ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 12141 231973 37746 2026-08-12T00:26:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤੋਂ ਘਰ ਮੁੜਦਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਮਲ ਪਿਆਰ-ਉਂਗਲਾਂ ਨਚਾਂਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ, ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਨੀਂਦ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੌ ਕੇ ਸੁਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਠੰਡ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਠੇ ਖੇਡਦੇ, ਹਸਦੇ-ਝਗੜਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੁਸੇਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਮੰਨ ਜਾਂਦੇ। ਭੈਣ ਤੇ ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ - ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਅਤੁਟ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਭਰਾ ਕਿਵੇਂ ਘਟ ਹੋਇਆ-- ਇਕ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਦੂਜਾ ਮੇਰਾ ਭਰਾ - ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਜਿੰਨਾ ਮਿਠਾ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂਗੀ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਝਾਵਾਂਗੀ। {{gap}}ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲਣੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ - ਅਜ ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗੀ। {{gap}}ਹੁਣ ਸੋਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਿੱਕ ਉਪਰ ਦੋ ਨਕਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ । ਹੁਣ ਉਹ ਦੋ ਨੁਕਤੇ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ । ਕੌਣ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਜੇਗਾ ? ਆਖਣਾ ਕਠਨ ਸੀ। {{gap}}ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਸੋਮਾਂ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ : {{gap}}'ਝਾਂਜਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਤ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਹੈ ਸੋਮਾਂ' , ਸੋਮਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}'ਦੇਵਾਂ! ਇੰਨੇ ਔਖੇ ਘੁਮਣ-ਘੇਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਜ ਤਕ ਅਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤਕੇ ਕਦੇ ਵੀ । {{gap}} 'ਹਾਂ, ਅੱਜ ਤਾਂ ਇਉਂ ਹੀ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਕ ਕੀ ਹੈ, ਅਜ ਰੂਪਾਂ ਸਾਡੀ ਭਾਗ-ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਟਿਕਟਿਕੀ ਲਾਈ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।'<noinclude>{{rh||-੧੨੦-|}}</noinclude> 66qwrqhp9m2owemolodeu48stea64b6 231974 231973 2026-08-12T00:27:27Z Harchand Bhinder 2624 231974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤੋਂ ਘਰ ਮੁੜਦਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਕੋਮਲ ਪਿਆਰ-ਉਂਗਲਾਂ ਨਚਾਂਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਉਂਦੀ, ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਨੀਂਦ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੌ ਕੇ ਸੁਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਠੰਡ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਠੇ ਖੇਡਦੇ, ਹਸਦੇ-ਝਗੜਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੁਸੇਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਮੰਨ ਜਾਂਦੇ। ਭੈਣ ਤੇ ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ - ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਅਤੁਟ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਭਰਾ ਕਿਵੇਂ ਘਟ ਹੋਇਆ-- ਇਕ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਦੂਜਾ ਮੇਰਾ ਭਰਾ - ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਜਿੰਨਾ ਮਿਠਾ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂਗੀ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਝਾਵਾਂਗੀ। {{gap}}ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲਣੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ - ਅਜ ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗੀ। {{gap}}ਹੁਣ ਸੋਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਿੱਕ ਉਪਰ ਦੋ ਨਕਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ । ਹੁਣ ਉਹ ਦੋ ਨੁਕਤੇ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ । ਕੌਣ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਜੇਗਾ ? ਆਖਣਾ ਕਠਨ ਸੀ। {{gap}}ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਸੋਮਾਂ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ : {{gap}}'ਝਾਂਜਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਤ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਹੈ ਸੋਮਾਂ' , ਸੋਮਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}'ਦੇਵਾਂ ! ਇੰਨੇ ਔਖੇ ਘੁਮਣ-ਘੇਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਜ ਤਕ ਅਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤਕੇ ਕਦੇ ਵੀ । {{gap}} 'ਹਾਂ, ਅੱਜ ਤਾਂ ਇਉਂ ਹੀ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਕ ਕੀ ਹੈ, ਅਜ ਰੂਪਾਂ ਸਾਡੀ ਭਾਗ-ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਟਿਕਟਿਕੀ ਲਾਈ ਸਾਡੇ ਵਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ।'<noinclude>{{rh||-੧੨੦-|}}</noinclude> sk81u8bwowf8pxw29ummqgeqq2nz5iz 250 17004 231972 68569 2026-08-12T00:18:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{xx-larger|ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ}} {{x-larger|ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ}}</poem>}} {{center|☆}} {{rh|ਪਵਿਤਰ ਪਾਪੀ||੨-੮}} {{rh|ਧੁੰਧਲੇ ਪਰਛਾਵੇਂ||੩-੮}} {{rh|ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ||੪-੮}} {{rh|ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ||੩-0}} {{rh|ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ||੩-0}} {{rh|ਲਵ ਮੈਰਿਜ||੪-0}} {{rh|ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ||੩-0}} {{rh|ਫ਼ੌਲਾਦੀ ਫੁੱਲ||੩-0}} {{rh|ਪਤ-ਝੜ ਦੇ ਪੰਛੀ||੨-੮}} {{rh|ਪਥਰ ਕਾਂਬਾ||੩-0}} {{rh|ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ||੧-੮}} {{rh| ਰਜਨੀ||੨-0}} {{rh|ਮਿਠਾ ਮਹੁਰਾ||੧-੪}} {{rh|ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ||੧-੪}} {{rh|ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਡਾਕੂ||੧-੪}} {{rh|ਪ੍ਰਾਸਚਿਤ||੧-੪}} {{rh|ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ||੧-0}} {{center|{{x-larger|★}}}} {{center|<poem>{{larger|ਲਾਹੌਰ}} {{xx-larger|ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਸ਼ਾਪ}} ੩0, ਨਿਸਬਤ ਰੋਡ ।</poem>}}<noinclude></noinclude> p6buwfj6qgyosz0w2hln97qxml2mu20 250 19499 231960 50471 2026-08-11T16:30:57Z Parmjit kaur rao 477 231960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਰ ਨਾਂਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ | ਹਲਨ- ਭਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ | ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਟੈਹਲ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥਾਂ ਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗਿੰਦੇ ਹਨ ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । | ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਖੇ ਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਖੀ ਪੜਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਦੱਬ ਜਾਨੇ ਭੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> fvuavkch7zd0an8azcdz9wcxtjvm6fj 231961 231960 2026-08-11T16:34:37Z Parmjit kaur rao 477 231961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ | ਹਲਨ- ਭਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ | ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਟੈਹਲ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥਾਂ ਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗਿੰਦੇ ਹਨ ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । | ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਖੇ ਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਖੀ ਪੜਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਦੱਬ ਜਾਨੇ ਭੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 0uf3xfzw8n5ri3ihb5x0tveq2uzi45z 231962 231961 2026-08-11T16:37:34Z Parmjit kaur rao 477 231962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਟੈਹਲ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥਾਂ ਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗਿੰਦੇ ਹਨ ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । | ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਖੇ ਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਖੀ ਪੜਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਦੱਬ ਜਾਨੇ ਭੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> f2hstjyxubm6tqksdpzgprgs07gmc8u 231963 231962 2026-08-11T16:45:00Z Parmjit kaur rao 477 231963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥੱਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਔਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗੌਂਦੇ ਹਨ ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । | ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਖੇ ਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਖੀ ਪੜਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਦੱਬ ਜਾਨੇ ਭੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> g3yp07h6uf7stkhl4qferasfurmh4pq 231964 231963 2026-08-11T16:53:44Z Parmjit kaur rao 477 231964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥੱਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਔਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗੌਂਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? {{gap}}ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । {{gap}}ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਖੇ ਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਖੀ ਪੜਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਦੱਬ ਜਾਨੇ ਭੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> a49kx81zjiba587i33ckk9nfv9evx2c 231965 231964 2026-08-11T16:57:30Z Parmjit kaur rao 477 231965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥੱਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਔਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗੌਂਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? {{gap}}ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । {{gap}}ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੁਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਤਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭੁਖੀ ਪਯਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? {{gap}}ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਮਨ ਚੋ ਡੀਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੂੜੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 33c60juu6esoc03ob0luqzhk5hmmigk 231966 231965 2026-08-11T16:59:55Z Parmjit kaur rao 477 231966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥੱਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਔਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗੌਂਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? {{gap}}ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । {{gap}}ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੁਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਤਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭੁਖੀ ਪਯਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? {{gap}}ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਤੇ ਭੀ ਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> nkusuxkli6783p6xmxqjedohet4onjj 231967 231966 2026-08-11T17:00:27Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 231967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੨ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਏਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪੈ ਗਯਾ ਪਵਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਕੇ ਇੱਕ ਟੈਹਿਲਨ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਆਖਿਆ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀ ਕੇਹੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜ਼ਰਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਸੁਨੋ ਓਹ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ )ਓਹੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਟੈਹਲਨ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠ ਅਤੇ ਅਨਰਥ ਥੱਪਿਆਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅਰ ਅੰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦੋਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਔਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀ ਦਾ ਕਲੰਕ ਲਗੌਂਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਰਾਨੀ-(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰ ਕੇ) ਹਾਏ ! ਏਡੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੱਥੇ ਟੈਹਲਨ ਜ਼ਰਾ ਚਲਕੇ ਸੁਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ? {{gap}}ਰਾਨੀ ਸ਼ਤਾਥੀ ਨਾਲ ਉਠਕੇ ਦਲਾਨ ਵੱਲ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਕੁਝ ਭਿਨਕ ੫ਈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਈ ਅਰ ਜਦੋਂ ਓਹ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਬੋਲੀ । {{gap}}ਰਾਨੀ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੁਅਸਾਰ ਅਪਨੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਨੂੰ ਤਰਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭੁਖੀ ਪਯਾਸੀ ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਡ ਦਿਤਾ, ਕੀ ! ਓਹ ਕਲੰਕ ਝੂਠਾ ਸੀ ? {{gap}}ਪਵਨ-ਹੋਰ ਕੀ ! ਬਿਲਕੁਲ ਝੂਠਾ !! ਅਰ ਨਿਰਾ ਅਪ੍ਰਾਧ ਤੋਲਿਆ ਹੋਇਆ !!! ਰੱਬ ਜਾਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੀ ਏਸ ਗੱਲ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਸੋਚਿਆ ਔਰ ਅਜਿਹਾ ਅਨਰਥ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਯਾ ਜੇਹੜਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਤੇ ਭੀ ਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਓਹ ਕਲੰਕ ਲਾਇਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਨ ਲੱਗੇ । ਓਹੋ ! ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਅਪਨੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ . * nal with: wanguage Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> rvkodte5zu98jhb3p09vsxd7hqpy91l 250 19502 231968 50474 2026-08-11T17:02:21Z Parmjit kaur rao 477 231968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੩ )}}}}</noinclude>______________ ਦਾ ਖਿਆਲ ਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਾਂ ਭੀ ਸੋਚਨਾਮੀ ॥ | ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਰ ਜਾਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਜਾਦ ਭਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਰਾਨੀ ਥੀਂ ਕਰਕੇ ਭੋਏ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਮੁੰਹ ਤੋਂ ਹਵਾਈਆਂ, ਓਡ ਗਈਆਂ ਗ ਫੁਕ ਹੋਗਿਆਂ, ਹੱਬ ਪੈਰ ਠੰਡੇ ਹੋਗਏ, ਅਤੇ ਦੰਦਨ ਪੈਈ ਅਰ ਸਾਹ ਭੀ ਰੁਕ ੨ ਕੇ ਆਉਨ ਲੱਗ ਪਯਾ ॥ | ਰਾਨੀ ਕੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਹੋਨ ਨਾਲ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਯਾ ਗY, ਕੋਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਨਸਿਆਂ ਅਕੋਈ ਹਕੀਮ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆਗਯਾ ਪਵਨ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇ ਹਕੀਮੀ ਅਰ ਵੇਦਿਕ ਪੋਥੀਆਂ ਆਦਿਕ ਪੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਝੱਟ ਉਠਕੇ ਰਾਨੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਨਾੜੀ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਗਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਜਤੀ । ਝੱਟ ਜੈਫਲ, ਜਲਵੜੀ ਹੱਬ ਪੈਟੀ ਮਲ ਈ, ੪ਮੇਸ਼ਰ ਖਵਾਇਆ, ਅਰ ਨਸਵਾਰ ਝੜਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਸ਼ ਆਈ | ਪਰ ਹਾਏ ਅੰਜਨਾਂ ਕਹਕੇ ਫੇਰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ । ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਾਜਾ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਰਤੀ ਅਬਰੂ ਵਗਾਰਿਹਾ ਹੈ ਅਰ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਇਹੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ! 'ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋf ॥ ਪਾਠਕ ਰਾਣ ! ਚਿਰ ਤੀਕਰ ਰਾਨੀ ਦੀ ਇਹ ਹਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਕਦੇ ਤਾਂ ਹੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਫਰ ਪਹਿਲੀ ਭਰਾਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਖੀਰ ਬੜੇ ਚਿਚ fuਛੇ ਰਾਨੀ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਈ = ਉਠਕੇ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਡਾਡੀ ਦਿਲ ਖੋਲ ਕੇ ਦੋਈ (ਚੰਤਾ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਜੇਹੜਾ ਜਿਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ ਹਲਕਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗੀ ॥ ਚਾਨੀ-ਹ'ਇ ! ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਦਨ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਨਾਂ ਹੀ ਸਦੀ f੪੫੩ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰੇ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਹ ਨਿਕਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਰ ਨਾ ਹੀ ਓਹਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੁਈi Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> d60istzojtjdc7v9qujt60gano4tws3 231969 231968 2026-08-11T17:06:50Z Parmjit kaur rao 477 231969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੩ )}}}}</noinclude>______________ ਦਾ ਖਿਆਲ ਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਸੋਚਨਾਮੀ ॥ {{gap}}ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਰ ਜਾਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਜਾਦੂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਰਾਨੀ ਧੈਂ ਕਰਕੇ ਭੋਏ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਵਾਈਆਂ, ਓਡ ਗਈਆਂ ਰੰਗ ਫੂਕ ਹੋਗਿਆਂ, ਹੱਬ ਪੈਰ ਠੰਡੇ ਹੋਗਏ, ਅਤੇ ਦੰਦਨ ਪੈਗਈ ਅਰ ਸਾਹ ਭੀ ਰੁਕ ੨ ਕੇ ਆਉਨ ਲੱਗ ਪਯਾ ॥ | ਰਾਨੀ ਕੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਹੋਨ ਨਾਲ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਯਾ ਗY, ਕੋਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਨਸਿਆਂ ਅਕੋਈ ਹਕੀਮ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆਗਯਾ ਪਵਨ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇ ਹਕੀਮੀ ਅਰ ਵੇਦਿਕ ਪੋਥੀਆਂ ਆਦਿਕ ਪੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਝੱਟ ਉਠਕੇ ਰਾਨੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਡਿੱਠੀ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਨਾੜੀ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਗਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਜਤੀ । ਝੱਟ ਜੈਫਲ, ਜਲਵੜੀ ਹੱਬ ਪੈਟੀ ਮਲ ਈ, ੪ਮੇਸ਼ਰ ਖਵਾਇਆ, ਅਰ ਨਸਵਾਰ ਝੜਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਨੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਸ਼ ਆਈ | ਪਰ ਹਾਏ ਅੰਜਨਾਂ ਕਹਕੇ ਫੇਰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ । ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰਾਜਾ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਰਤੀ ਅਬਰੂ ਵਗਾਰਿਹਾ ਹੈ ਅਰ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਇਹੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਏ ! 'ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋf ॥ ਪਾਠਕ ਰਾਣ ! ਚਿਰ ਤੀਕਰ ਰਾਨੀ ਦੀ ਇਹ ਹਾਨ ਤੇ ਰਹੀ ਕਦੇ ਤਾਂ ਹੋਸ਼ ਆ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਫਰ ਪਹਿਲੀ ਭਰਾਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਖੀਰ ਬੜੇ ਚਿਚ fuਛੇ ਰਾਨੀ ਦੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਈ = ਉਠਕੇ ਬੇਹ ਗਈ ਅਤੇ ਡਾਡੀ ਦਿਲ ਖੋਲ ਕੇ ਦੋਈ (ਚੰਤਾ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਜੇਹੜਾ ਜਿਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ ਹਲਕਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਆਖਨ ਲੱਗੀ ॥ ਚਾਨੀ-ਹ'ਇ ! ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਦਨ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਧਿਆਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਨਾਂ ਹੀ ਸਦੀ f੪੫੩ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰੇ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਹ ਨਿਕਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਰ ਨਾ ਹੀ ਓਹਦੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੁਈi Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> lw6c74j8kajf5m09tfh4yiy1x0xcgue 250 51040 231954 214313 2026-08-11T12:00:46Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 231954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|{{gap}} |ਲਾਹ ਮਾਰਿਐ; ਜਿਵੇਂ ਚਿਹਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। (ਵਿਅੰਗ ’ਚ) ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਤਾਂ ਦਰਅਸਲ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲਗਦੈ ਮੇਰੇ ਮੋਢਿਆਂ ’ਤੇ ਬੱਸ ਬੋਝ ਹੈ, ਸਿਰ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਮੈਂ ਜੋ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਣ ਤੇ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਸੰਜੋਅ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੇਸਿਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹਾਂ। ਤੇ ਬਚਿਆ...}} {{Playscript|{{gap}} |{{gap}}(ਚੋਰੀ ਜਿਹੇ ਬੇਤਾਲ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ) ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਕਿ ਸਿਰ-ਹੀਣੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਹਾਂ ਜਾਂ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹਾਂ। (ਬੇਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ) ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦਿਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਦੈ ... ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ `ਚੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਹਤਾਸ਼, ਪਰ ਜੋਸ਼ ’ਚ ਵੀ ਸੀ।}} {{Playscript|{{gap}} |{{gap}}(ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਸੰਪਾਦਕ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।)}} {{Playscript| ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਤੁਸੀਂ..., ਏਸ ਵੇਲੇ... ਇੱਥੇ!}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਕਿਉਂ; ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਰਾਹ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ) ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ? (ਦੋਹੇਂ ਬਕਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੇਤਾਲ ਝੋਂਕੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਰਿਲੈਕਸ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੱਸ... ਐਵੇਂ ਈ ਆ ਗਿਆ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ) ਐਵੇਂ ਈ? (ਰਸਾਲੇ ਵਗੈਰਾ ਚੁੱਕਦੀ ਹੋਈ)}} {{Playscript| ਸੰਪਾਦਕ: |ਨਹੀਂ ਐਵੇਂ ਈ ਤਾਂ ਨਹੀਂ; ਸੋਚਿਆ ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਦਲ ਲਵੇਂ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਨਾਟ ਐਟ ਆਲ। ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ ਮੈਂ। ਅੱਜ ਰਾਤ ਦੀ ਹੀ ਟ੍ਰੇਨ ਹੈ।}} {{Playscript| ਸੰਪਾਦਕ: |ਟ੍ਰੇਨ, (ਹਾਉਕਾ) ਬਹੁਤ ਖੂਬ! (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਫੇਰ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੋਇਆ...।}} {{Playscript| ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆ ਗਏ; ਫੇਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ...।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਮਤਲਬ?}}<noinclude>{{center|102}}</noinclude> 9c8jb9msy8blwrqq1g00bpeycf44007 250 51041 231955 214320 2026-08-11T12:05:13Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 231955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਇਹੋ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਨਾ ਤੁਸੀਂ? ਥੈਂਕਯੂ, ਆਉਣ ਲਈ। (ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਕਿੱਥੇ... ਜਾ ਕਿੱਥੇ ਰਹੀ ਏਂ ਤੂੰ?}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਯੈੱਸ ਬਾਸ। (ਸੋਚਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਹੋਈ।) ਊਂ; ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਹੋ</br> ਗਿਐ,{{gap|2em}} (ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ।) ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਵੱਲੋਂ।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਹੋ ਰਹੀ ਏਂ, ਤੇ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਬੰਦਾ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। (ਆਪਣਾ ਸਮਾਨ ਪੈਕ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਮਹਿਸੂਸ ਤਾਂ ਕਰ ਸਕਦੈ! (ਚੁੱਪੀ)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੱਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਐਨਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ...ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ</br> ਹੈ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ...(ਅਟੈਚੀ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਤੇ ਸਾਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਰਾਦਰੀ।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |(ਤੜਫ਼ਕੇ) ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |ਗ਼ਲਤ ਸੋਚ ਰਹੀ ਏਂ ਤੂੰ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਹਾਂ, ਅੱਖ ਦੇ ਟੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚੋਂ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹਾਂ। (ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਕੇ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਮਤਲਬ?}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |(ਟਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।) ਆਹ...ਅਫਕੋਰਸ..., ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਮੀਨਿੰਗ ਤਾਂ... ਤੂੰ}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਓ ਕਮ ਔਨ, ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਅੰਦਰ...; ਸ਼ਿੱਟ...}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ : |ਰਿਲੈਕਸ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਰਿਲੈਕਸ; ਕਿਵੇਂ ਰਿਲੈਕਸ? ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਰ... ਫਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰਿਲੈਕਸ...।</br> {{gap|2em}}(ਚੁੱਪ)}}<noinclude>{{center|103}}</noinclude> rfgy8csxhdsu7fql3ghs6lzu6841avz 250 51042 231956 214324 2026-08-11T12:11:42Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 231956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀਹ ਪੱਚੀ ਗੇੜੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਮਾਰਨੇ ਪੈਣੇ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਓ, ਕਿੰਨੀ ਓਰਿਜਨਲ ਸੋਚ ਐ ਤੁਹਾਡੀ! ਮੇਰੀ ਖੋਪੜੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ। (ਚੁੱਪ) ਕਾਫ਼ੀ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਆਂ।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਨੋ ਥੈਂਕਸ, ਤੇਰੀ ਟਰੇਨ ਦਾ ਟਾਇਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਲੱਕ। (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰੁਕ ਕੇ!) ਵੈਸੇ ਧੱਕਾ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰਦੈ, ਬੱਸ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤਲਵਾਰ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ (ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।) ਕਲਮ ਨੂੰ ਹੀ ਤਲਵਾਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ। {{center|(ਚੁੱਪ)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਮਤਲਬ ਕਿ ਸੱਭ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ ਵਾਂਗ ਮੌਨੀ ਬਾਬੇ ਬਣ ਜਾਣ। ਮੰਨ ਲੈਣ ਕਿ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਈ ਨਹੀਂ? ਸੱਭ ਝੂਠ; ਬਕਵਾਸ ਹੈ, ਹਾਂ ਨਾਲੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਨੇ.. ਮਰਦ ਨੇ,, ਦਿਲ ਡੋਲ ਜਾਂਦੈ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦੈ... ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ। (ਉਸ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |(ਹਾਉਕਾ) ਵਿਸ਼ ਯੂ ਲੱਕ, ਅਗੇਨ। ਲੇਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। (ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) (ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੱਸਦਾ ਦੇਖਕੇ ਬੇਤਾਲ ਸਿਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਫੀਲਿੰਗ ਜੈਲਸ, ਦਿਖਾ ਦੇਵਾਂਗੀ ਕਿ ਕਲਮ ਹਾਲੇ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਵੇਗੀ; ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ 'ਚ, ਹੈੱਡ ਲਾਈਨਜ਼... । ਤੇ ਉਹ ਕਰਾਰਾ ਥੱਪੜ ਹੋਵੇਗਾ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ।}} (ਚੁੱਪ)</br> (ਬੇਤਾਲ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |...ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਨਵਾਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ। ਖ਼ੈਰ! ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਆਰਮੀ ਹੈੱਡ ਆਫ਼ਿਸ ਗਈ, ਪੱਲੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਕੀ}}<noinclude>{{center|104}}</noinclude> qevddyzvwfgjrvz4ctr489243pwswxj 231957 231956 2026-08-11T12:12:27Z Gurjit Chauhan 1821 231957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀਹ ਪੱਚੀ ਗੇੜੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਮਾਰਨੇ ਪੈਣੇ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਓ, ਕਿੰਨੀ ਓਰਿਜਨਲ ਸੋਚ ਐ ਤੁਹਾਡੀ! ਮੇਰੀ ਖੋਪੜੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ। (ਚੁੱਪ) ਕਾਫ਼ੀ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਆਂ।}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: ਨੋ ਥੈਂਕਸ, ਤੇਰੀ ਟਰੇਨ ਦਾ ਟਾਇਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੈਸਟ ਆਫ਼ ਲੱਕ। (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰੁਕ ਕੇ!) ਵੈਸੇ ਧੱਕਾ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰਦੈ, ਬੱਸ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤਲਵਾਰ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ (ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।) ਕਲਮ ਨੂੰ ਹੀ ਤਲਵਾਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ। {{center|(ਚੁੱਪ)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਮਤਲਬ ਕਿ ਸੱਭ ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ ਵਾਂਗ ਮੌਨੀ ਬਾਬੇ ਬਣ ਜਾਣ। ਮੰਨ ਲੈਣ ਕਿ ਕੁੱਝ ਹੋਇਆ ਈ ਨਹੀਂ? ਸੱਭ ਝੂਠ; ਬਕਵਾਸ ਹੈ, ਹਾਂ ਨਾਲੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਨੇ.. ਮਰਦ ਨੇ,, ਦਿਲ ਡੋਲ ਜਾਂਦੈ ਜਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੁੰਦੈ... ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੋਂ। (ਉਸ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਸੰਪਾਦਕ: |(ਹਾਉਕਾ) ਵਿਸ਼ ਯੂ ਲੱਕ, ਅਗੇਨ। ਲੇਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। (ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) (ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੱਸਦਾ ਦੇਖਕੇ ਬੇਤਾਲ ਸਿਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਫੀਲਿੰਗ ਜੈਲਸ, ਦਿਖਾ ਦੇਵਾਂਗੀ ਕਿ ਕਲਮ ਹਾਲੇ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਵੇਗੀ; ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ 'ਚ, ਹੈੱਡ ਲਾਈਨਜ਼... । ਤੇ ਉਹ ਕਰਾਰਾ ਥੱਪੜ ਹੋਵੇਗਾ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ।}} (ਚੁੱਪ)</br> (ਬੇਤਾਲ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |...ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਨਵਾਂ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣਾ ਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ। ਖ਼ੈਰ! ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ। ਆਰਮੀ ਹੈੱਡ ਆਫ਼ਿਸ ਗਈ, ਪੱਲੇ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਕੀ}}<noinclude>{{center|104}}</noinclude> 5h2149qfo2et1nn9qqwfi01nnhrarmc 250 51044 231958 214467 2026-08-11T12:16:35Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 231958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|{{gap}} |ਪੱਤਰਕਾਰ ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਚੇਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।) }}{{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਮੀਆਂ ਜੀ...}} {{Playscript|ਮੁੱਲਾ: |ਜੀ ਮੁਹਤਰਮਾ। (ਪਿੱਛੋਂ ਬੇਤਾਲ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਫ਼ੇਰ ਪਤਾ ਨੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ!}} {{Playscript|ਮੁੱਲਾ : |ਲਾਹੌਲ! (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।) ਈਮਾਨ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰੇਗੀ ਮੇਰਾ, ਇਤਨਾ ਭੀ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਨਮਾਜ਼ ਕਾ ਵਕਤ ਨਿਕਲ ਰਹਾ ਹੈ। (ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਗੂੰਗਾ ਪੰਡਤ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਧੂੰਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੇਜਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਓ? ਛੱਡੋ ਮੈਨੂੰ... (ਗੂੰਗਾ ਪੰਡਤ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪਰ ਉਸਦਾ ਡਰ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰੋਨ ਪਾਈ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਦੌੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮੁੰਡਾ : |(ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।) ਨਾਨੂ ਨਾਨੂ, ਛੱਡੋ... ਕੀ ਕਰਦੇ ਓ? ਤੁਸੀਂ ਘਬਰਾਓ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਗੇ ਤੁਹਾਨੂੰ। (ਮੁੰਡਾ ਗੂੰਗੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਧੂਹ ਕੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਟੋਪੀ ਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਬੋਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |(ਦੂਰੋਂ) ਮੈਡਮ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਚੌਂਕ ਕੇ) ਹੂੰ।}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਆਓ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੰਨਾ ਬੱਸ ਸਟਾਪ 'ਤੇ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਏ। (ਮੂਵ ਲੈ ਕੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਤਾਲ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਇਹ ਗੂੰਗੇ ਸੱਜਣ ਕੌਣ ਸਨ? ਸੌਰੀ, ਬਟ, ਉਹ...।}}<noinclude>{{center|106}}</noinclude> nf88o5pg58fwc9p098uu54gd2gtv6rm 250 51045 231959 214469 2026-08-11T12:23:27Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 231959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript| ਮੇਜਰ : |ਵਿਦਿਆ ਧਰ ਪੰਡਿਤ। ਕਦੇ ਧਰੁਪਦ ਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। (ਹਾਉਕਾ) ਫੇਰ ਸ਼ੱਕ ਲੱਗਿਆ,, ਹੁਣ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਲ ਨਹੀਂ ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ, (ਉੱਪਰ ਥੱਲੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।) ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਨੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਘੱਟ ਹੀ ਬਚੇ ਨੇ, ਕੁਝ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਡਰਕੇ। (ਚੁੱਪ) ਇਸੇ ਸਪੀਕਰ 'ਚੋਂ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਗਾਜ਼ੀ...}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਸਮਝ ਗਈ ਹੋਵੇ।) ਓ, ਆਈ ਸੀ। (ਮੇਜਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਨਾਟ ਸੋ ਈਜ਼ੀ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਸੌਰੀ; ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਕਿ ਸਭ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ, ਬਟ...ਕੁਝ-ਕੁਝ}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |(ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਚੁੱਪ) ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਫ਼ੌਜ 'ਚੋਂ ਹਾਂ...।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਓ, ਤੁਸੀਂ...!}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਹੂੰ ਬਿਰਗੇਡੀਅਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। (ਅਚਾਨਕ ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਵਾਜ਼ਾਂ ਫੇਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਚੇਤ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਤਾਲ ਸੁੱਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਜਿਵੇਂ ਨੀਂਦ 'ਚੋਂ ਜਾਗੀ ਹੋਵੇ।) ਨੋ, ਆਈ ਹੈਵ ਟੂ ਗੋ। (ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੋਈ।) ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ...। {{center|(ਚੁੱਪ)}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਓ.ਕੇ. ਐਜ਼ ਯੂ ਵਿਸ਼। ਜੀਪ ’ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾਂ..., ਬਟ..., ਫੇਰ ਤਾਂ ਗੱਲ ਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਪਰਪਜ਼ ਡਿਫ਼ੀਟ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੁਹਾਡਾ। ਕੋਈ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। (ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ 'ਚ}}<noinclude>{{center|107}}</noinclude> d03udu2jeabjvd4zqnzfv3vln9w9k04 4 65444 231980 231422 2026-08-12T04:19:35Z Satdeep Gill 13 /* Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 231980 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * ... * {{ਠੀਕ}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) mzg2fnryad6y1a8qz7fhcbhgep5j1tz 231981 231980 2026-08-12T04:19:54Z Satdeep Gill 13 /* Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource */ 231981 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ਠੀਕ}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * ... 9hgatcclrgusn1i1nqfy4lu525ff0b8 231982 231981 2026-08-12T04:27:00Z ~2026-44071-35 2743 /* ਸਮਰਥਨ */ ਜੁਆਬ 231982 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ਠੀਕ}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) *:ਹਾਂ,ਬਿਲਕੁਲ [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-44071-35|&#126;2026-44071-35]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-44071-35|talk]]) 09:57, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * ... afhi24aggdcgpefvqlmp2d1x7xhuuxw 231983 231982 2026-08-12T05:08:31Z Dugal harpreet 231 /* ਸਮਰਥਨ */ 231983 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ਠੀਕ}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) *:ਹਾਂ,ਬਿਲਕੁਲ [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-44071-35|&#126;2026-44071-35]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-44071-35|talk]]) 09:57, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}}[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Dugal harpreet|Dugal harpreet]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Dugal harpreet|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:38, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) 3d9raa7txwtgerxmzy4xv57mzia3a2m 231986 231983 2026-08-12T06:12:18Z Satdeep Gill 13 /* Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource */ 231986 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ss}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) *:ਹਾਂ,ਬਿਲਕੁਲ [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-44071-35|&#126;2026-44071-35]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-44071-35|talk]]) 09:57, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}}[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Dugal harpreet|Dugal harpreet]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Dugal harpreet|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:38, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) 39n3x1rpndchr3skp4bjcx419okqz4r 232006 231986 2026-08-12T07:22:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਸਮਰਥਨ */ 232006 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ss}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) *:ਹਾਂ,ਬਿਲਕੁਲ [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-44071-35|&#126;2026-44071-35]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-44071-35|talk]]) 09:57, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}}[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Dugal harpreet|Dugal harpreet]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Dugal harpreet|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:38, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}} - ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜੀ ਅਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 12:52, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) nq5jq8ekwf9fvo30zc28gyzgj5mp6kc 250 68854 231985 206747 2026-08-12T06:09:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 231985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸ਼ਾਨੋ ਸ਼ੌਕਤ 'ਤੇ ਕੀ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਤਾਂ ਮਖ਼ਮਲ ਪਹਿਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫ਼ਰ ਕੋਟਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਲਬਾਦਿਆਂ ਵਿਚ ਗਰਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੀਰਾਂ ਲਪੇਟੀ ਰਖਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਸੁਆਦੀ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਡਬਲਰੋਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜਵੀ ਦੀ ਲੇਟੀ, ਘਾਹ-ਫੂਸ ਅਤੇ ਪਾਣੀ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਵਿਹਲ ਹੀ ਵਿਹਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਘਰ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ, ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹਨੇਰੀਆਂ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਸਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਸਦਕਾ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। {{right|ਫਰਾਯਰ ਆਫ ਵਾਲਟ ਟੇਲਰਸ ਰਿਬੇਲ}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 44'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਰਗ:''' ਸੱਤਾ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਰਾਬਰਤਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੰਗੀਨ ਸੁਪਨਾ ਮਾਤਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਮਜਦੂਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਾਮਤੇ⁴⁸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ‘ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਜਦੂਰ ਵਰਗ ਇੱਕ ਵਰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।' ਪਰ ਮਜਦੂਰ ਵਰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ। {{right|'''ਵਰਲਡ ਹਿਸਟਰੀ ਫਾਰ ਵਰਕਰਜ਼', ਪੰਨਾ 47, ਅਲਫ੍ਰੈਂਡ ਬਾਰਟਨ''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 45'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{overfloat left|ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਮੈਨ⁴⁹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ|depth=2em}}</br> "ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। <poem>ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਜ਼ਰਿਮ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਜਾਂ ਤੀਵੀਂਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਮੁਰਗੀਆਂ, ਪਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਮੁਰਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ।</poem><noinclude>{{rh||58}}</noinclude> rqqoz2kfhssa7p482nn7lhz5hr1nrxl 250 68894 231987 208852 2026-08-12T06:15:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸੀ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਉਸ ਲੰਮੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਫੇਰ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਨੰਗੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੱਠ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਤੇੜ ਸਿਰਫ ਇਕ ਕਪੜਾ ਹੋਵੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਐਨਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿੰਨਾਂ ਤੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਭਾਰੀ ।ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਖਾਣ ਲਈ ਭਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜੇਲ ਦੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਟੋਏ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਘੁੱਟ ਦਿਤੇ ਜਾਣ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਖਾਣਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਤੂੰ ਮਰ ਨਾ ਜਾਵੇਂ” {{gap|3em}}ਇਹ ਸਜਾ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਲਈ ਦਿਤੀ ਗਈ ਜਿਹੜੇ ਗੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 116'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧੀਨਤਾ''': ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੂਲੇ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਤਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। {{right|ਪ੍ਰੋ. ਏ. ਈ. ਰਾਸ}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਉਤੇ ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਝਪਟਾਮਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। {{right|''ਲਾਲਾ ਜੀ⁸¹''}} {{gap|3em}}'''ਵਿਆਹ: ਡਾ:''' ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਿਮ ਯੁਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮੇਲ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਐਨਾ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੇ ਬਿਨਾ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕੇ।<noinclude>{{rh||93}}</noinclude> ravkrpnzhgs6pwo8ajb83bkeoys48jp 231988 231987 2026-08-12T06:16:17Z Harchand Bhinder 2624 231988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸੀ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਉਸ ਲੰਮੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਫੇਰ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਨੰਗੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੱਠ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਤੇੜ ਸਿਰਫ ਇਕ ਕਪੜਾ ਹੋਵੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਐਨਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿੰਨਾਂ ਤੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਭਾਰੀ ।ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਖਾਣ ਲਈ ਭਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜੇਲ ਦੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਟੋਏ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਘੁੱਟ ਦਿਤੇ ਜਾਣ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਖਾਣਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਤੂੰ ਮਰ ਨਾ ਜਾਵੇਂ” {{gap|3em}}ਇਹ ਸਜਾ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਲਈ ਦਿਤੀ ਗਈ ਜਿਹੜੇ ਗੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 116'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧੀਨਤਾ''': ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੂਲੇ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਤਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। {{right|ਪ੍ਰੋ. ਏ. ਈ. ਰਾਸ}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਉਤੇ ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਝਪਟਾਮਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। {{right|''ਲਾਲਾ ਜੀ⁸¹''}} {{gap|3em}}'''ਵਿਆਹ: ਡਾ:''' ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਿਮ ਯੁਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮੇਲ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਐਨਾ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੇ ਬਿਨਾ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕੇ।<noinclude>{{rh||93}}</noinclude> meuo3rql3s4mcd0gsd7zhkp844i0cj8 231990 231988 2026-08-12T06:19:14Z Harchand Bhinder 2624 231990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸੀ, ਯਾਨਿ ਕਿ ਉਸ ਲੰਮੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਫੇਰ ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਨੰਗੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਪਿੱਠ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੇ ਤੇੜ ਸਿਰਫ ਇਕ ਕਪੜਾ ਹੋਵੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਨੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਐਨਾ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਰਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿੰਨਾਂ ਤੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਭਾਰੀ ।ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਖਾਣ ਲਈ ਭਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜੇਲ ਦੇ ਫਾਟਕ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਟੋਏ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਘੁੱਟ ਦਿਤੇ ਜਾਣ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਖਾਣਾ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਤਕ ਕਿ ਤੂੰ ਮਰ ਨਾ ਜਾਵੇਂ” {{gap|3em}}ਇਹ ਸਜਾ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਲਈ ਦਿਤੀ ਗਈ ਜਿਹੜੇ ਗੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਨਹੀਂ ਸਨ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 116'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧੀਨਤਾ''': ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੂਲੇ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਤਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। {{right|''ਪ੍ਰੋ. ਏ. ਈ. ਰਾਸ''}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਉਤੇ ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਝਪਟਾਮਾਰ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। {{right|''ਲਾਲਾ ਜੀ⁸¹''}} {{gap|3em}}'''ਵਿਆਹ: ਡਾ:''' ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਦਿਮ ਯੁਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸੱਚੇ ਮੇਲ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਐਨਾ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕੇ ਬਿਨਾ ਉਸਦੀ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਰਚਨਾਤਮਿਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਖੇਤਰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰ ਸਕੇ।<noinclude>{{rh||93}}</noinclude> ba3l3dvfbwjjv5ydorbr11uzuw931ga 250 68895 231989 210922 2026-08-12T06:17:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|5em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 117'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ :''' ਸਪਾਰਟਾ ਵਾਸੀ ਪੇਡਾਰਕਟੀਜ਼ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਕਿ 300 ਸਪਾਰਟਾਵਾਸੀ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਬੇਹਤਰ ਤਾਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। {{gap}}ਇਕ ਸਪਾਰਟਾਵਾਸੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬੇਟੇ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸਨ।ਇੱਕ ਦਾਸ ਆਇਆ। ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਦੱਸਿਆ, “ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਜੇ ਬੇਟੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।”</br> {{gap}}“ਤੁੱਛ ਦਾਸ, ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ?”</br> {{gap}}“ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਗਏ ਹਾਂ।" ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਭੱਜ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।</br> {{gap}}ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। {{right|ਐਮਿਲੀ ⁸², ਪੰਨਾ 8}} {{gap}}'''ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ :''' ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਐਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਥਪੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਰੂਰਤ ਪੈਣ ਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਬਰਫ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਾਲਟਾ ਦੀਆਂ ਤਪਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਖੈਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਸਨੇ ਮਰਨਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੋ, ਪਰ ਇਹ ਮੁਗਾਲਤਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ। {{gap}}ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇਵੋ। ਜੀਵਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਰਮ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਦਿਮਾਗ, ਸਮਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਬਣਾਈ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਭਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਰਥ ਉਂਮਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜੀਣ ਦੇ ਬੇਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਸੌ ਸਾਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦਾ ਜੀਣਾ ਨਿਰਾਰਥਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ। {{right|ਐਮਿਲੀ, ਪੰਨਾ 10}}<noinclude>{{rh||94}}</noinclude> h3acqak1fj9axlcmmxfmqhrry2gzsva 231991 231989 2026-08-12T06:20:40Z Harchand Bhinder 2624 231991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|4em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 117'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ :''' ਸਪਾਰਟਾ ਵਾਸੀ ਪੇਡਾਰਕਟੀਜ਼ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਕਿ 300 ਸਪਾਰਟਾਵਾਸੀ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਬੇਹਤਰ ਤਾਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। {{gap}}ਇਕ ਸਪਾਰਟਾਵਾਸੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਬੇਟੇ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸਨ।ਇੱਕ ਦਾਸ ਆਇਆ। ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਸਮਾਚਾਰ ਦੱਸਿਆ, “ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਜੇ ਬੇਟੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।”</br> {{gap}}“ਤੁੱਛ ਦਾਸ, ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ?”</br> {{gap}}“ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਗਏ ਹਾਂ।" ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਭੱਜ ਕੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।</br> {{gap}}ਉਹ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। {{right|''ਐਮਿਲੀ ⁸², ਪੰਨਾ 8''}} {{gap}}'''ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ :''' ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਐਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਸਿੱਖਿਅਤ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਥਪੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕੇ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਰੂਰਤ ਪੈਣ ਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਬਰਫ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਾਲਟਾ ਦੀਆਂ ਤਪਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਖੈਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਉਸਨੇ ਮਰਨਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਨਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੋ, ਪਰ ਇਹ ਮੁਗਾਲਤਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ। {{gap}}ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇਵੋ। ਜੀਵਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਰਮ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ, ਦਿਮਾਗ, ਸਮਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਬਣਾਈ ਰਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਭਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਰਥ ਉਂਮਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਘੱਟ ਜੀਣ ਦੇ ਬੇਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਸੌ ਸਾਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਬਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦਾ ਜੀਣਾ ਨਿਰਾਰਥਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ। {{right|''ਐਮਿਲੀ, ਪੰਨਾ 10''}}<noinclude>{{rh||94}}</noinclude> h6nst4j7nx86x46halmg40ypqzbuu4i 250 68896 231992 210924 2026-08-12T06:22:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|4em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 118'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਸੱਚ :''' ਸੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਜਾਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਕੋਈ ਰਾਜਦੂਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਜਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। {{right|''ਰੂਸੋ, 122, ਐਸ. ਸੀ,⁸³''}} {{gap}}'''ਜੁਰਮ ਅਤੇ ਮੁਜਰਿਮ :''' ਪੱਕੀ-ਪਕਾਈ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਕੇ ਜੁਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਕੁਝ ਵਧ ਹੀ ਜਟਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੈਦ, ਨਾ ਕੋਈ ਕਾਲ-ਕੋਠੜੀ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਖਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮੁਜਰਿਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਇਹ ਰੂਪ ਸਿਰਫ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦੰਡਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਜੁਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਕੈਦ, ਨਿਯਮ-ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਸਖਤ ਤੋਂ ਸਖਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਉਸ ਉਪਰ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਭਾਰੀ ਨਫ਼ਰਤ, ਵਰਜਿਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚਾਅ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕ ਲਲਕ ਅਤੇ ਇਕ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਹੁਕਮਅਦੂਲੀ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਿਖਾਵਟੀ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਭਰੇ ਨਤੀਜੇ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਜਰਿਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਨਿਚੋੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲਹੀਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਡਰਾਕੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਖੀਰ ਉਸਨੂੰ ਪਛਤਾਵੇ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਇਕ ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਕ ਬੇਜਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। {{right|''ਦ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਡੈੱਡ ⁸⁴ ਪੰਨਾ 17, ਫੇਦੌਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 119'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਇੱਛਾ ਬਨਾਮ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ :''' ਜੇ ਇਕ ਚੇਤਨ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ. . . । ਪਰ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਘਟ ਹੈ ਫੇਰ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਸਮਰਥਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅੰਸ਼ ਉਂਝ ਹੀ ਬੇਕਾਰ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਾਂਗੇ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ<noinclude>{{rh||95}}</noinclude> p2bbjzgsdkrdqif8uscktlan6ms05t9 250 68897 231993 226567 2026-08-12T06:24:39Z Harchand Bhinder 2624 231993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਜਾਣ ਵਿਚ ਹੈ। {{Float right|''44, ਐਮਿਲੀ''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 120'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}“ਬੁਰਜੂਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਆਪਣੀ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਸਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੁਰਜੂਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਮ ਕਰਕੇ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਵਹਾਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਲਈ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਬਜਾ ਤਾਂ ਮਹਿਜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਤਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਕਬਜੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ, ਅਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{right|''ਪੰਨਾ 20''}} {{gap}}ਅਜੇ ਵੀ ਦੋ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹਨ (ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਯਾਨਿ ਰੂਸ - ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਪੁੱਟ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ) {{gap}}“ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਗਠਨ।” {{gap}}“ਦੂਜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ...ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।” (ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।) {{Float right|''ਪੰਨਾ 21-22''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 121'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} 1. ਜੇ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੇ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰੇ। 2. ਦੂਸਰਾ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੱਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਇਕੋ ਝਟਕੇ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ<noinclude>{{center|96}}</noinclude> 9np4amvzj43dtwl2s4mwsidahxqqf0q 231994 231993 2026-08-12T06:25:37Z Harchand Bhinder 2624 231994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਵੀ ਵਧ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁਖੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਫਰਕ ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਜਾਣ ਵਿਚ ਹੈ। {{Float right|''44, ਐਮਿਲੀ''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 120'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}“ਬੁਰਜੂਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਆਪਣੀ ਪੂਰਵਵਰਤੀ ਸਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਬੁਰਜੂਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਮ ਕਰਕੇ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਵਹਾਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਲਈ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਬਜਾ ਤਾਂ ਮਹਿਜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਤਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਕਬਜੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ, ਅਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{right|''ਪੰਨਾ 20''}} {{gap}}ਅਜੇ ਵੀ ਦੋ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹਨ (ਇੱਕ ਦੇਸ਼, ਯਾਨਿ ਰੂਸ - ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਪੁੱਟ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ) {{gap}}“ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਗਠਨ।” {{gap}}“ਦੂਜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ...ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਹੈ।” (ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਵਸਥਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।) {{Float right|''ਪੰਨਾ 21-22''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 121'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} 1. ਜੇ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੇ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਤੇ ਕਬਜਾ ਕਰੇ। 2. ਦੂਸਰਾ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੱਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਇਕੋ ਝਟਕੇ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ<noinclude>{{center|96}}</noinclude> tvdasxnbrm296ha7ggy2hhm0s5qsrva 250 68898 231984 204001 2026-08-12T06:05:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|49.|ਸਰ ਹੇਨਰੀ ਸਮਰ ਮੈਨ (1822-1888), ਭਾਰਤੀ ਕਾਊਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ}} {{Playscript|50.|ਮਾਰਿਸ ਹਿਲਕਵੀਟ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੇਖਕ}} {{Playscript|51.|ਕਾਰਲ ਕਾਊਟਸਕੀ (1854-1938), ਜਰਮਨ ਸਮਾਜਕ ਲੋਕਪੱਖੀ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨੇਤਾ, ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਵਾਦ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ}} {{Playscript|52.|ਜੈਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਿਥ ਲੰਡਨ (1876-1916) ਦਾ 1908 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਾਵਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ।}} {{Playscript|53.|ਯੂਜੀਨ ਪੋਤੀਏ ਵੱਲੋ ਪੈਰਿਸ ਕਮਿਊਨ 1871 ਸਮੇਂ ਫਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਗੀਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਅੰਗਰੇਜੀ ਅਨੁਵਾਦ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਵਾਰਤਕ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।}} {{Playscript|54.|ਲਾ ਮਾਰਸਾਈਏਜ਼ ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤ ਜੋ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1792 ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਪਤਾਨ ਕਲੌਦ ਜੌਸਿਫ਼ ਦ ਲਿੱਲ ਨੇ ਸੰਗੀਤਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਸਾਈਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਿਸ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਦਿਆਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਾਇਆ ਤਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਜੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।}} {{Playscript|55.|ਲੈਨਿਨ ਦੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|56.|ਨਿਕੋਲਾਈ ਹਵਾਨੋਵਿਚ ਬੁਖਾਰਿਨ (1888–1938) ਰੂਸੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨੇਤਾ। ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧਾਂ ਕਾਰਣ 1937 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।}} {{Playscript|57.|ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਕ}} {{Playscript|58.|ਲਿਉਨ ਟਰਾਟਸਕੀ (1879-1940), ਰੂਸੀ ਬਾਲਸ਼ਵਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੇਤਾ, ਚਿੰਤਕ ਜਿਸ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।}} {{Playscript|59.|ਲੈਨਿਨ : ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੀ ਉਚਤਮ ਅਵਸਥਾ}} {{Playscript|60.|ਅਗਸਤ ਬੇਬਲ (1840-1913), ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਏਂਗਲਜ਼ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਜਰਮਨ ਦੇ ਮਜਦੂਰ ਸੰਘ ਦਾ ਨੇਤਾ}} {{Playscript|61.|ਲਿਉਨ ਟਰਾਟਸਕੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਲੈਸਨਜ਼ ਆਫ਼ ਅਕਤੂਬਰ 1917}} {{Playscript|62.|ਪੰਨੇ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਥੱਲੇ ਬੀ . ਕੇ. ਦੱਤ ਦੇ ਟੇਢੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ, ਤਾਰੀਕ ਦੋ ਵਾਰ ਪਾਈ ਹੈ}} {{Playscript|63.|ਪੰਨਾ 67 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੀ. ਕੇ. ਦੱਤ ਦੇ 22 ਜੁਲਾਈ 1930 ਨੂੰ ਤਾਰੀਕ ਸਮੇਤ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ, ਹੇਠਾਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ - ''ਸ਼੍ਰੀ ਬੀ.ਕੇ. ਦੱਤ ਦੀ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਠੜੀ ਨੰਬਰ 137, ਸੈਂਟਰਲ ਜੇਲ੍ਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 22 ਜੁਲਾਈ 1930 ਨੂੰ ਲਿਆ ਦਸਤਖ਼ਤ।'' ਇਸਦੇ ਅੱਗੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ।}}<noinclude>{{rh||139}}</noinclude> jiuxmaggi2v3iemfg9x6ipmuohisjt9 250 68899 231995 226568 2026-08-12T06:34:17Z Harchand Bhinder 2624 231995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3 ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 122'''}}}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ।ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 123'''}}}} '''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ</br> '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> br3nk1c7f4qsv69nbq8rcbeyv9hzus6 231996 231995 2026-08-12T06:56:21Z Harchand Bhinder 2624 231996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3{{gap}}ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 122'''}}}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ।ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 123'''}}}} '''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ</br> '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> 2u2yxklqeaub6ok3rcldya66ck13w6s 231997 231996 2026-08-12T07:00:02Z Harchand Bhinder 2624 231997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3{{gap}}ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|''ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23''}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 122'''}}}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ।ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 123'''}}}} {{Block center|<poem>'''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ</poem>}}<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> k4q7uj2ro8vdodhrjq4elm9k1g99pea 231998 231997 2026-08-12T07:00:51Z Harchand Bhinder 2624 231998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3{{gap}}ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|''ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23''}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 122'''}}}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ।ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 123'''}}}} {{Block left|<poem>'''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ</poem>}}<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> mu6hii2g3cyi8on7z4jt5j0ykzo4iuu 232008 231998 2026-08-12T07:27:23Z Harchand Bhinder 2624 232008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3{{gap}}ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|''ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23''}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 122'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ। ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 123'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{Block left|<poem>'''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ</poem>}}<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> 0mzcnyauw885o5bcisd7r1u5jsimx7k 232009 232008 2026-08-12T07:28:43Z Harchand Bhinder 2624 232009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center|<poem>{{gap}}ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਵਰਗ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਸਮਰਥਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । 3{{gap}}ਤੀਸਰਾ ਸਰਵਹਾਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਅਤੇ ਨਿਕ-ਬੁਰਜੂਆ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਅਕ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ (ਗ਼ੈਰ ਸਰਵਹਾਰਾ) ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲੋੜ ਦੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</poem>}} {{right|''ਨਿਕੇਲਾਈ ਲੈਨਿਨ, ਪੰਨਾ 23''}} {{Playscript|}} {{gap|3em}}ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕਾਬੂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਰਗ-ਚੇਤਨ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਰਸਾਵਾ ਕਰਨਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਰਵਹਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਲਈ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਹਨ . . . ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੋਵੀਅਤਾਂ ਹਨ। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 122'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|1em}} {{gap|3em}}ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੇ ਕਈ “ਕੋਆਪਰੇਟਿਵਾਂ ਹਨ। ਉਭਰ ਰਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਨੌਜੁਆਨ ਲੀਗ ਹੈ। ਅਖੀਰੀ ਪਾਰਟੀ ਖੁਦ ਹੀ ਸਰਵਹਾਰਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਦਰਸਾਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ । {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 123'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|1em}} {{Block left|<poem>'''ਅੰਕੜੇ :''' ਆਮਦਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨਤਾ '''ਉਤਪਾਦਨ :''' ਯੁੱਧ ਪੂਰਵ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ (ਇੰਗਲੈਂਡ) ਦਾ</poem>}}<noinclude>{{rh||97}}</noinclude> pd12vpdnex5hwwn89fah3u8cysej4rc 250 68901 231999 206390 2026-08-12T07:02:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ={{gap}} 200,000,000 ਪੌਂਡ {{gap|6em}}ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ </poem>}} ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ ਭਾਵ 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ 800,00,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ) '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{gap|3em}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> ncja9h6itxwfn94ibpcnveucx7w1qe6 232000 231999 2026-08-12T07:08:09Z Harchand Bhinder 2624 232000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ={{gap}} 200,000,000 ਪੌਂਡ {{gap|6em}}ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ </poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ ਭਾਵ 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ}}) '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> 9x9wexmtxmi8e0vm9kib5yx07g5f1ia 232001 232000 2026-08-12T07:11:02Z Harchand Bhinder 2624 232001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ {{right|ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ}}</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ ਭਾਵ 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ}}) '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> tjh8zs9yxu2n6c10oxcdjmw122bglhb 232002 232001 2026-08-12T07:13:45Z Harchand Bhinder 2624 232002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ {ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ ਭਾਵ 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> 8rdb0ysw9is9pm3ykkt6zbwh0kxcb7s 232003 232002 2026-08-12T07:14:11Z Harchand Bhinder 2624 232003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ ਭਾਵ 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> 6aoep7jk43ulprytn758s2heh80ybzu 232004 232003 2026-08-12T07:15:45Z Harchand Bhinder 2624 232004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> krt0m77o6ez2j1rvqgw8dd3eva78am8 232005 232004 2026-08-12T07:21:59Z Harchand Bhinder 2624 232005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ}} (ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ) ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> r0b5o2sw91dp7hb6q42yvv82i1t8iis 232007 232005 2026-08-12T07:23:25Z Harchand Bhinder 2624 232007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ)}} ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 124'''}}}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> stdjrghl5v2r3nmyxnop8rvf60t3fdk 232010 232007 2026-08-12T07:31:19Z Harchand Bhinder 2624 232010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ)}} ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 120'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {dhr|1em}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> lk80dfu4nxyml6vw3m5w5duxh84fcfv 232011 232010 2026-08-12T07:32:25Z Harchand Bhinder 2624 232011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ)}} ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 120'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|1em}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> 7vbiziizb4fvithea1zxanxupjzct5j 232012 232011 2026-08-12T07:33:20Z Harchand Bhinder 2624 232012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block right|<poem>ਸਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਰਿਹਾ = 2000,000,000 ਪੌਂਡ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਾਭ = 200,000,000 ਪੌਂਡ ਜੋੜ = 2200,000,000 ਪੌਂਡ</poem>}} {{Block left|<poem>ਵੰਡ : ਕੁਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ 1/9 ਭਾਵ ਪੂੰਜੀਪਤੀ ਜਾਂ ਬੁਰਜੂਆ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 1/2 {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 11,00,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} ਕੁਲ ਅਬਾਦੀ ਦੇ 2/9 ਭਾਵ ਨਿੱਕ ਬੁਰਜੂਆ ਵਰਗ ਨੇ ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਦਾ 1/3 ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਦਾ 1/6 ਲੈ ਲਿਆ {{Float right|ਭਾਵ{{gap|3em}} 300,000,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 160 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ ਤੋਂ ਘੱਟ)}} ਆਬਾਦੀ ਦੇ 2/3 ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸਰਵਹਾਰਾ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮਿਲਿਆ {{right|800,00,000 ਪੌਂਡ}} {{right|(ਔਸਤ ਆਮਦਨੀ 60 ਪੌਂਡ ਸਲਾਨਾ)}} '''ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ :''' 1890 ਵਿੱਚ {{gap|3em}}ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ) ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੁਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਾਰੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ।</poem>}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 120'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{Block left|<poem>{{gap}}'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ :'''ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਠੀਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰੋਜਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚ, ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਗਤੀ ਕੁਝ ਦੀ ਉਨਤੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸਾਂਝਾ ਭਰੱਪਣ ਕੇਵਲ ਤਦ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ।</poem>}}<noinclude>{{rh||98}}</noinclude> 1i3em0uvqr3ch5lchfd0tmkvnrnnfgu 250 68902 231978 205750 2026-08-12T01:19:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|5.|ਉਹੀ}} {{Playscript|6.|ਉਮਰ ਖਿਆਮ, ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ}} {{Playscript|7.|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼, ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|8.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|9.|ਅਰਲ ਆਫ਼ ਬਾਲਫੋਰ, ਆਰਥਰ ਜੇਮਜ਼ (1848-1930), ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ 1902 ਤੋਂ 1905 ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ}} {{Playscript|10.|ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ (1872-1972), ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ,}} {{Playscript|11.|ਮਾਨਟੇਗਯੂ ਅਤੇ ਚੈਮਸਫੋਰਡ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਬੰਧੀ ਸੁਧਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭਾਰਤ 1919 ਵਿੱਚ ਦੂਹਰੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਡਵਿਨ ਸੈਮੁਅਲ ਮਾਨਟੇਯੂ (1877-1924) 1917 ਤੋਂ 1922 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਲਾਰਡ ਚੈਮਸਫੋਰਡ 1916 ਤੋਂ 1920 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਸੀ।}} {{Playscript|12.|ਜੇਮਜ਼ ਰੈਮਜ਼ੇ ਮੈਕਡੋਨਾਲਡ (1866-1937), 1923 ਤੋਂ 1924 ਤੱਕ ਅਤੇ 1929 ਤੋਂ 1935 ਤੱਕ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।}} {{Playscript|13.|ਥਾਮਸ ਪੇਨ (1737–1809 ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ ਜਿਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਕਾਮਨਸੈਂਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ Rights of Man ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਸੇ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।}} {{Playscript|14.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|15.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|16.|ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਨਰੀ (1736-1790), ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਤਾ}} {{Playscript|17.|ਰਾਬਰਟ ਜੀ ਇੰਗਰਸੋਲ (1832-1899), ਵਕੀਲ, ਬੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ}} {{Playscript|18.|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ (1835-1910), ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ}} {{Playscript|19.|ਆਪਟਨ ਸਿੰਕਲੇਅਰ (1878–1968), Cry for Justice, ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕ}} {{Playscript|20.|ਹੋਰੇਸ ਗ੍ਰੀਲੇ ( 1811-1872), ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ}} {{Playscript|21.|ਜੇਮਜ਼ ਰਸਲ ਲਾਵੇਲ (1891-1991), ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ}} {{Playscript|22.|ਥਾਮਸ ਗ੍ਰੇ ( 1716-1771), Elegy Written in a Country Churchyard}} {{Playscript|23.|ਜੌਹਨ ਸਟੂਅਰਟ ਮਿਲ(1808–1873), ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀਵਾਨ}} {{Playscript|24.|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ, ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ}} {{Playscript|25.|ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (1819-1892), ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ}} {{Playscript|26.|ਵੈਂਡੇਲ ਫਿਲਿਪ (1811-1884), ਗੁਲਾਮ ਪ੍ਰਥਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨੇਤਾ}} {{Playscript|27.|ਹੈਨਰਿਕ ਇਬਸਨ (1828-1906), ਨਾਰਵੇ ਦਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ}}<noinclude>{{center|137}}</noinclude> godmty51k08l9ypgpty9ozyr1kg6qb6 231979 231978 2026-08-12T01:21:26Z Harchand Bhinder 2624 231979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|5.|ਉਹੀ}} {{Playscript|6.|ਉਮਰ ਖਿਆਮ, ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ}} {{Playscript|7.|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼, ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|8.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|9.|ਅਰਲ ਆਫ਼ ਬਾਲਫੋਰ, ਆਰਥਰ ਜੇਮਜ਼ (1848-1930), ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ 1902 ਤੋਂ 1905 ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ}} {{Playscript|10.|ਬਰਟਰੰਡ ਰਸਲ (1872-1972), ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ,}} {{Playscript|11.|ਮਾਨਟੇਗਯੂ ਅਤੇ ਚੈਮਸਫੋਰਡ ਨੇ 1918 ਵਿੱਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਬੰਧੀ ਸੁਧਾਰ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਭਾਰਤ 1919 ਵਿੱਚ ਦੂਹਰੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਡਵਿਨ ਸੈਮੁਅਲ ਮਾਨਟੇਯੂ (1877-1924) 1917 ਤੋਂ 1922 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ। ਲਾਰਡ ਚੈਮਸਫੋਰਡ 1916 ਤੋਂ 1920 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਸੀ।}} {{Playscript|12.|ਜੇਮਜ਼ ਰੈਮਜ਼ੇ ਮੈਕਡੋਨਾਲਡ (1866-1937), 1923 ਤੋਂ 1924 ਤੱਕ ਅਤੇ 1929 ਤੋਂ 1935 ਤੱਕ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।}} {{Playscript|13.|ਥਾਮਸ ਪੇਨ (1737–1809 ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ ਜਿਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਕਾਮਨਸੈਂਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ Rights of Man ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਇਸੇ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।}} {{Playscript|14.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|15.|ਉਹੀ ਪੁਸਤਕ}} {{Playscript|16.|ਪੈਟਰਿਕ ਹੈਨਰੀ (1736-1790), ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਦਾ ਇੱਕ ਨੇਤਾ}} {{Playscript|17.|ਰਾਬਰਟ ਜੀ ਇੰਗਰਸੋਲ (1832-1899), ਵਕੀਲ, ਬੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ}} {{Playscript|18.|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ (1835-1910), ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ}} {{Playscript|19.|ਆਪਟਨ ਸਿੰਕਲੇਅਰ (1878–1968), Cry for Justice, ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕ}} {{Playscript|20.|ਹੋਰੇਸ ਗ੍ਰੀਲੇ ( 1811-1872), ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨ}} {{Playscript|21.|ਜੇਮਜ਼ ਰਸਲ ਲਾਵੇਲ (1891-1991), ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ}} {{Playscript|22.|ਥਾਮਸ ਗ੍ਰੇ ( 1716-1771), Elegy Written in a Country Churchyard}} {{Playscript|23.|ਜੌਹਨ ਸਟੂਅਰਟ ਮਿਲ(1808–1873), ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀਵਾਨ}} {{Playscript|24.|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ, ਜਗਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ}} {{Playscript|25.|ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (1819-1892), ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ}} {{Playscript|26.|ਵੈਂਡੇਲ ਫਿਲਿਪ (1811-1884), ਗੁਲਾਮ ਪ੍ਰਥਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਨੇਤਾ}} {{Playscript|27.|ਹੈਨਰਿਕ ਇਬਸਨ (1828-1906), ਨਾਰਵੇ ਦਾ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ}}<noinclude>{{center|137}}</noinclude> 3gdhds3y49t39fim7bovw3jh0vqi9oa 250 68903 232013 226569 2026-08-12T07:34:29Z Harchand Bhinder 2624 232013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ'''}}}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|3em}}'''ਪੰਨਾ 165'''{{rule|3em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ : ਰੋਮ ਅਤੇ ਸਪਾਰਟਾ, ਅਰਸਤੂ ਅਤੇ ਪਲੈਟੋ :''' ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ, ਸਪਾਰਟਾ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਹੇਲਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ।ਉਸ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਮਾਤਰ ਅਸਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਮੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੇ ਮੁਕਤ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਦਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}'''ਸੁਕਰਾਤ :''' ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਕ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੜਨ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਜੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ -ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕ ਨਗਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਣਉਚਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗਣ ਪਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜੇਲ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਏ ਤਾਂ ਰਾਜ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕਰਾਰ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਇਕ ਅਣਉਚਿਤ ਸਜਾ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇ। {{gap|3em}}'''ਪਲੈਟੋ (ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਝੌਤਾ) :''' ਉਹ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਪਰ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਭਿੰਨ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਪਾਰਟਾ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਰਾਜ ਵਿਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕੁਲੀਨ ਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸੁਚੇਤ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਅਰਸਤੂ :''' ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਚੇਤ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੱਗ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।ਉਸਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀਆਂ<noinclude>{{rh||99}}</noinclude> 9rqbgqsaw0ecqc1px1tkyldtj2cqx1k 232014 232013 2026-08-12T07:35:06Z Harchand Bhinder 2624 232014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ'''}}}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 165'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ : ਰੋਮ ਅਤੇ ਸਪਾਰਟਾ, ਅਰਸਤੂ ਅਤੇ ਪਲੈਟੋ :''' ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ, ਸਪਾਰਟਾ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਹੇਲਾਸ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ।ਉਸ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਮਾਤਰ ਅਸਲੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਮੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਦੇ ਮੁਕਤ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਦਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}'''ਸੁਕਰਾਤ :''' ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਕ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ, ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੜਨ ਤੋਂ ਬਾਦ, ਜੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ -ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕ ਨਗਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਣਉਚਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗਣ ਪਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਜੇਲ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਏ ਤਾਂ ਰਾਜ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕਰਾਰ ਭੰਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਇਕ ਅਣਉਚਿਤ ਸਜਾ ਦੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇ। {{gap|3em}}'''ਪਲੈਟੋ (ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਝੌਤਾ) :''' ਉਹ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਪਰ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਭਿੰਨ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਪਾਰਟਾ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਕ ਰਾਜ ਵਿਚ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕੁਲੀਨ ਤੰਤਰ ਜਾਂ ਸਰਵਸ੍ਰੇਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਸੁਚੇਤ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ ਤੇ ਜੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਅਰਸਤੂ :''' ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੁਚੇਤ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੱਗ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।ਉਸਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀਆਂ<noinclude>{{rh||99}}</noinclude> l9vqby130w5pjfa935lu2u4tgc5wnz0 250 68905 232015 226570 2026-08-12T07:36:52Z Harchand Bhinder 2624 232015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਵੇ ਜਿਵੇਂ ਸਪਾਰਟਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ . . . ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ. . . .। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}"ਰਾਜ ਦਾ ਬੀਜ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕੁਟੰਬ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਕੁਟੰਬਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਜਿਸਦੇ) ਮੈਂਬਰ ਪਿਤਰੀ ਸੱਤਾਰੂੜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}“ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ, ਸਵਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਸੰਗਠਨ ਸੀ।" {{gap|3em}}“ਲੇਕਿਨ ਜਿਥੇ ਕੁਟੰਬ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਲਾਭ ਏਕਤਾ ਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਕ (ਸਮਾਜਿਕ) ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ।” {{gap|3em}}ਰਾਜ ਇੱਕ ਇੱਜੜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਪਏ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਬੇ ਅਸੂਲਾ ਅਤੇ ਜਾਂਗਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਪਲੈਟੋ :''' ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਪੂਰਵਅਨੁਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਮੈਬਰ ਇਕ ਸਾਂਝੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕਸੁਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣ। {{gap|3em}}'''ਅਰਸਤੂ :''' ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਾਰੀ ਸਿਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਅਧੀਨਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। {{gap|3em}}ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਪਿਛੇ ਉਸਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨੈਤਿਕ ਏਕਤਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਜਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। '''ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ :'''</br> {{gap|3em}}ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਤੰਤਰ, ਕੁਲੀਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ<noinclude>{{rh||100}}</noinclude> n7s9f7bgnqo6lfl4mjgmgzm4v0a0dv8 232016 232015 2026-08-12T07:37:26Z Harchand Bhinder 2624 232016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਵੇ ਜਿਵੇਂ ਸਪਾਰਟਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ . . . ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵੋਤਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਸਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ. . . .। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|1em}} {{gap|3em}}"ਰਾਜ ਦਾ ਬੀਜ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਕੁਟੰਬ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਕੁਟੰਬਾਂ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਸਮੁਦਾਇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਜਿਸਦੇ) ਮੈਂਬਰ ਪਿਤਰੀ ਸੱਤਾਰੂੜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}“ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਰਾਜ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ, ਸਵਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਸੰਗਠਨ ਸੀ।" {{gap|3em}}“ਲੇਕਿਨ ਜਿਥੇ ਕੁਟੰਬ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਲਾਭ ਏਕਤਾ ਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਕ (ਸਮਾਜਿਕ) ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ।” {{gap|3em}}ਰਾਜ ਇੱਕ ਇੱਜੜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਫਰਕ ਪਏ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਬੇ ਅਸੂਲਾ ਅਤੇ ਜਾਂਗਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਪਲੈਟੋ :''' ਪਲੈਟੋ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਦਾ ਅਜਿਹੀ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਪੂਰਵਅਨੁਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਮੈਬਰ ਇਕ ਸਾਂਝੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕਸੁਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਣ। {{gap|3em}}'''ਅਰਸਤੂ :''' ਅਰਸਤੂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਾਰੀ ਸਿਰ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਅਧੀਨਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। {{gap|3em}}ਪਲੈਟੋ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਪਿਛੇ ਉਸਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨੈਤਿਕ ਏਕਤਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਜਾਂ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। '''ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ :'''</br> {{gap|3em}}ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਤੰਤਰ, ਕੁਲੀਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਗਣਤੰਤਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ<noinclude>{{rh||100}}</noinclude> 2r8ccgu8pxyyacpp84csaip0rymexhk 250 68906 231975 206151 2026-08-12T00:42:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript||318,942,000}} {{Playscript||ਅਰਥਾਤ ਕੁੱਲ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਦਾ 1/5}} {{Playscript|{{gap}}-|247,000,000 ਆਬਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ 71,900,000 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।}} {{Playscript|{{gap}}-|25 ਲੱਖ ਲੋਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਹਜਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ 16 ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਜਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ 2}} {{Playscript|{{gap}}-| ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 222 ਹੈ ।}} {{Playscript|{{gap}}-| ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 500,000}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 288'''}}}} {{Playscript|-|}} ਸਵੇਜ਼ ਨਹਿਰ 1869 ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਸੀ 80 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ = £ 80,000,000 1926-27 ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਸੀ 250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ ਅਰਥਾਤ ਲਗਭਗ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ =3 £ 262,500,000 31 ਕਰੋੜ 90 ਲੱਖ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 3 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ 50 ਹਜਾਰ ਅਰਥਾਤ 10.2 ਪ੍ਤੀਸ਼ਤ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ)ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਹ 79 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਨ। {{center|-0-}} ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਦੀ ਇਛਿਆ ਨੂੰ ਬਿਠਾਉਣਾ। {{right|ਪੰਨਾ 22}} {{right|ਸਾਇਮਨ ਰਿਪੋਰਟ ¹⁴⁰}}<noinclude>{{rh||135}}</noinclude> 8oivct3shtf9kdor9jzmz0rpk7ethzo 231976 231975 2026-08-12T00:45:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 231976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript||318,942,000}} {{Playscript||ਅਰਥਾਤ ਕੁੱਲ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਦਾ 1/5}} {{Playscript|{{gap}}-|247,000,000 ਆਬਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ 71,900,000 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।}} {{Playscript|{{gap}}-|25 ਲੱਖ ਲੋਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਹਜਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ 16 ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਜਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ 2}} {{Playscript|{{gap}}-| ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 222 ਹੈ ।}} {{Playscript|{{gap}}-| ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 500,000}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 288'''}}}} {{Playscript|{{gap}}-|ਸਵੇਜ਼ ਨਹਿਰ 1869 ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ।}} ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਸੀ 80 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ = £ 80,000,000 1926-27 ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਸੀ 250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ ਅਰਥਾਤ ਲਗਭਗ ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ =3 £ 262,500,000 31 ਕਰੋੜ 90 ਲੱਖ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 3 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ 50 ਹਜਾਰ ਅਰਥਾਤ 10.2 ਪ੍ਤੀਸ਼ਤ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ)ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਹ 79 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਨ। {{center|-0-}} ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਦੀ ਇਛਿਆ ਨੂੰ ਬਿਠਾਉਣਾ। {{right|ਪੰਨਾ 22}} {{right|ਸਾਇਮਨ ਰਿਪੋਰਟ ¹⁴⁰}}<noinclude>{{rh||135}}</noinclude> mvzp21f8n09n9cjlntc81qsq0xudfkr 231977 231976 2026-08-12T01:03:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 231977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript||318,942,000}} {{Playscript||ਅਰਥਾਤ ਕੁੱਲ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਦਾ 1/5}} {{Playscript|{{gap}}-|247,000,000 ਆਬਾਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ 71,900,000 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।}} {{Playscript|{{gap}}-|25 ਲੱਖ ਲੋਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਹਜਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ 16 ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹਜਾਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿਚ 2}} {{Playscript|{{gap}}-| ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 222 ਹੈ ।}} {{Playscript|{{gap}}-| ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ 500,000}} {{center|{{larger|'''ਪੰਨਾ 288'''}}}} {{Playscript|{{gap}}-|ਸਵੇਜ਼ ਨਹਿਰ 1869 ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ।}} {{Playscript||ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਸੀ}} {{left|<poem>{{gap}}80 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ = £ 80,000,000 {{gap}}1926-27 ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਔਸਤ ਸੀ {{gap}}250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਈਏ ਅਰਥਾਤ ਲਗਭਗ £ 262,500,000 {{gap}}ਕੁੱਲ ਜਨਸੰਖਿਆ = 31 ਕਰੋੜ 90 ਲੱਖ {{gap}}ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ 3 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ 50 ਹਜਾਰ ਅਰਥਾਤ 10.2 ਪ੍ਤੀਸ਼ਤ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ)ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਹ 79 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਨ।</poem>}} {{center|-0-}} {{gap}}ਅਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ ਝੁੱਗੀ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਦੀ ਇਛਿਆ ਨੂੰ ਬਿਠਾਉਣਾ। {{right|ਪੰਨਾ 22}} {{right|ਸਾਇਮਨ ਰਿਪੋਰਟ ¹⁴⁰}}<noinclude>{{rh||135}}</noinclude> spvn0w3w9qxzdnvmh86ajxqkzlxmkg2 250 68908 232017 206367 2026-08-12T07:38:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਤੰਤਰ, ਅਲਪ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਜਾਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਹਿਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਜਾਇਦਾਦ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਵੱਜੋਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਹਰ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ । ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਾ ਤਾਂ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । {{gap|3em}}ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸਦਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਵੇਕ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|1em}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਇਕਮੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਪਦਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਭ ਉਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਹਰ ਇੱਕ ਉਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਅਰਸਤੂ, ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਰਤ ਰੂਪ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਯੋਗ ਹੈ। '''ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ'''</br> '''ਸਿਨਿਕਵਾਦੀ :'''</br> {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਊਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ⁸⁶ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, “ਨਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪ੍ਰਸਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ (ਨਿਆਂ ਦੇ<noinclude>{{rh||101}}</noinclude> e8dmam3o674blrohww50fwb6za5b23r 232018 232017 2026-08-12T07:39:24Z Harchand Bhinder 2624 232018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਤੰਤਰ, ਅਲਪ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਜਾਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਹਿਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਜਾਇਦਾਦ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਵੱਜੋਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਹਰ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ । ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਾ ਤਾਂ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । {{gap|3em}}ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸਦਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਵੇਕ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਇਕਮੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਪਦਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਭ ਉਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਹਰ ਇੱਕ ਉਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਅਰਸਤੂ, ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਰਤ ਰੂਪ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਯੋਗ ਹੈ। '''ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ'''</br> '''ਸਿਨਿਕਵਾਦੀ :'''</br> {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਊਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ⁸⁶ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, “ਨਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪ੍ਰਸਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ (ਨਿਆਂ ਦੇ<noinclude>{{rh||101}}</noinclude> fmtgpi8zfm0zeb408286uuvw000jfn1 232026 232018 2026-08-12T07:50:50Z Harchand Bhinder 2624 232026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਤੰਤਰ, ਅਲਪ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਜਾਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਹਿਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਜਾਇਦਾਦ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਵੱਜੋਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਹਰ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ । ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਾ ਤਾਂ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । {{gap|3em}}ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸਦਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਵੇਕ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 167'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਇਕਮੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਪਦਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਭ ਉਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਹਰ ਇੱਕ ਉਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਅਰਸਤੂ, ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਰਤ ਰੂਪ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਯੋਗ ਹੈ। '''ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ'''</br> '''ਸਿਨਿਕਵਾਦੀ :'''</br> {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਊਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ⁸⁶ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, “ਨਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪ੍ਰਸਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ (ਨਿਆਂ ਦੇ<noinclude>{{rh||101}}</noinclude> 6wg6mh8z0vux2sg80pc80dzqj3s6stz 250 68910 232019 206374 2026-08-12T07:40:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਆਧਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਇਕ ਤਰਕੀਬ ਮਾਤਰ ਹੈ । {{gap|3em}}'''ਸਟੋਇਕ : (ਵਾਦ)''' - ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜੇਨੋ⁸⁷ (340 -260 ਈ.ਪੂ) ਦਾ ਇਕ ਚੇਲਾ ਜਿਸਨੇ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਸਟੋਆ ਪਾਇਕਲਾਇਟ (ਪੇਂਟਡ ਪੋਰਚ) ਨਾਮ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਸਿਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਹਲਿਆ। ਪਿਛੋਂ ਕੈਂਟੋ ਦਾ ਯੰਗਰ⁸⁸ ਸੇਨੇਕਾ⁸⁹, ਮਾਰਕਯੂਸ, ਆਰੇਲਿਯਸ⁹⁰ ਰੋਮਨ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਹੋਏ। ਸਟੋਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋਵੇ। {{gap|3em}}ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਚ ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਸਿਨਿਕਵਾਦ:''' ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੰਪਰਦਾਇ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਐਟੀਸਥੇਨਜ਼⁹¹ (ਜਨਮ 444 ਈ.ਪੂ.) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਲੱਛਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਧਨ ਦੌਲਤ, ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਪ੍ਰਗਟ ਘਿਰਣਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਨਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਨਿਕਵਾਦ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ (341-270 ਈ.ਪੂ.) ਇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਿਖਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੁੱਖ ਹੀ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ । ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਓ, ਪੀਓ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਕਰੋ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ :''' ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਹੱਤਵ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਕ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਯਾਨੀ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਰੁਚੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। jus civile, jus gentium</br> {{gap|3em}}'''ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ (ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ) :'''ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ “ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ” (ਜਸ-ਸਿਵਲ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ (ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ) ਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਚੁਕੇ ਹਨ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}''jus naturale :'' ਮਹਾਨ ਰੋਮਨ ਜਯੂਰਿਸ ਕਨਸਲਟਸ (ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ) (ਸਟੋਇਕਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ) ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਸ ਨੇਚੂਰਸ ਨੂੰ ਜਸ ਜੇਨਿਟਿਯਮ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਮੰਨਣ ਲਗੇ । {{nop}}<noinclude>{{rh||102}}</noinclude> 09694p18lj73mmr1rfaf3lhltqv93ec 232020 232019 2026-08-12T07:42:07Z Harchand Bhinder 2624 232020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਆਧਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਇਕ ਤਰਕੀਬ ਮਾਤਰ ਹੈ । {{gap|3em}}'''ਸਟੋਇਕ : (ਵਾਦ)''' - ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜੇਨੋ⁸⁷ (340 -260 ਈ.ਪੂ) ਦਾ ਇਕ ਚੇਲਾ ਜਿਸਨੇ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਸਟੋਆ ਪਾਇਕਲਾਇਟ (ਪੇਂਟਡ ਪੋਰਚ) ਨਾਮ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਸਿਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਹਲਿਆ। ਪਿਛੋਂ ਕੈਂਟੋ ਦਾ ਯੰਗਰ⁸⁸ ਸੇਨੇਕਾ⁸⁹, ਮਾਰਕਯੂਸ, ਆਰੇਲਿਯਸ⁹⁰ ਰੋਮਨ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਹੋਏ। ਸਟੋਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋਵੇ। {{gap|3em}}ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਚ ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਸਿਨਿਕਵਾਦ:''' ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੰਪਰਦਾਇ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਐਟੀਸਥੇਨਜ਼⁹¹ (ਜਨਮ 444 ਈ.ਪੂ.) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਲੱਛਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਧਨ ਦੌਲਤ, ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਪ੍ਰਗਟ ਘਿਰਣਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਨਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਨਿਕਵਾਦ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ (341-270 ਈ.ਪੂ.) ਇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਿਖਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੁੱਖ ਹੀ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ । ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਓ, ਪੀਓ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਕਰੋ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 166'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ :''' ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਹੱਤਵ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਕ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਯਾਨੀ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਰੁਚੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। jus civile, jus gentium</br> {{gap|3em}}'''ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ (ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ) :'''ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ “ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ” (ਜਸ-ਸਿਵਲ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ (ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ) ਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਚੁਕੇ ਹਨ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}jus naturale : ਮਹਾਨ ਰੋਮਨ ਜਯੂਰਿਸ ਕਨਸਲਟਸ (ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ) (ਸਟੋਇਕਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ) ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਸ ਨੇਚੂਰਸ ਨੂੰ ਜਸ ਜੇਨਿਟਿਯਮ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਮੰਨਣ ਲਗੇ । {{nop}}<noinclude>{{rh||102}}</noinclude> 44bo3nmcn8bo27plzwovgukz28ak9nt 232025 232020 2026-08-12T07:50:20Z Harchand Bhinder 2624 232025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਆਧਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ) ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਇਕ ਤਰਕੀਬ ਮਾਤਰ ਹੈ । {{gap|3em}}'''ਸਟੋਇਕ : (ਵਾਦ)''' - ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਜੇਨੋ⁸⁷ (340 -260 ਈ.ਪੂ) ਦਾ ਇਕ ਚੇਲਾ ਜਿਸਨੇ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਸਟੋਆ ਪਾਇਕਲਾਇਟ (ਪੇਂਟਡ ਪੋਰਚ) ਨਾਮ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਸਿਖਿਆ ਸੰਸਥਾਨ ਖੋਹਲਿਆ। ਪਿਛੋਂ ਕੈਂਟੋ ਦਾ ਯੰਗਰ⁸⁸ ਸੇਨੇਕਾ⁸⁹, ਮਾਰਕਯੂਸ, ਆਰੇਲਿਯਸ⁹⁰ ਰੋਮਨ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਹੋਏ। ਸਟੋਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੋਵੇ। {{gap|3em}}ਸਟੋਇਕਵਾਦ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਚ ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਾਸੀਨ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਸਿਨਿਕਵਾਦ:''' ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੰਪਰਦਾਇ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਏਥਨਜ਼ ਦੇ ਐਟੀਸਥੇਨਜ਼⁹¹ (ਜਨਮ 444 ਈ.ਪੂ.) ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਲੱਛਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਧਨ ਦੌਲਤ, ਕਲਾ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਕ ਪ੍ਰਗਟ ਘਿਰਣਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਨਿਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਨਿਕਵਾਦ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ (341-270 ਈ.ਪੂ.) ਇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਿਖਿਆ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੁੱਖ ਹੀ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ । ਐਪੀਕਿਉਰਸਵਾਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਓ, ਪੀਓ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਕਰੋ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 168'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ-ਵਿਵਸਥਾ :''' ਰੋਮਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਚ ਘੱਟ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਹੱਤਵ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਕ ਨੇੜਲੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗ ਯਾਨੀ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਰੁਚੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। jus civile, jus gentium</br> {{gap|3em}}'''ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ (ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ) :'''ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ “ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ” (ਜਸ-ਸਿਵਲ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਸ ਜੇਨਟਿਯਮ (ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ) ਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਚੁਕੇ ਹਨ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਆਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}jus naturale : ਮਹਾਨ ਰੋਮਨ ਜਯੂਰਿਸ ਕਨਸਲਟਸ (ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ) (ਸਟੋਇਕਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ) ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਸ ਨੇਚੂਰਸ ਨੂੰ ਜਸ ਜੇਨਿਟਿਯਮ ਦੇ ਸਮਰੂਪ ਮੰਨਣ ਲਗੇ । {{nop}}<noinclude>{{rh||102}}</noinclude> 2lwji5s6ktyyayqj5ci9z1rtcc457i6 250 68912 232021 206375 2026-08-12T07:44:14Z Harchand Bhinder 2624 232021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude>{{gap|3em}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਅਬਦਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਚਤਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁਚ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap|3em}}ਐਂਟੋਨੀਆਈ⁹² ਕਾਲ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣਾ ਚਰਮ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰ ਬਧ ਕੀਤਾ ਕਿ:</br> {{gap|4em}}“ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਜਾਤ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਵਰਗ-ਭੇਦ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਸਮਝੌਤਾ :''' ਭਾਵੇਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਫੇਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਪਰ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। {{gap|3em}}'ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕ ''‘ਕੌਮਿਟੀਯਾ ਟਿਰਬਯੂਰਾ'⁹³'' ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਾਟ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਨਿਆਂਸਾਸ਼ਤਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਾ ''Lex Regia ⁹⁴'' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਵਉਚ ਕਮਾਨ ਹਰ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 169'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{larger|'''ਮਧ ਯੁੱਗ :'''}}</br> {{gap|3em}}'''ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ :''' ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ ⁹⁵ (1226-1274) ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵੇਕ ਵਿਚ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ<noinclude>{{rh||103}}</noinclude> 34k6ftjmh3y2hlqij14nuhqgupjk5x2 232022 232021 2026-08-12T07:45:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap|3em}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਅਬਦਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਚਤਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁਚ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap|3em}}ਐਂਟੋਨੀਆਈ⁹² ਕਾਲ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣਾ ਚਰਮ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰ ਬਧ ਕੀਤਾ ਕਿ:</br> {{gap|4em}}“ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਜਾਤ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਵਰਗ-ਭੇਦ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਸਮਝੌਤਾ :''' ਭਾਵੇਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਫੇਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਪਰ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। {{gap|3em}}'ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕ ''‘ਕੌਮਿਟੀਯਾ ਟਿਰਬਯੂਰਾ'⁹³'' ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਾਟ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਨਿਆਂਸਾਸ਼ਤਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਾ ''Lex Regia ⁹⁴'' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਵਉਚ ਕਮਾਨ ਹਰ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 169'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{Block left|{{larger|'''ਮਧ ਯੁੱਗ :'''}} {{gap|3em}}'''ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ :''' ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ ⁹⁵ (1226-1274) ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵੇਕ ਵਿਚ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ}}<noinclude>{{rh||103}}</noinclude> 7pq0xda088dcyuxxjlr59eoajeslyov 232023 232022 2026-08-12T07:46:26Z Harchand Bhinder 2624 232023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap|3em}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਅਬਦਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਚਤਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁਚ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap|3em}}ਐਂਟੋਨੀਆਈ⁹² ਕਾਲ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣਾ ਚਰਮ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰ ਬਧ ਕੀਤਾ ਕਿ:</br> {{gap|4em}}“ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਜਾਤ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਵਰਗ-ਭੇਦ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਸਮਝੌਤਾ :''' ਭਾਵੇਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਫੇਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਪਰ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। {{gap|3em}}'ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕ ''‘ਕੌਮਿਟੀਯਾ ਟਿਰਬਯੂਰਾ'⁹³'' ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਾਟ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਨਿਆਂਸਾਸ਼ਤਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਾ ''Lex Regia ⁹⁴'' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਵਉਚ ਕਮਾਨ ਹਰ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 169'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{Block left|{{larger|'''ਮਧ ਯੁੱਗ :'''}} {{gap|3em}}'''ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ :''' ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ ⁹⁵ (1226-1274) ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵੇਕ ਵਿਚ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ}}<noinclude>{{rh||103}}</noinclude> lxcg7jygq8baigog58o465pups7sbux 232024 232023 2026-08-12T07:49:31Z Harchand Bhinder 2624 232024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap|3em}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਅਬਦਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਚਤਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁਚ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap|3em}}ਐਂਟੋਨੀਆਈ⁹² ਕਾਲ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਆਪਣਾ ਚਰਮ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਿਆਂ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸੂਤਰ ਬਧ ਕੀਤਾ ਕਿ:</br> {{gap|4em}}“ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਜਾਤ ਸੁਤੰਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।” {{gap|3em}}ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਵਰਗ-ਭੇਦ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। {{gap|3em}}'''ਰੋਮਨ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਮਾਜਕ ਸਮਝੌਤਾ :''' ਭਾਵੇਂ ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨਦਾਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਫੇਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫਰਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪਿਤ ਪਰ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। {{gap|3em}}'ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਨਾਗਰਿਕ ''‘ਕੌਮਿਟੀਯਾ ਟਿਰਬਯੂਰਾ'⁹³'' ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap|3em}}ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਾਟ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਮਗਰਲੇ ਨਿਆਂਸਾਸ਼ਤਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਨਤਾ ''Lex Regia ⁹⁴'' ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਵਉਚ ਕਮਾਨ ਹਰ ਸਮਰਾਟ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 169'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{Block left|<poem>{{larger|'''ਮਧ ਯੁੱਗ :'''}} {{gap}}'''ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ :''' ਥਾਮਸ ਐਕਿਵਨਾਸ ⁹⁵ (1226-1274) ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਧ ਯੁੱਗ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਵਕਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰੋਮਨ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵੇਕ ਵਿਚ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ</poem>}}<noinclude>{{rh||103}}</noinclude> d2pcbn7lsu7541hxqt53ayu4nrj0nh0 250 68914 232027 206377 2026-08-12T07:53:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। {{gap|3em}}ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਜਰੂਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ “ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਜਨਤਾ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪ੍ਤੀਨਿਧ- ਰਾਜੇ, ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਰਾਜੇ, ਕੁਲੀਨਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸਰਕਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੋਪ ਹੋਵੇ। '''ਪਾਦੂਆਂ ਦਾ ਮਾਰਸਿਲਿਊ ⁹⁶ (1328 ਵਿੱਚ ਮੌਤ)'''</br> {{gap|3em}}'''ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਧਾਰਨਾ :''' ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ''ਡਿਫੈਂਸਰ ਪੈਸਿਸ'' ' ਵਿੱਚ ਪਾਦੂਆਂ ਦੇ ਮਾਰਸਿਲਿਊ ਨੇ ਇਕ ਲੋਕ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ ਸੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੋਪਵਾਦੀ ਪਾਖੰਡਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜੋ ਝੂਠੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਨ। {{gap|3em}}'''ਜਨਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ :''' ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜੀਵਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਹਿਤ ਦੇ ਲਈ ਅਪਨਾਇਆ ਇਸ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਇਸ ਨਾਲ ਸਿਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤਕ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਤਪਰਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}ਉਸਨੇ ਦਾਅਵੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੱਤਾ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਰਜ ਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। {{center|-o-}} {{center|'''ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ - ਸੁਧਾਰ !!'''}} {{Block left|<poem>{{gap}}ਪੁਨਰ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਉਠੇ ਅਤੇ ਜੋ ਲਕੀਰ ਦਾ ਫਕੀਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹਜਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਚਾਕਰੀ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਜੋ ਵੱਧ ਉਦਾਰ, ਵੱਧ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਬੋਧਮਈ ਸੀ। {{gap}}ਬੇਕਨ⁹⁷ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਸੰਦੇਹਵਾਦ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਤੱਥ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੋਂਦ।</poem>}} {{nop}}<noinclude>{{rh||104}}</noinclude> 0b8ge1qldrsx3bxmj2fxlx0f1kx26co 250 68915 232028 226571 2026-08-12T07:54:51Z Harchand Bhinder 2624 232028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap|3em}}'''ਕਾਰਤੇਜ਼ੀਅਨ ਦਰਸ਼ਨ :''' ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਸਚਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੱਤਾ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਸੁਧਾਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਐਨਾ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹੀ ਕਾਰਟੇਜ਼ੀਅਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ। {{gap|3em}}'''ਕਾਰਤੇਜ਼ੀਅਨ : ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰੇਨੇ ਦੇਸਕਾਰਤੇ'''⁹⁸ (1596-1650) ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 170'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}'''ਨਵਾਂ ਯੁੱਗ :''' ਸੁਧਾਰ ਕਾਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪੋਪ ਦੀ ਸੱਤਾ ਲੜਖੜਾ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਇੱਕ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਵਾਲ ਤੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।ਚਿੰਤਨ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਉਠ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। {{gap|3em}}'''ਮੈਕਿਆਵਲੀ⁹⁹ :''' ਮੈਕਿਆਵਲੀ - ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਾਲਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਕ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਣਤੰਤਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਤੰਤਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਤੇ ਉਸ ਨੇ “ਦ ਪ੍ਰਿੰਸ" ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। {{gap|3em}}ਇਕ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਮੈਕਿਆਵਲੀ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਹੋਵੇ ਜਿਸਨੇ ਇਕਦਮ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ "ਰਾਜਨੀਤੀ" ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। '''ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਕ :''' {{gap|3em}}ਕਰਾਰ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਾ : ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨੇ ਕਰਾਰ ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। (ਰੋਮਨ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਕਰਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉਰੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਰਾਰ ਜਮਾਂ ਉਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ) {{gap|3em}}ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਰਗ ਸਨ। ਪਹਿਲੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵਰਗ ਰੱਬ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰਾਰ ਦੀ ਯਹੂਦੀ ਧਾਰਨਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਰੋਮਨ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਵੀ ਹਮਾਇਤ ਸੀ। ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। {{gap|3em}}ਦੂਜਾ ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਰਗ, ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਰਾਰ<noinclude>{{rh||105}}</noinclude> rdkajqebyt5otb8f7r45503i1vyau2h 250 68916 232029 206393 2026-08-12T07:56:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੇ ਰਾਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੰਸਥਾਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰਕ ਹੂਕਰ, ਹਾਬਸ, ਲਾਕ^{{{smaller|100}}} ਅਤੇ ਰੂਸੋ ਹੋਏ ਹਨ। '''ਲੋਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ''' {{gap}}'''ਹਿਯੂਜਨਾਤ''' ^{{{smaller|101}}} : 1. ਹਿਯੂਬਰਟ ਲੈਂਗੂਏਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੰਡਸੀਏ ਕੋਂਟਰਾ ਟਾਇਰੈਨਸ ^{{{smaller|102}}} (1576) ਵਿਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਜਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜੇ ਰਾਜਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਰਾਰ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰੇ ਜੋ ਉਹਦੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜਨਤਾ ਵੀ ਰਾਜ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}'''ਬੁਕਾਨਨ'''^{{{smaller|103}}} : 2. ਬੁਕਾਨਨ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਇਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਚਨਬੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਰਾਜਾ ਇਸਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜੇਸੂਇਟ^{{{smaller|104}}}: 3. ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਸੂਇਟ ਬੇਲਾਮਿਨ^{{{smaller|105}}} ਅਤੇ ਮਾਰੀਇਨਾ^{{{smaller|106}}} ਦੀ ਵੀ ਇਹੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਪਰ ਪੋਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 171'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਰਾਜਾ ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਥਮ ( 1699)''' : ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਥਮ ^{{{smaller|107}}} ਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ 1609 ਵਿਚ ਸੰਸਦ ਅੰਦਰ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ‘ਇਕ ਸਥਾਪਤ ਰਾਜ ਦਾ ਹਰ ਨਿਆਂਈ ਰਾਜਾ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿਚ ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਵੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ( 1688 ) : ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ 1688 ਵਿਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਮਜ਼ ਦੂਜੇ^{{{smaller|108}}} ਨੂੰ “ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚ ਦੇ ਮੂਲ ਸਮਝੌਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਉਲਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਖਾਲੀ ਕਰਨੀ ਪਈ।” {{gap}}'''ਬੋਦੈਂ'''^{{{smaller|109}}} (1586 ) : ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ’, ‘ਰਿਪਬਲਿਕ' (1577 ਤੇ 1586) ਦੇ ਲੇਖਕ ਬੋਦੇਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਆਦਿ ਕਾਲੀਨ ਪਿਤਰੀ-ਸੱਤਾਮੂਲਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਕੇ ਉਲਟਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਹਕੂਮਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਸਰਵਉਚ ਸੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ‘ਹਕੂਮਤ ਸੁਤੰਤਰ, ਅਖੰਡ, ਸਥਾਈ, ਨਾਬਦਲਣਯੋਗ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸੱਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ<noinclude>{{rh||106}}</noinclude> qo1qior171trv6ey9j4owa5by47fqsq 232030 232029 2026-08-12T07:57:09Z Harchand Bhinder 2624 232030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੇ ਰਾਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੰਸਥਾਬੱਧਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਇਸ ਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰਕ ਹੂਕਰ, ਹਾਬਸ, ਲਾਕ^{{{smaller|100}}} ਅਤੇ ਰੂਸੋ ਹੋਏ ਹਨ। '''ਲੋਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ''' {{gap}}'''ਹਿਯੂਜਨਾਤ''' ^{{{smaller|101}}} : 1. ਹਿਯੂਬਰਟ ਲੈਂਗੂਏਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੰਡਸੀਏ ਕੋਂਟਰਾ ਟਾਇਰੈਨਸ ^{{{smaller|102}}} (1576) ਵਿਚ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਜਨਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜੇ ਰਾਜਾ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਰਾਰ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰੇ ਜੋ ਉਹਦੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜਨਤਾ ਵੀ ਰਾਜ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}'''ਬੁਕਾਨਨ'''^{{{smaller|103}}} : 2. ਬੁਕਾਨਨ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਇਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਚਨਬੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਰਾਜਾ ਇਸਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜੇਸੂਇਟ^{{{smaller|104}}}: 3. ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਸੂਇਟ ਬੇਲਾਮਿਨ^{{{smaller|105}}} ਅਤੇ ਮਾਰੀਇਨਾ^{{{smaller|106}}} ਦੀ ਵੀ ਇਹੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਪਰ ਪੋਪ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 171'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap}}'''ਰਾਜਾ ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਥਮ ( 1699)''' : ਜੇਮਜ਼ ਪ੍ਰਥਮ ^{{{smaller|107}}} ਨੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ 1609 ਵਿਚ ਸੰਸਦ ਅੰਦਰ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ‘ਇਕ ਸਥਾਪਤ ਰਾਜ ਦਾ ਹਰ ਨਿਆਂਈ ਰਾਜਾ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿਚ ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਵੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ( 1688 ) : ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ 1688 ਵਿਚ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਮਜ਼ ਦੂਜੇ^{{{smaller|108}}} ਨੂੰ “ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਵਿਚ ਦੇ ਮੂਲ ਸਮਝੌਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਉਲਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਖਾਲੀ ਕਰਨੀ ਪਈ।” {{gap}}'''ਬੋਦੈਂ'''^{{{smaller|109}}} (1586 ) : ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ’, ‘ਰਿਪਬਲਿਕ' (1577 ਤੇ 1586) ਦੇ ਲੇਖਕ ਬੋਦੇਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਆਦਿ ਕਾਲੀਨ ਪਿਤਰੀ-ਸੱਤਾਮੂਲਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਕੇ ਉਲਟਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਹਕੂਮਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਸਰਵਉਚ ਸੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ‘ਹਕੂਮਤ ਸੁਤੰਤਰ, ਅਖੰਡ, ਸਥਾਈ, ਨਾਬਦਲਣਯੋਗ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਪੇਖ ਸੱਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ<noinclude>{{rh||106}}</noinclude> 2lz6sv51vlbn0n4617t4ny9e8r56miq 250 68917 232031 226572 2026-08-12T07:58:20Z Harchand Bhinder 2624 232031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਮਕਾਲੀ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। '''ਅਲਥੂਸੀਅਸ'''¹¹⁰ (1557-1638): ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਣ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਕੂਮਤ ਇਕ ਮਾਤਰ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦਾ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਜਾਂ ਸਾਸ਼ਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹਕਮੂਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਤਬਾਦਲੇਯੋਗ ਹੈ। {{gap}}'''ਗਰੋਟੀਯਸ'''¹¹¹ (1625): ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ''ਡਿ ਜਯੂਰੇ ਬੇਲੀ ਇਟ ਪੈਰਿਸ'' (1628) ਵਿੱਚ ਗਟੀਯਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਨ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਅਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਹਕੂਮਤ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸ਼ਾਸ਼ਿਤਾਂ ਦੇ ਲਈ ਗਠਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਕੂਮਤਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ; ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਵਿਚਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਕੂਮਤ ਨਾ-ਵੰਡਣ ਯੋਗ ਤਾਕਤ ਹੈ। {{gap}}'''ਹੂਕਰ''': ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ Ecclesiastical Polity ਖੰਡ 1 (1592-3) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਮੌਲਿਕ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮਾਨਵੀ ਗੌਰਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਦੇ ਵੱਲ ਅਰੁਚੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਕੁਦਰਤੀ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਇਕ ਸਾਥ ਜੀਵਨ ਜੀਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤਰੀਕੇ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਂ ਗੁਪਤ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਧਾਰ ਬਣੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਮ ਹਿਤ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਆਖਦੇ ਹਾਂ। {{dhr|2em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 172'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} '''ਰਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ''' ਪ੍ਰਭੂਸਤਾ: ਵਿਧਾਨਕ ਸੱਤਾ ਦਾ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਤੇ ਵੀ ਕਾਬੂ {{gap}}ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਸੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਇਕੋ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਸਰਵਪ੍ਰਵਾਨਤ ਨਿਆਂ ਕਰਤਾ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਅਰਸਤੂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸੀ ਕਿ, “ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਰਾਜਤੰਤਰ ਤੋਂ ਹੋਈ," ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ ਭਲਾਈ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਗੋਂ ਇਕ ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਰਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਸ਼ਿਤਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜਾਂ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{rh||107}}</noinclude> mtk0vahmurl5pxo0c7e5aqqwwfk7ihe 4 73461 232032 231574 2026-08-12T08:20:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)]] ਨੂੰ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ 231574 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ? ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)|ਇਸ ਸਫ਼ੇ]] ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ। ਲਿੰਕ - https://w.wiki/THry ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] (2022) * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]] 58kub9qwx0sc2xts609i5tm2pxhetqo 232036 232032 2026-08-12T08:22:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Redirected page to [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] 232036 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] cywrwdlsw1j4l1q99zfsxc9lobvwxyr 1728 73463 232034 231573 2026-08-12T08:22:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 232034 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ? ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)|ਇਸ ਸਫ਼ੇ]] ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ। ਲਿੰਕ - https://w.wiki/THry ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] (2022) * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]] 58kub9qwx0sc2xts609i5tm2pxhetqo 232035 232034 2026-08-12T08:22:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)]] ਵਰਕੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮੋੜ ਛੱਡੇ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] 'ਤੇ ਥਾਂ-ਬਦਲੀ ਕੀਤੀ ਏ 232034 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ? ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)|ਇਸ ਸਫ਼ੇ]] ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੋ। ਲਿੰਕ - https://w.wiki/THry ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] (2022) * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]] 58kub9qwx0sc2xts609i5tm2pxhetqo 250 73475 231970 2026-08-11T17:50:40Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ ਖ਼ਾਲੀ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude><noinclude></noinclude> tdzjr119xzlog4efx4gtzscvi96qixc 250 73476 231971 2026-08-11T17:52:20Z Aman Arora PTL 1841 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਰਹਿ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤ-ਹੀਨ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਨੁਕਰ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਭਗੀਰਥ ਝੱਟ ਅਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ- ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਜੀ! ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਆਸਨਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁਢਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 231971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਰਹਿ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤ-ਹੀਨ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਨੁਕਰ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਭਗੀਰਥ ਝੱਟ ਅਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ- ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਜੀ! ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਆਸਨਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁਢਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁਤਰ ਸਨ। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ੧੯ ਗਊਆਂ ਹੀ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਮਰਨ ਲਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ- “ਮੇਰੇ ਪੁਤਰੋ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਹ ਗਊਆਂ ਹੀ ਹਨ।ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਵੋ। ਵਡੇ ਲਈ ਅਧੀ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਲਈ ਚੌਥਾਈ ਤੇ ਛੋਟੇ ਲਈ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਸਾ ਮੈਂ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ ਬਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਧ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡ ਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗਊ- ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਛਿਆ ਹੈ। ਵੇਖਣਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਨਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਚੋਂ ਕਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। “ਬੁਢਾ ਪਿਓ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੁਤਰ ਜਦ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਇਦਾਦ ਵੰਡਣ ਲਗੇ। ਵਡੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਅੱਧੀਆਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਲ ੧੯ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹਿਸੇ ਸਾਢੇ ਨੌਂ ਗਊਆਂ ਆਈਆਂ।' ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਚੌਥਾਈ ਚਾਰ ਗਊਆਂ ਤੇ ਇਕ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।' ਛੋਟਾ ਬੋਲਿਆ, ‘ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਸਾ ਤਿੰਨ ਗਊਆਂ ਤੇ ਇਕ ਦਾ 1 ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ੨੯<noinclude></noinclude> 0sgzw7az9gjhdm2x945qpx2sbs5gqo6 232048 231971 2026-08-12T11:36:27Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 232048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਰਹਿ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤ-ਹੀਨ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਨੁਕਰ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਭਗੀਰਥ ਝੱਟ ਅਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ- {{gap}}“ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਜੀ! ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਆਸਨਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁਢਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁਤਰ ਸਨ। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ੧੯ ਗਊਆਂ ਹੀ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਮਰਨ ਲਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ- {{gap}}“ਮੇਰੇ ਪੁਤਰੋ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਜਾ ਚੁਕਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇਹ ਗਊਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਵੋ। ਵਡੇ ਲਈ ਅਧੀ, ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਲਈ ਚੌਥਾਈ ਤੇ ਛੋਟੇ ਲਈ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਸਾ ਮੈਂ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ ਬਚ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਧ ਪੀਂਦੇ ਰਹਿਣਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡ ਨਾ ਕਰ ਸਕੋ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗਊ- ਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਛਿਆ ਹੈ। ਵੇਖਣਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਨਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਚੋਂ ਕਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।' {{gap}}“ਬੁਢਾ ਪਿਓ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੁਤਰ ਜਦ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਇਦਾਦ ਵੰਡਣ ਲਗੇ। ਵਡੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਅੱਧੀਆਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਲ ੧੯ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹਿਸੇ ਸਾਢੇ ਨੌਂ ਗਊਆਂ ਆਈਆਂ।' ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਚੌਥਾਈ ਚਾਰ ਗਊਆਂ ਤੇ ਇਕ ਤਿੰਨ ਚੌਥਾਈ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ।' ਛੋਟਾ ਬੋਲਿਆ, ‘ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਸਾ ਤਿੰਨ ਗਊਆਂ ਤੇ ਇਕ ਦਾ 1 ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' {{right|੨੯}}<noinclude></noinclude> 0yu1jne20ljpdlarkjcvopu1avzfy5j 4 73477 232033 2026-08-12T08:20:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Kuldeepburjbhalaike ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (੍ਅਗਸਤ 2026)]] ਨੂੰ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ 232033 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)]] 0t87y4ze8mpwr0j9khmacnjmo7zij7q 250 73478 232037 2026-08-12T10:30:10Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "497 (vi) ਪੈਂਡੂ, ਧਾਨ ਦੇ ਖੇਤਾਂ, ਬਜਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਲਈ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ (ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ yf ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ); (ii) ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ; (6) FE (ਰਾਖਵੇਂ ਵਛਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ); (O0 ਰੱਥ ਖੱਡੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ; (x) ਸਿਹਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||497}}</noinclude>497 (vi) ਪੈਂਡੂ, ਧਾਨ ਦੇ ਖੇਤਾਂ, ਬਜਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦੇ ਲਈ ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ (ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ yf ਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ); (ii) ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਪਲਾਈ; (6) FE (ਰਾਖਵੇਂ ਵਛਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ); (O0 ਰੱਥ ਖੱਡੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ; (x) ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ; (i) ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਉਲਿਖਤ 8੫ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ ਮਾਦਕ ਸ਼ਰਾਬ, ਅਫੀਮ ਅਤੇ ਵਿਉਂਤਪਨ ; (ii) ਸਿੰਜਾਈ; (ki) ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ; (੧) ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀਆ; (vi) ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ (ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤਪੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ); (i) ਲਾਟਰੀ (ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ 4੦ ਦੇ ਉਪਬੰਯਾਂ ਤੇ ਤਾਬੇ), ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ, ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਨੇਮਾ (ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ ਦੇ 60 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ); (vii) ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮੇਲੇ ; (ix) ਨਗਰ ਨਿਗਮ, ਸੁਧਾਰ ਟ੍ਰਸਟ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ; (o) ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਵਿਤਪੇਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਮਿਊਜੀਅਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ, ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਬਛਾਏ ਗਏ ਕਿਸੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ; (x) ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਏ ਵਿਕਾਸ ; (xii) ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ; (੮) _ਪ੍ਰੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਟੈਸ਼ਨਰੀ; Gui ਲੈਕ ਸਿਹਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰੀ ; (xv) ਲੋਕ ਨਿਰਮਾਡ ਵਿਭਾਗ; Cav) ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ; (Covi) ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰੀ ਕਰਨ ; (ii) ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ; (xi) rH ਉਤਪਾਦਨ ; (ox) ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ 7 ਅਤੇ ਇੰਦਰਾਜ 52 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਲਘੂ, ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਉਦਯੋਗ; (ਕਰ) ਸਮਾਜ ਕਲਿਆਡ; (xxii) 3 ਪਰਿਰੱਖਣ ; (xxiii) ਖੇਡ-ਕੁੱਦ ਅਤੇ ਯੁਵਕ ਭਲਾਈ ; 6ਕxiਚ) ਅੰਕੜਾ ਵਿਗਿਆਨ; ਚ) ਟੂਰਿਜ਼ਮ; 497<noinclude>{{rh||497}}</noinclude> 58c0iodz0jd8rku1j2k1ljbvluvb6y9 250 73479 232038 2026-08-12T10:30:28Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "498 ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਟ, ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਵਾਏ, ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਰ ਸਤ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੇਠ-ਲਿਖੇ ਮਾਮਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||498}}</noinclude>498 ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਟ, ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਵਾਏ, ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੋਰ ਸਤ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੇਠ-ਲਿਖੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਛਾਉਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ-- (8) ਕਿਸੇ ਅਜਿਰੀ 3 ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਰਾਖਵਾਂ ਵਏ ਹੋਵੇ, ਹੋਰ ਭੋਂ ਦੀ, ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਚਰਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਨਿਵਾਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਜ਼ਰਾਇਤੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਯੋਜ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਸੰਭਾਵੀ ਹੋਵੋ, ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਦਖ਼ਲ (xxv) ਯਾਤਾਯਾਤ (ਸਤਕਾਂ, ਪੁਲ, ਫੇਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ;ਜੋ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, 'ਗ਼ਰਪਾਲਿਕਾ ਟ੍ਰਾਮ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ, ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਜਲ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਅਤੇ ਸੂਚੀ 3 ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੇ ਤਾਬੇ, ਅੰਤਰਦੇਸ਼ੀ ਜਲ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਯਾਤਾਯਾਤ, ਯੰਤਰ ਨੇਧਤ ਯਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿ (6੦ਕਚii) ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤੇ ਵਿੱਤ ਪੇਸ਼ਤ ਕਬੀਲੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ; (iii) ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਯੋਜਨਾ ; 6ਕਕiਕ) ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ । ਦੇ ਇੰਦਰਾਜ 5੦ ਦੇ ਉਪਬੰਯਾਂ 3 ਤਾਬੇ ਨਾਪ ਤੋਲ ਭਾਰ ਅਤੇ ਮਾਪ; ਅਤੇ 6੦੦੦) ਮੈਦਾਨੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਲਿਆਏਡ; ਪਰੰਤੂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ - (ਉ) ਇਸ ਐਕਟ ਦੇ ਅਤੰਭ ਦੀ ਤਰੀਕ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੇ ਉਸਦੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮੈਜੂਦ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਅਥਿਕਾਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਾ ਦੇਡ ਅਤੇ ਰੂਪਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ; ਤੇ (ਅ) ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ, ਅਲਾਟਮੈਂਟ, ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅੰਤਰਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੂਮੀ ਅਰਜਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਨਾਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਨਾਗਰਿਕ ਬੋਡੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਿਕ ਖੇਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭੂਮੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਲਈ deê ਪਾਤਰ ਹੈ | (2) AFF 3 ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਂ ਇਸ ਪੈਰ ਦੇ ਅਗੀਨ qerê ਗਏ ਸਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੱਤਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ 3 ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰੰਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਰੱਖੇਗਾ । (3) ਜਦ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਉਕਤ ਕਾਨੂੰਨ 3 ਅਨੁਮਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ : ਪਰੰਡੂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਬੋਡੇਲੈਡ,ਪ੍ਰਾਦਸ਼ਿਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅਨੁਰੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਦੇ ਕੇ ਉਕਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਉਲਿਖਤ ਉਪਬੰਧਾਂ ਤੇ ਪੁਨਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਸੋਧ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਾਂਛਨੀਅਤਾ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸਨੇ 'ਆਪਏ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ, ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦ ਉਕਤ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਕਲ ਦੀ ਤਰੀਕ 3 ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ Hez ਤੇ ਅੰਦਰ ਕਾਨੂੰਨ 3 ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਉਕਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ, ਸੋਧ ਸਹਿਤ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਲਈ ਵਿਰ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੈਗਾ | 498<noinclude>{{rh||498}}</noinclude> 9resw2n7jd20c6s1fy3k33pa4uym6s2 250 73480 232039 2026-08-12T10:30:39Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "499 ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਅੱਡਰਾ ਰੱਖਏਾ ; ਪਰੰਤੂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਰਜਨ ਅਖ਼ਤਿਆਰਤ ਕਰਦੇ ਤੱਤਸਮੇ ਨਾਫਜ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ '[ਸੰਬੰਧਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ] ਕਿਸੇ 3 ਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਖ਼..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||499}}</noinclude>499 ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਜਾਂ ਅੱਡਰਾ ਰੱਖਏਾ ; ਪਰੰਤੂ ਅਜਿਹੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਰਜਨ ਅਖ਼ਤਿਆਰਤ ਕਰਦੇ ਤੱਤਸਮੇ ਨਾਫਜ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ '[ਸੰਬੰਧਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ] ਕਿਸੇ 3 ਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਖ਼ਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨ, ਲੋਕ ਪਰਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਰਜਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਚੋਕੇਗੀ ; (ਅ) ਰਾਖਵਾਂ ਵਏ ਨ ਹੋਏ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵਏ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ; (E) ਖੇਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਹਿਰ ਜਾਂ ਖਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ; (ਸ) ਝੂਮ ਦੀ ਰੀਤ ਜਾਂ ਥਾਂ-ਬਦਨਵੀਂ ਖੇਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਿਨਿਯਮਨ ; (I) ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਕਮੇਟੀਆਂ ਜਾਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ; (ਕ) ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਚੋਰ ਮਾਮਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਕਸਬਾ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਜਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ; (ਖ) ਚੀਫਾਂ ਜਾਂ ਮੁੱਖੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਜਾਂ ਉਤੱਰ-ਅਧਿਕਾਰ ; (ਗ) ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ (u) ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਤਲਾਕ;] (੪) ਸਮਾਜਕ ਰਿਵਾਜ | (2 ਇਸ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ “ਰਾਖਵਾਂ ਵਏ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਆਸਾਮ ਚੈਸਟ ਚੈਗੂਲੇਸ਼ਨ 1891 ਦੇ ਅਧੀਨ, ਜਾਂ ਪੁੱਛ-ਅਧੀਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਤਸਮੇਂ ਨਾਫ਼ਜ ਕਿਸੇ ਹੋਰ % ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81), ਯਾਰਾ 71(i) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ (21.1.1972 3 ਲੈ ਕੇ) ਰੱਖੇ ਗਏ | %5 ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਖਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਖੰਡ (੫) ਦੀ ਥਾਵੇਂ (24.1970 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 499<noinclude>{{rh||499}}</noinclude> 8mfcyfvpn7j92om6fc3quv6krg9m39a 250 73481 232040 2026-08-12T10:30:56Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "500 ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਖਵਾਂ ਵਛ ਹੈ | (3) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਕਾਨੂੰਨ ਤਤਕਾਲ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||500}}</noinclude>500 ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਖਵਾਂ ਵਛ ਹੈ | (3) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਕਾਨੂੰਨ ਤਤਕਾਲ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ',. ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ._ (1) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ yêne ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਟ, ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ੈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 5 ਦੇ ਉਪਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ-ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਜਾਂ ਅਦਾ ਗਠਤ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਫ਼ਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਸਕੇਗੀ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਜਿਹੇ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 3 ਦੇ ਅਧੀਨ grê ਗਏ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣ । (2) ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਮਿਤ ਗਠਤ ਕੋਈ ਅਦਾ ਤ ਜਾਂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ mH ਅੰਦਰ OR ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਕੇ 1 ਪ੍ਰਦੌਸ਼ਕ ਖਰਸ਼ਦ ਨ ਰੋਵੈ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜਾਂ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਮਿੱਤ ਗਠਤ ਕੋਈ ਅਦਾਲਤ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 5 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਇਸ ਪੈਰਾ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ % ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ 44) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਾ 4 ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪ-ਪੈਰ੍ਹਾ (5) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਰਥਾਤ:- “(6) ਇਸ ਪੈਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ, ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰ੍ਹਾ 2 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (3) ਦੇ ਪਰੰਤੁਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਗਠਤ ਬੇਡੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ r 500<noinclude>{{rh||500}}</noinclude> gx6ij5t0lb7uz9uzlmg2uwsfcyi6axa 250 73482 232041 2026-08-12T10:31:10Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "501 ਅਧੀਨ, ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਖੇਤਰ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰ ਗਠਤ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ-ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰਏ-ਯੋਗ ਸਭ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||501}}</noinclude>501 ਅਧੀਨ, ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਖੇਤਰ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰ ਗਠਤ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ-ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਾਰਏ-ਯੋਗ ਸਭ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਿਵਾਏ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦਾਵਿਆਂ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ | (3) "[ ***] ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ê ਤੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) 3 ਉਖਬੰਧ ਲਾਗੂ Jê ਹਨ ਅਜਿਹੀ ਅਖਿਕਾਰਤਾ ਰੱਖੇਗੀ ਅਤੇ ਵਰਤੇਗੀ ਜਿਹੀ ਰਾਜਪਾਲ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੁਕਮ ਦੁਆਰਾ ਉਲਿਖਤ ਕਰੇ | (4 ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ (8) ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਅ) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਏ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੇ ਜ ਜ਼ਾਬਤੇ; (E) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪਮੈਰਾ (2) ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗਠਤ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਏ ਵਾਲੇ ਜ਼ਾਬਤੇ ; (ਸ) ਅਜਿਰੀਆਂ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਫ਼ਜ਼ ਕਰਾਉਏ ; (ਰ) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਖਖੈਰਾ (1) ਅਤੇ (2) ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪਾਲਏ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਸਭ ਸਹਾਇਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ; ਦਾ ਵਿਨਿਯਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਸਕੇਗੀ | # ਸ਼ਬਦ “ਆਸਾਮ ਦੀ” ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਮੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81) , ਧਾਰਾ 71(i) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (21.1.1972 3 ਲੈ ਕੇ) ਲੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ | 501<noinclude>{{rh||501}}</noinclude> 6gjgx01mln0fa0otwzpc01bmfvcofoo 250 73483 232042 2026-08-12T10:31:33Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "502 [(5) ਅਜਿਰੀ ਤਰਕ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੋਂ, ਜਿਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ '?[ਸੰਬੰਧਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ), ਇਸ ਨਮਿੱਤ ਅਸਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਕਰੇ, ਇਹ ਪੈਰਾ ਅਜਿਰ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ, ਜਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||502}}</noinclude>502 [(5) ਅਜਿਰੀ ਤਰਕ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੋਂ, ਜਿਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ '?[ਸੰਬੰਧਤ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ), ਇਸ ਨਮਿੱਤ ਅਸਿਸੂਚਨਾ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਕਰੇ, ਇਹ ਪੈਰਾ ਅਜਿਰ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਾਰੇ, ਜਿਹੇ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਕੀਤੇ ਜਾਏ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ-- () ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਵਿੱਚ “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅੰਦਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 5 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ”, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ “ਜੇ ਇਸ ਅਨਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 5 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ erê ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਰਾਜਪਾਲ ਇਸ ਨਮਿੱਤ ਉਲਿਖਤ (i) ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਅਤੇ (3) ਲੋਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਏ ; (ii) ਉਪ-ਪੈਰਾ (4) ਵਿੱਚ -- (8) “ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਚਾਜਪਾਲ ਦੀ ਪੂਰਵ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ” ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂਵੇ “ਰਾਜਪਾਲ” ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉ ਸ਼ਬਦ “ਸਕੇਗੀ” ਦੀ ਥਾਂਵੇ “ਸਕੇਗਾ” ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ । (ਅ) ਖੰਡ (ਉ) ਲਈ ਹੇਠ-ਲਿਖਿਆ ਖੰਡ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਚੋਵੇ, ਅਰਥਾਤ -- <(ਉ) ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਅਧੀਨ SY ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਠਤਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਅਪੀਲਾਂ ਹੋ ਸਕਏਗੀਆਂ;” (E) ਖੰਡ (੪) ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਹੇਠ-ਲਿਖਿਆ ਖੰਡ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਚੁੰਦਾ ਅਰਥਾਤ -- 1 ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨਟ (ਮੇਖਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1960 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 3 ਲੈ ਕੇ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ | % ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81), ਧਾਰਾ 7।() ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (21.1.1972 3 ਲੈ ਕੇ) ਕੁਝ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ |<noinclude>{{rh||502}}</noinclude> eog2jc0fnol4lo62v2gm054brzfekqf 250 73484 232043 2026-08-12T10:31:56Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "503 <(ਏ) ਉਪ-ਪੈਰਾ (5) ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਰਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗਠਤ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਦਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||503}}</noinclude>503 <(ਏ) ਉਪ-ਪੈਰਾ (5) ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਪਰਿਲਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗਠਤ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ; ” ਅਤੇ (ਸ) ਖੰਡ (ਰ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਬ੍ਰੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕਾਂ “ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਅਤੇ (2)” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਸ਼ਬਦ, ਬ੍ਰੈਕਟਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕ “ਉਪ-ਪੈਰਾ (1)” ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਏ |] 5. ਕੁਝ ਕੁ ਦਾਵਿਆਂ, ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੁ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਾਬਤਾ ਦੀਵਾਨੀ ਸੰਘਤਾ, 1908 ਅਤੇ ਜ਼ਾਬਤਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ “੭1898 ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਾਨ.-(।) ਰਾਜਪਾਲ, ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਨਾਫ਼ਜ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨਮਿੱਤ ਉਲਿਖਤ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦਾਵਿਆਂ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ੈ, ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰਘਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤਤ-ਸਮੇਂ ਲਾਗੂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੌਤ, ਉਮਰ ਕੈਦ, ਜਾਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ-ਯੋਗ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਲਈ, ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਸੱਤਾ ਰੱਖ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗਠਤ ਅਦਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨਮਿੱਤ ਨਿਯੁਕਤ ਕਿਸੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਜ਼ਾਬਤਾ ਦੀਵਾਨੀ ਸੰਘਤਾ, 1908 ਜਾਂ ਜ਼ਬਤਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ, “1898, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਜਿੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ, ਜਿਹੀਆਂ ਉਹ ਮੁਨਾਸਬ ਸਮਝੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਉਕਤ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਅਫ਼ਸਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ, ਦਾਵਿਆਂ, ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰਏ ਕਰੇਗਾ | (2) ਰਾਜਪਾਲ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਅਦਾਲਤ ਜਾਂ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਮੇਰਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕੇਗਾ ਜਾਂ ਰੂਪਭੇਦ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। (3) ਇਸ ê ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਉਖਬੰਧਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜ਼ਾਬਤਾ ਦੀਵਾਨੀ ਸੰਘਤਾ, 1908 ਅਤੇ ਜ਼ਾਬਤਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ, “1898, ਕਿਸੇ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪਬੰਧ ਲਾਗੂ Jê ਹਨ, ਕਿਸੇ ਦਾਵਿਆਂ, ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ= ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ । ੭ ਜ਼ਾਬਤਾ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਸੰਘਤਾ, 1973 (1974 ਦਾ 2) ਦੇਖੇ।<noinclude>{{rh||503}}</noinclude> tcr7ymv4dco4i1q7em96ygeudzouw6m 250 73485 232044 2026-08-12T10:32:08Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "504 2[(੫) ਕਿਸੇ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ ੫ ਦੇ ਉਪਬੰਧ (5) ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੋਂ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੀ, ਜਿ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||504}}</noinclude>504 2[(੫) ਕਿਸੇ ਖੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾ ੫ ਦੇ ਉਪਬੰਧ (5) ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯਤ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੋਂ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੀ, ਜਿ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੈਗ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਗਠਤ ਅਦਾਨਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਵਿੱਚ ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ । ] “4[6. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਮੁੱਢਲੇ ਸਕੂਲ ਆਦਿ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ,-- (1) ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਮੁੱਢਲੇ ਸਕੂਲ, ਦਵਾਖਾਨੇ, ਮੰਡੀਆਂ, [air ਹਾਉਸ] ਬੇੜੀ-ਘਾਟ, ਮੱਛੀ-ਖੇਤਰ, ਸੜਕਾਂ, ਸੜਕ-ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇਗੀ, ıer ਸਕੇਗੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਿਯਮਨ ਅਤੇ ded 1 ਵਿਨਿਯਮ ਬਏਾ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਹ ਢੰਗ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰ ਸਕੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ । (2) ਰਾਜਪਾਲ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸੰਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾਇਤ, ਪਸੂ ਪਾਲਟ, ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ, ਗ੍ਰਾਮ ਯੋਜਨਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਤੇ ** * ' ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਪਾਲਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਚੋਵੇ, ਕਾਜਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੱਪ ਸਕੇਗਾ ] 7. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਫੰਡ.) ਰਰੇਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ ਇੱਕ ਜਿਲ੍ਹਾ ਫੰਡ 21 ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (Hure) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) ਅੰਤਰਸਬਾਪਤ | * ਉਪਰੋਕਤ ਦੀ ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਾ 6 (2.4.1970 3 ਲੈ ਕੇ) ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ | * ਨਿਕਸਨ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਐਕਟ, 1974 (1974 ਦਾ 56) ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ “ਕਾਂਜੀ ਹਾਊਸ” ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਸਥਾਪਤ | # ਸ਼ਬਦ “ਆਸਾਮ ਜਾਂ ਮੇਖਾਲਯ ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ,” ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81), ਧਾਰਾ 7। (੫) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (21.1.1972 3 ਲੈ ਕੇ) ਲੇਪ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ । 504<noinclude>{{rh||504}}</noinclude> 1e9qzsmk0j5w6bsxqlzrzlk5adq9kb6 250 73486 232045 2026-08-12T10:32:18Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "505 ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||505}}</noinclude>505 ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਭ ਧਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ | (2) ਰਾਜਪਾਲ ਜਿਲ੍ਹਾ ਫੰਡ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਫੰਡ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ dê, ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਅਤੇ ਉਕਤ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਧਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਟ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਧਨ ਕਢਾਉ= ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਏ ਵਾਲੇ ਜ਼ਾਬਤੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਜਾਂ ਅਨੁੂਸੰਗਕ ਕਿਸੇ ਚੋਰ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਏ ਸਕੇਗਾ | (3) ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਦੇ ਲੇਖੇ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਏਗੇ ਜਿਹੇ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਲੇਖਾ ਪਰੀਖਿਅਕ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਨਾਲ, ਮੁਕੱਰਰ ਕਰੇ | (4) ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਲੇਖਾ ਪਰਿਖਿਅਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਦੇ ਲੇਖਿਆਂ ਦੀ ਲੇਖਾ-ਪਰੀਖਿਆ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏਗਾ ਜੋ ਉਹ ਠੀਕ ਸਮਝੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਏਗੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਖਵਾਏਗਾ | ] 8. ਮਾਲੀਆ ਨਿਰਧਾਰਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਗਰਾਹੁਡ ਅਤੇ ਕਰ ਅਰੋਪਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ,--(1) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਤਰਲੀਆਂ ਸਭ ਭੰਆਂ ਬਾਰੇ , ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਟ, ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਦੇ ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਜ਼ਿਲੇ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਹੋਰ ਸਭ ਭੰਆਂ ਬਾਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ “(ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਭੋਂ ਮਾਲੀਏ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੋਆਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਏ ਕਰਨ ਲਈ] ਤਤ-ਸਮੇਂ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੰਆਂ ਬਾਰੇ ਮਾਲੀਆ ਨਿਰਧਾਰਏ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਗਰਾਦੁਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। % ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਖਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੋਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਦੀ ਥਾਵੇਂ (2.4.1970 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ | % ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (197! ਦਾ 81), ਧਾਰਾ 71 (i) ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (211.1972 ਤੋਂ ਲੈ ਕੈ) ਕੁਝ ਕੁ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ | 505<noinclude>{{rh||505}}</noinclude> jn6m0gv2q0xl1waxfo0wihomxtd69zw 250 73487 232046 2026-08-12T10:32:29Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "506 (2) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||506}}</noinclude>506 (2) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅੰਦਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਉਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਚੋਏ, ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ Fr ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਕਰ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੇ ਟੌਲ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਗਰਾਹੁਏ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ । (3) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਹੇਠ-ਲਿਖੇ ਸਭ ਕਰ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ wfe ਅਤੇ ਉਗਰਾਹੁਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ êdî, ਅਰਥਾਤ -- (ਉ) ਪੇਸ਼ਿਆਂ, ਧੰਦਿਆਂ, ਕਿੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰਾਂ ਤੇ ਕਰ ; (r) ਪਸੂਆਂ, ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰ ; (E) ਕਿਸੇ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਲਈ ਮਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੇ ਕਰ, ਅਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਢੋਏ ਜਾਏ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲੇ ਤੇ ਟੋਲ; “੧ (ਸ) ਸਕੂਲਾਂ, ਦਵਾਖਾਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਏ ਲਈ ਕਰ 2n, 1(0) ਮੈਰੰਜਨ ਅਤੇ ਦਿਲਪਰਚਾਵੇ ਤੇ ਕਰ ਹ"। (4) ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਕ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ, ਜਿਰੀ ਕਿ ਸੂਰ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਅਤੇ (3) ਵਿੱਚ ਉਲਿਖਤ ਕਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਲਾਉਟਾ ਅਤੇ ਉਗਰਾਹੁ ਉਪਬੰਧਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਨਿਯਮ ਬਏਾ ਸਕੇਗੀ ?੧[ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹਰੇਕ ਵਿਨਿਯਮ ਤਤਕਾ ਫਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਅਨੁਮਤੀ ਨ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰ: ੭ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਇੱਕ ਸੈ 'ਤੇ ਇੱਕਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2016 ਦੀ ਧਾਰਾ 16) ਦੁਆਰਾ (16.09.2016 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ) “ਅਤੇ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਲੋਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । # ਸੰਵਿਧਾਨ (fa ਸੈ 'ਤੇ ਇੱਕਵੀਂ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2016 ਦੀ ਧਾਰਾ 16 (i) ਦੁਆਰਾ (16.09.2016 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ) “ਅਤੇ” ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। > ਉਪਰੋਕਤ ਦੀ ਧਾਰਾ 16 (iii) ਦੁਆਰਾ (16.09.2016 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ) ਅੰਰਸਥਾਪਤ | > ਆਸਾਮ ਪੁਨਰਗਠਨ (ਮੇਘਾਲਯ) ਐਕਟ, 1969 (1969 ਦਾ 55), ਧਾਰਾ 74 ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (2.4.1970 ਤੋਂ ਲੈਕੇ) ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ। 506<noinclude>{{rh||506}}</noinclude> 8dphjws6sseagr2dc3w47200mimxnd7 250 73488 232047 2026-08-12T10:32:41Z Dr. Pawantibba 1797 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "507 #9. feet ਦੇ ਖੋਜਡ ਜਾਂ ਕੱਢਡ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਲਸੰਸ ਜਾਂ ਪੱਟੇ--(।) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ [ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ] ਦੁਆਰਾ ਖਇਜਾਂ ਦੇ ਖੋਜਏ ਜਾਂ ਕੱਢਏ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਸੰਸਾਂ ਜਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dr. Pawantibba" />{{rh||507}}</noinclude>507 #9. feet ਦੇ ਖੋਜਡ ਜਾਂ ਕੱਢਡ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਲਸੰਸ ਜਾਂ ਪੱਟੇ--(।) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ [ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ] ਦੁਆਰਾ ਖਇਜਾਂ ਦੇ ਖੋਜਏ ਜਾਂ ਕੱਢਏ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਸੰਸਾਂ ਜਾਂ ਪੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਹਾਸਲ ਹੋਏ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਇਲਟੀਆਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਹਾ ਕਿ “?[ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ] ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਾਰ ਪਾਵੇ, ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੈਗਾ | (2) ਕਿਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਏ ਵਾਲੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਾਇਲਟੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਬਾਬਤ ਜੋ ਕੋਈ ਝਗਤਾ ਪੈਦਾ ਦੋਵੇ ਤਾਂ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ T ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਏ ਸਵੈ-ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਇਸ ê ਦੇ ਉਪਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਅਧੀਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਅਦਾਇਗੀਯੋਗ ਰਕਮ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅੰਤਮ ਹੋਵੇਗਾ | #1੦. ਗੈਰ-ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਵਿਨਿਯਮ rêz ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ -(।) ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 21 ਸੰਵਿਧਾਨ (ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ) ਸੋਧ ਐਕਟ, 1988 (1988 ਦਾ 67) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ੈਰਾ 9 ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮਿਜੋਰਮ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਹੇਠ-ਲਿਖਿਆ ਉਪ-ਪੈਤਾ ਅੰਰਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਰਥਾਤ “(3) ਰਾਜਪਾਲ, ਹੁਕਮ ਦੁਘਾਰਾ, ਇਹ ਨਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਪੈਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਉਸ ਪਰਿਸ਼ਦ ਨੂੰ, ਜਿਹੀ ਕਿ ਸੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਅਕੀਨ ਕਰਾਰ ਜਾਂ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2) ਦੇ ਅਕੀਨ ਕਿਸੇ ਤੈਅ ਕਰ: ਦੀ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਦੀ ਮੁੱਦਤ ਅੰਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ '] #ਉੱਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81), ਧਾਰਾ 71() ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ (21.1.1972 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ) “ਆਸਾਮ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂਵੇਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ।” % ਸੰਵਿਧਾਨ (ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ) ਸੋਧ ਐਕਟ, 1988 (1988 ਦਾ 67) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਾ ।੦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮਿਜੋਰਮ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ gu ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ:- (8) ਮੁੱਖ ਬੱਧ ਵਿੱਚ “ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ” ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਲੋਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ | (ਅ) ਉਪ-ਪੈਰ੍ਹਾ (1) ਵਿੱਚੋਂ “ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ” ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਲੋਪ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ | (E) ਉਪ-ਪੈਰ੍ਹਾ (2) ਵਿੱਚ ਖੰਡ (ਸ) ਦੀ ਥਾਵੇਂ, ਹੇਠ ਲਿਖਿਆ ਖੰਡ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਰਬਾਤ:- ਕਸ) ਮੁਕੱਰਰ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨਮਿੱਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ 'ਇਸੰਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੋਈ ਥੋਕ ਜਾਂ ਫੁਟ ਵਪਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਹੋਰਵੇਂ ਨਹੀਂ ।” ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2003 (2003 ਦਾ 44) ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੁਆਰਾ ਪੈਰ੍ਹਾ 10 ਅਸਾਮ ਤਾਜ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਪ-ਖੈਰ੍ਹਾ (3) ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਅੰਤਰਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਅਰਥਾਤ:- 507<noinclude>{{rh||507}}</noinclude> m0vhlbgvrerramqasy9rfmqtr8rixlk