹੀਮੈਰਿਹਾਕੈ ॥ ਕਿਪਾਕਬਿਐਬਹੈਂ ॥ ਕਿਗੈਬੁਲਗੈਬਹੈਂ ॥ ੧੦੮ ॥ ਕਿਅਫਵਲਗੁਨਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਾਨਸਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਕਾਰਨਕੁਨਿੰੰਦਹੈਂ ॥ ਕਿਰੋਜੀਦਿਹਿੰਦਹੈਂ ॥ ੧੦੯ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਕਰਮੰਕਰੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਹੈਂ। ਕਿਸਰਬੰਦਲੀਹੈਂ ੧੧੦ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨਿਯੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦਾਨਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗਉਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਉਨੈ ॥੧੧੧॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸਾਜੈ ॥ ੧੧੨ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਲੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਹੋ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਹੋ ॥ ੧੩ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰ ਕਾਲੈ ॥ ਕਿਸਰਬੱਤ੍ਰਪਾਲੈ ॥ ੧੧੪ ॥ ਕਿਸਰਬੱਤ੍ਰਹੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਖੀ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੇਖੀ ॥ ੧੧੫॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਕਾਜੇ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੇ । ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸੋਖੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੋਖੈ ॥ ੧੧੬ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਤ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ੧੧੭ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਂਨਿਯੈ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਧਾਂਨਿਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਪਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਥਾਪਯੈ ॥ ੧੧੮ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਂਨੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਇੰਦ੍ਰੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਚੰਦ੍ਰੈ ॥ ੧੧੯ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਮੈ ॥ ਕਿਪਰਮੰਫਹੀਮੈ ॥ ਕਿਆਕਲਅਲਾਮੈ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬੁਕਲਾਂਮੈ ॥੧੨੭॥ਕਿਹੁਸਨਲਵਜੂਹੈਂ॥ਤਮਾਂਮੁਲਰੁਜੂਹੈਂ॥ਹਮੇਸੁਲਸਲਾਂਮੈ॥ਸਲੀਖਤਮੁਦਾਮੈ॥੧੩੧॥ਗਨੀਮੁਲਸਿਕਸਤੈ॥ ਗਰੀਬੁਲਪਰਸਤੈ ॥ ਬਿਲੰਦੁਲਮਕਾਨੈਂ ॥ ਜਿਮੀਨੁਲਜਮਾਨੈ ॥੧੨੨॥ਤਮੀਜੁਲਤਮਾਮੇਂ ॥ ਰੁਜੂਅਲਨਿਧਾਨੈਂ ॥ ਹਰੀਫੁਲਅਜੀਮੈਂ ॥ ਰਜਾਇਕਯਕੀਨੈਂ॥੧੨੩॥ ਅਨੇਕੁਲਤਰੰਗਹੈਂ॥ ਅਭੇਦਹੈਂਅਭੰਗਹੈਂ॥ਅਜੀਜੁਲਨਿਵਾਜਹੈਂ ॥ ਗਨੀਮੁਲਖਿਰਾਜਹੈਂ ॥੧੨੪॥ਨਿਰੁਕਤਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਤ੍ਰਿਮੁਕਤਿਬਿਭੂਤਹੈਂ॥ਪ੍ਰਭੁਗਤਿਪ੍ਰਭਾਹੈਂ॥ਸੁਜੁਗਤਿਸੁਦਾਹੈਂ॥੧੨੫॥ਸਦੈਵੰਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਭੇਦੀਅਨੁਪਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੋਂਪਰਾਜਹੈਂ ॥ ਸਦਾਸਰਬਸਾਜਹੈਂ ॥ ੧੨੬ ॥ ਸਮਸਤੁਲਸਲਾਮਹੈਂ॥ ਸਦੈਵਲਅਕਾਮਹੈਂ ॥ ਨਿਰਬਾਧਸ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> sk3203i0grvw1gvn5t0c8tdg63ifq7h 231335 231334 2026-08-01T16:29:42Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ {{center|(੬)}} ਬਿਭੂਤ ਕਰਨੈ ॥੧੦੪॥ ਕਿਰਾਜੰਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਕਿਧਰਮੰਧੁਜਾਹੈਂ॥ ਕਿਆਸੋਕਬਰਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਾਅਭਰਨੈ ॥ ੧੦੫ ॥ ਕਿਜਗਤੰਕ੍ਰਿਤੀਹੈਂ ॥ ਕਿਛਤ੍ਰੰਛਤ੍ਰੀਹੈਂ ॥ ਕਿਬ੍ਰਹਮੰਸਰੂਪੈ ॥ ਕਿਅਨਭਉਅਨੂਪੈ॥ ੧੦੬ ॥ ਕਿਆਦਿਅਦੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿ ਆਪਅਭੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿਚਿਤ੍ਰੰਬਿਹੀਨੈ ॥ ਕਿਏਕੈਅਧੀਨੈ ॥ ੧੦੭ ॥ ਕਿਰੋਜੀਰਜਾਕੈ ॥ ਰਹੀਮੈਰਿਹਾਕੈ ॥ ਕਿਪਾਕਬਿਐਬਹੈਂ ॥ ਕਿਗੈਬੁਲਗੈਬਹੈਂ ॥ ੧੦੮ ॥ ਕਿਅਫਵਲਗੁਨਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਾਨਸਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਕਾਰਨਕੁਨਿੰੰਦਹੈਂ ॥ ਕਿਰੋਜੀਦਿਹਿੰਦਹੈਂ ॥ ੧੦੯ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਕਰਮੰਕਰੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਹੈਂ। ਕਿਸਰਬੰਦਲੀਹੈਂ ੧੧੦ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨਿਯੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦਾਨਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗਉਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਉਨੈ ॥੧੧੧॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸਾਜੈ ॥ ੧੧੨ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਲੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਹੋ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਹੋ ॥ ੧੧੩ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰ ਕਾਲੈ ॥ ਕਿਸਰਬੱਤ੍ਰਪਾਲੈ ॥ ੧੧੪ ॥ ਕਿਸਰਬੱਤ੍ਰਹੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਖੀ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੇਖੀ ॥ ੧੧੫॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਕਾਜੇ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੇ । ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸੋਖੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੋਖੈ ॥ ੧੧੬ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਤ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ੧੧੭ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਂਨਿਯੈ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਧਾਂਨਿਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਪਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਥਾਪਯੈ ॥ ੧੧੮ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਂਨੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਇੰਦ੍ਰੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਚੰਦ੍ਰੈ ॥ ੧੧੯ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਮੈ ॥ ਕਿਪਰਮੰਫਹੀਮੈ ॥ ਕਿਆਕਲਅਲਾਮੈ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬੁਕਲਾਂਮੈ ॥੧੨੦॥ਕਿਹੁਸਨਲਵਜੂਹੈਂ॥ਤਮਾਂਮੁਲਰੁਜੂਹੈਂ॥ਹਮੇਸੁਲਸਲਾਂਮੈ॥ਸਲੀਖਤਮੁਦਾਮੈ॥੧੨੧॥ਗਨੀਮੁਲਸਿਕਸਤੈ॥ ਗਰੀਬੁਲਪਰਸਤੈ ॥ ਬਿਲੰਦੁਲਮਕਾਨੈਂ ॥ ਜਿਮੀਨੁਲਜਮਾਨੈ ॥੧੨੨॥ਤਮੀਜੁਲਤਮਾਮੇਂ ॥ ਰੁਜੂਅਲਨਿਧਾਨੈਂ ॥ ਹਰੀਫੁਲਅਜੀਮੈਂ ॥ ਰਜਾਇਕਯਕੀਨੈਂ॥੧੨੩॥ ਅਨੇਕੁਲਤਰੰਗਹੈਂ॥ ਅਭੇਦਹੈਂਅਭੰਗਹੈਂ॥ਅਜੀਜੁਲਨਿਵਾਜਹੈਂ ॥ ਗਨੀਮੁਲਖਿਰਾਜਹੈਂ ॥੧੨੪॥ਨਿਰੁਕਤਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਤ੍ਰਿਮੁਕਤਿਬਿਭੂਤਹੈਂ॥ਪ੍ਰਭੁਗਤਿਪ੍ਰਭਾਹੈਂ॥ਸੁਜੁਗਤਿਸੁਦਾਹੈਂ॥੧੨੫॥ਸਦੈਵੰਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਭੇਦੀਅਨੁਪਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੋਂਪਰਾਜਹੈਂ ॥ ਸਦਾਸਰਬਸਾਜਹੈਂ ॥ ੧੨੬ ॥ ਸਮਸਤੁਲਸਲਾਮਹੈਂ॥ ਸਦੈਵਲਅਕਾਮਹੈਂ ॥ ਨਿਰਬਾਧਸ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> pvd0hp78w4seevepst23ydvz7fyjow4 250 70372 231346 212450 2026-08-02T05:05:48Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 231346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਕੰਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਰਲ਼ ਕੇ ਹੇਕਾਂ ਲਾਵਣ ਰੱਥ ਯਾਰ ਦੀ ਖੈਰ ਮਨਾਵਣ ਜੀ ਓ ਬਾਬਲ ਘਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਆਈਆਂ ਪੁੰਨ ਕਮਾਵਣ ਚੱਲੀਆਂ ਯੋਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਰਾਂਝਾ ਸੁੱਤਾ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਤੀ ਉਹਦੀ ਵੰਝਲੀ ਜੀ ਓ ਸੀਤ ਨਦੀ ਵਿਚ ਬਲ਼ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਤੇ ਭਾਗ ਜਗਾਵਣ ਚੱਲੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ</poem>}}<noinclude></noinclude> exsoqp4s7pebotlwdx3pwx3x24glnum 231347 231346 2026-08-02T05:06:08Z Tamanpreet Kaur 606 231347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਕੰਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਰਲ਼ ਕੇ ਹੇਕਾਂ ਲਾਵਣ ਰੱਥ ਯਾਰ ਦੀ ਖੈਰ ਮਨਾਵਣ ਜੀ ਓ ਬਾਬਲ ਘਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਆਈਆਂ ਪੁੰਨ ਕਮਾਵਣ ਚੱਲੀਆਂ ਯੋਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਰਾਂਝਾ ਸੁੱਤਾ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਤੀ ਉਹਦੀ ਵੰਝਲੀ ਜੀ ਓ ਸੀਤ ਨਦੀ ਵਿਚ ਬਲ਼ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਤੇ ਭਾਗ ਜਗਾਵਣ ਚੱਲੀਆਂ ਕੰਜਕਾਂ ਨਾਵ੍ਹਣ ਚੱਲੀਆਂ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਚੰਨਣ ਫੁੱਲ ਖਿੜਿਆ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ ਜੀ ਓ</poem>}}<noinclude></noinclude> 3y51v33d9spbwetfvrrvas2xr1fj50c 250 73441 231333 231295 2026-08-01T15:45:22Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 231333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਉਸ ਨੇ ਕਾਈ ਵਰਗੇ ਹਰੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਨਾਗ ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਵਲ ਘ੍ਰਿਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਬੋਲੋ, ਕੀ ਪੁਛਦੇ ਹੋ?” {{gap}}ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਉਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਜਲੀਆਂ ਢਾਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਦਲੀ ਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਨਾਗ ਰਾਣੀ ਵਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਲਗਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਸਪ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਨਿਉਂ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਹਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, “ਸਰਕਾਰ! ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾਸ ਹੈ। ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂ!” {{gap}}ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕਹੋ!” {{gap}}ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ- {{gap}}“ਸਰਕਾਰ! ਚਿਰਾਂ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਸਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਮਿਤਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਗਾ ਕਿ ਉਹ ਗਣੇਸ਼ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਮੰਦਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜਾਏ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਆਹ ਦਾ ਕੰਮ ਨਿਰ-ਵਿਘਨ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਾਸਤਕ ਇਹ ਸੁਣ ਖਿੜ ਖਿੜਾ ਕੇ ਹਸ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਲਗਾ। ਕਹਿਣ ਲਗਾ- {{gap}}“ਵਾਹ,ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਕਮਾਲ ਆਖੀ ਤੂੰ ਭਾਈ! ਇਹ ਤਾਂ ਸੋਚ, ਆਦਮੀ ਦੀ ਵੀ ਸੁੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਕੀ ਮਤਲਬ? ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕੰਮ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਨਿਰ-ਵਿਘਨ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛੱਡ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਸਭ ਪੇਟ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਢਕੌਂਸਲੇ ਹਨ, ਢਕੌਂਸਲੇ।' {{right|२३}}<noinclude></noinclude> rhgz1hprwo5e48zok1u8ssnqcqq1f6v 250 73446 231339 2026-08-01T16:57:42Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "________________ ( ੧੧ ) ਲੱਗਦਾ” ਦੇ ਏਹੋ ਅਰਥ ਹਨ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ (ਲਿਪਾਇਮਾਨ) ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਕਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨ- ਹਾਰਾ ਪਤਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>________________ ( ੧੧ ) ਲੱਗਦਾ” ਦੇ ਏਹੋ ਅਰਥ ਹਨ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ (ਲਿਪਾਇਮਾਨ) ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਕਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨ- ਹਾਰਾ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਪਤਿਤ ਕਰਮ। ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਫਿਰ ਪਤਿਤ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਏਹ ਤਾਂ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸ੍ਵੈ ਵਿਰੋਧਤਾ ਹੈ। ਖਿਨ ਖਿਨ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਪੈਰ ਉਤੇ ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ ਖੰਡੋ-ਧਾਰ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਖੰਡੇ-ਧਾਰ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪੈਰ ਖਿਸਰਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਸਾਤਲ ਗਿਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਤੇ ਖਿਨ ਖਿਨ ਚੌਕਸਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਸਹਿਤ ਇਸ ਮਾਰਗ ਖੰਡੇ-ਧਾਰ ਤੇ ਚਲਿਆਂ ਹੀ ਪਾਰ ਪਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਕਦਮ ਅਵੇਸਲੇ ਹੋਇਆਂ ਹੀ ਖਤਰੇ ਡਿਗਣ ਦੇ ਵਿਆਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। “ਕਰੀਏ ਕੁਰੀਏ ਵੈਦਿਆ ਤਲਿ ਗਾੜਾ ਮਹਰੇਰੁ ਵੇਖੈ ਛਿਟੜੁ ਜੀਂਵਦੋ ਜਾਮਿ ਖਿਸੰਦੋ ਪੇਰੁ।” ਵਾਲਾ ਗੁਰਵਾਕ ਸਪਸ਼ਟ ਏਸੇ ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਲਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। “ਆਖਾ ਜੀਵਾ ਵਿਸਰੇ ਮਰਿ ਜਾਉ ਵਾਲਾ ਗੁਰ-ਵਾਕ ਭੀ ਸਾਫ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੋੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਮੁਖ ਰਸਨਾ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਤਾਈਂ ਸਿਖ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਅਮਰ ਜੀਵਨੀ ਜੀਵੰਦਾ<noinclude></noinclude> ld574epbkpkt0diqu7tg48twhgdgv63 231340 231339 2026-08-01T17:03:41Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 231340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੧੧ )}}'''}} ਲੱਗਦਾ” ਦੇ ਏਹੋ ਅਰਥ ਹਨ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ (ਲਿਪਾਇਮਾਨ) ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਕਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਨ-ਹਾਰਾ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਪਤਿਤ ਕਰਮ। ਪਤਿਤ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਫਿਰ ਪਤਿਤ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਏਹ ਤਾਂ ਪਤਿਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪਦਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸ੍ਵੈ ਵਿਰੋਧਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਖਿਨ ਖਿਨ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਪੈਰ ਉਤੇ ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ ਖੰਡੇ-ਧਾਰ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਖੰਡੇ-ਧਾਰ ਮਾਰਗ ਉਤੇ ਚਲਦਿਆਂ ਪੈਰ ਖਿਸਰਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਸਾਤਲ ਗਿਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਤਾਂਹੀ ਤੇ ਖਿਨ ਖਿਨ ਚੌਕਸਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਸਹਿਤ ਇਸ ਮਾਰਗ ਖੰਡੇ-ਧਾਰ ਤੇ ਚਲਿਆਂ ਹੀ ਪਾਰ ਪਵੀਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਕਦਮ ਅਵੇਸਲੇ ਹੋਇਆਂ ਹੀ ਖਤਰੇ ਡਿਗਣ ਦੇ ਵਿਆਪ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। <poem>{{gap}}“ਕਰੀਏ ਕੁਰੀਏ ਵੈਦਿਆ ਤਲਿ ਗਾੜਾ ਮਹਰੇਰੁ। {{gap}}ਵੇਖੈ ਛਿਟੜੁ ਥੀਂਵਦੋ ਜਾਮਿ ਖਿਸੰਦੋ ਪੇਰੁ।”</poem> {{gap}}ਵਾਲਾ ਗੁਰਵਾਕ ਸਪਸ਼ਟ ਏਸੇ ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਲਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਆਖਾ ਜੀਵਾ ਵਿਸਰੇ ਮਰਿ ਜਾਉ' ਵਾਲਾ ਗੁਰ-ਵਾਕ ਭੀ ਸਾਫ ਦਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੋੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਮੁਖ ਰਸਨਾ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਤਾਈਂ ਸਿਖ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਅਮਰ ਜੀਵਨੀ ਜੀਵੰਦਾ<noinclude></noinclude> d0swiuhfpau1ufr3ln2liido9u4hm1a 3 73447 231341 2026-08-01T23:19:32Z Pathoschild 553 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 231341 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] ''' <span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span> Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> esxe13mcstpjlux1bt2hqwxr2v8t8mn 250 73448 231348 2026-08-02T05:12:42Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{Block center|<poem>ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ ਜਵਾਨੀ ਨੱਚਦੀ ਨੀਲਾ ਘੋੜਾ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵਿਚ ਸੁਣਦਾ ਸੁੱਤੇ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਅਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੰਢਦੀ ਲਹੂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ ਜਵਾਨੀ ਨੱਚਦੀ ਨੀਲਾ ਘੋੜਾ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵਿਚ ਸੁਣਦਾ ਸੁੱਤੇ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਅਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੰਢਦੀ ਲਹੂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੱਥ ਮਿਲਾਂਦੀ ਬਾਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜੋ ਸੰਙਦਾ ਕਦੇ ਨ ਨੱਚਿਆ ਸੰਗ ਮੇਰੇ ਉਹ ਵੀ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 42dicr0azvxqp41hccwx4w3ludvo9kd 231349 231348 2026-08-02T05:15:55Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 231349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ'''{{dhr|3em}} ਜਵਾਨੀ ਨੱਚਦੀ ਨੀਲਾ ਘੋੜਾ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵਿਚ ਸੁਣਦਾ ਸੁੱਤੇ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਅਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੰਢਦੀ ਲਹੂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੱਥ ਮਿਲਾਂਦੀ ਬਾਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜੋ ਸੰਙਦਾ ਕਦੇ ਨ ਨੱਚਿਆ ਸੰਗ ਮੇਰੇ ਉਹ ਵੀ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> azooh2vs23uw9lsnho74jy0ueld7y1n 231350 231349 2026-08-02T05:19:32Z Tamanpreet Kaur 606 231350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{right|੬੭}}</noinclude>{{Block center|<poem>'''ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ'''{{dhr|3em}} ਜਵਾਨੀ ਨੱਚਦੀ ਨੀਲਾ ਘੋੜਾ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵਿਚ ਸੁਣਦਾ ਸੁੱਤੇ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਚਮਕੌਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਅਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਟੁੱਟੀਆਂ ਗੰਢਦੀ ਲਹੂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੱਥ ਮਿਲਾਂਦੀ ਬਾਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜੋ ਸੰਙਦਾ ਕਦੇ ਨ ਨੱਚਿਆ ਸੰਗ ਮੇਰੇ ਉਹ ਵੀ ਨੱਚਦਾ ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 0di73ysfajwccc2ao4w74cdg074uwfc