ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6901</id>
    <revision>
      <id>234226</id>
      <parentid>233686</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T13:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4255" sha1="ko7mv8g7bbsl1ieua7u16t1jid5tkxp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਜੇਨ:|ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀਓਂਗੇ ਪਿਆਸ ਓਨੀ ਭੜਕੇਗੀ; ਪਾਪੂਲਰ ਸਾਇੰਸ ਇਹੋ ਦੱਸਦੀ ਏ ਸਾਨੂੰ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਜੇ ਸਾਇੰਸ ਨਾਲ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬੱਦਲ ਬਣਾ ਲੈਣ ਏਨੀਂ ਗਰਮੀ ਤਾਂ ਨਾ ਪਏ, ਨਾਲੇ ਪਿਆਸ ਵੀ ਘੱਟ ਲੱਗੇ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਉਸਨੂੰ ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਉਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਬੇਰੰਜਰ, ਤੇਰੀ ਪਿਆਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ, ਕਹਿਣਾ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਸਭ ਸਮਝਦੈਂ ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਤੂੰ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਲ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾਂ... ਜਿਹੜਾ ਰੇਤਲੀ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਮੱਚ ਰਿਹੈ, ਇਸਦੀ ਪਿਆਸ ਕਦੇ ਬੁਝ ਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੇਰੇ ਗਲ਼ੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਰੇਤੀਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਟੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਤੇਰੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਰਾਬ ਐ ਭਾਈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੈਨੂੰ ਲਗਦੈ ਇੰਜ? ਮੈਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ?}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ.., ਅੰਨ੍ਹਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਂ ਮੈਂ। ਬੈਠਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ਼ੋਂ, ਡਿਗੂੰ ਡਿਗੂੰ ਕਰਦਾ ਪਿਆਂ। ਲਗਦੈ ਫੇਰ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦਾ ਰਿਹੈਂ, ਉਬਾਸੀਆਂ ਤੇ ਉਬਾਸੀਆਂ ਮਾਰ ਰਿਹੈਂ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹਾਲਤ ਇੰਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਪਈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਜ਼ਰਾ....ਖਿਲਰੇ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਸੜਾਂਦ ਮਾਰਦਾ ਪਿਐਂ ਤੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹਾਂ...ਹੈ ਤੇ ਸਹੀ, ਥੋੜਾ ਹੈਂਗ-ਓਵਰ ਐ ਰਾਤ ਦਾ!}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਇਹੋ ਹਾਲ ਐ, ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡੋ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਨਹੀਂ... ਰੋਜ਼ ਥੋੜੀ... ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ... ਦਫ਼ਤਰ ਕਰਕੇ}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਤੇ ਟਾਈ, ਟਾਈ ਕਿਧਰ ਗਈ? ਲਗਦੈ, ਮਦਹੋਸ਼ੀ 'ਚ ਕਿਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਹੋਣੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਗਲੇ ਨੂੰ ਟੋਂਹਦੇ ਹੋਏ) ਓ ਹਾਂ; ਕਮਾਲ ਹੋ ਗਈ! ਪਤਾ ਨੀ ਕੀ ਕੀਤਾ ਮੈਂ... ਕਿਥੇ ਸੁੱਟ ਬੈਠਾਂ?}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਕੋਟ ਦੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਟਾਈ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ) ਇਹ ਲੈ, ਲਾ ਲੈ ਇਸਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਥੈਂਕ...ਯੂ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਖਿਆਲ ਰਖਦੈਂ...(ਟਾਈ ਬੰਨਦਾ ਹੈ)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਬੇਰੰਜਰ ਬੇਢੱਬੇ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟਾਈ ਬੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਵਾਲ਼ ਦੇਖ ਕਿਵੇਂ ਖਿਲਰੇ ਪਏ (ਬੇਰੰਜਰ ਵਾਲਾਂ 'ਚ ਉਂਗਲੀਆਂ ਫੇਰਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਲੈ.. ਕੰਘੀ ..! (ਦੂਜੀ ਜੇਬ ਚੋਂ ਕੰਘੀ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਕੰਘੀ ਫੜਦੇ ਹੋਏ) ਥੈਂਕ ਯੂ। (ਬੇਮਨਾ ਜਿਹਾ ਕੰਘੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਸ਼ੇਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੂੰ! ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲ!}} 
{{Playscript||(ਅੰਦਰਲੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਬੇਰੰਜਰ}}&lt;noinclude&gt;{{right|10}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ko7mv8g7bbsl1ieua7u16t1jid5tkxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>6918</id>
    <revision>
      <id>234229</id>
      <parentid>233687</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4143" sha1="d0kuxc5i1kflqpks6kdub9ob83buofh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੀਭ ਕੱਢ ਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਸਾਰੀ ਜੀਭ 'ਤੇ ਪੇਪੜੀ ਜੰਮੀ ਪਈ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਜੇਬ 'ਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।) ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ! (ਬੇਰੰਜਰ ਕੰਘੀ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਜੇਬ 'ਚ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।) ਸਿਰੋਸਿਸ ਹੋ ਜਾਣੈ ਤੈਨੂੰ, ਲੀਵਰ ਸੁੱਜ ਜਾਣੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਚਿੰਤਾ 'ਚ) ਲਗਦੈ ਤੈਨੂੰ?}}
{{Playscript|ਜੇਨ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਉਸਨੂੰ ਟਾਈ ਮੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹੈ) ਰੱਖ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ) ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟਿਪ-ਟਾਪ ਰਹਿੰਦੈਂ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਬੇਰੰਜਰ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ) ਕੱਪੜੇ ਵੇਖ ਕਿਵੇਂ ਵੱਟੋ-ਵੱਟ ਹੋਏ ਪਏ, ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਦੇਖ ਕੇ! ਕਮੀਜ਼ ਦੇਖ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਲਿਬੜੀ ਪਈ ਤੇ ਬੂਟ (ਬੇਰੰਜਰ ਮੇਜ਼ ਹੇਠਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੂਟਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਕਦੇ ਲਾਇਆ ਈ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਨਮੂਨਾ ਬਣਾ ਰੱਖਿਐ ਆਪਣਾ! ਮੋਢੇ ਦੇਖ ਆਪਣੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੋਢਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ?}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਮੁੜ ਜ਼ਰਾ, ਵੇਖਦਾ ਕੀ ਐਂ ... ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਘੁੰਮ! ਕਿਸੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਢਾਸਣਾ ਲਾਇਆ ਹੋਣੈ (ਬੇਰੰਜਰ ਲਾਡ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦਾ ਹੈ।) ਨਾ, ਮੈਂ ਬੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ; ਜੇਬ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਮੇਰੀ।(ਬੇਰੰਜਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਨਰਮਾਈ ਹੈ, ਧੂੜ ਝਾੜਣ ਲਈ ਉਹ ਮੋਢੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਜੇਨ ਪਰ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।) ਕਿਥੋਂ ਲਵਾਇਆ ਇਹ ਸਭ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪਤਾ ਨੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੁਝ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਕਿੰਨੀ ਬੇਜ਼ਤੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਐ; ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਏ ਤੇਰਾ ਦੋਸਤ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੂੰ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਈ ਰੁੱਖਾ ਹੋ ਰਿਹੈਂ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਪੂਰੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਇਸਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਦੇਖ ਜੇਨ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਬੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਏਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਕੁਝ ਹੈ ਈ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਲਾਉਣ ਨੂੰ। ਮੈਂ ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾਂ... ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਮੈਂ... ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਉਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦਿਨ 'ਚ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਛੁੱਟੀ ਦੇ! ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬਸ..., ਬਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ ਮੇਰੀ। ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਤਾਂ ਹੈ ਸਭ, ਤੇ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਆਰਾਮ ਲਈ ਰਿਲੈਕਸ... ਹੋਣ ਲਈ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਮੇਰੇ ਅਜ਼ੀਜ਼... ਮਹਾਪੁਰਖੋਂ, ਕੰਮ ਇਥੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦੈ। ਮੈਂ ਵੀ}}&lt;noinclude&gt;{{right|11}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d0kuxc5i1kflqpks6kdub9ob83buofh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/12</title>
    <ns>250</ns>
    <id>16763</id>
    <revision>
      <id>234234</id>
      <parentid>233689</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234234</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3656" sha1="kp07shd431vkkpxxmkg05v204imffjc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਲਾਉਂਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਾਲ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਭਾਈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਤੇਰੀ ਜਿੰਨੀ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਸਭ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲਗਦੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਐਂ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਕੋਈ ਏਦਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਟੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਮੈਂ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਜਿੰਨਾ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲ ਚ... ਜੇ ਘਟਾ ਕੇ ਵੀ ਦੇਖਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਬੇਹਤਰ ਹੀ ਹਾਂ। ਬੰਦਾ ਬਿਹਤਰ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕਾਹਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ?}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ.... ਮਸਲਨ ਇਕ ਮੁਲਾਜ਼ਿਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਹਾਂ ਇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਕਿੱਥੇ ਪੀਤੀ ਫੇਰ ਸਾਰੀ ਰਾਤ। ਜੇ ਕੁਝ ਯਾਦ ਹੋਵੇ ਤੈਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਆਗਸਟੇ ਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਨੀ...ਆਗਸਟੇ ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਆਪਣਾ ਆਗਸਟੋ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਨੀ ਆਪਣੇ ਆਗਸਟੇ ਦੇ ਬਰਥਡੇ 'ਤੇ...}}
{{Playscript||(ਬਾਹਰ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਇਕ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਫ਼ਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਨਵਰ ਚਿੰਘਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਏਧਰ ਨੂੰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਨੀ ਹੋਇਆ...}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਮੈਂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਸੀ ਉੱਥੇ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਏਸ ਲਈ ਤੂੰ...}}
{{Playscript|ਵੇਟਰ:|ਗੁੱਡ ਮਾਰਨਿੰਗ ਸਰ ਜੀ। ਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਕਰਾਂ ਜਨਾਬ ਦੀ, ਕੁਝ ਪੀਣ ਲਈ?}}
{{Playscript||(ਸ਼ੋਰ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|(ਸ਼ੋਰ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਚੀਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਸ਼ੋਰ ਬਾਰੇ ਉੱਕਾ ਹੀ ਚੇਤੰਨ ਨਹੀਂ) ਹਾਂ, ਬੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ... ਮੈਨੂੰ। ਇਹ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਬਖਸ਼ੀ ਗਈ ਮੈਨੂੰ।}}&lt;noinclude&gt;{{right|12}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kp07shd431vkkpxxmkg05v204imffjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/13</title>
    <ns>250</ns>
    <id>16767</id>
    <revision>
      <id>234235</id>
      <parentid>233692</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234235</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3447" sha1="ejh8878y0c9rvukte0fr7yqpqv07aq5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਪਰ ਏਨਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਆਂ ਕਿ ਜੇ ਬੁਲਾਇਆ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਾ... ਹਰਗਿਜ਼ ਵੀ (ਰੌਲ਼ਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਇਹ ਹੋ ਕੀ ਰਿਹੈ?}}
{{Playscript||(ਕਿਸੇ ਭਾਰੀ ਭਰਕਮ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਦੌੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭਾਰੀ ਕਦਮਾਂ ਦੀ)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਕੀ ਹੈ ਇਹ?}}
{{Playscript|ਵੇਟਰ:|(ਬਾਹਰ ਵੱਲ) ਕੀ ਹੈ ਕੀ?}}
{{Playscript||(ਬੇਰੰਜਰ ਨੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਹਾਲੇ ਤਾਈਂ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜੇਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਿਲਦੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੁਣਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇਨ ਖਿਝਿਆ ਹੋਇਆ ਉੱਠਕੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਬੇਰੰਜਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬੁਝਿਆ ਜਿਹਾ ਉੇਵੇਂ ਬੈਠਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਹ... ਓ.. ਗੈਂਡਾ।}}
{{Playscript||(ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਕੂਕਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਾਈ ਪੈਂਦਾ ਹੈ: ਗੈਂਡਾ! ਗੈਂਡਾ..! ਗੈਂਡਾ..! ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ 'ਗੈਂਡਾ-ਗੈਂਡਾ' ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ)}}
{{Playscript|ਵੋਟਰ:|ਗੈਂਡਾ ਹੈ!}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:|(ਦੁਕਾਨ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਝਾਕਦੇ ਹੋਏ) ਇਹ ਤਾਂ ਗੈਂਡਾ (ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।) ਛੇਤੀ ਆਓ! ਵੇਖੋ ਗੈਂਡਾ ਏ!}}
{{Playscript||(ਸਾਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਧਰ ਨੂੰ ਉਹ ਅਵਾਜ਼ ਗਈ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਜੇਨ:|ਇਹ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਈ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਨੂੰ, ਖਿੜਕੀਆਂ ਭੰਨ ਦਏਗਾ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|(ਅੰਦਰੋਂ) ਕਿਧਰ?}}
{{Playscript|ਵੇਟਰ:|(ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ) ਓਹ ਰੱਬਾ!}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:|(ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਆਓ ਨਾ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਦੇਖੋ!}}
{{Playscript||(ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|ਓਹ! ਗੱਡਾ ਏ... ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਖੱਬੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੌੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਗੈਂਡਾ... ਦੌੜਿਆ ਆਉਂਦੈ... ਫੁੱਟਪਾਥ 'ਤੇ ... ਸਾਹਮਣਿਓਂ!|}}&lt;noinclude&gt;{{right|13}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ejh8878y0c9rvukte0fr7yqpqv07aq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>16906</id>
    <revision>
      <id>234318</id>
      <parentid>233923</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T08:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234318</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4197" sha1="j54b2pedtgv181k4scgi8ro8cd1unea" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਮਿਲ ਕੇ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਕਾਰਡ ਕੱਢਦਾ ਹੈ) ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ: ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਾਰਡ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਬੜੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੀ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਹ ਤਾਂ...}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:| ਤਾਂ ਸਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਨਣਾ ਪਾਓਗੇ ਕਿ ਕੀ ਅਫਰੀਕੀ ਗੈਂਡਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ..}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:|: ਦੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| ਜਾਂ ਦੋ ਸਿੰਗ ਏਸ਼ੀਆਈ ਗੈਂਡੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ। }}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਸਿੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|ਜੀ ਬਿਲਕੁਲ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਮੁੱਦਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਿਓ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਪਰ ਇਹੋ ਤਾਂ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਪਲੀਜ਼, ਥੋੜਾ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਦਿਓ..ਹੂੰ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹਾਂਜੀ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿਓ।}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| (ਖਿੜਕੀ ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ) ਬੋਲਣ ਤਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:| ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੀ, ਬੋਲੋ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ। ਬਾਕੀ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਦੇਖੋ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੋਂ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਗੈਂਡਾ ਹੁਣੇ ਲੰਘ ਕੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੀ। ਮਸਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਫਸਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਵੇਂ? }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹੇ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਇਕੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| (ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ) ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ..}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:|( ਇਹ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਇੱਕੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹੇ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| (ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਦੋਨੋਂ ਵਾਰ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ}} 
                   
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right| 41}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j54b2pedtgv181k4scgi8ro8cd1unea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234319</id>
      <parentid>234318</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T08:27:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234319</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4195" sha1="cccxdc2jxkqrsjr0w90guxice35k9im" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਮਿਲ ਕੇ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਕਾਰਡ ਕੱਢਦਾ ਹੈ) ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤਰਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ: ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਾਰਡ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਬੜੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੀ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਹ ਤਾਂ...}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:| ਤਾਂ ਸਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਨਣਾ ਪਾਓਗੇ ਕਿ ਕੀ ਅਫਰੀਕੀ ਗੈਂਡਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ..}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:|: ਦੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| ਜਾਂ ਦੋ ਸਿੰਗ ਏਸ਼ੀਆਈ ਗੈਂਡੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ। }}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਇੱਕੋ ਸਿੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|ਜੀ ਬਿਲਕੁਲ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਮੁੱਦਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦਿਓ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਪਰ ਇਹੋ ਤਾਂ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਪਲੀਜ਼, ਥੋੜਾ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਦਿਓ..ਹੂੰ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹਾਂਜੀ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿਓ।}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| (ਖਿੜਕੀ ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ) ਬੋਲਣ ਤਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:| ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੀ, ਬੋਲੋ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ। ਬਾਕੀ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੀ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਦੇਖੋ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੋਂ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਗੈਂਡਾ ਹੁਣੇ ਲੰਘ ਕੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲੋਂ ਲੰਘਿਆ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੀ। ਮਸਲਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਫਸਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਵੇਂ? }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹੇ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਇਕੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| (ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ) ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ..}}
{{Playscript|ਕੈਫੇ-ਵਾਲਾ:|( ਇਹ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਇੱਕੋ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹੇ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| (ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਕੋ ਗੈਂਡਾ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਦੋਨੋਂ ਵਾਰ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ}} 
                   {{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|41}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cccxdc2jxkqrsjr0w90guxice35k9im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/42</title>
    <ns>250</ns>
    <id>16911</id>
    <revision>
      <id>234331</id>
      <parentid>233928</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T10:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234331</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3804" sha1="svwni2fux8ka4bh2fgio86z8ze28dvj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ।}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| ਖਿੜਕੀ ਚੋਂ ਹਾ ਹਾ..}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਂਡੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਗੈਂਡਾ ਵੀ ਲੰਘਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਸਹੀ ਗੱਲ ਐ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਹੁਣ... ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ,}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜੇ ਦੂਜੇ ਮੌਕੇ... 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ...ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਸ ਚੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣਾ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ?}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:|ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਸ਼ੀ... ਸ਼ੀ!}}
{{Playscript|| (ਮਾਲਕਣ ਮੋਢੇ ਝਟਕਦੇ ਹੋਏ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:|(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ ਟੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਟੋਕੋ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਗੈਂਡੇ ਹੋਣ ਦੋ-ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹੋ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਹਾਂ, ਹੋ ਸਕਦੈ। }}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ ਪਰ ਦੋਹੇਂ ਵਾਰ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਟੋਕਦੇ ਕਿਉਂ ਹੋ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ, ਅਫਰੀਕਨ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਈ ਵੀ?}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਵੇਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਸਿੰਗ ਸੀ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|42}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>svwni2fux8ka4bh2fgio86z8ze28dvj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234332</id>
      <parentid>234331</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T10:36:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234332</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3804" sha1="p58zg94jvpefmpubs1qr6j9950gp3sx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਹੀ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ।}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:| ਖਿੜਕੀ ਚੋਂ ਹਾ ਹਾ..}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੈਂਡੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਗੈਂਡਾ ਵੀ ਲੰਘਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਸਹੀ ਗੱਲ ਐ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਹੁਣ... ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ,}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਤੇ ਦੂਜੇ ਮੌਕੇ... 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ...ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਸ ਚੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿੱਟਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣਾ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ?}}
{{Playscript|ਮਾਲਕਣ:|ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਸ਼ੀ... ਸ਼ੀ!}}
{{Playscript|| (ਮਾਲਕਣ ਮੋਢੇ ਝਟਕਦੇ ਹੋਏ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਉਹ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:|(ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ ਟੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਟੋਕੋ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਗੈਂਡੇ ਹੋਣ ਦੋ-ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹੋ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਹਾਂ, ਹੋ ਸਕਦੈ। }}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ ਪਰ ਦੋਹੇਂ ਵਾਰ...}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਟੋਕਦੇ ਕਿਉਂ ਹੋ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ ਦੇਖਿਆ, ਅਫਰੀਕਨ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਈ ਵੀ?}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਭਾਵੇਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਗੈਂਡਾ...}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਸਿੰਗ ਸੀ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|42}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p58zg94jvpefmpubs1qr6j9950gp3sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/43</title>
    <ns>250</ns>
    <id>16916</id>
    <revision>
      <id>234334</id>
      <parentid>233929</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T10:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234334</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3848" sha1="g8epiz6x7sc4uzd0qv7ow7y5wtv11br" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਾਹ ਦੋ ਗੈਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈ ਰਿਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸਿੰਘ ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਇਨੀ ਜਲਦੀ ਉੱਗ ਆਏ ਕਿ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਜਾਏ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹਾਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਆਪਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ) ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ...ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਉ ਹ ਹਾਂ... ਪਰ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਜਬ ਤਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜੀਵ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ?}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ) ਬਿਲਕੁਲ, ਜਨਾਬ ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਇਕਦਮ ਤਰਕ ਭਰਪੂਰ। ਨਿੱੱਗਰ ਤਰਕ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਹੈਟ ਉਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ) ਗੁੱਡ ਬਾਏ ਜੈਂਟਲ ਮੈਨ।}}
{{Playscript||(ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਗੁਡ-ਬਾਏ, ਬਾਏ...( ਹੈਟ ਸਿਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|| (ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਇੱਕ ਬਕਸਾ ਬਾਹਾਂ ਚ ਲਈ ਕੈਫੇ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਮਾਤਮ ਚ ਹੈ। ਡੇਜ਼ੀ ਤੇ ਵੇਟਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|... ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਪਰ ਮਤਲਬ ਕੀ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਖੜੇ }}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|43}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g8epiz6x7sc4uzd0qv7ow7y5wtv11br</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234335</id>
      <parentid>234334</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T10:57:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234335</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3850" sha1="4d6kblcv9jboq3vmsprj8t9ov6qwtac" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|...ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਾਹ ਦੋ ਗੈਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈ ਰਿਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸਿੰਗ ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਇਨੀ ਜਲਦੀ ਉੱਗ ਆਏ ਕਿ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਜਾਏ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹਾਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਆਪਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ) ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ...ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਉ ਹ ਹਾਂ... ਪਰ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਜਬ ਤਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜੀਵ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ?}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ) ਬਿਲਕੁਲ, ਜਨਾਬ ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਇਕਦਮ ਤਰਕ ਭਰਪੂਰ। ਨਿੱੱਗਰ ਤਰਕ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਹੈਟ ਉਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ) ਗੁੱਡ ਬਾਏ ਜੈਂਟਲ ਮੈਨ।}}
{{Playscript||(ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਗੁਡ-ਬਾਏ, ਬਾਏ...( ਹੈਟ ਸਿਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|| (ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਇੱਕ ਬਕਸਾ ਬਾਹਾਂ ਚ ਲਈ ਕੈਫੇ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਮਾਤਮ ਚ ਹੈ। ਡੇਜ਼ੀ ਤੇ ਵੇਟਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|... ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਪਰ ਮਤਲਬ ਕੀ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਖੜੇ }}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|43}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4d6kblcv9jboq3vmsprj8t9ov6qwtac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234336</id>
      <parentid>234335</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T10:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234336</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3850" sha1="189zpznw4fownqgxcjslrv5e5ua2ymj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਅਫਰੀਕਨ ਭਾਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆਈ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|...ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਾਹ ਦੋ ਗੈਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈ ਰਿਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਦੂਜਾ ਸਿੰਗ ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਇਨੀ ਜਲਦੀ ਉੱਗ ਆਏ ਕਿ ਦਿਖਣ ਲੱਗ ਜਾਏ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਹਾਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਆਪਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ) ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ...ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਂਡਾ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ}}
{{Playscript|ਕੈਫ਼ੇ-ਵਾਲਾ:| ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਅਫਰੀਕਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਵਾਲਾ:| ਉ ਹ ਹਾਂ... ਪਰ...}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਜਬ ਤਰਕ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜੀਵ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਇਕੋ ਸਮੇਂ?}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੂੰ) ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਤਾ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ) ਬਿਲਕੁਲ, ਜਨਾਬ ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਮਲਾ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਇਕਦਮ ਤਰਕ ਭਰਪੂਰ। ਨਿੱੱਗਰ ਤਰਕ। }}
{{Playscript|ਤਰਕ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ:|(ਹੈਟ ਉਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ) ਗੁੱਡ ਬਾਏ ਜੈਂਟਲ ਮੈਨ।}}
{{Playscript||(ਉਹ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬਜ਼ੁਰਗ:| ਗੁਡ-ਬਾਏ, ਬਾਏ...( ਹੈਟ ਸਿਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹ ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|| (ਉਹ ਘਰੇਲੂ-ਔਰਤ ਇੱਕ ਬਕਸਾ ਬਾਹਾਂ ਚ ਲਈ ਕੈਫੇ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਮਾਤਮ ਚ ਹੈ। ਡੇਜ਼ੀ ਤੇ ਵੇਟਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਨਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।}}
{{Playscript|ਦੁਕਾਨਦਾਰ:|... ਤਰਕਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਪਰ ਮਤਲਬ ਕੀ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਖੜੇ }}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|43}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>189zpznw4fownqgxcjslrv5e5ua2ymj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/105</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17187</id>
    <revision>
      <id>234225</id>
      <parentid>234222</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T13:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>234225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3650" sha1="bqs1oh2f4y58pmz0avwkqxjbu2sam1d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਨੇ ਉਹ, ਬਹੁਤ। ਚਲੋ, ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੁਝ ਖਾ ਲਓ ਪਹਿਲੋਂ, ਮੈਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ!}}
{{Playscript|ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ, ਮਿਸ ਡੇਜ਼ੀ।}}
{{Playscript|(ਖ਼ਦ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਈ ਮਿਹਰਬਾਨ ਏ। ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਕਰਾਂ ਤੁਹਾਡਾ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਡਯੁਡਾਰਡ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕੇਂਗੇ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਲਈ?}}
{{Playscript|ਮੈਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਮਿਸਟਰ ਡਯੁਡਾਰਡ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਗਾ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕੇ।}}
{{Playscript|ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ ਜੇ ਮੈਂ ਵਿੱਚ ...}}
{{Playscript|ਛੱਡੋ ਵੀ, ਬੈਠੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਅਸਲ ’ਚ ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਲਦੀ 'ਚ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ।}}
{{Playscript|ਹੁਣੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕੰਮ ਨਹੀਂ}}
{{Playscript|(ਟੋਕਰੀ ’ਚੋਂ ਸਮਾਨ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ) ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ ਮੈਨੂੰ। ਪਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ .. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ! ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈਆਂ। ਬਾਹਰ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਲਟਕੀਆਂ: ‘ਤਬਦੀਲੀ ਖ਼ਾਤਰ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਇੱਕ ਜਗਾ ਤਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਵਾੜੇ 'ਚ, ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ!}}
{{Playscript|ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਾਲੀ ਲੀਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕੇਗੀ।}}
{{Playscript|ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਭਰਾ-ਭਤੀਜਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਜਾਣੀ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਰਲ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ!}}
{{Playscript|ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ’ਚ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਸਭ!}}
{{Playscript|ਪਰ ਲੋਕ ਗੱਡੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ? ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ ਝੁਣਝੁਣੀ ਆਉਂਦੀ! (ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਦਦ ਕਰਾਂ?}}
{{Playscript|ਬੈਠੇ ਰਹੋ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਪਲੇਟਾਂ ਕਿੱਥੇ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਕੱਪਬੋਰਡ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪਲੇਟਾਂ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।}}
{{Playscript|(ਖ਼ਦ ਨਾਲ) ਹਰ ਚੀਜ਼ ਪਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੀ।}}
{{Playscript|(ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ) ਤਿੰਨ ਜਗਾ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹਾਂ ਮੈਂ, ਓਕੇ? ਤੁਸੀਂ ਰੁਕ ਰਹੇ ਹੋ ਨਾ?}}&lt;noinclude&gt;{{right|105}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bqs1oh2f4y58pmz0avwkqxjbu2sam1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234317</id>
      <parentid>234225</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T07:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234317</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4073" sha1="e3my4j3ts9ixv96a55xe0aqmggwdhe0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਨੇ ਉਹ, ਬਹੁਤ। ਚਲੋ, ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੁਝ ਖਾ ਲਓ ਪਹਿਲੋਂ, ਮੈਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ, ਮਿਸ ਡੇਜ਼ੀ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|(ਖ਼ਦ ਨਾਲ) ਜ਼ਿਆਦਾ ਈ ਮਿਹਰਬਾਨ ਏ। }}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਕਰਾਂ ਤੁਹਾਡਾ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕੇਂਗੇ ਸਾਡਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਲਈ?}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|ਮੈਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਮਿਸਟਰ ਡਯੂਡਾਰਡ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇਗਾ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰੁਕੋਂ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ ਜੇ ਮੈਂ ਵਿੱਚ ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਛੱਡੋ ਵੀ, ਬੈਠੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਅਸਲ ’ਚ ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਲਦੀ 'ਚ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹੁਣੇ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕੰਮ ਨਹੀਂ}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਟੋਕਰੀ ’ਚੋਂ ਸਮਾਨ ਕੱਢਦੇ ਹੋਏ) ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ ਮੈਨੂੰ। ਪਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਾਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਤਹਿਸ ਨਹਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ .. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ! ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਪਈਆਂ। ਬਾਹਰ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਲਟਕੀਆਂ: ‘ਤਬਦੀਲੀ ਖ਼ਾਤਰ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਇੱਕ ਜਗਾ ਤਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਵਾੜੇ 'ਚ, ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ!}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਵਾਲੀ ਲੀਗ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕੇਗੀ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਭਰਾ-ਭਤੀਜਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਜਾਣੀ ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਰਲ ਗਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ!}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਇੱਕ ਕਿਸ਼ਤੀ ’ਚ ਸਵਾਰ ਨੇ ਸਭ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਪਰ ਲੋਕ ਗੱਡੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ? ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ ਝੁਣਝੁਣੀ ਆਉਂਦੀ! (ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਦਦ ਕਰਾਂ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਬੈਠੇ ਰਹੋ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਪਲੇਟਾਂ ਕਿੱਥੇ ਪਈਆਂ। ਉਹ ਕੱਪਬੋਰਡ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪਲੇਟਾਂ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|(ਖ਼ਦ ਨਾਲ) ਹਰ ਚੀਜ਼ ਪਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੀ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ) ਤਿੰਨ ਜਗਾ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹਾਂ ਮੈਂ, ਓਕੇ? ਤੁਸੀਂ ਰੁਕ ਰਹੇ ਹੋ ਨਾ?}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|105}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e3my4j3ts9ixv96a55xe0aqmggwdhe0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/106</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17191</id>
    <revision>
      <id>234223</id>
      <parentid>47989</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T12:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3645" sha1="231t4ga07n1js06d23n85c538wnnbz4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ-ਹਾਂ ! ਰੁਕ ਰਹੇ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਬੋਰੰਜਰ ਨੂੰ) ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਧਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾੜਾਂ ... ਗੈਂਡੇ ਗਲੀਆਂ 'ਚੋਂ ਮੱਛਰੇ ਲੰਘਦੇ.. ਹੁਣ ਤਾਂ... ਕੋਈ ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਾਈਡ 'ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਫੇਰ ਚਲੋ ਚੱਲ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣੀ ਗੱਲ ਇਹੋ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਦੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਇਸਦਾ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਮੈਂ ਸੋਚਦਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਟਰਾਈ ਨੀ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਲੰਚ ਕਰੋ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕਨੂੰਨੀ ਬੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਇਹ... (ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਹੁੜਦੰਗ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਢੋਲ-ਨਗਾੜੇ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ।) ਹੋ ਕੀ ਰਿਹਾ? (ਸਾਰੇ ਡਾਊਨ ਸਟੇਜ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।) ਕੀ ਹੈ ਕੀ ?}}
{{Playscript|| (ਇੱਕ ਕੰਧ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਚ 'ਤੇ ਧੂੜ ਹੀ ਧੂੜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਉਸ 'ਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕੱਖ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹੋਇਆ ਕੀ ਹੈ?}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਦਿਖਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੁਣਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮਾੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਪਲੇਟਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਣੀਆਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਨਿਰੀ ਬੀਮਾਰੀ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਚਲੋ ਖਾਣਾ ਖਾਓ ਫਟਾਫਟ ਧਿਆਨ ਈ ਨਾ ਦਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ। }}
{{Playscript|| (ਧੂੜ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ) ਫਾਇਰ-ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੰਧ ਢਾਹ 'ਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਹਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਢਾਹ 'ਤੀ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਜਿਹੜੀ ਹੁਣ ਮੇਜ਼ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪਲੇਟਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਦੌੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਉਹ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਫਾਇਰ-ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਗੈਂਡੇ ਬਣ ਗਏ। ਪੂਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਬੈਂਡ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਈ ਆ ਗਿਆ !}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਟੱਪ ਗਿਆ !}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|106}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>231t4ga07n1js06d23n85c538wnnbz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/107</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17195</id>
    <revision>
      <id>234224</id>
      <parentid>47994</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T12:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3908" sha1="3ckhor6gdyjjkrn88olf5u6hynzy55f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਓ ਕਚਹਿਰੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹੇੜ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਪੂਰੀ, ਗੈਂਡੇ ਈ ਗੈਂਡੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਓ ਘਰਾਂ 'ਚੋਂ...}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ 'ਚੋਂ ਵੀ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ।}}
{{Playscript||(ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਪੌੜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫੇਰ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਹੋਰ, ਜਿਸਦੀ ਨੱਕ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਸਿੰਗ ਹੈ; ਫੇਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸਨੇ ਗੈਂਡੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਰ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ।)}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਸਾਡੇ ਵਰਗਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਕੋਈ ਟਾਵਾਂ-ਟਾਵਾਂ ਹੀ ਬਚਿਆ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ਤੇ ਦੋ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨੇ ?}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਅੰਕੜਾ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨੇ ਪੈਣੇ। ਬੜੇ ਸਿੰਗ ਫਸਣੇ, ਦੇਖੀਂ ਤੂੰ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਮੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਐਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹੈ। ਹਿਸਾਬ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਪਾਉਣ ਦਿਓ। ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਓ ਆ ਕੇ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਆਸਰਾ ਜਿਹਾ ਤਾਂ ਹੋਵੇ। ਢਿੱਡ ਭਰਿਆ ਤੇ ਸਭ ਚੰਗਾ ਲਗਦੈ। (ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ) ਆ ਜਾਓ ਤੁਸੀਂ ਵੀ।}}
{{Playscript||(ਉਹ ਖਿੜਕੀ 'ਤੋਂ ਹੱਟਦੇ ਹਨ। ਡੇਜ਼ੀ ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਯੂਡਾਰਡ ਅਚਾਨਕ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਅੰਦਰਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡਿੱਬਾਬੰਦ ਖਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਬਾਹਰ... ਹਰੀ ਹਰੀ ਘਾਹ...'ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਰਦੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਸੋਚ ਵੀ ਨਾ! ਖ਼ਤਰਾ ਤਾਂ ਦੇਖ!}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕਿਹਾ ਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ... ਅਸੀਂ}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| (ਰੋਕ ਕੇ) ਮੈਂ ਸੱਚੀਂ...}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਡਯੂਡਾਰਡ) ਠੀਕ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:|  ਮੈਂ ਨਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ..}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ) ਰੋਕੇ ਉਸਨੂੰ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਸਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਦੀ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|107}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ckhor6gdyjjkrn88olf5u6hynzy55f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/108</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17199</id>
    <revision>
      <id>234227</id>
      <parentid>47998</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T13:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4088" sha1="7ini249snmpefep7aqzmmudjcqsev91" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ) ਬੰਦਾ ਗੈਂਡੇ ਨਾਲੋਂ ਬੇਹਤਰ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਸੌ ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਇਹਨੂੰ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਤਜਰਬਾ ਦਸ ਸਕਦਾ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਤੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਰਿਹੈਂ, ਡਯੂਡਾਰਡ। ਇਹ ਐਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਐ ... ਫੇਰ ਤੂੰ ਪਛਤਾਏਂਗਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਜੇ ਸੱਚੀਓਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੋਈ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੁਝ ਡੋਲ ਰਿਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦੈ ਕਿ, ਸੰਕਟ ਦੀ ਇਸ ਘੜੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਤੂੰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹਿਆ ਨਹੀਂ...}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪਰਿਵਾਰ ਖ਼ਾਤਰ ਛੋਟੇ ਤੁੱਛ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਨਰਮ ਲਹਿਜ਼ੇ 'ਚ) ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆਓਗੇ, ਡਯੂਡਾਰਡ; ਦਿਲ ਡੁੱਬੇਗਾ, ਪਰ ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ, ਮੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ; ਇਹ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣਾ ਪਏਗਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਬਕਵਾਸ, ਸਰਾਸਰ ਗ਼ਲਤ; ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ...ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਕੀ, ਤੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ .. ਅਸਲ 'ਚ ਹੈ .. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਡੱਟਣਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ।}}
{{Playscript|ਡਯੂਡਾਰਡ:| ਆਪਣਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਮੈਂ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਾਂਗਾ। (ਉਹ ਮੰਚ 'ਤੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਐਨਾ ਸਾਫ਼, ਜਿਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਭੰਡਣਾ ਵੀ ਹੈ, ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਜਰਬੇ 'ਚੋਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ। ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ ਸਾਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਦਿਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੀ ਉਹ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ ਦਿਲ ਦਾ। (ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮੂਹਰੇ ਹੋ ਕੇ) ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈਂ ਦਿਲ ਦਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ, ਗ਼ਲਤੀ ਲੱਗੀ ਹੈ ਤੈਨੂੰ। (ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ) ਰੋਕ ਉਸਨੂੰ। ਗ਼ਲਤੀ ਕਰ ਰਿਹੈ ਉਹ। ਉਹ ਬੰਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ ?}}
{{Playscript|| (ਡਯੂਡਾਰਡ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੌੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੂਟ ਵੱਟਦਾ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੇਰੰਜਰ ਪੌੜੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਮਗਰੋਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|108}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ini249snmpefep7aqzmmudjcqsev91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/109</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17203</id>
    <revision>
      <id>234254</id>
      <parentid>48002</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234254</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3863" sha1="2lhtp2xfwk3hi6ch9eju6fb34djixah" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੁੜ ਆ, ਡਯੂਡਾਰਡ ! ਰੁਕ ਜਾ, ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਚਹੇਤਾ ਹੈਂ ..! ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ! (ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਬਹੁਤ ਦੇਰ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।}}
{{Playscript|| (ਬੋਰੰਜਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੰਜਰ ਡਾਊਨ ਸਟੇਜ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ 'ਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਹਰ ਘੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਉਹ ਰਲ ਗਿਐ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਹੁਣ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕੋਈ ਨੀ ਦਸ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਉਸਨੂੰ। }}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ, ਹੂ-ਬੂ-ਹੂ। (ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ) ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਸੀ ਉਸ 'ਚ। ਤੈਨੂੰ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੇਰੇ 'ਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਦ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਨੀ ਪਤਾ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਉਸਨੇ ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ। ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਨਕਾਮੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ। ਸੰਗਾਊ ਆਦਮੀ ਸੀ ਉਹ। ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਕੀ ਤੇਰਾ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇਂ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਉੱਕਾ ਈ ਨਹੀਂ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਹੁੰਦੀ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਖਿੜਕੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਸਾਰੀ ਗਲੀ 'ਚ ਸਿਵਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।(ਪਿਛਲੀ ਖਿੜਕੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ) ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹੀ। ਤੂੰ ਗ਼ਲਤ ਸੀ ਡੇਜੀ। (ਫੇਰ ਮੂਹਰਲੀ ਖਿੜਕੀ 'ਚੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਇੱਕ ਵੀ ਬੰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਨੀ ਦਿੰਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਈਂ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਦੀ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਉਹੀ ਨੇ। ਅੱਧੇ ਇੱਕ ਸਿੰਗੇ ਤੇ ਅੱਧੇ ਦੋ-ਸਿੰਗੇ, ਇਹੋ ਇੱਕੋ--ਇੱਕ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।}}
{{Playscript||(ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹੈ। ਸਟੇਜ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਾਲੀ ਖਿੜਕੀ 'ਚੋਂ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਬੜੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸਿਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵੱਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨਾਟਕ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|109}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2lhtp2xfwk3hi6ch9eju6fb34djixah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/110</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17207</id>
    <revision>
      <id>234258</id>
      <parentid>48006</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234258</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4280" sha1="ke9x1sibqb979e2n2v7z6zbxxj5zrr4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਉਹ ਪਿਛਲੀ ਪੂਰੀ ਕੰਧ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਅਹਿੱਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਦੈਤਾਂ ਵਾਲੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੁਣ ਸੋਹਣੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਈ ਡੇਜ਼ੀ, ਤੂੰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ ? ਪਛਤਾਵਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਨਾ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਨਹੀਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਸੁਖ ਅਰਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾਂ। ਡੇਜ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾਂ ; ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾਈਂ ਕਦੇ ਵੀ...}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਡਾਰਲਿੰਗ ! ਖਿੜਕੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। ਕਿੰਨਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਉਹ ਘੱਟਾ ਇਥੇ ਤੱਕ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਭ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਣੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹਾਂ ਹਾਂ (ਹੇਠਲੀ ਖਿੜਕੀ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਡੇਜ਼ੀ ਉੱਪਰਲੀ ਖਿੜਕੀ ਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਹੇਂ ਸੈਂਟਰ-ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।) ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਹੁੰਦਾ...। ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਡੇਜ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗਾ। (ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਹਾਂ ਸਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਦੇਖਿਆ ਨਾ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾਂ। ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲਗਦੈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਜੇ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਏਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੀ। ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਤੈਨੂੰ, ਪਰ ਅਸਲ 'ਚ ਤੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਡਰਦਾਂ। ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਾਨੂੰ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਹਕਲਾਂਦਾ ਹੈ) ਓ ਡੇਜ਼ੀ ਮਾਈ ਲਵ. ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ... ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਣ ਦੇ ਮੈਨੂੰ। ਸੁਫ਼ਨੇ 'ਚ ਵੀ ਨੀ ਸੀ ਸੋਚਿਐ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਏਨਾ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾਂ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ। }}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ-ਹਾਂ, ਚੁੰਮਣ ਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ। }}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਊਂ ਹੂੰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਈ ਹਾਂ। ਦਿਮਾਗ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਠੰਡਾ ਰੱਖ ਤੇ ਦਿਲ ਠਿਕਾਣੇ। ਇਥੇ ਬੈਠ... ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ।}}
{{Playscript||(ਬਰੰਜਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਡੇਜ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦੀ ਹੈ।}} 
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਜੋ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਿਹੈ, ਡਯੂਡਾਰਡ ਤੇ ਬੋਟਾਰਡ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦਾ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|110}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ke9x1sibqb979e2n2v7z6zbxxj5zrr4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/111</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17211</id>
    <revision>
      <id>234272</id>
      <parentid>48010</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T16:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234272</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3696" sha1="85hrfshbq4etqdwrgw2lqyb6glz2w9k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਤਾਂ ਕੋਈ ਮੁੱਦਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਦਫ਼ਾ ਕਰ ਹੁਣ ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ .. ਜਾਣ ਦੇ। ਮੈਂ ਹਾਂ ਨਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ 'ਚ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਪਤੈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਣੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹ ਉਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਡਯੂਡਾਰਡ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮੈਂ ਸਮਝ ਰਿਹਾਂ ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ। ਜੇ ਉਹ ਰੁਕਦਾ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਨੇ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅੜਚਨ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਸੀ। ਆਹ! ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਸੁਆਰਥੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਲੜਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਤੈਨੂੰ ਨੀ ਲਗਦੈ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਉਪਾਸ਼ਕ ਹਾਂ ਡੇਜ਼ੀ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਏਂਗਾ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਏ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਜਿੰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਓਨੀ ਹੀ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਏਂ; ਤੂੰ ਐਨੀ ਸੋਹਣੀ ਏਂ, ਐਨੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ। (ਹੋਰ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ।) ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ... (ਖਿੜਕੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਤੈਨੂੰ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਤਰੀਫ਼ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀ ਏਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸੋਹਣੀ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਹੋਸ਼ 'ਚ ਤਾਂ ਹੈਂ, ਅੱਜ ਕੁਝ.. ? ਬਰਾਂਡੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਓ ਹਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਹੋਸ਼ 'ਚ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸੱਚ, ਬਿਲਕੁਲ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ, ਯਕੀਨ ਕਰ..}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕੀ ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ...ਹੂੰ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਓ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਮੇਰੇ 'ਤੇ...}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਠੀਕ ਹੈ ਫੇਰ, ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਿਲਾਸੀ ਲੈ ਲੈ। ਚੰਗੀ ਰਹੇਗੀ, ਮੂਡ ਥੋੜਾ ਖਿੜ ਜਾਏਗਾ। (ਬੇਰੰਜਰ ਉੱਠਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।) ਰਹਿਣ ਦੇ, ਬੈਠਾ ਰਹਿ ਬਸ । ਬੋਤਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਓਥੇ, ਛੋਟੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਮੇਜ਼ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਤਲ ਤੇ ਗਿਲਾਸ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ।) ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੈ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|111}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>85hrfshbq4etqdwrgw2lqyb6glz2w9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/112</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17215</id>
    <revision>
      <id>234274</id>
      <parentid>48015</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T16:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234274</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4025" sha1="63ylmv256dtcw85nu56iv7xbfded2qe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਐਵੇਂ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੈੱਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ) ਬੜਾ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਬੱਚਾ ਬਣ ਗਿਐਂ .. ਹੂੰ। ਸੁਧਰ ਰਿਹੈਂ ਹੁਣ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਵੀ ਬੰਦਾ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਤੂੰ ਹੈਂ। (ਗਿਲਾਸ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਇਹ ਤੇਰਾ ਇਨਾਮ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਇੱਕ ਘੁੱਟ 'ਚ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਸ਼ੁਕਰੀਆ। (ਖ਼ਾਲੀ ਗਿਲਾਸ ਡੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਲਾਡ ਨਾਲ) ਉਂ ਹੂੰਅ, ਬਸ ਅੱਜ ਲਈ ਏਨੀ ਬਹੁਤ ਹੈ। (ਉਹ ਗਿਲਾਸ ਤੇ ਬੋਤਲ ਮੁੜ ਕੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।) ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਬੀਮਾਰ ਕਰੇ। (ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਸਿਰਦਰਦ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਹੁਣ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਫੇਰ ਪੱਟੀ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਫੱਬਦੀ ਤੈਨੂੰ। (ਪੱਟੀ ਉਤਾਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਹੱਥ ਫੜਦਾ ਹੈ।) ਓ ਨਹੀਂ, ਇਸਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕੀ ਨਿਆਣਪੁਣਾ, ਲਾਹ ਦੇ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦੈ.. ਜੇ ਥੱਲੇ ਕੁਝ ਹੋਇਆ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਪੱਟੀ ਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।) ਤੂੰ ਐਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰਿਆ ਰਹਿੰਦੈਂ, ਮਾੜਾ ਈ ਸੋਚਦਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ! ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਇੱਥੇ, ਵੇਖ ਲੈ। ਤੇਰਾ ਮੱਥਾ ਬਿਲਕੁਲ ਪੱਧਰਾ.. ਬੱਚੇ ਵਰਗਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ) ਹੂੰ.., ਤੂੰ ਠੀਕ ਹੈਂ। ਇਹ ਕਮਤਰੀ ਦੇ ਮੇਰੇ ਅਹਿਸਾਸ, ਤੂੰ ਖੋਰ ਰਹੀ ਏਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ।(ਡੇਜ਼ੀ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ।) ਕੀ ਕਰਾਂਗਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਗੈਰ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਦੇ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੀ ਤੈਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦਾ ਮੈਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰੱਖਾਂਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਅਸੀਂ 'ਕੱਠੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ। ਮੈਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਸ਼ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਖੂਬ ਲੰਬੀ ਸੈਰ 'ਤੇ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗੇ ਅਸੀਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹਾਂ, ਰਾਇਨ ਦੇ ਕੰਢੇ-ਕੰਢੇ, ਤੇ ਲਗਜ਼ਮਬਰਗ ਦੇ ਬਾਗਾਂ 'ਚ...}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੇ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵੀ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਤਕੜਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਬਹਾਦਰ। ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਰੱਖਾਂਗਾ ਤੈਨੂੰ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|112}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63ylmv256dtcw85nu56iv7xbfded2qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/113</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17219</id>
    <revision>
      <id>234277</id>
      <parentid>48020</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T00:21:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234277</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3969" sha1="tsd9wsl5vozwcc2f9spliy77ctozx8q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਪਿਆਰ ਨਾਲ) ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਨਹੀਂ ਆਏਗੀ, ਨਲਾਇਕ ! ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ। ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਿਉਂ ਸੋਚੇਗਾ, ਹੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕਈ ਵਾਰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ, ਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਬਸ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ... ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਬੇਚਾਰੇ ਪੈਪਿਲੋਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਓਦਣ ਐਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਹਨੂੰ, ਜਿੱਦਣ ਬਿਊਫ਼ ਗੈਂਡਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਕਿੰਨੇ ਖੁਰਦਰੇ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸਚਾਈ ਇਹੋ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਕੰਡੇ..}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ.. ਡਾਰਲਿੰਗ, ਇਵੇਂ ਹੈ! ਪਰ ਇੰਨਾ ਚੁੱਭਵੇਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲਾਏ ਬਗੈਰ। ਇਸਦਾ ਬੜਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਉਸਤੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਇੱਦਾਂ ਲੱਗਦਾ ਤੈਨੂੰ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਉਸਨੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਏਗਾ ਇਹ ਮੰਨਣਾ, ਪਰ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਦਿਲ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਉਸਦੇ ਨਿਰਣੇ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੋਏਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਬਚਾ ਪਾਉਂਦੀ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਵਾਪਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ.. ਨਾਲੇ ਕਿੰਨਾ ਬਦਤਮੀਜ਼ ਸੀ ਉਹ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗਾ, ਜੇਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕਿਉਂ ਫ਼ਾਲਤੂ ਬੋਝ ਪਾਇਆ। ਜੋ' ਤੂੰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੱਸਣ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ । ਭੁੱਲ ਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। ਸਾਰੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਿਮਾਗ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਦੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪਰ ਉਹ ਆ ਰਹੀਆਂ .. ਵਾਰ-ਵਾਰ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਠੇਸ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਐਨਾ ਹਕੀਕਤਪਸੰਦ ਏਂ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬੜਾ ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਤੇਰੀ ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ? ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦੇ। ਉਸਨੂੰ ਚੁਣ ਜੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|113}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tsd9wsl5vozwcc2f9spliy77ctozx8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/114</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17223</id>
    <revision>
      <id>234278</id>
      <parentid>48025</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T00:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234278</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="e0zm8oxo5f4obike85zn9ft7qbe4le3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ। ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਲੁਕ ਜਾ ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕਹਿਣਾ ਆਸਾਨ ਐ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਏਂ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਜੇ ਤੂੰ ਐਂ ਈ ਮਨ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾਈ ਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਬੈਠੇਗਾ ਸਭ। ਘਾਟਾਂ ਹਰ ਬੰਦੇ 'ਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ਤੇਰੇ 'ਚ, ਮੇਰੇ 'ਚ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਲੱਗਦਾ ਏਦਾਂ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਅਸੀਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੇ ਹਾਂ। ਭਲੇ ਲੋਕ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਦੋਹੇਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ, ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਨੇਕ ਏਂ ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਹਾਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਜਿਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ। ਸਾਡੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਵੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਦੀ। ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਤਾਂ ਕੀਟਾਣੂ ਹੈ ਇੱਕ। ਇਸਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਖੋਟ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਓਧਰ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦੈ (ਉਹ ਖਿੜਕੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਥੱਲਿਓਂ ਗੈਂਡੇ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਪਿਛਲੀ ਕੰਧ ਵੱਲ ਜਿੱਥੇ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸਿਰ ਲੱਗ ਗਏ ਹਨ।).... ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਐਂ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਅਸੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਗੁਨਹਗਾਰ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੂੰ ਕਿੰਨੀ ਸਹੀ ਹੈਂ, ਗ਼ਜ਼ਬ ਹੈਂ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ.. ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ; ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਨਾ ? ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸਾਡਾ ਪਿਆਰ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇ.. ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ, ਰੋਕ ਸਕਦੈ ਕੋਈ? (ਫੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ) ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|(ਡਰੀ ਹੋਈ) ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਣਾ .. !}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕਿਉਂ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਪਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੋ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪੈਪਿਲੋਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਬੋਟਾਰਡ, ਜੇਨ ਜਾਂ ਡਯੂਡਾਰਡ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਫੋਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਨੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋ ਰਿਹੈ। ਤੂੰ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਬਸ ਵਕਤੀ ਗੱਲ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਉਹ ਐਨੀ ਛੇਤੀ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲਣ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|114}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e0zm8oxo5f4obike85zn9ft7qbe4le3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/115</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17227</id>
    <revision>
      <id>234279</id>
      <parentid>48029</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T00:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234279</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3860" sha1="tmgdpq33mkl2p16ofj22srt309faoz5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ। ਹਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਟਾਈਮ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ 'ਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਈ ਪੈਣਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹੋ ਸਕਦੈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਖ਼ਰ ਕੋਈ ਐਕਸ਼ਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ; ਹੋ ਸਕਦੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ 'ਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਵੀ ਐਕਸ਼ਨ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਣਗੇ।}}
{{Playscript||(ਫੋਨ ਫੇਰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿੰਗ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਛਾਣਦਾਂ .. ਲੰਬੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ। ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਅਪੀਲ ਲਈ ਐਂ ਕੰਨ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋ ਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। (ਉਹ ਫੋਨ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।) ਹੋਲੋਂ ? (ਫੋਨ 'ਚੋਂ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।) ਸੁਣਿਆ ਤੂੰ ? ਨਗਾੜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ! ਸੁਣ!}}
{{Playscript||(ਡੇਜ਼ੀ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਤ੍ਰਭਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਸੀਵਰ ਕੰਨ ਤੋਂ ਲਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਸਹਿਮੀ ਹੋਈ) ਕੀ ਹੋ ਰਿਹੈ ਸਭ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਹੁਣ ਉਹ, ਮਖੌਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਐਨੇ ਗੰਦੇ ਮਜ਼ਾਕ !}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਦੇਖਿਆ..! ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਤੈਨੂੰ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਈ ਸੀ ਇਹ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਮੈਂ ..}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੂੰ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰ ਸਕਦੈਂ, ਜਦ ਸਭ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਓ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਦਾਂ; ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦਸ ਸਕਦਾਂ ਪਹਿਲੋਂ .. ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਬੜੀ ਹੋਛੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਐਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਮਜ਼ਾਕ ਉੜਾਏ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਮੈਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੇਰਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਮੌਜੂ ਖਿੱਚ ਰਹੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੇ ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਰਹੇ.., ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਵਿਗਾੜਿਆ ? (ਫੋਨ ਫੇਰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ।) ਪਿੱਛੋਂ ਪਲੱਗ ਕੱਢ ਦੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਟੈਲੀਫੋਨ ਮਹਿਕਮੇ ਮੁਤਾਬਕ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|115}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tmgdpq33mkl2p16ofj22srt309faoz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/116</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17234</id>
    <revision>
      <id>234302</id>
      <parentid>48038</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T04:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3768" sha1="p4rdolbm86d1abc3ntg5an8fglx9au1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਓਫ ! ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਫੜ੍ਹ ਐਂਡੀ ਕਿ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰੇਗਾ ਮੇਰੀ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਰੇਡੀਓ ਵੱਲ ਨੂੰ ਘੂਰਦੇ ਹੋਏ।) ਰੇਡੀਓ ਲਾ ਲੈਨੇ ਆਂ..ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਾਸਤੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਹੂੰ, ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਗੇ ਕਿ ਚਲ ਕੀ ਰਿਹੈ।}}
{{Playscript||(ਰੇਡੀਓ 'ਚੋਂ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੰਜਰ ਫਟਾਫਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਰੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮਾਮਲਾ ਤਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਸਾਫ਼ ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਇਹ! (ਉਹ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਬੇਹਦ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ) ਤੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰ! ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ !}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਘਬਰਾਇਆ ਤੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ) ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ, ਸ਼ਾਂਤ, ਹਾਂ!}}
{{Playscript||(ਡੇਜ਼ੀ ਅੱਪ-ਸਟੇਜ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਡਾਊਨ ਸਟੇਜ ਵੱਲ ਤੇ ਖਿੜਕੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।ਬੇਰੰਜਰ ਦੂਜੀ ਖਿੜਕੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਫੇਰ ਦੋਹੇਂ ਸੈਂਟਰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹ ਹੁਣ ਮਜਾਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਸੀਰੀਅਸ ਨੇ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਬਚੇ ਨੇ ਹੁਣ ਤੇ; ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ, ਹੋਰ ਹੈ ਹੀ ਕੋਈ ਨੀ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਗਈਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ।}}
{{Playscript||(ਫੇਰ ਉਹ ਖਿੜਕੀਆਂ ਬਦਲ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਪਸ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਸੌਂਹ ਖਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਰੂਹ ਨੀ ਬਚੀ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਅਸੀਂ ਬਸ ਇਕੱਲੇ ਹਾਂ, ਇਕੱਲਿਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਾਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹੋ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਇਹ ਤੂੰ ਸੀ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੂੰ!}}
{{Playscript|| (ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਸ਼ੋਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਦੀਵਾਰ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਸੱਜੇ-ਖੱਬਿਓਂ ਦੌੜਦੇ ਖੁਰਾਂ ਤੇ ਹੱਫ਼ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੌਰੀਲੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੱਕ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|116}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p4rdolbm86d1abc3ntg5an8fglx9au1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/117</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17238</id>
    <revision>
      <id>234303</id>
      <parentid>48042</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T05:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4144" sha1="ry6rqt7f2v64pv8z9p8cehaopb50o2t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਰਿਦਮ `ਚ ਹਨ, ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਛੱਤ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਟ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਛੱਤ ਤੋਂ ਪਲਸਤਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਘਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ। (ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਝਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਧਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਗਵਾਂਢੀ ਨੇ! (ਉਹ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀਆਂ ਉਛਾਲਦਾ ਹੈ।) ਓਇ.. ਓਇ.. ਬੰਦ ਕਰੋ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਕੰਮ 'ਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲੈਟਾਂ 'ਚ ਸ਼ੋਰ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ! ਰੌਲਾ ਪਾਉਣਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਉਹ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨ ਲੱਗੇ।}}
{{Playscript||(ਰੌਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਖ਼ੁਦ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ) ਤੂੰ ਡਰ ਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ। ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੈਂ, ਹੈਂ ਨਾ ? ਐਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ, ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿਆਂਗਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਆਪਣਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਧਰਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹੋਰ ਨਾ ਸੋਚ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ। ਸਾਨੂੰ ਪਛਤਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਬਸ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਦਾ। ਉਹ ਕੋਈ ਖੁੰਦਕੀ ਨਹੀਂ .. ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜਿਆ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਹਾਲ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਤੂੰ ਬਸ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ, ਸ਼ਾਂਤ। ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ। (ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਬਸ ! (ਡੇਜ਼ੀ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਰਾਂਡੀ ਲਏਂਗੀ, ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਏਂਗੀ,, ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਸਿਰ ਦੁਖ ਰਿਹਾ ਮੇਰਾ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਆਪਣੀ ਪੱਟੀ ਲਾਹ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ) ਡੇਜ਼ੀ ਡਾਰਲਿੰਗ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਤੈਨੂੰ। ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਸਭ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾ ਜਾਣਗੇ ਉਹ। ਛੇਤੀ ਓ ਬੀਤ ਜਾਏਗਾ ਇਹ ਸਭ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਗੇ ਉਹ। ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਲਈ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਆਈ ਲਵ ਯੂ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਤੈਨੂੰ .. ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਪੱਟੀ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।) ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦੈ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ?}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|117}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ry6rqt7f2v64pv8z9p8cehaopb50o2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234304</id>
      <parentid>234303</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T05:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>234304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4146" sha1="k77wpwrfzdg0kls6v7hzo9o1v2xutga" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਰਿਦਮ ’ਚ ਹਨ, ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਛੱਤ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਟ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਛੱਤ ਤੋਂ ਪਲਸਤਰ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਘਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ। (ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਝਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਧਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਗਵਾਂਢੀ ਨੇ! (ਉਹ ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਤੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀਆਂ ਉਛਾਲਦਾ ਹੈ।) ਓਇ.. ਓਇ.. ਬੰਦ ਕਰੋ ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਕੰਮ 'ਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਲੈਟਾਂ 'ਚ ਸ਼ੋਰ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ! ਰੌਲਾ ਪਾਉਣਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਉਹ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨ ਲੱਗੇ।}}
{{Playscript||(ਰੌਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਠ-ਭੂਮੀ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਖ਼ੁਦ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ) ਤੂੰ ਡਰ ਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ। ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੈਂ, ਹੈਂ ਨਾ ? ਐਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ, ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿਆਂਗਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਆਪਣਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਧਰਿਆ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਹੋਰ ਨਾ ਸੋਚ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ। ਸਾਨੂੰ ਪਛਤਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ। ਸਾਨੂੰ ਬਸ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਹੱਕ ਹੈ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਦਾ। ਉਹ ਕੋਈ ਖੁੰਦਕੀ ਨਹੀਂ .. ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜਿਆ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਹਾਲ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਤੂੰ ਬਸ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ, ਸ਼ਾਂਤ। ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ। (ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਬਸ ! (ਡੇਜ਼ੀ ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਰਾਂਡੀ ਲਏਂਗੀ, ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਏਂਗੀ,, ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਸਿਰ ਦੁਖ ਰਿਹਾ ਮੇਰਾ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਆਪਣੀ ਪੱਟੀ ਲਾਹ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ) ਡੇਜ਼ੀ ਡਾਰਲਿੰਗ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਤੈਨੂੰ। ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਸਭ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾ ਜਾਣਗੇ ਉਹ। ਛੇਤੀ ਓ ਬੀਤ ਜਾਏਗਾ ਇਹ ਸਭ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਗੇ ਉਹ। ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਲਈ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਆਈ ਲਵ ਯੂ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਤੈਨੂੰ .. ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਪੱਟੀ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।) ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦੈ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ?}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|117}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k77wpwrfzdg0kls6v7hzo9o1v2xutga</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/118</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17242</id>
    <revision>
      <id>234305</id>
      <parentid>48046</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T05:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4074" sha1="krv138vklnlsd0xr22jku8u2j2elbgv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਉਹ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਸੰਸਾਰ ਬੀਮਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੀਮਾਰ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਅਸੀਂ ਨੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਘਰ 'ਚ ਰਹਾਂਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ) ਸਿਆਣੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸਾਨੂੰ। ਢਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸਮਝਣਗੇ। ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਕੀ ਤੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ। ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿ ਸਮਝੀਏ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕੋਈ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ! ਸੁਣ, ਕੀ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਏ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ? ਤੂੰ ਮਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਬਾਅਦ 'ਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਖਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ । ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸਭ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਤਕੜੀ ਏਂ.. ਹਿੰਮਤਵਰ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਹਰੇ ਗੋਡੇ ਨਹੀਂ ਟੇਕਣ ਵਾਲ਼ੀ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੇਰੀ ਇਸ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕਦਰਦਾਨ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਪਹਿਲੋਂ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਹਾਂ, ਬੇਸ਼ਕ ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮੈਂ ਐਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਤੈਨੂੰ...}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹੀ ਦੋਹਰਾ ਰਿਹੈਂ ਤੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਸੁਣ, ਡੇਜ਼ੀ.., ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਬੱਚੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ; ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਮਿਲਕੇ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰ ’ਤੋਂ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਪਹਿਲੋਂ ਵੀ ਹੋਇਆ ਏਦਾਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਜੁੱਗਾਂ ਪਹਿਲੋਂ। ਆਦਮ ਤੇ ਹੱਵਾ, ਉਨਾਂ 'ਚ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤ ਸੀ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਅਸੀਂ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸਭ ਆਪੇ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏਗਾ.. ਬਸ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਬਰ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|118}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>krv138vklnlsd0xr22jku8u2j2elbgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/119</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17246</id>
    <revision>
      <id>234306</id>
      <parentid>48051</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T06:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234306</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4037" sha1="03qc6r4qqzxxyc6q6k19wb7qby2i3tl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਫ਼ਾਇਦਾ ਕੀ ਇਸਦਾ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਹਿੰਮਤ... ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਬੋਰਿੰਗ ਕੰਮ ਹੈ ਇਹ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਵਾਂਗੇ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਏਂ ! ਮੇਰੀ ਖ਼ਾਤਰ ਡੇਜ਼ੀ! ਆ! ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਈਏ ... }}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ.. ਅਸੀਂ ਓ ਹਾਂ .. ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਓ ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਨਹੀਂ, ਡੇਜ਼ੀ.., ਲਾਗ ਲੱਗ ਗਈ ਏ ਤੈਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਹੁਣ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚੇ, ਬਚੇ ਕਿਤੇ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਡੇਜ਼ੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ, ਤੈਥੋਂ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ...!}}
{{Playscript||(ਡੇਜ਼ੀ ਦੀਵਾਰ ਉੱਪਰਲੇ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਹੀ ਨੇ, ਪੌੜੀਆਂ 'ਚ, ਹੁਣ ਫੁੱਟ-ਲਾਈਟਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੋ ਦਿਖਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਅਸਲ ਲੋਕ ਤਾਂ ਉਹੀ ਨੇ। ਕਿੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਲੱਗਦੇ! ਉਹ ਜੋ ਹਨ ਉਸੇ `ਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ। ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਸਭਾਵਿਕ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ। ਉਹ ਸਹੀ ਸਨ.. ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ... ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਹੱਥ ਮਲਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਘੋਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ 'ਚ ਡੇਜ਼ੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਹਾਂ, ਡੇਜ਼ੀ, ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਪੱਕਾ ਹੈ। }}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਇਹ ਬਸ ਘਮੰਡ ਹੈ ਤੇਰਾ ... !}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਹੀ ਹਾਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸੌ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਹੀ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਜੋ ਸਹੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਮੈਂ ਸਹੀ ਹਾਂ, ਡੇਜ਼ੀ ਤੇ ਇਸਦਾ ਸਬੂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਇਸ ਤੋਂ ਕੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ?}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਸਬੂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾਂ ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਰ ਸਕਦੈ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕੀ ਹਾਸੋਹੀਣਾ ਤਰਕ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਏਂ, ਡੇਜ਼ੀ, ਮਾਈ ਡਾਰਲਿੰਗ, ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ, ਤੈਨੂੰ ਨੀ ਪਤਾ ਤੂੰ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਏਂ। ਜ਼ਰਾ ਸੋਚ ਸਾਡਾ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|119}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>03qc6r4qqzxxyc6q6k19wb7qby2i3tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/120</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17250</id>
    <revision>
      <id>234308</id>
      <parentid>48055</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T06:35:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234308</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3838" sha1="kqvixe446g3izfbt1fnif3qaotvb8wu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਪਿਆਰ......}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆ ਰਹੀ ਏ, ਕੀ ਹੈ ਇਹ, ਬੀਮਾਰ ਅਹਿਸਾਸ, ਮਰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਵੀ। ਇਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹਰਗਿਜ਼ ਉਸ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਪਰਚੰਡ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਊਰਜਾ! ਊਰਜਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ... ਹੈਂ ? ਮੈਂ ਦਿੰਨਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਊਰਜਾ!}}
{{Playscript||(ਥੱਪੜ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਓਹ ! ਮੈਂ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ... (ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਚ ਧੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਓਹ ! ਇਹ ਮੈਂ, ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ ਮੈਨੂੰ, ਪਲੀਜ਼... ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ.. (ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)... ਮੈਨੂੰ। ਮੇਰਾ ਬਿਲਕੁਲ ਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਭੂਤ ਵੜ ਗਿਆ ਮੇਰੇ 'ਚ, ਕਿਉਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਚਿਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਓਹ.., ਡੇਜੀ। ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੱਚੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਮੁਕਾ ਲਿਆ ਅਸੀਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਤਰਸ ਆਉਂਦਾ ਤੇਰੇ 'ਤੇ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| (ਡੇਜ਼ੀ ਰੋਂਦੀ ਹੈ) ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਠੀਕ ਏਂ, ਮੇਰੇ ਤਰਕ ਮੁੱਕ ਗਏ ਨੇ। ਤੂੰ ਸੋਚਦੀ ਏਂ ਉਹ ਤਕੜੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ, ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਤਕੜੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਉਹ ਹੋਣ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਉਹ ਹਨ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਨ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਠੀਕ ਹੈ, ਫੇਰ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸੌਂਹ, ਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਾਂਗਾ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ!}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਉੱਠ ਕੇ ਬੇਰੰਜਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਗਲੇ 'ਚ ਬਾਹਾਂ ਪਾ ਕੇ) ਓ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਸਕੇਂ ਆਖ਼ਰ ਤੱਕ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਕਰ ਪਾਵੇਂਗੀ ?}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਪੱਕਾ ਵਾਅਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਸਕਦੈਂ ਮੇਰਾ। (ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ 'ਚ ਮਿਠਾਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਸੁਣ, ਉਹ ਗਾ ਰਹੇ ਨੇ!}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਗਰਜ ਰਹੇ ਨੇ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਗਾ ਰਹੇ ਨੇ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਨਾ, ਗਰਜ ਰਹੇ ਨੇ।}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|120}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kqvixe446g3izfbt1fnif3qaotvb8wu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/121</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17254</id>
    <revision>
      <id>234311</id>
      <parentid>48059</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T06:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234311</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3925" sha1="1uewrkd3ac3vudhlq3d7qfnlvk2zx17" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਪਾਗਲ ਏਂ ਤੂੰ, ਗਾ ਰਹੇ ਨੇ ਉਹ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਕੰਨ ਬੇਸੁਰੇ ਨੇ। }}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਊੜਾ ਐੜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਤੈਨੂੰ; ਵੇਖ ਕਿਵੇਂ ਮਸਤੀ ਕਰ ਰਹੇ .. ਤੇ ਡਾਂਸ ਵੀ। }}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਤੂੰ ਇਹਨੂੰ ਡਾਂਸ ਕਹਿੰਦੀ ਏਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਡਾਂਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਨੇ ਉਹ...}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਭੱਦੇ.. ਬੇਹੂਦਾ !}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਜੇ ਇੱਕ ਲਫਜ਼ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਿਹਾ; ਦਿਮਾਗ਼ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਮੇਰਾ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਠੀਕ ਹੈ, ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਲੜਾਂਗੇ ਅਸੀਂ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨੇ ਉਹ..}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਇਹ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਏ, ਡੇਜ਼ੀ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਜ਼ਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। }}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:|ਸਾੜਾ ਮਾੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਭੌਂਦੂ। }}
{{Playscript||(ਉਹ ਬੇਰੰਜਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਾਰ ਬੇਰੰਜਰ ਹੈ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਖ਼ਿਆਲ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟੇ ਨੇ। ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਈ ਨਾ ਕਰੀਏ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| ਇਹ ਕੀ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਏ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:| ਫੇਰ ਤੂੰ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਬੰਦ ਕਰ।}}
{{Playscript|ਡੇਜ਼ੀ:| (ਬੇਰੰਜਰ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।) ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। (ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚ ਬੜੀ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਉਸਨੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।(ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਤਰਦੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਬੇਰੰਜਰ:|(ਹਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ) ਬੰਦੇ ਐਨੇ ਬਦਸੂਰਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ... ਹੂੰ... ਮੈਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੈਂਪਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ! ਪਰ ਡੇਜ਼ੀ (ਮੁੜਦਾ ਹੈ) ਡੇਜ਼ੀ ! ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ ਤੂੰ .. ਡੇਜ਼ੀ! ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ! (ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਘੂਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਦੌੜ ਕੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੇਲਿੰਗ 'ਤੇ ਝੁਕ ਕੇ 'ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਡੇਜ਼ੀ ਮੁੜ ਆ, ਮੁੜ ਆ ਡੇਜ਼ੀ, ਪਲੀਜ਼ ਡੇਜ਼ੀ ਨਾ ਜਾ.. ਤੂੰ ਤੇ ਲੰਚ ਵੀ ਨੀ ਕੀਤਾ, ਡੇਜ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ 'ਕੱਲ੍ਹਾ ਨਾ ਛੱਡ !}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|121}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1uewrkd3ac3vudhlq3d7qfnlvk2zx17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/122</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17258</id>
    <revision>
      <id>234314</id>
      <parentid>214873</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T07:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234314</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4092" sha1="ndd9cyjxs5xu7ru3pba21zsxusz2rij" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਯਾਦ ਕਰ ਤੂ .. ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ! ਡੇਜ਼ੀ! ਡੇਜ਼ੀ! (ਉਹ ਪੁਕਾਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਝਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਕਮਰੇ 'ਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੀ ਬਣ ਨੀ ਸਕਦੀ। ਘਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਚੱਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਇੰਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹੇ।(ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਕੋਈ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਕੇ ਗਈ। ਇਹ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਮ 'ਤੇ ਜਿਉਣਾ ਹੈ ਹੁਣ। (ਉਹ ਖਿਝਿਆ ਖਿਝਿਆ ਵੀ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ। (ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖਿੜਕੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ! (ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਵਾਂਗਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ; ਮੈਨੂੰ ਨੀ ਪਤਾ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੈਂ! ਮੈਂ ਬੰਦਾ ਹਾਂ, ਆਦਮੀ.. ਤੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹਾਂ.. ਆਦਮੀ.. ਬੰਦਾ। (ਅਰਾਮਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਸਮਝ ਨੀ ਆਉਂਦਾ, ਅਜੀਬ ਸਥਿਤੀ.. ਮੇਰੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਉਹ। ਮੈਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। ਕੀ ਬਣੂਗਾ ਉਸਦਾ ? ਮੇਰੀ ਜਮੀਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੋਝ .. ਇਕ ਹੋਰ ਬੰਦਾ ਭੈੜੇ ਤੋਂ ਭੈੜਾ, ਮਿੰਟ 'ਚ ਅੱਖਾਂ ਮੂਹਰੇ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸਦਾ ਹੋਣਾ ਈ ਏਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਗਿਐ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਘਾਹ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪੁੱਛਦੈ! ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ.. ਕਿੱਥੇ ਲੱਭਾਂ ਉਹਨੂੰ... ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ.. ਕੋਈ ਬਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।}}

{{Playscript||(ਨਗਾੜੇ ਹੋਰ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਵਾਹੋਦਾਹੀ ਦੌੜਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼, ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ) ਇਹ ਅਵਾਜ਼ ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਰੂੰ ਦੇ ਲਵਾਂਗਾ ਕੰਨਾਂ 'ਚ। (ਉਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ, ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਏ, ਯਕੀਨ ਦਿਲਾਇਆ ਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ... ਪਰ ਕਾਹਦਾ... ਯਕੀਨ ? ਕੀ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਸਕਦੇ? ਹਰਕਲੀਸ ਜਿੰਨਾ ਬਲ ਤੇ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਚਾਹੀਦੀ, ਮੇਰੇ ਵਸੋਂ ਬਾਹਰ। ਨਾਲੇ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਉ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ। ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣੀ ਪਏਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ। ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀ। ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦਾਂ ਮੈਂ ? ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ? ਕੀ ਮੈਂ ਫਰੈਂਚ ਬੋਲਦਾ ? ਹਾਂ, ਫਰੈਂਚ ਹੀ ਹੋਏਗੀ। ਪਰ}}&lt;noinclude&gt;{{right|122}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ndd9cyjxs5xu7ru3pba21zsxusz2rij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/123</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17263</id>
    <revision>
      <id>234315</id>
      <parentid>214871</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T07:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234315</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4068" sha1="j0zbsl2t7qft24ksznvqehx9s8uw4ci" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਫਰੈਂਚ ਹੈ ਕੀ? ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਤਾਂ ਫਰੈਂਚ ਕਹਿ ਸਕਦਾਂ ਇਸਨੂੰ, ਕੋਈ ਰੋਕਣ ਟੋਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਬਚਿਆ ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ। ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ ਮੈਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਸਮਝ ਰਿਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ? ਕੀ ਸੱਚੀਂ, ਸਮਝ ਰਿਹਾਂ? (ਉਹ ਕਮਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।) ਤੇ ਜੋ ਡੇਜ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੋਈ, ਜੇ ਉਹੀ ਸਹੀ ਹੋਏ? (ਵਾਪਸ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।) ਦੇਖਣ 'ਚ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਭੱਦਾ ਨਹੀਂ, ਬਦਸੂਰਤ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀਂ! (ਉਹ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਕੈਸੀ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਸ਼ੈਅ ਹੈ? ਕਿੱਦਾਂ ਦਾ ਲੱਗਦਾ ਮੈਂ, ਹਾਸਾ ਨੀ ਆਉਂਦਾ? ਹੈ ਕੀ?(ਕੱਪਬੋਰਡ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਫੋਟੋਆਂ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਤਸਵੀਰਾਂ? ਕੌਣ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਲੋਕ? ਕੀ ਇਹ ਪੈਪਿਲੋਂ ਹੈਂ.. ਜਾਂ ਇਹ ਡੇਜੀ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਬੋਟਾਰਡ ਹੈ ਜਾਂ ਡਯੂਡਾਰਡ ਜਾਂ ਫੇਰ ਜੇਨ? ਤੇ ਇਹ ਕੀ ਮੈਂ ਹਾਂ? (ਮੁੜ ਕੇ ਫੇਰ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਕੱਪਬੋਰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ  ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਛਾਣ 'ਚ ਆਇਆ: ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਹਾਂ। (ਉਹ ਪਿਛਲੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹਾਂ!}}
&lt;/br&gt;
{{Playscript||(ਜਦ ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਕਿਸੇ ਬੁੜ੍ਹੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਮੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੋਈ ਔਰਤ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਬਦਸੂਰਤੀ ਗੈਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੰਜਰ ਇੱਕ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}}
&lt;/br&gt;
{{Playscript||ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੋਹਣਾ ਨਹੀਂ ਮੈਂ, ਬਦਸੂਰਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਮੂਹਰੇ ਜਾ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸੋਹਣੇ ਤਾਂ ਉਹ ਲੱਗਦੇ ਨੇ। ਮੈਂ ਗ਼ਲਤ ਸੀ! ਓਹ! ਕਿੰਨਾ ਜੀਅ ਕਰਦੈ ਮੇਰਾ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋਵਾਂ! ਕੋਈ ਸਿੰਗ ਵੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ! ਸਪਾਟ ਮੱਥਾ ਕਿੰਨਾ ਗੰਦਾ ਲੱਗਦਾ। ਢਿਲਕੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸਿੰਗ ਤਾਂ ਚਾਹੀਦੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਤਾਂ ਉੱਗ ਈ ਆਏਗਾ ਤੇ ਬਸ ਫੇਰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{right|123}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j0zbsl2t7qft24ksznvqehx9s8uw4ci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf/124</title>
    <ns>250</ns>
    <id>17269</id>
    <revision>
      <id>234316</id>
      <parentid>214870</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T07:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234316</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4080" sha1="sv1xbbz2lb2254zc02iqx0473srymml" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਮੈਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਸਕਾਂਗਾ। ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਉੱਗਣ ਲੱਗਾ! (ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਕਿਵੇਂ ਲੁੰਜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕੂਲੇ-ਕੂਲੇ.. ਓਹ, ਇਹ ਖੁਰਦਰੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ! (ਉਹ ਕੋਟ ਲਾਹ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਮੀਜ਼ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਕਿੰਨੀ ਢਿੱਲੀ। ਚਿੱਟੀ ਜੱਤਲ ਏਸ ਦੇਹ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਮੈਂ। ਹੋ! ਕਿੰਨਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਮੇਰੀ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਖੁੱਲ ਹੋਵੇ, ਮਹਿੰਦੀਰੰਗੀ ਹਰੀ, ਗ਼ਜ਼ਬ ... ਨੰਗੀ ਲਿਸ਼ਕਾਂ ਮਾਰਦੀ ਦੇਹ .. ਇੱਕ ਵਾਲ ਨਹੀਂ ਉੱਤੇ, ਹੂ-ਬੂ-ਹੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ। (ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਮਿੱਠਾ ਹੈ ... ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ.. ਥੋੜ੍ਹਾ, ਪਰ ਹੈ ਮਿੱਠਾ ! ਕਾਸ਼ ! ਮੈਂ ਵੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ! (ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਗਰਰ, ਗਰ, ਗਰ! ਓਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ! ਫੇਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾਂ.. ਉੱਚੀ ਗਰਰ, ਗਰ, ਗਰਰ! ਊਂ ਹੁਅ! ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਨ ਈ ਨਹੀਂ ਇਹਦੇ 'ਚ ਤਾਂ, ਕੋਈ ਜਨੂੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਨਸਾਂ 'ਚ। ਇਹ ਚਿੰਘਾੜ ਨਹੀਂ... ਉੱਕਾ ਈ ਨਹੀਂ... ਮੈਂ ਤੇ ਮਿਆਂਕ ਰਿਹਾਂ। ਗਰ, ਗਰ ਗਰਰ। ਮਿਆਂਕਣ ਤੇ ਚਿੰਘਾੜਣ 'ਚ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਕਸੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰਾ ਏ; ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ..। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਾਂ.. ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੈਂਤ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਦੇ ਗੈਂਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਾਂਗਾ.. ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਵੀ। ਘੜੀ ਲੰਘ ਗਈ.. ਬਦਲਣ ਦੀ.. ਹੁਣ ਕੁਝ ਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਮੇਰਾ। ਕਿੰਨੀ ਹਸਰਤ ਹੈ ਮੇਰੀ, ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਖਾਹਿਸ਼,, ਪਰ ਕੁਝ ਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ.. ਕੁਝ ਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਮੇਰਾ, ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ .. ਇੰਨਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ! (ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿੰਨਾ ਬਦਸੂਰਤ ਹਾਂ ਮੈਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜਤਾ ਨੂੰ ਚੁੰਬੜ ਕੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ.. ਅੰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ! (ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਮੂਡ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}}
&lt;/br&gt;
{{Playscript||ਠੀਕ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ! ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਂਗਾ..ਇਕੱਲਾ, ਲੜਾਂਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼, ਸਾਰੀ ਢਾਣੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼, ਜੂਝਾਂਗਾ ਮੈਂ, ਮੈਂ, ਜੋ ਬਚਿਆ ਹਾਂ, ਆਖ਼ਰੀ ਬੰਦਾ ... ਤੇ ਮੈਂ ਡਟਿਆ ਰਹਾਂਗਾ। ਇਵੇਂ ਹੀ, ਆਖ਼ਰੀ ਦਮ ਤੱਕ। ਗੋਡਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਵਾਂਗਾ!}}
{{center|ਪਰਦਾ}}&lt;noinclude&gt;{{center|124}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sv1xbbz2lb2254zc02iqx0473srymml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲੀਆਂ.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>32999</id>
    <revision>
      <id>234328</id>
      <parentid>223436</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234328</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="336" sha1="847o5qbqg0ht7vt6tfh23606c4q4fg1" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=[[ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਲੀਆਂ]]
|Language=pa
|Volume=
|Author=[[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=5
|Progress=V
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 
1to4=-
5=ਕਵਰ
6=ਭੇਟਾ
7='ਜਾਣ-ਪਛਾਣ'
8=ਸ
9=ਹ
10=ਕ
11=ਖ
12=ਗ
13=ਘ
14=ਙ
15=ਚ
16=ਛ
17to20=ਤਤਕਰਾ
21=1
325to328=-
/&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>847o5qbqg0ht7vt6tfh23606c4q4fg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ</title>
    <ns>100</ns>
    <id>37678</id>
    <revision>
      <id>234321</id>
      <parentid>160318</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:34:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="492" sha1="8sx4bjtjdpaq2vsf1h873da6pvgxbwo" xml:space="preserve">{{author
 | firstname    = ਪੂਰਨ
 | lastname     = ਸਿੰਘ
 | last_initial = ਪ
 | description  = 
}}

==ਰਚਨਾਵਾਂ==
* [[ਇੰਡੈਕਸ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ.pdf|ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ]]
* [[ਇੰਡੈਕਸ:ਖੁਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ.pdf|ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ]]
* [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf|ਮੋਇਆ ਦੀ ਜਾਗ]]</text>
      <sha1>8sx4bjtjdpaq2vsf1h873da6pvgxbwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:ਨਵੀਆਂ ਸੋਚਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>42132</id>
    <revision>
      <id>234326</id>
      <parentid>219265</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234326</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="39lffxmuaht4svxmgme84opxlkfakfj" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q141406249
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=V
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;ਕਵਰ&quot; 2=&quot;-&quot; 3=&quot;ਟਾਈਟਲ&quot; 4=&quot;ਕੋਲੋਫੋਨ&quot; 5=&quot;ਤਤਕਰਾ&quot; 6=&quot;-&quot; 7=&quot;5&quot; 147to148=&quot;-&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>39lffxmuaht4svxmgme84opxlkfakfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234327</id>
      <parentid>234326</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234327</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="sdvbi5j8ev1dhb6ywmjdr6bik4m88fx" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q141406249
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=T
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;ਕਵਰ&quot; 2=&quot;-&quot; 3=&quot;ਟਾਈਟਲ&quot; 4=&quot;ਕੋਲੋਫੋਨ&quot; 5=&quot;ਤਤਕਰਾ&quot; 6=&quot;-&quot; 7=&quot;5&quot; 147to148=&quot;-&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>sdvbi5j8ev1dhb6ywmjdr6bik4m88fx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf/88</title>
    <ns>250</ns>
    <id>59112</id>
    <revision>
      <id>234294</id>
      <parentid>213623</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T03:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwinder sangrur</username>
        <id>2332</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234294</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3840" sha1="bhebmydbu5877cr7z396kb3ffz481za" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;{{center|(੫੬)}}&lt;/noinclude&gt;ਸਿਧਾਰੰ॥ ੨੭॥ ਸਬੈ ਸ੍ਵਾਮ ਧਰਮੰ ਸੁਬੀਰੰ ਸੰਭਾਰੇ॥ ਡਕੀ ਡਾਕਨੀ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤੰ ਬਕਾਰੇ॥ ਹਸੇ ਬੀਰ ਬੈਤਾਲ ਔ ਸੁਧਸਿਧੰ॥ ਚਵੀ ਚਾਵਡੀਅੰ ਉਡੀ ਗ੍ਰਿੰਧ ਬ੍ਰਿੰਧੰ॥ ੨੮॥ ਹਰੀ ਚੰਦ ਕੋਪੇ ਕਮਾਣੰ ਸੰਭਾਰੰ॥ ਪ੍ਰਿਥਮ ਬਾਜਿਯੰ ਬਾਂਣ ਤਾਣੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ॥ ਦੁਤੀਯ ਤਾਕ ਕੈ ਤੀਰ ਮੋਕੋ ਚਲਾਯੰ ॥ ਰਖਿਯੋ ਦਈਵ ਮੈ ਕਾਨ ਛੈਕੈ ਸਿਧਾਯੰ॥ ੨੯॥ ਤ੍ਰਿਤੀਯ ਬਾਣ ਮਾਰਿਯੋ ਸੁਪੇਟੀ ਮਝਾਰੰ॥ ਬਿਧਿਅੰ ਚਿਲਕਤੰ ਦੁਆਲ ਪਾਰੰ ਪਧਾਰੰ ॥ ਚੁਭੀ ਚਿੰਚ ਚਰਮੰ ਕਛੁ ਘਾਨ ਆਯੰ ॥ ਕਲੰ ਕੇਵਲੈ ਜਾਨ ਦਾਸੰ ਬਚਾਯੰ॥੩੦॥ ਰਸਾਵਲਛੰਦ॥ ਜਬੇ ਬਾਣ ਲਾਗਿਓ॥ ਤਬੈ ਰੋਸ ਜਾਗਿਓ॥ ਕਰੰ ਲੈਕ ਮਾਣੰ॥ ਹੁਣੰ ਬਾਣ ਤਾਣੰ॥ ੩੧॥ ਸਬੈ ਬੀਰ ਧਾਏ॥ ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ॥ ਤਬੈ ਤਾਕ ਬਾਣੰ॥ ਹਨਿਓ ਏਕ ਜੁਆਣੰ॥ ੩੩॥ ਹਰੀ ਚੰਦ ਮਾਰੇ॥ ਸਜੋ ਧਾਲ ਤਾਰੋ॥ ਸੁਕਾ ਰੋੜ ਰਾਯੰ॥ ਵਹੈ ਕਾਲ ਘਾਯੰ॥ ੩੩॥ ਰਣੰ ਤਿਆਗ ਭਾਗੇ॥ ਸਭੈ ਤ੍ਰਾਸ ਪਾਗੇ॥ ਭਈ ਜੀਤ ਮੇਰੀ। ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਾਲ ਕੇਰੀ॥ ੩੪॥ ਰਣੰ ਜੀਤ ਆਏ॥ ਜਯੰ ਗੀਤ ਗਾਏ॥ ਧਨੰ ਧਾਰ ਬਰਖੇ॥ ਸਬੈ ਸੁਰ ਹਰਖੈ॥ ੩੫॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜੁਧ ਜੀਤ ਆਏ ਜਬੈ ਟਿਕੈ ਨ ਤਿਨ ਪੁਰ ਪਾਵ॥ ਕਾਹਲੂਰ ਮੈ ਬਾਂਧਿਓ ਆਂਨ ਅਨੰਦ ਪੁਰ ਗਾਂਵ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜੇ ਜੇ ਨਰ ਤਹ ਨਾ ਭਿਰੇ ਦੀਨੇ ਨਗਰ ਨਿਕਾਰ॥ ਜੇ ਤਿਹ ਠੌਰ ਭਲੇ ਭਿਰੇ ਤਿਨੈ ਕਰੀ ਪ੍ਰਤੀਪਾਰ॥ ੩੭॥ ਚੌਪਈ॥ ਬਹੁਤ ਦਿਵਸ ਇਹਿ ਭਾਂਤਿ ਬਿਤਾਏ॥ ਸੰਭ ਉਬਾਰ ਦੁਸਟ ਸਭ ਘਾਏ॥ ਟਾਂਗ ਟਾਂਗ ਕਰ ਹਨੇ ਨਿਦਾਨਾ॥ ਕੂਕਰ ਜਿਮ ਤਿਨ ਤਜੇ ਪਰਾਨਾ॥ ਇਤਿਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਗ੍ਰੰਥੇ ਭੰਗਾਣੀ ਜਧ ਬਰਨਨੰ ਨਾਂਮ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤੰਮਸਤ ਸੁਭਮਸਤ॥ ੮॥
{{center|ਅਫਜੂ॥ ਅਥ ਨਦਉਨ ਕਾ ਜਧ ਬਰਨਨੰ॥}}
{{gap}}ਚੌਪਈ॥ ਬਹੁਤ ਕਾਲ ਇਹ ਭਾਂਤਿ ਬਿਤਾਯੋ। ਮੀਆਂ ਖਾਂਨ ਜੰਮੂ ਕਹਿ ਆਯੋ॥ ਅਲਫ਼ ਖਾਂਨ ਨਾਦਉਨ ਪਠਾਵਾ॥ ਭੀਮਚੰਦ ਤਬ ਬੈਰ ਬਢਾਵਾਂ॥੧॥ ਜੁਧ ਕਾਜ ਨ੍ਰਿਪਹ ਮੈ ਬੁਲਾਯੋ॥ ਆਪ ਤਵਨ ਕੀ ਓਰ ਸਿਧਾਯੋ॥ ਤਿਨ ਕਠਗੜ ਨਵਰ ਸਪਥਾਧੋ॥ ਤੀਰ ਤੁਫੰਗ ਨਰੇਸਨ ਸਾਧੋ॥ ੩॥ ਭੁਜੰਗਛੰਦ॥ ਤਹਾਂ ਰਾਜ ਸਿੰਘ ਬਲੀ ਭੀਮ ਚੰਦੰ॥ ਚੜਿਓ ਰਾਮਸਿੰਘੰ ਮਹਾਤੇਜ ਵੰਦੰ॥ ਸੁਖੰਦੇਵ ਗਾਜੀ ਜਸਾ ਰੋਟ ਰਾਜੰ ॥ ਚੜੇ ਕ੍ਰੁਧ ਕੀਨੇ ਕਰੇ ਸਰਬ ਕਾਜੰ ॥੩॥ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਰਢਿਓ ਡਢੇ ਡਢ ਵਾਰੰ॥ ਚਲੇ ਸਿਧ ਹ੍ਵੈ ਕਾਜ ਰਾਜੰ ਸੁਧਾਰੰ॥ ਕਰੀ ਢੂਕ ਢੋਅੰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bhebmydbu5877cr7z396kb3ffz481za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf/89</title>
    <ns>250</ns>
    <id>59113</id>
    <revision>
      <id>234301</id>
      <parentid>213624</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T04:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwinder sangrur</username>
        <id>2332</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4092" sha1="k5vwglvop5ffxzwwfdkfz4kfatzw372" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwinder sangrur&quot; /&gt;{{center|(੫੭)}}&lt;/noinclude&gt;ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਚੰਦ॥ ਹਟਾਏ ਸਭੈ ਮਾਰਕੇ ਬੀਰ ਬ੍ਰਿੰਦੰ॥੪॥ ਦੁਤੀਯ ਢੋਅ ਢੂਕੈ ਵਹੈ ਮਾਰ ਉਤਾਰੀ॥ ਖਰੇ ਦਾਂਤ ਪੀਸੈਂ ਛੁਭੈ ਛੱਤ੍ਰ ਧਾਰੀ॥ ਉਤੈਵੈ ਖਰੇ ਬੀਰ ਬੰਬੈ ਬਜਾਵੈ॥ ਤਰੇ ਭੂਪ ਠਾਢੇ ਬਡੋ ਸੋਕ ਪਾਵੈ॥ ੫॥ ਤਬੈ ਭੀਮ ਚੰਦੰ ਕੀਯੋ ਕੋਪ ਆਪੰ॥ ਹਨੂਮਾਨ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਮੁਖ ਜਾਪੰ॥ ਸਭੈ ਬੀਰ ਬੋਲੈ ਹਮੈ ਭੀ ਬੁਲਾਯੰ॥ ਤਬੈ ਢੋਅ ਕੈ ਕੈ ਸੁਨੀ ਕੇ ਸਧਾਯੰ॥ ੬॥ ਸਬੈ ਕੋਪ ਕੈਕੈ ਮਹਾਂਬੀਰ ਢੂਕੇ॥ ਚਲੇ ਬਾਰ ਬੇਬਾਰ ਕੋ ਜਿਉ ਬਭੂਕੇ॥ ਤਹਾਂ ਬਿਝੁੜਆਲੰ ਹਨਿਓ ਬੀਰ ਦਿਆਲੰ॥ ਉਠਿਯੋ ਸੈਨ ਲੈ ਸੰਗ ਸਾਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰ॥ ਮਧੁਭਾਰਛੰਦ॥ ਕੁਪਿਓ ਕ੍ਰਿਪਾਲ਼॥ ਨੱਚੇ ਮਰਾਲ॥ ਬੱਜੋ ਬਜੰਤ॥ ਕ੍ਰੂਰ ਅਨੰਤ॥ ੮॥ ਜੁੜੰਤ ਜੁਆਣ। ਬਾਹੈ ਕ੍ਰਿਪਾਣ॥੮॥॥ ਜੀਅ ਧਾਰੋ ਕ੍ਰੋਧ ॥ ਛੱਡੇ ਸਰੋਘ॥ ੯॥ ਲੁੱਝੇ ਨਿਦਾਣ॥ ਤਜੰਤ ਪ੍ਰਾਣ॥ ਗਿਰ ਪਤਤ ਭੂਮ॥ ਜਣ ਮੇਘ ਝੂੰਮ॥੧੦॥ ਰਸਾਵਲ ਛੰਦ॥ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕੋਪਿਯੰ॥ ਹਠੀ ਪਾਵ ਰੋਪਿਯੰ॥ ਸਰੋਘੰ ਚਲਾਏ॥ ਬਡੇ ਬੀਰ ਘਾਏ॥ ੧੧॥ ਹਨੇ ਛਤ੍ਰ ਧਾਰੀ॥ ਲਿਟੇ ਭੂਪ ਭਾਰੀ॥ ਮਹਾਂ ਨਾਦਬਾਜੇ॥ ਭਲੇ ਸੂਰਗਾਜੇ॥ ੧੨॥ ਕ੍ਰਿਪਾਲੰ ਕ੍ਰੁਧੰ ॥ ਕੀਓ ਜੱਧ ਸੁਧੰ॥ ਮਹਾਂਬੀਰ ਗੱਜੇ। ਮਹਾਂ ਸਾਰ ਬੱਜੇ॥੧੩॥ ਕਰਯੋ ਜੁਧ ਚੰਡੰ ॥ ਸੁਨਿਓ ਨਾਵ ਖੰਡੰ ॥ ਚਲਿਓ ਸਸਤ੍ਰਾ ਥਾਹੀ॥ ਰਜੌਤੀ ਨਿਬਾਹੀ॥ ੧੪॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੋਪ ਭਰੇ ਰਾਜਾ ਸਭੈ ਕੀਨੋ ਜੱਧ ਉਪਾਇ॥ ਸੈਨ ਕਟੋਚਨ ਕੀ ਤਬੈ ਘੇਰ ਲਈ ਅਰਰਾਇ॥੧੫॥ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ ॥ ਚਲੇ ਨਾਂਗਲੂ ਪਾਂਗਲੂ ਵੈਦ ਟੋਲੰ॥ ਜਸਵਾਰੇ ਗੁਲੇਰੇ ਚਲੇ ਬਾਂਧਟੋਲੀ॥ ਤਹਾਂ ਏਕ ਬਾਜਿਓ ਮਹਾਂਬੀਰ ਦਿਆਲੰ॥ ਰਖੀ ਲਾਜ ਜਉ ਨੈ ਸਭੈ ਬਿਝੜਵਾਲੰ॥ ੧੬॥ ਤਵੈ ਕੀਟ ਤਉ ਲਉ ਤੁਫੰਗੰ ਸੰਭਾਰੋ॥ ਹਿਰਦੈ ਏਕ ਰਾਵੰ ਤਕੈ ਤੱਕਿ ਮਾਰੋ॥ ਗਿਰਿਓ ਝੂਮ ਭੂਮੈ ਕਰਿਓ ਜੁੱਧ ਸੁਧੰ॥ ਤਊ ਮਾਰ ਬੋਲਿਯੇ ਮਹਾਮਾਨ ਕ੍ਰੁੱਧੰ ॥ ੧੭॥ ਤਜਿਓ ਤੁਪਕੰ ਬਾਣ ਪਾਨੰ ਸੰਭਾਰੇ॥ ਚਤੁਰ ਬਾਨਿ ਲੈ ਸੁਸਬਿਯੰ ਪ੍ਰਹਾਰੇ॥ ਤ੍ਰਿਤਿਯੋ ਬਾਣ ਲੈ ਬਾਂਮ ਪਾਣੰ ਚਲਾਏ॥ ਲਗੇ ਯਾ ਲਗੇ ਨਾ ਕਛੁ ਜਾਨ ਪਾਏ॥ ੧੮॥ ਸੁਤ ਉਲਉਦਈ ਜੁੱਧ ਕੀਨੋ ਉਝਾਰੰ॥ ਤਿਨੈ ਖੈਦ ਕੈ ਬਾਰ ਕੇ ਬੀਚ ਡਾਰੰ॥ ਪਰੀ ਮਾਰ ਬੂੰਗੰ ਛੁਟੀ ਬਾਂਣ ਗੋਲੀ॥ ਮਨੋ ਸੂਰ ਬੈਠੇ ਭਲੀ ਖੇਲ ਹੋਲੀ ੧੯॥ਗਿਰੇ ਬੀਰ ਭੂਮੰ ਸਰੰ ਸਾਂਗ ਪੇਲੰ। ਰੰਗੇ ਸ੍ਰੋਣ ਬਸਤ੍ਰੰ ਮਨੋ ਫਾਗ ਖੇਲੰ॥ ਲੀਯੋ ਜੀਤ ਬੈਰੀ ਕੀਆ ਆਨ ਡੇਰੰ॥ ਤੇਉ ਜਾਇ ਪਾਰੰ ਰਹੇ ਬਾਰ ਕੇਰੰ॥ ੨੦॥ ਭਈ ਰਾਤ੍ਰ ਗੁਬਾਰ ਕੇ ਅਰਧ ਜਾਮੰ॥ ਤਬੈ ਛੋਰਗੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k5vwglvop5ffxzwwfdkfz4kfatzw372</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>68444</id>
    <revision>
      <id>234265</id>
      <parentid>233938</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234265</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4585" sha1="0ogd1gkbu00lmourcl7fiolf19liwex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਛਪ ਕੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ,
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਚਾਰ ਨਾਟਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਅਹਿਮ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਉਸਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਟਕ &quot;ਮ੍ਰਿਤੂ-ਲੋਕ&quot; ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ “ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ&quot;, ਦਵਿੰਦਰ ਦਮਨ ਨੇ “ਸ਼ਹਾਦਤ&quot; ਅਤੇ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ “ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੁ ਜਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ&quot; ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੋ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ
ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਹ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਬਲਰਾਮ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਥਾਪੜਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

{{gap}}ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਚ ਛਪ ਰਹੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਤੱਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ‘ਜੂਠ’ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਕਥਾਕਾਰ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਤਫਾਕਨ ਉਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰੀ ਨਾਟਕ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਮੰਚਨ ਦੋਹੇਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲੋਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

{{gap}}ਹੁਣ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੇਖਕ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪਾਠਕਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ, ਖੂਬੀਆਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਧਾਰਣਾ ਦੀ ਛਾਪ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

{{gap}}ਮੈਂ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ&lt;noinclude&gt;{{center|7 :: ਮ੍ਰਿਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ogd1gkbu00lmourcl7fiolf19liwex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234266</id>
      <parentid>234265</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>234266</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4592" sha1="oi851rd4qh7gm59z0kdw7udofccdnc8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kuldip DMW&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਛਪ ਕੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਚਾਰ ਨਾਟਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਉਸਦੀ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਨ। ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਤੇ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਅਹਿਮ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਉਸਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਨਾਟਕ &quot;ਮ੍ਰਿਤੂ-ਲੋਕ&quot; ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ “ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ&quot;, ਦਵਿੰਦਰ ਦਮਨ ਨੇ “ਸ਼ਹਾਦਤ&quot; ਅਤੇ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ ਨੇ “ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੁ ਜਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ&quot; ਦਾ ਮੁੱਖਬੰਧ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰੋ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਰੀ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਹ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਬਲਰਾਮ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਲਈ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਥਾਪੜਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।

{{gap}}ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਾਂਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ 'ਚ ਛਪ ਰਹੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਤੱਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ‘ਜੂਠ’ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੰਦੀ ਕਥਾਕਾਰ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਤਫਾਕਨ ਉਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰੀ ਨਾਟਕ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਮੰਚਨ ਦੋਹੇਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਨਾਲ਼ੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲੋਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

{{gap}}ਹੁਣ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੇਖਕ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੀ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪਾਠਕਾਂ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਆਪੋ-ਆਪਣੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ, ਖੂਬੀਆਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਧਾਰਣਾ ਦੀ ਛਾਪ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

{{gap}}ਮੈਂ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ&lt;noinclude&gt;{{center|7 :: ਮ੍ਰਿਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oi851rd4qh7gm59z0kdw7udofccdnc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70487</id>
    <revision>
      <id>234267</id>
      <parentid>234001</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234267</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5280" sha1="and15h1m1usidx49xron5dcza5j6uu4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਬਣਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੀ ਗਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਕਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖ਼ੁਦ ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚਰਨ ਗਿੱਲ ਤੇ ਸੈਮੂਅਲ ਜੌਹਨ ਵਰਗੇ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ &quot;ਮ੍ਰਿਤੂ-ਲੋਕ&quot; ਅਤੇ &quot;ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ&quot; ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਟਕਕਾਰ ਬੜੀ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ਼ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

{{gap}}ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ &quot;ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ&quot; ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਾਟਕ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਰੂਹ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇਹ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉੱਘੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰੂਹਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਨਿਤਾਣੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ਼ ਹੀ ਨਾਲ਼ ਉਹ ਦੇਹਾਂ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਦਾ ਅਕੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਂਦ ਅਖੰਡ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਗੁਆਂਢ, ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਜਾਂ ਜਮਾਤਾਂ 'ਚ ਵੰਡ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਸੈਮੁਅਲ ਜੌਹਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ 'ਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਕਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਗ਼ਦਰੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੁੰਦੇ ਇਸ ਸਲਾਨਾ ਮੇਲੇ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ, ਜਿਸਦਾ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਟੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। 

{{gap}}&quot;ਸ਼ਹਾਦਤ&quot; ਇੱਕੋ ਵੇਲ਼ੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਰਚਨਾ ਈਸਵੀ 2007 'ਚ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜਬੂਰ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਦੀ ਕੈਦ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਹ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਰ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ &quot;ਸ਼ਹੀਦ ਮੌਤ ਦੀ ਕੁੱਖ 'ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।&quot; ਨਾਟਕਕਾਰ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਿਚਾਲੇ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ &quot;ਨਫ਼ਰਤ&quot; ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਡਰ ਅੰਦਰ ਉਤਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਨਾਟਕਕਾਰ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦ ਉਹ ਜ਼ਖਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਖੱਡ&lt;noinclude&gt;{{center|8 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>and15h1m1usidx49xron5dcza5j6uu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/15</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70498</id>
    <revision>
      <id>234240</id>
      <parentid>234052</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234240</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4832" sha1="plrkls5tyse4ydjpw9avf2q0uotsv5q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{larger|ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਨਾਟਕਕਾਰ}}}}

{{gap}}ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤੀ ਸਾਲ 1963-65 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਜੁੜੀ। ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਐਮ. ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਡੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਡਾ: ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਉੱਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਣੋਖੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨਾਟਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ-ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾਲ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਿੰਬੜੀ ਰਹੀ ਤੇ ਅਖੀਰ ਕੋਈ 48-49 ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ (2011 ਵਿੱਚ) ਮੈਂ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮੈਂ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਝੋਕ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। (ਅਧੂਰੀ-ਸਧੂਰੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਪਈ ਹੈ। ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਤੇ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦਰੁਸਤ ਜਾਪਣ ਲੱਗੇਗੀ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੱਥਲੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇਂਗੇ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਮੰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖੋਗੇ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਨਾਟ-ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਵਸਤੂ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਤੇ ਨਾਟਕੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ। ਇਸ ਨਾਟ ਸਿਰਜਣਾ ਰਾਹੀਂ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਵਾਰਿਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਇਸ਼ਕ-ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਵਸਤੂ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਦੇ ਮਾਰਫਤ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਕਥਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਰੰਗਮੰਚੀ ਉਸਾਰ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੱਕਰ ਉਦੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਇਨਸਾਨੀ ਇਸ਼ਕ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛਡਵਾ ਕੇ ਤਰੀਕਤ ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਪੜਾਅ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਐਨ ਸਿਖਰ ਦੇ ਪੜਾਅ ਮਾਰਫਤ ਦੇ ਪੁੱਜਣ ਦੀਆਂ ਨਿਰਭੈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪੜਾਅ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਦੋ' ਥਾਂ 'ਇੱਕ' ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਨਿਧੜਕ ਹੋਈ ਹੀਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਿਕਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
{{Block center|&lt;poem&gt;ਰਾਂਝਾ, ਰਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਨੀ ਮੈਂ ਆਪੇ ਰਾਂਝਾ ਹੋਈ।
ਆਖੋ ਨੀ ਮੈਂਨੂੰ ਧੀਦੋ ਰਾਂਝਾ, ਹੀਰ ਨਾ ਆਖੋ ਕੋਈ।&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਹੀਰ ਵੀ ਜਦ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਉਚੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਪੁਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਚਲੇ ਉਪਰੋਕਤ ਬੋਲ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਾਰਫ਼ਤ ਦਾ ਪੜਾਅ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਰਫ਼ਤ ਦੇ ਇਸ&lt;noinclude&gt;{{rh||15 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>plrkls5tyse4ydjpw9avf2q0uotsv5q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234241</id>
      <parentid>234240</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:07:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234241</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4832" sha1="deaie2hlo5d9owv8z16fsw579j0wcb9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{larger|ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਨਾਟਕਕਾਰ}}}}

{{gap}}ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤੀ ਸਾਲ 1963-65 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ਼ ਜਾ ਜੁੜੀ। ਓਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਐਮ. ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਡੀ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਡਾ: ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਉੱਤੇ ਲੈਕਚਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਅਣੋਖੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਨਾਟਕ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ-ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾਲ਼ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਿੰਬੜੀ ਰਹੀ ਤੇ ਅਖੀਰ ਕੋਈ 48-49 ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ (2011 ਵਿੱਚ) ਮੈਂ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮੈਂ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਝੋਕ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। (ਅਧੂਰੀ-ਸਧੂਰੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੀ ਪਈ ਹੈ। ਡਾ. ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਤੇ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦਰੁਸਤ ਜਾਪਣ ਲੱਗੇਗੀ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੱਥਲੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇਂਗੇ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਮੰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖੋਗੇ। ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਨਾਟ-ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਾਰਿਸ ਦੀ ਹੀਰ ਨੂੰ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਵਸਤੂ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਤੇ ਨਾਟਕੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ। ਇਸ ਨਾਟ ਸਿਰਜਣਾ ਰਾਹੀਂ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਵਾਰਿਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਇਸ਼ਕ-ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਵਸਤੂ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਦੇ ਮਾਰਫਤ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਪੱਖੋਂ ਇਸ ਕਥਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਟੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਰੰਗਮੰਚੀ ਉਸਾਰ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਮੱਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟੱਕਰ ਉਦੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਇਨਸਾਨੀ ਇਸ਼ਕ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛਡਵਾ ਕੇ ਤਰੀਕਤ ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਪੜਾਅ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਐਨ ਸਿਖਰ ਦੇ ਪੜਾਅ ਮਾਰਫਤ ਦੇ ਪੁੱਜਣ ਦੀਆਂ ਨਿਰਭੈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪੜਾਅ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਦੋ' ਥਾਂ 'ਇੱਕ' ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਨਿਧੜਕ ਹੋਈ ਹੀਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਿਕਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
{{Block center|&lt;poem&gt;ਰਾਂਝਾ, ਰਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਨੀ ਮੈਂ ਆਪੇ ਰਾਂਝਾ ਹੋਈ।
ਆਖੋ ਨੀ ਮੈਂਨੂੰ ਧੀਦੋ ਰਾਂਝਾ, ਹੀਰ ਨਾ ਆਖੋ ਕੋਈ।&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}ਬਲਰਾਮ ਦੀ ਹੀਰ ਵੀ ਜਦ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਉਚੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਪੁਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਚਲੇ ਉਪਰੋਕਤ ਬੋਲ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮਾਰਫ਼ਤ ਦਾ ਪੜਾਅ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਰਫ਼ਤ ਦੇ ਇਸ&lt;noinclude&gt;{{rh||15 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>deaie2hlo5d9owv8z16fsw579j0wcb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/16</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70499</id>
    <revision>
      <id>234244</id>
      <parentid>234053</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234244</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5096" sha1="a9yaeodslvjij9c2jn666o8tc6ikrqd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਪੜਾਅ ਤੇ ਪੁੱਜਣਾ ਜਣੇ-ਖਣੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਉਚੇਰੀ ਅਵਸਥਾ
ਵੱਲ ਕਦਮ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ (ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ) ਅਤੇ
ਕਠੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ' ਨੂੰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਂ, ਕਿਤਾਬੀ
ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ (ਸ਼ਰ੍ਹਾ) ਤੇ ਕੈਦੋ ਵਰਗੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੜੀ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਹਿਤ
ਕਲਾਤਮਿਕ ਰੰਗ-ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ
ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦਾ ਮੂਲ ਵਸਤੂਗਤ ਤੇ
ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਆਧਾਰ ਹੈ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਮਾਰਫ਼ਤੀ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ
ਕੱਟੜਤਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਟੱਕਰ। ਤੇ ਜੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਟਕਰਾਉ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਕਲਾਤਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਰੰਗਮੰਚੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨਾਟਕਕਾਰ ਨੂੰ 'ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਨਾਟਕਕਾਰ' ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਕੋਚ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

{{gap}}ਰੰਗਮੰਚੀ ਸ਼ੈਲੀ ਪੱਖੋਂ ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਡੇਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਲੋਕ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੀਨ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ! ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੂਤਰਧਾਰੀ ਜਾਂ ਕਥਾਕਾਰੀ ਤੱਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਾਟਕੀ ਬੁਣਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੰਗਮੰਚੀ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼-ਬੁਣਤੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਉਸਾਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਟਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਣਾਵਟੀ ਅੜਿੱਕੇ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿਜ ਕਲਾਤਮਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੁਮੇਲ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਲਾ-ਪੂਰਨ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।

{{gap}}ਨਾਟਕ ਵਸਤੂਗਤ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਮੈਂ ਬਲਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਿਰਸੰਕੋਚ ਵਰਤਣ ਦਾ ਹੀਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਉਹ ਆਰੰਭੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਰਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ‘ਨਿਵੇਲਕਲੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ' ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ! ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਹਨ!

{{gap}}ਨਵੰਬਰ, 2015
{{right|-ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ&lt;/br&gt;
ਨਾਟਕਕਾਰ}}&lt;noinclude&gt;{{rh||16 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a9yaeodslvjij9c2jn666o8tc6ikrqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/17</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70500</id>
    <revision>
      <id>234270</id>
      <parentid>234054</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T16:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234270</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="418" sha1="na9brpu2fw823kf5yy88xibjt1wex5m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ}}}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਹੀਰ
ਰਾਂਝਾ
ਸਹਿਤੀ
ਸਹਿਤਾ
ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਅੰਨ੍ਹੇ ਮਜ਼ਦੂਰ
ਕੈਦੋਂ
ਚੂਚਕ
ਕਥਾਕਾਰ
ਪੰਜ ਪੀਰ
ਨਾਥ ਦੇ ਚੇਲੇ
ਬਾਲ ਨਾਥ
ਬਾਪੂ
ਸੱਸ
ਰਾਜਾ
ਰਾਹੀ
ਲੁੱਡਣ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>na9brpu2fw823kf5yy88xibjt1wex5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/18</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70514</id>
    <revision>
      <id>234271</id>
      <parentid>234055</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T16:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */</comment>
      <origin>234271</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/75</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70559</id>
    <revision>
      <id>234256</id>
      <parentid>213773</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234256</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3511" sha1="7vtsxp6wknupit1876ti8bh8awcl2cf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{larger|'''ਐਕਟ ਤੀਜਾ : ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੰਜਵਾਂ'''}}}}
(ਬੀਆਬਾਨ ਇਲਾਕਾ। ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼। ਤਿੰਨੋਂ ਚੁੜੇਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਹਾਰਾਣੀ
ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਖਿਮਾਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਸਾਹਿਬਾ, ਸਾਥੋਂ ਕੀ ਭੁੱਲ ਹੋਈ, ਤੁਸੀਂ ਨਰਾਜ਼ ਕਿਉਂ
ਹੋ?
{{overfloat left|ਮਹਾਰਾਣੀ   : | depth=6em}}(ਕੜਕਦੀ) ਖਾਮੋਸ਼! ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹੋ! (ਪਹਿਲੀ ਚੁੜੇਲ ਨੂੰ) ਤੇ
ਤੂੰ ਨੀਂ ਬੜੀ ਚਾਤਰ ਬਣਦੀ ਏਂ, ਪਰ ਨਿਕਲ ਆਏ ਤੇਰੇ, ਬਹੁਤ ਦਲੇਰੀ
ਆ ਗਈ…ਚੁੱਪ! ਹਿੰਮਤ ਕਿਵੇਂ ਪਈ ਤੇਰੀ।
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}}(ਕੰਬਦੀ) ਪਰ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਕੀ ਏ ਮੱਲਿਕਾ! ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ...
{{overfloat left|ਮਹਾਰਾਣੀ  : | depth=6em}} ਇਹ ਜੋ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਤੁਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਏ ਆਪਣੇ ਲੱਗਦੇ ਉਸ ਮੈਕਬਥ
ਨਾਲ਼ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੀ ਭਿਣਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ! ਮੈਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ
ਰਾਣੀ, ਮੱਲਿਕਾ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ। ਜਿਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
ਬਦੀ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪੱਤਾ ਤਾਈਂ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ। ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਈ
ਓਹਲਾ ਰੱਖਿਆ, ਚੇਤੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ (ਰੋਣਹੱਕੀ) ਮੇਰੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਇੰਝ
ਬੇਕਦਰੀ ਕੀਤੀ, ਮੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਖੋਹਿਆ ਮੈਥੋਂ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨ | depth=6em}} ਖਿਮਾਂ ਮੱਲਿਕਾ ਖਿਮਾਂ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੩  : | depth=6em}}ਭੁੱਲ ਹੋਈ ਸਾਥੋਂ!
{{overfloat left|ਮਹਾਰਾਣੀ   : | depth=6em}}ਭੁੱਲ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਲੌਂਡੇ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਈਰਖਾ ਤੇ ਘ੍ਰਿਣਾ
'ਚ ਅੰਨਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ। ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ ਕਰ
ਰਿਹਾ ਏ ਉਹ ਸਭ। ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਤਰ, ਜਿਵੇਂ
ਸਭ ਕਰਦੇ ਨੇ! ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਲਈ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਤੁਹਾਨੂੰ। ਹਾਲੇ ਵੀ
ਵੇਲ਼ਾ ਏ ਗ਼ਲਤੀ ਸੁਧਾਰਣ ਦਾ। ਜਾਓ, ਤੇ ਭੁਲਕੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਾਲੀ ਖਾਈ 'ਚ
ਮਿਲੋ ਮੈਨੂੰ, ਪਤਾਲ ਲੋਕ 'ਚ! ਉਹ ਆਏਗਾ ਉੱਥੇ, ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਜਾਨਣ
ਖ਼ਾਤਰ। ਉਦੋਂ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ।
ਤਮਾਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਮੈਂ
ਹਵਾ ਦੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾਂਗੀ, ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ ਇਹ ਖੂਨੀ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਸਿਖਰ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||75/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7vtsxp6wknupit1876ti8bh8awcl2cf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/76</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70560</id>
    <revision>
      <id>234257</id>
      <parentid>213775</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:44:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234257</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2720" sha1="5peyc3vevqwbcjhm4b5yf5mqlbtadac" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;’ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਦੀ। ਉਸਦੀ ਹੋਣੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਖਾਂਗੀ ਤੇ ਉਹ
ਵੀ ਕੱਲ ਆਥਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਓ ਚੰਨ ਦੀ ਕੰਨੀ 'ਤੇ ਤਰੇਲ ਦਾ ਤੁਪਕਾ
ਲਟਕਦਾ ਦਿਖਦਾ...ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਚ ਲਵਾਂਗੀ ਉਸਨੂੰ,
ਜਾਦੂ ਟੋਣਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰੱਤ ਨਿਤਾਰਾਂਗੀ ਉਸਦੀ, ਫੇਰ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਪਰੀਆਂ
ਪੁੰਗਰਣਗੀਆਂ ਉਸ ਚੋਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆ
ਦੇਵੇਗਾ। ਭਰਮ ਜਾਲ਼ 'ਚ ਉਲਝਿਆ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਖੌਲਾਂ ਕਰੇਗਾ, ਹੋਣੀ
ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਏਗਾ। ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਘੁਮੰਣਘੇਰੀ 'ਚ ਹੱਥ-ਪੈਰ
ਮਾਰਦਾ.. ਹਰ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਸੁੱਟੇਗਾ। ਕੋਈ ਡਰ ਭੌ ਉਸਨੂੰ
ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ...ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ
ਲਾਲਸਾ... ਚਾਰ-ਚੁਫ਼ੇਰਿਓਂ ਸੁਰਖਿੱਅਤ...ਹਵਾਈ ਡਰ ਖੜੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ,
ਕਿਤੇ ਇਉਂ ਨਾ ਹੋ ਜਏ ਜੇ ਐਂ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ! ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼
ਉਹ ਐਲਾਨੇ ਜੰਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ! (ਠਹਾਕਾ) ਇਹੋ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਏ... (ਹਸਮਈ ਅੰਦਾਜ਼ 'ਚ) ਅਮਰ ਹੋਣ ਦੀ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਣਾ......
(ਠਹਾਕਾ) ਇਹੋ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜਾਮਨ ਏ! ਓ ਵੇਖੋ ...... ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ
ਘੁੰਡ 'ਚੋਂ ਉਹ ਨਿਕੜੀ ਜਿਹੀ ਪਰੀ ਮੈਨੂੰ ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਏ। ਤੁਸੀਂ
ਉੱਥੇ ਈ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋਗੀਆਂ ਜਾਓ.....!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਨੀ.....ਉਹਨੇ ਤਾਂ ਅੱਖ ਦੇ ਫ਼ੋਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ!
ਇਹ ਢੇਰੀਆਂ ਇਹ ਢੇਰੀਆਂ ਨੈਣੀਂ ਵਸਣ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ,
ਨਾ ਉਹਦੀਆਂ ਨਾ ਏਹਦੀਆਂ ਬਸ ਧੋਖਾ ਹੇਰਾਫ਼ੇਰੀਆਂ!
(ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||76/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5peyc3vevqwbcjhm4b5yf5mqlbtadac</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/77</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70669</id>
    <revision>
      <id>234259</id>
      <parentid>214038</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234259</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3353" sha1="el61pag4uz4nzlzr1od3nntb5kavylo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{larger|'''ਐਕਟ ਤੀਜਾ : ਦ੍ਰਿਸ਼ ਛੇਵਾਂ'''}}}}
(ਲਿਉਨਾਕਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰ ਰਹੇ
ਹਨ।)
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਇਸ਼ਾਰੇ ਈ
ਨੇ..ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਲੀ ਮਾਮਲਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ
ਵੱਧ ਡੂੰਘਾ ਏ ਇਸ ਨਾਲੋਂ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਫ਼ਾਲਤੂ ਉਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} (ਖਿਝ ਕੇ) ਤੁਸੀਂ ਤੰਦ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਓ ਏਥੇ ਤਾਣਾ ਈ ਉਲਝਿਆ ਪਿਆ
ਸਾਰਾ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦਾ
ਕਤਲ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ! (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਮੈਕਬਥ ਦੀ
ਉਹ ਘਬਰਾਹਟ ਉਹ ਰੋਣੀ ਸੂਰਤ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}}ਕੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਕਲਜੁਗੀ ਔਲਾਦ ਤੋਂ! ਇੰਨਾ
ਘਿਣਾਉਣਾ ਜੁਰਮ। ਕੌਣ ਸੋਚ ਸਕਦਾ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਸਕਦੇ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਫੇਰ ਤੇ ਬੈਂਕੋ ਦਾ ਖੂਨ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਈ ਕੀਤਾ ਹੋਣਾ! ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ
ਭੱਜ ਗਿਆ।
(ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁਣ ਤਾਂ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਕਿੱਥੇ
ਸ਼ਹਿ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਬੈਂਕੋ ਵੀ ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਮਰਿਆ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਇੰਨਾ ਸਿੱਧਾ-ਪੱਧਰਾ ਨਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ। ਗਿਣੀ-ਮਿੱਥੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਏ। ਯਾਦ
ਏ ਨਾ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਝੋਕੀ ਹੋਏ ਬਾਡੀਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਸੁੱਟੇ ਸੀ
ਉਸਨੇ! ...ਤੇ ਫੇਰ ਕਿਵੇਂ ਪਖੰਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ...ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਉਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਦਾ! (ਸਫ਼ਾਈ
ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ) ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿੰਨਾ ਆਪ-ਮੁਹਾਰਾ ਸੀ,
ਕਿੰਨਾ ਕੁਦਰਤੀ!

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||77/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>el61pag4uz4nzlzr1od3nntb5kavylo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234280</id>
      <parentid>234259</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234280</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3358" sha1="qg50uhm7zpx8dt4z9y6eyzmzjz1o2qd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{larger|'''ਐਕਟ ਤੀਜਾ : ਦ੍ਰਿਸ਼ ਛੇਵਾਂ'''}}}}
(ਲਿਉਨਾਕਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰ ਰਹੇ
ਹਨ।)
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਇਸ਼ਾਰੇ ਈ
ਨੇ...ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਲੀ ਮਾਮਲਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ
ਵੱਧ ਡੂੰਘਾ ਏ ਇਸ ਨਾਲੋਂ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਫ਼ਾਲਤੂ ਉਲਝਾਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਸਾਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} (ਖਿਝ ਕੇ) ਤੁਸੀਂ ਤੰਦ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਓ ਏਥੇ ਤਾਣਾ ਈ ਉਲਝਿਆ ਪਿਆ
ਸਾਰਾ। ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਦਾ
ਕਤਲ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ! (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਮੈਕਬਥ ਦੀ
ਉਹ ਘਬਰਾਹਟ...ਉਹ ਰੋਣੀ ਸੂਰਤ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}}ਕੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਕਲਜੁਗੀ ਔਲਾਦ ਤੋਂ! ਇੰਨਾ
ਘਿਣਾਉਣਾ ਜੁਰਮ। ਕੌਣ ਸੋਚ ਸਕਦਾ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਸਕਦੇ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਫੇਰ ਤੇ ਬੈਂਕੋ ਦਾ ਖੂਨ ਵੀ ਉਸਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਈ ਕੀਤਾ ਹੋਣਾ! ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ
ਭੱਜ ਗਿਆ।
(ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁਣ ਤਾਂ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਕਿੱਥੇ
ਸ਼ਹਿ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਬੈਂਕੋ ਵੀ ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਮਰਿਆ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ : | depth=6em}} ਇੰਨਾ ਸਿੱਧਾ-ਪੱਧਰਾ ਨਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ। ਗਿਣੀ-ਮਿੱਥੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਏ। ਯਾਦ
ਏ ਨਾ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਝੋਕੀ ਹੋਏ ਬਾਡੀਗਾਰਡਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਸੁੱਟੇ ਸੀ
ਉਸਨੇ! ...ਤੇ ਫੇਰ ਕਿਵੇਂ ਪਖੰਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ...ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਉਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਦਾ! (ਸਫ਼ਾਈ
ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ) ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ...ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿੰਨਾ ਆਪ-ਮੁਹਾਰਾ ਸੀ,
ਕਿੰਨਾ ਕੁਦਰਤੀ!

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||77/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qg50uhm7zpx8dt4z9y6eyzmzjz1o2qd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/78</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70670</id>
    <revision>
      <id>234261</id>
      <parentid>214040</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234261</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4139" sha1="9t4aif70zo9tp4h8qn76b5v7nckkblt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}}(ਕੱਟਦੇ ਹੋਏ) ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਸਮਝਿਆ ਵੀ। ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ, ਜੇ ਹੋਸ਼ 'ਚ
ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਹ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਂਗਲ ਦਿੰਦੇ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਹਾਂ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਤਾਂ ਸਬੂਤ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਉਹ ਤਾਂ ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰੱਬ ਦਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹੇ! ਨਹੀਂ
ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਹੋ ਹਸ਼ਰ ਹੋਣਾ ਸੀ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਪਰ ਸਭ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਤੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਨਾਂ ਹੈ! ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਈ
ਮੂਹਰੇ ਆਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ। ਇਹੋ ਹਸ਼ਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇਹੋ ਜਿਹੇ
ਕਸਾਈਆਂ ਦਾ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} (ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ) ਹੈ ਸਕਦਾ ਏ ਬੈਂਕੋ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ
ਦਿਮਾਗ਼ 'ਚ ਵੀ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਵੇ! ਇਸੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹ ਭੱਜਿਆ ਹੋਵੇ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} (ਹੌਂਕਾ) ਮੇਹਰ ਕਰੀਂ ਰੱਬਾ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੁਣ ਮੈਕਡਫ਼ ਹੈ।
(ਚੁੱਪੀ)
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਹਾਂ, ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦਾਅਵਤ 'ਚ ਸ਼ਿਰਕਤ
ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} (ਲੰਮਾ ਹੌਂਕਾ) ਫੇਰ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਸਹੇੜੀ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਇਸ ਵੇਲ਼ੇ ਉਹ ਹੈ ਕਿੱਥੇ?
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਯੁਵਰਾਜ ਨੇ ਤਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਪਨਾਹ ਲਈ ਹੈ। ਸੁਣਿਆ
ਬੜਾ ਈ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਉੱਥੇ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬੜਾ ਨੇਕ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਸਭ ਪਤਾ
ਉਸਨੂੰ ਕਿ ਕੌਣ ਏਸ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਵਾਜਿਬ ਵਾਰਿਸ ਹੈ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}}ਮੈਕਡਫ਼ ਨੇ ਵੀ ਮਦਦ ਲਈ ਗੁਹਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਫ਼ੌਜ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ
ਹੈ! (ਚੁੱਪੀ) ਰੱਬ ਕਰੇ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ ਉਸਦੀ! ਮੁਲਖ ਦਾ ਅਮਨ-ਅਮਾਨ
ਮੁੜੇ, ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਬਹਾਲ ਹੋਵੇ!
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਹੁਣ ਤੇ ਸੰਘੋਂ ਬੁਰਕੀ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ। ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਲਹੂ ਚੋਂਦੇ ਛੁਰੇ
ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦੇ। ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਦਾ ਸੁਆਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ...ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਈ ਗਏ
ਹਾਂ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧ : | depth=6em}} ਕੀ ਮੈਕਬਥ ਨੂੰ ਪਤਾ ਏਸ ਸਭ ਦਾ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨ : | depth=6em}} ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ਉਸਨੇ ਪਰ ਮੈਕਡਫ਼ ਸਾਫ਼ ਮੁੱਕਰ ਗਿਆ। ਏਧਰ
ਮੈਕਬਬ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ 'ਤੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਵਾਰ ਐ। ਅੱਗ ਬਬੂਲਾ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||78/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9t4aif70zo9tp4h8qn76b5v7nckkblt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/79</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70671</id>
    <revision>
      <id>234263</id>
      <parentid>214042</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234263</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1655" sha1="41c08dli64286of93two0oq8dsuwjye" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਹੋਇਆ ਜੰਗ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਰੁੱਝਾ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਮੈਕਡਫ਼ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ ਫ਼ੇਰ ਤਾਂ!
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨  : | depth=6em}} ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਏਲਚੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਉਸਨੂੰ, ...ਭਈ ਸੋਚ ਲੈ,
ਮਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਪਛਤਾਉਣਾ ਪੈ ਜਾਏ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਲਗਦੈ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਐ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}}ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ ਉਸਨੂੰ। ਮੈਕਬਬ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ
ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕੇ, ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੱਜ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ 'ਚ ਸਾਡੀ
ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਏ ਤੇ ਮੁਲਖ ਦੀ ਵੀ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੧  : | depth=6em}} ਹਾਂ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਖ਼ਬਰ ਤਾਂ ਉਸ ਤਾਈਂ ਪੁੱਜਣੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
{{overfloat left|ਸਰਦਾਰ ੨  : | depth=6em}}ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਚੁਕੰਨੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}}ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅੱਜਕੱਲ ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ (ਹੌਂਕਾ) ਬੇਚਾਰਾ ਬੈਂਕੋ।
(ਸਭ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||79/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41c08dli64286of93two0oq8dsuwjye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/80</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70672</id>
    <revision>
      <id>234281</id>
      <parentid>214045</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234281</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="2m7km2u7w1o1qmz6o45pwrmjfmkj4pe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{larger|'''ਐਕਟ ਚੌਥਾ : ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਹਿਲਾ'''}}}}
{{overfloat left|(ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਗੁਫ਼ਾ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੜਾਹਾ ਅੱਗ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਿੱਝ
ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਕੜਕਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨੇ ਚੁੜੇਲਾਂ ਦੌੜੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ
ਹਵਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।)|depth=6em}}
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਨੀ ਜਲਦੀ ਕਰੋ ਨੀ ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਮੇਰੀ ਡੱਬਖੜੱਬੀ ਮਾਣੋ, ਸੋਹਣੀ ਮਾਣੋ,
ਸੋਹਣੀ ਮਾਣੌ ਮਿਆਊਂ-ਮਿਆਊਂ ਕਰਦੀ ਮਰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ! ਤਿੰਨ
ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਬੋਲ ਚੁੱਕੀ ਏ ਵਿਚਾਰੀ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨  : | depth=6em}} ਤੇ ਓਧਰ ਵੇਖੋ ਖਾਂ ਮੇਰਾ ਮੋਹਣਾ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਭੁੱਖਣ ਭਾਣਾ ਕਿਵੇਂ ਝਾੜੀਆਂ
ਓਹਲੇ ਹਿਣਕੀ ਜਾਂਦਾ..ਚਾਰ ਵਾਰ ਹੁਆਂਕ ਚੁੱਕਾ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੩  : | depth=6em}}(ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਹਲ਼ੀ) ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਨੀ, ਜਲਪਰੀ ਪਈ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ!
ਬਿਗੁਲ ਵੱਜਿਆ, ਵੇਲ਼ਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਸ਼ੁਰੂ...
(ਨਗਾੜੇ ਦੀ ਚੋਟ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਕੜਾਹੇ
ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

{{overfloat left|ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਖ਼ੂਹ-੨-
ਏਸ ਕੜਾਹੇ ਬਲ-ਬਲ ਜਾਈਏ, ਸਾਂਝ ਸਵੇਰੇ ਸੀਸ ਨਵਾਈਏ,
ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਚੂਲ਼ੀ ਚੰਮ ਦੀ ਧੂਣੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭਾ ਜਲੇ ਸਲੂਣੀ,
ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਖ਼ੂਹ-੨-
ਅਜਗਰ ਦੇ ਸਿਰ ਲਾਓ ਘੋਟਾ, ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਓ ਨੀਲਾ ਥੋਥਾ,
ਚਾਮਚੜਿੱਕ ਦਾ ਸੱਜਾ ਪੰਜਾ, ਲਾਲ ਲੰਗੂਰ ਜੋ ਹੋਵੇ ਲੰਗਾ,
ਅੱਕ ਕੁਭੂਤੀ ਲੈ ਦੋ ਰੱਤੀ, ਅੱਖ ਇੱਲ ਦੀ ਤੱਤੀ-ਤੱਤੀ,
ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਦਰ ਛੜੇ ਦੀ ਚਾਦਰ, ਦੁੱਧਮੂੰਹੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਆਂਦਰ!
ਭੇਂਟਾ ਕਰੋ ਕਬੂਲ ਹੇ ਸੁਆਮੀ!
ਸੰਕਟ ਦੂਣਾ ਕਰੋ ਹੇ ਸੁਆਮੀ!
ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਖ਼ੂਹ-2-
ਕੁਫ਼ਰ ਕੁਆਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਜਾਇਆ, ਚੀਚੀ ਭੇਂਟ ਸਹੇ ਦੀ ਲਿਆਇਆ,
ਪੂੰਛ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਗਧੇ ਦਾ ਗੁਰਦਾ, ਸੱਪ ਦੀ ਜੀਭ ਨੇਵਲਾ ਮਰਦਾ,|depth=2em}}

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||80/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2m7km2u7w1o1qmz6o45pwrmjfmkj4pe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/81</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70673</id>
    <revision>
      <id>234282</id>
      <parentid>214048</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:12:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234282</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3667" sha1="csebrlohvuxloed6um9xkgfppko1o8t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
ਗਿਦੜ ਸਿੰਙੀ ਬਿੱਛੂ ਬੂਟੀ, ਭੂਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਚਿਊਂਟੀ,
ਬਾਜ ਦੀ ਚੁੰਝ ਮਖੀਲ ਦੇ ਡੰਗ, ਭੇਂਟਾ ਕਰੋ ਕਬੂਲ ਨਿਸ਼ੰਗ!
ਨਜ਼ਰ ਮੇਹਰ ਦੀ ਕਰੋ ਹੇ ਕਾਦਰ,
ਸੰਘਣੀ ਕਰੋ ਧੁੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ!
ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਛੂਹ - ੨ -
ਸਿੱਲ ਦੀ ਜੋਂਕ ਖ਼ੌਫ਼ ਦਾ ਦਲੀਆ, ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਸ਼ੋਂਕ ਲਵਾ ਮੇਰੇ ਵਲੀਆ,
ਰੁਚ-ਰੁਚ ਤੈਨੂੰ ਭੋਗ ਲਵਾਈਏ, ਸੱਪ ਦੀ ਬਰਮੀ ਦੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਈਏ,
ਗ੍ਰਹਿਣੇ ਚੰਨ ਦੀ ਗ੍ਰਾਹੀ ਕਰੀਏ, ਪਾਪਾਂ ਜਣੀ ਵੈਤਰਣੀ ਤੱਰੀਏ,
ਦਮਦਮ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਧਿਆਈਏ, ਦੰਭ ਹਨ੍ਹੇਰ ਗੁਬਾਰ ਮਚਾਈਏ!
ਜਾਦੂ ਕੂੜ ਦਾ ਜਾਲ਼ ਵਿਛਾਈਏ, ਟੂਣਾ ਚੌਣਾ ਦੂਣ ਸਵਾਈਏ!
ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਖ਼ੂਹ-੨- 

{{overfloat left|ਮਹਾਰਾਣੀ  : | depth=6em}} (ਦੌੜਦੀ ਆਉਂਦੀ) ਸਦਕੇ ਨੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਜਾਵਾਂ, ਬਲਿਹਾਰੀ ਨੀਂ ਮੈਂ
ਲਵਾਂ ਬਲਾਵਾਂ! (ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਸ ਝੁਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਓ ਨੀ
ਮੇਰੀਓ ਸਿਰਮੁੰਨੀਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਬਣਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਰੂਰ
ਮਿਲੇਗਾ। ਆਓ ਹੁਣ ਪਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਘੇਰਾ ਘੱਤੀਏ, ਜਾਦੂਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ
ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰੀਏ ਤੇ ਅਖੀਰੀ ਵਾਰ ਉਹ ਮੰਤਰ ਦੁਹਰਾਈਏ
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ : | depth=6em}}ਏਸ ਕੜਾਹੇ ਬਲ-ਬਲ ਜਾਈਏ, ਸਾਂਝ ਸਵੇਰੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਈਏ!
ਖੂਨ ਦੀ ਚੂਲ਼ੀ ਚੰਮ ਦੀ ਧੂਣੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭਾ ਜਲੇ ਸਲੂਣੀ!
ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਗਿਲੀ ਖ਼ੂਹ-੨-
(ਸੰਗੀਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ! ਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਚਾਨਕ ਸੰਗੀਤ ਰੁਕਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨  : | depth=6em}} (ਖੜਾਕ ਸੁਣਦੀ ਹੋਈ) ਮੇਰੀ ਸੱਜੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਖੁਰਕ ਪਈ ਹੁੰਦੀ! ਕੋਈ
ਬਦਰੂਹ ਏਧਰ ਨੂੰ ਆ ਰਹੀ ਏ। (ਬੂਹਾ ਖੜਕਦਾ) ਖੋਲ੍ਹੋ-ਖੋਲ੍ਹੋ…ਜਿਹੜਾ
ਵੀ ਹੈ..ਬੂਹਾ ਤਾਂ ਖੋਲ੍ਹੋ!
(ਮੈਕਬਥ ਦੀ ਆਮਦ।)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ : | depth=6em}} ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਦੀਓ ਜਣੀਓ ਜਾਦੂਗਰਨੀਓ...ਹਨ੍ਹੇਰ ਦੀਓ ਜਾਈਓ ਬਦਰੂਹੋ!
ਹੁਣ ਕੀ ਮਤਾ ਪਕਾਉਂਦੀਆ ਓਂ ਏਥੇ?
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ  : | depth=6em}} ਦੰਭ ਹਨੇਰ ਧੁੰਦ ਚੁਫ਼ੇਰ! ਕੋਈ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਏਸਦਾ, ...ਬੇਨਾਮ! (ਠਹਾਕਾ)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਾਂ, ਹੇ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਰਹੋ...ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਜੋ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||81/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>csebrlohvuxloed6um9xkgfppko1o8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/82</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70674</id>
    <revision>
      <id>234283</id>
      <parentid>214049</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234283</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4048" sha1="8vm1za9rpt1j6muozy6j0yb05hxb8e9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਵੀ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ 'ਚੋਂ ਧਰਮ ਦਾ ਬੀਜਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੋ। ਝੱਗ
ਉਗਲਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ 'ਚ ਬੇੜਿਆਂ ਦੇ ਬੇੜੇ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿਓ, ਫ਼ੂਕ ਦਿਓ ਹਰੀਆਂ
ਕਚੂਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ, ਧੂੜ 'ਚ ਮਿਲਾ ਦਿਓ, ਦਰਖਤਾਂ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟੋ,
ਮਹੱਲ-ਮੁਨਾਰੇ ਸਭ ਥੇਹ ਕਰ ਦਿਓ, ਗੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਨੀਹੋਂ ਉਖਾੜ ਕਬਰਾਂ
ਬਣਾ ਛੱਡੋ, ਤੀਲਾ-ਤੀਲਾ ਕਰ ਉਡਾ ਦਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ, ਭੰਨ ਛੱਡੋ
ਭਾਵੇਂ ਚੌਂਕੀਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੌਣਾਂ, ਬੇਸ਼ੱਕ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿਓ
ਕੱਲਰ ਭੌਂ ਵਾਂਗ ਬਾਂਝ, ਨਾਸ਼ ਮਾਰ ਦਿਓ ਹਰ ਜਿਉਂਦੀ ਸ਼ੈਅ ਦਾ, ਜਾਰੀ
ਰੱਖੋ ਜੱਦ ਤਾਈਂ ਖੁਦ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਢਿੱਡ ਨਹੀਂ ਭਰ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ
ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਦੂਈ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਤੱਕੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਹੋਣੀ ਦੱਸ
ਦਿਓ! ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ.. ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ ਮੇਰਾ। (ਕੰਬੀ ਜਾਂਦਾ
ਹੈ।)
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਬੋਲ... ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏਂ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨  : | depth=6em}} ਫ਼ਰਿਆਦ ਕਰ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੩  : | depth=6em}}ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗੀਆਂ ਅਸੀਂ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਦੱਸ, ਸਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪੀਰਾਂ ਦੇ।
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਹੈਰਾਨ) ਤੁਹਾਡੇ..ਪੀਰ! ਹਾਂ-ਹਾਂ ਬੁਲਾਓ, ਸੱਦਾ ਦਿਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ! ਮੈਂ ਵੀ
ਤਾਂ ਦੇਖਾਂ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} (ਹੰਕਾਰਦੀ ਹੈ) ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਸੂਰਨੀ ਜਿਹੜੀ ਜੰਮਦਿਆਂ ਈ ਹੜੱਪ ਕਰ
ਗਈ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ….ਉਹਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਚੂਲ਼ੀ ਦੇਗ 'ਚ ਪਾਓ।
ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਓ ਜੱਲਾਦ ਦੇ ਛੁਰੇ 'ਚੋਂ ਚੋਂਦੀ ਚਰਬੀ ਦਾ! ਆਹੂਤੀ ਦਿਓ!
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ  : | depth=6em}} ਆਓ ਆਓ ਬੇਤਾਲੀਓ ਹਵਾਓ ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਆਓ ਪਤਾਲੋਂ ਆਓ, ਮੇਲ੍ਹਦੀਆਂ
ਆਓ ਖੇਲ੍ਹਦੀਆਂ ਆਓ ਆਓ ਆਓ! ਆਓ ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਜਾਹਰਾ
ਕਰੋ! ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰੋ!
(ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿਰ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਕਬਥ
ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਮੈਕਬਬ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾਂਦਾ
ਹੈ, ਪ੍ਰੇਤ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਹਫ਼ਿਆ ਹੋਇਆ) ਹੇ ਜਾਦੂਈ ਆਤਮਾ.... ਇਹ ਕੀ ਹੈ?
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}}(ਕੜਕ ਕੇ) ਬੋਲੋ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਸਭ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਜਾਣੀਜਾਨ...!
{{overfloat left|ਆਤਮਾ  : | depth=6em}} ਸੂਰਮਾ, ਬਹਾਦਰ..ਮੈਕਬਥ ਯਾਦ ਰਹੇ ਬਸ ਮੈਕਡਫ਼! (ਉਸਦੇ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||82/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8vm1za9rpt1j6muozy6j0yb05hxb8e9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/83</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70675</id>
    <revision>
      <id>234284</id>
      <parentid>214050</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234284</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4159" sha1="6kixcgohy24hsoa2u51urbke7vd1mwz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਗਿਰਦ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ) ਸੋਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਬਸ ਮੈਕਡਫ਼ ...., ਬਚ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚ!
ਬਸ, ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਿਆ।
(ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਏਂ, ਸ਼ੁਕਰੀਆ ਤੇਰਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ। ਚੰਗੇ ਵੇਲ਼ੇ ਚੁਕੰਨਾ ਕਰ
ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੱਕ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ। ਠੀਕ ਫੜ੍ਹਿਆ ਤੂੰ, (ਰੋਕਣ ਦੀ
ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਬਸ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੋਰ...
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} (ਕੜਕ ਕੇ) ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਬੱਧੀ ਨਹੀਂ। ਓ ਵੇਖ
ਓਧਰ (ਫ਼ਸਫ਼ਸਾਉਂਦੀ ਹੈ) ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ!
{{overfloat left|ਆਤਮਾ ੨  : | depth=6em}}(ਹੱਸਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ) ਸੁਣ ਮੈਕਬਬ ਸੁਣ! ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਸੁਣ!
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਕਾਸ਼ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਕੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ... ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਤੈਨੂੰ।
{{overfloat left|ਆਤਮਾ ੨  : | depth=6em}} ਦਲੇਰ ਬਣ, ਖੁੰਖਾਰਫ਼ੌਲਾਦ ਦਾ ਜਿਗਰ। ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਝ
ਨਹੀਂ, ਕੀੜੇ ਨੇ ਸਭ ...
• ਮਕੌੜੇ, ਮਸਲ ਦਿਓ! ਕੋਈ ਔਰਤ ਦਾ ਜਣਿਆ
ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਛੂਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇਰੀ ਵਾਹ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ!
(ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} ਫੇਰ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਕਿਉਂ
ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ! ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਕੀ ਏ! ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਮਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ
ਮੈਕਡਫ਼ ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ! ਫੇਰ ਹੀ ਯਕੀਨ ਹੋਏਗਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿ ਮੇਰੇ
ਅੰਦਰਲੇ ਇਹ ਡਰ ਸਭ ਝੂਠੇ ਨੇ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਸੌਂ ਸਕਾਂਗਾ! (ਲੰਮਾ ਹੌਂਕਾ)
ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਨੀਂਦ। ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਵੀ ਮੈਂ ਸੌਵਾਂਗਾ।
(ਤੀਜੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼। ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ
ਤਾਜ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਇੱਕ ਟਹਿਣੀ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਇਹ ਕੀ ਏ? ਕੋਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਗਦੈ... ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ! ਹਾਂ, ਇਸਦੇ
ਸਿਰ 'ਤੇ ਤਾਂ ਤਾਜ ਵੀ ਏ!
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ  : | depth=6em}} ਮੈਕਬਥ! ਸ਼ੀਅਅ...ਸੁਣ, ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰ।
{{overfloat left|ਆਤਮਾ ੩  : | depth=6em}} ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਸੂਰਮਿਆ, ਸ਼ੇਰ..! ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਡਰਦਾ ਕਿਸਤੋਂ ਐਂ
ਤੂੰ। ਕੋਈ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ...., ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ ਵੀਰਨਾਮ ਦਾ
ਜੰਗਲ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਤੇਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉੱਠ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ! ਉਦੋਂ
ਤਾਈਂ ਤੂੰ ਅਜਿੱਤ ਹੈਂ (ਜਾਂਦੀ ਹੈ)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ) ਇਹ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੰਗਲ ਤਾਂ
ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਕੌਣ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੜਕਾ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||83/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kixcgohy24hsoa2u51urbke7vd1mwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/84</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70676</id>
    <revision>
      <id>234285</id>
      <parentid>214051</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234285</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4041" sha1="eshu703k1yl3q73cmwdo1g39mq6c3wc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਸਕਦਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਣਹੋਣੀ ਏ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੁੱਟ
ਸਕਦੇ ਨੇ! ਕਿੰਨੀ ਮਿੱਠੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਏ, ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ
ਐਲਾਨ। ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੱਦ ਤਾਈਂ ਜੰਗਲ ਖੁਦ ਮੇਰੇ
ਖਿਲਾਫ਼ ਉੱਠ ਨਹੀਂ ਖਲੋਂਦਾ! ਮੈਕਬਥ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਭੋਗੇਗਾ, ਆਖਰੀ
ਸਾਹਾਂ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕਰੇਗਾ। (ਚੁੱਪੀ! ਸੋਚਦਾ ਹੈ) ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਾਲੇ ਵੀ
ਕਿਉਂ ਐਂ ਧੜਕਦਾ, ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸੋ...ਕੀ ਬੈਂਕੋ ਦੀ
ਔਲਾਦ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ! ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ।
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ  : | depth=6em}} ਮੂਰਖ ਹੋਰ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰ।
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ : | depth=6em}}ਇੰਝ ਨਾ ਕਹੋ, ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ! ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਾਰ! ਇਹ ਜਾਣੇ
ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰ ਕੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ! ਇਹ
ਕੜਾਹਾ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਚ ਧਸਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ! ਇਹ ਰੌਲ਼ਾ ਕਾਹਦਾ, ਰੱਬ
ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਤੇ ਦੱਸੋ! (ਹੱਥ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨੋਂ ਖਚਰੀਆਂ ਬਣੀਆਂ
ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} (ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਸੈਣਤ ਮਾਰ ਕੇ) ਹੱਥ ਜੋੜਦਾ ਏ ਸੂਰਮਾ,
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨  : | depth=6em}}ਤੂੰ ਦੱਸ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੩  : | depth=6em}}ਨਾ ਤੂੰ ਈ ਦੱਸ! (ਉਸਨੂੰ ਚਿੜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਸਾਰੀਆਂ  : | depth=6em}} ਲੈ ਵੇਖ ਲੈ ਫੇਰ! ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖ ਲੈ! ਖੋਭ ਲੈ ਆਪਣੇ ਦਿਲ 'ਚ
ਸੂਲਾਂ! ਹਿਰਦੈ ਆਪਣਾ ਡੋਬ ਲੈ! ਆਓ ਬਣ ਪਰਛਾਈਆਂ ਛਾਈਏ,
ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਾਰੀਆਂ ਲਾਈਏ!
(ਤੇਜ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਅੱਠ
ਸਮਰਾਟ ਮੈਕਬਥ ਦੇ ਮੋਹਰਿਓਂ ਦੀ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਲਤਾਨ
ਹੱਥ 'ਚ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬੈਂਕੋ ਦਾ ਭੂਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ) ਉਫ਼! ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹਦੇ ਵਰਗਾ! ਹੂ-ਬ-ਹੂ
ਪਰਛਾਈਂ ਏ ਬੈਂਕੋ ਦੀ! (ਅੱਖਾਂ ਮੀਚਦਾ) ਤੇਰਾ ਤਾਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ
ਚੁਭ ਰਿਹਾ ਏ, ਲੜ ਰਿਹਾ ਏ ਮਿਰਚਾਂ ਵਾਂਗ! (ਦੂਜੇ ਵੱਲ) ਇਹ ਵੀ ਉਸੇ
ਵਰਗਾ, ਉਹੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਾਲ਼, ਉਹੋ ਤਾਜ! (ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਸਭ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ
ਹੈ) ਇਹ ਵੀ ਉਹੋ! (ਚੀਖਦਾ) ਓ... ਗੰਦੀਓ ਭੂਤਨੀਓ! ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੀ
ਵਿਖਾਇਆ ਮੈਨੂੰ! ਕਿਉਂ? (ਅੱਖਾਂ ਨੋਚਦਾ ਹੈ) ਤੀਜਾ, ਚੌਥਾ ਵੀ ਏ?
ਮੇਰੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਫਟ ਰਹੀਆਂ! ਕੀ ਕਿਆਮਤ ਤੱਕ ਇਹ ਲੜੀ ਨਹੀਂ
ਟੁੱਟੇਗੀ! ਓ ਵੇਖੋ.. ਹੋਰ ਆਇਆ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ,,ਨਹੀਂ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||84/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eshu703k1yl3q73cmwdo1g39mq6c3wc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/85</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70677</id>
    <revision>
      <id>234286</id>
      <parentid>214052</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234286</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="jzh9yd88ag2bctbinnybpfpzgdc0x76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਦੇਖਾਂਗਾ! ਸੱਤਵਾਂ ਗਿਆ...,ਅੱਠਵਾਂ ਵੀ ਹੈ! ਇਸਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਾ
ਵੀ ਏ! (ਸ਼ੀਸ਼ੇ 'ਚ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ) ਓ ਮੇਰਿਆ ਰੱਬਾ..., ਇਹ ਕੀ!
ਇਹ ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਖ ਰਿਹਾਂ, ਇਹ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਨੇ! ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਸੁਨਹਿਰੇ
ਸ਼ਾਹੀ ਦੰਡ ਦੀ ਛੜੀ ਲਈ ਉਹ ਤੁਰੇ ਆ ਰਹੇ ਨੇ, ਝੰਡੇ ਝੂਲਦੇ...!
(ਰੋਣਹੱਕਾ) ਇੰਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼! ਸੱਚ ਏ..., ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਏ! ਉਹ
ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬੈਂਕੋ ਵੀ ਤੁਰਿਆ ਆ ਰਿਹਾ, ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ ਬੈਂਕੋ, ਮੇਰਾ
ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਰਿਹਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸਦੀ ਔਲਾਦ ਨੇ, ਹਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ
ਇਸ਼ਾਰਾ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ! ਬਸ! ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਬਸ ਕਰੋ! (ਕੰਬ ਰਿਹਾ
ਹੈ) ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ। (ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ਼ ਚੀਖਦਾ ਹੈ)
(ਤਿੰਨੋ ਚੁੜੇਲਾਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹਵਾ 'ਚ ਡੋਲਦੀਆਂ
ਮੈਕਬਬ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।)
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੧  : | depth=6em}} ਹੋਣੀ ਤੇ ਹੋਈ ਏ, ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਹ ਮੈਕਬਬ ਕਿਉਂ
ਭਮੱਤਰਿਆ ਜਿਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਏ! ਆਓ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਇਹਦੀਆਂ ਸੁੱਤੀਆਂ
ਕਲਾਂ ਜਗਾਈਏ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ 'ਚ ਝੂਮਦੇ ਗਾਉਂਦੇ ਖਵਾਬ ਜਗਾਈਏ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੨  : | depth=6em}}ਮੈਂ ਹਵਾਵਾਂ 'ਚ ਸੰਗੀਤ ਘੋਲਦੀ ਆਂ! ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ-ਛੇਤੀ ਉਹੋ ਪੁਰਾਣਾ
ਨਾਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ!
{{overfloat left|ਚੁੜੇਲ ੩  : | depth=6em}} ਚਲੋ ਨੀ ਬਣਾਓ ਗੋਲ ਘੜਾਰਾ, ਮਤੇ ਮੁੜ ਇਹ ਕਹੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨੀ ਫ਼ਰਜ਼
ਨਿਭਾਇਆ!
(ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਫ਼ੈਲਦੀ ਹੈ ਤੇ
ਮੈਕਬਬ ਉੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} ਹੰ... ਗਈਆਂ, ਕਿੱਧਰ ਗਈਆਂ? (ਹੈਰਾਨੀ 'ਚ ਸਿਰ ਝਟਕਦਾ ਹੈ)
ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਨ ਐ..., ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਸਾਹ-ਸੱਤ ਈ ਕੱਢ ਲਏ ਇਸਨੇ,
ਜਾਨ ਈ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਲਗਦੀ। ਇਹ ਘੜੀ ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ 'ਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ
ਰੜਕਦੀ ਰਹੇਗੀ। (ਦਸਤੱਕ) ਆ ਜਾਓ ਜੋ ਵੀ ਹੈ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਕੀ ਹੁਕਮ ਹੈ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ?
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਚੁੜੇਲਾਂ..., ਹੁਣੇ ਈ ਇੱਥੇ ਸੀ।
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਜੀ ਨਹੀਂ ਹਜ਼ੂਰ... ਮੈਂ ਤੇ...
ਮੈਕਬਥ
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਕੱਟਦਾ ਹੈ) ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੋਹਰਿਓਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘੀਆਂ...
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} (ਘਬਰਾਉਂਦਾ) ਮੈਂ ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹਜ਼ੂਰ!
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਹੱਥ ਮਲਦਾ ਹੋਇਆ) ਕੀੜੇ ਪੈਣ ਉਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਤਰਦੀਆਂ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||85/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jzh9yd88ag2bctbinnybpfpzgdc0x76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/86</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70678</id>
    <revision>
      <id>234287</id>
      <parentid>214063</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234287</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="034eh87xklcafduqkrdtnxe163jpwi4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਫਿਰਦੀਆਂ ਇਹ! (ਅਚੇਤ ਹੀ ਬੁੜਬੁੜਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਨਰਕਾਂ 'ਚ ਜਾਣੇ ਉਹ
ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ। (ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ
ਕੇ ਲਿਉਨਾਕਸ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ।..,
ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਪਲਟਣ ਲਗਦੀ ਏ ਪੂਰੀ! (ਘਬਰਾਹਟ)
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}} ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ ਫ਼ਿਕਰ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਘੁੜਸਵਾਰ
ਨੇ, (ਝਿਜਕਦਾ) ਸੂਹੀਏ.... ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਨੇ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀ ਖਿਦਮਤ
'ਚ!
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ?
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}}(ਇੱਕਦਮ) ਮੈਕਡਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੱਜ ਗਿਆ!
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}(ਸਿਰ ਖੁਰਕਦੇ ਹੋਏ) ਇੰਗਲੈਂਡ...?
{{overfloat left|ਲਿਉਨਾਕਸ  : | depth=6em}}ਜੀ ਸਰਕਾਰ..! (ਡਰਦੇ ਹੋਏ) ਇੰਗਲੈਂਡ!
{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}} (ਹੌਂਕਾ)...ਮੇਰੀਏ ਕਿਸਮਤੇ! ਤੂੰ ਤੇ। ..ਬੁਝ ਲਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਈ। (ਇਸ਼ਾਰਾ
ਸਮਝ ਕੇ ਲਿਉਨਾਕਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਕਬਥ ਬੜਬੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹਵਾਈ
ਕਿਲ੍ਹੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕੁਝ... ਤੁਰੰਤ!
ਕਾਲ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਏ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।
(ਮੁੱਠੀਆਂ ਭੀਚਦਾ ਹੈ) ਹੂੰ..। ਏਧਰ ਫ਼ਰਣਾ ਫ਼ਰਿਆ ਤੇ ਓਧਰ
ਪੂਰਾ, ਨਾਲ਼ ਦੀ ਨਾਲ਼। ਸੋਚਣ ਦਾ ਵੇਲ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ
ਵਿਗੜਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ! ਬਸ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਛੁੱਟੀ... ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ
ਨੂੰ... ਜੋ ਵੀ ਚਾਹੁਣ ਕਰਨ... ਤੁਰੰਤ! ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਉਸਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ
ਕਰਾਂਗਾ, ਅਚਾਨਕ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸੰਭਲਣ, ਤਬਾਹ ਕਰ
ਦਿਆਂਗਾ ਸਭ ਨੂੰ। (ਤੈਸ਼ 'ਚ) ਬਸ ਸ਼ੇਖਚਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਗਪੌੜ ਬਹੁਤ
ਗਏ..., ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਜੋਸ਼ ਠੰਡਾ ਪੈ ਜਾਏ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ
ਹਨੇਰ੍ਹੀ ਵਾਂਗ। ਦੇਖ ਲਿਆ ਜੋ ਦੇਖਣਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਹੁਣ।
(ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ) ਕਿੱਥੇ ਨੇ ਉਹ ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਏਥੇ ਭੇਜੋ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ਼! (ਸੰਨਾਟਾ)

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||86/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>034eh87xklcafduqkrdtnxe163jpwi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/87</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70679</id>
    <revision>
      <id>234288</id>
      <parentid>214064</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T01:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234288</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3316" sha1="l4y5105e4x9fgghju1y466jajhxr4lj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{dhr|3em}}
{{center|{{larger|'''ਐਕਟ ਚੌਥਾ : ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੂਜਾ'''}}}}
{{center|(ਮੈਕਡਫ਼ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ। ਮੈਕਡਫ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰੌਸ।)}}
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੀ ਗੁਨਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਉਸਨੇ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਈ ਨੱਸਣਾ
ਪੈ ਗਿਆ।
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}} ਦੇਖੋ ਬੀਬਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਬਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਪੈਣਾ....
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਪਰ ਜਦ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਫੇਰ ਕਿਉਂ...! ਇੰਝ ਭੱਜਣਾ ਤੇ
ਸਰਾਸਰ ਪਾਗਲਪਣ ਏ। ਬੰਦੇ ਦਾ ਡਰ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਸਿਰ-ਪੈਰ
ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਗ਼ੱਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ, ਮੁਜਰਿਮ।
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}} ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਰ ਹੀ ਏ! ਹੋ ਸਕਦਾ ਇਸੇ
'ਚ ਸਿਆਣਪ ਹੋਵੇ ਉਹਦੀ!
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਸਿਆਣਪ….? ਘਰ-ਬਾਰ, ਬੀਵੀ-ਬੱਚੇ, ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ
ਭਗੌੜਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ..., ਚੰਗੀ ਸਿਆਣਪ ਏ! ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਮੋਹ ਹੀ
ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}} ਨਾ ਮੇਰੀ ਬੀਬੀ ਭੈਣ, ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਆਪਣੇ 'ਤੇ..., ਹੌਸਲਾ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਨਿਮਾਣੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ, ਘੋਸਲਾ ਛੱਡ ਕੇ
ਨਹੀਂ ਭੱਜਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਬੋਟਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਖਾਤਰ ਬਾਜਾਂ ਨਾਲ਼ ਵੀ ਆਹ
ਡਾ ਲਾ ਲੈਂਦੀਆਂ।
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}} ਇੰਝ ਨਾ ਕਹੋ! (ਖ਼ੁਦ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ) ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਨੇ,
ਮੈਕਡਫ਼ ਭਲਾ ਆਦਮੀ ਏ, ਇਨਸਾਫ਼-ਪਸੰਦ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੋਰ
ਪਛਾਣਦਾ...
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਡਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਮੱਤ ਮਾਰ ਲਈ ਏ, ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਸਭ ਮੱਲ ਲਿਆ
ਏ ਇਸ ਖੌਫ਼ ਨੇ, ...ਸਾਡਾ ਮੋਹ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਿਆ! ਹੋਰ
ਕੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ ਇੰਝ ਭੱਜਣ ਦੀ।
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}} (ਭਾਵੁਕ) ਭਰੋਸਾ ਰੱਖ ਮੇਰੀ ਭੈਣ! ਇਸਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿ
ਸਕਦਾ। ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜ੍ਹਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ
ਗ਼ੱਦਾਰ ਕਹਿ ਕੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਈ ਨਾ ਚੱਲੇ! ਕੋਈ

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||87/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l4y5105e4x9fgghju1y466jajhxr4lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/88</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70680</id>
    <revision>
      <id>234289</id>
      <parentid>214065</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T02:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4049" sha1="rq7pd78820lfgxqtq40clj72vlkeram" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਪਿਐ, ਕਿਸ 'ਤੇ
ਯਕੀਨ ਕਰੇ ਬੰਦਾ, ਕਿਸ ’ਤੇ ਨਾ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸਹੀ ਏਂ, ਡਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼
ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਛੱਡਿਆ, ਕੁਝ ਸੁਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਜੀਬ ਹਾਲਤ ਨੇ, ਪਤਾ
ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਵੀ ਸੱਚ ਲਗਦੀਆਂ! ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ
ਵੀ ਕੋਈ ਭੈਅ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ। ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ
ਹਾਂ ਅਸੀਂ! (ਹੌਂਕਾ) ਚੰਗਾ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੱਲਦਾਂ, ਛੇਤੀ ਓ
ਮੁੜਾਂਗਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ। ਚੰਗਾ ਰੱਬ ਰਾਖਾ!
(ਮੈਕਡਫ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ
ਹੈ.)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਪਿਓ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਸੁੰਦਿਆਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ!
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}}(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇੱਥੇ...,ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ ਖੁਦ ਨੂੰ। ਇੰਝ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਛੇਤੀ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਕਲਪਦੀ ਹੈ) ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਮਰ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ! (ਹੌਂਕਾ) ਹੁਣ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਤੇਰਾ! ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} (ਭੋਲ਼ੇਪਣ 'ਚ) ਜਿਵੇਂ ਬੋਟ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਲਾਲ.., ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਹੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ ਅੰਮਾ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਖਾ ਲਿਆ! ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਟਹਿਣੀ ਤੋਂ ਓਸ ਟਹਿਣ..., ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼!
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਚਾਰੇ ਪੰਛੀ..., ਸੌ ਜਾਲ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਸੇ ਜਾਲ਼ ਤੋਂ?
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਡਰ ਕਾਹਦਾ ਅੰਮਾ, ਇਹ ਜਾਲ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦੇ! ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪ ਈ ਫਸਦਾ...,
ਹਾਂ, ਆਪੇ ਫਸੇਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ! (ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ
ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਅੱਬਾ ਮਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ.) ਕਿਹਾ ਨਾ ਮਰ ਗਿਆ ਉਹ,
ਯਤੀਮ ਏਂ ਤੂੰ! (ਰੋਂਦੀ ਹੈ) ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਚ। ...ਬਾਪ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ...

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||88/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rq7pd78820lfgxqtq40clj72vlkeram</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234290</id>
      <parentid>234289</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T02:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4080" sha1="bl3qc0yz07au352rqx63ams0f7xxh7m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|| depth=6em}}ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਪਿਐ, ਕਿਸ 'ਤੇ
ਯਕੀਨ ਕਰੇ ਬੰਦਾ, ਕਿਸ ’ਤੇ ਨਾ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸਹੀ ਏਂ, ਡਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼
ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਛੱਡਿਆ, ਕੁਝ ਸੁਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਜੀਬ ਹਾਲਤ ਨੇ, ਪਤਾ
ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਵੀ ਸੱਚ ਲਗਦੀਆਂ! ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ
ਵੀ ਕੋਈ ਭੈਅ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ। ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ
ਹਾਂ ਅਸੀਂ! (ਹੌਂਕਾ) ਚੰਗਾ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੱਲਦਾਂ, ਛੇਤੀ ਓ
ਮੁੜਾਂਗਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ। ਚੰਗਾ ਰੱਬ ਰਾਖਾ!
(ਮੈਕਡਫ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ
ਹੈ.)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਪਿਓ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਸੁੰਦਿਆਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ!
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}}(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇੱਥੇ...,ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ ਖੁਦ ਨੂੰ। ਇੰਝ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਛੇਤੀ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਕਲਪਦੀ ਹੈ) ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਮਰ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ! (ਹੌਂਕਾ) ਹੁਣ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਤੇਰਾ! ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} (ਭੋਲ਼ੇਪਣ 'ਚ) ਜਿਵੇਂ ਬੋਟ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਲਾਲ.., ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਹੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ ਅੰਮਾ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਖਾ ਲਿਆ! ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਟਹਿਣੀ ਤੋਂ ਓਸ ਟਹਿਣ..., ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼!
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਚਾਰੇ ਪੰਛੀ..., ਸੌ ਜਾਲ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਸੇ ਜਾਲ਼ ਤੋਂ?
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਡਰ ਕਾਹਦਾ ਅੰਮਾ, ਇਹ ਜਾਲ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦੇ! ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪ ਈ ਫਸਦਾ...,
ਹਾਂ, ਆਪੇ ਫਸੇਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ! (ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ
ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਅੱਬਾ ਮਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ.) ਕਿਹਾ ਨਾ ਮਰ ਗਿਆ ਉਹ,
ਯਤੀਮ ਏਂ ਤੂੰ! (ਰੋਂਦੀ ਹੈ) ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਚ। ...ਬਾਪ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ...

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||88/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bl3qc0yz07au352rqx63ams0f7xxh7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234292</id>
      <parentid>234290</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T02:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234292</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4078" sha1="iv4i801xw84pj8wrhcnglc6js2s8m89" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left|depth=6em}}ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਪਿਐ, ਕਿਸ 'ਤੇ
ਯਕੀਨ ਕਰੇ ਬੰਦਾ, ਕਿਸ ’ਤੇ ਨਾ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸਹੀ ਏਂ, ਡਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼
ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਛੱਡਿਆ, ਕੁਝ ਸੁਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਜੀਬ ਹਾਲਤ ਨੇ, ਪਤਾ
ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਵੀ ਸੱਚ ਲਗਦੀਆਂ! ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ
ਵੀ ਕੋਈ ਭੈਅ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ। ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ
ਹਾਂ ਅਸੀਂ! (ਹੌਂਕਾ) ਚੰਗਾ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੱਲਦਾਂ, ਛੇਤੀ ਓ
ਮੁੜਾਂਗਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ। ਚੰਗਾ ਰੱਬ ਰਾਖਾ!
(ਮੈਕਡਫ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ
ਹੈ.)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਪਿਓ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਸੁੰਦਿਆਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ!
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}}(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇੱਥੇ...,ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ ਖੁਦ ਨੂੰ। ਇੰਝ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਛੇਤੀ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਕਲਪਦੀ ਹੈ) ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਮਰ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ! (ਹੌਂਕਾ) ਹੁਣ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਤੇਰਾ! ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} (ਭੋਲ਼ੇਪਣ 'ਚ) ਜਿਵੇਂ ਬੋਟ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਲਾਲ.., ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਹੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ ਅੰਮਾ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਖਾ ਲਿਆ! ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਟਹਿਣੀ ਤੋਂ ਓਸ ਟਹਿਣ..., ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼!
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਚਾਰੇ ਪੰਛੀ..., ਸੌ ਜਾਲ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਸੇ ਜਾਲ਼ ਤੋਂ?
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਡਰ ਕਾਹਦਾ ਅੰਮਾ, ਇਹ ਜਾਲ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦੇ! ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪ ਈ ਫਸਦਾ...,
ਹਾਂ, ਆਪੇ ਫਸੇਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ! (ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ
ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਅੱਬਾ ਮਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ.) ਕਿਹਾ ਨਾ ਮਰ ਗਿਆ ਉਹ, ਯਤੀਮ ਏਂ ਤੂੰ! (ਰੋਂਦੀ ਹੈ) ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਚ। ...ਬਾਪ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ...

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||88/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iv4i801xw84pj8wrhcnglc6js2s8m89</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234293</id>
      <parentid>234292</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T02:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234293</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4079" sha1="klshlnwor50xyd1llba2f2yti6dvh0g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;
{{overfloat left||depth=6em}}ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਪਿਐ, ਕਿਸ 'ਤੇ
ਯਕੀਨ ਕਰੇ ਬੰਦਾ, ਕਿਸ ’ਤੇ ਨਾ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸਹੀ ਏਂ, ਡਰ ਨੇ ਦਿਮਾਗ਼
ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਛੱਡਿਆ, ਕੁਝ ਸੁਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਅਜੀਬ ਹਾਲਤ ਨੇ, ਪਤਾ
ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਵੀ ਸੱਚ ਲਗਦੀਆਂ! ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ
ਵੀ ਕੋਈ ਭੈਅ ਅੰਦਰੋਂ ਵੱਢ-ਵੱਢ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ। ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ
ਹਾਂ ਅਸੀਂ! (ਹੌਂਕਾ) ਚੰਗਾ ਮੇਰੀ ਭੈਣ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੱਲਦਾਂ, ਛੇਤੀ ਓ
ਮੁੜਾਂਗਾ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਮੋੜ ਲੈਣਗੇ। ਚੰਗਾ ਰੱਬ ਰਾਖਾ!
(ਮੈਕਡਫ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ
ਹੈ.)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਪਿਓ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਸੁੰਦਿਆਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ!
{{overfloat left|ਰੌਸ  : | depth=6em}}(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਇੱਥੇ...,ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ ਖੁਦ ਨੂੰ। ਇੰਝ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਛੇਤੀ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਕਲਪਦੀ ਹੈ) ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਤੇਰਾ ਪਿਓ ਤਾਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ, ਮਰ ਗਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ! (ਹੌਂਕਾ) ਹੁਣ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਤੇਰਾ! ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} (ਭੋਲ਼ੇਪਣ 'ਚ) ਜਿਵੇਂ ਬੋਟ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਲਾਲ.., ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਹੇਂਗਾ ਤੂੰ!
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ ਅੰਮਾ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਖਾ ਲਿਆ! ਤੇ ਫੇਰ ਏਸ ਟਹਿਣੀ ਤੋਂ ਓਸ ਟਹਿਣ..., ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼!
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਚਾਰੇ ਪੰਛੀ..., ਸੌ ਜਾਲ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਸੇ ਜਾਲ਼ ਤੋਂ?
{{overfloat left|ਬੱਚਾ  : | depth=6em}} ਡਰ ਕਾਹਦਾ ਅੰਮਾ, ਇਹ ਜਾਲ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦੇ! ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪ ਈ ਫਸਦਾ...,
ਹਾਂ, ਆਪੇ ਫਸੇਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ! (ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਨੱਚਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ
ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਅੱਬਾ ਮਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ।
{{overfloat left|ਪਤਨੀ  : | depth=6em}} (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ.) ਕਿਹਾ ਨਾ ਮਰ ਗਿਆ ਉਹ, ਯਤੀਮ ਏਂ ਤੂੰ! (ਰੋਂਦੀ ਹੈ) ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਚ। ...ਬਾਪ
ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ...

&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||88/ਮੈਕਬਥ }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>klshlnwor50xyd1llba2f2yti6dvh0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/12</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73836</id>
    <revision>
      <id>234268</id>
      <parentid>234049</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */</comment>
      <origin>234268</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/14</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73837</id>
    <revision>
      <id>234269</id>
      <parentid>234051</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */</comment>
      <origin>234269</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/33</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73859</id>
    <revision>
      <id>234228</id>
      <parentid>234213</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="618yyvr7swzvhnxe6oeds2vjhk9v8tl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ...। ਪੰਜੇ ਪੀਰ
ਬਦਹਵਾਸ ਹੋਏ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...। ਮੱਝਾਂ
ਖੂੰਖਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਚੁਫੇਰੇ ਕੋਹਰਾਮ ਫ਼ੈਲ ਗਿਆ ਤਾਂਡਵ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਇਹ ਬੋਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।)}}

{{playscript||ਮਹੀਂ ਟੁਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਭੂਹੇ ਹੋਇ ਕੇ ਪਿੰਡ ਭਜਾਇਓ ਨੇ
ਪੱਟ ਝੁੱਗੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਤੂੰ ਢੁੱਡ ਮਾਰਨ,
ਭਾਂਡੇ ਭੰਨ ਕੇ ਸ਼ੋਰ ਘੱਤਾਇਓ ਨੇ}}

{{playscript||(ਲੋਕ ਰਾਂਝੇ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪਿੱਠ
ਮੋੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ: ਮੂੰਹ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮਹੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਖਦੇੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਜ਼ ਬਦਲਦੀਆਂ
ਹਨ... ਉਦਾਸ...ਹਤਾਬ...ਤੁਰਦੀਆਂ ਤੇ ਬੂਥੀਆਂ ਉਤਾਂਹ ਵੱਲ
ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਅਰਦਾਸ ਦੀ
ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਪਿੱਠਾਂ ਕਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ...। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਵਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼
ਬਿਰਹੋਂ ਡੁੱਬੇ ਬੋਲ ਭਾਰਾ-ਭਰਕਮ ਭਾਵ... ਹਵਾ 'ਚ ਫੈਲਦੇ
ਹਨ।)}}

{{playscript||ਮੱਝੀਂ ਚਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਚੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਮਾਹੀਹਾਰ ਸੱਭੇ ਝੱਖ ਮਾਰ ਰਹੇ
ਕਾਈ ਘੁਸ ਜਾਏ, ਕਾਈ ਡੁੱਬ ਜਾਏ,
ਕਾਈ ਮੀਂਹ ਲਹੇ ਕੋਈ ਪਾਰ ਰਹੇ}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :  ਯਾ ਖੁਯਾ ਇਹ ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਏ...।

(ਪੰਜੇ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ...)}}

{{playscript|1|  :  ਰਾਂਝੇ ਵੰਝਲੀ ਰੱਖੀ..., ਪੌਣਾਂ ਨੇ ਭੌਣ...ਤੇ ਭੌਰਾਂ ਨੇ ਤਾਨ ਛੱਡੀ}}

{{playscript|2|  :  ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ..., ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ..., ਧਰਤੀ ਨੇ ਬੀਅ ਤੇ
ਨਦੀਆਂ ਨੀਰ ਘੁੱਟੇ।}}

{{playscript|3|  :  ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੁਝੀਆਂ...,ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡਾਂ ਠਰਣ ਲੱਗਾ}}

{{playscript|4|  :  ਹਉਂਕਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਪਾਵੇ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗਦੇ... ਯਾ ਖੁਦਾ ਇਹ ਤੇਰਾ}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||33 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>618yyvr7swzvhnxe6oeds2vjhk9v8tl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/34</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73860</id>
    <revision>
      <id>234230</id>
      <timestamp>2026-09-09T14:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>234230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2656" sha1="7hdppb7p31fw2s9szzx7t6l4pxhu7d5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਹੈ}}

{{playscript|5|  :  ਪੋਥੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ...।}}

{{playscript|1|  :  ਇਸ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਭਾਰ... ਤੇਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਤੋਂ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ...}}

{{playscript|2|  :  ਇਹ ਬਿਖਰ ਜਾਣੀ ਮੌਲਾ...।}}

{{playscript|3|  :  ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਬਰ ਮੁੱਕੇ...}}

{{playscript|4| :  ਆਹ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟੇ... ਤੇ ਖੇਡ ਤੇਰੀ ਸਭ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇ ਖੰਡ ਦੇ
ਖਿਡੌਣੇ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ...। ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਇਸ ਵੰਝਲੀ
ਬਾਝੋਂ ਤੇ ਸਭ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਚੱਲਾ...।}}

{{playscript|ਗੀਤ|  : (ਸਿਰਫ਼ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ।)}}
 
{{playscript||
ਸਿਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬਾਝ ਨਾ ਇਸ਼ਕ ਪੱਕੇ,
ਨਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਖਾਲੀਆਂ ਯਾਰੀਆਂ ਵੇ
ਜੇ ਤਾਂ ਮਾਮਲੇ ਪੈਣ ਤਾਂ ਭੱਜ ਜਾਵੇ,
ਵੇਖ ਇਸ਼ਕ਼ ਬਣਾਈਐ ਖੁਆਰੀਆਂ ਵੇ 
ਏਥੇ ਛੱਡ ਈਮਾਨ ਜੇ ਨੱਸ ਜਾਵੇਂ,
ਇਸ਼ਕ ਜਾਲਣਾ ਖਰਾ ਦੁਹੇਲੜਾ ਈ
ਤਾਬ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਝੱਲਣੀ ਖਰੀ ਔਖੀ,
ਇਸ਼ਕ ਗੁਰੂ ਤੇ ਜੱਗ ਸਭ ਚੇਲੜਾ ਈ}}

{{playscript||{{gap}}(ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਪੀਰ ਸਭ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ
ਹਰਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਪਰ
ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੀਰ
ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਅਹਿੱਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪੋਥੀਆਂ
ਵਾਲੇ ਵੀ ਧੋਣ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।)}}

{{playscript||ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦਿਲਾਸੜੇ ਨਾਲ਼ ਪੀਰਾਂ,
ਮੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਜੀਉ ਤਸੱਲਿਆ ਈ}}

{{playscript||(ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||34 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7hdppb7p31fw2s9szzx7t6l4pxhu7d5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234231</id>
      <parentid>234230</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="9g0dd978t275cf9rwp4x728my8gszqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;poem&gt;{{playscript||ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਹੈ}}

{{playscript|5|  :  ਪੋਥੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ...।}}

{{playscript|1|  :  ਇਸ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਭਾਰ... ਤੇਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਤੋਂ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ...}}

{{playscript|2|  :  ਇਹ ਬਿਖਰ ਜਾਣੀ ਮੌਲਾ...।}}

{{playscript|3|  :  ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਬਰ ਮੁੱਕੇ...}}

{{playscript|4| :  ਆਹ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟੇ... ਤੇ ਖੇਡ ਤੇਰੀ ਸਭ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇ ਖੰਡ ਦੇ
ਖਿਡੌਣੇ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ...। ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਇਸ ਵੰਝਲੀ
ਬਾਝੋਂ ਤੇ ਸਭ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਚੱਲਾ...।}}

{{playscript|ਗੀਤ|  : (ਸਿਰਫ਼ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ।)}}
 
{{playscript||
ਸਿਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬਾਝ ਨਾ ਇਸ਼ਕ ਪੱਕੇ,
ਨਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਖਾਲੀਆਂ ਯਾਰੀਆਂ ਵੇ
ਜੇ ਤਾਂ ਮਾਮਲੇ ਪੈਣ ਤਾਂ ਭੱਜ ਜਾਵੇ,
ਵੇਖ ਇਸ਼ਕ਼ ਬਣਾਈਐ ਖੁਆਰੀਆਂ ਵੇ 
ਏਥੇ ਛੱਡ ਈਮਾਨ ਜੇ ਨੱਸ ਜਾਵੇਂ,
ਇਸ਼ਕ ਜਾਲਣਾ ਖਰਾ ਦੁਹੇਲੜਾ ਈ
ਤਾਬ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਝੱਲਣੀ ਖਰੀ ਔਖੀ,
ਇਸ਼ਕ ਗੁਰੂ ਤੇ ਜੱਗ ਸਭ ਚੇਲੜਾ ਈ}}

{{playscript||{{gap}}(ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਪੀਰ ਸਭ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ
ਹਰਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਪਰ
ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੀਰ
ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਅਹਿੱਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪੋਥੀਆਂ
ਵਾਲੇ ਵੀ ਧੋਣ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।)}}

{{playscript||ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦਿਲਾਸੜੇ ਨਾਲ਼ ਪੀਰਾਂ,
ਮੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਜੀਉ ਤਸੱਲਿਆ ਈ}}

{{playscript||(ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||34 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9g0dd978t275cf9rwp4x728my8gszqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/35</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73861</id>
    <revision>
      <id>234232</id>
      <timestamp>2026-09-09T14:52:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}  {{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ ਈ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।}}  {{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}  {{playscript|3| :  ਵ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2411" sha1="pb0enwpyx2svv8hr46qxiofbinuvpep" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ
ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ
ਕਰਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।}}

{{playscript||ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਦੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।
ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।}}

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਵਿਚੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pb0enwpyx2svv8hr46qxiofbinuvpep</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234233</id>
      <parentid>234232</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T14:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2411" sha1="dghmuhg60doabv1exib3lmw4h3qeut6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ
ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ
ਕਰਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।}}

{{playscript||ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਦੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।
ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।}}

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਵਿਚੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dghmuhg60doabv1exib3lmw4h3qeut6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234247</id>
      <parentid>234233</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>234247</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2416" sha1="50688rpeza6g4rise1smallk5v103tb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

{{gap}}(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।}}

{{gap}}ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਦੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।
{{gap}}ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਵਿਚੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>50688rpeza6g4rise1smallk5v103tb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234248</id>
      <parentid>234247</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234248</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2416" sha1="3ky1x3yqdjfoouldqgoarr3kuxwjsih" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

{{gap}}(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ
ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ
ਕਰਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।

{{gap}}ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਦੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।
{{gap}}ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।}}

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਵਿਚੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ky1x3yqdjfoouldqgoarr3kuxwjsih</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234251</id>
      <parentid>234248</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>234251</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2460" sha1="tbbx7r7okddkmpy9uah03vei7spy5p4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। ''(ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

{{gap}}''(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ''
{{gap}}''ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ''
{{gap}''}ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।

{{gap}}''(ਪ੍ਰੇਮੀ-ਜੋੜੀਆਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਵੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।''
{{gap}}''ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।'')}}

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਭੈਰੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tbbx7r7okddkmpy9uah03vei7spy5p4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234252</id>
      <parentid>234251</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:21:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234252</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2460" sha1="j6tuy26k2gclsfnxyxzrcxnczfgzzs8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| : ਤੇਰੀ ਹੀਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮੀਆਂ ਮਖ਼ਦੂਮ ਜਹਾਨੀਆਂ ਘੱਲਿਆ
ਈ...। ''(ਰਾਂਝੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਲੋਅ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|2| :  ਹੁਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ...।}}

{{playscript|3| :  ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਚੋਹੀਂ ਖੂੰਟੀ ਫੈਲ ਗਈ ਏ...।}}

{{playscript|4| :  ਚਾਰੇ ਯੁਗ ਵੈਰਾਗੇ ਗਏ...।}}

{{playscript|5| :  ਕੋਈ ਰਾਗ ਛੇੜ... ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਘਰ ਸੁੰਨਾ ਹੋ ਚੱਲਾ ਏ।

{{gap}}''(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ..। ਪੀਰ ਵੰਝਲੀ''
{{gap}}''ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ''
{{gap}}''ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 1| :  (ਦੂਜੇ ਨੂੰ) ਕੀ...ਹੋ ਰਿਹਾ ਈ?}}

{{playscript|ਅੰਨਾ 2|  :  ਤੂੰ ਦੱਸ ਨਾ...ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਸੁਜਾਖਾ...!}}

{{playscript||ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ਼ ਵਜਾਇ ਕੇ ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ,
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਉਧੋ ਤੇ ਕਾਹਨ ਦੇ ਬਿਸ਼ਨ ਪਦੇ,
ਕਦੇ ਮਾਝ ਬੀਹਾਰੀ ਦੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਮਲਕੀ ਨਾਲ਼ ਜਲਾਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਗਾਵੇ,
ਵਿੱਚ ਝੀਵਰੀ ਦੀ ਕਲੀ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।
ਕਦੇ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਹੀਂਵਾਲ ਵਾਲਾ,
ਨਾਲ਼ ਸ਼ੌਕ ਦੇ ਸੰਦ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ।

{{gap}}''(ਪ੍ਰੇਮੀ-ਜੋੜੀਆਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ। ਪੀਰ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਵੀ ਨੱਚਦੀਆਂ...।''
{{gap}}''ਰਾਂਝਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਵੰਝਲੀ ਲੈ ਝੂਮਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।'')}}

{{playscript||ਸੋਰਠ ਗੂਜਰੀ ਪੂਰਬੀ ਲਲਿਤ ਭੈਰੋਂ,
ਜੋਗ ਰਾਗ ਦੀ ਜ਼ੀਲ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਟੋਢੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰ ਧਨਾਸਰੀ ਤੇ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||35 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6tuy26k2gclsfnxyxzrcxnczfgzzs8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/73</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73862</id>
    <revision>
      <id>234236</id>
      <timestamp>2026-09-09T14:59:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;gksoK dh ikD^gSkD fpPBk  L  [de[Ph eo u[Zek B&quot;itkB fe;kB  e?bk  L  ;ojZd ’s/ wkfonk frnk |&quot;ih  fwZm{  L  e?b/ dk S'Nk Gok  gqhsw  L  e?b/, fwZm{ s/ ;[Zy' dk pkg{  w/b'  L  gqhsw dh xotkbh  ;zsh  L  fpPB/ dh wK  s/ik  L  fpPB/ dk pkg{  ;[Zy'  L  e?b/ s/ fwZm{ dh G?D  ihs  L  fpPB/ dh xotkbh  fpPBh  L  gqhsw ns/ w/b' dh d{ih e[Vh fi;dk ftnkj j' u[Zek j?.  P/ok  L  fpPB/ dk S'Nk Gok  j'o gkso  L  bkbk, ;ogzu, ekwo/v, wZyD, gq'|?;o, wBihs s/ wzvh d/...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234236</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="660" sha1="aiiuiqyp9nuyqrkcv07ujbsuyp79ava" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;gksoK dh ikD^gSkD
fpPBk

L

[de[Ph eo u[Zek B&quot;itkB fe;kB

e?bk

L

;ojZd ’s/ wkfonk frnk |&quot;ih

fwZm{

L

e?b/ dk S'Nk Gok

gqhsw

L

e?b/, fwZm{ s/ ;[Zy' dk pkg{

w/b'

L

gqhsw dh xotkbh

;zsh

L

fpPB/ dh wK

s/ik

L

fpPB/ dk pkg{

;[Zy'

L

e?b/ s/ fwZm{ dh G?D

ihs

L

fpPB/ dh xotkbh

fpPBh

L

gqhsw ns/ w/b' dh d{ih e[Vh fi;dk ftnkj j' u[Zek j?.

P/ok

L

fpPB/ dk S'Nk Gok

j'o gkso

L

bkbk, ;ogzu, ekwo/v, wZyD, gq'|?;o, wBihs s/ wzvh d/
fdqP ’u nkT[D tkb/ fe;kB, w[Bhw s/ fJz;g?eNo, d' nwbh,
g[fb; fJz;g?eNo s/ f;gkjh. fJBQK s'A fJbktk cfoPs/,
gohnK s/ :w pD/ j'J/ feodko.&lt;noinclude&gt;{{rh||73 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aiiuiqyp9nuyqrkcv07ujbsuyp79ava</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234237</id>
      <parentid>234236</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>234237</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="k3u8i50yotqn406r7lt5abmyb3zp73t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;{{c|{{larger|ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ}}}}&lt;/noinclude&gt;ਬਿਸ਼ਨਾ
ਕੈਲਾ
:
ਮਿੱਠੂ
ਪ੍ਰੀਤਮ
ਮੰਨ
ਸੰਤੀ
ਤੇਜਾ
ਸੁੱਖੋ
ਜੀਤ
ਬਿਸ਼ਨੀ
ਸ਼ੇਰਾ
ਹੋਰ ਪਾਤਰ
ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
: ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਸਾਨ
ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਫ਼ੌਜੀ
ਕੈਲੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ
ਕੈਲੇ, ਮਿੱਠੂ ਤੇ ਮੁੱਖੇ ਦਾ ਬਾਪੂ
! ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ
ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਮਾਂ
:
:
ਬਿਸ਼ਨੇ ਦਾ ਬਾਪੂ
: -
:
ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ
ਕੈਲੋ ਤੇ ਮਿੱਠੂ ਦੀ ਦੇ
: ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਤੇ ਮੋਨੋ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕੁੜੀ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਬਿਸ਼ਨੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ
: ਲਾਲਾ, ਸਰਪੰਚ, ਕਾਮਰੇਡ, ਮੱਖਣ, ਸਰ, ਮਨਜੀਤ ਤੇ ਮੰਡੀ ਦੇ
ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ, ਮੁਨੀਮ ਤੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ, ਦੋ ਅਮਲੀ,
ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਫਰਿਸ਼ਤੇ,
ਪਰੀਆਂ ਤੇ ਯਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਕਿਰਦਾਰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3u8i50yotqn406r7lt5abmyb3zp73t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/74</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73863</id>
    <revision>
      <id>234238</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="p0bbvnzqnzjcuz9u9gqr9iqzdz795ha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||- :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0bbvnzqnzjcuz9u9gqr9iqzdz795ha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234239</id>
      <parentid>234238</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */</comment>
      <origin>234239</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k75duytpgp90wjsay21sw728gk6ny1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/75</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73864</id>
    <revision>
      <id>234242</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234242</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2422" sha1="jcmfdvgwfyieqnozup8psyk5e5khtqd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ}}}}

{{playscript||''(ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸੁਫ਼ਨਮਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਮਸਤੀ ਭਰੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਰੀਨੁਮਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਤੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਇੱਕ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਭਰੀਆਂ ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਸਦੇ ਖੇਡਦੇ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਉਹ ਪੂਰੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।''}}

{{playscript|ਗੀਤ| : {{Block center|&lt;poem&gt;ਨਾਟਕ ਜਿਉਂਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ
ਧਨਹੀਨਾਂ ਦਾ ਧਨਵਾਨਾਂ ਦਾ
ਕੌਤਕ ਵੇਖੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਮਿੱਟੀ
ਮਿੱਟੀਓਂ ਅੰਨ ਉਗਾਉਂਦੇ
ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਦੇ ਪੁਰਜੇ
ਚਰਬੀ ਮਾਸ ਖੁਆਉਂਦੇ
ਗਿਣ ਗਿਣ ਨੋਟ ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਹੋ ਗਏ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਗੁਆ ਕੇ
ਚਾਤਰ ਬਣ ਬਣ ਬਣਦੇ ਮੂਰਖ
ਸਿਆਣੇ ਸੁਘੜ ਨਦਾਨਾ ਦਾ
ਕੌਤਕ ਵੇਖੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ
ਨਾਟਕ ਜਿਉਂਦੇ...।&lt;/poem&gt;}}}}

{{playscript||''ਗੀਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰੀਆਂ ਤੋਂ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਕੈਲਾ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਚਿਖਾ 'ਚ ਕਾਹਨਾ ਘੁੰਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੁਰਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯਮ ਹੰਟਰ''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||75 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jcmfdvgwfyieqnozup8psyk5e5khtqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234243</id>
      <parentid>234242</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234243</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2421" sha1="qyakc523zdqmu4gs4xk51yz27wd15x4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{c|{{larger|ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ}}}}

{{playscript||''(ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸੁਫ਼ਨਮਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਮਸਤੀ ਭਰੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਰੀਨੁਮਾਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਤੇ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਇੱਕ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਭਰੀਆਂ ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਸਦੇ ਖੇਡਦੇ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਉਹ ਪੂਰੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।''}}

{{playscript|ਗੀਤ| :{{Block center|&lt;poem&gt;ਨਾਟਕ ਜਿਉਂਦੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ
ਧਨਹੀਨਾਂ ਦਾ ਧਨਵਾਨਾਂ ਦਾ
ਕੌਤਕ ਵੇਖੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਮਿੱਟੀ
ਮਿੱਟੀਓਂ ਅੰਨ ਉਗਾਉਂਦੇ
ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਦੇ ਪੁਰਜੇ
ਚਰਬੀ ਮਾਸ ਖੁਆਉਂਦੇ
ਗਿਣ ਗਿਣ ਨੋਟ ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਹੋ ਗਏ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਗੁਆ ਕੇ
ਚਾਤਰ ਬਣ ਬਣ ਬਣਦੇ ਮੂਰਖ
ਸਿਆਣੇ ਸੁਘੜ ਨਦਾਨਾ ਦਾ
ਕੌਤਕ ਵੇਖੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦਾ
ਨਾਟਕ ਜਿਉਂਦੇ...।&lt;/poem&gt;}}}}

{{playscript||''ਗੀਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰੀਆਂ ਤੋਂ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਪਾਈ ਕੈਲਾ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਚਿਖਾ 'ਚ ਕਾਹਨਾ ਘੁੰਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸੁਰਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਯਮ ਹੰਟਰ''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||75 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qyakc523zdqmu4gs4xk51yz27wd15x4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/36</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73865</id>
    <revision>
      <id>234245</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;  {{playscript||ਜੈਤਸਰੀ ਤੂੰ ਨਾਲ਼ ਰਲਾਂਵਦਾ ਈ ਮਾਲਸਰੀ ਤੇ ਪਰਜ ਬਿਹਾਗ ਬੋਲੇ, ਨਾਲ਼ੇ ਮਾਲਵਾ ਵਿੱਚ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਮਾਲਕੌਂਸ ਬੋਲੇ, ਨਟ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ ਬਰਵਾ ਨਾਲ਼ ਪਲਾਸੀਆ ਭੀਮ ਬੋਲੇ, ਦੀਪਕ ਰਾਗ ਦ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234245</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2592" sha1="4fiipu5bw95ihgpbl5o8tiywocrknol" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{playscript||ਜੈਤਸਰੀ ਤੂੰ ਨਾਲ਼ ਰਲਾਂਵਦਾ ਈ
ਮਾਲਸਰੀ ਤੇ ਪਰਜ ਬਿਹਾਗ ਬੋਲੇ,
ਨਾਲ਼ੇ ਮਾਲਵਾ ਵਿੱਚ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਮਾਲਕੌਂਸ ਬੋਲੇ,
ਨਟ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ
ਬਰਵਾ ਨਾਲ਼ ਪਲਾਸੀਆ ਭੀਮ ਬੋਲੇ,
ਦੀਪਕ ਰਾਗ ਦੀ ਤਾਰ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਪਹਾੜੀ ਧੰਟੀਆਂ ਦੇ,
ਗਉੜੀ ਨਾਲ ਆਸਾ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਰਾਮਕਲੀ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਗਾਵੇ,
ਤੇ ਮੁੰਦਾਵਣੀ ਦੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਂਵਦਾ ਈ

{{gap}}(ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਨ੍ਰਿਤ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| :  (ਥਾਪੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।) ਜਾਹ ਮੀਆਂ ਜਾਹ... ਹੀਰ ਤੇਰੀ...}}

{{playscript|2|  :  ਬਿਰਹੋਂ ਤਪਦਾ...ਤਾਂ ਅੰਬਰ ਵਰ੍ਹਦਾ}}

{{playscript|3|  :  ਵਿਯੋਗ ਪੱਕਦਾ ਏ ਤਾਂ ਜੋਗ ਝਰਦਾ ਏ ਪੁੱਤਰ}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਕਿਸ ਜੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਓ ਮੁਰਸ਼ਦੋ... ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਜੇ ਆਉਂਦੀ...। ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ... ਸਿੱਧਮ-ਸਿੱਧੀ।}}

{{playscript|4| :  ਜਾ ਬਾਲ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦਾ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ)}}

{{playscript|5| :  ਅੜੀਆਂ ਕਰ ਵਕਤ ਨਾ ਟਪਾ...
{{center|(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)}}}}

{{playscript|ਇਕੱਠੇ| :  ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਉਸ ਪਾਰ ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਵੇਖਦੀ ਏ...। ਮੇਰਾ... ਰਾਹ... ਹੀਰ...। ਇਹ ਜੋਗੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਕੀ ਏ... ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟਾਂ...। (ਸ਼ੁਦਾਈਆਂ ਵਾਂਗ
ਲੋਟਣੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓ ਮੁੱਲਾ ਹੋਰੀਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...)}}&lt;noinclude&gt;

{{rh||36 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4fiipu5bw95ihgpbl5o8tiywocrknol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234246</id>
      <parentid>234245</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:12:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234246</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2606" sha1="f7dulmnmp15l8eb9o61pfwamhyenace" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;

{{playscript||ਜੈਤਸਰੀ ਤੂੰ ਨਾਲ਼ ਰਲਾਂਵਦਾ ਈ
ਮਾਲਸਰੀ ਤੇ ਪਰਜ ਬਿਹਾਗ ਬੋਲੇ,
ਨਾਲ਼ੇ ਮਾਲਵਾ ਵਿੱਚ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਮਾਲਕੌਂਸ ਬੋਲੇ,
ਨਟ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ
ਬਰਵਾ ਨਾਲ਼ ਪਲਾਸੀਆ ਭੀਮ ਬੋਲੇ,
ਦੀਪਕ ਰਾਗ ਦੀ ਤਾਰ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਪਹਾੜੀ ਧੰਟੀਆਂ ਦੇ,
ਗਉੜੀ ਨਾਲ ਆਸਾ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਰਾਮਕਲੀ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਗਾਵੇ,
ਤੇ ਮੁੰਦਾਵਣੀ ਦੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਂਵਦਾ ਈ

{{gap}}(ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਨ੍ਰਿਤ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।)}}

{{playscript|ਪੀਰ| :  (ਥਾਪੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।) ਜਾਹ ਮੀਆਂ ਜਾਹ... ਹੀਰ ਤੇਰੀ...}}

{{playscript|2|  :  ਬਿਰਹੋਂ ਤਪਦਾ...ਤਾਂ ਅੰਬਰ ਵਰ੍ਹਦਾ}}

{{playscript|3|  :  ਵਿਯੋਗ ਪੱਕਦਾ ਏ ਤਾਂ ਜੋਗ ਝਰਦਾ ਏ ਪੁੱਤਰ}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਕਿਸ ਜੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਓ ਮੁਰਸ਼ਦੋ... ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਜੇ ਆਉਂਦੀ...। ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ... ਸਿੱਧਮ-ਸਿੱਧੀ।}}

{{playscript|4| :  ਜਾ ਬਾਲ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦਾ...। (ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ)}}

{{playscript|5| :  ਅੜੀਆਂ ਕਰ ਵਕਤ ਨਾ ਟਪਾ...
{{center|(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)}}}}

{{playscript|ਇਕੱਠੇ| :  ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਉਸ ਪਾਰ ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਵੇਖਦੀ ਏ...। ਮੇਰਾ... ਰਾਹ... ਹੀਰ...। ਇਹ ਜੋਗੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਕੀ ਏ... ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟਾਂ...। (ਸ਼ੁਦਾਈਆਂ ਵਾਂਗ
ਲੋਟਣੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓ ਮੁੱਲਾ ਹੋਰੀਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...)}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;

{{rh||36 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f7dulmnmp15l8eb9o61pfwamhyenace</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/76</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73866</id>
    <revision>
      <id>234249</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;''ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਜਦੜ ਮੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਚ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਹੰਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਨਦਨਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕਦਮ ਸੰਨਾਟ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234249</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3278" sha1="an682n8oc29jnqltox203jt2h1owml5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;''ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਜਦੜ ਮੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਚ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਹੰਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਨਦਨਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕਦਮ ਸੰਨਾਟਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਅਭੜਵਾਹਾ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਗਲੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੇ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਜਿਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਕੱਪੜੇ ਝਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਕੈਲੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''

ਬਿਸ਼ਨਾ :''(ਸਾਫ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ)'' ਚੱਲੀਏ ਫੇਰ ਫੌਜੀਆ। ਉਹ ਤੇ ਗਏ। ''(ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਫੇਰ ਸਾਲਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਊ। ਉਧਰ ਈ ਗਏ ਲਗਦੇ ''(ਦੇਖਦਾ)''

ਕੈਲਾ : ਕਿਉਂ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗਦਾ। ''(ਹੱਥ ਝਾੜਦਾ ਹੈ।)''

ਬਿਸ਼ਨਾ : ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਯੋਧਾ ਆਂ।

ਕੈਲਾ : ''(ਜੁੱਤੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਏ)'' ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਫੌਜੀ ਨਾ ਕਿਹਾ ਕਰ ਮੈਨੂੰ।

ਬਿਸ਼ਨਾ : ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ''(ਛੇੜਦਾ ਹੈ)'' ਊਂ ਮੱਚਦਾ ਕਿਉਂ ਏਂ ਤੂੰ ਏਸ ਤੋਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ''(ਕੈਲਾ ਘੂਰਦਾ ਹੈ)'' ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ। ਚਲ ਤੁਰ ਹੁਣ। ''(ਬਾਹਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਉਤਾਵਲਾ)''

ਕੈਲਾ : ਸ਼ਾਮ ਪਿੱਛੋਂ ਪੈਂਦੀ, ਕਾਹਲੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਪੈਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ। ''(ਉਠਦਾ ਹੈ।)''

ਬਿਸ਼ਨਾ : ਹੋਰ ਧਰਿਆ ਵੀ ਕੀ ਏ ਏਥੇ ਮਸਾਣਾਂ 'ਚ।

ਕੈਲਾ : ਧਰਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਸ਼ਨਿਆ। ''(ਹੌਂਕਾ)'' ਐਵੇਂ ਭਟਕਣ ਏ

ਬਿਸ਼ਨਾ : ''(ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ)'' ਚਲ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਵਸਦਾ ਏ ਉੱਥੇ।

ਕੈਲਾ : ''(ਵਿਅੰਗ 'ਚ)'' ਵਸਦਾ, ਉੱਥੇ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਈ ਦਿਖਦਾ ਸੀ। ਕਿ ਨਹੀਂ?

ਬਿਸ਼ਨਾ : ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸ ਫੇਰ, ਕਿਉਂ ਭਜਦੇ ਆਂ ਵਾਪਿਸ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਹੀ ''(ਝਿੱਥਾ ਪੈ ਕੇ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)''

ਕੈਲਾ : ''(ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਖਾਨਾਜੰਗੀ। ''(ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਚਿਤਾ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ''&lt;noinclude&gt;{{rh||76 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>an682n8oc29jnqltox203jt2h1owml5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234250</id>
      <parentid>234249</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234250</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3486" sha1="sbiws5kfdvuxpm6g5kynocaeovop8hs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||''ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਜਦੜ ਮੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਚ ਤੋਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮੰਚ 'ਤੇ ਹੰਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਨਦਨਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕਦਮ ਸੰਨਾਟਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਅਭੜਵਾਹਾ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਗਲੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੇ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਜਿਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਕੱਪੜੇ ਝਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਕੈਲੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਸਾਫ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ)'' ਚੱਲੀਏ ਫੇਰ ਫੌਜੀਆ। ਉਹ ਤੇ ਗਏ। ''(ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਫੇਰ ਸਾਲਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਊ। ਉਧਰ ਈ ਗਏ ਲਗਦੇ ''(ਦੇਖਦਾ)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ਕਿਉਂ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗਦਾ। ''(ਹੱਥ ਝਾੜਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਯੋਧਾ ਆਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ''(ਜੁੱਤੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਏ)'' ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਫੌਜੀ ਨਾ ਕਿਹਾ ਕਰ ਮੈਨੂੰ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਠੀਕ ਏ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ''(ਛੇੜਦਾ ਹੈ)'' ਊਂ ਮੱਚਦਾ ਕਿਉਂ ਏਂ ਤੂੰ ਏਸ ਤੋਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ''(ਕੈਲਾ ਘੂਰਦਾ ਹੈ)'' ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ। ਚਲ ਤੁਰ ਹੁਣ। ''(ਬਾਹਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਪੂਰਾ ਉਤਾਵਲਾ)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ਸ਼ਾਮ ਪਿੱਛੋਂ ਪੈਂਦੀ, ਕਾਹਲੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਪੈਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ। ''(ਉਠਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਹੋਰ ਧਰਿਆ ਵੀ ਕੀ ਏ ਏਥੇ ਮਸਾਣਾਂ 'ਚ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ਧਰਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਸ਼ਨਿਆ। ''(ਹੌਂਕਾ)'' ਐਵੇਂ ਭਟਕਣ ਏ}}
{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ''(ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ)'' ਚਲ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਵਸਦਾ ਏ ਉੱਥੇ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ''(ਵਿਅੰਗ 'ਚ)'' ਵਸਦਾ, ਉੱਥੇ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਈ ਦਿਖਦਾ ਸੀ। ਕਿ ਨਹੀਂ?}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸ ਫੇਰ, ਕਿਉਂ ਭਜਦੇ ਆਂ ਵਾਪਿਸ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਹੀ ''(ਝਿੱਥਾ ਪੈ ਕੇ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ''(ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਖਾਨਾਜੰਗੀ। ''(ਬੁਝੀ ਹੋਈ ਚਿਤਾ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||76 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sbiws5kfdvuxpm6g5kynocaeovop8hs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/77</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73867</id>
    <revision>
      <id>234253</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।) ਲਗਦਾ ਕੁਝ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਉੱਥੇ।  ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ)। (ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਟੋਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ) ਹੁੰ ਹੀ ਹਾਂ, ਦੇਹ। ਸਰੀਰ...। : ( ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਚਿਖਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਉ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234253</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2234" sha1="7pees8us26mg535o3c3e93dgal9e5lv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।) ਲਗਦਾ ਕੁਝ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਉੱਥੇ।

ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵੱਧਦੇ ਹੋਏ)।
(ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਟੋਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ) ਹੁੰ ਹੀ ਹਾਂ, ਦੇਹ।
ਸਰੀਰ...।
: ( ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਚਿਖਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਉਹ ਤੇ ਰਹਿ ਈ
ਜਾਂਦਾ। ਏਥੇ ਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ (ਸੁਆਹ ਫ਼ੋਲਦੇ ਹੋਏ) ਉੱਥੇ ਕਦੀ
ਗੌਲ਼ਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
: ਸੋਚਿਆ ਚਲੋ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ। ਬਲਾ ਟਲੀ ਗਲੋਂ। ਉਸ ਦੇਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ।
: ਬਿਸ਼ਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਹੁੰਦਾ,
ਮਨ ਦਾ ਪਿੰਡਾ.. ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ? ਹੱਡ ਮਾਂਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੀ ਕੈੜਾ ਸ਼ਬਦਾਂ
ਦਾ ਸਰੀਰ।
(ਚੁੱਪੀ)
(ਕਾਹਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਚੱਲ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ। (ਹੱਥ ਝਟਕਦਾ) ਐਵੇਂ ਪਰਛਾਵਾਂ।
ਚੱਲ ਏਥੋਂ।
ਕਿਸਦਾ। ਕਿਸਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ।
: ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਹਿ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏਗੀ।
: ਵਾਪਿਸ−? (ਵਿਅੰਗ 'ਚ) ਮੁੜ ਉੱਥੇ ਈ-?
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
ਕੋਹਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
: (ਮਜਬੂਰੀ ਜਿਹੀ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹਾਂ।
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
ਹੈ।
ਕੈਲਾ
: ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
: ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਹਾਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਆ! (ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਿਝ ਜਾਂਦਾ
(ਸ਼ਾਂਤ) ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਰਥੀਆਂ 'ਚੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ ਬਿਸ਼ਨਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ
77:: ਮ੍ਰਿਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ&lt;noinclude&gt;{{rh||77 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7pees8us26mg535o3c3e93dgal9e5lv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234322</id>
      <parentid>234253</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234322</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2653" sha1="ocv2716ulfo1sgcla0a82kj088m2ojw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||''ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਲਗਦਾ ਕੁਝ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਉੱਥੇ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਟੋਂਹਦੇ ਹੋਏ)। (ਚੁੱਪੀ)'' ਮੁੱਢ।}}
 
{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਮੁੱਢ?}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਟੋਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ)'' ਹੰ ਹੰ ਹਾਂ, ਦੇਹ। ਸਰੀਰ...।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : (ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਚਿਖਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਉਹ ਤੇ ਰਹਿ ਈ ਜਾਂਦਾ। ਏਥੇ ਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ''(ਸੁਆਹ ਫ਼ੋਲਦੇ ਹੋਏ)'' ਉੱਥੇ ਕਦੀ ਗੌਲ਼ਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਸੋਚਿਆ ਚਲੋ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ। ਬਲਾ ਟਲੀ ਗਲੋਂ। ਉਸ ਦੇਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਹੁੰਦਾ, ਮਨ ਦਾ ਪਿੰਡਾ.. ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ? ਹੱਡ ਮਾਂਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੀ ਕੈੜਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ।}}

{{playscript||(ਚੁੱਪੀ)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਕਾਹਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਚੱਲ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਹੱਥ ਝਟਕਦਾ)'' ਐਵੇਂ ਪਰਛਾਵਾਂ। ਚੱਲ ਏਥੋਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਕਿਸਦਾ। ਕਿਸਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਹਿ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏਗੀ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਵਾਪਿਸ−? ''(ਵਿਅੰਗ 'ਚ)'' ਮੁੜ ਉੱਥੇ ਈ-?}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਮਜਬੂਰੀ ਜਿਹੀ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਹਾਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਹਾਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਆ! (ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਿਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਸ਼ਾਂਤ)'' ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਰਥੀਆਂ 'ਚੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ ਬਿਸ਼ਨਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ&lt;noinclude&gt;{{rh||77 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ocv2716ulfo1sgcla0a82kj088m2ojw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234323</id>
      <parentid>234322</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>234323</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2655" sha1="ma4obcisexm7dekob304if6uptqikgq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||''ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਲਗਦਾ ਕੁਝ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਉੱਥੇ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਟੋਂਹਦੇ ਹੋਏ)। (ਚੁੱਪੀ)'' ਮੁੱਢ।}}
 
{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਮੁੱਢ?}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਟਟੋਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ)'' ਹੰ ਹੰ ਹਾਂ, ਦੇਹ। ਸਰੀਰ...।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : (ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਚਿਖਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਉਹ ਤੇ ਰਹਿ ਈ ਜਾਂਦਾ। ਏਥੇ ਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ''(ਸੁਆਹ ਫ਼ੋਲਦੇ ਹੋਏ)'' ਉੱਥੇ ਕਦੀ ਗੌਲ਼ਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਸੋਚਿਆ ਚਲੋ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ। ਬਲਾ ਟਲੀ ਗਲੋਂ। ਉਸ ਦੇਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਹੁੰਦਾ, ਮਨ ਦਾ ਪਿੰਡਾ.. ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ? ਹੱਡ ਮਾਂਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੀ ਕੈੜਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ।}}

{{playscript||(ਚੁੱਪੀ)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਕਾਹਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਚੱਲ। ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਹੱਥ ਝਟਕਦਾ)'' ਐਵੇਂ ਪਰਛਾਵਾਂ। ਚੱਲ ਏਥੋਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਕਿਸਦਾ। ਕਿਸਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਹਿ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏਗੀ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਵਾਪਿਸ−? ''(ਵਿਅੰਗ 'ਚ)'' ਮੁੜ ਉੱਥੇ ਈ-?}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਮਜਬੂਰੀ ਜਿਹੀ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਹਾਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ |: ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦੀ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ |: ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਹਾਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਆ! (ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਿਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਸ਼ਾਂਤ)'' ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਰਥੀਆਂ 'ਚੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ ਬਿਸ਼ਨਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ}}&lt;noinclude&gt;{{rh||77 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ma4obcisexm7dekob304if6uptqikgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/78</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73868</id>
    <revision>
      <id>234255</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234255</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3401" sha1="frpigo64rfpt3sfy5e6jmdhymp481mi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||ਹਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਅਰਥ ਪੱਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਵਿਮਾਨ ਲਈ ... ਪਰੀਆਂ ਵੀ। ਨਹਾ ਧੋ ਕੇ ਪੂਰਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਏ .. .. ਸਵਾਗਤ ਲਈ। ਹੋਲੀ ਹੁੰਦੀ ਏ ਉਸ ਦਿਨ ਮਸਾਣਾਂ 'ਚ। ''(ਕੈਲੇ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।)'' ਮਸਾਣ ਨੱਚਦੇ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਵਜ਼ਦ 'ਚ ਆ ਕੇ। ਜਦ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਏ। ਅਰਥ ਕਮਾ ਕੇ, ਪੂਰਾ ਸੂਰਾ। ''(ਨਿਰਾਸ਼ਾ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਏ।)'' ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਭਗੌੜਾ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਏਸ ਪਾਰ ਨਾ ਉਸ ਪਾਰ। ''(ਚੁੱਪੀ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੜਪ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਓਧਰੋਂ ਏਧਰ, ਏਧਰੋਂ ਓਧਰ। ਨਾ ਹੋਇਆਂ 'ਚ ਨਾ ਮੋਇਆਂ 'ਚ। ''(ਕੰਬਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।)'' ਉੱਥੇ।}}

{{playscript|ਗੀਤ | : {{Block center|&lt;poem&gt;ਢੋ ਢੋ ਉਮਰਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਗਏ
ਹੰਭ ਹਾਰ ਸਿਵੇ ਜੋ ਠਾਰ ਗਏ
ਬਿਣ ਲੜਿਓਂ ਸੁੱਟ ਹਥਿਆਰ ਗਏ
ਜੋ ਜਿੱਤ ਜਿੱਤ ਜੰਗਾਂ ਹਾਰ ਗਏ
ਅਣਹੋਇਆਂ ਦਾ ਅਣਮੋਇਆਂ ਦਾ
ਬੁੱਢਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਖ ਜਵਾਨਾ ਦਾ
ਨਾਟਕ ਜਿਉਂਦੇ...।&lt;/poem&gt;}}}}

{{playscript||''(ਗੀਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਰੰਗ ਭਰੀਆਂ ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਅਤੇ ਪਰੀਆਂ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਮੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਪਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript||''(ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਮੰਜਾ ਡਾਹੀ ਮਿੱਠੂ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣਿਓਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੇਰੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦਰਾਂ ਮੂਹਰੇ, ਗਲ਼ੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜਾ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਪਿੱਛੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਆਪਣੀ ਤਸਵੀਰ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਪਈ''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||78 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>frpigo64rfpt3sfy5e6jmdhymp481mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/79</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73869</id>
    <revision>
      <id>234260</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:47:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>234260</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3479" sha1="8vha6q2tap2z2r57zcryd1g2nik9dsp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||ਪੌੜੀ ਨੂੰ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਇੰਝ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਆ ਗਏ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਈ-ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਉੱਡਦੇ-। (ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ| : (ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਪੂੰਝਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ) ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਟਕਦਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਘੱਟੇ 'ਚ ਘੱਟਾ ਹੋਇਆ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਜਿੱਦਣ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸੀ, ਮੱਸਿਆ ਵਰਗਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਪਿੰਡ 'ਚ। ਮਾਰ ਤਕਰੀਰਾਂ ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ। ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਡਦੇ - ਡੂਮਣੇ ਵਾਂਗ। ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਹਾਸਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਸੰਗ ਵੀ। ਲੱਗਾ ਚਲੋ ਮਰ ਕੇ ਈ ਖੱਟ ਲਿਆ ਕੁਝ। ਰੱਬ ਨਾਲ਼ੋਂ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ। (ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ) ਬਾਪੂ ਹੁੱਬ ਕੇ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ। ਪੁੱਤ ਮਰਵਾ ਕੇ ਮਿਲੀ ਸੀ ਇਹ ਸਟੇਜ!}}

{{playscript||(ਚੁੱਪੀ)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਫੇਰ ਤੂੰ ਵੀ ਝਾੜ ਦੇਣਾ ਸੀ ਭਾਸ਼ਣ (ਚੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਗੀ ਬੱਤੀ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।) ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ..., ਸਮਾਂ... ਇਹ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ਼ ਈ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਕੈਲਿਆ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਗੱਲ ਲਗਦੀ ਜਦ ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ! ਗਲ 'ਚੋਂ ਰੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟੇ ਗਏ.. ਕੰਧਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ... ਘੁਰਨੇ ਮਘੋਰੇ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟੇ... ਬਸ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼। (ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੈਂ ਕੱਲਾ ਹੀ ਸੀ। (ਹੱਸਦਾ) ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਿਆ ਸੀ। ਖਾਲੀ ਖਖਰ ਮਖੀਲ ਉੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।}}

{{playscript||(ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਕਮਾਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ। ਵੇਖ ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ। ਲੱਗਦਾ ਨੀ ਜਿਵੇ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆਂ।}}&lt;noinclude&gt;{{rh||79 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8vha6q2tap2z2r57zcryd1g2nik9dsp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234262</id>
      <parentid>234260</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T15:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>234262</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3481" sha1="fxx7d6ll9xkghkori10sa1wndwl2hln" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||ਪੌੜੀ ਨੂੰ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਇੰਝ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਆ ਗਏ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਈ-ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਉੱਡਦੇ-। (ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : (ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਪੂੰਝਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ) ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਟਕਦਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਘੱਟੇ 'ਚ ਘੱਟਾ ਹੋਇਆ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਜਿੱਦਣ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸੀ, ਮੱਸਿਆ ਵਰਗਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਪਿੰਡ 'ਚ। ਮਾਰ ਤਕਰੀਰਾਂ ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ। ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਡਦੇ - ਡੂਮਣੇ ਵਾਂਗ। ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਹਾਸਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਸੰਗ ਵੀ। ਲੱਗਾ ਚਲੋ ਮਰ ਕੇ ਈ ਖੱਟ ਲਿਆ ਕੁਝ। ਰੱਬ ਨਾਲ਼ੋਂ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ। (ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ) ਬਾਪੂ ਹੁੱਬ ਕੇ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ। ਪੁੱਤ ਮਰਵਾ ਕੇ ਮਿਲੀ ਸੀ ਇਹ ਸਟੇਜ!}}

{{playscript||(ਚੁੱਪੀ)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਫੇਰ ਤੂੰ ਵੀ ਝਾੜ ਦੇਣਾ ਸੀ ਭਾਸ਼ਣ (ਚੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਗੀ ਬੱਤੀ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।) ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ..., ਸਮਾਂ... ਇਹ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ਼ ਈ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਕੈਲਿਆ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਗੱਲ ਲਗਦੀ ਜਦ ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ! ਗਲ 'ਚੋਂ ਰੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟੇ ਗਏ.. ਕੰਧਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ... ਘੁਰਨੇ ਮਘੋਰੇ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟੇ... ਬਸ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼। (ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੈਂ ਕੱਲਾ ਹੀ ਸੀ। (ਹੱਸਦਾ) ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਿਆ ਸੀ। ਖਾਲੀ ਖਖਰ ਮਖੀਲ ਉੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।}}

{{playscript||(ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਕਮਾਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ। ਵੇਖ ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ। ਲੱਗਦਾ ਨੀ ਜਿਵੇ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆਂ।}}&lt;noinclude&gt;{{rh||79 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fxx7d6ll9xkghkori10sa1wndwl2hln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234320</id>
      <parentid>234262</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234320</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3514" sha1="9mwflrqlw73b8g8lalcs0ui4ejnq2n2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||''ਪੌੜੀ ਨੂੰ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਇੰਝ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।'')}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਆ ਗਏ ਫੇਰ ਉੱਥੇ ਈ-ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਉੱਡਦੇ-। ''(ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਪੂੰਝਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਹੀ)'' ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਟਕਦਾ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਘੱਟੇ 'ਚ ਘੱਟਾ ਹੋਇਆ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਜਿੱਦਣ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸੀ, ਮੱਸਿਆ ਵਰਗਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਪਿੰਡ 'ਚ। ਮਾਰ ਤਕਰੀਰਾਂ ਤੇ ਤਕਰੀਰਾਂ। ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਡਦੇ - ਡੂਮਣੇ ਵਾਂਗ। ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸੀ। ਹਾਸਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਸੰਗ ਵੀ। ਲੱਗਾ ਚਲੋ ਮਰ ਕੇ ਈ ਖੱਟ ਲਿਆ ਕੁਝ। ਰੱਬ ਨਾਲ਼ੋਂ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ)'' ਬਾਪੂ ਹੁੱਬ ਕੇ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਸਟੇਜ 'ਤੇ। ਪੁੱਤ ਮਰਵਾ ਕੇ ਮਿਲੀ ਸੀ ਇਹ ਸਟੇਜ!}}

{{playscript||(ਚੁੱਪੀ)}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਫੇਰ ਤੂੰ ਵੀ ਝਾੜ ਦੇਣਾ ਸੀ ਭਾਸ਼ਣ ''(ਚੁਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਗੀ ਬੱਤੀ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।)'' ਗਿਣਤੀਆਂ-ਮਿਣਤੀਆਂ..., ਸਮਾਂ... ਇਹ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ਼ ਈ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਕੈਲਿਆ। ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਗੱਲ ਲਗਦੀ ਜਦ ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਤੋਂ ਲਾਹ ਰਹੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ! ਗਲ 'ਚੋਂ ਰੱਸਾ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟੇ ਗਏ.. ਕੰਧਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ... ਘੁਰਨੇ ਮਘੋਰੇ ਸਭ ਪਿੱਛੇ ਛੁੱਟੇ... ਬਸ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਆਕਾਸ਼। ''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੈਂ ਕੱਲਾ ਹੀ ਸੀ। ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਿਆ ਸੀ। ਖਾਲੀ ਖਖਰ ਮਖੀਲ ਉੱਡ ਗਿਆ ਸੀ।}}

{{playscript||''(ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਕਮਾਲ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ। ਵੇਖ ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ। ਲੱਗਦਾ ਨੀ ਜਿਵੇ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਆਂ-।}}&lt;noinclude&gt;{{rh||79 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9mwflrqlw73b8g8lalcs0ui4ejnq2n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/80</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73870</id>
    <revision>
      <id>234264</id>
      <timestamp>2026-09-09T15:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot; ਕੈਲਾ ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਰਸਦਾ ਹੈ।) ਫੇਰ ਕਹਿੰਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਨਾ ਕਹੋ ਮੈਨੂੰ : ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਗੱਲ ਨੀ ਯਾਰ। ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਤੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੁਣ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੈਸਟ ਹੋਣੀਆਂ.., ਕਿਹੜਾ ਕਰ.... | :...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234264</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2655" sha1="iuwaaijdhiw2x7w7n8osq0mpbw2leli" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਰਸਦਾ ਹੈ।) ਫੇਰ ਕਹਿੰਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਨਾ ਕਹੋ
ਮੈਨੂੰ
: ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਗੱਲ ਨੀ ਯਾਰ।
ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਤੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੁਣ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੈਸਟ ਹੋਣੀਆਂ..,
ਕਿਹੜਾ ਕਰ.... |
: ਤੂੰ ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਨਾ ਏਧਰੋਂ ਉਧਰ ਦਿਖਦਾ ਜੋ ਉੱਥੇ ਹੈ, ਨਾ ਓਧਰੋਂ
ਏਧਰ। ਐਵੇਂ ਉੱਡਦੇ ਜਿਹੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ। ਇਤਨਾ ਯਥਾ
ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਖੜਾਕ ਜਿਹਾ ਸੁਣ ਕੇ ਲਗਦਾ ਕੋਈ ਹੈ।
ਬਿਸ਼ਨਾ : (ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਉੱਥੇ। (ਫੇਰ ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।) ਤੇ ਫੇਰ
ਅਸੀਂ ਫਾਇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
(ਬਿਸ਼ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਇੱਕ ਸੰਨਾਟਾ ਪਸਰਦਾ ਹੈ।)
ਮੈਂ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।
ਬਿਸ਼ਨਾ
:
(ਹੋਕਾ) ਮੈਂ ਵੀ।
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
ਕੈਲਾ
ਬਿਸ਼ਨਾ
: (ਸੁੱਤੇ ਪਿਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ) ਇਵੇਂ ਈ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਸਭ। ਇਹ
ਬਾਰਡਰ... ਫਾਇਰਿੰਗ, ਇਹੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ-
: ਫੇਰ ਛੱਡ ਕਿਉਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
( ਰਾ) ਇਹ ਤੂੰ ਕਹਿਨਾ,,, ਤੂੰ
: (ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ) ਹਾਂ।
: ਖ਼ੁਦ ਈ ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੈਰੀਂ ਮਸਾਣਾਂ ਨੂੰ।
: (ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਫੇਰ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ। ਏਥੇ
ਈ... ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ।
(ਰੌਂਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ
ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਸ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।) (ਚੁੱਪ)
80 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ&lt;noinclude&gt;{{rh||80 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iuwaaijdhiw2x7w7n8osq0mpbw2leli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234325</id>
      <parentid>234264</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234325</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="l7g4sjgr11npqyz7wv2l59bxxa3c6eh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਰਸਦਾ ਹੈ।)'' ਫੇਰ ਕਹਿੰਦਾ ਫ਼ੌਜੀ ਨਾ ਕਹੋ ਮੈਨੂੰ-।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਗੱਲ ਨੀ ਯਾਰ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ)'' ਤੇਰੀਆਂ ਤੇ ਹੁਣ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੈਸਟ ਹੋਣੀਆਂ... ਕਿਹੜਾ ਕਰ....।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਤੂੰ ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਨਾ ਏਧਰੋਂ ਉਧਰ ਦਿਖਦਾ। .. ਜੋ ਉੱਥੇ ਹੈ, ਨਾ ਓਧਰੋਂ ਏਧਰ। ਐਵੇਂ ਉੱਡਦੇ ਜਿਹੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਖੜਾਕ ਜਿਹਾ ਸੁਣ ਕੇ ਲਗਦਾ ਕੋਈ ਹੈ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਉੱਥੇ। ''(ਫੇਰ ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਤੇ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਫਾਇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।}}

{{playscript||(ਬਿਸ਼ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ
ਇੱਕ ਸੰਨਾਟਾ ਪਸਰਦਾ ਹੈ।)}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਮੈਂ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਹੋਕਾ)'' ਮੈਂ ਵੀ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਸੁੱਤੇ ਪਿਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ)'' ਇਵੇਂ ਈ ਜਿਉਂਦੇ ਨੇ ਸਭ। ਇਹ ਬਾਰਡਰ... ਫਾਇਰਿੰਗ, ਇਹੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ-}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ਫੇਰ ਛੱਡ ਕਿਉਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ''(ਹੈਰਾਨ)'' ਇਹ ਤੂੰ ਕਹਿਨਾ... ਤੂੰ!}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ)'' ਹਾਂ।}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਖ਼ੁਦ ਈ ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੈਰੀਂ ਮਸਾਣਾਂ ਨੂੰ।}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਫੇਰ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ। ਏਥੇ ਈ... ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ।}}

{{playscript||''(ਰੌਂਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਸ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।) (ਚੁੱਪ)''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||80 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l7g4sjgr11npqyz7wv2l59bxxa3c6eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/56</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73871</id>
    <revision>
      <id>234273</id>
      <timestamp>2026-09-09T16:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;  ਨਾਲ਼ ਹਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੱਤੀਆਂ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਬਲ਼ਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਵਜ਼ਨ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਸੀ - ਐੱਸ ਐੱਸ ਅਲੋਰਾ। ਅਸੀਂ ਅਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ 6.3.29 ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਵਿ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234273</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5223" sha1="0467740ff2at6c5iqfrwqfzaa0mzcma" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਨਾਲ਼ ਹਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੱਤੀਆਂ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਬਲ਼ਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਵਜ਼ਨ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਸੀ - ਐੱਸ ਐੱਸ ਅਲੋਰਾ।
ਅਸੀਂ ਅਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ 6.3.29 ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਵਿਛੜੇ। ਦਿਲ ਜ਼ਰੂਰ ਡੁੱਬਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਕਰਦੇ? ਦੇਸ ਵਿਚ ਖਾਣ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲ਼ਦੀ। ਆਖਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਵਿਸਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ਼ੋਂ ਪੌੜੀਆਂ ਹਟਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਸੋ-ਰੀਸੀ ਅਸੀਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਜੰਗਲ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਲਗ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਤੇ ਬੰਬਈ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਲਗ ਪਏ। ਜਹਾਜ਼ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕੇ-ਜਿਹੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਖਿਚ ਕੇ ਆਸਤੇ-ਆਸਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਇਕ ਮੋਟਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੁਲ਼ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਉਪਰ ਨੂੰ ਸਫਾਲ਼ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਡੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਬੇੜਾ ਨਿੰਮੀ-ਨਿੰਮੀ ਚਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪਹਿਲੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਸੀ; ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਖਿਚਕੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਪਾਣੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਫੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਖਰ ਸਾਡੇ ਬੀਬੇ ਰਾਣੇ ਅਲੋਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿਚ ਬੰਬਈ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤ ਰਾਣੀ ਵੀ ਅਪਣੀ ਤਾਰਿਆਂ-ਭਰੀ ਚਾਦਰ ਵਿਛਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਤ ਰਾਤ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ ਤੇ ਸੀ ਵੀ ਹੇਠਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ। ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਰਹੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਾਹ ਦੀ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਲ ਦੇਖਦੇ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਦੀ ਖਾਧੀ ਰੋਟੀ ਚੇਤੇ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਅਪਣੇ ਰਾਗ-ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਰੇ ਉਪਰ ਸਨ।
ਮੁਲਕ ਮਾਹੀ ਦਾ ਵਸਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਕੋਈ ਹੱਸਦਾ ਸੀ।
ਕਈ ਉਲ਼ਟੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਸਨ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਖਰ ਅਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਿਆ। ਤਿੰਨ-ਕੁ ਵੱਜੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਲਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਲਗ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਖੜਕਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਠ ਬੈਠੇ। ਨੀਂਦ ਤਾਂ ਘਟ ਹੀ ਆਈ ਸੀ। ਜਦ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ-ਸਾਰੀ ਛੱਲ ਦਾ ਖੜਕਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਭਕ ਉਠਦੇ।
ਲੋਕਾਂ ਵਲ ਦੇਖ-ਦੇਖ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਅੰਗੀਠੀ ਮਘਾਈ: ਰੋਟੀਆਂ ਵੀ ਪਕਾਈਆਂ; ਕੁਝ ਦਾਲ਼ ਵੀ ਬਣਾਈ। ਵਿਹਲੇ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਮੜ੍ਹਾਕ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਖੂਬ ਹਾਸਾ-ਠੱਠਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਜਣੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਹੈ। ਉਹ ਖਹਿੜੇ ਪੈ ਗਏ। ਵਿਚ ਝਿੰਗੜਾਂ ਦਾ ਠਾਣੇਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸੀ। ਵਾਜਾ ਮੈਂ ਹੇਠੋਂ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਗ-ਰੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ ਨੂੰ ਛੇ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਚਿਤ ਅਕਲ੍ਹਕਾਨ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਖਲਾਸੀ
52&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0467740ff2at6c5iqfrwqfzaa0mzcma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234275</id>
      <parentid>234273</parentid>
      <timestamp>2026-09-09T16:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234275</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5243" sha1="92edziaa1rlmjsbdrjjdafjyhnbrj7j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਨਾਲ਼ ਹਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੱਤੀਆਂ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਬਲ਼ਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਵਜ਼ਨ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਸੀ - ਐੱਸ ਐੱਸ ਅਲੋਰਾ।

ਅਸੀਂ ਅਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ 6.3.29 ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਵਿਛੜੇ। ਦਿਲ ਜ਼ਰੂਰ ਡੁੱਬਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੀ ਕਰਦੇ? ਦੇਸ ਵਿਚ ਖਾਣ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲ਼ਦੀ। ਆਖਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਵਿਸਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ਼ੋਂ ਪੌੜੀਆਂ ਹਟਾ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਸੋ-ਰੀਸੀ ਅਸੀਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਜੰਗਲ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਲਗ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਤੇ ਬੰਬਈ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਲਗ ਪਏ। ਜਹਾਜ਼ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿੱਕੇ-ਜਿਹੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਖਿਚ ਕੇ ਆਸਤੇ-ਆਸਤੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਇਕ ਮੋਟਰਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪੁਲ਼ ਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਉਪਰ ਨੂੰ ਸਫਾਲ਼ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਸਾਡੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਾਡਾ ਬੇੜਾ ਨਿੰਮੀ-ਨਿੰਮੀ ਚਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨੂੰ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪਹਿਲੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਸੀ; ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਖਿਚਕੇ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਪਾਣੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਸਪੀਡ ਫੜਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਖਰ ਸਾਡੇ ਬੀਬੇ ਰਾਣੇ ਅਲੋਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿਚ ਬੰਬਈ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤ ਰਾਣੀ ਵੀ ਅਪਣੀ ਤਾਰਿਆਂ-ਭਰੀ ਚਾਦਰ ਵਿਛਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਤ ਰਾਤ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨ 'ਤੇ ਆ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ ਤੇ ਸੀ ਵੀ ਹੇਠਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ। ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਰਹੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚਾਹ ਦੀ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਲ ਦੇਖਦੇ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਦਿਨ ਦੀ ਖਾਧੀ ਰੋਟੀ ਚੇਤੇ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਅਪਣੇ ਰਾਗ-ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਰੇ ਉਪਰ ਸਨ।

{{gap}}ਮੁਲਕ ਮਾਹੀ ਦਾ ਵਸਦਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਕੋਈ ਹੱਸਦਾ ਸੀ।

ਕਈ ਉਲ਼ਟੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਸਨ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਖਰ ਅਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਿਆ। ਤਿੰਨ-ਕੁ ਵੱਜੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਲਕਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਲਗ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਖੜਕਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਠ ਬੈਠੇ। ਨੀਂਦ ਤਾਂ ਘਟ ਹੀ ਆਈ ਸੀ। ਜਦ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ-ਸਾਰੀ ਛੱਲ ਦਾ ਖੜਕਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਸੀਂ ਤ੍ਰਭਕ ਉਠਦੇ।

ਲੋਕਾਂ ਵਲ ਦੇਖ-ਦੇਖ ਅਸੀਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਅੰਗੀਠੀ ਮਘਾਈ; ਰੋਟੀਆਂ ਵੀ ਪਕਾਈਆਂ; ਕੁਝ ਦਾਲ਼ ਵੀ ਬਣਾਈ। ਵਿਹਲੇ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਮੜ੍ਹਾਕ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਖੂਬ ਹਾਸਾ-ਠੱਠਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਜਣੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਹੈ। ਉਹ ਖਹਿੜੇ ਪੈ ਗਏ। ਵਿਚ ਝਿੰਗੜਾਂ ਦਾ ਠਾਣੇਦਾਰ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸੀ। ਵਾਜਾ ਮੈਂ ਹੇਠੋਂ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਗ-ਰੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

.... 

ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆਂ ਨੂੰ ਛੇ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਚਿਤ ਅਕਲ੍ਹਕਾਨ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਖਲਾਸੀ

52&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>92edziaa1rlmjsbdrjjdafjyhnbrj7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/57</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73872</id>
    <revision>
      <id>234276</id>
      <timestamp>2026-09-09T16:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234276</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5180" sha1="spcyvkhpkdiagfamssimzb781052xgm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

ਪਾਸੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: “ਜਹਾਜ਼ ਮੁੰਬਾਸੇ ਕਦੋਂ ਲੱਗੇਗਾ?” ਉਹਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ੰਜ਼ੀਬਾਰ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਸਾਬਣ, ਪਿਆਜ਼ ਤੇ ਖੰਡ ਲੱਦੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਤਾਰ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਮਗਰ ਮੁੰਬਾਸੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏਗਾ।

ਸਵੇਰ ਅਠ ਵਜੇ ਜ਼ੰਜ਼ੀਬਾਰ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ੀ ਆ ਗਏ। ਬਹੁਤ ਕਾਲ਼ੇ, ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲ਼ੇ ਦੇਖ ਕੇ ਡਰ ਤਾਂ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਹਬਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਲੱਗੇ ਕਰੇਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਲੱਗੇ ਕਰੇਨ ਖੜਾਖੜ ਚਲਣ। ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਮਾਨ ਲੱਦਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਰਾਤ ਪੈ ਗਈ। ਸੌਂ ਗਏ ਤੇ ਮੁੰਬਾਸੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ।

13.3.29 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਕੁ ਵਜੇ ਸਾਡਾ ਜਹਾਜ਼ ਗੋਦੀ ਤੋਂ ਅਪਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਆਸਤੇ-ਆਸਤੇ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਫੱਟਾ ਵਧਾ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ੀ ਹੱਥ ਵਿਚ 'ਲਾਂ' (ਲੰਮੀ ਰੱਸੀ) ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰੇ ਭਾਰ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁਟ ਕੇ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ ਉਪਰ ਬੈਠੇ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਐਨੀ ਦੂਰ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਹੈ। - ਘਟ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਹਾਜ਼ ਫਸ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਆਖਰ ਮੁੰਬਾਸਾ ਪੋਰਟ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਹਾਜ਼ ਆ ਗਿਆ। ਉਹਦਾ ਪਾਇਲਟ ਰੱਸਿਆਂ ਦੀ ਪੌੜੀ ਨਾਲ਼ ਸਾਡੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਸਟੇਰਨ ਅਪਣੇ ਹੱਥ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਜਹਾਜ਼ ਲਜਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਓਦੋਂ ਮੁੰਬਾਸੇ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹਾਲੇ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕਈਆਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਮਿਤਰ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਰੁਮਾਲ ਹਲਾਉਣ ਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰਾਜ਼ੀਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਣ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਕੀਹਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਵਗ ਵਿਚ ਗੁਆਚੀ ਵੱਛੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਸੀ। ਜਿਧਰ ਮੂੰਹ ਆਇਆ ਤੁਰ ਪਏ। ਜੰਗਲ਼ੇ ਨਾਲ਼ ਲਗ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਹੱਸਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪੈਣਾ।

ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੋ ਗਏ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖੀ ਜਾਏ। ਸਭ ਅੱਛਾ ਦੀ ਮੋਹਰ ਵਾਲ਼ੀ ਪਰਚੀ ਦੇਈ ਜਾਏ। ਅੱਗੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲ਼ੇ ਅਪਣਾ ਅੱਡਾ ਜਮਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ’ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾਈ ਜਾਣ ਤੇ ਕਾਰਡ-ਜਿਹਾ ਫੜਾਈ ਜਾਣ - TO LAND ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਅਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਚੁਕ ਕੇ ਪੌੜੀ ਥਾਣੀਂ ਉਤਰ ਕੇ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਕਸਟਮ ਸ਼ੈੱਡ ਵਿਚ ਪੁਜ ਗਏ। ਸਾਮਾਨ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਕਲਰਕ ਨੇ ਚਾਕ ਨਾਲ਼ ਦਸਖਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕੋਈ ਨਾ ਮਿਲ਼ੇ। ਆਖਰ ਮੋਰਿੰਡੇ ਦਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕੁਸ਼ਨਮੇਕਰ ਮਿਲ਼ ਪਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਆਪਾਂ ਮੋਟਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। - ਅਸੀਂ ਕਲਿੰਡਨੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪੁਜ ਗਏ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਢੰਗ ਦਾ ਲਕੜੀ ਦਾ 1898 ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

{{right|53}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>spcyvkhpkdiagfamssimzb781052xgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/37</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73873</id>
    <revision>
      <id>234291</id>
      <timestamp>2026-09-10T02:08:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਮੁੱਲਾ ਰਾਂਝਾ ਮੁੱਲਾ ਰਾਂਝਾ ਰਾਂਝਾ ਮੁੱਲਾ : : (ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...। ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੋਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ... : ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। (ਮੁੱ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3244" sha1="02fk6qx7v07u2kg9ugzye87h3iq040w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਮੁੱਲਾ
ਰਾਂਝਾ
ਮੁੱਲਾ
ਰਾਂਝਾ
ਰਾਂਝਾ
ਮੁੱਲਾ
:
: (ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...।
ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੋਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ
ਪਾਰ...
: ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। (ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ
ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦਾ ਹੈ... ਉਹ ਡੋਲਦੇ ਨੇ...
ਕਿਤਾਬਾਂ ਫੇਰ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ।
; ਉਇ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਤੇਰਾ...। ਪੰਘਾ ਲੈਣੋਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ... |
(ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ
ਹਨ...। ਟਟੋਲ-ਟਟੋਲ ਕੇ ਲੱਭਦੇ। ਰਾਂਝਾ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕਦਾ
ਹੈ... ਮੁੱਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ...।)
: (ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਝਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀ ਏ..., ਜੋਗੀ
ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਪਾਰ... (ਮੁੱਲਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।
ਫੜਾ ਉਰਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ...। ਫੜਾ...। ਫੁੱਟ तू ਗੀ।
: (ਹੱਸਦਾ) ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨੀ ਲੱਭਦਾ... ਨਾ ਹੀਰ ਤੇ ਨਾ...
(ਮੁੱਲਾ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਹੋਰ...।
(ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਫੇਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ
ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...। ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਦੇ
ਉਹ ਫੇਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਦਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
: ਚਲੋ ਉਇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੋ...। ਕਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ
ਕਰੋ...। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਚ ਈ ਵੱਜਦੇ ਓ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ...। ਚਲੋ...
(ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
ਮੁੜਦੇ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
(ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ
ਗੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਬੁੱਝੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਓ ਲੱਗੀ,
37 :: ਮ੍ਰਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ&lt;noinclude&gt;{{rh||37 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>02fk6qx7v07u2kg9ugzye87h3iq040w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234295</id>
      <parentid>234291</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T03:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234295</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3391" sha1="kt4kbvdsx8i97czu7io05q1eiypir89" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  (ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...।
ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੈਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ
ਪਾਰ...}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। (ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ
ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦਾ ਹੈ... ਉਹ ਡੋਲਦੇ ਨੇ...
ਕਿਤਾਬਾਂ ਫੇਰ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ।)}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਉਇ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਤੇਰਾ...। ਪੰਘਾ ਲੈਣੋਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ...। 

{{gap}}''(ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ
ਹਨ...। ਟਟੋਲ-ਟਟੋਲ ਕੇ ਲੱਭਦੇ...। ਰਾਂਝਾ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕਦਾ
ਹੈ... ਮੁੱਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ...।)}}''

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ''(ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਝਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀ ਏ..., ਜੋਗੀ
ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਪਾਰ... (ਮੁੱਲਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।''}}

ਫੜਾ ਉਰਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ...। ਫੜਾ...। ਫੁੱਟ ਜੂ ਗੀ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  (ਹੱਸਦਾ) ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨੀ ਲੱਭਦਾ... ਨਾ ਹੀਰ ਤੇ ਨਾ...
(ਮੁੱਲਾ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਹੋਰ...।

''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਫੇਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ
ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਦੇ
ਉਹ ਫੇਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਦਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਚਲੋ ਉਇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੋ...। ਕਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ
ਕਰੋ...। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਚ ਈ ਵੱਜਦੇ ਓ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ...। ਚਲੋ...

''(ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
ਮੁੜਦੇ ਨੇ... ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)

(ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ
ਗੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript||ਬੁੱਝੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਓ ਲੱਗੀ,}}

&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||37 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kt4kbvdsx8i97czu7io05q1eiypir89</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234296</id>
      <parentid>234295</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T03:29:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234296</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3425" sha1="jasjys5zlu339whsqkjri0t8j0vx101" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  (ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...।
ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੈਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ
ਪਾਰ...}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। (ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ
ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦਾ ਹੈ... ਉਹ ਡੋਲਦੇ ਨੇ...
ਕਿਤਾਬਾਂ ਫੇਰ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ।)}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਉਇ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਤੇਰਾ...। ਪੰਘਾ ਲੈਣੋਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ...। 

{{gap}}''(ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ
ਹਨ...। ਟਟੋਲ-ਟਟੋਲ ਕੇ ਲੱਭਦੇ...। ਰਾਂਝਾ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕਦਾ
ਹੈ... ਮੁੱਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ...।)}}''

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ''(ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਝਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀ ਏ..., ਜੋਗੀ
ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਪਾਰ... (ਮੁੱਲਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਫੜਾ ਉਰਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ...। ਫੜਾ...। ਫੁੱਟ ਜੂ ਗੀ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  (ਹੱਸਦਾ) ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨੀ ਲੱਭਦਾ... ਨਾ ਹੀਰ ਤੇ ਨਾ...
(ਮੁੱਲਾ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਹੋਰ...।

''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਫੇਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ
ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਦੇ
ਉਹ ਫੇਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਦਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਚਲੋ ਉਇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੋ...। ਕਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ
ਕਰੋ...। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਚ ਈ ਵੱਜਦੇ ਓ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ...। ਚਲੋ...

''(ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
ਮੁੜਦੇ ਨੇ... ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)

(ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ
ਗੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript||ਬੁੱਝੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਓ ਲੱਗੀ,}}

&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||37 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jasjys5zlu339whsqkjri0t8j0vx101</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234297</id>
      <parentid>234296</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T03:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>234297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3418" sha1="1spnyrwozvts5xwtlt49buufgt7vvuv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  (ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...।
ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੈਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ
ਪਾਰ...}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। (ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ
ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦਾ ਹੈ... ਉਹ ਡੋਲਦੇ ਨੇ...
ਕਿਤਾਬਾਂ ਫੇਰ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ।)}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਉਇ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਤੇਰਾ...। ਪੰਘਾ ਲੈਣੋਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ...। 

''(ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ
ਹਨ...। ਟਟੋਲ-ਟਟੋਲ ਕੇ ਲੱਭਦੇ...। ਰਾਂਝਾ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕਦਾ
ਹੈ... ਮੁੱਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ...।)}}''

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ''(ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਝਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀ ਏ..., ਜੋਗੀ
ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਪਾਰ... (ਮੁੱਲਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਫੜਾ ਉਰਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ...। ਫੜਾ...। ਫੁੱਟ ਜੂ ਗੀ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  (ਹੱਸਦਾ) ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨੀ ਲੱਭਦਾ... ਨਾ ਹੀਰ ਤੇ ਨਾ...
(ਮੁੱਲਾ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਹੋਰ...।

''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਫੇਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ
ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਦੇ
ਉਹ ਫੇਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਦਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।''}}

{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਚਲੋ ਉਇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੋ...। ਕਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ
ਕਰੋ...। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਚ ਈ ਵੱਜਦੇ ਓ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ...। ਚਲੋ...

''(ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
ਮੁੜਦੇ ਨੇ... ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)

(ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ
ਗੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript||ਬੁੱਝੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਓ ਲੱਗੀ,}}

&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||37 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1spnyrwozvts5xwtlt49buufgt7vvuv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73874</id>
    <revision>
      <id>234298</id>
      <timestamp>2026-09-10T03:37:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;&lt;poem&gt;  : {{playscript|| ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਸ਼ੋਕ ਜਗਾਵਣੇ ਦਾ ਬਾਲ ਨਾਥ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ, ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ - 2 -  ''(ਰਾਂਝਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਰੁਕ ਕੇ ਦੂਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}}  {{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਇਹ ਪੰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="nnucfn07sy2v42c6mhqvirav6fdseqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;

:
{{playscript|| ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਸ਼ੋਕ ਜਗਾਵਣੇ ਦਾ
ਬਾਲ ਨਾਥ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ,
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ - 2 -

''(ਰਾਂਝਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਰੁਕ ਕੇ ਦੂਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਇਹ ਪੰਧ ਤੇ ਲੰਮਾ ਈ ਹੋਈ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦਾ...। ਹੋਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਏ...

''(ਦੂਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ... ਮਰੋ ਰੇ
ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋਂ ਰੇ। 3। ਆਵਾਜ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ...।) ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ
ਇਹੋ ਏ। (ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਨੱਚਦੇ
ਹੋਏ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਦੇ ਹਨ।)''}}


{{playscript|ਨਾਥ ਟੋਲੀ| :   ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ..., ਜੀਵਨ ਕੀ ਜਬ
ਆਸ ਵੀਹਾਣੀ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ ਰੇ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ
ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ

''(ਸਭ ਚੇਲੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਲ ਨਾਥ ਹੀਰ ਵਾਲੇ
ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਿਛਣਾ ਜੋਗੀਏ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ।
ਰਾਂਝਾ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਹੋਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਏ... ਬਸ ਇਹ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਿਆ...।}}

{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਸਭ ਰੰਗਾਂ ਬਾਣੀਂ ਲੰਘ ਕੇ..., ਜੋ ਰੰਗ ਬਣਦਾ ਏ ਜੋਗੀਆ ''(ਅੰਤਰ
ਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹੀ ਤੇ ਜੋਗ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''( ਵਿਆਕੁਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਪਰ ਹੀਰ... ''(ਜੋਗੀ ਦੇ ਆਸਣ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਥਾਣੀਂ
ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ)'' ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ..., ਟਿੱਲਿਓਂ
ਪਾਰ... ਜੋਗੀ ਦੇ, ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦੀ...।}}


{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ...। ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ... ਕਾਲ ਦੀ। ਸਾਡਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ
ਈ ਇਹੋ ਏ... ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ... ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ''(ਪਰੇਸ਼ਾਨ)'' ਅਸੀਸ ਤੇ ਤੇਰੀ ਖਰੀ ਏ ਨਾਥ ਜੀ... ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੇ ਮਰ ਕੇ
ਹੀ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਆਸ ਲਾਈ ਹੀਰ ਦੀ ''(ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ
ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||38 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nnucfn07sy2v42c6mhqvirav6fdseqw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234299</id>
      <parentid>234298</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T03:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3388" sha1="3ezrk5w08gq93t6lkddcnnl3kcfwkdd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;

:
{{playscript|| ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਸ਼ੋਕ ਜਗਾਵਣੇ ਦਾ
ਬਾਲ ਨਾਥ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ,
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ - 2 -

''(ਰਾਂਝਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਰੁਕ ਕੇ ਦੂਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਇਹ ਪੰਧ ਤੇ ਲੰਮਾ ਈ ਹੋਈ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦਾ...। ਹੋਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਏ...

''(ਦੂਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ... ਮਰੋ ਰੇ
ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋਂ ਰੇ। 3। ਆਵਾਜ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ...।) ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ
ਇਹੋ ਏ। (ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਨੱਚਦੇ
ਹੋਏ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਦੇ ਹਨ।)''}}


{{playscript|ਨਾਥ ਟੋਲੀ| :   ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ..., ਜੀਵਨ ਕੀ ਜਬ
ਆਸ ਵੀਹਾਣੀ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ ਰੇ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ
ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ

''(ਸਭ ਚੇਲੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਲ ਨਾਥ ਹੀਰ ਵਾਲੇ
ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਿਛਣਾ ਜੋਗੀਏ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ।
ਰਾਂਝਾ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਹੋਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਏ... ਬਸ ਇਹ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਿਆ...।}}

{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਸਭ ਰੰਗਾਂ ਬਾਣੀਂ ਲੰਘ ਕੇ..., ਜੋ ਰੰਗ ਬਣਦਾ ਏ ਜੋਗੀਆ ''(ਅੰਤਰ
ਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹੀ ਤੇ ਜੋਗ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''( ਵਿਆਕੁਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਪਰ ਹੀਰ... ''(ਜੋਗੀ ਦੇ ਆਸਣ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਥਾਣੀਂ
ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ)'' ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ..., ਟਿੱਲਿਓਂ
ਪਾਰ... ਜੋਗੀ ਦੇ, ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦੀ...।}}


{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ...। ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ... ਕਾਲ ਦੀ। ਸਾਡਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ
ਈ ਇਹੋ ਏ... ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ... ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ''(ਪਰੇਸ਼ਾਨ)'' ਅਸੀਸ ਤੇ ਤੇਰੀ ਖਰੀ ਏ ਨਾਥ ਜੀ... ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੇ ਮਰ ਕੇ
ਹੀ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਆਸ ਲਾਈ ਹੀਰ ਦੀ ''(ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ
ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||38 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ezrk5w08gq93t6lkddcnnl3kcfwkdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/39</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73875</id>
    <revision>
      <id>234300</id>
      <timestamp>2026-09-10T03:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{playscript|ਬਾਲ|  :  ''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ)'' ਛੱਡ ਜੱਗ ਤੇ ਹੁਕਮ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ, ਫ਼ੱਕਰ ਕੰਮ ਹੈ ਸਿਰਾਂ ਥੀਂ ਲੰਘਿਆਂ ਦਾ, ਜਿਹੜੇ ਮਰਨ ਸੋ ਫ਼ੱਕਰ ਥੀਂ ਹੋਣ ਵਾਕਿਫ਼, ਨਹੀਂ ਕੰਮ ਇਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਸੰਗਿਆਂ ਦਾ।}}  {{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਤੇ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3028" sha1="0hvr92m7cg85h9fgdkze20dd9ovroxm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਬਾਲ|  :  ''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ)'' ਛੱਡ ਜੱਗ ਤੇ ਹੁਕਮ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ, ਫ਼ੱਕਰ ਕੰਮ ਹੈ ਸਿਰਾਂ
ਥੀਂ ਲੰਘਿਆਂ ਦਾ, ਜਿਹੜੇ ਮਰਨ ਸੋ ਫ਼ੱਕਰ ਥੀਂ ਹੋਣ ਵਾਕਿਫ਼, ਨਹੀਂ ਕੰਮ
ਇਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਸੰਗਿਆਂ ਦਾ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਤੇ ਤੇਗ਼ ਦੀ ਧਾਰ ਕੱਪਣ, ਏਹ ਕੰਮ ਹੈ ਮਾਹਣੂਆਂ ਚੰਗਿਆਂ
ਦਾ।}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਜੋਗ ਜਾਲਣਾ ਸਾਰ ਦਾ ਨਿਗਲਣਾ ਏ,
ਏਸ ਜੋਗ 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹੀਰੀਆਂ ਨੇ
ਛੱਡ  ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਦੀ ਝਾਕ ਹੈ ਜੋਗੀ,
ਫ਼ੱਕਰ ਨਾਲ਼ ਜਹਾਨ ਕੀ ਸੀਰੀਆਂ ਨੇ}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਹ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਟਲੇ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਤੋਂ, ਬੋਬੇ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਹੱਡ ਅਯੂਬ ਕੀਤੇ

ਸਾਨੂੰ ਜੋਗ ਦੀ ਰੀਝ ਤਦੋਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹੀਰ ਸਿਆਲ ਮਹਿਬੂਬ ਕੀਤੇ।}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਅਲਖ... ਅਲਖ...। ''(ਦਹਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ
ਉੱਠ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ।)'' ਉਲਟੀ ਗੰਗਾ ਏਥੇ ਵਹਾਉਣ ਆਇਆ, ਜੋਗ ਲੈਣ
ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਆਇਆ।


{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''(ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ)'' ਸੰਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ, ਹੈ ਉਹੋ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੋਗ
ਜੋਗੀਆਂ। ਹੋਇ ਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਵਿਜੋਗ ਛੋੜੇ, ਕਾਹਦਾ ਜੋਗ ਏ ਉਹ ਤੇ ਹੈ
ਰੋਗ ਜੋਗੀਆ।}}
 
''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹੈ। ਚੇਲੇ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਜੇ
ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਤੱਕਦੇ... ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰਦੇ...।''}}

ਬਾਲ
:
ਰਾਂਝਾ
:
ਬਾਲ
:
: 

: 
: 


ਗੱਲਾਂ ਅਜਬ
ਹੀਰ ਮੰਗਦੈਂ।
ਕਰਦੈਂ, ਨਹੀਓਂ ਮੂਲ ਸੰਗਦੀਂ। ਨਾਲ਼ੇ ਜੋਗ ਮੰਗਦੈਂ ਨਾਲ਼ੇ
ਨਾ ਮੈਂ ਜੋਗ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਜਾਗੀਰ ਮੰਗਾਂ, ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ ਤੈਥੋਂ ਮੈਂ ਜੋਗੀਆ
ਵੇ, ਦਮ ਦਮ ਮੰਗਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀਰ ਮੰਗਾਂ।
(ਜੋਗੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
: ਇਹ ਦੇਹ ਤਾਂ ਬਸ ਦੇਹੜੀ ਏ ਬਚੜਿਆ। ਜੋਗ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣੈ
ਤਾਂ ਡਿਉੜੀ ਦਾ ਮੋਹ ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਪੈਣਾ...।
39 :: ਮ੍ਰਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ&lt;noinclude&gt;{{rh||39 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0hvr92m7cg85h9fgdkze20dd9ovroxm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>234324</id>
      <parentid>234300</parentid>
      <timestamp>2026-09-10T09:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234324</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="gqlm2jy4nbfvsxxs2lgsphdjd7uv6dp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਬਾਲ|  :  ''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ)'' ਛੱਡ ਜੱਗ ਤੇ ਹੁਕਮ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ, ਫ਼ੱਕਰ ਕੰਮ ਹੈ ਸਿਰਾਂ
ਥੀਂ ਲੰਘਿਆਂ ਦਾ, ਜਿਹੜੇ ਮਰਨ ਸੋ ਫ਼ੱਕਰ ਥੀਂ ਹੋਣ ਵਾਕਿਫ਼, ਨਹੀਂ ਕੰਮ
ਇਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਸੰਗਿਆਂ ਦਾ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਤੇ ਤੇਗ਼ ਦੀ ਧਾਰ ਕੱਪਣ, ਏਹ ਕੰਮ ਹੈ ਮਾਹਣੂਆਂ ਚੰਗਿਆਂ
ਦਾ।}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਜੋਗ ਜਾਲਣਾ ਸਾਰ ਦਾ ਨਿਗਲਣਾ ਏ,
ਏਸ ਜੋਗ 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹੀਰੀਆਂ ਨੇ
ਛੱਡ  ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਦੀ ਝਾਕ ਹੈ ਜੋਗੀ,
ਫ਼ੱਕਰ ਨਾਲ਼ ਜਹਾਨ ਕੀ ਸੀਰੀਆਂ ਨੇ}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਹ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਟਲੇ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਤੋਂ, ਬੋਬੇ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਹੱਡ ਅਯੂਬ ਕੀਤੇ

ਸਾਨੂੰ ਜੋਗ ਦੀ ਰੀਝ ਤਦੋਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹੀਰ ਸਿਆਲ ਮਹਿਬੂਬ ਕੀਤੇ।}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਅਲਖ... ਅਲਖ...। ''(ਦਹਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ
ਉੱਠ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ।)'' ਉਲਟੀ ਗੰਗਾ ਏਥੇ ਵਹਾਉਣ ਆਇਆ, ਜੋਗ ਲੈਣ
ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਆਇਆ।


{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''(ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ)'' ਸੰਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ, ਹੈ ਉਹੋ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੋਗ
ਜੋਗੀਆਂ। ਹੋਇ ਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਵਿਜੋਗ ਛੋੜੇ, ਕਾਹਦਾ ਜੋਗ ਏ ਉਹ ਤੇ ਹੈ
ਰੋਗ ਜੋਗੀਆ।}}
 
''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹੈ। ਚੇਲੇ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਜੇ
ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਤੱਕਦੇ... ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰਦੇ...।''}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਗੱਲਾਂ ਅਜਬ ਕਰਦੈਂ, ਨਹੀਓਂ ਮੂਲ ਸੰਗਦੈਂ। ਨਾਲ਼ੇ ਜੋਗ ਮੰਗਦੈਂ ਨਾਲ਼ੇ
ਹੀਰ ਮੰਗਦੈਂ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਨਾ ਮੈਂ ਜੋਗ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਜਾਗੀਰ ਮੰਗਾਂ, ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ ਤੈਥੋਂ ਮੈਂ ਜੋਗੀਆ
ਵੇ, ਦਮ ਦਮ ਮੰਗਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀਰ ਮੰਗਾਂ।

''(ਜੋਗੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਇਹ ਦੇਹ ਤਾਂ ਬਸ ਦੇਹੜੀ ਏ ਬਚੜਿਆ। ਜੋਗ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣੈ
ਤਾਂ ਡਿਉੜੀ ਦਾ ਮੋਹ ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਪੈਣਾ...।}}&lt;noinclude&gt;{{rh||39 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gqlm2jy4nbfvsxxs2lgsphdjd7uv6dp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/58</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73876</id>
    <revision>
      <id>234307</id>
      <timestamp>2026-09-10T06:34:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234307</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1722" sha1="ccpi7ztg9e41ox2xk0quix98la1n2jy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿

ਗੱਡੀ ਵਲ਼-ਵਲ਼ੇਵੇਂ ਖਾਂਦੀ ਆਖਰ ਨੈਰੋਬੀ ਛੱਤੇ ਹੋਏ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਏਥੋਂ ਦੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣੂ ਸੀ। ਕੋਈ ਮੱਖਣ ਸਿੰਘ ਭੇਰੇ ਵੱਲ ਦਾ ਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰ ਢੋਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਚੁਕਾਇਆ ਤੇ ਪਤਾ ਦਸ ਕੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਤੁਰ ਪਏ। ਇਹਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੋੜ ਦੁਆਬਾ ਟੇਲਰਿੰਗ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ।

ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਾਲ਼ੇ ਜਹਾਜ਼ ਹੀ ਡਾਕ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਓਦੋਂ ਹਵਾਈ ਡਾਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਲੂ ਹੋਈ। ਦੁਪਹਿਰੇ ਦੋ ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਤੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲ਼ ਗਈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਗਏ ਹੋ, ਓਸੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਮਾਮੇ ਹੋਰੀਂ (ਗੋਂਦਾ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ ਪਿੰਡ ਸ਼ੰਕਰ) ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਉਸਤਾਦ ਗੁੱਜਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਾਮਾ ਜੀ ਸਨ। ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਯਤੀਮ ਹੋ ਗਿਆ....। 

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਰੇਲਵੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਲਗ ਗਿਆ।


54&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ccpi7ztg9e41ox2xk0quix98la1n2jy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/59</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73877</id>
    <revision>
      <id>234309</id>
      <timestamp>2026-09-10T06:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234309</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="sjf41mqbqdloyq1lyelrea6kpgubzvt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿
{{center|ਫ਼ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਵਕਤ}}


ਸਭ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਸਪੱਸ਼ਟ (ਐਂਬੀਗੀਉਸ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਸ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਹੋਏਗੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤੋਂ ਇਹਦੇ ਖਿੱਚਣ ਜਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕਦੀ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਸਵੀਰ ਚ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ - ਅਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਰਾਹੀਂ। (ਇਹ ਗੱਲ ਖੁਦਰੌ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ਼ ਖਿੱਚੀ ਤਸਵੀਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਢੁੱਕਦੀ।) ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਕਦੋਂ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕੌਣ ਸੀ; ਤਾਂ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਮਾਅਨੇ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਤਸਵੀਰ ਘਟ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।

ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੇਖੋ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਯਕੀਨੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਸ਼ੈਆਂ ਨੂੰ ਗਹੁ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਣ ਵਾਲ਼ਾ ਦਸ ਦਏਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਪਰ ਕਿੰਨੀ? ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠਣ ਖੜ੍ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਜਾਂ ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਨੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। (ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕੈਮਰੇ ਵਾਲ਼ੀ ਤਸਵੀਰ ਸੰਨ 1850 ਈਸਵੀ ਦੀ ਹੈ।) ਜੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਤੀਵੀਂ ਮਰਦ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਦਿਖਾਈ ਜਾਏ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੀ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਚਿਰੀਂ-ਵਿਛੁੰਨਿਆਂ ਵਾਂਙ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਹ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮੇਗਾ ਜਾਂ ਚਾਅ ਨਾਲ਼ ਦੇਖੇਗਾ, ਹਉਕਾ ਲਏਗਾ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ ਪਰ੍ਹਾਂ ਰਖ ਦਏਗਾ।


{{right|55}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjf41mqbqdloyq1lyelrea6kpgubzvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/60</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73878</id>
    <revision>
      <id>234310</id>
      <timestamp>2026-09-10T06:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234310</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5735" sha1="1yk9pglxvpjcey31qcyrvpsfh6d0h85" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿

ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ਼ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਲੰਘ ਗਏ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ਼ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਮਰੇ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਲਾ ਉਸ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਕਲਿਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। (ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਨੂੰ ਕੈਮਰੇ ਵਾਂਙ ਤੋੜਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਯਾਦ ਅਕਸਾਂ ਦਾ ਵਹਿਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) ਹਰ ਤਸਵੀਰ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹੁਣ-ਖਿਣ ਵਿਚਾਲ਼ੇ ਖਾਈ ਹੈ - ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ।

ਹਰ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਙ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵਰਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਾਪ ਦੀ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚਲੇ ਤੀਵੀਂ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਏਨਾ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਗਰ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਮੁਗ਼ਲਾਣੀ ਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸੰਨ 1932 ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਰੋਬੀ (ਕੀਨੀਆ) ਵਿਚ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹਦੇ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਤੇ ਹੁਣ ਵਿਚਾਲ਼ੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਖਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਦਿਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜ ਇਸ ਜਹਾਨ ਵਿਚ ਨਾ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਜੋੜਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲ਼ਾ ਮੇਰਾ ਬਾਪ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿੰਨੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਇਹ ਵੀ ਚਤਾਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਏਂ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਔਰਤ ਮਰਦ ਦੇ ਵਸਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਣੇ ਬੜੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲ਼ੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਸਨ; ਭਾਵੇਂ ਕੀਨੀਆ ਚ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਪਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵਿਛੋੜਾ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੋਏਗਾ। ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਚ ਮਰਦ ਪਰਦੇਸੀਂ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਨ ਨਿਕਲੇ ਅਪਣੀਆਂ ਘਰਵਾਲ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੀ ਦਾਦੀ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਦਰਾਣੀਆਂ ਜਠਾਣੀਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿੰਨੇ-ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਅਪਣੇ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਫੇਰ ਅਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ। ਤਸਵੀਰ ਵਿਚਲਾਂ ਮਰਦ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨੂੰ ਮਨੀਲੇ, ਮਲਾਇਆ, ਸਿਆਮ ਤੇ ਮਿਰਕਣ ਗਏ ਅਪਣੇ ਵਤਨੀਆਂ ਵਾਂਙ ਚੋਰੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਸੀ 'ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਉਮਰੇ ਇਹਨੂੰ ਚੋਰੀ ਸਹੇੜੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਨੱਸ ਆਉਣ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਨੇ ਮਾਰਨਾ ਸੀ। ਹੋ ਸਕਦੈ, ਸੁਆਣੀ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਨੀਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਏਗੀ। ਅਪਣੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਜਿਸਮਾਨੀ ਭੁੱਖ ਲਾਹੁਣ ਮਗਰੋਂ ਅਪਣੇ ਵਸਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਰਖਣ ਲਈ ਜਾਂ ਅਪਣੇ ਅੰਗ-ਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਵਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਹੋਏਗਾ ਕਿ ਚਲੋ ਚਲ ਕੇ ਨਕੋਦਰ ਦੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੋਲ਼ੋਂ ਫ਼ੋਟੋ ਲਹਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੇ ਇਹ ਵਾਰਦਾਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਜੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਿਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਬੀਬੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ੋਟੋ ਚੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਲਹੌਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸੇ ਟੱਬਰ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਚ ਝਾਕ ਰਹੀ ਸੁਆਣੀ ਦੇ ਅਣਕੱਜੇ ਮੁੱਖੜੇ, ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ ਵਾਹੇ ਵਾਲ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਙੇ ਚੀਰ, ਲਟਕਦੀ

56&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1yk9pglxvpjcey31qcyrvpsfh6d0h85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/61</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73879</id>
    <revision>
      <id>234312</id>
      <timestamp>2026-09-10T07:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234312</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5712" sha1="dl4an6wbiw797oshpk159362wx54wzm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿
ਵਾਲੀ, ਕੋਕੇ, ਮਾਮੂਲੀ ਲਿਟ ਤੇ ਵਾਲ਼ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਲਾਈ ਸੂਈ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਝਲਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹਦੇ ਮਿਹਨਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ 'ਸਰਦਾਰਾਂ' ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਂਆਂ ਵਰਗਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ। ਅਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲ਼ੇ ਦੀ ਲਾਈ ਘੜੀ ਨੇ ਇਹਦੀ ਕਢਾਈ ਵਾਲ਼ੇ ਦੁਪੱਟੇ ਦੀ ਲੈਅ ਨੂੰ ਮਾਂਦ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਜੂਦ ਦਾ ਜਬ੍ਹਾ ਇਸੇ ਦੁਪੱਟੇ ਸਦਕਾ ਹੈ। ਇਹਨੇ ਇਹਦੇ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਬੋਸਕੀ ਦੇ ਸੂਟ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇਹਨੇ ਅਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਪੱਟਾਂ ਵਿਚਾਲ਼ੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਹਦਾ ਕੱਜਣ ਹੋਰ ਇਖ਼ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਆਣੀ ਅਪਣਾ ਆਪ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ ਹੋਣੀ। ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅੱਗੇ ਤੀਵੀਂ ਬੇਵਾਹਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤਿ ਕਿ ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਹੋਵੇ।

ਸੁਆਣੀ ਦਾ ਮਰਦ ਸ਼ੂਕਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਕਾ ਸ਼ਬਦ ਮੋਗੇ-ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ - ਸ਼ੁਕੀਨ ਤੇ ਆਸ਼ਕ-ਮਿਜ਼ਾਜ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੀ ਸੁਹਣਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1929 ਵਿਚ ਹਾਲੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਰਗੀ ਤਹਿ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਿਆ। ਅਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੀ ਇਹ ਪੱਗ ਜਣੇ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਨ ਵੀ ਇੰਜ ਦੀ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਏਗੀ। ਦਿਨ ਸੁਧ ਵੇਲੇ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਛਿੰਞ ਵੇਲੇ ਇਹ ਜਣਾ ਪੱਗ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਡਬਲ-ਬ੍ਰੈਸਟ ਦੀ ਇਹ ਜੈਕਟ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਇਹਨੇ ਵਿਆਹ ਵਾਸਤੇ ਸੰਵਾਈ ਹੋਏਗੀ ਜਾਂ ਕੀਨੀਆ ਜਾਣ ਵੇਲੇ। ਕੀ ਅਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਵੀ ਕੋਈ ਜਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੈਕਟ ਵਿਚ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਵਿਚ ਪਏ ਵੱਟਾਂ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਹਨੇ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚਵਾਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਜੇਬ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੋਏਗਾ। ਇਕ ਜੇਬ ਢਕੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਹਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਲਰ ਦੀਹਦੇ ਨਹੀਂ। ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ਰ ਨੇ ਨੈਕਟਾਈ ਲਾ ਲੈਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨੇ ਗਲ਼ ਚ ਫਾਹਾ ਪਾਉਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਹਣੇ ਮੁੱਖੜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੈਮਰੇ ਦੀ ਅੱਖ ਚ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਹੀਆਂ। ਕੀ ਇਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜਾਗਦਿਆਂ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ? ਜਾਂ ਫ਼ੋਟੋਕਾਰ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ? ਬੇਰੰਗ ਪਰਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਭੇਦ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਸੁਪਨ-ਮੰਡਲ ਦਾ ਝਉਲ਼ਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਢੋਅ ਲਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਏਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਅਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੱਟ ਤੋਂ ਰੀਣ-ਕੁ ਪਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੱਥ ਇਹਦੀ ਭਰਪੂਰ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਥੋਹੜੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰਾ ਵਜੂਦ ਜਿਵੇਂ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈ - ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਚ ਅੱਜ ਵਰਗੇ ਕੈਮਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੇ, ਜੋ ਇਕ ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪਕੜ ਕੇ ਦਰਜ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਕੈਮਰੇ ਵਿਚ ਮੰਦ-ਗਤੀ ਵਾਲ਼ੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਪਲੇਟ ਪਾਈਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਓਦੋਂ ਕੈਮਰੇਵਾਲ਼ਾ ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਅਪਣੇ 'ਸਬਜੈਕਟਾਂ' ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ – ਹਿੱਲਣਾ ਨਹੀਂ.... ਹਿੱਲਣਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੇ ਗੁੰਬਦ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੀ ਸੁਣਦੀ ਹੈ - ਹਿੱਲਣਾ ਨਹੀਂ...ਨਹੀਂ...ਨਹੀਂ...। ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲ਼ਾ ਇਹ ਜੋੜਾ ਅਹਿੱਲ ਉਹਦੇ ਵਲ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਲ ਦੇਖਣ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।


{{right|57}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dl4an6wbiw797oshpk159362wx54wzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Saakar.pdf/62</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73880</id>
    <revision>
      <id>234313</id>
      <timestamp>2026-09-10T07:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amritpal Aman</username>
        <id>2020</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234313</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="225" sha1="i6xwfa1ly4thm5c3a8wfbqyy0byw5i1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Amritpal Aman&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|'''{{larger|ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸਾਕਾ}}'''}}

{{center|''ਨਦੀਆ ਵਾਹ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ਮੇਲਾ ਸੰਜੋਗੀ ਰਾਮ॥ - ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧''}}


{{right|58}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i6xwfa1ly4thm5c3a8wfbqyy0byw5i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/81</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73881</id>
    <revision>
      <id>234329</id>
      <timestamp>2026-09-10T09:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>234329</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2721" sha1="fuqxnj5apur8znmt4i97kxt8v3omgvu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਪਿੱਛੋਂ ਆਵਾਜ਼ | : {{Block center|&lt;poem&gt;ਨਾਮ ਜਪ ਲੈ ਨਿਮਾਣੀਏ ਜਿੰਦੇ
ਨੀ ਔਖੇ ਵੇਲ਼ੇ ਕੰਮ ਆਉਗਾ।&lt;/poem&gt;}}}}

{{playscript||''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਇਸ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਖਿਝ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।)''}}

{{playscript|ਕੈਲਾ | : ਲਗਦੈ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ।}}

{{playscript|ਆਵਾਜ਼ | : {{Block center|&lt;poem&gt;ਵੇ ਤੂੰ ਵੱਸ ਵੇ ਜਮਾਂ ਦੇ ਪੈਣਾ
ਬੰਦਿਆ ਗੁਮਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ।&lt;/poem&gt;}}}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਵਿਅੰਗ 'ਚ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਚੱਲ, ਤੁਰ ਏਥੋਂ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ...।

{{Block center|&lt;poem&gt;ਉੱਠ ਫਰੀਦਾ ਸੁੱਤਿਆ ਝਾੜੂ ਦੇ ਮਸੀਤ,
ਤੂੰ ਸੁੱਤਾ ਰੱਬ ਜਾਗਦੈ ਤੇਰੀ ਡਾਹਡੇ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰੀਤ।&lt;/poem&gt;}}

''(ਦੋਹਾਂ ਘਰਾਂ 'ਚੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੁਬਾਰੇ 'ਚ ਸ਼ੇਰਾ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਭਜਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਾਫ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ''}}

{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ | : ''(ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ਼)'' ਚੱਲ!}}

{{playscript|ਕੈਲੇ | : ਵਿਅੰਗ 'ਚ ਕਿੱਥੇ? ਉੱਥੇ!

''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਚਰਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਾਹਲ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੇਰਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript| ਸ਼ੇਰਾ | : ਸਸਰੀਕਾਲ ਚਾਚਾ ਸਿਆਂ}}

{{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ | : ਸਰੀਕਾਲ ਵਈ ਸ਼ੇਰਿਆ.., ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ।
''(ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮਿੱਠੂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਵੱਖ ਲੈ
ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੜ ਕੇ ਕੈਲੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ
ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ। ਬੁੜ-ਬੁੜਾਂਦਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਘਰੋਂ ਸੀਤੇ ਥਾਲ ਲਈ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਤੇਜਾ ਵੀ ਮੰਜਾ ਚੁੱਕ
ਕੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||81 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fuqxnj5apur8znmt4i97kxt8v3omgvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/82</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73882</id>
    <revision>
      <id>234330</id>
      <timestamp>2026-09-10T09:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਆਵਾਜ਼ : ਤੈਨੂੰ ਤਰਨੀ ਵੈਤਰਨੀ ਪੈਣੀ ਵੱਡਾ ਤੂੰ ਤੈਰਾਕ ਬਣਦਾਂ ਬਿਸ਼ਨਾ : ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਯਾਰ, ਦੇਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ! ਕੈਲਾ : ਪੱਤੇ ਝੜਦੇ, ਫੁੱਲ ਡਿਗਦੇ। ਕੌਣ ਦੇਖਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਭਰੇ ਮੇਲੇ 'ਚ।  (ਵਿਅੰਗ) ਤੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਦ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234330</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2531" sha1="s2dip5c1kpyebjpupqibs7qdurorhis" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਆਵਾਜ਼
:
ਤੈਨੂੰ ਤਰਨੀ ਵੈਤਰਨੀ ਪੈਣੀ ਵੱਡਾ ਤੂੰ ਤੈਰਾਕ ਬਣਦਾਂ
ਬਿਸ਼ਨਾ
:
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਯਾਰ, ਦੇਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ!
ਕੈਲਾ
:
ਪੱਤੇ ਝੜਦੇ, ਫੁੱਲ ਡਿਗਦੇ। ਕੌਣ ਦੇਖਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਭਰੇ ਮੇਲੇ 'ਚ।

(ਵਿਅੰਗ) ਤੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਦੇ... ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ?
(ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਟੋਕਰਾ ਲਈ ਜੀਤ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
: (ਹੈਰਾਨ। ਬਰਬਸ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।) ਜੀਤ!
(ਪੀਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾ ਕੋਲੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
ਹੱਥੀਂ ਤੋੜੀਆਂ ਮੁੜ ਨੀ ਜੁੜਦੀਆਂ... ਚਲ ਛੱਡ।
: ਪਰ ਇਹ ਤੇ...। (ਵਾਕ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦਾ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ
ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਜੀਤ
: (ਹੱਸਦਾ) ਓ ਮੁੜ ਆ ਵੱਡਿਆ ਮਿਰਜ਼ਿਆ। ਮਰ ਕੇ ਵੀ ਟਿਕਾਅ ਨੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। (ਪੌੜ੍ਹੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੋ
ਅਮਲੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਾ ਝੁਕਦਾ-ਝੁਕਦਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਚੁਬਾਰੇ ਅੰਦਰ
ਚੜਦਾ ਹੈ।)
(ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਡਰਣ ਬੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।) ਨੇ ਫੜ ਕਰ ਐਸ਼
(1 ਨੰਬਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸੂਟਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਵੇਖੀਂ-ਵੇਖੀਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਰਤਾ।
(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)
: (ਸਿਰ ਝਟਕਦਾ ਹੈ।) ਓ ਭੈਣ ਦੇਣੀ, ਭੁਆਂਟਣੀ ਲਿਆ ਤੀ ਉਇ। ਕੀ
ਪਾਇਆ ਇਹ 'ਚ?
ਕਿਰਲੀ ਦੀ ਪਾਈ ਏ ਪੂੰਛ।
ਅਸ਼ਕੇ। ਸਿਗਰਟ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ।
: (ਸੂਟਾ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ) ਕਿਓਂ, ਮਾਰਦੀ ਏ ਨਾ ਡੰਗ।
ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਯਾਰ, ਇਹ ਕਿਰਣਾ ਨੀ, ਦੇ ਬਚਨੇ ਕਾ, ਸੱਪ ਡੰਗਾਉਣ
ਲੱਗ ਪਿਆ, ਨਾਥ ਵਾਂਗੂ ਜੀਭ 'ਤੇ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਲੈ ਗਿਆ ਲੱਜ਼ਤ।&lt;noinclude&gt;{{rh||82 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s2dip5c1kpyebjpupqibs7qdurorhis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/40</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73883</id>
    <revision>
      <id>234333</id>
      <timestamp>2026-09-10T10:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਮੈਂ ਸਭ ਛੱਡ ਆਇਆ..., ਜੋ ਹੈ..., ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ...।}}  ''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਚੇਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸਰ-ਫੂਸਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਚਿਮਟ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>234333</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="kr9wmt2ylcvvnpcou3tw4zpk2ig11sk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਮੈਂ ਸਭ ਛੱਡ ਆਇਆ..., ਜੋ ਹੈ..., ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ...।}}

''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਇੱਕ
ਨਜ਼ਰ ਚੇਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸਰ-ਫੂਸਰ
ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਚਿਮਟਾ ਖੜਕਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।)''}}


{{playscript|ਬਾਲ|  :   ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ।)'' ਨਿਰੀ ਜਿਦ ਏ... ਜਾਂ ਜੁਗਤ ਵੀ ਜਾਣਦਾਂ...।}}


{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''(ਪੈਰ ਫੜਦਾ)'' ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਸਭੇ ਵਿਸਾਰ ਆਇਆ। ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ
ਬਸ ਖ਼ਾਲੀ।

{{center|''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}}}

{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਜੇ ਖਾਲੀਂ ਏਂ... ਤਾਂ ਫੇਰ ਭਰ ਜਾਵੇਂਗਾ... |}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਹੋ ਸੁਣ ਕੇ ਆਇਆ.. ਕਿ ਸੁਮੇਰ ਦੇ ਟਿੱਲੇ 'ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ
ਪੂਰਦੀਆਂ... ਮੋਰੀ ਵੀ ਪੂਰ ਛੱਡੋ ...। ਇੱਕ ਹੀਰ ਬਾਝੋਂ ਮੈਂ ਅਧੂਰਾ ਹਾਂ...
ਪੂਰ ਛੱਡੋ... ਪੂਰਨ ਕਰ ਛੱਡੋ...।}}


{{playscript|ਬਾਲ|  :  ਜਿੱਦਣ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪਾ ਜਾਵੇਂਗਾ...। ਸਭ ਪਾ ਜਾਵੇਂਗਾ...।

 ''(ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਨੂੰ।)''}}

{{playscript||ਇਸ ਨੂੰ ਇਹਦੇ ਭੋਰੇ 'ਚ ਲੈ ਜਾਵੋ। ''(ਖ਼ੁਦ ਨਾਲ਼)'' ਜੁਗਾਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ
ਵਿਯੋਗੀ ਆਇਆ... ਜੋਗ ਦਾ... ਵਿਯੋਗੀ ''(ਚੇਲੇ ਫੇਰ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਪਰ
ਬੋਲਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।)'' ਵੇਖੋ ਕਦੋਂ ਸੰਜੋਗ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਨੇ...। ''(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)''
ਬਾਕੀ ਸਭ ਭਲਕੇ ਵੇਖਾਂਗੇ।}}

ਗੀਤ
:
: 


ਜੋ


: 

: 


( ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹੀ ਨੀਝ ਲਾਈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।
: ਸਾਧੋ... ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਘਰ ਕੀਜੈ।
ਹੱਥ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿਬੈ, ਚੱਬ ਕੇ ਨਾ ਚਲਿਬੈ,
ਧੀਰੇ ਪਾਊਂ ਯਹੀਜੇ ..
ਸਾਧੋ... ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਘਰ ਕੀਜੈ...।
40 :: ਮ੍ਰਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ&lt;noinclude&gt;{{rh||40 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kr9wmt2ylcvvnpcou3tw4zpk2ig11sk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>