ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 12716 231654 41610 2026-08-09T06:29:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫੦)}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ,ਨ ਮਾਨੀ ਤਬਹੂੰ. ਨਹਿ ਬ੍ਰਤ ਕੀਨ, ਨ ਮੰਦਿਰ ਗਯੋ, ਨਹਿ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਨ ਕਯੋ. ਨਿਕਟ ਜਿ ਨਰ ਪਿਖਕਰ ਤਿਸ ਚਾਲੀ, ਪੂਛ੍ਯੋ,"ਬਰਤ ਨ ਕੀਨਸ ਕਾਲੀ? ਆਜ ਨ ਗਮਨ੍ਯੋ ਠਾਕੁਰਦ੍ਵਾਰੇ? ਨਹਿ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਲੀਨ ਸਕਾਰੇ? ਸੁਨ ਸਭ ਤੇ ਭਾਈ ਕਲ੍ਯਾਨਾ, ਮਧੁਰ ਵਾਕ ਤਿਨ ਸੰਗ ਬਖਾਨਾ:- "ਪੁਰਖਜਾਗਤੋ<ref>"ਸਤਗੁਰੁ ਜਾਗਤਾ ਹੈ ਦੇਵ."</ref> ਠਾਕਰ ਮੇਰੋ, ਜੋ ਬੋਲੈ ਸੁਖ ਦੇਤ ਘਨੇਰੋ. ਪਾਹਨ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਸੇਵਾ ਬਾਦ, ਖਾਇ ਨ ਬੋਲੈ, ਨਹਿ ਅਹਿਲਾਦ. ਤੁਮ ਕਬਿ ਕਬਿ ਬ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰੋਂ, ਮਹਾਂ ਵਿਕਾਰਨ ਨਹਿੰ ਪਰਹਰੋਂ. ਹਮਰੇ ਗੁਰੁ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਂ ਜੇਈ, ਅਲਪਅਹਾਰ ਬ੍ਰਤੀ ਨਿਤ ਸੇਈ. ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਕੋ ਸੰਯਮ ਸਦਾ, ਪ੍ਰਭੁਸਿਮਰਣ ਮੇ ਲਾਗ੍ਯੋ ਰਿਦਾ." ਇਤ੍ਯਾਦਿਕ ਸੁਨ ਕੇ ਨਰ ਸਾਰੇ, ਹਸਹਿੰ ਪਰਸਪਰ ਤਰਕ ਉਚਾਰੇ. ਵਿਦਿਤ ਬਾਤ ਪੁਰ ਮੇਂ ਭੀ ਸਾਰੇ, ਮਹਿਪਾਲਕ ਢਿਗ ਜਾਇ ਉਚਾਰੇ:- "ਏਕ ਵਿਦੇਸੀ ਨਰ ਪੁਰ ਆਯੋ,</poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> h87vsgfem9zsl04ium9qp4t6iwy7hyl 250 12717 231655 41613 2026-08-09T06:29:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੫੧)}}</noinclude> {{Block center|<poem><ref>ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਧਰਮ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦਾ.</ref> ਹਿੰਦੁਜਨਮ ਉਰ ਧਰਮ ਨ ਭਾਯੋ. ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਕੋ ਤਰਕ ਕਰੰਤਾ, ਕਹਿ "ਪਾਥਰ" ਬ੍ਰਤ ਨਹੀਂ ਧਰੰਤਾ." ਇਤ੍ਯਾਦਿਕ ਨ੍ਰਿਪ ਸੁਨ ਕੈ ਕੋਧਾ, ਕਹਯੋ, "ਬੁਲਾਵਹੁ" ਕ੍ਯਾ ਤਿਸ ਬੋਧਾ.?” ਇਕ ਨਰ ਆਇ ਹਕਾਰ੍ਯੋ ਤਾਂਹੀਂ, ਲੇਕਰ ਸੰਗ ਗਯੋ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਹੀਂ. ਪਿਖ ਮਹਿਪਾਲਕ ਰਿਸਕਰ ਕਹੈ:- "ਭੋ ਨਰ! ਕੌਂਨ ਦੇਸ ਤੂੰ ਰਹੈ? ਕਿਸ ਗੁਰੁ ਨੇ ਤੁਹਿ ਕੋ ਉਪਦੇਸਾ? ਕੌਨ ਧਰਮ ਕੋ ਧਾਰ੍ਯੋ ਵੇਸਾ? ਸੁਨਕੈ ਤਬ ਕਲ੍ਯਾਨਾ ਭਾਈ, ਕਹੀ ਗਾਥ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਅਗਵਾਈ:- "ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਜਗ ਵਿਦਿਤ ਵਿਸਾਲਾ, ਤਿਨ ਗਾਦੀ ਊਪਰ ਇਸ ਕਾਲਾ. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਪੂਰਨ ਅਹੈਂ, ਤਿਨ ਕੇ ਸਿਖ ਹਮ ਵਾਂਛਿਤ ਲਹੈਂ. ਦੁੰਹ ਲੋਕਨ ਸੁਖ ਦੈਂ ਉਪਦੇਸ਼, ਤਿਨ ਕੀ ਬਾਨੀ ਪੜ੍ਹੈਂ ਹਮੇਸ਼. ਯਾਂਤੇ ਹਮ ਪਾਹਨ ਨਹਿ ਮਾਨਹਿ, ਦੇਖੈ ਸੁਨੇ ਨ ਖਾਇ ਬਖਾਨਹਿ. ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹ੍ਵੈ ਤਿਸ ਨੇ ਦੇਨਾ? ਤਾਂਕੀ ਸੇਵ ਕਰੇ ਕ੍ਯਾ ਲੇਨਾ.? ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਨ ਕੋ ਹੈ ਜੀਵਾ,</poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> i3seg5ir0dmcks4u9a20uhgviecb3sb 250 12718 231656 41617 2026-08-09T06:29:27Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੫੨)}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਜਿਸ ਅਲੰਬ ਚੇਤਨਤਾ ਥੀਵਾ. ਸਗਰੇ ਜਗ ਕੋ ਜੋ ਨਿਜਦਾਤਾ, ਸੋ ਤੁਮਨੇ ਪਾਹਨ ਕਰ ਜਾਤਾ! ਜਿਮ ਅਵਨੀ ਸਭ ਕੋ ਸੁਲਤਾਨ, ਤਿਸ ਕੋ ਮੂੜ੍ਹ ਕਰੈ ਸਨਮਾਨ- ਘਾਸ ਡਸਾਇ ਬਸਾਵਨ ਕੀਆ, "ਆਵੋ, ਇਹਾਂ ਬੈਠੀਏ<ref>ਤੂ ਸੁਲਤਾਨ, ਕਹਾਂ ਹਉਂ "ਮੀਆਂ" ਤੇਰੀ ਕਵਨ ਬਡਾਈ?</ref> ਮੀਆਂ! ਤਿਮ ਤੁਮਰੋ ਮਤ ਕਰਹਿੰ ਵਿਚਾਰਨ, ਪ੍ਰਭ ਕੋ ਪਾਹਨ ਕਰਹੁ ਉਚਾਰਨ. ਰਹਯੋ ਜੁ ਰਮ ਜਲ ਥਲ ਮਹਿ ਰਾਮ, ਇਤ ਉਤ ਦੁੰਹੁ ਲੋਕਨ ਬਿਸ੍ਰਾਮ. ਸਰਬ ਚਰਾਚਰ ਮੇਂ ਰਹਿ ਬ੍ਯਾਪੇ, ਤੀਨਹੁੰ ਕਾਲ ਵਿਖੇ ਥਿਰ ਆਪੇ. ਤੀਨ ਲੋਕ ਪਤਿ,ਮਹਿਦ ਮਹਾਨਾ, ਅਪਰ ਨ ਪੈਯਤ ਜਾਸ ਸਮਾਨਾ. ਲਘੁਪਾਹਨ ਮਹਿੰ ਕਲਪੋਂ ਸੋਈ, ਪ੍ਰਭੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੁਮਪਰ ਕਿਮ ਹੋਈ? ਜਾਗਤਪੁਰਖ ਸੁ ਗੁਰੂ ਹਮਾਰੋ, ਸਦਾ ਸਹਾਯਕ ਤਾਂਹਿੰ ਵਿਚਾਰੋ, ^{(ਗੁ:ਪ੍ਰ:ਸੂਰ੍ਯ ਰਾਸਿ ੨ ਅ ੩੦})</poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> 93jb6ycuqwwjjzgc2aitt19f0t4je4m 250 12719 231657 41620 2026-08-09T06:29:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫੩)}}</noinclude> {{Block center|<poem><big>(੧੦) ਮੁਹੂਰਤ ਤਿਥਿ ਵਾਰ ਸਗਨ.</big> <big>{{gap}}ਆਪ ਮੁਹੂਰਤ ਸ਼ਕੁਨ ਤਿਥਿ ਔਰ ਵਾਰ ਆਦਿ- ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ੍ਵਾਸੀ ਹੋਕੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ ਫਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋਂ,<ref>ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਏਨ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ,ਜੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਬਿਵਹਾਰ ਕਰਣਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਣ ਭੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਬਿਤਾ ਸਕਦਾ. ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਅਜੇਹੇ ਜੰਗ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਅਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਣਵਾਲੇ ਸੇ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਮਹੂਰਤਾਂ ਨੇ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਤਾਏ, ਔਰ ਮੁਹੂਰਤੀਏ ਹੱਥ ਮਲਦੇ ਹੀ ਰਹਿਗਏ.</ref> ਪਰ ਸਿੱਖਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਹੈ:-</big> {{gap}}ਸੋਈ ਸਾਸਤ ਸਉਣ ਸੋਇ ਜਿਤੁ ਜਪੀਐ ਹਰਿਨਾਉ. ^{(ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਮਹਲਾ ੫)} ਸਗਨ ਅਪਸਗਨ ਤਿਸ ਕਉ ਲਗਹਿ ਜਿਸ ਚੀਤ ਨ ਆਵੈ. ^{(ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੫)} {{gap}}ਪ੍ਰਭੂ ਹਮਾਰੈ ਸਾਸਤਸਉਣ,<ref>ਸ਼ਕੁਨਸ਼ਾਸਤ੍ਰ.</ref> {{gap}}*ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਗ੍ਰਿਹਭਉਣ<ref>ਗ੍ਰਹਚਕ੍ਰ.</ref> ^{(ਭੈਰਉ ਮ: ੫)} {{gap}}ਨਾਮ ਹਮਾਰੈ ਸਉਣ ਸੰਜੋਗ.<ref>ਲਗਨ.</ref> ^{(ਭੈਰਉ ਮਃ ੫ )} {{gap}}ਛਨਿਛਰਵਾਰ ਸਉਣਸਾਸਤ ਵੀਚਾਰ, {{gap}}ਹਉਮੈ ਮੇਰਾ ਭਰਮੈ ਸੰਸਾਰ. {{gap}}ਮਨਮੁਖ ਅੰਧਾ ਦੂਜੈਭਾਇ,</poem>}} {{rule}}<noinclude> <references/></noinclude> 0xk3oz4548ygkg3dxeww6egpfz6012j 250 12743 231658 41713 2026-08-09T06:29:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫੪)}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਜਮਦਰ ਬਾਂਧਾ ਚੋਟਾ ਖਾਇ. ਗੁਰੁਪਰਸਾਦੀ ਸਦਾਸੁਖ ਪਾਏ, ਸਚ ਕਰਣੀ ਸਾਚਲਿਵ ਲਾਏ, ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਸਭ ਸਬਦ ਸੁਹਾਏ, ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਾਂ ਫਲ ਪਾਏ. ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਸਭ ਆਵਹਿ ਜਾਹਿ, ਗੁਰੁਸਬਦ ਨਿਹਚਲ ਸਦਾ ਸਚ ਸਮਾਹਿ. ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਤਾਂ, ਜਾਂ ਸਚ ਰਾਤੇ, ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਭਰਮਹਿ ਕਾਚੇ . ਮਨਮੁਖ ਮਰਹਿ ਮਰ<ref>ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਫ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਿਥੀ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਔਰ ਇਸ ਤਿਥੀ ਵਿੱਚ ਅਪਗਤੀ, ਓਹ ਅਗ੍ਯਾਨੀ ਹਨ. ਜੋ ਵਾਹਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹਨ ਓਹੀ ਅਪਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ.</ref> ਬਿਗਤੀ ਜਾਹਿ, ਏਕ ਨ ਚੇਤਹਿ ਦੂਜੈ ਲੋਭਾਹਿ. ਐਥੈ ਸੁਖ ਨ ਆਗੈ ਹੋਇ, ਮਨਮੁਖ ਮੁਏ ਅਪਣਾ ਜਨਮ ਖੋਇ. ਸਤਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ, ਘਰਹੀ ਅੰਦਰ ਸਚਮਹਿਲ ਪਾਏ. ਆਪੇ ਪੂਰਾ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ, ਏਹ ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਦੂਜਾ ਦੋਇ. ਸਤਗੁਰੁ ਬਾਝਹੁ ਅੰਧਗੁਬਾਰ. ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਸੇਵਹਿ ਮੁਗਧਗਵਾਰ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖ ਬੂਝੈ ਸੋਝੀਪਾਇ, </poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> 02ol42xt8o6knji9974bndjoica76eg 250 12744 231659 41712 2026-08-09T06:29:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫੫)}}</noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਇਕਤ ਨਾਮ ਸਦ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ. <ref>ਅੰਨ੍ਯਮਤੀਆਂ ਨੇ ਏਥੋਂ ਤਾਈ ਦਿਲੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤਿਥਿ ਵਾਰ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਖੰਡਨ ਕਰਣ ਵਲੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਨਾਂਉ ਲੈਕੇ "ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਭੱਲੇ ਕਾ ਬੋਲਣਾ" ਪੋਥੀ ਲਿਖਮਾਰੀ ਹੈ,ਔਰ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਲਈਂ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ.ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਬੁੁੱਧਿ ਦੇ ਵੈਰੀ ਆਖਣਾ ਲੋੜੀਏ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਤਗੁਰੂ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਪੜ੍ਹਕੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰਪੰਚੀਆਂ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਪੋਥੀ ਪਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ.</ref>sup>(ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੩)</sup> ਸਉਣ ਸਗਨ ਵੀਚਾਰਣੇ, ਨਉ ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਾਰਹਿ ਰਾਸਿ ਵਿਚਾਰਾ, ਕਾਮਣ ਟੂਣੇ ਅਉਂਸੀਆਂ, ਕਣਸੋਈ ਪਾਸਾਰ ਪਾਸਾਰਾ, ਗੱਦੋਂ ਕੁੱਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਇੱਲ ਮਲਾਲੀ ਗਿੱਦੜ ਛਾਰਾ, ਨਾਰਿ ਪੁਰਖ ਪਾਣੀ ਅਗਨਿ, ਛਿੱਕ ਪੱਦ ਹਿਡਕੀ ਵਰਤਾਰਾ, ਥਿੱਤ ਵਾਰ ਭਦ੍ਰਾ ਭਰਮ, ਦਿਸਾਸੂਲ ਸਹਿਸਾ ਸੰਸਾਰਾ, ਵਲ ਛਲ ਕਰ ਵਿਸਵਾਸ ਲੱਖ, ਬਹੁਚੁੱਖੀ ਕਿਉਂ ਰਵੈ ਭਤਾਰਾ, ਗੁਰਮੁਖ ਸੁਖਫਲ ਪਾਰਉਤਾਰਾ. ^{(ਭਾਈ ਗੁਰੁਦਾਸ ਵਾਰ ੫)} {{gap}}ਸੱਜਾ ਖੱਬਾ ਸਉਣ, ਨ ਮੰਨ ਵਸਾਇਆ, {{gap}}ਨਾਰਿ ਪੁਰਖ ਨੋ ਵੇਖ, ਨ ਪੈਰ ਹਟਾਇਆ, {{gap}}ਭਾਖ ਸੁਭਾਖ ਵਿਚਾਰ, ਨ ਛਿੱਕ ਮਨਾਇਆ, {{gap}}ਦੇਵੀ ਦੇਵ ਨ ਸੇਵ, ਨ ਪੂਜ ਕਰਾਇਆ, {{gap}}ਭੰਭਲਭੂਸੇ ਖਾਇ, ਨ ਮਨ ਭਰਮਾਇਆ {{gap}}ਗੁਰੁਸਿਖ ਸੱਚਾਖੇਤ, ਬੀਜ ਫ਼ਲਾਇਆ. ^{(ਭਾ. ਗੁਰੂਦਾਸ ਵਾਰ ੨੦)} </poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> p9jq93t8s4moau2kizx9ln2i2y0pasx 250 12752 231660 41818 2026-08-09T06:29:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੫੬)}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਬੈਸਨੋ ਅਨੰਨ ਬ੍ਰਹਮੰਨ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸੇਵਾ {{gap}}ਗੀਤਾ ਭਗਵਤ ਸ੍ਰੋਤਾ<ref>ਅਨੰਨ੍ਯ. ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨਵਾਲਾ</ref> ਏਕਾਕੀ ਕਹਾਵਈ, ਤੀਰਥ ਧਰਮ ਦੇਵਜਾਤ੍ਰਾ ਕੋ ਪੰਡਿਤ ਪੂਛ {{gap}}ਕਰਤ ਗਵਨ ਸੋ ਮਹੂਰਤ ਸੋਧਾਵਈ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਸ ਗਰਧਬ ਸ੍ਵਾਨ ਸਗਨਕੈ {{gap}}ਸੰਕਾ ਉਪਰਾਜਤ ਬਹੁਰ ਘਰ ਆਵਈ, ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਗਹਿ ਰਹਿ ਸਕਤ ਨ ਏਕ ਟੇਕ {{gap}}ਦੁਬਿਧਾ ਅਛਤ ਨ ਪਰਮਪਦ ਪਾਵਈ. ਗੁਰਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਮਿਲਾਪ ਕੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਐਸੇ {{gap}}ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਏਕ ਟੇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਨਿਵਾਰੀ ਹੈ, ਪੂਛਤ ਨ ਜੋਤਕ ਔ ਬੇਦ ਤਿਥਿ ਵਾਰ ਕਛੁ {{gap}}ਗ੍ਰਹਿ ਔ ਨਛਤ੍ਰ ਕੀ ਨ ਸ਼ੰਕਾ ਉਰ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਜਾਨਤ ਨਾ ਸਗਨ ਲਗਨ ਆਨਦੇਵ ਸੇਵ {{gap}}ਸ਼ਬਦਸੁਰਤ ਲਿਵ ਨੇਹ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਸੰਤ ਬਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ ਹੈ {{gap}}ਜੀਵਨਮੁਕਤਿ ਗਤ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੀ ਹੈ. ਗੁਰੁਮੁਖ ਮਾਰਗ ਮੇ ਮਨਮੁਖ ਥਕਿਤ ਹ੍ਵੈ {{gap}}ਲਗਨ ਸਗਨ ਮਾਨੈ, ਕੈਸੇ ਮਨ ਮਾਨੀਏ ^{(ਕ, ਭਾ. ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ)} ਸਿਖ ਅਨੰਨ੍ਯ ਪੰਡਿਤ! ਦਿਖ ਐਸੇ,<ref>ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫਰਮਾਯਾ ਕਿ, ਹੇ ਪੰਡਿਤ, ਦੇਖ ! ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕੇਹੇ ਅਨੰਨ੍ਯ ਹਨ.</ref></poem>}} {{gap}}<noinclude><references/></noinclude> ixa3pvwywr4kj34gcswss0eci3jekyd 250 12753 231661 41817 2026-08-09T06:29:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੧੫੭)}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਤ੍ਯਾਗ ਲਗਨ<ref>ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਕਰੈ ਆਪ ਆਪੇ ਆਣੈ ਰਾਸ. ਤਿਸੈ ਅਗੈ, ਨਾਨਕਾ! ਖਲਿਇ ਕੀਚੈ ਅਰਦਾਸ. ^{(ਮਾਰੂ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੨)} ਸਿੱਖਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਾਰਯਾਂ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਹਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ (ਬੇਨਤੀ) ਕਰਣੀ ਹੀ ਵਿਧਾਨ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੁਹੂਰਤ ਔਰ ਲਗਨ ਸ਼ਕੁਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ.</ref> ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਏ. ^{(ਗੁਰੁ ਵਿਲਾਸ )} <big>ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਾਹਿਬ “ਤੌਸੀਫ਼ੋਸਨਾ" ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ:-</big> {{gap}}"ਜੋ ਲੋਕ ਭਰਮਸੰਬੰਧੀ ਰਿਵਾਜ ਔਰ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ, ਔਰ ਜੋ ਵਹਿਮੀ ਖ਼ਯਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਤਰਕੇ ਪਾਰ ਹੋਣਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੈਨ." </poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> gix8a9fvouuv9386qstf2y1caadovcw 250 12754 231662 41822 2026-08-09T06:30:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫੮)}}</noinclude> {{Block center|<poem><big>(੧੧) ਪ੍ਰੇਤਕ੍ਰਿਯਾ ਸ਼੍ਰਾੱਧ ਤੀਰਥ.</big> <big>ਆਪ ਪ੍ਰੇਤਕ੍ਰਿਯਾ<ref>{{gap}}ਹਿੰਦੂਮਤ ਵਿਚ ਏਹ ਮੰਨਿਆਂਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੇਤਕ੍ਰਿਯਾ ਕਰਵਾਏ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ,ਚਾਹੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭਕਰਮ ਕਰੇ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਰੇ ਪਿੱਛੋਂ ਜੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਪ੍ਰੇਤਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਦੁਰਗਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਦੇਖੋ! ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਂਣ, ਅ.੭,ਸ਼, ੧੧ ਤੋਂ ੪੧. {{gap}}ਏਸੇ ਬਾਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਕੇ ਮਨੁ, ਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਇਸਤਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ:- "ਪੂੰ" ਨਾਮ ਨਰਕ ਤੋਂ ਜੋ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤ੍ਰ ਕਹੀਦਾਹੈ. ਦੇਖੋ ! ਮਨੂ, ਅ, ੯, ਸ਼.੧੩੮. {{gap}}ਮਨੂ ਜੀ ਹੋਰ ਉਚਰਦੇ ਹਨ:- "ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੋਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੇਰ ਤਾਂਈ ਸ੍ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਔਰ ਪੜੋਤਾ ਜੰਮੇਂ ਤੋਂ ਸੂਰਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ." ਦੇਖੋ! ਮਨੂ, ਅ,੯, ਸ, ੧੩੭.</ref> ਦ੍ਵਾਰਾ, ਗਯਾ ਆਦਿਕ ਤੀਰਥਾਂ ਪਰ ਪਿੰਡਦਾਨ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਦੀ ਗਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋੋਂ,ਔਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਣ ਲਈਂ ਸ਼੍ਰਾੱਧ ਕਰਾਉਂਨੇ ਹੋ, ਔਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਯ ਆਪ ਦੇ ਧਰਮਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਹੈ:-</big> {{gap}}ਸ਼੍ਰਾੱਧਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਪੁਰੀ ਖਾਲੀ ਹੋਜਾਂਦੀ ਹੈ. ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਸ਼੍ਰਾੱਧ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਲਈ ਮਰਤਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੱਜਕੇ ਆਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਖਵਾਯਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ੍ਰਾਪ ਦੇਕੇ ਚਲੇ- </poem>}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> fr436ibvon6xdosr5w8mm7tvsucei9c 250 17475 231634 136598 2026-08-08T14:20:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਮਰਦ ਇਸਤਰੀ ਪਾਤਰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਜਨੌਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੋਈ ਘਟਣਾ ਜਾਂ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਸਿੱਖਿਆ ਕਥਾਵਾਂ, ਅਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕੋਕਤੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਰ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਸੀਨਾ ਬਸੀਨਾ ਅਗਾਂਹ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਹਿ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਤਾਰੇ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਬਿਰਛ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ। ਸਦਾ ਨੇਕੀ ਦੀ ਜੈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਝੂਠ ਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਹੱਕ ਸੱਚ ਲਈ ਜੂਝਣ ਵਾਲੇ ਸਨਮਾਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਿੰਮਤੀ ਤੇ ਸਾਹਸੀ ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਅਤੇ ਹਾਸ ਰਸ ਦੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਗਲੇਫੀਆਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੂਠਾ ਰਸ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀਲਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਵੇਸਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦੇ ਤਾਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਦਿਨੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। "ਨਾ ਭਾਈ ਦਿਨੇ ਬਾਤ ਨੀ ਪਾਈ ਦੀ-ਮਾਮੇ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।" {{gap}}ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਜਾਤੀ ਤੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪਰਵਾਹ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨ ਸਾਧਾਰਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁੱਖਾਂ, ਉਦਗਾਰਾਂ, ਆਸ਼ਾਵਾਂ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ, ਅਖਲਾਕੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਫ ਦਿਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਨੁਠਾ ਸੁਆਦ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕੱਚੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਰਗਾ.....ਮੱਕੀ ਦੀ ਛੱਲੀ ਦੇ ਦੋਧੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗਾ । {{gap}}ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਥਾ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਅਣ ਸਾਂਭਿਆ ਪਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸੀਨਾ ਬਸੀਨਾ ਜ਼ਬਾਨੀ ਤੁਰਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਸਮੋਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤ ਵਿਰਸਾ ਹਨ। {{gap}}ਦੇਸ਼ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮੱਹਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਹੌਇਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਲਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸੰਗਹਿ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਲ ਪੱਛੜਕੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਂਜ ਵੀ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਾ ਸਿਰੜ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਟੇਪ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀ ਉਂਜ ਹੀ ਸੁਣਕੇ ਕਾਨੀ ਬਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ<noinclude>{{right|11}}</noinclude> j0bt94eia47lsegqk9wv2jz4kjz4apv 250 17758 231679 48589 2026-08-09T10:34:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|(ਮ)}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਮਹਿਬੂਬ ਮਨਸੂਬਾ ਮਨੂਰ ਮਨੂਲ ਮੁਖਬਰੀ ਮੁਰੱਵੰਤ {{Multicol-break}} - ਦੋਸਤ, ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ - ਤਜ਼ਵੀਜ਼, ਤਦਬੀਰ, ਮਕਸਦ - ਕੋਇਲਾ, ਸੁਆਹ - ਨਾਜ਼ੁਕ, ਨਰਮ - ਚੋਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੂਹੀਆ - ਲਿਹਾਜ਼, ਮਾਨਵਤਾ {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|(ਰ)}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਰਮਜ਼ {{Multicol-break}} - ਸੈਨਤ, ਇਸ਼ਾਰਾ, ਰਾਜ਼, ਨੁਕਤਾ, ਭੇਤ {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|(ਵ)}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਵਫਾ {{Multicol-break}} - ਸਾਥ ਦੇਣਾ, ਨਿਬਾਹ, ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾ {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{center|92/ ਇਸ਼ਕ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ}}</noinclude> ebrus4mt5ygad7iutmc9hpzg6u0gd9x 250 17763 231680 48594 2026-08-09T10:37:24Z Harchand Bhinder 2624 231680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>________________ {{center|{{larger|ਅੰਤਿਕਾ-2}}}} {{center|{{larger|ਸੂਚੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ}}}} 27 . ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ 1. ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ 28. ਰਣ ਸਿੰਘ 2. ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ 29. ਰੌਸ਼ਨ 3. ਸਯਦ ਮੀਰਾਂ ਸ਼ਾਹ 30. ਲਾਲ ਸਿੰਘ 4. ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ 31. ਲਾਹੌਰੀ ਸਿੰਘ 5. ਹਜ਼ੂਰਾ ਸਿੰਘ 32. ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ 6. ਹਾਸ਼ਮ 33. ਵੀਰ ਸਿੰਘ 7. ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ 8. ਹਾਮਿਦ ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ 9. ਹੁਸੈਨ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ 10. ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 11. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਫ਼ ਹਾਸ਼ਮ 12. ਗੁਰਦਾਸ ਗੁਣੀ 5. ਹਾਫ਼ਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ 13 . ਗੋਕਲ ਚੰਦ 6. ਕਰੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ 14. ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ, ਭਾਨ ਸਿੰਘ 7. ਗੁਲ਼ਾਮ ਰਸੂਲ 15. ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ 8 . ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ 16. ਦਮੋਦਰ 9. ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ 17 . ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ 10. ਛੱਜੂ ਸਿੰਘ 18 . ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ 11. ਬਾਬਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ 19. ਪੀਰਾਂ ਦਿੱਤਾ 12. ਮੀਆਂ ਬਹਿਬਲ 20. ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ 13. ਮਿਲਖੀ 21. ਬਾਵਾ ਬੰਸੀ ਲਾਲ 14. ਮੁਹੰਮਦ ਬੁਟਾ ਗੁਜਰਾਤੀ 22. ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ 15. ਮੋਹਨ ਲਾਲ 23. ਮੀਆਂ ਅਸ਼ਰਫ਼ 16. ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ ਕਾਦਰੀ 24. ਮੁਕਬਲ 17. ਲਖ ਸ਼ਾਹ 25. ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ 26. ਮੌਲਵੀ ਨੂਰ ਉਦੀਨ 1. ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ<noinclude>{{center|93/ ਇਸ਼ਕ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ}}</noinclude> n0xqsvolbcl3j8irohpougeydykbswe 231681 231680 2026-08-09T10:59:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{center|{{larger|ਅੰਤਿਕਾ-2}}}} {{center|{{larger|ਸੂਚੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ }}}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ 1. ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ 2. ਅਹਿਮਦ ਗੁੱਜਰ 3. ਸਯਦ ਮੀਰਾਂ ਸ਼ਾਹ 4. ਸੂਬਾ ਸਿੰਘ 5. ਹਜ਼ੂਰਾ ਸਿੰਘ 6. ਹਾਸ਼ਮ 7. ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ 8. ਹਾਮਿਦ 9. ਹੁਸੈਨ 10. ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ 11. ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਫ਼ 12. ਗੁਰਦਾਸ ਗੁਣੀ 13. ਗੋਕਲ ਚੰਦ 14. ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ, ਭਾਨ ਸਿੰਘ 15. ਜੋਗ ਸਿੰਘ 16. ਦਮੋਦਰ 17. ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ 18. ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ 19. ਪੀਰਾਂ ਦਿੱਤਾ 20. ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ 21. ਬਾਵਾ ਬੰਸੀ ਲਾਲ 22. ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ 23. ਮੀਆਂ ਅਸ਼ਰਫ਼ 24. ਮੁਕਬਲ 25. ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ 26. ਮੌਲਵੀ ਨੂਰ ਉਦੀਨ {{Multicol-break}} 27 . ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ 28. ਰਣ ਸਿੰਘ 29. ਰੌਸ਼ਨ 30. ਲਾਲ ਸਿੰਘ 31. ਲਾਹੌਰੀ ਸਿੰਘ 32. ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ 33. ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ 1. ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ 2. ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ 3. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 4.ਹਾਸ਼ਮ 5. ਹਾਫ਼ਜ਼ ਬਰਖੁਰਦਾਰ 6. ਕਰੀਮ ਬਖ਼ਸ਼ 7. ਗੁਲ਼ਾਮ ਰਸੂਲ 8 . ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ 9. ਫ਼ਜ਼ਲ ਸ਼ਾਹ 10. ਛੱਜੂ ਸਿੰਘ 11. ਬਾਬਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ 12. ਮੀਆਂ ਬਹਿਬਲ 13. ਮਿਲਖੀ 14. ਮੁਹੰਮਦ ਬੂਟਾ ਗੁਜਰਾਤੀ 15. ਮੋਹਨ ਲਾਲ 16. ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ ਕਾਦਰੀ 17. ਲਖ ਸ਼ਾਹ ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ 1. ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{center|93/ ਇਸ਼ਕ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ}}</noinclude> qeml7ilprfdvo3to4vufneyir9s8mvj 250 18281 231633 110150 2026-08-08T14:19:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਬਾਤਾਂ_ਦੇਸ_ਪੰਜਾਬ_ਦੀਆਂ_-_ਸੁਖਦੇਵ_ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf |Page = 152 |bSize = 450 |cWidth = 435 |cHeight = 632 |oTop = 17 |oLeft = 57 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> ag4n5x59wcapwg80pnvyvuezt8gbkj6 250 19493 231666 231615 2026-08-09T07:44:36Z Parmjit kaur rao 477 231666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੦ )}}}}</noinclude>_______________ ਆਦਮੀ ਡਾਢੀ ਸੁੰਦਰ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਾਏ ਹੋਏ ਛੜੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਂਦਾ ਚੌਂਕੀ ਤੇ ਆਨ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਨੀ ਬੇਗ ਮੋਹਿਨੀ ਇਸਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਕੇ ਸਾਮ੍ਹਨੇ ਖਲੋਤੀ ਹੋਈ ਇਸਤੋਂ ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਪੁਛ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਗਿੱਚੀ ਨੀਵੇਂ ਨਜਰ ਪਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਵੇਖਕੇ ਠੰਡੇ ਹਾਉਕੇ ਦਾ ਭਰਨਾਂ ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੀਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਆਉਨ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਏਹ ਨੀਚ ਹੈ ! ਓਹ ਵੇਖੋ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਅਪਨੇ ਚੁਬਾਰੇ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਉਠਕੇ ਕੇ ਉਤਪਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁਛੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂਗੀ, ਹਾਏ ! ਓਸਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਜੋਗੀ ਨਾਂ ਛਡਿਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਸਾਂ, ਕਿਉਂ ! ਜੋ ਅੱਜ ਇਸਦੇ (ਪਵਨ) ਸਾਮਨੇ ਅੱਖਾਂ ਤਾਂ ਨਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ! ਤੁਹੀ ਮੂੰਹ ਖੋਹਲ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਗਰਕ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਨਾਂ ਸੁਨਾਂ" ਪਾਠਕ ਗਣ! ਇਹ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜੇਹੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਕਰਦੀ ੨ ਜਾਕੇ ਪੱਲੰਘ ਤੇ ਲੇਟ ਗਈ ਪਰ ਓਹ ਨਵੀਨ ਪੁਰਖ ਜੋ ਪਵਨ ਹੀ ਹੈ, ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਢੂੰਡਦਾ ਭਾਲਦਾ ਏਥੇ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ, ਰਾਨੀ ਦਾ ਇਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਡਾਢਾ ਹਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਨ ਡਾਢਾ ਬੇਚੈਨ ਹੋਕੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨ ਵੇਖਕੇ ਇਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਰ ਭੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਜੋ ਓਹ (ਅੰਜਨਾਂ) ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ ਪਰ ਜਦ ਕਰਮ ਰੇਖ ਦੀ ਨਿਆਈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਘਬਰਾਕੇ ਓਥੇ ਉਠਨ ਹੀ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਡਿੱਠਾ ਝੱਟ ਓਸਨੂੰ ਉਠ ਕੇ ਕੁਛੜਲੈ ਲਿਯਾ ਅਤੇ ਓਸਨੂੰ ਪੁਛਨ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਪਵਨ-ਬੇਟਾ! ਤਰੀ ਭੂਆ ਕਿਥੇ ਹੈ ?<noinclude></noinclude> t7w8wc91548rnh1eingko41xqx2c8x7 250 19496 231667 50468 2026-08-09T07:46:06Z Parmjit kaur rao 477 231667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ ਨ ਲੜਕਾ ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੁੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ਮ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਕ ਖਲੋਤੀ ੨ ਹੋਂਦ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ ਹ : ਇਹ ਗੱਲ ਸਨਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ਮਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਅਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਕੇ ਸੰਭਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । | ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਛਿਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਭੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਡਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਮੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਭੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾ੬ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 29ayeurygb6x4crozbo0qa5zn28bywz 231668 231667 2026-08-09T07:53:51Z Parmjit kaur rao 477 231668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ ਹ : ਇਹ ਗੱਲ ਸਨਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ਮਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਅਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਕੇ ਸੰਭਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । | ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਛਿਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਭੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਡਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਮੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਭੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾ੬ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> m9h1icc3151pi1yj0j1dfrv0tbli1so 231669 231668 2026-08-09T07:57:08Z Parmjit kaur rao 477 231669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ {{gap}}ਹਾ!ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ਮਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਅਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਕੇ ਸੰਭਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । | ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਛਿਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਭੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਡਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਮੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਭੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾ੬ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> dbjdnq6j8ld2gmpfr18tckvjimq6xkp 231670 231669 2026-08-09T08:02:00Z Parmjit kaur rao 477 231670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ {{gap}}ਹਾ!ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਰ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਆਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤੇਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਦੇਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਛਿਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਭੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਡਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਮੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਭੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾ੬ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> qua85h1ksht2ylnfsraxndppg3mxny9 231671 231670 2026-08-09T08:04:42Z Parmjit kaur rao 477 231671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ {{gap}}ਹਾ!ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਰ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਆਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤੇਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਦੇਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਡਿਗ ਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਤੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਤਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਮੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਭੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾ੬ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 0nggtgil25kktikgtilsqq5lq6as9kg 231672 231671 2026-08-09T08:07:49Z Parmjit kaur rao 477 231672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ {{gap}}ਹਾ!ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਰ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਆਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤੇਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਦੇਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਡਿਗ ਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਤੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਤਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਸੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾਈ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸ੍ਰੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 6d96051c9jucs89gzrwl54mbzstzy4x 231673 231672 2026-08-09T08:09:30Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 231673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੧ )}}}}</noinclude>________________ {{gap}}ਲੜਕਾ (ਬੁਰਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਨਾਕ) ਹੈ ਭੂਆ ! ਓਹ ਤਾਂ ਏਥੋਂ ਰੋਂਦੀ ੨ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਜਰਾਕੂ ਖਲੋਤੀ ੨ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ ਫਿਰ ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਕੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ॥ {{gap}}ਹਾ!ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉੱਡ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਘੱਟੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਅਰ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਦੇ ਨਾਂਓ ਨੇ ਇਸਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਅੰਗ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਰਹਾਂ ਨਿਕੱਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਨ ਏਹ ਆਖੇ ਤੇ ਕੀ ਆਖੇ, ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ, ਬਤੇਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਡਾਢ ਦੇਕੇ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਸੰਭਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਓਸੇ ਚੌਕੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬਿਤਰ ੧ ਵੇਖਦੇ ਦਾ ਵੇਖਦਾ ਰਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਜਦ ਕੁਝ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਕੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਹਾਏ ! ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਓਸ ਪ੍ਰਾਨ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਪਹਾੜ ਡਿਗ ਪਿਆ (ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਤੁਸੀ ਹੀ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਚਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦਯਾ ਕਰਦੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਤੇ ਢਿਡ ਦੀ ਜਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਸਬਤੋਂ ਵਧਕੇ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਡਾਡੇ ਬੇਤਰਸ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਏਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਲ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨ ਕੀਤਾ | ਓਹੋ ! ਕਿਹਾ ਲਹੂ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਹੋਗਿਆ ਹੈ, ਦਯਾ ਧਰਮ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ (ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਚੁਪ ਕਰਕੇ) ਪਿਆਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਤੂੰ ਕੇਹੜੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈਉਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਐਡੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਓਮੇਦਾਂ ਕਰਦੀ ਸੈਂ ਜਦ ਓਹੋ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਬਨ ਗਏ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਹਾਈ ਅਰ ਦੁਖ ਦੀ ਸਾਰ ਪੁਛਨ ਵਾਲਾ ਕੌਨ ਬਨਦਾ, ਹਾਏ ! ਏਡੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਜਿਹੇ ਸ੍ਰੀਰ ਅਰ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਹਾਰੀਆਂ ਹੋਨਗੀਆਂ ? ਤੂੰ ਐਸੀ ਸਿਆਨੀ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਅਤੇ ਸਭਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਪਰ ਹਾਏ ! ਸ਼ੋਕ !! ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> r2zv0r4u75nbg4prgddavb0atqrq8ym 250 22454 231639 53568 2026-08-09T02:10:50Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੫੧}}</noinclude>ਹੋਰ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਖੁਆਰੀ ਹੇ॥੧੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚਾ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਕੁਟੰਬੁ ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਾਤਾ॥ ਏਕੋ ਏਕੁ ਰਵਿਆ ਸਭ ਅੰਤਰਿ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਆਧਾਰੀ ਹੇ॥੧੩॥ ਹਉਮੈ ਮੇਰਾ ਦੂਜਾ ਭਾਇਆ॥ ਕਿਛੁ ਨ ਚਲੈ ਧੁਰਿ ਖਸਮਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ॥ ਗੁਰ ਸਾਚੇ ਤੇ ਸਾਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਸਾਚੈ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰੀ ਹੇ॥੧੪॥ ਜਾ ਤੂ ਦੇਹਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਏ॥ ਸਾਚੈ ਸਬਦੇ ਸਾਚੁ ਕਮਾਏ॥ ਅੰਦਰੁ ਸਾਚਾ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਾਚਾ ਭਗਤਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰੀ ਹੇ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਵੇਖੈ ਹੁਕਮਿ ਚਲਾਏ॥ ਅਪਣਾ ਭਾਣਾ ਆਪਿ ਕਰਾਏ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਬੈਰਾਗੀ ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਸਨਾ ਨਾਮਿ ਸਵਾਰੀ ਹੇ॥੧੬॥੭॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਆਪੇ ਆਪੁ ਉਪਾਇ ਉਪੰਨਾ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੁ ਪਰਛੰਨਾ॥ ਸਭਨਾ ਸਾਰ ਕਰੇ ਜਗਜੀਵਨੁ ਜਿਨਿ ਅਪਣਾ ਆਪੁ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧॥ ਜਿਨਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਉਪਾਏ॥ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਆਪੇ ਲਾਏ॥ ਜਿਸੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਆਪੇ ਮੇਲੇ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੨॥ ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਹੈ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਬਹੁ ਚਿਤੈ ਬਿਕਾਰਾ॥ ਥਿਰੁ ਸਾਚਾ ਸਾਲਾਹੀ ਸਦ ਹੀ ਜਿਨਿ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਪਛਾਤਾ ਹੇ ॥੩॥ ਇਕਿ ਮੂਲਿ ਲਗੇ ਓਨੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਡਾਲੀ ਲਾਗੇ ਤਿਨੀ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਤਿਨ ਜਨ ਕਉ ਲਾਗੇ ਜੋ ਬੋਲਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਤਾ ਹੇ॥੪॥ ਹਮ ਗੁਣ ਨਾਹੀ ਕਿਆ ਬੋਲਹ ਬੋਲ॥ ਤੂ ਸਭਨਾ ਦੇਖਹਿ ਤੋਲਹਿ ਤੋਲ॥ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਉ ਰਾਖਹਿ ਰਹਣਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੫॥ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਣਾ ਤਾ ਸਚੀ ਕਾਰੈ ਲਾਏ॥ ਅਵਗਣ ਛੋਡਿ ਗੁਣ ਮਾਹਿ ਸਮਾਏ॥ ਗੁਣ ਮਹਿ ਏਕੋ ਨਿਰਮਲੁ ਸਾਚਾ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੬॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਏਕੋ ਸੋਈ॥ ਦੂਜੀ ਦੁਰਮਤਿ ਸਬਦੇ ਖੋਈ॥ ਏਕਸੁ ਮਹਿ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੁ ਸਮਾਣਾ ਅਪਣੈ ਰੰਗਿ ਸਦ ਰਾਤਾ ਹੇ॥੭॥ ਕਾਇਆ ਕਮਲੁ ਹੈ ਕੁਮਲਾਣਾ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਸਬਦੁ ਨ ਬੁਝੈ ਇਆਣਾ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕਾਇਆ ਖੋਜੇ ਪਾਏ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਹੇ॥੮॥ ਕੋਟ ਗਹੀ ਕੇ ਪਾਪ ਨਿਵਾਰੇ॥ ਸਦਾ ਹਰਿ ਜੀਉ ਰਾਖੈ ਉਰ ਧਾਰੇ॥ ਜੋ ਇਛੇ ਸੋਈ ਫਲੁ ਪਾਏ ਜਿਉ ਰੰਗੁ ਮਜੀਠੈ ਰਾਤਾ ਹੇ॥੯॥ ਮਨਮੁਖੁ ਗਿਆਨੁ ਕਥੇ ਨ ਹੋਈ॥ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਵੈ ਠਉਰ ਨ ਕੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਸਦਾ ਸਾਲਾਹੇ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਮਨਮੁਖੁ ਕਾਰ ਕਰੇ ਸਭਿ ਦੁਖ ਸਬਾਏ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਨਾਹੀ ਕਿਉ ਦਰਿ ਜਾਏ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਸਾਚਾ ਸਦ ਸੇਵੇ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੇ<noinclude></noinclude> pplfp8e8a1u1zxr2ya7gkh725xa4cbw 250 22459 231640 53573 2026-08-09T02:44:31Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੫੨}}</noinclude>॥੧੧॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤੂ ਸਭਨੀ ਥਾਈ॥ ਪੂਰੈ ਗੁਰਿ ਸਭ ਸੋਝੀ ਪਾਈ॥ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ਸਦਾ ਸਦ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਾਮੇ ਰਾਤਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਨਾਮੇ ਰਾਤਾ ਪਵਿਤੁ ਸਰੀਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਡੂਬਿ ਮੁਏ ਬਿਨੁ ਨੀਰਾ॥ ਆਵਹਿ ਜਾਵਹਿ ਨਾਮੁ ਨਹੀ ਬੂਝਹਿ ਇਕਨਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦੁ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ॥ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਮੁਕਤਿ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈ॥ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਸਹਜਿ ਰਹੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰੁ ਢਹੈ ਢਹਿ ਢੇਰੀ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਚੂਕੈ ਨਹੀ ਫੇਰੀ॥ ਸਾਚੁ ਸਲਾਹੇ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੧੫॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ॥ ਸਾਚਾ ਸਬਦੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਏ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸਾਚੁ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧੬॥੮॥ ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ੩॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸਭੁ ਜਿਸੁ ਕਰਣਾ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾ॥ ਆਪੇ ਗੁਪਤੁ ਵਰਤੈ ਸਭ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧॥ ਹਰਿ ਕੇ ਭਗਤਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸਹਿ ਸਚੇ ਸਿਉ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ਹੈ॥੨॥ ਆਪੇ ਹੀਰਾ ਰਤਨੁ ਅਮੋਲੋ॥ ਆਪੇ ਨਦਰੀ ਤੋਲੇ ਤੋਲੋ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਸਰਣਿ ਤੁਮਾਰੀ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਆਪਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੩॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਹੋਵੈ ਧੁਰਿ ਤੇਰੀ॥ ਮਰੈ ਨ ਜੰਮੈ ਚੂਕੈ ਫੇਰੀ॥ ਸਾਚੇ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੪॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਸਭੁ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਦੇਵ ਸਬਾਇਆ॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਣੇ ਸੇ ਨਾਮਿ ਲਾਗੇ ਗਿਆਨ ਮਤੀ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੫॥ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਵਰਤੈ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਸਭੁ ਦੁਖੁ ਹੈ ਭਾਰਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਜਿਨਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੬॥ ਕਿਰਤੁ ਨ ਕੋਈ ਮੇਟਣਹਾਰਾ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਮੋਖ ਦੁਆਰਾ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨਿ ਆਪੁ ਮਾਰਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੭॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਨ ਲਾਗੈ॥ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਘਣਾ ਦੁਖੁ ਆਗੈ॥ ਮਨਮੁਖ ਭਰਮਿ ਭੁਲੇ ਭੇਖਧਾਰੀ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਪਛੁਤਾਤਾ ਹੇ॥੮॥ ਹਰਿ ਕੈ ਭਾਣੈ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ॥ ਸਭਿ ਕਿਲਬਿਖ ਕਾਟੇ ਦੂਖ ਸਬਾਏ॥ ਹਰਿ ਨਿਰਮਲੁ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਬਾਣੀ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ਹੇ ॥੯॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਪਾਏ॥ ਹਉਮੈ ਮੇਰਾ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ॥ ਗੁਣ ਅਵਗਣ ਕਾ ਏਕੋ ਦਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੀ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਰਮਲੁ ਅਤਿ ਅਪਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਮੇਲੈ ਗੁਰ ਸਬਦਿ<noinclude></noinclude> muruxo5xtty5pygx5bqan3p0063ft6p 250 22464 231641 53578 2026-08-09T02:56:30Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੫੩}}</noinclude>ਵੀਚਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਸਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਾਚੈ ਰਾਤਾ ਹੇ॥੧੧॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਮੈਲਾ ਵਿਚਿ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰਾ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਬੂਝੈ ਕਰਿ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਸਦਾ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਰਸਨਾ ਸੇਵਿ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਗੜ ਕਾਇਆ ਅੰਦਰਿ ਬਹੁ ਹਟ ਬਾਜਾਰਾ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਨਾਮੁ ਹੈ ਅਤਿ ਅਪਾਰਾ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਦਰਿ ਸੋਹੈ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਰਤਨੁ ਅਮੋਲਕੁ ਅਗਮ ਅਪਾਰਾ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਵਣੁ ਕਰੇ ਵੇਚਾਰਾ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਤੋਲਿ ਤੋਲਾਏ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬਹੁਤੁ ਬਿਸਥਾਰਾ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਪਸਰਿਆ ਪਾਸਾਰਾ॥ ਮੂਰਖ ਪੜਹਿ ਸਬਦੁ ਨ ਬੁਝਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੈ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਕਰਾਏ॥ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਏ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਹੇ॥੧੬॥੯॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਸੋ ਸਚੁ ਸੇਵਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ॥ ਸਬਦੇ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ਆਪੇ ਅਗਮ ਅਥਾਹਾ ਹੇ॥੧॥ ਆਪੇ ਸਚਾ ਸਚੁ ਵਰਤਾਏ॥ ਇਕਿ ਜਨ ਸਾਚੈ ਆਪੇ ਲਾਏ॥ ਸਾਚੋ ਸੇਵਹਿ ਸਾਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਨਾਮੇ ਸਚਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ॥੨॥ ਧੁਰਿ ਭਗਤਾ ਮੇਲੇ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ॥ ਸਚੀ ਭਗਤੀ ਆਪੇ ਲਾਏ॥ ਸਾਚੀ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਇਸੁ ਜਨਮੈ ਕਾ ਲਾਹਾ ਹੇ॥੩॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਣਜੁ ਕਰਹਿ ਪਰੁ ਆਪੁ ਪਛਾਣਹਿ॥ ਏਕਸ ਬਿਨੁ ਕੋ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਣਹਿ॥ ਸਚਾ ਸਾਹੁ ਸਚੇ ਵਣਜਾਰੇ ਪੂੰਜੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਹਾ ਹੇ॥੪॥ ਆਪੇ ਸਾਜੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਏ॥ ਵਿਰਲੇ ਕਉ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਬੁਝਾਏ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਜਨ ਸਾਚੇ ਕਾਟੇ ਜਮ ਕਾ ਫਾਹਾ ਹੇ॥੫॥ ਭੰਨੈ ਘੜੇ ਸਵਾਰੇ ਸਾਜੇ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਦੂਜੈ ਜੰਤ ਪਾਜੇ॥ ਮਨਮੁਖ ਫਿਰਹਿ ਸਦਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਵਹਿ ਜਮ ਕਾ ਜੇਵੜਾ ਗਲਿ ਫਾਹਾ ਹੇ॥੬॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲਾਏ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ਸਾਚਾ ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਨਾਮੋ ਲਾਹਾ ਹੇ॥੭॥ ਆਪੇ ਸਚਾ ਸਚੀ ਨਾਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਵੈ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ॥ ਜਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੇ ਜਨ ਸੋਹਹਿ ਤਿਨ ਸਿਰਿ ਚੂਕਾ ਕਾਹਾ ਹੇ॥੮॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ॥ ਸਦਾ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ ਗੁਣਦਾਤਾ ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਮੰਗੈ ਤਾਹਾ ਹੇ॥੯॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਰੁਦ੍ਰੁ ਤਿਸ ਕੀ ਸੇਵਾ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਅਲਖ ਅਭੇਵਾ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤੂ ਅਪਣੀ ਗੁਰਮੁਖਿ<noinclude></noinclude> ay6wuta9e5wt92k25zookci36iup552 250 22469 231642 53583 2026-08-09T03:09:02Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੫੪}}</noinclude>ਅਲਖੁ ਲਖਾਹਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ॥ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ॥ ਨਾਮੁ ਜਪੀ ਤੈ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ॥ ਮਹਲੁ ਪਾਇ ਗੁਣ ਗਾਹਾ ਹੇ॥੧੧॥ ਸੇਵਕ ਸੇਵਹਿ ਮੰਨਿ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ॥ ਮਨਮੁਖ ਹੁਕਮੁ ਨ ਜਾਣਹਿ ਸਾਰਾ॥ ਹੁਕਮੇ ਮੰਨੇ ਹੁਕਮੇ ਵਡਿਆਈ ਹੁਕਮੇ ਵੇਪਰਵਾਹਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ॥ ਧਾਵਤੁ ਰਾਖੈ ਇਕਤੁ ਘਰਿ ਆਣੈ॥ ਨਾਮੇ ਰਾਤਾ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਤਾਹਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਈ॥ ਸਬਦੁ ਸਲਾਹਹਿ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਤਾਹਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਸਦਾ ਭਗਤ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ॥ ਜਿਉ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ ਤਿਉ ਤੂ ਰਾਖਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਹਾ ਹੇ॥੧੫॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ॥ ਸਚੇ ਸਾਹਿਬ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਾ॥ ਨਾਨਕੁ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਸਚੁ ਦੇਵਹੁ ਸਚਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ॥੧੬॥੧॥੧੦॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਨਿ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਸਾਚਿ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਗੀ॥ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਰਵਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਓਮਾਹਾ ਹੇ॥੧॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਾਏ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਸਬਦੇ ਮਨਿ ਓਮਾਹਾ ਹੇ॥੨॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ॥ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ॥ ਸਦਾ ਮੁਕਤੁ ਰਹੈ ਇਕ ਰੰਗੀ ਨਾਹੀ ਕਿਸੈ ਨਾਲਿ ਕਾਹਾ ਹੇ॥੩॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਕੋਇ ਨ ਪਾਵੈ ਪਾਰਾ॥ ਜੋ ਸਬਦਿ ਰਾਤੇ ਮਹਾ ਬੈਰਾਗੀ ਸੋ ਸਚੁ ਸਬਦੇ ਲਾਹਾ ਹੇ॥੪॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਕਰਤੈ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਇਆ॥ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਆਪਿ ਵਰਤਾਇਆ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਅਲਿਪਤੋ ਵਰਤੈ ਮਨਮੁਖ ਕਾ ਕਿਆ ਵੇਸਾਹਾ ਹੇ॥੫॥ ਸੇ ਮਨਮੁਖ ਜੋ ਸਬਦੁ ਨ ਪਛਾਣਹਿ॥ ਗੁਰ ਕੇ ਭੈ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਹਿ॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਕਿਉ ਨਿਰਭਉ ਸਚੁ ਪਾਈਐ ਜਮੁ ਕਾਢਿ ਲਏਗਾ ਸਾਹਾ ਹੇ॥੬॥ ਅਫਰਿਓ ਜਮੁ ਮਾਰਿਆ ਨ ਜਾਈ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਨੇੜਿ ਨ ਆਈ॥ ਸਬਦੁ ਸੁਣੇ ਤਾ ਦੂਰਹੁ ਭਾਗੈ ਮਤੁ ਮਾਰੇ ਹਰਿ ਜੀਉ ਵੇਪਰਵਾਹਾ ਹੇ॥੭॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕੀ ਹੈ ਸਭ ਸਿਰਕਾਰਾ॥ ਏਹੁ ਜਮੁ ਕਿਆ ਕਰੇ ਵਿਚਾਰਾ॥ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ਹੁਕਮੁ ਕਮਾਵੈ ਹੁਕਮੇ ਕਢਦਾ ਸਾਹਾ ਹੇ॥੮॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੈ ਕੀਆ ਅਕਾਰਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਸਰਿਆ ਸਭੁ ਪਾਸਾਰਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਚੁ ਬੂਝੈ ਸਬਦਿ ਸਚੈ ਸੁਖੁ ਤਾਹਾ ਹੇ॥੯॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ<noinclude></noinclude> f47vf8vx5z5u7ngfp9eck7mdvteerln 250 22688 231636 53812 2026-08-09T01:34:13Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੪੮}}</noinclude>ਘਟਿ ਘਟਿ ਵਸਿ ਰਹਿਆ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ॥ ਇਕ ਥੈ ਗੁਪਤੁ ਪਰਗਟੁ ਹੈ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਜਾਈ ਹੇ ॥੧੫॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਏਕੋ ਜਾਤਾ॥ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੁ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਦੇਹਿ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਵਡਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੪॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹੀ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੈ॥ ਸਭੁ ਜਗੁ ਹੈ ਤਿਸ ਹੀ ਕੈ ਚੀਰੈ॥ ਸਭਿ ਘਟ ਭੋਗਵੈ ਸਦਾ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਆਪੇ ਸੂਖ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਚੀ ਨਾਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ॥ ਆਪੇ ਆਇ ਵਸਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਤੂਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸੀ ਹੇ॥੨॥ ਕਿਸੁ ਸੇਵੀ ਤੈ ਕਿਸੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੀ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਮਤਿ ਊਤਮ ਅੰਤਰਿ ਕਮਲੁ ਪ੍ਰਗਾਸੀ ਹੇ ॥੩॥ ਦੇਹੀ ਕਾਚੀ ਕਾਗਦ ਮਿਕਦਾਰਾ॥ ਬੂੰਦ ਪਵੈ ਬਿਨਸੈ ਢਹਤ ਨ ਲਾਗੈ ਬਾਰਾ॥ ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਜਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੪॥ ਸਚਾ ਚਉਕਾ ਸੁਰਤਿ ਕੀ ਕਾਰਾ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਭੋਜਨੁ ਸਚੁ ਆਧਾਰਾ॥ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਹੈ ਪਾਵਨੁ ਜਿਤੁ ਘਟਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੫॥ ਹਉ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੀ ਜੋ ਸਾਚੈ ਲਾਗੇ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗੇ॥ ਸਾਚਾ ਸੂਖੁ ਸਦਾ ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਾਸੀ ਹੇ॥੬॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਚੇਤਾ ਅਵਰੁ ਨ ਪੂਜਾ॥ ਏਕੋ ਸੇਵੀ ਅਵਰੁ ਨ ਦੂਜਾ॥ ਪੂਰੈ ਗੁਰਿ ਸਭੁ ਸਚੁ ਦਿਖਾਇਆ ਸਚੈ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੭॥ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿ ਜੋਨੀ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਆਇਆ॥ ਆਪਿ ਭੂਲਾ ਜਾ ਖਸਮਿ ਭੁਲਾਇਆ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਮਿਲੈ ਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਚੀਨੈ ਸਬਦੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਹੇ॥੮॥ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਭਰੇ ਹਮ ਅਪਰਾਧੀ॥ ਕਿਆ ਮੁਹੁ ਲੈ ਬੋਲਹ ਨਾ ਹਮ ਗੁਣ ਨ ਸੇਵਾ ਸਾਧੀ॥ ਡੁਬਦੇ ਪਾਥਰ ਮੇਲਿ ਲੈਹੁ ਤੁਮ ਆਪੇ ਸਾਚੁ ਨਾਮੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਹੇ॥੯॥ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰੇ ਨ ਕਰਣੈ ਜੋਗਾ॥ ਆਪੇ ਕਰਹਿ ਕਰਾਵਹਿ ਸੁ ਹੋਇਗਾ॥ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਸਦ ਹੀ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੦॥ ਇਹੁ ਤਨੁ ਧਰਤੀ ਸਬਦੁ ਬੀਜਿ ਅਪਾਰਾ॥ ਹਰਿ ਸਾਚੇ ਸੇਤੀ ਵਣਜੁ ਵਾਪਾਰਾ॥ ਸਚੁ ਧਨੁ ਜੰਮਿਆ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੧॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਅਵਗਣਿਆਰੇ ਨੋ ਗੁਣੁ ਕੀਜੈ॥ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਨਾਮੁ ਦੀਜੈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਪਤਿ ਪਾਏ ਇਕਤੁ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੨॥ ਅੰਤਰਿ ਹਰਿ ਧਨੁ ਸਮਝ ਨ ਹੋਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਬੂਝੈ ਕੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਧਨੁ ਪਾਏ ਸਦ ਹੀ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੩॥ ਅਨਲ ਵਾਉ ਭਰਮਿ<noinclude></noinclude> 4k61rxpuxomw8ebndc50cdmaqumbt33 250 22693 231637 53817 2026-08-09T01:45:54Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੪੯}}</noinclude>ਭੁਲਾਈ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਸੁਧਿ ਨ ਕਾਈ॥ ਮਨਮੁਖ ਅੰਧੇ ਕਿਛੂ ਨ ਸੂਝੈ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਗਾਸੀ ਹੇ॥੧੪॥ ਮਨਮੁਖ ਹਉਮੈ ਮਾਇਆ ਸੂਤੇ॥ ਅਪਣਾ ਘਰੁ ਨ ਸਮਾਲਹਿ ਅੰਤਿ ਵਿਗੂਤੇ॥ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਹਿ ਬਹੁ ਚਿੰਤਾ ਜਾਲੈ ਦੁਖੇ ਦੁਖਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਕਰਤੈ ਕਾਰ ਕਰਾਈ॥ ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ ਬੁਝਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਨਿਵਾਸੀ ਹੇ॥੧੬॥੫॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਏਕੋ ਸੇਵੀ ਸਦਾ ਥਿਰੁ ਸਾਚਾ॥ ਦੂਜੈ ਲਾਗਾ ਸਭੁ ਜਗੁ ਕਾਚਾ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹੀ ਸਾਚੇ ਹੀ ਸਾਚਿ ਪਤੀਜੈ ਹੈ॥੧॥ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਬਹੁਤੇ ਮੈ ਏਕੁ ਨ ਜਾਤਾ॥ ਆਪੇ ਲਾਇ ਲਏ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰਮਤਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ਹੇ॥੨॥ ਮਾਇਆ ਲਹਰਿ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਰੀ॥ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ॥ ਸਹਜੇ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਰਸਨਾ ਰਾਮੁ ਰਵੀਜੈ ਹੇ॥੩॥ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਵਿਹਾਣੀ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਨ ਬੂਝੈ ਫਿਰੈ ਇਆਣੀ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਘੜੀ ਮੁਹਤੁ ਨਿਹਾਲੇ ਅਨਦਿਨੁ ਆਰਜਾ ਛੀਜੈ ਹੇ॥੪॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਕਰੈ ਨਹੀ ਬੂਝੈ॥ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਜਮਕਾਲੁ ਨ ਸੂਝੈ॥ ਐਥੈ ਕਮਾਣਾ ਸੁ ਅਗੈ ਆਇਆ ਅੰਤਕਾਲਿ ਕਿਆ ਕੀਜੈ ਹੇ॥੫॥ ਜੋ ਸਚਿ ਲਾਗੇ ਤਿਨ ਸਾਚੀ ਸੋਇ॥ ਦੂਜੈ ਲਾਗੇ ਮਨਮੁਖਿ ਰੋਇ॥ ਦੁਹਾ ਸਿਰਿਆ ਕਾ ਖਸਮੁ ਹੈ ਆਪੇ ਆਪੇ ਗੁਣ ਮਹਿ ਭੀਜੈ ਹੈ॥੬॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਜਨੁ ਸੋਹੈ॥ ਨਾਮ ਰਸਾਇਣ ਇਹੁ ਮਨੁ ਮੋਹੈ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਮੈਲੁ ਪਤੰਗੁ ਨ ਲਾਗੈ ਗੁਰਮਤੀ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਭੀਜੈ ਹੇ॥੭॥ ਸਭਨਾ ਵਿਚਿ ਵਰਤੈ ਇਕੁ ਸੋਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਈ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਨਾਇ ਸਾਚੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜੈ ਹੇ॥੮॥ ਕਿਲਬਿਖ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇਵਿਆ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਵਰਤੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਨੁ ਮਨੁ ਭੀਜੈ ਹੇ॥੯॥ ਮਾਇਆ ਅਗਨਿ ਜਲੈ ਸੰਸਾਰੇ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਵਾਰੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੇ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਲੀਜੈ ਹੇ॥੧੦॥ ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਸਣਿ ਬੈਠੇ ਜਮ ਕਾ ਭਉ ਪਾਵਹਿ॥ ਜਮੁ ਨ ਛੋਡੈ ਬਹੁ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਮੁਕਤਿ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਸਨਾ ਪੀਜੈ ਹੇ॥੧੧॥ ਮਨਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਗਤਿ ਸਾਂਤਿ ਸੁਖੁ ਹੋਈ॥ ਪਵਿਤ੍ਰ ਪਾਵਨ ਸਦਾ ਹੈ ਬਾਣੀ ਗੁਰਮਤਿ ਅੰਤਰੁ ਭੀਜੈ ਹੇ॥੧੨॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਵੀਚਾਰੀ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ<noinclude></noinclude> kpytvrf3rgr8czdntmivj8e5bhqjd2g 250 22698 231638 53822 2026-08-09T01:59:56Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 231638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੫੦}}</noinclude>ਬਧਕ ਮੁਕਤਿ ਨਿਰਾਰੀ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਿਆਨੁ ਏਕੋ ਹੈ ਤਾ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਰਵੀਜੈ ਹੇ॥੧੩॥ ਬੇਦ ਪੜਹਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਬੂਝਹਿ॥ ਮਾਇਆ ਕਾਰਣਿ ਪੜਿ ਪੜਿ ਲੂਝਹਿ॥ ਅੰਤਰਿ ਮੈਲੁ ਅਗਿਆਨੀ ਅੰਧਾ ਕਿਉ ਕਰਿ ਦੁਤਰੁ ਤਰੀਜੈ ਹੇ॥੧੪॥ ਬੇਦ ਬਾਦ ਸਭਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣਹਿ॥ ਨ ਅੰਤਰੁ ਭੀਜੈ ਨ ਸਬਦੁ ਪਛਾਣਹਿ॥ ਪੁੰਨੁ ਪਾਪੁ ਸਭੁ ਬੇਦਿ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜੈ ਹੇ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਸਾਚਾ ਏਕੋ ਸੋਈ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਮਨੁ ਸਾਚਾ ਸਚੋ ਸਚੁ ਰਵੀਜੈ ਹੇ॥੧੬॥੬॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਸਚੈ ਸਚਾ ਤਖਤੁ ਰਚਾਇਆ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਸਿਆ ਤਿਥੈ ਮੋਹੁ ਨ ਮਾਇਆ॥ ਸਦ ਹੀ ਸਾਚੁ ਵਸਿਆ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ ਹੇ॥੧॥ ਸਚਾ ਸਉਦਾ ਸਚੁ ਵਾਪਾਰਾ॥ ਨ ਤਿਥੈ ਭਰਮੁ ਨ ਦੂਜਾ ਪਸਾਰਾ॥ ਸਚਾ ਧਨੁ ਖਟਿਆ ਕਦੇ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਬੂਝੈ ਕੋ ਵੀਚਾਰੀ ਹੇ॥੨॥ ਸਚੈ ਲਾਏ ਸੇ ਜਨ ਲਾਗੇ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਮਸਤਕਿ ਵਡਭਾਗੇ॥ ਸਚੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਵੀਚਾਰੀ ਹੇ॥੩॥ ਸਚੋ ਸਚਾ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਏਕੋ ਵੇਖਾ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਊਚੋ ਊਚੀ ਪਉੜੀ ਗਿਆਨਿ ਰਤਨਿ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ ਹੈ॥੪॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇਆ॥ ਸਚੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਜਾ ਤੁਧੁ ਭਾਇਆ॥ ਸਚੇ ਕੀ ਸਭ ਸਚੀ ਕਰਣੀ ਹਉਮੈ ਤਿਖਾ ਨਿਵਾਰੀ ਹੇ॥੫॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਸਭੁ ਆਪੇ ਕੀਨਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੈ ਕਿਨ ਹੀ ਚੀਨਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ ਸਾਚੀ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ ਹੇ॥੬॥ ਕਾਰ ਕਮਾਈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਈ॥ ਹਉਮੈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਸਦ ਹੀ ਅੰਤਰੁ ਸੀਤਲੁ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨਿਵਾਰੀ ਹੇ॥੭॥ ਸਚਿ ਲਗੇ ਤਿਨ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਭਾਵੈ॥ ਸਚੈ ਸਬਦੇ ਸਚਿ ਸੁਹਾਵੈ॥ ਐਥੈ ਸਾਚੇ ਸੇ ਦਰਿ ਸਾਚੇ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਸਵਾਰੀ ਹੇ॥੮॥ ਬਿਨੁ ਸਾਚੇ ਜੋ ਦੂਜੈ ਲਾਇਆ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਦੁਖ ਸਬਾਇਆ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਜਾਪੈ ਨਾਹੀ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਦੁਖੁ ਭਾਰੀ ਹੇ॥੯॥ ਸਾਚਾ ਸਬਦੁ ਜਿਨਾ ਮਨਿ ਭਾਇਆ॥ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਤਿਨੀ ਕਮਾਇਆ॥ ਸਚੋ ਸੇਵਹਿ ਸਚੁ ਧਿਆਵਹਿ ਸਚਿ ਰਤੇ ਵੀਚਾਰੀ ਹੇ॥੧੦॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਮੀਠੀ ਲਾਗੀ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਸੂਖ ਸਹਜ ਸਮਾਧੀ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰਤਿਆ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵ ਪਿਆਰੀ ਹੇ॥੧੧॥ ਸੇ ਜਨ ਸੁਖੀਏ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਚੇ ਲਾਏ॥ ਆਪੇ ਭਾਣੇ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਰਾਖੇ ਸੇ ਜਨ ਉਬਰੇ<noinclude></noinclude> jlbl4pdyakr62bt0ym9z7jz7yew89sf 250 35116 231653 89425 2026-08-09T06:28:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸਮੱਸਿਆਤਮਕ */ 231653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>________________ ਵੜ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਵਤਨ ਸਤਵੀਤਰਨ ਪਾਠ ਵਿਖਾਈਵ ਨਵੀਂ ਤਕਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਹਨ<noinclude></noinclude> jahlpxw5ua7u8jsyioippnimewtcjca 250 43715 231635 110427 2026-08-08T14:26:01Z Harchand Bhinder 2624 231635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਝਲਕਾਂ ਕਿਥੇ ?}}}} {{rh|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ}} ਸਫਾ ੪9 ਝਲਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਬੋਹਥਿ ਚਿਤਾਵਨੀ ਬਿਹਨ ਦੇ ਸਾਵੇਂ ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ - ਗਰੀਬੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾ ਫਰੇਬੀ ਲੀਡਰ ਸਾਹਿਬ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਮਰ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਝਲਕਾਂ ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ | ਕੇਦ ਪੰਛੀ ਨੇ ੪੧ ੧੨ਗਰੀਬ ਜਵਾਨੀ ੧੫ਖਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਮਾਸੂਮ ਬਚੀ ਨੂੰ ੪੫ ੧੭ਅਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ੨੦ਦੇਸ਼ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ੨੧ਸਦਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ੨੩ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ੨੬ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ੨੮ਵਿਦਿਆ ੩੧ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ੩ ਸੁਖ ਭਾਈਆ ੩vਸ਼ਾਇਰ ੩੯ਸਿਖ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> ebx33mszah7on6loot30f2ouj53avcc 231643 231635 2026-08-09T05:18:42Z Harchand Bhinder 2624 231643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਝਲਕਾਂ ਕਿਥੇ ?}}}} {{rh|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ}} {{rh|ਝਲਕਾਂ ਕਿਵੇਂ| | ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ| }} {{rh|ਸਿੱਖ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ | |ਕੈਦ ਪੰਛੀ ਨੂੰ |੪੧ }} {{rh|ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ|੧੨ |ਗਰੀਬ ਜਵਾਨੀ | }} {{rh|ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ | ੧੫| ਮਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਮਾਸੂਮ ਬਚੀ ਨੂੰ| ੪੫ }} {{rh|ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਬੋਹਥਿ | ੧੭|ਅਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਲਾ | }} {{rh|ਚਿਤਾਵਨੀ | ੨੦ | | ਦੇਸ਼-ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ}} {{rh|ਬ੍ਰਿਹਨ ਦੇ ਸਾਵੇਂ |੨੧ |ਸਦਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ | }} {{rh|ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ| ੨੩| ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ| }} {{rh|ਕਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ |੨੬ |ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਕਾਰ | }} {{rh|ਗਰੀਬੀ | ੨੮| ਵਿਦਿਆ | }} {{rh|ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾ |੩੧ |ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ | }} {{rh|ਫਰੇਬੀ ਲੀਡਰ | | ਸੂਮ ਭਾਈਆ| }} {{rh|ਸਾਹਿਬ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ | |ਸ਼ਾਇਰ | }} {{rh|ਅਮਰ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ | ੩੯| ਸਿਖ ਨੂੰ| }} ਸਫਾ ੪9<noinclude>{{rh||੫ }}</noinclude> g0ylo4d0643zl64gjyiu886cidg6to0 231644 231643 2026-08-09T05:24:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਝਲਕਾਂ ਕਿਥੇ ?}}}} {{dhr|1em}} {{rh|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ|ਝਲਕਾਂ|ਸਫਾ}} {{rh|ਝਲਕਾਂ ਕਿਵੇਂ| ੮| ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ| ੪੦}} {{rh|ਸਿੱਖ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ |੯ |ਕੈਦ ਪੰਛੀ ਨੂੰ |੪੧ }} {{rh|ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ|੧੨ |ਗਰੀਬ ਜਵਾਨੀ |੪੩ }} {{rh|ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ | ੧੫| ਮਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਮਾਸੂਮ ਬਚੀ ਨੂੰ| ੪੫ }} {{rh|ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਬੋਹਥਿ | ੧੭|ਅਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਲਾ | ੪੮}} {{rh|ਚਿਤਾਵਨੀ | ੨੦ |ਦੇਸ਼-ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ | ੫੨}} {{rh|ਬ੍ਰਿਹਨ ਦੇ ਸਾਵੇਂ |੨੧ |ਸਦਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ | ੫੪}} {{rh|ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ| ੨੩| ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ| ੫੭}} {{rh|ਕਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ |੨੬ |ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਕਾਰ |੫੯ }} {{rh|ਗਰੀਬੀ | ੨੮| ਵਿਦਿਆ |੬੦ }} {{rh|ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾ |੩੧ |ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ |੬੩ }} {{rh|ਫਰੇਬੀ ਲੀਡਰ | | ਸੂਮ ਭਾਈਆ|੬੬ }} {{rh|ਸਾਹਿਬ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ | |ਸ਼ਾਇਰ | ੭੦}} {{rh|ਅਮਰ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ | ੩੯| ਸਿਖ ਨੂੰ|੭੧ }}<noinclude>{{rh||੫ }}</noinclude> ge88dynwugwbm5io8pvd5g3kulr76q0 231645 231644 2026-08-09T05:47:21Z Harchand Bhinder 2624 231645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਝਲਕਾਂ ਕਿਥੇ ?}}}} {{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਝਲਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਬੋਹਥਿ ਚਿਤਾਵਨੀ ਬ੍ਰਿਹਨ ਦੇ ਸਾਵੇਂ ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾ ਫਰੇਬੀ ਲੀਡਰ ਸਾਹਿਬ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਮਰ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੮ ੯ ੧੨ ੧੫ ੧੭ ੨੦ ੨੧ ੨੩ ੨੬ ੨੮ ੩੧ ੩੨ ੩੫ ੩੯ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਕੈਦ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਜਵਾਨੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਮਾਸੂਮ ਬਚੀ ਨੂੰ ਅਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੇਸ਼-ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਦਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਵਿਦਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸੂਮ ਭਾਈਆ ਸ਼ਾਇਰ ਸਿਖ ਨੂੰ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੪੦ ੪੧ ੪੩ ੪੫ ੪੮ ੫੨ ੫੪ ੫੭ ੫੯ ੬੦ ੬੩ ੬੬ ੭੦ ੭੧ {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{rh||੫ }}</noinclude> ffyt7qfppd285z85bm87ygon6ndwdg5 231646 231645 2026-08-09T05:49:08Z Harchand Bhinder 2624 231646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਝਲਕਾਂ ਕਿਥੇ ?}}}} {{dhr|1em}} {{Block center|<poem>{{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਝਲਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਮੀਰੀ ਤੇ ਪੀਰੀ ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਬੋਹਥਿ ਚਿਤਾਵਨੀ ਬ੍ਰਿਹਨ ਦੇ ਸਾਵੇਂ ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਕਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾ ਫਰੇਬੀ ਲੀਡਰ ਸਾਹਿਬ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਮਰ-ਜ਼ਿੰਦਗੀ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੮ ੯ ੧੨ ੧੫ ੧੭ ੨੦ ੨੧ ੨੩ ੨੬ ੨੮ ੩੧ ੩੨ ੩੫ ੩੯ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਕੈਦ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਜਵਾਨੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਮਾਸੂਮ ਬਚੀ ਨੂੰ ਅਲੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ਦੇਸ਼-ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਦਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਦੇ ਉਪਕਾਰ ਵਿਦਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸੂਮ ਭਾਈਆ ਸ਼ਾਇਰ ਸਿਖ ਨੂੰ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੪੦ ੪੧ ੪੩ ੪੫ ੪੮ ੫੨ ੫੪ ੫੭ ੫੯ ੬੦ ੬੩ ੬੬ ੭੦ ੭੧ {{Multicol-end}}</poem>}}<noinclude>{{rh||੫ }}</noinclude> t0ol62c5sgw6pm00urei627zhiif7s2 250 43716 231647 110428 2026-08-09T06:12:23Z Harchand Bhinder 2624 231647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੮ ੭੮ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੮੪ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> 9cr7ynqtbh20jdgnvszc54sr4e08wis 231648 231647 2026-08-09T06:14:13Z Harchand Bhinder 2624 231648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੭੮ ੮੨ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੮੪ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> 8dqpnq05vndndqfw077xi6cqxr6eidl 231649 231648 2026-08-09T06:16:01Z Harchand Bhinder 2624 231649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੭੮ ੮੦ ੮੨ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੮੪ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> 2yit57n52x12y4u3do07xzy8khfq7cm 231650 231649 2026-08-09T06:17:10Z Harchand Bhinder 2624 231650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੭੮ ੮੦ ੮੨ ੮੪ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> 3zmijb3bmwojuylnzcv7xb7xg6qa2st 231651 231650 2026-08-09T06:20:25Z Harchand Bhinder 2624 231651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Satdeep Gill" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੭੮ ੮੦ ੮੨ ੮੪ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਫੁਟ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> gqc96fdqi7lw4wi6s538kmuewdktk7g 231652 231651 2026-08-09T06:21:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{Block center|<poem> {{Multicol}} ਝਲਕਾਂ ਹਲੂਣਾ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਨਿਡੱਰ ਯੋਧਾ ਅਵਤਾਰ ਕਦੋਂ ਓਹ ਚਲੇ ਗਏ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਲਵਲਾ ਨੈਣ ਵਿਚਾਰੇ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੭੫ ੭੮ ੮੦ ੮੨ ੮੪ ੮੭ ੯੦ ੯੧ ੯੩ ੯੮ ੧੦੦ ੧੦੧ ੧੦੨ {{Multicol-break}} ਝਲਕਾਂ ਮਤਲਬੀ ਯਾਰ ਜਾਗ ਖਾਲਸਾ ਫੁਟ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਬੰਦੀ ਛੋਡ ਜੱਟ ਤੇ ਬਾਬੂ ਮਾਨ ਮਤੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸੂਚਨਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ {{Multicol-break}} ਸਫਾ ੧੦੩ ੧੦੪ ੧੦੭ ੧੦੯ ੧੧੦ ੧੧੩ ੧੧੬ ੧੧੮ ੧੨੦ ੧੨੨ ੧੨੩ ੧੨੫ ੧੨੬ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{rh|||੬}}</noinclude> 7pka89qgiv1c7wlgbnb4ozy4ltwox0y 250 57247 231678 227312 2026-08-09T09:41:49Z Harchand Bhinder 2624 231678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem> {{Multicol}} {{Right|ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਜੀਵਨੀ ਲੇਖਕ : ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ, 32, ਹਾਊਸਫੈੱਡ ਕਾਲੋਨੀ, ਬਠਿੰਡਾ(ਪੰਜਾਬ) 98767 10809 ਨਵੰਬਰ 2018 © ਲੇਖਕ}} {{Multicol-break}} Mao Ze-tung Biography Writer: Raj Paul Singh 32, Housefed Colony Bathinda (Punjab) rajpaulsingh@gmail.com Nov. 2018 © Writer{{Multicol-end}}</poem>}} {{center|'''ਮੁੱਲ :125/- ( ਇੱਕ ਸੌ ਪੱਚੀ ਰੁਪਏ)'''}} {{dhr|3em}}{{center|<poem> ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ www.peoplesforumpunjab.com ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : Publication : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ (ਰਜਿ:) People's Forum ਬਰਗਾੜੀ, ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ - 151 208 Bargari, Faridkot-151208 98729 89313, 98767 10809 01635-244053 9872989313 www.peoplesforumpunjab.com www.peoplesforumpunjab.com ਪੀਪਲਜ਼ ਫ਼ੋਰਮ (ਰਜਿ.) ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਮਾਜ-ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਪੁਸਤਕਾਂ, ਪੋਸਟਰ, ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸੀ. ਡੀਜ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਅੰਦਰ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਹੈ।</poem>}}<noinclude>{{left|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /4'''}}</noinclude> qa5fr7kkv5ybsq2xp4ilfcori5ly197 250 57260 231677 184125 2026-08-09T09:39:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{x-larger|{{center|'''ਭੂਮਿਕਾ'''}}}}</noinclude>{{gap}}ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਬਲਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਫਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਲਿਆਂਦੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਓ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜੀ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਜਰਬਾ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਏ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਅਜਿਹੀ ਵਿਰਾਟ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣੀ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੀ ਕਹੀ ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਕੀ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ (ਜਾਂ ਮੁੱਦੇ) ਬਾਰੇ ਜਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਐਨੀ ਤੀਖਣ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮੁਲਅੰਕਣ ਕਰਦੀ ਲਿਖਤ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਮਾਓ ਬਾਰੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਵੇਲਾ ਵਿਹਾ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਲੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਓ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੋਟਾ ਜਿਹਾ ਖਾਕਾ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ- {{gap}}ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ ਦੀ ਚੀਨੀ ਇਨਕਲਾਬ ਲਈ ਯੁੱਧਨੀਤੀ ਬਹੁਤ ਕਾਰਗਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਬਹੁਤ ਕਮਾਲ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਪਕੜਣ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸੱਠਵੇਂ ਸਾਲ (1953) ਤੱਕ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਉਂਗਲ<noinclude>{{right|'''ਮਾਓ ਜ਼ੇ-ਤੁੰਗ /5'''}}</noinclude> 22ov79drz0hvlw470ft5690ju4qohfw 250 59064 231682 213495 2026-08-09T11:01:54Z ~2026-43668-54 2740 231682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੮)}}</noinclude>ਮਾਲਹੈਂ॥ਕਿਹੁਸਨਲਜਮਾਲਹੈਂ॥੧੫੧॥ਗਨੀਮੁਲਖਰਾਜਹੈਂ॥ਗਰੀਬਨੁਲਨਿਵਾਜਹੈਂ॥ਹਰੀਫੁਲਸਿਕੰਨਹੈਂ॥ ਹਿਰਾਸੁਲਫਿਕੰਨਹੈਂ॥੧੫੨॥ਕਲੰਕੰਪ੍ਰਣਾਸਹੈਂ॥ਸਮਸਤੁਲਨਿਵਾਸਹੈਂ॥ਅਗੰਜਲਗਨੀਮਹੈ॥ਰਜਾਇਕਰਹੀਮਹੈਂ॥੧੫੩॥ ਸਮਸਤੁਲਜੁਬਾਹੈਂ ॥ ਕਿਸਾਹਿਬੁਕਿਰਾਹਹੈਂ ॥ ਕਿਨਰਕੰਪ੍ਰਣਾਸਹੈਂ ॥ ਬਹਿਸਤੁਲਨਿਵਾਸਹੈਂ ॥੧੫੪॥ ਕਿਸਰਬੁਲਗਵੰਨਹੈਂ ॥ ਹਮੇਸੁਲਰਵੰਨਹੈਂ ॥ ਤਮਾਮੁਲਤਮੀਜਹੈਂ ॥ ਸਮਤੁਲਅਜੀਜਹੈਂ ॥੧੫੫॥ ਪਰੰਪਰਮਈਸਹੈਂ ॥ ਸਮਸਤੁਲਅਦੀਸਹੈਂ ॥ ਅਦੇਸੁਲਅਲੇਖਹੈਂ ॥ ਹਮੇਸੁਲਅਭੇਖਹੈਂ ॥੧੫੬॥ ਜਿਮੀਨੁਲਜਮਾਹੈਂ ॥ ਅਮੀਕੁਲਇਮਾਹੈਂ ॥ ਕਰੀਮੂਲਕਮਾਲਹੈਂ ॥ ਕਿਜੁਰਅਤਜਮਾਲਹੈਂ ॥੧੫੭॥ ਕਿਅਚਲੰਪ੍ਰਕਾਸਹੈਂ ॥ ਕਿਅਮਿਤੋਸੁਬਾਸਹੈਂ ॥ ਕਿਅਜਬ ਸਰੂਪਹੈਂ ॥ ਕਿਅਮਿਤੋਂਬਿਭੂਤਹੈਂ ॥ ੧੫੮॥ ਕਿਅਮਿਤੋਪਸਾਹੈਂ ॥ ਕਿਆਤਮਪ੍ਰਭਾਹੈਂ ॥ ਕਿਅਚਲੰਅਨੰਗਹੈਂ ॥ ਕਿਅਮਤੋਅਭੰਗਹੈਂ ॥੧੫੯॥ ਮਧਭਾਰਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਮੁਨਿਮਨਪ੍ਰਨਾਮ॥ ਗੁਨਗਨਮੁਦਾਮ॥ ਅਰਿਬਰਅਗੰਜ ॥ ਹਰਿਨਰਪ੍ਰਭੰਜ ॥੧੬੦॥ ਅਨਗਨਪ੍ਰਨਾਮ॥ ਮੁਨਮਨਸਲਾਮ ॥ ਹਰਿਨਰਅਖੰਡ ॥ ਬਰਨਰਅਮੰਡ ॥ ੧੬੧॥ ਅਨੁਭਵਅਨਾਸ ॥ ਮੁਨਮਨਪ੍ਰਕਾਸੁ ॥ ਗੁਨਗਨਪ੍ਰਨਾਮ॥ ਜਲਥਲਮੁਦਾਮ ॥ ੧੬੨॥ ਅਨਛਿਜਅੰਗ ॥ ਆਸਨਅਭੰਗ ॥ ਉਪਮਾਅਪਾਰ ॥ ਗਤਿਮਿਤਿਉਦਾਰ ॥ ੧੬੩ ॥ ਜਲਥਲਅਮੰਡ॥ ਦਿਸਵਿਸਅਭੰਡ ॥ ਜਲਥਲਮਹੰਤ ॥ ਦਿਸਵਿਸਬਿਅੰਤ ॥੧੬੪॥ ਅਨਭਉਅਨਾਸੁ ॥ ਧ੍ਰਿਤਧਰਧੁਰਾਸ ॥ ਆਜਾਨਬਾਹੁ ॥ ਏਕੈਸਦਾਹੁ ॥ ੧੬੫ ॥ ਓਅੰਕਾਰਆਦ ॥ ਕਥਨੀਅਨਾਦਿ ॥ ਖਲਖੰਡਖਿਆਲ ॥ ਗੁਰੂਬਰਅਕਾਲ ॥ ੧੬੬ ॥ ਘਰਘਰਪ੍ਰਨਾਮ ॥ ਚਿਤਚਰਨਨਾਮ ॥ ਅਨਛਿਜਗਾਤ ॥ ਆਜਜਨਬਾਤ ॥ ੧੬੭ ॥ ਅਨਝੰਜਗਾਤ ॥ ਅਨਰੰਜਬਾਤ ॥ ਅਨਟੁਟਭੰਡਾਰ ॥ ਅਨੁਠਟਅਪਾਰ ॥੧੬੮॥ ਆਡੀਠਧਰਮ ॥ਅਤਢੀਠਕਰਮ॥ ਅਨਬਰਣਅਨੰਤ। ਦਾਤਾਮਹੰਤ ॥੧੬੯॥ ਹਰਿਬੋਲਮਨਾਛੰਦ ॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ਕਰਣਾਲਯਹੈਂ॥ ਅਰਘਾਲਯਹੈਂ॥ ਖਲਖੰਡਨਹੈਂ॥ਮਹਮੰਡਨਹੈਂ ॥੧੭੦॥ਜਗਤੇਸ੍ਵਰਹੈਂ ॥ ਪ੍ਰਮੇਸ੍ਵਰਹੈਂ॥ਕਲਕਾਰਨਹੈਂ॥ਸਰਬਉਬਾਰਨਹੈਂ॥੧੭੧॥ਧ੍ਰਿਤਕੇਧਰਨਹੈਂ ॥ ਜਗਕੇਕਰਨਹੈਂ॥ਮਨਮਾਨਯਹੈਂ॥ਜਗਜਾਨਯਹੈਂ ॥੧੭੨॥ ਸਰਬੰਭਰਹੈਂ ॥ ਸਰਬੰਕਰਹੈਂ ॥ਸਰਬਪਾਸਯਹੈਂ॥ ਸਰਬਨਾਸਿਯਹੈਂ॥<noinclude></noinclude> chgsk2s5zd5otz3f85y4xi6kwq2k3no 250 59065 231683 213497 2026-08-09T11:54:38Z ~2026-43668-54 2740 231683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੯)}}</noinclude>{{center|(੯)}} ੧੭੩॥ਕਰਣਾਕਰਹੈਂ॥ਬਿਸ੍ਵੰਭਰਹੈਂ॥ਸਰਬੇਸ੍ਵਰਹੈਂ॥ਜਗਤੇਸ੍ਵਰਹੈਂ॥੧੭੪॥ਬ੍ਰਹਮੰਡਸਹੈਂ॥ਖਲਖੰਡਸਹੈਂ॥ਪਰਤੇਪਰਹੈਂ॥ ਕਰਣਾਕਰੁਹੈਂ ॥੧੭੫॥ ਅਜਪਾਜਪਹੈਂ ॥ ਅਥਪਾਥਪਹੈਂ ॥ ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ੧੭੬ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਕਰਣਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਧਰਣੀਧ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ੧੭੭॥ ਅਮਿਤੇਸ੍ਵਰਹੈਂ ॥ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰਹੈਂ ॥ ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਿਹੈਂ ॥ ੧੭੮॥ ਅਜਬਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਨਰਨਾਇਕਹੈਂ ॥ ਖਲਘਾਇਕਹੈਂ ॥੧੭੯॥ ਬਿਸ੍ਵੰਭਰਹੈਂ ॥ ਕਰਣਾਲਯਹੈਂ ॥ ਨ੍ਰਿਪਨਾਇਕਹੈਂ ॥ਸਰਬਪਾਲਿਕਹੈਂ ॥ ੧੮੦ ॥ਭਵਭੰਜਨ ਹੈਂ ॥ ਅਰਿਗੰਜਨਹੈਂ ॥ ਰਿਪਤਾਪਨਹੈਂ ॥ ਜਪਜਾਪਨਹੈਂ ॥ ੧੮੧ ॥ ਅਕਲੰਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਸਰਬਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਕਰਤਾਕਰਹੈਂ ॥ ਹਰਤਾਹਰਹੈਂ ॥ ੧੮੧ ॥ਪਰਮਾਤਮਹੈਂ ॥ ਸਰਬਾਤਮਹੈਂ ॥ ਆਤਮਬਸਹੈਂ ॥ ਜਸਕੇਜਸਹੈਂ ॥੩੮੩ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮੋਸੂਰਜਸੂਰਜੇ ਨਮੋਚੰਦ੍ਰਚੰਦ੍ਰੇ ॥ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ ॥ ਨਮੋਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰੇ ॥ ੧੮੪॥ ਨਮੋਅੰਧਕਾਰੇ ॥ ਨਮੋਤੇਜਤੇਜੇ ॥ ਨਮੋਂਬ੍ਰਿੰਦਬ੍ਰਿੰਦੇਨਮੋਬੀਜਬੀਜੇ ॥ ੧੮੫॥ ਨਮੋਰਾਜਸੰਤਾਮਸੰਸਾਂਤਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਪਰਮਤਤੰਅਤਤੰਸਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਜੋਗਜੋਗੇਨਮੋਗਿਆਨਗਿਆਨੇ ॥ਨਮੋਮੰਤ੍ਰਮੰਤ੍ਰੇਨਮੋਧਿਆਨਧਿਆਨੇ॥੧੮੬॥ ਨਮੋਜੁੱਧ ਜੁੱਧੇਨਮੋਗਿਆਨਗਿਆਨੇ ॥ ਨਮੋਭੋਜਭੋਜੇਨਮੋਪਾਂਨਪਾਨੇ ॥ ਨਮੋਕਲਹਕਰਤਾਨਮੋਸਾਂਤਰੂਪੇ॥ਨਮੋਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰੇਅਨਾਦੰਬਿਭੂਤੇ ॥੧੮੭ ਕਲੰਕਾਰਰੂਪੇਅਲੰਕਾਰਅਲੰਕੇ ॥ ਨਮੋਆਸਆਸੇਨਮੋਬਾਕਬੰਕੇ ॥ ਅਭੰਗੀਸਰੂਪੇਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਲੇਅਨੰਗੀਅਕਾਮੇ ॥ ੧੮੮ ॥ ਏਕਅਛਰੀਛੰਦ ॥ ਅਜੈ ॥ਅਲੈ ॥ ਅਭੈ ॥ ਅਬੈ ॥ ੧੮੯॥ ਅਭੂ ॥ ਅਜੂ ॥ ਅਨਾਸ ॥ ਅਕਾਸੁ ॥੧੯੦ ॥ ਅਗੰਜ ॥ ਅਭੰਜ ॥ ਅਲੱਖ ॥ ਅਭੱਖ ॥੧੯੧॥ ਅਕਾਲ ॥ ਦਿਆਲ ॥ ਅਲੇਖ ॥ ਅਭੇਖ ॥ ੧੯॥ ਅਨਾਮ ॥ ਅਕਾਮ ॥ ਅਗਾਹ ॥ ਅਢਾਹ ॥ ੧੯੩ ਅਨਾਥੇ ॥ ਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਅਜੋਨੀ ॥ਅਮੋਨੀ ॥ ੧੬੪ ॥ ਨਰਾਗੇ ॥ ਨਰੰਗੇ ॥ਨਰੂਪੇ ॥ਨਰੇਖੇ ॥ ੧੯੫ ॥ ਅਕਰਮੰ ॥ਅਭਰਮੰ ॥ ਅਗੰਜੇ ॥ਅਲੇਖੇ ॥੧੯੬ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਤ ॥ ਨਮਸਤੁਲਪ੍ਰਣਾਮੇ ॥ ਸਮਸਤੁਲਣਾਸੇ ॥ਅਗੰਜੁਲਅਨਾਮੇਸਮਸਤੁਲਨਿਵਾਸੇ ॥ਨਿਰਕਾਮੰਬਿਭੂਤੇਸਮਸਤੁਲਸਰੂਪੇ । ਕੁਕਰਮੰਪ੍ਰਣਾਸੀਸੁਧਰਮੰਬਿਭੂਤੇ ॥੧੯੭॥ ਸਦਾਸਚਦਾਨੰਦਸਤ੍ਰੰਪ੍ਰਣਾਸੀ ॥ ਕਰੀਮੁਲਕੁਨਿੰਦਾਸਮਸਤੁਲਨਿਵਾਸੀ<noinclude></noinclude> ghosoh75hhoydz89exbjyz0i0r10lu6 231684 231683 2026-08-09T11:58:48Z ~2026-43668-54 2740 231684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੯)}}</noinclude>{{center|(੯)}} ੧੭੩॥ਕਰਣਾਕਰਹੈਂ॥ਬਿਸ੍ਵੰਭਰਹੈਂ॥ਸਰਬੇਸ੍ਵਰਹੈਂ॥ਜਗਤੇਸ੍ਵਰਹੈਂ॥੧੭੪॥ਬ੍ਰਹਮੰਡਸਹੈਂ॥ਖਲਖੰਡਸਹੈਂ॥ਪਰਤੇਪਰਹੈਂ॥ ਕਰਣਾਕਰੁਹੈਂ ॥੧੭੫॥ ਅਜਪਾਜਪਹੈਂ ॥ ਅਥਪਾਥਪਹੈਂ ॥ ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ੧੭੬ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਕਰਣਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ॥ਧਰਣੀਧ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ੧੭੭॥ ਅਮਿਤੇਸ੍ਵਰਹੈਂ ॥ ਪਰਮੇਸ੍ਵਰਹੈਂ ॥ ਅਕ੍ਰਿਤਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਿਹੈਂ ॥ ੧੭੮॥ ਅਜਬਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਅਮ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਨਰਨਾਇਕਹੈਂ ॥ ਖਲਘਾਇਕਹੈਂ ॥੧੭੯॥ ਬਿਸ੍ਵੰਭਰਹੈਂ ॥ ਕਰਣਾਲਯਹੈਂ ॥ ਨ੍ਰਿਪਨਾਇਕਹੈਂ ॥ਸਰਬਪਾਲਿਕਹੈਂ ॥ ੧੮੦ ॥ਭਵਭੰਜਨ ਹੈਂ ॥ ਅਰਿਗੰਜਨਹੈਂ ॥ ਰਿਪਤਾਪਨਹੈਂ ॥ ਜਪਜਾਪਨਹੈਂ ॥ ੧੮੧ ॥ ਅਕਲੰਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਸਰਬਾਕ੍ਰਿਤਹੈਂ ॥ ਕਰਤਾਕਰਹੈਂ ॥ ਹਰਤਾਹਰਹੈਂ ॥ ੧੮੨ ॥ਪਰਮਾਤਮਹੈਂ ॥ ਸਰਬਾਤਮਹੈਂ ॥ ਆਤਮਬਸਹੈਂ ॥ ਜਸਕੇਜਸਹੈਂ ॥੧੮੩ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਨਮੋਸੂਰਜਸੂਰਜੇ ਨਮੋਚੰਦ੍ਰਚੰਦ੍ਰੇ ॥ਨਮੋਰਾਜਰਾਜੇ ॥ ਨਮੋਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰੇ ॥ ੧੮੪॥ ਨਮੋਅੰਧਕਾਰੇ ॥ ਨਮੋਤੇਜਤੇਜੇ ॥ ਨਮੋਂਬ੍ਰਿੰਦਬ੍ਰਿੰਦੇਨਮੋਬੀਜਬੀਜੇ ॥ ੧੮੫॥ ਨਮੋਰਾਜਸੰਤਾਮਸੰਸਾਂਤਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਪਰਮਤਤੰਅਤਤੰਸਰੂਪੇ ॥ ਨਮੋਜੋਗਜੋਗੇਨਮੋਗਿਆਨਗਿਆਨੇ ॥ਨਮੋਮੰਤ੍ਰਮੰਤ੍ਰੇਨਮੋਧਿਆਨਧਿਆਨੇ॥੧੮੬॥ ਨਮੋਜੁੱਧ ਜੁੱਧੇਨਮੋਗਿਆਨਗਿਆਨੇ ॥ ਨਮੋਭੋਜਭੋਜੇਨਮੋਪਾਂਨਪਾਨੇ ॥ ਨਮੋਕਲਹਕਰਤਾਨਮੋਸਾਂਤਰੂਪੇ॥ਨਮੋਇੰਦ੍ਰਇੰਦ੍ਰੇਅਨਾਦੰਬਿਭੂਤੇ ॥੧੮੭ ਕਲੰਕਾਰਰੂਪੇਅਲੰਕਾਰਅਲੰਕੇ ॥ ਨਮੋਆਸਆਸੇਨਮੋਬਾਕਬੰਕੇ ॥ ਅਭੰਗੀਸਰੂਪੇਅਨੰਗੀਅਨਾਮੇ ॥ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਤ੍ਰਿਕਾਲੇਅਨੰਗੀਅਕਾਮੇ ॥ ੧੮੮ ॥ ਏਕਅਛਰੀਛੰਦ ॥ ਅਜੈ ॥ਅਲੈ ॥ ਅਭੈ ॥ ਅਬੈ ॥ ੧੮੯॥ ਅਭੂ ॥ ਅਜੂ ॥ ਅਨਾਸ ॥ ਅਕਾਸੁ ॥੧੯੦ ॥ ਅਗੰਜ ॥ ਅਭੰਜ ॥ ਅਲੱਖ ॥ ਅਭੱਖ ॥੧੯੧॥ ਅਕਾਲ ॥ ਦਿਆਲ ॥ ਅਲੇਖ ॥ ਅਭੇਖ ॥ ੧੯੨ ॥ ਅਨਾਮ ॥ ਅਕਾਮ ॥ ਅਗਾਹ ॥ ਅਢਾਹ ॥ ੧੯੩ ਅਨਾਥੇ ॥ ਪ੍ਰਮਾਥੇ ॥ ਅਜੋਨੀ ॥ਅਮੋਨੀ ॥ ੧੯੪ ॥ ਨਰਾਗੇ ॥ ਨਰੰਗੇ ॥ਨਰੂਪੇ ॥ਨਰੇਖੇ ॥ ੧੯੫ ॥ ਅਕਰਮੰ ॥ਅਭਰਮੰ ॥ ਅਗੰਜੇ ॥ਅਲੇਖੇ ॥੧੯੬ ॥ ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਤ ॥ ਨਮਸਤੁਲਪ੍ਰਣਾਮੇ ॥ ਸਮਸਤੁਲਣਾਸੇ ॥ਅਗੰਜੁਲਅਨਾਮੇਸਮਸਤੁਲਨਿਵਾਸੇ ॥ਨਿਰਕਾਮੰਬਿਭੂਤੇਸਮਸਤੁਲਸਰੂਪੇ । ਕੁਕਰਮੰਪ੍ਰਣਾਸੀਸੁਧਰਮੰਬਿਭੂਤੇ ॥੧੯੭॥ ਸਦਾਸਚਦਾਨੰਦਸਤ੍ਰੰਪ੍ਰਣਾਸੀ ॥ ਕਰੀਮੁਲਕੁਨਿੰਦਾਸਮਸਤੁਲਨਿਵਾਸੀ<noinclude></noinclude> c4gigwl7vewl2pmqwfjkvbnz4zi5zu3 250 71508 231675 215736 2026-08-09T08:38:30Z Amritpal Aman 2020 231675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ੜਾਕ/ਪਲਾਸ਼}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ {{gap}}ੜਾਕ ਦਾ ਦਰਖਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 40 ਤੋਂ 50 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਤਣੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 5 ਤੋਂ 6 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਣਾ ਟੇਡਾ-ਮੇਡਾ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ 5 ਤੋਂ 8 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 4 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਆਲ੍ਹਣੇ-ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਚਮਕੀਲੇ ਨਾਰੰਗੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲੀਆਂ 4 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਲੰਬੀਆਂ, ਡੇਢ ਤੋਂ 2 ਇੰਚ ਚੌੜੀਆਂ, ਚਪਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਜ ਚਪਟਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫਲੀ ਦੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਰੰਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡੁੰਨੇ ਅਤੇ ਪੱਤਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਬਸੰਤ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਫਲ ਗਰਮੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਲਾਸ਼। ਹਿੰਦੀ-ੜਾਕ, ਟੇਸੂ। ਮਰਾਠੀ-ਪਲਸ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਖਾਕਰੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਪਲਾਸ਼। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬਸਟਰਡ ਟੀਕ। ਲੈਟਿਨ- ਬਿਊਟੀਆ ਮੋਨੋਸਪੇਰਮਾ (Butea Monosperma)। ਗੁਣ {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਤਿਕਤ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ-ਠੰਡੇ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਵਾਸੀਰ, ਅਤਿਸਾਰ, ਕ੍ਰਮਿ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਗਰ, ਨਾਮਰਦਗੀ, ਪ੍ਰਦਰ, ਗਰਭਪਾਤ ਰੋਕਦਾ, ਵੇਦਨਾਹਰ, ਫੋੜੇ-ਫਿੰਨਸੀਆਂ ਸਮੇਂ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਤਿੱਲੀ ਦੀ ਸੋਜ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮਰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ, ਢਿੱਡ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ, ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਫੋੜੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ, ਜਲਦੀ ਪਤਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ ਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਤੇਲ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਸੋਨਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਵਿਚ ਕਾਇਨੋਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਗੈਲਿਕ ਐਸਿਡ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਖਾਰ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗੂੰਦ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸੰਕੋਚਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਕਾਮ ਵਧਾਊ, ਸੰਕੋਚਨ, ਗਰਭਵਤੀ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੀਰੀਅਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 84<noinclude></noinclude> 0wu840n332fp80u2c601yejp3u5hcz2 231676 231675 2026-08-09T08:39:44Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 231676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ੜਾਕ/ਪਲਾਸ਼}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ {{gap}}ੜਾਕ ਦਾ ਦਰਖਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 40 ਤੋਂ 50 ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਤਣੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 5 ਤੋਂ 6 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਣਾ ਟੇਡਾ-ਮੇਡਾ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਹਲਕੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ 5 ਤੋਂ 8 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 4 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਆਲ੍ਹਣੇ-ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਚਮਕੀਲੇ ਰੰਗੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲੀਆਂ 4 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਲੰਬੀਆਂ, ਡੇਢ ਤੋਂ 2 ਇੰਚ ਚੌੜੀਆਂ, ਚਪਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਜ ਚਪਟਾ, ਗੋਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫਲੀ ਦੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਰੰਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਡੁੰਨੇ ਅਤੇ ਪੱਤਲ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਬਸੰਤ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਫਲ ਗਰਮੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਲਾਸ਼। ਹਿੰਦੀ-ੜਾਕ, ਟੇਸੂ। ਮਰਾਠੀ-ਪਲਸ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਖਾਕਰੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਪਲਾਸ਼। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬਸਟਰਡ ਟੀਕ। ਲੈਟਿਨ- ਬਿਊਟੀਆ ਮੋਨੋਸਪੇਰਮਾ (Butea Monosperma)। ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਤਿਕਤ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ-ਠੰਡੇ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਵਾਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਵਾਸੀਰ, ਅਤਿਸਾਰ, ਕ੍ਰਮਿ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਗਰ, ਨਾਮਰਦਗੀ, ਪ੍ਰਦਰ, ਗਰਭਪਾਤ ਰੋਕਦਾ, ਵੇਦਨਾਹਰ, ਫੋੜੇ-ਫਿੰਨਸੀਆਂ ਸਮੇਂ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਤਿੱਲੀ ਦੀ ਸੋਜ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮਰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਭੁੱਖ ਵਧਾਉਣ, ਢਿੱਡ ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ, ਬਵਾਸੀਰ ਅਤੇ ਫੋੜੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਣ, ਜਲਦੀ ਪਤਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ੜਾਕ ਦਾ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਤੇਲ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲਾਸੋਨਿਨ ਨਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਗੂੰਦ ਵਿਚ ਕਾਇਨੋਟੈਨਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਗੈਲਿਕ ਐਸਿਡ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਖਾਰ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗੂੰਦ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸੰਕੋਚਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਕਾਮ ਵਧਾਊ, ਸੰਕੋਚਨ, ਗਰਭਵਤੀ ਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੀਰੀਅਡ ਨੂੰ ਸਾਫ ਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਜ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 84<noinclude></noinclude> ldt8vnais9k58pr4adenshbmgyfut4b 250 72400 231663 218350 2026-08-09T06:52:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ}}}} {{rh|ਨੰਬ੍ਰ |ਪ੍ਰਕਰਨ |ਪੰਨੇ}} {{rh|੧—|ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭੀ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਣ ਨ ਛੱਡਿਆ|੧}} {{rh|੨—|ਇੱਕ ਬਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਨ ਦਾ ਹਾਲ|੮}} {{rh|੩—|ਮਨੋਹਰ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ|੧੪}} {{rh|੪—|ਜੀਭ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ|੧੫}} {{rh|ਪ—|ਵਡਿਆਈ|੧੮}} {{rh|੬—|ਮਿੱਤ੍ਰ ਦ੍ਰੋਹ ਅਰ ਬਿਸ੍ਵਾਸ ਘਾਤ|੧੯}} {{rh|੭—|ਕੱਖ ਦੇ ਓਲ੍ਹੇ ਲੱਖ|੨੬}} {{rh|੮—|ਇੱਕ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਤਿੰਨ ਜਿੰਦਾਂ ਬਚਾਉਣਾ|੬੩}} {{rh|੯—|ਅਭੈ ਸਿੰਘ|੬੮}} {{rh|੧੦—|ਪੰਜ ਤੰਤ੍ਰ|੭੯}} {{rh|੧੧—|੧—ਕਥਾ|੧੦੨}} {{rh|੧੨—|੨—ਕਥਾ|੧੦੯}} {{rh|੧੩—|੩—ਕਥਾ|੧੨੫}} {{rh|੧੪—|੪—ਕਥਾ|੧੨੭}} {{rh|੧੫—|ਕਿਸੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਾਨ ਵਿੱਚ|}} {{rh||ਹੜ ਆਉਨ ਦਾ ਵਰਨਣ...|੧੩੦}}<noinclude></noinclude> r42sgarr4up4zvfta6a5w309hhtk2k8 250 72401 231664 218352 2026-08-09T07:12:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|੨}}</noinclude> {{rh|੧੬—|ਸਾਦੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ ਬੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ|}} {{rh||ਵਿਚ ਉਲਟਾਏ-ਕੈਸਰ ਦੇ ਸਿੱਖਯਾ... |੧੬੮}} {{rh|੧੭— |ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਦਾ ਫਲ|੧੭੦}} {{rh|੧੮—|ਅਸਾਰ ਸੰਸਾਰ|੧੭੧}} {{rh|੧੯—|ਪਰਉਪਕਾਰ|੧੭੨}} {{rh|੨੦—|ਅਨਾਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦਯਾ|੧੭੪}} {{rh|੨੧—|ਨੇਕੀ ਦਾ ਫਲ|੧੭੫}} {{rh|੨੨—|ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਯਾ ਭਾਵ|੧੭੬}} {{rh|੨੩—|ਭਾਣਾ ਮੰਨਣਾ|੧੭੮}} {{rh|੨੪—|ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ|੧੭੯}} {{rh|੨੫—|ਅਭਿਮਾਨ ਦਾ ਫਲ|੧੭੯}} {{rh|੨੬—|ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਦੇ ਔਗਣ|੧੮੦}} {{rh|੨੭—|ਕਿਸੇ ਦੇ ਔਗਣ ਨਹੀਂ ਦੇਖਨੇ ਚਾਹੀਦੇ|੧੮੨}} {{rh|੨੮—|ਲੋਕਾਂਦੀਆਂਗੱਲਾਂਵੱਲਨਹੀਂ ਜਾਨਾਚਾਹੀਦਾ|੧੯੩}} {{rh|੨੯—|ਅੱਜਦਾਕੰਮਕੱਲ ਪੁਰਰੱਖਨਦੀਆਂਖਰਾਬੀਆਂ|੧੯੭}} {{rh|੩੦—|ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ|੨੨੫}} {{rh|੩੧—|ਜੀਵਾਂ ਉੱਪਰ ਦਇਆ ਕਰਨੀ|੨੩੯}} {{rh|੩੨—|ਕ੍ਰੀਮੀਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ|}} {{rh||ਪਹਿਲਾ ਅਧ੍ਯਾਯ|੨੫੫}}<noinclude></noinclude> cgcxz3gwlqrgcy142ynhc555opvndlr 250 72402 231665 218353 2026-08-09T07:22:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|੩}}</noinclude>{{rh||ਦੂਸਰਾ ਅਧ੍ਯਾਯ|੨੫੯}} {{rh||ਬਾਲਾ ਕਲਾਵਾ|੨੬੪}} {{rh||ਇੰਕਰ ਮਾਨ|੨੭੦}} {{rh|੩੩—|ਥਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ|੨੭੪}} {{rh|੩੪—|ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਜਾਨਣਾ|੨੮੩}} {{rh|੩੫ —|ਹੁਦਾਰ ਨ ਲਉ ਫੇਰ ਕਾਹਦਾ ਭਉ|}} {{rh||ਪਹਿਲਾ ਅਧ੍ਯਾਯ| ੩੩੯}} {{rh||ਦੂਸਰਾ ਅਧ੍ਯਾਯ|੩੭੦}} {{rh||ਤੀਜਾ ਅਧ੍ਯਾਯ|੩੮੮}} {{rh|੩੬—|ਫਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜਾਈ|੪੦੧}} {{Custom rule|sp|40|co|6|sp|40}}<noinclude></noinclude> kvshk1mvdmegokmcoi50sttfyeroq95 250 73467 231674 2026-08-09T08:11:17Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 231674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੧੬ )}}'''}} ਲੇਗਾ ਕਿ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਅੰਮਿ੍ਤ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗਟਾਕ ਰਸ ਪੀਏਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤਨ ਹੀਅਰੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਮਾਵਲੀ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਅੰਮਿ੍ਤ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਸਫੁਟ ਹੋ ਹੋ ਅੰਦਰੇ ਹੀ ਅੰਦਰ ਜੀਉਰਦੇ ਜਾਣਗੇ। (੧) ਸਤਿਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਮਨ ਵਸਾਵਣ ਹਾਰੇ ਐਸੇ ਗੁਰੂ ਸਿਖ ਮੀਤ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਵਾਰਨੇ ਬਲਿਹਾਰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾ ਰਸਾ ਤੇ ਰਚਾ ਕੇ ਫੇਰ ਭੀ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਈ ਕਮਾਈ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (੧ ਰਹਾਉ} ਅਤੇ ਇਸ ਬਿਧਿ ਧਿਆਵਨਾ ਕਮਾਵਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੋਈ ਅੰਕ (੨ ਤੇ ੩) ਵਿਚ ਇਉਂ ਵਿਆਖਤ ਹੈ ਕਿ ਸੁਚਿਆਰ ਅਭਿਆਸੀ ਜਦ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਖ ਅਤੇ ਬਚਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਹੀ ਮੁਖ ਬੈਣੀਉਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਧ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਹੋਇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਮੁਖ ਤੋਂ ਬੋਲਣ ਦਾ ਏਹ ਪਾਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਫਲ ਸਫੁਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਪਰਤੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵਕਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸਦਾ ਹੀ ਪੇਖਦਾ ਪਰਖਦਾ ਨਿਖਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ<noinclude></noinclude> t9dm3irf5fmxdojasr72zjnbja4qmdl