ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 4785 231407 162645 2026-08-03T11:20:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੨੩ )}}</noinclude> {{Block center|<poem>'''ਹੋਰ''':- {{overfloat right|ਇਹ ਜਰੀ ਸਰਾਏ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ, ਏਬੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆ ਗਏ । ਸ਼ਦਾਦ ਨਮਰੂਦ ਫਿਰਔਨ ਜੋਸੇ, ਦਾਅਵੇ ਬੰਨ ੪ਦਾ ਕਹਾ ਗਏ । ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਜੋਸੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੀ,ਫੇਰੀ ਵਾਂਗ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਪਾ ਗਏ । ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਰਹੇਗਾ ਰੱਬ ਸੱਚਾ, ਵਾਜੇ ਭੂੜ ਦੇ ਕਈ ਵਜਾ ਗਏ । |depth=1em}} {{center|{{xx-larger|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ 'ਮੁਖ਼ਲਸ'}}}} {{gap}}ਆਪ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਸਨ । ੧੮੩੦ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਵਡਾਲਾ ਵੀਰਮ ਤਹਿਸੀਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ੧੮੯੫ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ । {{gap}}ਆਪ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਵੀ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਦਵਾ ਦਰਮਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਆਪ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਸਾਦਕ’ ਵਡਾਲੇ ਦੇ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ੨੭ ਵਰੇ ਪਹਿਲੋਂ ਛਪਵਾਇਆ । ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਵੱਨਗੀ ਹੇਠਾਂ ਦੇਦੇ ਹਾਂ ਕਲਾਮ ਸੱਸੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ:- {{overfloat right|ਰੇ ਰਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਮੰਨ ਮੇਰਾ, “ਬਲੀ ਜਾਹ ਨਾ ਜਾਨ ਗਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਉਚੀ ਰੁਕ ਨਾ ਬਹੁਤ ਸੁਣਾ ਲੋਕਾਂ, ਰੇਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛਪੀ ਕੜੀਏ । ਮੁਖਲਸ ਬਣਨ ਝੀਕ ਤੇ ਦੇਣ ਤਾਅਨੇ,ਯਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾ ਲਾ ਕੁੜੀਏ ।|depth=1em}} '''ਜਵਾਬ ਸੱਸੀ:-''' ਜੇ ਜ਼ੋਚ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਸ਼ੋਰ ਪਾਵੇਂ, ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭੰਬੋਰ ਨਾ ਕਈ ਰਹਿਲਾਂ । ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਜਦਾਈਂ ਦੀ ਟਿਕਣ ਦੇਂਦੀ ਬਾਝੋਂ ਯਾਰ ਕਿਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਕਹਿਸਾਂ । ਖੱਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੁਖੜੇ ਕਿਵੇਂ ਬਹਿਸਾਂ। ਮੁਖਲਸ ਜਾ ਮਿਲਸਾਂ ਪੁਨੂੰ ਯਾਰ ਤਾਈਂ, ਲੇ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਕੇਚ ਵਹਿਸਾਂ। </poem>}}<noinclude></noinclude> frahodpfirq1idsuo1gsbff9e759xi1 231408 231407 2026-08-03T11:22:22Z Harchand Bhinder 2624 231408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੨੩ )}}</noinclude> {{Block center|<poem>'''ਹੋਰ''':- ਇਹ ਜਰੀ ਸਰਾਏ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ, ਏਬੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆ ਗਏ । ਸ਼ਦਾਦ ਨਮਰੂਦ ਫਿਰਔਨ ਜੋਸੇ, ਦਾਅਵੇ ਬੰਨ ੪ਦਾ ਕਹਾ ਗਏ । ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਜੋਸੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੀ,ਫੇਰੀ ਵਾਂਗ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਪਾ ਗਏ । ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਰਹੇਗਾ ਰੱਬ ਸੱਚਾ, ਵਾਜੇ ਭੂੜ ਦੇ ਕਈ ਵਜਾ ਗਏ । {{center|{{xx-larger|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ 'ਮੁਖ਼ਲਸ'}}}} {{gap}}ਆਪ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਸਨ । ੧੮੩੦ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਵਡਾਲਾ ਵੀਰਮ ਤਹਿਸੀਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ੧੮੯੫ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ । {{gap}}ਆਪ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਵੀ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਦਵਾ ਦਰਮਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਆਪ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਸਾਦਕ’ ਵਡਾਲੇ ਦੇ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ੨੭ ਵਰੇ ਪਹਿਲੋਂ ਛਪਵਾਇਆ । ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਵੱਨਗੀ ਹੇਠਾਂ ਦੇਦੇ ਹਾਂ ਕਲਾਮ ਸੱਸੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ:- {{center|ਰੇ ਰਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਮੰਨ ਮੇਰਾ, “ਬਲੀ ਜਾਹ ਨਾ ਜਾਨ ਗਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਉਚੀ ਰੁਕ ਨਾ ਬਹੁਤ ਸੁਣਾ ਲੋਕਾਂ, ਰੇਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛਪੀ ਕੜੀਏ । ਮੁਖਲਸ ਬਣਨ ਝੀਕ ਤੇ ਦੇਣ ਤਾਅਨੇ,ਯਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾ ਲਾ ਕੁੜੀਏ ।}} '''ਜਵਾਬ ਸੱਸੀ:-''' ਜੇ ਜ਼ੋਚ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਸ਼ੋਰ ਪਾਵੇਂ, ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭੰਬੋਰ ਨਾ ਕਈ ਰਹਿਲਾਂ । ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਜਦਾਈਂ ਦੀ ਟਿਕਣ ਦੇਂਦੀ ਬਾਝੋਂ ਯਾਰ ਕਿਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਕਹਿਸਾਂ । ਖੱਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੁਖੜੇ ਕਿਵੇਂ ਬਹਿਸਾਂ। ਮੁਖਲਸ ਜਾ ਮਿਲਸਾਂ ਪੁਨੂੰ ਯਾਰ ਤਾਈਂ, ਲੇ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਕੇਚ ਵਹਿਸਾਂ। </poem>}}<noinclude></noinclude> 4r4vsh1fx33vcm6qlyylexagq3gv5jn 231409 231408 2026-08-03T11:32:00Z Harchand Bhinder 2624 231409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੨੩ )}}</noinclude> {{Block center|<poem>'''ਹੋਰ''':- ਇਹ ਜਗ ਸਰਾਏ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ, ਏਬੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆ ਗਏ । ਸ਼ਦਾਦ ਨਮਰੂਦ ਫਿਰਔਨ ਜੈਸੇ, ਦਾਅਵੇ ਬੰਨ ਖੁਦਾ ਕਹਾ ਗਏ । ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਜੈਸੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੀ,ਫੇਰੀ ਵਾਂਗ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਪਾ ਗਏ । ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਰਹੇਗਾ ਰੱਬ ਸੱਚਾ, ਵਾਜੇ ਭੂੜ ਦੇ ਕਈ ਵਜਾ ਗਏ । {{center|{{xx-larger|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ 'ਮੁਖ਼ਲਸ'}}}} {{gap}}ਆਪ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਸਨ । ੧੮੩੦ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਵਡਾਲਾ ਵੀਰਮ ਤਹਿਸੀਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ੧੮੯੫ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ । {{gap}}ਆਪ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਵੀ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਦਵਾ ਦਰਮਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਆਪ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਸਾਦਕ’ ਵਡਾਲੇ ਦੇ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ੨੭ ਵਰੇ ਪਹਿਲੋਂ ਛਪਵਾਇਆ । ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਵੱਨਗੀ ਹੇਠਾਂ ਦੇਦੇ ਹਾਂ ਕਲਾਮ ਸੱਸੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ:- {{center|ਰੇ ਰਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਮੰਨ ਮੇਰਾ, “ਥਲੀਂ ਜਾਹ ਨਾ ਜਾਨ ਗਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਉਚੀ ਕੂਕ ਨਾ ਬਹੁਤ ਸੁਣਾ ਲੋਕਾਂ, ਰੇਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛਪਾ ਕੜੀਏ । ਮੁਖਲਸ ਬਣਨ ਸ਼੍ਰੀਕ ਤੇ ਦੇਣ ਤਾਅਨੇ,ਯਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾ ਲਾ ਕੁੜੀਏ ।}} '''ਜਵਾਬ ਸੱਸੀ:-''' ਜੇ ਜ਼ੋਰ ਕਰੇ ਸਗੋਂ ਸ਼ੋਰ ਪਾਵੇਂ, ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭੰਬੋਰ ਨਾ ਕਦੀ ਰਹਿਸਾਂ । ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਜਦਾਈਂ ਦੀ ਟਿਕਣ ਦੇਂਦੀ ਬਾਝੋਂ ਯਾਰ ਕਿਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਕਹਿਸਾਂ । ਖੱਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੁਖੜੇ ਕਿਵੇਂ ਬਹਿਸਾਂ। ਮੁਖਲਸ ਜਾ ਮਿਲਸਾਂ ਪੁਨੂੰ ਯਾਰ ਤਾਈਂ, ਲੇ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਕੇਚ ਵਹਿਸਾਂ। </poem>}}<noinclude></noinclude> 1eiirxg7v9rfnrnnha6bkb8381ti1ij 231410 231409 2026-08-03T11:32:45Z Harchand Bhinder 2624 231410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੨੩ )}}</noinclude>{{Block center|<poem>'''ਹੋਰ''':- ਇਹ ਜਗ ਸਰਾਏ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ, ਏਬੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਕਈ ਆ ਗਏ । ਸ਼ਦਾਦ ਨਮਰੂਦ ਫਿਰਔਨ ਜੈਸੇ, ਦਾਅਵੇ ਬੰਨ ਖੁਦਾ ਕਹਾ ਗਏ । ਅਕਬਰ ਸ਼ਾਹ ਜੈਸੇ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੀ,ਫੇਰੀ ਵਾਂਗ ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਪਾ ਗਏ । ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਰਹੇਗਾ ਰੱਬ ਸੱਚਾ, ਵਾਜੇ ਭੂੜ ਦੇ ਕਈ ਵਜਾ ਗਏ । {{center|{{xx-larger|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ 'ਮੁਖ਼ਲਸ'}}}} {{gap}}ਆਪ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਪੁਤਰ ਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਸਨ । ੧੮੩੦ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਵਡਾਲਾ ਵੀਰਮ ਤਹਿਸੀਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ੧੮੯੫ ਈਸਵੀ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ । {{gap}}ਆਪ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਵੀ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਦਵਾ ਦਰਮਲ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਆਪ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਸਾਦਕ’ ਵਡਾਲੇ ਦੇ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿੱਸਾ ਸੱਸੀ ਪਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ੨੭ ਵਰੇ ਪਹਿਲੋਂ ਛਪਵਾਇਆ । ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਵੱਨਗੀ ਹੇਠਾਂ ਦੇਦੇ ਹਾਂ ਕਲਾਮ ਸੱਸੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ:- {{center|ਰੇ ਰਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਮੰਨ ਮੇਰਾ, “ਥਲੀਂ ਜਾਹ ਨਾ ਜਾਨ ਗਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ, ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਵਾ ਕੁੜੀਏ । ਉਚੀ ਕੂਕ ਨਾ ਬਹੁਤ ਸੁਣਾ ਲੋਕਾਂ, ਰੇਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛਪਾ ਕੜੀਏ । ਮੁਖਲਸ ਬਣਨ ਸ਼੍ਰੀਕ ਤੇ ਦੇਣ ਤਾਅਨੇ,ਯਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਤਾਂ ਦੇ ਨਾ ਲਾ ਕੁੜੀਏ ।}} '''ਜਵਾਬ ਸੱਸੀ:-''' ਜੇ ਜ਼ੋਰ ਕਰੇ ਸਗੋਂ ਸ਼ੋਰ ਪਾਵੇਂ, ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਭੰਬੋਰ ਨਾ ਕਦੀ ਰਹਿਸਾਂ । ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਜਦਾਈਂ ਦੀ ਟਿਕਣ ਦੇਂਦੀ ਬਾਝੋਂ ਯਾਰ ਕਿਸਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਭੇਤ ਕਹਿਸਾਂ । ਖੱਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੁਖੜੇ ਕਿਵੇਂ ਬਹਿਸਾਂ। ਮੁਖਲਸ ਜਾ ਮਿਲਸਾਂ ਪੁਨੂੰ ਯਾਰ ਤਾਈਂ, ਲੇ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਕੇਚ ਵਹਿਸਾਂ। </poem>}}<noinclude></noinclude> p6iuwnt34fwern37sfadfg3sjhf9zle 250 17493 231381 48307 2026-08-03T04:15:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|<poem> ਪੰਜਾਬੀ: ਠੀਕ ਠਾਕ ਠੈਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਪੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਸਿਰੀਆਂ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਪਟੈਂਪੂ {{Float right|(ਹਲ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਟਕ ਟਕ ਟੇਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਚੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਮੁੰਡਿਆ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਚਲੇਂਜੂ {{Float right|(ਹਲ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਬੀਜੀ ਕੰਗਣੀ {{gap}}ਉਗ ਪਏ ਤਿਲ {{gap}}ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਅਨਾਰਾਂ ਦੇ {{gap}}ਲਮਕ ਪਏ ਦਿਲ {{right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਬਾਹੇ ਤਿਲ {{gap}}ਜੰਮੇ ਝਿਲ {{gap}}ਲੱਗੇ ਵਿੱਲ {{right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਲੀ ਕੁੜੀ ਭੜਾ ਭੜ ਬੋਲੇ {{gap}}ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਡੋਲੇ {{right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਧਾਰਾ ਤੇ ਮੈਂਹ ਗੜਗੜਾਈ {{gap}}ਬਾਝੀ ਦੰਦੇ ਮਾਣੂਆਂ ਖਾਦੀ {{right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਅੰਬਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ {{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਜਾਈ ਲਾਹੌਰ ਬੋਲੀ {{right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਚਲ ਮੈਂ ਆਇਆ {{right|(ਤਖਤਾ)}} ਯੂ.ਪੀ. ਮੈਂ ਆਇਆ ਤੂੰ ਹਟ {{right|(ਤਖਤਾ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਦੋ ਅਲਣ ਬਲਣ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਲਣ {{gap}}ਦੋ ਪੱਖੇ ਝਲਣ {{gap}}ਸਪ ਮੇਲ੍ਹਦਾ ਫਿਰੇ {{Float right|(ਹਾਥੀ)}} {{gap}}ਜਗ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰੇ ਯੂ.ਪੀ. ਚਾਰ ਚਾਕ ਚਲੇਂ ਦੋ ਸੂਪ ਚਲੇਂ </poem>}}<noinclude>{{center|19 | ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> lnqcan59tl2r4n5pl2w1dlhx6ya61e9 231382 231381 2026-08-03T04:18:14Z Harchand Bhinder 2624 231382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|<poem> ਪੰਜਾਬੀ: ਠੀਕ ਠਾਕ ਠੈਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਪੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਸਿਰੀਆਂ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਪਟੈਂਪੂ {{Float right|(ਹਲ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਟਕ ਟਕ ਟੇਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਚੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਮੁੰਡਿਆ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਚਲੇਂਜੂ {{right|(ਹਲ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਬੀਜੀ ਕੰਗਣੀ {{gap}}ਉਗ ਪਏ ਤਿਲ {{gap}}ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਅਨਾਰਾਂ ਦੇ {{gap}}ਲਮਕ ਪਏ ਦਿਲ {{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਬਾਹੇ ਤਿਲ {{gap}}ਜੰਮੇ ਝਿਲ {{gap}}ਲੱਗੇ ਵਿੱਲ {{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਲੀ ਕੁੜੀ ਭੜਾ ਭੜ ਬੋਲੇ {{gap}}ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਡੋਲੇ {{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਧਾਰਾ ਤੇ ਮੈਂਹ ਗੜਗੜਾਈ {{gap}}ਬਾਝੀ ਦੰਦੇ ਮਾਣੂਆਂ ਖਾਦੀ {{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਅੰਬਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ {{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਜਾਈ ਲਾਹੌਰ ਬੋਲੀ {{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਚਲ ਮੈਂ ਆਇਆ {{Float right|(ਤਖਤਾ)}} ਯੂ.ਪੀ. ਮੈਂ ਆਇਆ ਤੂੰ ਹਟ {Float {right|(ਤਖਤਾ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਦੋ ਅਲਣ ਬਲਣ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਲਣ {{gap}}ਦੋ ਪੱਖੇ ਝਲਣ {{gap}}ਸਪ ਮੇਲ੍ਹਦਾ ਫਿਰੇ {{Float right|(ਹਾਥੀ)}} {{gap}}ਜਗ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰੇ ਯੂ.ਪੀ. ਚਾਰ ਚਾਕ ਚਲੇਂ ਦੋ ਸੂਪ ਚਲੇਂ </poem>}}<noinclude>{{center|19 | ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 6wznsw3sk8y2wt1cpi7htydgv0n8ndp 231383 231382 2026-08-03T05:16:38Z Harchand Bhinder 2624 231383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>ਪੰਜਾਬੀ: ਠੀਕ ਠਾਕ ਠੈਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਪੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਸਿਰੀਆਂ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਪਟੈਂਪੂ {{gap}}{{Float right|(ਹਲ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਟਕ ਟਕ ਟੇਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਚੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਮੁੰਡਿਆ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਚਲੇਂਜੂ {{gap}}{{Float right|(ਹਲ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਬੀਜੀ ਕੰਗਣੀ {{gap}}ਉਗ ਪਏ ਤਿਲ {{gap}}ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਅਨਾਰਾਂ ਦੇ {{gap}}ਲਮਕ ਪਏ ਦਿਲ {{gap}}{{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਬਾਹੇ ਤਿਲ {{gap}}ਜੰਮੇ ਝਿਲ {{gap}}ਲੱਗੇ ਵਿੱਲ {{gap}}{{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਲੀ ਕੁੜੀ ਭੜਾ ਭੜ ਬੋਲੇ {{gap}}ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਡੋਲੇ {{gap}}{{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਧਾਰਾ ਤੇ ਮੈਂਹ ਗੜਗੜਾਈ {{gap}}ਬਾਝੀ ਦੰਦੇ ਮਾਣੂਆਂ ਖਾਦੀ {{gap}}{{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਅੰਬਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ {{gap}}{{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਜਾਈ ਲਾਹੌਰ ਬੋਲੀ {{gap}}{{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਚਲ ਮੈਂ ਆਇਆ {{gap}}{{Float right|(ਤਖਤਾ)}} ਯੂ.ਪੀ. ਮੈਂ ਆਇਆ ਤੂੰ ਹਟ {{gap}}{{Float right|(ਤਖਤਾ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਦੋ ਅਲਣ ਬਲਣ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਲਣ {{gap}}ਦੋ ਪੱਖੇ ਝਲਣ {{gap}}ਸਪ ਮੇਲ੍ਹਦਾ ਫਿਰੇ {{gap}}{{Float right|(ਹਾਥੀ)}} {{gap}}ਜਗ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰੇ ਯੂ.ਪੀ. ਚਾਰ ਚਾਕ ਚਲੇਂ {{gap}}ਦੋ ਸੂਪ ਚਲੇਂ </poem>}}<noinclude>{{center|19 | ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> k5p49kvhorwbnctovpybpu0irksqpo5 231384 231383 2026-08-03T05:21:27Z Harchand Bhinder 2624 231384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>ਪੰਜਾਬੀ: ਠੀਕ ਠਾਕ ਠੈਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਪੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਸਿਰੀਆਂ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਪਟੈਂਪੂ {{Float right|(ਹਲ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਟਕ ਟਕ ਟੇਂਚੂ {{gap}}ਧਰਤ ਪਟੈਂਚੂ {{gap}}ਤਿੰਨ ਮੁੰਡਿਆ {{gap}}ਦਸ ਪੈਰ ਚਲੇਂਜੂ {{gap}}{{Float right|(ਹਲ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਬੀਜੀ ਕੰਗਣੀ {{gap}}ਉਗ ਪਏ ਤਿਲ {{gap}}ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਅਨਾਰਾਂ ਦੇ {{gap}}ਲਮਕ ਪਏ ਦਿਲ {{gap}}{{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਬਾਹੇ ਤਿਲ {{gap}}ਜੰਮੇ ਝਿਲ {{gap}}ਲੱਗੇ ਵਿੱਲ {{gap}}{{Float right|(ਬੈਂਗਣ, ਬਤਾਉਂ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਲੀ ਕੁੜੀ ਭੜਾ ਭੜ ਬੋਲੇ {{gap}}ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਦਾ ਕਾਲਜਾ ਡੋਲੇ {{gap}}{{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਕਾਂਗੜਾ: ਧਾਰਾ ਤੇ ਮੈਂਹ ਗੜਗੜਾਈ {{gap}}ਬਾਝੀ ਦੰਦੇ ਮਾਣੂਆਂ ਖਾਦੀ {{gap}}{{Float right|(ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਅੰਬਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ {{gap}}{{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਕਾਂਗੜਾ : ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੌਲੀ {{gap}}ਜਾਈ ਲਾਹੌਰ ਬੋਲੀ {{gap}}{{Float right|(ਟੈਲੀਫੋਨ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਚਲ ਮੈਂ ਆਇਆ {{gap}}{{Float right|(ਤਖਤਾ)}} ਯੂ.ਪੀ. : ਮੈਂ ਆਇਆ ਤੂੰ ਹਟ {{gap}}{{Float right|(ਤਖਤਾ)}} ਪੰਜਾਬੀ: ਦੋ ਅਲਣ ਬਲਣ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਲਣ {{gap}}ਦੋ ਪੱਖੇ ਝਲਣ {{gap}}ਸਪ ਮੇਲ੍ਹਦਾ ਫਿਰੇ {{gap}}{{Float right|(ਹਾਥੀ)}} {{gap}}ਜਗ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰੇ ਯੂ.ਪੀ. : ਚਾਰ ਚਾਕ ਚਲੇਂ {{gap}}ਦੋ ਸੂਪ ਚਲੇਂ </poem>}}<noinclude>{{center|19 | ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 9n7tawzg62nqozumvplbaciqdzt0yxe 250 17496 231385 48310 2026-08-03T05:28:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{dhr|1em}} {{gap}}ਆਗੇ ਨਾਗ ਚਲੇ {{gap}}ਪੀਛੇ ਗੋਹ ਚਲੇ {{gap}} (ਹਾਥੀ) ਪੰਜਾਬੀ : ਜਦ ਸਾਂ ਮੈਂ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ {{gap}}ਤਦ ਸਹਿੰਦੀ ਸਾਂ ਮਾਰ {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾ ਲਏ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ {{gap}}ਹੁਣ ਨਾ ਸਹਿੰਦੀ ਗਾਲ {{gap}}(ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਾਂਡਾ) ਯੂ. ਪੀ. : ਜਬ ਰਹੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਭੋਰੀ {{gap}}ਤਬ ਸਹੀ ਥੀ ਮਾਰ {{gap}}ਅਬ ਤੋ ਪਹਿਨੀ ਲਾਲ ਘਗਰੀਆ ਅਬ ਨਾ ਸਹਿਰੋਂ ਮਾਰ {{gap}}(ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਾਂਡਾ) {{gap}}ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਇੱਕ ਹੈ- ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਧ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ “ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ) 1979 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ “ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤ ਕੋਸ਼’’ ਛਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਹੋਰ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਖਰੇ ਮੋਤੀ ਸਾਂਭੇ ਜਾ ਸਕਣ।</poem>}}<noinclude>{{center|20 / ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 9edho17ai6beij94q47tg691sppi9t4 231386 231385 2026-08-03T05:29:20Z Harchand Bhinder 2624 231386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{dhr|1em}} {{gap}}ਆਗੇ ਨਾਗ ਚਲੇ {{gap}}ਪੀਛੇ ਗੋਹ ਚਲੇ {{gap}} (ਹਾਥੀ) ਪੰਜਾਬੀ : ਜਦ ਸਾਂ ਮੈਂ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ {{gap}}ਤਦ ਸਹਿੰਦੀ ਸਾਂ ਮਾਰ {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾ ਲਏ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ {{gap}}ਹੁਣ ਨਾ ਸਹਿੰਦੀ ਗਾਲ {{gap}}(ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਾਂਡਾ) ਯੂ. ਪੀ. : ਜਬ ਰਹੀ ਮੈਂ ਬਾਰੀ ਭੋਰੀ {{gap}}ਤਬ ਸਹੀ ਥੀ ਮਾਰ {{gap}}ਅਬ ਤੋ ਪਹਿਨੀ ਲਾਲ ਘਗਰੀਆ {{gap}}ਅਬ ਨਾ ਸਹਿਰੋਂ ਮਾਰ {{gap}}(ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਾਂਡਾ) {{gap}}ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ ਇੱਕ ਹੈ- ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਧ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ “ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ) 1979 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ “ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤ ਕੋਸ਼’’ ਛਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਹੋਰ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਖਰੇ ਮੋਤੀ ਸਾਂਭੇ ਜਾ ਸਕਣ।</poem>}}<noinclude>{{center|20 / ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 0wigq8ok7so1dvqy7vw5wo2l1aj63vv 250 18241 231387 122213 2026-08-03T05:36:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{dhr|1em}} {{x-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}} {{rh|ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ| ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ”, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1989 ‘ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ, 1998}}</poem>}} ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੱਕੜ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1998 ਇਕਬਾਲ ਕੌਰ ਸੌਦ “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਯਾਨ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ . ਆ.ਲੁਧਿਆਣਾ, 1986 ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਡਾ.) : ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ, ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ, ਦਿੱਲੀ, 1968 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ’, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਦਿੱਲੀ, 1971 ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ 1979 ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਡਾਂ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ “ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ’, ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1967 ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ‘ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ’, ਜੀਵਨ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1969 186 i ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ<noinclude></noinclude> 3x4ljseyfunh3yxuoc36uj1zot0dwoj 231388 231387 2026-08-03T05:54:09Z Harchand Bhinder 2624 231388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{x-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}}}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੱਕੜ ਇਕਬਾਲ ਕੌਰ ਸੌਦ ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਡਾ.) : ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ”, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1989 ‘ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ, 1998 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1998 “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਯਾਨ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ . ਆ.ਲੁਧਿਆਣਾ, 1986 ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ, ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ, ਦਿੱਲੀ, 1968 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ’, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਦਿੱਲੀ, 1971 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ 1979 ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਡਾਂ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 “ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ’, ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1967 ‘ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ’, ਜੀਵਨ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1969 {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{center|186/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 81i6pldw94svv8gda1sb6avovkdymln 231389 231388 2026-08-03T05:55:42Z Harchand Bhinder 2624 231389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{x-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}}}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੱਕੜ ਇਕਬਾਲ ਕੌਰ ਸੌਦ ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਡਾ.) : ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ”, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1989 ‘ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ, 1998 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1998 “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਯਾਨ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ . ਆ.ਲੁਧਿਆਣਾ, 1986 ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ, ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ, ਦਿੱਲੀ, 1968 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ’, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਦਿੱਲੀ, 1971 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ 1979 ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਡਾਂ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 “ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ’, ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1967 ‘ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ’, ਜੀਵਨ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1969 {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{center|186/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> shwclt30l5pdibotnxbokl7a8yvhg1b 231390 231389 2026-08-03T05:58:22Z Harchand Bhinder 2624 231390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{x-larger|ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ}}}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੱਕੜ ਇਕਬਾਲ ਕੌਰ ਸੌਦ ਸੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (ਡਾ.) : ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅਸ਼ੋਕ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ”, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1989 ‘ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਮਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ, 1998 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1998 “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਯਾਨ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ . ਆ.ਲੁਧਿਆਣਾ, 1986 ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ, ਨਵਯੁਗ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ, ਦਿੱਲੀ, 1968 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੋਕ ਧਾਰਾ’, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, ਦਿੱਲੀ, 1971 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ 1979 ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2004 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਡਾਂ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2005 “ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ’, ਕਸਤੂਰੀ ਲਾਲ ਐਂਡ ਸੰਨਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1967 ‘ਲੋਕਯਾਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ’, ਜੀਵਨ ਮੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1969 {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{center|186/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> ennkfc5nzwnnwfrdbw44dab83j4mvdf 250 18245 231391 122214 2026-08-03T06:11:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) -------------- {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2902 ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> hywoipbxc84cxbnb840qw3p6n2cxg4o 231392 231391 2026-08-03T06:14:13Z Harchand Bhinder 2624 231392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> lrwo7v0lmpf1z1v8eygk8t83tgndozv 231393 231392 2026-08-03T06:15:05Z Harchand Bhinder 2624 231393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 5fc5ciphszazrypdrvprl6hcz8yv7ms 231394 231393 2026-08-03T06:16:12Z Harchand Bhinder 2624 231394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> c43lde5h7oxgizx9uo0oxcom8gk8j3o 231395 231394 2026-08-03T06:17:55Z Harchand Bhinder 2624 231395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 85l723vtpt4in5p0m7ip3w8b6ze83j4 231396 231395 2026-08-03T06:22:14Z Harchand Bhinder 2624 231396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> gaothhqb4ji0n9tbv6uq92ni0s0uapk 231397 231396 2026-08-03T06:24:22Z Harchand Bhinder 2624 231397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 4wja0jwnznd24x3omxn2y7ulnt1z1ub 231398 231397 2026-08-03T06:26:08Z Harchand Bhinder 2624 231398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 2tnl3lkauklvjq0ornwjejwpr2p1sou 231399 231398 2026-08-03T06:27:30Z Harchand Bhinder 2624 231399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> svxg8o3d3ehusol8eqh37j2uk2lb4gv 231400 231399 2026-08-03T06:29:20Z Harchand Bhinder 2624 231400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> qc8lywu9rdsbk2j2tg7379yf4rmuxyo 231401 231400 2026-08-03T06:30:25Z Harchand Bhinder 2624 231401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 641d4mgyqg06ztt2ebz4t3ihzu3pk4i 231402 231401 2026-08-03T06:32:02Z Harchand Bhinder 2624 231402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ (ਡਾ.) ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫਰੈਂਕ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਮੋਹੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਜੈ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਲੰਕਾਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ(ਡਾ.) ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਸਵਤੰਤਰ ਧਨਵੰਤ ਕੌਰ (ਸੰਪਾ.) ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) - - - - - - - - - {{Multicol-break}} ‘ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਰਸਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1976 ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੈੜ’, ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ’, ਕੁਕਨੁਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, 2003 ‘ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼`, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1981 ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1981 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ’, ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਟੈਕਸਟ ਬੁੱਕ ਬੋਰਡ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1978 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1992 ‘ਵਿਰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਲਾਹੌਰ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 2003 ‘ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1987 “ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਆਲਾ ਦੁਆਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1970 ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋ. ਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1985 “ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ`, ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਕੇਂਦਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 1983 ‘ਪੰਜਾਬੀਅਤ : ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਰੂਪ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 1993 “ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੀ ਸਿਰਜਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਲੋਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1983 ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਭੂਮਿਕਾ ਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ-1988 ‘ਮਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਸ਼ਗਨ ਕਰੇ’, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ, 2003 {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|187/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> pecvjadkz06xn71l3kxdly3x0qc54el 250 18249 231403 122215 2026-08-03T06:38:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Multicol}} ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸੰਪਾ.) ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ ਤਿਵਾੜੀ {{Multicol-break}} “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1987 “ਪੰਜਾਬ”, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1960 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ’, ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ, 1986 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1985 {{Multicol-end}} {{center|{{x-larger|-ਸਮਾਪਤ-}}}}<noinclude>{{center|188/ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> 3ykmno9ycrbrjvwarzmn8e5f3tcamo7 231404 231403 2026-08-03T06:39:44Z Harchand Bhinder 2624 231404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸੰਪਾ.) ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ ਤਿਵਾੜੀ {{Multicol-break}} “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1987 “ਪੰਜਾਬ”, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1960 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ’, ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ, 1986 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1985 {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|{{x-larger|-ਸਮਾਪਤ-}}}}<noinclude>{{center|188/ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> gum0lb1zi1z981m7giwu7q3b4bh56d7 231405 231404 2026-08-03T06:40:41Z Harchand Bhinder 2624 231405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੂਨੀ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਸੰਪਾ.) ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਥ ਤਿਵਾੜੀ {{Multicol-break}} “ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਨਾਚ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਈਟਰਜ਼ ਕੋਆ. ਸੁਸਾਇਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 1987 “ਪੰਜਾਬ”, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਪਟਿਆਲਾ, 1960 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ’, ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ, 1986 ‘ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ’, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 1985 {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|{{x-larger|-ਸਮਾਪਤ-}}}}<noinclude>{{center|188/ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ}}</noinclude> eg5lhmmmnknnsijo4fx3yxony9qsklo 250 53579 231374 225042 2026-08-02T15:34:15Z Jagdish Papra 2490 231374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੭}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨ:— ੧੪ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਤਲਾਦੇ ਉਪਰ ਭਾਰੰਡ ਨਾਮੀ ਪੰਛੀ ਇੱਕ ਪੇਟ ਤੇ ਦੋ ਮੂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੇਰੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਦੀ ਛੱਲ ਨਾਲ ਆਯਾ ਹੋਯਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਉਸਨੇ ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਏਹ ਆਖਿਆ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਫਲ ਖਾਧੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸਦੇ ਜੇਹਾ ਸ੍ਵਾਦ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿਆ ਜਾਨੀਏ ਏਹ ਫਲ ਕਲਪ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਅਥਵਾ ਹਰਿ ਚੰਦਨ ਦੇ ਨਾਲ ਛੂਹਕੇ ਆਯਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਦੂਜੇ ਮੂੰਹ ਨੇ ਆਖਿਆ ਜੇਕਰ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਸ੍ਵਾਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਥੋੜਾ ਜੇਹਾ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਦੇਹ ਜੋ ਸ੍ਵਾਦ ਚੱਖਾਂ ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸਾਡਾ ਪੇਟ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਫੇਰ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਖਾਨ ਕਰਕੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਬਾਕੀ ਦਾ ਫਲ ਆਪਣੀ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇਈਏ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਫਲ ਉਸਨੇ ਤੀਮੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਓਹ ਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਦੂਜਾ ਮੂੰਹ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿਨ ਲੱਗਾ ਕਿਤਨੇ ਕ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੂਜੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਫਲ ਲੱਭਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੇ ਦੁਸਟ ਨਿਰਦਈ ਨਾ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਏਹ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਮੁਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਮੂਰਖ ਏਹ ਬਾਤ ਨਾ ਕਰ ਇਸ ਬਾਤ ਦੇ ਕੀਤਿਆਂ ਦੋਵੇਂ ਮਰਾਂਗੇ ਓਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਪਰ ਉਸਨੇ ਫਲ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮੁਖ ਮਰ ਗਏ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੈ॥ <poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਪੇਟ ਅਰ ਮੁਖ ਦੋਉ ਭਿੰਨ ੨ ਫਲ ਚਾਂਹਿ॥ ਬਿਨਾ ਮੇਲ ਤੇ ਨਾਸ ਭਾ ਖਗ ਭਾਰੰਡ ਜੁ ਆਂਹਿ॥੧੦੨॥</poem> {{gap}}ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਚਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਘਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਾਹ ਪਰ ਅਕੱਲਾ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:— ਛੰਦ॥ ਮੀਠਾ ਅੰਨ ਨ ਭਖੇ ਏਕਲਾ ਬਿਨ ਬਾਂਟੇ ਤੇ ਸੁਨਲੇ ਮੀਤ। ਬਹੁਤ ਜਨੋਂ ਮੇਂ ਕਬੀ ਨਾ ਜਾਗੇ ਜੋ ਸਬ ਸੈਨ ਕਰੇਂ ਧਰ ਚੀਤ। ਚਲੇ ਨ ਮਾਰਗ ਕਬੀ ਏਕਲਾ ਕਾਰਜ ਕਰੇ ਨ ਬਿਨਾਂ ਸਲਾਹ। ਨਾਥ<noinclude></noinclude> l5aehh314430kizm7mp0uudmfk5lh0w 250 53580 231376 225043 2026-08-02T15:44:20Z Jagdish Papra 2490 231376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੮੮|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}</noinclude>ਬਖਾਨੇ ਨੀਤ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਕੋ ਮਨ ਮੇਂ ਰਾਖ ਨ ਇਸੇ ਭੁਲਾਹਿ॥੧੦੩॥ ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ:- <poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ ਪੁਰਖ ਭੀ ਦੂਸਰਾ ਮਾਰਗ ਮੇਂ ਸੁਖ ਦੇਤ॥ ਜਿਮ ਕਰਕਟੁ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕੋ ਰਾਖਿਯੋ ਹੋਇ ਸੁਚੇਤ॥੧੦੪॥</poem> {{gap}}ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਾ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਨ:- ੧੫ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਜਗਾਂ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨਾਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਓਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਪੁਤ੍ਰ ਤੂੰ ਜੇ ਪਰਦੇਸ ਚਲਿਆ ਹੈਂ ਤਾਂ ਅਕੱਲਾ ਨਾ ਜਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਢੂੰਡ, ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਮਾਤਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਡਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਪੱਕੀ ਸਲਾਹ ਦੇਖਕੇ ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਆਂਦਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਇਹ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਲੈ ਜਾਹ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇਉਲੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਮੁਸ਼ਕਕਪੂਰ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਭਾਂਡੇ ਵਿਖੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈ ਤੁਰਿਆ ||ਰਸਤੇ ਵਿਖੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਛਾਯਾ ਹੇਠ ਸੌਂ ਗਿਆ, ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਵਿਖੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਖੋਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਲਾ ਸਰਪ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਯਾ॥ ਉਸ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਕਪੂਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਾ ਡੰਗਿਆ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕ ਕਪੂਰ ਦੀ ਝੋਲੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਸਿਟਿਆ ਤੇ ਨੇਉਲੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਿਟਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਜਿਉਂ ਉਠਕੇ ਦੇਖਆ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕ ਕਪੂਰ ਦੀ ਥੈਲੀ ਦੇ ਪਾਸ ਕਾਲਾ ਸਪ ਮੋਇਆ ਟੋਟੇ ਕੀਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਨਿਉਲੇ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਕੇ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਸਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਅਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ ਜਰੂਰ ਰਖਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਭੀ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਧਾਰ ਕੇ ਕੀਤਾ ਤੇ ਨੇਊਲੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਯਾ। ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਕਹਿਨਾ ਸਚ ਹੈ:- ਕੁੰਡਲੀਆ ਛੰਦ॥ ਬਿਨੁ ਸਹਾਇ ਘਟ ਜਾਤ ਹੈ ਯਥਾ ਉਦਧਿ ਕਾ<noinclude></noinclude> 5x4ck9wy2wj3b7yqasbmt8tgneamrli 250 53581 231377 225044 2026-08-02T16:08:27Z Jagdish Papra 2490 231377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||ਪੰਚਮੋ ਤੰਤ੍ਰ|੨੮੯}} {{rule}}</noinclude>ਨੀਰ। ੫ਾਇ ਸਹਾਇ ਸੁ ਬ੍ਰਿਧ ਹੈ ਦੇਖੋ ਦੁਖ ਮਤ ਧੀਰ। ਦੇਖੋ ਤੁਮ ਮਤ ਧੀਰ ਤਿਵੇਂ ਧਨਪਤਿ ਕੀ ਬਾਤਾ। ਵਿਪਦ ਸਹਾਇਕ ਅਵਰ ਅਵਰ ਭੁੰਜਤ ਸੁਖ ਤਾਤਾ ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਚਾਰ ਰਾਖ ਸੰਗੀ ਤੂੰ ਨਿਸ ਦਿਨ। ਜੋ ਚਾਹੋਂ ਸੁਖ ਭ੍ਾਤ ਰਹੋ ਨ ਆਪ ਮੀਤ ਬਿਨ॥੧੦੫॥ <poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਤ੍ਰ ਤੀਰਥ ਦਿਜ ਦੇਵ ਗੁਰ ਵੈਦ ਜੋਤਸ਼ੀ ਮਾਂਹਿ॥ ਜੈਸੀ ਹੋਤੀ ਭਾਵਨਾ ਤੈਸਾ ਹੀ ਫਲ ਪਾਂਹਿ॥੧੦੬॥</poem> {{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਕਹਿਕੇ ਓਹ ਬਰਾਹਮਨ ਜਿੱਧਰ ਜਾਨਾ ਸੀ ਉੱਧਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:- <poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ ਪੁਰਖ ਭੀ ਦੂਸਰਾ ਮਾਰਗ ਮੇ ਸੁਖ ਦੇਤ॥ ਜਿਮ ਕਰਕਟ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰ ਕੋ ਰਾਖਿਯੋ ਹੋਇ ਸਚੇਤ॥੧੦੭॥</poem> {{gap}}ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਚਕ੍ ਧਾਰੀ ਕੌਲੋਂ ਆਗਯਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਕੇ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਲੜਕਿਓ ਏਹ ਰਾਜਨੀਤਿ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਕੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ॥ ਇਹ ਪੰਜਤੰਤ੍ਰ ਅਜੇਹਾ ਉਤਮ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ ਸੋ ਜੇਹੜਾ ਇਸਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ ਓਹ ਇੰਦ੍ ਤੋਂ ਬੀ ਕਦੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਪਾਵੇ ਜਦ ਓਹ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਪਾਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜਿਉਂ ਪਰੀਛਿਆ ਲਈ ਤਾਂ ਓਹ ਸਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤਿ ਵਿਖੇ ਪੱਕੇ ਦਿੱਸੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਾਜਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਯਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇ ਆਪ ਸੁਖ ਭੋਗਨ ਲੱਗਾ॥ {{Block center|<poem>{{x-larger|ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਾ ਵਿਰਚਿਤਸਯ ਪੰਚ ਤੰਤ੍ ਭਾਖਾ ਅਨੁਵਾਦੇ ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਵਿਸ਼ਾਰਦ ਨਿਰਮਿਤੇ ਪੰਚਮੰ ਤੰਤ੍ੰ ਸਮਾਪਤੰ}}</poem>}} {{gap}}ਸੰਵਤ ਵਿਕ੍ਰਮ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਕੋ ਮੁਨਿ ਪਾਂਡਵ ਨਿਧਿ ਚੰਦ। ਮਾਘ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਸਮੀ ਤਿਥੀ ਭੌਮਵਾਰ ਸੁਖ ਕੰਦ॥੧॥ ਭਯੋ ਸਮਾਪਤ ਗ੍ਰੰਥ ਯਹਿ ਲਵਪੁਰ ਨਗਰ ਮਝਾਰ। ਪੰਡਿਤ ਯੋਗੀ ਨਾਥ ਸ਼ਿਵ ਕੀਨੋ ਪਰ ਉਪਕਾਰ॥੨॥ ਪਿਛਲਾ ਸੰਮਤ ਜੋ ਲਿਖਾ ਤੀਨ ਤੰਤ੍ਰ ਕਾ ਜਾਨ ਤਾਂ ਪਾਛੇ ਯੁਗ ਤੰਤ੍ਰ ਕਾ ਸਮਾ ਲਖੋ ਬੁਧਮਾਨ॥੩॥ ਅਧੁਨਾ<noinclude></noinclude> 6v8vwplqcy1sxu75u6crsm8czvlyrrk 250 58891 231406 231338 2026-08-03T11:10:56Z Harchand Bhinder 2624 231406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parleen kaur kalsi" /></noinclude> {{center|{{larger|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ}}}} {{center|{{larger|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਕੀਫਤਹ}}}} {{center|{{larger|ਜਾਪੁ॥ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦}}}} ਛਪੈਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਚਕ੍ਰਚਿਹਨਅਰੁਬਰਨਜਾਤਅਰੁਪਾਤਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਰੂਪਰੰਗਅਰੁਰੇਖਭੇਖਕੋਊਕਹਿਨਸਕਤਕਿਹ॥ ਅਚਲਮੂਰਤਿਅਨਭਵਪ੍ਰਕਾਸਅਮਿਤੋਜਕਹਿਜੈ ॥ ਕੋਟਿਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰਾਣਸਾਹਿਸਾਹਾਣਿਗਣਿਜੈ।ਤ੍ਰਿਭਵਣਮਹੀਪਸੁਰਨਰਅਸੁਰਨੇਤਿਨੇਤਿਬਨਤ੍ਰਿਣਕਹਤ॥ ਤ੍ਵਸਰਬਨਾਮਕਥੈਕਵਨਕਰਮਨਾਮਬਰਣਤਸੁਮਤ ॥ ੧ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਕਾਲੇ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਕ੍ਰਿਪਾਲੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਰੂਪੇ ॥ ਨਮਸਤ੍ਵੰਅਨੂਪੇ ॥ ੨ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਲੇਖੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਾਏ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜਾਏ ॥੩॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੇ॥ ਨਮਸਤੰਅਠਾਮੇ ॥ ੪ ॥ ਨਮਸਤੰਅਕਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਰਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਮੰ ॥ ਨਮਸਤੰਅਧਾਮੰ ॥੫॥ ਨਮਸਤੰਅਜੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੀਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਬਾਹੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਢਾਹੇ ॥ ੬ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੀਲੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨਾਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਛੇਦੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗਾਧੇ ॥ ੭ ॥ ਨਮਸਤੰਅਗੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੰਜੇ ॥ ਨਮਸਤੰਉਦਾਰੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਪਾਰੇ ॥ ੮ ॥ ਨਮਸਤੰਸੁਏਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਨੇਕੈ ॥ ਨਮਸਤੰਅਭੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅਜੂਪੇ ॥ ੯ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭਰਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਦੇਸੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਭੇਸੇ ॥ ੧੦ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਨਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧਾਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਘਾਤੇ ॥ ੧੧ ॥ ਨਮਸਤੰਨ੍ਰਿਧੂਤੇ ॥ ਨਮਸਤੰਅ<noinclude></noinclude> iamzswqqftmustj6k0z36dl5j6utk7k 250 59062 231378 231335 2026-08-02T16:37:04Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ {{center|(੬)}} ਬਿਭੂਤ ਕਰਨੈ ॥੧੦੪॥ ਕਿਰਾਜੰਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਕਿਧਰਮੰਧੁਜਾਹੈਂ ॥ ਕਿਆਸੋਕਬਰਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਾਅਭਰਨੈ ॥ ੧੦੫ ॥ ਕਿਜਗਤੰਕ੍ਰਿਤੀਹੈਂ ॥ ਕਿਛਤ੍ਰੰਛਤ੍ਰੀਹੈਂ ॥ ਕਿਬ੍ਰਹਮੰਸਰੂਪੈ ॥ ਕਿਅਨਭਉਅਨੂਪੈ ॥ ੧੦੬ ॥ ਕਿਆਦਿਅਦੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿ ਆਪਅਭੇਵਹੈਂ ॥ ਕਿਚਿਤ੍ਰੰਬਿਹੀਨੈ ॥ ਕਿਏਕੈਅਧੀਨੈ ॥ ੧੦੭ ॥ ਕਿਰੋਜੀਰਜਾਕੈ ॥ ਰਹੀਮੈਰਿਹਾਕੈ ॥ ਕਿਪਾਕਬਿਐਬਹੈਂ ॥ ਕਿਗੈਬੁਲਗੈਬਹੈਂ ॥ ੧੦੮ ॥ ਕਿਅਫਵਲਗੁਨਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਾਨਸਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਕਾਰਨਕੁਨਿੰੰਦਹੈਂ ॥ ਕਿਰੋਜੀਦਿਹਿੰਦਹੈਂ ॥ ੧੦੯ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਕਰਮੰਕਰੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਹੈਂ ॥ ਕਿਸਰਬੰਦਲੀਹੈਂ ੧੧੦ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨਿਯੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦਾਨਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗਉਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਉਨੈ ॥੧੧੧॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸਾਜੈ ॥ ੧੧੨ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਲੀਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਹੋ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਹੋ ॥ ੧੧੩ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਕਾਲੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪਾਲੈ ॥ ੧੧੪ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਹੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਗੰਤਾ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਖੀ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੇਖੀ ॥ ੧੧੫॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਕਾਜੇ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਰਾਜੇ । ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਸੋਖੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪੋਖੈ ॥ ੧੧੬ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਤ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਪ੍ਰਾਣੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਦੇਸੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭੇਸੈ ॥ ੧੧੭ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਂਨਿਯੈ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਧਾਂਨਿਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਜਾਪਯੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਥਾਪਯੈ ॥ ੧੧੮ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਭਾਂਨੈ ॥ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਮਾਨੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਇੰਦ੍ਰੈ ॥ ਕਿਸਰਬਤ੍ਰਚੰਦ੍ਰੈ ॥ ੧੧੯ ॥ ਕਿਸਰਬੰਕਲੀਮੈ ॥ ਕਿਪਰਮੰਫਹੀਮੈ ॥ ਕਿਆਕਲਅਲਾਮੈ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬੁਕਲਾਂਮੈ ॥੧੨੦॥ਕਿਹੁਸਨਲਵਜੂਹੈਂ॥ਤਮਾਂਮੁਲਰੁਜੂਹੈਂ॥ਹਮੇਸੁਲਸਲਾਂਮੈ॥ਸਲੀਖਤਮੁਦਾਮੈ॥੧੨੧॥ਗਨੀਮੁਲਸਿਕਸਤੈ॥ ਗਰੀਬੁਲਪਰਸਤੈ ॥ ਬਿਲੰਦੁਲਮਕਾਨੈਂ ॥ ਜਿਮੀਨੁਲਜਮਾਨੈ ॥੧੨੨॥ਤਮੀਜੁਲਤਮਾਮੇਂ ॥ ਰੁਜੂਅਲਨਿਧਾਨੈਂ ॥ ਹਰੀਫੁਲਅਜੀਮੈਂ ॥ ਰਜਾਇਕਯਕੀਨੈਂ॥੧੨੩॥ ਅਨੇਕੁਲਤਰੰਗਹੈਂ॥ ਅਭੇਦਹੈਂਅਭੰਗਹੈਂ॥ਅਜੀਜੁਲਨਿਵਾਜਹੈਂ ॥ ਗਨੀਮੁਲਖਿਰਾਜਹੈਂ ॥੧੨੪॥ਨਿਰੁਕਤਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਤ੍ਰਿਮੁਕਤਿਬਿਭੂਤਹੈਂ॥ਪ੍ਰਭੁਗਤਿਪ੍ਰਭਾਹੈਂ॥ਸੁਜੁਗਤਿਸੁਦਾਹੈਂ॥੧੨੫॥ਸਦੈਵੰਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਭੇਦੀਅਨੁਪਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੋਪਰਾਜਹੈਂ ॥ ਸਦਾਸਰਬਸਾਜਹੈਂ ॥ ੧੨੬ ॥ ਸਮਸਤੁਲਸਲਾਮਹੈਂ ॥ ਸਦੈਵਲਅਕਾਮਹੈਂ ॥ ਨਿਰਬਾਧਸ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> bykup4wwairts75xlw6jvkezmdzh1d1 250 59063 231379 213500 2026-08-02T16:56:32Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ (੭) ਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਗਾਧਹੈਂਅਨੂਪਹੈਂ ॥੧੨੭॥ ਓਅੰਆਦਿਰੂਪੇ ॥ ਅਨਾਦੰਸਰੂਪੇ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥੧੨੮॥ ਤ੍ਰਿਬਰਗੰਤ੍ਰਿਬਾਧੇ ॥ ਅਗੰਜੇਅਗਾਧੇ ॥ ਸੁਭੰਸਰਬਭਾਗੇ ॥ ਸੁਸਰਬਾਅਨੁਰਾਗੇ॥ ੧੨੯॥ ਤ੍ਰਿਭਗਤਸਰੂਪਹੈਂ। ਅਛਿਜਹੈਂਅਛੂਤਹੈਂ ॥ ਕਿਨਰਕੰਪ੍ਰਣਾਸਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਿਥੀਉਲਪ੍ਰਵਾਸਹੈਂ ॥ ੧੩੦ ॥ ਨਿਰੁਕਤਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਸਦੈਵੰਸਦਾਹੈਂ ॥ ਬਿਭੁਗਤਿਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਜੁਗਤਅਨੂਪਹੈਂ ॥੧੩੧॥ ਨਿਰੁਕਤਸਦਾਹੈਂ ॥ ਬਿਭੁਗਤਿਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਅਨਉਕਤਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਜੁਗਤਅਨੂਪਹੈਂ ॥ ੧੩੨ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਅਭੰਗਹੈਂ ॥ ਅਨੰਗਹੈਂ ॥ ਅਭੇਖਹੈਂ ॥ ਅਲੇਖਹੈਂ ॥ ੧੩੩ ॥ ਅਭਰਮਹੈਂ ॥ ਅਕਰਮਹੈਂ ॥ ਅਨਾਦਹੈਂ ॥ ਜੁਗਾਦਹੈਂ ॥ ੧੩੪ ॥ ਅਜੈਹੈਂ ॥ ਅਬੈਹੈਂ ॥ ਅਭੂਤਹੈਂ ॥ ਅਧੂਤਹੈਂ ॥੧੩੫ ॥ ਅਨਾਸਹੈਂ ॥ ਉਦਾਸਹੈਂ ॥ ਅਧੰਧਹੈਂ ॥ ਅਬੰਧਹੈਂ ॥ ੧੩੬ ॥ ਅਭਗਤਹੈਂ ॥ ਬਿਰਕਤਹੈਂ ॥ ਅਨਾਸਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਕਾਸਹੈਂ ॥੧੩੭ ॥ ਨਿਚਿੰਤਹੈਂ ॥ ਸੁਨਿੰਤਹੈਂ ॥ ਅਲਿੱਖਹੈਂ ॥ ਅਦਿੱਖਹੈਂ ॥ ੧੩੮ ॥ ਅਲੇਖਹੈਂ॥ਅਭੇਖਹੈ॥ਅਢਾਹਿਹੈ॥ਅਗਾਹਿਹੈਂ॥੧੩੯॥ਅਸੰਭਹੈਂ ਅਗੰਭਹੈਂ ॥ ਅਨੀਲਹੈਂ॥ ਅਨਾਦਹੈਂ ॥ ੧੪੦ ॥ ਅਨਿਤਹੈਂ ॥ ਸੁਨਿਤਹੈਂ॥ ਅਜਾਤਹੈਂ ॥ ਅਜਾਦਿਹੈਂ ॥ ੧੪੧ ॥ ਚਰਪਟਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਰਬੰਹੰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗੰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਖਿਆਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗਿਆਤਾ ॥ ੧੪੨ ॥ ਸਰਬੰਹਰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਕਰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਪ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਤ੍ਰਾਣੰ ॥ ੧੪੩ ॥ ਸਰਬੰਕਰਮੰ ॥ ਸਰਬੰਧਰਮੰ ॥ ਸਰਬੰਜੁਗਤਾ॥ ਸਰਬੰਮੁਕਤਾ ।੧੪੪॥ ਰਸਾਵਲਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਨਮੋਨਰਕਨਾਸੇ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਕਾਸੇ ॥ ਅਨੰਗੰਸਰੂਪੇ ॥ ਅਭੰਗੰਬਿਭੂਤੇ ॥ ੧੪੫ ॥ ਪ੍ਰਮਾਥੰਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਸਦਾਸਰਬਸਾਥੇ ॥ ਅਗਾਧਿਸਰੂਪੇ ॥ ਨਿਰਬਾਧਬਿਭੂਤੇ ॥ ੧੪੬ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ । ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਿਰਭੰਗੀਸਰੂਪੇ ॥ ਸਰਬੰਗੀਅਨੂਪੇ ॥ ੧੪੭ ॥ ਨਪੋਤ੍ਰੈਨਪੁਤ੍ਰੈ । ਨਸਤ੍ਰੈਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਤਾਤੈਨਮਾਤੈ ॥ ਨਜਾਤੈਨਪਾਤੈ ॥ ੧੪੮ ॥ਨਿਰਸਾਕੰਸਰੀਕਹੈਂ ॥ ਅਮਿਤੋ ਅਮੀਕਹੈਂ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਅਜੈਹੈਂਅਜਾਹੈਂ ॥ ੧੪੯ ॥ ਭਗਵਤੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਿਜਾਹਿਰਜਹੂਰਹੈਂ। ਕਿਹਾਜਰਹਜੂਰਹੈਂ ॥ ਹਮੇਸੁਲਸਲਾਮਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੁਲਕਲਾਮਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬਦਿਮਾਗਹੈਂ ॥ ਕਿਹੁਸਨਲਚਰਾਗਹੈਂ ॥ ਕਿਕਾਮਲਕਰੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹੀਮਹੈਂ ! ੧੫੦ ॥ ਕਿਰੋਜੀਦਿਹੁੰਦਹੈਂ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹਿੰਦਹੈਂ ॥ਕਰੀਮੁਲਕ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> sw3grez6427f55vwjd8bf4n8oxgnf65 231380 231379 2026-08-02T16:57:56Z Kaur Jatinder Haryau 2399 231380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ <center></center>(੭) ਰੂਪਹੈਂ ॥ ਅਗਾਧਹੈਂਅਨੂਪਹੈਂ ॥੧੨੭॥ ਓਅੰਆਦਿਰੂਪੇ ॥ ਅਨਾਦੰਸਰੂਪੇ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥੧੨੮॥ ਤ੍ਰਿਬਰਗੰਤ੍ਰਿਬਾਧੇ ॥ ਅਗੰਜੇਅਗਾਧੇ ॥ ਸੁਭੰਸਰਬਭਾਗੇ ॥ ਸੁਸਰਬਾਅਨੁਰਾਗੇ॥ ੧੨੯॥ ਤ੍ਰਿਭਗਤਸਰੂਪਹੈਂ। ਅਛਿਜਹੈਂਅਛੂਤਹੈਂ ॥ ਕਿਨਰਕੰਪ੍ਰਣਾਸਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਿਥੀਉਲਪ੍ਰਵਾਸਹੈਂ ॥ ੧੩੦ ॥ ਨਿਰੁਕਤਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਸਦੈਵੰਸਦਾਹੈਂ ॥ ਬਿਭੁਗਤਿਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਜੁਗਤਅਨੂਪਹੈਂ ॥੧੩੧॥ ਨਿਰੁਕਤਸਦਾਹੈਂ ॥ ਬਿਭੁਗਤਿਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਅਨਉਕਤਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਜੁਗਤਅਨੂਪਹੈਂ ॥ ੧੩੨ ॥ ਚਾਚਰੀਛੰਦ ॥ ਅਭੰਗਹੈਂ ॥ ਅਨੰਗਹੈਂ ॥ ਅਭੇਖਹੈਂ ॥ ਅਲੇਖਹੈਂ ॥ ੧੩੩ ॥ ਅਭਰਮਹੈਂ ॥ ਅਕਰਮਹੈਂ ॥ ਅਨਾਦਹੈਂ ॥ ਜੁਗਾਦਹੈਂ ॥ ੧੩੪ ॥ ਅਜੈਹੈਂ ॥ ਅਬੈਹੈਂ ॥ ਅਭੂਤਹੈਂ ॥ ਅਧੂਤਹੈਂ ॥੧੩੫ ॥ ਅਨਾਸਹੈਂ ॥ ਉਦਾਸਹੈਂ ॥ ਅਧੰਧਹੈਂ ॥ ਅਬੰਧਹੈਂ ॥ ੧੩੬ ॥ ਅਭਗਤਹੈਂ ॥ ਬਿਰਕਤਹੈਂ ॥ ਅਨਾਸਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਕਾਸਹੈਂ ॥੧੩੭ ॥ ਨਿਚਿੰਤਹੈਂ ॥ ਸੁਨਿੰਤਹੈਂ ॥ ਅਲਿੱਖਹੈਂ ॥ ਅਦਿੱਖਹੈਂ ॥ ੧੩੮ ॥ ਅਲੇਖਹੈਂ॥ਅਭੇਖਹੈ॥ਅਢਾਹਿਹੈ॥ਅਗਾਹਿਹੈਂ॥੧੩੯॥ਅਸੰਭਹੈਂ ਅਗੰਭਹੈਂ ॥ ਅਨੀਲਹੈਂ॥ ਅਨਾਦਹੈਂ ॥ ੧੪੦ ॥ ਅਨਿਤਹੈਂ ॥ ਸੁਨਿਤਹੈਂ॥ ਅਜਾਤਹੈਂ ॥ ਅਜਾਦਿਹੈਂ ॥ ੧੪੧ ॥ ਚਰਪਟਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਰਬੰਹੰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗੰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਖਿਆਤਾ ॥ ਸਰਬੰਗਿਆਤਾ ॥ ੧੪੨ ॥ ਸਰਬੰਹਰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਕਰਤਾ ॥ ਸਰਬੰਪ੍ਰਾਣੰ ॥ ਸਰਬੰਤ੍ਰਾਣੰ ॥ ੧੪੩ ॥ ਸਰਬੰਕਰਮੰ ॥ ਸਰਬੰਧਰਮੰ ॥ ਸਰਬੰਜੁਗਤਾ॥ ਸਰਬੰਮੁਕਤਾ ।੧੪੪॥ ਰਸਾਵਲਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਨਮੋਨਰਕਨਾਸੇ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਕਾਸੇ ॥ ਅਨੰਗੰਸਰੂਪੇ ॥ ਅਭੰਗੰਬਿਭੂਤੇ ॥ ੧੪੫ ॥ ਪ੍ਰਮਾਥੰਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਸਦਾਸਰਬਸਾਥੇ ॥ ਅਗਾਧਿਸਰੂਪੇ ॥ ਨਿਰਬਾਧਬਿਭੂਤੇ ॥ ੧੪੬ ॥ ਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ । ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਮੇ ॥ ਨਿਰਭੰਗੀਸਰੂਪੇ ॥ ਸਰਬੰਗੀਅਨੂਪੇ ॥ ੧੪੭ ॥ ਨਪੋਤ੍ਰੈਨਪੁਤ੍ਰੈ । ਨਸਤ੍ਰੈਨਮਿਤ੍ਰੈ ॥ ਨਤਾਤੈਨਮਾਤੈ ॥ ਨਜਾਤੈਨਪਾਤੈ ॥ ੧੪੮ ॥ਨਿਰਸਾਕੰਸਰੀਕਹੈਂ ॥ ਅਮਿਤੋ ਅਮੀਕਹੈਂ ॥ ਸਦੈਵੰਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਅਜੈਹੈਂਅਜਾਹੈਂ ॥ ੧੪੯ ॥ ਭਗਵਤੀਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਕਿਜਾਹਿਰਜਹੂਰਹੈਂ। ਕਿਹਾਜਰਹਜੂਰਹੈਂ ॥ ਹਮੇਸੁਲਸਲਾਮਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੁਲਕਲਾਮਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬਦਿਮਾਗਹੈਂ ॥ ਕਿਹੁਸਨਲਚਰਾਗਹੈਂ ॥ ਕਿਕਾਮਲਕਰੀਮਹੈਂ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹੀਮਹੈਂ ! ੧੫੦ ॥ ਕਿਰੋਜੀਦਿਹੁੰਦਹੈਂ ॥ ਕਿਰਾਜਕਰਹਿੰਦਹੈਂ ॥ਕਰੀਮੁਲਕ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 4bjj4o8ulm31mabx925qswio4uhz3f7 2 64412 231373 180285 2026-08-02T15:08:21Z Pathoschild 553 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 231373 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Revi C.]] 88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut 250 71501 231370 231266 2026-08-02T14:14:30Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 231370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਗੁੜਹਲ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਗੁੜਹਲ ਦਾ ਬੂਟਾ ਬਾਗਾਂ-ਬਗੀਚਿਆਂ, ਘਰ ਦੇ ਗਮਲਿਆਂ, ਕਿਆਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਕਰਕੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਦਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੂਟਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 5 ਤੋਂ 9 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ 3 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 2 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਚੌੜੇ, ਚੀਕਨੇ, ਚਮਕੀਲੇ, ਅੰਡਾਕਾਰ, ਕੰਗੂਰੇਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਗਹਿਰੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ 4 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਪੁੰਕੇਸਰ ਆਮ ਦਿਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਫਲੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਜਪਾ। ਹਿੰਦੀ-ਗੁੜਹਲ। ਮਰਾਠੀ-ਜਾਸਵੰਦ। ਗੁਜਰਾਤੀ- ਜਾਸੁੰਦ। ਬੰਗਾਲੀ- ਜਵਾਫੁਲੇਰਗਾਸ਼। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸੂਫਲਾਵਰ (Shoe Flower)। ਲੈਟਿਨ-ਹਿਬਿਸਕਸ ਰੋਜਾਸਿਨੇਸਿਸ (Hibiscus Rosasinensis) ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁੜਹਲ ਰਸ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਬਿਨਾਂ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਕਫ ਅਤੇ ਵਾਤਾਸ਼ਮਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ, ਗਰਭ ਵੇਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਜਾਕ ਵਿਚ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਪਨਦੋਸ਼, ਠੰਡ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁੜਹਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਲੋਹਾ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਰਾਇਬੋਫਲੇਵਿਨ, ਬਿਆਮਿਨ, ਨਿਆਸਿਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੇਰੋਟੀਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}00 ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 77<noinclude></noinclude> h8lzhwnukjydndtwzkv7l851bhsyxwd 250 71502 231411 215730 2026-08-03T11:45:08Z Amritpal Aman 2020 231411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਚਮੇਲੀ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਚਮੇਲੀ ਦੀ ਬੇਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਘਰਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਰੂਖਾਬਾਦ, ਜੋਨਪੁਰ ਅਤੇ ਖਾਜੀਪੁਰ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮੇਨੀ ਦੀ ਬੇਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਤਿੰਨੋਂ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਸੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਸੋਮਨਸਯਾਯਲੀ। ਹਿੰਦੀ-ਚਮੇਲੀ। ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਚੰਬੇਲੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀਜਾਸਮੀਨ (Jasmine)। ਲੈਟਿਨ- ਜੇਸਿਮਨਮ ਮਲਿਟਫਲੋਰਮ (Jasminum Multiflorum)। ਗੁਣ ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਮੇਲੀ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਕੁਸੈਲੀ, ਪਚਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ, ਖੂਨ ਦੀ ਖਰਾਬੀ, ਜ਼ਖਮ, ਕੋਹੜ, ਜ਼ਹਿਰ, ਵਾਤ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਲੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਵਾਤ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ' ਤੇ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। 00 ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ 78<noinclude></noinclude> q1dcx26u26un0p1x3hl796fz7ofxsm7 231412 231411 2026-08-03T11:48:23Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 231412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਚਮੇਲੀ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਚਮੇਲੀ ਦੀ ਬੇਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਘਰਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਰੂਖਾਬਾਦ, ਜੋਨਪੁਰ ਅਤੇ ਖਾਜੀਪੁਰ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮੇਨੀ ਦੀ ਬੇਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਤਿੰਨੋਂ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਸੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਸੋਮਨਸਯਾਯਲੀ। ਹਿੰਦੀ-ਚਮੇਲੀ। ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਚੰਬੇਲੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਜਾਸਮੀਨ (Jasmine)। ਲੈਟਿਨ- ਜੇਸਿਮਨਮ ਮਲਿਟਫਲੋਰਮ (Jasminum Multiflorum)। ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਮੇਲੀ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਕੁਸੈਲੀ, ਪਚਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ, ਖੂਨ ਦੀ ਖਰਾਬੀ, ਜ਼ਖਮ, ਕੋਹੜ, ਜ਼ਹਿਰ, ਵਾਤ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਲੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਵਾਤ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ 'ਤੇ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}00 ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 78<noinclude></noinclude> hup2p2jj3zcczktftaqv0dqtvvv76g7 231413 231412 2026-08-03T11:50:06Z Amritpal Aman 2020 231413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਚਮੇਲੀ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਚਮੇਲੀ ਦੀ ਬੇਲ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਘਰਾਂ, ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿਚ ਆਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਰੂਖਾਬਾਦ, ਜੋਨਪੁਰ ਅਤੇ ਖਾਜੀਪੁਰ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੇਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮੇਨੀ ਦੀ ਬੇਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹ ਤਿੰਨੋਂ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬਨਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਸੈਂਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਸੋਮਨਸਯਾਯਲੀ। ਹਿੰਦੀ-ਚਮੇਲੀ। ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤੀ-ਚੰਬੇਲੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ- ਜਾਸਮੀਨ (Jasmine)। ਲੈਟਿਨ- ਜੇਸਿਮਨਮ ਮਲਿਟਫਲੋਰਮ (Jasminum Multiflorum)। ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਮੇਲੀ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਕੁਸੈਲੀ, ਪਚਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ, ਖੂਨ ਦੀ ਖਰਾਬੀ, ਜ਼ਖਮ, ਕੋਹੜ, ਜ਼ਹਿਰ, ਵਾਤ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਕਲੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਵਾਤ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ 'ਤੇ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}00 ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 78<noinclude></noinclude> t6lesh3h2n87xyda00zzxqnj4mt2g73 3 73447 231371 231341 2026-08-02T14:31:28Z Pathoschild 553 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 231371 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] '''<span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>''' Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> 5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8 250 73449 231368 2026-08-02T13:33:41Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " “ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਸੁੰਡ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹਸਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਧਰ ਨਾਸਤਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> “ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਸੁੰਡ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹਸਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਧਰ ਨਾਸਤਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਰੀਕ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਇਕ ਗਊ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਫਿਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗੋਹਾ ਨਾਸਤਕ ਦੇ ਬੂਹੇ ਦੀ ਮੁਹਾਠ ਤੇ ਸੁਟ ਆਵੇ। ਗਊ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦ ਨਾਸਤਕ ਨੇ ਬੂਹਿਓਂ ਬਾਹਰ ਪੈਰ ਕਢਿਆ ਤਾਂ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਤਿਲਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਤ ਟੁਟ ਗਈ। ਅਜੇ ਉਹ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਠਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਮਰ ਗਈ। “ਉਸ ਦਾ ਮਿਤਰ ਫਿਰ ਉਸ ਪਾਸ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ‘ਵੇਖਿਆ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਵਿਰੁਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਟਾ?? ਨਾਸਤਕ ਬੋਲਿਆ, ‘ਜਾ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈ। ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਮਨਹੂਸ ਗਊ ਮੇਰੀ ਮੁਹਾਠ ਤੇ ਗੋਹਾ ਸੂਟ ਜਾਵੇਗੀ? ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ? ਕੀ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਗੋਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਗਊ ਕਿਥੇ ਗੋਹਾ ਸੁਟਦੀ ਹੈ?? “ਜਦ ਨਾਸਤਕ ਦੀ ਲਤ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਗਾ।ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨੌਕਰ ਰਖ ਲਏ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ,ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਅਗੇ ਅਗੇ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਦ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਚੜਾਵਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ-ਅਜ ਇਕ ਨਾਸਤਕ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੰਘਣਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਕ ਮਹਿਰਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਸਾਡੀ ਇਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਹੁਤ २४<noinclude></noinclude> jwq6dyc1huv1kjglz42seauns2kc58l 231369 231368 2026-08-02T13:40:13Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 231369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{gap}}“ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਸੁੰਡ ਹਿਲਾ ਕੇ ਹਸਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਧਰ ਨਾਸਤਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਤਰੀਕ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਇਕ ਗਊ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਫਿਰਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗੋਹਾ ਨਾਸਤਕ ਦੇ ਬੂਹੇ ਦੀ ਮੁਹਾਠ ਤੇ ਸੁਟ ਆਵੇ। ਗਊ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦ ਨਾਸਤਕ ਨੇ ਬੂਹਿਓਂ ਬਾਹਰ ਪੈਰ ਕਢਿਆ ਤਾਂ ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਤਿਲਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਤ ਟੁਟ ਗਈ। ਅਜੇ ਉਹ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਠਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ ਮਰ ਗਈ। {{gap}}“ਉਸ ਦਾ ਮਿਤਰ ਫਿਰ ਉਸ ਪਾਸ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ, ‘ਵੇਖਿਆ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਵਿਰੁਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਟਾ?' ਨਾਸਤਕ ਬੋਲਿਆ, ‘ਜਾ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈ। ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਮਨਹੂਸ ਗਊ ਮੇਰੀ ਮੁਹਾਠ ਤੇ ਗੋਹਾ ਸੂਟ ਜਾਵੇਗੀ? ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ? ਕੀ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਗੋਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਗਊ ਕਿਥੇ ਗੋਹਾ ਸੁਟਦੀ ਹੈ?' {{gap}}“ਜਦ ਨਾਸਤਕ ਦੀ ਲਤ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨੌਕਰ ਰਖ ਲਏ। ਜਦ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਅਗੇ ਅਗੇ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਦ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਿਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਚੜਾਵਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ-ਅਜ ਇਕ ਨਾਸਤਕ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੰਘਣਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਕ ਮਹਿਰਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਸਾਡੀ ਇਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਹੁਤ {{gap}}२੪<noinclude></noinclude> qynrrzmxoqj8j6saah2u4gv9p8fakzs 250 73450 231372 2026-08-02T14:52:27Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ( ੧੨ ) ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ, ਜਿਸ ਖਿਨ ਭੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਮਈ ਅਮਰ ਕਲਾ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਸੇ ਛਿਨ ਇਸ ਦਾ ਮਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਰਦਮ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣਾ ਬੜੀ ਅਉਖੀ ਕਾਰ ਹੈ। ਨਾਮ ਰਹੱਸ ਆਏ ਬਿਨਾਂ ਏਹ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ( ੧੨ ) ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ, ਜਿਸ ਖਿਨ ਭੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਮਈ ਅਮਰ ਕਲਾ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਸੇ ਛਿਨ ਇਸ ਦਾ ਮਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਰਦਮ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣਾ ਬੜੀ ਅਉਖੀ ਕਾਰ ਹੈ। ਨਾਮ ਰਹੱਸ ਆਏ ਬਿਨਾਂ ਏਹ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਰਸ ਆਇਆਂ ਇਹ ਛਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕੁਸੰਗ ਬਿਖਿਆ ਰਸ ਦੇ ਪਰਬਲ ਪਇਆਂ ਜਦੋਂ ਭੀ ਇਹ ਛੁਟੀ ਤਦੋਂ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਿਆ ਜਨ ਛਿਟੜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਿਟੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦਾਗੀ ਕਲੰਕੀ ਅਤੇ ਪਤਿਤ ਨੂੰ। ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿਖ ਕਦੇ ਪਤਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਹ ਨਿਰੀ ਖਾਸ ਖਿਆਲੀ ਹੈ ਹਾਂ ! ਜੇਹੜੇ ਪੂਰੇ ਭਾਂਡੇ ਪੂੰਗ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਪੁਰਖ ਹਨ ਓਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦੇ ਡੋਲਦੇ। “ਪੂਰਨ ਕਬਹੂ ਨ ਡੌਲਤਾ ਪੂਰਾ ਕੀਆਂ ਪ੍ਰਭ ਆਪਿ ਦਿਨੁ ਦਿਨੁ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ ਨਾਨਕ ਹੋਤਿ ਨ ਪਾਰਿ ਪਰੰਤੂ ਅਜੇਹੇ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਵਿਰਲੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਸਾਰਖੇ ਗੁਰ ਸਨਮੁਖੀ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਤਾਂ ਡੋਲ ਗਏ ਸੀ। ਮਾਮੂਲੀ ਸਿਖ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਕੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਡੋਲ ਗਏ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਡਿਗਣੋਂ (ਪਤਿਤ ਹੋਣੋਂ) ਰਖ ਲਿਆ। ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੀ ਗੁਰੂ ਆਪ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤਿਤ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁੜਿ ਪਾਵਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਹਾਰਾ<noinclude></noinclude> fomiisq73c47mygh8zczxsd65jpgr7x 231414 231372 2026-08-03T11:58:29Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 231414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੧੨ )}}'''}} ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ, ਜਿਸ ਖਿਨ ਭੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਮਈ ਅਮਰ ਕਲਾ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਸੇ ਛਿਨ ਇਸ ਦਾ ਮਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਨੂੰ ਹਰਦਮ ਜੁਟੇ ਰਹਿਣਾ ਬੜੀ ਅਉਖੀ ਕਾਰ ਹੈ। ਨਾਮ ਰਹੱਸ ਆਏ ਬਿਨਾਂ ਏਹ ਸੌਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਨਾਮ ਰਸ ਆਇਆਂ ਇਹ ਛਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕੁਸੰਗ ਬਿਖਿਆ ਰਸ ਦੇ ਪਰਬਲ ਪਇਆਂ ਜਦੋਂ ਭੀ ਇਹ ਛੁਟੀ ਤਦੋਂ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਿਆ ਜਨ ਛਿਟੜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਿਟੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦਾਗੀ ਕਲੰਕੀ ਅਤੇ ਪਤਿਤ ਨੂੰ। ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿਖ ਕਦੇ ਪਤਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਹ ਨਿਰੀ ਖਾਮ ਖਿਆਲੀ ਹੈ ਹਾਂ! ਜੇਹੜੇ ਪੂਰੇ ਭਾਂਡੇ ਪੁੱਗ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਪੁਰਖ ਹਨ ਓਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦੇ ਡੋਲਦੇ। <poem>{{gap}}"ਪੂਰਨ ਕਬਹੂ ਨ ਡੌਲਤਾ ਪੂਰਾ ਕੀਆਂ ਪ੍ਰਭ ਆਪਿ {{gap}}ਦਿਨੁ ਦਿਨੁ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ ਨਾਨਕ ਹੋਤਿ ਨ ਘਾਟਿ"</poem> {{gap}}ਪਰੰਤੂ ਅਜੇਹੇ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਵਿਰਲੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਸਾਰਖੇ ਗੁਰ ਸਨਮੁਖੀ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨ ਤਾਂ ਡੋਲ ਗਏ ਸੀ। ਮਾਮੂਲੀ ਸਿਖ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਕੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਡੋਲ ਗਏ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਡਿਗਣੋਂ (ਪਤਿਤ ਹੋਣੋਂ) ਰਖ ਲਿਆ। ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਤਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੀ ਗੁਰੂ ਆਪ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤਿਤ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁੜਿ ਪਾਵਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਹਾਰਾ<noinclude></noinclude> t0y2v0xggq2mtrqt52fslc4o88qte25 3 73451 231375 2026-08-02T15:44:03Z Pathoschild 553 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 231375 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Revi C.]] o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o