ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/112 250 19511 232880 50483 2026-08-23T12:41:39Z Parmjit kaur rao 477 232880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਰਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਭੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਪੁਰੋ ਨਿਕਲ ਕੇ ਝੋੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਰੇ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਸਭਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੈ ਉਸ ਤਰਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦੀ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਚੋ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭ ਨ ਸੋਚ ਕੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੌਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਟਦੇ ਨੇ ਏ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, : ਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਭੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਮੁਖ ਬਨ !! ਓਥੇ si ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> boiadf2i0bqhrg47rcrg8ilsbiark6v 232881 232880 2026-08-23T12:50:33Z Parmjit kaur rao 477 232881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋ ਨਿਕਲ ਕੇ ਝੋੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਰੇ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਸਭਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੱਜ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੈ ਉਸ ਤਰਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦੀ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਚੋ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭ ਨ ਸੋਚ ਕੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੌਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਟਦੇ ਨੇ ਏ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, : ਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਭੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਮੁਖ ਬਨ !! ਓਥੇ si ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ajee4ubdgcgov7pvz8w4rbvnc2qlbqw 232882 232881 2026-08-23T13:01:05Z Parmjit kaur rao 477 232882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਚੋ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭ ਨ ਸੋਚ ਕੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੌਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਟਦੇ ਨੇ ਏ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, : ਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਭੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਮੁਖ ਬਨ !! ਓਥੇ si ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> gld3tp0xnlw2h3qgwd6zkz95wqb5jgr 232883 232882 2026-08-23T13:02:57Z Parmjit kaur rao 477 232883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੌਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਟਦੇ ਨੇ ਏ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, : ਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਭੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਮੁਖ ਬਨ !! ਓਥੇ si ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> mear9o4u787rfl22uepc5ggdorvs8cr 232884 232883 2026-08-23T13:07:38Z Parmjit kaur rao 477 232884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਭੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਮੁਖ ਬਨ !! ਓਥੇ si ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 3ejkjjs339jikzxv0qyas7sgkply05i 232885 232884 2026-08-23T13:11:45Z Parmjit kaur rao 477 232885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! | ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> q8ir5fdxeoamuedp945n04xlmd63dm0 232886 232885 2026-08-23T13:12:06Z Parmjit kaur rao 477 232886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! {{gap}}ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਛਾਵਾਂ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਡੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> d3l8gywfgl3mxfpoi7vc9wqluullet6 232887 232886 2026-08-23T13:13:38Z Parmjit kaur rao 477 232887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! {{gap}}ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਡਾਢਾ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | {{gap}}ਮੰਝੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> tl0p9ogw2qavl0ip4vm8qr2o147lx52 232888 232887 2026-08-23T13:14:33Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 232888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>______________ ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ! {{gap}}ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਡਾਢਾ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ | {{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> ovlsvv2ix0zbvif4xmuvi35b9f5bhh2 232889 232888 2026-08-23T14:19:40Z Harchand Bhinder 2624 232889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude> ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ!</br>{{gap}}ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਡਾਢਾ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ॥</br>{{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ<noinclude></noinclude> curwab7biuxqg5pvzliqg1w825purrb 232890 232889 2026-08-23T14:22:47Z Harchand Bhinder 2624 232890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੬)}}}}</noinclude>{{rule}} ਦਿਸ਼ਾ ਵੇਖਕੇ ਪਵਨ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਓਹੋ ਮੂਰਤ ਸੁਫਨੇ ਵਾਲੀ ਫਿਰ ਗਈ ਜੇਹੜੀ ਓਸਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਡਾਢਾ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਅਤੇ ਅਪਨੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਂਦ੍ਰਪੁਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੋੜ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਓਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੇਹੜਾ ਪਸ਼ਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉੱਠ ੨ ਕੇ ਓਸਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਅੰਜਨਾਂ ਦੀ ਭੋਲੀ ਭਾਲੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਹਿਨ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । "ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਪਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਹੀ ਖੋਟੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ੧੨ ਵਰਹੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜਾਰੇ ਅਤੇ ਹੁਨ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨ ਮਨਕੇ ਮੁੰਦ੍ਰੀ ਦੇਕੇ ਤੈਨੂੰ ਟਾਲਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹਾਏ ! ਮਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਹਨੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜੋ ਮਲੂਮ ਨਹੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਬੁਧ ਤੇ ਕੀ ਪੜਦਾ ਹੈ ਗਿਆ ਜੋ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਨ ਸੋਚ ਕੀਤੀ, ਓਹ ! ਅੰਜਨਾਂ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ........ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਹਾਏ ! ਤੇਰੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਨੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਸਹਾਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ( ਜਰਾਕੁ ਚੁੱਪ ਹੋਕੇ) ਹਾਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਕਿਸ ੨ ਤੇ ਅਮਸੋਸ ਕਰਾਂ, ਵੇਖੋ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲਦਾ ਟੁਕੜਾ ਸੀ ਓਸ ਭੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਨੀ ਤੀਕ ਭੀ ਨ ਪੁਛਿਆ ! ਹਾਏ ! ਓਹ ਕੇਹੜੀ ਉਮੈਦ ਤੇ ਏਥੇ ਆਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੋਹੀ ਸੜ ਬਲਕੇ ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ ਨੂੰ (ਆਪੇ ਹੀ) ਹੈ ! ? ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਬਨ !! ਓਥੇ ਤਾਂ ਅਗਿਣਤ ਘਾਤਕ ਪਸ਼ੂ ਫਿਰਦੇ ਹੋਨਗੇ ਓਹ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਓਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਲੁਕਾਨ ਨੂੰ ਭੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ!</br>{{gap}}ਓਹੋ ! ਇਸ ਖਿਆਲ ਦੇ ਆਉਂਦਿਆਂਈ ਪਵਨ ਡਾਢਾ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੁਝ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ॥</br>{{gap}}ਮੰਤ੍ਰੀ-ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਤੀ ਭੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ<noinclude></noinclude> 70d3yzyzhdwr5qbsq3g4mqz4qjjd2wc ਪੰਨਾ:Guru Granth Sahib Ji.pdf/1102 250 22460 232902 53574 2026-08-24T02:59:33Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੧੦੨}}</noinclude>ਸੁਖਦਾਇਕ॥ ਗਿਆਨੁ ਰਾਸਿ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਸਉਪਿਓਨੁ ਇਸੁ ਸਉਦੇ ਲਾਇਕ॥ ਸਾਝੀ ਗੁਰ ਨਾਲਿ ਬਹਾਲਿਆ ਸਰਬ ਸੁਖ ਪਾਇਕ॥ ਮੈ ਨਾਲਹੁ ਕਦੇ ਨ ਵਿਛੁੜੈ ਹਰਿ ਪਿਤਾ ਸਭਨਾ ਗਲਾ ਲਾਇਕ॥੨੧॥ ਸਲੋਕ ਡਖਣੇ ਮਃ ੫॥ ਨਾਨਕ ਕਚੜਿਆ ਸਿਉ ਤੋੜਿ ਢੂਢਿ ਸਜਣ ਸੰਤ ਪਕਿਆ॥ ਓਇ ਜੀਵੰਦੇ ਵਿਛੁੜਹਿ ਓਇ ਮੁਇਆ ਨ ਜਾਹੀ ਛੋੜਿ॥੧॥ ਮਃ ੫॥ ਨਾਨਕ ਬਿਜੁਲੀਆ ਚਮਕੰਨਿ ਘੁਰਨ੍ਹਿ ਘਟਾ ਅਤਿ ਕਾਲੀਆ॥ ਬਰਸਨਿ ਮੇਘ ਅਪਾਰ ਨਾਨਕ ਸੰਗਮਿ ਪਿਰੀ ਸੁਹੰਦੀਆ॥੨॥ ਮਃ ੫॥ ਜਲ ਥਲ ਨੀਰਿ ਭਰੇ ਸੀਤਲ ਪਵਣ ਝੁਲਾਰਦੇ॥ ਸੇਜੜੀਆ ਸੋਇੰਨ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜੀਂਦੀਆ॥ ਸੁਭਰ ਕਪੜ ਭੋਗ ਨਾਨਕ ਪਿਰੀ ਵਿਹੂਣੀ ਤਤੀਆ॥੩॥ ਪਉੜੀ॥ ਕਾਰਣੁ ਕਰਤੈ ਜੋ ਕੀਆ ਸੋਈ ਹੈ ਕਰਣਾ॥ ਜੇ ਸਉ ਧਾਵਹਿ ਪ੍ਰਾਣੀਆ ਪਾਵਹਿ ਧੁਰਿ ਲਹਣਾ॥ ਬਿਨੁ ਕਰਮਾ ਕਿਛੂ ਨ ਲਭਈ ਜੇ ਫਿਰਹਿ ਸਭ ਧਰਣਾ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਉ ਗੋਵਿੰਦ ਕਾ ਭੈ ਡਰੁ ਦੂਰਿ ਕਰਣਾ॥ ਭੈ ਤੇ ਬੈਰਾਗੁ ਊਪਜੈ ਹਰਿ ਖੋਜਤ ਫਿਰਣਾ॥ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਸਹਜੁ ਉਪਜਿਆ ਫਿਰਿ ਜਨਮਿ ਨ ਮਰਣਾ॥ ਹਿਆਇ ਕਮਾਇ ਧਿਆਇਆ ਪਾਇਆ ਸਾਧ ਸਰਣਾ॥ ਬੋਹਿਥੁ ਨਾਨਕ ਦੇਉ ਗੁਰੁ ਜਿਸੁ ਹਰਿ ਚੜਾਏ ਤਿਸੁ ਭਉਜਲੁ ਤਰਣਾ॥੨੨॥ ਸਲੋਕ ਮਃ ੫॥ ਪਹਿਲਾ ਮਰਣੁ ਕਬੂਲਿ ਜੀਵਣ ਕੀ ਛਡਿ ਆਸ॥ ਹੋਹੁ ਸਭਨਾ ਕੀ ਰੇਣੁਕਾ ਤਉ ਆਉ ਹਮਾਰੈ ਪਾਸਿ॥੧॥ ਮਃ ੫॥ ਮੁਆ ਜੀਵੰਦਾ ਪੇਖੁ ਜੀਵੰਦੇ ਮਰਿ ਜਾਨਿ॥ ਜਿਨ੍ਹਾ ਮੁਹਬਤਿ ਇਕ ਸਿਉ ਤੇ ਮਾਣਸ ਪਰਧਾਨ॥੨॥ ਮਃ ੫॥ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਿਕਟਿ ਨ ਆਵੈ ਪੀਰ॥ ਭੁਖ ਤਿਖ ਤਿਸੁ ਨ ਵਿਆਪਈ ਜਮੁ ਨਹੀ ਆਵੈ ਨੀਰ॥੩॥ ਪਉੜੀ॥ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈਐ ਸਚੁ ਸਾਹ ਅਡੋਲੈ॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਗਿਆਨੀ ਧਿਆਨੀਆ ਕਉਣੁ ਤੁਧੁਨੋ ਤੋਲੇ॥ ਭੰਨਣ ਘੜਣ ਸਮਰਥੁ ਹੈ ਓਪਤਿ ਸਭ ਪਰਲੈ॥ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥੁ ਹੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਸਭ ਬੋਲੈ॥ ਰਿਜਕੁ ਸਮਾਹੇ ਸਭਸੈ ਕਿਆ ਮਾਣਸੁ ਡੋਲੈ॥ ਗਹਿਰ ਗਭੀਰੁ ਅਥਾਹੁ ਤੂ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਅਮੋਲੈ॥ ਸੋਈ ਕੰਮੁ ਕਮਾਵਣਾ ਕੀਆ ਧੁਰਿ ਮਉਲੈ॥ ਤੁਧਹੁ ਬਾਹਰਿ ਕਿਛੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕੁ ਗੁਣ ਬੋਲੈ॥੨੩॥੧॥੨॥ {{center|ਰਾਗੁ ਮਾਰੂ ਬਾਣੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਪਡੀਆ ਕਵਨ ਕੁਮਤਿ ਤੁਮ ਲਾਗੇ॥ ਬੂਡਹੁਗੇ ਪਰਵਾਰ ਸਕਲ ਸਿਉ ਰਾਮੁ ਨ ਜਪਹੁ ਅਭਾਗੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬੇਦ<noinclude></noinclude> 5s2wxu1ip9z9l0z06koa79xpnxyx2k7 ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/49 250 31113 232892 79214 2026-08-23T15:03:08Z Harchand Bhinder 2624 232892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gill harmanjot" /></noinclude>ਸੀ। ਦੁਕਾਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਇਕ ਵਡਾ ਕਮਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਖਾਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੈਂਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਉਪਰ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ, ਚੌਂਕਾਂ, ਛਤਾਂ, ਸਟੋਰੀਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰ, ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ੧, ੨, ੩, ੪, ੫ ਦੀ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਇਉਂ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੁਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹਿੰਦੀ; ਪਰ ਹੈ ਸੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲਿਖਤ ਵਿਚ।</br>{{gap}} ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਵਖੋ ਵਖਰੇ ਸਟਾਲ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਕੱਚ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਕਪੜਾ, ਦਰੀਆਂ, ਲਕੜੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸਟੇਸ਼ਨਰੀ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਰੂਟ, ਮੀਟ, ਦਾਲਾਂ, ਦੁਧ, ਮੱਖਣ, ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਇਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਾਹੀ ਦੁਕਾਨ ਉਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਿੱਕਾ ਚਾਲੂ ਸੀ । ਬਾਹਰੋਂ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਪਾਸੋਂ ਫਰਾਂਸੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਇੰਡੀਅਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸਿਕੇ ਦੇਕੇ, ਇਸ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਨੋਟ ਤੁੜਾ ਲਵੋ। ਜੋ ਮਾਲ ਖਰੀਦੋ, ਇਹੋ ਨੋਟ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਬਾਹਿਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਦੇਸ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਚਾਹੋ ਵੱਟਾ ਲਵੋ । ਅਨੇਕਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਥੀਂ ਵੱਖ ਇਕ ਸਟਾਲ ਉਪਰ ਮਕਾਨਾਂ, ਕੋਠੀਆਂ ਤੇ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲ ਮੌਜੂਦ ਸਨ । ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦਾ ਮੁਲ ਵਾਲਾ ਗੱਤਾ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਪੰਜ, ਪੰਦਰਾਂ, ਤਿੰਨ, ਹਜ਼ਾਰ ! ਹਰ ਇਕ ਮਕਾਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਮੁਲ ਦਰਜ ਹੈ ਸੀ । ਤੁਸੀਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਦਸ ਦਿਓ, ਕੰਪਨੀ ਨਮੂਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਕਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।</br>{{gap}} ਇਕ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹੋਟਲ ਦੀ ਸੈਰ ਕੀਤੀ । ਹੋਟਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਚੌੜਾਈ, ਛੱਤਾਂ, ਕਮਰੇ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਂਦੇ। ਹਰ ਮੇਜ਼ ਉਪਰ ਘੰਟੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ । ਘੰਟਾ, ਦੋ ਘੰਟੇ, ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਈ ਜਾਵੇ, ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਫ਼ਰਾਂਸਣ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲਿਆਈ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਬਿਲ ਤਾਰਨ ਵੇਲੇ ਮੇਜ਼ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਗਿਣਿਆਂ ੫।।।-) ਜੋੜ ਲਏ ਜਾਣਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਟੀ-ਸਟਾਲਾਂ ਨੇ ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਪਿਆਲੀਆਂ<noinclude>{{center|-੫੦-}}</noinclude> 2li4xkzxc1fzogoj8v4gcq9pao2ur6u ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/50 250 31114 232893 79215 2026-08-23T15:37:06Z Harchand Bhinder 2624 232893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gill harmanjot" /></noinclude>ਉਪਰ ਹੀ ਦੋ ਪੈਸੇ, ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਦੁਆਨੀ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਹੋਟਲ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼, ਪਲੇਟ; ਗਿਲਾਸ ਜਾਂ ਪਿਆਲੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੀਜ਼ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਤਨੇ ਮੁਲ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ, ਉਤਨੇ ਮੂਲ ਦਾ ਠੱਪਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਿਲ ਤਾਰਨ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ, ਪੰਜ, ਦੌ, ਨੌਂ, ਅੱਠ, ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਜੀ, ਇਕ ਰੁਪਿਆ ਗਿਆਰਾਂ ਆਨੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਬਸ, ਵਡੀ ਇਕੋ ਗੱਲ ਕਿ ਭਾਂਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਥੀਂ ਅਖੀਰ ਚੁਕੇ ਜਾਣਗੇ।</br>{{gap}}ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਸੈਰ ਕਰਨ ਹੀ ਗਈ ਸੀ । ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸਾਡਾ ਮਜ਼ਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦਾ। ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਕਈ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਜਿਹੜੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਹਸਦੇ ਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਡੀ ਵੱਖਰੀ ਨਸਲ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਜਿਨਸ, ਅਦਭੁਤ ਦਾੜ੍ਹੇ ਤੇ ਦਸਤਾਰੇ ਵੇਖ ਵੇਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਥੀਂ ਵੀ ਵਧ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। {{***|4|5em|char=¤}} {{gap}}ਗਰਮ ਦੇਸ ਦੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਲਈ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ, ਬੜੀ ਹੀ ਔਖਿਆਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਬਾਹਰ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਤੰਬੂਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣਾ ਜਾਣੋ ਮੌਤ ਸਹੇੜਨਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ-ਲਾਇਨ ਥੀਂ ਦੂਰ ਪਿਛੇ ਪੇਂਡੂ ਆਬਾਦੀ ਵਿਚ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਡਵੀਯਨਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿਤੀ ਗਈ। Oarlans ਥੀਂ ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪੁਜੇ, ਤਾਂ ਹਰ ਇਕ ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅਗੇ ਇਕ ਕਾਲੀ ਤਖਤੀ ਉਪਰ ਜਵਾਨ, ਘੋੜੇ, ਇੰਡੀਅਨ ਆਫ਼ੀਸਰ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਫ਼ੀਸਰਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਜਿਸ ਘਰ ਸਾਨੂੰ ਥਾਂ ਮਿਲੀ, ਉਥੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੀ ਘਰ ਸੀ। ਮਾਈ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਪਤੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿਚ ਨੌਕਰ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਿਛੇ ਘਰ ਵਿਚ ਘਰਵਾਲੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਵਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨੌਕਰ ਯੁਸਫ਼, ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਤੋਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ<noinclude>{{center|-੫੧-}}</noinclude> 28nidz5sn1gqw5xu2gcb230ods7ig39 ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/51 250 31115 232895 79298 2026-08-23T15:49:13Z Harchand Bhinder 2624 232895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਨਾਲ ਗਊਆਂ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼, ਸੂਰ, ਮੁਰਗ਼ੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਆਦਿ ਵੀ ਪਾਲਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਥੇ ਘਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ</br>{{gap}}ਹਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਖਾਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਉੱਠਣ ਦਾ ਕਮਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉਪਰ Wall-Paper ਬੜਾ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼-ਨੁਮਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਕੱਚ, ਚੀਨੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿਚ ਪਲੇਟਾਂ, ਪਿਰਚਾਂ, ਪਿਆਲੇ, ਚਿਮਚੇ, ਗਲਾਸ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬੜੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਰਸੀਆਂ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਮੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਦੁਰਾਡੇ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਖਾਵੇ ਵਾਂਗ, ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਮੇਜ਼ ਉਪਰ ਕੋਈ ਚਾਦਰ ਨਹੀਂ ਵਿਛਾਉਂਦੇ। ਇਸੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਛੱਤ ਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਵਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਹਰ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਜੋੜੇ (ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਸ਼) ਲਈ ਹੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਮੰਜੇ, ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਥਾਈਂ ਇਕੋ ਹੀ ਮੰਜਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਲਈ, ਦੋ ਕਿੱਲੀਆਂ ਕਪੜੇ ਟੰਗਣ ਲਈ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ, ਮੋਮਬੱਤੀ, ਮੇਜ਼, ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਆਦਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰਖਣ ਲਈ ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਸ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵੀ ਪਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਸੂਮ ਤੇ ਅੰਞਾਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਇਸੇ ਹੀ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਵਖਰੇ ਪੰਘੂੜੇ ਉਪਰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਬਿਸਤਰਾ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਖੋ ਵਖਰੇ ਹੀ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਸੌਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਜਾਣ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਹੀ ਚੁੰਮਣੀ ਲੈਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਹੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੋਣ। ਸਵਰੇ ਅੱਠ ਨੌਂ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦੇ। ਘਰ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ<noinclude>{{center|-੫੨-}}</noinclude> r6t3gpsp0laopw7g1l6e9yb9jz3jawt 232896 232895 2026-08-23T15:50:18Z Harchand Bhinder 2624 232896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਨਾਲ ਗਊਆਂ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼, ਸੂਰ, ਮੁਰਗ਼ੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਆਦਿ ਵੀ ਪਾਲਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਥੇ ਘਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ</br>{{gap}}ਹਰ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਖਾਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਉੱਠਣ ਦਾ ਕਮਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉਪਰ Wall-Paper ਬੜਾ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼-ਨੁਮਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੜ੍ਹਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੇਜ਼ ਅਤੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਧ ਦੇ ਨਾਲ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਕੱਚ, ਚੀਨੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿਚ ਪਲੇਟਾਂ, ਪਿਰਚਾਂ, ਪਿਆਲੇ, ਚਿਮਚੇ, ਗਲਾਸ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬੜੀ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਰਸੀਆਂ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਮੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਦੁਰਾਡੇ ਕੰਧ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਖਾਵੇ ਵਾਂਗ, ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਮੇਜ਼ ਉਪਰ ਕੋਈ ਚਾਦਰ ਨਹੀਂ ਵਿਛਾਉਂਦੇ। ਇਸੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਛੱਤ ਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਵਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਹਰ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਜੋੜੇ (ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਸ਼) ਲਈ ਹੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਮੰਜੇ, ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਥਾਈਂ ਇਕੋ ਹੀ ਮੰਜਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਲਈ, ਦੋ ਕਿੱਲੀਆਂ ਕਪੜੇ ਟੰਗਣ ਲਈ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਾਲਾ ਬਰਤਨ, ਮੋਮਬੱਤੀ, ਮੇਜ਼, ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਆਦਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰਖਣ ਲਈ ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਸ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਬੜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਬਿੱਲੀਆਂ ਵੀ ਪਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਸੂਮ ਤੇ ਅੰਞਾਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਇਸੇ ਹੀ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਵਖਰੇ ਪੰਘੂੜੇ ਉਪਰ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੀ ਬਿਸਤਰਾ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਖੋ ਵਖਰੇ ਹੀ ਸੌਂਦੇ ਹਨ। ਸੌਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਜਾਣ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਹੀ ਚੁੰਮਣੀ ਲੈਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਹੱਕ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੋਣ। ਸਵਰੇ ਅੱਠ ਨੌਂ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦੇ। ਘਰ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ<noinclude>{{center|-੫੨-}}</noinclude> b7vaw5cmkdrme2vnwukotwkcimxah2w ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/52 250 31148 232897 79299 2026-08-23T16:01:14Z Harchand Bhinder 2624 232897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਬੁਢੀ ਮਾਤਾ ਸਾਰਿਆਂ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗੀਠੀ ਉਪਰ ਕਾਫ਼ੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਬੂਹਾ ਖਟਖਟਾ ਕੇ ਗਰਮ ਗਰਮ ਕਾਫ਼ੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਿਲਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ-ਬਿਸਤਰੇ ਵਿਚ ਹੀ।</br>{{gap}} ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਲੀੜੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਬਾਹਰ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਪੁਜਦਾ ਤਾਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਲਾਮ ਨਾਲ ‘ਰਾਤ ਚੰਗੀ ਬੀਤੀ’ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁਛਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਸਵੇਰੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਉਪਰ ਜਾਣ ਬੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਦੰਦ, ਮੂੰਹ, ਨੱਕ, ਬੂਟ ਆਦਿਕ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਹੀ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਸਾਬਣ ਬੁਰਦਾਰ ਤੌਲੀਏ ਉਪਰ ਘਸਾ ਕੇ ਥੋੜੀ ਜਹੀ ਝੰਗ ਮੂੰਹ, ਗਲਾ, ਗਰਦਨ ਉਪਰ ਮਲ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਬਣ ਦੀ ਤਰਾਵਤ ਸੁਗੰਧੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ ਮਾੜੇ ਜਹੇ ਗਿਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਂਦੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਚਮਕ ਖਲੜੀ, ਉਪਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ। ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਤੇਲ, ਵੈਸਲੀਨ, ਪਾਊਡਰ, ਸੁਰਖ਼ੀ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਪੇਸਟ ਆਦਿਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਣ ਦਾ ਉਕਾ ਹੀ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ। ਸੋਹਣੀ ਥੀਂ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਨਖ਼ਰੇ ਥੀਂ ਨਖ਼ਰੇ ਵਾਲੀ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਵੀ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੀ। ਹਾਂ, ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਖਰੇ-ਵਖਰੇ ਅਤੇ ਇਸ਼ਕ-ਮੁਸ਼ਕ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਜੋਬਨ ਜਵਾਨੀ ਵੇਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ ।</br>{{gap}}ਸਾਰੇ ਹੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਥੀਂ ਦੋ ਵਜੇ ਤਕ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੋਟਲਾਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਢੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਸਾਦਾ, ਸਵੱਛ ਤੇ ਨਰੋਆ ਭੋਜਨ ਡਾਢੀ ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅੰਗੀਠੀ ਉਪਰ ਇਕ ਵਡੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਦੇਗਚੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਮਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਇਰਦੇ ਗਿਰਦੇ ਸ਼ਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਗਾਜਰਾਂ, ਮੂਲੀਆਂ, ਸ਼ਲਗਮ, ਆਲੂ, ਬੰਦ ਗੋਭੀ ਆਦਿ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੀ ਚਿਣ ਕੇ ਪਤੀਲੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਪੂਰੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਅੰਗ ਉਪਰ ਰਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਕੜਛੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੜਕਾ। ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਥੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸ਼ੋਰਬੇ ਦਾ ਇਕ ਇਕ ਪਿਆਲਾ ਪੀਂਦੇ<noinclude>{{center|-ਪ੩-}}</noinclude> 27alrm7ulj5y48mz9cghel2eofmeuty ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/53 250 31149 232898 79300 2026-08-23T16:14:23Z Harchand Bhinder 2624 232898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਹਨ। ਇਹੋ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮੀਟ ਦਾ ਅਮੋਲਕ ਰਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੁਰਖੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ਟ-ਪੁਸ਼ਟ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਅੰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਘਟ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਉਹ ਡਬਲ ਰੋਟੀ ਦੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਪਲੇਟ ਡਕਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੀਟ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ ਹੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਸਾਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹਿਸੇ ਇਕ ਛਟਾਂਕ ਹੀ ਆਂਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਉਬਲਿਆ ਹੋਇਆ ਟੁਕੜਾ ਕਰਦ ਨਾਲ ਸਿਲੱਪਾਂ ਕੁਟ ਕੇ ਮਖਣ ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਵਿਚ ਤਲ ਕੇ ਇਕ ਅਧਾ ਹੀ ਟੁਕੜਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ । ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਤ ਬੀਂ ਵਖ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਹੋਰ, ਚਾਹ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਨਾਲ, ਨਿਕਾ ਜਿਹਾ ਨੁਕਲ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਟੁਕੜਾ ਰੋਟੀ, ਮਖਣ, ਅੰਡਾ, ਪਨੀਰ, ਜੋ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਜ ਆਵੇ, ਪਰ ਪੰਜ ਵੇਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਵੀ ਸਭੋ ਨਿਕੇ ਵਡੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੋ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵੀ ਨਿਕੇ ਜਹੇ ਗਲਾਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਵਿਚ ਪਾਣ ਲਈ ਵਿਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਥੀਂ ਕੀਮਤੀ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸੇਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਸੀਤ, ਬੀਰ ਜਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ, ਵਾਇਨ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀ ਤੇ ਸਾਦੀ ਜਿਹੀ ਉਦਵੀ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੈ ।</br>{{gap}}ਕੁਸ਼ੀ ਲਾਟੋਰ (Kushi Lator) ਜਿਸ ਘਰ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਅੱਠ ਗਊਆਂ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਬੜੀ ਚੋਖੀ ਰਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਿਨਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਗੋਜਲੀ ਅਤੇ ਜੁਲੀਅਨ ਆਪਣੇ ਨੌਜੁਆਨ ਨੌਕਰ ਯੂਸਫ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਗਉਆਂ ਨੂੰ ਚੋਂਦੇ। ਡੇਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਲ ਦੇ ਢੋਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਟਾਂਗੇ ਪਰ ਲੱਦ ਨਾਲ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉਪਰ Milk Train ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਘਲ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ।</br>{{***|4|5em|char=¤}}{{gap}}ਸਾਡੇ ਸਿਖੀ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤਾਈਂ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ<noinclude>{{center|-੫੪-}}</noinclude> 6kuykujw265rnmpzvb52yldd3ivw7r9 ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/54 250 31150 232899 79301 2026-08-24T00:20:40Z Harchand Bhinder 2624 232899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਆਇਆ। ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਛੂਤ ਛਾਤ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਾਂ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਪੁਜਕੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਦਾਲ, ਆਲੂ, ਘਿਉ, ਹਲਦੀ, ਨਿਮਕ, ਮਿਰਚ, ਆਟਾ, ਹਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਬਾਹਰ ਬਰਫ ਪੈਂਦੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਲੰਗਰ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਦਾ। ਜਿਸ ਘਰ ਅਸੀਂ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਸਾਡੇ ਅਗੇ ਅੱਧਾ ਕੁ ਘਿਓ ਦਾ ਟੀਨ ਲਿਆ ਧਰਿਆ ਤੇ ਟੁਟੀ ਛੂਟੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸਾਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਏ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਛਡ ਗਏ ਹਨ। ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਕਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ । ਚਾਹ ਦੀ ਕਠੀ ਕੀਤੀ ਖੰਡ ਨਾਲ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਬਣਾਇਆ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਘਰੋਂ ਬਰਤਨ ਮੰਗ ਕੇ ਖੂਬ ਮਾਂਜੇ, ਚੌਂਕੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪਾਈ, ਨਵੇਕਲੀ ਥਾਂ ਆਟਾ ਗੁਨਿਆਂ ਤੇ ਪੂੜੀਆਂ ਆਲੂ ਬੜਾ ਸਵਾਦੀ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੈ ਸੀ ਕਿ ਅਜ ਪੂਰੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕਲਗੀਧਰ ਦੇ ਸਿਖ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਛਕਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣਗੇ। ਪੂੜੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ, ਪੰਜ ਦਰਜਨਾਂ ਸਨ। ਦਸ ਵੀਹ ਹੋਰ ਤਲਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਫਰਾਂਸਣ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ!</br>{{gap}} ਗੌਜਲੀ, ਜੁਲੀਅਨ ਤੇ ਯੂਸਫ ਸਾਢੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਥੀਂ ਦੁਧ ਪੁਚਾ ਕੇ ਮੁੜੇ। ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਟਾਂਗੇ ਥੀਂ ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਿਧੀਆਂ ਉਥੇ ਆਈਆਂ, ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਬੜੀ ਸੁਚਮਣ ਨਾਲ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਵੰਨੀ ਵੇਖ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਟਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਲਕੜੇ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਇਕ ਪੂੜੀ ਚੁਕ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਹਾਲ ਪਾਹਰਿਆ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬੁਲੀਆਂ ਉਪਰ ਰਖ ਕੇ ਦੰਦੀਆਂ ਚਾ ਵਢੀਆਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਚੂਲਾ ਚੌਂਕਾ ਛੱਡ, ਚੌਂਕਿਓਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਆਖਿਆ:- “ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਹੋਵੇ !”</br>{{gap}} ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੱਥੇ ਉਪਰ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਢੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੂੜੀਆਂ ਬਾਕੀ ਪੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਸਿਟ ਕੇ, ਹੈਰਾਨਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀਆਂ ਹੋ ਵਿਚਾਰੀਆਂ<noinclude>{{center|-੫੫-}}</noinclude> ec5avn9n4aia30sp2sj56r18do9zcpg 232900 232899 2026-08-24T00:21:24Z Harchand Bhinder 2624 232900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਆਇਆ। ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਛੂਤ ਛਾਤ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਾਂ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਪੁਜਕੇ ਸਾਡੇ ਰਾਸ਼ਨ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ। ਦਾਲ, ਆਲੂ, ਘਿਉ, ਹਲਦੀ, ਨਿਮਕ, ਮਿਰਚ, ਆਟਾ, ਹਰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਬਾਹਰ ਬਰਫ ਪੈਂਦੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਲੰਗਰ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਦਾ। ਜਿਸ ਘਰ ਅਸੀਂ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਸਾਡੇ ਅਗੇ ਅੱਧਾ ਕੁ ਘਿਓ ਦਾ ਟੀਨ ਲਿਆ ਧਰਿਆ ਤੇ ਟੁਟੀ ਛੂਟੀ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਸਾਥੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਏ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਛਡ ਗਏ ਹਨ। ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਕਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ । ਚਾਹ ਦੀ ਕਠੀ ਕੀਤੀ ਖੰਡ ਨਾਲ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਬਣਾਇਆ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਘਰੋਂ ਬਰਤਨ ਮੰਗ ਕੇ ਖੂਬ ਮਾਂਜੇ, ਚੌਂਕੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਪਾਈ, ਨਵੇਕਲੀ ਥਾਂ ਆਟਾ ਗੁਨਿਆਂ ਤੇ ਪੂੜੀਆਂ ਆਲੂ ਬੜਾ ਸਵਾਦੀ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੈ ਸੀ ਕਿ ਅਜ ਪੂਰੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕਲਗੀਧਰ ਦੇ ਸਿਖ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਛਕਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣਗੇ। ਪੂੜੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ, ਪੰਜ ਦਰਜਨਾਂ ਸਨ। ਦਸ ਵੀਹ ਹੋਰ ਤਲਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਫਰਾਂਸਣ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ!</br>{{gap}} ਗੌਜਲੀ, ਜੁਲੀਅਨ ਤੇ ਯੂਸਫ ਸਾਢੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਥੀਂ ਦੁਧ ਪੁਚਾ ਕੇ ਮੁੜੇ। ਦੋਵੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਟਾਂਗੇ ਥੀਂ ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਿਧੀਆਂ ਉਥੇ ਆਈਆਂ, ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਬੜੀ ਸੁਚਮਣ ਨਾਲ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਬੜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਵੰਨੀ ਵੇਖ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਟਕਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਲਕੜੇ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਇਕ ਪੂੜੀ ਚੁਕ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਹਾਲ ਪਾਹਰਿਆ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬੁਲੀਆਂ ਉਪਰ ਰਖ ਕੇ ਦੰਦੀਆਂ ਚਾ ਵਢੀਆਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਚੂਲਾ ਚੌਂਕਾ ਛੱਡ, ਚੌਂਕਿਓਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਆਖਿਆ:- “ਹੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਹੋਵੇ !”</br>{{gap}} ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੱਥੇ ਉਪਰ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਦੰਦੀਆਂ ਵੱਢੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੂੜੀਆਂ ਬਾਕੀ ਪੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਸਿਟ ਕੇ, ਹੈਰਾਨਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀਆਂ ਹੋ ਵਿਚਾਰੀਆਂ<noinclude>{{center|-੫੫-}}</noinclude> 107bazrv4k2q8tjs68f9d7q1rqvq2k7 ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/55 250 31151 232901 79316 2026-08-24T00:33:34Z Harchand Bhinder 2624 232901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਘਰ ਵਲ ਨੂੰ ਤੁਰ ਗਈਆਂ।</br>{{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸਾਡੀ ਚਾਰ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਫ਼ਤਵਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਇਤਨਾ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਬੜਾ ਕਠਨ ਅਤੇ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਚੁਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁਕ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਮੇਜ਼ ਉਪਰ ਜਾ ਬੈਠੇ, ਜਿਥੇ ਯੂਸਫ, ਗੌਜਲੀ; ਜੁਲੀਅਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬੈਠੇ ਰਾਤ' ਦੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ੋਰਬੇ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੋਜ਼ਨੀ ਨੇ ਪੂੜੀਆਂ, ਆਲੂ, ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਵਰਤਾਏ। ਅੱਜ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪੁਜਿਆਂ ਪੈਂਤੀ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਅਸਾਂ ਅਨੰਦ ਮਈ ਭੋਜਨ ਛਕਿਆ। ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ ਇਸ ਦਿਨ ਥੀਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ “ਹਮ-ਨਿਵਾਲਾ ਤੇ ਹਮ-ਪਿਆਲਾ।” ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਪਲੇਟਾਂ ਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਅਖੀਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਛਕਣੀਆਂ ਛਕਾਣੀਆਂ ਅਰੰਭ ਦਿਤੀਆਂ। ਸਾਰੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਗੌਜ਼ਲੀ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਚਿਠੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਗੌਜ਼ਲੀ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੀ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੁਚੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸੁੰਦਰ, ਰੰਗੀਲੀ, ਹਸਮੁਖ, ਚੁਲ-ਬੁਲੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਥੱਕਣ ਤੇ ਅੱਕਣ ਵਾਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ‘ਬੈਤੂਨ’ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਥੀਂ ਮੁੜਿਆ, ਤਾਂ ਆਉਂਦੀ ਵਾਰੀ ਐਤਵਾਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਕੇ ਇਕ ਰਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਿਨ ਇਸ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਭਰਾ—ਜਿਹੜਾ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿਚ ਨੌਕਰ ਸੀ-ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਛੁਟੀ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤੇਂ ਮਗਰੋਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਯੂ, ਸਰੀਨ ਦੀਆਂ ਵੀ ਚਿਠੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੁਣ ਵੀ ਗੌਜ਼ਲੀ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਛੂਤ ਛਾਤ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਗੌਜ਼ਲੀ !<noinclude>{{center|-੫੬-}}</noinclude> 48kb0i81f7wbco2ctno3zvehhiwdfop ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/56 250 31152 232908 79304 2026-08-24T07:16:17Z Harchand Bhinder 2624 232908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>{{dhr|13em}} {{center|{{xxx-larger|ਹੋੜਵੀਂ ਰੋਟੀ}}}} {{rule}}{{rule|height=2px}} {{gap}}ਫਰਾਂਸ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਦੋ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਚ ਮਿਚ ਗਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ। ਸਾਡੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਬੜੇ ਚਾ-ਭਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹਥ ਵਟਾਉਂਦੇ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ ਸਭੋ ਘਰਾਂ ਥੀਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਬੁਢੀ, ਮੈਡਮ ਨਿਨੀ, ਬੜੀ ਸਾਊ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਦੁਕਾਨ ਉਪਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ। ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡੰਗਰ, ਮਾਲ, ਵਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਡਮ ਨੇ ਕੇਵਲ ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਰਗ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਲਈ ਪਾਲ ਰਖੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਡਾ ਸੇਆਂ ਦਾ ਬਗ਼ੀਚਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਪੁਜੇ, ਸੇਬ ਉਤਰ ਕੇ<noinclude>{{center|-੫੭-}}</noinclude> irpcklphzfwwtyc8fs3cscvrtfiwi7j 232909 232908 2026-08-24T07:16:46Z Harchand Bhinder 2624 232909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>{{dhr|17em}} {{center|{{xxx-larger|ਹੋੜਵੀਂ ਰੋਟੀ}}}} {{rule}}{{rule|height=2px}} {{gap}}ਫਰਾਂਸ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਦੋ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਚ ਮਿਚ ਗਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ। ਸਾਡੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਬੜੇ ਚਾ-ਭਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹਥ ਵਟਾਉਂਦੇ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ ਸਭੋ ਘਰਾਂ ਥੀਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਬੁਢੀ, ਮੈਡਮ ਨਿਨੀ, ਬੜੀ ਸਾਊ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਦੁਕਾਨ ਉਪਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ। ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡੰਗਰ, ਮਾਲ, ਵਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਡਮ ਨੇ ਕੇਵਲ ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਰਗ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਲਈ ਪਾਲ ਰਖੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਡਾ ਸੇਆਂ ਦਾ ਬਗ਼ੀਚਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਪੁਜੇ, ਸੇਬ ਉਤਰ ਕੇ<noinclude>{{center|-੫੭-}}</noinclude> rsvnq1ekf7br5bdwrs220im918osdi8 232910 232909 2026-08-24T07:17:08Z Harchand Bhinder 2624 232910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>{{dhr|19em}} {{center|{{xxx-larger|ਹੋੜਵੀਂ ਰੋਟੀ}}}} {{rule}}{{rule|height=2px}} {{gap}}ਫਰਾਂਸ ਵਾਲੇ ਬੜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ ਹਨ। ਜਿਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਦੋ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਚ ਮਿਚ ਗਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਂ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਂ। ਸਾਡੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਬੜੇ ਚਾ-ਭਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹਥ ਵਟਾਉਂਦੇ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਦੀਆਂ ਛੇੜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ ਸਭੋ ਘਰਾਂ ਥੀਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਬੁਢੀ, ਮੈਡਮ ਨਿਨੀ, ਬੜੀ ਸਾਊ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੈਰਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਦੁਕਾਨ ਉਪਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸਨ। ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡੰਗਰ, ਮਾਲ, ਵਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਡਮ ਨੇ ਕੇਵਲ ਖਰਗੋਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਰਗ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਾਣ ਲਈ ਪਾਲ ਰਖੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਵਡਾ ਸੇਆਂ ਦਾ ਬਗ਼ੀਚਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਪੁਜੇ, ਸੇਬ ਉਤਰ ਕੇ<noinclude>{{center|-੫੭-}}</noinclude> g7qzomeb4791b0xzfn5iz5x8q8rrr07 ਪੰਨਾ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ.pdf/57 250 31153 232911 79305 2026-08-24T07:29:23Z Harchand Bhinder 2624 232911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amreen Zafarpur" /></noinclude>ਇਕ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਰਖੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ-ਜਿਸ ਨੂੰ “ਸੀਤ” ਆਖਦੇ ਹਨ-ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਆਪ ਮੈਡਮ ਨਿਨੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਥਵਾ ਉਹ ਇਕ ਨਿਕੇ ਜਿਹੇ “ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ” ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਠੀ-ਨੁਮਾ ਵਡਾ ਮਕਾਨ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੀ ਤੇ ਸੜਕ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦੁਕਾਨ ਸੀ। ਆਏ ਗਏ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਮੁਸਫਰ ਇਥੋਂ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ, ਕਾਫੀ, ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਅਤੇ ਨਿਕੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ। ਨਿਨੀ ਰਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਦੀ। ਉਹ ਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਕਿ ਹਜ਼ਰਤ ਮਸੀਹ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਮੁਕ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੋਪਾਂ, ਮਸ਼ੀਨ ਗਨਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਜਹਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬਹਿਸ ਛੇੜੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਖੀਰ ਆਖ ਦਿਆ ਕਰਦੀ:-</br>{{gap}}“ਜੇ ਰਬ ਹੈ ਵੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰਹਿਮਦਿਲ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਰਬ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰਨ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈ।”</br>{{gap}}ਜਦੋਂ ਬਹੁਤਾ ਤੰਗ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ‘ਨੋ’, ‘ਨੈਵਰ’ ਆਖਦੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਜੁਟ ਪੈਂਦੀ ।</br>{{gap}}ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਜ਼ਮੀਨ-ਦੋਜ਼ ਮਕਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਬੜੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਮਟਕੇ ਸਨ । ਜਾਣੋਂ ਇਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸਟਾਕ ਸੀ। ਹਫਤੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਬਾਹਰ ਸੜਕ ਉਪਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਗਡੀ ਆਣ ਕੇ ਖੜੋ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਲਕੜ ਦੇ ਗੋਲ ਮੋਲ ਢੋਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਲਦੇ ਹੁੰਦੇ। ਰਬੜ ਦੀ ਨਲਕੀ, ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਨਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੋਜ਼ ਮਕਾਨ ਤਕ ਪੁਚਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਮੈਡਮ ਨਿਨੀ ਦੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖੀਰੇ ਨਕੋ ਨਕ ਭਰ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ । ਸ਼ਰਾਬ ਜਿਤਨੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋਵੇ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਬੁਢੀ ਨੂੰ ਔਤਰੀ ਨਿਖਤਰੀ ਖਿਆਲ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹਜ਼ਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ-ਗਡੀ ਆਉਂਦੀ, ਸਾਡੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਪੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਡਮ<noinclude>{{center|-੫੮-}}</noinclude> 3sp7ehy15qhqqjtmap3kib4g2p61cef ਮੌਡਿਊਲ:Index template 828 48555 232914 232687 2026-08-24T10:37:18Z JGiannelos (WMF) 2038 232914 Scribunto text/plain categoryForGenre = mw.loadData('module:Work/genre') categoryForForm = mw.loadData('module:Work/form') categoryForAward = mw.loadData('module:Work/award') function withWikidataLink(wikitext, category, overrideItemId) if wikitext == nil then return nil end new_wikitext = mw.ustring.gsub(wikitext, '%[%[([^|%]]*)%]%]', function(page) return addWikidataToLink(page, mw.ustring.gsub(page, '%.*/', '') , category, overrideItemId) end) if new_wikitext ~= wikitext then return new_wikitext end return mw.ustring.gsub(wikitext, '%[%[([^|]*)|([^|%]]*)%]%]', function(page, link) return addWikidataToLink(page, link, category, overrideItemId) end) end function addWikidataToLink(page, label, category, overrideItemId) local title = mw.title.new( page ) if title == nil then return '[[' .. page .. '|' .. label .. ']]' end if title.isRedirect then title = title.redirectTarget end local tag = mw.html.create('span') local itemId = mw.wikibase.getEntityIdForTitle(title.fullText) tag:wikitext('[[' .. page .. '|' .. label .. ']]') if itemId ~= nil then tag:wikitext( ' [[Image:Reasonator small logo wider white stripes.svg|15px|link=https://reasonator.toolforge.org/?q=' .. itemId .. '&lang=pa]] [[Image:Wikidocumentaries-logo.png|15px|link=https://wikidocumentaries-demo.wmflabs.org/' .. itemId .. '?language=pa]]') elseif overrideItemId ~= nil then tag:wikitext( ' [[Image:Reasonator small logo wider white stripes.svg|15px|link=https://reasonator.toolforge.org/?q=' .. overrideItemId .. '&lang=pa]] [[Image:Wikidocumentaries-logo.png|15px|link=https://wikidocumentaries-demo.wmflabs.org/' .. overrideItemId .. '?language=pa]]') end if category ~= nil then tag:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. category .. ']]') end return tostring(tag) end function addRow(metadataTable, key, value) if value then metadataTable:tag('tr') :tag('th') :attr('score', 'row') :css('vertical-align', 'top') :wikitext(key) :done() :tag('td'):wikitext(value) end end function splitFileNameInFileAndPage(title) local slashPosition = string.find(title.text, "/") if slashPosition == nil then return title.text,nil else return string.sub(title.text, 1, slashPosition - 1), string.sub(title.text, slashPosition + 1) end end function indexTemplate(frame) --create a clean table of parameters with blank parameters removed local data = (require 'Module:Index_data').indexDataWithWikidata(frame) local args = data.args local item = data.item local page = mw.title.getCurrentTitle() local html = mw.html.create() if item then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ ਵਾਲੇ ਇੰਡੈਕਸ]]<indicator name="wikidata">[[File:Wikidata.svg|20px|ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. item.id .. ']]</indicator>') if next(item:getBestStatements('P629')) ~= nil then local p629statementvalue = item:getBestStatements('P629')[1].mainsnak.datavalue.value.id local p629statementitem = mw.wikibase.getEntity(p629statementvalue) for _, statement in pairs(p629statementitem:getBestStatements('P136')) do if statement.mainsnak.datavalue ~= nil then genreId = statement.mainsnak.datavalue.value.id if categoryForGenre[genreId] then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. categoryForGenre[genreId] .. ']]') end end end for _, statement in pairs(p629statementitem:getBestStatements('P7937')) do if statement.mainsnak.datavalue ~= nil then formId = statement.mainsnak.datavalue.value.id if categoryForForm[formId] then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. categoryForForm[formId] .. ']]') end end end for _, statement in pairs(p629statementitem:getBestStatements('P166')) do if statement.mainsnak.datavalue ~= nil then awardId = statement.mainsnak.datavalue.value.id if categoryForAward[awardId] then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. categoryForAward[awardId] .. ']]') end end end end else html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਡੀ ਵਾਲੇ ਇੰਡੈਕਸ]]') end --Left part local left = html:tag('div') if args.remarks or args.notes then left:css('width', '60%') end left:css('float', 'left') --Image if args.image then local imageContainer = left:tag('div') :css({ float = 'left', overflow = 'hidden', border = 'thin grey solid' }) local imageTitle = nil if tonumber(args.image) ~= nil then -- this is a page number imageTitle = mw.title.getCurrentTitle():subPageTitle(args.image) else -- this is an other file imageTitle = mw.title.new(args.image, "Media") -- TODO mettre une catégorie pour les livres ayant une couverture qui ne provient pas du DJVU/PDF end if imageTitle == nil then imageContainer:wikitext(args.image) -- TODO mettre une catégorie de maintenance ici lorsque la couverture est manquante else local imageName, imagePage = splitFileNameInFileAndPage(imageTitle) if imagePage ~= nil then imageContainer:wikitext('[[File:' .. imageName .. '|page=' .. imagePage .. '|300px]]') else imageContainer:wikitext('[[File:' .. imageName .. '|300px]]') end end end --Metadata local metadataContainer = left:tag('div') if args.image then metadataContainer:css('margin-left', '250px') end local metadataTable = metadataContainer:tag('table') if args.title then if item then addRow(metadataTable, 'ਸਿਰਲੇਖ', withWikidataLink(args.title, 'ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ ਵਾਲੇ ਇੰਡੈਕਸ')) else addRow(metadataTable, 'ਸਿਰਲੇਖ', '[[' .. args.title .. ']]') end else mw.addWarning('ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ') end addRow(metadataTable, 'ਉਪਸਿਰਲੇਖ', withWikidataLink(args.subtitle)) if args.volume then addRow(metadataTable, 'ਜਿਲਦ', '{{#invoke:ConvertDigit|main|' .. args.volume .. '}}') else end if args.issue then addRow(metadataTable, 'ਨੰਬਰ', '{{#invoke:ConvertDigit|main|' .. args.issue .. '}}') else end if args.edition then addRow(metadataTable, 'ਛਾਪ', '{{#invoke:ConvertDigit|main|' .. args.edition .. '}}') else end -- TODO: merge this entire block with lines above that use P629? if item then if #item:getBestStatements('P629') ~= 0 then local p629statementvalue = item:getBestStatements('P629')[1].mainsnak.datavalue.value.id local p629statementitem = mw.wikibase.getEntity(p629statementvalue) if #p629statementitem:getBestStatements('P7937') ~= 0 then -- TODO: handle multiple work types? local creativeWorkFormId = p629statementitem:getBestStatements('P7937')[1].mainsnak.datavalue.value.id local creativeWorkForm = mw.wikibase.renderSnaks( { p629statementitem:getBestStatements('P7937')[1].mainsnak } ) addRow(metadataTable, 'ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਿਸਮ', withWikidataLink( '[[:d:' .. creativeWorkFormId .. '|' .. creativeWorkForm .. ']]', nil, creativeWorkFormId) ) else addRow(metadataTable, 'ਰਚਨਾਤਮਕ ਕਿਸਮ', "''ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ'' [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਉੱਤੇ ਦੇਖੋ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰੋ|10px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/" .. p629statementvalue .. "#P7937]]") end if #p629statementitem:getBestStatements('P136') ~= 0 then local genrelinks = '' for i, stmt in pairs(p629statementitem:getBestStatements('P136')) do local genreFormId = stmt.mainsnak.datavalue.value.id local genreForm = mw.wikibase.renderSnaks( { stmt.mainsnak } ) genrelinks = genrelinks .. '[[:d:' .. genreFormId .. '|' .. genreForm .. ']]' if next(p629statementitem:getBestStatements('P136'), i) ~= nil then genrelinks = genrelinks .. ', ' end end addRow(metadataTable, 'ਵਿਧਾ', withWikidataLink( genrelinks .. '&nbsp;[[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਉੱਤੇ ਦੇਖੋ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰੋ|10px|baseline|class=noviewer|link=https://www.wikidata.org/wiki/' .. p629statementvalue .. '#P136]]', nil) ) else end end end if args.author then if item then local p50stmt = item['claims']['P50'][1] if p50stmt['mainsnak']['snaktype'] == 'somevalue' then addRow(metadataTable, 'ਲੇਖਕ', withWikidataLink('[[ਲੇਖਕ:ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕ|ਅਗਿਆਤ]]', 'ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕ ਦੀ ਰਚਨਾ')) else addRow(metadataTable, 'ਲੇਖਕ', withWikidataLink(args.author)) -- local authors = item:formatPropertyValues( 'P50', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] -- for author in string.gmatch(authors, '([^,]+)') do -- html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. author .. ' ਰਚਿਤ]]') -- end local authors = item:getBestStatements('P50') for i, author in pairs(authors) do if author.mainsnak.snaktype == 'value' then local authorid = author.mainsnak.datavalue.value.id local authoritem = mw.wikibase.getEntity(authorid) local authorsitelink = authoritem:getSitelink('pawikisource') if authorsitelink ~= nil then local authorsitelinkname = mw.ustring.sub(authorsitelink, 6) html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. authorsitelinkname .. ' ਰਚਿਤ]]') end end end end else addRow(metadataTable, 'ਲੇਖਕ', '{{Al|' .. args.author .. '}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. args.author .. ' ਰਚਿਤ]]') end else end if args.translator then if item then local p655stmt = item['claims']['P655'][1] if p655stmt['mainsnak']['snaktype'] == 'somevalue' then addRow(metadataTable, 'ਅਨੁਵਾਦਕ', withWikidataLink('[[ਲੇਖਕ:ਅਗਿਆਤ ਲੇਖਕ|ਅਗਿਆਤ]]', 'ਆਗਿਆਤ ਲੇਖਕ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ')) else addRow(metadataTable, 'ਅਨੁਵਾਦਕ', withWikidataLink(args.translator)) -- local translators = item:formatPropertyValues( 'P655', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] -- for translator in string.gmatch(translators, '([^,]+)') do -- html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. translator .. ' ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ]]') -- end local translators = item:getBestStatements('P655') for i, translator in pairs(translators) do if translator.mainsnak.snaktype == 'value' then local translatorid = translator.mainsnak.datavalue.value.id local translatoritem = mw.wikibase.getEntity(translatorid) local translatorsitelink = translatoritem:getSitelink('pawikisource') if translatorsitelink ~= nil then local translatorsitelinkname = mw.ustring.sub(translatorsitelink, 6) html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. translatorsitelinkname .. ' ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਸਾਹਿਤ]]') end end end end else addRow(metadataTable, 'ਲੇਖਕ', '{{Al|' .. args.translator .. '}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. args.translator .. ' ਅਨੁਵਾਦਿਤ]]') end else end if args.foreword_author then if item then addRow(metadataTable, 'ਮੁੱਖਬੰਧ ਲੇਖਕ', withWikidataLink(args.foreword_author)) local foreword_authors = item:formatPropertyValues( 'P2679', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for foreword_author in string.gmatch(foreword_authors, '([^,]+)') do end else addRow(metadataTable, 'ਮੁੱਖਬੰਧ ਲੇਖਕ', '{{Al|' .. args.foreword_author .. '}}') end else end if args.afterword_author then if item then addRow(metadataTable, 'পরিশিষ্টের ਲੇਖਕ', withWikidataLink(args.afterword_author)) local afterword_authors = item:formatPropertyValues( 'P2680', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for afterword_author in string.gmatch(afterword_authors, '([^,]+)') do end else addRow(metadataTable, 'পরিশিষ্টের ਲੇਖਕ', '{{Al|' .. args.afterword_author .. '}}') end else end if args.editor then if item then addRow(metadataTable, 'ਸੰਪਾਦਕ', withWikidataLink(args.editor)) local editors = item:formatPropertyValues( 'P98', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for editor in string.gmatch(editors, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. editor .. ' ਸੰਪਾਦਿਤ]]') end else addRow(metadataTable, 'ਸੰਪਾਦਕ', '{{Al|' .. args.editor .. '}}') end else end addRow(metadataTable, 'ਚਿੱਤਰਕਾਰ', withWikidataLink(args.illustrator)) if args.lyricist then if item then addRow(metadataTable, 'ਗੀਤਕਾਰ', withWikidataLink(args.lyricist)) local lyricists = item:formatPropertyValues( 'P676', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for lyricist in string.gmatch(lyricists, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. lyricist .. ' ਰਚਿਤ]]') end else addRow(metadataTable, 'ਗੀਤਕਾਰ', '{{Al|' .. args.lyricist .. '}}') end else end if args.composer then if item then addRow(metadataTable, 'ਸੰਗੀਤਕਾਰ', withWikidataLink(args.composer)) local composers = item:formatPropertyValues( 'P86', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for composer in string.gmatch(composers, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. composer .. ' সুরারোপিত]]') end else addRow(metadataTable, 'ਸੰਗੀਤਕਾਰ', '{{Al|' .. args.composer .. '}}') end else end if args.publisher then if item then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ', withWikidataLink(args.publisher)) for i, publisher_stmt in pairs(item:getBestStatements('P123')) do local formatted_value = mw.wikibase.renderSnaks( { publisher_stmt['mainsnak'] } ) html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. formatted_value .. ' ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ]]') end else addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ', '[[ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ:' .. args.publisher .. '|' .. args.publisher .. ']]') end else html:wikitext( '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਇੰਡੈਕਸ ਸਫ਼ਾ]]' ) end if args.address then if item then addRow(metadataTable, 'ਪਤਾ', withWikidataLink(args.address)) local addresses = item:formatPropertyValues( 'P291', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for address in string.gmatch(addresses, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. address .. ' ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ]]') end else addRow(metadataTable, 'ਸਥਾਨ', '[[:w:pa:' .. args.address .. '|' .. args.address .. ']]') end else html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:প্রকাশস্থান তথ্য বিহীন নির্ঘণ্ট পাতা]]' ) end if args.year then addRow(metadataTable, 'ਸਾਲ', '{{#invoke:ConvertDigit|main|' .. args.year .. '}} ਈਸਵੀ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:{{#invoke:ConvertDigit|main|' .. args.year .. '}} ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ]]' ) else html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ]]' ) end if args.partof then if item then local partsof = item:formatPropertyValues( 'P361', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for partof in string.gmatch(partsof, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. partof .. ']]') end else end else end if args.partofseries then if item then local partsofseries = item:formatPropertyValues( 'P361', { mw.wikibase.entity.claimRanks.RANK_NORMAL } )['value'] for partof in string.gmatch(partsofseries, '([^,]+)') do html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:' .. partofseries .. ']]') end else end else end addRow(metadataTable, 'ਛਾਪਕ', withWikidataLink(args.printer)) if args.source == 'djvu' then addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', '[[File:DjVu-logo.svg|25px|link=File:' .. mw.title.getCurrentTitle().text ..']] [[File:BookReader-favicon.svg|20px|link={{fullurl:toollabs:bookreader/pa/{{{n|{{PAGENAMEE}}}}}}}]]') elseif args.source == 'pdf' then addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', '[[File:Icon pdf.svg|25px|link=File:' .. mw.title.getCurrentTitle().text ..']] [[File:BookReader-favicon.svg|20px|link={{fullurl:toollabs:bookreader/pa/{{{n|{{PAGENAMEE}}}}}}}]]') elseif args.source == 'ogg' then addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', '[[File:Speaker Icon.svg|20px|link=File:' .. mw.title.getCurrentTitle().text ..']]') elseif args.source == 'webm' then addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', '[[File:Open Iconic video.svg|20px|link=File:' .. mw.title.getCurrentTitle().text ..']]') elseif args.source == 'mp3' then addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', '[[File:Speaker Icon.svg|20px|link=File:' .. mw.title.getCurrentTitle().text ..']]') --add an indicator linking to the usages local query = 'SELECT ?item ?itemLabel ?pages ?page WHERE {\n ?item wdt:P996 <http://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/' .. mw.uri.encode(mw.title.getCurrentTitle().text, 'PATH') .. '> .\n OPTIONAL { ?page schema:about ?item ; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/> . }\n OPTIONAL { ?item wdt:P304 ?pages . }\n SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],pa".\n}}' html:wikitext('<indicator name="index-scan-wikidata">[[File:Wikidata Query Service Favicon.svg|20px|ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮਾਂ|link=https://query.wikidata.org/embed.html#' .. mw.uri.encode(query, 'PATH') .. ']]</indicator>') else addRow(metadataTable, 'ਸਰੋਤ', args.source) end if args.progress == 'T' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[Category:ਇੰਡੈਕਸ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ]] [[:Category:ਇੰਡੈਕਸ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ|ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ]]') elseif args.progress == 'V' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[category:ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ]] [[:Category:ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ|ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ]]') elseif args.progress == 'C' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[category:ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਨਹੀਂ]] [[:category:ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਨਹੀਂ|ਇੰਡੈਕਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਨਹੀਂ]]') elseif args.progress == 'OCR' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਟੈਕਸਟ ਲੇਅਰ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਟੈਕਸਟ ਲੇਅਰ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ|ਇੰਡੈਕਸ - ਟੈਕਸਟ ਲੇਅਰ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ]]') elseif args.progress == 'L' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਫਾਈਲ ਠੀਕ ਕਰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ]]<span style="color: #FF0000; ">[[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਫਾਈਲ ਠੀਕ ਕਰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ|ਇੰਡੈਕਸ - ਫਾਈਲ ਠੀਕ ਕਰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ]]</span>') elseif args.progress == 'X' then addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਜਾਂਚ ਲਈ ਫਾਈਲਾਂ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਜਾਂਚ ਲਈ ਫਾਈਲਾਂ|ਇੰਡੈਕਸ - ਜਾਂਚ ਲਈ ਫਾਈਲਾਂ]]') else addRow(metadataTable, 'ਪ੍ਰਗਤੀ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਅਗਿਆਤ ਪ੍ਰਗਤੀ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ - ਅਗਿਆਤ ਪ੍ਰਗਤੀ|ਇੰਡੈਕਸ - ਅਗਿਆਤ ਪ੍ਰਗਤੀ]]') end addRow(metadataTable, 'ਲੜੀ', args.volumes) if args.transclusion == 'yes' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜੋਇਆ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜੋਇਆ|ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜੋਇਆ]]') elseif args.transclusion == 'notimg' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈਆਂ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈਆਂ|ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈਆਂ]]') elseif args.transclusion == 'notadv' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈ|ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਈ]]') elseif args.transclusion == 'held' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੋਜਨ ਹੋਲਡ ਤੇ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੋਜਨ ਹੋਲਡ ਤੇ|ਸੰਯੋਜਨ ਹੋਲਡ ਤੇ]]') elseif args.transclusion == 'check' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੋਜਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ]]<span style="color: #FF0000; ">[[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੋਜਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ|ਸੰਯੋਜਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲੋੜੀਂਦੀ]]</span>') elseif args.transclusion == 'no' then addRow(metadataTable, 'ਸੰਯੋਜਨ', '[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਇਆ]] [[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਇਆ|ਇੰਡੈਕਸ ਨਹੀਂ ਸੰਜੋਇਆ]]') end if args.pages then left:tag('div'):css('clear', 'both') left:newline():wikitext('=== ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਨੇ <br> {{Index progress bar|{{PAGENAME}}}} ==='):newline() left:tag('div'):attr('id', 'pagelist'):css({ background = '#F0F0F0', ['padding-left'] = '0.5em', ['text-align'] = 'justify' }):newline():wikitext(args.pages):newline() else mw.addWarning('ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ') end if args.remarks or args.notes then local right = html:tag('div'):css({ width = '35%;', ['padding-left'] = '1em', float = 'left' }) if args.remarks then right:tag('div'):attr('id', 'remarks'):wikitext(args.remarks) end if args.notes then right:tag('hr'):css({ ['margin-top'] = '1em', ['margin-bottom'] = '1em' }) right:tag('div'):attr('id', 'notes'):wikitext(args.notes) end end html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ]]') if args.source == 'djvu' then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:DJVU ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ]]') elseif args.source == 'pdf' then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:PDF ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ]]') elseif args.source == 'ogg' then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:OGG ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ]]') elseif args.source == 'webm' then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:WEBM ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ]]') elseif args.source == 'mp3' then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:MP3 ਫਾਰਮੈਟ ਵਾਲੀ ਫਾਈਲ]]') end if not args.remarks then html:wikitext('[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਡੈਕਸ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ੇ]]') end return tostring(html) end local p = {} function p.indexTemplate( frame ) return indexTemplate( frame ) end return p 7hy0kx93nackdf0ti7dtd9f89nr0pbj ਮੌਡਿਊਲ:Message box/fmbox.css 828 53801 232912 176480 2026-08-24T08:00:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 232912 sanitized-css text/css .fmbox { clear: both; margin: 0.2em 0; width: 100%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); box-sizing: border-box; color: var(--color-base, #202122); } .fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } .fmbox-editnotice { background-color: transparent; } .fmbox .mbox-text { border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; width: 100%; } .fmbox .mbox-image { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; text-align: center; } .fmbox .mbox-imageright { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; text-align: center; } .fmbox .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .fmbox-warning { background-color: #300; /* Reddish, same hue/saturation as light */ } } @media screen and ( prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .fmbox-warning { background-color: #300; /* Reddish, same hue/saturation as light */ } } k18za5h8ujwt6mea3q507ztplqmpwzg ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/24 250 69999 232903 232877 2026-08-24T03:16:50Z Kaur.gurmel 192 232903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{center|(੨੨)}}</noinclude>{{gap}}ਦੇਵੀ-ਮੈਂ ਦੋ ਬਾਰੀ ਦਵਾਈ ਖੁਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਛ ਆਰਾਮ ਹੈ, ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਤਕ ਪੂਰਾ ਆਰਾਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਓਹ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ ਅਰ ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਗ ਬਾਹਰੋਂ ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਕਰ ਗਏ । {{gap}}ਜਦ ਸਭ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਫੇਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ, ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਤੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਤੂੰ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਚੀਕ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ ? {{gap}}ਭੂਤ-ਉਫ ! ਮੇਰੇ ਪਿਯਾਰੇ ਮਿੱਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੇ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤ੍ਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਵੱਡੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੋ, ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ 1 {{gap}}ਦੇਵੀ-ਹਾਂ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਏਯਾਰ ਨੇ ਹੀ ਸੂਰਤ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ ਪਰ ਹੈ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦਾ । {{gap}}ਭੂਤ ਜੇ ਉਸਦੀ ਸੂਰਤ ਬਨਾਵਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ {{gap}} * ਪਾਠਕ !ਦੀ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਸੂਲ, ਅਫਾਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦਭੁਤ ਦਵਾਈ ਰਾਜ ਬੱਲਭ ਚੂਰਨ ਭਾਈ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਕੀਮ ਚੌਂਕ ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਮੰਗਾਓ।<noinclude></noinclude> lsiogorjbx80zyd4bnaolx36p2rakds ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/25 250 70002 232904 232879 2026-08-24T03:22:29Z Kaur.gurmel 192 232904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SHAGANPREET" />{{center|(੨੩)}}</noinclude>ਠੀਕ ਮੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਅਜੇਹੀ ਦੇਖੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਚੀਕ ਨਿਕਲ ਗਈ। {{gap}}ਦੇਵੀ-ਓਹ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ ? {{gap}}ਭੂਤ-ਓਹ ਇਕ ਮੂਰਤ ਸੀ ਜੋ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਨਕਾਬ ਪੋਸ਼ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਰੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਬੱਸ ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਦਾਹਵਾ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ। {{gap}} ਦੇਵੀ-ਓਹ ਮੂਰਤ ਕਿਸਦੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ? {{gap}}ਭੂਤ-(ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ) ਓਹ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਪੁਰਸ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਵੱਸੋਂ ਉਜਾੜ ਸਭਨਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਕਿ ਕਿਸਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ ? ਇਕ ਏਹੋ ਹੀ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ। ਆਪ ਇਹ ਤਾਂ ਚੰਗੀਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਸੰਦੂਕੜੀ ਪਾਸੋਂ ਕਿਰਨਾ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਨਕਲੀ ਬਲਭੱਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਰ ਹੁਣ ਤਕ ਭੇਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖਾਸ ਹੈ? {{gap}}ਦੇਵੀ-ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਿਨ ਭੀ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਸੰਦੂਕੜੀ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਇਕ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਨੇ ਖੜੇ ਹੋਕੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਕੀ ਉਪਮਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਰ ਮੂੰਹ ਮੰਗਿਆ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ<noinclude></noinclude> k8gn1jjy9ypjlfq01zhwctj3figzog5 232905 232904 2026-08-24T03:25:16Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 232905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{center|(੨੩)}}</noinclude>ਠੀਕ ਮੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਹੈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਅਜੇਹੀ ਦੇਖੀ ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਚੀਕ ਨਿਕਲ ਗਈ। {{gap}}ਦੇਵੀ-ਓਹ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ ? {{gap}}ਭੂਤ-ਓਹ ਇਕ ਮੂਰਤ ਸੀ ਜੋ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਨਕਾਬ ਪੋਸ਼ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਰੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਬੱਸ ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਦਾਹਵਾ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ। {{gap}} ਦੇਵੀ-ਓਹ ਮੂਰਤ ਕਿਸਦੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਕਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ? {{gap}}ਭੂਤ-(ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ) ਓਹ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਪੁਰਸ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਵੱਸੋਂ ਉਜਾੜ ਸਭਨਾਂ ਚੀਜਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਕਿ ਕਿਸਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ ? ਇਕ ਏਹੋ ਹੀ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੁਛ ਭੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ। ਆਪ ਇਹ ਤਾਂ ਚੰਗੀਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਸੰਦੂਕੜੀ ਪਾਸੋਂ ਕਿਰਨਾ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਨਕਲੀ ਬਲਭੱਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਰ ਹੁਣ ਤਕ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ? {{gap}}ਦੇਵੀ-ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਿਨ ਭੀ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਸੰਦੂਕੜੀ ਵਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਇਕ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਨੇ ਖੜੇ ਹੋਕੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਉਪਮਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਰ ਮੂੰਹ ਮੰਗਿਆ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।<noinclude></noinclude> 1ajai3d5fwbznxq3g8elqerqaduoom0 ਪੰਨਾ:ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤਾ ਸੰਤਤਿ ਭਾਗ 20.pdf/26 250 70005 232906 209934 2026-08-24T03:35:16Z Kaur.gurmel 192 232906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SHAGANPREET" />{{center|(੨੪)}}</noinclude>{{gap}} ਭੂਤ-ਠੀਕ ਹੈ, ਬਲਭੱਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇਹ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭੇਤ ਢੱਕੇ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਪਾਸੋਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਦੂਕੜੀ ਦੁਵਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ” ਮੈਂ ਭੀ ਏਹੋ ਸੋਚਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਮੰਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਮਾਂਮਿਲ ਜਾਵੇ,ਪੰਤੂ ਇਸਮੂਰਤਨੇ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਰ ਮੈਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। {{gap}}ਦੇਵੀ-ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਦੂਕੜੀ ਤੇ ਇਸ ਮੂਰਤ ਦਾ ਕੀ ਸੰਬੰਧ? {{gap}}ਭੂਤ-ਜੋ ਭੇਤ ਉਸ ਸੰਦੂਕੜੀ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਸੀ ਓਹੋ ਭੇਤ ਇਹ ਮੂਰਤ ਪ੍ਰਣਗਟਸਦਾ ਦਾਹਵੇਂ ਦਾਰ ਭੀ ਆ ਪਹੁੰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੇ ਇਹ ਮੂਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ-ਈ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਸੰਦੂਕੜੀ ਤੇ ਇਸ ਮੂਰਤ ਵਿਚ ਕੀ ਭੇਤ ਹੈ? {{gap}}ਭ-(ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ,ਪਰ ਇਹ ਸਮਝ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਸ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸੁਣਣੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਪਾ ਲਵੋਗੇ। {{gap}}ਦੇਵ - ਛ ਹੋਵੇਗਾ ਮਹਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਗ ਤੇਰੀ ਬਡਾ ਚ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> ddqq7y6ujaubfrgx7a7s3t66baqbrz0 232907 232906 2026-08-24T03:39:58Z Kaur.gurmel 192 232907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="SHAGANPREET" />{{center|(੨੪)}}</noinclude>{{gap}} ਭੂਤ-ਠੀਕ ਹੈ, ਬਲਭੱਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਇਹ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭੇਤ ਢੱਕੇ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਪਾਸੋਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਦੂਕੜੀ ਦੁਵਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ” ਮੈਂ ਭੀ ਏਹੋ ਸੋਚਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਮੰਗਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਮਾਂਮਿਲ ਜਾਵੇ,ਪੰਤੂ ਇਸਮੂਰਤਨੇ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਰ ਮੈਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। {{gap}}ਦੇਵੀ-ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਦੂਕੜੀ ਤੇ ਇਸ ਮੂਰਤ ਦਾ ਕੀ ਸੰਬੰਧ? {{gap}}ਭੂਤ-ਜੋ ਭੇਤ ਉਸ ਸੰਦੂਕੜੀ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਸੀ ਓਹੋ ਭੇਤ ਇਹ ਮੂਰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਭੀ ਸੋਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਦਾਹਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਭੀ ਮਲੂਮ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਾਹਵੇ ਦਾਰ ਭੀ ਆ ਪਹੁੰਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੇ ਇਹ ਮੂਰਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ-ਈ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਸੰਦੂਕੜੀ ਤੇ ਇਸ ਮੂਰਤ ਵਿਚ ਕੀ ਭੇਤ ਹੈ? {{gap}}ਭ-(ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪ ਤੋਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ,ਪਰ ਇਹ ਸਮਝ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਸ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸੁਣਣੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਭਾਰ ਪਾ ਲਵੋਗੇ। {{gap}}ਦੇਵ - ਛ ਹੋਵੇਗਾ ਮਹਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਗ ਤੇਰੀ ਬਡਾ ਚ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> tct4jdg1165q5j5iaubqlzmfhu2k7ak ਪੰਨਾ:Amrit Kala.pdf/24 250 73743 232891 232622 2026-08-23T14:47:48Z Harchand Bhinder 2624 232891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" />{{center|'''{{larger|( ੨੧ )}}'''}}</noinclude> ਖਰੇ ਖੋਟੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਈ ਭਾਵ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ ਵਿਚ ਨਿਰਣਤ ਹੈ। ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਓਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਭੀ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਖ ਦੁਆਰਾ ਕਰਤੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਸਮੂਹ ਲੋਕ ਪਰਖੇ ਹਨ। ਖਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭਰਮ ਭੁਆਟਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਭੁਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਲੜੀ ਫੇਰ ਫੜਾਇਕੇ ਅਗਲੀ ਪੰਗਤੀ ਓਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨਿਰ-ਣਾਉਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਓਹ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਾਗ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਓਸੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਆਵੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਾ ਧਾਰੀ ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਪਰਤਖ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੇਖੇ ਬਾਝੋਂ ਪਤੀਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਪਤੀਜੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਲਾਹੁਣ ਦੀ ਹਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ। ਅਤੇ ਆਪੇ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਹੁਣਾ ਅਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ:- {{center|“ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ।”}}</br>{{gap}}ਗੁਰੂ ਪਰਸਾਦੁ ਕਰੇ, ਨਾਮ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਨਾਮੀ ਇਸ ਨਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘਾਲ ਥਾਇ ਪਵੇ ਅਤੇ ਅਤੁਟ ਸ਼ਬਦ ਕਮਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਇਸ ਬਿਧਿ<noinclude></noinclude> kojpeep4kweokbmcz1hidybhc2p7v50 ਪੰਨਾ:Amrit Kala.pdf/27 250 73754 232894 2026-08-23T15:37:17Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ( ੨੫ ) ਨਹੀਂ ਪਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ । ਗੁਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੁਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਗੁਰਮੰਤ੍ਰੀ ਬੀਜ ਮਾਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਗੁਰ ਨਦਰ ਪਾਤਰੀ ਜਨ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਜਪਿ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕਰ ਕੇ . ਹਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ( ੨੫ ) ਨਹੀਂ ਪਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ । ਗੁਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੁਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਗੁਰਮੰਤ੍ਰੀ ਬੀਜ ਮਾਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਗੁਰ ਨਦਰ ਪਾਤਰੀ ਜਨ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਜਪਿ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕਰ ਕੇ . ਹਉਮੈ ਦੀ ਪਾਲ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਫੇਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੋਘੇ ਖੁਲ ਖੁਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।ਫਿਰ ਜੋ ਨਾਮ ਭਗਤਿ ਕਮਾਈ ਰੂਪੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਖਿਨ ਖਿਨ ਪਲ ਪਲ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਉਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਭੇਜਸੀ ਜਲਵਾ ਵਰਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਜੋਤਿ ਜਲਵਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਹਿ ਓਹ ਘਟ ਸੋਹਨੀ ਮਨ ਮੋਹਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਧ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਰਤੰਨਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹਜ ਸੁਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਵਰਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਨਿਕਸਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੋਂ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਖਿਨ ਖਿਨੀ ਤਤ ਕਮਾਈ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਗਿਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬਿਖ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਖੱਚਤ ਹੋਣੋਂ ਅਤੇ ਖੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋਣੋ ਹਰਦੰਮ ਰੋਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਮਨਮੁਖਤਾਈ ਦਾ ਫਲ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ ਰੂਪੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਤੱਤ<noinclude></noinclude> ll6c2nuka2bn3wb9s16e4ri63drev93 232915 232894 2026-08-24T11:40:33Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 232915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੨੫ )}}'''}} ਨਹੀਂ ਪਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ। ਗੁਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੁਆਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਗੁਰਮੰਤ੍ਰੀ ਬੀਜ ਮਾਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਗੁਰ ਨਦਰ ਪਾਤਰੀ ਜਨ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਜਪਿ ਕੇ ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਹਉਮੈ ਦੀ ਪਾਲ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੋਘੇ ਖੁਲ ਖੁਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਜੋ ਨਾਮ ਭਗਤਿ ਕਮਾਈ ਰੂਪੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਖਿਨ ਖਿਨ ਪਲ ਪਲ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਉਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਜਲਵਾ ਵਰਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਜੋਤਿ ਜਲਵਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਹਿ ਓਹ ਘਟ ਸੋਹਨੀ ਮਨ ਮੋਹਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਧ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਰਤੰਨਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਹਜ ਸਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਵਰਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਨਿਕਸਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਖਿਨ ਖਿਨੀ ਤਤ ਕਮਾਈ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਤੱਤ ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਗਿਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬਿਖ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਖੱਚਤ ਹੋਣੋ ਅਤੇ ਖੀਨ ਖਰਾਬ ਹੋਣੋ ਹਰਦੰਮ ਰੋਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। {{center|'''{{larger|ਮਨਮੁਖਤਾਈ ਦਾ ਫਲ}}'''}} {{gap}}ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਕਮਾਈ ਰੂਪੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਤੱਤ<noinclude></noinclude> 9q4wa2etjef585wmcyl90ye4r37d2yg ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeepburjbhalaike/proofreadathon sitenotice 2 73755 232913 2026-08-24T08:03:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{fmbox | image =[[File:Proofread-graphic-Wikisource.png|100px|link=]] | imageright= [[File:Wikisource-logo.svg|70px|link=[[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:Edit ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਮੁਹਿੰਮ]]]] | style = | textstyle = | text = <center>ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੋ। </center> }}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232913 wikitext text/x-wiki {{fmbox | image =[[File:Proofread-graphic-Wikisource.png|100px|link=]] | imageright= [[File:Wikisource-logo.svg|70px|link=[[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:Edit ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਮੁਹਿੰਮ]]]] | style = | textstyle = | text = <center>ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਵੋ। </center> }} 2m0skxqrdamowrfv6ke5ejs2qdi0vto