ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 7783 233725 229924 2026-09-03T15:23:10Z Parmjit kaur rao 477 233725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸ਼ਾਮ ਹੋਈ, ਉਮਰ ਏਵੇਂ ਤਮਾਮ ਹੋਈ ! ਹਰ ਆਦਮੀ ਦੇ ਏਸ ਚਕਰ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਾਲਾ ਵਿਚ ਪਰੋ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਦੋ ਚਾਰ ਨਾਵਲ ਭੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਹਿੱਤਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਜਾਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕਹਿ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ । ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ, ਇਤਿਹਾਸ, ਮਿਥਿਹਾਸ ਆਦਿ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਈਹੋ ਹੀ ਖਾਣ ਹੈ ਤੇ ਈਹੋ ਹੀ ਭੰਡਾਰਾ । ਫਰਕ ਕੇਵਲ ਅਨੁਭਵੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਢੰਗ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪੀ ਸਾਧਨ ਤੇ ਆਸ਼ੇ ਜਾਂ ਪਰਯੋਜਨ ਦਾ ਹੈ ।{{center|(੨)}} <br>{{gap}}ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਏਸ ਪੂਰਬ-ਇਤਹਾਸਕ ਤੇ ਪਰਕਿਰਤਕ ਵਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਸਮਝਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਰੀਏ । ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁਖ ਵੀ 'ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ' ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਿਆਰ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਭਾਗੀ ਰਹਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਪਿਆਰ ਇਕ ਤਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪਿਆਰ, ਲਿੰਗ ਪਿਆਰ, ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਰਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਛੜੇ ਮਰ ਚੁਕੇ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਭੈਣ ਭਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਲਈ ਵਿਲਕਣੀ ਤੇ ਵਿਜੋਗ ਦੇ ਜ਼ਜ਼ ਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਿਆਰ । ਇਸਤਰੀ ਪਿਆਰ ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਿੱਤ ਉਪਜਿਆ ਤੇ ਵਿਜੰਗੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਤਾ । ਏਸੇ ਨੇ ਹੀ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹਰਾਂ, ਪਰੀਆਂ , ਰੱਬ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਰੂਪਾਂ-ਅਵਤਾਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ<noinclude>{{rh|੧੪}}</noinclude> rbehbumyd2quyc2ovitcuhvc5zrxt2a 233726 233725 2026-09-03T15:25:42Z Parmjit kaur rao 477 233726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸ਼ਾਮ ਹੋਈ, ਉਮਰ ਏਵੇਂ ਤਮਾਮ ਹੋਈ ! ਹਰ ਆਦਮੀ ਦੇ ਏਸ ਚਕਰ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਾਲਾ ਵਿਚ ਪਰੋ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਦੋ ਚਾਰ ਨਾਵਲ ਭੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਹਿੱਤਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਜਾਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕਹਿ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ । ਕਵਿਤਾ, ਨਾਟਕ, ਇਤਿਹਾਸ, ਮਿਥਿਹਾਸ ਆਦਿ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਈਹੋ ਹੀ ਖਾਣ ਹੈ ਤੇ ਈਹੋ ਹੀ ਭੰਡਾਰਾ । ਫਰਕ ਕੇਵਲ ਅਨੁਭਵੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਢੰਗ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਰੂਪੀ ਸਾਧਨ ਤੇ ਆਸ਼ੇ ਜਾਂ ਪਰਯੋਜਨ ਦਾ ਹੈ ।{{center|(੨)}} <br>{{gap}}ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਏਸ ਪੂਰਬ-ਇਤਹਾਸਕ ਤੇ ਪਰਕਿਰਤਕ ਵਿਰਤਾਂਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਸਮਝਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਰੀਏ । ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁਖ ਵੀ 'ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ' ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਿਆਰ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਭਾਗੀ ਰਹਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਪਿਆਰ ਇਕ ਤਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪਿਆਰ, ਲਿੰਗ ਪਿਆਰ, ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਰਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਵਿਛੜੇ ਮਰ ਚੁਕੇ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਭੈਣ ਭਰਾ ਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ ਬੇਲੀਆਂ ਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਲਈ ਵਿਲਕਣੀ ਤੇ ਵਿਜੋਗੀ ਦੇ ਜ਼ਜ਼ਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਿਆਰ । ਇਸਤਰੀ ਪਿਆਰ ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਿੱਤ ਉਪਜਾਇਆ ਤੇ ਵਿਜੋਗੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਤਾ । ਏਸੇ ਨੇ ਹੀ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹੂਰਾਂ, ਪਰੀਆਂ , ਰੱਬ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਰੂਪਾਂ-ਅਵਤਾਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਜਨਮ<noinclude>{{rh|੧੪}}</noinclude> 5f4uar95yemufgplrw14b0tivk5cvpd 250 7784 233727 229925 2026-09-03T15:44:00Z Parmjit kaur rao 477 233727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਿੱਤਾ । ਇਹ ਦੋ ਤਰਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿੱਤ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹਰ ਕਾਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵੀ । ਪਹਿਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ, ਯਥਾਰਥ ਜਾਂ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਸਾਹਿੱਤ ਆਦਿ ਦੇ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ , ਪੜਚੋਲੀਏ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿੱਤ ਨੂੰ ਪਰਮਾਰਥਕ, ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ-ਸਾਹਿੱਤ ਦਾ ਨਾਉਂ ਦੇਦੇ ਹਨ । ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਿਰੂਪਣ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿਆ ਹੈ। <br>{{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ, ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਿਆ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣਾ ਇਕ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਾਜਕ ਲੋੜ ਸੀ ਤੇ ਹੈ । ਏਸ ਲਈ ਪਹਿਲੋਂ ਪਹਿਲ ਇਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਤੋਤਾ-ਮੈਨਾ, ਜਿੰਨ-ਪਰੀ, ਚਿੜੀ-ਚਿੜੇ, ਬਟੇਰਾ-ਬਟੇਰੀ, ਚੰਨ-ਚਕੋਰ, ਚਕਵੀ-ਸੂਰਜ, ਆਦਿ ਮਨੁਖੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਮਾਨਸ-ਬੂ, ਮਾਨਸ-ਬੂ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਦਰ ਕੀਤੀ । ਇਹ ਸਭ ਚਿੰਨਵਾਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਨ । ਏਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ-ਮੁਨੀਆਂ ਜਾਣੀ ਅਜੇਹੇ ਮਨੁਖਾਂ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਬਿਆਨਿਆ ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਆਮ ਮਨੁਖ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਤੇ ਕੁਝ ਕੁ 'ਅਮਨੁਖੀ' ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਅਵਸਥਾ ਸੀ । ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਇਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਸਤੂ ਵਿਸ਼ਾ ਤਾਂ ਜਿਨਸੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਹੀ ਰਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਆਸ਼ਾ ਭੀ ਦਿਲਪਰਚਾਵਾ ਸੁਹਜ-ਸੁਆਦ ਜਾਂ ਅਰਸਤੂ ਵਾਲਾ ਕੈਥਾਰਸੀ ਭਾਵ । ਪਰ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਾਯੂ-ਮੰਡਲ ਤੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਕੁਝ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਅਨੋਖੇ, ਦੂਰ ਜਾਂ ‘ਉੱਚੇ’ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ‘ਗੇੜ’ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਕਾਰਣ ਇਹ ਸੀ<noinclude>{{rh|||੧੫}}</noinclude> qpf2oyakqokdvqenewpzjfmzfrkc3iq 250 16812 233713 233710 2026-09-03T13:34:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 233713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center| width=60%|{{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਇਸਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਠੀਕ ਐ; ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਬੜੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਹ! ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਾਤਿਰ ਆਪਸ 'ਚ ਝਗੜਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੰਬਖ਼ਤ ਗੈਂਡਾ ਇਥੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਐ। ਨਾਮੁਰਾਦ ਡੰਗਰ ਘਾਹ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ। ਤੇ ਅਸੀਂ ਏਨਾ ਬਹਿਸ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਖੂੰਖਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਕਦੋਂ ਦਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁਣ। ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਸ਼ੂ ਬਾਰੇ, ਜਿਹੜਾ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰ ਖਪਾਉਣ ਦੀ ਉੱਕਾ ਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜੇਨ... ਪਲੀਜ਼ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆਂ ਨਾ; (ਉਹ ਉਬਾਸੀ ਲੈਂਦਾ) ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਹੈ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨੂੰ। (ਗਿਲਾਸ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ) ਤੇਰੇ ਨਾਮ !</br> (ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਉਵੇਂ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਮੁੜ ਖੱਬੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬੇਰੰਜਰ ਅਤੇ ਜੇਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀ ਟੇਬਲ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।)</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਵਾਪਿਸ ਰੁੱਖ ਗਿਲਾਸ। ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਪੀਏਂਗਾ।</br> (ਜੇਨ ਆਪ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘੁੱਟ ਭਰ ਕੇ ਗਿਲਾਸ ਅੱਧ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਬੇਰੰਜਰ ਗਿਲਾਸ ਹੱਥ 'ਚ ਫੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਪੀਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।)</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}(ਮਰੀਅਲ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ 'ਚ) ਦੁਕਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਏ।(ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੀਣ ਹੀ ਲੱਗਾ ਹੈ)</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਰੱਖ ਦੇ ਥੱਲੇ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਨਾ !</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਠੀਕ ਐ।</br> (ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਿਲਾਸ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਡੇਜ਼ੀ ਉੱਥੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਜਵਾਨ ਟਾਈਪਿਸਟ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਚ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੇਰੰਜਰ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਚੱਕਰ 'ਚ ਹੱਥ 'ਚ ਫੜਿਆ ਗਿਲਾਸ ਛਲਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਜੇਨ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।)</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਓ ਇਹ ਤਾਂ ਡੇਜ਼ੀ ਹੈ!</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਦੇਖ ਦੇਖ..; ਕਿੰਨਾ ਬੇਵਕੂਫ਼ ਐ ਭੌਂਦੂ!</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਡੇਜ਼ੀ ਓਹ... ਸੌਰੀ... ਮੈਂ,,, (ਡੇਜ਼ੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਏਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਦੇਖੇ।}} {{nop}}<noinclude>{{right|22}}</noinclude> qsclgigahwhbjmuqtqddambuqslj1sf 250 16817 233718 47563 2026-09-03T13:56:07Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 233718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center| width=60%|{{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਤੇਰੀ ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ... ਕਦੇ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ! (ਫੇਰ ਉਹ ਡੇਜ਼ੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।) ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਛੋਕਰੀ ਤੋਂ ਕਾਹਦਾ ਡਰ ਆਉਂਦਾ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਓਹ, ਸ਼ੀ, ਚੁੱਪ ਪਲੀਜ਼... ਖ਼ਾਮੋਸ਼ !</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਕੋਈ ਐਨੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਂ ਲੱਗਦੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣ 'ਚ !</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}(ਡੇਜ਼ੀ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਜੋਨ ਵੱਲ) ਸੌਰੀ! ਮੈਂ ਫੇਰ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਦਾਰੂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇਖੇ, ਉੱਠਣ ਬੈਠਣ ਤੇ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ, ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਜਾਨ ਨਹੀਂ, ਹੋਸ-ਹਵਾਸ ਉੱਡੇ ਪਏ, ਸਾਹ ਸੁੱਕੇ। ਕਿਉਂ ਕਬਰ ਪੁੱਟ ਰਿਹਾਂ ਆਪਣੀ ਯਾਰ, ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਰਿਹੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ, ਸੁਆਦ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਪਸੰਦ ਨੀ ਮੈਨੂੰ। ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਪੀਵਾਂ, ਲਗਦਾ ਜਾਨ ਨਿਕਲਦੀ; ਲਗਦੈ...ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਖ਼ਾਤਿਰ ਬਸ ਪੀ ਲੈਂਦਾਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}} ਕਾਹਦਾ ਡਰ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}} ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਪੀੜਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਫੇਰ ਮੈਂ ਪੀਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾਂ। ਉਸ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ, ਦਿਮਾਗ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਲੱਗਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਤੂੰ ਬਸ ਖ਼ੁਦ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾਂ, ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੰਝ ਹੀ ਹਾਂ ਥੱਕਿਆ ਟੁੱਟਿਆ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਧੂਹਣਾ ਵੀ ਹੁਣ ਬੋਝ ਲਗਦੈ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}}ਨਸਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਈਆਂ ਦਾਰੂ ਨਾਲ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਏ ਸ਼ਰਾਬੀ ਮਨ ਦੀ</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=5em}}(ਨਿਰੰਤਰ ਬੋਲਦਾ ਹੈ) ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਈ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬੋਝ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂਸੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੜਿਆ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਈ। ਲਗਦੈ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਖ਼ੁਦ ਦਾ ਈ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਂ ਵੀ। ਪੈੱਗ ਲਾਉਣ ਸਾਰ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬੋਝ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ... ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਗਦਾਂ, ਮੁੜ ਕੇ ਮੈਂ, ‘ਮੈਂ’ ਹੋ ਜਾਂਦਾਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=5em}} ਐਵੇਂ ਸਭ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ। ਇਧਰ ਦੇਖ ਮੇਰੇ ਵੱਲ, ਬੇਰੰਜਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਹਾਂ। ਫੇਰ ਵੀ ਹਲਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾਂ, ਖੰਭ ਵਰਗਾ ਹਲਕਾ। (ਉਹ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ}} {{nop}}<noinclude>{{right|23}}</noinclude> axzympv3v259x6aedc2nup386jbvo3p 250 16822 233722 47568 2026-09-03T14:19:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 233722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{Block center| width=60%|ਉੜਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਮਸਤ ਮੁੜ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਠੀਕ ਇਸੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਜੇਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਧੱਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਤਰਕ-ਵਿਧਾਨ... ਮਸਲਨ (ਲੜਖੜਾ ਜਾਂਦਾ) ਹੂੰ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਈ! (ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਓ ਪਲੀਜ਼...ਸੌਰੀ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}(ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ ਮਾਫ਼ ਮੈਂ...</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}} ਕੁਝ ਨੀ ਹੋਇਆ।</br> (ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੱਜੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਇਕ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਕੁਝ ਨੀ ਹੋਇਆ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਬੜੀ ਜਾਨ ਏ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਚ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ|depth=7em}}ਹਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਤਕੜਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਕੜਾ ਹਾਂ, ਕੁਦਰਤੀ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤਕੜਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਕੜਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸਲਈ ਵੀ ਤਕੜਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਰੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛਾਨਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਬੇਜ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਜੀਓ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਦਾਰੂ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਤੇਰੀ ਛਾਤੀ ’ਤੇ ਇੰਝ ਭਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ :|depth=7em}} ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਤਾਂ ਤਰਕ-ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਇਹ ਹੈ। ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੰਜੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਸਲ ਦੀ ਹੋਏ ਪੰਜੇ ਚਾਰ ਹੀ ਨੇ। ਇਸਲਈ ਹਰ ਨਸਲ ਦੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਮੇਰੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੀ ਪੰਜੇ ਚਾਰ ਨੇ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ :|depth=7em}}(ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਤਾਂ ਉਹ ਬਿੱਲੀ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਮੇਰੇ 'ਚ ਤਾਂ ਜਿਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਮਸਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਯਾਨੀ ਕਿ ਤਰਕਪੂਰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਕੁੱਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿੱਲੀ ਹੋਏਗਾ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ :|depth=7em}}ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ: (ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਤਰਕ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਹਾਂ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟਾ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ|depth=7em}}ਇਕੱਲਾਪਣ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨੀ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਓ ਗੱਲ ਕੱਟ ਰਿਹੈਂ। ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ}} {{nop}}<noinclude>{{right|24}}</noinclude> cz74cp0c9vl5xdorrmscf53ghd88z6y 250 16827 233729 47573 2026-09-03T15:48:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 233729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center| width=60%|ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਏ ਤੈਨੂੰ; ਇਕੱਲਾਪਣ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿੰਤਕ ਸਮਝਦੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ 'ਚ ਤਾਂ ਤਰਕ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਤਰਕ</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਜਦ ਤਾਈਂ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸਦੀ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਹੈ...</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਗੱਲ ਸਗੋਂ ਉਲਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਸਹਿਜ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਲੋਕ ਜਿਉਈ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਆ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਉਣਾ ਤਾਂ ਵਿਰਲੀ ਓ ਚੀਜ਼ ਰਹਿ ਗਈ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਮਰ ਗਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ, ਇਸਤੋਂ ਮੁੱਕਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ! ਹਾ...ਹਾ... ਹਾ! (ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ) ਤੇ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬੋਝ ਹੈ ? ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਬੋਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਕਦੇ ਤਾਂ ਸੋਚਦਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ... ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੋਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੋਏਗਾ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}(ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਇਕ ਹੋਰ ਮਿਸਾਲ, ਤਰਕ ਦੀ...; ਸਭ ਬਿੱਲੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸੁਕਰਾਤ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਿ ਸੁਕਰਾਤ ਬਿੱਲੀ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੰਜੇ ਵੀ ਚਾਰ ਸੀ। ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਸੀ ਉਸਦਾ ਨਾ ਸੁਕਰਾਤ ਸੀ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਹੁਣ ਸਮਝਿਆ ਗੱਲ ਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ...</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਅਸਲ 'ਚ ਤਾਂ ਤੂੰ ਬੱਸ ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਏਂ, ਫਰੇਬੀ ਤੇ ਝੂਠਾ। ਕਹਿੰਦਾ ਤੂੰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਕੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਕੌਣ ?</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਉਹੀ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤ, ਨਿਕੜੀ ਜਿਹੀ,, ਜਿਹੜੀ ਹੁਣੇ ਗਈ ਏਥੋਂ। ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ!</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਯਾਨੀ ਸੁਕਰਾਤ ਬਿੱਲੀ ਸੀ, ਸੀ ਨਾ ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਸਾਡੇ ਤਰਕ ਨੇ ਹੁਣੇ ਇਹੋ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਏਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖੇ। (ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ}} {{nop}}<noinclude>{{right|25}}</noinclude> t6pdf4ped54q7x7hqde3y5sus61dl2m 233730 233729 2026-09-03T15:49:21Z Harchand Bhinder 2624 233730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center| width=60%|ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਏ ਤੈਨੂੰ; ਇਕੱਲਾਪਣ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ? ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਿੰਤਕ ਸਮਝਦੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ 'ਚ ਤਾਂ ਤਰਕ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਤਰਕ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਜਦ ਤਾਈਂ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸਦੀ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਹੈ...</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਗੱਲ ਸਗੋਂ ਉਲਟੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਸਹਿਜ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਸਬੂਤ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਲੋਕ ਜਿਉਈ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਆ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਮਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਉਣਾ ਤਾਂ ਵਿਰਲੀ ਓ ਚੀਜ਼ ਰਹਿ ਗਈ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਮਰ ਗਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ, ਇਸਤੋਂ ਮੁੱਕਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ! ਹਾ...ਹਾ... ਹਾ! (ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ) ਤੇ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬੋਝ ਹੈ ? ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਹ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਬੋਝ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਕਦੇ ਤਾਂ ਸੋਚਦਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ... ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੋਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੋਏਗਾ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}(ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਇਕ ਹੋਰ ਮਿਸਾਲ, ਤਰਕ ਦੀ...; ਸਭ ਬਿੱਲੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸੁਕਰਾਤ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਿ ਸੁਕਰਾਤ ਬਿੱਲੀ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੰਜੇ ਵੀ ਚਾਰ ਸੀ। ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਸੀ ਉਸਦਾ ਨਾ ਸੁਕਰਾਤ ਸੀ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਹੁਣ ਸਮਝਿਆ ਗੱਲ ਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ...</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਅਸਲ 'ਚ ਤਾਂ ਤੂੰ ਬੱਸ ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਏਂ, ਫਰੇਬੀ ਤੇ ਝੂਠਾ। ਕਹਿੰਦਾ ਤੂੰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਕੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਕੌਣ ?</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਉਹੀ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤ, ਨਿਕੜੀ ਜਿਹੀ,, ਜਿਹੜੀ ਹੁਣੇ ਗਈ ਏਥੋਂ। ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ!</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਯਾਨੀ ਸੁਕਰਾਤ ਬਿੱਲੀ ਸੀ, ਸੀ ਨਾ ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਸਾਡੇ ਤਰਕ ਨੇ ਹੁਣੇ ਇਹੋ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਏਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖੇ। (ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਲਈ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ}} {{nop}}<noinclude>{{right|25}}</noinclude> q32ils8mjnyh22vl9ok4ntxjmuq41qo 250 16832 233737 47578 2026-09-03T16:10:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 233737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center| width=60%|ਕਿ ਇਹ ਉੱਕਾ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਮੀਦ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੇਜ਼ੀ ਕਿਸੇ ਪਿਆਕੜ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਏਗੀ ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਮੁੜ ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਛੱਡ ਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਉਸਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਓ, ਕੌਣ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਆਫ਼ਿਸ ਦਾ ਕੁਲੀਗ ਹੈ, ਡਯੂਡਾਰਡ, ਵਕੀਲ ਐ, ਫਰਮ 'ਚ ਚੰਗਾ ਭਵਿੱਖ ਐ ਤੇ ਡੇਜ਼ੀ ਦਾ ਚਹੇਤਾ ਵੀ। ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਨਸਲ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੰਜੇ ਹੁੰਦੇ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਬਾਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਹੈ ਉਸਦੀ। ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਚਾਂਸ ਹੀ ਨਹੀਂ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਆਹ! ਪਰਿਕਲਪਨਾ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਤੇ ਤੂੰ ਢੇਰੀ ਢਾਹ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆਂ ਇੰਝ, ਹੈਂ ?</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}ਹੋਰ ਕਰ ਕੀ ਸਕਦਾਂ ਮੈਂ ?</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਦੂਜੀ ਨਸਲ ਦੀ ਬਿੱਲੀ ਦੇ ਵੀ ਚਾਰ ਪੰਜੇ ਹੁੰਦੇ। ਸੋ ਕਿੰਨੇ ਪੰਜੇ ਹੋਏ ਦੋਹਾਂ ਨਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ?</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ?</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੰਗ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ। ਬਿਨਾ ਲੜਿਆਂ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਦੇਣਾ ਬੁਜ਼ਦਿਲੀ ਹੈ!</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}(ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ) ਮਿਲਾ ਕੇ ਜਾਂ ਵਖੋ-ਵੱਖ, ਸਭਾ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}}(ਜੇਨ ਨੂੰ) ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦਾਂ ਮੈਂ ? ਲੜਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ।</br> {{overfloat left|ਜੇਨ:|depth=7em}}ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੁਝ ਲੱਭ... ਕੋਈ ਅਸਤਰ... ਕੋਈ ਸ਼ਸਤਰ, ਕੁਝ ਵੀ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}(ਦਿਮਾਗ਼ 'ਤੇ ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਰ ਪਾ ਕੇ, ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਅੱਠ, ਅੱਠ ਪੰਜੇ।</br> {{overfloat left|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|depth=7em}}ਬੌਧਿਕ ਗਣਿਤ, ਇਹ ਵੀ ਤਰਕ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਦੇਖਿਆ।</br> {{overfloat left|ਬਜ਼ੁਰਗ:|depth=7em}}ਹਾਂ, ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਨੇ ਇਸਦੇ, ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।</br> {{overfloat left|ਬੇਰੰਜਰ:|depth=7em}} ਕਿਥੋਂ ਲੱਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਸਤਰ ?}} {{nop}}<noinclude>{{right|26}}</noinclude> 1lo14stetxfgd84n6tkudijitv71i2l 250 19513 233728 233579 2026-09-03T15:46:52Z Parmjit kaur rao 477 233728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂਨ ਖਾਨ ਸੂਝ ਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨਨਰਾਤੇ ਨੇ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਸੁਖ ਸਹੇ ਉਜਾੜ ਬਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ si ਵਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇ} ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ 3 ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾਂ । ਮੰਤ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੋਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰ ਹੈ ਏਸੇ ਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਨ ਉਨ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਭਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> rt4x27rcet3yvpycnn9vozlpysabghm 233731 233728 2026-09-03T15:50:56Z Parmjit kaur rao 477 233731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂਨ ਖਾਨ ਸੂਝਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨ ਨਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਜ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਉਜਾੜ ਬਿਆ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਤਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇ} ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ 3 ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾਂ । ਮੰਤ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੋਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰ ਹੈ ਏਸੇ ਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਨ ਉਨ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਭਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> rnb636ico0rmg4t2j28d4net1sjo9kz 233732 233731 2026-09-03T15:52:48Z Parmjit kaur rao 477 233732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂ ਨ ਖਾਨ ਸੂਝਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨ ਨਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਜ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਉਜਾੜ ਬਿਆ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਤਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇਈ) ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ ਤਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾ । ਮੰਤ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੋਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰ ਹੈ ਏਸੇ ਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਨ ਉਨ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਭਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> c6awwful5galbk2i6pbz5pp5gcy7aqn 233733 233732 2026-09-03T15:54:11Z Parmjit kaur rao 477 233733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂ ਨ ਖਾਨ ਸੂਝਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨ ਨਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਜ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਉਜਾੜ ਬਿਆ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਤਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇਈ) ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ ਤਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾ । ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਏਸੇ ਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਨ ਉਨ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਭਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> 8z652mwx17gdpfscze22kdjw4f9xecf 233734 233733 2026-09-03T15:55:29Z Parmjit kaur rao 477 233734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂ ਨ ਖਾਨ ਸੂਝਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨ ਨਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਜ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਉਜਾੜ ਬਿਆ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਤਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇਈ) ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ ਤਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾ । ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮੁਖਾ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਨ ਉਨ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਭਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> jfrknn89hq6muu65bdeasjivhd292sy 233735 233734 2026-09-03T15:56:47Z Parmjit kaur rao 477 /* ਸੋਧਣਾ */ 233735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Parmjit kaur rao" />{{center|{{x-larger|( ੧੦੭ )}}}}</noinclude>________________ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਨ ਬੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਹੱਥ ਆਵੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ ਕਰਮਰੇਖ ਬੜੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਓਸ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਓਸ ਵਿਚਾਰੀ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਸਿਆਨੇ ਹੋ ਅਤੇ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੁਝ ਲੋੜ ਨਹੀ ॥ {{gap}}ਪਵਨ- ਮੰਤ੍ਰੀ ! ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣਾ ਹਾਂ ਅਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਅਪਨੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਲਨ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸੰਭਾਲਨਾ ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਓਸਦੀ ਓਹ ਸ਼ਕਲ ਜੇਹੜੀ ਸੁਫਨੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਮੁਖਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਨਾ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗੂ ਚੱਕਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨਾਂ ਹਾਂ, ਮੱਚ ਕਹਿਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਨ ਓਹ ਪਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸਦਾ ਚਿੰਤਾ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਾ ਰਹਿਨਾ ਹਾਂ ਨ ਖਾਨ ਸੂਝਦਾ ਹੈ ਨਪੀਨ ਨਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਦਰ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਬਿਨਾਂ ਪਾਨੀ ਦੇ ਮੱਛਲੀ ਵਾਂਗੂੰ ਤੜਫਨਾ ਹਾਂ ਜ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਿ ਓਹ ਵਿਚਾਰੀ ਕੋਹੜੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ, ਪਸ਼ੂਮੁਖਾ ਉਜਾੜ ਬਿਆ ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਭੀ ਰਹਿਨਾਂ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਤਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਨ ਓਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖਾਂਗਾ, (ਆਪੇਈ) ਚੰਗਾ ਜੇ ਮਿਲ ਗਈ ਤਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਕਦਾਚਿਤ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ । ਓਥੇ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ੨ ਮਰ ਜਾਂਗਾ । ਮੰਤ੍ਰੀ-ਮਹਾਰਾਜ ! ਏਡੋ ਕਿਉਂ ਘਬਰਾਉਦੇ ਹੋ ? ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੋ ਜੇ ਓਸਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਓਸਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਔਖ ਓਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਪਸੂਮੁਖਾ ਬਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਸਾਰ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਕੰਮ ਗਿਆ, ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਆਲ ਉਠ ਉਠ ਕੇ ਬਿਛੁਆਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਡੰਗ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਏਨੇ Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> q5hyeuhitk620j7hs3x1gk0coromxje 250 22665 233751 53785 2026-09-04T03:01:54Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 233751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" /></noinclude>ਮਹਿ ਨਿਮਾਣੇ ਕਉ ਦੀਨੋ ਮਾਨੁ॥੩॥ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਾ॥ ਸੋ ਜਾਪੈ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਤਾ ਕੋ ਆਧਾਰੁ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਦਇਆਰੁ॥੪॥੧੩॥੨੬॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੋਹਿ ਦੁਹਾਗਨਿ ਆਪਿ ਸੀਗਾਰੀ॥ ਰੂਪ ਰੰਗ ਦੇ ਨਾਮਿ ਸਵਾਰੀ॥ ਮਿਟਿਓ ਦੁਖੁ ਅਰੁ ਸਗਲ ਸੰਤਾਪ॥ ਗੁਰ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਮਾਈ ਬਾਪ॥੧॥ ਸਖੀ ਸਹੇਰੀ ਮੇਰੈ ਗ੍ਰਸਤਿ ਅਨੰਦ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭੇਟੇ ਮੋਹਿ ਕੰਤ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤਪਤਿ ਬੁਝੀ ਪੂਰਨ ਸਭ ਆਸਾ॥ ਮਿਟੇ ਅੰਧੇਰ ਭਏ ਪਰਗਾਸਾ॥ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਅਚਰਜ ਬਿਸਮਾਦ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਪਰਸਾਦ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਗੋਪਾਲ॥ ਤਾ ਕੈ ਦਰਸਨਿ ਸਦਾ ਨਿਹਾਲ॥ ਸਰਬ ਗੁਣਾ ਤਾ ਕੈ ਬਹੁਤੁ ਨਿਧਾਨ॥ ਜਾ ਕਉ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਓ ਨਾਮੁ॥੩॥ ਜਾ ਕਉ ਭੇਟਿਓ ਠਾਕੁਰੁ ਅਪਨਾ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਨਾ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜੋ ਜਨ ਪ੍ਰਭ ਭਾਏ॥ ਤਾ ਕੀ ਰੇਨੁ ਬਿਰਲਾ ਕੋ ਪਾਏ॥੪॥੧੪॥੨੭॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਚਿਤਵਤ ਪਾਪ ਨ ਆਲਕੁ ਆਵੈ॥ ਬੇਸੁਆ ਭਜਤ ਕਿਛੁ ਨਹ ਸਰਮਾਵੈ॥ ਸਾਰੋ ਦਿਨਸੁ ਮਜੂਰੀ ਕਰੈ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨ ਕੀ ਵੇਲਾ ਬਜਰ ਸਿਰਿ ਪਰੈ॥੧॥ ਮਾਇਆ ਲਗਿ ਭੂਲੋ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇਆ ਭੁਲਾਵਣਹਾਰੈ ਰਾਚਿ ਰਹਿਆ ਬਿਰਥਾ ਬਿਉਹਾਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੇਖਤ ਮਾਇਆ ਰੰਗ ਬਿਹਾਇ॥ ਗੜਬੜ ਕਰੈ ਕਉਡੀ ਰੰਗੁ ਲਾਇ॥ ਅੰਧ ਬਿਉਹਾਰ ਬੰਧ ਮਨੁ ਧਾਵੈ॥ ਕਰਣੈਹਾਰੁ ਨ ਜੀਅ ਮਹਿ ਆਵੈ॥੨॥ਕਰਤ ਕਰਤ ਇਵ ਹੀ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਪੂਰਨ ਹੋਤ ਨ ਕਾਰਜ ਮਾਇਆ॥ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਲੋਭਿ ਮਨੁ ਲੀਨਾ॥ ਤੜਫਿ ਮੂਆ ਜਿਉ ਜਲ ਬਿਨੁ ਮੀਨਾ॥੩॥ ਜਿਸ ਕੇ ਰਾਖੇ ਹੋਏ ਹਰਿ ਆਪਿ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਜਪੁ ਜਾਪਿ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਇਆ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ॥੪॥੧੫॥੨੮॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਪਣੀ ਦਇਆ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਸਾਚ ਸਬਦੁ ਹਿਰਦੇ ਮਨ ਮਾਹਿ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਜਾਹਿ॥੧॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜੀਅ ਕੋ ਆਧਾਰੁ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਜਪਹੁ ਨਿਤ ਭਾਈ ਤਾਰਿ ਲਏ ਸਾਗਰ ਸੰਸਾਰੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਲਿਖਿਆ ਹਰਿ ਏਹੁ ਨਿਧਾਨੁ॥ ਸੇ ਜਨ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਗੁਣ ਗਾਉ॥ ਆਗੈ ਮਿਲੈ ਨਿਥਾਵੇ ਥਾਉ॥੨॥ ਜੁਗਹ ਜੁਗੰਤਰਿ ਇਹੁ ਤਤੁ ਸਾਰੁ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਣੁ<noinclude></noinclude> mqyebgmaa9i6az4bp7s4ghg3sszc5u9 233752 233751 2026-09-04T03:02:31Z Kuldip DMW 2077 233752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੧੪੩}}</noinclude>ਮਹਿ ਨਿਮਾਣੇ ਕਉ ਦੀਨੋ ਮਾਨੁ॥੩॥ ਸਭ ਮਹਿ ਏਕੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਾ॥ ਸੋ ਜਾਪੈ ਜਿਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਤਾ ਕੋ ਆਧਾਰੁ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਦਇਆਰੁ॥੪॥੧੩॥੨੬॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੋਹਿ ਦੁਹਾਗਨਿ ਆਪਿ ਸੀਗਾਰੀ॥ ਰੂਪ ਰੰਗ ਦੇ ਨਾਮਿ ਸਵਾਰੀ॥ ਮਿਟਿਓ ਦੁਖੁ ਅਰੁ ਸਗਲ ਸੰਤਾਪ॥ ਗੁਰ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਮਾਈ ਬਾਪ॥੧॥ ਸਖੀ ਸਹੇਰੀ ਮੇਰੈ ਗ੍ਰਸਤਿ ਅਨੰਦ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭੇਟੇ ਮੋਹਿ ਕੰਤ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤਪਤਿ ਬੁਝੀ ਪੂਰਨ ਸਭ ਆਸਾ॥ ਮਿਟੇ ਅੰਧੇਰ ਭਏ ਪਰਗਾਸਾ॥ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਅਚਰਜ ਬਿਸਮਾਦ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਪਰਸਾਦ॥੨॥ ਜਾ ਕਉ ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਗੋਪਾਲ॥ ਤਾ ਕੈ ਦਰਸਨਿ ਸਦਾ ਨਿਹਾਲ॥ ਸਰਬ ਗੁਣਾ ਤਾ ਕੈ ਬਹੁਤੁ ਨਿਧਾਨ॥ ਜਾ ਕਉ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਓ ਨਾਮੁ॥੩॥ ਜਾ ਕਉ ਭੇਟਿਓ ਠਾਕੁਰੁ ਅਪਨਾ॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਨਾ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜੋ ਜਨ ਪ੍ਰਭ ਭਾਏ॥ ਤਾ ਕੀ ਰੇਨੁ ਬਿਰਲਾ ਕੋ ਪਾਏ॥੪॥੧੪॥੨੭॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਚਿਤਵਤ ਪਾਪ ਨ ਆਲਕੁ ਆਵੈ॥ ਬੇਸੁਆ ਭਜਤ ਕਿਛੁ ਨਹ ਸਰਮਾਵੈ॥ ਸਾਰੋ ਦਿਨਸੁ ਮਜੂਰੀ ਕਰੈ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨ ਕੀ ਵੇਲਾ ਬਜਰ ਸਿਰਿ ਪਰੈ॥੧॥ ਮਾਇਆ ਲਗਿ ਭੂਲੋ ਸੰਸਾਰੁ॥ ਆਪਿ ਭੁਲਾਇਆ ਭੁਲਾਵਣਹਾਰੈ ਰਾਚਿ ਰਹਿਆ ਬਿਰਥਾ ਬਿਉਹਾਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੇਖਤ ਮਾਇਆ ਰੰਗ ਬਿਹਾਇ॥ ਗੜਬੜ ਕਰੈ ਕਉਡੀ ਰੰਗੁ ਲਾਇ॥ ਅੰਧ ਬਿਉਹਾਰ ਬੰਧ ਮਨੁ ਧਾਵੈ॥ ਕਰਣੈਹਾਰੁ ਨ ਜੀਅ ਮਹਿ ਆਵੈ॥੨॥ਕਰਤ ਕਰਤ ਇਵ ਹੀ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਪੂਰਨ ਹੋਤ ਨ ਕਾਰਜ ਮਾਇਆ॥ ਕਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਿ ਲੋਭਿ ਮਨੁ ਲੀਨਾ॥ ਤੜਫਿ ਮੂਆ ਜਿਉ ਜਲ ਬਿਨੁ ਮੀਨਾ॥੩॥ ਜਿਸ ਕੇ ਰਾਖੇ ਹੋਏ ਹਰਿ ਆਪਿ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਜਪੁ ਜਾਪਿ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹਰਿ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਇਆ॥ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ॥੪॥੧੫॥੨੮॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਪਣੀ ਦਇਆ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਸਾਚ ਸਬਦੁ ਹਿਰਦੇ ਮਨ ਮਾਹਿ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਵਿਖ ਜਾਹਿ॥੧॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜੀਅ ਕੋ ਆਧਾਰੁ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਜਪਹੁ ਨਿਤ ਭਾਈ ਤਾਰਿ ਲਏ ਸਾਗਰ ਸੰਸਾਰੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਲਿਖਿਆ ਹਰਿ ਏਹੁ ਨਿਧਾਨੁ॥ ਸੇ ਜਨ ਦਰਗਹ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ॥ ਸੂਖ ਸਹਜ ਆਨੰਦ ਗੁਣ ਗਾਉ॥ ਆਗੈ ਮਿਲੈ ਨਿਥਾਵੇ ਥਾਉ॥੨॥ ਜੁਗਹ ਜੁਗੰਤਰਿ ਇਹੁ ਤਤੁ ਸਾਰੁ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਣੁ<noinclude></noinclude> 7iy4hz58xj4cu9n1e3lli8btqgo4mql 250 22670 233753 53791 2026-09-04T03:11:09Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 233753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੧੪੪}}</noinclude>ਸਾਚਾ ਬੀਚਾਰੁ॥ ਜਿਸੁ ਲੜਿ ਲਾਇ ਲਏ ਸੋ ਲਾਗੈ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਸੋਇਆ ਜਾਗੈ॥੩॥ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਭਗਤਨ ਕਾ ਆਪਿ॥ ਅਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਆਪੇ ਜਾਪਿ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਤੇਰੈ ਹਾਥਿ॥ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਸਦ ਹੀ ਸਾਥਿ ॥੪॥੧੬॥੨੯॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਅੰਤਰਜਾਮੀ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਆਵੈ ਕਾਮੀ॥ ਰੋਮਿ ਰੋਮਿ ਰਵਿਆ ਹਰਿ ਨਾਮੁ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰੈ ਕੀਨੋ ਦਾਨੁ॥੧॥ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਮੇਰੈ ਭੰਡਾਰ॥ ਅਗਮ ਅਮੋਲਾ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਨਿਹਚਲ ਧਨੀ॥ ਨਾਮ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਮਹਿ ਬਨੀ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਪੁਰਾ ਸਾਹੁ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਬੇਪਰਵਾਹੁ॥੨॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਭੋਜਨ ਭਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਮਨ ਕਾ ਸੁਆਉ॥ ਨਾਮੁ ਨ ਵਿਸਰੈ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਨਾਮੁ ਲੈਤ ਅਨਹਦ ਪੂਰੇ ਨਾਦ॥੩॥ ਪ੍ਰਭ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਨਾਮੁ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈ॥ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਨਾਮ ਸਿਉ ਬਨਿ ਆਈ॥ ਧਨਵੰਤੇ ਸੇਈ ਪਰਧਾਨ॥ ਨਾਨਕ ਜਾ ਕੈ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨ॥੪॥੧੭॥੩੦॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਤੂ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੂਹੈ ਮੇਰਾ ਮਾਤਾ॥ ਤੂ ਮੇਰੇ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਸੁਖਦਾਤਾ॥ ਤੂ ਮੇਰਾ ਠਾਕੁਰੁ ਹਉ ਦਾਸੁ ਤੇਰਾ॥ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨਹੀ ਕੋ ਮੇਰਾ॥੧॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕਰਹੁ ਪ੍ਰਭ ਦਾਤਿ॥ ਤੁਮ੍ਹਰੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਉ ਦਿਨ ਰਾਤਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਮ ਤੇਰੇ ਜੰਤ ਤੂ ਬਜਾਵਨਹਾਰਾ॥ ਹਮ ਤੇਰੇ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾਨੁ ਦੇਹਿ ਦਾਤਾਰਾ॥ ਤਉ ਪਰਸਾਦਿ ਰੰਗ ਰਸ ਮਾਣੇ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਤੁਮਹਿ ਸਮਾਣੇ॥੨॥ ਤੁਮ੍ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਜਪੀਐ ਨਾਉ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਤੁਮਰੇ ਗੁਣ ਗਾਉ॥ ਤੁਮ੍ਹਰੀ ਦਇਆ ਤੇ ਹੋਇ ਦਰਦ ਬਿਨਾਸੁ॥ ਤੁਮਰੀ ਮਇਆ ਤੇ ਕਮਲ ਬਿਗਾਸੁ॥੩॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰਿ ਜਾਉ ਗੁਰਦੇਵ॥ ਸਫਲ ਦਰਸਨੁ ਜਾ ਕੀ ਨਿਰਮਲ ਸੇਵ॥ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਠਾਕੁਰ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ॥ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਨਾਨਕੁ ਨਿਤ ਤੇਰੇ॥੪॥੧੮॥੩੧॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸਭ ਤੇ ਊਚ ਜਾ ਕਾ ਦਰਬਾਰੁ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤਾ ਕਉ ਜੋਹਾਰੁ॥ ਊਚੇ ਤੇ ਊਚਾ ਜਾ ਕਾ ਥਾਨ॥ ਕੋਟਿ ਅਘਾ ਮਿਟਹਿ ਹਰਿ ਨਾਮ॥੧॥ ਤਿਸੁ ਸਰਣਾਈ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਜਾ ਕਉ ਮੇਲੈ ਸੋਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਾ ਕੇ ਕਰਤਬ ਲਖੇ ਨ ਜਾਹਿ॥ ਜਾ ਕਾ ਭਰਵਾਸਾ ਸਭ ਘਟ ਮਾਹਿ॥ ਪ੍ਰਗਟ ਭਇਆ ਸਾਧੂ ਕੈ ਸੰਗਿ॥ ਭਗਤ ਅਰਾਧਹਿ ਅਨਦਿਨੁ ਰੰਗਿ॥੨॥ ਦੇਦੇ ਤੋਟਿ ਨਹੀ ਭੰਡਾਰ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਨਹਾਰ॥ ਜਾ ਕਾ ਹੁਕਮੁ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਇ॥ ਸਿਰਿ ਪਾਤਿਸਾਹਾ ਸਾਚਾ ਸੋਇ॥੩॥ ਜਿਸ<noinclude></noinclude> pastuda75jm57i6wpdcqalo85mbmtno 2 32508 233754 233379 2026-09-04T08:52:05Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 233754 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir (postage stamp).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q139817324|Q139817324]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |} {{Wikidata list end}} grwx0gmqsb0pkohwvlllefdgczc1wq1 4 34296 233755 227954 2026-09-04T08:52:56Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 233755 wikitext text/x-wiki for the list of punjabi authors in public domain, [[d:Wikidata:WikiProject Punjab/Lists/Literature/Punjabi Authors in Public Domain|See Here]] {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in Punjabi Wikisource } |columns=number:#,item:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ,label:ਨਾਂ,p21,P214,p18 |sort=label }} {| class='wikitable sortable' ! # ! ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ ! ਨਾਂ ! ਲਿੰਗ ! ਵੀਆਈਏਐੱਫ ਆਈਡੀ ! ਤਸਵੀਰ |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/97006051 97006051] | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66477450 66477450] | [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41847346 41847346] | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100165533 100165533]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/100165546 100165546]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/1129154381049930292197 1129154381049930292197]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/12145857061922921707 12145857061922921707]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/125158790747738852812 125158790747738852812]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/217145542717396642205 217145542717396642205]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/248167803564117772612 248167803564117772612]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/269167803564417772623 269167803564417772623]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/2704168049031938410007 2704168049031938410007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/294159474317527662609 294159474317527662609]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/3543154260822524480009 3543154260822524480009]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/596144647707005091731 596144647707005091731]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/64013451 64013451]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/642159477999227990003 642159477999227990003] | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77235706 77235706] | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/100210377 100210377] | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95216565 95216565] | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60351476 60351476] | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46770914 46770914] | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34464414 34464414] | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/40819928 40819928] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/75252074 75252074] | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/66643146 66643146] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49228757 49228757] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/45856298 45856298] | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46758932 46758932] | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/41843502 41843502] | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/49416501 49416501] | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/88896061 88896061] | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1468494 1468494] | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/11165917 11165917] | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/59320006 59320006] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21024361 21024361] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7403162 7403162] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/27877132 27877132] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/34502973 34502973] | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/42640192 42640192] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/60474856 60474856] | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1878155566455313380007 1878155566455313380007]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/46764200 46764200] | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/94873272 94873272] | [[ਤਸਵੀਰ:Tara Singh Kamil.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65344897 65344897] | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/31321911 31321911] | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/35766333 35766333] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/2479184 2479184] | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95216097 95216097] | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68928644 68928644] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/56611857 56611857] | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/1351221 1351221] | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/44305652 44305652] | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/32800916 32800916] | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/212332446 212332446] | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16150802 16150802] | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64805763 64805763] | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/46770296 46770296] | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/262355054 262355054] | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir (postage stamp).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/95329648 95329648] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/257162664559355002507 257162664559355002507]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/267309460 267309460]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/438159474201427661393 438159474201427661393]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/816937 816937] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q4900761|Q4900761]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/309629202 309629202]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/50730122 50730122]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/94959440 94959440] | [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/266979474 266979474] | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16444837 16444837]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/305239133 305239133]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/50566653 50566653]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/53367783 53367783] | [[ਤਸਵੀਰ:Mark Twain by AF Bradley.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7429542 7429542] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96998392 96998392] | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29537765 29537765] | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/77726034 77726034] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71391324 71391324] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/37715786 37715786] | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/21277389 21277389] | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/24608356 24608356] | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/38513560 38513560] | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/118970 118970] | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96987389 96987389] | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/64010465 64010465] | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/29537230 29537230] | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q139817324|Q139817324]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/317144724 317144724] | [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/9847974 9847974] | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/96994048 96994048] | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/71500079 71500079] | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/51877896 51877896] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/68938788 68938788] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/7396805 7396805] | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/65348016 65348016] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/16110300 16110300]<br/>[https://viaf.org/en/viaf/259151170880339091378 259151170880339091378] | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/54328693 54328693] | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/288593968 288593968] | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/10154681973647862954 10154681973647862954] | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/4925902 4925902] | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/en/viaf/314845355 314845355] | |} {{Wikidata list end}} 9wanyyk893zzocc1dwsd5og7o6fysow 250 60980 233711 233647 2026-09-03T13:26:55Z Kaur.gurmel 192 233711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|43}}</noinclude>( ੪੩ ) ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਹੜੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਘੜਕੇ ਦੇ ਆਇਆ ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰੁਪਏ ਦੇਓ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਹਵਾਲਾਤੋਂ ਛੁੱਟਾਂ, ਸੰਗਲੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬੀ ਉੱਨਾਂ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੇ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੈ । ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਤੈਂ ਕਦ ਸੰਗਲੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ ? ਸੁਨਿਆਰਾ ਬੋਲਿਆ ਅਜੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਪਲ ਬੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਨੂੰ ਸੱਚਾ ਜਾਨ ਓਹ ਦੇਰ ਤੱਕ ਝਗੜਦੇ ਰਹੇ । ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸੱਚੇ ਸਾਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਾਸੀ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਤਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਓਹ ਤਾਂ ਸੱਚਾ ਸਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾਸਾ,ਸਿਆਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾਸ਼ਾ,ਸੁਨਿਆਰੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਤਿਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਿਰਾਓ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਸੁਨਿਆਰਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾ ਸੀ । ਐਨੇ ਵਿੱਚ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸੁਨਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕੈਦਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ,ਅਤੇ ਸੁਨਿਆਰੇ ਨੇ ਸੰਗਲੀ ਦੇ ਮੁੱਲ ਲਈ ਆਜ਼ਮ ਨੂੰ ਹੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸੁਆਇਆ। ਦਰੋਗਾ ਆਜ਼ਮ ਅਤੇ ਬੁਪਾਰੀ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦਖ਼ਾਨੇ ਲੇ ਗਿਆ,ਜਾਂ ਆਜ਼ਿਮ ਕੈਦਖ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸਾ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਰੂਮੀ ਕਾਸਮ ਉਸ ਦੇ<noinclude></noinclude> ab1e5n6gvcszyyp44iyw2gs4ayiru2k 250 60981 233712 168649 2026-09-03T13:31:35Z Kaur.gurmel 192 233712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" />{{c|44}}</noinclude>( 88 ) ਭਿਰਾਓ ਦਾ ਟਹਲ ਵਾਲਾ ਮਿਲਿਆ । ਆਪਣੇ ਕਾਸਮ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਹਅਤੇ ਰੁਪਈਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਲੈ ਆਓ। {{gap}}ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਈਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਚੰਦਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਹੁਣੇ ਅੱਖ ਬਚਾਕੇ ਟਿਭ ਆਏ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਓਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਆਯਾ ਸਾ ਕਿ ਜਹਾਜ ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਆਜ਼ਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਾਈ ਹਾਸੀ ਨ ਕੀਤੀ, ਸੜਦਾ ਬਲਦਾ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਰਾਹ ਵਿਚ-ਬੁੜ ੨ ਕਰਦਾ ਜਾਏ ਕਿ ਜਿਸ ਬਲਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਚਿਆ ਸਾਂ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਫਰ ਕਲਹਿਣੀ ਸੁਹਾਵੀ ਭਰਤਾ ਭਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆ ਚੰਬੜੇ- ਗੀ। ਅੱਛਾ ਸਾਈਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਚਲਦੀ ਹੈ? ਚਲਦਾ ਹਾਂ।। {{gap}}ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਕਾਸਮ ਰੁਪਈਏ ਲਈ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਸਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਰੂਮੀ ਆਜ਼ਮ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਬਡੇ ੨ ਅਦਭੁਤ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਦੇਖ ੨ ਵਡਾ ਆਸਚਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿਉਂ<noinclude></noinclude> ohh8jfkh9ksysueibhg7iwo3dsxw9tc 233714 233712 2026-09-03T13:35:41Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|44}}</noinclude>( 88 ) ਭਿਰਾਓ ਦਾ ਟਹਲ ਵਾਲਾ ਮਿਲਿਆ । ਆਪਣੇ ਕਾਸਮ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਹਅਤੇ ਰੁਪਈਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਲੈ ਆਓ। {{gap}}ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਈਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਚੰਦਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਹੁਣੇ ਅੱਖ ਬਚਾਕੇ ਟਿਭ ਆਏ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਓਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਆਯਾ ਸਾ ਕਿ ਜਹਾਜ ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਆਜ਼ਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਾਈ ਹਾਸੀ ਨ ਕੀਤੀ, ਸੜਦਾ ਬਲਦਾ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਰਾਹ ਵਿਚ-ਬੁੜ ੨ ਕਰਦਾ ਜਾਏ ਕਿ ਜਿਸ ਬਲਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਚਿਆ ਸਾਂ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਫਰ ਕਲਹਿਣੀ ਸੁਹਾਵੀ ਭਰਤਾ ਭਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆ ਚੰਬੜੇ- ਗੀ। ਅੱਛਾ ਸਾਈਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਚਲਦੀ ਹੈ? ਚਲਦਾ ਹਾਂ।। {{gap}}ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਕਾਸਮ ਰੁਪਈਏ ਲਈ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਸਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਰੂਮੀ ਆਜ਼ਮ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਬਡੇ ੨ ਅਦਭੁਤ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਦੇਖ ੨ ਵਡਾ ਆਸਚਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾ, ਕਿਉਂ<noinclude></noinclude> 2lrbhkh7ru1ysww7nwkv5j481zcxdfj 233715 233714 2026-09-03T13:38:51Z Kaur.gurmel 192 233715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|44}}</noinclude>( 88 ) ਭਿਰਾਓ ਦਾ ਟਹਲ ਵਾਲਾ ਮਿਲਿਆ । ਆਪਣੇ ਕਾਸਮ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਹਅਤੇ ਰੁਪਈਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਲੈ ਆਓ। {{gap}}ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਈਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਚੰਦਰੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੋਂ ਅਸੀਂ ਹੁਣੇ ਅੱਖ ਬਚਾਕੇ ਟਿਭ ਆਏ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਓਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਆਯਾ ਸਾ ਕਿ ਜਹਾਜ ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਆਜ਼ਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਾਈ ਹਾਸੀ ਨ ਕੀਤੀ, ਸੜਦਾ ਬਲਦਾ ਨੂਰਭਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਰਾਹ ਵਿਚ-ਬੁੜ ੨ ਕਰਦਾ ਜਾਏ ਕਿ ਜਿਸ ਬਲਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬਚਿਆ ਸਾਂ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਫੇਰ ਕਲਹਿਣੀ ਸੁਹਾਵੀ ਭਰਤਾ ਭਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆ ਚੰਬੜੇ- ਗੀ। ਅੱਛਾ ਸਾਈਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਚਲਦੀ ਹੈ? ਚਲਦਾ ਹਾਂ।। {{gap}}ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਕਾਸਮ ਰੁਪਈਏ ਲਈ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਸਾ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਰੂਮੀ ਆਜ਼ਮ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਬਡੇ ੨ ਅਦਭੁਤ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਦੇਖ ੨ ਵਡਾ ਆਸਚਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾ, ਕਿਉਂ<noinclude></noinclude> kedb2x0yz9m47y8yxoj07bccf0jg3lx 250 60982 233716 197969 2026-09-03T13:44:43Z Kaur.gurmel 192 233716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" />{{c|45}}</noinclude>ਕਿ ਉਸਦਾ ਭਿਰਾਓ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵੱਡਾ ਉੱਘਾ ਸਾ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹ਼ਾ ਕੋਈ ਨ ਸਾ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ। ਉਸਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਮਿਲਦਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਭਿਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਝੁਕ ੨ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਜਿਉਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੂ ਨੂੰ ਟੇਕਦਾ ਹੈ।। {{c|।। ਛਪੈ ।।}} ਚਮਤਕਾਰ ਚਿੱਤ ਹਰੇ, ਮਨੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣ ਆਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਸਾਹ, ਅਸਾਡੇ ਕਾਜ ਬਣਾਏ ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਦਾਤ, ਕਰੇ ਉਪਕਾਰ ਘਨੇਰੇ ॥ ਕਈ ਕਹਣ ਸਭ ਦਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ॥ ਕਈ ਸਲਾਹੁਣ ਕਾਜ ਸੁਧਰੇ, ਧੰਨਵਾਦ ਤਿਸਦਾਕਰਨ। ਗਈ, ਸੁਰਤਸਭਦੇਖਕੌਤਕ,ਨਗਰਆਇਲੱਗਾਝੁਰਨ॥ {{gap}}ਕਈ ਉਸਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਏਹ {{Multicol-end}}ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੇਨੇ ਸਾਨ, ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ, ਕਈ ਆਕੇ ਉਸਦਾ ਧੰਨਬਾਦ : ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਆਪਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਵਡੀ ਦਯਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਸੁਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਰਿਆਈ ਦਾ ਥਾਂਨ ਲੈਕੇ ਉਸਦੇ ਕੌਲ ਆਇਆ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> 8jx0y90h3f4dx1xr5jndkmpjm8p9iao 233717 233716 2026-09-03T13:46:35Z Kaur.gurmel 192 233717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" />{{c|45}}</noinclude>ਕਿ ਉਸਦਾ ਭਿਰਾਓ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵੱਡਾ ਉੱਘਾ ਸਾ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹ਼ਾ ਕੋਈ ਨ ਸਾ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ। ਉਸਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਮਿਲਦਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਭਿਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਝੁਕ ੨ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਜਿਉਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੂ ਨੂੰ ਟੇਕਦਾ ਹੈ।। {{c|।। ਛਪੈ ।।}} ਚਮਤਕਾਰ ਚਿੱਤ ਹਰੇ, ਮਨੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣ ਆਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਸਾਹ, ਅਸਾਡੇ ਕਾਜ ਬਣਾਏ ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਦਾਤ, ਕਰੇ ਉਪਕਾਰ ਘਨੇਰੇ ॥ ਕਈ ਕਹਣ ਸਭ ਦਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ॥ ਕਈ ਸਲਾਹੁਣ ਕਾਜ ਸੁਧਰੇ, ਧੰਨਵਾਦ ਤਿਸਦਾਕਰਨ। ਗਈ, ਸੁਰਤਸਭਦੇਖਕੌਤਕ,ਨਗਰਆਇਲੱਗਾਝੁਰਨ॥ {{gap}}ਕਈ ਉਸਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਏਹ {{Multicol-end}}ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੇਨੇ ਸਾਨ, ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ, ਕਈ ਆਕੇ ਉਸਦਾ ਧੰਨਬਾਦ : ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਆਪਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਵਡੀ ਦਯਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਸੁਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਰਿਆਈ ਦਾ ਥਾਂਨ ਲੈਕੇ ਉਸਦੇ ਕੌਲ ਆਇਆ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> mr92dumrmegqwteny01c4u636ylb304 233719 233717 2026-09-03T14:10:45Z Kaur.gurmel 192 233719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" />{{c|45}}</noinclude>ਕਿ ਉਸਦਾ ਭਿਰਾਓ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵੱਡਾ ਉੱਘਾ ਸਾ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹ਼ਾ ਕੋਈ ਨ ਸਾ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ। ਉਸਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਮਿਲਦਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਭਿਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਝੁਕ ੨ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਜਿਉਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੂ ਨੂੰ ਟੇਕਦਾ ਹੈ।। {{c|।। ਛਪੈ ।।}} ਚਮਤਕਾਰ ਚਿੱਤ ਹਰੇ, ਮਨੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣ ਆਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਸਾਹ, ਅਸਾਡੇ ਕਾਜ ਬਣਾਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਦਾਤ, ਕਰੇ ਉਪਕਾਰ ਘਨੇਰੇ ॥ ਕਈ ਕਹਣ ਸਭ ਦਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ॥ ਕਈ ਸਲਾਹੁਣ ਕਾਜ ਸੁਧਰੇ, ਧੰਨਵਾਦ ਤਿਸਦਾਕਰਨ। ਗਈ, ਸੁਰਤਸਭਦੇਖਕੌਤਕ,ਨਗਰਆਇਲੱਗਾਝੁਰਨ॥ {{gap}}ਕਈ ਉਸਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਏਹ {{Multicol-end}}ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੇਨੇ ਸਾਨ, ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ, ਕਈ ਆਕੇ ਉਸਦਾ ਧੰਨਬਾਦ : ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਆਪਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਵਡੀ ਦਯਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਸੁਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਰਜ਼ਾ ਦਰਿਆਈ ਦਾ ਥਾਂਨ ਲੈਕੇ ਉਸਦੇ ਕੌਲ ਆਇਆ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> 24zgvxgi8ndgqg0xrlhedai7w07iw06 233736 233719 2026-09-03T16:07:00Z Kaur.gurmel 192 233736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" />{{c|45}}</noinclude>ਕਿ ਉਸਦਾ ਭਿਰਾਓ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਵੱਡਾ ਉੱਘਾ ਸਾ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅਜਿਹ਼ਾ ਕੋਈ ਨ ਸਾ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾ। ਉਸਨੂੰ ਜੇਹੜਾ ਮਿਲਦਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਭਿਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਝੁਕ ੨ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਜਿਉਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਣੂ ਨੂੰ ਟੇਕਦਾ ਹੈ।। {{c|।। ਛਪੈ ।।}} ਚਮਤਕਾਰ ਚਿੱਤ ਹਰੇ, ਮਨੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣ ਆਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਸਾਹ, ਅਸਾਡੇ ਕਾਜ ਬਣਾਏ। ਕਈ ਕਹਣ ਤੈਂ ਦਾਤ, ਕਰੇ ਉਪਕਾਰ ਘਨੇਰੇ ॥ ਕਈ ਕਹਣ ਸਭ ਦਾਸ, ਪੁਰਾਣੇ ਹਾਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ॥ ਕਈ ਸਲਾਹੁਣ ਕਾਜ ਸੁਧਰੇ, ਧੰਨਵਾਦ ਤਿਸਦਾਕਰਨ। ਗਈ, ਸੁਰਤਸਭਦੇਖਕੌਤਕ,ਨਗਰਆਇਲੱਗਾਝੁਰਨ॥ {{gap}}ਕਈ ਉਸਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਏਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੇਨੇ ਸਾਨ, ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਓ, ਕਈ ਆਕੇ ਉਸਦਾ ਧੰਨਬਾਦ : ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਆਪਨੇ ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਵਡੀ ਦਯਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਸੁਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਰਜੀ ਦਰਿਆਈ ਦਾ ਥਾਂਨ ਲੈਕੇ ਉਸਦੇ ਕੌਲ ਆਇਆ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> caynpkk6sgsqx9znm7w6s5vwanyzxy3 250 60983 233720 197971 2026-09-03T14:14:10Z Kaur.gurmel 192 233720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" /> {{center|( ੪੬ )}}</noinclude> ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਕਹੇ ਮੂਜਬ ਇਹ ਥਾਨ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਤੂਆਲਓ॥ {{gap}}ਆਜ਼ਮ ਨੈ ਸੋਚਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਾਦੂ-ਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਂ ਕਾਸਿਮ ਨੈ ਜੋ ਉਸਦੀਸੋਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸਾ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਥੈਲੀ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਨੈ ਉਧਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਘੱਲੀ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਦਰੋਗੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਕੂਰ ਛੂਟ ਆਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ,ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ! ਕਾਸਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਰੋਗੇਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ,ਆਜ਼ਮ ਘਾਬਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਕਾਸਮ ਬੀ ਭੌਂਦੂ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੂਪਨ ਅਵਸਥਾਵਿਖੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਹਮਕੇ ਉੱਚੀ ੨ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤਿ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਸਚਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੁੜਾਵੇ॥ {{gap}} ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਓਪਰੀਇਸਤ੍ਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇਆਜ਼ਮ ੨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਕਿ ਜਾਂ ਅੱਜ ਆਪ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ਗਏ ਸੇ ਤਾਂ ਕੈਂਹ<noinclude></noinclude> ip5vrso1d23ppfdjc5maemcncm2mtwb 233721 233720 2026-09-03T14:19:00Z Kaur.gurmel 192 233721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" /> {{center|( ੪੬ )}}</noinclude> ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਕਹੇ ਮੂਜਬ ਇਹ ਥਾਨ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਤੂਆਲਓ॥ {{gap}}ਆਜ਼ਮ ਨੈ ਸੋਚਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਾਦੂ-ਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਂ ਕਾਸਿਮ ਨੈ ਜੋ ਉਸਦੀਸੋਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸਾ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਥੈਲੀ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਨੈ ਉਧਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਘੱਲੀ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਕੂਰ ਛੂਟ ਆਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ,ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ! ਕਾਸਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਰੋਗੇ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ,ਆਜ਼ਮ ਘਾਬਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਕਾਸਮ ਬੀ ਭੌਂਦੂ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੂਪਨ ਅਸ੍ਵ੍ਤਾ ਵਿਖੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਹਮਕੇ ਉੱਚੀ ੨ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤਿ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਸਚਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੁੜਾਵੇ॥ {{gap}} ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਓਪਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇਆਜ਼ਮ ੨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਕਿ ਜਾਂ ਅੱਜ ਆਪ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ਗਏ ਸੇ ਤਾਂ ਕੈਂਹ<noinclude></noinclude> koy1y2rhq4xsbdt9nfhc5eaf13313ih 233723 233721 2026-09-03T14:20:41Z Kaur.gurmel 192 233723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" /> {{center|( ੪੬ )}}</noinclude> ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਕਹੇ ਮੂਜਬ ਇਹ ਥਾਨ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਤੂਆਲਓ॥ {{gap}}ਆਜ਼ਮ ਨੈ ਸੋਚਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਾਦੂ-ਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਂ ਕਾਸਿਮ ਨੈ ਜੋ ਉਸਦੀਸੋਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸਾ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਥੈਲੀ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਨੈ ਉਧਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਘੱਲੀ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਕੂਰ ਛੂਟ ਆਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ,ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ! ਕਾਸਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਰੋਗੇ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ,ਆਜ਼ਮ ਘਾਬਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਕਾਸਮ ਬੀ ਭੌਂਦੂ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੂਪਨ ਅਸ੍ਵ੍ਤਾ ਵਿਖੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਹਮਕੇ ਉੱਚੀ ੨ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤਿ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਸਚਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੁੜਾਵੇ॥ {{gap}} ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਓਪਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਆਜ਼ਮ ੨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਕਿ ਜਾਂ ਅੱਜ ਆਪ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ਗਏ ਸੇ ਤਾਂ ਕੈਂਹ<noinclude></noinclude> p9ui36cfsp6f3eorrnrhf9o5ovogoe3 233724 233723 2026-09-03T14:26:16Z Kaur.gurmel 192 233724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" /> {{center|( ੪੬ )}}</noinclude> ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਕਹੇ ਮੂਜਬ ਇਹ ਥਾਨ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਤੂਆਲਓ॥ {{gap}}ਆਜ਼ਮ ਨੈ ਸੋਚਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਾਦੂ-ਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਂ ਕਾਸਿਮ ਨੈ ਜੋ ਉਸਦੀਸੋਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸਾ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਥੈਲੀ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਨੈ ਉਧਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਘੱਲੀ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਕੂਰ ਛੂਟ ਆਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ,ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ! ਕਾਸਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਰੋਗੇ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ,ਆਜ਼ਮ ਘਾਬਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਕਾਸਮ ਬੀ ਭੌਂਦੂ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸ੍ਵਪਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿਖੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਹਮਕੇ ਉੱਚੀ ੨ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤਿ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਸਚਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੁੜਾਵੇ॥ {{gap}} ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਓਪਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਆਜ਼ਮ ੨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਕਿ ਜਾਂ ਅੱਜ ਆਪ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ਗਏ ਸੇ ਤਾਂ ਕੈਂਹ<noinclude></noinclude> 4fop0miczqne8lqy1fh82qsu88b9pd8 233738 233724 2026-09-03T16:12:14Z Kaur.gurmel 192 233738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Sehajrandhawa288" /> {{center|( ੪੬ )}}</noinclude> ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਕਹੇ ਮੂਜਬ ਇਹ ਥਾਨ ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਲਈ ਖਰੀਦ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਕੱਪੜੇ ਬਿਤੂਆਲਓ॥ {{gap}}ਆਜ਼ਮ ਨੈ ਸੋਚਿਆ, ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਾਦੂ-ਗਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਲੋਂ ਕਾਸਿਮ ਨੈ ਜੋ ਉਸਦੀਸੋਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸਾ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਥੈਲੀ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਨੈ ਉਧਾਰ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਘੱਲੀ ਸੀ, ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿੱਕੁਰ ਛੁਟ ਆਏ? ਉਹ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ,ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ! ਕਾਸਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਦਰੋਗੇ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਥੈਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ,ਆਜ਼ਮ ਘਾਬਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ ਇਹ ਕਾਸਮ ਬੀ ਭੌਂਦੂ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸ੍ਵਪਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿਖੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਹਮਕੇ ਉੱਚੀ ੨ ਬੋਲਿਆ, ਕਿ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤ੍ਰ, ਸ਼ਕਤਿ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਸਚਰਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਛੁੜਾਵੇ॥ {{gap}} ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਓਪਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾਓ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਆਜ਼ਮ ੨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਕਿ ਜਾਂ ਅੱਜ ਆਪ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਪਾਨ ਗਏ ਸੇ ਤਾਂ ਕੈਂਹ<noinclude></noinclude> bkk2ok8j6gn0k58t472a63e2h2ve0i3 250 60984 233739 198790 2026-09-03T16:18:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|47}}</noinclude> {{center|[[( 87 )]]}} ਆਏ ਸਾਓ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਦਿਆਂਗਾ ।। {{gap}}ਐਨੀਂ ਸੁਣ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਖਾਨਿਓਂ ਗਈ,ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਜਾਦੂਗਰਨੀਏਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ, ਤੇਰੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਤਰਾ ਮੂੰਹ ਹੀ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਸੰਗਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,ਉਹ ਬੋਲੀ ਕਿ ਅੱਜ ਜਾਂ ਆਪ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਗਏ ਸਾਓ ਤਾਂ ਸੰਗਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬਚਨ ਕਰ ਆਏੰ ਸਾਓ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਵਡਮੁੱਲੀ ਛਾਪ ਬੀਲੈ ਆਏ ਸਾਓ, ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਗਲੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਛਾਪ ਮੈਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿਓ॥ {{gap}}ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਤਾਂ ਸੁਰਤ ਗੁੰਮ ਹੋਗਈ, ਬੋਲਿਆ ਹੋ ਜਾਦੂਗਰਨੀਏ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਛਾਪ ਦੀ ਕੋਈ ਬੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ, ਐਂਨਾ ਕਹਿ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠ ਵਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਉਹ ਹੱਕੀ ਬੱਕੀ ਰੈਹ ਗਈ, ਸੋਚਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਘਰ ਰਸੋਈ ਜੇਵੀਂ ਹੈ,ਫੇਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਆਣੂ ਹੀ ਨਹੀਂ।ਛਾਪ ਦੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸੰਗਲ਼ੀ ਦੇ ਦੇਨ ਦਾ ਬਚਨ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਸਦੇ<noinclude></noinclude> 4ru3yn35e6itackdl70bqb9jlz2xgt5 233740 233739 2026-09-03T16:19:18Z Kaur.gurmel 192 233740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|[[( 87 )]]}} ਆਏ ਸਾਓ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਦਿਆਂਗਾ ।। {{gap}}ਐਨੀਂ ਸੁਣ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਖਾਨਿਓਂ ਗਈ,ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਜਾਦੂਗਰਨੀਏਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ, ਤੇਰੇ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਤਰਾ ਮੂੰਹ ਹੀ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਸੰਗਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੀ ਕੋਈ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ,ਉਹ ਬੋਲੀ ਕਿ ਅੱਜ ਜਾਂ ਆਪ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਘਰ ਗਏ ਸਾਓ ਤਾਂ ਸੰਗਲੀ ਦੇਣ ਦਾ ਬਚਨ ਕਰ ਆਏੰ ਸਾਓ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਵਡਮੁੱਲੀ ਛਾਪ ਬੀਲੈ ਆਏ ਸਾਓ, ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੰਗਲੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਛਾਪ ਮੈਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿਓ॥ {{gap}}ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਆਜ਼ਮ ਦੀ ਤਾਂ ਸੁਰਤ ਗੁੰਮ ਹੋਗਈ, ਬੋਲਿਆ ਹੋ ਜਾਦੂਗਰਨੀਏ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਛਾਪ ਦੀ ਕੋਈ ਬੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ, ਐਂਨਾ ਕਹਿ ਉੱਥੋਂ ਉੱਠ ਵਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਉਹ ਹੱਕੀ ਬੱਕੀ ਰੈਹ ਗਈ, ਸੋਚਨ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਘਰ ਰਸੋਈ ਜੇਵੀਂ ਹੈ,ਫੇਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਆਣੂ ਹੀ ਨਹੀਂ।ਛਾਪ ਦੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਸੰਗਲ਼ੀ ਦੇ ਦੇਨ ਦਾ ਬਚਨ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਸਦੇ<noinclude></noinclude> mxbabztc49xy054nx163ezz3ugmgyjn 250 60985 233741 201854 2026-09-03T16:24:31Z Kaur.gurmel 192 233741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|( ੪੮ ) }}</noinclude>ਕਿਸੇ ਲੇਖੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਚੇਤੇ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਬੀ ਹੋਰਣਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁਲ ਭਲੌੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਿਰਾਓ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਨ, ਨਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ॥ {{gap}}ਜਾਂ ਪਰਣੀਜੇ ਦੇ ਆਸ਼ਿਮ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਖੇ ਵੜਨਾਂ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ( ਅੰਦਰਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਜਾਤਾ ਸਾ) ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ,ਜਾਤਾ ਕਿ ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਛੇੜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਇਹੀਓ ਜਿਹੀਆਂ ਯਬਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਝੂਠੀਆਂ ਜਾਂ ਦੇਣੋਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਟਲਦੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਡੰਨ, ਅਤੇ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਐਨਾ ਕਹ ਂਉਹ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਨੇ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਹੜੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਲਈ ਘੜਾਈ ਹੈ ਮੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂ ਗਾ, ਇਹ ਉਹਦੀ ਸੰਗਲੀ ਹੈ ਕੇ ਜੇਹੜੀ ਭੁਲ ਕੇ ਸੁਨਿ ਆਰੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸੋ ਉਸਦਾ<noinclude></noinclude> rlhcotcood4z8yvrv1fco5vwnhdvl6t 233742 233741 2026-09-03T16:27:12Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|( ੪੮ ) }}</noinclude>ਕਿਸੇ ਲੇਖੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਚੇਤੇ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਬੀ ਹੋਰਣਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁਲ ਭਲੌੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਭਿਰਾਓ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਨ, ਨਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ॥ {{gap}}ਜਾਂ ਪਰਣੀਜੇ ਦੇ ਆਸ਼ਿਮ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਖੇ ਵੜਨਾਂ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ( ਅੰਦਰਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਜਾਤਾ ਸਾ) ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ,ਜਾਤਾ ਕਿ ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਛੇੜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਇਹੀਓ ਜਿਹੀਆਂ ਯਬਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਝੂਠੀਆਂ ਊਜਾਂ ਦੇਣੋਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਟਲਦੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਡੰਨ, ਅਤੇ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਐਨਾ ਕਹ ਂਉਹ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਵਡੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਨੇ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਹੜੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਲਈ ਘੜਾਈ ਹੈ ਮੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਆਂ ਗਾ, ਇਹ ਉਹਦੀ ਸੰਗਲੀ ਹੈ ਕੇ ਜੇਹੜੀ ਭੁਲ ਕੇ ਸੁਨਿ ਆਰੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸੋ ਉਸਦਾ<noinclude></noinclude> k3uh4ph168v6v7d0827g2x5ln9bs2rv 250 60986 233743 199144 2026-09-03T16:37:49Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|(8€) }}</noinclude>ਸਨੇਹ ਭਰਿਆ ਬਚਨ ਸੁਣ ਅਤੇ ਸੰਗਲ਼ੀ ਦੇ ਚਾਓ ਵਿੱਚ ਆ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਸ ਪਰਣੀਜੇ ਆਜਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛਾਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਬੋਲੀ ਕਿ ਛਾਪ ਲੈਕੇ ਮੁੱਕਰਦਾ ਹੈਂ,ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ,ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਧਾ, ਅਤੇ ਓਪਰਿਆਂ ਵਾਕਰ ਉੱਠ ਨੱਠੋਂ, ਸੋਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸੱਗੇ ਕਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੱਲ ਕੇ ਨੂਰਭਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ, ਕਿ ਤੇਰਾ ਗਭਰੂ ਝੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਂ ਓਹ ਇਹ ਗੱਲ ਨੂਰ ਭਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਮ ਦਰੋਗੇ ਸਣੇ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਰੋਂ ਗੇ ਨੂੰ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ ਸਾ ਕਿ ਚੱਲ ਤੈਨੂੰ ਘਰੋਂ ਰੁਪਏ ਲੈ ਦੇਵਾਂ, ਉਹੋ ਰੁਪੈ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਉਸਦੇ ਵੁਲੇਖੇਉਸ ਦੇ ਭਰਾਓਕੋਲ ਕਾਸਮ ਦੀ ਹੱਥ ਭੇਜਚੁਕੀ ਸੀ॥ {{gap}} ਜਾਂ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਬੂਹਾ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਾੜਿਆ ਤਾਂ ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਜਾਤਾ, ਕਿ ਇਹ ਰੇਨ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਗਭਰੂ ਝੱਲਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਝੱਲਾ ਹੀ ਸਾ, ਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸਾਂ, ਕਿ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਰੰਨ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਕੁਆਰਾ ਹਾਂ,ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਾਈਂ ਨਹੀਂ, ਅਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰੀ ਵਿਖੇ ਵੜਿਆ<noinclude></noinclude> 9t0wtupmcq9kawtkk8rgwbgmgrupx59 233744 233743 2026-09-03T16:57:30Z Kaur.gurmel 192 233744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|(8€) }}</noinclude>ਸਨੇਹ ਭਰਿਆ ਬਚਨ ਸੁਣ ਅਤੇ ਸੰਗਲ਼ੀ ਦੇ ਚਾਓ ਵਿੱਚ ਆ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਸ ਪਰਣੀਜੇ ਆਜਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛਾਪ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਬੋਲੀ ਕਿ ਛਾਪ ਲੈਕੇ ਮੁੱਕਰਦਾ ਹੈਂ,ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ,ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਧਾ, ਅਤੇ ਓਪਰਿਆਂ ਵਾਕਰ ਉੱਠ ਨੱਠੋਂ, ਸੋਚੀ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚੀ ਕਮਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੱਲ ਕੇ ਨੂਰਭਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ, ਕਿ ਤੇਰਾ ਗਭਰੂ ਝੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਂ ਓਹ ਇਹ ਗੱਲ ਨੂਰ ਭਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਮ ਦਰੋਗੇ ਸਣੇ ਚਲਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਦਰੋਂ ਗੇ ਨੂੰ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ ਸਾ ਕਿ ਚੱਲ ਤੈਨੂੰ ਘਰੋਂ ਰੁਪਏ ਲੈ ਦੇਵਾਂ, ਉਹੋ ਰੁਪੈ ਜੋ ਨੂਰਭਰੀ ਉਸਦੇ ਵੁਲੇਖੇਉਸ ਦੇ ਭਰਾਓਕੋਲ ਕਾਸਮ ਦੀ ਹੱਥ ਭੇਜਚੁਕੀ ਸੀ॥ {{gap}} ਜਾਂ ਆਜ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਬੂਹਾ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਾੜਿਆ ਤਾਂ ਨੂਰਭਰੀ ਨੇ ਜਾਤਾ, ਕਿ ਇਹ ਰੰਨ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਗਭਰੂ ਝੱਲਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਝੱਲਾ ਹੀ ਸਾ, ਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸਾਂ, ਕਿ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਰੰਨ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਕੁਆਰਾ ਹਾਂ,ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਾਈਂ ਨਹੀਂ, ਅਜੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰੀ ਵਿਖੇ ਵੜਿਆ<noinclude></noinclude> 1dia61zif3cr5egk8w4iztb31ts5tdc 250 60991 233748 209175 2026-09-03T17:11:35Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|55}}</noinclude>ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਨੂਰਭਰੀ ਦਾ ਦੋਸ ਐਥੋਂ ਤੀਕੁਰ ਉੱਘਾ ਕਰ ਨਾ ਦੇ ਸੱਕੀ ॥ {{gap}}ਨੂਰਭਰੀ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣਿਆਂ ਲੱਛਣਾਂ ਤੇ ਲੱਜਿਆਵਾਨ ਹੀ ਹੋਈ, ਫੇਰ ਬੀ ਇਹੋ ਕਹੇ, ਕਿ ਮੇਰੇ ਭਰਤੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਘੱਲ, ਪਰ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਅੰਦਰ ਨ ਵੜਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਇਸ ਵਿਚ ਰੇ ਦੁਖੀਏ ਨੂੰ ਉਸ ਕਲਹਿਣੀ ਰੰਨ ਦੇ ਹੱਥ ਸੌਂਪਿਆ, ਕਿ ਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪੇ ਇਸਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਦਾਰੂ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ। ਐਨਾ ਕਹ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਆਈ, ਅਤੇ ਕੁੰਡੀ ਮਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਆਯਾ ਦੇ ਆਈ॥ {{Gap}}ਇਸ ਰੌਲੇ ਗੌਲੇ ਦਾ ਦਿਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਖੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਨੁਹਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਐਨੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਹੋਈਆਂ, ਬੁੱਢੇ ਮਾਮੂੰ ਦੀ ਛੋਟ ਦਾ ਦਿਨ ਬਤੀਤ ਹੋ ਗਇਆ, ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੰਗ੍ਯਾ ਪੈ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਪੈ ਲੱਗਿਆ, ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੋਈ ਢੁਕਾਓ ਨਾ ਢੁੱਕਿਆ, ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖਲੋਤੀ ॥<noinclude></noinclude> bo8utnqkof4eeh67v40gerlej3vy576 250 61006 233745 209171 2026-09-03T17:03:15Z Kaur.gurmel 192 233745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" />{{c|54}}</noinclude>{{center|( ੫੪ )}} {{gap}}ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨੂਰਛਰੀ ਨੂੰ ਸੜੇ ਸੁਭਾਓ ਵਾਲੀ ਜਾਂਨ ਕੇ ਬੋਲੀ, ਇੱਸੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਸਾਈਂ ਝੱਲਾ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਕਲਹਿਣੀ ਰੰਨ ਦੇ ਵਿਹੁ ਭਰੇ ਝੇੜੇ ਹਲਕਾਏ ਕੁੱਤੇ ਦਿਆਂ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਬੀ ਵਧੀਕ ਤਿੱਖੇ ਮਹੁਰੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਿਆਂ ਝੇੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਪਈ,ਅਤੇ ਤਿਸਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿਖੇ ਤੇਰੇ ਮੋਹਨਿਆਂ ਦਾ ਚਮਕਾਰ ਸਾ, ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨੂੰ ਇਹ ਰੋਗ ਹੋ ਗਇਆ। ਤੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਆਪਨਿਆਂ ਝਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਸੋ ਸੁਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ, ਬੁਧਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਨਿਰਾਸ ਹੋਏ ਇਸ ਤੇ, ਇਹੋ ਗੱਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਿਆਂ ਹੀ ਝਗੜਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਮਲਿਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{Gap}}ਸੁਹਾਵੀ ਨੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਐਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਹੁ ਕਿ ਮੈਂ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਅਪਨੇ ਭਰਤੇ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> j2kzscn4w72s6zg9bwhg6jezknpm56g 233746 233745 2026-09-03T17:03:57Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 233746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|54}}</noinclude>{{center|( ੫੪ )}} {{gap}}ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨੂਰਛਰੀ ਨੂੰ ਸੜੇ ਸੁਭਾਓ ਵਾਲੀ ਜਾਂਨ ਕੇ ਬੋਲੀ, ਇੱਸੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਸਾਈਂ ਝੱਲਾ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਕਲਹਿਣੀ ਰੰਨ ਦੇ ਵਿਹੁ ਭਰੇ ਝੇੜੇ ਹਲਕਾਏ ਕੁੱਤੇ ਦਿਆਂ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਬੀ ਵਧੀਕ ਤਿੱਖੇ ਮਹੁਰੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਿਆਂ ਝੇੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਪਈ,ਅਤੇ ਤਿਸਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿਖੇ ਤੇਰੇ ਮੋਹਨਿਆਂ ਦਾ ਚਮਕਾਰ ਸਾ, ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨੂੰ ਇਹ ਰੋਗ ਹੋ ਗਇਆ। ਤੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਆਪਨਿਆਂ ਝਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਸੋ ਸੁਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ, ਬੁਧਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਨਿਰਾਸ ਹੋਏ ਇਸ ਤੇ, ਇਹੋ ਗੱਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਿਆਂ ਹੀ ਝਗੜਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਮਲਿਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{Gap}}ਸੁਹਾਵੀ ਨੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਐਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਹੁ ਕਿ ਮੈਂ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਅਪਨੇ ਭਰਤੇ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> l7vveu5301w1ob7r1pzbaiomptvnt2x 233747 233746 2026-09-03T17:08:49Z Kaur.gurmel 192 233747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{c|54}}</noinclude>{{center|( ੫੪ )}} {{gap}}ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨੂਰਛਰੀ ਨੂੰ ਸੜੇ ਸੁਭਾਓ ਵਾਲੀ ਜਾਂਨ ਕੇ ਬੋਲੀ, ਇੱਸੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਸਾਈਂ ਝੱਲਾ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਕਲਹਿਣੀ ਰੰਨ ਦੇ ਵਿਹੁ ਭਰੇ ਝੇੜੇ ਹਲਕਾਏ ਕੁੱਤੇ ਦਿਆਂ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਬੀ ਵਧੀਕ ਤਿੱਖੇ ਮਹੁਰੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਿਆਂ ਝੇੜਿਆਂ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਪਈ,ਅਤੇ ਤਿਸਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿਖੇ ਤੇਰੇ ਮੇਹਨਿਆਂ ਦਾ ਚਮਕਾਰ ਸਾ, ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਪਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨੂੰ ਇਹ ਰੋਗ ਹੋ ਗਇਆ। ਤੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਆਪਨਿਆਂ ਝਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਸੋ ਸੁਖ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ, ਬੁਧਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਨਿਰਾਸ ਹੋਏ ਇਸ ਤੇ, ਇਹੋ ਗੱਲ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਿਆਂ ਹੀ ਝਗੜਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਮਲਿਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{Gap}}ਸੁਹਾਵੀ ਨੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਐਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਹੁ ਕਿ ਮੈਂ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਅਪਨੇ ਭਰਤੇ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> g7ghjy1hx6anmmmh49004ls1ulhgtyq 250 73805 233749 233616 2026-09-04T01:17:07Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 233749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude>ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤੀਵੀਂ ਆਦਮੀ ਵੀ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੈਰ, ਤੀਵੀਂ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਇਹ ਹਨ ਹੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਨਹੀਂ ਖਿਚਵਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਆਸ਼ਕ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਰਜਿਤ ਰਿਸ਼ਤੇ ਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੱਗਦੇ ਵੀ ਹੋਣ। ਆਸ਼ਕ ਸ਼ਬਦ ਰਤਾ ਭਦਰ ਹੈ, ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ਾ। ਆਮ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ਼ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬੰਦਾ ਫਸਦਾ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਹੈ? ਜਾਲ਼ ਵਿਚ, ਚਿੱਕੜ, ਫਾਹੀ, ਪਿੰਜਰੇ, ਕੁੜਿੱਕੀ ਕੁੰਡੀ ਤੇ ਟੋਹੇ ਵਿਚ ਫਸਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੈਆਂ ਖੁਲ੍ਹ ਦੇ ਉਲ਼ਟ ਹਨ। ਤਾਂ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਵਸਣ ਦੇ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਪਰਾਧੀਨਤਾ ਲਈ ਬੰਦਾ ਅਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨੂੰ ਇਸੇ ਮਰਨ ਚ ਜੀਉਣ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਮ ਮਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਜਚਣੀ ਨਹੀਂ: ਕਬੀਰ ਭਗ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤੜੀ ਕੇਤੇ ਗਏ ਗਡੰਤ /ਕੇਤੇ ਅਜਹੂੰ ਜਾਇਸੀਂ ਨਰਕ ਹਸੰਤ ਹਸੰਤ। [ਭਗ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿਚ ਫਸਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਨਰਕ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਹੱਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਨਰਕ ਜਾਣਗੇ।] ਕਬੀਰ ਜੀ ਤਾਂ ਇਥੋਂ ਤਕ ਵੀ ਆਖ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਕਾਮਣ ਤੀਵੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਲ਼ੀ ਨਾਗਣ ਹੈ। {{gap}}ਕੈਮਰਾ ਜਿਵੇਂ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਜੀਵ ਹੈ; ਇਹ ਕਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਈ ਇਕ-ਅੱਖਾ ਹੈ। ਓਭੜ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰਾਉਂਦਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਕੈਮਰੇ ਅੱਗੇ ਹੱਸਣਾ ਅਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚ ਜਣੇ ਬੜੇ ਘਬਰਾਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕੁੜੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁੰਡਾ ਘੁੱਟਿਆ-ਵੱਟਿਆ ਬਾਹਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਭਾਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਗਲ਼ ਵਿਚ ਬਾਂਹ ਪਾਈ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਡਰੀ ਹੋਈ ਇਹ ਵੀ ਹੈ; ਤੇ ਅਪਣੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਢਾਲ਼ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਟੂਣੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੈਅ, ਜਿਸ ਨਾਲ਼ ਬਲਾ ਨੇ ਟਲ਼ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕਲੋਲ ਕਰਦੇ ਉੱਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਖ ਲਏ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਗਿਓਂ ਇਹ ਆਖ ਰਹੇ ਹੋਣ: ਤਾਂ<noinclude>{{rh||54}}</noinclude> kc1ii1ht5t6c6cm2keeysa0vfv4ai6f 250 73806 233750 233617 2026-09-04T01:26:09Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 233750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude>ਫੇਰ, ਕੀ ਕਰ ਲਓਂਗੇ ਸਾਡਾ? ਇਹ ਉਦਾਸ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਕੇਲਾ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਕੇਲਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਕੁੜੀ ਮੁੰਡਾ ਸਹਜ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਜੇ ਗਲ਼ ਚ ਬਾਂਹ ਵੀ ਪਾਈ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਵੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਨੀ। ਇਥੇ ਕੇਲਾ ਬੰਧੇਜ ਵਾਲ਼ੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਖੁਲ੍ਹ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਕ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦਾ, ਉਕਸਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਖਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਹਰਕਤ ਦਾ ਜਿਨਸੀ ਮਤਲਬ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਫ਼ੋਟੋ ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਐਲਬਮ ਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਚ ਜੜਾ ਕੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੰਗੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਲੀੜਿਆਂ ਚ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲ਼ੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਵੀ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦੇ ਕਹਣ ਵਾਂਙ 'ਸਸਤੇ ਸਾਬਣ ਕਰੀਮ ਦੀ ਮਹਕ' ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਜੜੀ ਹੋਈ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਐਲਬਮਾਂ ਚ ਜੜੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਖੇੜਾ ਅਕਸਰ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਅਸੀਂ ਅਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾ ਕੇ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿਚਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਵਾਤਸਾਯਨ ਤੇ ਕੋਕਾ ਪੰਡਤ ਪੰਜਾਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਮਹਕਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹਦਾ ਸਵਾਦ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮੁਸ਼ਕ ਨਾਲ਼ ਯਾਦ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੇਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਧ੍ਵਨੀ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਂ ਉਚਰ ਕੇ, ਕੇਲਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਖਾ ਕੇ ਤੇ ਸੁੰਘ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਪਣੇ ਵਸਲ ਦਾ ਏਨੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਸਵਾਦ ਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਦੇ ਦਸ ਨਾਂ ਹਨ। ਦੁਆਬੀ ਵਿਚ ਕੇਲੇ ਨੂੰ ਛੱਲੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੜ੍ਹਵਾਲੀ ਲੋਕ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਤਾ ਬਦਲ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਬੋਲੀ ਬਣਾਈ ਹੈ: ਯਾਰ ਮੇਰਾ ਕੋਲੇ ਦੀ ਛੱਲੀ, ਮੈਂ ਖਾ ਖਾ ਨਹੀਂ ਰੱਜਦੀ। {{gap}}ਛਿੱਲੇ ਹੋਏ ਕੋਲੇ ਦਾ ਜੇ ਡੂੰਘਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਵਾਸਤੇ ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਆਦਮ ਤੇ ਹੱਵਾ ਨੂੰ ਅਦਨ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਉਂ ਖਾਣ ਕਰ ਕੇ ਨਿਕਲਣਾ ਪਿਆ<noinclude>{{rh||55}}</noinclude> q58ei8dmwny3gj4emkpkfxr2fjldcki