ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 18300 235499 175223 2026-09-17T12:11:42Z Harchand Bhinder 2624 235499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kuldeepburjbhalaike" /></noinclude>{{Playscript||(ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਛੈਣੀ ਨਾਲ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ ਦੀ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਭਰਦੀ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਸਿਰ ਫੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਰਬਾਬ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਈ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ, ਤੇ ਹੌਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰਦਾਨਾ ਉਠਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਰਬਾਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾ) ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮਰਦਾਨਾ...; ਐਕਟਰ ਤੇ ...ਨਾਟਕਕਾਰ! ਕਥਾ ਉਹਦੀ ਹੈ...ਜੋ ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਜਗਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਨਿਰਵੈਰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਤਲਾਸ਼ਦਾ...ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਤੇ ਏਕਮਕਾਰ ਤਾਈਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ। ਜਗ ਜਾਣਦੈ ਸਾਰਾ...(ਉੱਚੀ) "ਨਾਨਕ ਤਪੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਪੱਕੀ ਐ, ਮੀਰ ਜਾ ਰਿਹੈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ। ਤਲਵੰਡੀ ਦਾ ਡੂਮ!"}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਛੈਣੀ-ਹਥੌੜੀ ਰੱਖਦਾ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਹੱਥ 'ਚ ਕਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।) ਤੇ ਮੈਂ ਆਨੰਦ! ਬੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼। ਮਰਦਾਨੇ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ! ਪਰ ਹਾਂ ਇਸੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਾਤਰ। (ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਮਰਦਾਨਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਮੁੜ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ...ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ...ਏ (ਮੋਢੇ ਉਚਕਾਉਂਦਾ ਹੈ)ਬਾਬੇ ਨੂੰ...ਦਿਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ! (ਕੜਕ ਕੇ) ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਉਸਨੂੰ! (ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਮੌਨ) ਫੇਰ ਕੀ ਕਰੀਏ! ਡਰਾ ਦਈਏ ਸਵਾਲ ਨੂੰ! ਤਾਂ ਫੇਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ? (ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਚਮਕ) ਕਿੰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਨਾਟਕ ?}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||11}}</noinclude> 7awgib4nzep75ulzrtwij28nhdhfcek 250 18303 235500 175564 2026-09-17T12:32:13Z Harchand Bhinder 2624 235500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਪਾਤਰ ਹੋਣਾ ਐਕਟਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ...ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ! ਪਰ ਐਕਟਰ ਦੀ ਹੋਂਦ..., ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ...ਡਰ...; ਪਾਤਰ ਤੇ ਐਕਟਰ ਵਿਚਾਲੇ ਰੜਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੇ ਜੇ ਪਾਤਰ ਨਾਨਕ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ...ਨਿਰਭੈ...ਨਿਰਵੈਰ...ਤਾਂ..., (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ, ਨਾਮੁਮਕਿਨ! ਅਕਾਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਬੰਨਣਾ...ਤੇ...ਨਿਰਾਕਾਰ ਨੂੰ ਰੂਪ 'ਚ... ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ... (ਅਸਮਰਥਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਜੈਸਚਰ) ਸ਼ਾਇਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇਹੋ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ! ਹੈ ਤਾਂ ਬੁੱਧ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੀ। (ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵਰਜਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਣੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਨਹੀਂ ...ਹਜ਼ਾਰਾਂ...ਤੇ ਲੱਖਾਂ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਪਰ ਨਾਟਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਥੇ ਬੁੱਤ ਨਹੀਂ...ਜਿਉਂਦੇ...ਬੰਦੇ ਚਾਹੀਦੇ! (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਕੋਰਸ ਵਿੱਚੋਂ :| ਤੇ ਤੇਰੀ ਕੀ ਕੋਹਲੂ 'ਚ ਬਾਂਹ ਫਸੀ ਐ! (ਹਾਸਾ)}} {{Playscript||ਚੁੱਪੀ!!!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ... ਬੰਦਗੀ ਹੀ ਨਾਟਕ ਹੋਵੇ...ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ ? ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਜਾਏ ?}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਹੌਕਾ) ਤੁਰਣਾ ਤਾਂ ਪਵੇਗਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਤੁਰਿਆਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਖੁਸ਼) ...। ਗੁਰਭਾਈ!}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਬਾਬ ਪਈ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲ ਮੂਵ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ) ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਵੇਗਾ,...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਾਗ ਕੇ! ਮੂਰਤ-ਅਮੂਰਤ ਤੇ ਐਕਟਰ-ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੁਲਝਾਣੀਆਂ...,ਇਹ ਨਾਟ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।}} {{Playscript||(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ। ਮਰਦਾਨੇ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਨੰਦ 'ਤੇ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਸਾਜ਼...ਸਾਜੀ...ਸਰੋਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਏਗਾ!}} {{nop}}<noinclude>{{rh|12||}}</noinclude> nxcvuzb691r95i3fifmeepigr32s4cu 250 18306 235501 176262 2026-09-17T12:37:48Z Harchand Bhinder 2624 235501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||(ਰਬਾਬ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੀ ਜਾਣਦਾ। ਬਸ ਮੈਂ ਤੇ ਸਾਈਂ! (ਇਕਤਾਰੇ/ਰਬਾਬ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਲਗਦਾ ਹੈ) ਇਹ ਸਾਜ਼ ਸਾਈਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਇਆ! ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛਦਾ "ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਏ ਮਰਦਾਨਿਆ!" (ਪਰੇਸ਼ਾਨ) ਤੇ ਅੱਜ...!(ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ 'ਚ ਥਾਂ ਛਡਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।) ਤੇ ਇਹੋ ਉਹ ਗੋਲ ਪਹਾੜੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਜੈ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਇਥੋਂ ਮੈਂ ਤੇ ਨਾਨਕ ਇਕੱਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ..."... । ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ। (ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਰੀਆਂ ਓਹਲੇ ਓਝਲ ਹੋ ਗਏ! ਮੈਨੂੰ ਅੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸਨ। (ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ...!}} {{Playscript||(ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਨਾਨਕੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਨਾਨਕੀ :| ਤੂੰ ਅੱਜ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਆਇਆਂ...?}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਹਾਂ ਭੈਣੇ,(ਹੌਂਕਾ) ਤਾਹੀਉਂ ਸ਼ਾਇਦ ਭਾਰੀ-ਭਾਰੀ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ......।}} {{Playscript|ਨਾਨਕੀ :|ਸਾਜ਼ ਹੱਥ 'ਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀਰ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪੈਂਦਾ... ਤੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਨਾ ਆਇਆ ਕਰ। (ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝਦੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript||(ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਿਛੇ ਪਈ ਕਲਮ ਦਵਾਤ ਤੇ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਪਏ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਕੇ ਦੌੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਕੀ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫੇਰ ਮੁੜ ਕੇ ਕਲਮ-ਦਵਾਤ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript||ਫ਼ੇਡ ਆਊਟ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||13}}</noinclude> 0kv70s6mhc04wif82iyp2f7k1pd9pwd 250 18309 235502 176409 2026-09-17T12:44:04Z Harchand Bhinder 2624 235502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| (ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਰੁੱਝੀ ਦਿਖਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਕਈ ਸਾਜ਼ ਟੰਗੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਈਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖ਼ਸਤਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਵਾਣ ਦੀ ਮੰਜੀ ਡੱਠੀ ਹੈ। ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਥੱਕਿਆ ਹਾਰਿਆ ਮਰਦਾਨਾ ਆ ਕੇ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਦੀ ਸਰਸਰੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਕੇ)}}</br> {{Playscript|ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ :| ਕੀ ਹੋਇਆ ਤੈਨੂੰ! ਮਰਾਸਣਾਂ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਅਖੇ ਮਰਾਸੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ ... (ਕੰਮ 'ਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਟਿਕ-ਟਿਕੀ ਲਾਈ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਘੂਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਬੋਲੇਂਗਾ ਵੀ?}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| (ਗੁਮਸੁਮ) ਗੋਪਾਲਾ ਪੰਡਿਤ ਮਿਲਿਆ ਸੀ... ਕਹਿੰਦਾ ਤਲਵੰਡੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਹਿਮਾਂ ਨਾਲ ਈ ਤੁਰ ਗਈ ਉਸਦੇ।}} {{Playscript|ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ :| (ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਉਸ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| (ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ) ਨਹੀਂ, ਬੁੜਬੁੜ ਕਰਦਾ ਲੰਘ ਗਿਆ ਕੋਲੋਂ।}} {{Playscript|ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ :| (ਹੌਂਕਾ ਭਰ ਕੇ) ਜਾ... ਤੂੰ ਗੇੜਾ ਮਾਰ ਆ ਬੇਦੀਆਂ ਦੇ।}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ) ਗਿਆ ਸੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਉੱਥੇ। ਖਾਲੀ ਕਲਮ ਦਵਾਤ ਤੇ ...ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ... ਬਸ।}} {{Playscript|ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ :| (ਬੁੜਬੁੜਾਂਦੀ ਹੋਈ ਸਾਜ਼ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ) ਮਰਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸੁਣੇ ਆ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ!}} {{Playscript|| (ਬਾਹਰੋਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਅੰਮੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। : "ਵੇ ਮਰਦਾਨਿਆ ਤੇਰੀ ਸੁਣ ਲਈ ਦਾਤੇ ਨੇ।"}} {{nop}}<noinclude>{{rh|14||}}</noinclude> nvvnqn633vajgwe0ybe50avevc68y48 250 18312 235503 177288 2026-09-17T12:49:11Z Harchand Bhinder 2624 235503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| (ਮੰਦਰ ਦੀ ਘੰਟੀ ਖੜਕਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮੀ :| (ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪੰਡੋਕਲੀ ਕੋਲ ਧਰਦੀ ਹੈ।) ਓਦਰਿਆ ਕਿਉਂ ਫਿਰਦਾਂ, ਤਿਆਰੀ ਫੜ ਲੈ, ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਬੇਦੀਆਂ ਦਾ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਜਾਣਾਂ...ਨਾਨਕ ਕੋਲ।}}</br> {{Playscript|| (ਰਬਾਬ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮੀ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਪੰਡੋਕਲੀ ਕੋਲ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਮੀਰਾਜ਼ਾਦੀ ਹਿਰਸ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਪਚਾਪ ਸਭ ਦੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਮੀ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ)}} {{Playscript|ਅੰਮੀ :| "ਸੁਣਿਆ ਏ ਉਹਦਾ ਸੌਹਰਾ ਮੂਲ ਚੰਦ ਸ਼ਾਮੇ ਪੰਡਤ ਨਾਲ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ। ਉਹਨੂੰ ਪੱਕੀ ਏ ਪਈ...ਜੁਆਈ ਤਿਆਗੀ ਹੋ ਗਿਆ; (ਮਰਦਾਨਾ ਸਾਜ਼ ਤੇ ਪੰਡੋਕਲੀ ਚੁੱਕ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮੀ ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਵਲ ਦੇਖ ਕੇ) ਸੁਲੱਖਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਏ, "ਜਦ ਤਾਈਂ ਨਨਾਣ ਹੈ ਮੈਂ ਖੇੜੇ ਵਸਾਂਗੀ।"}} {{Playscript|| ਚੁੱਪੀ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਚੰਗਾ ਅੰਮੀ! ਚੱਲਦਾਂ!}} {{Playscript|| (ਅੰਮੀ ਗਠੜੀ ਉਸਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਧਰਦੀ ਹੈ। ਰਬਾਬ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮੀ :| ਮਰਾਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਰਦਾ ਪੁੱਤ...ਤੂੰ ਡੂਮ ਬਣ ਕੇ ਮੁੜ ਆਵੀਂ! (ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਮਿੰਨਤ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।)}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਦੋਹੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦੇਖ ਦੀਆਂ ਹਨ।}}</br> {{center|ਫ਼ੇਡ ਆਉਟ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||15}}</noinclude> dvsie5lcewsonh8gyt09t684wxvjls9 250 18315 235504 177544 2026-09-17T12:56:47Z Harchand Bhinder 2624 235504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||(ਕੋਰਸ ਵਾਲੇ ਸੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਜਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਬਣ ਕੇ ਚੌਸਰ ਨੁਮਾ ਕੋਈ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਾਵੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|1:|ਪਹੁੰਚਿਆ ਫ਼ਕੀਰ ਐ ਕੋਈ। ਨਹੀਂ ਲੋਧੀ ਭਲਾ ਐਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਆ।}} {{Playscript|2:|ਕੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ਼ਣ ਵੀ ਐਂ ਈ ਪਾਣੀ 'ਚ ਉਤਰਿਆ ਸੀ, ਜਮੁਨਾ 'ਚ।}} {{Playscript|1:|ਪਰ ਕੰਸ ਕਿਹੜਾ ਇੱਥੇ?}} {{Playscript|3:|ਸਾਰੇ ਕੰਸ ਐ।}} {{Playscript||(ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ) ਗਰਾਂਈ ਮੋਦੀਖਾਨਾ...}} {{Playscript|ਸਿਪਾਹੀ 1:|(ਖਾ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਪੰਡ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਈ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦਾਂ, ਹੋਰ ਕੀ ਸਾਰਾ ਈ ਲੁਟਣਾ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਈਂ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਐ।}} {{Playscript|ਸਿਪਾਹੀ 1:| (ਘੂਰ ਕੇ ਦੇਖਦਾ) ਆਹੋ, ਸਾਈਂਆਂ ਈ ਸਾਂਭ ਲਏ ਹੁਣ ਮੋਦੀਖਾਨੇ।}} {{Playscript|ਸਿਪਾਹੀ 2:|(ਨਾਲ ਦੇ ਨੂੰ ਕੰਨ 'ਚ) ਕੋਈ ਜੈ ਰਾਮ ਦੇ ਸੋਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਹੋਵੇ!}} {{Playscript||(ਦੂਜਾ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਲ ਗੜੀ ਐ ਭਾਈ... ਸਿੱਧਾ ਤੁਰਿਆ ਜਾ।}} {{Playscript||(ਦੋਹੇਂ ਮਸ਼ਾਲ ਬਾਲਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਭਗੀਰਥ ਦੌੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{nop}}<noinclude>{{rh|16}}</noinclude> bagg1dz8uohggog5zy3fxi10rah89sd 250 18318 235505 177670 2026-09-17T13:07:57Z Harchand Bhinder 2624 235505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਉੱਚੀ) ਭਗੀਰਥ...ਭਗੀਰਥ!}} {{Playscript|| (ਭਗੀਰਥ ਰੁਕ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਭਗੀਰਥ:| (ਭਾਵੁਕ) ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੂੰ?}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਕੁਝ ਭਾਂਪਦੇ ਹੋਏ) ਕੀ ਹੋਇਆ?}} {{Playscript|ਭਗੀਰਥ:| ਵੇਂਈ 'ਚ ਉਤਰਿਆ... ਬਾਬਾ ਮੁੜ ਦਿਸਿਆ ਨੀ। ਨਾਨਕੀ ਸੁੰਨ ਹੋਈ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਸੁਲਖਣੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੁਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਮੋਢਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। (ਮਰਦਾਨੇ ਹੱਥੋਂ ਗਠੜੀ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)...। ਜੈ ਰਾਮ ਨੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਵਈ ਕੰਢੇ ਚੱਲਿਆਂ..., ਤੂੰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਈ ਆ ਜਾ।}} {{Playscript|| (ਭਗੀਰਥ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਪਾਹੀ ਮਸ਼ਾਲ ਬਾਲਣ 'ਚ ਰੁੱਝੇ ਹਨ।)}} {{center|ਫ਼ੇਡ ਆਊਟ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||17}}</noinclude> od79wnr21n7dz28hkg9cmj5yyrufn83 250 18321 235506 177678 2026-09-17T13:14:24Z Harchand Bhinder 2624 235506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||(ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਮੁਸੱਲਾ ਵਿਛਿਆ ਹੈ, ਲਾਗੇ ਗਠੜੀ ਪਈ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਜਿਸ ਮੂਰਤ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ ਸੀ ਉਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੌਜ ਵਾਂਗ ਹੱਥੋਂ ਵਗ ਗਈ। (ਮੁਸੱਲੇ ਤੇ ਗਠੜੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਉਸ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣਾਉਣਾ ..., (ਔਖਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ) ਹੋਛੀ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਣੀ ਮਰਾਸੀਆ.... ਰਹਿਣ ਦੇ।}} {{Playscript||(ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਮਰਦਾਨੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥੋੜੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਕੁਝ ਇਕੱਠ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖੜਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।)}} {{Playscript|1:|ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਾਈਂ ਕੌਣ ਏ ਭਾਈ!}} {{Playscript|2:|ਮੁਰੀਦ ਏ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਦਾ।}} {{Playscript|3:| ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ... ਯਾਰ ਏ ...ਬਚਪਣ ਦਾ...।}} {{Playscript|1:|ਦੋ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੰਢਾ ਮੱਲੀ ਬੈਠਾ...ਹਿੱਲਿਆ ਨੀ।}} {{Playscript||(ਚੌਥਾ ਬੰਦਾ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋਏ ਬਿਨਾ ਰੁਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|4:| ਮਰਾਸੀ ਏ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਤਲਵੰਡੀਓਂ!}} {{Playscript||(ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਕੱਠ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਰਾਤ-ਦਿਨ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਉਸੇ ਕੰਢੇ ਪੜ੍ਹੀ। ਪਰ ਕੋਈ ਯਾਦ ਵਸਲ ਦਾ ਬਦਲ ਨਾ ਬਣੀ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਤਲਵੰਡੀਓਂ ਭਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਹਿ-ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਤਰੇਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦਾ...}} {{Playscript||(ਪਿੱਛੋਂ ਠਹਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕਤਾਰਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਸੰਤਰੇਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ 'ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਰੁਕਦਾ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|18||}}</noinclude> hx8e76z7w16eg7m9765xuunle33ahwx 250 18324 235507 177920 2026-09-17T13:21:03Z Harchand Bhinder 2624 235507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| ਨਹੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਸੰਤਰੇਣ:| ਵਗਦੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਪਰ ਉਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਹੋ ਗਿਆ ਏ!}} {{Playscript|ਸੰਤਰੇਣ:|(ਰਮਜ਼ ਨਾਲ) ਫੇਰ ਉਡਦਾ ਦੇਖ ਪਾਣੀ ਨੂੰ... ਤੇ ਰਾਹ ਛੱਡ।}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਤਰਲਾ ਹੈ।) ਅੱਜ ਤੀਜਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਤਮ...}} {{Playscript|ਸੰਤਰੇਣ:|(ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਕੋਈ ਪਾਗਲ ਪਾਗਲ ਦਿਖਦਾ ਨਹੀਂ! (ਖੁੱਲ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ) ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਏ ... ਸੱਚਾ! ਬੇਦੀਆਂ ... ਲੋਧੀਆਂ ਦਾ ਧਾਨ ਤੋਲਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਸਾਡੀ ਭੁੱਖ ਹਰੀ ... ਤੇ (ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ) ਪਿਆਸ ਖਰੀਦ ਲਈ ਉਸ ਨੇ! ਇਹ ਸੌਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਪਿਆਸ ਬੇਅੰਤ ... ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਫਲਦੀ ਨਹੀਂ। (ਰਮਜ਼ ਨਾਲ) ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ... ਫੁੱਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦੀ ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਖੰਭ!}} {{Playscript||(ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਸੁਨੇਹਾ... (ਵਾਕ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।) ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ! (ਚੇਹਰੇ 'ਤੇ ਕਈ ਭਾਵ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।)}} {{Playscript|ਗਾਇਣ:|"ਜਿਨ ਢੂਂਢਾ ਤਿਨ ਪਾਇਆ ਗਹਰੇ ਪਾਣੀ ਪੈਠ, ਮੈਂ ਬਉਰੀ ਬੂੜਨ ਡਰੀ ਰਹੀ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠ।}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਫ਼ੇਰ ਇਹ ਉਦਾਸੀ ਕਿਉਂ...? ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਖੰਭ ਨੀ ਲਗਦੇ। (ਰਬਾਬ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।) ਸਾਈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ 'ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ!'}} {{Playscript||(ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|| ਪਿਛੋਂ ਭਾਗੀਰਥ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: "ਸਾਈਂ ਆ ਗਿਆ ਮਰਦਾਨਿਆ-2!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਸਾਈਂ ਆ ਗਿਆ! (ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਈ ਉਠਦਾ ਹੈ।)... ਸੁਨੇਹਾ ਆ ਗਿਆ!}} {{Playscript|ਜੈ ਰਾਮ:|(ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ) ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਦੀ ਧਾਰ ਪਿੰਡ ਦੁਆਲੇ ਘੁਮਾਓ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਉਂਦਾ ਭੇਜੋ। ਪਾਂਧੇ ਬੁਲਾਓ...। ਹਵਨ ਹੋਵੇਗਾ।}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||19}}</noinclude> n45mwjcrscher7hbqidr80l6rx8wmi8 250 18327 235508 178273 2026-09-17T13:28:32Z Harchand Bhinder 2624 235508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||(ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਮਾਸ਼ਕੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਪੋਚੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਤਰ ਗੂੰਜ ਉਠਦੇ ਹਨ।)}}</br> {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਸੋਚਾਂ 'ਚ ਪਿਆ ਖੜਾ ਹੈ। ਆਨੰਦ (ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਸੇ ਤੋਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਖੂੰਜੇ 'ਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :| ਕੀ ਸੋਚਦੈਂ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਬਾਬਾ ਆ ਤਾਂ ਗਿਐ, ਪਰ ਦਿਖੇਗਾ ਕਿਵੇਂ?}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :| ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੇਖ,... ਬਾਕੀ ਛੱਡ... ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਂ ਹੋ ਲੈ ਪਹਿਲੋਂ!}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਦੌੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਨਾਨਕੀ:|('ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਭਗੀਰਥ...ਭਗੀਰਥ! (ਭਗੀਰਥ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੌੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ ਕਿੱਥੇ ਏ? (ਉਹ ਸਿਰ ਖੁਰਕਦਾ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।) ਸੁਣ... ਸੁਣ... ਹਲਵਾਈ ਨੂੰ ਕਹੋ ਬਕਲੀਆਂ ਬਣਾਏ...ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸਲੂਣੀਆਂ ਵੀ। (ਮਰਦਾਨੇ 'ਤੇ ਨਿਗਾਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।) ਮਰਦਾਨਿਆ...। ਵੀਰ ...ਆ ਗਿਆ! ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟੁੱਭੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਵੀਰ। ਜਾਹ ਕੋਲ ਬਹਿ ਉਹਦੇ।}} {{Playscript||(ਭਗੀਰਥ ਸ਼ੱਕਰ ਦਾ ਥਾਲ ਭਰੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਨਾਨਕੀ:|ਇਹ ਕੀ ਹੈ?}} {{Playscript|ਭਗੀਰਥ :|ਸ਼ੱਕਰ!}} {{Playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਸੁਲੱਖਣੀ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਕਹੋ ਮੁੱਠੀਆਂ ਭਰ ਭਰ ਵੰਡੇ! ਮੈਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਆਂ। ਕਿੰਨੇ ਕੰਮ ਨੇ...।}} {{Playscript||(ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਚੁਫੇਰੇ ਦੀਆਂ ਰੌਣਕਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਅੰਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਈ ਵਿਆਹ ਕਮਾਏ ਸੀ ਮੈਂ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਉਤਸਵ ਈ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਸੁਲੱਖਣੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਥਾਲ ਤੇ ਨਾਨਕੀ ...ਅਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰਦੀ ਸ਼ੱਕਰ ਵੰਡਦੀ ਜਾਂਦੀ। ਮਨਸੁਖ ...ਭਗੀਰਥ ਉੱਡੇ ਫਿਰਦੇ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਉਲਰ ਆਏ ਸਨ, ਕਾਜ਼ੀ, ਪਾਂਧੇ ਸਭ...। (ਗਠੜੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਨਾਟਾ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|20||}}</noinclude> d8kjzmty5bszqhwdlgv1gtdvosu5hlr 250 18329 235509 178605 2026-09-17T13:34:22Z Harchand Bhinder 2624 235509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਪਰ ਨਾਨਕ ਚੁੱਪ ਸੀ! (ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਈ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਇਉਂ... ਰਬਾਬ ਲਈ...! ਅੱਠ ਪੈਹਰ ਲੰਘ ਗਏ, ਲੱਗਾ...ਹਵਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰੁੱਕ ਗਈ ਏ। ਤਦੇ ਨਾਨਕ ਨੇ ਚੁੱਪੀ ਤੋੜੀ, (ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ,ਰਬਾਬ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਕੋਰਸ:| "ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ!"}} {{Playscript||(ਚੁੱਪੀ)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੀ..., ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਖੰਭ ਖੋਲੇ! ਉਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ! ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੋਂ...! ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। (ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਝਾਤ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ) ਸੰਨਾਟਾ ਪੱਸਰ ਗਿਆ! ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਖਲੋ...ਇਹ ਐਲਾਨ "ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ..." ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਨਿਉਂਦਾ ਸੀ; ...ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਤੇ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ...ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਾਲ, ਪੀਲੀਆਂ, ਭੂਰੀਆਂ, ਬਦਾਮੀ ਅੱਖਾਂ ਖਾਮੋਸ਼ ਘੂਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,ਸੁਆਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੱਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ! ਆਖਰ ਬੱਦਲ ਫਟਿਆ...ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬੌਛਾਰ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਰ੍ਹਣ ਲੱਗੀ ਪਾਂਡਿਆਂ-ਮੌਲਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ...ਸੰਸ਼ੇ...ਅੰਬਰ ਛੂਹਣ ਲੱਗੇ; ਚੁਫ਼ੇਰਾ ਭੈਅ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ... ਤੇ ਬਾਬਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ!}}</br> {{Playscript|| ਰਬਾਬ 'ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ!}} {{Playscript||ਮੌਨ!!!}}</br> {{Playscript||(ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਣ ਦੇ ਨਾਲ ਝੂਮਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰਬਾਬ ਵੱਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|| ਨਾਨਕੀ ਦੇ ਘਰ ਮੂਹਰੇ...ਬਰੋਟੇ ਥੱਲੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋਇਆ! ਸੰਗਤਾਂ ਝੂਮਦੀਆਂ...ਕਾਇਨਾਤ ਮਦਹੋਸ਼ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੁਲੱਖਣੀ...ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ...ਕੰਧ ਉੱਤੋਂ ਝਾਤ ਮਾਰਦੀ ਤੇ ਮੁੜ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||12}}</noinclude> ok7an15coan1q022mevj4b40y2hc2o8 250 18331 235510 178609 2026-09-17T13:37:48Z Harchand Bhinder 2624 235510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਘੁੱਟ... ਨਾਲ ਖੜੀ ਨਨਾਣ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਸਿਰ ਰਖ ਲੈਂਦੀ। (ਚੁੱਪੀ) ਬਾਬੇ ਨੇ ਫਕੀਰੀ ਬਾਣਾ ਤਨ ਲਾਇਆ। ਲੰਬੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਕੰਨਸੋ ਉਸ ਸੁਣ ਲਈ ਸੀ! (ਟਕਟਕੀ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript||ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਂਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੱਗਿਆ... ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਉਹਦੇ ਅੰਮੀ ਤੇ ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਖੜੀਆਂ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਿਸਦਾ ਹਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਲਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।}} {{center|ਚੁੱਪੀ!}} {{Playscript||"ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਏ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਿਆ!" ਬਾਬੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਮੈਂ ਬਸ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਵਿਛੋੜਾ ਤਲਵੰਡੀਓਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ। (ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।) ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਸ ਪਿੱਠ ਈ ਦਿਖਦੀ। ਉਹ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ! (ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ) ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕਦਾ ਦੇਖ... ਉਹ ਇੱਕ ਖੂਹ 'ਤੇ ਰੁੱਕ ਗਿਆ।}} {{Playscript||{{gap}}ਮੌਣ 'ਤੇ ਖੜੇ ਜਨੇਊ ਨੇ ਭਵਾਂ ਚੁੱਕ ਲਈਆਂ..., ਭਗਵਾਂ ਚੋਗਾ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਪਹਿਰਾਵਾ! "ਕੌਣ ਜਾਤ?" ਓਕ ਬਣਦੇ ਬਾਬੇ ਦੇ ਹੱਥ ... ਥਾਏਂ ਮੁੜ ਆਏ। "ਚੱਲ ਮਰਦਾਨਿਆ।" (ਮੁੜ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਤੁਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ।) ਖੁਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਕਈ ਖੂਹ ਲੰਘੇ ਬਾਬੇ ਨੇ ਅੱਖ ਚੁੱਕ ਨਾ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਥਾਂਏ ਬਾਬਾ ਰੁਕਿਆ; ਕੱਚਾ ਖੂਹ...ਨਾ ਮੌਣ ਨਾ ਚੌਂਤਰਾ...! (ਆਪ ਹੀ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||{{gap}}ਲੰਬੇ ਲੰਬੇ ਘੁੱਟ ਉਸਦੇ ਗਲੇ 'ਚੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਚਮੜੇ ਦਾ ਡੋਲ ਹੇਠਾਂ ਹੋਇਆ, "ਰਾਹੀਆ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਨੀ ਪੁੱਛੀ।" ਓਸਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਂਗਲ ਛੁਹਾ ਦਿੱਤੀ! ਕਾਇਨਾਤ ਨੇ ਮੁੜ ਓਕ ਬਣਾ ਲਈ ... ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ! ਰਾਤ ਦੀ ਸੰਗਤ {{nop}}<noinclude>{{rh|22}}</noinclude> 0nhqpvctffnbd59ez6tovu7tunkemyg 235511 235510 2026-09-17T13:39:26Z Harchand Bhinder 2624 235511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਘੁੱਟ... ਨਾਲ ਖੜੀ ਨਨਾਣ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਸਿਰ ਰਖ ਲੈਂਦੀ। (ਚੁੱਪੀ) ਬਾਬੇ ਨੇ ਫਕੀਰੀ ਬਾਣਾ ਤਨ ਲਾਇਆ। ਲੰਬੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਕੰਨਸੋ ਉਸ ਸੁਣ ਲਈ ਸੀ! (ਟਕਟਕੀ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript||ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੈਂਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲੱਗਿਆ... ਖੱਬੇ-ਸੱਜੇ ਉਹਦੇ ਅੰਮੀ ਤੇ ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਖੜੀਆਂ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਿਸਦਾ ਹਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਲਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।}} {{center|ਚੁੱਪੀ!}} {{Playscript||"ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਏ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਿਆ!" ਬਾਬੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਮੈਂ ਬਸ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਵਿਛੋੜਾ ਤਲਵੰਡੀਓਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ। (ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ।) ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਸ ਪਿੱਠ ਈ ਦਿਖਦੀ। ਉਹ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ! (ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੌਲੀ) ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕਦਾ ਦੇਖ... ਉਹ ਇੱਕ ਖੂਹ 'ਤੇ ਰੁੱਕ ਗਿਆ।}} {{Playscript||{{gap}}ਮੌਣ 'ਤੇ ਖੜੇ ਜਨੇਊ ਨੇ ਭਵਾਂ ਚੁੱਕ ਲਈਆਂ..., ਭਗਵਾਂ ਚੋਗਾ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਪਹਿਰਾਵਾ! "ਕੌਣ ਜਾਤ?" ਓਕ ਬਣਦੇ ਬਾਬੇ ਦੇ ਹੱਥ ... ਥਾਏਂ ਮੁੜ ਆਏ। "ਚੱਲ ਮਰਦਾਨਿਆ।" (ਮੁੜ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਤੁਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ।) ਖੁਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਕਈ ਖੂਹ ਲੰਘੇ ਬਾਬੇ ਨੇ ਅੱਖ ਚੁੱਕ ਨਾ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਥਾਂਏ ਬਾਬਾ ਰੁਕਿਆ; ਕੱਚਾ ਖੂਹ...ਨਾ ਮੌਣ ਨਾ ਚੌਂਤਰਾ...! (ਆਪ ਹੀ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣ ਦਾ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||{{gap}}ਲੰਬੇ ਲੰਬੇ ਘੁੱਟ ਉਸਦੇ ਗਲੇ 'ਚੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਚਮੜੇ ਦਾ ਡੋਲ ਹੇਠਾਂ ਹੋਇਆ, "ਰਾਹੀਆ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਨੀ ਪੁੱਛੀ।" ਓਸਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਂਗਲ ਛੁਹਾ ਦਿੱਤੀ! ਕਾਇਨਾਤ ਨੇ ਮੁੜ ਓਕ ਬਣਾ ਲਈ ... ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ! ਰਾਤ ਦੀ ਸੰਗਤ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|22}}</noinclude> i701pgvspdrbx40f2xagfxecxmkeai7 250 18333 235520 178938 2026-09-17T15:29:32Z Harchand Bhinder 2624 235520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| ...ਜੁੜੀ...ਉੱਥੇ ਈ...ਬੇਰੀ ਥੱਲੇ।}}</br> {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| {{Block left|<poem>ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਈਐ ਕਿਵ ਕੂੜੈ ਤੁਟੈ ਪਾਲਿ॥</poem>}}}}</br> {{Playscript||(ਰਬਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਲੋਕ ਝੂਮਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਾ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈ, ਸਾਹੋ ਸਾਹੀ ਹੋਇਆ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਰਮੀਆਂ.....ਬੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੋਪੜੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ..., ਵਿਚੋਂ ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਂਦੇ ਰਾਹ..., ਬਾਬੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਉਂਜ ਈ ਮੁਹਾਲ ਸੀ। (ਏਧਰ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾਂਦਾ ਹੈ।) ...ਹੁਣ ਤਾਂ ...ਖੜਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣਨੋਂ ਹੱਟ ਗਈ।}} {{Playscript||(ਵਹਿੰਗੀ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਕ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|ਸੁਣ ਭਾਈ! ਰੁਕੀਂ ਜ਼ਰਾ ਕੁ...। ਤੂੰ ਕੋਈ ਭਗਵਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਦੇਖਿਆ?}} {{Playscript|ਵਹਿੰਗੀ ਵਾਲਾ:| (ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤਾਈਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਐਂ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਾ ਹੈ,...ਨਹੀਂ.....ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਹਦੇ..(ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਦਾ) ਪਤਾ ਨਹੀਂ.... (ਜਾਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਵਹਿੰਗੀ ਵਾਲਾ:| ਸੁਣ ਸਾਈਂ! ਅੱਗੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਓ? ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ।}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਰੁਕ ਕੇ ਉਹ ਦੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਵਹਿੰਗੀ ਵਾਲਾ:|ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਏ। (ਰਮਜ਼ ਨਾਲ) ...ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ...,ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਨੇੜੇ ਫਟਕਣ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਏ ਕੋਈ।}} {{Playscript||(ਦੂਰੋਂ ਕੰਧ ਨਾਲ ਟਲ ਖੜਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|(ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਮੰਦਰ ਏ ... ਪਰ ਛੱਤ ਕੋਈ ਨੀ, ਕੰਧ ਨਾਲ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||23}}</noinclude> 9oirojglziyfetgsu5lir9thwywkpj7 250 18335 235521 155762 2026-09-17T15:44:02Z Harchand Bhinder 2624 235521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਲਟਕਦਾ ਟੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹਦੇ 'ਚ ਮੱਥਾ ਮਾਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਢਾਹਣੀ ਹੋਵੇ।}} {{Playscript||(ਦੂਰੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼! ਰਾਗ ਰਾਮਕਲੀ ਅਲਾਪ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਪਾਸੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||(ਵਹਿੰਗੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ "ਨੇੜੇ ਨੀ ਢੁੱਕਣ ਦਿੰਦੀਆਂ।")}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਨੇ ਨਾਚ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਨੇਹਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਚੇਹਰੇ 'ਤੇ ਹਾਫ਼-ਮਾਸਕ ਨੇ।)}} {{Playscript|ਆਵਾਜ਼ਾਂ:| ਭਗਵਿਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਏਧਰ ਦਾ ਰੁਖ ਅੱਜ ਤਾਈਂ ਨੀ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਡੇਰਾ ਕਿਧਰ ਏ ਪੀਰਾ!}} {{Playscript|ਨਿਰਤ ਮੰਡਲੀ:| {{Block left|<poem>ਅੰਬਾਂ ਵਾਲੀ ਕੋਠੜੀ ਅਨਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਹੜਾ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਘਰ ਕਿਹੜਾ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਘਰ ਕਿਹੜਾ?</poem>}}}} {{Playscript||(ਸਭ ਸੈਂਟਰ ਸਟੇਜ ਦੇ ਗਿਰਦ ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਕੇ ਨਿਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਚ ਦੇ ਆਖ਼ੀਰ 'ਚ ਖੜਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਹਰਾ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ:|(ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆ ਕੇ) ਨੈਣ ਨਕਸ਼ ਚੇਹਰਾ ...ਸਭ ਉਸ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਦੇਹ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਿਆਨ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਉਤਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ। (ਕੰਬਦਾ ਹੈ।) ਅਜਿਹਾ ਚੁੱਪ ਸੰਵਾਦ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ! ਲੱਗਾ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਿਹੈ! (ਖੁਦ ਨੂੰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।}} {{Playscript||(ਮਖੌਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।)}} {{Playscript|1:| ਚੇਲਿਆ..., ਵਜਾ ਖਾਂ ਸਾਜ਼, ਤੈਨੂੰ ਨੱਚ ਦੇ ਵਿਖਾਈਏ।}} {{Playscript||ਹਾਸਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ!}} {{Playscript|2:| ਚੱਕੀ ਓ ਫਿਰਦੈਂ ਜਾਂ ਹੁਨਰ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੋਈ?}} {{Playscript|3:| ਵਜਾ..., ਤੇਰੇ ਸੁਰ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਤਾਂ ਵੇਖੀਏ..., ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|24}}</noinclude> sxz20s404vv42r1tpoan8gx4pv3ml1b 250 18337 235522 155765 2026-09-17T16:00:10Z Harchand Bhinder 2624 235522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਆਉਂਦਾ ਏ ਕਿ ਐਵੇਂ...}} {{center|(ਹਾਸਾ ਮੁੜ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|4:|ਅਸੀਂ ਵੀ ਦੇਹ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਏ।}} {{Playscript|1:|ਤੂੰ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਹ ਤੋਂ ਅੱਡ ਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੇਹਰਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਡਰਦਾ-ਡਰਦਾ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|ਨੇਹਰਾ: | ਦੇਹ ਤਾਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਜੋ ਛਿੱਜੇ ਨਾ ਉਸਦਾ ਨਾਦ ਸੁਣਾ। ...ਫੇਰ ਵੇਖੀਂ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਜੋਗਣ ਦੇ ਕਿੰਨੀ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੀ ਏ।}} {{Playscript||( ਮਰਦਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਮਾਸਕ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਪਿਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਚੋਗਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਗੜੀ! ਕੋਈ ਲੋਕ ਸਾਜਾਂ ਵਰਗੇ ਤਬੀਤ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਛਣਕਣ ਵਾਲੇ ਫੁੰਮਣ ਹਨ। ਉਹ ਪਗੜੀ ਤੇ ਚੋਗੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ-ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ: | ਬਾਬਾ! ਐਨੇ ਮਰਦਾਨੇ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਗਵਾਚ ਜਾਂਗਾ ਬਾਬਾ, ਏਥੋਂ ਲੈ ਚਲ।}} {{Playscript|1: | ਆ ਜੀ ਨੀ ਨੇਹਰਾਂ। ਬਾਬੇ ਦਾ ਡੋਲ੍ਹਾ ਤੋਰਨਾ ਏ ਕੀ ਨਹੀਂ। (ਹਾਸਾ)}} {{Playscript|ਬਜੁਰਗ ਵੇਸਵਾ: | ਧੀਆਂ ਬਾਬਲ ਨੂੰ ਤੋਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਤਾਂ ਵੈਰਾਗ ਉਤਰ ਆਉਣਾ। ਫੇਰ ਰੁਕੋਂਗੀਆਂ ਕਿਵੇਂ?}} {{center|ਹਾਸਾ!}} {{Playscript|ਬਜੁਰਗ ਵੇਸਵਾ: | ਨਾ ਨੀਂ ਮਰਜਾਣੀਓ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੰਭ ਲੱਗ ਗਏ ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਵਸੂਗਾ ਕਿਵੇਂ।}} (ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਚੁੰਨੀਆਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਤੋਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੱਛੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।)</br> {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ: | ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਜਾ ਕੇ ਤੋਰਿਆ ਸੀ, ਨੀਲੇ-ਭਗਵੇਂ ਚੋਗੇ....ਉੱਤੇ ਲੋਕ-ਸਾਜ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਲਟਕਦੇ ਤਬੀਤ...। ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਲਰਜਿਸ਼ ਨਾਲ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||25}}</noinclude> 6t4o8rynhnnsm0p5be2zecdr0e3os0x 250 18339 235523 155767 2026-09-17T16:11:46Z Harchand Bhinder 2624 235523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| ਛਣਕ ਪੈਣ...। ਭਗਵੀਂ ਪੱਗ ਉੱਪਰ ਬੁਣੀਆਂ...ਹਰੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ...। ਤੇ ਫੁੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ...}} {{Playscript|1 :| ਪੀਰਾ ...ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸ ਜਾ ਉਡਾਰੀ ਕਿਧਰ ਦੀ ਏ... (ਮਾਸਕ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ...ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਫੰਘ ਲੱਗ ਗਏ...ਜਿਉਂ ਧੁਨਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਵੇ... । ਮੈਂ ਬਸ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ !}} {{Playscript||(ਮਾਸਕ ਵਾਲੀ ਟੋਲੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨੀ, ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਾਹਲ, ਬਾਬਾ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਤੁਰਦਾ! ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਜਾ ਪਈ..., ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਗਿੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਲੀ ਆ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਸੋਜਿਸ਼ ਵੀ, ਪਰ ਮਸਤੀ ਦਾ ਆਲਮ ਉਹੋ। }} {{Playscript||(ਸੰਗੀਤ!)}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript||ਕਦੇ ਲਗਦਾ ਜ਼ਖਮਾਂ ਉੱਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਾਂ,...ਕਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਲਗਦੇ! ਤੁਰਨ ਲੱਗੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਕੀ ਤੁਰਨ ਦੇ ਵੀ ਇੰਜ ਅਰਥ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ! ਬਾਬਾ ਛੇੜਖਾਣੀਆਂ ਕਰਦਾ, ਖੜ-ਖੜ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰਦਾ, "ਕਾਮ ਹੈ ਭਾਈ..., ਕ੍ਰੋਧ ਹੈਂ?}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| ...ਭਾਈ ਘਰੇ ਹੈ ਨੀ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਕੋਈ ਨਾ ਫ਼ੇ...ਉਡੀਕ ਲੈਂਦੇ ਆਂ! (ਬੈਠਦੇ-ਬੈਠਦੇ ਉਠ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ!}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| "ਅੱਜ ਨੀ ਆਉਂਦੇ...ਦੁਰ ਗਏ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ 'ਚ!"}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| (ਹੱਸਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ ਗਾਉਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ, "ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਆਂ!"... ਫੇਰ ਦੋਹੇਂ ਪਾਸੇ ਚੁੱਪ... ... ... ਦੁੱਖ ਦਾ ਆਪਾ ਪਿਘਲ ਕੇ ਗਾਉਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ...}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| ਮਨ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਜੇ ਥਿਐ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਅੱਜ ਪਤਾ ਨੀ ਕਿਉਂ ਗਠੜੀ ਵੀ ਉਸਨੇ ਮੈਥੋਂ ਲੈ ਲਈ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਮੂਹਰੇ ਮੂਹਰੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਖੂਹ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮਖ਼ੌਲ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|26}}</noinclude> 4i0sk1w29hlbpkgnytmmryd76md2a4t 235524 235523 2026-09-17T16:13:13Z Harchand Bhinder 2624 235524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|| ਛਣਕ ਪੈਣ...। ਭਗਵੀਂ ਪੱਗ ਉੱਪਰ ਬੁਣੀਆਂ...ਹਰੀਆਂ ਤਿਤਲੀਆਂ...। ਤੇ ਫੁੰਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੱਪ...}} {{Playscript|1 :| ਪੀਰਾ ...ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸ ਜਾ ਉਡਾਰੀ ਕਿਧਰ ਦੀ ਏ... (ਮਾਸਕ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਤੇਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ...ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਫੰਘ ਲੱਗ ਗਏ...ਜਿਉਂ ਧੁਨਾਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਵੇ... । ਮੈਂ ਬਸ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ !}} {{Playscript||(ਮਾਸਕ ਵਾਲੀ ਟੋਲੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨੀ, ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਾਹਲ, ਬਾਬਾ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਤੁਰਦਾ! ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਜਾ ਪਈ..., ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਗਿੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਲੀ ਆ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਸੋਜਿਸ਼ ਵੀ, ਪਰ ਮਸਤੀ ਦਾ ਆਲਮ ਉਹੋ। }} {{Playscript||(ਸੰਗੀਤ!)}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਚਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript||ਕਦੇ ਲਗਦਾ ਜ਼ਖਮਾਂ ਉੱਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਾਂ,...ਕਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਲਗਦੇ! ਤੁਰਨ ਲੱਗੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚਿਆ ਕੀ ਤੁਰਨ ਦੇ ਵੀ ਇੰਜ ਅਰਥ ਬਦਲ ਜਾਣਗੇ! ਬਾਬਾ ਛੇੜਖਾਣੀਆਂ ਕਰਦਾ, ਖੜ-ਖੜ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰਦਾ, "ਕਾਮ ਹੈ ਭਾਈ..., ਕ੍ਰੋਧ ਹੈਂ?}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| ...ਭਾਈ ਘਰੇ ਹੈ ਨੀ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਕੋਈ ਨਾ ਫ਼ੇ...ਉਡੀਕ ਲੈਂਦੇ ਆਂ! (ਬੈਠਦੇ-ਬੈਠਦੇ ਉਠ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ!}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| "ਅੱਜ ਨੀ ਆਉਂਦੇ...ਦੁਰ ਗਏ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ 'ਚ!"}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| (ਹੱਸਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ ਗਾਉਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ, "ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਆਂ!"... ਫੇਰ ਦੋਹੇਂ ਪਾਸੇ ਚੁੱਪ... ... ... ਦੁੱਖ ਦਾ ਆਪਾ ਪਿਘਲ ਕੇ ਗਾਉਣ ਬਣ ਜਾਂਦਾ...}} {{Playscript|ਕੋਰਸ :| ਮਨ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਜੇ ਥਿਐ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਅੱਜ ਪਤਾ ਨੀ ਕਿਉਂ ਗਠੜੀ ਵੀ ਉਸਨੇ ਮੈਥੋਂ ਲੈ ਲਈ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਮੂਹਰੇ ਮੂਹਰੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਖੂਹ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮਖ਼ੌਲ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|26}}</noinclude> s6b37svgaggfr324bagsx8zoewgs0ef 250 18341 235525 155768 2026-09-17T16:28:19Z Harchand Bhinder 2624 235525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮੱਥਾ ਠਣਕਿਆ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦਾ) ਓ ਤੇਰੇ ਦੀ..ਮਰਾਸੀਆ! ਇਹ ਤਾਂ ਪੱਖੋਕੀ ਐ। ਬਾਬੇ ਦੇ ਸੌਹਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ।}} {{Playscript||(ਮਗਰ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ...। ਬਾਬਾ..., ਪੰਡ ਮੈਨੂੰ ਫੜਾ ਦੇ! ਜਾ ਓਇ ਮਰਾਸੀਆ... ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਚੱਜ ਆਇਆ ਕੋਈ। (ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ 'ਕੱਠ...ਦੇਖ.. (ਥੁੱਕ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||(ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚੰਦੋ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਚੰਦੋ :| ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਇਹਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਬੈਠਾ ਐਂ ਮਕਰਾ ਹੋ ਕੇ। (ਖਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਪਖੋਕੀ ਦਾ ਜੁਆਈ ਐਂ ਤੂੰ; ਤੇ ਲੰਘਿਆ ਐਂ...ਪਖੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਾ ਸ਼ੰਗ ਨੀ ਆਈ। (ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਕਹਿਨੀਂ ਆਂ, ਨਾ ਸੁਣਿਓ ਏਹਦੀ..ਜੇ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਰਤਾ ਮੋਹ ਏ ਤੁਹਾਡਾ। (ਰੋਣਹਾਕੀ) ਘਰ-ਬਾਰ ਛੁਡਾ ਦੇਣੇ ਇਹਨੇ...ਨੀ ਵਸਣ ਦੇਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਹਾਲੇ ਚੂੜੇ ਦਾ ਚਾਅ ਨੀ ਲਿਹਾ... ਤੁਰ ਪਿਆ...ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ...ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੰਡ।}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਚੰਦੋ :| ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਉਏ ਚੁੰਬੜਾ..., ਪਿਓ ਤੇਰਾ ਸਿਆਣਾ-ਬਿਆਣਾ। ਗਲੀ-ਗਲੀ ਡੱਫ਼ ਕੁੱਟਦਾ ਫਿਰਦਾ...ਨਿਆਣੇ ਪਾਲਦਾ ਤੇਰੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਗਵੱਈਆ ਕਹਾਉਨੈ...ਹੂੰਅ! (ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਮੁੜ ਕੇ) ਨੰਗ ਨੀ ਐ! ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਐ, (ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਇਹਦੇ ਈ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੜੀ ਫ਼ਕੀਰੀ। ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਕੁੜੀ ਦੀ!}} {{Playscript||(ਲੋਕ ਵੀ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮਰਦਾਨਾ ਪਸੀਨਾ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬਾਬੇ ਨੇ ਫੇਰ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਪੁੱਛਿਆ। (ਹੌਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੈ।)...ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ ਬਾਬਾ? ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: }} {{Playscript||(ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ)}} {{Playscript||"ਜਿੱਥੇ ਹੈਂ...ਭਾਈ...ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਈ ਹੋਣੈ!"}} {{Playscript||...ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। (ਸਾਜ਼ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰਦਾ}} {{nop}}<noinclude>{{right|27}}</noinclude> 5s6lclfgy9pa1co8bgn2uwrqtn006lo 235526 235525 2026-09-17T16:31:01Z Harchand Bhinder 2624 235526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript||ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮੱਥਾ ਠਣਕਿਆ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦਾ) ਓ ਤੇਰੇ ਦੀ..ਮਰਾਸੀਆ! ਇਹ ਤਾਂ ਪੱਖੋਕੀ ਐ। ਬਾਬੇ ਦੇ ਸੌਹਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ।}} {{Playscript||(ਮਗਰ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ...। ਬਾਬਾ..., ਪੰਡ ਮੈਨੂੰ ਫੜਾ ਦੇ!}} {{Playscript||(ਸਾਹੋ-ਸਾਹੀ) ਜਾ ਓਇ ਮਰਾਸੀਆ... ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਚੱਜ ਆਇਆ ਕੋਈ। (ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਬਾਬਾ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ 'ਕੱਠ...ਦੇਖ.. (ਥੁੱਕ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||(ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚੰਦੋ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਚੰਦੋ :| ਨਾ ਪੁੱਛੋ ਇਹਨੂੰ ਜਿਹੜਾ ਬੈਠਾ ਐਂ ਮਕਰਾ ਹੋ ਕੇ। (ਖਾਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਪਖੋਕੀ ਦਾ ਜੁਆਈ ਐਂ ਤੂੰ; ਤੇ ਲੰਘਿਆ ਐਂ...ਪਖੀਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਨਾ ਸ਼ੰਗ ਨੀ ਆਈ। (ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਕਹਿਨੀਂ ਆਂ, ਨਾ ਸੁਣਿਓ ਏਹਦੀ..ਜੇ ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਰਤਾ ਮੋਹ ਏ ਤੁਹਾਡਾ। (ਰੋਣਹਾਕੀ) ਘਰ-ਬਾਰ ਛੁਡਾ ਦੇਣੇ ਇਹਨੇ...ਨੀ ਵਸਣ ਦੇਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਹਾਲੇ ਚੂੜੇ ਦਾ ਚਾਅ ਨੀ ਲਿਹਾ... ਤੁਰ ਪਿਆ...ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ...ਚੁੱਕ ਕੇ ਪੰਡ।}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਚੰਦੋ :| ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਉਏ ਚੁੰਬੜਾ..., ਪਿਓ ਤੇਰਾ ਸਿਆਣਾ-ਬਿਆਣਾ। ਗਲੀ-ਗਲੀ ਡੱਫ਼ ਕੁੱਟਦਾ ਫਿਰਦਾ...ਨਿਆਣੇ ਪਾਲਦਾ ਤੇਰੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਗਵੱਈਆ ਕਹਾਉਨੈ...ਹੂੰਅ! (ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਮੁੜ ਕੇ) ਨੰਗ ਨੀ ਐ! ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਐ, (ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਇਹਦੇ ਈ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੜੀ ਫ਼ਕੀਰੀ। ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਕੁੜੀ ਦੀ!}} {{Playscript||(ਲੋਕ ਵੀ ਖਿੰਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮਰਦਾਨਾ ਪਸੀਨਾ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬਾਬੇ ਨੇ ਫੇਰ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਪੁੱਛਿਆ। (ਹੌਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੈ।)...ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ ਬਾਬਾ? ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: }} {{Playscript||(ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ)}} {{Playscript||"ਜਿੱਥੇ ਹੈਂ...ਭਾਈ...ਸ਼ੁਰੂ ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ ਈ ਹੋਣੈ!"}} {{Playscript||...ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। (ਸਾਜ਼ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰਦਾ}} {{nop}}<noinclude>{{right|27}}</noinclude> ck4j7cjxk67eghvnvkky0xp3ntp18nt 3 49606 235541 131000 2026-09-18T02:43:31Z Max 1958 Max ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:SHB2000]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:SHB]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 131000 wikitext text/x-wiki <div style="border: 1rem #dd0000 ridge; padding: 0.5em;">Hello! Please message me on [[m:User talk:SHB2000|meta.wikimedia.org]] instead. I may not notice messages on this page.</div> ojy2vkqs676esjrcfi79dwyt0tjr5xc 250 59128 235543 214154 2026-09-18T04:12:04Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 235543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੭੦)}}</noinclude>ਸਵੈਯਾ॥ ਬਾਤ ਸੁਨੀ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਸਭ ਸੈਨਹਿ ਸੂਰ ਮਿਲੇ ਇਕ ਮੰਤ੍ਰ ਕਰਿਓ ਹੈ। ਜਾਇ ਪਰੇ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਧਾਇਕੈ ਠਾਟ ਇਹੈ ਮਨ ਮੱਧਿ ਕਰਿਓ ਹੈ॥ ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰ ਪਰੇ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰ ਮੈ ਦਲ ਇਉਂ ਬਿਹਰਿਓ ਹੈ॥ ਘੇਰਿ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਚੰਡ ਸੁਚੰਦ ਮਨੋ ਪਰਵੇਖ ਪਰਿਓ ਹੈ॥੪੦॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਦੇਖ ਚਮੂ ਮਹਖਾਸੁਰ ਕੀ ਕਰਿ ਚੰਡ ਕੁਵੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਧਰਿਓ ਹੈ॥ ਦੱਛਨ ਬਾਮ ਚਲਾਇ ਘਨੇ ਸਰ ਕੋਪ ਭਯਾਨਕ ਜੁੱਧ ਕਰਿਓ ਹੈ॥ ਭੰਜਨ ਭੇ ਅਰਿ ਕੇਤਨ ਤੇ ਛੁਟਿ ਸ੍ਰੌਣ ਸਮੂਹ ਧਰਾ ਨ ਪਰਿਓ ਹੈ॥ ਆਠਵੋਂ ਸਿੰਧ ਪਚਾਯੋ ਹੁਤੋ ਮਨੋ ਯਾ ਰਨ ਮੈ ਬਿਧ ਨੇ ਉਗਰਿਓ ਹੈ॥੪੧॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੋਪ ਭਈ ਅਰਿ ਦਲ ਬਿਖੈ ਚੰਡੀ ਚੱਕ੍ਰ ਸੰਭਾਰ॥ ਏਕ ਮਾਰ ਕੈ ਦ੍ਵੈ ਕੀਏ ਦ੍ਵੈ ਤੇ ਕੀਨੈ ਚਾਰ॥੪੨॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਇਹ ਭਾਂਤ ਕੋ ਜੱਧ ਕਰਿਓ ਸੁਨ ਕੈ ਕਵਲਾਸ ਮੈ ਧਿਆਨ ਛੁਟਿਓ ਹਰ ਕਾ ਪੁਨਿ ਚੰਡਿ ਸੰਭਾਰ ਉਭਾਰ ਗਦਾ ਧੁਨਿ ਸੰਖ ਬਜਾਇ ਕਰਿਓ ਖਰਕਾ॥ ਸਿਰ ਸੱਤ੍ਰਨ ਕੇ ਪਰ ਚੱਕ੍ਰ ਪਰਿਓ ਛੁਟ ਐਸੇ ਬਹਿਓ ਕਰਿ ਕੇ ਬਰਕਾ॥ ਜਨ ਖੇਲਨ ਕੋਂ ਸਰਤਾ ਤਟ ਜਾਇ ਚਲਾਵਤ ਹੈਂ ਛਿਛਲੀ ਲਰਕਾ॥੪੩॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਦੇਖ ਚਮੂ ਮਹਖਾਸੁਰੀ ਦੇਵੀ ਬਲਹਿ ਸੰਭਾਰ॥ ਕਛੁ ਸਿੰਘਹਿ ਕਛੁ ਚੱਕ੍ਰ ਸੋਂ ਡਾਰੇ ਸਭੇ ਸੰਘਾਰ॥੪੪॥ ਇਕ ਭਾਜੇ ਨ੍ਰਿਪ ਪੈ ਗਏ ਕਹਿਓ ਹੁਤੀ ਸਭ ਸੈਨ॥ਇਉਂ ਸਨਿ ਕੈ ਕੋਪਿਓ ਅਸਰ ਚਡ ਆਯੋ ਰਨ ਐਨ॥੪੫॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਝੂਝ ਪਰੀ ਸਭ ਸੈਨ ਲਖੀ ਜਬ ਤੋ ਮਹਖਾਸੁਰ ਖਗ ਸੰਭਾਰਿਓ॥ ਚੰਡਿ ਡਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਜਾਇ ਭਯਾਨਕ ਭਾਲਕ ਜਿਉਂ ਭਭਕਾਰਿਓ॥ ਮੁਗਦਰ ਲੈ ਅਪਨੇ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਸੁਕੈ ਬਰਤਾਂਤ ਨ ਊਪਰ ਡਰਿਓ॥ ਜਿਉਂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਉਖਾਰ ਪਹਾਰ ਕੋ ਰਾਵਨ ਕੇ ਉਰਿ ਭੀਤਰ ਮਾਰਿਓ॥੪੬॥ ਫੇਰ ਸਰਾਸਨ ਕੋ ਗਹਿ ਕੇ ਕਰਿ ਬੀਰ ਹਨੇ ਤਿਨ ਪਾਨ ਨ ਮੰਗੇ॥ ਘਾਇਲ ਘੂਮ ਪਰੇ ਰਨ ਮਾਹਿ ਕਰਾਹਤ ਹੈ ਗਿਰ ਸੇ ਗਜ ਲੰਗੇ॥ ਸੂਰਨ ਕੇ ਤਨ ਕੋ ਚਨ ਸਾਥਿ ਪਰੇ ਧਰ ਭਾਉ ਉਠੇ ਤਹ ਚੰਗੇ॥ ਜਾਨੋ ਵਵਾਬਨ ਮਾਝ ਲਗੇ ਤਹ ਕੀਟਨ ਭੱਛ ਕੌ ਦਉਰੇ ਭਜੰਗੇ॥ ੪੭॥ਸਵੈਯਾ॥ ਕੋਪ ਪਰੀ ਰਨ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਪ੍ਰੇਰ ਕੈ ਸਿੰਘ ਧਸੀ ਰਨ ਮੈ॥ ਕਰ ਵਾਰ ਲੈ ਲਾਲ ਕੀਏ ਅਰਿ ਖੇਤ ਲਗੀ ਬੜਵਾਨਲ ਜਿਉਂ ਬਨ ਮੈ॥ਤਬ ਘੇਰਿ ਲਈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਦੈਤਨ ਯੌ ਉਪਮਾਂ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈ॥ ਮਨ ਤੇ ਤਨ ਤੇ ਜੁ ਚਲਿਓ ਜਗ ਮਾਤ ਕੋ ਦਾਮ ਨਿਜਾਨ ਚਲੇ ਘਨ ਮੈ॥੪੮॥ ਫੂਟ ਗਈ ਧਜਨੀ ਸਗਰੀ ਅਸਿ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜਬੈ ਕਰ ਲੀਨੋ॥ ਦੈਤ ਮਰੇ ਨਹਿ ਬੇਖ ਕਰੇ ਬਹੁਤ ਉ ਬਰਬੰਡ ਮਹਾਂਬਲ ਕੀਨੋ॥ ਚੱਕ੍ਰ ਚਲਾਇ ਦਯੋ ਕਰਤੇ ਸਿਰ ਸ਼ੱਤ੍ਰ ਮਾਰ ਜੁਦਾ ਕਰਿ ਦੀਨੋ॥ ਸ਼੍ਰੌਨਤ ਧਾਰ ਚਲੀ ਨਭ ਕੋ ਜਨ ਸੂਰ ਕੋ -<noinclude></noinclude> 5hduxgktwqwm2ztk3hkmwfggaw93fwg 250 59129 235544 214381 2026-09-18T04:45:51Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 235544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੭੧)}}</noinclude>ਰਾਮ ਜਲਾ ਜਲ ਦੀਨੋ॥੪੯॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਸਬ ਸੁਰ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਤਿਹ ਖੇਤ ਮਹਾਂ ਬਰਬੰਡ ਪਾਕ੍ਰਮ ਕੈ॥ ਤਹ ਸ੍ਰੌਨਤ ਸਿੰਧ ਭਯੋ ਧਰਨੀ ਪਰਿ ਪੁੰਜ ਗਿਰੇ ਅਸਿ ਕੈ ਧਮਕੈ॥ ਜਗ ਮਾਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਨੇ ਸੁਰ ਤਾਪ ਸੁਦਾ ਨ ਵਸੈ ਨ ਗਈ ਜਮਕੈ॥ ਬਹੁਰੌ ਅਰਿ ਸਿੰਧੁਰ ਕੈ ਦਲ ਬੈਠ ਕੈ ਦਾਮਨਿ ਜਿਉਂ ਦੁਰਗਾ ਦਮਕੈ॥੫੦॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਬ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਾਰਿਓ ਸਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਰਾਜ ਤਬ ਕਾਇ ਭਾਜੇ ਸਭੈ ਛਾਡਿਓ ਸਕਲ ਸਮਾਜ॥੫੧॥ ਕਬਿੱਤੁ॥ ਮਹਾਂਬੀਰ ਕਹਰੀ ਦੁਪਹਰੀ ਕੋ ਭਾਨ ਮਾਨੋ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕਾਜ ਦੇਵੀ ਡਾਰਿਓ ਦੈਤ ਮਾਰਿਕੈ॥ ਅਉਰ ਦਲੁ ਭਾਜਿਓ ਜੈਸੇ ਪਉਨ ਹੂੰ ਤੇ ਭਾਜੇ ਮੇਘ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀਨੋ ਰਾਜ ਬਲ ਆਪਨੋ ਸੁਧਾਰਿਕੈ॥ਦੇਸ ਦੇਸ ਕੇ ਨਰੇਸ ਡਾਰੇ ਹੈਂ ਸੁਰੇਸ ਪਾਇ ਕੀਨੋ ਅਭਖੇਕ ਸੁਰਮੰਡਲ ਬਿਚਾਰਿਕੈ॥ ਈਹਾਂ ਭਈ ਗੁਪਤਿ ਪ੍ਰਗਟ ਜਾਇ ਤਹਾਂ ਭਈ ਜਹਾਂ ਬੈਠੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅੰਬਰ ਕੋ ਡਾਰ ਕੈ॥੫੨॥ ਇਤਿਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਮਹਖਾਸੁਰ ਬਧਹਿ ਨਾਮ ਦੁਤੀਆ ਧਿਆਇ॥੨॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਲੋਪ ਚੰਡਕਾ ਹੁਇ ਗਈ ਸੁਰ ਪਤਿ ਕੋ ਦੇ ਰਾਜ॥ ਦਾਨਵ ਮਾਰ ਅਭੇਖ ਕਰਿ ਕੀਨੇ ਸੰਤਨ ਕਾਜ॥ ੫੩॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਿਭਏ ਹੈ ਮਹਾਂਮੁਨਿ ਦੇਵਨ ਕੇ ਤਪ ਮੈ ਸੁਖਪਾਵੈਂ॥ ਜੱਗਿਯ ਕਰੈ ਇਕ ਬੇਦ ਰਰੈ ਭਵ ਤਾਪ ਹਰੈਂ ਮਿਲਿ ਧਿਆਨ ਹਿਲਾਵਾਂ ਝਾਲਰ ਤਾਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਉਪੰਗਰ ਬਾਬ ਲੀਏ ਸੁਰ ਸਾਜ ਮਿਲਾਵੈਂ॥ ਕਿੰਨਰ ਗੰਧ੍ਰਪ ਗਾਨ ਕਰੈਂ ਗਨਿ ਜੱਛ ਅਪੱਛਰ ਨਿਰਤ ਦਿਖਾਵੈ॥੫੪॥ ਸੰਖ ਨਕੀ ਧੁਨ ਘੰਟਨ ਕੀ ਕਰ ਫੂਲਨ ਕੀ ਬਰਖਾ ਬਰਖਾਵੈਂ॥ ਆਰਤੀ ਕੋਟ ਕਰੈਂ ਸੁਰ ਸੁੰਦਰ ਪੇਖ ਪੁਰੰਦਰ ਕੇ ਬਲਿ ਜਾਵੈਂ॥ ਦਾਨਤ ਦੱਛਨ ਦੈ ਕੈ ਪ੍ਰਦੱਛਨ ਭਾਲ ਮੈ ਕੰਕਮ ਅੱਛ ਤਲਾਵੈਂ। ਹੋਤ ਕੁਲਾਹਲ ਦੇਵ ਪੁਰੀ ਮਿਲ ਦੇਵਨ ਕੇ ਕਲਿ ਮੰਗਲ ਗਾਵੈਂ॥੫੫॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਐਸੇ ਚੰਡ ਤਾਪ ਤੇਦੇਵਨ ਬਢਿਓ ਪ੍ਰਤਾਪ ॥ ਤੀਨ ਲੋਕ ਜੈਜੈ ਕਰੈ ਰਰੈਂ ਨਾਮ ਸਦ ਜਾਪ॥ ੫॥ ਇਸੀ ਭਾਂਤਿ ਸੋ ਦੇਵਤਨ ਰਾਜ ਕੀਓ ਸੁਖ ਮਾਨ। ਬਹੁਰੋ ਸੁੰਭਨੈਸੁੰਭ ਦੁਇ ਦੈਤ ਬੜੇ ਬਲਵਾਨ॥੫੭॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਕੇ ਰਾਜ ਹਿਤ ਚੜਿਧਾਏ ਨ੍ਰਿਪਸੁੰਭ। ਸੈਨਾ ਚਤੁਰੰਗ ਨਿਰਚੀ ਪਾਇ ਕਰ ਬਹੈਕੁੰਭ॥ ੫੮॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਬਾਜਤ ਡੰਕ ਪਰੀ ਧੁਨਿ ਕਾਨ ਸੁ ਸੰਕ ਪੁਰਿੰਦਰ ਮੁੰਦਤ ਪਉਰੈ । ਸੂਰਮੈ ਨਾਹਿ ਰਹੀ ਦੁਤਿ ਦੇਖਿ ਕੈ ਜੁੱਧ ਕਉ ਦੈਤ ਭਏ ਇਕਠਉਰੈ। ਕਾਂਪ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਉਠੇ ਸਗਰੋ ਬਹੁ ਭਾਰ ਭਈ ਧਰਨੀ ਗਤ ਅਉਰੈ। ਮੇਰੁ ਹਲਿਓ ਦਹਲਿਓ ਸੁਰਲੋਕ ਜਬੈ ਦਲ ਸੰਭਨਿਸੰਮ ਕੇ ਦੌਰੈ॥੫੯॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਦੇਵ<noinclude></noinclude> sd9h6q6rgson0btu0frb7k1lxtx3am4 250 70515 235567 234065 2026-09-18T08:44:18Z Taranpreet Goswami 2106 235567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{Block center|''ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਥਾਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{overfloat left|depth=4em|ਕਥਾਕਾਰ{{gap}}:}} ਅੱਖਾਂ ਚਾਰ ਹੋਈਆਂ... ਸਾਹ ਸੀਤ ਹੋਏ..., ਤਾਲ ਖੁੰਝੀ, ਪੈਰ ਉੱਖੜੇ... ਚਾਲ ਉੱਖੜ ਗਈ... ਪੈਂਡੇ ਬਿਖੜੇ ਪਏ। ਮਹਾਂ ਵਿਸਫੋਟ ਦੀ ਵੇਲਾ! ਮਿਰਦੰਗ ਵਜਾਉਂਦੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਿਕ ਨਾਲ਼ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਹੀਰ ਬੇਹਾਲ ਹੋਈ, ਸੁੱਧ-ਬੁੱਧ ਭੁੱਲੀ, ਤਾਲੋਂ ਬੇਤਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਰੋਪੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗੀ, ਪੀਰ ਸਭ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜੋੜੀਆਂ ਬਿਖਰ ਗਈਆਂ... ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਕੁਰਲਾਏ... ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ... ਇਹ ਕਾਇਨਾਤ ਫਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਪਰ ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਲਾਖ ਪਾਈ ਸੀ। {{Block center|''(ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰਾਪ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵਾਲਾ ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਮੁੜ ਹੀਰ ਦੀ ਡੋਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤਣਾ ਹੈ। ਸਬ ਜੋੜੇ ਬਿਛੜ ਕੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ’ਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ `ਚ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝਾ...। ਹੀਰ ਦੀ ਚੁੰਨੀ ਪਰੀਆਂ ਅਰਸ਼ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੀਰ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਂਝਾ ਦੂਸਰੀ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{overfloat left|depth=4em|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:}} ''(ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਢੂੰਢਦੇ ਹੋਏ)'' ਹੀਰ... ਹੀਰੀਏ... ਓ ਪੀਰ ਮੁਰਸ਼ਦੋ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਮੈਨੂੰ। ਇਹ ਕੇਹਾ ਜੰਨਤ ਨਿਕਾਲਾ ਏ...! ''(ਇੱਕ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਦਾ ਹੈ)'' ਵੀਰ... ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀਂ... ਵੀਰ। ''(ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਥੁੱਕ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ)'' {{overfloat left|depth=4em|ਰਾਹੀ{{gap}}:}} ਛੇਤੀ ਪੁੱਛ ਜੋ ਪੁੱਛਣਾ। ... ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਪੁੱਜਣਾ। {{overfloat left|depth=4em|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:}} ''(ਬਿਰਹੋਂ ਤਪਿਆ...)'' ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ... ਹੀਰ ਸਿਆਲ...ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਾਹ... | {{overfloat left|depth=4em|ਰਾਹੀ{{gap}}:}} ਰਾਹ ਤੇ ਇੱਕੋ ਈ ਏ... ਇੱਥੇ। ''(ਇਸ਼ਾਰਾ)'' ਤੁਰਿਆ ਜਾ...। ਉਹ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਮਸੀਤ ਏ... ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...</poem>}}<noinclude>{{rh||20 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> j773a5he1xrehfzu2qpersp3dhnzzys 250 74050 235516 235466 2026-09-17T14:49:25Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|ਮੇਲੋ| : ਇਹ ਕੀ ਏ ਦਿਖਾ ਉਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ। ''(ਕਿਤਾਬ ਖੋਂਹਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ''(ਘਬਰਾਅ ਕੇ ਫਾਰਮ ਮੂਹਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।)'' ਵੇਖ ਲੈ ਵਿਧਵਾ ਫਾਰਮ ਨੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਫੇਰ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਨਕਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਡਿਗਦੀ ਹੈ।)'' ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆਈਂ ਚੁੜੇਲੇ। ਕੀਹਦੀ ਮੌਤ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਤੂੰ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕੈਲੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂੰਹ ਦੇਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ''(ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)'' ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ, ਭਾਬੀ ਨੇ ਮੰਗਾਏ...}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਕੱਟ ਕੇ)'' ਅੱਗ ਲੱਗ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਭਾਬੀ ਨੂੰ। ਜਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਸਹੇੜ ਸਹੇੜੀ ਆ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈ ਮੇਰੀ ਮੁੜ ਦੇਖ ਲਈ ਨਾ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਲਾਮ ਕਰਦੀ ਨਿਕਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੂੰ ਘਰੋਂ। ''(ਮੇਲੋ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਂਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਝੂਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਮਿੱਠੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ਪੁੱਛ ਇਹਨੂੰ। ਫਾਰਮ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੀ ਰੰਡੇਪੇ ਦੇ। ਕੁੱਛੜ ਚੜ੍ਹ-ਚੜ੍ਹ ਬਹਿੰਦੀ ਉਸ ਰੰਡੀ ਦੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕੁੱਦ-ਕੁੱਦ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਓ... ਤੂੰ ਬਹਿ ਜਾ ਏਥੇ...। ਹੈਂ... ''(ਕੌੜੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਖੋ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ..., ਐਵੇਂ ਗੱਲ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ... {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸੌ ਵਾਰ ਕਿਹਾ... ਬਹੁਤਾ ਮੂੰਹ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਰ ਉਹਦੇ...। ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਲੋਕ... {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਕਿਹੜੇ ਲੋਕੀਂ...? ਜਾਣਦੀ ਨੀ ਭਲਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ। {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਤੂੰ ਬਹੁਤੀ ਸਿਆਣੀ ਨਾ ਬਣ। ਆਪ ਦੇਖਿਆ ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ... ਫਿਰਦੀ ਲੂਰ... ਲੂ...। {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਅੱਖਾਂ ਈ ਗੰਦੀਆਂ..., ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼...।<noinclude>{{rh||131 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> t49lj7bh20mieh8x5h8qz8ggk112oai 235517 235516 2026-09-17T14:49:55Z Tamanpreet Kaur 606 235517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|ਮੇਲੋ| : ਇਹ ਕੀ ਏ ਦਿਖਾ ਉਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ। ''(ਕਿਤਾਬ ਖੋਂਹਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ''(ਘਬਰਾਅ ਕੇ ਫਾਰਮ ਮੂਹਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।)'' ਵੇਖ ਲੈ ਵਿਧਵਾ ਫਾਰਮ ਨੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਫੇਰ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਨਕਾਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਡਿਗਦੀ ਹੈ।)'' ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆਈਂ ਚੁੜੇਲੇ। ਕੀਹਦੀ ਮੌਤ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਤੂੰ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕੈਲੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂੰਹ ਦੇਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ''(ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)'' ਇਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਏ, ਭਾਬੀ ਨੇ ਮੰਗਾਏ...}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਕੱਟ ਕੇ)'' ਅੱਗ ਲੱਗ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਭਾਬੀ ਨੂੰ। ਜਿਹੜੀ ਨਵੀਂ ਸਹੇੜ ਸਹੇੜੀ ਆ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈ ਮੇਰੀ ਮੁੜ ਦੇਖ ਲਈ ਨਾ ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਲਾਮ ਕਰਦੀ ਨਿਕਲਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੂੰ ਘਰੋਂ। ''(ਮੇਲੋ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਂਕਦੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਝੂਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਮਿੱਠੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ਪੁੱਛ ਇਹਨੂੰ। ਫਾਰਮ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੀ ਰੰਡੇਪੇ ਦੇ। ਕੁੱਛੜ ਚੜ੍ਹ-ਚੜ੍ਹ ਬਹਿੰਦੀ ਉਸ ਰੰਡੀ ਦੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕੁੱਦ-ਕੁੱਦ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਓ... ਤੂੰ ਬਹਿ ਜਾ ਏਥੇ...। ਹੈਂ... ''(ਕੌੜੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਖੋ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ..., ਐਵੇਂ ਗੱਲ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ...}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸੌ ਵਾਰ ਕਿਹਾ... ਬਹੁਤਾ ਮੂੰਹ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਰ ਉਹਦੇ...। ਗੱਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਲੋਕ...}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਕਿਹੜੇ ਲੋਕੀਂ...? ਜਾਣਦੀ ਨੀ ਭਲਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਤੂੰ ਬਹੁਤੀ ਸਿਆਣੀ ਨਾ ਬਣ। ਆਪ ਦੇਖਿਆ ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ... ਫਿਰਦੀ ਲੂਰ... ਲੂ...।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਅੱਖਾਂ ਈ ਗੰਦੀਆਂ..., ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼...।}}<noinclude>{{rh||131 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> isf72r95m5ndhirua7lt3532twigbkq 250 74051 235512 2026-09-17T13:59:27Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript||ਦਾਜ ਦਹੇਜੀਂ ਸਾਜਣ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੁਫ਼ਨੀ ਮਨ ਭਰਮਾਵੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਨਈਓਂ? ਦਾਜ ਰਹਿਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ... ''(ਪਰੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਯਮਦੂਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲਾ ਡਰਦਾ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript||ਦਾਜ ਦਹੇਜੀਂ ਸਾਜਣ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੁਫ਼ਨੀ ਮਨ ਭਰਮਾਵੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਨਈਓਂ? ਦਾਜ ਰਹਿਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ... ''(ਪਰੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਯਮਦੂਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲਾ ਡਰਦਾ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਆਖਰ ਉਹ ਡਿਗਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript||ਦੌਲਤ ਬਦਲੇ ਗਈ ਜਵਾਨੀ ਢਲ ਚੱਲੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਅੱਖੀਂ ਦੇ-ਦੇ ਮੁੱਕੀਆਂ ਰੋਵੇਂ ਤੇ ਪਛਤਾਵੇਂ ਜਦ ਚੁੱਕ ਲੀ ਡੋਲੀ ਕੁਹਾਰਾਂ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...। ''(ਲਾਲੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਓ ਖਲੋ ਜਾ ਹੁਣ। ''(ਕੋਲ ਆ ਕੇ)'' ਕਿਉਂ ਭਕਾਈ ਮਾਰਦਾਂ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਧਰ ਲਾਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਹਨ।)''ਉਹ ਦੇਖ ਉਹ ਗਏ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਕਿੱਥੇ...!}} ''(ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਪਰਦਾ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਓ.. ..}} {{playscript||''(ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)'' ''(ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਗੁਣਗੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਭਲਾ ਹੋਇਆ ਨੀ ਮੇਰਾ ਚਰਖਾ ਟੁੱਟਾ, ਜਿੰਦ ਅਜਾਬੋਂ ਛੁੱਟੀ, ਨੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਅਜਾਬੋਂ ਛੁੱਟੀ। ''(ਬੇਸੁਆਦਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਉਠਦਾ ਹੈ।)'' ਅਜੀਬ ਗੋਲਘਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਜਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਭਜਦੇ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਚੰਮ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਭਾਲਦੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ। ''(ਸਰਪੰਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}<noinclude>{{rh||113 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> gskipxaesr21dkgh7saay9s3xcwpdu8 235513 235512 2026-09-17T14:03:02Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript||ਦਾਜ ਦਹੇਜੀਂ ਸਾਜਣ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੁਫ਼ਨੀ ਮਨ ਭਰਮਾਵੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਨਈਓਂ? ਦਾਜ ਰਹਿਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ... ''(ਪਰੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਯਮਦੂਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਲਾ ਡਰਦਾ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਆਖਰ ਉਹ ਡਿਗਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript||ਦੌਲਤ ਬਦਲੇ ਗਈ ਜਵਾਨੀ ਢਲ ਚੱਲੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਅੱਖੀਂ ਦੇ-ਦੇ ਮੁੱਕੀਆਂ ਰੋਵੇਂ ਤੇ ਪਛਤਾਵੇਂ ਜਦ ਚੁੱਕ ਲੀ ਡੋਲੀ ਕੁਹਾਰਾਂ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...। ''(ਲਾਲੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਓ ਖਲੋ ਜਾ ਹੁਣ। ''(ਕੋਲ ਆ ਕੇ)'' ਕਿਉਂ ਭਕਾਈ ਮਾਰਦਾਂ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਧਰ ਲਾਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਹਨ।)''ਉਹ ਦੇਖ ਉਹ ਗਏ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਕਿੱਥੇ...!}} {{playscript||''(ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਪਰਦਾ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਓ.. ..}} {{playscript||''(ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।)'' ''(ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਗੁਣਗੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਭਲਾ ਹੋਇਆ ਨੀ ਮੇਰਾ ਚਰਖਾ ਟੁੱਟਾ, ਜਿੰਦ ਅਜਾਬੋਂ ਛੁੱਟੀ, ਨੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਅਜਾਬੋਂ ਛੁੱਟੀ। ''(ਬੇਸੁਆਦਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਉਠਦਾ ਹੈ।)'' ਅਜੀਬ ਗੋਲਘਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਭਜਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਭਜਦੇ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਚੰਮ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਭਾਲਦੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ। ''(ਸਰਪੰਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}<noinclude>{{rh||113 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 1ye5dzrzxm5que4mpkyr1l7urj6sj5f 250 74052 235514 2026-09-17T14:25:20Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|1| : ਆ ਜਾ ਸਰਪੰਚਾ, ਦੋ ਘੜੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਬਹਿ ਜਿਆ ਕਰ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਬਸ ਵਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਬੀ ਚੱਲੋ ਕਿੱਲੀ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਦੰਦ ਕਰੀਚਦੇ ਹੋਏ।)'' ਸਰਪੰਚ..., ਬੋਲਣ ਦਾ ਵੱਲ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript|1| : ਆ ਜਾ ਸਰਪੰਚਾ, ਦੋ ਘੜੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਬਹਿ ਜਿਆ ਕਰ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਬਸ ਵਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਬੀ ਚੱਲੋ ਕਿੱਲੀ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਦੰਦ ਕਰੀਚਦੇ ਹੋਏ।)'' ਸਰਪੰਚ..., ਬੋਲਣ ਦਾ ਵੱਲ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ... ਕਿੱਡਾ ਲੰਗੋਟੀਆ ਬਣਦਾ...।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਵੇਖ ਲੋ, ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਡਕਾਰ ਕੇ ਵੀ ਚੈਨ ਕੋਈ ਨੀ ਪਤੰਦਰ ਨੂੰ। ''(ਅੰਦਰੋਂ ਮਿੱਠੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2| : ਆ ਜਾ ਮਿੱਠੂਆ। ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ। ਕਰੀਏ ਫੇਰ ਗੋਲਾ ਪੀਹ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਰਦੇ ਆਂ। ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੋ ਲਈਏ। ''(ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|1| : ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖਿਆਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਕਮਾਲ ਈ ਏ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ''(ਕੈਪਸੂਲ ਕਢਦੇ ਹੋਏ)'' ਭੂੰਡ ਭਾਂਡ ਚਾਹੀਦਾ ਕੋਈ ਕੇ ਦੱਸ।}} {{playscript|2| : ਲੈ ਹੋਰ ਬਾਈ, ਤੂੰ ਕੱਢ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ''(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਪਰੋਂ ਕੈਲਾ ਪੌੜੀ ਉਤਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|1| : ਲੈ ਮੈਂ ਫੇਰ ਬੱਤੀ ਓ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਓਨੀ ਦੇਰ। ''(ਭਾਰਦਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਕੈਪਸੂਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਹੈ। 2 ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2| : ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਇਸੇ ਆਸ 'ਤੇ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸਾਡਾ ਤੇ ਦਿਨ ਈ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ''(ਕੈਪਸੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਸਿਗਰਟ ਬਾਲ਼ਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|1| : ਚਲੋ ਫੇਰ ਕਰੀਏ ਕੁਝ ਅਧੀਏ ਪਊਏ ਦਾ। ''(ਤਾਸ਼ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਾ ਥੱਲੇ ਆਂਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਚਰਖਾ ਮਰੇ ਕਰੇ ਮਨ ਆਈਆਂ}}<noinclude>{{rh||114 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 7vapoyakv7o71ctsqciz6m7vsfpgouc 235515 235514 2026-09-17T14:25:46Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript|1| : ਆ ਜਾ ਸਰਪੰਚਾ, ਦੋ ਘੜੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ਼ ਵੀ ਬਹਿ ਜਿਆ ਕਰ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਬਸ ਵਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਬੀ ਚੱਲੋ ਕਿੱਲੀ। ''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਦੰਦ ਕਰੀਚਦੇ ਹੋਏ।)'' ਸਰਪੰਚ..., ਬੋਲਣ ਦਾ ਵੱਲ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਸਾਲਿਆਂ ਨੂੰ... ਕਿੱਡਾ ਲੰਗੋਟੀਆ ਬਣਦਾ...।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਵੇਖ ਲੋ, ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਡਕਾਰ ਕੇ ਵੀ ਚੈਨ ਕੋਈ ਨੀ ਪਤੰਦਰ ਨੂੰ। ''(ਅੰਦਰੋਂ ਮਿੱਠੂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2| : ਆ ਜਾ ਮਿੱਠੂਆ। ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ। ਕਰੀਏ ਫੇਰ ਗੋਲਾ ਪੀਹ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਰਦੇ ਆਂ। ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੋ ਲਈਏ। ''(ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|1| : ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖਿਆਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਕਮਾਲ ਈ ਏ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ''(ਕੈਪਸੂਲ ਕਢਦੇ ਹੋਏ)'' ਭੂੰਡ ਭਾਂਡ ਚਾਹੀਦਾ ਕੋਈ ਕੇ ਦੱਸ।}} {{playscript|2| : ਲੈ ਹੋਰ ਬਾਈ, ਤੂੰ ਕੱਢ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ''(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਪਰੋਂ ਕੈਲਾ ਪੌੜੀ ਉਤਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|1| : ਲੈ ਮੈਂ ਫੇਰ ਬੱਤੀ ਓ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਓਨੀ ਦੇਰ। ''(ਭਾਰਦਾ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਕੈਪਸੂਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲੀ 'ਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਹੈ। 2 ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2| : ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਇਸੇ ਆਸ 'ਤੇ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸਾਡਾ ਤੇ ਦਿਨ ਈ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ''(ਕੈਪਸੂਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਸਿਗਰਟ ਬਾਲ਼ਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|1| : ਚਲੋ ਫੇਰ ਕਰੀਏ ਕੁਝ ਅਧੀਏ ਪਊਏ ਦਾ। ''(ਤਾਸ਼ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਾ ਥੱਲੇ ਆਂਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਚਰਖਾ ਮਰੇ ਕਰੇ ਮਨ ਆਈਆਂ}}<noinclude>{{rh||114 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> ennrld0qv6hb0nefpawcbonaxdvgk7q 250 74053 235518 2026-09-17T14:54:02Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<poem>{{playscript||ਕੁੱਦ-ਕੁੱਦ ਪੈਂਦਾ ਲੈ ਲੈ ਝਈਆਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ... ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦ ਅਜਾਬੋ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਉਹ ਲਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆ ਮੰਡੀ। ਤੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਏਥੇ ਆ ਬੈਠਾਂ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਆਉਂਦਾਂ ਫੌਜੀਆ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem>{{playscript||ਕੁੱਦ-ਕੁੱਦ ਪੈਂਦਾ ਲੈ ਲੈ ਝਈਆਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ... ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦ ਅਜਾਬੋ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਉਹ ਲਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆ ਮੰਡੀ। ਤੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਏਥੇ ਆ ਬੈਠਾਂ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਆਉਂਦਾਂ ਫੌਜੀਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕਦੇ ਧਕਦਾ ਕਦੇ ਖਿਚਦਾ ''(ਹਸਦਾ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਕੈਲੇ ਨੂੰ)''ਕਿਉਂ ਲਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੀਂ ਮਿਲਿਆ? (ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੀ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰ ਕੇ)}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਏਨਾ ਹੀ ਮੋਹ ਸੀ ਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਣਾ ਸੀ ਕੁਝ..., ਹੁਣ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸੋਚਿਆਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਫੌਜੀਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਅੱਖ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ ਤੇ ਬੜਾ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਤੁਰਿਆ ਸੀ, ਕਰ ਲੈ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤਾਂ, ਬਚਾਅ ਲੈ ਇਹਨੂੰ...। ''(ਕੈਲਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|1| : ''(ਜੋਸ਼ 'ਚ)'' ਇਹ ਲੈ ਬਣਾ ਤੀ ਗੱਲ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਧਿਆਨ ਨਾਲ਼ ਚੱਲ ਲੈ।}} {{playscript|2.| : ਚੱਲ ਤੂੰ ਪੱਤਾ ਤਾਂ ਸੁੱਟ ਦੇਖਦਾਂ ਇਹਨੂੰ। ''(ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੇ| : ਜੀਹਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸੀ ਉਹਤੋਂ ਲੈ ਲੈ ਫੇਰ ਜਾ ਕੇ। ਬੈਠਾ ਮਸਾਨ 'ਚ ਤੁਰਜਾ ਮਗਰ ਈ। ''(ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਵੀ ਕੰਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਕੈਲੇ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਦੋਹੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣ ਸਕਦੇ ਤੇ ਫੇਰ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਦੇਖ ਲਏ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੇਤੀ ਖੱਭੀ ਖਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਂਅ।}} {{playscript|1| : ਇਹ ਕੀ ਮਹਾਭਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕੁਝ ਨੀ, ਤੂੰ ਵਾਰੀ ਚੱਲ। ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ। ''(ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢ''}} </poem><noinclude>{{rh||115 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> j0x3pf0553u8evllzorbfak105zwok2 235519 235518 2026-09-17T14:55:17Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem>{{playscript||ਕੁੱਦ-ਕੁੱਦ ਪੈਂਦਾ ਲੈ ਲੈ ਝਈਆਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ... ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦ ਅਜਾਬੋ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਉਹ ਲਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆ ਮੰਡੀ। ਤੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਏਥੇ ਆ ਬੈਠਾਂ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਆਉਂਦਾਂ ਫੌਜੀਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕਦੇ ਧਕਦਾ ਕਦੇ ਖਿਚਦਾ ''(ਹਸਦਾ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਕੈਲੇ ਨੂੰ)''ਕਿਉਂ ਲਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੀਂ ਮਿਲਿਆ? (ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੀ ਅਣਸੁਣੀ ਕਰ ਕੇ)}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਏਨਾ ਹੀ ਮੋਹ ਸੀ ਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਣਾ ਸੀ ਕੁਝ..., ਹੁਣ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸੋਚਿਆਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਫੌਜੀਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਅੱਖ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ ਤੇ ਬੜਾ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਹੀ ਤੁਰਿਆ ਸੀ, ਕਰ ਲੈ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤਾਂ, ਬਚਾਅ ਲੈ ਇਹਨੂੰ...। ''(ਕੈਲਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|1| : ''(ਜੋਸ਼ 'ਚ)'' ਇਹ ਲੈ ਬਣਾ ਤੀ ਗੱਲ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਧਿਆਨ ਨਾਲ਼ ਚੱਲ ਲੈ।}} {{playscript|2.| : ਚੱਲ ਤੂੰ ਪੱਤਾ ਤਾਂ ਸੁੱਟ ਦੇਖਦਾਂ ਇਹਨੂੰ। ''(ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੇ| : ਜੀਹਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਸੀ ਉਹਤੋਂ ਲੈ ਲੈ ਫੇਰ ਜਾ ਕੇ। ਬੈਠਾ ਮਸਾਨ 'ਚ ਤੁਰਜਾ ਮਗਰ ਈ। ''(ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੇ ਵੀ ਕੰਨ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਕੈਲੇ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਦੋਹੇ ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣ ਸਕਦੇ ਤੇ ਫੇਰ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਦੇਖ ਲਏ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੇਤੀ ਖੱਭੀ ਖਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਂਅ।}} {{playscript|1| : ਇਹ ਕੀ ਮਹਾਭਾਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕੁਝ ਨੀ, ਤੂੰ ਵਾਰੀ ਚੱਲ। ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ। ''(ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢ''}} </poem><noinclude>{{rh||115 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> tntg6z6afc6lz074ifjrnwjx97m0p6j 250 74054 235527 2026-09-18T00:46:13Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 235527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|ਮੇਲੋ| :''(ਫੇਰ ਭੜਕਦੀ ਹੈ।)'' ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾ ਨੀ,,, ਸੰਘੀ ਘੁੱਟ ਦੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ...। ''(ਸੁੱਖੋ ਡੁਸਕਣ ਲਗਦੀ ਹੈ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਏਦੂੰ ਤਾਂ ਮਸਾਣ ਚੰਗੇ ਸੌ ਦਰਜੇ,..। ਪਿੰਡ ਲਈ ਫਿਰਦੇ...। {{gap}}{ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਸੁੱਖੋ ਵੱਲ। ਮਿੱਠੂ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਇਹੋ ਭਲਾ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਨਾ ਸਰਬੱਤ ਦਾ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਆਹੋ ਮੰਗਦੀ ਆਂ। ਚੱਜ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਜਣਦੇ ਨਾ ਰੱਖਦੇ... ਐਂ ਈ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ..।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਚੰਗਾ ਤੂੰ ਰੱਖ ਲਈਂ ਫੇਰ... ਲਾਹ ਲਈਂ ਚਾਅ। ''(ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ)'' {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਗਈ ਤੂੰ। ''(ਪਿੱਟਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ)'' ਸੜ ਜਾਏ ਤੇਰੀ ਜ਼ਬਾਨ ਇਹੋ ਜਹੀ ਦੀ। ਮਰ ਜਾਏਂ ਤੂੰ ਈ। ਇਹ ਸੁੱਖ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਇਸ ਘਰ ਦਾ...। ''(ਰੋਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| :(ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹੋ ਗਿਆ..., ਫਾਰਮ ਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਫਿਰਦੀ... ਰੰਡੇਪੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਪਿਟਦੀ ਏ ਮੇਰਾ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਹਦਾ..., ''(ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)'' ਉਹਨੇ ਮੰਗਾਏ ਮੈਂ ਲਿਆਤੇ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਉੱਥੇ ਈ ਕਿਉਂ ਨੀ ਜਾ ਬਹਿੰਦੀ ਤੂੰ...ਕਲਮੂੰਹੀ।}} ''(ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹੋਏ)'' ਉਇ ਸ਼ੁਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ... ਤੂੰ ਜਾ ਕੁੜੀ ਅੰਦਰ...। ''(ਸੁੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)'' ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਖਿੱਚਣ ਡਹੀਆਂ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ... ਬਖਸ਼ ਦੇ ਜੇ... ਬਖਸ਼ ਹੁੰਦਾ... ਨੀ ਮੈਂ ਕਰ ਬੈਠੂੰ ਕੁਝ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਮਰ ਜਏ ਇਹੋ ਜਈ ਚੰਦਰੀ ਔਲਾਦ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ। ({{gap}}''(ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਰੀ ਮੰਡਲੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਲਈ''}}<noinclude>{{rh||132 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> et8861svxtawgm8npxegrgbo1hi232r 235528 235527 2026-09-18T00:47:13Z Kaur.gurmel 192 235528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|ਮੇਲੋ| :''(ਫੇਰ ਭੜਕਦੀ ਹੈ।)'' ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾ ਨੀ,,, ਸੰਘੀ ਘੁੱਟ ਦੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ...। ''(ਸੁੱਖੋ ਡੁਸਕਣ ਲਗਦੀ ਹੈ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਏਦੂੰ ਤਾਂ ਮਸਾਣ ਚੰਗੇ ਸੌ ਦਰਜੇ,..। ਪਿੰਡ ਲਈ ਫਿਰਦੇ...। }} {{gap}}{ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਸੁੱਖੋ ਵੱਲ। ਮਿੱਠੂ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਇਹੋ ਭਲਾ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਨਾ ਸਰਬੱਤ ਦਾ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਆਹੋ ਮੰਗਦੀ ਆਂ। ਚੱਜ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਜਣਦੇ ਨਾ ਰੱਖਦੇ... ਐਂ ਈ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ..।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਚੰਗਾ ਤੂੰ ਰੱਖ ਲਈਂ ਫੇਰ... ਲਾਹ ਲਈਂ ਚਾਅ। ''(ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਗਈ ਤੂੰ। ''(ਪਿੱਟਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ)'' ਸੜ ਜਾਏ ਤੇਰੀ ਜ਼ਬਾਨ ਇਹੋ ਜਹੀ ਦੀ। ਮਰ ਜਾਏਂ ਤੂੰ ਈ। ਇਹ ਸੁੱਖ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਇਸ ਘਰ ਦਾ...। ''(ਰੋਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| :(ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹੋ ਗਿਆ..., ਫਾਰਮ ਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਫਿਰਦੀ... ਰੰਡੇਪੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਪਿਟਦੀ ਏ ਮੇਰਾ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਹਦਾ..., ''(ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)'' ਉਹਨੇ ਮੰਗਾਏ ਮੈਂ ਲਿਆਤੇ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਉੱਥੇ ਈ ਕਿਉਂ ਨੀ ਜਾ ਬਹਿੰਦੀ ਤੂੰ...ਕਲਮੂੰਹੀ।}} ''(ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹੋਏ)'' ਉਇ ਸ਼ੁਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ... ਤੂੰ ਜਾ ਕੁੜੀ ਅੰਦਰ...। ''(ਸੁੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)'' ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਖਿੱਚਣ ਡਹੀਆਂ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ... ਬਖਸ਼ ਦੇ ਜੇ... ਬਖਸ਼ ਹੁੰਦਾ... ਨੀ ਮੈਂ ਕਰ ਬੈਠੂੰ ਕੁਝ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਮਰ ਜਏ ਇਹੋ ਜਈ ਚੰਦਰੀ ਔਲਾਦ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ। ({{gap}}''(ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਰੀ ਮੰਡਲੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਲਈ''}}<noinclude>{{rh||132 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 1rq982tqlc45tq2qee5veu3csgltjr3 235529 235528 2026-09-18T00:49:09Z Kaur.gurmel 192 235529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|ਮੇਲੋ| :''(ਫੇਰ ਭੜਕਦੀ ਹੈ।)'' ਚੁੱਪ ਕਰ ਜਾ ਨੀ,,, ਸੰਘੀ ਘੁੱਟ ਦੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ...। ''(ਸੁੱਖੋ ਡੁਸਕਣ ਲਗਦੀ ਹੈ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਏਦੂੰ ਤਾਂ ਮਸਾਣ ਚੰਗੇ ਸੌ ਦਰਜੇ,..। ਪਿੰਡ ਲਈ ਫਿਰਦੇ...। }} {{gap}}{ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਸੁੱਖੋ ਵੱਲ। ਮਿੱਠੂ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਇਹੋ ਭਲਾ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਨਾ ਸਰਬੱਤ ਦਾ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਆਹੋ ਮੰਗਦੀ ਆਂ। ਚੱਜ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਜਣਦੇ ਨਾ ਰੱਖਦੇ... ਐਂ ਈ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ..।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਚੰਗਾ ਤੂੰ ਰੱਖ ਲਈਂ ਫੇਰ... ਲਾਹ ਲਈਂ ਚਾਅ। ''(ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹਾਏ ਹਾਏ ਨੀ ਇਹ ਕੀ ਕਹਿ ਗਈ ਤੂੰ। ''(ਪਿੱਟਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ)'' ਸੜ ਜਾਏ ਤੇਰੀ ਜ਼ਬਾਨ ਇਹੋ ਜਹੀ ਦੀ। ਮਰ ਜਾਏਂ ਤੂੰ ਈ। ਇਹ ਸੁੱਖ ਮੰਗਦੀ ਏਂ ਇਸ ਘਰ ਦਾ...। ''(ਰੋਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| :(ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਹੋ ਗਿਆ..., ਫਾਰਮ ਕੱਠੇ ਕਰਦੀ ਫਿਰਦੀ... ਰੰਡੇਪੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਪਿਟਦੀ ਏ ਮੇਰਾ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| :ਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਹਦਾ..., ''(ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)'' ਉਹਨੇ ਮੰਗਾਏ ਮੈਂ ਲਿਆਤੇ...।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਉੱਥੇ ਈ ਕਿਉਂ ਨੀ ਜਾ ਬਹਿੰਦੀ ਤੂੰ...ਕਲਮੂੰਹੀ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| :''(ਮੇਲੇ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹੋਏ)'' ਉਇ ਸ਼ੁਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ... ਤੂੰ ਜਾ ਕੁੜੀ ਅੰਦਰ...। ''(ਸੁੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)'' ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਖਿੱਚਣ ਡਹੀਆਂ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੱਥ... ਬਖਸ਼ ਦੇ ਜੇ... ਬਖਸ਼ ਹੁੰਦਾ... ਨੀ ਮੈਂ ਕਰ ਬੈਠੂੰ ਕੁਝ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| :ਮਰ ਜਏ ਇਹੋ ਜਈ ਚੰਦਰੀ ਔਲਾਦ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ। {{gap}}''(ਗੀਤ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਪਰੀ ਮੰਡਲੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਲਈ''}}<noinclude>{{rh||132 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 295p9viamh1z08xbfoqjxs2b8ip1t06 250 74055 235530 2026-09-18T01:03:12Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|| :ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|| :ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ।)}} {{playscript|ਗੀਤ| :<poem>ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦੀ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ-ਹਾਏ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ ਆਪੇ ਮਾਟੀ ਮਰ-ਮਰ ਜੀਵੇ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸਿਆਪੇ {{gap}}''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕਟਦੇ ਹਨ।)'' ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਾਹੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਹੇ ਫੇਰ ਨਾ ਮਾਟੀ ਮਰਦੀ ਨਾ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵਣ ਜੋਗੀ ਰਹੇ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਦੀ। {{gap}}(ਯਮ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}(ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}(ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ {{gap}}ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਾਣੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ {{gap}}ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ ਫੋਟੋ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ {{gap}}ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ਼ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)</poem> }} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਉਇ ਫੌਜੀਆ}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਬੇਰੁਖੀ ਨਾਲ਼)'' ਕੀ ਐ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਉਹਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖ ਕੇ)'', ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਫੋਟੋ ਜ੍ਹੇਬ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ)'' ਲਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਆ?... ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ)'' ਭਜਾਤਾ... ਹੈਂ...?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਤੈਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ...ਮੰਡੀ। 'ਸ੍ਹਾਬ ਕਰਨਾ...।}}<noinclude>{{rh||133 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 1rhzncgthcr8mw7g5zysgkleo3afbtc 235531 235530 2026-09-18T01:05:21Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 235531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|| :ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ।)}} {{playscript|ਗੀਤ| :<poem>ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦੀ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ-ਹਾਏ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ ਆਪੇ ਮਾਟੀ ਮਰ-ਮਰ ਜੀਵੇ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸਿਆਪੇ {{gap}}''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕਟਦੇ ਹਨ।)'' ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਾਹੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਹੇ ਫੇਰ ਨਾ ਮਾਟੀ ਮਰਦੀ ਨਾ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵਣ ਜੋਗੀ ਰਹੇ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਦੀ। {{gap}}(ਯਮ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}(ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}''(ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਾਣੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ ਫੋਟੋ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ'' {{gap}}''ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ਼ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)''</poem> }} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਉਇ ਫੌਜੀਆ}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਬੇਰੁਖੀ ਨਾਲ਼)'' ਕੀ ਐ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਉਹਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖ ਕੇ)'', ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਫੋਟੋ ਜ੍ਹੇਬ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ)'' ਲਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਆ?... ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ)'' ਭਜਾਤਾ... ਹੈਂ...?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਤੈਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ...ਮੰਡੀ। 'ਸ੍ਹਾਬ ਕਰਨਾ...।}}<noinclude>{{rh||133 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> fslp6b0d5eec89p8k76tf1ek1k7qa3d 235532 235531 2026-09-18T01:06:58Z Kaur.gurmel 192 235532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|| :ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ।)}} {{playscript|ਗੀਤ| :<poem>ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦੀ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ-ਹਾਏ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ ਆਪੇ ਮਾਟੀ ਮਰ-ਮਰ ਜੀਵੇ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸਿਆਪੇ {{gap}}''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕਟਦੇ ਹਨ।)'' ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਾਹੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਹੇ ਫੇਰ ਨਾ ਮਾਟੀ ਮਰਦੀ ਨਾ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵਣ ਜੋਗੀ ਰਹੇ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਦੀ। {{gap}}(ਯਮ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}(ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}''(ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਾਣੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ ਫੋਟੋ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ'' {{gap}}''ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ਼ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)''</poem> }} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਉਇ ਫੌਜੀਆ}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਬੇਰੁਖੀ ਨਾਲ਼)'' ਕੀ ਐ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਉਹਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖ ਕੇ)'', ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਫੋਟੋ ਜ੍ਹੇਬ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ)'' ਲਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਆ?... ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ)'' ਭਜਾਤਾ... ਹੈਂ...?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਤੈਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ...ਮੰਡੀ। 'ਸ੍ਹਾਬ ਕਰਨਾ...।}}<noinclude>{{rh||133 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> t51fwv8gw5yu4jne9iyp5dfotaciwj9 235533 235532 2026-09-18T01:08:51Z Kaur.gurmel 192 235533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|| ''ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ'' ''ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ'' ''ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ'' ''ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ'' ''ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ।'')}} {{playscript|ਗੀਤ| :<poem>ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦੀ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ-ਹਾਏ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ ਆਪੇ ਮਾਟੀ ਮਰ-ਮਰ ਜੀਵੇ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸਿਆਪੇ {{gap}}''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕਟਦੇ ਹਨ।)'' ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਾਹੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਹੇ ਫੇਰ ਨਾ ਮਾਟੀ ਮਰਦੀ ਨਾ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵਣ ਜੋਗੀ ਰਹੇ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਦੀ। {{gap}}(ਯਮ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}(ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}''(ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਾਣੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ ਫੋਟੋ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ'' {{gap}}''ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ਼ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)''</poem> }} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਉਇ ਫੌਜੀਆ}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਬੇਰੁਖੀ ਨਾਲ਼)'' ਕੀ ਐ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਉਹਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖ ਕੇ)'', ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਫੋਟੋ ਜ੍ਹੇਬ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ)'' ਲਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਆ?... ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ)'' ਭਜਾਤਾ... ਹੈਂ...?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਤੈਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ...ਮੰਡੀ। 'ਸ੍ਹਾਬ ਕਰਨਾ...।}}<noinclude>{{rh||133 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> a30sf3ymigeuom0w2e4qnxl37ba26j6 235534 235533 2026-09-18T01:10:20Z Kaur.gurmel 192 235534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|| ''ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਮੇਲੋ ਦੁਆਲ਼ੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ'' ''ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ''</br> ''ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸਭ''</br> ''ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ''</br> ''ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ।'')}} {{playscript|ਗੀਤ| :<poem>ਬਾਲ ਨਿਆਣੇ ਬਣ ਬਣ ਜੰਮਦੀ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ-ਹਾਏ ਆਪੇ ਬਣਦੀ ਮਾਪੇ ਆਪੇ ਮਾਟੀ ਮਰ-ਮਰ ਜੀਵੇ ਆਪੇ ਕਰੇ ਸਿਆਪੇ {{gap}}''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਕਟਦੇ ਹਨ।)'' ਇੱਕ ਇੱਕ ਸਾਹੇ ਸੌ ਸੌ ਵਾਹੇ ਫੇਰ ਨਾ ਮਾਟੀ ਮਰਦੀ ਨਾ ਹੋਈ ਨਾ ਹੋਵਣ ਜੋਗੀ ਰਹੇ ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਦੀ। {{gap}}(ਯਮ ਪਰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}(ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}''(ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼। ਕੈਲਾ ਖੜ੍ਹਾ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਰਾਹ ਦੇਖ ਰਿਹਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਸਿਰਾਣੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ'' {{gap}}''ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ ਫੋਟੋ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ'' {{gap}}''ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ਼ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।)''</poem> }} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਉਇ ਫੌਜੀਆ}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :''(ਬੇਰੁਖੀ ਨਾਲ਼)'' ਕੀ ਐ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਉਹਦਾ ਮੂਡ ਦੇਖ ਕੇ)'', ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ''(ਫੋਟੋ ਜ੍ਹੇਬ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'' ''ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖ ਕੇ)'' ਲਾਲਾ ਕਿੱਥੇ ਆ?... ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ)'' ਭਜਾਤਾ... ਹੈਂ...?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਤੈਨੂੰ ਲਭਦਾ ਗਿਆ...ਮੰਡੀ। 'ਸ੍ਹਾਬ ਕਰਨਾ...।}}<noinclude>{{rh||133 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 8dpog3gyh9g2wb9w4v1cd4zvhwez8lf 250 74056 235535 2026-09-18T01:16:59Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਤੇ ਤੂੰ ਕੀ ਲਭਦਾਂ...? ਮੋਹਰਾਂ?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਜ਼ਖਮ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖਮ। ...ਉੱਗੇ ਕਹਿ ਲੈ। {{gap}}(ਚੁੱਪੀ)}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਜਾਣ ਦੇ ਯਾਰ..., ਬੇਬੇ ਇਹੋ ਜਹੀ ਨਹੀਂ।}} {{playscript|ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਤੇ ਤੂੰ ਕੀ ਲਭਦਾਂ...? ਮੋਹਰਾਂ?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਜ਼ਖਮ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖਮ। ...ਉੱਗੇ ਕਹਿ ਲੈ। {{gap}}(ਚੁੱਪੀ)}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਜਾਣ ਦੇ ਯਾਰ..., ਬੇਬੇ ਇਹੋ ਜਹੀ ਨਹੀਂ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਕਿਹੋ ਜਹੀ,..''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ)'' ਪਤਾ, ਬੰਦਾ ਬਣਿਆ ਕਾਹਦਾ...। ਜ਼ਖਮ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮ ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ-ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ... ਇੱਕ 'ਤੇ ਇੱਕ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ, ਤਣ ਜਾਂਦੇ... ਤੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਐਂ ਦੁਬਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ। ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਲੋ, ਬਣ ਗਿਆ ਬੰਦਾ... ਖੜਕਾ ਹੋਇਆ ਨੀ, ਫਣ ਚੁੱਕਿਆ ਨੀ। {{gap}}''(ਕੈਲਾ ਸੁਆਰ ਫੋਲਦਾ ਹੈ।)''}} ਬਿਸ਼ਨਾ : ਕੀ ਲਭਦਾ ਐਂ? ਸ਼ਬਦ! (ਖੋਜ ਕੇ) ਕਿਉਂ ਭਕਾਈ ਮਾਰਦਾਂ... ਕੁਝ ਨੀ ਇੱਥੇ । : ਜਾਣੇ ਕਿੱਥੇ, ਹੋਣੇ ਏਥੇ ਈ...। (ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਾਖ਼ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਮੀਰੀ ਵਾਂਗ ਉਡਾਈ ਫਿਰਦੇ... ਮਰਿਆਂ ਦੀ ਫੋਨ ਨੀ ਲੈਣ ਦਿੰਦੇ। (ਵਹਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਆਹ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ। : (ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ) ਫੌਜੀਆ ਉਏ... ਕੀ ਕਵਲ ਘੋਟ ਦਾਂ...। (ਕੈਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਐਵੇਂ ਬੇਬੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਲਾਈ ਬੈਠਾਂ ਉਹ ਤੇ ਡਰ ਬੋਲਦਾ ਸੀ... ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ (ਪਛਤਾਵੇ 'ਚ ਸਿਰ ਵਿਕਦੇ ਹੋਏ। : (ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਕਦੇ ਬਾਰਡਰ ਦੇਖਿਆ... ਬਾਰਡਰ...? (ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਾਲੀ-ਖਾਲੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ) ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜੀਵਿਆਂ..., ਇੱਕ-ਦੂਏ ਦੀ ਸੰਘੀ ਘੁਟਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ ਕਹਿ... ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ (ਚੁੱਪੀ) ਬਾਰੂਦ ਵਾਂਗ ਫਟਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ... ਰੋਂਦੇ ਕਰ੍ਹਾਉਂਦੇ। ਪਰ ਡਿਗਦੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਸੀ... ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ... ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ : ਫੇਰ ਪੈ ਗਿਆ... ਫੌਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੌਰਾ। 134 :: ਮਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ<noinclude>{{rh||134 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> bv2fhgfxq3gipgi6wk7vr0f9pwjl7wb 235540 235535 2026-09-18T02:06:56Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 235540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਤੇ ਤੂੰ ਕੀ ਲਭਦਾਂ...? ਮੋਹਰਾਂ?}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਜ਼ਖਮ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖਮ। ...ਉੱਗੇ ਕਹਿ ਲੈ। {{gap}}(ਚੁੱਪੀ)}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| :ਜਾਣ ਦੇ ਯਾਰ..., ਬੇਬੇ ਇਹੋ ਜਹੀ ਨਹੀਂ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| :ਕਿਹੋ ਜਹੀ,..''(ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ)'' ਪਤਾ, ਬੰਦਾ ਬਣਿਆ ਕਾਹਦਾ...। ਜ਼ਖਮ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮ ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ-ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ... ਇੱਕ 'ਤੇ ਇੱਕ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ, ਤਣ ਜਾਂਦੇ... ਤੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਐਂ ਦੁਬਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ। ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਲੋ, ਬਣ ਗਿਆ ਬੰਦਾ... ਖੜਕਾ ਹੋਇਆ ਨੀ, ਫਣ ਚੁੱਕਿਆ ਨੀ। {{gap}}''(ਕੈਲਾ ਸੁਆਰ ਫੋਲਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ|: ਕੀ ਲਭਦਾ ਐਂ? {{playscript|ਕੈਲਾ|:ਸ਼ਬਦ! {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ|:ਖਿਜ ਕੇ) ਕਿਉਂ ਭਕਾਈ ਮਾਰਦਾਂ... ਕੁਝ ਨੀ ਇੱਥੇ । {{playscript|ਕੈਲਾ|: ਜਾਣੇ ਕਿੱਥੇ, ਹੋਣੇ ਏਥੇ ਈ...। (ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਾਖ਼ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਭਮੀਰੀ ਵਾਂਗ ਉਡਾਈ ਫਿਰਦੇ... ਮਰਿਆਂ ਵੀ ਚੈਨ ਨੀ ਲੈਣ ਦਿੰਦੇ। (ਵਹਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਆਹ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।) {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ|: (ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ) ਫੌਜੀਆ ਉਏ... ਕੀ ਕਵਲ ਘੋਟ ਦਾਂ...। (ਕੈਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) ਐਵੇਂ ਬੇਬੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਲਾਈ ਬੈਠਾਂ ਉਹ ਤੇ ਡਰ ਬੋਲਦਾ ਸੀ... ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ (ਪਛਤਾਵੇ 'ਚ ਸਿਰ ਝਟਕਦੇ ਹੋਏ।) {{playscript|ਕੈਲਾ|: (ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਕਦੇ ਬਾਰਡਰ ਦੇਖਿਆ... ਬਾਰਡਰ...? (ਬਿਸ਼ਨਾ ਖਾਲੀ-ਖਾਲੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ) ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਜੀਵਿਆਂ..., ਇੱਕ-ਦੂਏ ਦੀ ਸੰਘੀ ਘੁਟਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ ਕਹਿ... ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ (ਚੁੱਪੀ) ਬਾਰੂਦ ਵਾਂਗ ਫਟਦੇ, ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ... ਰੋਂਦੇ ਕਰ੍ਹਾਉਂਦੇ। ਪਰ ਡਿਗਦੇ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਸੀ... ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ... ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ|:ਫੇਰ ਪੈ ਗਿਆ... ਫੌਜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਦੌਰਾ।<noinclude>{{rh||134 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> c6kvnutszwjm5apgu4hj2fvkyfg1nro 250 74057 235536 2026-09-18T01:29:16Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 235536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>Faces from family albums come out in the public squares. The image is the defiance. Against tyranny; death, time. Mothers chant carrying the photographs of their loved ones. Tears dried up. People join in the carcerolazo banging their pots "Where are they?" one banner asks - Cut to Kissinger. Galtieri . - Cut to - After the WW2 Russian mothers running with their men's photos showing to the POWs returning home. There's no sound. TRACES OF MEMORY In an exhibition hall in Brixton names of the disappeared in Argentina so many years ago hang from the ceiling printed on a plastic sheet A strong focused light projects their shadows on the wall They move with the jostling of the viewers. Ever changing fixtures of their eyes. Nothing stays still. The blurred contours of the alphabets touch the wall as you touch the book of Borges. You close your eyes and take a deep breath- or is it a sigh- to vault the image in mind." 92<noinclude></noinclude> 4gsjdffhk6yj2eolgtukbffp1u7dd7t 235537 235536 2026-09-18T01:36:05Z Kaur.gurmel 192 235537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>Faces from family albums come out in the public squares. The image is the defiance. Against tyranny; death, time. Mothers chant carrying the photographs of their loved ones. Tears dried up. People join in the carcerolazo banging their pots "Where are they?" one banner asks - Cut to- Kissinger. Galtieri . - Cut to - - After the WW2 Russian mothers running with their men's photos showing to the POWs returning home. There's no sound. TRACES OF MEMORY In an exhibition hall in Brixton names of the disappeared in Argentina so many years ago hang from the ceiling printed on a plastic sheet A strong focused light projects their shadows on the wall They move with the jostling of the viewers. Ever changing fixtures of their eyes. Nothing stays still. The blurred contours of the alphabets touch the wall as you touch the book of Borges. You close your eyes and take a deep breath- or is it a sigh- to vault the image in mind.{{smaller|"}}⁵<noinclude></noinclude> foptnhh9qx5sdbv3q6bsw5lxzava600 250 74058 235538 2026-09-18T01:43:17Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " Where are they? Posing before the camera. Self-portrait. Seeing in the mirror? Is the camera a friend, a stranger or unsure? What's in there? In that glass eye-blind and shining? In Beuna Memoria it is certainly a friend. Passport photos - facing the future; towards the possibility of numerous journeys. Police mug shots-Cheka/NKVD/KGB. Gestapo. Pol Pot. XIOIX Devoid of the past and future. Facing the monster in the present moment of time...." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> Where are they? Posing before the camera. Self-portrait. Seeing in the mirror? Is the camera a friend, a stranger or unsure? What's in there? In that glass eye-blind and shining? In Beuna Memoria it is certainly a friend. Passport photos - facing the future; towards the possibility of numerous journeys. Police mug shots-Cheka/NKVD/KGB. Gestapo. Pol Pot. XIOIX Devoid of the past and future. Facing the monster in the present moment of time. Still. Snaps - of dear ones kept in wallets. Lockets. Talismans. Keepsakes.{{Css image crop |Image = Saakar.pdf |Page = 97 |bSize = 548 |cWidth = 173 |cHeight = 168 |oTop = 372 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} Fernando's picture taken by his mother<noinclude></noinclude> my1cgbba9sghubl06g8zg0r06rnk5tw 250 74059 235539 2026-09-18T01:48:34Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 235539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>A friend came to see me in a dream. From far away. And I asked him in the dream: "Did you come by photograph or train All photographs are a form of transport and an expression of absence." The disappeared journey back on photographs. In Beuna Memoria they arrive in groups. They are still together as they were when they posed for the school photograph. They haven't aged. They will never be. They sit next to you. Your heart is on your tongue (Punjabi idiom). They listen to you and leave soon without a word. They are always in a rush. This time they disappear with their own wish. It is not a dream. To relive the other person's experience is impossible, not to speak of one's own. Even those who re-enact Christ's crucifixion cannot relive his anguish and pain. Empathy, yes. Only the dead know death, you don't. You can only imagine . NOTES[2005] 1. Brodsky, M (2003) Beuna memoria, Ostfildern: Hatje Cantz. 2. Ritsos, Y. trans. Minas Savvas, The New York Review, 15 November 1973. 3. Willett, J., Manheim, R & Fried, E. eds (1976) Bertolt Brecht Poems, 1913-1956. London: Methuen, translated by Frank Jones, p. 148. 4. Brodsky, Beuna memoria, op.cit., p.60. 5. Ibid., p 61 6. Chandan, A. (2017) The Parrot The Horse The Man, Todmorden: Arc Publications, p. 83. 7. Berger, J. (1975) A Seventh Man, London: Penguin Books, p. 13. Reproduced from: Chandan, A., Gunaratnam, Y. eds (2016) A Jar of Wild Flowers: Essays in Celebration of John Berger, London: Zed 94<noinclude></noinclude> m4f99wgi5ngbnow3p2z5o9jm2cg1897 3 74060 235542 2026-09-18T02:43:31Z Max 1958 Max ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:SHB2000]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:SHB]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/SHB2000|SHB2000]]" to "[[Special:CentralAuth/SHB|SHB]]" 235542 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:SHB]] qn6lagsvu7c5jknnpdxyggildrz27lg 250 74061 235545 2026-09-18T06:45:54Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕੈਲਾ ਸੀਤ ਸੀਤੋ ਸਰਪੰਚ ਤੇਜਾ ਸਰਪੰਚ ਸਰਪੰਚ ਸੀਤੋ 2. : {{playscript||''ਕੇ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੇ ਤਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ। ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨੀ ਆਉਂਦਾ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਵੇਖਦਾ ਕੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਕੈਲਾ ਸੀਤ ਸੀਤੋ ਸਰਪੰਚ ਤੇਜਾ ਸਰਪੰਚ ਸਰਪੰਚ ਸੀਤੋ 2. : {{playscript||''ਕੇ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੇ ਤਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ। ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨੀ ਆਉਂਦਾ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਵੇਖਦਾ ਕੀ ਏਂ ਹੁਣ ਚੱਲ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੌੜੀ ਉੱਪਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਛੱਤ ਵੱਲ ਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਮਜਬੂਰ ਜਿਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਨਾ ਤੂੰ ਕੀ ਵੇਖਣਾ। ਕਿੱਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਖਾ ਕੇ ਹਾਲੇ ਢਿੱਡ ਨੀ ਭਰਿਆ ਤੇਰਾ ਦੈਂਤ ਦਾ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਓ ਕਿਉਂ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਲੀਆਂ ਤੁਸੀਂ। ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ। }} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਨਾ ਤੂੰ ਪੈਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ ਮੇਰੇ ਵੇਹੜੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਉੱਪਰੋਂ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਦਾ। ਆਪਣੀ ਬੇਬਸੀ 'ਤੇ ਝੂਰਦਾ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੁਣ ਨੀ ਆਉਂਦਾ। ਆਪੇ ਆਓਂਗੇ ਮਗਰ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਸਰਪੰਚ ਸਾਬ ਗੱਲ ਤੇ ਸੁਣੋ ਮੇਰੀ...।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਬਹੁਤ ਸੁਣ ਲਈਆਂ ਗੱਲਾਂ...।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਬੰਦੇ ਦਾ ਏਂ ਤਾਂ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਆਈਂ...। ਮੇਰਾ ਨੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਰਹਿਣਾ ਤੇਰਾ ਵੀ ਕੱਖ ਨੀ...।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੈਤ ਤੇਰੀ ਗੰਦੀ ਜਨਾਨੀ ਦੀ।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਦੀਵਾ ਨੀ ਬਲਣਾ। ''(ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਬੇਧਿਆਰੀ 'ਚ ਪੱਤਾ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਨੰਬਰ ਝੱਟ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2.| : ''(ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼)'' ਲੈ ਫੇਰ ਬਣ ਗਈ ਗੱਲ।}}<noinclude>{{rh||116 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> e6isl1c0iqw29mijtrb7cppnpzhtxjw 235546 235545 2026-09-18T06:46:25Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript||''ਕੇ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕਦੇ ਤਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ। ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨੀ ਆਉਂਦਾ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਵੇਖਦਾ ਕੀ ਏਂ ਹੁਣ ਚੱਲ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੌੜੀ ਉੱਪਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਛੱਤ ਵੱਲ ਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਮਜਬੂਰ ਜਿਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਨਾ ਤੂੰ ਕੀ ਵੇਖਣਾ। ਕਿੱਲਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਖਾ ਕੇ ਹਾਲੇ ਢਿੱਡ ਨੀ ਭਰਿਆ ਤੇਰਾ ਦੈਂਤ ਦਾ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਓ ਕਿਉਂ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਕਰਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਲੀਆਂ ਤੁਸੀਂ। ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ। }} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਨਾ ਤੂੰ ਪੈਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ ਮੇਰੇ ਵੇਹੜੇ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਉੱਪਰੋਂ ਸਭ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਦਾ। ਆਪਣੀ ਬੇਬਸੀ 'ਤੇ ਝੂਰਦਾ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੁਣ ਨੀ ਆਉਂਦਾ। ਆਪੇ ਆਓਂਗੇ ਮਗਰ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਸਰਪੰਚ ਸਾਬ ਗੱਲ ਤੇ ਸੁਣੋ ਮੇਰੀ...।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਬਹੁਤ ਸੁਣ ਲਈਆਂ ਗੱਲਾਂ...।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਬੰਦੇ ਦਾ ਏਂ ਤਾਂ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਆਈਂ...। ਮੇਰਾ ਨੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਰਹਿਣਾ ਤੇਰਾ ਵੀ ਕੱਖ ਨੀ...।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੈਤ ਤੇਰੀ ਗੰਦੀ ਜਨਾਨੀ ਦੀ।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਦੀਵਾ ਨੀ ਬਲਣਾ। ''(ਇੱਕ ਨੰਬਰ ਬੇਧਿਆਰੀ 'ਚ ਪੱਤਾ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਨੰਬਰ ਝੱਟ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2.| : ''(ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼)'' ਲੈ ਫੇਰ ਬਣ ਗਈ ਗੱਲ।}} </poem><noinclude>{{rh||116 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> ss41aniyw1a9c1l11d7iaxkm1x0w1su 250 74062 235547 2026-09-18T07:10:25Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਪੱਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।)'' ਖੇਡ ਲਓ ਯਾਰ ਜਾਂ ਤਮਾਸ਼ਾ ਈ ਦੇਖ ਲਓ ਤੁਸੀਂ। ਗੱਲ ਏ ਕੋਈ। ''(ਸਰਪੰਚ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਕੋਈ ਨੀ ਕੜੀਆਂ ਲਵਾ ਕੇ ਨਾ ਘੁਮਾਏ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਕਿਹੋ। ''(ਹਮਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਪੱਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।)'' ਖੇਡ ਲਓ ਯਾਰ ਜਾਂ ਤਮਾਸ਼ਾ ਈ ਦੇਖ ਲਓ ਤੁਸੀਂ। ਗੱਲ ਏ ਕੋਈ। ''(ਸਰਪੰਚ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਕੋਈ ਨੀ ਕੜੀਆਂ ਲਵਾ ਕੇ ਨਾ ਘੁਮਾਏ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਕਿਹੋ। ''(ਹਮਦਰਦੀ ਲੈਣ ਲਈ ਤਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।)'' ਵੇਖ ਲੋ ਇਹ ਮੁੱਲ ਤਾਰਦੇ ਆ ਨੇਕੀਆਂ ਦਾ।}} {{playscript|1.| : ਕੀ ਰੌਲ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ। ਜਨਾਨੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਈ ਖਹਿਬੜੀ ਜਾਂਦੇ ਓ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਬੱਚੇ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਰੌਲ਼ਾ ਕਾਹਦਾ ਯਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ}} {{playscript|2.| : ਲੈ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸਰਪੰਚਾ... ਜਾਨ ਦੇਣੀ ਰੱਬ ਨੂੰ...}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੋਰ ਕੀ..., ਮੁੜ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਫੇਰ 'ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ ਸਾਰਿਓ ਬੁੱਤਾ।' ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਚਲ ਬੰਦਾ ਆਪਣਾ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾਈ ਕੈਲੇ ਕੋਲ ਜਾ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।)'' ਹੁਣ ਦੇਖ ਲਓ ਮਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੁਗ ਹੋ ਗਏ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰ ਲਓ ਭਾਈ ਰਕਮ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ''(ਬੋਲਦਾ-ਬੋਲਦਾ ਹੀ ਹੌਂਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਖੰਘ ਛਿੜਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|1.| : ਓ ਮਿੱਠੂਆ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਉਥੇ ਕਿਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾ ਕਰ ਜਾਏ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਕੋਈ ਨਾ ਸਰਪੰਚਾ...ਕੱਠੇ ਈ ਕਰਾਂਗੇ 'ਸ੍ਹਾਬ...। ਚੱਲ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਮੁੜ ਫੇਰ ਭੱਜੇਂਗਾ... ਏਧਰ ਨੂੰ...। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ ਵੱਲ...)''}} {{playscript|2.| : ਓ ਤੂੰ ਸ਼ੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਨਾ ਫੇਰ...।}}<noinclude>{{rh||117 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> a1qz1pt13dcj9oj06cq4zz7k7b6asqc 235548 235547 2026-09-18T07:10:42Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ''(ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਪੱਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।)'' ਖੇਡ ਲਓ ਯਾਰ ਜਾਂ ਤਮਾਸ਼ਾ ਈ ਦੇਖ ਲਓ ਤੁਸੀਂ। ਗੱਲ ਏ ਕੋਈ। ''(ਸਰਪੰਚ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਕੋਈ ਨੀ ਕੜੀਆਂ ਲਵਾ ਕੇ ਨਾ ਘੁਮਾਏ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਕਿਹੋ। ''(ਹਮਦਰਦੀ ਲੈਣ ਲਈ ਤਾਸ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।)'' ਵੇਖ ਲੋ ਇਹ ਮੁੱਲ ਤਾਰਦੇ ਆ ਨੇਕੀਆਂ ਦਾ।}} {{playscript|1.| : ਕੀ ਰੌਲ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ। ਜਨਾਨੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਈ ਖਹਿਬੜੀ ਜਾਂਦੇ ਓ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਬੱਚੇ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਰੌਲ਼ਾ ਕਾਹਦਾ ਯਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ}} {{playscript|2.| : ਲੈ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸਰਪੰਚਾ... ਜਾਨ ਦੇਣੀ ਰੱਬ ਨੂੰ...}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਹੋਰ ਕੀ..., ਮੁੜ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਫੇਰ 'ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ ਸਾਰਿਓ ਬੁੱਤਾ।' ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਚਲ ਬੰਦਾ ਆਪਣਾ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾਈ ਕੈਲੇ ਕੋਲ ਜਾ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।)'' ਹੁਣ ਦੇਖ ਲਓ ਮਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੁਗ ਹੋ ਗਏ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰ ਲਓ ਭਾਈ ਰਕਮ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ''(ਬੋਲਦਾ-ਬੋਲਦਾ ਹੀ ਹੌਂਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਖੰਘ ਛਿੜਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|1.| : ਓ ਮਿੱਠੂਆ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਉਥੇ ਕਿਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਨਾ ਕਰ ਜਾਏ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਕੋਈ ਨਾ ਸਰਪੰਚਾ...ਕੱਠੇ ਈ ਕਰਾਂਗੇ 'ਸ੍ਹਾਬ...। ਚੱਲ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਮੁੜ ਫੇਰ ਭੱਜੇਂਗਾ... ਏਧਰ ਨੂੰ...। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਚੁਬਾਰੇ ਵੱਲ...)''}} {{playscript|2.| : ਓ ਤੂੰ ਸ਼ੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਨਾ ਫੇਰ...।}}<noinclude>{{rh||117 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 5c1cixdbntgy1oey38ouip14yrhf0yb 250 74063 235549 2026-09-18T07:33:53Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<poem> ਸਰਪੰਚ ਮੱਖਣ ਸਰਪੰਚ 1. 2. ਕਾਮਹੇਡ ਸਰਪੰਚ : ਮੱਖਣ ਸਰਪੰਚ {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਫੇਰ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹਦੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਠੂੰਏ ਡਿਗਦੇ ਨੱਕ 'ਚੋਂ-ਟਰੈਕਟਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਆ...। ਕੋਈ ਨੀ ਮੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> ਸਰਪੰਚ ਮੱਖਣ ਸਰਪੰਚ 1. 2. ਕਾਮਹੇਡ ਸਰਪੰਚ : ਮੱਖਣ ਸਰਪੰਚ {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਫੇਰ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹਦੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਠੂੰਏ ਡਿਗਦੇ ਨੱਕ 'ਚੋਂ-ਟਰੈਕਟਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਆ...। ਕੋਈ ਨੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂ-ਦੂਂ ਨੀਲਾਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ ਤੇ ਲੰਘੜਦੇ ਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਫੀਮ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਛੱਡੋ ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ... ਮਰੇ ਦਾ ਕੀ ਮਾਰਨਾ। {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਇਹ ਕਾਹਦੇ ਮਰੇ। ਮਰੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ। ''(ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਲਲਚਾਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਫੀਮ ਦੀ ਡੱਬੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਰਪੰਚ ਤਾੜ ਕੇ ਝੱਟ ਬੋਝੇ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਦਵਾਈਆਂ ਆਸਰੇ ਜੂਨ ਕਟੀ ਕਰਨ ਡਹੇ ਹਾਂ। ''(ਬਾਹਰੋਂ ਮੱਖਣ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਤੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਆ ਜਾਓ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਏਥੇ ਈ ਹੋਣਗੇ...। ''(ਸਰਪੰਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਆਓ ਜੀ ਆਓ... ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ.... । ਮੰਜੀ ਮੂੰਜੀ ਵੜ ਉਇ ਮੁੰਡਿਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ਨਾਲੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਘਰੋਂ।}} {{playscript|1.| : ''( ਹੌਲੀ ਜਹੇ)'' ਚਲ ਉਇ ਅਮਲੀਆ, ਹੋਰ ਈ ਭੂਤ ਮੰਡਲੀ ਆ ਵੜੀ ਇੱਥੇ ਤੇ।}} {{playscript|2.| : ਚੰਗਾ ਸਰਪੰਚਾ ਸਾਸਰੀਕਾਲ। ''(ਦੋਹੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੀ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਗੱਲ ਕੀ ਏ ਸਰਪੰਚਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਗੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਓ ਥੋੜ੍ਹਾ ਏਧਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ... ਵਈ... ਹਾਂ... ਏਧਰ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਗੱਲ ਤਾਂ ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਏ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕਾਮਰੇਡ ਕੱਲਾ ਹੀ ਬਥ੍ਹੇਰਾ}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ)'' ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਸਰਵੇ ਕਰਨ ਆਏ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਬੁੰਦੇ ਮਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਰਜ਼ੇ-ਕੁਰਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ।}} </poem><noinclude>{{rh||118 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 80oyq1g6mx1dglywyewpy1e7iau2tui 235550 235549 2026-09-18T07:34:16Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਫੇਰ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹਦੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਠੂੰਏ ਡਿਗਦੇ ਨੱਕ 'ਚੋਂ-ਟਰੈਕਟਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਆ...। ਕੋਈ ਨੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂ-ਦੂਂ ਨੀਲਾਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ ਤੇ ਲੰਘੜਦੇ ਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਫੀਮ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਛੱਡੋ ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ... ਮਰੇ ਦਾ ਕੀ ਮਾਰਨਾ। {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਇਹ ਕਾਹਦੇ ਮਰੇ। ਮਰੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ। ''(ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਲਲਚਾਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਫੀਮ ਦੀ ਡੱਬੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਰਪੰਚ ਤਾੜ ਕੇ ਝੱਟ ਬੋਝੇ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਦਵਾਈਆਂ ਆਸਰੇ ਜੂਨ ਕਟੀ ਕਰਨ ਡਹੇ ਹਾਂ। ''(ਬਾਹਰੋਂ ਮੱਖਣ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਤੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਆ ਜਾਓ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਏਥੇ ਈ ਹੋਣਗੇ...। ''(ਸਰਪੰਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਆਓ ਜੀ ਆਓ... ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ.... । ਮੰਜੀ ਮੂੰਜੀ ਵੜ ਉਇ ਮੁੰਡਿਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ਨਾਲੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਘਰੋਂ।}} {{playscript|1.| : ''( ਹੌਲੀ ਜਹੇ)'' ਚਲ ਉਇ ਅਮਲੀਆ, ਹੋਰ ਈ ਭੂਤ ਮੰਡਲੀ ਆ ਵੜੀ ਇੱਥੇ ਤੇ।}} {{playscript|2.| : ਚੰਗਾ ਸਰਪੰਚਾ ਸਾਸਰੀਕਾਲ। ''(ਦੋਹੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੀ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਗੱਲ ਕੀ ਏ ਸਰਪੰਚਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਗੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਓ ਥੋੜ੍ਹਾ ਏਧਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ... ਵਈ... ਹਾਂ... ਏਧਰ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਗੱਲ ਤਾਂ ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਏ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕਾਮਰੇਡ ਕੱਲਾ ਹੀ ਬਥ੍ਹੇਰਾ}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ)'' ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਸਰਵੇ ਕਰਨ ਆਏ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਬੁੰਦੇ ਮਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਰਜ਼ੇ-ਕੁਰਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ।}} </poem><noinclude>{{rh||118 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> qym0vn4kn1o3ckkcieebarag75jjqe5 235551 235550 2026-09-18T07:34:32Z Taranpreet Goswami 2106 235551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਫੇਰ ਭੜਕਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹਦੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਠੂੰਏ ਡਿਗਦੇ ਨੱਕ 'ਚੋਂ-ਟਰੈਕਟਰ ਲੈਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਝਾੜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਆ...। ਕੋਈ ਨੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂ-ਦੂਂ ਨੀਲਾਮੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ ਤੇ ਲੰਘੜਦੇ ਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਫੀਮ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਛੱਡੋ ਸਰਪੰਚ ਸ੍ਹਾਬ... ਮਰੇ ਦਾ ਕੀ ਮਾਰਨਾ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਇਹ ਕਾਹਦੇ ਮਰੇ। ਮਰੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ। ''(ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਲਲਚਾਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਫੀਮ ਦੀ ਡੱਬੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਰਪੰਚ ਤਾੜ ਕੇ ਝੱਟ ਬੋਝੇ 'ਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ਦਵਾਈਆਂ ਆਸਰੇ ਜੂਨ ਕਟੀ ਕਰਨ ਡਹੇ ਹਾਂ। ''(ਬਾਹਰੋਂ ਮੱਖਣ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਤੋਂ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਆ ਜਾਓ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਏਥੇ ਈ ਹੋਣਗੇ...। ''(ਸਰਪੰਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਆਓ ਜੀ ਆਓ... ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ.... । ਮੰਜੀ ਮੂੰਜੀ ਵੜ ਉਇ ਮੁੰਡਿਆ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ਨਾਲੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਘਰੋਂ।}} {{playscript|1.| : ''( ਹੌਲੀ ਜਹੇ)'' ਚਲ ਉਇ ਅਮਲੀਆ, ਹੋਰ ਈ ਭੂਤ ਮੰਡਲੀ ਆ ਵੜੀ ਇੱਥੇ ਤੇ।}} {{playscript|2.| : ਚੰਗਾ ਸਰਪੰਚਾ ਸਾਸਰੀਕਾਲ। ''(ਦੋਹੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੀ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਗੱਲ ਕੀ ਏ ਸਰਪੰਚਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਗੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਓ ਥੋੜ੍ਹਾ ਏਧਰ ਨੂੰ ਕਰਦੇ... ਵਈ... ਹਾਂ... ਏਧਰ। ''(ਮਿੱਠੂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਗੱਲ ਤਾਂ ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਏ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕਾਮਰੇਡ ਕੱਲਾ ਹੀ ਬਥ੍ਹੇਰਾ}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ''(ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ)'' ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਹਾਬ ਸਰਵੇ ਕਰਨ ਆਏ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਬੁੰਦੇ ਮਰੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਰਜ਼ੇ-ਕੁਰਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ।}} </poem><noinclude>{{rh||118 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 99f0gxmunoubpifxqrq0pgk97l4bsus 250 74064 235552 2026-09-18T07:36:55Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ਼਼ ਟੋਕਦਾ ਹੈ।)'' ਨਾ.., ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰਡਰ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਤੇ ਐਵੇਂ ਹਵਾ 'ਚ ਲਕੀਰਾਂ। ਇਹ ਠੋਸ ਏ। ''(ਹੱਥ ਨਾਲ਼਼ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ... ਮੈਂ... ਵਿਚਾਲੇ ਬਾਰਡਰ ਕੋਈ ਸੀਜ਼ ਫਾਇਰ ਨਹੀਂ। ਹੋਲੀ... ਦੀਵਾਲੀ ਨਿਰੰਤਰ ਗੋਲੀਬਾਰੀ... ਦੋਹੇਂ ਬੰਨੀ ਜ਼ਖਮ ਤਣੇ... ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ ਵਾਂਗ... ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਫੌਜ। ਪਲਟਣ... ਬਰੀਕ...}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਕੈਲਾ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।)'' ਰੱਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ... ਜਾਣ ਦੇ ਯਾਰ ਮੈਨੂੰ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਹੋਰ ਘੁਟ ਕੇ ਫੜਦਾ ਹੈ)'' ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਘੂਰ ਰਿਹਾ ਸੀ... ਅਜਨਬੀਆਂ ਵਾਂਗ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ... ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ... ਵੇਖਿਆ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਦੇ ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼਼। ਉਹ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਡਿਗਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਮੂੰਹ ਫੇਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਭੱਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਵੇ।'' ਮੈਂ ਬੋਚਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ .. ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਚ... ਪਰ ਉਹ ਕਿਰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ... ਕਿਰਦਾ...। ''(ਕੰਬਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਦੂਰ... ਹੋਰ ਦੂਰ... ਬਹੁਤ ਦੂਰ... ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ... ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ... ਉਮਰ ਭਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨੂੰ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ਼ ਝਟਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)'' ਜਾਣ ਵੀ ਦੇ ਹੁਣ...। ''(ਦੋਹੇਂ ਹੌਂਕਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਗਲੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਾ ਹੈ।)'' ਛੱਡ। ''(ਹੱਥ ਝਟਕਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਪਰ ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਉਵੇਂ ਖੜ੍ਹੇ ਸੀ... ਤਣੇ... ਫਣ ਚੁੱਕੀ ਏਧਰ ਬੇਬੇ..., ਸੀਬੋ... ਉਧਰ ਸੰਤੀ... ਜੀਤ...; ਉਹ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ... ਵੰਡੀਆਂ... ਹੱਦਾਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਸੀ? ਉਹੀ ਸੀ...। ''(ਚੁੱਪੀ)'' ਸੱਚੀਂ ਦੱਸੀਂ... ਰੂਹ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਐਂ ਕੋਈ...}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਚੁੱਪ! ਕੁਝ ਸੁਝਦਾ ਨਹੀਂ)'' ਸ਼ੁਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ...। ਬਾਲ ਦੀ ਖ਼ਾਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦਾ। ਬੇਬੇ ਤਾਂ ਨਸੀਬੋ 'ਚ ਉਲਝੀ ਪਈ ਸੀ, ਉੱਤੋਂ ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਫਾਰਮ...। ਬਿਜਲੀ ਤਾਂ ਡਿਗਣੀ ਸੀ... ਫਿੱਸੇ ਹੋਏ ਫੋੜੇ ਨੂੰ ਛੇੜ ਬੈਠੀ..., ਸੁੱਖੋ...। ਜੀਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਗਈ ਵਿੱਚ।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਹਾਂ... ਜੀਤ... ਉਹ ਤੇ ਉਸ ਬੰਨੇ ਸੀ... ਤੂੰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ... ਏਧਰ ਕਿੱਧਰ}}<noinclude>{{rh||135 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> nawh6hcohci1udqgsmvby4didv0v5jo 250 74065 235553 2026-09-18T07:45:50Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|| : ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ... ਨਸੀਬੋ ਬਣ ਕੇ... ਮੈਂ ਵੱਲ। ਬਰੂਦ ਬਣੀ। ਵਟਣਾ ਈ ਸੀ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਡਰਿਆ ਬੰਦਾ ਐਂ ਈ ਕਰਦਾ, ਐਵੇਂ ਗਲ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਡਰ... ਹੋਰ ਹੈ ਵੀ ਕੀ, ਡਰੂ ਨਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬਚ ਕੀ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|| : ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ... ਨਸੀਬੋ ਬਣ ਕੇ... ਮੈਂ ਵੱਲ। ਬਰੂਦ ਬਣੀ। ਵਟਣਾ ਈ ਸੀ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਡਰਿਆ ਬੰਦਾ ਐਂ ਈ ਕਰਦਾ, ਐਵੇਂ ਗਲ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਡਰ... ਹੋਰ ਹੈ ਵੀ ਕੀ, ਡਰੂ ਨਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬਚ ਕੀ ਪਿੱਛੇ। ''(ਚਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਦੂਰ ਮੁੱਢ 'ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)'' ਜੀਤ ਵਿੱਚ ਨਸੀਬੋ ਦਿਖਦੀ ਸੀ... ਇਸੇ ਤੋਂ ਜਾਨ ਬਚਾਂਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ ਉਹ। ''(ਚੁੱਪੀ। ਫੇਰ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਾ ਫੇਰ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਨਾਂ ਨਾ ਲਈਂ...। ''(ਚੁੱਪੀ)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) (ਕੈਲਾ ਚੋਰ ਅੱਖ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸੋਂਹ ਪਾ ਲਈ। ''(ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ)'' ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਫੇਰ ਰੂਹ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁੱਢ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਹੌਲ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ ਜਾ ਕੇ ਫੋਟੋ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।)'' {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਫੋਟੋ ਦੇ ਪਿਛਿਓਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।)'' ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ। ''(ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਹੱਦਾਂ ਉਹੀ...। ਕਿੰਨੇ... ਈ ਮੈਂ... ਕਿੰਨੇ... ਈ ਤੂੰ... ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ... ਕਿੱਥੇ ਮੁਕਦੇ...। ''(ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਹੁਣ ਕਿੱਧਰ ਜਾਵਾਂ... ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ?... ਰੂਹ ਲੱਭਣ! (ਪਰੀ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ਼ ਗੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਗੀਤ| : {{Block center|<poem>ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਦੇ ਗਏ ਸਿਆਣੇ ਮੂਰਖ ਬਾਤ ਨਾ ਮਾਣੇ-2 ਦਾਰੂ ਦਾਰੂ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰਦਾ ਮਰਜ਼ ਕੋਈ ਨਾ ਜਾਣੇ</poem>}}}}<noinclude>{{rh||136 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> hikm6jaghp09dfr3sef8dhe8siejvdh 235554 235553 2026-09-18T07:46:28Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|| : ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ... ਨਸੀਬੋ ਬਣ ਕੇ... ਮੈਂ ਵੱਲ। ਬਰੂਦ ਬਣੀ। ਵਟਣਾ ਈ ਸੀ।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਡਰਿਆ ਬੰਦਾ ਐਂ ਈ ਕਰਦਾ, ਐਵੇਂ ਗਲ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਡਰ... ਹੋਰ ਹੈ ਵੀ ਕੀ, ਡਰੂ ਨਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬਚ ਕੀ ਪਿੱਛੇ। ''(ਚਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਦੂਰ ਮੁੱਢ 'ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)'' ਜੀਤ ਵਿੱਚ ਨਸੀਬੋ ਦਿਖਦੀ ਸੀ... ਇਸੇ ਤੋਂ ਜਾਨ ਬਚਾਂਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ ਉਹ। ''(ਚੁੱਪੀ। ਫੇਰ ਫੋਟੋ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਨਹੀਂ ਚੱਲਣਾ ਫੇਰ...।}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਨਾਂ ਨਾ ਲਈਂ...। ''(ਚੁੱਪੀ)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।) (ਕੈਲਾ ਚੋਰ ਅੱਖ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਸੋਂਹ ਪਾ ਲਈ। ''(ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ)'' ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਫੇਰ ਰੂਹ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੁੱਢ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾ ਹੌਲ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ ਜਾ ਕੇ ਫੋਟੋ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਫੋਟੋ ਦੇ ਪਿਛਿਓਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।)'' ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ। ''(ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਹੱਦਾਂ ਉਹੀ...। ਕਿੰਨੇ... ਈ ਮੈਂ... ਕਿੰਨੇ... ਈ ਤੂੰ... ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ... ਕਿੱਥੇ ਮੁਕਦੇ...। ''(ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਸੰਜੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਹੁਣ ਕਿੱਧਰ ਜਾਵਾਂ... ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ?... ਰੂਹ ਲੱਭਣ! (ਪਰੀ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ਼ ਗੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਗੀਤ| : <poem>ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਦੇ ਗਏ ਸਿਆਣੇ ਮੂਰਖ ਬਾਤ ਨਾ ਮਾਣੇ-2 ਦਾਰੂ ਦਾਰੂ ਹਰ ਕੋਈ ਕਰਦਾ ਮਰਜ਼ ਕੋਈ ਨਾ ਜਾਣੇ</poem>}}<noinclude>{{rh||136 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 9b3q0t3xdkllom6ax250nq2t5b4pauj 250 74066 235555 2026-09-18T07:51:16Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<poem> {{playscript||''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੈਡ ਤੇ ਪੈਨ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਵੇਖ ਭੈਣ ਦੇਣੇ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਆ... ਛਲੇਡੇ! ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੈ ਕੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript||''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੈਡ ਤੇ ਪੈਨ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਵੇਖ ਭੈਣ ਦੇਣੇ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਆ... ਛਲੇਡੇ! ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਤੁਸੀਂ ਏਧਰ ਬੈਠੋ ਜੀ... ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ)'' ਉਂ ਮੈਂ ਸਮਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਏ।}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਆਹੋ ਮੱਖਣਾ... ਸੁੱਖ... ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਛ ਜੀਹਦਾ ਕਾਲਜਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਤੂੰ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਵੱਖੀਓਂ ਬੋਲਦਾਂ ਕਾਮਰੇਡਾ ''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਪੁੱਛ ਫੇਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ... ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਡਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਇਹਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਬਿਸ਼ਨਾ... ਕਿਵੇਂ ਮਰਿਆ...। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਚੇਤ ਹੀ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਭਰਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜੀ। ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕੁੱਝ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਦਾ। ''(ਅੰਦਰੋਂ ਤੜਫਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉਡਦੀਆਂ ਨੇ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਈ ਰੋਈ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਉਹਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨੀ ਦੇਖਦੇ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਬਾਪੂ}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ)'' ਕਹੋ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣਾ}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਏ ਜੀ। ਬਸ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਝ ਈ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਰਿਆ ਸੀ ਮਸਾਣਾਂ ਨੂੰ}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਉਹ ਤੇ ਬਸ ਐਵੇਂ ਜੀ}} </poem><noinclude>{{rh||119 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> kfrte9bfcyskt06vmhrp1azt4v2b1sl 235556 235555 2026-09-18T07:51:31Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript||''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੈਡ ਤੇ ਪੈਨ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕੈਲਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਵੇਖ ਭੈਣ ਦੇਣੇ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੇ ਆ... ਛਲੇਡੇ! ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਤੁਸੀਂ ਏਧਰ ਬੈਠੋ ਜੀ... ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ)'' ਉਂ ਮੈਂ ਸਮਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਏ।}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਆਹੋ ਮੱਖਣਾ... ਸੁੱਖ... ਤਾਂ ਉਹਨੂੰ ਪੁੱਛ ਜੀਹਦਾ ਕਾਲਜਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਤੂੰ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਵੱਖੀਓਂ ਬੋਲਦਾਂ ਕਾਮਰੇਡਾ ''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਪੁੱਛ ਫੇਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ... ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਡਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਇਹਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਬਿਸ਼ਨਾ... ਕਿਵੇਂ ਮਰਿਆ...। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਚੇਤ ਹੀ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਭਰਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਜਿੰਨੇ ਮੂੰਹ ਓਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜੀ। ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕੁੱਝ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਦਾ। ''(ਅੰਦਰੋਂ ਤੜਫਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹਵਾਈਆਂ ਉਡਦੀਆਂ ਨੇ)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਈ ਰੋਈ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਾ ਉਹਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨੀ ਦੇਖਦੇ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਬਾਪੂ}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ)'' ਕਹੋ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣਾ}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਏ ਜੀ। ਬਸ}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਝ ਈ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਰਿਆ ਸੀ ਮਸਾਣਾਂ ਨੂੰ}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਉਹ ਤੇ ਬਸ ਐਵੇਂ ਜੀ}} </poem><noinclude>{{rh||119 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 9t2gnglt8ugddz68w3b5b22g0xn4fdq 250 74067 235557 2026-09-18T07:53:37Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|| : <poem>ਮਨ ਰੋਗ ਤੇਰਾ ਮਰਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ ਚੱਜ ਸਿੱਖ ਲੈ ਚੱਜ ਸਿਖ ਲਾ ਨੀ ਕੋਈ ਪੱਜ ਸਿਖ ਲੈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਹੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...।</poem> ''(ਦੋ ਪਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) (ਮਿੱਠੂ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />ਸੀਤੋ ਤੇਜਾ</noinclude>{{playscript|| : <poem>ਮਨ ਰੋਗ ਤੇਰਾ ਮਰਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ ਚੱਜ ਸਿੱਖ ਲੈ ਚੱਜ ਸਿਖ ਲਾ ਨੀ ਕੋਈ ਪੱਜ ਸਿਖ ਲੈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਹੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...।</poem> ''(ਦੋ ਪਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) (ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਮਲੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਿਗਰਟ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|| : ਓ ਛੇਤੀ ਹੱਥ ਮਾਰ ਲੈ, ਮਰਿਆਂ। {{playscript|| : ਸਬਰ ਕਰ... ਜਾਨ ਨਿਕਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ। (ਭੇਜੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।) {{playscript|| : ਹੁਣ ਐਂ ਬੈਠਾ ਰਹੇਗਾਂ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ। {{playscript|| : ਨਾ ਤੂੰ ਈ ਦੱਸ ਦੇ ਕੀ ਕਰਾਂ ਫੇਰ। {{playscript|| : ਘੱਗਰੀ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾ... ਕਰਨਾ ਤੂੰ...। {{playscript|| ਲੈ ਹੋ ਗਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਪਾਠ ਤੜਕੇ ਈ ਤੜਕੇ। {{playscript|| : ਚੱਲ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਰ ਲੈ ਧੂਫ਼ ਬੱਤੀ (ਮਾਚਿਸ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।) ਤੜਕਾ ਈ ਦਸਦਾ ਪਤੰਦਰ। (ਸਿਗਰਟ ਬਾਲਦੇ ਹਨ।) {{playscript|| : ਠੂਠਾ ਫੜ ਕੇ ਮੰਗਣ ਚੜ੍ਹ ਜਏ ਏਦੂੰ ਤਾਂ। {{playscript|| : ਕਰਦੀਂ ਏ ਚੁੱਪ ਕੇ ਭੰਨਾ ਤੇਰਾ ਖੋਪੜ। ਧੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਓ ਏ... ਮੈਂ ਜੰਮੀ...। {{playscript|| : ਫੂਕਣੀ ਇਹੋ ਜਹੀ ਧੀ, ਸ਼ਰੀਕ ਬਣਦੀ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ। ਮੰਗਦੀ ਏ ਹਿੱਸੇ | (ਮਿੱਠੂ ਅੱਖਾਂ ਮਲਦਾ ਸੱਥ 'ਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।<noinclude>{{rh||137 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> mlb6xefzgoxm0r9buaeicyb18cstovn 235558 235557 2026-09-18T08:05:43Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|| : <poem>ਮਨ ਰੋਗ ਤੇਰਾ ਮਰਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ ਚੱਜ ਸਿੱਖ ਲੈ ਚੱਜ ਸਿਖ ਲਾ ਨੀ ਕੋਈ ਪੱਜ ਸਿਖ ਲੈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਹੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...।</poem> ''(ਦੋ ਪਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) (ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਮਲੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਿਗਰਟ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|1.| : ਓ ਛੇਤੀ ਹੱਥ ਮਾਰ ਲੈ, ਮਰਿਆਂ।}} {{playscript|2.| : ਸਬਰ ਕਰ... ਜਾਨ ਨਿਕਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ। ''(ਤੇਜੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਹੁਣ ਐਂ ਬੈਠਾ ਰਹੇਗਾਂ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਨਾ ਤੂੰ ਈ ਦੱਸ ਦੇ ਕੀ ਕਰਾਂ ਫੇਰ।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਘੱਗਰੀ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾ... ਕਰਨਾ ਤੂੰ...।}} {{playscript|1.| ਲੈ ਹੋ ਗਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਪਾਠ ਤੜਕੇ ਈ ਤੜਕੇ।}} {{playscript|2.| : ਚੱਲ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਰ ਲੈ ਧੂਫ਼ ਬੱਤੀ ''(ਮਾਚਿਸ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।)'' ਤੜਕਾ ਈ ਦਸਦਾ ਪਤੰਦਰ। ''(ਸਿਗਰਟ ਬਾਲ਼ਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਠੂਠਾ ਫੜ ਕੇ ਮੰਗਣ ਚੜ੍ਹ ਜਏ ਏਦੂੰ ਤਾਂ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਕਰਦੀਂ ਏ ਚੁੱਪ ਕੇ ਭੰਨਾ ਤੇਰਾ ਖੋਪੜ। ਧੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਓ ਏ... ਮੈਂ ਜੰਮੀ...।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਫੂਕਣੀ ਇਹੋ ਜਹੀ ਧੀ, ਸ਼ਰੀਕ ਬਣਦੀ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ। ਮੰਗਦੀ ਏ ਹਿੱਸੇ। ''(ਮਿੱਠੂ ਅੱਖਾਂ ਮਲ਼ਦਾ ਸੱਥ 'ਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)''}}<noinclude>{{rh||137 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 137h3r0unmphb5diwaj4klolduzhhge 235559 235558 2026-09-18T08:06:15Z Tamanpreet Kaur 606 235559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript||<poem>ਮਨ ਰੋਗ ਤੇਰਾ ਮਰਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਕੋਈ ਚੱਜ ਸਿੱਖ ਲੈ ਚੱਜ ਸਿਖ ਲਾ ਨੀ ਕੋਈ ਪੱਜ ਸਿਖ ਲੈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਾਹੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਨੀ ਜਿੰਦੇ...।</poem> ''(ਦੋ ਪਰੀਆਂ ਪਰਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) (ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਮਲੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਿਗਰਟ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|1.| : ਓ ਛੇਤੀ ਹੱਥ ਮਾਰ ਲੈ, ਮਰਿਆਂ।}} {{playscript|2.| : ਸਬਰ ਕਰ... ਜਾਨ ਨਿਕਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ। ''(ਤੇਜੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਹੁਣ ਐਂ ਬੈਠਾ ਰਹੇਗਾਂ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਨਾ ਤੂੰ ਈ ਦੱਸ ਦੇ ਕੀ ਕਰਾਂ ਫੇਰ।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਘੱਗਰੀ ਪਾ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾ... ਕਰਨਾ ਤੂੰ...।}} {{playscript|1.| ਲੈ ਹੋ ਗਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਪਾਠ ਤੜਕੇ ਈ ਤੜਕੇ।}} {{playscript|2.| : ਚੱਲ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਰ ਲੈ ਧੂਫ਼ ਬੱਤੀ ''(ਮਾਚਿਸ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।)'' ਤੜਕਾ ਈ ਦਸਦਾ ਪਤੰਦਰ। ''(ਸਿਗਰਟ ਬਾਲ਼ਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਠੂਠਾ ਫੜ ਕੇ ਮੰਗਣ ਚੜ੍ਹ ਜਏ ਏਦੂੰ ਤਾਂ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਕਰਦੀਂ ਏ ਚੁੱਪ ਕੇ ਭੰਨਾ ਤੇਰਾ ਖੋਪੜ। ਧੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਓ ਏ... ਮੈਂ ਜੰਮੀ...।}} {{playscript|ਸੀਤੋ| : ਫੂਕਣੀ ਇਹੋ ਜਹੀ ਧੀ, ਸ਼ਰੀਕ ਬਣਦੀ ਮੇਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ। ਮੰਗਦੀ ਏ ਹਿੱਸੇ। ''(ਮਿੱਠੂ ਅੱਖਾਂ ਮਲ਼ਦਾ ਸੱਥ 'ਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)''}}<noinclude>{{rh||137 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 9vran890eb2m76bn512uxlco2ouwtoe 250 74068 235560 2026-09-18T08:17:52Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript|2.| : ਕਿਵੇਂ ਬਾਊ..., ਕੱਢ ਕੋਈ ਮਾਲ ਸ਼ਾਲ...।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਮੰਗਣ ਤੇ ਈ ਰਿਹੋ ਬਸ ''(ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।)'' ਲੋ ਵੇਖ ਲਓ, ਮੇਰੇ ਜੋਗੀ ਮਸਾਂ। ''(ਪੀਂਦਾ ਹੈ।)'' (ਸੁੱਖੋ ਆ ਕੇ ਝਾੜ-ਪੂੰਝ ਕਰਨ ਲਗਦੀ ਹੈ।)}} {{playscript|1.| : ਕਿਵੇਂ, ਬਣਿਆ ਨੀ ਤੇਰਾ ਬਾਹਰ-ਬੂਰ ਦਾ ਕੁਝ।}} {{playscript|2.| : ਸੁੱਖੋ ਦੀ ਗੱਲ ਨੀ ਤੁਰੀ ਗਾਂਹ... ਓ ਅਮਰੀਕੀ ਭਾਊ ਨਾਲ਼।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਬਾਪੂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮੋਹ ਛੱਡੇ ਤਾਂ ਨਾ। ''(ਸੁੱਖੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2.| : ਹੋਰ ਹੈ ਵੀ ਕੀ ਪੱਲੇ ...।}} {{playscript|1.| : ਚੰਗਾ ਮੁੱਲ ਮਿਲਦਾ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਤੇ...।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸਮਝਾਵੇ ਕਿਹੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। ''(ਸੁੱਖੋ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੌੜੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2.| : ਸਰਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਖਵਾਵਾਂ ਕੁਝ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਨਾ ਪਾਂਧਾ ਪੁੱਛ ਲੈ ਕੋਈ, ਮਹੂਰਤ ਕਢਾ ਲੈ।}} {{playscript|2.| : ''(ਕੈਪਸੂਲ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਲੈ ਫੜ। ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਉਇ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਉਰ੍ਹਾਂ ਫੜਾ...। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਕੀ ਏ। ''(ਫੱਕਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਗਲੇ 'ਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੱਥੂ ਛਿੜਦਾ ਹੈ। ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੜਕਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖੋ ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ। ਬਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰੇ। ਉਹ ਪੌੜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਖੜ੍ਹਾ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਹੋਏ ਬੇਬਸੀ 'ਚ 'ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।)'' ਉਇ ਕੈਲਿਆ, ਉਇ ਫੌਜੀਆ ਛੇਤੀ ਆ ਹੋਇ।}}<noinclude>{{rh||138 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> b1u9jfk9v8tp7ofehbt4qznk4p1uj89 250 74069 235561 2026-09-18T08:26:36Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<poem>{{playscript|ਮੱਖਣ| : ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੌਹਰਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰੌਲ਼ਾ ਸੀ ਉਹਦਾ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਰੌਲ਼ੇ ਹੋਰ ਕਾਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੇ।}} {{plays..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem>{{playscript|ਮੱਖਣ| : ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੌਹਰਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰੌਲ਼ਾ ਸੀ ਉਹਦਾ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਰੌਲ਼ੇ ਹੋਰ ਕਾਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਬੱਚੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਜੀ। ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਰੌਲ਼ਾ ਸੀ ਉਹਦਾ ਸੌਹਰਿਆਂ ਨਾਲ਼, ਮੰਗਣ ਗਿਆ ਮੁਹਰਿਓਂ ਅਗਲਿਆਂ ਫਸਾਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੱਸ ਦੇਖੀ ਨੀਂ ਸੀ ਉਹਦੀ ਫੱਫੇਕੁੱਟਣੀ ਬਾਹਵੇਂ ਈ ਮੁੜ ਗਈ ਭੋਗ ਤੋਂ, ਘਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਗਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿਖਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਈ ਉੱਥੇ ਬੈਠਣਾ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਕੈਲੇ ਨੂੰ)'' ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ... ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਖਿਝ ਕੇ)'' ਟਿਕ ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਤੈਥੋਂ। ''(ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣਾ ਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ''(ਲਿਖਣਾ ਛੱਡ ਕੇ)'' ਪਰ ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਬ ਮੁਆਵਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਹੀ ਤੋਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ.. ਨਹੀਂ?}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਏਹ ਤੇ ਫੇਰ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਲਓ ਮਨ ਆਈਆਂ..., ਚੜ੍ਹਾ ਸਮੇਂ ਕਰਜੇ। ਹੋਰ ਸੁੱਟੇ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਅੰਦਰ... ਹੋ ਗਈ ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ... ਆਪੇ ਤ੍ਹਾਰੂ ਸਰਕਾਰ। ''(ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੇਖ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਠ ਤੇ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਬਚਾਅ ਲੈ ਕੈਲਿਆ ਜੇ ਬਚਾਅ ਸਕਦਾਂ ਇਹਨੂੰ। ''(ਕੈਲਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਬ ਮੈ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਕਮਾਲ ਏ ਯਾਰ, ਬੰਦਾ ਏਡੀ ਦੂਰੋਂ ਆਇਆ ਥੋਡੀ ਖਾਤਰ। ''(ਪਿਛੋਂ ਸੀਤੋਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਸੱਚਾਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋਂ| : ਮੈਂ ਕਿਹਨੀ ਆਂ, ਰਹੇ ਨਾ ਇਹਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ। ਮੁੰਡਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਅ ਨੀ ਭਰਿਆ ਹੁਣ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਲੂਤੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ। ਅਖੇ ਹਿੱਸੇ ਵੰਡਾਓ। ਮੈਂ ਵੀ ਦਊਂ ਪਰੋਸ ਕੇ।}} </poem><noinclude>{{rh||120 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> goyi6zqci5w3utddc2bzm18wpnjbm5e 235562 235561 2026-09-18T08:26:49Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem>{{playscript|ਮੱਖਣ| : ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੌਹਰਿਆਂ ਨਾਲ਼ ਰੌਲ਼ਾ ਸੀ ਉਹਦਾ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਰੌਲ਼ੇ ਹੋਰ ਕਾਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਬੱਚੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਜੀ। ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਰੌਲ਼ਾ ਸੀ ਉਹਦਾ ਸੌਹਰਿਆਂ ਨਾਲ਼, ਮੰਗਣ ਗਿਆ ਮੁਹਰਿਓਂ ਅਗਲਿਆਂ ਫਸਾਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੱਸ ਦੇਖੀ ਨੀਂ ਸੀ ਉਹਦੀ ਫੱਫੇਕੁੱਟਣੀ ਬਾਹਵੇਂ ਈ ਮੁੜ ਗਈ ਭੋਗ ਤੋਂ, ਘਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਗਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲਿਖਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਈ ਉੱਥੇ ਬੈਠਣਾ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ''(ਕੈਲੇ ਨੂੰ)'' ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ... ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ''(ਖਿਝ ਕੇ)'' ਟਿਕ ਨੀ ਹੁੰਦਾ ਤੈਥੋਂ। ''(ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣਾ ਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ''(ਲਿਖਣਾ ਛੱਡ ਕੇ)'' ਪਰ ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਬ ਮੁਆਵਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਹੀ ਤੋਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ.. ਨਹੀਂ?}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਏਹ ਤੇ ਫੇਰ ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਲਓ ਮਨ ਆਈਆਂ..., ਚੜ੍ਹਾ ਸਮੇਂ ਕਰਜੇ। ਹੋਰ ਸੁੱਟੇ ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਅੰਦਰ... ਹੋ ਗਈ ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ... ਆਪੇ ਤ੍ਹਾਰੂ ਸਰਕਾਰ। ''(ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੇਖ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਠ ਤੇ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਬਚਾਅ ਲੈ ਕੈਲਿਆ ਜੇ ਬਚਾਅ ਸਕਦਾਂ ਇਹਨੂੰ। ''(ਕੈਲਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਬ ਮੈ।}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਕਮਾਲ ਏ ਯਾਰ, ਬੰਦਾ ਏਡੀ ਦੂਰੋਂ ਆਇਆ ਥੋਡੀ ਖਾਤਰ। ''(ਪਿਛੋਂ ਸੀਤੋਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਸੱਚਾਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੀਤੋਂ| : ਮੈਂ ਕਿਹਨੀ ਆਂ, ਰਹੇ ਨਾ ਇਹਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ। ਮੁੰਡਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਅ ਨੀ ਭਰਿਆ ਹੁਣ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਲੂਤੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ। ਅਖੇ ਹਿੱਸੇ ਵੰਡਾਓ। ਮੈਂ ਵੀ ਦਊਂ ਪਰੋਸ ਕੇ।}} </poem><noinclude>{{rh||120 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> mf5ivf78e6llpat63pi8h8q00owy6vr 250 74070 235563 2026-09-18T08:27:13Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਰਪੰਚ (ਸੀਤੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) : ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਬੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕ ਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਆ ਜਾਇਓ ਸਾਰੇ (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ) ਬਹਿ ਕੇ ਕਰਾਂਗੇ ਗੱਲ। (ਚੁੱਪੀ) ਕਾਮਰੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਸਰਪੰਚ (ਸੀਤੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) : ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਬੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕ ਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਆ ਜਾਇਓ ਸਾਰੇ (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ) ਬਹਿ ਕੇ ਕਰਾਂਗੇ ਗੱਲ। (ਚੁੱਪੀ) ਕਾਮਰੇਡ : (ਮੱਖਣ ਨੂੰ) ਇਹ ਸੀਤੋ ਨੀ ਸੀ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਮਾਂ? ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ : ਉਹੀ ਕਿਸ਼ਨਾ, ਜੀਹਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਹੁਣੇ ਕਾਮਰੇਡ : ਆਹੋ ਉਹੀ। (ਪ੍ਰੋ. ਫੇਰ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।) (ਬਿਸ਼ਨਾ ਫੇਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।) ਕੈਲਾ : ਐਵੇਂ ਨਾ ਸੰਗਲ ਤੁੜਾ। ਉਦੋਂ ਨੀ ਸੁਣੀਂ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਸੁਣ ਤੇਰੀ। जै : (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਆਂ ਉਹਦੇ। ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਾਮਰੇਡ ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ : (ਮੌਕਾ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ) ਉੱਥੇ ਕੀ ਏ ਜੀ। ਜਵਾਕ ਹੋਣਗੇ ਭੋਰਾ-ਭੋਰਾ। ਸ਼ੇਰਾ ਊਂ ਈ ਕੁੰਨ ਜੱਟਾ। ਭੇਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਖੇ ਨਾ ਸੁਣੇ। (ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਫੇਰ ਫਟਾਫਟ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।) : (ਭੜਕ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਪੈਨ ਖੋਹ ਕੇ ਵਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਹੈ) ਰਹਿਣ ਦੇ ਇਹਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਲਿਖ ਲਈਂ, ਭਰ ਲਈਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ। (ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ ਆਇਆਂ ਬਾਹਰੋਂ... ਪੁੱਛ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲੋ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਆਪਣੀ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਮਰ ਗਿਆ ਅੱਡੀਆਂ ਰਗੜ-ਰਗੜ ਕੇ ਜੂੰ ਨਹੀਂ ਸਰਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ 'ਤੇ। : (ਘਬਰਾਅ ਕੇ) ਕੀਹਦੀ..., ਕੀਹਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਤੂੰ : ਇਹਦਾ ਸੀਰੀ ਬਲਜੀਤਾ। ਜੀਹਨੇ ਜਵਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ ਤੀ ਥੋਡੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ। ਫੇਰ ਹਉ ਨੀ ਧਰਤੀ ਬੰਜਵ। : ਤੂੰ ਤੇ ਐਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ... (ਹਿਮੈਤ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ) ਮਾਰਤਾ। : ਤੁਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਮਾਰਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਛੱਤ ਲਓ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਕਰ ਲਓ ਸਰੋਵਰ ਚੌੜੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਕਿਤੇ। 121 :: ਮ੍ਰਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ<noinclude>{{rh||121 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 5ij1hujyoiryx1q9xr2fxabm9un93di 235564 235563 2026-09-18T08:38:35Z Taranpreet Goswami 2106 235564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript||(ਸੀਤੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਬੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕ ਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਆ ਜਾਇਓ ਸਾਰੇ ''(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਬਹਿ ਕੇ ਕਰਾਂਗੇ ਗੱਲ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ''(ਮੱਖਣ ਨੂੰ)'' ਇਹ ਸੀਤੋ ਨੀ ਸੀ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਮਾਂ?}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ| : ਉਹੀ ਕਿਸ਼ਨਾ, ਜੀਹਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਹੁਣੇ?}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਆਹੋ ਉਹੀ। ''(ਪ੍ਰੋ. ਫੇਰ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਫੇਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਐਵੇਂ ਨਾ ਸੰਗਲ ਤੁੜਾ। ਉਦੋਂ ਨੀ ਸੁਣੀਂ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਸੁਣੂ ਤੇਰੀ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ| : ''(ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ)'' ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਆਂ ਉਹਦੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਮੌਕਾ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ)'' ਉੱਥੇ ਕੀ ਏ ਜੀ। ਜਵਾਕ ਹੋਣਗੇ ਭੋਰਾ-ਭੋਰਾ। ਸ਼ੇਰਾ ਊਂ ਈ ਕੁੰਨ ਜੱਟਾ। ਭੇਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਖੇ ਨਾ ਸੁਣੇ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਫੇਰ ਫਟਾਫਟ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ''(ਭੜਕ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਪੈਨ ਖੋਹ ਕੇ ਵਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਹੈ)'' ਰਹਿਣ ਦੇ ਇਹਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਲਿਖ ਲਈਂ, ਭਰ ਲਈਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ ਆਇਆਂ ਬਾਹਰੋਂ... ਪੁੱਛ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲੋ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਆਪਣੀ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਮਰ ਗਿਆ ਅੱਡੀਆਂ ਰਗੜ-ਰਗੜ ਕੇ ਜੂੰ ਨਹੀਂ ਸਰਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ 'ਤੇ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ''(ਘਬਰਾਅ ਕੇ)'' ਕੀਹਦੀ..., ਕੀਹਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਤੂੰ}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਇਹਦਾ ਸੀਰੀ ਬਲਜੀਤਾ। ਜੀਹਨੇ ਜਵਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ ਤੀ ਥੋਡੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ। ਫੇਰ ਹਉ ਨੀ ਧਰਤੀ ਬੰਜਰ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਤੂੰ ਤੇ ਐਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ... ''(ਹਿਮੈਤ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ)'' ਮਾਰਤਾ।}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਤੁਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਮਾਰਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਛੱਤ ਲਓ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਕਰ ਲਓ ਸਰੋਵਰ ਚੌੜੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਕਿਤੇ।}}</poem><noinclude>{{rh||121 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 5x3swnbux03xx1d81peyyu9c85eqbw7 235565 235564 2026-09-18T08:39:07Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 235565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude><poem> {{playscript||(ਸੀਤੋਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਪੰਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਸਰਪੰਚ| : ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਬੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਰੋਟੀ-ਟੁੱਕ ਦਾ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਆ ਜਾਇਓ ਸਾਰੇ ''(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਬਹਿ ਕੇ ਕਰਾਂਗੇ ਗੱਲ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ''(ਮੱਖਣ ਨੂੰ)'' ਇਹ ਸੀਤੋ ਨੀ ਸੀ ਬਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਮਾਂ?}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ| : ਉਹੀ ਕਿਸ਼ਨਾ, ਜੀਹਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਹੁਣੇ?}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਆਹੋ ਉਹੀ। ''(ਪ੍ਰੋ. ਫੇਰ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਫੇਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕੈਲਾ| : ਐਵੇਂ ਨਾ ਸੰਗਲ ਤੁੜਾ। ਉਦੋਂ ਨੀ ਸੁਣੀਂ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਸੁਣੂ ਤੇਰੀ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ| : ''(ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ)'' ਘਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਆਂ ਉਹਦੇ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ''(ਮੌਕਾ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ)'' ਉੱਥੇ ਕੀ ਏ ਜੀ। ਜਵਾਕ ਹੋਣਗੇ ਭੋਰਾ-ਭੋਰਾ। ਸ਼ੇਰਾ ਊਂ ਈ ਕੁੰਨ ਜੱਟਾ। ਭੇਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਖੇ ਨਾ ਸੁਣੇ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਫੇਰ ਫਟਾਫਟ ਲਿਖਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ''(ਭੜਕ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਪੀ ਪੈਨ ਖੋਹ ਕੇ ਵਗਾਹ ਮਾਰਦਾ ਹੈ)'' ਰਹਿਣ ਦੇ ਇਹਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਲਿਖ ਲਈਂ, ਭਰ ਲਈਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਢਿੱਡ। ''(ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ ਆਇਆਂ ਬਾਹਰੋਂ... ਪੁੱਛ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲੋ ਬਿਸ਼ਨਾ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਆਪਣੀ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ਼ ਮਰ ਗਿਆ ਅੱਡੀਆਂ ਰਗੜ-ਰਗੜ ਕੇ ਜੂੰ ਨਹੀਂ ਸਰਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨ 'ਤੇ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ''(ਘਬਰਾਅ ਕੇ)'' ਕੀਹਦੀ..., ਕੀਹਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਤੂੰ}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਇਹਦਾ ਸੀਰੀ ਬਲਜੀਤਾ। ਜੀਹਨੇ ਜਵਾਨੀ ਰੋੜ੍ਹ ਤੀ ਥੋਡੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ। ਫੇਰ ਹਉ ਨੀ ਧਰਤੀ ਬੰਜਰ।}} {{playscript|ਮੱਖਣ| : ਤੂੰ ਤੇ ਐਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ... ''(ਹਿਮੈਤ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ)'' ਮਾਰਤਾ।}} {{playscript|ਕਾਮਰੇਡ| : ਤੁਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਮਾਰਤਾ। ਤੁਸੀਂ ਛੱਤ ਲਓ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਕਰ ਲਓ ਸਰੋਵਰ ਚੌੜੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਕਿਤੇ।}}</poem><noinclude>{{rh||121 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> d7zar8i3grtvhb88yqmsg7459ntipa9 250 74071 235566 2026-09-18T08:40:23Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript||''(ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗੌਲਦਾ)''}} {{playscript|2.| : ਉਇ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਛੇਤੀ ਗਲ ਪੈ ਜਾਊ ਆਪਣੇ। ''(1 ਨੰ. ਦੌੜ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖੋ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਿੱਠੂ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਸੰਭਲਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਚਾਹ ਪੀ ਲੈ ਆ ਕੇ। ''(ਵਾਪਿਸ ਮੁੜਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਕਿਹਾ ਤੈਨੂੰ, ਏਧਰ ਨਾ ਆਇਆ ਕਰ। ''(1 ਨੰ. ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|1.| : ਹੋਰ ਈ ਵਿਆਹ 'ਚ ਬੀ ਦਾ ਲੇਖਾ ਪਾ ਤਾ ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਉੱਥੇ ਪੌੜੀ 'ਤੇ ਈ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|2.| : ਨਾ..., ਇਹ ਨੀ ਬਚਦਾ ਹੁਣ। ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਸੁੱਤਾ ਈ। ''(ਦੋਹੇਂ ਅਮਲੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੂ ਮੰਜੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਛੱਡਤਾ ਮੈਂ ਸਭ}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਐਵੇਂ ਨਾ ਬੇਬੇ ਬਣਿਆ ਕਰ, ਦਵਾਈ ਖਾਧੀ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਭੁੱਲੀਆਂ ਮੈਥੋਂ ਤੇਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ। ''(ਫੇਰ ਪੋਚਾ ਮਾਰਨ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਮੇਲੋ ਬਾਹਰੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ਕੁੜੇ ਤਿਆਰ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਬਣੀ ਕੀ ਫਿਰਦੀ ਭੂਤਨੀ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਹੋਇਆ ਕੀ ਇਹਨੂੰ?}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ਹੋਇਆ ਇਹਨੂੰ। ਪਿਓ ਨੇ ਵਰਜ ਤੀ, ਬਈ ਘਰੇ ਰਹੀਂ ਅੱਜ। ਉਦੋਂ ਦੀ ਭੂੰ-ਭੂੰ ਕਰਦੀ ਫਿਰਦੀ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ਕਿਹਾ ਨਾ ਮੈਂ, ਮੈਂ ਨੀਂ ਕਰਾਉਣਾ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਵਿਆਹ ਵਿਊਹ।}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਰਹਿਣ ਦੇ ਨੀ। ਜਦੋਂ ਕਰੂ ਜਗ ਜਹਾਨੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਹਾਲੇ ਕੀ ਆ ਵੇਖਦੇ ਜਾਓ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਵੇਖਣਾ ਕੀ ਏ ਗੱਲ ਕਰ ਸਿੱਧੀ। ''(ਮਿੱਠੂ ਚੁੱਪ)'' ਜਿਹੜੀ ਝਾਕ 'ਚ ਤੂੰ ਬੈਠਾ}}<noinclude>{{rh||139 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 9etg1oyyfyjoo5gl7vbwns4g5vzrhbt 250 74072 235568 2026-09-18T08:45:14Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript||ਨਾ ਉਹ ਨੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀ ਮੈਂ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਿਹੜੇ ਭੁਲੇਖੇ 'ਚ ਫਿਰਦੀ ਏ ਤੂੰ। ਤੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨੀ ਬੈਠਾ ਸੁਣਿਆ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) {{playscript|ਮੇਲੋ| : (ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਵੇ ਸੁਣਦਾਂ (ਦੋਹੇਂ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript||ਨਾ ਉਹ ਨੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀ ਮੈਂ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਿਹੜੇ ਭੁਲੇਖੇ 'ਚ ਫਿਰਦੀ ਏ ਤੂੰ। ਤੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨੀ ਬੈਠਾ ਸੁਣਿਆ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) {{playscript|ਮੇਲੋ| : (ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਵੇ ਸੁਣਦਾਂ (ਦੋਹੇਂ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।) ਜਾਈਂ ਨਾਂ ਕਿਤੇ, ਵਿਚੋਲੇ ਨੇ ਆਉਣਾ। {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸੁਣ ਲਿਆ। (ਬੁੜਬੁੜਾਉਂਦਾ) ਜਾਣਾ ਮੈਂ ਵਲੈਤ। {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : (ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ) ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਈ ਲੱਭੀ। (ਮਿੱਠੂ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਡਿਗਦੀ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਵੀ ਹੱਕੀ-ਬੱਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) {{playscript|ਮੇਲੋ| : ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਕਾਹਦੀ ਬਲੀ ਨੀ। ਠਹਿਰ ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਵਾਰਦੀਆਂ ਭੁਗਤ। (ਮਿੱਠੂ ਸਿਰਾਹਣੇ 'ਚੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢ ਕੇ ਇੱਕੋ ਸਾਹੇ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।) {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕੀ ਚੌਂਕੀ ਜਾਨੀ ਤੂੰ। (ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਿੱਠੂ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਝਲਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਉਇ ਮਿੱਠੂਆ ਗੱਲ ਐ ਨਹੀਂ ਆ ਉਇ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਹਦਾ। ਉਇ ਸੁਣਦਾ ਏਂ ਤੂੰ। ਐਵੇਂ ਗ਼ੁੱਸੇ 'ਚ ਬੋਲ ਗਈ। ਮਿਲ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਭਿੜਦਾ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਬਿਸਰਾ ਦੀ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣ, ਹੱਸਾ ਚੰਡਾਲ ਹੁੰਦਾ ... ਉਹਦੀ ਨੀਂ ਸੁਣੀਦੀ। ਤਰਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ! ਨੂੰ (ਮਿੱਠੂ ਇੰਝ ਹੱਥ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੰਨ ਤੋਂ ਮੱਛਰ ਉਡਾਅ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਘੂੰ... ਘੂੰ... ਕਦੋਂ ਛੁੱਟ...। {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਇਹ ਜੋ ਤੂੰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਨਾ ਮੈਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾਂ ਕਰ ਕੇ... ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ। ਨਿੱਕੀ<noinclude>{{rh||140 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> g6w9xhwuz4zn36kagxfubmgn55121hl 235569 235568 2026-09-18T08:50:28Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript||ਨਾ ਉਹ ਨੀਂ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀ ਮੈਂ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕਿਹੜੇ ਭੁਲੇਖੇ 'ਚ ਫਿਰਦੀ ਏ ਤੂੰ। ਤੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਨੀ ਬੈਠਾ ਸੁਣਿਆ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਵੇ ਸੁਣਦਾਂ ''(ਦੋਹੇਂ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।)'' ਜਾਈਂ ਨਾਂ ਕਿਤੇ, ਵਿਚੋਲੇ ਨੇ ਆਉਣਾ।}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਸੁਣ ਲਿਆ। ''(ਬੁੜਬੁੜਾਉਂਦਾ)'' ਜਾਣਾ ਮੈਂ ਵਲੈਤ।}} {{playscript|ਸੁੱਖੋ| : ''(ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਈ ਲੱਭੀ। ''(ਮਿੱਠੂ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਡਿਗਦੀ ਹੈ। ਮੇਲੋ ਵੀ ਹੱਕੀ-ਬੱਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)'' ਕਾਹਦੀ ਬਲੀ ਨੀ। ਠਹਿਰ ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਵਾਰਦੀਆਂ ਭੁਗਤ। ''(ਮਿੱਠੂ ਸਿਰਾਹਣੇ 'ਚੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਕੱਢ ਕੇ ਇੱਕੋ ਸਾਹੇ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਸ਼ਨਾ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਕੀ ਭੌਂਕੀ ਜਾਨੀ ਤੂੰ। ''(ਬਿਸ਼ਨਾ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਿੱਠੂ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਮੈਂਟਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਝਲਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਉਇ ਮਿੱਠੂਆ ਗੱਲ ਐ ਨਹੀਂ ਆ ਉਇ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਹਦਾ। ਉਇ ਸੁਣਦਾ ਏਂ ਤੂੰ। ਐਵੇਂ ਗ਼ੁੱਸੇ 'ਚ ਬੋਲ ਗਈ। ''(ਮਿੱਠੂ ਗ਼ੁੱਸੇ 'ਚ ਰਿਝਦਾ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਬਿਸਰਾ ਦੀ ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ਸੁਣ, ਗ਼ੁੱਸਾ ਚੰਡਾਲ ਹੁੰਦਾ ... ਉਹਦੀ ਨੀਂ ਸੁਣੀਦੀ। ਭੁਗਤਣਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ! ''(ਮਿੱਠੂ ਇੰਝ ਹੱਥ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੰਨ ਤੋਂ ਮੱਛਰ ਉਡਾਅ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।)''}} {{playscript|ਮਿੱਠੂ| : ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਘੂੰ... ਘੂੰ... ਕਦੋਂ ਛੁੱਟੂ...।}} {{playscript|ਬਿਸ਼ਨਾ| : ਇਹ ਜੋ ਤੂੰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਨਾ ਮੈਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾਂ ਕਰ ਕੇ... ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ। ਨਿੱਕੀ}}<noinclude>{{rh||140 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 4kg0wg828lakkje6cjathjxppvvs791 250 74073 235570 2026-09-18T08:55:58Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਕਾਮਰੋਡ ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ : ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਾਮਰੇਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੱਖਣ ਗੀਤ - {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ਕਾਮਰੇਡ ਸਾਹਬ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹੇ ਧੱਕ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਮੱਖਣ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਉਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude> ਕਾਮਰੋਡ ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ ਮੱਖਣ ਕਾਮਰੇਡ : ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਾਮਰੇਡ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੱਖਣ ਗੀਤ - {{playscript|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ| : ਕਾਮਰੇਡ ਸਾਹਬ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹੇ ਧੱਕ ਕੇ ਸਿੱਧਾ ਮੱਖਣ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।। ਉਹੀ ਬਲਜੀਤਾ ਜੀਹਨੂੰ ਚੌਵੀ-ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਦੇ ਦੇ ਫੂਕਾਂ ਡਾਹੀ ਰੱਖਦੇ ਸੀ, ‘ਚੱਕ ਦੇ ਓ ਬਲਜੀਤਿਆ, ਪੱਟ ਦੇ ਧੂੜਾਂ, ਕੱਚ ਦੇ ਰੜਕਾਂ।” ਬੀਮਾਰ ਪਏ ਨੂੰ ਦੋ ਡੰਗ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਸਰੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ। ਹਾਲੇ ਜਿਉਂਦਾ ਏ ਪਿੰਡ! ਸ਼ਿਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਸਾ ਸਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਐਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਫੇਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। (ਦਬੀ ਜ਼ਬਾਨ 'ਚ) ਕਿਹੜਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਫੇਰ ਉਹਨੂੰ ਦਿਹਾੜੀ। ਸਾਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦਿਓ, ਭੁੱਖ ਜਹਾਨ ਦੀ। : ਤੇਰੀ ਹੋ ਜਾਊ ਭੁੱਖ ਪੂਰੀ। (ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨੂੰ) ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟੁੱਕ ਨੂੰ ਤਰਸਦਾ ਮਰਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਲਾਉਂਦੇ ਆ ਲੰਗਰ, ਸੰਗ ਸ਼ਰਮ ਨੀ ਭੋਰਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ... ਵੱਡੇ ਧਰਮੀਂ। ਬਲਜੀਤਾ ਕਾਹਨੂੰ ਮਰਿਆ ਪਿੰਡ ਮਰ ਗਿਆ ਸਾਰਾ। : ਤੁਸੀਂ ਓ ਦੁੱਧ ਧੋਤੇ ਓ, ਬਾਕੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ। ਓ ਅਸੀਂ ਹੁੰਦੇ ਚੱਜ ਦੇ ਫੇਰ ਰੋਣੇ ਕਾਹਦੇ ਸੀ। (ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਫੇਰ ਐਂ ਈ ਮਰ ਜਾਂਦੇ। ਬਸ ਇਹੋ ਗੱਲ ਮਾੜੀ ਏ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਮਰੇਡ ਸਾਬ : ਓ ਤੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ। ਤੁਰ ਜਾ ਏਥੋਂ। (ਕਾਪੀ-ਪੈਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ) ਲਿਖ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ। : ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖਾਤਰ : ਚਲੋ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸ੍ਵਾਬ ਮੂਰਖਾਂ ਨਾ ਕੀ ਬਹਿਸਣਾ। (ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕਰਦਾ ਕਾਮਰੇਡ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਿਰ ਫੜ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। : ਵੈਦ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਫਿਰਨ ਕਸਾਈ, ਸਾਧ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਠੱਗ 122 :: ਮਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ<noinclude>{{rh||122 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> jfrt00lc093hfi4xn26zolpqu2nf1zn 250 74074 235571 2026-09-18T08:58:12Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 235571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{playscript||ਜਹੀ ਗੱਲ ਸੀ ਜੀਤ ਦੀ... ਐਵੇਂ ਤੱਤੇ ਘਾਅ...। ਅੱਜ ਤੱਕ ਪਛਤਾਉਨਾਂ। ''(ਮਿੱਠੂ ਉੱਠ ਕੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਭਜਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬਿਸ਼ਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' ਮਿੱਠੂਆ ਰੁਕ ਉਇ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਖਿਝਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਚੱਲਿਆ ਫੇਰ ਕੁੱਤੇ ਖੱਸੀ ਕਰਨ। ''(ਬੁੜਬੜਾਉਂਦਾ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)'' ਨਾ ਲੰਥੀ ਦੀ ਨਾ ਚੜ੍ਹੀ ਦੀ। ''ਪਿੱਛੋਂ ਤੇਜਾ ਬੋਲਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਲਓ ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਤੁਹਾਥੋਂ ... ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ''(ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਨਮਨਾ ਜਿਹਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।)'' ਕਿਵੇਂ ਤੇਜਾ ਸਿਆਂ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ਕਾਹਦਾ ਯਾਰ ਏਦੂ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਖੂਹ ਖਾਤਾ ਗੰਦਾ ਕਰ ਲਏ।}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਬਹਿ ਜਾ। ਏਡੀ ਤੱਦੀ ਨੀ ਚੰਗੀ।}} {{playscript|ਤੇਜਾ| : ''(ਬੈਠਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂੰ ਈ ਦੱਸ, ਖਾਣ ਦੇ ਤਾਂ ਲਾਲੇ ਪਏ ਆ। ਵਕੀਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਕਿੱਥੋਂ ਭਰ ਦਿਆਂ। ਸਾਰੇ ਕਾਰੇ ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਆ। ਹੁਣ ਬੰਦਾ ਜਵਾਈ ਭਾਈ ਨਾਲ਼ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀਟੇ ਧਰੇ ਇੱਥੇ। ਪੰਗਾ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਪੰਚ ਦਾ। ''(ਚੁੱਪੀ)''}} {{playscript|ਮੇਲੋ| : ''(ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ)'' ਮਾਰ ਆਇਆਂ ਸਰਪੰਚ ਵੱਲ ਗੇੜਾ। ''(ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਲੋ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਤੇਜੇ ਵੱਲ, ਤੇ ਕੱਚਾ ਜਿਹਾ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਝਾਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਤੇਜਾ|: ''(ਉੱਠਦੇ ਹੋਏ)'' ਚੰਗਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਆਂ, ਸੌ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਵੀ। ''(ਤੇਜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਰਾ ਵੀ ਘਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।''}} {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ|: ''(ਖਿਝ ਕੇ)'' ਨਾ ਤੂੰ...}} {{playscript|ਮੇਲੋ|: ਕੀ ਗੱਲ... ਜਾਣਾ ਨੀ ਸੀ ਕੁੜੀ ਵੱਲ}}<noinclude>{{rh||141 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 3281gxcnxueul8r4514n276rc2ulw62 250 74075 235572 2026-09-18T09:04:49Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਬੰਦਾ ਕਬੰਦਾ ਤਾਂ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਰ ਬੈਠਾ। {{playscript|ਮੇਲੋ| ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਜਾਓਂਗੇ.. ਜਦ ਕੁੜੀ ਕਰ ਲਊ ਕੁਝ। --- {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵਰਾਏ ਸੀ ਫੇਰ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ....। ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਏ,,, ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ ਘੜੀਸਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 235572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />{{playscript|ਇੰਸਪੈਕਟਰ|</noinclude>{{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਬੰਦਾ ਕਬੰਦਾ ਤਾਂ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਰ ਬੈਠਾ। {{playscript|ਮੇਲੋ| ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਜਾਓਂਗੇ.. ਜਦ ਕੁੜੀ ਕਰ ਲਊ ਕੁਝ। --- {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| : ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵਰਾਏ ਸੀ ਫੇਰ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ....। ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਏ,,, ਮਿੱਠੂ ਨੂੰ ਘੜੀਸਦਾ ਸੀ ਨਾਲ਼। ਅਖੇ ਜੀਜਾ ਭਣੋਈਆ 'ਕੱਠੇ ਬਣਾਉਨੇ ਆਂ। (ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।) ਜਾਣਾ ਢੱਠੇ ਖੂਹ 'ਚ...। {{playscript|ਮੇਲੋ| : (ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ) ਪਤਾ ਨੀ ਕੀ ਸੇਹ ਦਾ ਤਕਲਾ ਗੱਡਿਆ ਗਿਆ ਏਥੇ। (ਬਾਹਰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੌਂਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਹੋਰ ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।) ਹਾਏ ਹਾਏ ਸਿਆਪਾ, ਇਹ ਪੁਲਸ ਕਿਧਰ ਨੂੰ ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। (ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ) ਸੁੱਖੋ ਦੇ ਬਾਪੂ... ਸੁਣਦੈਂ ...। ਕਿੱਥੇ ...I {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| ਅਰਾਮ ਨਾਲ਼ ਬਹਿ ਜਾ। ਕੀਤੀ ਮੈਂ ਸਰਪੰਚ ਨਾਲ਼ ਗੱਲ। {{playscript|ਮੇਲੋ| : (ਦੱਬੀ ਜ਼ਬਾਨ 'ਚ) ਪੁਲਸ ਆਈ ਏ ਬਾਹਰ। (ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ) {{playscript|ਇੰਸਪੈਕਟਰ| (ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਕਿਆ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ... ਸਭ ਵਿੰਗ ਵਲੇਵੇਂ ਸਿਪਾਹੀ ਤਮ ਹੋਣਾਂ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। {{playscript|ਸਰਪੰਚ| :( ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੂੰ) ਮੈਂ ਰੱਤਾ ਪਛੜ ਕੇ ਆਊਂ! (ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਨਹੀਂ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਲਾ। (ਫਟਾਫਟ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।) {{playscript|ਪ੍ਰੀਤਮ| (ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਸਰਪੰਚ ਸਾਬ? (ਪੁਲੀਸ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੈ। {{playscript|ਸਰਪੰਚ| ਤੇਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਸੁਨੇਹਾ ਪ੍ਰੀਤਮਾਂ। (ਟਾਲਦੇ ਹੋਏ) ਆਪਾਂ ਕਰਦੇ ਆਂ ਕੁਝ {{playscript|ਇੰਸ| : ਲਿਆ ਕੱਢ ਕੇ ਬਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ (ਮੇਲੋ ਵੀ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਡਰੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ<noinclude>{{rh||142 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> mbw4pgbdmzzvo5dh2p8nmjpu4i9e4yl