ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 3307 236546 59291 2026-09-26T16:04:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਭੁੱਲੜ_ਜੱਟ.pdf |Page = 1 |bSize = 550 |cWidth = 383 |cHeight = 613 |oTop = 38 |oLeft = 80 |Location = center |Description = }} <noinclude></noinclude> 4pmqw8bl739wp5znjeq9bus59twhb3u 8 7074 237589 233631 2026-09-27T09:18:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 237589 wikitext text/x-wiki <div style="display:flex; flex-direction:row; border:1px solid #a2a9b1; justify-content:space-around; align-items:center"> <div style="">[[File:Paramjit Singh.jpg|100px|link=]]</div> <div style="text-align:center;"><p style="font-weight:bold;"><center>[[Event:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ (ਅਗਸਤ 2026)|ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ।]]<br>(30 ਅਗਸਤ - 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026)</center> </div> <div style="">[[File:Wikisource-logo.svg|70px|link=]]</div> </div> ier09uqlevrfilrg2vfmll3n8oer26o 250 22477 236543 53591 2026-09-26T13:46:42Z Taranpreet Goswami 2106 236543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude> ਕਥਾ ਸੁਨਾਏ॥ ਚਰਣੀ ਚਲਉ ਮਾਰਗਿ ਠਾਕੁਰ ਕੈ ਰਸਨਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਏ॥੨॥ ਦੇਖਿਓ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸਰਬ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਉਲਟੀ ਸੰਤ ਕਰਾਏ॥ ਪਾਇਓ ਲਾਲੁ ਅਮੋਲੁ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਛੋਡਿ ਨ ਕਤਹੂ ਜਾਏ॥੩॥ ਕਵਨ ਉਪਮਾ ਕਉਨ ਬਡਾਈ ਕਿਆ ਗੁਨ ਕਹਉ ਰੀਝਾਏ॥ ਹੋਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦੀਨ ਦਇਆ ਪ੍ਰਭ ਜਨ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਦਸਾਏ॥੪॥੮॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਓਇ ਸੁਖ ਕਾ ਸਿਉ ਬਰਨਿ ਸੁਨਾਵਤ॥ ਅਨਦ ਬਿਨੋਦ ਪੇਖਿ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸਨ ਮਨਿ ਮੰਗਲ ਗੁਨ ਗਾਵਤ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਿਸਮ ਭਈ ਪੇਖਿ ਬਿਸਮਾਦੀ ਪੂਰਿ ਰਹੇ ਕਿਰਪਾਵਤ॥ ਪੀਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਕ ਜਿਉ ਚਾਖਿ ਗੂੰਗਾ ਮੁਸਕਾਵਤ॥੧॥ ਜੈਸੇ ਪਵਨੁ ਬੰਧ ਕਰਿ ਰਾਖਿਓ ਬੂਝ ਨ ਆਵਤ ਜਾਵਤ॥ ਜਾ ਕਉ ਰਿਦੈ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਭਇਓ ਹਰਿ ਉਆ ਕੀ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ਕਹਾਵਤ॥੨॥ ਆਨ ਉਪਾਵ ਜੇਤੇ ਕਿਛੁ ਕਹੀਅਹਿ ਤੇਤੇ ਸੀਖੇ ਪਾਵਤ॥ ਅਚਿੰਤ ਲਾਲੁ ਗ੍ਰਿਹ ਭੀਤਰਿ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਅਗਮ ਜੈਸੇ ਪਰਖਾਵਤ॥੩॥ ਨਿਰਗੁਣ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਤੁਲੋ ਭੁਲਿਓ ਨ ਜਾਵਤ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਅਜਰੁ ਜਿਨਿ ਜਰਿਆ ਤਿਸ ਹੀ ਕਉ ਬਨਿ ਆਵਤ ॥੪॥੯॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਬਿਖਈ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਇਵ ਹੀ ਗੁਦਾਰੈ॥ ਗੋਬਿੰਦੁ ਨ ਭਜੈ ਅਹੰਬੁਧਿ ਮਾਤਾ ਜਨਮੁ ਜੂਐ ਜਿਉ ਹਾਰੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਾ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨ ਤਿਸ ਸਿਉ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਹਿਤਕਾਰੈ॥ ਛਾਪਰੁ ਬਾਂਧਿ ਸਵਾਰੈ ਤ੍ਰਿਣ ਕੋ ਦੁਆਰੈ ਪਾਵਕੁ ਜਾਰੈ॥੧॥ ਕਾਲਰ ਪੋਟ ਉਠਾਵੈ ਮੂੰਡਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਮਨ ਤੇ ਡਾਰੈ॥ ਓਢੈ ਬਸਤ੍ਰ ਕਾਜਰ ਮਹਿ ਪਰਿਆ ਬਹੁਰਿ ਬਹੁਰਿ ਫਿਰਿ ਝਾਰੈ॥੨॥ ਕਾਟੈ ਪੇਡੁ ਡਾਲ ਪਰਿ ਠਾਢੌ ਖਾਇ ਖਾਇ ਮੁਸਕਾਰੈ॥ ਗਿਰਿਓ ਜਾਇ ਰਸਾਤਲਿ ਪਰਿਓ ਛਿਟੀ ਛਿਟੀ ਸਿਰ ਭਾਰੈ॥੩॥ ਨਿਰਵੈਰੈ ਸੰਗਿ ਵੈਰੁ ਰਚਾਏ ਪਹੁਚਿ ਨ ਸਕੈ ਗਵਾਰੈ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤਨ ਕਾ ਰਾਖਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਿਰੰਕਾਰੈ॥੪॥੧੦॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਵਰਿ ਸਭਿ ਭੂਲੇ ਭ੍ਰਮਤ ਨ ਜਾਨਿਆ॥ ਏਕੁ ਸੁਧਾਖਰੁ ਜਾ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਵਸਿਆ ਤਿਨਿ ਬੇਦਹਿ ਤਤੁ ਪਛਾਨਿਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪਰਵਿਰਤਿ ਮਾਰਗੁ ਜੇਤਾ ਕਿਛੁ ਹੋਈਐ ਤੇਤਾ ਲੋਗ ਪਚਾਰਾ॥ ਜਉ ਲਉ ਰਿਦੈ ਨਹੀ ਪਰਗਾਸਾ ਤਉ ਲਉ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ॥੧॥ ਜੈਸੇ ਧਰਤੀ ਸਾਧੈ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਬਿਨੁ ਬੀਜੈ ਨਹੀ ਜਾਂਮੈ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ ਹੈ ਤੁਟੈ ਨਾਹੀ ਅਭਿਮਾਨੈ॥੨॥ ਨੀਰੁ ਬਿਲੋਵੈ ਅਤਿ ਸ੍ਰਮੁ ਪਾਵੈ ਨੈਨੁ ਕੈਸੇ ਰੀਸੈ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਕਾਹੂ ਮਿਲਤ<noinclude></noinclude> 3mfuamvkiyfe0fkg8s2pbrzefgo4mv8 250 59145 236561 214397 2026-09-27T04:49:47Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 236561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੮੫)}}</noinclude>ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਆਨਿ ਅਰਿਓ ਅਤਿ ਜੁੱਧ ਕਰਿਓ ਪਗੁ ਨਾਹਿ ਟਰਿਓ ਹੈ॥ ਚੰਡ ਕੈ ਬਾਨ ਲਗੇ ਮੁਖ ਦੈਤ ਕੇ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਧਰਾਨ ਪਰਿਓ ਹੈ॥ ਮਾਨਹੁ ਰਾਹੁ ਗ੍ਰਸਿਉ ਨਭ ਭਾਨ ਸੁਸ੍ਰੳਨਤ ਕੋ ਅਤਬਉਨ ਕਰਿਓ ਹੈ॥੧੯੨॥ ਸਾਂਗ ਸੰਭਾਰ ਕਰੰ ਬਲੁ ਧਾਰ ਕੈ ਚੰਡ ਦਈ ਰਿਪ ਭਾਲ ਮੈ ਐਸੇ॥ ਜੋਰ ਕੈ ਫੋਰ ਗਈ ਸਿਰ ਤ੍ਰਾਨ ਕੋ ਪਾਰ ਭਈ ਪਟ ਫਾਰ ਕੈ ਐਸੇ॥ ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਧਾਰ ਚਲੀ ਪਥ ਊਰਧ ਸੋ ਉਪਮਾਂ ਸੁ ਭਈ ਕਹੁ ਕੈਸੇ॥ ਮਾਨੋ ਮਹੇਸੁ ਕੇ ਤੀਸਰੈ ਨੈਨ ਕੀ ਜੋਤ ਉਦੋਤ ਭਈ ਖੁਲ ਤੈਸੇ॥੧੯੩॥ ਦੈਤ ਨਿਕਾਸ ਕੈ ਸਾਂਗ ਵਹੈ ਬਲਿ ਕੈ ਤਬ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੈ ਦੀਨੀ॥ ਜਾਇ ਲਗੀ ਤਿਹ ਕੈ ਮੁਖ ਮੈ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਨ ਪਰਿਓ ਅਤਿਹੀ ਛਬਿ ਕੀਨੀ॥ ਇਉਂ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਮਨ ਮੈਂ ਕਬਿ। ਨੇ ਇਹ ਭਾਂਤ ਸੋਈ ਕਹਿ ਦੀਨੀ॥ ਮਾਨਹੁ ਸੰਗਲ ਦੀਪ ਕੀ ਨਾਰ ਗਰੇ ਮੇਂ ਤੰਬੋਰ ਕੀ ਪੀਕ ਨਵੀਨੀ॥੧੯੪॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਜੁੱਧ ਨਿਸੰਭ ਕਰਿਓ ਅਤਿ ਹੀ ਜਸਿ ਯਾ ਛਬਿ ਕੋ ਕਵਿ ਕੋ ਬਰਨੈ॥ ਨਹਿ ਭੀਖਮ ਦ੍ਰੌਣ ਕਿਪਾ ਅਰ ਦੌਣ ਨ ਭੀਮਨ ਅਰਜਨ ਔ ਕਰਨੈ॥ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਕੇ ਤਨ ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਧਾਰ ਛੁਟੀ ਸੁਲਗੇ ਸਰ ਕੇ ਫਰ ਨੈ॥ ਜਨੁ ਰਾਤ ਕੇ ਦੂਰਿ ਬਿਭਾਸ ਦਸੋਦਿਸ ਫੈਲ ਚਲੀ ਰਵਿ ਕੀ ਕਿਰਨੈ॥੧੯੫॥ਚੰਡ ਲੈ ਚੱਕ੍ਰ ਧਸੀ ਰਨ ਮੈ ਰਿਸ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਓ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਮਾਰੇ॥ ਢੇਰਿ ਗਦਾ ਗਹਿ ਕੈ ਲਹਿ ਕੈ ਚਹਿਕੈ ਰਿਪ ਸੈਨ ਹਤੀ ਲਲਕਾਰੇ॥ਲੈਕਰ ਖੱਗ ਅਦੁੱਗ ਮਹਾਂ ਸਿਰ ਦੈਤਨ ਕੈ ਬਹੁ ਭੁਪਰ ਝਾਰੇ॥ ਰਾਮਕੇ ਜੁੱਧ ਸਮੈ ਹਨੂਮਾਨ ਜੁਆਨ ਮਨੋ ਗਰੂਏ ਗਿਰ ਡਾਰੇ॥ ੯੬॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਦਾਨਵ ਏਕ ਥਡੋ ਬਲਿਵਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲੈ ਪਾਨ ਹਕਾਰ ਕੈ ਧਾਇਓ॥ ਕਾਢਿ ਕੈ ਖੱਗ ਸੁਚੰਡਕਾ ਮਿਆਨ ਤੇ ਤਾਂਤਨ ਬੀਚ ਭਲੇ ਬਰਲਾਇਓ॥ ਟੂਟ ਪਰਿਓ ਸਿਰ ਵਾਧਰ ਤੇ ਜਸੁ ਇਆ ਛਬਿ ਕੋ ਕਵਿ ਕੇ ਮਨ ਆਇਓ॥ ਊਚ ਧਰਾਧਰ ਊਪਰ ਤੇ ਗਿਰਿਓ ਕਾਕ ਕਰਾਲ ਭੁਜੰਗਮ ਖਾਇਓ॥੯੭॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਬੀਰ ਨਿਸੁੰਭ ਕੋ ਦੈਤ ਬਲੀ ਇਕ ਪ੍ਰੇਰ ਤੁਰੰਗ ਗਇਓ ਰਨ ਸਾਮੁਹਿ॥ ਦੇਖਤ ਧੀਰਜ ਨਾਹਿ ਰਹੇ ਅਬਿ ਕੋ ਸਮਰੱਥ ਹੇ ਬਿਕ੍ਰਮ ਜਾਮਹਿ॥ ਚੰਡ ਲੈ ਪਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਹਲੇ ਅਰਿ ਫੇਰਿ ਦਈ ਸਿਰ ਦਾਨਵ ਤਾਮਹਿ॥ਮੁੰਡ ਹਿਤੁੰਡ ਹਿਰੂੰਡ ਹਿਚੀਰ ਪਲਾਨ ਕਿਕਾਨ ਧਸੀ ਬਸੁਧਾ ਮਹਿ॥ ੧੬੮॥ ਇਉਂ ਜਬ ਦੈਤ ਹਤਿਓ ਬਰਚੰਡ ਅਉਰ ਚਲਿਓ ਰਨ ਮੱਧਿ ਪਚਾਰੇ॥ ਕੇਹਰਿ ਕੇ ਸਮੁਹਾਇ ਰਿਸਾਇ ਕੈ ਧਾਇਕੈ ਘਾਇ ਦੁਤੀ ਨਕ ਝਾਰੇ॥ ਚੰਡ ਲਈ ਕਰ ਵਾਰ ਸੰਭਾਰ ਹਕਾਰ ਕੈ ਸੀਸ ਦਈ ਬਲੁ ਧਾਰੇ॥ ਜਾਇ ਪਰਿਓ ਸਿਰ ਦੁੂਰ ਪਰਾਇ ਜਉਂ ਟੂਟਤ ਅੰਬ ਬਇਆਰ ਕੇ ਮਾਰੇ॥੧੯੯॥ ਜਾਨ ਨਿਦਾਨ ਕੋ ਜੁੱਧ ਬਨਿਓ ਰਨ ਦੈਤ ਸਮੂਹ<noinclude></noinclude> m68mqrs5qnvn8f8wg1gzt0puv6cy8wh 250 59146 236564 214400 2026-09-27T05:12:02Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 236564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੮੬)}}</noinclude>ਸਬੈ ਉਠਿ ਧਾਏ॥ ਸਾਰ ਸੋਂ ਸਾਰ ਕੀ ਮਾਰ ਮਚੀ ਤਬ ਕਾਇਰ ਛਾਡ ਕੈ ਖੇਤ ਪਰਾਏ॥ ਚੰਡ ਕੇ ਖੱਗ ਗਦਾ ਲਗ ਦਾਨ ਵਰੰਚ ਕਰੰਚਕ ਹੁਇ ਤਨ ਆਏ॥ ਮੁੰਗ ਰੁਲਾਇ ਹਲਾਇ ਮਨੋ ਤਰੁ ਕਾਛੀ ਨੇ ਪੇਡ ਤੇ ਤੂਤ ਗਿਰਾਏ॥੨੭੭॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਪੇਖ ਚਮੁੰ ਬਹ ਦੈਤਨ ਕੀ ਪੁਨਿ ਚੰਡਕਾ ਆਪਣੇ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰੇ॥ ਬੀਰਨ ਕੇ ਤਨ ਚੀਰ ਪਟੀ ਰਸੇ ਦੈਤ ਹਕਾਰ ਪਛਾਰ ਸੰਘਾਰੇ॥ ਘਾਉ ਲਗੇ ਤਿਨ ਕੋ ਰਨ ਭੂਮਿ ਮੈ ਟੂਟ ਪਰੇ ਧਰ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਆਰੇ॥ ਜੁੱਧ ਸਮੈ ਸੁਤ ਭਾਨ ਮਨੋ ਸਸ ਕੇ ਸਭ ਟੂਕ ਜੁਦੇ ਕਰ ਡਾਰੇ॥੨੦੧॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਬੈ ਬਲਧਾਰ ਸੰਭਾਰ ਲਈ ਕਰ ਵਾਰ ਕਰੀ ਕਰ॥ਕੋਪ ਦਈ ਅਨਿ ਸੁੰਭ ਕ ਸੀਸ ਬਹੀ ਇਹ ਭਾਂਤ ਰਹੀ ਤਰ ਵਾਤਰ। ਕਉਨ ਸਰਾਹ ਕਰੈ ਕਹਿ ਤਾ ਛਿਨ ਸੋ ਬਿਬ ਹੋਇ ਪਰੇ ਧਰਨੀ ਪਰ। ਮਾਨਹੁ ਸਾਰੁ ਕੀ ਤਾਰ ਲੈ ਹਾਥ ਚਲਾਈ ਹੈ ਸਾਬਨ ਕੋ ਸਬਨੀ ਗਰ॥ ੧੦੧॥ ਇਤਿਸ੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿਬਿਲਾਸ ਨਿਸੁੰਭਬਧਹਿਧਿਆਇ ਖਸਟਮੋ ਸਮਾਪਤੰ॥੬॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਬ ਨਿਸੁੰਭ ਰਨ ਮਾਰਿਓ ਦੇਵੀ ਇਹ ਪਰਕਾਰ॥ ਭਾਜ ਦੈਤ ਇਕ ਸੁੰਪੈ ਗਇਓ ਤੁਰੰਗ ਮਡਾਰ॥੨੦੩॥ ਆਨ ਸੰਭ ਪੈ ਤਿਨ ਕਹੀ ਸਕਲ ਜੁੱਧ ਕੀ ਬਾਤ॥ ਤਬ ਭਾਜੇ ਦਾਨਵ ਸਬੈ ਮਾਰ ਲਇਓ ਤੁਮ ਭ੍ਰਾਤ॥ ੨੦੪॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਸੁੰਭ ਨਿਸੁੰਭ ਹਨਿਓ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਰਬੀਰ ਕੈ ਚਿੱਤਨ ਛੋਭ ਸਮਾਇਓ॥ ਸਾਜ ਚੜਿਓ ਗਜ ਬਾਜ ਸਮਾਜਕੈ ਦਾਨਵ ਪੁੰਜ ਲੀਏ ਰਨ ਆਇਓ॥ ਭੂਮ ਭਇਆਨਕ ਲੋਥ ਪਰੀ ਲਖਿ ਸ੍ਰਉਨਸਮੂਹ ਮਹਾ ਬਿਸਮਾਇਓ॥ ਮਾਨਹੁ ਸਾਰਸੁਤੀ ਉਮਡੀ ਜਲ ਸਾਗਰ ਕੇ ਮਿਲਬੇ ਕਹੁ ਧਾਇਓ॥ ੨੦੫॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਕੇਹਰਿ ਕਾਲਕਾ ਅੳ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਿ ਜੱਧ ਕਰਿਓ ਹੈ॥ ਦਾਨਵ ਸੈਨ ਹਭੀ ਇਨ ਹੂੰ ਸਭ ਇਉਂ ਕਹਿਕੈ ਮਨਿ ਕੋਪ ਭਰਿਓ ਹੈ॥ ਬੰਧ ਕਬੰਧ ਪਰਿਓ ਅਭ ਲੋਕ ਕੈ ਸੋਕ ਕੈ ਪਾਇ ਨ ਆਗੈ ਧਰਿਓ ਹੈ॥ ਧਾਇ ਸਕਿਓ ਨ ਭਯੋਂ ਭੈਭੀਤ ਹਿਚੀਤਹਿ ਮਾਨਹ ਲੰਗ ਪਰਿਓਹੈ॥੧੦੬॥ ਸਵੈਯਾ॥ ਫੇਰ ਕਹਿਓ ਦਲ ਕੋ ਜਬ ਸਭ ਸੁਮਾਨਿ ਚਲੇ ਤਬ ਦੈਤ ਘਨੇ॥ ਗਜ ਰਾਜ ਸੁਬਾਜਨ ਕੇ ਅਸਵਾਰ ਰਥੀ ਰਥ ਪਾਇਕ ਕਉਨ ਗਨੇ॥ ਤਹ ਘੇਰਿ ਲਈ ਚਹੁੰ ਓਰ ਤੇ ਚੰਡ ਮਹਾਂ ਤਿਨ ਕੇ ਤਨ ਦੀਹ ਬਨੇ॥ ਮਾਨਹੁ ਭਾਨ ਕੋ ਛਾਇ ਲਇਓ ਉਮਡੇ ਘਨਘੋਰ ਘਮੰਡ ਘਟਾ ਨਿਸਨੇ ੨੭੭॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਹੂੰ ਓਰ ਘੇਰੋ ਪਰਿਓ ਤਬੈ ਚੰਡਿ ਇਹ ਕੀਨ॥ ਕਾਲੀ ਸੋਂਹ ਸਿ ਤਿਨ ਕਹੀ ਨੈਨ ਸੈਨ ਕਰਿਦੀਨ॥੨੮॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਕੇਤੇ ਮਾਰਿ ਡਾਰੇ ਅਉ ਕੇਤਕ ਬਾਇ ਡਾਰੇ ਕੇਤਕ ਚਬਾਇ ਡਾਰੇ ਕਾਲੀ ਕੋਪਤ<noinclude></noinclude> c1mx6np0lfrk4ui6yl475wa19q2bicd 250 60988 236544 201855 2026-09-26T14:05:41Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 236544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{c|51}}</noinclude>ਓਹਦੀ ਭੈਣ ਸੁਹਾਵੀ ਬੀ ਮਗਰ ੨ ਗਈ,ਜਾਂ ਓਹ ਲਾਗਦੀ ਧਰਮਸਾਲਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਆਏ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਿਮ ਅਤੇ ਕਾਸਮ ਨੂੰ ਖਲੋਤੇ ਦੇਖ ਭੁਲ ਭੁਲੌੜੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਨੇ ਹੀ ਜਾਤਾ॥ {{gap}}ਇਸ ਭੁਲੌੜੀ ਨਾਲ ਆਜ਼ਿਮ ਰੂਮੀ ਦੀ ਸੁਰਤ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੁਨਿਆਰੇ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੰਗਲੀ ਉਸਦੇ ਗਲ ਸੀ ਸੁਨਿਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਧ੍ਰਿਕਾਰ ਰਿਹਾ ਸਾ, ਕਿ ਦੇਖ ਤੈਂ ਸੰਗਲੀ ਲੀਤੀ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਮੁੱਕਰ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਦੇਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ। ਆਜ਼ਮ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧਿੰਗੋਜ਼ੋਰੀ ਦੇਗਿਆ ਸਾਢੇਰ ਮੁੜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਮੁੱਕਰਣ ਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਗੱਲ ॥ {{gap}}ਐਨੇ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਈ ਨੂਰ ਭਰੀ ਉੱਥੇ ਆ ਨਿਕਲੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੁਦਾਈ ਗਭਰੂ ਪਹਿਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਭਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕੈਹ ਉਸਦੇ ਫੜਨ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਜੇ ਨਾਲ ਆਏ ਸਨ ਲੱਗੇ ਆਜ਼ਿਮ ਅਤੇ ਕਾਸਮ ਨੂੰ ਫੜਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਨ ਦੇਖ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਧਰਮਸਾਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ<noinclude></noinclude> 823ykj537q5yqzwiefx9x2jvpk6pu7n 250 60989 236545 168657 2026-09-26T14:17:46Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 236545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{c|52}}</noinclude>ਦੌੜ ਗਏ ਅਤੇ ਮਹੰਤਣੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਜਾ ਪਏ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਈ ਤੋਂ ਬਚਾ॥ {{center|<poem>ਪਰਿਹਾ ਹੇ ਮਾਤਾ ਇਹ ਵੇਖ, ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਆਈਗ੍ਰਸਣਪਸਾਰ,ਮੁਖ ਜਿਉਂ ਕੂਪ ਹੈ ਕਾਲ ਡਰਾਏ ਦੌੜ, ਸ਼ਰਣ ਤੈਂ ਆਂਵਦੇ। ਆਇ ਛੁੜਾਵੇ ਨਹੀਂ,ਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਵਦੇ॥</poem>}} {{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਓਹ ਮਹੰਤਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਹੈ? ਉਹ ਵੱਡੀ ਬੁਧਿਮਾਨ ਅਤੇ ਮੰਨੀ ਤੰਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਨ੍ਯਾਇ ਚੁਕਾਉਣ ਵਿਖੇ ਬੀ ਅਤਿ ਸੁਘੜ ਸੀ, ਆਜ਼ਿਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ, ਨੂਰਭਰੀ ਕੋਲੋਂ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਸਾਂਈ ਦੇ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਝੱਲੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਖੇ ਉਸਦਾ ਕਾਈ ਜਾਨ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ? ਕੀ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਤਿਸਦਾ ਅੰਗ ਸਾਕ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ? ਨੂਰਭਰੀ ਬੋਲੀ ਅਜੇਹੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਨੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ, ਮੁੜ ਮਹੰਤਣੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਤੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਇਸਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਤੀਮੀ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਲਾ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਇਹਦੀ ਇਹ ਸੂਰਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ?<noinclude></noinclude> bcchn7skilrq64g3l8qlhmk9uakyypp 250 65182 236554 219839 2026-09-26T16:36:52Z Harchand Bhinder 2624 236554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 1 |bSize = 450 |cWidth = 463 |cHeight = 648 |oTop = 20 |oLeft = 48 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 7avteqrlscauqk5fwzky27vlwp2rrst 250 67487 236536 203693 2026-09-26T13:27:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ।।}} {{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|'''ਮੁੱਢਲੀ ਬੇਨਤੀ'''}}}} {{xxx-larger|'''ਸ'''}}ਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ''''ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ'''' ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਿਸੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਪਰ ਵਿਕੋਲਿੱਤ੍ਰੇ ਖਿਆਲ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਿਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਅਨੂਠੇ ਉੱਚੇ ਦਮਕਦੇ ਵਿਕੋਲਿੱਤ੍ਰੇ ਖਿਆਲ ਹਨ ਉਥੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਦਰਸ਼ਨ ਆਭਾ ਦੇ ਰੰਗਾ 'ਚ ਵੀ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। {{gap}}ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਅਣਛਪੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਲਗਾਤਾਰ ਛਪਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ‘'''ਸਿੱਕਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਬਿਰਹੇ ਤੇ ਜੋਦੜੀਆਂ'''', ''''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ'''' ਅਤੇ ਇਕ ਪੁਸਤਕ '''ਗਜ਼ਲਾਂ''' ਦੀ 1973 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਮੰਗ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> i229pwxgnw50flg89yc30cnmlczkl6c 250 67493 236535 199437 2026-09-26T13:26:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|'''ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ॥'''}} {{dhr|6em}} {{center|{{xx-larger|'''ਨੈਣ ਝਮੱਕਾ'''}}}} {{dhr|2em}} {{Block center|<poem>ਕਮਲ ਨ ਉਗਦੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਤੋਂ, {{gap}}ਚਿੱਕੜ ਦੇਖ ਨ ਹੋ ਬੇਹਾਲ! ਦੇਖ ਗੁਲਾਬ ਖਿੜੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੀਂ, {{gap}}ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕੀ ਫੋਲਾ ਫਾਲ! ਕਿਸ ਕਿਸ ਫੁਲ ਤੋਂ ਕਣਚੁਣ ਲ੍ਯਾਈ? {{gap}}ਚੱਖ ਸ਼ਹਿਦ, ਨਾਂ ਅਸਲੇ ਪੁੱਛ, ‘ਨੈਣ ਝਮੱਕਾ' ਵੇਖ ਹੁਸਨ ਦਾ, {{gap}}ਅਰਸ਼ ਲਰਜ਼ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ।੧</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> 5rojltuomuqbi2vzqnsfs4d6yg6qgh5 250 67494 236537 203229 2026-09-26T13:28:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{underline|''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ/10''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਕਮਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ'''}}}} {{Block center|<poem>ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਵਿਚ ਖੜਾ ਖੜੋਤਾ, {{gap}}ਹੈ ਗਲ ਗਲ ਪਾਣੀ ਆਇਆ, ਬੂਰ ਸਿਵਾਲਾਂ ਘੇਰਾ ਘਤਿਆ, {{gap}}ਇਕ ਧ੍ਯਾਨ ਤੁਸਾਂ ਦਰ ਲਾਇਆ ਵਾਹ ਚਮਕਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਸੁਹਣੇ! {{gap}}ਸਾਡੀ ਮੈਲ ਤੁਸਾਂ ਨਾ ਗਥਰੀ, ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਭੇਜ ਅਰਸ਼ ਤੋਂ {{gap}}ਸਾਡਾ ਜੀਉੜਾ ਤੁਸਾਂ ਖਿੜਾਇਆ।੨</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ'''}}}} {{Block center|<poem>ਖਿੜ ਗੁਲਾਬ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁਲ੍ਹ ਮਾਨੋਂ ਪੈਂਦਾ, ਪਰ ਹੇਠਾਂ ਕੰਡਾ ਛਹਿ ਬੈਠਾ, ਮਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆ ਕਹਿੰਦਾ: "ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਨੇਹੁ' ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਲਾਕੇ ਪੀ ਲਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, "ਜੱਫਾ-ਮਾਰ ਨੇਹੁ' ਜੋ ਲਾਂਦਾ, ਉਹ ਪੀੜਾਂ ਬੀ ਸਹਿੰਦਾ"।੩</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> s9ivj0jrp55dq6m9us87rdtf4ofm8bg 250 67495 236538 203230 2026-09-26T13:28:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{underline|{{right|''11/ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਚਿਣਂਗ'''}}}} {{Block center|<poem>ਦਿਉਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਘ ਆ ਗਈ, ਅੱਗ ਕਿਸੇ ਜਦ ਬਾਲੀ, “ਇਹ ਕੀ ਚਮਤਕਾਰ ਸੁਖ ਵਾਲਾ?” ਪੁੱਛਣ ਹੋਹੁ ਸਵਾਲੀ। ਬਿਜਲੀ ਨੇ ਤਦ ਗਰਜ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਸੁਖ ਨੀਂਦੇ ਸੁੱਤਿਓ! "ਤੁਸੀਂ ਅਗਨ ਹੋ ਆਪ, ਸੁਹਣਿਓ! ਪਰ ਚਿਣਂਗੋਂ ਹੋ ਖਾਲੀ।”। ੪.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ'''}}}} {{center|{{smaller|ਧੁਖਦੀ ਧੂਪਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀਂ:-}}}} {{Block center|<poem>ਜੰਮੀ, ਪਲੀ, ਬਰਫ ਵਿਚ ਖੇਡੀ, ਸਹਸਿੱਟਾਂ, ਦਰ ਆਈ, ਚੜ੍ਹ ਅਗਨੀ ਜਦ ਆਪਾ ਹੋਮਿਆਂ, ਆਪੇ ਮੁਸ਼ਕ ਮਚਾਈ। ਤਦੋਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਲੀਦਾਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ, ਪਹੁੰਚ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ, ਹੇ ਠਾਕੁਰ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੁਸਾਂ ਬਣਾਈ। ੫.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> nhpk9fd008d3mnkyc10fxhbzrs33vtc 250 67496 236539 203231 2026-09-26T13:29:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{underline|''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ/12''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਲੰਮੀ ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ'''}}}} {{Block center|<poem>ਕਿਰਦਾ ਵੇਖ ਪੰਖੜੀ ਹੋ ਹੋ, ਪੁਛਿਆ ਕਿਸੇ ਗੁਲਾਬ ਤਈਂ: “ਇਹ ਸੁਹਣੱਪ! ਇਹ ਖੇੜਾ! ਹਾਇ ਹਾਇ! ਉਮਰਾ ਥੋੜੀ ਭਾਗ ਪਈ!” ਹੱਸ ਕਿਹਾ ਉਸ: ਸਫਲ ਏ ਥੋੜੀ, ਮੁਸ਼ਕ ਮਚਾਂਦਿਆਂ ਬੀਤੀ ਜੋ, "ਲੰਮੀ ਦਾ ਕਰ ਫਿਕਰ ਬੰਦਿਆ! ਬਿਨ ਮੁਸ਼ਕੇ ਜੋ ਬੀਤ ਰਹੀ।” ੬.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਮਹਿੰਗੇ ਖੇੜੇ'''}}}} {{Block center|<poem>ਤੇਰੀ ਖ਼ਾਤਰ ਸੁਣ ਗੁਲਾਬ ਵੇ! {{gap}}{{gap}}ਕੰਡੇ ਕਈ ਸਹੇੜੇ, ਕੋਈ ਚੁਭਦਾ, ਕੁਈ ਡੂੰਘਾ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ, {{gap}}{{gap}}ਪਾਂਦਾ ਕੁਈ ਦੁਫੇੜੇ। ਸਹਿਂਦਿਆਂ ਝਲਦਿਆਂ ਆਹ ਦਿਨ ਆਏ, {{gap}}{{gap}}ਲਟਕ ਨ ਤੈਂਡੀ ਛੁਟਦੀ, ਡਾਢੇ ਮਹਿੰਗੇ, ਸਜਣਾਂ! ਤੇਰੇ {{gap}}{{gap}}ਰੂਪ, ਰੰਗ ਤੇ ਖੇੜੇ। ੭.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> l95dgceoaddq98njsm3dw14uk920qs3 250 67497 236540 203233 2026-09-26T13:30:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{underline|{{right|''13/ ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਲੜ ਲਾਏ ਦੀ ਲਾਜ'''}}}} {{Block center|<poem>ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜੀਏ ਇਕ ਵਾਰੀ, {{gap}}{{gap}}ਉਸ ਦੀ ਲਾਜ ਨਿਬਾਹੀਏ; ਇਕ ਵਾਰੀ ਜੋ ਕੀਤਾ ਅਪਣਾ, {{gap}}{{gap}}ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਤ ਅਪਣਾਈਏ। ਔਗੁਣ ਉਸ ਦੇ ਛਾਣੀਏ ਨਾਹੀਂ, {{gap}}{{gap}}ਅਪਣਾ ਬਿਰਦ ਰਖਾਈਏ। ਭੁੱਲ ਸੁਧਰੀਵੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤਿਆਂ, {{gap}}{{gap}}ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਸਦਾ ਕਰਾਈਏ। ੮.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਸੁਹਣਿਆਂ ਦਾ ਸੁਹਣਾ'''}}}} {{Block center|<poem>ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਹੁਸਨ ਦੀ ਸ਼ੋਖੀ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਲੁਕਿਆ ਨ ਪਰਦੀਂ ਲੁਕਾਇਆਂ; ਹੁਸਨ ਦੀ ਆਭਾ ਨੇ ਪਰਦੇ ਨੂਰਾਏ, ਮਾਨੋ ਹੁਸਨ ਹੈਵੇ ਆਪ ਸੁਹਾਇਆ। ਸਿਆਣਿਆਂ ਰਮਜ਼ ਸਿਆਣ ਹੈ ਲੀਤੀ, ਜ਼ਾਹਰੀ ਹੁਸਨ ਹੈਵੇ ਪਰਦਾ, ਉਹਲੇ ਜਿਹਦੇ ਬੈਠਾ ਸੁਹਣਯਾਂਦਾ ਸੁਹਣਾ, ਮਹਿਰਮਾਂ ਨੇ ਪ੍ਯਾਰ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਇਆ। ੯.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> dojdysfmt1cgqs4lodh95ratocnaymh 250 67498 236541 203234 2026-09-26T13:31:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{left|{{underline|''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ/14''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਲਪਟ'''}}}} {{Block center|<poem>ਕਦੇ ਚਮਨ ਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ਕੂਲਿਆਂ 'ਚੋਂ, ਸਹਿਜੇ ਤਿਲਕਕੇ ਮਿਲੇਂ ਤੂੰ ਆਣ ਪ੍ਯਾਰੀ! ਕਦੇ ਖਿਸਕ ਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਤਾਰ ਵਿੱਚੋਂ, ਆਪੇ ਆਣ ਮਿਲਦੀ, ਜਿੰਦ ਜਾਇ ਵਾਰੀ! ਕਦੇ ਲਪਟ! ਤੂੰ ਵਿੱਚ ਨਸੀਮ ਰਲ ਕੇ, ਕਿਤੋਂ ਅਗਮ ਤੋਂ ਆਣ ਲਪੇਟ ਮਾਰੀ। ਚਹੇ ਕਿਤੋਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਝਾਤ ਪਾਵੇਂ, ਜਾਨ ਜਾਇ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਲਿਪਟ ਸਾਰੀ। ੧੦</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਲੋਹਾ ਤੇ ਫੌਲਾਦ'''}}}} {{Block center|<poem>ਚੁੰਬਕ ਨੂੰ ਜਦ ਲੋਹਾ ਛੁਹਿਆ, ਲੋਹਾ ਚੁੰਬਕ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਚੁੰਬਕ ਮਿਲੀ ਪਰੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਲੋਹੇ ਚੁੰਬਕ ਖੋਇਆ। {{gap}}ਪਰ ਫੁਲਾਦ ਨੂੰ ਚੁੰਬਕ ਨੇ ਜਦ {{gap}}ਛੋਹ ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ {{gap}}ਜੱਫਾ ਮਾਰ ਲਿਆ ਉਸ ਪੱਕਾ {{gap}}ਰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਮੋਇਆ। ੧੧.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> of6p2oivcd19sb2wktpcv9m3hl6iz8i 250 67499 236542 203237 2026-09-26T13:31:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{right|15/{{underline|''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਭਾਵੇ ਸੁ ਓਦਾਂ ਕਰ ਦਈਂ'''}}}} {{Block center|<poem>ਬਾਦਬਾਂ ਲੱਥੇ ਪਏ ਹਨ, {{gap}}ਵਾ ਮੁਖ਼ਾਲਫ ਟਿਕ ਗਈ, ਬਾਦਬਾਂ ਕਿਉਂ ਚਾੜ੍ਹਨੇ ਹੈ, {{gap}}ਰਾਸ ਵਾ ਨਾ ਚਲ ਪਈ। ਚੱਪੇ ਪਏ ਹਨ ਚੁੱਪ ਹੁਣ, {{gap}}ਬਾਹਾਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਥੱਕ ਮੈਂ ਹਾਂ ਪਈ ਨਿੱਸਲ ਹੋਈ, ਭਾਵੇ ਸੁ ਓਦਾਂ ਕਰ ਦਈਂ। ੧੨.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਆਤਮਾਂ'''}}}} {{Block center|<poem>ਪਹਿਲੀ ਕਰਾਮਾਤ ਇ ‘ਦੇਹੀ', ਦੇਹ ਆਤਮਾ ਪਹਿਲਾ। {{gap}}ਦੂਜੀ ਕਰਾਮਾਤ ਇਹ ਦਿਲ ਹੈ, {{gap}}ਦੂਆ ਆਤਮਾ ਅਹਿਲਾ<ref>ਘਰ ਦਾ ਵਾਸੀ, ਦੇਹ ਰੂਪੀ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ</ref>। ਤੀਆ ਆਤਮਾ ਆਪਾ ਤੇਰਾ, ਚੌਥਾ ਲੁਕਿਆ ਉਹਲੇ {{gap}}ਇਸਦੇ ਆਪੇ ਦੇ ਹੈ, ਪਰ ਇਹੋ {{gap}}ਹਰਿ ਰੰਗ ਚਮਕੇ ਲਹਿਲ੍ਹਾ। ੧੩.</poem>}}{{nop}}<noinclude>{{bar|8}}</noinclude> jisa9yyhafx3pk197l47a611rsumntd 250 67885 236558 203328 2026-09-27T03:36:17Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 236558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" />{{right|{{underline|''59/ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ'''}}}} {{Block center|<poem>ਖੁਸ਼ੀ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦੇਖਣ ਖ਼ਾਤਰ {{gap|2em}}ਸੀ ਅਸਾਂ ਸੁਗਾਤ ਘਲਾਈ, ਐਪਰ ਸਗਵੀਂ ਮੋੜ ਭੇਜਕੇ {{gap|2em}}ਹੈ ਖੁਸ਼ ਤੁਸਾਂ ਚਿਤ ਆਈ; ਘੱਲਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਅਸੀਂ ਸਾਂ ਹੋਏ {{gap|2em}}ਤੁਸੀਂ ਲੈਕੇ ਖੁਸ਼ ਨ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਗੱਲੇ ਖੁਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਹੋਏ ਹੋ {{gap|2em}}ਅਸਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ੯੮.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਆਂਦਰਾਂ ਠਰ ਰਹੀਆਂ'''}}}} {{Block center|<poem>ਬਕਰੀ ਨਾਲ ਪਠੋਰੀ {{gap|5em}}ਚੀਣਾ ਚਰ ਰਹੀਆਂ, ਹਰਿਆ ਹਰਿਆ ਚੀਣਾ {{gap|5em}}ਦੋਵੇਂ ਚਰ ਰਹੀਆਂ; ਚਰਦਿਆਂ ਬੁਥੀ ਚਾਣ {{gap|5em}}ਨਜ਼ਰਾਂ ਲੜ ਰਹੀਆਂ; ਪਵੇ ਅਗੰਮੀ ਧੂਹ {{gap|5em}}ਆਂਦਰਾਂ ਠਰ ਰਹੀਆਂ। ੯੯.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> nlu6y9pbhzw7fccsdhjzpwvrot59kuh 250 67886 236559 203336 2026-09-27T03:37:07Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 236559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" />{{left|{{underline|''ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ/60''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਰਜ਼ਾਈ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ'''}}}} {{Block center|<poem>ਨਾ ਮੈਂ ਨਿੱਘੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਤੱਤੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਠੰਢੀ ਠਾਰ, ਤੂੰ ਨਿੱਘਾ, ਨਿੱਘਾਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ, ਨਿੱਘਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗ ਲਗਾਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿੱਘੀ ਹੋਵਾਂ, ਨਿੱਘਿਆਂ ਕਰਾਂ, ਦਿਆਂ ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਦਾਤ ਸੰਮ੍ਵਾਰ। ੧੦੦.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਸੰਗੀਤਕ ਠੰਢ'''}}}} {{Block center|<poem>{{overfloat left|''ਲਾਲੀ:-''|depth=5em}} ਲਬ ਯਾਕੂਤ ਤੁਧੇ ਦੇ ਦਿੱਸਣ ਤ੍ਰੇਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਯਾਰੇ? ਕੀ ਪੀਓਗੇ, ਸ਼ਰਬਤ ਮਿੱਠੇ, ਅਰਕ ਗੁਲਾਬ ਸੁਆਰੇ? ਕਿਉੜਾ, ਬੇਦਮੁਸ਼ਕ ਕਿ ਸੰਦਲ ਬਰਫੀਂ ਰਖ ਰਖ ਠਾਰੇ? {{overfloat left|''ਲਾਲ:-''|depth=5em}} ਲਬਾਂ ਤਿਹਾਇਆਂ ਨੂੰ, ਸੁਣ ਸਜਨੀ ਸੰਗੀਤਕ ਰਸ ਠਾਰੇ। ੧੦੧.</poem>}}{{nop}}<noinclude></noinclude> ixpgy5mlfnn0g573n4ofwj44qwf5gfj 250 67921 236560 203338 2026-09-27T04:36:06Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 236560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" />{{right|{{underline|''61/ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ''}}}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਬੁਝਾਰਤ'''}}}} {{Block center|<poem>ਘਰ ਊਦਾ, ਤ੍ਰੈ ਨਰ ਵਿਚ ਪੀਲੇ, {{gap|3em}}ਤ੍ਰੈ ਵਿਚ ਰੱਤੀਆਂ ਨਾਰਾਂ, ਘਰ ਲੈਂਦਾ, ਨਰ ਡਿਗ ਡਿਗ ਜਾਂਦੇ; {{gap|3em}}ਪਰ ਓ ਮੁਸ਼ਕੀਆਂ ਨਾਰਾਂ- ਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਘਰ ਘਰ ਜਾ ਫਿਰਦੀਆਂ, {{gap|2em}}ਸਿਰ ਠਾਕੁਰ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ; ਮੱਥੇ ਲਗ ਲਗ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਂਦੀਆਂ, {{gap|2em}}ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੇਣ ਹੁਲਾਰਾਂ<ref>ਉੱਤਰ: ਕੇਸਰ ਦਾ ਫੁੱਲ।</ref>। ੧੦੨.</poem>}} {{center|{{x-larger|'''ਸੁਹਾਵੀ ਛੁਹ'''}}}} {{Block center|<poem>ਸੁਣ ਗੁਲਾਬ! ਅਸਾਂ ਲੰਘਦ੍ਯਾਂ ਲੰਘਦ੍ਯਾਂ ਛੁਹ ਤੇਰੀ ਕੁਝ ਲੈ ਲਈ ਏ, ਰੂਪ ਰੰਗ ਦੀ ਆਭਾ ਪ੍ਯਾਰੀ ਦਿਲ ਸਾਡੇ ਤੇ ਪੈ ਗਈ ਏ। ਗੰਧ ਸੁਗੰਧੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ਖੇੜਾ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੇ ਗਈ ਏ; ਤੁਸੀਂ ਝੁਮੰਦੇ, ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੰਦ ਸਾਡੀ ਲਹਿਰੇ ਲੈ ਰਹੀ ਏ। ੧੦੩.</poem>}}{{nop}} {{bar|8}}<noinclude></noinclude> fp7onr7jbio96x8denfyqhnvws7pozt 252 70364 237419 220590 2026-09-27T08:14:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 237419 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137969371 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 10="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even={{rh|{{{pagenum}}}||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ|}} |Header_odd={{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||{{{pagenum}}}}} |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} ob7de4ng3d6qpv64vxmvdkgqlyvvtki 237420 237419 2026-09-27T08:15:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 237420 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q137969371 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 10="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even={{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||{{{pagenum}}}}} |Header_odd={{rh|{{{pagenum}}}||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ|}} |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} mky3r17hexuzuzudq08iu9b6rlfd1ll 250 70367 237590 212434 2026-09-27T09:20:10Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 237590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||5}}</noinclude>{{center|{{larger|'''ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ'''}}}} ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਵਿਚ ੧੨ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ, ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚੋਣਵੇਂ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪੂਰਨ ਸਿਖਾਂ ਦੇ, ਪਰੰਤੂ ਐਸੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਗੁਣ ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਖਿਆਲ ਕੀਤੇ ਯਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੂਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਪਰ ਕਿਆਸ ਏਸ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਪੁਰਦ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਇਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਅਮਲੋਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਭਾਈ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਲੱਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਕੇਵਲ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿਤੇ ਹਨ, ਹਰੇਕ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਯਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਯਾ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਰਲਣ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਯਾ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਪਰ ਕਿਸੇ ਪਰਚੇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਦਿ ਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਚਲ ਸਕਦਾ, ਜੇ ਕਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਅਥਵਾ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗਯਾਨੀ ਇਹ ਉੱਦਮ ਨਾ ਕਰ ਜਾਂਦੇ। ਗ੍ਯਾਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਥੋੜੇ ਥੋੜੇ ਪ੍ਰਸੰਗ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਕਤ ਤਕ ਸਿੱਖੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸਨ, ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਪੋਥੀ ਦੀਆਂ ਆਰੰਭਕ ਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਮਾਚਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਸੁਣੇ ਤੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਹ ਪੋਥੀ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸੰਚੇ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਾਰੇ ਕਰਨੇ ਦੀ ਤੀਕ ਸੰਮਤ ੧੮੯੨ ਬਿ: ਲਿਖੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਉਤਾਰਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ ੭੭ ਵਰਹੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਪੋਥੀ ਤੋਂ ਇਹ ਉਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕਿਤਨਾ ਉਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਸੰਚਾ ੭੭ ਵਰਹੇ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਰ ਨਾ ਸਾਡੇ ਦੇਖਣੇ ਵਿਚ ਆਯਾ ਹੈ<ref>ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅਸਾਂ 1870 ਬਿ. ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨੁਸਖਾ ਬੀ ਡਿੱਠਾ ਹੈ।</ref>, ਪਰ ਪੋਥੀ ਦੀ<noinclude>{{rule}}</noinclude> iu5x6hlnqvwyb4baskkfnlfr9j25xct 250 70485 237580 212958 2026-09-27T08:38:12Z Harpreet Kaur22 2778 237580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AMRIT RAISAR" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||10}}</noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਹਕਾਮ ਹੋਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਾਨੁ ਵਡਿਆਈ ਛੱਡ ਕੇ ਸਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਹ ਅਲੂਣੀ ਸਿਲਾ ਚੱਟਦੇ ਹੈਨਿ। ਨਾਮ ਦਾਨ ਇਸਨਾਨ ਵੈਰਾਗ ਇਹੁ ਮੋਤੀ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਚੁਗਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਨਿਤ ਜਾਣ ਕੇ ਸਭ ਆਸ ਛਡ ਕੇ ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਆਸ ਰਖਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਸਚ-ਖੰਡ ਜਾਣ ਕੇ ਤੇ ਸਬਦ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਤਖਤ ਵਿਚ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਵੀਹ ਵਿਸਵੇ ਜਗਤ ਹੈ ਤੇ ਇਕੀਹਵੀਂ ਪਤਿ ਦੀ ਪੌੜੀ ਸਬਦਿ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਗੁੰਗਾ ਮਠਿਆਈ ' ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੈਸੇ ਜੇਹੀ ਬ੍ਰਿਤ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ ਸੋ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਪਰੁ ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ॥੫॥<noinclude></noinclude> 9egaheqvldl0y3uyzloov32uc3h1zai 237581 237580 2026-09-27T08:39:51Z Harpreet Kaur22 2778 237581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AMRIT RAISAR" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||10}}</noinclude>{{right|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਹਕਾਮ ਹੋਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਾਨੁ ਵਡਿਆਈ ਛੱਡ ਕੇ ਸਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਹ ਅਲੂਣੀ ਸਿਲਾ ਚੱਟਦੇ ਹੈਨਿ। ਨਾਮ ਦਾਨ ਇਸਨਾਨ ਵੈਰਾਗ ਇਹੁ ਮੋਤੀ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਚੁਗਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਨਿਤ ਜਾਣ ਕੇ ਸਭ ਆਸ ਛਡ ਕੇ ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਆਸ ਰਖਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਸਚ-ਖੰਡ ਜਾਣ ਕੇ ਤੇ ਸਬਦ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਤਖਤ ਵਿਚ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਵੀਹ ਵਿਸਵੇ ਜਗਤ ਹੈ ਤੇ ਇਕੀਹਵੀਂ ਪਤਿ ਦੀ ਪੌੜੀ ਸਬਦਿ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਗੁੰਗਾ ਮਠਿਆਈ ' ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੈਸੇ ਜੇਹੀ ਬ੍ਰਿਤ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ ਸੋ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਪਰੁ ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ॥੫॥<noinclude></noinclude> hnfqvjfjwebjn6eji1p7f8tz5f2rdt6 250 71000 236502 214608 2026-09-26T12:11:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{rh||66}}</noinclude>ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਵਾ ਲਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਕੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਕਸੂਰਵਾਰ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬੇਵਕੂਫ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਜਲਦੀ ਅਜਿਹਾ ਨਿਯਮ ਬਣਵਾਉਣਗੇ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਸਮੇਂ ਹਰੇਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਾ ਇਕ ਬੱਚਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਕਾਰਨ ਰਹੇ ਹੋਣ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਾਂ ਧਰਨਿਆਂ, ਰੈਲੀਆਂ, ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ, ਮਰਨ ਵਰਤਾਂ ਜਾਂ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਧਰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ’ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਚਲੋ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੋਸ ਜਤਾਉਣਾ ਜਾਂ ਧਰਨਾ ਲਾਉਣਾ, ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਅਤੇ ਗੰਦ ਖਿੰਡਾ ਕੇ ਰੋਸ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਇਕ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਸੜਕਾਂ, ਦਫਤਰਾਂ, ਮੇਨ ਗੇਟ ਆਦਿ ਅੱਗੇ ਕਈਂ ਕਈ ਦਿਨ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਥੇਹਾਂ 'ਚੋਂ ਬਦਬੂ ਮਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਚੁਕਵਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਸਭ ਡਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਤੇ ਝੂਠਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਫਸਾ ਦੇਣ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਵੱਜੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਇਨੋਵਾ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਬਾਹਰੋਂ ਕੂੜੇ ਅਤੇ ਗੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬੰਦੇ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਕ {{nop}}<noinclude></noinclude> 7lafctmu35s6c6lw1twi3zs8pgkav94 250 71001 236503 214609 2026-09-26T12:22:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{rh||67}}</noinclude>ਲੜਾਈ-ਝਗੜੇ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵੱਲੋਂ ਨੌਕਰੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਗਈ।</br> {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਬੁਲੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿਚ ਇਕ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਅਧਿਕਾਰੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਂ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਤੰਗੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਦੁੱਖਾਂ-ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲੈ ਲਵੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਕੰਮ ਦੇ ਵਾਧੂ ਬੋਝ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਵਿਚ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਿਚ ਰਹੇਗਾ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਾਂ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਪਾਸੋਂ ਗਰਾਂਟਾਂ ਲੈਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਤਾਲਾ ਲਾ ਕੇ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਡੱਕਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਹੁਣ ਤਾਂ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹੀ ਅਥਾਰਟੀ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਬਣਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਧ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਸਰਰਸੂਖ ਨਾਲ ਤਰੱਕੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਬੜੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਸੋਧਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਰੱਕੀਆਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਵਿਹਲੇ ਰਹਿ ਕੇ ਤਨਖਾਹਾਂ ਲੈਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ {{nop}}<noinclude></noinclude> s2qhbubhpaa0dshenc443psaeaf1o6x 250 71002 236504 236220 2026-09-26T12:32:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||68}}</noinclude>ਹੈ। ਚਲੋ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਰੋਅਬ ਡੀ.ਸੀ. ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਏ ਕਲਾਸ, ਬੀ ਅਤੇ ਸੀ ਕਲਾਸ, ਪੇਂਟਾ ਆਦਿ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜ-ਪੰਜ, ਸੱਤ-ਸੱਤ ਗਰੁੱਪ ਅਹੁਦੇਦਾਰੀ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਏ., ਐੱਮ.ਪੀ. ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਕੰਡੇ ਵਰਤ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਵੀ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਨੂੰ 'ਸਿਆਸਤ' ਵਿਚ ਭਰੋਜੂਏਸ਼ਨ, ਪੋਸਟ-ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੀਐੱਚ.ਡੀ. ਦੇ ਕੋਰਸ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੂਹ ਐੱਮ.ਐੱਲ.ਏ. ਐੱਮ.ਪੀ., ਮੰਤਰੀ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਦਿ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਲੈਣ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਛੂਹ ਰਹੀ ਐ।”</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸਿਖਰ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਇਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਾਇਲਾਜ ਯੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਲੈਕਚਰ ਘੱਟ ਲਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਲੈਕਚਰ ਘਟਣ ਤੋਂ ਵਰਜਦਿਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਉੱਚਾ-ਨੀਵਾਂ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉੱਚ-ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਲੈਕਚਰ ਘਟਣ ਦਾ ਡਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੇ ਸਖਤ ਲਹਿਜ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਕਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਇਸੇ ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਤਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਗੀਤ ਹੈ ‘ਬਾਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਅਦ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਹਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਏ', ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ {{nop}}<noinclude></noinclude> hcos6d5c035c7zp3j1czugzgrplmoiw 250 71003 236505 236221 2026-09-26T12:33:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||69}}</noinclude>ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਨੇ ਛੁਡਾ ਕੇ ਮਸਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ, ਕੇਵਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਯਥਾਰਥ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦਫਤਰ ਅੱਗੇ ਧਰਨਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਲੜਕੀ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਖਿਲਾਫ ਕਤਲ ਦਾ ਕੇਸ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਲੜਕੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਕਸਰ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਖੈਰ ! ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਦੂਜੇ ਧੜੇ ਦੀ ਵਾਰੀ ਸੀ। ਦੂਜਾ ਧੜਾ ਵੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦਫਤਰ ਅੱਗੇ ਧਰਨਾ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇਰਾਦਾ-ਏ-ਕਤਲ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਂਟਰੀ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਾਂਚ-ਪੜ੍ਹਤਾਲ ਉਪਰੰਤ ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਐਂਟਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪੱਖੀ ਧੜਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਇਕ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਟੈਂਟ ਲਗਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਂਟਰੀ ਬਹਾਲ ਕਰੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਗੇਟ 'ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰਡ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਟੈਂਟ ਲਗਾ ਕੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਕਦੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚੋਂ ਸਿਆਸਤ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨ ਮਰਜ਼ੀ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ, ਜਿੰਨੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਂਚ-ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਤਾਲਾਂ ਕਰਵਾ ਲਈਆਂ ਜਾਣ, ਪਰੰਤੂ ਮਾਹੌਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। {{nop}}<noinclude></noinclude> cjmt12t6ky1g6o2d00h2io5s64kz8tf 250 71004 236506 236225 2026-09-26T12:34:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||70}}</noinclude>ਵੈਸੇ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੜਤਾਲ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਖਤ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਸਪੈਂਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਵ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਤਾਲ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਇਆਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਾਰ-ਕੁਟਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਂਟਰੀ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।</br> {{gap}}ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਕਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਖੂਨ-ਪਸੀਨਾ ਵਹਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ, ਸੜਕਾਂ ਰੋਕ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ-ਤਕਲੀਫਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਰ ਵਰਗ ਧਰਨਿਆਂ, ਨਾਅਰਿਆਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਜਿੰਦਾਬਾਦ ਮੁਰਦਾਬਾਦ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਨਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਹੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (ਵਿੱਦਿਆ) ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਮਖੌਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, “ਭਾਅ ਜੀ, ਅੱਜ ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਯੂਨਾਵਰਸਟੇ ਮਾ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਤੇ, ਯੋ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਬਣਾਇਆ ਥਮੇ। ਜੇ ਕੰਮ ਨ੍ਹੀ ਕਰੇਂਗੇ ਤਾਂ ਤਨਖਾਹ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਭਾਲ਼ਾਂ। ਦਰਅਸਲ ਯੋ ਵੇਹਲੇ ਲੋਕ ਐਂ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੀ ਧਰ ਟਿਕਾਣੈ ਆਜੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੋ ਕੰਮ ਹੈ ਨੀ, ਯੂਨਾਵਰਸਿਟੀ ਮਾ ਤੋਂ ਵੈਸੇ ਨ੍ਹੀ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ। ਔਹ ਫਲਾਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਾ ਮੁੰਡਾ {{nop}}<noinclude></noinclude> 8g6ndbb75z75x1qn7juf2u0sevx1fvv 250 71005 236507 236231 2026-09-26T12:36:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||71}}</noinclude>ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਤੋ ਮੇਰੇ ਸਾਮਣੈ ਪਾਰਕ ਮਾ ਸੈਰ ਕਰੀ ਜਾਹਾ, ਨਾਲ਼ੇ ਕਹਾਂ ਯੋ ਪੜ੍ਹਾਵਾ ਯੂਨਾਵਰਸਿਟੀ ਮਾ। ਜੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੈਰ ਕਰਾ, ਫੇਰ ਪੜ੍ਹਾਵਾ ਕਦ ਐ। ਗੈਲ ਕਹਾਂ ਯੋ ਲੱਖ ਰੁਪੱਈਏ ਤੇ ਉੱਪਰ ਤਨਖਾਹ ਲੇਹਾ। ਕੰਮ ਧੇਲੇ ਕਾ ਨ੍ਹੀ ਕਰਦਾ। ਔਹ ਤੋਤਿਆਂ ਆਲ਼ੀ ਕੀ ਨੂੰਹ ਦਸ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਮੇਰੇ ਗੈਲ ਦਫਤਰ ਮਾ ਜਾਹਾ, ਭਲਾ ਜੇ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਜੂਤ ਲੈ ਕੇ ਪੁੱਛੇ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਦਫ਼ਤਰ ਉਸਕੇ ਬਾਪ ਨੈ ਲਾਇਆ।” ਉਹ ਅਕਸਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਕੇ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰ ਪਾਰਾ ਚੜਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਬਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਕਮਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਛੇ ਵਜੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਛੇ-ਸੱਤ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਘਰ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਕੇ ਕਮਾਉਂਦੇ ਵਿਹਲੜ ਬੰਦੇ ਕੇਵਲ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ। ਇਹ ਉਸ (ਵਿੱਦਿਆ) ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਹੀ ਫਲ਼ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਅੱਜ ਉਸ ਕੋਲ਼ ਵਧੀਆ ਘਰ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਸਡਾਨ ਕਾਰ ਹੈ; 60 ਇੰਚੀ ਸਮਾਰਟ ਟੀ.ਵੀ., ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਚਾਰ ਬੱਚੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਏ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨੌਕਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਲੋਕ ਰੋਜਗਾਰ ਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਰਵਿਸ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਦ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਿਆ। ਸਾਲ 1995 ਵਿਚ ਇਹ ਐਕਟ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 2016 ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਲਈ ਨਾ ਰੈਂਪ, ਨਾ ਲਿਫਟ, ਬਸ ਦਿਵਿਆਂਗ ਕੇਵਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਰਸ ਅਤੇ ਦਯਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸਨ। ਸਾਲ 1995 ਵਿਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿਚ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲ ਅਣਗੌਲਿਆ ਰਿਹਾ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਬਸ ਯੂ.ਐਨ.ਓ. ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਇਹ ਐਕਟ ਬਣਾਉਣਾ ਪਿਆ ਪਰ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲੀ। ਉਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆਂਗ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੀ ਇੱਕਾ-ਦੁੱਕਾ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ/ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ {{nop}}<noinclude></noinclude> 1p3xhunftlgqvmpww6cxss8hol2ozx8 250 71006 236508 236245 2026-09-26T12:37:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||72}}</noinclude>ਕੋਈ ਹੱਕ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਤਰਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਆਉਣ ਲੱਗੀ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ 2024 ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਦਿਵਾਉਣ, ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ, ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਹਾਰਡ ਅਤੇ ਸੌਫ਼ਟ ਕਾਪੀਆਂ ਵੰਡਣ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਭਾਗਾਂ ਚੁੱਪ ਬਣਵਾਉਣ, ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਕੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ, ਦਿਵਿਆਂਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਪੰਜਾਬ/ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਤਰਾਂ/ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵੰਡਣ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਵਰਗ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਇਹ ਇਕ ਸੰਸਥਾ ਜਿੰਨਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਇਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਭ ਦਿਵਿਆਂਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਗਠਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿਵਿਆਂਰਤਾ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨੋਡਲ ਅਫਸਰ, ਦ ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਚ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਵਾਈ। ਭਾਵੇਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਰਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖਵਾ ਹਨ ਪਰ ਮੱਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਵਰਗ ਸੁਚੇਤ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਇਕ ਸੁੱਤੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਮਾਣ ਰਹੇਗਾ।</br> {{gap}ਖੈਰ! ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਟੈਲੀਫੋਨ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੰਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਅਦਾਰੇ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ‘ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀ ਬਿਲਕੁੱਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਐਫੀਡੇਵਿਟ ਦੇ ਕੇ ਜਾਣਗੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਨਾ ਭੇਜਣਾ।” ਅਜਿਹਾ ਸੋਚਣ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ।<noinclude></noinclude> cms1b1jtnaaqksneexis1awfiyz94k4 250 71007 236509 236246 2026-09-26T12:38:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||73}}</noinclude>ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਦਾਰੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਰੀੜ ਦੀ ਹੱਡੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਰਮਚਾਰੀ/ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਵ ਜੈਸਾ ਬੀਜ ਬੀਜੋਗੇ, ਫਸਲ ਵੀ ਤਾਂ ਵੈਸੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਕਸਰਤ ਕਰਵਾ ਕੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਡਿਊਟੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿੰਟ ਆਊਟ ਕੱਢ ਕੇ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ “ਲੰਚ ਬਰੇਕ ਦਾ ਸਮਾਂ - ਦੁਪਹਿਰ 1 ਤੋਂ 1:30 ਵਜੇ ਤੱਕ।” ਅਜਿਹਾ ਨੋਟਿਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸੋ ਹੀਣਾ ਹੀ ਲੱਗਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਪਿਤਾ/ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਮ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ/ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਣਾ ਇਕ ਆਮ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਖਾਸਕਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਰ-ਵਿਵਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਡੀਲਿੰਗ ਹੈਂਡ ਛੁੱਟੀ ਤੇ ਹੈ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬਹਾਨਾ ਲਗਾ ਕੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕਈ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਥੱਕ-ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ 'ਚੋਂ ਰੋਂਦੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਨਸਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਧੱਕੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਦਾਖਲੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਾਲਜ/ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੇ ਮੱਲ੍ਹਮ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, “ਸੰ ਗਜ ਰੱਸਾ, ਸਿਰੇ ਤੇ ਗੰਢ", ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦੀ ਚੱਕੀ 'ਚੋਂ ਪਿਸ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਦੁਖਾਵੇਗਾ, ਦੁਰ-ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣਾ ਪਿਛੋਕੜ ਯਾਦ ਰਹੇਗਾ। ਬਿਨਾਂ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸੋਨਾ ਅੱਗ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ ਹੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। {{nop}}<noinclude></noinclude> e5pl0rqm2uy9ktx0vq6668ioppoeprd 250 71008 236510 236249 2026-09-26T12:38:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||74}}</noinclude>{{gap}} ਖ਼ੈਰ । ਚੰਗਿਆਈ ਦਾ ਕਦੇ ਬੀਜ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਗਿਣਵੇਂ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਟੇ ਵਿਚ ਲੂਣ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਕੋਲ 10-15 ਬੱਚੇ, ਖਾਸਕਰ ਲੜਕੀਆਂ ਅਜਿਹੇ ਆਏ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਜਾਰੋ-ਜਾਰ ਰੋਂਦੇ ਆਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਹੋਰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਦੁੱਖ-ਤਕਲੀਫ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਮਸਲਾ ਓਪਨ ਐਂਡ ਡਿਸਟੈਂਸ ਲਰਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਸੈਸ਼ਨ 2018-19 ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ (ਹੁਣ ਓਪਨ ਐਂਡ ਡਿਸਟੈਂਸ ਲਰਨਿੰਗ ਵਿਭਾਗ) ਵਿਚ ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਲਗਭਗ ਸਭ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੜੇ ਭੋਲ਼ੇ-ਭਾਲ਼ੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਨ ਅਮਲੇ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਅਧਿਆਪਨ ਅਮਲ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਹੋਵੇ ਕਲਰਕ, ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ, ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਜਾਂ ਸੇਵਾਦਾਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਭੋਲ਼ੇਪਣ ਵਿਚ ਸਭ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਖਾਸਕਰ ਲੜਕੀਆਂ, ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਸੀਟ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੀਮਤ ਸਾਧਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾ ਸਕਿਆ ਹਾਂ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਖਾਸਕਰ ਲੜਕੀਆਂ, ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਗੋਲਕ ਲਗਾ ਲਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟਾ ਲੈ ਕੇ ਗੋਲਕ ਵਿਚ</br><noinclude></noinclude> jml7ia4yw2chjiohdcpr6jcve039o2d 250 71009 236511 236251 2026-09-26T12:39:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||75}}</noinclude>ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪੈਸਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫੀਸ ਲਈ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾ ਛੱਡਣ। ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮੱਦਦ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੋਲਕ ਵੀ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੱਠ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਦੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਆ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਤਾਂ ਬੜਾ ਟੁੱਟਿਆ ਪਰ ਫੇਰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਗੋਲਕ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੋਵੇ।</br> {{gap}}ਮੈਂ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਉਪਰੋਂ ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਬੋਲਡ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵਾਂ ਪਰ ਮਨ ਇੰਨਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਣਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਮੈਂ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ 'ਚੋਂ ਕਿੰਨੀ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਬੱਸਾਂ, ਆਟੋਆਂ ਵਿਚ ਧੱਕੇ ਖਾ ਕੇ ਆਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਅੱਗੋਂ ਵੀ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਸੱਟ ਵੱਜਣੀ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁੱਗਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵਾਧੂ ਚੱਕਰ ਨਾ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਫਾਰਮ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਕੋ ਵਾਰ ਹੀ ਪੂਰੇ ਕਰਵਾ ਲਏ ਜਾਣ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਣਜਾਣਪੁਣੇ ਵਿਚ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਟਸਐਪ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 600 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗਵਾ ਕੇ, ਵਟਸਐਪ ਵੈੱਬ ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਇਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਟ-ਆਊਟ ਲੈਣ ਉਪਰੰਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਫਾਰਮ ਨਾਲ ਨੱਥੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{nop}}<noinclude></noinclude> bpd2aapdubvce81ol5e04m846y8qg6q 250 71010 236512 236252 2026-09-26T12:40:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||76}}</noinclude>{{gap}}ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਬੱਸਾਂ/ਆਟੋਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ/ਵਿਭਾਗ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ ...ਆਦਿ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤਨਖਾਹ ਨਾਲ ਮੋਬਾਇਲ ਭੱਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਖਾਸ ਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਬੇਲੋੜਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਹਿਬ ਤਾਂ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਦੇਣ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜ ਹੀ ਪਏ ਸਨ। ਉਸ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮਸਾਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁਟਵਾਇਆ। ਖੈਰ ! ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਫੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਮੈਸੇਜ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ ਖਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਮੈਸੇਜ ਜਾਂ ਫੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਫੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਖਾਣਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਜਰੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਮਜਬੂਰੀ ਵਿਚ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੇ ਸਕਾਂ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਇਕ-ਦੋ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿਚ 'ਧਰਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ' ਘਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੇਰੇ ਅਕਸਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, “ਸਰ ਅੱਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਓਪਨ ਆ।” ਮਤਲਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਉੱਠ ਗਿਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਿਸੇ {{nop}}<noinclude></noinclude> gamty56jplc5ke4o4hr49e1120rshrv 250 71011 236513 236254 2026-09-26T12:42:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||77}}</noinclude>ਦਿਨ ਓਪਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯਾਰ ਐਸੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇਖ ਲਿਆ ਕਰੋ ਕਿ ਛੁੱਟੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ”, ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, “ਸਰ ਉਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਧਰਨੇ ਹੀ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਜਾਂ ਗੇਟ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।”</br> {{gap}}ਆਮ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਟਾਫ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਗਲਤੀ ਬੱਝ ਕੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੌਹਰਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਹੋ ਵੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਾਸੋਂ ਗਲਤੀ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਇਕ ਸੁੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਤੇ ਮੱਲ੍ਹਮ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸਿੰਘ ਦਾ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਆਪ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨੋਟਿਸ ਵੀ ਲਗਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਚੈਨਲ ਦਰਤਦਿਆਂ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਅਦਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੰਨਾ ਮੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਬੇਟਾ ਬਸ ਅਗਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਫੇਰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਸਰ ਫੇਰ ਸਾਡਾ ਕੀ ਬਣੂੰ। ਇਥੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।” ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸਰ ਅੱਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦਿਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚਲੋ ਸਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਆਈਏ।” ਸਾਲ 2015-16 ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਕਿ ਇਕ ਲੜਕੀ ਜਿਸ ਨੇ 10+2 ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਬੀ.ਕਾਮ. ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮੱਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਤੋਂ {{nop}}<noinclude></noinclude> q4l5kj1qm2gidon55ab4onfwixzwdwz 250 71012 236514 236255 2026-09-26T12:42:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||78}}</noinclude>ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਭੇਜ ਕੇ ਸਗੋਂ ਜਲੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ-ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਖਾਂਦੀ ਉਹ ਲੜਕੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਇਆ, ਫਾਰਮ ਭਰਵਾਇਆ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫਾਰਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਲ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਉਹ ਲੜਕੀ ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਵਿਚ ਆ ਗਈ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਹੈ ?” ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੈਬ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ, “ਸਰ ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਪੈਸ਼ਲ ਆਈ ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਇਸ ਸਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।”</br> {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਇਕ ਨਿਮਾਣੇ ਜਿਹੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਇੰਨਾ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਣ ਮਿਲੇ। ਭਾਵੇਂ ਹਰੇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ/ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਹ ਮਾਣ-ਇੱਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨਾਲ ਦੋ-ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਇੰਨਾ ਪਸੀਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਹ ਪੈਣ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕ ਖਾਸ ਮੋਹ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਖਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਜੋ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਛਪਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਣ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੈਰੀਅਰ ਗਾਈਡੈਂਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਤੁੱਛ ਬੁੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ {{nop}}<noinclude></noinclude> ajc3r73isqtmfx1x78ldg3eo0dnd01y 250 71013 236515 236257 2026-09-26T12:43:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||79}}</noinclude>ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਕ ‘ਰਿਸ਼ਤਾ’ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਾਂ ਨੌਕਰੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਵੀ ਕਰਵਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਸਾਰਾ ਸਿਸਟਮ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਯਤਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਬੂੰਦ ਬਰਾਬਰ ਹਨ ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ “ਇਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਜਨਤਾ ਦੂਰ ਖੜੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਇਕ ਚਿੜੀ ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੱਸ ਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਚਿੜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ, "ਚਿੜੀਏ ! ਤੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਚੁੰਝ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਵੇਗੀ ?” ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਚਿੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੁਝ ਸਕਦੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਡਰਪੋਕਾਂ, ਕਾਇਰਾਂ, ਬੁਝਦਿਲਾਂ, ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।” ਚਿੜੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਲੋਕ ਬੜੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਜੁੱਟ ਗਏ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ/ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਲੱਗਾ। ਗੱਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਸਟਾਫ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਦਾ ਤਣਾਅ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਮ ਹੈ, ਭਾਵ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੰਮ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ ਕਿ ਸਟਾਫ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਹਲਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਲਿਫਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਇਕ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟਾਫ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ {{nop}}<noinclude></noinclude> 1k5cllahet3oh5e619tmkc1nzvapb8h 250 71014 236516 236259 2026-09-26T12:45:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||80}}</noinclude>ਗਿਆ ਕਿ ਕਮਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਸਟਾਫ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਤ ਦਾ ਬਤੰਗੜ ਬਣਾ ਲਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਵੀਡੀਓ ਬਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਰੋਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ, ਡੀਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਦਫਤਰ ਜਾ ਕੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਦੇ ਅਤੇ ਲਿਖਕੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਬਸ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗ/ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਬਦਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਸਚਾਈ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੇ ’ਤੇ ਦੂਜਾ ਦੋਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਸੁਸਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਫਲਾਈਨ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਆਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ, ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਵਿਭਾਗ 'ਚੋਂ ਬਦਲੀ ਲਈ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੋ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਤੁਸੀਂ ਝੂਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਡਾਟਾ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।” ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰਨਾਂ ਵੀ ਉਕਸਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਹੱਥ ਧੋਣ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਖਿਲਾਫ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਡਾਟਾ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਚ-ਸੱਤ ਦਿਨ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਬਦਲੀ ਕਰਵਾਉਣ ਖਾਤਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਦਲੀ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਚਾਈ ਲਿਖ ਕੇ ਪੱਤਰ ਪਾ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਝੂਠੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਸਚਾਈ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਭਾਗੀ ਜਾਂਬ-ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਲੀਨ-ਚਿੱਟ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਸਚਾਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ ਨਾਲ ਬੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੋਹੜ ਵੀ ਪੱਟੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਬਦਲੀ ਵੀ ਵਿਭਾਗ 'ਚੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਖੈਰ! ਇਕ-ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਨਾਲ ਸਰ ਗਿਆ। {{nop}}<noinclude></noinclude> 7fk2ddh4y7illo0bc43wy9qnhgl28ot 250 71015 236517 236260 2026-09-26T12:45:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||81}}</noinclude>{{gap}}ਤੀਜਾ ਦੋਸ਼ ਇਹ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਪਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਵੈੱਬ (ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ) ਕੋਲ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫੀਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ਟੀ.ਵੀ. ਆਦਿ ਤੇ ਕੋਰਸ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ 10-15 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਘਾਟੇ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ ਟੈਕਨੀਕਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਨ ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਅਜੇ ਨਾ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਪੋਸਟ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੋਸਟ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ (ਖਾਸਕਰ ਲੜਕੀਆਂ) ਵਿਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਫੀਸ ਭਰ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਸਕਾਲਰਸ਼ਿੱਪ (ਮਤਲਬ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ) ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਡਿਸਟੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਗੂਗਲ 'ਤੇ ਸਰਚ ਕਰਕੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਵੀ ਡਿਸਟੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖਲਾ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਮੈਸੇਜ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਵਰਗੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਨਾਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ। ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਵੱਲੋਂ ਟੈਲੀਫੋਨ 'ਤੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ {{nop}}<noinclude></noinclude> 3yrxku2lbppouois6er5kezjqn6trnt 250 71016 236518 236261 2026-09-26T12:47:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||82}}</noinclude>ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਮੈਨੂੰ ਨੋਟਿੰਗ ਲਿਖ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਨ੍ਹਈਆ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮੱਲ੍ਹਮ ਪੱਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਕੀ ਭਾਣਾ ਵਰਤ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸੋਂ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਖੋਹ ਲਈ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਔਰ! ਮੈਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹਾ ਮੈਸੇਜ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਡਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਲਿਆ।</br> {{gap}}ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਤੇ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਹਾਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਧਰਨੇ ਲਾ ਕੇ ਗੇਟ ਬੰਦ ਕਰਨਾ, ਗੇਟਾਂ ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਗੰਦ ਦੇ ਢੇਰ ਲਗਾ ਦੇਣੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਰ-ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ ਧੱਕੇ ਮਾਰਨਾ, ਲੈਂਡ ਲਾਈਨ ਫੋਨ ਗਏ ਵੀ ਨਾ ਚੁੱਕਣਾ ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਨੰਬਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣਾ ਆਦਿ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੋਹ-ਭੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ 24 ਘੰਟੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਕਾਲ, ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪਾਂ ਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮੋਹ-ਭੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੈਰ! ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਨੇ ਇੰਨੀ ਕੁ ਨਸੀਹਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਡੈੱਬ ਵੱਲੋਂ ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਟਾਫ ਚਿੰਤਤ ਜਰੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਵਿਭਾਗ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਤਨਖਾਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਡੈੱਬ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਹੀ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਹੁਣ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਬੁੱਕਤ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਈ।</br> {{gap}}ਡੈੱਬ ਵੱਲੋਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਠ ਇਕ ਖਾਸ ਸੈੱਟਅੱਪ ਵਿਚ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਭਾਗੀ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਂਟਰੀ ਲੈਵਲ ਦੇ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਪਾਠਾਂ ਦੇ ਸੈੱਟਅੱਪ ਦਾ ਕੰਮ ਕਲੈਰੀਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਪੇਜ ਮੇਕਰ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਾਕਫ ਸਨ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਇੰਨੀਆਂ{{nop}}<noinclude></noinclude> qsvwexv6ziajd0ja72j4byz6lp4cju6 250 71017 236519 236307 2026-09-26T12:48:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||83}}</noinclude>ਨਸੀਹਤਾਂ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਫਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਅਨਾ ਮਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, “ਕੀ ਗੱਲ! ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ 'ਚ ਘੱਟ ਧਨੇਸੜੀ ਮਿਲੀ ਐ? ਹੁਣ ਹੋਰ ਲੈਣੀ ਐ! ਕਹਿ ਦਿਓ ਕਿਸੇ ਕਲਰਕ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਬਾਕੀ ਥੋਡੀ ਮਰਜ਼ੀ।” ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਕਿ ਮੈਂ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਵਾਂ।</br> {{gap}}ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਿਸ ਕਦਰ ਉੱਠ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਬੀ.ਏ. ਸਮੈਸਟਰ ਪੰਜਵਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 70-80 ਨੰਬਰ ਆਉਣ ਦੀ ਆਸ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰੇ ਜਾਂ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਨੰਬਰ ਹੀ ਮਿਲੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ ਜਾਂ ਦੋ-ਚਾਰ ਨੰਬਰ ਹੀ ਲਗਾਏ ਗਏ। ਅਜਿਹਾ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਪਰ ਕਈ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਰੈਗੂਲਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੈਲੀਆਂ, ਧਰਨੇ ਮਾਰ ਕੇ ਹੰਭ-ਹਾਰ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਪਰੰਤੂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਬੀ.ਏ. ਸਮੈਸਟਰ-ਤੀਜਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਹੀ ਭਾਣਾ ਵਰਤਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਦੋ ਲੜਕੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿ ਸਮੈਸਟਰ-ਤੀਜਾ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਪਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਰ ਸਹੀ ਲਿਖੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ 5-7 ਨੰਬਰ ਹੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 70-75 ਨੰਬਰ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਤੇ ਸ਼ਰੇਆਮ ਸਵਾਲੀਆ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ{{nop}}<noinclude></noinclude> n41bb5633hgmm1rsasa80jf8hau2r7q 250 71018 236520 236308 2026-09-26T12:50:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||84}}</noinclude>ਰੀਅਪੀਅਰ ਆਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ, ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੀ ਉਤਰ-ਕਾਪੀ ਤੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ 37 ਨੰਬਰ ਆਏ।” ਉਹ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵੀ ਡਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਪੇਪਰ ਦੀ ਗਲਤ ਚੈਕਿੰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਉਹਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਦਾ ਪੇਪਰ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਚੈੱਕ ਨਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰੰਤੂ ਗੱਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਗਲਤ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆਏ ਸਾਰੇ ਸਮੈਸਟਰਾਂ ਦੇ ਪੇਪਰ ਦੁਬਾਰਾ ਚੈੱਕ ਕਰਵਾਉਣੇ ਬਣਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦੁੱਧ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਨ ਤਹਿਤ ਮਿਸਾਲੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅੰਨ੍ਹੀ ਚੈਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਾਣਜੀ ਅਨਮੋਲ, ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਮਹਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਬੀ.ਏ. ਭਾਗ-ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, “ਮਾਮੂ, ਐਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਮੈਸਟਰ-ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਦੇ ਪੇਪਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬੀ.ਏ. ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?” ਸੱਚ ਮੰਨਿਓ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਸਦਮੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਵਾਰ ਉੱਠਿਆ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਨਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਕੰਢੇ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਵਰਗ ਇਸ ਨੂੰ ਡੋਬਣ 'ਤੇ ਤੁਲਿਆ ਹੈ, ਕਿਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੱਪੂ ਕੋਈ ਵਿਹਲਾ ਹੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਭਾਣਜੀ ਦਾ ਡਰ ਸੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਬੀ.ਏ. ਸਮੈਸਟਰ-ਤੀਜਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪੰਜਾਬੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਚ ਰੀਅਪੀਅਰ ਆ ਗਈ। ਪੰਜਾਬੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਵਿਚ 21 ਨੰਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਚ 16 {{nop}}<noinclude></noinclude> s5h2u1p3mx88hkkg3qh2r261e2iuyke 250 71019 236521 236309 2026-09-26T12:51:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||85}}</noinclude>ਨੰਬਰ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਤੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਵਾਲੀਆ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਭਰਕੇ ਰੀਵੈਲੂਏਸ਼ਨ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਰੀਵੇਲਯੂਏਸ਼ਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਿਚ ਮੁੱਦਤਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਰੀਅਪੀਅਰ ਲਈ ਵੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਫੀਸ ਭਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਰਾਹੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਤਰ-ਕਾਪੀਆਂ ਦੀ ਫੋਟੋ-ਸਟੈਟ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।</br> {{gap}}ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਭਾਣਜੀ ਨੇ ਫੋਨ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮਾਮੂ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮੋਬਾਇਲ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਰੀਅਪੀਅਰ (ਜਿਸ ਵਿਚ 16 ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ), ਰੀਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਕਲੀਅਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆ ਕੇ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਰੀਅਪੀਅਰ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਜੇਕਰ ਲਿਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੇ।” ਭਾਣਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਬੈਕ ਕਾਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਫੋਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਗਲਤ ਨੰਬਰ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਨੇ ਭਾਣਜੀ ਦਾ ਫੋਨ ਅਟੈਂਡ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਖ਼ੈਰ! ਭਾਣਜੀ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀਵੇਲਯੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਡੀਲਿੰਗ ਹੈਂਡ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਰੀਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਫੇਰ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ 16 ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ 46 ਨੰਬਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ (ਲਾਜ਼ਮੀ) ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਰੀਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।</br> {{gap}}ਭਾਣਜੀ ਤਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇ ਕੇ ਘਰ ਆ ਗਈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਹੀਵੇਲਯੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ 16 ਤੋਂ 46 ਨੰਬਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਭਾਣਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਖ਼ੈਰ! ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ {{nop}}<noinclude></noinclude> h9vt014l7oihi9szd9xayiukakxr0a5 250 71020 236522 236310 2026-09-26T12:52:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||86}}</noinclude>ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਜਣੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ ਗਈਆਂ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਸਨੂੰ ਕਲਰਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਟਰੋਲਰ (ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ) ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਸਗੋਂ ਉਲਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ/ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਗਵਾ ਕੇ ਜਲੀਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕਹਿੰਦੇ, “ਥੋਡੇ ਤੋਂ ਨੀ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੀਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਈ ਫੀਸ ਵੀ ਰਿਫੰਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੱਲ ਕੀ, ਭਾਣਜੀ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਮਾਨਸਾ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਮੋਗਾ, ਸੰਗਰੂਰ ਆਦਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ 10-15 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 7ਵਾਂ, 8ਵਾਂ ਗੇੜ੍ਹਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਸਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ।</br> {{gap}}ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤੀ ਮੰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਬਲਕਿ ਮਹਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਅਹਿਸਾਨ ’ਤੇ ‘ਧੰਨਵਾਦ' (Thanks) ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ 'ਤੇ ਅਫਸੋਸ (Sorry) ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਇਕਦਮ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ‘ਧੌਣ 'ਚ ਸਰੀਆ' ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਆਕੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਰੱਬ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿੰਟ 'ਚ ਆਕੜ ਕੱਢ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਤਾਂ ਟਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਗਰਮੀਆਂ 'ਚ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਛਬੀਲਾਂ, ਰੱਜੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਖੁਆਉਣਾ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਚਾਹ-ਪਕੌੜਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਲਾ ਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਣ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਜਰੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੱਬ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਣ ਦਾ ਸੁਆਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਯਾਰ ਆਪਾਂ ਰੀਸਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਦਾਰੇ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਫਰੈਸ਼ਮੈਂਟ ਤੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ 'ਤੇ ਬੜੀ ਹਲੀਮੀ ਅਤੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ, ਸੋਫ਼ੇ ਕਰਸੀਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਬਿਠਾਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਅਦਾਰੇ ਦਿਨ ਦੁੱਗਣੀ ਰਾਤ ਚੌਗਣੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੀ ਤਰੀਫ਼ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ {{nop}}<noinclude></noinclude> h1ewbss3m852f10gsk8pfmfb0scquyd 250 71021 236523 236312 2026-09-26T12:53:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||87}}</noinclude>ਚਾਹੀਦੀ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਅੰਤ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹ, ਕੜਕਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੰਚ ਸਮੇਂ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖਾਣੇ 'ਚੋਂ ਖਾਣਾ ਵੀ ਖਵਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ 'ਚ ਇਹੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰੁਤਬਾ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਵਧਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ/ਪਿਆਸੇ ਨੂੰ ਪਵਾਇਆ/ਪਿਆਇਆ ਹੈ, ਰੱਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।</br> {{gap}}ਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ ਪਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਹਾਈਟੈਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਦਫਤਰੀ ਸਿਸਟਮ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਬੇਹਤਰ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਉਲਟ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਸਕੈਨਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਲੱਗੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ 25-30 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਸਕੈਨਰ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਦਫ਼ਤਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਅੰਦਰ-ਖਾਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਾਂ ਘੱਟ ਬਜਟ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਸੀ ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਦਫਤਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਫਤਰ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੋਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿ “ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਖਰਚੇ 'ਤੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੋ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਲਗਵਾ ਦੇਵਾਂ।” ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਸਰ ਏਦਾਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਫੇਰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਫਸ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਥੋਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।" ਵੇਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਭੱਦਰ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ ਸਕੈਨਰ ਅਤੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਲਗਵਾ ਵੀ {{nop}}<noinclude></noinclude> 18sj3o58uiwiag1if5cqe8baz9iqa2w 250 71022 236524 236313 2026-09-26T12:54:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||88}}</noinclude>ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਦਿਨ ਚੋਰੀ ਹੋ ਜਾਣੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨੁਕਸ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਖੈਰ । ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਆਏ। ਸੈਸ਼ਨ 2023-24 ਵਿਚ ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਬੋਰਡ (ਡੈਬ) ਵਿਚ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਰਜਿਸਟਰ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਫੀਸ ਆਦਿ ਜਮ੍ਹਾ ਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ। ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇਕ ਗੈਰ-ਅਧਿਆਪਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਅਧਿਆਪਨ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਦਰਅਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਾਹੌਲ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਕ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਦਫਤਰ ਦਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਫਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣਾ ਜਰੂਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਬਲਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ ਕਿ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਅਤਿ ਦਰਜੇ ਦਾ ਕਮਜੋਰ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਸ਼ਟ-ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਅਲ ਬੁੜੀ ਜਾਂ ਭੈਂਸ ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਉਲਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਥੇ ਅਕਲ ਨਾਲੋਂ ਭੈਂਸ ਬੜੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਭੈਂਸਾਂ ਜਦੋਂ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਭਿੜਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਜਿਸ ਕੀ ਲਾਠੀ ਉਸ ਕੀ ਭੈਸ ਕਹਾਵਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਅਹਿਸਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਕਰੇਗਾ, ਵਿਭਾਗੀ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸੋਚੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਕਈ {{nop}}<noinclude></noinclude> 87qj61wskck0zvzfj1nguzviu7gj41r 250 71023 236525 236315 2026-09-26T12:56:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||89}}</noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੇਇਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਕੇ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਵੇਗਾ; ਕੋਈ ਬਿਨਾਂ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਿਆ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਵਿਚ ਸਟੈਨੋ ਸੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਲਾਲਤ ਨਾਲੋਂ ਲੜ ਕੇ ਮਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਘਰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਲਾਇਸੰਸ ਬਣਵਾ ਲਿਆ। ਲਾਇਸੰਸ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਰਿਵਾਲਵਰ ਹੀ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 12 ਬੋਰ ਦੁਨਾਲੀ ਤਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਜਾਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਵੈਬਲੇ ਦੇ ਰਿਵਾਲਵਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਉਹ ਲੱਖ ਸਵਾ ਲੱਖ ਤੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਲ 2009 ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਨੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਿਆ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲਾਇਸੰਸ ਬਣਵਾਉਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਘਰ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ; ਆਪਾਂ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਬੱਚਾ ਵੀ ਜਵਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰ ਬੈਠੀਏ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਖਾਹਿਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਲਾਇਸੰਸ ਬਣਨ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਹਥਿਆਰ ਖਰੀਦਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾ ਖਰੀਦ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਲਾਇਸੰਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰੱਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਮਝ ਕੇ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਕ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦੇਈਏ ਪਰ ਮੈਂ ‘ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ’ ਵਿਚ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੀ ਸੀ। ਚਲੋ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਦਰਤ ਜੋ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਸ਼ਾਇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਮ ਘੁਟ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਡਰਦਿਆਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਦੋਂ ਯੂਨੀਅਨ ਉਸਦੇ ਦਫਤਰ ਅੱਗੇ{{nop}}<noinclude></noinclude> q1jjy6ayo7ihmgvqqouyidpi07mcs7k 250 71024 236526 236320 2026-09-26T12:57:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||90}}</noinclude>ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਮੁਰਦਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਣ, ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਬਦਲੀ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਣ ਜਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋਰ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਣ। ਸਿਸਟਮ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਸਾਹਿਬ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਵਿਭਾਗ/ਦਫਤਰ 'ਚੋਂ ਬਦਲੀ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਪਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਉਸਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਦੇਸ਼ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੋ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਅੱਡੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਝੱਲਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਸਾਲ 1984 ਵਿਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਟਾਂਵਾਂ ਟਾਂਵਾਂ ਹੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਬੀੜਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਚ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਮਿਤੀ 6.3.2011 ਤੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਨਿੰਗ ਰੋਸਟਰ ਬਣਾ ਕੇ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਦਿਵਿਆਂਗ ਕਰਮਚਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੀਹ-ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਆਫੀਸੀਏਟਿੰਗ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਆਫੀਸੀਏਟਿੰਗ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੀਟ ਦਾ ਆਫੀਸ਼ੀਏਟਿੰਗ ਚਾਰਜ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਜਿਹੀ - ਮਨਮਾਨੀ - ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਰਟਿਆ-ਰਟਾਇਆ ਇਕੋ ਇਕ ਜਵਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਬਾਡੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਸਿੰਡੀਕੇਟ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਅਧਿਕਾਰੀ/ਕਰਮਚਾਰੀ ‘ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ-ਮੁਰਦਾਬਾਦ' ਦੇ ਡਰਾਬੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਗਲ਼-ਗੂਠਾ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਲੋਭ-ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ {{nop}}<noinclude></noinclude> 0p81nx7t24wqii4yyxyb9zlfv1b1ta7 250 71025 236527 236319 2026-09-26T12:58:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||91}}</noinclude>ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਆਡਿਟ ਵੱਲੋਂ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।</br> {{gap}}ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਜਨਵਰੀ 2016 ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਬਣਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਲਿਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2022 ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮੇਰੀ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਸਾਲ 2017 ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2024 ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਸਹਾਇਕ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਮੇਰੀ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਫਾਈਲ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੱਬ ਕੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਕਤ ਦੋਵੇਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਵੀ ਦੇਣੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਦਿਨ-ਪ੍ਰਤੀ-ਦਿਨ ਲੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੇਰੀ 31,10,2024 ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਬਣਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਸਿਵਲ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਵਕੀਲ ਨੂੰ 2.75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਆਨਲਾਈਨ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ। ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਕਰਕੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਤਰੱਕੀ, ਵਿੱਤੀ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਸਬੰਧੀ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅੱਠ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਕੇਸ ਡਿਸਮਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੈਣ ਲਈ 2.75 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਖਰਚਣੇ ਪਏ। ਰਨਿੰਗ ਰੋਸਟਰ ਬਣਾਉਣ ਸੰਬੰਧੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਅਮਲਾ ਸ਼ਾਖਾ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ/ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਫੀਸ਼ੀਏਟਿੰਗ ਹੱਕੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ {{nop}}<noinclude></noinclude> f61jggzsukc19hgdplliq7wjv8hvuz0 250 71026 236528 236321 2026-09-26T12:59:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||92}}</noinclude>ਸੰਬੰਧੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਅਣਜਾਣਤਾ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਲਾਭ ਦੀ ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਇੰਤਜਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਫ. ਦੀ ਆਪਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਆਪਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਭਾਵ ਕੁਝ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਅਦਾਰੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਿਗੜਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਨੇਕਾਂ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਵਕੀਲਾਂ 'ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।</br> {{gap}}ਖੈਰ! ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਬਸ ਹੁਣ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਅਪਮਾਨ (contempt) ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਰੁੱਧ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਕੇਸ (Contempt of Court) ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਵਕੀਲ ਨੂੰ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਦੇਣੇ ਪਏ। ਇਸ ਕੇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਤੀ 1.4.2024 ਤੋਂ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰੰਤੂ ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਕੀਲ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਘਟਨਾ ਹੋਰ ਵਾਪਰੀ ਕਿ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਵੱਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਣਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕਾਪੀ {{nop}}<noinclude></noinclude> 5pcofuoyz45yqeg0j2xkwxw8skca0kt 250 71027 236529 236322 2026-09-26T13:01:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||93}}</noinclude>31 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਫਾਰ ਪਰਸਨਜ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ਼ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਤੱਕ ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਬਣਦੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਦਿਵਿਆਂਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਣ ਦਾ ਇਕ ਫਾਇਦਾ ਤਾਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀਆਂ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਫੀਸੀਏਟਿੰਗ ਡਰੱਕੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ। ਦਰਅਸਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨਾ ਨੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਨੀਅਤ ਹੈ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਨਿਬੜੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਪਲੇ ਅਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮੋਹ-ਭਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਸਬੰਧੀ ਇਕ ਵੀ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਕੋਰਟ ਕੇਸ ਦੀ ਤਾਂ ਬੜੇ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਤਹਿਤ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣਗੇ। ਦਰਅਸਲ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਦੀ ਲੋੜ ਉਥੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਥੇ ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਸਾਰੀ ਸੂਚਨਾ ਵਿਭਾਗੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਭਲਾ ਕਿਉਂ ਪਾਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੀ ਡੇਟ-ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵੈੱਬ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਸੋਧ ਕੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ {{nop}}<noinclude></noinclude> tavpg2c2ha0flilcj29wsurng04jmgo 250 71028 236530 236323 2026-09-26T13:02:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||94}}</noinclude>ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਡੇਟ ਸੀਟ ਦੇ ਲਿੰਕ 'ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਨਿਰਾ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰੱਖਣ।</br> {{gap}}ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ ਕੋਰਟ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ, ਜਾਅਲਸਾਜੀਆਂ, ਘਪਲਿਆਂ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਸਬੰਧੀ ਕੋਰਟ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੋਰਟ ਕੇਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ, ਏਰੀਅਰ, ਤਨਖਾਹ ਸਕੇਲ, ਤਰੱਕੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕੇਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।</br> {{gap}}ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਤਰਸਯੋਗ ਹਾਲਾਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਸੂਰਵਾਰ ਸਭ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰਜ਼, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਵਹਿ ਕੇ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜਿਹਾ ਜੇਕਰ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵਾਪਰਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਸੰਭਵ ਸਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤਾਲੀਬਾਨ ਅਜਿਹੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਥੇ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਜਰ-ਮੂਲੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਟਾਇਰ ਪਾ ਕੇ ਸਾੜਿਆ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਵੀ ਲਗਭਗ 41 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਇੱਕਾ ਦੁੱਕਾ ਨੂੰ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, 'ਖਾਣ ਪੀਣ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰੀ, ਡੰਡੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਰਿੱਛ'। ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਆਪਣੇ ਸੌੜੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਤਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਗਹਿਲੀਆਂ, ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਬਜਟ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਿਥੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ {{nop}}<noinclude></noinclude> d90fzdbcrecobu80ead0r509dtjkboy 250 71029 236531 236324 2026-09-26T13:04:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||95}}</noinclude>ਬੇਇਜ਼ਤ ਹੋਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਉਹੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਕਿ "ਕਰੇ ਕੋਈ ਤੇ ਭਰੋ ਕੋਈ।”</br> {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਬਾਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਿੱਛ ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਫੋਕੀਆਂ ਟਾਹਰਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਭ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰਲ਼-ਮਿਲ ਕੇ ਬੈਕ ਡੋਰ ਐਂਟਰੀ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤੀ, ਤਰੱਕੀਆਂ, ਬਿਨਾਂ ਵਾਰੀ ਤੋਂ ਕੁਆਟਰ ਅਲਾਟ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਬੇਇਯਮੀਆਂ ਆਦਿ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਢਵਾ ਕੇ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਗਈਆਂ ਪਰ ਮਰਿਆ ਸੱਪ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਗਲ਼ ਵਿਚ ਪਾ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਹੋਈ ਕਿ ‘ਕਿਸੇ ਦੇ ਬੀਜੇ ਕੰਡੇ, ਚੁਗਣੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਪੈ ਗਏ'। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਵਧਾਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਗਰਾਂਟ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਇਕ ਵੀ ਬੰਦਾ ਲਗਵਾਉਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਕੋਈ ਬੇਨਿਯਮੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਪਦੀ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ੍ਹਦਿਆਂ ਗਰਾਂਟ 30 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਰਨੀ ਪਈ।</br> {{gap}}ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੱਕ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਸਟੈਂਸ ਐਂਡ ਆਨਲਾਈਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬੜਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ, ਅਸੁਖਾਵਾਂ, ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਸ ਡੈੱਬ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਡੈੱਬ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ‘ਇਕ ਪਾਸੇ ਟੋਆ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਾਈ' ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਵਾਂਗ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਿਤੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਹੋਰ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਅਤੇ ਇਕ ਸੇਵਾਦਾਹ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਸੀ। ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਉਕਤ {{nop}}<noinclude></noinclude> ri0ykn3uzndv7mqp8hfvc7w7c1p6d02 250 71030 236532 236325 2026-09-26T13:04:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||96}}</noinclude>ਟੋਆ ਅਤੇ ਖਾਈ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵੀ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਕ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਡੈੱਬ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਬਣੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਡਿਪਟੀ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਡੈੱਬ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮੈਂ ਪਾਰਟੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਰੰਤੂ ਮਿਤੀ 30 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਸਟਾਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਮਿਤੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਸੈਂਟਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਯੋਜਨ ਬਾਰੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪਹਿਲਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੱਲ ਕਰਨ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੁਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਤ ਮਾਹੌਲ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਰਕ ਲੋਡ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਵਰਕ ਲੋਡ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਰਜ਼ੀ ਡਿਊਟੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਆਦਿ ਸੰਬੰਧੀ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਦਫ਼ਤਰੀ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਟਾਫ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਬੇਹਤਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਹਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਮੂਲ਼ੀ ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਸੀ, ਭੂਤਨਾ, ਬਾਵਰਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੀ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹਿ ਕੇ ਇੱਟਾਂ ਰੋੜੇ ਮਾਰੇ ਪਰੰਤੂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।</br> {{gap}}ਅਖੀਰ 'ਚ ਇਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਖਲ-ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਦੂਜਾ, ਕੈਲੰਡਰ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗਵਰਨਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਹਰੇਕ ਅਸਾਮੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਲਈ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਪਣਾਈ ਜਾਵੇ ਭਾਵ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ {{nop}}<noinclude></noinclude> p0v22ybiq5h3yh2u27oyq2w960z4gga 250 71031 236533 236326 2026-09-26T13:05:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 236533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||97}}</noinclude>ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਫੇਰ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਡੇਲੀਵੇਜਿਜ਼ ਜਾਂ ਐਡਹਾਕ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਸਟਰ ਦਾ ਬਾਰੀਕਬੀਨੀ ਨਾਲ ਤਜਰਬਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਉਪਰੰਤ ਅਤੇ ਰੋਸਟਰ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਤਰੱਕੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਨਾ ਕਿ ਰੋਸਟਰ ਦੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਤੀਜਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੰਤਰੀ, ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਮਿਸਾਲੀ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। {{center|★★★}} {{nop}}<noinclude></noinclude> mr9b2qmsfs96evwxa85xt8pgtoltkrs 250 71032 236555 214646 2026-09-27T00:47:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{rh||-}}</noinclude>{{Css image crop |Image = ਪੰਜਾਬੀ_ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,_ਪਟਿਆਲਾ_(ਅੱਖੀਂ_ਡਿੱਠਾ)_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 104 |bSize = 450 |cWidth = 71 |cHeight = 102 |oTop = 70 |oLeft = 120 |Location = left |Description = }} ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਤਨ ਵਿਚ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਵਜੂਦ ਉਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ, ਸੜਕਾਂ, ਫਰਨੀਚਰ, ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਬੁਲੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸਗੋਂ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰਤੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ, ਅਹੁਦੇ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਰੁੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਯੋਧਾ ਤਾਂ ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖੇ। ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਬਣਨ ਵਿਚ ਸਾਲਾਂ-ਬੱਧੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਇਸ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।</br> {{gap}}ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਸ ਕੌੜੇ ਸੱਚ ਸਬੰਧੀ ਪੁਸਤਕ ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ, ਪਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਚਾਲ਼ੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜੋ ਮੈਂ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਹੰਡਾਇਆ, ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। {{nop}}<noinclude></noinclude> i07292vejc2qzrsez5kn3xpy8884rf8 250 71772 237583 216321 2026-09-27T08:49:09Z Balwinder changaliwala 2259 /* ਸੋਧਣਾ */ 237583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਕਾਨ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਰਵਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ (ਪਤੀ) ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਪਤਨੀ ਉਸ ਨਾਲ ਚਲਿੱਤਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੇਵਰ ਬਦਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧ ਦੀ ਮਾਲਕ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸੇ ਖਰਚੇ ਹੋ ਗਈ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਤੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ “ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਚੇ ਹਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸਾ ਚਾਹੀਦੈ, ਮੇਰੀ ਤਨਖਾਹ ਦੀਆਂ ਕਟੌਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ.... ਆਦਿ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ, "ਨਾ ਹਿੰਗ ਲਗੀ ਨਾ ਫਟਕੜੀ" ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਚਲਿੱਤਰ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਅੱਧੇ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਹਾਵਤ ਅਨੁਸਾਰ “ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ"। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸ ਵੀ ਸੁਣੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸਮੇਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ “ਛੱਡੋ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਕਰਵਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਨ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਮੇਲਿਆਂ 'ਚ ਪੈਣਾ।" ਪਤੀ ਦੇ ਅਤਿ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਤੇ ਵੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੇਕੇ ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਨਹੀਂ। ਧੰਨ ਹਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ<noinclude>{{center|12}}</noinclude> 4c0gpopssfweekdlmnn6i9m3wo278c3 237584 237583 2026-09-27T08:53:51Z Harry sidhuz 1666 /* Proofread */ 237584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਕਾਨ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਰਵਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ (ਪਤੀ) ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਪਤਨੀ ਉਸ ਨਾਲ ਚਲਿੱਤਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਤੇਵਰ ਬਦਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਧ ਦੀ ਮਾਲਕ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸੇ ਖਰਚੇ ਹੋ ਗਈ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਤੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ "ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਚੇ ਹਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸਾ ਚਾਹੀਦੈ, ਮੇਰੀ ਤਨਖਾਹ ਦੀਆਂ ਕਟੌਤੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ.... ਆਦਿ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ, "ਨਾ ਹਿੰਗ ਲਗੀ ਨਾ ਫਟਕੜੀ" ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਚਲਿੱਤਰ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਅੱਧੇ ਪਲਾਟ/ਮਕਾਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਹਾਵਤ ਅਨੁਸਾਰ "ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ"। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸ ਵੀ ਸੁਣੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪਲਾਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸਮੇਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਪਲਾਟ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦੇ ਦਫਤਰ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ "ਛੱਡੋ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਕਰਵਾ ਲਓ, ਮੈਂ ਨ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਝਮੇਲਿਆਂ 'ਚ ਪੈਣਾ।" ਪਤੀ ਦੇ ਅਤਿ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਤੇ ਵੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੇਕੇ ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਨਹੀਂ। ਧੰਨ ਹਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ<noinclude>{{center|12}}</noinclude> pbpq684q4kxamng573b2s7vom6qab2d 250 71775 237587 216325 2026-09-27T09:02:15Z Balwinder changaliwala 2259 /* ਸੋਧਣਾ */ 237587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>ਇਹ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸੌਕਣਾਂ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਬਾਹਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਤਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਸਮਝੌਤੇ' ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਕ ਪੱਖ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦਾਦੇ ਦੇ ਵਿਆਹ-ਬਾਹਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਭੇਤ ਸ਼ਰੇਆਮ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਣ ਤੇ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੋਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਪਾਏਗਾ? ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪਤਾ ਨਾ ਚੱਲੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤਾਂ ਓਹਲੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਧਿਰ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਜਾਂ ਤਾਂ ਦਾਦੇ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਸ਼ੂਕ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦਾਦੇ ਅਤੇ ਮਸ਼ੂਕ ਵੱਲੋਂ ਰਲ ਕੇ ਬਾਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ‘ਟਿਊਨਿੰਗ’ ਮੈਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਅਮੁੱਕ ਹੈ ਭਾਵ ਕਦੇ ਮੁੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। //MeToo// ਐਪ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਐਪ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰੇ ਪੁਰਾਣੇ 30-30, 40-40 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਛੇੜਖਾਨੀ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਭੇਤ ਹੁਣ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਫਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਸਮੇਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀਆਂ? ਸੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ 10 ਸਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਮਿਤੀ 1 ਸਤੰਬਰ, 2018 ਨੂੰ ਯੂ.ਟਿਊਬ ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਆਹਲੋਵਾਲ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਕਿ<noinclude>{{center|15}}</noinclude> kdu64b4roaigfc2r0rya4sccqjjq0dy 250 71778 237594 216328 2026-09-27T09:53:52Z Balwinder changaliwala 2259 /* ਸੋਧਣਾ */ 237594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{gap}}ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿੱਸੇ ਹਨ- ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਉਸੇ ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹਾਵੀ ਰੱਖਣ ਲਈ (ਭਾਵੇਂ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਹੀ ਹੋਵੇ) ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਮਾਰਨਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਆਦਿ ਤੇ ਮਾਰਨਾ, ਘਰ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਤੋੜ ਦੇਣਾ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੀਚੀਆਂ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਗਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਪਾ ਦੇਣਾ, ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਝਮੇਲੇ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਟੀ. ਵੀ., ਫਰਿੱਜ, ਗੈਸ ਚੱਲ੍ਹਾ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਭਾਂਡੇ ਆਦਿ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਇਸ ਪਾਗਲਪਨ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਮਾਨ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਤਾਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਵੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਾਹਰ ਗਲੀ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਸੜਕ 'ਤੇ। ਉਹ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪਾਠਕ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋਣਗੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਮਜ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਅੱਗਿਉਂ ਮੋੜਵੀਂ ਗਾਲ੍ਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਝੂਰ ਝੂਰ ਕੇ ਭਾਂਪਦਾ ਹੋਇਆ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਅਸੱਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗੰਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅਕਲ ਆ ਗਈ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸੱਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਪਤੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗੰਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਗਾਲ੍ਹ ਕੱਢਣੀ ਅਸੱਭਿਅਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਸੱਭਿਅਕ ਅਤੇ ਉਜੱਡਪੁਣੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੰਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ<noinclude>{{center|18}}</noinclude> c9zn4eg9glrcv7b9plc1vmodobqyvpe 250 74169 236534 2026-09-26T13:10:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|13em}}{{border|maxwidth=350px|padding=15px|{{center|<poem>{{larger|ਸਮਰਪਣ}} ਸਮੂਹ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਨੂੰ</poem>}}}}{{dhr|10em}}<noinclude>{{rh||ਸਮਰਪਣ}}</noinclude> g1ypn5awnvhm6wdftb2pc3tonbjnq69 236553 236534 2026-09-26T16:28:44Z Harchand Bhinder 2624 236553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|13em}}{{border|maxwidth=250px|padding=25px|{{rule|height=6px}}{{center|<poem>{{larger|ਸਮਰਪਣ}} ਸਮੂਹ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਨੂੰ</poem>}}}}{{dhr|10em}}<noinclude>{{rh||ਸਮਰਪਣ}}</noinclude> p87p54f6nfnnfhbxhjmgst7mtpj4gdd 250 74170 236547 2026-09-26T16:08:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{dhr|3em}}{{x-larger|UNGHEEN SURMEY}} {{dhr|3em}} by {{dhr|3em}} Shingara Singh Mob : 9914220048, 9463054824 email : sherryshergill@gmail.com {{dhr|3em}} © Author {{dhr|3em}} Edition : 2017 {{dhr|3em}} Published by {{dhr|7em}} Type Setting Shingara Singh Patiala, Mob : 9914220048, 9463054824 {{dhr|10em}} </poem>}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> iqwbhh8ieharzfjtn7k3hl011a0y4pu 250 74171 236548 2026-09-26T16:17:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|13em}}{{border|maxwidth=300px|padding=20px|{{rule|height=8px}}{{center|<poem>{{larger|ਸਮਰਪਣ}} ਜੁਝਾਰੂ, ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੌਸਲਾਵਾਨ ਅੰਗਹੀਣ ਸਾਥੀ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ</poem>}}}} {{dhr|13em}}<noinclude>{{rh||ਸਮਰਪਣ}}</noinclude> iwyjnazio7vyjma85yig59lae2f3y95 250 74172 236549 2026-09-26T16:20:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{dhr|2em}} {{x-larger|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ}} {{dhr|14em}} ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ {{dhr|16em}}</poem>}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> lo1qtvarhaw17hjlle0accjvr8jcaxl 236550 236549 2026-09-26T16:21:14Z Harchand Bhinder 2624 236550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{dhr|2em}} {{x-larger|'''ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ'''}} {{dhr|14em}} ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ {{dhr|16em}}</poem>}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> 90g8g0c2akln18qstx33gvyw0hs3j8w 250 74173 236551 2026-09-26T16:22:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 1 |bSize = 550 |cWidth = 462 |cHeight = 759 |oTop = 0 |oLeft = 41 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> 7cmhys77dcbkrt7mkmw3xwo1i9jmo7f 250 74174 236552 2026-09-26T16:26:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 236552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{dhr|3em}} {{x-larger|TIN SAU PENHAT CHALITTAR}} {{dhr|4em}} by {{dhr|4em}} Shingara Singh Mob : 9914220048, 9463054824 email : sherryshergill@gmail.com {{dhr|4em}} © Author {{dhr|4em}} Edition : 2017 {{dhr|4em}} Published by {{dhr|7em}} Type Setting Shingara Singh Patiala, Mob : 9914220048, 9463054824 {{dhr|6em}}</poem>}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> a1q7s5sfz4v3ilvgfet0zk786xwmxit 250 74175 236556 2026-09-27T03:10:15Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "________________ (t) ਤਕੜੇ ਹੋਕੇ ਬੈਠਨਾ ਚਾਹੀਏ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ, ਯਥਾ:- ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਦੇਖ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਲੀ ਕੀ ਬੈਠੇ ਕਿਲੇ ਮਝਾਰ ਬੋਲ ਪਠੇ ਨਿਜ ਸੂਖਨ ਕੋ ਅਪਨਾ ਕਰੇ ਉਧਾਰ॥ ਜੋ ਸੁਨ ਰਿਪੁ ਆਗਮਨ ਕੋ ਭੈ ਕਰ ਤੁਰਤ ਪਲਾਇ ਬਹੁਰ ਨ ਆਵੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />{{c|89}}</noinclude>________________ (t) ਤਕੜੇ ਹੋਕੇ ਬੈਠਨਾ ਚਾਹੀਏ, ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ, ਯਥਾ:- ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਦੇਖ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਲੀ ਕੀ ਬੈਠੇ ਕਿਲੇ ਮਝਾਰ ਬੋਲ ਪਠੇ ਨਿਜ ਸੂਖਨ ਕੋ ਅਪਨਾ ਕਰੇ ਉਧਾਰ॥ ਜੋ ਸੁਨ ਰਿਪੁ ਆਗਮਨ ਕੋ ਭੈ ਕਰ ਤੁਰਤ ਪਲਾਇ ਬਹੁਰ ਨ ਆਵੇ ਨਿਜਸਦਨ ਤੋਹਿ ਦੇਉਂ ਸਮਝਾਇ ॥ ਦੰਭ ਰਹਿਤ ਜਿਮ ਸਰਪਹੈ ਮਦ ਬਿਨ ਜਿਮ ਗਜਤ | ਦੁਰਗ ਰਹਿਤ ਤਿਮ ਨਿਪ ਅਹੇ ਸਬਸੇ ਜੀਯੌ ਜਾਤ ॥ ਦੁਰਗ ਮਾਹਿ ਥਿਤ ਨਿਪਤਿ ਜੋ ਸੋ ਸ਼ਤ੍ਨ ਕੇ ਸਾਥ। ਯੁੱਧ ਕਰਤ ਹੈ ਜਾਨ ਯਹਿ ਤਜੋ ਦੁਰਗ ਮਤ ਨਾਥ ॥ ਤਾਂਤੇ ਭੂਪਤਿ ਆਪ ਭੀ ਸੁਭਟ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਰ ਮਿਤ੍ਰ ਪੁਨ ਪੁਰਖਾ ਯੁਤ ਦੁਰਗ ਕੋ ਕਰੋ ਸੁ ਦ੍ਰਿੜ ਹੀ ਅ॥ ਕੋਟ ਮਾਹਿ ਬੈਠੇ ਰਹੋ ਯੁੱਧ ਹੋਤ ਭੂਪਾਲ। ਜੀਤੋ ਪਾਵੋ ਰਾਜ ਕੋ ਮਰ ਕਰ ਸੁਰਗ ਸੰਭਾਲ ॥ ਹੋਰ ਬੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਯਥਾ:-<noinclude></noinclude> pt6s0q74voouv6yp5dgs88ckbplq5xd 250 74176 236557 2026-09-27T03:11:15Z Jaswinder Kaur59 2777 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 236557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jaswinder Kaur59" />{{rh||519}}</noinclude>519 (ਅ) ਰਾਜਪਾਲ ਿਕਸੇ ਅਿਜਹੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ ਤੀ ਅਤੇ ਚੰ ਗੇ ਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਿਵਿਨਯਮ ਬਣਾ ਸਕੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੋਈ ਿਵਿਨਯਮ ਸੰ ਸਦ ਦੇ ਜ ਉਸ ਰਾਜ ਦੇ ਿਵਧਾਨ-ਮੰ ਡਲ ਦੇ ਿਕਸੇ ਐਕਟ ਨੂੰ ਜ ਿਕਸੇ ਮੌਜਦ ੂ ਾ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਜੋ ਤਤ-ਸਮ ਅਿਜਹੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ, ਿਨਰਸਤ ਜ ਉਸ ਿਵੱ ਚ ਸੋਧ ਕਰ ਸਕਣਗੇ । (2) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਖੰ ਡ (ੳ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਿਦੱ ਤਾ ਿਗਆ ਕੋਈ ਿਨਦੇਸ਼ ਇਸ ਤਰ ਿਦੱ ਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਿਕ ਉਸ ਦਾ ਅਤੀਤਦਰਸ਼ੀ ਪਭਾਵ ਹੋਵੇ । (3) ਇਸ ਪੈਰੇ ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਖੰ ਡ (ਅ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਭ ਿਵਿਨਯਮ ਤਤਕਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ, ਜਦ ਤੱ ਕ ਉਹ ਉਨ ਨੂੰ ਅਨੁਮਤੀ ਨ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪਭਾਵ ਨਹ ਹੋਵੇਗਾ । 56 [20. ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ,-(1) ਹੇਠਲੀ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਭਾਗ I, II 57 [IIੳ] ਅਤੇ III ਿਵੱ ਚ ਉਿਲਖਤ ਖੇਤਰ ਕਮਵਾਰ ਆਸਾਮ ਰਾਜ, ਮੇਘਾਲਯ ਰਾਜ [ਿਤਪੁਰਾ ਰਾਜ] ਅਤੇ ਮੀਜ਼ੋਰਮ 58 [ਰਾਜ] ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰ ਹੋਣਗੇ । (2) 59 [ਹੇਠਲੀ ਸਾਰਣੀ ਦੇ ਭਾਗ I, II ਅਤੇ III ਿਵੱ ਚ ] ਿਕਸੇ ਿਜ਼ਲੇ ਦੇ ਪਿਤ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਿਕ ਉਹ ਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 ਦੀ ਧਾਰਾ 2 ਦੇ ਖੰ ਡ (ਅ) ਦੇ ਅਧੀਨ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਦਨ ਤ ਤੁਰਤ ਪਿਹਲ ਮੌਜੂਦ ਉਸ ਨ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰ ਿਜ਼ਲੇ ਿਵੱ ਚ ਸਮਾਿਵਸ਼ਟ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੇ ਪਿਤ ਹਵਾਲਾ ਹੈ । ਪਰੰ ਤੂ ਇਸ ਅਨਸੂਚੀ ਦੇ ਪੈਰਾ 3 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (1) ਦੇ ਖੰ ਡ (ਹ) ਅਤੇ (ਕ), ਪੈਰਾ 4, ਪੈਰਾ 5, ਪੈਰਾ 6, ਪੈਰਾ 8 ਦੇ ਉਪ-ਪੈਰਾ (2), ਉਪ-ਪੈਰਾ (3) ਦੇ ਖੰ ਡ (ੳ), (ਅ) ਅਤੇ (ਸ) ਤਰ ਪੂਰਵੀ ਖੇਤਰ (ਪੁਨਰਗਠਨ) ਐਕਟ, 1971 (1971 ਦਾ 81), ਧਾਰਾ 71(ਘ) ਅਤੇ ਅੱ ਠਵ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੁਆਰਾ ਪੈਰਾ 56 20 ਅਤੇ 20ੳ ਦੀ ਥ ਵ (21.1.1972 ਤ ਲੈ ਕੇ) ਰੱ ਿਖਆ ਿਗਆ । 57 ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਦੀ (ਉਣੰ ਜਵ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1984 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (1.4.1985 ਤ) ਅੰ ਤਰਸਥਾਪਤ । 58 ਮੀਜੋਰਮ ਰਾਜ ਐਕਟ, 1986 (1986 ਦਾ 34) ਦੀ ਧਾਰਾ 39 ਦੁਆਰਾ (20.02.1987 ਤ) “ਸੰ ਘ ਰਾਜਖੇਤਰ” ਦੀ ਥਾਵ ਰੱ ਖੇ ਗਏ । 59 ਸੰ ਿਵਧਾਨ ਦੀ (ਉਣੰ ਜਵ ਸੋਧ) ਐਕਟ, 1984 ਦੀ ਧਾਰਾ 4 ਦੁਆਰਾ (1.4.1985 ਤ) “”ਹੇਠ ਿਦੱ ਤੀ ਗਈ ਸਾਰਣੀ ਿਵੱ ਚ ਦੀ ਥਾਵ ਰੱ ਖੇ ਗਏ । ” 519<noinclude>{{rh||519}}</noinclude> 54ezkacuon1qc073629mm79ysry7u8c 250 74177 236562 2026-09-27T04:59:12Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "________________ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਂ ਹੱਥ ਆਦਿਕ ਵੀ ਵੱਢ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਬਾਜ਼ ਵਾਰੀ ਲੋਹਾ ਤਾ ਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਦਾਗ਼ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>________________ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਂ ਹੱਥ ਆਦਿਕ ਵੀ ਵੱਢ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਬਾਜ਼ ਵਾਰੀ ਲੋਹਾ ਤਾ ਕੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਦਾਗ਼ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾਹ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਵਸਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸੜਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੜਾਹੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਡੋਬੇ ਜਾਂ ਭੱਖਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੇ.....ਆਦਿਕ । ਪਰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ । ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਇਕ ਦੋ ਵਾਰ ਅਜੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਵਰਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦੋ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਾ ਡੰਨ ਦੇਣ ਬਰਾ ਭਲਾ ਕਿਹਾ।* ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਾਹਲਾ ਧਿਆਨ ਫੌਜ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਵੱਲ ਦਿੱਤਾ । ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਾ ਛੱਡੀ । ਰੁਪਿਆ ਪੈਸਾ ਵੀ ਬੇਬਹਾ ਖਰਚ ਕੀਤਾ । ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਆਮਦਨੀ ਅਤੇ ਖਰਚ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲ ਆਮਦਨੀ ਦਾ ੩੮ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਂਕੜਾ ਭਾਗ ਫੌਜ ਦੇ ਸੀਗੇ ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਞ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਯੂਰਪੀਨ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਰਸਾਲਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਕਿਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤੋਪ ਖਾਨਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ, ਨਾ ਤੋਪਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਾਹਲੀ ਜਾਚ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਤੋਪਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਸਿਪਾਹੀ ਭਲੀ ਪਰਕਾਰ ਜਾਣੂ ਸਨ । ਪਰੰਤੂ ਪੱਛਮੀ ਲੋਕ ਤੋਪਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਵੈਦ ਸਿਖੀ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ਸਨ । ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫੌਜਾਂ ਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਫੌਜਾਂ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਦੀਆਂ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ । ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ *ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਵੇਖੋ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਪੁਸਤਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਪੰਨਾ ੨੬੮।<noinclude></noinclude> cf52kqujgcxckj39j2v6vauyyzqa7eh 250 74178 236563 2026-09-27T05:00:10Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "੩੬ ਫ਼ਤਿਹ ਨਾਮਾ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਕਾ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਢੰਗ ਤੇ ਢਾਲਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਹ ਅਮਲ ਅਜੇ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>੩੬ ਫ਼ਤਿਹ ਨਾਮਾ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ ਕਾ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਢੰਗ ਤੇ ਢਾਲਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਹ ਅਮਲ ਅਜੇ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਸ਼ੀਘਰ ਹੀ ਤਾੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਢੰਗ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗਾ। ਏਸ ਤਜਵੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਖਾਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਸੰਨ ੧੮੦੯ ਈ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਐਨ ਗਵਾਂਢ ਵਿੱਚ ਅਰਥਾਤ—ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਤਕ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਆਣ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਠੀਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੂਰਪੀਅਨ ਗਵਾਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਾਉਣੀ ਪਈ ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵੈਦ ਸਿੱਖੀ ਫੌਜ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਕਵੈਦ ਸਿੱਖਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਹਰ ਪਰਕਾਰ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਰਵੇਗੀ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਪਾਹੀ ਦਲੇਰ, ਲੜਾਕਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ, ਕਵੈਦ ਸਿਖਣ ਨਾਲ ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਰਥਾਤ-ਸੋਨੇ ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਹੋਇਆ ਵੀ ਐਦਾਂ ਹੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤੂ ਦੇ ਛੇ ਸਾਲ ਪਿਛੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਜੰਗ ਛਿੜ ਪਈ ਅਤੇ ਕਵੈਦ ਸਿੱਖੀਆਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਉਹ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਏ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਵੀ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਅੰਤ ਜਿੱਤ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੋਈ ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਕਿਸੇ ਪਰਕਾਰ ਬਹਾਦਰੀ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਘਟ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਟੋਟ ਸੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੰਗੀ ਹੱਥਿਆਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਮਾੜੇ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦੀ ਵਾਗ ਡੋਰ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜਹੇ ਨਾ-ਅਹਿਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤਕ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮਰ ਭਰ ਕਦੀ ਆਪਣਿਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਲਈ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਪਰਤਦੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਗੱਦਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਘਟ<noinclude></noinclude> 7m94k5wazxhv3ww5fdh9bo78udpvasb 250 74179 236565 2026-09-27T07:24:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਾ ਜਾਣਦੀ ! ਓ ਕੁਚਲ-ਕਠੋਰ ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕੰਚਨ, ਅਜ ਤੂੰ ਕਚ-ਪਿਚ ਸਿੱਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੀ-ਸਿਥਲ ਤੇ ਕਾਲੀ-ਕਲੱਖਣ-ਖਾਣ ! ਓ ਕਾਲੀ-ਬੋਲੀ ਜਿੰਦੇ- ਕਦੀ ਤੂੰ ਹੂਰ-ਪਰੀ, ਚੰਨ ਵਾਂਙ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਾ ਜਾਣਦੀ ! ਓ ਕੁਚਲ-ਕਠੋਰ ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕੰਚਨ, ਅਜ ਤੂੰ ਕਚ-ਪਿਚ ਸਿੱਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੀ-ਸਿਥਲ ਤੇ ਕਾਲੀ-ਕਲੱਖਣ-ਖਾਣ ! ਓ ਕਾਲੀ-ਬੋਲੀ ਜਿੰਦੇ- ਕਦੀ ਤੂੰ ਹੂਰ-ਪਰੀ, ਚੰਨ ਵਾਂਙ ਚਮਕਦੀ, ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ ਵਾਂਙ ਅਖ-ਮਟੱਕੇ ਮਾਰਦੀ, ਅਜ ਤੂੰ ਮਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ, ਹੱਥ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹਥ ਨਾ ਪਛਾਣਦੀ । ਓ ਸਿਥਲ-ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੂੰ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਙ ਬੇਅੰਤ ਪੈਂਡੇ ਖਿਣ ਵਿਚ ਕਛਦੀ,ਅਜ ਤੂੰ ਠੂਹੇਂ ਵਾਂਫ਼ ਢਿਡ ਦੇ ਭਾਰ ਰੀਂਗਦੀ ਤੇ ਵਿਸ-ਕੰਡੇ ਚੋਭਦੀ! ਓ ਵਿਸ-ਭਰੀਏ ਜਿਦੇ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਸੋਹਲ, ਗੋਰੀ,ਕੇਸਰ-ਕਿਆਰੜੀ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਅੱਕ ਦੀ ਬਿਖ-ਭਰੀ ਖੱਖੜੀ ਨਿਮ ਦੀ ਕੌੜੱਤਨ ਤੇ ਧਰੇਕਾਂ ਦੇ ਪਰਕਾਣੂ ! ਓ ਰਤਨਾਕਰ, ਜਿੰਦੇ, ਕਦੀ ਤੂੰ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ, ਹਭ-ਰਸ-ਮਾਣ,ਅੱਜ ਤੂੰ ਰਤ-ਪਿਤ- ਥੋੜੀ ਕੁਲਖਣੀ ਕੁਨਾਰ ਭੈਣ, ਫਫੇਕੁਟਣ......ਪੂਤਨਾ......ਪਾਤਾਲ- ਵਾਸਣ ! ਓਂ ਹਾੜਾ ! ਬੈਕੁੰਠੇ ਡਿਗ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾ ਲਟਕੀ ! ਓ ਸੋਨ-ਪਰੀ ਅਹਿਲਿਆ ਅੱਜ ਸ਼ੈਲ-ਪੱਥਰ ! ਓ ਰਾਮ-ਵਾਣੀ ਸੀਤਾ: ਅਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ! ਓ ਧਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ ਧੁੱਪਦੀ, ਪੰਚਾਲੀ ਅਜਾ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸੰਗ ਬਾਂਦੀ | ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾਓ ਗਰਭ—ਗਹੇਲਡੋ ਹੀਅੜੜੋ, ਮੋਰੜੇਓ ਗਰਧਭ-ਭਸਮ-ਪ੍ਰੀਤ:- ਰਤਨੁ ਤਿਆਗਿ ਕਉਡੀ ਸੰਗਿ ਰਚੈ । ਸਾਚੁ ਛੋਡਿ ਝੂਠ ਸੰਗਿ ਮ ਜੋ ਛਡਨਾ ਸੇ ਅਥਿ ਕਰਿ ਮਾਨੈ । ਜੋ ਹੋਵਨੁ ਸੋ ਦੂਰਿ ਪਰਾਨੈ। ਛੋਡਿ ਜਾਇ ਤਿਸ ਕਾ ਕਰੈ, 1 ਸੰਗਿ ਸਹਾਈ ਤਿਸੁ ਪਰਹਰੈ ॥ ਧੋਇ ॥ ਚੰਦਨ ਲੇਪੁ ਉਤਾਰੇ ਗਰਥ ਪ੍ਰੀਤ ਭਸਮ ਸੰਗਮ ਹੋਇ । 8<noinclude></noinclude> 0aom5j1i9nc8bmx78k4tdr5hu0q8i7l 250 74180 236566 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੰਧਕੂਪ ਮਹਿ ਪਤਿਤ ਬਿਕਰਾਲ ॥ ਨਾਨਕ ਕਾਢਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖਜੂਰ ਵਿਚ ਅੜੀ, ਤੇ ਖਜੂਰੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾ ਟਪਕੀ ! ਪਰ ਅੰਨ੍ਹੀ ਅਜਾਂ ਵੀ 'ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਤੇ ਉਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੰਧਕੂਪ ਮਹਿ ਪਤਿਤ ਬਿਕਰਾਲ ॥ ਨਾਨਕ ਕਾਢਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖਜੂਰ ਵਿਚ ਅੜੀ, ਤੇ ਖਜੂਰੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾ ਟਪਕੀ ! ਪਰ ਅੰਨ੍ਹੀ ਅਜਾਂ ਵੀ 'ਦੇ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਤੇ ਉਤੋਂ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਮਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ, ਨਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਡੰਗੋਰੀ, ਨਾ ਅਖਾਂ ਵਿਚ ਜੋੜਨਾ..ਜੇ ਹੋਰ ਰਤਾ ਕੁ ਸਿਰਕੀ ਤਾਂ ਗਮ ਢੱਠੇ-ਖੂਹ ਵਿਚ ਜਾ ਡਿਗੀ ! ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਵਿਲਕਦੀ ਲੁਛ ਲੁਛ ਕਰੇਂਦੜੀ ਜਿੰਦੜੀ ! ਓ ਕਦੀ ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਙ ਅਰਸ਼ ਵਿਚ ਲੰਮੜੇ ਕੇਸ਼ ਖਿਲਾਰ ਮਟਕਦੀ,ਅਜ ਗੰਧਾਰੀ (ਧਿਤ-ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ) ਵਾਂਙ ਅਖਾਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਹੋਈ ਘੁਟ- ਪੱਟੀ, ਤੇ ਢਠੀ ਡੂੰਘੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਗੋਤੇ ਖਾਂਵਦੀ ! ਓ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ- ੜੀਏ, ਕਦੇ ਤੂੰ ‘ਉਰਵਸ਼ੀ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰੀ, ਅਜ ਮਤਹੀਨ, ਬਲਹੀਣ, ਰੁਪਹੀਣ, ਕੋਈ ਸਾਕ ਨਾ ਸਿੱਨਾ ! ਓ ਕਲ- ਮੁਕੱਲੀ ਜਿੰਦੜੀ, ਓਏ ਡਾਰੋਂ ਵਿਛੜੀ ਕੂੰਜ। ਓ ਭੁਲੀ ਭੇਡ, ਓ ਗਵਾਚੀ ਗੰਗਾ ! ਓ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਰੁਖੜਾ ! ਓ ਅਸਤ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ! .....ਓ ਘੁਮਣ ਘੇਰਾਂ ਵਿਚ ਫਾਥੀ ਬੇੜੀ, ਉਤੋਂ ਝਖੜ ਤੇ ਵਾ-ਵਿਰੋਲੇ ਤੇ ਬੇੜੀ ਡਕਾ ਡੋਲੇ— ‘ਮੋਕਉ ਬਾਂਹ ਦੇਹਿ ਬਾਂਹ ਦੇਹਿ, B ਬਾਪ ਬੀਠਲਾ । (ਬਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ) ਓ ਮੰਦਭਾਗਣ ਜਿੰਦੜੀ (ਵੇਖੋ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਗਾਥਾ ਆਤਮ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਜਾਂ ਬਾਈਬਲ ਅੰਕ ਵਿਚ) ਤੂੰ ਬਾਗਿ ਅਦਨ ਛਡ ਕੀਕਣ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਵਿਹੁ ਭਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ? ਓ ਸੁਜਾਣ ਪਰ ਹਾਏ ਅੰਜਾਣ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਜਾਣ ਪ<noinclude></noinclude> j8iqh5bsapw5xsfalb9os9ovorisbg6 250 74181 236567 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਾ ਜਾਣਦੀ ! ਓ ਕੁਚਲ-ਕਠੋਰ ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕੰਚਨ, ਅਜ ਤੂੰ ਕਚ-ਪਿਚ ਸਿੱਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੀ-ਸਿਥਲ ਤੇ ਕਾਲੀ-ਕਲੱਖਣ-ਖਾਣ ! ਓ ਕਾਲੀ-ਬੋਲੀ ਜਿੰਦੇ- ਕਦੀ ਤੂੰ ਹੂਰ-ਪਰੀ, ਚੰਨ ਵਾਂਙ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਆਪ ਨਾ ਜਾਣਦੀ ! ਓ ਕੁਚਲ-ਕਠੋਰ ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕੰਚਨ, ਅਜ ਤੂੰ ਕਚ-ਪਿਚ ਸਿੱਕੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੀ-ਸਿਥਲ ਤੇ ਕਾਲੀ-ਕਲੱਖਣ-ਖਾਣ ! ਓ ਕਾਲੀ-ਬੋਲੀ ਜਿੰਦੇ- ਕਦੀ ਤੂੰ ਹੂਰ-ਪਰੀ, ਚੰਨ ਵਾਂਙ ਚਮਕਦੀ, ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ ਵਾਂਙ ਅਖ-ਮਟੱਕੇ ਮਾਰਦੀ, ਅਜ ਤੂੰ ਮਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ, ਹੱਥ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹਥ ਨਾ ਪਛਾਣਦੀ । ਓ ਸਿਥਲ-ਜਿੰਦੇ ! ਕਦੀ ਤੂੰ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਙ ਬੇਅੰਤ ਪੈਂਡੇ ਖਿਣ ਵਿਚ ਕਰਦੀ,ਅਜ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵਾਂਫ਼ ਢਿਡ ਦੇ ਭਾਰ ਰੀਂਗਦੀ ਤੇ ਵਿਸ-ਕੰਡੇ ਚੋਭਦੀ! ਓ ਵਿਸ-ਭਰੀਏ ਜਿਦੇ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਸੋਹਲ, ਗੋਰੀ,ਕੇਸਰ-ਕਿਆਰੜੀ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਅੱਕ ਦੀ ਬਖ-ਭਰੀ ਖੱਖੜੀ ਨਿਮ ਦੀ ਕੌੜੱਤਨ ਤੇ ਧਰੇਕਾਂ ਦੇ ਥਰਕਾਣੂ ! ਓ ਰਤਨਾਕਰ, ਜਿੰਦੇ, ਕਦੀ ਤੂੰ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ, ਹਨ-ਬਸ-ਮਾਣ,ਅੱਜ ਤੂੰ ਰਤਾ-ਪਿਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕੁਲਖਣੀ-ਕੁਲਾਰ, ਡੈਣ, ਫਫੇਕਰਣ .....ਪੂਰਨਾ ......ਪਾਬਾਲ ਵਾਸਣ ! ਓ ਹਾੜਾ | ਬੈਕਠਾਂ ਡਿਗ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾ ਲਟਕੀ ! ਓ ਸੋਨ-ਪਰੀ। ਅਹਿਲਿਆ ਅੱਜ ਸ਼ੈਲ-ਪੱਥਰ ! ਓ ਰਾਮ-ਸੁਵਾਣੀ ਸੀਤਾ- ਅਜ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ' ਓ ਬਰੁਸ਼ਦ ਦੀ ਧੀ ਧੁੱਪਦੀ, ਪੰਚਾਲੀ ਅਜਾ ਪੰਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸ਼ੰਗ ਬਾਂਦੀ| ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾਓਂ ਗਰਭ—ਹੇਲੜੇ ਹੀ ਸੜੋ ਮੋਰੜਾਓ ਗਰਧਭ-ਭਸਮ-ਪ੍ਰੀਤ: ਰਤਨੁ ਤਿਆਗਿ ਕਉਡੀ ਸੰਚਿ ਰਚੈ ਵਿਚ ਛੋਡਿ ਝਬ ਸੰਗਿ ਮਚ ਵਨਾ॥ ਅਸਥਿਰੁ ਕਰਿ ਮਾਨੈ ॥ ਜੋ ਹੋਵਲੁ ਸੇ ਦੂਰਿ ਪਰਾਨੈ । ਜੋੜਿ ਜਾਇ ਤਿਯ ਕਾ ਮ, ਕਰੈ ॥ ਸੰਗਿ ਸਹਾਈ ਤਿਸੁ ਪਰ ਚੰਦਨ ਲੇਪੁ ਉਤਾਰੇ ਧੋਇ ॥ ਗਰਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਭਸਮ ਸੰਗ, ਹੋਇ। - 00<noinclude></noinclude> 4sxymzjkdz3tiuyctkljplv6kufsv3q 250 74182 236568 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ एक्सल 2 ३. मेट मिथ्य चैम मैम श्री" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ एक्सल 2 ३. मेट मिथ्य चैम मैम श्री<noinclude></noinclude> 7n2pdl28ibgd5frp3iepbu80s70quex 250 74183 236569 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (Soul) ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਕਿਧਰੋਂ ਉਚੇਰੇ ਲੈਵਲ ਤੋਂ ਲਭਣਾ ਯੋਗ ਢਠੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਦੇ ਮੁੜਣ ਦੀ ' ਵਾਚਕ ਹੈ । ਦੀ ' ਵਾਚਕ ਹੈ । (Conversion) ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ । ਏ | ਏਹ ਜਿੰਦੜੀ ਇਹ ਕਾਇਆਂ-ਪਲਟਣ ਸਿਕ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ (Soul) ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਕਿਧਰੋਂ ਉਚੇਰੇ ਲੈਵਲ ਤੋਂ ਲਭਣਾ ਯੋਗ ਢਠੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਦੇ ਮੁੜਣ ਦੀ ' ਵਾਚਕ ਹੈ । ਦੀ ' ਵਾਚਕ ਹੈ । (Conversion) ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ । ਏ | ਏਹ ਜਿੰਦੜੀ ਇਹ ਕਾਇਆਂ-ਪਲਟਣ ਸਿਕ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੰਢ ਹੈ, ਫਿਰ 'ਸੂਰਤੀ' ਮਾਤਾ ‘ਨਾਮ' ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਗੰਢਦੀ ਹੈ : ਕੀਕਣ ? ਤੇ ਕੀ ਕੀ ਮਰਹਲੇ ਹਨ ? ਸ੍ਰੀ ਸਚਖੰਡ' ਕੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਹੈ ਯਾ ਅਵਸਥਾ ? ਇਹਨਾਂ ਔਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਉਤਰ ਹਨ..ਅੰਤ ਨੂੰ ਏਕੰਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹਨ। of<noinclude></noinclude> 9or52zvoux5vni0kz6t4mvnk1jrlvwt 250 74184 236570 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚੋਜੀ ਮੌਜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਪੂਤ ਸਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਪਹਿ ਆਪ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਪ੍ਰਮਾਣ ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੬੩ ੨੬੮ ੨੭੦ २०३ ੴ ਅਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੭੫ 'ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ’ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੭੮ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਹਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚੋਜੀ ਮੌਜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਿਤਾ ਪੂਤ ਸਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਪਹਿ ਆਪ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਪ੍ਰਮਾਣ ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੬੩ ੨੬੮ ੨੭੦ २०३ ੴ ਅਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੭੫ 'ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ’ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੭੮ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਹਰਿ ਦਰਿਸਾਵੜਾ ੨੮੭ ਲਾਵਾਂ ਫੇਰੇ ੨੯੪ ਜੀਵ ਤੇ ਜਗ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ੨੬੫ ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ੨੬੬ ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ३०० ਤੀਜੀ ਲਾਂਵ ३०२ ਚੌਥੀ ਲਾਂਵ<noinclude></noinclude> 1aebh41ujdk420q41zht54qzvsqhui8 250 74185 236571 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿੱਕ ਅੰਕ (ਸੰਖੇਖ) (Consciousness of Separation) ... ਏਸ ਅੰਕ ਵਿਚ ਗਵਾਚੀ-ਜਿੰਦੜੀ ਦਾ ਹਾਲ ਏ-ਤੱਤੀ ਝੂਠ ਹੋਈ ਜਿੰਦੜੀ ਦਾ ! ਕੀਕਣ ਓਹ ਨਿਜ-ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ-ਸੌਂ ਗਈ, ਜਾਗੀ ਤਾਂ ਵੀ ਉਨੀਂਦਰੀ, ਉਠੀ ਤਾਂ ਵੀ ਭਰਮਾਂ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿੱਕ ਅੰਕ (ਸੰਖੇਖ) (Consciousness of Separation) ... ਏਸ ਅੰਕ ਵਿਚ ਗਵਾਚੀ-ਜਿੰਦੜੀ ਦਾ ਹਾਲ ਏ-ਤੱਤੀ ਝੂਠ ਹੋਈ ਜਿੰਦੜੀ ਦਾ ! ਕੀਕਣ ਓਹ ਨਿਜ-ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ-ਸੌਂ ਗਈ, ਜਾਗੀ ਤਾਂ ਵੀ ਉਨੀਂਦਰੀ, ਉਠੀ ਤਾਂ ਵੀ ਭਰਮਾਂ ਕੁੱਠੀ ! ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਗਈ ਤਿਥੈ ਤਿਥੈ ਓਹ ਸੂਤਰ, ਓਹ ਤੰਦ, ਓਹ ‘ਸੁਰਤ-ਰੱਸੀ’ ਨਾਲ । ਆਖਰ ‘ਸੁਰਤ' ਨੇ ਡੁਬੜੀ-ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੰਢੇ ਤਾਂ ਲਾਇਆ ! ਕੰਢੇ ਚੜ੍ਹੀ, ਟੁਰੀ, ਪਰ ਬਿਖੈ-ਬਨ, ਭਾਵ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ। ਬਿਰਹੋਂ-ਕੁਠੀ ਜਦ ਜਾਗਦੀ ਏ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸੇਜ ਅਕੇਲੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂ-ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੀਰਨੇ ਪਾਉਂਦੀ ਏ ਏਹ ਕੀਰਨੇ ਤੱਤੜੀ ਨੂੰ ਰਤਾ ਕੁ ਠੰਢਾ ਕਰਦੇ ਨੇ ।ਸੁਰਤੀ ਦੀ ਸਿਖਰ ਤੇ ਚੜ ਹੁਣ ਚਿਰੀ-ਵਿਛੁੰਨੇ ਨੂੰ ਭਾਲਦੀ ਏ, ਪਰ ਅਜਾਂ ਪਿਆਰਾ ਦੂਰ ਏ । ਨੇੜੇ—ਪਰ ਫਿਰ ਭੀ ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ !! ਅੰਦਰ-ਪਰ ਅੱਜਾਂ ਢੇਰ ਦੂਰ, ਕਿਧਰੇ ਬਾਹਰ (Transcendent) ਸਿਕ-ਸਿਕੇਂਦੀ ਦੇ ਤਰਲੇ, ਹਾੜੇ ਤੇ ਹਾਵੇ (Sobs & Sighs) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਓ ਹਾੜਾ ! ਹਾੜਾ ' ਦੇ ਅਖਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੇ–ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਬਿਰਹੋਂ-ਕੁਠੀ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਕੀਰਨੇ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰ ਆਵਣਾ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੈ<noinclude></noinclude> 06sb4sl8acsbpgirrerjwh6neh892x6 250 74186 236572 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਕ, ਅੰਕ ਤਤਕਰਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਭਾਗ ੨ ਸਿੱਕ ਅੰਕ, ਬਿਖੈ ਬਨ, ਸੁੱਤੀ ਰੁਤੀ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਸੁਣਿਐ 9 २१ ੩੫ ਵਾਦ ਵਾਹ ਨਾਮ ਮੰਨਿਐ ੪੭ ਸ੍ਰੀ ਪੰਜ ਖੰਡ ਯਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਧਰਮ ਖੰਡ (ਪਹਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਕ, ਅੰਕ ਤਤਕਰਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਭਾਗ ੨ ਸਿੱਕ ਅੰਕ, ਬਿਖੈ ਬਨ, ਸੁੱਤੀ ਰੁਤੀ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਸੁਣਿਐ 9 २१ ੩੫ ਵਾਦ ਵਾਹ ਨਾਮ ਮੰਨਿਐ ੪੭ ਸ੍ਰੀ ਪੰਜ ਖੰਡ ਯਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਧਰਮ ਖੰਡ (ਪਹਿਲਾ ਪਉੜਾ) ੫੯ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਤੇ ਬਿਬੇਕ ਵਿਚਾਰ ੯੫ ਸਰਮ ਖੰਡ ११ ਕਰਮ ਖੰਡ ੧੪੫ ਸਚ ਖੰਡ ੧੬੬ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ੧੯੪ ਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਹ ਨਾਮ ਨਾਮੀ ਭੇਦ २१७ ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹ ਵਾਂਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਸਹੰਸਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਮੈਂਡਾ ਵਿਸਥੀਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੪੯ २५१ ੨੫੬ ੨੬੨<noinclude></noinclude> m9gmeg9aecg9pifwpnvw1adjz0cwyxj 250 74187 236573 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫਾਹੀ ਸੁਰਤਿ ਮਲੂਕੀ ਵੇਸੁ। ਹਉ ਠਗਵਾੜਾ ਠਗੀ ਦੇਸੁ। ਖਰਾ ਸਿਆਣਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਰੁ ॥ ਧਾਣਕ ਰੂਪਿ ਰਹਾ ਕਰਤਾਰੁ ॥ (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ, ਮ: ੧) ਤ੍ਰਾਹ ! ਤ੍ਰਾਹ !! ਓ ਭੀਆਵਲੇ ਰੂਪ ! ਓ ਧਾਣਕ ਰੂਪ ਤੇ ਓ ਫਾਥੀ-ਸੁਰਤੇ ! U. ਓ ਸਚੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫਾਹੀ ਸੁਰਤਿ ਮਲੂਕੀ ਵੇਸੁ। ਹਉ ਠਗਵਾੜਾ ਠਗੀ ਦੇਸੁ। ਖਰਾ ਸਿਆਣਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਰੁ ॥ ਧਾਣਕ ਰੂਪਿ ਰਹਾ ਕਰਤਾਰੁ ॥ (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ, ਮ: ੧) ਤ੍ਰਾਹ ! ਤ੍ਰਾਹ !! ਓ ਭੀਆਵਲੇ ਰੂਪ ! ਓ ਧਾਣਕ ਰੂਪ ਤੇ ਓ ਫਾਥੀ-ਸੁਰਤੇ ! U. ਓ ਸਚੀਏ-ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਕੂੜ ਰਚਾਇਆ ਈ ਪਾਸੋਂ। ਓ ਸ਼ਾਹ ਸਰਾਫੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਜਾਪਾਨੀ ਅੱਚ-ਕੱਚ ਦੇ ਲਾਏ ਨੀ ਸਟਾਲ ! ਓ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਬੁਰਜ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਤੈਂ ਗਾਰੇ ਦੀ ਕੱਚੀ ਮੜ੍ਹੀ ਉਸਾਰਣ ਦੀ ਠਾਣੀ ਉ । ਓ ਫੂਲ-ਪਰੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਤੂੰ ਵਿਸ-ਭਰੀਆਂ ਗੰਦਲਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀ ਮਾਲਣ ਬਣ ਟੁਰੀ । ਓ ਦੰਦ-ਖੰਦ ਦੀ ਵਣਜਾਰਨੇ, ਅਜ ਤੈਂ ਚਿਕੜੀ ਦੀ ਕੰਘੀ ਸਿਰ ਲਾਈ। ਓ ਪਕੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲ਼ੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂ ਅਜ ਕਚੀ ਕੰਧ ਉਸਾਰੀ, ਓ ਬਾਲੂ ਦੀ ਕੰਧ, ਬਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਫੋਕਟ ਨਾਥ। ਓ ਹਾੜਾ ! ਓ ਹਾੜਾ !! ਓ ਹਾੜਾ !!! ਕਚੀ ਕੰਧ ਕਚਾ ਵਿਚਿ ਰਾਜ, ਮਤਿ ਅਲੂਣੀ ਫਿਕਾ ਸਾਦ ਆਪੇ ਸਚੁ ਭਾਵੈ ਤਿਸੁ ਸਚੁ ਅੰਧਾ ਕਚਾ ਕਚੁ ਨਿਕਚ । (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) É. ਓ ਆਤਮ-ਜੋੜ, ਕਦੀ ਚੰਡ ਤੈਂਝੀ ਜਵਾਲਾ, ਅਜ ਸੁੱਤੀ ! ਓਏ ਕਦੈ ਤੂੰ ਭੜਭੜ ਭਾਵੇਂ, ਅੱਜ ਮਸਿਆ-ਗ੍ਰਸੀ ! ਓ ਨਿਤ-ਵਧਦੇ t<noinclude></noinclude> tvwpt7rbvfv4bn0sfeas7h9uys2tl62 250 74188 236574 2026-09-27T07:24:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਿੱਕ-ਅੰਕ, ਬਿਖੈ ਬੰਨ ! ਸੁੱਤੀ-ਸੁਰਤੀ ੧, ਆਹ ਟਾਹਣੀਓਂ ਟੁਟਾ ਫੁੱਲ -- ਕਦੀ ਦਮਕਦਾ ਤੇ ਵਿਗਸਦਾ, ਅੱਜ ਭੂਏਂ ਢਠਾ ਤੇ ਧੂੜੀ ਵਿਚ ਰੁਲਿਆ-ਪਫੁੱਲਿਆ ਤੇ ਕੁਮਲਾਇਆ ! ਓ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੇ, ਕਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਿੱਕ-ਅੰਕ, ਬਿਖੈ ਬੰਨ ! ਸੁੱਤੀ-ਸੁਰਤੀ ੧, ਆਹ ਟਾਹਣੀਓਂ ਟੁਟਾ ਫੁੱਲ -- ਕਦੀ ਦਮਕਦਾ ਤੇ ਵਿਗਸਦਾ, ਅੱਜ ਭੂਏਂ ਢਠਾ ਤੇ ਧੂੜੀ ਵਿਚ ਰੁਲਿਆ-ਪਫੁੱਲਿਆ ਤੇ ਕੁਮਲਾਇਆ ! ਓ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਅਰਸ਼ ਉਤੇ ਮੋਰਾਂ ਵਾਂਝ ਪਾਇਲਾਂ ਪਾਵੇਂ,ਤੇ ਅਜ ਕੋਹੜੀ ਕੋਹੜਕਿਰਲੀ ਵਾਂਙ ਮਿੱਟੀ ਚੱਟੇ ਤੇ ਕੀੜੇ ਖਾਂਏਂ ! ਓ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ,ਕਦੀ ਤੂੰ ਕਰਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਨਹਾਣ ਜਾਏਂ ਤੇ ਅਜ ਤੂੰ ਢਠੇ ਹੋਏ ਖੂਹ ਵਿਚ ਸਿਰ-ਤਲੇ ਤੇ ਪੈਰ-ਉਤਾਂਹ ਲਟਕੇ ! ਓ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ,ਕਦੇ ਤੂੰ ਅਪ- ਸਰਾਂ ਬਣ ਰਾਜੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨੰਦਨ-ਬਾਗ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣੋਂ, ਤੇ ਅਜ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਕੁੰਭ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮਬਖਤ ਲਾੜੀ ਬਣ ਸੁਤਿ- ਆਂ ਝਟ ਕਟੇ । ਓ ਸੋਹਲ ਜਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਜੀਂਵਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਥਰ ਥਰ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਤੂੰ ਜੁੱਤੀ ਪੈਰ ਪਸਾਰ, ਲੰਮੀਆਂ ਤਾਣ ਕੇ ! ਓ ਗਰਬ-ਗਹੇਲੀ ਜਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਨੂਰ ਕੋਹਿਨੂਰ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਾਲਾ ਕੋਲਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਂਡੀ ਗਰਦਨ ਫੁੱਲ ਵਾਂਝ ਲਸ ਲਸ ਕਰਦੀ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਖਲੇਰਦੀ, ਅਜ ਤੂੰ ਝੂਠੀ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤਪਦੀ ! ਓ ਮੋਹ-ਮਲਨ-ਜਿੰਦੇ, ਕਦੀ ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ-ਚਿੰਤਨ ਅਨੰਦ-ਕੰਦ, ਅਜ ਤੂੰ ਅਞਾਣ, ਮੋਹ-ਧ੍ਰੋਹ ਵਿਚ ਨੱਕ ਨੱਕ ਡੁੱਬੀ, ३<noinclude></noinclude> 2lrtf8qo3s5es3rri5i9sjpi3auzhfb 250 74189 236575 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਯਾਦ ਰਖੋ :- ਜਹ ਜਹ ਮਨ ਤੂੰ ਧਾਵਦਾ ਤਹ ਤਹ ਹਰਿ ਤੇਰੈ ਨਾਲੇ (ਆਸਾ ੫. ੩) ਓ ਮਨ-ਤਾਰੂ-ਜਿੰਦੇ ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ, ਜੁ ਟੁਭੀ ਮਾਰਣ ਵੇਲੇ ਤੈਂ ਆਪਣੇ ਗਲ ਲੰਮੜੀ ਰੂਸੀ ਬੁਧੀ ਸੀ, ਹਾਂ ਕੰਢੇ-ਬੈਠਿਆਂ ਹਥ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਯਾਦ ਰਖੋ :- ਜਹ ਜਹ ਮਨ ਤੂੰ ਧਾਵਦਾ ਤਹ ਤਹ ਹਰਿ ਤੇਰੈ ਨਾਲੇ (ਆਸਾ ੫. ੩) ਓ ਮਨ-ਤਾਰੂ-ਜਿੰਦੇ ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ, ਜੁ ਟੁਭੀ ਮਾਰਣ ਵੇਲੇ ਤੈਂ ਆਪਣੇ ਗਲ ਲੰਮੜੀ ਰੂਸੀ ਬੁਧੀ ਸੀ, ਹਾਂ ਕੰਢੇ-ਬੈਠਿਆਂ ਹਥ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਰਸੀਂ, ਓ ਵੰਨ-ਵੰਨੀ-ਰਸੀ, ਜੁ ਭੁਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁਲਣ ਦਏ, ਡੁੱਬਿਆ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੇ ਕਢ ਲਏ, ਪਾਤਾਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿਣ-ਭਰ ਵਿਚ ਖਿਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਲਿਆਏ । ਓ ਵੰਨ-ਸੁਵਨੜੀ ਰਸੀ, ਓ ਸੁੰਦਰ-ਮੁੰਦਰੀ-ਰਸੀ, ਓ ਸੂਰਤ-ਸੀਤੀ-ਰਸੀ, ਹਾਂ ਸੁਰਤੀ ਦੀ ਅਣਟੁਟੀ ਰਸੀ, ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਲਮਕੀ, ਗਵਾਚਿਆਂ ਦ ਨਾਲ਼ ਓਏ ਮੈਂਡੇ, ਤੈਂਡੇ ਹੁਭ-ਕਈਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ— “ਏਕਾ 'ਸੁਰਤਿ ਜੇਤੇ ਹਹਿ ਜੀਅ। ‘ਸੁਰਤਿ ਵਿਹੂਣਾ ਕੋਇ ਨ ਕੀਆ । t (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ. ੧) ਓਏ ਮੈਂ ਸੋਤਲ ਸੁਤੀ, ਸੂਤੀ ਲੰਮੀਆਂ ਤਾਣ ਕੇ ਸੁਤੀ । ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਸੁਤੀ ਚੌਰਾਸੀ-ਸੁਤੀ । ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਸੁਤੀਂ ਜੁਗ ਜੁਗਾਂਤਰ ਬੀਤੇ । ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਇੰਦ੍ਰ-ਇੰਦ੍ਰਾਸਣ ਬਦਲੇ । ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੇ ਕਈ ਯੁਗ ਪਲਟੇ । ਓ ਪਾਣੀ ਢੂੰਢਦੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਜਲੀਆਂ ( Mirage ) ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ । ਓ ਮੋਤੀ ਢੂੰਡਦੀ ਸਿਪ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ।ਓ ਸੁਖ ਢੂੰਡਦਿਆਂ ਗੰਧਰਵਾ ਨਗਰੀ ਦੀ ਬਨਾਵਟੀ ਸੁਹਣ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ । ਓਏ ਸਿਧਾ-ਪੰਧ ਛਡ ਕਵਾਟੜੀ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਜਾ ਨਿਕਲ਼ੀ ! ਹਾਏ ਮੈਂ ਮੁਠੀ, ਮੈਂ ਲੁਠੀ...ਸਭ ਸਾਥੀ ਟੁਰ ਗਏ, ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਮੈਂ ਸੁਤੀ । ਸੁਤੀ ਸੁਤੀ ਝਾਲੂ ਥੀਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁੱਤੀ । ਮੈਂ ਵਾਂਗ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੱਤਲਾਂ— १०<noinclude></noinclude> 0uzecx3ipf9s1kcpbdipd1xpa0h23px 250 74190 236576 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਵੱਧਦਾ ਪੂਰਨ ਹੋ. ਆਇਓਂ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਘਰ (ਪੱਛਮ) ਛਡ ਪੂਰਬ ਵਲ ਧਾਇਓਂ, ਤਾਂ ਤੈਂਡਾ ਤੇਜੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਕ-ਡੀਕੇ ਪੀਤਾ ! ਓ ਅਬਚਲੀ ਜੋਤ, ਅਜ ਬੁਝੀ ! ਓ ਤੇਲ- ਹੀਣ ਦੀਵਿਆ, ਭਲਾ ਤੂ ਕੀਕਣ ਜਲੇਂ— -..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਵੱਧਦਾ ਪੂਰਨ ਹੋ. ਆਇਓਂ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਘਰ (ਪੱਛਮ) ਛਡ ਪੂਰਬ ਵਲ ਧਾਇਓਂ, ਤਾਂ ਤੈਂਡਾ ਤੇਜੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਕ-ਡੀਕੇ ਪੀਤਾ ! ਓ ਅਬਚਲੀ ਜੋਤ, ਅਜ ਬੁਝੀ ! ਓ ਤੇਲ- ਹੀਣ ਦੀਵਿਆ, ਭਲਾ ਤੂ ਕੀਕਣ ਜਲੇਂ— - “ਬਿਨ ਤੇਲ ਦੀਵਾ ਕਿਉ ਜਲੈ । ਰਹਾਉ... ਅਛਲ ਛਲਾਈ ਨਹ ਛਲੈ !' (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) ਓ ਤੇਲ-ਹੀਣ, ਰਸ-ਹੀਣ, ਬੁਧ-ਹੀਣ ਸ਼ੁਧ-ਹੀਣ ਜਿੰਦੇ, ਵਡੀ ਫਾਹੀ ਵਿਚ ਅਜ ਫਸ ਗਈ ! ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ ! ਓ ਮਣ-ਤਾਰੂ (ਮੱਤੀ ਲਭਣ ਲਈ ਜੋ ਟੁਭੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਾਰਦੇ ਨੇ। ਅਣਤਾਰੂ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤਰਨਾ ਨਾ ਜਾਣ) ਜਿੰਦੇ, ਤੁੰ ਮੇਤੀ ਵਿਰੋਲਣ ਲਈ ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਈ ! ਤੂੰ ਸਿਪੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੋਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹਣ ਲਈ ਹੇਠ ਟੁਭੀ ਮਾਰਣ ਟੁਰੀ-ਮੋਤੀ ਲਭਦੇ ਲਭਦੇ ਆਪ ਸਿਪੀਆਂ ਦੇ ਸੰਨ੍ਹੀ-ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਓ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਲਭਦੀ ਆਪ ਗਵਾਚ ਗਈਏ- ਓਏ ਰਿਛ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਆਪ ਰਿਛ ਦੀ ਗਲਵਕੜੀ ਵਿਚ ਪਸਲੀਆਂ ਭਨਾ ਬੈਠੀ ! ਓ ਮਣ-ਤਾਰੂ ਜਿੰਦ, ਹੁਣ ਪਾਤਾਲ ਪੂਰੀ ਮਲ ਬੈਠੀ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਿਜ-ਘਰ ਸਥਿਰ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਭੁਲ ਬੈਠੀ । ਓ ਸਿਪੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿਪੀ ਹੋਈ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੋਤੀ- ਚੁਗਣੀ ਹੰਸਣੀ ਸੈਂ, ਅਜ ਤੂੰ ਆਪ ਕਚ-ਨਿੱਕ ਨਿਲੱਜ ਹੋ ਗਈ, ਓ ਤੈਰਾਕ-ਜਿੰਦੇ ਅਜ ਤੂੰ ਡੁਬ ਗਈ । ਓ ਡੁਬਕੀ-ਲੈਣ ਵਾਲੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਡੁੱਬ ਗਈ ! ਓ ਸੁਬਕ ਕਾਰਕ ਵਾਂਗ ਤਰਦੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਅਜ ਪਥਰ ਬਣ ਕੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸਤਹ ਤੇ ਫਸ ਗਈ ! ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ ਓ ਹਾੜਾ...! "ਪਰ ਗਵਾਚੀ ਜਿੰਦੇ !<noinclude></noinclude> 01683rnhcpa5elfvr14fyz8we8sdq3n 250 74191 236577 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਤੜੇ ਅਸੰਖ ਮਾਇਆ ਝੂਠੀ ਕਾਰਨੇ (ਸਲੋਕ ਮ. ੫) ਪਰ ਜਦ ‘ਸੂਰਤ ਆਈ ਤਾਂ ਜਾਗੀ, ਤੇ ਖੰਭ-ਟੁਟੀ ਘਘੀ ਵਾਂਗ ਰੋਈ ਕੁਸਕੀ ਡੁਸਕੀ। ਓਏ ਮੈਂ ਖੰਭ–ਖੂਬੀ ਜਿੰਦੜੀ ਰੁੱਨੀ, ਰੂਨੀ ਢਾਹੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ—ਮੈਂ ਰੂਨੀ, ਮੈਂ ਰੁਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਤੜੇ ਅਸੰਖ ਮਾਇਆ ਝੂਠੀ ਕਾਰਨੇ (ਸਲੋਕ ਮ. ੫) ਪਰ ਜਦ ‘ਸੂਰਤ ਆਈ ਤਾਂ ਜਾਗੀ, ਤੇ ਖੰਭ-ਟੁਟੀ ਘਘੀ ਵਾਂਗ ਰੋਈ ਕੁਸਕੀ ਡੁਸਕੀ। ਓਏ ਮੈਂ ਖੰਭ–ਖੂਬੀ ਜਿੰਦੜੀ ਰੁੱਨੀ, ਰੂਨੀ ਢਾਹੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ—ਮੈਂ ਰੂਨੀ, ਮੈਂ ਰੁਨੀ, ਮੈਂ ਵੇਖ- ਰੁਨੇ ਵਣ-ਪੰਖੇਰੂ : ਮੈਂ ਰੋਂਵਦੀ ਸਭੁ ਜਗੁ ਰੁਨਾ, ਰੁਨੜੇ ਵਣਹੁ ਪੰਖੇਰੂ ਇਕ ਨ ਰੁਨਾ ਮੇਰੇ ਤਨਕਾ ਬਿਰਹਾ ਜਿਨ ਹਉ ਪਿਰਹੁ ਵਿਛੋੜੀ (ਵਡਹੰਸ ਮ: ੧) ਹਾਂ ਰੁਨੀ ਮੈਂ, ਰੁਨਾ ਵਣ, ਰੁਨਾ ਜਲ-ਥੱਲ । ਓਏ ਮੈਂ ਡਾਲੀਓਂ ਢਠੀ ਕਲੀ । ਓ ਕਬਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਅਨਾਰ- ਕਲੀ। ਓਏ ਕੱਲੀ ਕਲ-ਮੁਕੱਲੀ ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਗੀ ਨਾ ਕੋਈ ਸਾਥਣ। ਖੰਨਿਓਂ ਤਿਖੀ, ਵਾਟ ਦੁਹੇਲੀ ! ਜਾਂ ਮੁੜ ਤੱਕਾਂ ਉਹ ਆਪ ਮੈਂਡਾ ਬੋਲੀ । ਓਏ ਲੰਮੀ ਸੁਰਤ-ਰਸੀ ਲਮਕਾਉਣ ਵਾਲੜਾ ! ਓਏ ਭਉਂਦਲੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਓਏ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਬਿਰੜਾਨੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਚਖਿਆ ? ਉਏ ਉਂਘਲਾਣੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ ? ਨੀ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਮੈਂਡਾ ਗਵਾਚਾ ਮਾਹੀ, ਸੋਹਣਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ, ਚੰਨਾਂ ਦਾ ਚੰਨ, ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਪਰ ਅਖ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਿਲਾ ਭਜ ਗਿਆ। ਹਾਏ ਮੈਂ ਰੂਨੀ, ਮੈਂ ਰੁਨੀ । ਓ ਕਾਜਲ ਹਾਰ ਤੰਬੋਲ ਭਜ ਜਾਓ, ਸੜ ਜਾਓ । ਓਏ ਰੰਗ ਬਰੰਗੀਓ ਵੰਗੋ ਟੁਟ ਜਾਓ । ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੰਨਾਂ ਇਹਨਾਂ ਬਾਹੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਓ ਸੜੀਓ ਬਾਹੋਂ, ਓ ਭਾਰੇ ਭੂਸ਼ਨੋ ਸੜ ਗਲ ਜਾਓ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਂਡੇ ਹਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਥਕੜੀਆਂ, ੧੧<noinclude></noinclude> o02dgnfyfae5sx2jmo537n7339ha5xr 250 74192 236578 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੀ ਮੈਂ ਹੁਸੜੀ, ਮੈਂ ਹਾਬੜੀ, ਮੈਂ ਬਿਰਹੋਂ ਕੁਠੀ, ਮੈਂ ਸੀਖ- ਕਬਾਬ । ਮੈਂ ਚਿੰਤ ਖਟੋਲਾ, ਮੇਂ ਚਿਤ ਚਿਖਾ ਮੈਂ ਪਾਪਣ ਹਤਿ- ਆਰਣ, ਮੈਂ ਦੁਹੇਲੀ, ਮੇਂ ਛੁਟੜ, ਮੈਂ ਨਕਟੀ, :ਮੈਂ ਭੰਡਣ, ਮੈਂ ਸਪਣੀ, ਮੈਂ ਕਵਾਰ ਗੰਦਲ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੀ ਮੈਂ ਹੁਸੜੀ, ਮੈਂ ਹਾਬੜੀ, ਮੈਂ ਬਿਰਹੋਂ ਕੁਠੀ, ਮੈਂ ਸੀਖ- ਕਬਾਬ । ਮੈਂ ਚਿੰਤ ਖਟੋਲਾ, ਮੇਂ ਚਿਤ ਚਿਖਾ ਮੈਂ ਪਾਪਣ ਹਤਿ- ਆਰਣ, ਮੈਂ ਦੁਹੇਲੀ, ਮੇਂ ਛੁਟੜ, ਮੈਂ ਨਕਟੀ, :ਮੈਂ ਭੰਡਣ, ਮੈਂ ਸਪਣੀ, ਮੈਂ ਕਵਾਰ ਗੰਦਲ ਪਰ ਕੁੜੀ। ਮੈਂ ਸੜਦੀ - ਬਲਦੀ ਲਟ ਲਟ ਕਰਦੀ । ਓਏ ਮੈਂ ਬਿਰਹੋਂ ਵਿਧੀ, ਓ ਸੁਫਨਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਕਦੇ ਆ, ਕਦੇ ਆ, ਕਦੇ ਆ ਤੇ ਗਲ ਲਾ :- “ਮੋਹਿ-ਨੀਂਦ ਨ ਆਵੈ, ਹਾਵੈ ਹਾਰ ਕਜਰ ਬਸਤਰ ਆਭਰਨ ਕੀਨੇ । ਉਡੀਨੀ ਉਡੀਨੀ ਉਡੀਨੀ: ਕਬਿ ਘਰੁ ਆਵੈ ਰੀ ॥ਰਹਾਉ ॥ (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੫) ਓ ਮੈਂ ਉਡੀਣੀ, ਬਹੂੰ ਉਡੀਣੀ, ਭੁਖੀ ਜਿੰਦੜੀ । ੧੧. ਖੂਹੋਂ ਨਿਕਲ, ਉਠ ਤ੍ਰੀ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ, ਸੁਫਨੇ ਛਡ । ਪਰ ਓ ਪਿਆਰੂਆ, ਫਿਰ ਫਸ ਗਈ, ਬਿਖੈ ਬਣ, ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ। ਓਏ ਸਿਰੋਂ ਨੰਗੀ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਹੁਣੀ । ਕੰਡਿਆਂ ਵਿਚ, ਨਿੰਦ ਚਿੰਦ ਤੇ ਤ੍ਰਿਖੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈਆ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਵਿਚ ਜਕੜ ਗਈ । ਬਨਾਉਟੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅਕ-ਫੂਲ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਿਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਨੀ ਮੈਂ ਆਪ ਫਾਥੀ ਧਿਰਨੀ, ਨੀ ਮੈਂ ਕਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਕਾਲੀ ਹਿਰਨੀ :- ਤੂੰ ਸੁਣ ਹਰਣਾ ()ਕਾਲਿਆ ਕੀ ਵਾੜੀਐ ਰਾਤਾ ਰਾਮ । ਬਿਖੁ ਫਲੁ ਮੀਠਾ ਚਾਰਿ ਦਿਨ ਫਿਰਿ ਹੋਵੈ ਤਾਤਾ ਰਾਮ ॥ (ਆਸਾ ਮ: ੫) () ਕਾਲੇ ਹਰਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਹੀਰਾ ਹਰਨ ਹੈ; ਮਦਾ ਹਰਨ ਨਹੀਂ। ੧੩<noinclude></noinclude> menkolsfw751obrtbyktf50vh72cp52 250 74193 236579 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੰਧਕੂਪ ਮਹਿ ਪਤਿਤ ਬਿਕਰਾਲ ਨਾਨਕ ਕਾਢਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ । € ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖਜੂਰ ਵਿਚ ਅੜੀ, ਤੇ ਖਜੂਰੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾ ਟਪਕੀ ! ਪਰ ਅੰਨ੍ਹੀ ਅਜਾਂ ਵੀ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਤੇ ਉਤੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੰਧਕੂਪ ਮਹਿ ਪਤਿਤ ਬਿਕਰਾਲ ਨਾਨਕ ਕਾਢਿ ਲੇਹੁ ਪ੍ਰਭ ਦਇਆਲ । € ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੁੜੀਏ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖਜੂਰ ਵਿਚ ਅੜੀ, ਤੇ ਖਜੂਰੋਂ ਢਠੀ ਤੇ ਖੂਹ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾ ਟਪਕੀ ! ਪਰ ਅੰਨ੍ਹੀ ਅਜਾਂ ਵੀ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਤੇ ਉਤੋਂ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਮਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ, ਨਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਡੰਗੋਰੀ, ਨਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜੋਤਨਾ..ਜੇ ਹੋਰ ਰਤਾ ਕੁ ਸਿਰਕੀ ਤਾਂ ਗਮ ਢੱਠੇ-ਖੂਹ ਵਿਚ ਜਾ ਡਿਗੀ ! ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਵਿਲਕਦੀ ਲੁਛ ਲੁਛ ਕਰੇਂਦੜੀ ਜਿੰਦੜੀ ! ਓ ਕਦੀ, ਬੋਦੀ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਵਾਂਙ ਅਰਸ਼ ਵਿਚ ਲੰਮੜੇ ਕੇਸ਼ ਖਿਲਾਰ ਮਟਕਦੀ,ਅਜ ਗੰਧਾਰੀ, (ਤ—ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ) ਵਾਂਙ ਅਖਾਂ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਹੋਈ ਘੁਟ- ਪੱਟੀ, ਤੇ ਢਠੀ ਡੂੰਘੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਗੋਤੇ ਖਾਂਵਦੀ ! ਓ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ- ੜੀਏ, ਕਦੇ ਤੂੰ ‘ਉਰਵਸ਼ੀ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰੀ, ਅਜ ਮਤਹੀਨ, ਬਲਹੀਣ, ਰੂਪਹੀਣ, ਕੋਈ ਸਾਕ ਨਾ ਸਿੱਨਾ ! ਓ ਕਲ ਮੁਕੱਲੀ ਜਿੰਦੜੀ, ਓਏ ਡਾਰੋਂ ਵਿਛੜੀ ਕੂੰਜ । ਓ ਭੁਲੀ ਭੇਡ, ਓ ਗਵਾਚੀ ਗੰਗਾ ! ਓ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਰੁਖੜਾ ! ਓ ਅਸਤ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ !,,,...ਓ ਘੁਮਣ ਘੇਰਾਂ ਵਿਚ ਵਾਥੀ ਬੇੜੀ, ਉਤੋਂ ਝਖੜ ਤੇ ਵਾ-ਵਿਰੋਲੇ ਤੇ ਬੇੜੀ ਡਕਾ ਡੋਲੇ— - ‘ਮੋਕਉ ਬਾਂਹ ਦੇਹਿ ਬਾਂਹ ਦੇਹਿ, ਬਾਪ ਬੀਠਲਾ । ੩, (ਬਸੰਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ) ਓ ਮੰਦਭਾਗਣ ਜਿੰਦੜੀ (ਵੇਖੋ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਗਾਥਾ ਆਤਮ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਜਾਂ ਬਾਈਬਲ ਅੰਕ ਵਿੱਚ) ਤੂੰ ਬਾਗਿ ਅਦਨ ਛਡ ਕੀਕਣ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਵਿਹੁ ਭਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ? ਓ ਸੁਜਾਣ ਪਰ ਹਾਏ ਅੰਜਾਣ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਜਾਣ<noinclude></noinclude> q6ym3oos2yod6sok8r6bfem5r7461v1 250 74194 236580 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੁਝ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁਲ-ਭੁਲੱਈਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ? ਓ ਸੁਤੰਤਰ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਪ੍ਰਤੰਤਰ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਛੂਟਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਜ ਕੀਕਣ ਬੰਧਨ ਦੇ ਬਿਖਰੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਅੜ ਗਈ ? ਓ ਗਰੁੜ ਸਵਾਰ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਗਰਧਭ ਪਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੁਝ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁਲ-ਭੁਲੱਈਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ? ਓ ਸੁਤੰਤਰ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਪ੍ਰਤੰਤਰ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਛੂਟਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਜ ਕੀਕਣ ਬੰਧਨ ਦੇ ਬਿਖਰੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਅੜ ਗਈ ? ਓ ਗਰੁੜ ਸਵਾਰ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਗਰਧਭ ਪਿਆਰ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਅਟੱਲ ਦੇਸ਼ ਛਡ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ? ਓ ਬੀਰ-ਬਹੁਟੀਏ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਲਹੂ-ਲਿਬੜੀਏ, ਤੂੰ ਸੁਧਾ-ਰਸ ਛਡ ਕੀਕਣ ਅਜ ‘ਅਘੋਰੀਂ ਮਲਮੂਤ ਵਿਚ ਪਲਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ ? ਓ ਕਮਲ- ? ਫੁਲੜੀ ਜਿੰਦੇ, ਪਰ ਹਾਏ ਅਜ ਵਿਸ ਭਰੀ ਜਿੰਦੜੀ, ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਉਹ ਰਸ ਛਡ ਏਂਸ ਰਸ-ਪਿਤ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ? ਓ ਕਚਨ- ਕਾਇਆਂ ਜਿੰਦੇ, ਪਰ ਅਜ ਧੂੜੀ ਵਿਚ ਰੁਲੀ-ਪਰੁਲੀ ਜਿੰਦੇ ! ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਚਿਕੜ ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ? “ਤੂੰ ਕੈਸੇ ਆੜਿ ਫਾਥੀ ਜਾਲ ?" “ਜਲ-ਤਰਤੀ ਬੂਡੀ ਜਲ ਮਾਹੀ । ਜਬ ਗਲਿ ਫਾਸ ਪੜੀ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਊਂਡਿ ਨ ਸਾਕੈ ਪੰਖ ਪਸਾਰੀ।” (ਮਲਾਰ ਮ: ੫) ਓਏ ਜਿੰਦੇ, ਹਥਾਂ ਵਿਚ ਹਬ-ਕੁੜੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਤੇ ਗਲ ਵਿਚ ਸਿਕੇ ਦੀਆਂ ਹਸੀਰੀਆਂ । ਓ ਡੁਬਦੀ ਜਿੰਦੇ ! ਓ ਮਾਇਆ-ਮੋਹ ਪਗੁ ਨਹੀਂ ਚਾਲੈ ।’ ਓ ਚਿਕੜ- ਫਾਥੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਓ ਰੁਲ-ਪਰੁਲੀ ਕਾਇਆਂ ! “ਤੂੰ ਕਾਇਆ ਮੈ ਰੁਲਦੀ ਦੇਖੀ ਜਿਉ ਧਰ ਊਪਰਿ ਛਾਰੋ। ਤੂੰ ਕਾਇਆ ਰਹੀਅਹਿ ਸੁਪਨੰਤਰਿ ਤੁਧ ਕਿਆ ਜ਼ੁਰਮ ਕਮਾਇਆ ! ਹਲਤਿ ਨ ਸੋਭਾ ਪਲਤਿ ਨ ਢੋਈ ‘ਅਹਿਲਾ' ਜਨਮ ਗਵਾਇਆ। (ਗਉੜੀ ਚੇਤੀ ਮ: ੫) ੫॥<noinclude></noinclude> 5d1y4k9uw82xttr7hfr7a092gt8ockp 250 74195 236581 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਕਾਲੀਏ ਜਿੰਦੇ ਨੀ, ਕਾਲ ਕਲਿਚੀਏ (Black crow), ਤੂੰ ਹੁਣ ਹਿਰਨੋਟੀ ਬਣ ਬੈਠੀ, ਟਪਦੀ ਕੁਦਦੀ ਪਰ ਬਿਖ ਫਲ ਖਾਂਵਦੀ, ਮੋਹ ਫਾਥੀ । ਨੀ ਕਾਲੀ ਕੋਇਲੇ ਇਹ ਕੁਚੱਰ ਛਡ ' ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਖਾ । ਨੀ ਕਾਲੀ ਕੁਕਰਮਣ ਹਰਨੋਟੀਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਕਾਲੀਏ ਜਿੰਦੇ ਨੀ, ਕਾਲ ਕਲਿਚੀਏ (Black crow), ਤੂੰ ਹੁਣ ਹਿਰਨੋਟੀ ਬਣ ਬੈਠੀ, ਟਪਦੀ ਕੁਦਦੀ ਪਰ ਬਿਖ ਫਲ ਖਾਂਵਦੀ, ਮੋਹ ਫਾਥੀ । ਨੀ ਕਾਲੀ ਕੋਇਲੇ ਇਹ ਕੁਚੱਰ ਛਡ ' ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਖਾ । ਨੀ ਕਾਲੀ ਕੁਕਰਮਣ ਹਰਨੋਟੀਏ ॥ ਓ ਲੋਭੀ ਜਿੰਦੇ, ਓ ਮਦ-ਮਾਖੀ ਤੂੰ ਮਿਠੇ ਮਰਣਾ । ਓ ਕਾਲਿਆ ਭੌਰਿਆ, ਤੂੰ ਫੁਲ ਦੀ ਡਾਲੀ ਡਾਲੀ ਫਿਰਨਾ ਏਂ ਤੇ ਫੁਲ ਫੁਲ ਚੁੰਘਣਾ ਏਂ । ਮਾਖਿਓਂ ਗ੍ਰਸਿਆ, ਤੂੰ ਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਮਾਖਿਉਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰੋਏਂਗਾ ਤੇ ਪਛਤਾਏਂਗਾ । ਨੀ ਦੀਵਾਨੜੀ ਜਿੰਦੇ, ਭੌਰੇ ਵਾਂਗ ਭਰਮਦੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਕਾਲਾ ਭੌਰਾ ਨਹੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਵਰਾ ਬਣ :- ਭਵਰਾ ਫੂਲਿ ਭਵੰਤਿਆ ਦੁਖ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਰਾਮੁ ॥” “ਸਚੁ ਕਹੈ ਨਾਨਕ ਚੇਤ ਰੇ ਮਨ ਮਰਹਿ ਹਰਣਾ ਕਾਲਿਆ। ਓ ਚਿਰੋਂ ਵਿਛੁਨੀ ਜਿੰਦੇ, ਮੁੜ ਆ, ਮੁੜ ਆ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਮੁੜ ਆ । “ਬਿਖੈ ਬਨੁ ਫੀਕਾ ਤਿਆਗ ਹੀ ਸਖੀਏ ।" ਪਰ ਦੇਸ ਛਡ ਪ੍ਰਦੇਸ ਆਈ ਜਿੰਦੜੀ ਆਪਣਾ ਨਿਜ-ਦੇਸ ਭੁਲ ਗਈ- “ਮੇਰੇ ਜੀਅੜਿਆ ਪਰਦੇਸੀਆ, ਨਿਤ ਪਵਹਿ ਜੰਜਾਲੇ ਰਾਮ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਮਨਿ ਵਸੈ, ਕੀ ਫਾਸਹਿ ਜਮ ਜਾਲੇ ਰਾਮ । " ਓ ਦੂਰੋਂ-ਆਇਅੜੀ-ਜਿੰਦੇ, ਚੌਰਾਸੀ-ਕਛ ਆਈ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂਡਾ ਵਤਨ ‘ਸਚ-ਖੰਡ' ਏ, ਕਿਉਂ ਫਸਨੀ ਏਂ ਜਮ ਜਾਲੇ ? ਓ ਪ੍ਰਦੇਸੀ-ਜਿੰਦੇ ਲਭ ਲਭ ਓਹਨੂੰ ਸਚੇ ਸਾਹਬ ਨੂੰ ਜੋ ਮਨ-ਵਸੈ, ਪਰ ਬਿਖੈ-ਬੱਨ ਵਿਚ ਕੀਕਣ ਲਭੇ ! ਮਛਲੀ ਵਿਛੁੰਨੀ ਨੈਣ ਰੂਨੀ ਜਾਲੁ ਬਧਿਕਿ ਪਾਇਆ। ਸੰਸਾਰ ਮਾਇਆ-ਮੋਹ ਮੀਠਾ ਅੰਤਿ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਇਆ ।” ਓਏ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਕੂਲੇ-ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ, ਓਏ ਮਾਸ ਦੀ ਬੋਟੀ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਖਾਂਦੀ, ਨੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਮਛੀ ਵਾਂਗ ਆਪ ਕਾਂਟੇ ੧੪ F<noinclude></noinclude> cww8a7f11a3jopisbdcnpk25au2x2yg 250 74196 236582 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਰੁਣ-ਝੁਣ' ਉਸ ਸੁਰਤੀ-ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਧੁਨੀ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ ਹੈ ! ਸੁਣਿਐ-ਕੀ ਸੁਣੀਏ ? ਇਸ ਅਗੰਮਵੀ ਰੁਣ ਝੁਣ ਨੂੰ । 'ਮੰਨਿਐਂ ਕੀ ਮੰਨੀਏ ? ਇਸ ਵਾਸਤਵਿਕ-ਧੁਨੀ ਨੂੰ ! ‘ਰੀਏ' ਕੀਕਣ ਟੁਰੀਏ ? ਏਸ ਦੇ ਦਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਫਿਰ ਭੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਰੁਣ-ਝੁਣ' ਉਸ ਸੁਰਤੀ-ਕੰਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਧੁਨੀ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ ਹੈ ! ਸੁਣਿਐ-ਕੀ ਸੁਣੀਏ ? ਇਸ ਅਗੰਮਵੀ ਰੁਣ ਝੁਣ ਨੂੰ । 'ਮੰਨਿਐਂ ਕੀ ਮੰਨੀਏ ? ਇਸ ਵਾਸਤਵਿਕ-ਧੁਨੀ ਨੂੰ ! ‘ਰੀਏ' ਕੀਕਣ ਟੁਰੀਏ ? ਏਸ ਦੇ ਦਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਫਿਰ ਭੁਲ ਭਲਈਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਵਾਟੜੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਗਟ ਪੌਂਡ ਨੇ ! 'ਸ਼ਬਦ-ਸਚੀ-ਟਕਸਾਲ' ਵਿਚ ‘ਨਾਮ' ਬਣਦਾ ਤੇ ਪਕਦਾ ਹੈ ! 4 ਰਾਹ ਵਿਚ ਪਤੜੀਆਂ ਨੇ ਪਤ-ਪਵੜੀਆਂ, ਬਸ ਏਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਵਧ-ਵਧਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚਕਰੀਆਂ, ਤੇ ਸਰਬ-ਸਮੇਟਵੀਆਂ ਸੋਝੀਆਂ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕਾਂ ਵਿਚ ਵਰਨਣ ਏ ! ੨੦<noinclude></noinclude> bfz5rcxrqnhdvdlmd0jrml3z46026h1 250 74197 236583 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਅਹਿਲ-ਐਹਲੀਆ, ਅਹਿਲਾ ਜਨਮ ਗਵਾਇਆ। ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ ! 8. ਓ ਕੰਚਨ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਕੋੜ੍ਹੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਹੰਸ ਭੱਗ ਧਾਰੀ ! ਓ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਛਡ ਭੈਣ ਬਣ ਬੈਠੀ, ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਤੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਅਹਿਲ-ਐਹਲੀਆ, ਅਹਿਲਾ ਜਨਮ ਗਵਾਇਆ। ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ ! 8. ਓ ਕੰਚਨ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਕੋੜ੍ਹੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਹੰਸ ਭੱਗ ਧਾਰੀ ! ਓ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਪਰੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਛਡ ਭੈਣ ਬਣ ਬੈਠੀ, ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਤੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਪੈਰ ਪੁਠੇ ਪਿਛਾਂਹ ਟੁਰਦੇ । ਓ ਪਿੱਛਾਂ- ਖਿੱਚੂ ਕਾਇਆਂ ! ਇਕ ਭੈਣ ਤੇ ਦੂਜਾ ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਸਾ, ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਦੇ ਬਿਕਰਾਲ ਬਘਿਆੜ ਰਿੱਛ ਤੇ ਚੀਤੇ ! ਓਡੌਣੇਂ, ਮਦ ਦਾ ਠੂਠਾ ਪਿਆਲਾ ਤੇਰੇ ਹਥ ਵਿਚ ਤੇ ਕੁਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੈਂਡੇ ਨਾਲ । ਓਏ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਵਡਾ ਭਲਕਾ ਕੁਤਾ ਤੇ ਰਾਗ ਦਵੈਸ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੂਲੀ-ਕੁਤੀਆਂ । ਓਏ ਤੈਂਡਾ ਰੂਪ ਡਰਾਵਣਾ, ਬੋਲ ਕਰਾਰੇ, ਖਰ੍ਹਵੇ, ਵਿਸ ਭਰੇ । ਓ ਢਿਡ-ਚੀਰਨੀ ਡੋਣ, ਓ ਗਜ਼ ਗਜ਼ ਲੰਮੇ ਦੰਦ, ਹੜਬਾਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਸਤੋਗੁਣ ਨੂੰ ਚਿਥਦੀ ਤੇ ਥੁੱਕਦੀ ਪਰ ਲਬ-ਲੋਭ ਦੇ ਮੁਰਦਾਰ ਖਾ ਕੇ ਵਿਗਸਦੀ। ਹਾਏ ਹਾਏ ਇਹ ਡਰਾਵਣਾ ਵੇਸ ਤੇ ਡਰਾਵਣਾ ਦੋਸ਼—ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤੋਂ ਉਹ ਤਾੜਦਾ, ਓ ਕਾਲਾਬੋਲਾ 'ਯਮਰਾਜ', ਅਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਲਹੂ- ਵੱਟਦੀਆਂ। ਓ ਧਰਮ ਰਾਜ ਤੈਂਡਾ ਅਜ ਅਤੀ ਡਰਾਵਣਾ ਧਾਣਕ ਰੂਪ ਤੇ ਓ ਮਲੂਕ-ਜਿੰਦੇ ਤੈਂਡਾ ਅਜ ਮੈਲਾ-ਕੁਚੈਲਾ ਵੇਸ। ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ, ਓ ਹਾੜਾ - ਏਕ ਸੁਆਨੁ, ਦੋਇ ਸੁਆਨੀ ਨਾਲਿ ॥ ਭਲਕੇ ਭਉਕਹਿ ਸਦਾ ਬਇਆਲਿ ॥ ਕੂੜੁ ਛੁਰਾ ਮੁਠਾ ਮੁਰਦਾਰਿ ॥ ਧਾਣਕ ਰੂਪਿ ਰਹਾ ਕਰਤਾਰ । ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਤਨਿ ਵਸਹਿ ਚੰਡਾਲ ' ਧਾਣਕ ਰੂਪਿ ਰਹਾ ਕਰਤਾਰ ।<noinclude></noinclude> nigvx0b3yv3sz7o62xk6k9jqx162jja 250 74198 236584 2026-09-27T07:24:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓਟੇ ਉਹ ਆਇਆ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਟੁਰਨ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਓਏ ਬੰਧਨ ਬੇੜੀਓ, ਓਏ ਸਖੀਏ, ਕਿਧਰੇ ਆਇਆ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਅਜਾਂ ਪਰਤਖ ਨਹੀਂ ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ। ਪਰ ਆਕੇ ਭਜ ਗਿਆ । ਓ ਅਲਿਪਤ ਅਨੂਠੜਾ, ਓ ਤਿਲਕ ਤਿਲਕ ਪੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓਟੇ ਉਹ ਆਇਆ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਟੁਰਨ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਓਏ ਬੰਧਨ ਬੇੜੀਓ, ਓਏ ਸਖੀਏ, ਕਿਧਰੇ ਆਇਆ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਅਜਾਂ ਪਰਤਖ ਨਹੀਂ ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ। ਪਰ ਆਕੇ ਭਜ ਗਿਆ । ਓ ਅਲਿਪਤ ਅਨੂਠੜਾ, ਓ ਤਿਲਕ ਤਿਲਕ ਪੈਂਦਾ ਕੂਲੜਾ, ਓ ਸਾਬਣ € ਲਾ ਸੁਪਨੈ ਆਇਆ ਭੀ ਗਇਆ, ਮੈਂ ਜਲ ਭਰਿਆ, ਰੋਇ। ਆਇ ਨ ਸਕਾ ਤੁਝ ਕਨਿ, ਪਿਆਰੇ, ਭੇਜ ਨ ਸਕਾ ਕੋਇ । ਆਉ ਸੁਭਾਗੀ ਨੀਂਦੜੀਏ, ਮਤੁ ਸਹੁ ਦੇਖਾ ਸੋਇ। (ਵਡਹੰਸ ਮ: ੧) ਹਾਂ ਮਿਨ੍ਹਾ ਸੁਫ਼ਨਾ, ਪਰ ਅਜਾਂ ਸੁਫ਼ਨਾ। ਰਸ ਗੁਧਾ ਝੌਲਾ, ਪਰ ਅਜਾਂ ਧੁੰਧਲਾ ਝੌਲਾ। ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ, ਅਧ ਸੁਤੀ, ਸਹੁ ਰਾਤਾ ਅਵਰਾਹਾਂ। ਨੀ ਉਨੀਂਦਲੀ ਜਿੰਦੇ, ਫਿਰ, ਫਿਰ ਵੇਖ ਚਾ, ਓ ਭਲੇ ਸੁਫਨੇ, ਓ ਨਿਹਾਲਵੇਂ ਸੁਫਨੇ । ੧੦. ਓਏ ਮੈਂ ਅਜ ਉਠੀ, ਅੱਖਾਂ, ਮਲਦੀ, ਬਿਟ ਬਿਟ ਤਕਦੀ, ਮੈਂ ਪਲੰਘੋਂ ਢਠੀ ਗੇਂਦ ! ਓ ਹਥੋਂ ਢਠੀ ਗੇਂਦ, ਰੁੜਦੀ ਖੁਡ ਵਿਚ ਜਾ ਫਾਥੀ । ਓਏ ਮੈਂ ਚੰਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਨਾ ਮੈਂਡਾ ਭੌਰਾ। ਓਏ ਮੈਂ ਲਸ਼ ਲਸ਼ ਕਰਦੀ, ਚੰਦਨ ਡਾਲੀ। ਪਰ ਮੈਂਡਾ ਨਾ-ਕੋਈ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਲੀ । ਓਏ ਹੋਰ ਕਲੀਆਂ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ ਗਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਪਰ ਮੈਂ ਚੰਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਕਾਸੇ ਨਾ ਮਿਲੀ। “ਸਭ ਸਈਆਂ ਸ਼ਹੁ ਰਾਵਣ ਗਈਆਂ, ਮੈਂ ਦਾਧੀ ਕੈ ਦਰ ਜਾਵਾਂ।” ਨੀ 'ਸੋਦਰ' ਮੈਂਡਾ ਬੰਦ ਨੀ ‘ਸੋ ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਭਿਚ । ਮੈਂ ਖੜੀ ਉਡੀਕਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਤੇ ਕਰਮ ਹੀਨ ਪਈ ਕੂਕਾਂ “ਕਰਮਨ ਧਨ ਕਰੈ ਬਿਨੰਤੀ ਕਢਿ ਨਾਨਕ ਆਵੈ ਵਾਰੀ (ਸਲੋਕ ਮ: ੫, ਰਾਮਕਲੀ) ੧੨,<noinclude></noinclude> 3seuoszegh9rac03yagw3s950rp7vh0 250 74199 236585 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੁੰਡੀ ਲਈ ਲੋਥ ਮੈਂ ਧੂੜਕਦੀ, ਮੈਂ ਫੜਕਦੀ, ਮੈਂ ਤੜਫਦੀ ! ਕੀਰਨੇ......ਕੀਰਨੇ..... ਕੀਰਨੇ !......ਹਾਵੇ......ਹਾਵੇ...ਹਾਵੇ ! ਸੱਲ......ਸੱਲਸਲ ਸੂਲ ਸੂਲ...ਸੂਲ ! ਓ ਖੰਨਿਓਂ ਤਿਖੀ ਬਿਰਹੋਂ ਕਟਾਰੀ, ਓ ਹਿਰਦੇ-ਚੀਰਣ-ਆਰੀ; ਤੂੰ ਤਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੁੰਡੀ ਲਈ ਲੋਥ ਮੈਂ ਧੂੜਕਦੀ, ਮੈਂ ਫੜਕਦੀ, ਮੈਂ ਤੜਫਦੀ ! ਕੀਰਨੇ......ਕੀਰਨੇ..... ਕੀਰਨੇ !......ਹਾਵੇ......ਹਾਵੇ...ਹਾਵੇ ! ਸੱਲ......ਸੱਲਸਲ ਸੂਲ ਸੂਲ...ਸੂਲ ! ਓ ਖੰਨਿਓਂ ਤਿਖੀ ਬਿਰਹੋਂ ਕਟਾਰੀ, ਓ ਹਿਰਦੇ-ਚੀਰਣ-ਆਰੀ; ਤੂੰ ਤਿਖੀ ਤੂੰ ਖੁੰਢੀ, ਤੂੰ ਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਚੰਗੀ :- ‘ਬਿਰਹੈ-ਬੇਧੀ ਸਚਿ-ਵਸੀ, ਭਾਈ, ਅਧਿਕ ਰਹੀ ਹਰਿ-ਨਾਇ ਹਾਂ ਬਿਰਹੋਂ ਖਿਚ ਆਈ ਰਤਾ ਕੇ ਨੇੜੇ ਹਰੀ-ਨਾਮ' ਪਾਸ-ਕੇੜ੍ਹੇ ‘ਹਰਿ ਨਾਮ' ਪਾਸ ? ਹਾਂ ਕੇੜ੍ਹੇ......ਓਹ ਜਦ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਆਪੇ ਦੱਸ ! ‘ਬਿਰਹਾ ਬਿਰਹਾ ਆਖੀਐ, ਬਿਰਹਾ ਤੂੰ ਸੁਲਤਾਨ । ਫਰੀਦਾ ਜਿਤੁ ਤਨਿ ਬਿਰਹਾ ਨ ਉਪਜੈ,ਸੋ ਤਨ ਜਾਣ ਮਸਾਣ । (੩੬ ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ ਜੀ) ਹਾਂ ਬਿਰਹੋਂ ਦੀ ‘ਅਗਨੀ, ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਤਪ, ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਤਾਉ—ਤੇ ਓਹਦੇ ਭੈ, 'ਧਾਣਕ-ਰੂਪ ਦਾ ਡਰ (ਵੇਖੋ ਪਿਛਲਾ ਸਿੱਕ ਡਰਾਵਣਾ-ਰੂਪ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ) ਹਾਂ ਓਸ ਮਿਠੜੇ ਦਾ ਕਰੜਾ-ਡਰ, ਧਰਮ-ਰਾਜ ਦਾ ਯਮਰਾਜੀ-ਰੂਪ ਘੂਰਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਤੋਂ ਆਪੇ ਡਰਣਾ, ਪਸਚਾਤਾਪ (Repentance), ਓਹਦੇ ਅਟੱਲ ਨੀਯਮਾਂ ਦਾ ਡਰ, ਖੌਫ਼ ਤੇ ਹੈਬਤ : ਭਉ ਖਲਾ, ਅਗਨੀ ਤਪ ਤਾਉ ? (ਜਪੁਜੀ) ਵਾਹ ਵਾਹ ਭਉ-ਖਲਾ ਸਿਕ-ਸਾੜਦੀਆਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਗਨੀ ਤਪ ਤਾਉ, ਪਸਚਾਤਾਪ ਦੀ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੀ-ਆਪੇ ਅਗੇ ਸ਼ਰਮ । २ ਓਏ ‘ਭੈ' ਦੀਆਂ ਅਖ ਵਿਚ ਸਲਾਈਆਂ, ਗਵਾਚੀ ਜੋਤਨਾ २३<noinclude></noinclude> 8klesr8ovhr47ki4wb7yqtcupbk2c1e 250 74200 236586 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸ਼ਬਦ-ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ !! ੧. ਮੈਂਡੀ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੜੀ ਸਿਕ-ਸੁਕੇਂਦੀ ਸਧਗਾਂ-ਭੁੱਖੀ, ਅਜ ਸੂਰਤੀ ਦੀ ਮੱਧਮ-ਰਸੀ ਫੜ ਕੇ ਸੂਰਤ-ਅਟਾਰੀ ' ਤੇ ਆ ਚੜ੍ਹੀ ! ਅਪੂਰਨ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਚੰਨ ਅਜ ਪੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸ਼ਬਦ-ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ !! ੧. ਮੈਂਡੀ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੜੀ ਸਿਕ-ਸੁਕੇਂਦੀ ਸਧਗਾਂ-ਭੁੱਖੀ, ਅਜ ਸੂਰਤੀ ਦੀ ਮੱਧਮ-ਰਸੀ ਫੜ ਕੇ ਸੂਰਤ-ਅਟਾਰੀ ' ਤੇ ਆ ਚੜ੍ਹੀ ! ਅਪੂਰਨ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਚੰਨ ਅਜ ਪੂਰਣ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਾਲ ਭਗਵਣਾ ਚੋਲੜਾ ਪਾ ਆਇਆ ! ਅਰਸ਼ਾਂ-ਢੱਠੀ ਜਿੰਦੜੀ ਫਿਰ' ਕਿਸੇ ਖਜ਼ਾ ਕਿਸੇ ਫ਼ਰਸ਼ੀ-ਮੁਨਾਰੇ ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ ! ਓਹ ਢੂੰਢਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸ ਪਰ ਆਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਰਸ਼ ਚੁੰਮਣੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ! ਓ ਪਿਆਰੂਆ ! ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੇੜ੍ਹੇ ਮੰਡਲ ਤੇ ਵਸਨਾਂ ਮੈਂ ਕੁਤਬ-ਮੀਨਾਰ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹੀ ਪਰ ਅਜਾਂ ਕੁਤਬ ( Pole Star ) ਕਈ ਯੋਜਨ, ਸਹੰਸਰ-ਕੋਹ ਉਤੇ ! ਓਏ ਸਿਕ-ਸਕੇਂਦੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰਸੇਵੇਂ, ਹੋਰ ਬਿਰਹਾਂ-ਤੂੰ ਜਣ, ਹੋਰ ਬਿਰਹੋਂ-ਵੇਧਣ ! ਹਾਂ ਅਜ, ਅਜ ਮੈਂ ਬਿਰਹੋਂ-ਧੀ ਰਸ-ਗੁਧੇ ਨੂੰ ਢੂੰਢਦੀ। ਓਏ ਮੈਂ ਬਿਲਲਾਂਉਦੀ, ਲੁਛਦੀ, ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ:- “ਬਿਲਲਾਟ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੇਰਿਆ, ਪਿਆਰੇ, ਉਤਰੈ ਨਾਹੀ ਸੂਲ !" (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੫) ਓ ਪਿਆਰੂਆ, ਏਹ ਨਹੀਂਓ ਹਿਸਦਾ ਹਿਰਦੇ-ਭਾਂਬੜ-ਏਹ ਸਗੋਂ ਮਚਨਾ ਈ ਹੋਰ, ਜਿਤਨੀ ਤੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮੈਂ ਏਂ ! ਓਏ ਤੈਂ ਵਾਸਤੇ ਏਹ 'ਖੇਡਾਂ'-ਪਰ ਮੈਂ २२ ਤੋਂ ਛੁਪ-ਲੁਕੀ ਖੇਡਨਾ ਵਾਸਤੇ ਪਰਲੋ, ਓਏ<noinclude></noinclude> cjdw1qo8km1nhjxslynmyq59dc77v7w 250 74201 236587 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੀਘਾਂ ਹੂਟਦਾ । ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਹੇਠ, ਨੀਝਾਂ ਲਾਂਵਦੀ। ਓਏ ਹੇਠੋਂ ਓਏ ਨਹੀਂ ਭਾਸਦਾ, ਅਜ ਅਟਾਰੀ ਚੜ੍ਹ ਆਈ, ਓਏ ਮੁਹੱਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਖਾਂ :- - ਮੇਰੇ ਮਨ-ਪਰਦੇਸੀ ਵੇ ਪਿਆਰੇ ਆਉ ਘਰੇ । ਰੰਗ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣਹੁ ਮੇਰੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੀਘਾਂ ਹੂਟਦਾ । ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਹੇਠ, ਨੀਝਾਂ ਲਾਂਵਦੀ। ਓਏ ਹੇਠੋਂ ਓਏ ਨਹੀਂ ਭਾਸਦਾ, ਅਜ ਅਟਾਰੀ ਚੜ੍ਹ ਆਈ, ਓਏ ਮੁਹੱਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਖਾਂ :- - ਮੇਰੇ ਮਨ-ਪਰਦੇਸੀ ਵੇ ਪਿਆਰੇ ਆਉ ਘਰੇ । ਰੰਗ ਚਲੀਆਂ ਜਾਣਹੁ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ...... ਪਿਰ ਰਤਿਅੜੇ ਮੁੰਡੇ ਲੌਇਣ,ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ,ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਬੂੰਦ ਜਿ... ਤਨ ਬਿਰਹੁ ਜਗਾਵੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਨੀਂਦ ਨ ਪਵੈ ਕਿਵੈ । ਪਿਰ ਬਾਝੜਿਅਹੁ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਆਂਗਣਿ ਧੂੜਿ ਲੁਤੇ । ਮਨਿ ਆਸ ਉਡੀਣੀ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੁਇ-ਨੈਨ-ਜੁਤੇ (ਆਸਾ ਮ: ੪ ਛੱਤੂ) ਓਏ ਅੱਜ ਪ੍ਰਦੇਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਈ ਜਿੰਦੜੀ, ਘਰ ਬੈਠੀ-ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਮੁਮਟੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੀ, ਦੂਏ ਨੈਣ-ਜੁਤੇ, ਅਖਾਂ ਓਸ ਵਿਚ ਓਸ ਚਿਥੀ-ਵਿਛੁੰਨੜੇ ਵਿਚ, ਓਸ ਲਾਉਣ, ਓਸ ਢੋਲਣ ਓਸ ਮਾਹੀ ਵਿਚ ਹਾਂ ਅਜ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੀ ਆਸ-ਅਟਾਰੀ, ਸੁਰਤੀ-ਟੀਸੀ ! ਪਰ ਪਿਰ ਦੂਰ, ਅਖੋਂ ਓਹਲੇ !! १२ “ਮੈਂ ਐਨ ਵਡੀ ਆਸ ਹਰੇ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹਰਿ-ਦਰਸਨੁ ਪਿਖਾਂ। ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਵਾਂ ? ਗੁਣ ਅਚਾਰ ਚਜ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਕਿਉਂਕਰ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ਚੌਵਾਂ ? ਨਾਂ ਮੈਂ ਰੂਪ ਨ ਬੰਕੇ ' ਲੈਣਾਂ, ਨਾਂ ਕੁਲ-ਢੰਗ, ਨਾ ਮੀਠੇ ਬੌਣਾ । ਔਗਣਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਭਰੀਆਂ, ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿਚ ਮੇਰੇ । ਮੈਂ ਮੁਗਧ ਅਵਗਣ-ਗੁਧੀ : ਮੈਂ ਅਵਗਣ ਭਰਪੁਰਿ ਸਰੀਰੋਂ । 7 -- ਹਉ ਕਿਉਕਰਿ ਮਿਲਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪੂਰੇ । ਜਿਨਿ ਗੁਣਵੰਤੀ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਾਇਆ । ੫॥<noinclude></noinclude> sgz8x3brb0swbcbzoelq44zr88o9x8z 250 74202 236588 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਸ਼ਬਦ ਸਚੀ-ਟਕਸਾਲ' ਮੂਰਤੀ ! ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਅਰਸ਼ੀ ‘ਸੁਨਿਆਰੇ' ( The Divine Moulder) ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦਸੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਦੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਥਿਆਰ : ‘ਜਤ’-ਪਹਾਰਾ, ‘ਧੀਰਜ’--ਸੁਨਿਆਰ, ਅਹਿਰਣ-‘ਮਤ’ 'ਵੇਦ'-ਹਥਿਆਰ, ‘ਭਉ-ਖਲਾਂ . ਅਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਸ਼ਬਦ ਸਚੀ-ਟਕਸਾਲ' ਮੂਰਤੀ ! ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਅਰਸ਼ੀ ‘ਸੁਨਿਆਰੇ' ( The Divine Moulder) ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦਸੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਦੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਥਿਆਰ : ‘ਜਤ’-ਪਹਾਰਾ, ‘ਧੀਰਜ’--ਸੁਨਿਆਰ, ਅਹਿਰਣ-‘ਮਤ’ 'ਵੇਦ'-ਹਥਿਆਰ, ‘ਭਉ-ਖਲਾਂ . ਅਗਨਿ ‘ਤਪਤਾਉ, ਭਾਂਡਾ ਭਾਉਂ ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੋੜੀ ਨਦਰੀ ਦੀ ਮੋਹਰ ‘ਨਦਰ (Grace) ਨਾ ਆਵੇ ਤਦ ਤੋੜੀ ਏਸ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਚਾਨਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਂਦਾ ! ਉਂਝ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਨਦਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ-ਬਾਬ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਦਸਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਬੂੰਦਾਂ ਬਰਸਦੀਆਂ ਨੇ ਫੇਰ 'ਸ਼ਬਦ' (ਨਾਮ) ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਪਰ ਉਠਦੀ ਹੈ--ਇਥੇ ਅਪੜ ਕੇ 'ਵਿਸਮਾਦ' ਹੈ Trans figuration -ਸਚੇ ਦੀ ਸਾਚੀ ਕਾਰ !! ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ-ਨਿਹਾਲ !!! २१<noinclude></noinclude> gq55dtr9p1laava2p4w0rwx4a296lxm 250 74203 236589 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੁੜ ਸਿਆਣੇ ਦੀ ! ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਕਪੜੇ, ਸੂਹੇ-ਲਾਲ ਪੀਲੜੇ, ਚਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਗ ਮਲਾਰ, ਵਧਦੀ-ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਅਗਾਂ-ਵਧਦੇ ਡਲਕਦੇ ਜਵਾਰ-ਭਾਟੇ, ਹਿਕ-ਚੀਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿਰਦੇ-ਉਮੰਗਾਂ; ਮੀਨ-ਜਲ ਲਾਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੁੜ ਸਿਆਣੇ ਦੀ ! ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਕਪੜੇ, ਸੂਹੇ-ਲਾਲ ਪੀਲੜੇ, ਚਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਗ ਮਲਾਰ, ਵਧਦੀ-ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਅਗਾਂ-ਵਧਦੇ ਡਲਕਦੇ ਜਵਾਰ-ਭਾਟੇ, ਹਿਕ-ਚੀਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਿਰਦੇ-ਉਮੰਗਾਂ; ਮੀਨ-ਜਲ ਲਾਲਾ ਅਥੱਕ-ਪਿਆਰ, ਭਰੇ ਤੇ ਫੁਲ ਵਾਲੀ ਉਡਦੀ-ਪ੍ਰੀਤ, ਭੰਬਣ ਤੇ ਬਲਦੀ-ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਬਿਰਹੋਂ- ਸਾੜੂ ਭੜਮੱਚਾ, ਹਾਂ ਲੁੱਟ ਲੁੱਟ ਕਰਦਾ ਸ਼ੋਅਲਾ; ਚਕਵੀ ਤ ਸੂਰਜ- ਵਾਲਾ ਖੇੜ-ਪਿਆਰ, ਦੁਧ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਰੁਖਾ ਪਿਆਰ— ਆਪ ਬਲਣਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ, ਹਾਂ ਮੱਘ ਮੱਘ ਕਰਦੀ, ਲੁੱਟ ਲੁੱਟ ਕਰਦੀ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਚੌਮੁਖੀ ਜਵਾਲਾ-ਮੁਖੀ ! ਉ ਜਿਦ ਏਹ ਹੁਣ ਨੇ ਤੈਂਡੇ ਸਰ-ਰਗੀ ਵੇਸ ਤੈਂਡ ਸਹਜੜੇ-ਸੀਗਾਰ :- (Rainbow-Lued Loue;, ਭੈ ਕੀਆ ਦੇਹਿ ਸਲਾਈਆ ਨੈਣੀ, ਭਾਵ-ਕਾ-ਕਰਿ—ਸੀਗਾਰੋ ! ਤਾ ਸੁਹਾਗਣਿ ਜਾਈਐ, ਲਾਗੀ ਜਾ ਸਹੁ ਧਰੇ ਪਿਆਰੋ ! - (ਤਿਲਗ ੰਮ: ੧) ਮੈਂਡੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਛਡ ਨੀ ਲਬ-ਲੋਭ ਦੇ ਲਿਬੇ-ਚੱਲਣੇ, ਤੇ ਪਾ ਕੰਤ-ਭਾਵਣਾ ਸੁਚਾ ਸ਼ਰਧਾ-ਚੋਲੜਾ ! ਪਿਆਂਰੂਏ ਦੀ ਪਿਆਰੀ-ਪ੍ਰੀਤ, ਰਸ—ਰਸੀਅਤ ਦੀ ਰਸ ਭਰੀ ਪ੍ਰੀਤ, ਲਾਲਣ ਦੀ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ! ਓ ਕਸੁੰਭਾ ਵਣਜਣ ਵਾਲੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਮਜੀਠ ਦਾ ਖਰਾ-ਸੌਦਾ ਕਰ ! ਹਾਂ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤੀ- ਭੋਜਨ, ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤ ਸਵਾਗਤ, ‘ਭਾਲਾਂਗੇ ਉਠਿ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਨਿਸ ਬਾਸੁਰ ਆਰਾਧਿ !" ਹਾਂ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉਠ, ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਨਾਮ ਧਿਆ, ਓਈ ਵਤਰ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਓਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ २४<noinclude></noinclude> csujti1quvjw0e7l9a82chhc601hgks 250 74204 236590 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਟਾਰੀ, ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਬਿਸਮੈਕ ਚਮਕ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਟੀ ਵਿਚ ਪਿਆ ਚਮਕਦਾ ਲਾਲ, ਪਰ ਘੁਰਦਾ ਡਰਾਵਣਾ, ਤੀਜਾ ਨਾ ਕੋਈ ਉਘ ਸੁਘ, ਨਾ ਚਿਠੀ ਨਾ ਪੱਤਰ । ਨੀ ਮੇਰੀ ਅੰਮਾਂ,ਓ ਮਾਇਆ ਛਾਇਆ ! ਕਦੀਂ ਪਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਵਿਛੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਟਾਰੀ, ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਦੀ ਬਿਸਮੈਕ ਚਮਕ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਟੀ ਵਿਚ ਪਿਆ ਚਮਕਦਾ ਲਾਲ, ਪਰ ਘੁਰਦਾ ਡਰਾਵਣਾ, ਤੀਜਾ ਨਾ ਕੋਈ ਉਘ ਸੁਘ, ਨਾ ਚਿਠੀ ਨਾ ਪੱਤਰ । ਨੀ ਮੇਰੀ ਅੰਮਾਂ,ਓ ਮਾਇਆ ਛਾਇਆ ! ਕਦੀਂ ਪਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਵਿਛੜਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਕ ਇਕ ਕੋਹ ਤੋਂ ਚਾਰ ਚਾਰ ਚੀਰੀਆਂ, ਚਿਠੀਆਂ ਘਲਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ-ਚੁਪ-ਗੜੁੱਪ । ਓਏ ਮੈਂ ਬਾਵਰੀ ਹਿਰਦੇ ਮੰਦਰ, ਸੁਰਤੀ ਦੀ ਅਟਾਰੀ ਚੜ੍ਹ, ਰਾਹ ਤਕਦੀ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਕਨਸੋ ਲੈਂਦੀ, ਪਰ ਓਹ ਅਜ ਨਹੀਂ ਲਝਦੇ, ਨਹੀਂ ਲਝਦੇ, ਨਹੀਂ ਲਝਦੇ । ਹਾਏ ਅੱਖ ਵਿਚ, ਅਥਰੂਆਂ ਦੀ ਗਗਾ ਤੇ ਕੰਠ ਵਿਚ ਗੱਚ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹਾਵੇ ' ਤੋਂ ਭੁਬਾਂ ਵਾਲੇ ਵੈਣ ਓ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ, ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ, ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ।.. .........ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿਧਰੇ ਨੇੜ ਹੀ ਨੇ । ਪਰ ਪਤਲੀ ਤਿਤਰੀ ਦੇ ਫੰਗ ਵਾਂਗ ਭਾਂਵੇ ਨੇੜੇ ਤੇ ਕੋਲ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਨ ਦੂਰ । ਓਏ ਵਿਚ ਹਉਮੈ ਦੀ ਬੱਜਰ ਕੰਧ, ਵਿਚ ਹਉਮੈ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ । ਓ ਹਾੜਾ, ਨਹੀਂ ਅਜਾਂ ਦਿਨ ਚੜਿਆ ਸੁਹਾਵੜਾ । ਓਏ ਸਿੱਕਾਂ ਤੇ ਤਰਲੇ, ਹਾਵੇ ਤੇ ਹਿਚਕੀਆਂ, ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਘਟਾ-ਟੋਪ ਬਦਲ ਤੇ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਹਿਕ-ਚੀਰਵੇਂ ਬਰਕੰਬੋ । ਸਿੱਕ ਅੰਕ ਸਮਾਪਤੰ ੧੮<noinclude></noinclude> qx7mo30yefzj0qd6tpm5w3e2etqrvlu 250 74205 236591 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਨਰਪਤਿ ਏਕ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਸੋਇਆ ਸੁਪਨੇ ਭਇਆ ਭਿਖਾਰੀ ਅਛਤ ਰਾਜ ਬਿਛਰਤ ਦੁਖ ਪਾਇਆ ਤਾ ਗਤਿ ਭਈ ਹਮਾਰੀ" ਪਰ ਉਹ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ‘ਸੁਪਨੇ ਕਾ ਸੁਪਨਾ ਭਇਆ' ਤੇ ਉਹ ਵਿਥਾਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ, ਉਹ ਬਿਰਹੋਂ ਬਾਣ, ਉਹ ਅਣਿਆਲੇ ਤੀਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਨਰਪਤਿ ਏਕ ਸਿੰਘਾਸਨਿ ਸੋਇਆ ਸੁਪਨੇ ਭਇਆ ਭਿਖਾਰੀ ਅਛਤ ਰਾਜ ਬਿਛਰਤ ਦੁਖ ਪਾਇਆ ਤਾ ਗਤਿ ਭਈ ਹਮਾਰੀ" ਪਰ ਉਹ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ‘ਸੁਪਨੇ ਕਾ ਸੁਪਨਾ ਭਇਆ' ਤੇ ਉਹ ਵਿਥਾਂ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ, ਉਹ ਬਿਰਹੋਂ ਬਾਣ, ਉਹ ਅਣਿਆਲੇ ਤੀਰ, ਉਹ ਸੱਲ, ਉਹ ਸੂਲ, ਉਹ ਚਿੰਤ ਚਿਖਾ, ਉਹ ਵੈਣ ਵਿਰਲਾਪ, ਉਹ ਕੀਰਨ, ਉਹ ਤਰਲੇ, ਉਹ ਹਾਵੇ, ਉਹ ਹਾੜੇ, ਉਹ ਸਮੂਹ, ਸਾਰੇ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਅਜ ਹੋਏ ਦੂਰ ਕਾਫੂਰ ! “ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ।” (ਸਬਦ ‘ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ' ਅੰਕ ਸਮਾਪਤ) (ਜਪੁਜੀ) =8.<noinclude></noinclude> qr1vqn80c50e0y7o4chrz6ba96j10yj 250 74206 236592 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਤੇ ਜਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨੈਣ ਨੀਰ-ਭਰ ਰੋਈ । ਓਏ ਭੁਲੜ ਜਿੰਦੇ, ਛਡ ਬਿਖੈ-ਬਨ ਦੇ ਕਾਂਟੇ । 1 “ਨਦੀਆ ਵਾਹੁ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ਮੇਲਾ ਸੰਜੋਗੀ ਰਾਮ ਜੁਗ ਜੁਗ ਮੀਠਾ ਵਿਸੁ ਭਰੇ ਕੋ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਰਾਮ । ਓ ਹੇਮ-ਕੂੰਟ ਤੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਫਸ ਗਈ ਤੇ ਜਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨੈਣ ਨੀਰ-ਭਰ ਰੋਈ । ਓਏ ਭੁਲੜ ਜਿੰਦੇ, ਛਡ ਬਿਖੈ-ਬਨ ਦੇ ਕਾਂਟੇ । 1 “ਨਦੀਆ ਵਾਹੁ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ਮੇਲਾ ਸੰਜੋਗੀ ਰਾਮ ਜੁਗ ਜੁਗ ਮੀਠਾ ਵਿਸੁ ਭਰੇ ਕੋ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਰਾਮ । ਓ ਹੇਮ-ਕੂੰਟ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀਓ, ਨੂਰ-ਨਦੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਛੜ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਛਡ ਡੁਘਾਂਣਾਂ ਵਲ ਟੁਰ ਪਈਆਂ, ਨਦੀ-ਨਾਵ ਸੰਜੋਗੀ ਮੇਲਾ, ਹਾਏ ਡੂੰਘੇ ਵਿਛੋਰੜੇ ਹਾਏ ਲੰਮੜੇ-ਪੈਂਡੇ, ਹਾਏ ਵਡੜੀਆਂ ਵਿਥਾਂ ! ਓਏ ਓਏ ਓਏ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਫੇਰ, ਜੁਗਾਂ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ, ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਜੁਗਾਂਤਰੇ, ਓਏ ਲੰਮੇ ਸਲੰਮੜੇ ਕਾਲ ਪੈਂਡੇ ਅਮੁਕਣੋਂ ਆ ਗਏ, ਵਾਟੜੀਆਂ, ਕੀਕਣ ਮੁੜਾਂ ਨਿਜ-ਘਰ : ਭਰੇ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਵਲ, ਜੈਤੋ ਵਿਛੜੀਆਂ ! ਨੀ ਮੈਂਡੀ, ਜਮਨਾਂ— ਨਦੀਏ ਓਏ ਗੰਗਾ-ਵਿਛੜੀਏ, ਮੇਲਾ ਸਜੋਗੀ-ਜੇ 'ਕਰਮ' ਖੁਲਿਆ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੇਲੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਹੀ ਵਿਛੋੜੇ। ਓੲ ਲੰਮ ਸਲੰਮੇ ਜੁਗ ਤੇ ਰਸਾਂ-ਕਸਾਂ ਦੇ ਅਸਗਾਹ ਅਤਲ ਰਸਾਤਲ-ਓਏ ਵਿਸ ਭਰੇ ਜਗ, ਉਤੋਂ ਮਿਠੇ ਵਿਚੋਂ ‘ਨੀਲ ਕੰਠ' (‘ਨੀਲਕਠ ਨਰ ਹਰ ਨਾਰਾਇਣ ਮ: ੧੦) ਵਾਲੇ ! ਕਰਨ ਓਏ ਸ਼ਿਵਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ ਮਟਕੇ ! ਪਰ ਏਹ ਕਾਲ ਦਾ ਵਸ ਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਓਹ ਜਿਹਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਚਾਖ ਅਕਾਲ-ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਫੇਰਾ ਪਾਇਆ——ਕੋਈ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਰਾਮ !' ਓ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨੜੀ- ਜਿੰਦੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠਲੀਆਂ ਰੋੜਾਂ ਵਲ 'ਹੇਮ-ਕੁੰਟ' ਨਹੀਓਂ ! ਓ ਬਿਖੈ-ਬਨ ਫਾਥੀ ਜਿੰਦੇ, ਇਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਫਲ ਨਹੀਓਂ ! ਓ ਫੁਲੜ—ਫਟਕਣੀ ਜਿੰਦੇ !! ਓ ਬਿਖੈ-ਬਨ ਛਾਡ ਅਜ ਆ ਬੈਠੀ ਘਾਰ, ਪਰ ਪਤੀ ਬਾਹਰ ! ਘਰ ਆਪਨੜੇ ਖੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਮੱਨ ਚਾਉ ਘਣੇਰਾ।' ਚਾਉ ਘਣੇਰਾ ਪਰ ਓਹ ਸੋਹਣਾ ਅਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ, ਕਿਧਰੇ ਬੈਠਾ ਦੂਰ ਸਤ-ਰੰਗੀ 94<noinclude></noinclude> iypg3xuu86uwlvqytmq46xl3ii4hdbu 250 74207 236593 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਸੁਣਿਐ ਤੇ ਮੰਨਿਐ (ਸੰਖੇਪ) ਸਿਕਾਂ-ਸਕਾਂਦੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਚਾਉ ਟੀਸੀ ਤੇ ਇਕ ਓਪਰੀ ਉਪਰੋਂ-ਲਥੀ ਸਾਥਣ ਆ ਮਿਲਦੀ ਏ ! ਏ ‘ਨਾਮ'-ਪਰੀ ਏ ਤੇ ਮਿਕਦੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਸਚ-ਖੰਡ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਏ । ਸਚ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਇਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਸੁਣਿਐ ਤੇ ਮੰਨਿਐ (ਸੰਖੇਪ) ਸਿਕਾਂ-ਸਕਾਂਦੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਚਾਉ ਟੀਸੀ ਤੇ ਇਕ ਓਪਰੀ ਉਪਰੋਂ-ਲਥੀ ਸਾਥਣ ਆ ਮਿਲਦੀ ਏ ! ਏ ‘ਨਾਮ'-ਪਰੀ ਏ ਤੇ ਮਿਕਦੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਸਚ-ਖੰਡ ਵਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਏ । ਸਚ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਇਥੇ ਕਿਧਰੇ 'ਉਪਰ' (Transcendent) ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, ਪਰ ਏਹ ਸਾਥੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਗਤ (Immanent) ਹੈ-ਪਰ ਆਤਮਕ-ਮੰਡਲ ਤੇ ਅਪੜ ਕੇ ਸਭ ਅਲੰਕਾਰ ਪਿਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜੋ 'ਉਪਰ' ਆਖੋ ਤਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਢੁਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੀ ਓਹ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ? ਪਰ ਜੇ ਅੰਦਰ ਆਖੀਐ ਤਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਢੁਕਦਾ, ਕੀ ਓਹ ‘ਉਪਰ' ਨਹੀਂ—ਓਹ ਉਤੇ-ਤਲੇ, ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਓਹਦਾ ਸਚ-ਖੰਡ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਏਹ ਆਕਾਰ-ਰਹਿਤ 'ਨਿਰੰਕਾਰ' ਏ ? ' ਪਰ ਏਹ ਕੋਈ ਮਨੋਕਲਪਤ ਹੋਂਦ ਨਹੀ, ਇਹ ਹੈ ਹੈ, ਜਦ ਏਹ ਧੁਨੀ ਆਂਵਦੀ ੲ, ਤਾਂ ਏਹ ਅੱਗ-ਬਿਗਲੇ ਵਾਂਙ ਅੰਦਰੋਂ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਕੀ ਵਾ-ਬੱਲੀ, ਫਿਰ ਝਖੜ, ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਭਵਣ-ਸਮਾਈ-ਥਰ-ਕੰਬਣੀ ! ਏਹ ਹਿਰਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਰੁਣ- ਝੁਣ ਕਰਦੀ ਆਂਵਦੀ ਏ ਮਾਨੋਂ ਕੰਨ ਵਿਚ ਬੀਨ ਵਜਾ ਰਹੀ ਏ ਪਰ ਏਸ ਨੂੰ ਬਹਰਲੇ-ਕੰਨ ਨਹੀਂ—ਅਨੁਭਵੀ ਕੰਨ ਸੁਣਦੇ ਨੇ ! ੧੯<noinclude></noinclude> d6ymk2mauddm7swu9eko2gne64lw2uv 250 74208 236594 2026-09-27T07:24:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੇ ਮੈ ਗੁਣ ਨਾਹੀ ਕਿਉ ਮਿਲਾ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ । ਸੇਜ ਏਕ ਏਕੋ ਪ੍ਰਭੁ ਠਾਕੁਰ । (ਵਡਹੰਸ ਮ: ) ਹਾਂ ਕੀਕਣ ਮਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਅੰਮੜੀਏ, ਮੈਂ ਗੁਣ-ਹੀਣ, ਅਵਗਣਾ ਭਰੀ। ਭਾਵੇਂ ਸੋਜ ਏਕ ਪਰ ਮੈਂ ਤੋ ਸੈਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ । ਉਹ ਸੋਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੇ ਮੈ ਗੁਣ ਨਾਹੀ ਕਿਉ ਮਿਲਾ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ । ਸੇਜ ਏਕ ਏਕੋ ਪ੍ਰਭੁ ਠਾਕੁਰ । (ਵਡਹੰਸ ਮ: ) ਹਾਂ ਕੀਕਣ ਮਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਅੰਮੜੀਏ, ਮੈਂ ਗੁਣ-ਹੀਣ, ਅਵਗਣਾ ਭਰੀ। ਭਾਵੇਂ ਸੋਜ ਏਕ ਪਰ ਮੈਂ ਤੋ ਸੈਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ । ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਸੇਜ ਛਡ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਟੁਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ-ਮੰਦਰ ਚੜ੍ਹ ਤਾਂਘਦੀ, ਤਾਪਦੀ ਤਾਂਘਦੀ..ਮੈਂ ਉਡੀਨੀ, ਉਡੀਨੀ, ਉਡੀਨੀ ......ਮੈਂ ਤਰਸਦੀ, ਤਰਸਦੀ, ਤਰਸਦੀ:— ਦਹਦਿਸ ਛਤਰ ਮੇਘ ਘਟਾ ਘਟ ਦਾਮਨਿ ਚਮਕਿ ਡਰਾਇਓ । ਸੇਜ ਇਕੇਲੀ ਨੀਂਦ ਨ ਨੈਨਾ ਪਿਰੁ ਪਰਦੇਸਿ ਸਿਧਾਇਓ । ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਸਦੇਸਰੋ ਮਾਇਓ । ਏਕੁ ਕਸਰ ਸਿਧਿ ਕਰਤੇ ਲਾਲੋ ਤਉ ਚਤਰ ਪਾਤਰ ਆਇਉ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਾਂਦਰ ਚਰਿ ਕੈ ਪੰਥ ਨਿਹਾਰਉ, ਨੈਨ ਨੀਰਿ ਭਰਿ ਆਇਓ । ਹਉ ਹਉ ਭਾਂਤਿ ਭਇਓ ਹੈ ਬੀਚੋ ਸੁਨਤ ਦੇਸਿ ਨਿਕਟਾਇਓ ! ਭਾਂਭੀਰੀ ਕੇ ਪਾਤ ਪਾਰਦੋਂ ਬਿਨ ਪੇਖੇ ਦੂਰਾਇਓ । (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੫) ਓਏ ਇਕ ਮੈਂ ਕੱਲੀ, ਮੈਂਡੀ ਸੇਜ ਇਕੇਲੀ, ਤੇ ਉਪਰ ਅਵਿ- ਦਿਆ ਦੇ ਉਣਵ ਬੱਦਲ, ਡਿਗ ਡਿਗ ਪੈਂਦੇ ਤੇ ਪਰਬਤਾ ਨੂੰ ਕੱਛਾਂ ਵਿਚ ਵਲੋਟਦੇ, ਦੂਜੇ ਬਿਜਲੀ ਕਟਾਰੀ ਵਾਂਗ ਕਟਦੀ ਬਿਰਹੋਂ ૧૭<noinclude></noinclude> gxvw94uhnrxinlpmyipsw8q2jw3o4xt 250 74209 236595 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਰਹੀ ! ਓ ਅੰਨ੍ਹੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਗਿਆਨ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਤੇ ਵੇਖ, ਆਪਣੇ ਹਮਸਾਏ, ਕੋਲ ਵਸੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਜਾਏ— “ਬਿਮਲ ਮਝਾਰ ਬਸਸਿ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਪਦਮਨਿ ਜਾਵਲ ਰੇ ॥ ਪਦਮਨਿ ਜਾਵਲ ਜਲ ਰਸ ਸੰਗਤਿ ਸੰਗਿ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਰਹੀ ! ਓ ਅੰਨ੍ਹੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਗਿਆਨ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਤੇ ਵੇਖ, ਆਪਣੇ ਹਮਸਾਏ, ਕੋਲ ਵਸੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਜਾਏ— “ਬਿਮਲ ਮਝਾਰ ਬਸਸਿ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਪਦਮਨਿ ਜਾਵਲ ਰੇ ॥ ਪਦਮਨਿ ਜਾਵਲ ਜਲ ਰਸ ਸੰਗਤਿ ਸੰਗਿ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰੇ ॥ ਦਾਦਰ ਤੂੰ ਕਬਹਿ ਨ ਜਾਨਸ ਹੈ । ਭਖਸਿ ਸਿਬਾਲੁ ਬਸਸਿ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨ ਲਖਸ ਰੇ। ਰਹਾਉ ॥ (ਮਾਰੂ ਮ: ੧) ਉਸੇ ਨਿਰਮਲ਼-ਜਲ, ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਏ ਕਮਲ ਫੁਲ ਤੇ ਦੂਜਾ ਧੁੰਧਲਾ ਜਾਲਾ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ, ਇਹ ਗੰਧਲਾ ਤੇ ਕੰਝਾ-ਦੋਵੇਂ ਇੱਕਠੇ ਨੇ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਹ ਦੋਖੀ-ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਲਾ । ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਤੂੰ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਬਣ, ਜਾਲਾਪਣ ਛਡ । ਪਰ ਓਏ ਅਗਿਆਨੜੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਡੱਡੂ ਵਾਂਗ ਜਾਲਾ ਭਖਦੀ ਏਂ, ਸਤੋਗੁਣ ਛਡ, ਤਮੋਗੁਣ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਏਂ, ਓਏ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਕੋਲ ਖੜੋਤੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਐਡਾ ਸੋਹਣਾ, ਸੁਹਪਣ ਦੀ ਖਾਣ । ਓ ਆਤਮ ਨੂਰ ਤੈਂਡੇ ਕੋਲ, ਪਰ ਤੂੰ ਖਾਵੇਂ ਬੂਰ, ਮਲੀਨਤਾ ਦਾ ਬੁ! ਓਏ ਜਿੰਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੈਂਡੇ ਕੋਲ ਪਰ ਜਾਲਾ ਖਾਣੀ ਜਿੰਦੇ ! ਤੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕੋਹਾਂ ਦਰ ! ਖੋਲ੍ਹ ਗਿਆਨ ਨੇਤਰ । ਬਸ ਜਲ ਨਿਤ ਨਵਸਤ ਅਲੀਅਲ ਮੇਰ ਰਚਾ ਗੁਨ ਰੇ ਓਏ ਦਾਦਰ-ਜਿੰਦੇ ! ਵਸੋਂ ਤੂੰ ਨਿਤ ਖੀਰ ਸਾਗਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੰਡ ਵਿਚ, ਪਰ ਤੂੰ ਨਾ ਜਾਣੇ ਭੇਦ, ਬ੍ਰਹਮ ਕਮਲ ਦਾ, ਹਾਂ ਆਤਮ ਰਾਮ ਦਾ। ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਨੇ ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਆਕੇ ਸ਼ੁਧ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ ਭਗਤ ਤੇ ਭਗਤਣੀਆਂ—ਭੌਰੇ ਤੇ ਭੌਰੀਆਂ ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਆ ਕੇ रह<noinclude></noinclude> gliluw0bb7pap6b6kyu6amqzegnv3lb 250 74210 236596 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਗੰਧ ਲਦੀਆਂ ਫੂਲ ਪੰਖੜੀਆਂ, ਆਤਮ ਲਪਟਾਂ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਦੇ ਨੇ । ਓ ਅੰਨ੍ਹੀਏਂ ਜਿਵੇਂ, ਖੋਲ੍ਹ ਬਿਅੰਨ ਨੈਣ ! “ਚੰਦ ਕੁਮੁਦਨੀ ਦੂਰਹੁ ਨਿਵਸਿਸ ਅਨਭਉ ਕਾਰਨ ਰੇ । ਓ ਜੋਹੀਣ ਜਿੰਦੇ ! ਵੇਖ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਫੁਲ ਕੀਕਣ ਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਗੰਧ ਲਦੀਆਂ ਫੂਲ ਪੰਖੜੀਆਂ, ਆਤਮ ਲਪਟਾਂ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਦੇ ਨੇ । ਓ ਅੰਨ੍ਹੀਏਂ ਜਿਵੇਂ, ਖੋਲ੍ਹ ਬਿਅੰਨ ਨੈਣ ! “ਚੰਦ ਕੁਮੁਦਨੀ ਦੂਰਹੁ ਨਿਵਸਿਸ ਅਨਭਉ ਕਾਰਨ ਰੇ । ਓ ਜੋਹੀਣ ਜਿੰਦੇ ! ਵੇਖ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਫੁਲ ਕੀਕਣ ਲਖਾਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਖੜੋਤੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਓ ਅਗਿਆਤ ਜਿੰਦੇ ! ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵੀ ਨੇਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਤੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਚਾਨਣ ਵੇਖ ! ਲਿਵਲੀਨ ਜਿੰਦੇ ਲਿਵ ਲਾ ਕੇ ਵੇਖ ! “ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖੰਡ ਦੂਧ ਮਧੁ ਸੰਚਸਿ ਤੂੰਬ ਨ ਚਾਤਰ ਰੇ । ਤੂੰ ਅਕ-ਵਰਗੀ ਕੋੜੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤੂੰਬੇ ਵਰਗੀ ਕੁੜੱਤਣ ਛੱਡ ! ਪਰ ਕੀਕਣ ਛੱਡਾਂ। ਕੌੜੇ ਤੂੰਬੇ ਨੂੰ ਸੌ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਛਨੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪਾ ਕੇ ਪਾਲੀਏ, ਫਿਰ ਉਹ ਕੌੜੇ ਦਾ ਕੌੜਾ ! ਓਏ ਅਗਿਆਤ ਜਿੰਦੇ, ਸਿਆਣੀ ਬਣ, ਚਾਤਰ ਬਣ, ਕੁਝ ਲੱਖ, ਕੁਝ ਸਿਖ “ਆਪਣਾ ਆਪ ਤੂੰ ਕਬਹੂ ਨ ਛੋਡਸ ਪਿਸਨ ਪ੍ਰੀਤ ਜਿਉ ਰੇ ਓ ਮਨਮੁਖ ਜਿੰਦੜੀਏ ! ਤੂੰ ਬਣ ਤੇ ਵਸ ਕੇ ਏਂ ! ਤੈਨੂੰ ਦੁਧ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ। ਓ ਭਾਗ ਜਿੰਦੇ, ਗਿਆਨ ਚਖਸ਼ੂ ਖੋਲ੍ਹ ਕ ਸੁਧਾ ਦੁਧ ਪੀ-ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕਾਮਧੇਨ ਬਣਾ ਤੋਂ । ਲਹੂ ਚੂਸਨੀ ਹੰਸ ਬਣ, ਲਮਕਦੇ ਨੀ ਅਨਘੜੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਆ ਏਸ ਗੁਰਉਪਦੇਸ਼ ਹੇਠ ! ਤੈਨੂੰ ਕੁਟਾਂ, ਕੁਟ ਕੁਟ ਕੇ ਖੋਟ ਨਿਖੁਟਾਂ ! ਓਏ ਮਤਹੀਣ ਜਿੰਦ, ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਦਾ ਜੰਦਰਾ ਖੋਲ ! ਓਏ ਮਤ-ਸੁਤੀ ਜਿੰਦੇ ਮੱਤ ਨੂੰ ਰਤਾ ਕੁ ਖੇਚਲ ਦੇ ਤੇ ਜਗਾ ! ਓਏ ਸੁੱਤੀ ਜਿੰਦੇ, ਮੱਤ ਦੀ ਸੌਜਾ ਵਿਛਾ ਤਾਂ ਓਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਏ ਆਵੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਵੀ ! ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਦੇ, ਤੂੰ २०<noinclude></noinclude> alzwto6g1pe36x39z8oua225yenyz58 250 74211 236597 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਾਲਣ ਤੈਨੂੰ ਅਵੱਸ਼ ਰਾਵੇਗਾ । ਓਏ ਜਗਿਆਸੂ ਜਿੰਦੜੀਏ ! ਸੁਨਿਆਰਾ ਬਣ, ਸੂਚਾ ਸੁਨਿਆਰਾ, ਜਤ ਸਭ ਦੀ ਖੋਲ੍ਹ ਹੱਟੀ ਤੇ ਆਪ ਧੀਰਜ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾ ਜਿੰਦ-ਘਾੜਾ, ਸਚਾ ਸੁਨਿਆਰਾ ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜ ਸੁਨਿਆਰ।” (ਜਪੁਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਾਲਣ ਤੈਨੂੰ ਅਵੱਸ਼ ਰਾਵੇਗਾ । ਓਏ ਜਗਿਆਸੂ ਜਿੰਦੜੀਏ ! ਸੁਨਿਆਰਾ ਬਣ, ਸੂਚਾ ਸੁਨਿਆਰਾ, ਜਤ ਸਭ ਦੀ ਖੋਲ੍ਹ ਹੱਟੀ ਤੇ ਆਪ ਧੀਰਜ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾ ਜਿੰਦ-ਘਾੜਾ, ਸਚਾ ਸੁਨਿਆਰਾ ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜ ਸੁਨਿਆਰ।” (ਜਪੁਜੀ) ਵਾਹ ! ਵਾਹ !! ਮੈਂਡ ਜਤ ਸਤ ਬਾਪੂ ਦਾ ਹੱਟ। ਵਾਹ ! ਵਾਹ!! ਨਵੀਨ ਘਾੜਾ ਧੀਰਜ ! ਬੀਰਜ !!, ਵਾਹ ! ਵਾਹ !! ਘੜ ਘੜੀ ਕੰਚਨ ਜਿਹੜੀ !!! ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਪ੍ਰੀਤ ਚੋਲੜਾ ਇਸ ਤਨ ਪਾਇਆ ! " 〃 ! ਨੀ ਮੈਂ " " " " " " ਅਜ ਜਤ ਸੱਤ ਪਲੰਘ ਵੇਹੜੇ ਡਾਹਿਆ ! ! ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਧੀਰਜ ਧੜੀ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਲਾਇਆ ! ! ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਵੇਦ ਵਿਕਸੀ ਮੱਤ ਦਾ ਗਲ ਹਾਰ ਫਿਰਾਇਆ ! ! ਨੀ ਮੈ ਅਜ ਭਓ ਪਿਆਲਾ ਹਿਰਦੇ ਪਿਲਾਇਆ ! ! ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਤਪ ਤਾਇੜਾ ਚੂੜਾ ਬਾਹੀਂ ਪਾਇਆ ! ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ, ਮੈਂ ਪਾਲੀ ਪੋਸੀ, ਮੈਂ ਸੰਗਾਰੀ ਸੂਹੀ, ਮੈਂ ਵੇਸ ਗੁੰਦਾਈ ਮਾਂਗੀ ਪਾਏ ਸੰਧੂਰੇ-ਹਉ ਪੀਆਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸਾ— ਲਾਲ ਰੀਝਾਵਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ—ਹਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ - ੨੯<noinclude></noinclude> qrhf4hfjgo6v0k505ruky0zzydr1amj 250 74212 236598 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਧੁਰ ਹੁਣ-ਝੁਣ ਥਰ-ਬਰ ਕੰਬਦੀ ਧੁਨੀ- ਹੁਣ ਝੁਣ ! ਰੁਣ ਝੁਣਿ !! ਰੁਣ ਝੁੰਝਨੜਾ | ਨਦਰੀ ਦੀ ਹੁਣ ਆਈ ਨਦਰ ਫੁਆਰ ! ! ਨਾਮ-ਫੁਆਰ ! ਨਾਮ-ਹੜ ! ਨਾਮ ਜ਼ਵਾਰ ਭਾਟਾ !!! ਨੀ ਸੁਧ-ਜਿੰਦੜੀਏ, ਤੌਂ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਬਿਸਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਧੁਰ ਹੁਣ-ਝੁਣ ਥਰ-ਬਰ ਕੰਬਦੀ ਧੁਨੀ- ਹੁਣ ਝੁਣ ! ਰੁਣ ਝੁਣਿ !! ਰੁਣ ਝੁੰਝਨੜਾ | ਨਦਰੀ ਦੀ ਹੁਣ ਆਈ ਨਦਰ ਫੁਆਰ ! ! ਨਾਮ-ਫੁਆਰ ! ਨਾਮ-ਹੜ ! ਨਾਮ ਜ਼ਵਾਰ ਭਾਟਾ !!! ਨੀ ਸੁਧ-ਜਿੰਦੜੀਏ, ਤੌਂ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਬਿਸਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਸੁਹਾਗਣ ਜਿੰਦੜੀਏ ! ਤੂੰ ਅਜ ਅਰਸ਼ੀ ਹੂਟਾ ਲੀਤਾ ! ! ਤੂੰ ਅਜ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈ ! = " 17 .. " ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਸੁਹਾਗਣ ਜਿੰਦੜੀਏ ! ਤੈਂ ਅਜ ਅੰਤਰਗਤ ਮਲ - 47 " " = .. ,י " , " " " " " 11 " " 2 "7 " = 3 ,, , ,) 13 11 ! ਧੋਈ ! ! ਬਾਰਾਂ ਵੰਨੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤੁੰ ਹੋਈਉਂ ! ! ਵੀਹ ਇਕੀ ਛਡ ਪਰਮ-ਸੁਧੋਈਏ ! ! ਤੂੰ ਉਦਕ ਉਦਕ ਸਮਾਈਏ ! ! ਤੂੰ ਰੋਮ ਰੋਮ ਰਾਮ ਰਮਾਈਏਂ ! ਅਜ਼ ਸੂਰਜ ਕਿਰਣ ਮਿਲੇਰੀ ! ਅਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਫਲ ਚਖਰੀ ! ਰਿਧ ਬੁਧ ਸੁਧ ਸੰਵਾਰੀ ! ਅਤੀ-ਨਿਰਮਲ ਕੁਆਰੀ। ਜਨਨੀ, ਤੂੰ ਅਜ ਰਾਮ- ਅਜ . 47 ! 3 ਜਿਹੜੀ ਰਾਮ ! 13 ਆਪਣਾ-ਆਪ, ਆਪਣੇ ਜੇਹੀ ਰਾਮ ! ३२ ਵਾਹ ਵਾਚ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਲਥੀ (ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਆਈ) ਮਿਹਰ ਝੜੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ, 'ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ' ਏ ਜਿੰਦੜੀ ।<noinclude></noinclude> ka69d2t6l4gkkngm90vbefgrscu6bdz 250 74213 236599 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>--- ਔਹ ਹਓਂ ਹਓਂ ਵਿਚ ਅਜਾਂ ਵੀ ਰੁਧੀ, ਓ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾ, ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਖੰਡਾਂ ਦਸ, ਨਾ ਕਾਈ ਜੀਓ ! ਮੈਂ ਗੁਣਵੰਤੀ ਅਜ ਨਿਰਗੁਣ ਵੰਤੜੀ (ਵੇਖੋ ਆਤਮ-ਦਰਸ਼ਨ 'ਨਿਰਗੁਣ ਵੰਤੜੀ ਤੇ ਸੂਖਮ ਹਉਮੈਂ) ਓਏ ਅਜ ਨਿਰਗੁਣ, ਤੈਂਡੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>--- ਔਹ ਹਓਂ ਹਓਂ ਵਿਚ ਅਜਾਂ ਵੀ ਰੁਧੀ, ਓ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮਾ, ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਖੰਡਾਂ ਦਸ, ਨਾ ਕਾਈ ਜੀਓ ! ਮੈਂ ਗੁਣਵੰਤੀ ਅਜ ਨਿਰਗੁਣ ਵੰਤੜੀ (ਵੇਖੋ ਆਤਮ-ਦਰਸ਼ਨ 'ਨਿਰਗੁਣ ਵੰਤੜੀ ਤੇ ਸੂਖਮ ਹਉਮੈਂ) ਓਏ ਅਜ ਨਿਰਗੁਣ, ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਢਠੀ, ਤੈਂਡਾ ਬੂਹਾ ਮਲ ਬੈਠੀ, ਕਦੀ ਨਾ ਉਠਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਸੌ ਠੁੱਡ ਮਾਰੋ- ਮੇਰੇ ਰਾਮੁ ਹਮ ਪਾਪੀ ਸਰਣਿ ਪਰੇ ਹਰਿਦੁਆਰਿ ! ਮਤੁ ਨਿਰਗੁਣ ਹਮ ਮੇਲੈ ਕਬਹੂੰਅਪਨੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ।ਰਹਾਉ। ‘ਹਮਰੇ ਅਵਗੁਨ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਬਹੁ ਬਾਰ ਬਾਰ, ਹਰਿ ਗੁਣਤਿ ਨ ਆਵੈ। ਤੂੰ ਗੁਣਵੰਤਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦਇਆਲ, ਹਰਿ ਆਪੇ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ! ਹਮ ਅਪਰਾਧੀ ਰਾਖੇ ਗੁਰ ਸੰਗਤੀ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀਓਂ, ਤੁਮਰੇ ਗੁਣ ਕਿਆ ਕਹਾ, ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰਾ, ਹਰਿਨਾਮ ਛਡਾਵੈ ! ਜਬ ਗੁਰੁ ਬੋਲਹ ਤਬ ‘ਬਿਸਮੁ’ ਹੋਇ ਜਾਇ । (ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣਿ ਮ: ੪) ਹਾਂ ਅਜ ਬਣ ਆਈ ਨੀ ਜਿੰਦੇ ਤੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਵੰਤੜੀ-ਤਾਣ ਹੋਂਦੇ ਹੋਈ ਨਿਤਾਣੀ, ਮਾਣ ਹੋਂਦੇ ਹੋਈ ਨਿਮਾਣੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ-ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਈ ਸਿਧੜੇ ਰਾਹ ਤੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੇ ਤੂੰ ਫੜਿਆ ਪੰਥ-ਗੁਰਮਤਿ-ਦਾ ਰਾਹ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ-ਜਿੰਦੇ ਤੂੰ ਅਜ ਹੋਈਓਂ ਕੰਚਨ-ਵੰਨੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਅਜ ਹੋਈਓਂ ਬਾਰਾਂ-ਵੰਨੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦ, ਤੂੰ ਅਜ ਨਿਰਮਲ ਹੋਈਓਂ ਚਿਰੀ-ਵਿਛੁੰਨੀ...... ਏਹ ‘ਨਾਮ’ ਆਵਣ ਦਾ ਮਿਠੜਾ ਚਿਨ੍ਹ ਹੈ-ਨਾਮ ਦੀ ਮਧੁਰ ३१<noinclude></noinclude> dmd9qfr8val77blwftproxcmx3tsgyc 250 74214 236600 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>- ਹੇਠ ਮੈਂ ਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉਤੋਂ ਥਾਪੀ ਦੇ ਸਵਾਰੋ। ਨੀ! ਨੀ!! ਨੀ!!!!... ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰ ਦੀ ‘ਅਹਿਰਣ' ਬਣ—ਤੇ ਇਹ ਗੁਰਗਿਆਨ, ਵੇਦ ਵਿਚਾਰ, ਖਿਬੇਕ-ਗਿਆਨ, ਤੈਨੂੰ ਹਥੌੜਾ ਬਣਕੇ ਭੰਨੇ- ‘ਅਹਰਣਿ ਮੱਡੂ ਵੇਦੁ ਹਥਿਆਰ । ਵਾਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>- ਹੇਠ ਮੈਂ ਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉਤੋਂ ਥਾਪੀ ਦੇ ਸਵਾਰੋ। ਨੀ! ਨੀ!! ਨੀ!!!!... ਤੂੰ ਸੁਨਿਆਰ ਦੀ ‘ਅਹਿਰਣ' ਬਣ—ਤੇ ਇਹ ਗੁਰਗਿਆਨ, ਵੇਦ ਵਿਚਾਰ, ਖਿਬੇਕ-ਗਿਆਨ, ਤੈਨੂੰ ਹਥੌੜਾ ਬਣਕੇ ਭੰਨੇ- ‘ਅਹਰਣਿ ਮੱਡੂ ਵੇਦੁ ਹਥਿਆਰ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇਦ-ਵਚਨ ਗੁਰਬਚਨ ਹਥੌੜਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡੀ ਹੇਠ ਆਈ ਭੰਨ ਸਵਾਰੀ ਜਿਦ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਤ ਅਹਰਿਣ ਜਿਸ ਹਿਕ ਰਖ ਅਵਿਦਿਆ ਸਿਲ ਤੁੜਾਈ। (ਜਪੁਜੀ) ਵਾਹ ਵਾਹ ਗਿਆਨ ਸੰਵਾਰੀ ਜਿੰਦੜੀ-ਕੱਖ ਦੀ ਬਣੀ ਲੱਖ। 8. ਨੀ ਇਕ ਡਾਹਣੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਧੰਨ ! ਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਉ ਅਗੇ ਹੋ ਲੇਟੀ-ਪਰ ਤੈਂਡਾ ‘ਪਤੀ ਬੜਾ ਪਰਖੀਲਾਂ ਏਂ । ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਂ ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਸੱਚੀ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੇਂ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਵੇਂ ਛੋਹੀ ਮੋਹੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੋਈ, ਅਧਮੋਈ ! ਓ ਜਿੰਦੇ ਜਤ ਸਤ ਦੀ ‘ਨੱਥ' ਮੈਂਡੇ ਨਾਥ ਨੂੰ ਆ ਭਾਵੰਦੀ । ਏਸ ‘ਨਕੇਲ` ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਹੀ ਖਿਚਦਾ ਈ ਤੇ ਗਲ ਲਾਉਂਦਾ ਈ । ਨੀ ਅਚਕਚ ਜਿੰਦੇ ! ਜਤ ਸਤ ਦਾ ਪਹਿਲ ਚੋਲੜਾ ਤੋ ਧੀਰਜ ਧੜੀ ਬੱਧਾ ! ਓ ਕਾਮਣ ! ਮਨੁ ਮੋਤੀ ਜੇ ਗਹਿਣਾ ਹੋਵੈ ਪਉਣ ਹੋਵੈ ਸੂਤ ਧਾਰੀ ॥ ਖਿਮਾ ਸੀਗਾਰ ਕਾਮਣਿ ਤਨਿ ਪਹਰੈ ਰਾਵੈ ਲਾਲ ਪਿਆਰੀ। ਓਹਰ ਦਾ ਕੰਠਹ ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਏ ਕਾਮਣ ! ਜਤਸਤ ਨੂੰ ਫੜ ਤੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵਿਚ ਧੀਰਜ ਦੀ ਸ਼ੀਤਲ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਨਾ । ਓ ਮਨ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪਰਜਵਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਏ ! ੲਹ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਉਹ 2t<noinclude></noinclude> 86qlhv05lonq6ifw8igsh8rte2qoft7 250 74215 236601 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੀਬਰ ਤਿਖ ! ਓ ਪਿਆਰੂਆ, ਆ ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਸਦਕੜੇ, ਮੈਂ ਦੰਦ ਖੰਡ ਦੀ ਪਲਘੇਰੀ (ਸਤ ਗੁਣ ਰੂਪੀ ਪਲੰਘ) ਤੇ ਬੈਠੀ, ਬੂਹਾ ਤਾੜਦੀ ! ਓ ਮੋਰ ਫੰਗੀ ਜਿਹੜੀ, ਅਜ ਸਹੰਸਰ ਅਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰੂਏ ਨੂੰ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੀਬਰ ਤਿਖ ! ਓ ਪਿਆਰੂਆ, ਆ ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਸਦਕੜੇ, ਮੈਂ ਦੰਦ ਖੰਡ ਦੀ ਪਲਘੇਰੀ (ਸਤ ਗੁਣ ਰੂਪੀ ਪਲੰਘ) ਤੇ ਬੈਠੀ, ਬੂਹਾ ਤਾੜਦੀ ! ਓ ਮੋਰ ਫੰਗੀ ਜਿਹੜੀ, ਅਜ ਸਹੰਸਰ ਅਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰੂਏ ਨੂੰ ਤਾੜਦੀ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ:- “ਹਮਾਰੈ ਮਨਿ ਚਿਤ ਹਰਿ ਆਸ ‘ਨਿਤ', ਕਿਉਂ ਦੇਖਾ ਹਰਿ ਦਰਸ ਤੁਮਾਰਾ ॥ ਜਿਨ ਪ੍ਰੀਤ ਲਾਈ ਸੋ ਜਾਣਦਾ, ਹਮਰੈ ਮਨਿ ਚਿਤੁ ਹਰਿ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ (ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣਿ ਮ: ੪) ਓਏ ਆਪੇ ਪ੍ਰੀਤ ਡੱਬੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪਰਾਂ ਹਟ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ—ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ ! ਆਇਅੜਾ ਮੈਂਡਾ ਪਿਆਰਾ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਵੀ ਛਿਪ-ਲੁਕ ਹਥ ਤਰੱਕੜ ਆਇਆ ਓਹ ਬਾਣੀਆ, ਓਹ ਤੋਲਣ ਹਾਰਾ ! ਹਾਂ ਅਜ ਵਖਦਾ, ਪਰਖਦਾ, ਮੈਂਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ, ਮੈਂਡੀ ਤਿਖ ਨੂੰ ਮੈਂਡੀ ਤਾਂਘ ਨੂੰ-ਓਏ ਅਣੋਖਾ ਵਣਜਾਰਾਂ ਅਜ ਤਰੱਕੜ ਤੋਲਦਾ- ਖਟੇ ਖਰੇ ਪਰਖੀਅਨਿ ਸਾਹਿਬ ਕੈ ਦੀਬਾਣਿ ' - (ਸੂਹੀ ਵਾਰ ਮ: ੧) ਓਏ ਸਚਿਆ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪਰਖੇ—ਹੋਈ ਜੋ ਤੈਂਡੀ ਸਚੀ- ਟਕਸਾਲ' ! ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਸਚਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਗੁਣ- ਵੰਤੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਧੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਲੀ ਰਸੀ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਪਟ (ਸਤੋਗੁਣ ਵਿਚ ਵੀ ਲੇਪ ਹੈ) ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ! ਹਉਂ ਖਿਮਾ-ਸਗਾਰੀ, ਹਉਂ ਧੀਰਜ ਧੜੀ ਬੰਧੀ ਹਉ ਭੈ-ਭਾਉ ਪਰਖੀ ਹਉ ਏਹ ਹਓਂ ३० ...<noinclude></noinclude> 8yqw883wu2pnmj8unaxuk1yc7iqkmov 250 74216 236602 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੰਡਣ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਓਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ “ਪ੍ਰਾਤਹ ਕਾਲੁ ਹਰਿਨਾਮ ਉਚਾਰੀ !" ਉਠ ਨੀ ਸਤਲ ਜਿੰਦੇ ਉੱਠ, ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ- ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਦ ! ‘ਫਰੀਦਾ ਪਿਛਲ-ਰਾਤਿ ਨ ਜਾਗਿਓਹਿ, ਜੀਵਦੜਓ ਮੋਇਓਹਿ' ! ਪਿਛਹੁ ਰਾਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੰਡਣ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਓਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ “ਪ੍ਰਾਤਹ ਕਾਲੁ ਹਰਿਨਾਮ ਉਚਾਰੀ !" ਉਠ ਨੀ ਸਤਲ ਜਿੰਦੇ ਉੱਠ, ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ- ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਦ ! ‘ਫਰੀਦਾ ਪਿਛਲ-ਰਾਤਿ ਨ ਜਾਗਿਓਹਿ, ਜੀਵਦੜਓ ਮੋਇਓਹਿ' ! ਪਿਛਹੁ ਰਾਤੀ ਸਦੜਾ, ਨਾਮੁ ਖਸਮ ਕਾ ਲੇਹਿ । ਨੀ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਜਿੰਦੇ, ਨਿਸ ਬਾਸਰ ਜੇ ਤੂੰ ਓਹਨੂੰ ਅਰਾਧੀਂਗੀ, ਤਾਂ ਓਹ ਚਾਈਆ, ਤੈਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਚਾਉ ਦ ਪੰਜੇ ਲਾਏਗਾ। ਚਉਥੈ ਪਹਰਿ ਸਬਾਹ ਕੈ ਸੁਰਤਿਆਂ ਉਪਜੈ ਚਾਉ !’ ਨਾ ਚੀਉ- ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦੜੀਏ, ਏਨਾਂ ਚਾਵਾਂ ਵਿਚ ਤੈਂਡੀ ਸਿਥਲਤਾ ਪਿਘਲੇਗੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਕਾਵੂਰ ਬਣ ਕੇ ਉਡੇਂਗੀ :- “ਭਾਂਡਾ ਭਾਉ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਤੁ ਢਾਲਿ । (ਜਪੁ) ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਭਾਉਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਟੋਰੀਏ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਾਉ ਦੇ ਢਾਲਵੇਂ-ਹੂਟੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਭਾਊਂ ਦੀਆਂ ਖਿੰਡੀਆਂ ਕਸਤੂਰੀ ਲਪੱਟਾਂ !! ਓ ਅਗਿਆਨੀ ਜਿੰਦੇ ! ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਢੂੰਡਦੀਏ ਨਾਰੇ, ਰਤਾ ਕੁ ਆਪਣਾ ਗਰੇਬਾਨ ਤਾਂ ਚੁਕ ਕੇ ਵਖ਼ । ਓ ਅਨੀਏਂ ਜਿਦ, ਰਤਾ ਕੁ ਟਟੱਲ ਕੇ ਤਾਂ ਵੇਖ, ਤੈਂਡੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰ ਕੀ ਏ ? ਨੀ ਲਹੂ ਭਖਣੀਏ ਜਕੇ, ਰਤਾ ਕੁ ਹੋਰ ਵਧ ਤੇ ਵੇਖ, ਲਹੂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੀ ਏ ? ਧੜਕਦਾ ਦਿਲ ! ਨੀ ਰਤ ਚੂਸਣੀ ਏ ਚਿਚੜੀ ! ਪੈਰ ਰਤਾ ਕੁ ਹੋਰ ਡੁੱਬ ਤੇ ਵੇਖ ਥਣਾਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੀ-ਏ-ਤੱਤਾ ਤੱਤਾ ਦੁਧ ! ਨੀਂ ਜਾਣ-ਭਖਣੀਏ ਮੇਂਡਕੀਏ (ਮੈਂਡਕੀ ਯਾ ਡੱਡੀ), ਜਾਲੇ ਨੂੰ ਪਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖ, ਇਹਦੇ ਹੇਠ ਕੀ ਏ? ਆਤਮਾਂ ਦਾ ਖਿੜਿਆ ਕੌਲ ਫੁਲ ! ਓ ਮਤ- ਹੁਣ ਜਿੰਦੜੀਏ, ਐਂਡ ਕੋਲ ਤੈਂਡੇ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ, ਪਰ ਤੂੰ ਬਿਖ ਰਸ ੨੫<noinclude></noinclude> iop0zwse1ctbc7rzy82wqq0w6uaat49 250 74217 236603 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਮੁ ਤਿਨਕਾਰ' । ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਸਾਬਂ ਕੀ ਸਾਚੀ ਕਾਰ। ਧੰਨ ਧੰਨ ‘ਨਾਮ’, ਧੰਨ ਧੰਨ ‘ਸਬਦ' । ਧੰਨੁ ਧਨ ਸਾਚੇ ਕੀ ‘ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ' । (ਜਪੁਜੀ) ਓਏ-ਕਚੀ ਨੂੰ ਆਪ ਸੰਵਾਰਣ ਆਇਅੜਾ 'ਸਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਮੁ ਤਿਨਕਾਰ' । ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਸਾਬਂ ਕੀ ਸਾਚੀ ਕਾਰ। ਧੰਨ ਧੰਨ ‘ਨਾਮ’, ਧੰਨ ਧੰਨ ‘ਸਬਦ' । ਧੰਨੁ ਧਨ ਸਾਚੇ ਕੀ ‘ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ' । (ਜਪੁਜੀ) ਓਏ-ਕਚੀ ਨੂੰ ਆਪ ਸੰਵਾਰਣ ਆਇਅੜਾ 'ਸਬਦ'। (‘ਨਾਮ' ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ, ਵੇਖੋ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਅੰਕ)! ਓ ਮੋਹ ਮਲਨ ਨੂੰ ਆਪ ਨਿਰਮਲ ਕਰਨ ਆਇਅੜਾ‘ਬਿਮਲ ਸਬਦ ਓ ਸਿਖਰਾਂ ਚੜ੍ਹੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਆਪ ਲੈਣ ਆਇੜਾ ਲਾੜਾ 'ਸ਼ਬਦ' ! ਓਏ ਨਰਾਂ ਦਾ ਨਰ ! ਓਏ ਲਾੜਿਆਂ ਦਾ ਲਾੜਾ ! ਓਏ ਸਚੁ ਸਵਾਰਣਹਾਰਾ ! ਓਏ ਸੋਹਨੜਾ ਸੁਨਿਆਰਾ ! ਓਏ ਤਰਕੜੀ ਤੋਲਣਹਾਰਾ ! ਓਏ ਭਰਮਗੜ੍ਹ ਤੋੜਨਹਾਰਾ ! ਓਏ ਆਤਮਰਾਮ-ਪਾਸਾਰਾ ! ਓਏ ਜੋਤ ਜੋਤ ਮਿਲਾਵ- ਣਹਾਰਾ ! ਓਏ ‘ਸੁਣਿਆ' ‘ਨਾਮ ਜੈਕਾਰਾ' ਤਿਭਵਣ (ਉਹ 'ਨਾਮ' ਦਾ ਅਟੱਲ ਟਲ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਿਤ ਵਜਦਾ ਏ ਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਪੰਚ ਵਿਚ ਖਿੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਏ) ਖਿੰਡਿਆਰਾ ! ਨੀ ਨਾਮ ਸਵਾਰੀ ਜਿੰਦੇ ! ਹੁਣ ਜਦ ਤੂੰ ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜ ਕੇ ਤਕਨੀ ਏਂ ਤਾਂ ਐਡੇ ਲੰਮੜ ਪੌਂਡ ਕੇਹੇ ਨਿਕੜ ਭਾਸਦੇ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪਰਬਤ ਚੜਿਆਂ ਦਿਆਰ ਵੀ ਕਿਹੇ ਕੀੜੀ ਵਰਗੇ ਭਾਸਦੇ ਨੇ ! ਨਾ ਉਹ ਲੰਮੜੇ ਪੈਂਡੇ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਫਫੋਲ। ਨਾ ਉਹ ਲੰਮੀਆਂ ਵਾਟਾਂ, ਨਾ ਰਾਹ ਦੇ ਕੰਡੇ, ਨਾ ਬਿਖੇ ਬਨ, ਨਾ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਵਾਂਗ ਤਰਸਦੀ ਜਿੰਦ ! ਓ ਅਕਾਲੀ ਜਿੰਦੇ ! ਕੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ‘ਕਾਲ' (Eadless time) ਸੁਫਨਾ ਸੀ ? ਹਾਂ, ‘ਸੁਫਨਾ’ । ਪਰ ਤੈਂਡਾ ਸਚਾ ਨਿਜਵਰਤਿਆ ਸੁਫਨਾ ३३<noinclude></noinclude> cbeqb1kjhz64ib4p8ab5r27nb4uwwbd 250 74218 236604 2026-09-27T07:24:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਨਾਮੁ ਸੁਣਿਐ !! ਨੀ ਸੁਚੇਤ ਜਿੰਦੇ ! ਦਸ ਨਾ ਤੈਂ ਕੀ ਸੁਣਿਆ' ? ਓਏ ਜਿੰਦੇ ਤੈਂਡੇ ਤੇ ਕੀ 'ਨਦਰ' ਹੋਈ ਤੂੰ ਛੇੜਿਆ 'ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ'! ਓਏ ਗੁਟਕਦੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਤੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਚੋਜ-ਮਿਠਰਾ ? ਓਹ ਝੂਮਦੀਏ ਜਿੰਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਨਾਮੁ ਸੁਣਿਐ !! ਨੀ ਸੁਚੇਤ ਜਿੰਦੇ ! ਦਸ ਨਾ ਤੈਂ ਕੀ ਸੁਣਿਆ' ? ਓਏ ਜਿੰਦੇ ਤੈਂਡੇ ਤੇ ਕੀ 'ਨਦਰ' ਹੋਈ ਤੂੰ ਛੇੜਿਆ 'ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ'! ਓਏ ਗੁਟਕਦੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਤੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਚੋਜ-ਮਿਠਰਾ ? ਓਹ ਝੂਮਦੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਤੈਂ ਕੀ ਬੂਟਿਆ ਮਟਕ ਹਿਲੋਰਾ । ਨੀ ਮੋਰਨੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਤੈਂ ਕੀ ਵੇਖ ਪਾਇਆ ਪਾਇਲ-ਘੇਰਾ ? ਓ ਨੁਰਾਨੀਏਂ ਜਿੰਦੇ ! ਤੈਂਡਾ ਮੁਖੜਾ ਅੱਜ ਚੰਨ—ਸਹੁਣੇਰਾ। ਨੀ ਕੰਚਨ-ਜਿੰਦੇ ! ਤੋਂ ਅਜ ਕੀ ਪਰਸਿਆ ਚਰਨ-ਕਮਲੇਰਾ ? " " - ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਨੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਵਰ ਘਰ ਆਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਉਹਦਾ ਟੱਲ ਖੜਕਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਨਿਰਬਾਨ-ਕੀਰਤਨ ਗਾਇਆ। ... " 17 *ਸ੍ਰੀ ਜਪੁਜੀ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਸੁਣਿਐ ਸਿਧ ਪੀਰ ਸੁਰਿ ਨਾਥ . ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ । ਦੀਆਂ ਤਿਨ ਪਉੜੀਆਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ Mr. Rays ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰੋਫੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ Sisters of Spining Wheel 2' ਦਾ ਮੁਖ-ਬੰਧ ਲਿਖਦੇ ਹਨ 'ਕੀ ਸੁਣਿਆ ?' ਪਰ ਉਤਰ ਨਹੀਂ ਲਭ ਸਕਦੇ । ਇਥ 'ਸੁਨਣਾ' ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਨਣ, ਮੰਨਣ ਤੇ ਨਿਧਿਆਸਣ' ਵਾਲਾ ਸੁਣਨਾ ਹੈ......ਇਹ ਤਾਂ ਊਚਮ-ਊਚਾ ਪਦ 'ਨਾਮ' ਦਾ ਅਚੱਲ ਟੱਲ ਸੁਣਨਾ ਹੈ । ਅੰਤਰਗਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਅੰਤ ਵਿਚ ਬੇਅਤ ਦਾ ਬੂਟਾ (Inspiration | ੩੫<noinclude></noinclude> 2bpddkm51289o2gkv3xumh2zgc144nj 250 74219 236605 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਿਹਰ ਓ ਸਤਿਗੁਰਾ ਓਏ ਹੁਣ ਖਿਨ ਖਿਨ, ਅਨਦਿਨ ਦਾ ਹੁਣ ਏ, ਰੋਮ ਰੋਮ ਦਾ ਸਵਾਸ ਸਵਾਸ ਦਾ (ਹਰਿਦਮ), ਤੂੰ ਜੇ ਹੋਇਉਂ ਅਨਹਦ-ਅਨ- ਹਤ । ਹੁਣ ਫਿਰ ਜਮ-ਕਾਲ ਦਾ ਕਾਹੜਾ ਕੀ ‘ਅਕਾਲੀ’ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦਾ ਭੈ ਕੀਕਣ ? ਹਰਿ ਕੰਠਿ ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਿਹਰ ਓ ਸਤਿਗੁਰਾ ਓਏ ਹੁਣ ਖਿਨ ਖਿਨ, ਅਨਦਿਨ ਦਾ ਹੁਣ ਏ, ਰੋਮ ਰੋਮ ਦਾ ਸਵਾਸ ਸਵਾਸ ਦਾ (ਹਰਿਦਮ), ਤੂੰ ਜੇ ਹੋਇਉਂ ਅਨਹਦ-ਅਨ- ਹਤ । ਹੁਣ ਫਿਰ ਜਮ-ਕਾਲ ਦਾ ਕਾਹੜਾ ਕੀ ‘ਅਕਾਲੀ’ ਨੂੰ ਕਾਲ ਦਾ ਭੈ ਕੀਕਣ ? ਹਰਿ ਕੰਠਿ ਨਾਨਕ ਉਰਿ ਹਾਰੀ ਰੇ ॥" (ਆਸਾ ਖ਼: ੫) ਓਹ ਸਖੀ-ਸਹੇਲੜੀਓ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਵਾਂਗ ਏਸ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ (Inn. rmost self) ਸਾਂਭ ਕੇ ਰਖਿਆ ਹੈ, ਹਾਂ ਓਸ ਹਿਰਦੇ ਪਟਾਰੀ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਏਸ ਨੂੰ ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਅਪੜ ਸਕਦਾ, ਤਸਕਰ ਨਹੀਂ ਖੋ ਸਕਦਾ, ਜਲ ਨਹੀਂ ਡੁਬੋ ਸਕਦਾ, ਅਗ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕਦੀ-ਕੋਈ ਵੇਖੇ ਤਾਂ ਹਨੂੰਮਾਨ ਵਾਂਙ ਹਿਰਦਾ-ਚੀਰ ਕੇ ਤੇ ਕੰਠੀ ਮੋਤੀ-ਮਾਲਾ ਚੂਰ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਵਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਨਾਮ-ਮਾਲਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਪਾਵਨ-ਛੋਹ ! ਵਾਹ ‘ਪਾਵਨ ਪਵਿਤਰ ਮਿਤਰ' ਅਜ ਗ੍ਰਹਿ ‘ਮੇਰੇ ਆਏ !!!' 8 ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰੂਰ ਤੇ ਅਤੁਟ ਦੈਵੀ ਝਰਨਾਟਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਰਾਂਙਣ ਰਾਂਗਓਂ ਤੇ ਸੀਵਣ ਸੀਵਿਓਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਲਾਲ ਅਲਤੇ ਤੇ ਗੁਲਾਲ ਭਰੇ ਮਟਕੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਉਨਮਨ ਮੰਡਲ ਦੇ ਹੂਟੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਸਮਾਦ-ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਮਸਤੂਲ-ਮਸਤ ਖੁਮਾਰੀ— “ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ ਸੁਣਿਐ ਦੂਖੁ ਪਾਪੁ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥" ਏਸ ਨਾਮ-ਧੁਨੀ ਦੀ ਦੈਵੀ ਝਰਨਾਟ ਸੁਣਿਆਂ ਕੱਚੇ ਜੰਗੀ ਪੱਕੇ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫਕੀਰ ਪੱਕੇ ਪੀਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ૪૧<noinclude></noinclude> 1i17lpni1mdlu5hfio76xitoew45f1w 250 74220 236606 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਸੁਰ-ਦੈਂਤ, ਸੁਰ-ਦੇਵ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜੋਗੀ-ਜੰਗਮ ਸਰਵੜੇ ਵਡੇ ਨਾਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ-‘ਸੁਣਿਐ ਸਿਧੀ ਪੀਰੁ ਸੁਰਿ ਨਾਥ॥” ਏਸ ਅਗਮਵੀਂ-ਥਰਾਟ (Primal Vibration) ਨੂੰ ਬਿਅੰਨ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆਂ ' ਅਨੁਭਵੀ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਸੁਰ-ਦੈਂਤ, ਸੁਰ-ਦੇਵ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜੋਗੀ-ਜੰਗਮ ਸਰਵੜੇ ਵਡੇ ਨਾਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ-‘ਸੁਣਿਐ ਸਿਧੀ ਪੀਰੁ ਸੁਰਿ ਨਾਥ॥” ਏਸ ਅਗਮਵੀਂ-ਥਰਾਟ (Primal Vibration) ਨੂੰ ਬਿਅੰਨ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆਂ ' ਅਨੁਭਵੀ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਧਰਤੀ ਬਿਨ ਨੀਂਹ ਕੀਕਣ ਇਸ ਬਹੁਮੰਡ ਵਿਚ ਖੜੋਤੀ ਹੈ, ਕੀਕਣ ਬਿਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਅਕਾਸ ਦਾ ਚੰਦੋਆ ਤਣਿਆ ਤੇ ਕੀਕਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿਚੋਲੜਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ । ਜੀਕਣ ਘੜੇ ਤੇ ਉਹਦੀ ਛੂਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਲੀ ਹਵਾਹਾਂ ਉਹ ਗੁਝੜਾ ਤਾਣ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ, ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਥੰਮ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦਾ ਵਾਹਣ ਏਂ – “ਸੁਣਿਐ ਧਰਤਿ ਧਵਲ ਆਕਾਸ ॥ - ਹਾਂ ਤੂੰ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਮਿਥਹਾਸਕ-ਬਲਦ (ਧਵਲ) ! ਭਲਾ ਸਥੂਲ- ਬਲਦ ਕੀਕਣ ਬੇਅੰਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਚੁਕੇ, ਉਹਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਕੀ-ਤੂੰ, ਤੂੰ ਤੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤ-ਨਾਮਾ ਤੂੰ !! ਓਏ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਤਣਿਆ 'ਨਾਮਾ' ! ਤੈਂਡੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਨੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਪਤ ਦੀਪ, ਨਹੀਂ ਅਨਿਕ ਦੀਪ, ਸਾਗਰ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵੀਟ ਨਾ ਜਾਏ-ਤੇ ਤੈਂਡੀ ਚਫੜੀ ਹਿੱਕ ਤੇ ਖੜੋਤੇ ਹੋਏ ਨੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਖੰਡ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੇ ਅਨਿਕ ਉਪਰਲੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ-ਤੇ ਸਭ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪਾਤਾਲ-ਪੁਰੀਆਂ ! ਤੂੰ, ਤੂੰ, ਤੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤ ਨਾਂ ਵੇਂ, ਸਭ ਦਾ ਥੰਮ ਥੰਮਣ, ਉਪਰ ਹੇਠ,ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਪਸਾਰੇ ਦਾ ! “ਸੁਣਿਐ ਦੀਪ ਲੋਅ ਪਾਤਾਲ ॥” ਓ ਕਾਲ ਉਪਰ ਵਸਿਆ 'ਅਕਾਲੀ' ਬਣ ਜਾਈਦਾ ਹੈ । ਫਾਂਸ ਕਿੱਥੇ? “ਸੁਣਿਐ ਪੋਹਿ ਨ ४२ ਅਕਾਲੀ ‘ਨਾਮਾ` ਤੈਨੂੰ ਲਭ ਕੇ ਫਿਰ ਉਥੇ ਕਾਲ ਦੀ ਤਰਾਸ ਤੇ ਸਕੈ ਕਾਲੁ ॥"<noinclude></noinclude> nag5lya83y7ekommgzd3l4emk6gdmyv 250 74221 236607 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>*.** ਹਾਂ, ਵਰ ਘਰ, ਘਰ ਵਰ ਮੈਂਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗਿ ਲਾਗੇ, ਮਨ ਤਨ ਪ੍ਰਾਣ ਸਭ ਹਰੇ ਚਲੂਲੇ। ਤੁਸੀਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ, ਹਾਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ, ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਪਿਆ- ਰੀ ਬਾਣੀ, ਚੌਂਹ ਜੁਗ ਸਮਾਣੀ ਬਾਣੀ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣੀ ਬਾਣੀ ‘ਰੂੜੋ ਮੈਂਡੋਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>*.** ਹਾਂ, ਵਰ ਘਰ, ਘਰ ਵਰ ਮੈਂਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗਿ ਲਾਗੇ, ਮਨ ਤਨ ਪ੍ਰਾਣ ਸਭ ਹਰੇ ਚਲੂਲੇ। ਤੁਸੀਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ, ਹਾਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ, ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਪਿਆ- ਰੀ ਬਾਣੀ, ਚੌਂਹ ਜੁਗ ਸਮਾਣੀ ਬਾਣੀ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣੀ ਬਾਣੀ ‘ਰੂੜੋ ਮੈਂਡੋਂ ਠਾਕਰ ਰੂੜੀ ਤਿਸ ਬਾਣੀ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਮਾਣੀ । ਤੁਸੀਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ, ਤੁਸੀਂ ਗਾਵੋ ਸਖੀ ਲਾਲ ਰੰਗੀਲੇ ਦੀ ਗੁਝੜੀ ਬਾਣੀ। - ਸਖੀਆਂ ਪੁਛਣ, ਮੈਂਡੀ ਜਿਦੇ ! ਉਸ ਲਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਖ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ! ਨੀ ਰਸ-ਭਰੀਏ ਜਿੰਦੇ ! ਦਸ ਨਾ ਹਾਂ ਦਸ, ਉਸ ਲਾਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਠਲ੍ਹੀ-ਨਿਸ਼ਾਨੀ ! ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆਂ ਮੈਂਡਾ ਲਾਲਣ- ਲਾਲ ਲਾਲ ਅਤੀ ਰਸ ਗੂੜ੍ਹੋ, ਰੂੜੋ ਰੂੜੋ— ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਰਾਗਿ ਘਣੇ ਅਤਿ ਰੂੜੋ । ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਨ ਮੋਹਨੁ, ਅਤਿਰਸ ਨਾਲ ਸਗੂੜੋ । (ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮ: ੧) ਧਨ ਧਨ ਵਰਂ ਘਰ ਆਇਅੜਾ ਲਾਲਣ ! ਧਨ ਧਨ ਨਾਮ ਸੁਣੀਂਦੀ ਜਿੰਦ !! ਧਨ ਧਨ ਹਰੀ ਭਰੀ ਮੈਂਡੀ ਜਿਹੜੀ !!! ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆਂ ! ਇਹ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣੀ, ਬਾਣੀ ਮੈਂਡੀ ਪ੍ਰਾਣ ਸਖਾਈ ਗੂੰਗੇ ਕੀ ਮਿਠਿਆਈਏ । ਜਿਨ ਚਾਖਿਆ ਤਿਸ ਸਵਾਦ ਆਇਅੜਾ - ‘ਹਮਾਰੀ ਪਿਆਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ । (ਆਸਾ ਮ: ੫) • ਇਹ ਮੈਂਡੀ ਅਤੀ ਹੀ ਮਿਠੜੀ ਖਾਣ ਏ । ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਾਣ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਾਣ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਅਧਾਰੀ (Support) | et ਗੁਰੂ ਨਿਮਖੁ ਨ ਮਨ ਤੇ ਟਾਰੀ ਰੇ ॥ ਜਦ ਦੀ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨੇ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਬਖਸ਼ੀ ਏ ਤਦ ਦੀ ਇਹ | ਰਹਾਉ ॥ ੩੯<noinclude></noinclude> 6z4rbo9j8a9o8u9sup723th6s362im6 250 74222 236608 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੈਰਾਂ ਬਾਝਹੁੰ ਚਲਣਾ ਵਿਣੁ ਹਥਾਂ ਕਰਣਾ ਜੀਭੈ ਬਾਝਹੁ ਬੋਲਣਾ ਇਉ ਜੀਵਤ ਮਰਣਾ । ਨਾਨਕ ਹੁਕਮਿ ਪਛਾਣਿ ਕੈ ਤਓ ਖਸਮੈ ਮਿਲਣਾ। (ਵਾਰ ਮਾਝ ਸਲੋਕ ਮ: ੧) “ਹਾਂ ਅਖਾਂ ਬਾਝੋਂ ਵੇਖਣਾ-ਬਿਅੰਨ ਨੈਣੀਂ। ਹਾਂ ਬਿਨ ਕੰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੈਰਾਂ ਬਾਝਹੁੰ ਚਲਣਾ ਵਿਣੁ ਹਥਾਂ ਕਰਣਾ ਜੀਭੈ ਬਾਝਹੁ ਬੋਲਣਾ ਇਉ ਜੀਵਤ ਮਰਣਾ । ਨਾਨਕ ਹੁਕਮਿ ਪਛਾਣਿ ਕੈ ਤਓ ਖਸਮੈ ਮਿਲਣਾ। (ਵਾਰ ਮਾਝ ਸਲੋਕ ਮ: ੧) “ਹਾਂ ਅਖਾਂ ਬਾਝੋਂ ਵੇਖਣਾ-ਬਿਅੰਨ ਨੈਣੀਂ। ਹਾਂ ਬਿਨ ਕੰਨਾਂ ਸੁਣਣਾ—ਬਿਅੰਨ ਕੰਨੀਂ। ਹਾਂ ਪੈਰਾਂ ਬਾਝੋਂ ਚਲਣਾ—ਬਿਅੰਨ ਪਲੀਂ। ਹਾਂ ਹਥਾਂ ਬਾਝੋਂ ਕਰਣਾ—ਅਣ ਹਥੀਂ ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆਹ, ਏਹ ‘ਸੁਣਣਾ' ਬਿਅੰਨ—ਨੀਂ :" - (Ears of Meditation) ਨੀ ਸਖੀ ! ਦਸ ਨਾ, ਹਾਂ ਦਸ ਤੋਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ? ਕੀ ਚਖਿ- ਆ? ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆ ! ਮੈਂ ਚੱਖੀ ਅਕਥ ਕਥਾਣੀ, ਮੈ ਵੇਖੀ ਅਕਥ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣੀ (ਜਪੁ ਨੀਸਾਨ ਵੇਖ ਧਰਮ ਖੰਡ ‘ਝਾਕੀ ਅੰਗ' ਇਹ ਅਟ ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੈ) ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆ, ਮੈਂਡੀ ਸੇਜੜੀ ਅਜ ਅਰਸ ਅਖਾੜਾ ਬਣ ਗਈ । ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆ ! ਮੇਰੀ ਸੇਜ, ਕਲਾ- ਹੱਲ ਮਚ ਗਈ। ਸੁਰਿਨਰ ਮਨਿਜਨ ਕੌਤਕ ਆਏ ਤੇ ਆਏ ‘ਲਾਲਣ ਆਪ’।ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆ ! ਨੀ ਤੁਸੀਂ ਨਿਤ ਨਿਤ ਗਾਵੈ। ‘ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ’ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਲਾਲ ਰੰਗੀਲੇ ਨੂੰ “ਮੇਰੀ ਸੇਜੜੀਐ ਆਡੰਬਰ ਬਣਿਆ। ਮਨਿ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਪ੍ਰਭ ਆਵਤੁ ਸੁਣਿਆ। ਪ੍ਰਭ ਮਿਲੇ ਸੁਆਮੀ ਸੁਖਹ ਗਾਮੀ ਚਾਵ ਅੰਗ ਸੰਗਿ ਲਾਗੇ, ਦੂਖ ਭਾਗੋ ਪ੍ਰਾਣ ਮਨ ਮੰਗਲ ਰਸ ਭਰੇ । ਤਨ ਸਭ ਹਰ ।" (ਆਸਾ ਮ: ੫) st<noinclude></noinclude> 44zj8b8lbj1v6j2dfhfmwdzezeffl8q 250 74223 236609 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਕਿਆ 'ਸ਼ਬਦ' ਅਜ ਮੈਂ ਮੋਈ ਨੂੰ ਜੀਵਾਵਣ ਆਇਆ । " " " = 33 " " " " " 3163 == " " " " " 73 " 17 " " " ג' .. " " 17 17 11 " " 21 " = 17 " 17 " " او " " " = = = " " 11 11 11 " : 2 " ਨੂੰ ਵੀਵਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਸਵਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਟੰਭ ਜਗਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਪਾਰ ਉਤਾਰਣ ਆਇਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਕਿਆ 'ਸ਼ਬਦ' ਅਜ ਮੈਂ ਮੋਈ ਨੂੰ ਜੀਵਾਵਣ ਆਇਆ । " " " = 33 " " " " " 3163 == " " " " " 73 " 17 " " " ג' .. " " 17 17 11 " " 21 " = 17 " 17 " " او " " " = = = " " 11 11 11 " : 2 " ਨੂੰ ਵੀਵਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਸਵਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਟੰਭ ਜਗਾਵਣ ਆਇਆ। ਨੂੰ ਪਾਰ ਉਤਾਰਣ ਆਇਆ " ਪੰਥ ਦਰਸਾਉਣ ਆਇਆ। '' ਪੰਥ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਆਇਆ। ਪਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਣ ਆਇਆ। ਪਾਰ ਲੰਘਾਵਣ ਆਇਆ। ਸੁਧ ਸਵਾਰਣ ਆਇਆ। ਕਮਲ ਉਲਟਾਵਣ ਆਇਆ ਪਾਰਸ ਪ੍ਰਸਾਉਣ ਆਇਆ। ' ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਤਰਾਵਣ से ਆਇਆ । 33 ,' 13 73 T " " .. " ਬੁਝੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਜੋਤਾਂ ਜਗਾਵਣ ਆਇਆ। ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ ਸੁਣ ਮਨ-ਅੜੈ ਨਾਮ ਤੋਂ ! ਬਲਿਹਾਰੀ ਬਲਿਹਾਰੀ ਅਨੰਤਰ ਵਸੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ! ਬਲਿਹਾਰੀ ਬਲਿਹਾਰੀ ਇਸ ਸੁਫਲ ਫਲੇ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ । 8. ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਣ ਮੰਨ ਅਤੇ 'ਨਾਮ' ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਆਪ ਵਰਤੇ 'ਨਾਮ' । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਜ ਕੰਵਾਰੀ ਕੁਖੋਂ (Virgin) ਵਣ ਆਇਆ 'ਮੁਕਤੇ' ਤੇ 'ਜੁਗਤੇ' ਘੜਨ ਆਇਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਮੈਂਡੀਏ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅੰਮਾਂ, ਨੀ ਸੁਭਾਗਣ ਸਾਹਿਬ ਪ<noinclude></noinclude> mwztb6iaanskva8dt6gmx58q7n75smz 250 74224 236610 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਏ । ਅਟੁਟ ਅਖੂਟ, ਅਨਹਤ-ਅਨਹਦ ਜੋ ਤੂੰ ਹੋਈ ਓਏ ਮਿਸਰੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨੀਏਂ । ‘ਦਰਸਨ, ਪਰਸਨ ਸਰਸਨ, ਰਜ਼ਸਨ। ਬਿਅੰਨ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਇਹਦਾ ਦੀਦਾਰ ਬੌਲਾ ।ਇਹਦਾ ਮਨੋ- ਹਰ ਮੁਖੜਾ, ਹਰਿ-ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਖ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਏ । ਅਟੁਟ ਅਖੂਟ, ਅਨਹਤ-ਅਨਹਦ ਜੋ ਤੂੰ ਹੋਈ ਓਏ ਮਿਸਰੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨੀਏਂ । ‘ਦਰਸਨ, ਪਰਸਨ ਸਰਸਨ, ਰਜ਼ਸਨ। ਬਿਅੰਨ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਇਹਦਾ ਦੀਦਾਰ ਬੌਲਾ ।ਇਹਦਾ ਮਨੋ- ਹਰ ਮੁਖੜਾ, ਹਰਿ-ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਖ ਕੇ, ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂਡਾ ਮਨ ਪਰਸਿਆ, ਹਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਦਰਸਾਵੜਾ', ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਪਾਰਸ ਪਰਸ' ਪਾਵਨ-ਛੋਹ (ਦਰਸਨ-ਖ਼ਰਸ਼ਨ) । ਏਸ ਅਣਖੇ ਪਾਰਸ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ ਪਾਰਸ ਬਤਿ ਕਚਨ ਹੈ ਗਈ, ਹਾਂ 'ਧਰਮੀ, ਹੋ ਗਈ ਖਿੜਾਉ, ਚਾਉ, ਵਿਕਾਸ, ਹੁਲਾਸ ਵਿਚ ਆ ਗਈ। ਸਰਸਨ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਅੰਤ (linite) ਛਡ ਬੇਅੰਤ (Infinite) ਦੇ ਹੂਟੇ ਹਟਣ ਲਗ ਪਈ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਦਰਸਨ-ਪਰਸਨ ਸਰਸਨ ਹਰਸਨ ! ਚਾਓ ਤੇ ਮਲ੍ਹਾਰ, ਚੋਜ ਤੇ ਮੰਜ, ਚਾਥ ਤੇ ਰੋਗ, ਚਰਨ- ਕਮਲ ਅਨੁਠੜੇ, ਹੜੇ ਦੀ ਰੜੀ ! . ‘ਰੰਗ ਰੰਗੀ ਕਰਤਾਰੀ ਰੇ ।" ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗਰੂ ਆਪ ਲਿਲਾਰੀ ਬਣ ਲਾਲ ਰੰਗ ਰੰਗਣ ਆਇਆ ।ਉਹ ਕਰਤਾ, ਉਹੋ ਅੱਜ ਮਾਂਡਾ ਲਾਲਣ ਤੇ ਲਿਲਾਰੀ। ਖਿਨਰਮ, ਗੁਰਗਮ, ਹਰਿਦਮ, ਹਿਜਮ । ਓਏ ਗਰਮੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵੇਖੋ ਨਾ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਖਿਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੰਜਾ ਲੁੱਟਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਰਮਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਹਿਜੇ ਹੋ ਗਿਆ ।ਮੈਂ ਸੁਤੀ ਤੇ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂਡੀ ਥਾਂ ਰਟਦਾ ਤੇ ਰਮਦਾ ! (ਖਿਨਰਮ) ਪਰ ਹੇ ਸਤਿਗੁਰੂਆ ! ਇਹ ਤੈਂਡੀ ਵੇ ਦਾਤ, ਤੈਂਡਾ ਫੜਾ- ਇਆ ਵੜਿਆਂ ਅਗਮ ਨੂੰ, ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ਕਮਿਆਂ (ਗੁਰਗਮ! ਤੈਂਡੀ 80<noinclude></noinclude> 0ra9mqkc73trg668fbjhwfrtmsm0mvi 250 74225 236611 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਗੁਣ-ਨਿਧਾਨ ‘ਨਾਮ', ਤੈਂ ਵਿਚ ਸਤੋਗੁਣ ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੂਰਜ ਮਘਦਾ ਏ, ਲਟ ਲਟ ਜਗਦਾ ਏ । ਤੈਂ ਸੁਣਿਆ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਅਕਹਿ ‘ਸਤੁ' ਤੂੰ ਏਂ, ਤੈਂਡ ਲਭਿਆਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਲਭਦਾ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਗੁਣ-ਨਿਧਾਨ ‘ਨਾਮ', ਤੈਂ ਵਿਚ ਸਤੋਗੁਣ ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੂਰਜ ਮਘਦਾ ਏ, ਲਟ ਲਟ ਜਗਦਾ ਏ । ਤੈਂ ਸੁਣਿਆ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਅਕਹਿ ‘ਸਤੁ' ਤੂੰ ਏਂ, ਤੈਂਡ ਲਭਿਆਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਲਭਦਾ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਪੈਰ । ਤੈਨੂੰ ਲਭਿਆਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਆਂਵਦੀ ਏ, ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਅੰਮਾਂ ਤੂੰ ਏਂ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੂੰ ਏਂ, ਓ ਅਖੁਟ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ! ਸੁਣਿਐ ਸਤਿ ਸੰਤੋਖੁ ਗਿਆਨੁ ॥ ਓ ਪਵਿਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਤੀ ਪਵਿਤਰ ਤੀਰਬਾ ! ਤੂੰ ‘ਗੰਗਾ' ਦੀ ਮਾਂ ਏਂ, ਪਾਵਨੀ ਗੰਗਾ। ਨਹੀਂ, ਸਭੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਅੰਮਾਂ । ਤੈਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਤਿਆਂ ਸਭ ਕਿਲ-ਵਿਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਓ ਅਠਸਠ ਤੀਰਥਾਂ, ਓ ਸਰਬ ਉਤਮ ਨਾਮਾ ! ‘ਸੁਣਿਐ ਅਠਸਠਿ ਕਾ ਇਸਨਾਨੁ ॥ ਓ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਦੀਏ ਜੋੜੇ ! ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਚਾਨਿਆਂ, ਜੋ ਪਡ਼ੀਏਂ ਸੌ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ ਚਾਓ ਤੇ ਗਿਆਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ ਤੈਂ ਵਿਚ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਸੂਚਵਾਂ ਮਾਣ ਅਤੇ ਵਡਿਆਈ ਏ .. ਸੁਣਿਐ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪਾਵਹਿ ਮਾਨੁ ॥ ਓ ‘ਸਹਜ’ ਦੀਏ ਸੋਹਲ ਫੁਲ-ਕਲੀਏ ! ਤੈਂ ਪਕੜਿਆਂ, ਚਿੰਤ ਅਚਿੰਤਾ ਸਗਲੀ ਗਈ ! ਓ ਸਹਿਜ ਗਤੀਏ ਚੌਖੰਨੀਏਂ... ਸੁਣਿਐ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥ ਓਏ ਅਥਾਹ-ਸਹਾਰਾ, ਜਿਸ ਤੈਂਡਾ ਆਰ-ਪਾਰ ਪਾਇਆ ਏ, ਉਸ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਿਕੇ ਵੱਡੇ ਟੋਏ-ਟਿੱਬੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਗਾਹੇ ਨੇ, ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲਤਿਆੜੇ ਨ । ਉਸ ਦਾ ਪਗ ਪੰਕਜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਾਥਾ ਬਗ ਬਪੜਿਆਂ ਵਾਂਗ 88<noinclude></noinclude> 73q57xd45cmcsiej0vs1x30qkzgy4n5 250 74226 236612 2026-09-27T07:24:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ 'ਨਾਮ', ਤੈਨੂੰ ਪੀਕੇ ਨਰ ‘ਸੁਰ' ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸੁਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ-ਸੁਰ ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ । ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ‘ਇੰਦਰ' ਜੀਵ-ਆਤਮਾ ਤੈਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਸੱਚਾ ਇੰਦਰ ਬਣਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ 'ਨਾਮ', ਤੈਨੂੰ ਪੀਕੇ ਨਰ ‘ਸੁਰ' ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸੁਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ-ਸੁਰ ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ । ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ‘ਇੰਦਰ' ਜੀਵ-ਆਤਮਾ ਤੈਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਏ ਤੇ ਸੱਚਾ ਇੰਦਰ ਬਣਦਾ ਏ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ‘ਬ੍ਰਹਮਾ’ ਤੈਂਡੇ ਝੁਰਲੂ ਨਾਲ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਬਣਦਾ ੲ ਉਹ ਕੋਈ ਮਨੋ-ਕਲਪਤ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀਂ ਚੋਖੀ ਵਾਲਾ, ਸਗੋਂ ਤੂੰ ਈ ‘ਬ੍ਰਹਮਾ’ ਏਂ । ਓਏ ਚੌ ਜੁਗੀ ਜੈਤੋ ! ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਹਰਤਾ, ਈਸ਼ਰ, ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਤੈਂਡੀ ਸਮੇਟਵੀਂ, ਆਕਰਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਪ੍ਰਪੰਚ ਖਿਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ਓ ਤੂੰ ਆਪ ਏਂ ਕਰਤਾ ਤੇ ਹਰਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਵ-ਈਸ਼ਵਰ, ਆਦਿਗੁਰ, ਪਰਮ ਤੱਤ (ਸੁਣਿਐ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਇੰਦੁ) । ਓਹਦੇ ਸੁਣਿਆਂ ਨੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਸਰਸੀ ਹੋ ਜਾਨੀ ਏਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਓ ਮੰਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ (ਸੁਣਿਐ ਮੁਖ ਸਲਾਹਣੁ ਮੰਦੁ) । - ਓਏ ਜੋਗ—ਜੁਗਤੀਏ, ਤੂੰ ਜੋਗ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਏਂ, ਤੈਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਿਆਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੀਵ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਏ । ਇਹ ਗੁਝੜਾ ਭੇਦ ਅਜ ਤਕ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਛੁਪਾ ਰਖਿਆ (ਤਨਿ ਭੇਦ) । ਪਰ ਉਹ ‘ਨਾਮ' ਅਜ ਤੂੰ ‘ਜਪੁਜੀ ਵਿਚ ਪਰਗਟ ਏਂ- ਸੁਣਿਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਨਿ ਭੇਦੁ । ਓ ਵੇਦ-ਵਾਕ, ਓ ਪਾਵਨ-ਨਾਮ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਵੇਦਾਂ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਸਿਧਾਂਤਾਂ-ਵੇਦਾਂਤਾਂ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਦਾ ਤੱਤ । ਜਿਸ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ, ਉਸ ਏਸ ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਜੰਦਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ— ਸੁਣਿਐ ਸਾਸਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਵੇਦੁ । ४३<noinclude></noinclude> qz6a8i1nuc5d02amixqjmg4y4jzfdba 250 74227 236613 2026-09-27T07:24:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੀ ਮੈਂ ਗੁਰ-ਝੂਠਾ, ਨਾਮ,-ਵੂਠਾ, ਹਉਮੈ ਕੋਠ ਟੂਟਾ ਅਜ ਮੇਰਾ ਸਾਵਣ ਆਏ । ਹਾਂ ਗਾਵੇਂ ਨਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੰਕ-ਸਹੇਲੜੀਓ, ਗਾਵੈ ਨਾ ਮਿਠੜਾ ਸਹਿਲੜਾ । ਮੈਂ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਸਦ-ਕੁਰਬਾਨੀ ਇਸ ਚਹੁੰ- ਜੁਗੀ ਸੋਹਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੀ ਮੈਂ ਗੁਰ-ਝੂਠਾ, ਨਾਮ,-ਵੂਠਾ, ਹਉਮੈ ਕੋਠ ਟੂਟਾ ਅਜ ਮੇਰਾ ਸਾਵਣ ਆਏ । ਹਾਂ ਗਾਵੇਂ ਨਾ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੰਕ-ਸਹੇਲੜੀਓ, ਗਾਵੈ ਨਾ ਮਿਠੜਾ ਸਹਿਲੜਾ । ਮੈਂ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਸਦ-ਕੁਰਬਾਨੀ ਇਸ ਚਹੁੰ- ਜੁਗੀ ਸੋਹਿਲੜੇ ਤੋਂ । ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ, ਗਾਵੇਂ ਨਾ ਗਾਵੋ ਉਸ ਅਨੰਦੀ ਦਾ ‘ਅਨਦ । ਅਜ ਰਾਗ ਰਤਨ ਪਰਵਾਰ ਪਰੀਆਂ 'ਸਬਦ' ਗਾਵਨ' ਆਈਆਂ ! ਓ ਗਾਓ ਨਾ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੱਡਾ ਮਾਖਿਓਂ ਮਿਠਾ ਗੀਤੜਾ ਮੈਂ ਵੱਡਭਾਗਣ ਸੁਣਿਆ ਕਰ ਘਰ ਆਂਵਦਿਆਂ ! ਓ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਹਾਂ ਗਾਓ ਸਖੀ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਅੱਜ ਸੋਹਣੇ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਛੜੀ ਦੀ ਛੱਲ ਛਣਕਾਰ ਡੱਲ (Rings) ਨਾਮ ਚੱਕਰ ! ਓ ਗਾਓ ਨਾ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਅਜ ਸੋਹਣੇ ਦੇ ਪੋਟਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ- ਕਾਰ ! ਓ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਓ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੈਂਡੇ ਪਿਰ ਕਾ ਮੰਗਲ ਗਾਓ ! ਅਜ, ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਬਾਲ ਝਖੇ ਦੀ ਤੜਾਗੀ ਝੁਨਕਾਰ | ਓ ਗਾਓ ਸਖੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੈ ਸੁਣੀ ਅਜ ਉਸ ਪੇਜੇ ਦੀ ਅਰਸ਼-ਚੁੰਮਣੀ ਪਿਜਕਾਰ ! ਤੁਸੀਂ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਹਾਂ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਢਲਣ ਦੀ ਚਲਕ-ਗੁੰਜਾਰ ! ਤੁਸੀਂ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਹਾਂ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਸੁਣੀ ਮੋਹਣ ਦੀ ਚੀਨ-ਧੁਨਕਾਰ !;ਸੁਣੀ, ਹਾਂ ਸੁਣੀ, ਵੇਖੀ ਹਾਂ ਵੇਖੀ, ਚੱਖੀ ਹਾਂ ਚੱਖੀ ! ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਨ ਦੀ ਲਾਲ ਨਦਰ-ਫੁਹਾਰ ! ਓ ਵੇਖੀ, ਓ ਵੱਖ-ਵਿਗਸੀ ! ਓ ਚੱਖੀ, ਚੱਖ ਰੱਜੀ ! ਓ ਸੁਣ ਸੁਣ ਸੁਣ ਹੱਸਾਂ ! ਓਏ ਮੈਂਡੇ ਚੋਜੀ ਦੇ ਚੋਜ ਛੁਟਕਾਰ ! ਓ ਵੇਖੀ, ਹਾਂ ਵੇਖੀ? ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਨਾਜਾਏ । ਓ ਸੁਣੀ, ਮੈਂ ਨਿਤ ਸੁਣਦੇ ! ਪਰ ਇਹਨੀਂ ਕੰਨੀਂ ਸੁਣੀ ਨਾ ਜਾਏ, ਮੈਂਡੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਬੀਨ-ਪੁਕਾਰ “ਅੱਖਾਂ ਬਾਝਹੁੰ ਵੇਖਣਾ ਵਿਣੁ ਕੰਨਾਂ ਸੁਨਣਾ<noinclude></noinclude> a52n5w1m8ad5hbosn1k7xg2wpv55foq 250 74228 236614 2026-09-27T07:24:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਨੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰਮਾਇਆ। .. 21 17 .. " " " "" 21 .. " = 3 " S: " " " " " = .. " 21 11 ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਵਜਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਤੁਟ ਅਰਜ਼ੀ ਹੂਟਾ ਲਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਚੰਨਣ ਬੂਟਾ ਲਾਇਆ ! ਨੀ ਮੈਂ ਅੱਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਨੀ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਨਿਰਮਾਇਆ। .. 21 17 .. " " " "" 21 .. " = 3 " S: " " " " " = .. " 21 11 ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਵਜਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਤੁਟ ਅਰਜ਼ੀ ਹੂਟਾ ਲਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਚੰਨਣ ਬੂਟਾ ਲਾਇਆ ! ਨੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਚਖਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਲਾਲਨ ਤੇਜਨ-ਤੁਸੀਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਅਘੜ-ਘੜਿਆ ਰਜਪਾਇਆ । ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਸਹਿਜੈ, ਆਵਾਂ ਸਹਿਜੈ ਜਾਵਾਂ, ਸਹਿਜੈ ਖੇਲ ਖਿਲਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਕੁਝ ਆਖ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕਾਂ ਮੈ ਮਿਠੜੇ ਆਂਸੂ ਵਰਸਾਇਆ । ਨੀ ਮੈਂ ਅਕਥ ਕੀਕਣ ਕਬਾਂ, ਰੋਮੋ ਰੋਮ ਅਕਥ ਕਥਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਅਜਰ-ਜਰਿਆ, ਨਿਰਭਉ ਦੇ ਘਰੀਂ ਆਇਆ ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਸਿਰ ਅਬਚਲ-ਛਤਰ ਝੁਲਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਚੌਕੰਠੀ ਪਲੰਘ ਡਾਹ ਚੌ-ਮੁਖ ਦੀਵੜਾ ਜਗਾਇਆ । ਨੀ ਮੈਂ ਚਾਓ ਚੜਿਆ ਅਠਲ੍ਹ ਨਾ ਠਲ੍ਹਿਆ ਜਾਇਆ। ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਸਹਿਜ ਸਮਾਈ, ਅੰਕ ਅੰਕ ਮਿਲਾਇਆ । ਨੀ ਮੈਂ ਅਜ ਸੁਹਾਗਣ ਭਾਗਣ ਬਢ- ਸੁਹਾਗਣ ਮੈਂ ਸੌ ਵਰ ਪਾਇਆ ।<noinclude></noinclude> k10jxwpi4r1yku7a3whfjqmmkinvf9f 250 74229 236615 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਤੇ ਨਿਤ ਕਵਾਰੀ ! ਓ ਨਾਮ ਧੁਨੀਏਂ, ਤੈਂਡੀ ਮਧੁਰ ਰੁਣਝੁਣ ਵਿਚ ਅਸਗਾਹ ਵਿਚ ਉਠੀ ਕੋਈ ਬਾਂਹ ਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਮੈਂ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰ ਤਰ ਜਾਨਾ ਵਾਂ। ਓਏ ਮੈਂਡ ਅਦਰ ਲੁਕੀਏ ਖਾਣ ! ਤੈਥੋਂ ਮੈਂ ਅਜ ਤੀਕਰ ਕਿਉਂ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਤੇ ਨਿਤ ਕਵਾਰੀ ! ਓ ਨਾਮ ਧੁਨੀਏਂ, ਤੈਂਡੀ ਮਧੁਰ ਰੁਣਝੁਣ ਵਿਚ ਅਸਗਾਹ ਵਿਚ ਉਠੀ ਕੋਈ ਬਾਂਹ ਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਮੈਂ ਭਵਸਾਗਰ ਪਾਰ ਤਰ ਜਾਨਾ ਵਾਂ। ਓਏ ਮੈਂਡ ਅਦਰ ਲੁਕੀਏ ਖਾਣ ! ਤੈਥੋਂ ਮੈਂ ਅਜ ਤੀਕਰ ਕਿਉਂ ਵਾਂਜਿਆ ਰਿਹਾ। ਓਏ ਮੈਂ ਦੇਹੁਰੀਆ ਮੈਂ ਆਸਤਕ ਪਰ ਵਿਚੋਂ ਨਾਸਤਕ, ਅਜ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ! ਓ ਨਾਸਤਕਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੁੱਟ-ਸੁਫੁਟ ਬਾਣੀ ! ਤੈਂਡਾ ਨਾਂ ‘ਫੁਟ’ ਏ । ਹਿਰਦੇ ਵਗਿਆ ਪੰਜਾ, ਨਿਤ ਉਮਲ੍ਹਦਾ, ਚੋਹਾ, ਨਿਤ ਵਗਦਾ ਕੱਠਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਭਰ ਭਰਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਤ-ਪੂਰਿਆ ਸੱਤ-ਸਰ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੰਤੋਖ ਪਤੀਜਿਆ ਸੰਤੋਖਸਰ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਝਰ ਭਰਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਨੌਨਿਧ ਰਿਧ ਸਿਧ ੪੬<noinclude></noinclude> svy0fzzb8fmy4wtienp65t5ir9i11fz 250 74230 236616 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਵੇਖ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹਸਣ ! ਓ ‘ਨਾਮ’ ਤੈਂਡੀ ਮੌਰ-ਚਾਲ, ਅਲਬੇਲੀ, ਨਖਰੇਲੀ, ਕੇਲ-ਕਲੋਲੀ ! ਵਧਦੀ ਵਧਦੀ, ਨਿਤਹੂੰਦੀ, ਸਦ-ਸਵਾਈ ਲਪਟ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ'..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਵੇਖ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹਸਣ ! ਓ ‘ਨਾਮ’ ਤੈਂਡੀ ਮੌਰ-ਚਾਲ, ਅਲਬੇਲੀ, ਨਖਰੇਲੀ, ਕੇਲ-ਕਲੋਲੀ ! ਵਧਦੀ ਵਧਦੀ, ਨਿਤਹੂੰਦੀ, ਸਦ-ਸਵਾਈ ਲਪਟ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ' ਪੂਰਣਮਾ ਤਕ ਤੈਂਡੀਆਂ ਸਦ-ਵਧਦੀਆਂ ਚੰਨ-ਫਾੜੀਆਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਬੰਦ-ਫੁਆਰਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਦੀਆਂ ਲੁੱਟ ਪੋਟ ਦੁਧ-ਧਾਰਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਦੀਆਂ ਮਿਠੀਆਂ ਅਮਕ ਵਾਰਾਂ ! ਓ ਅਨੂਠੜੇ ‘ਨਾਮਾ', ਮੈਂ ਢਾਡੀ ‘ਸੋਦਰ' ਖੜਾ ਨਿਤ ਨਿਤ ਗਾਵਾਂ, ਗੈਂਡੀਆਂ ਹੀ ਵਾਰਾਂ- ‘ਢਾਡੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਨਿਤਿ ਜਨਮੁ ਸਵਾਰਿਆ।' (ਵਾਰ ਸੂਹੀ ਮ ੧) ੨. ਓਏ ਅਜ ਨਾਉ ਮੰਨਣੈ ਦੀ ਵਾਰ ! ਓਏ ਅਜ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨਵੇਲੀ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ! ਓਏ ਅਜ ਮਨਸਾ-ਪੂਰਣੀ, ਹਰਨੀ ਭਰਨੀ ਵਾਰ ! ਓਏ ‘ਨਾਮ’ ਜਦ ਤੂੰ ਨਿਕਾ ਸੇਂ ਤਦ ਤੂੰ ਬੋਹੜ ਦੇ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਕਿਹਾ ਸੂਖਮ ਸੈਂ, ਪਰ ਜਦ ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਆਪ ਛਡ ਥੰਮ ਲਾ ਖੜੋਤਾ ਓ ‘ਨਾਮ' ਜਦ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਿਆ ਤਾਂ ਕੀਕਣ ਨਿਕੀ ਅਰੁਧਤੀ ਧਾਰੀ (ਵੇਖੋ ਅਕਾਲ ਦਰਸ਼ਨ) ਵਾਂਗ ਸੈਂ, ਪਤਲਾ-ਸੂਖਮ, ਪਰ ਵਧਦਾ ਵਧਦਾ ਅਰਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਕਰਨ ਲਗਾ । ਓ ‘ਨਾਮ ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟਾ ਏਂ ਜੋ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਵਧਦਾ ਏਂ, ਪਰ ਵਧ ਕੇ ਅਰਸ਼-ਕੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾ ਮਲਦਾ ਏਂ।ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਕੋਈ ਅਣੋਖਾ ਖਮੀਰ ਏਂ, ਜਿਸ ਪਰਾਤ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਏਂ ਉਹਨੂੰ ਹੌਲੇ ਹਲੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਭਰਾਏਂ ! ੪੮<noinclude></noinclude> 1taqkci8zmptzhivlfz92lakgot25pk 250 74231 236617 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਣਿਐ ਸਰਾ ਗੁਣਾ ਕੇ ਗਾਹ ॥ ਓਏ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਮਾਲਕਾ ! ਤੈਂਡੇ ਭਗਤ ਸਚੇ ਗਨੀ, ਵਡੇ ਵਡੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮਸਾਇਬ ਨੇ, ਉਹ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੋ ਉਹ ਕੱਚ ਛਡ ਕੰਚਨ ਨੂੰ ਵਿਹਾਜਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਣਿਐ ਸਰਾ ਗੁਣਾ ਕੇ ਗਾਹ ॥ ਓਏ ਸਚੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਮਾਲਕਾ ! ਤੈਂਡੇ ਭਗਤ ਸਚੇ ਗਨੀ, ਵਡੇ ਵਡੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮਸਾਇਬ ਨੇ, ਉਹ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੋ ਉਹ ਕੱਚ ਛਡ ਕੰਚਨ ਨੂੰ ਵਿਹਾਜਦੇ ਨ— ਸੁਣਿਐ ਸੇਖੁ ਪੀਰੁ ਪਾਤਸਾਹ ॥ ਓ ਮੈਂ ਅੰਨੇ ਹਥ ਟੋਂਹਣੀ, ਤੋਂ ਪਕੜਿਆਂ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਆਪੇ ਚਲ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਲਭ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਮਾਨੋਂ ਭੈ ਸਾਗਰ ਫਟ ਗਿਆ । ਓ ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੇ ਲੋਇਣੇ- “ਸੁਣਿਐ ਅੰਧੇ ਪਾਵਹਿ ਰਾਹੁ।” ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦਸਣ ਵਾਲੀਏ ਜੋੜੇ !! ਓ ਸੇਅੰਤ, ਓ ਬੇਅੰਤ ! ਤੈਂਡਾ ਅੰਤ ਕਿਸ ਪਾਇਆ ਏ ? ਹਾਂ ਉਸ ਨ, ਜਿਸ ਨੇ ‘ਨਾਮੀ' ਦਾ ‘ਨਾਮ’ ’ਰਸ (ਵੇਖੋ ਨਾਮ' ਤੇ ‘ਨਾਮੀ' ਭੇਦ-ਅੰਕ ਅਗੇ) ਚਖਿਆ ਏ । ਓ ਅਸਗਾਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਥੱਲਾ ਵਿਖੇਣ ਵਾਲਿਆ, ਓਏ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕੁੱਜੇ ਵਿਚ ਡੱਕਣ ਵਾਲਿਆ ‘ਨਾਮਾ— “ਸੁਣਿਐ ਹਾਥ ਹੋਵੇ ਅਸਗਾਹੁ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਕੁੰਜੀਏ, ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਨੌ-ਨਿਧੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਬੇਅੰਤ ਪੂੰਜੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ! 4. ਓ ਮਧੁਰਾੜੀ ਬਾਣੀ', ਜਦ ਤੈਂਡੜੀ ਰੁਣਝੁਣ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਦੇ ਬੂਹੇ ਕਪਾਟ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਜੀਵਨ ‘ਸਿਮਸਿਮ ਆਖਿਆਂ ਅਲੀ ਬਾਬੇ ਅਗੇ ਗੁਪਤ ਖਜ਼ਾਨੇ ! ਓ ਰੂੜ੍ਹੀ ਬਾਣੀ, ਤੂੰ ਅਤੀ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀ ਕਵਾਰ-ਗੰਦਲ ਏਂ ਨਿਤ ਪਿਆਰੀ ੪੫<noinclude></noinclude> rgexcroi0ma2xy4ukhnjjz4pe6wsomd 250 74232 236618 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੌਰਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਵਧਦੀ ਵੇਲ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਨਿਤ ਸਵਾਈ ਖੇਲ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਸਦ ਸਵਾਈ ਕੋਲ । ਓ ਕੋਲ ਕਰੇਂਦੜ, ਮਨ ਮੰਨੇ ‘ਨਾਮ', ਤੈਂਡੀ ਉਪਮਾ ਕੋਈ ਕੀਕਣ ਕਰੇ । ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕਈ ਕੀਕਣ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੌਰਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਵਧਦੀ ਵੇਲ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਨਿਤ ਸਵਾਈ ਖੇਲ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਸਦ ਸਵਾਈ ਕੋਲ । ਓ ਕੋਲ ਕਰੇਂਦੜ, ਮਨ ਮੰਨੇ ‘ਨਾਮ', ਤੈਂਡੀ ਉਪਮਾ ਕੋਈ ਕੀਕਣ ਕਰੇ । ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਕਈ ਕੀਕਣ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਚਾ ਬਨੇ ? ਓਏ ਅਨੰਤੀਆ, ਅਨੰਦੀਆਂ, ਵਿਸਮਾਦੀਆ, ਤੁਂਡਾ ਲਿਖਾਰੀ ਉਹ ਆਪੋ ਆਪ ਏ, ਤਾਂਡੀ ਕਲਮ ਉਹ ਆਪੋ ਆਪ ਏ, ਤੈਂਡੀ ਤਖ਼ਤਾਂ ਉਹ ਆਪੇ ਆਪ ਏ (ਕਾਗਦੁ ਕਲਮ ਨ ਲਿਖਣਹਾਰੁ) । ਕੌਣ ਤੈਂਡਾ ਬਹਿ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ-ਤੋਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਤੈਂ ਵਿਚ ਸਮਜਣਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਬੈਠ ਤੇ ਕੌਣ ਤਾੜੇ ? ਤੈਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ ਆਪ ਕੀਕਣ ਦੇਖੋ ? (ਮੰਨੇ ਕਾ ਬਹਿ ਕਰਨਿ ਵੀਚਾਰ) । ਓਏ ਨਿਰੰਜਣਾ, ਓੲ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵਸਿਅੜਾ, ਤੈਂਡਾ ਰਸ ਕਾਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਮੈਂਡੇ ਰਸਗੁਧੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ ਮੈਂਡੇ ਰਸ-ਭਿੰਨੇ ਲੱਇਣਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਮੈਂਡ ਰਸ ਭੱਜੋ ਰੋਮਾਂ ਵਿਚ ਹੈ (ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ)—ਪਰ ਇਸ ਤਨ ਭੇਦ ਨੂੰ, ਏਸ ਸਦ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੋਈ ਅਪੜਦਾ ਹੈ-ਪਰ ਅਪੜਦੇ ਨੇ ਤੈਂਡ ਆਪ ਸਵਾਰੇ । ਓ ਮੰਨ ਮੰਨੇ ਨਾਮ ! ਤੈਂਡੇ ਪਰਫੂਲਿਆਂ, ਸੁਤੀ ਸੁਰਤੀ ਭੀ ਜਾਗ ਉਠਦੀ ੲ ਤੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਏ । ਜਾਗੀ ਹੋਈ ਚੰਬੇਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇ ਮਨ ਖਿੜ ਕੇ ‘ਉਨਮਨ' (Higher Mind) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੁਧੀ ਰਸ ਪੀ 'ਸਿਧ' (Intuition) ਬਣ ਜਾਂਦੀ ੲ (ਮੰਨੇ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨ ਬੁਧਿ)। ਓ ਮੰਨ-ਮੰਨੇ ਨਾਮ !, ਤੈਂਡੀ ਅੰਤਰ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤਿਰਭਵਣ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਰਮੱਈਆ ਰਾਮ ਲੁਭ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਇਹ ਜਗਤ ਏ—‘ਆਤਮ ਰਾਮ ੫੨<noinclude></noinclude> 7w4noyt1v4xnf9lcd3r1y3c51wa6w2q 250 74233 236619 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ. ਪੰਜ ਖੰਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਦਾ ਭਾਵ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੈ ਜੁ ਪੰਜ ਖੰਡਾਂ ਵਿਚ ਅਗੋਂ ਆਏ ਲੇਖ ਚੇਤ ਰਹਿਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੂਰਤੀ ਤਾਂ ਇਕ ਕਿਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ. ਪੰਜ ਖੰਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚ ਰਖਣ ਦਾ ਭਾਵ ਸਿਰਫ ਇਹ ਹੈ ਜੁ ਪੰਜ ਖੰਡਾਂ ਵਿਚ ਅਗੋਂ ਆਏ ਲੇਖ ਚੇਤ ਰਹਿਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਏਸ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੂਰਤੀ ਤਾਂ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਂਗਲ—ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ ' ਜੁ ਐਹ ਰਾਹ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਰਾਹ ਛਡਕੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਫੜ ਲਈਏ ਤਾਂ ਉਲਟਾ ਗੋਰਖਧੰਦੇ ਵਿਚ ਫਸਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ । - ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਹੇਠ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵੱਖੋ ਤੇ ਫੇਰ ਉਤਾਂਹ ਸਚ ਖੰਡ' ਵਲ ਆਵੇ ! ਪਰਾ ਹਾਲ ਇਹਨਾਂ ਪੰਜਾਂ ਝਾਕੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਖੇਪ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ- (੧) ਧਰਮ-ਖੰਡ- ਏਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਸੇ ਮਨਮੁਖ ਚੋਰੀ-ਯਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਕੋਰੜੇ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇਹਲਖਾਨੇ ਦਾ ਬੂਹਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਇਥੇ ਪੰਜ ਕਾਮ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਸੇ ਜੀਵ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਚ-ਪ੍ਰਵਾਨ ਸਜੇ ਹੋਏ ਗੁਰਮੁਖ ਨੇ, ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਜੁਟੇ । ਇਥੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਜੇਹੇ ਕਰਮ ਤੋਹੀ ਸਜ਼ਾ, ਪਰ ਪਕਿਆਈ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ, ਨਹੀਂ, ‘ਨਾਮ' ਵਿਚ ਹੈ । (੨ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ— यह ਇਥੇ ‘ਨਾਮ' ਬਖਸ਼ਿਆ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਧਰ ਵੇਖੋ ਅਨੰਤ<noinclude></noinclude> p18mxpzzkxxzv7ntdpauotsox5ufdvx 250 74234 236620 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>i. ਫਿਰ ਤਾਰੇਂ, ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ ਆਪੇ ਲਾਹੇਂ । ਇੰਝ ਦੀਪਕ ਨਾਲ ਦੀਪ ਜਲੇ । ‘ਬਿਨ ਤੇਲ ਦੀਵਾ ਇਉਂ ਬਲੇ ॥ (ਮੰਨੈ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਗੁਰਸਿਖ) 1 ਓ ਹੁਣ ਲ ਲ-ਨਿਹਾਲ ਜਿੰਦੇ ! ਤੂੰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਏਂ, ਸਰਬ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਕਿਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>i. ਫਿਰ ਤਾਰੇਂ, ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ ਆਪੇ ਲਾਹੇਂ । ਇੰਝ ਦੀਪਕ ਨਾਲ ਦੀਪ ਜਲੇ । ‘ਬਿਨ ਤੇਲ ਦੀਵਾ ਇਉਂ ਬਲੇ ॥ (ਮੰਨੈ ਤਰੈ ਤਾਰੇ ਗੁਰਸਿਖ) 1 ਓ ਹੁਣ ਲ ਲ-ਨਿਹਾਲ ਜਿੰਦੇ ! ਤੂੰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਏਂ, ਸਰਬ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਅਗੇ ਹੱਥ ਟਡਾਂ ਤੇ ਭੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ? (ਮੰਨੈ ਨਾਨਕ ਭਵਨ ਭਿਖ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੰਨੇ ਨਾਮਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੰਪੂਰਨ ਨਾਮਾ ! 4. ਓ ਬੀਜੇ ! ਫਲਂ-ਫੁਲੇ ਨਾਮ, ਤੈਂਡਾ ਇਹ ਅਣਮੁੱਕਣਾ ਚਾਓ! ਓ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਨੂੰ ਅਜ ਉਹਦਾ ਅਣਟੁਟਾ ਸਵਾਉ। ਓ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਨੂੰ ਅਜ ਲਾਲਣ ਦਾ ਰੂੜਾ ਸਿਰਪਾਉ । ਓ ਸਰਬ-ਸਮਾਣੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਤੂੰ ਮਹਾ ਕਵੀ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਈ ਕਵਾਉ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਜਾਗਦੀਏ-ਜਤੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੂੰ ਨੂਰਾਂ ਦੀ ਭੂਰ ਕਰਦੀਏ ਜੌਤੋ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਾਂਙ ਕੋਹਿਨੂਰ ਵੀਟਦੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਨੀ ਚਮਕਣੀਏ ਕੰਚਨਵਨੀ ਜਿੰਦੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਓ ਸ਼ਬਦ-ਜਗਾਈ ਜਿੰਦੇ ! ਹੁਣ ‘ਕਦੇ ਨਾ ਰਾਂਡ, ਸਦਾ ਸੁਹਾਗਣ !' ਹੁਣ ਤੋਹੀ ਮੋਹੀ, ਮੋਹੀ ਤੋਹੀ, ਅੰਤਰ ਕੈਸਾ ?' ਹੁਣ 'ਪੀਆ ਬਸੋ ਜੀਓ ਮੈਂ, ਜੀਉ ਬਸੈ ਪੀਉ ਮੇਂ । ਹੁਣ ‘ਆਤਮ ਮਹਿ ਰਾਮ, ਰਾਮ ਮਹਿ ਆਤਮ ।' ਹੁਣ 'ਬਟਕ ਵਿਚ ਬੀਜ, ਬੀਜ ਵਿਚ ਬਟਕ । ਹੁਣ ਦਿਨ ਵਿਚ ਰਾਤ, ਰਾਤ ਵਿਚ ਦਿਨੀਅਰ ।’ ਹੁਣ ‘ਨਰ ਵਿਚ ਨਾਰੀ, ਨਾਰੀ ਵਿਚ ਨਰ । ਹੁਣ ਤਨ ਵਿਚ ਮਨ, ਮਨ ਵਿਚ ਤਨ । ਹੁਣ ਈਭੈ-ਬੀਠਲ, ਊਭੈ ਬੀਠਲ, ਬੀਠਲ ਬਿਨੁ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਈਘੈ-ਨਿਰਗੁਣ, ਊਘੈ ਸਰਗੁਣ, ਬੀਠਲ ਰਵਿਆ 48<noinclude></noinclude> kzvae23q3cf7a0tvbeskr2his5aftq4 250 74235 236621 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਣ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਏ! ਓ ਜਿੰਦੇ ਭੈ-ਭਾਓ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਿਨਾਂ 'ਨਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ! ਓ ਜਤ ਸਤ ਦੀ ਪਾਣ ਨਾਲ ਪਕਣ ਵਾਲਿਆ ਮਜੀਠ-ਰੰਗਾ, ਤੈਂਡੀ ਤੇ ਪਾਣ ਦੀ ਪੱਕੀ ਦੋਸਤੀ ਏ ! ਹੇਠਾਂ ਮੇਰਾ ਉਦਮ ਤੇ ਉੱਤੋਂ ! ਓ 'ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਣ ਵਾਲੀ ਦਾਸੀ ਏ! ਓ ਜਿੰਦੇ ਭੈ-ਭਾਓ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਿਨਾਂ 'ਨਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ! ਓ ਜਤ ਸਤ ਦੀ ਪਾਣ ਨਾਲ ਪਕਣ ਵਾਲਿਆ ਮਜੀਠ-ਰੰਗਾ, ਤੈਂਡੀ ਤੇ ਪਾਣ ਦੀ ਪੱਕੀ ਦੋਸਤੀ ਏ ! ਹੇਠਾਂ ਮੇਰਾ ਉਦਮ ਤੇ ਉੱਤੋਂ ! ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਮੈਂ ਢਠੀ ਦਾ ਹਥ ਫੜੀਂ ! ਓਏ ਦੋ-ਹਥੜ ਤਾਉੜੀ ਵੱਜੇ ! ਪਰ ਹੈਂ ਹੈਂ ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਮੈਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਰਤਾ ਕੁ ਉਹਲੇ ਮੈਂ । ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੈਂਡਾ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦਾ ਤੂੰ ਆਪੇ ਧਨੀਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਆਪੇ ਬਣੀ। ਓ ‘ਨਾਮ’ ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆ ਤਾਂ ਮੋਈ ਮੈਂਡੀ ਹਉਮੈ-ਹਉਮੈ ਨਾਵੈ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਹੈ ਦੁਇ ਨ ਵਸਹਿ ਇਕ ਠਾਇ । ਤੈਂਡੀ ਮੋਈ ਹਉਮੈਂ, ਨੀ ਜਿੰਦੇ, ਨੀ ਤੈਂਡੀ ਗਈ ਬਲਾ ! ਨੀ ਜਿੰਦੇ, ‘ਸੁਣਿਐਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਸ਼ਬਦ (loly Ghost) ਹੈ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਅਪਣਾ- ਇਆ ਤੇ ਤੂੰ ਸ਼ਬਦ ਮੋਈ......ਓ ਅ ਸ਼ਬਦ ( Begotten of Holy Ghost) ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਾਵਣ ਆਇਆ ਨੀ ਮੋਈਏ (ਦੇਖੋ ਆਤਮ ਦਰਸ਼ਨ ਮੋਈਏ)— ‘ਹਮ ਸਬਦਿ' ਮੁਏ ਸਬਦਿ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲੇ ਭਾਈ ‘ਸਬਦੇ' ਹੀ ਮੁਕਤਿ ਪਾਈ ॥ ‘ਸਬਦੇ ਮਨੁ ਤਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ ਹਰਿ ਵਸਿਆ ਮਨਿ ਆਈ। ‘ਸਬਦ' ਗੁਰਦਾਤਾ ਜਿਤੁ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ਹਰਿ ਸਿਉ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ । ‘ਸਬਦ' ਨਾ ਜਾਣਹਿ ਸੇ ਅੰਨੈ, ਬੋਲੇ, ਸੇ ਕਿਤੁ ਆਏ ਸੰਸਾਰਾ। ਬਿਸਟਾ ਕੇ ਕੀੜੇ ਬਿਸਟਾ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੇ, ਮਨਮੁਖ ਮੁਗਧ ਗੁਬਾਰਾ ॥ (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੩) ਪਰ<noinclude></noinclude> tfefxcm0yytji6w8waet3hg06kikbs7 250 74236 236622 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਸਾਚਾ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਰਾ ।' (ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਨ ਕੀ ਸੁਧਿ)। ਓ ਮੰਨ-ਮੰਨੇ ਨਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਮੋਹ ਦਾ ਬੱਜਰ ਤੀਰ ਇੰਦਰ ਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛਦ ਸਕਦਾ। ਓਞ ਬੱਜਰ-ਢਾਲੇ (ਮੰਨੇ ਮੁਹਿ ਚੋਟਾ ਨਾ ਖਾਇ)। (ਮੰਨੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਸਾਚਾ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਰਾ ।' (ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਨ ਕੀ ਸੁਧਿ)। ਓ ਮੰਨ-ਮੰਨੇ ਨਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਮੋਹ ਦਾ ਬੱਜਰ ਤੀਰ ਇੰਦਰ ਵਾਲਾ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛਦ ਸਕਦਾ। ਓਞ ਬੱਜਰ-ਢਾਲੇ (ਮੰਨੇ ਮੁਹਿ ਚੋਟਾ ਨਾ ਖਾਇ)। (ਮੰਨੈ ਜਮ ਕੈ ਓ ਮੰਨ-ਮੰਨੇ ਨਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਫਿਰ ਅਕਾਲ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਵਾਸਾ ਏ, ਸਚਖੰਡ ਵਿਚ, ਕਾਲ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸਾਥਿ ਨਾ ਜਾਇ) । ਓ ਮਨ ਚਾਨਣ ਨਾਮਾ, ਤੈਂਡਾ ਅੰਤਰ ਚਾਨਣ ਵੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਰਾਹ ਵਿਚ ਕੁਵਾਟੜੀਆਂ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਆਪੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤਮੋਗੁਣ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਭਵਾਟੜੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਸਿਧਾ ਹੀ ਸੁਖੈਨ ਮਾਰਗ ਏ-ਗੁਰਮਤਿ ! ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ, ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਪਗ-ਡੰਡੀਆਂ ਤੇ ਨਿਕੇ ਮੱਗ ਹੁਣ ਏ ਜਰਨੈਲੀ ਸੜਕ : ਮੰਨੈ ਮਗੁ ਨ ਚਲੈ ਪੰਥ ॥ ਮੰਨੈ ਧਰਮ ਸੇਤੀ ਸਨਬੰਧੁ ॥ ਮੰਨੈ ਮਾਰਗੁ ਠਾਕਿ ਨਾ ਪਾਇ ॥ ਮੰਨੈ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟ ਜਾਇ। ਓਏ ਹੁਣ ਬਣ-ਠਣ ਕੇ ਟੁਰਨਾ, ਪਰਗਟ ਪੈਂਡੇ ਤੇ ਪਤ ਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ । ਓ ਮੁਕਤੀ-ਪੁੰਜ ‘ਨਾਮ' ! ਤੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਚੌਪਟ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ (ਮੰਨੈ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰ) ਤੇ ਓ ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਨਹੀਂ । ਪਰਵਾਰ ਸਹਿਤ, ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਆਂ ਸਹਿਤ ਤਰ ਜਾਨੀ ਏਂ (ਮੰਨੈ ਪਰਵਾਰੈ ਸਾਧਾਰੁ) । ਓ ਜਿੰਦੇ, ਆਪ ਤਰੇਂ ਪ੩<noinclude></noinclude> 2imb9q49hk57tv5dyw5wfe14p3t4oiw 250 74237 236623 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ‘ਨਾਮ', ਤੂੰ ਲਾਗ ਏਂ, ਜਿਸ ਦੁਧ ਨੂੰ ਲਗ ਜਾਏਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਚੱਕ ਦਾ ਚੱਕ, ਚਾ ਜਮਾਏ ! ਓ ‘ਨਾਮ ਤੂੰ ਹਿਰਣ ਗਰਭ ਏਂ ! ਜਿਸ ਕੁਖ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਏਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਸੋਨ-ਅੰਗਾ ਚਾ ਬਣਾਏਂ । ਓ ‘ਨਾਮ' ਤੂੰ ਚਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ‘ਨਾਮ', ਤੂੰ ਲਾਗ ਏਂ, ਜਿਸ ਦੁਧ ਨੂੰ ਲਗ ਜਾਏਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਚੱਕ ਦਾ ਚੱਕ, ਚਾ ਜਮਾਏ ! ਓ ‘ਨਾਮ ਤੂੰ ਹਿਰਣ ਗਰਭ ਏਂ ! ਜਿਸ ਕੁਖ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਏਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਸੋਨ-ਅੰਗਾ ਚਾ ਬਣਾਏਂ । ਓ ‘ਨਾਮ' ਤੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਕਣੀ ਏਂ, ਜਿਸ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੜ ਜਾਏਂ ਉਹਦੀਆਂ ਸਭ ਚਿੰਤਾਂ ਤੇ ਚੇਸ਼ਟਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾਏਂ। ਓ 'ਨਾਮ' ਤੈਂਡੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਵੀ ਪਉੜੀਆਂ ਨੇ, ਇਕ ਉਪਰ ਦੂਜੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਉਪਰ ਤੀਜੀ .....‘“ਏਤਿ ਰਾਹਿ ਪਤਿ ਪਵੜੀਆ ਚੜੀਐ ਹੋਇ ਇਕੀਸ' । ਪਹਿਲੋਂ ਸੀ ਗੁਰਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਉੜੀ, ਫਿਰ ਸੀ ਨਿਤਨੇਮ ਦੀ ਪਉੜੀ, ਫਿਰ ਸੀ ਸਿਕਾਂ ਦੀ ਭੋਟਵੀਂ ਪਉੜੀ । ਫਿਰ ਕੀੜੀ ਨੂੰ ਲਗੇ ਫੰਗ, ਹਾਂ ਨਾਮ ਦੇ ਫੰਗ, ਫਿਰ ਆਈ ਸੁਣਿਐ ਦੀ ਨਿਧਆਸਣ ਪਉੜੀ ਤੇ ਅਜ ਆਈਆਂ ਮੰਨਣੈ ਦੀਆਂ ਪਤਪਉੜੀਆਂ, ਜਿਤ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਇਹ ਜਿੰਦੜੀ ਹੋਏ ਇਕੀਸ ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੈਂ ਨਾਲ ਇਕ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਪਉੜੀਆਂ ! 3. ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਹੀ, ਹਿਰਦੇ-ਹਿਮਾਚਲ ਤੋਂ ਉਠਣਾ ਏਂ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ-ਜਾਈ ‘ਗੰਗਾ' ਨਾਲ ਮੈਂਡੀ ਚਮ-ਜ ਈ *ਜਮਨਾ ਨੂੰ ਚਾ ਸਵਾਰਨਾ ਏਂ ! ਨੀ ਗੰਗਾ ਉਤੋਂ ਉਤਰੀ, ਤੈਂਡੀ, ਵੇ ਸਦਾ ਜੋੜੀ ਜਮ-ਪੁਤਰੀ ਜਮਨਾ ਨਾਲ ! ਜੇ ਤੂੰ ਕਲਸ ਏਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਂਡੀ ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ ਏਂ! ਜੇ ਤੂੰ ਤਖਤ ਬੈਠੀ ਰਾਣੀ ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਂਡੀ ਚਰਣ *ਭਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 'ਨਾਮ' ਇਕੱਲਾ ਸਤੋਗੁਣ ਵੀ ਲੋੜ ਹਨ ਜਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ‘ਸਚੀ-ਟਕਸਾਲ' ਵਿਚ ੪੯<noinclude></noinclude> 4a0gzt65hx3ije6tustun6tz553bdff 250 74238 236624 2026-09-27T07:24:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਮੰਨੀਐ ! ੧. ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਦਰ-ਸਵਾਰੀ ਜਿੰਦੇ ! ਹੁਣ ਉਕਾਬ-ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਾਉਂਦੀ-ਉਪਰ ਤੇ ਹੋਰ ਉਪਰ ਚੜੀਂਦੀ ! ਨੀ ਨਵ-ਰੰਗੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਦੇ ਵਧ-ਵਧਦੇ (Event Increasing) ਹੁਣੇ ਹੂਟਦੀ ! ਨੀ ਨਾਮ ਪਰਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਮੰਨੀਐ ! ੧. ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਦਰ-ਸਵਾਰੀ ਜਿੰਦੇ ! ਹੁਣ ਉਕਾਬ-ਉਡਾਰੀਆਂ ਲਾਉਂਦੀ-ਉਪਰ ਤੇ ਹੋਰ ਉਪਰ ਚੜੀਂਦੀ ! ਨੀ ਨਵ-ਰੰਗੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਦੇ ਵਧ-ਵਧਦੇ (Event Increasing) ਹੁਣੇ ਹੂਟਦੀ ! ਨੀ ਨਾਮ ਪਰਤੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਵਧ-ਵਧਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਾਲਾ ਫੇਰਦੀ ! ਨੀ ਤਾਰੀਆਂ ਤਰਦੀ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਵਧ ਵਧਦੀਆਂ ਘੇਰੇ ਲਾਂਵਦੀ ! ਨੀ ਨਾਚ ਕਰੇਂਦੀ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਵਧ-ਵਧਦੇ ਘੁੰਮਣ-ਘੇਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ! ਨੀ ਤਰੰਗ ਅਰੰਗ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਵਧ-ਵਧਦੇ ਉਨਮਨ ਫਗ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ! ਨੀ ਅਨੰਦ ਗੁਧੀਏ ਜਿੰਦੇ, ਅਜ ਵਧ-ਵਧਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੀ.....,ਘੇਰੇ ਨਿਤ ਵਧਦੇ, ਚਕਰ ਨਿਤ ਫੈਲਦੇ, ਦਾਇਰੇ ਨਿਤ ਦੌੜਦੇ, ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ(Rainbow) ਵਾਂਙ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੇਲਦੇ । ਓ 'ਨਾਮ' ਤੈਂਡਾ ਸੁਚੜਾ ਜਾਦੂ, ਵੀ ਉਹ ਜੋ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲੇ ! ਓ ‘ਨਾਮ' ਤੈਂਡੀ ਖਿੰਡੀ ਕਸਤੂਰੀ ! ਕਸਤੂਰੀ ਵੀ ਉਹ ਜਿਸ ਦੀ ਲਪਟ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹੇ ! ਓ ‘ਨਾਮ' ਤੈਂਡਾ ਲਾਲ ਪਟਕਾ, ਪਟਕਾ ਵੀ ਉਹ ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਮਕਦੀਆਂ ਲਟ ਲਟ ਕਰਦੀਆਂ ਝਲਕ ਕਿਰਨਾਂ ! ਓ ‘ਨਾਮ ਤੈਂਡੀ ਭਰੀ ਜਵਾਨੀ, ਜਵਾਨੀ ਵੀ ਉਹ ਜੋ ਖਾਖਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭਖੇ। ਓ ‘ਨਾਮ’ ਤੈਂਡੀ ਖੀਵੀ ਖੁਮਾਰੀ, ਖੁਮਾਰੀ ਵੀ ਉਹ ਜੋ ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੇ। ਓ ‘ਨਾਮ’ ਤੈਂਡੀ ਮਿਠੀ ਮੁਸਕਰੀ, ਮੁਸਕਰੀ ਵੀ ਉਹ ਜਿਸ , ੪੭<noinclude></noinclude> p74csyt9lseyhw35sbn643ryq7lzouz 250 74239 236625 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ :- ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੱਬੇ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦਾ ਅਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਚਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਥਨ ਤੇ ਦਸਣਾ ਬਣਦਾ ਨਹੀਂ—ਵਿਚੋਂ ‘ਨਾਮ ਦੀ ਕਲਾ ਨਿਕਲੀ ਹੈ ਤੇ ਇਥੇ ਅਪੜ ਕੇ ‘ਏਕੰਕਾਰ ਏ (੧)— ਫਿਰ ਏਸ ਵਿਚੋਂ ਓਅੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ :- ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੱਬੇ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦਾ ਅਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਚਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਥਨ ਤੇ ਦਸਣਾ ਬਣਦਾ ਨਹੀਂ—ਵਿਚੋਂ ‘ਨਾਮ ਦੀ ਕਲਾ ਨਿਕਲੀ ਹੈ ਤੇ ਇਥੇ ਅਪੜ ਕੇ ‘ਏਕੰਕਾਰ ਏ (੧)— ਫਿਰ ਏਸ ਵਿਚੋਂ ਓਅੰਕਾਰ (ਓ) ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੇਅੰਤ ਬਹੁਮੰਡ ਬਣਦੇ ਨੇ, ਜੋ ਦਸੋ ਨ ਵਿਸਕਾਰ-ਪਰ ‘ਖੇਲ ਸੰਕੋਚ ਤੋਂ ਨਾਨਕ ਏਕੋ । ਨਿਰੰਕਾਰ—) ੧-) ਓ< > ਓ -) ੧ ਨਿਰੰਕਾਰ ਓਅੰਕਾਰ ੫੮ ਏਕੰਕਾਰ ਉਤਪਤੀ ਏਕੰਕਾਰ ਪਰਲੇ --- ਨੋਟ - ਇਹ ਇਕ ਮਨੋਕਲਪਤ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਰਖਣ ਵਾਲੀ। ਇਸ ਦੀ ਇਕੋ ਸਮੁੱਚੀ ਝਾਕੀ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਅੰਕ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਥੇ ‘ਨਾਮ' ਨੂੰ 'ਸੀ' ਕਰ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 6dhgbdqdypwl8wv5i4skrzx4l869wug 250 74240 236626 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>'ਅਰਸ਼' (ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਜੀਵ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਇਹ ਅਲੇਕਾਰ ਹੈ) ਤੇ ਮੈਂ ਵਸਨਾ ਵਾਂ, ਇਸ ਸੁਕੇ ਸੜ ਫਰਜ਼ ਤੇ, ਤੇ ਵਿਚ ਏ ਵਡਾ ਅਣਕਛਿਆ ਖੱਪਾ।ਓ ਕਰਤਾ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>'ਅਰਸ਼' (ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਜੀਵ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਇਹ ਅਲੇਕਾਰ ਹੈ) ਤੇ ਮੈਂ ਵਸਨਾ ਵਾਂ, ਇਸ ਸੁਕੇ ਸੜ ਫਰਜ਼ ਤੇ, ਤੇ ਵਿਚ ਏ ਵਡਾ ਅਣਕਛਿਆ ਖੱਪਾ।ਓ ਕਰਤਾ, ਓ ਹਰਤਾ ਮੈਂ ਤੈਂਡ ਕੀਕਣ ਪਾਸ ਉਡ ਕੇ ਪੂਜਾਂ ? ਮੈਂਡੇ ਕੋਲ ਖਭ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਡ ਅਰਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੰਮਾਂ ) ਨਾ ਮੈਂਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸੀੜ੍ਹੀ ਏ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚੜਾਂ ਤੇ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸੀ। ਹੋਵ ਜੂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੜੋਵੇ ? ਓ ਮਾਤਾ, ਓ ਪਿਤਾ ! ਤੈਂਡਾ ਤ ਤੈਨੂੰ ਉਪਰ ਵੇਖ ਵਿਲ-ਲਾਉਂਦਾ ਏ ! ਪਰ ਹਾਏ ਕੁਛੜੋਂ ਡਿੱਗ ਆਪ ਉਪਰ ਕੀਕਣ ਚੜੇ ? ਓ ਚੋਜੀ ਪਿਤਾ ! ਤੈਂਡ ਕੌਤਕ ਨਿਆਰੇ ਨੇ, ਪਰ ਅਜ—ਮੈਂ ਖੂਹ ਥਿੜਕਿਆ, ਬਾਹਾਂ ਚੁਕ ਚੁਕ ਕੇ ਕੂਕਨਾ ਹਾਂ । ਓ ਸਹਾਇਕ ਮਾਲਕਾ, ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਫੱੜ ! ਕੂੰਜ ਦੇ ਕੀਰਨੇ ਘਨੇਰੇ ਨੇ, ਪਰ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਵਿਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਜੀਕਣ ਇਕ ਖਿਣ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਏ-ਆਖਰਕਾਰ ਕੀੜੀ ਨੂੰ ਭੀ ਖੰਭ ਲਗਣ ਵਿਚ ਢੇਰ ਚਿਰ ਲਗਦਾ ਏ. ਬੁਢੇ ਵਾਰੇ ਆ ਕੇ ਪਰ ਓ ਅਰਸ਼ੀ ਪਿਤਾ ! ਅਜ ਤੈਂਡਾ ਪੂਤ ਥੱਕਾ ਟੁਟਾ ਤੇ ਤਿਰਹਾ- ਇਆ ਫਿਰ ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਤੇ ਮੁੜ ਆਇਆ ਈ । ਤਰੁੱਠ, ਨੱਠ ਤੇ ਫੜ, ਹਾਂ ਗਲ ਲਾ, ਓ ਟੁਟੀ ਗੰਢਣਹਾਰ, ਗੋਪਾਲ ! ....... ਇੰਞ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾ, ਹੁਸੜ ਨਾਲ ਹਫਿਆ ਤੇ ਅਧੀਰ (ਇਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੋਂ ਸਮੁੱਚੀ ਝਾਕੀ ਹੈ, ਪੰਚ-ਖੰਡਾਂ ਦੀ, ਫਿਰ ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਏ ਉਡਾਰੀ ਇਹ ਕਲਪਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦਾ, ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਉਡਣਾ ਨਹੀਂ Jacob's Laddu in the Bible ਤੇ ਧੱਕਾ-ਮਾਂਦਾ ਚੂਰ ਮੈਂ ਲੇਟ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੀ ਪਰ ਅਣਖੀ ‘ਨੀਂਦ’ ਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਮੱਲ ਲਿਆ । ਫੇਰ<noinclude></noinclude> jxdc6xwvq4ev9u9xm2rg0m952wutubt 250 74241 236627 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਮਲੀਆਂ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂਡੇ ਅਗੇ ਇਕ ਲੱਮ-ਸਲੱਮੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਏ, ਜੋ ਫਰਸ਼- ਅਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੇਲਦੀ ਏ ਤੇ ਉਸ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਨੇ ਪੰਜ ਸੁਨਹਿਰੀ ਡੰਡੇ (Five Golden Steps} । ਏਸ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਮਲੀਆਂ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂਡੇ ਅਗੇ ਇਕ ਲੱਮ-ਸਲੱਮੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਏ, ਜੋ ਫਰਸ਼- ਅਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੇਲਦੀ ਏ ਤੇ ਉਸ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਨੇ ਪੰਜ ਸੁਨਹਿਰੀ ਡੰਡੇ (Five Golden Steps} । ਏਸ ਰਾਹ ਫ਼ਰਿਸਤੇ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਉਪਰੋਂ ਹਠਾਂ ਉਤਰਦੇ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਦਲਾਂਘਾਂ ਵਿਚ, ਛਣ ਛਣ ਕਰਦੇ ਉਤਰਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਦੇ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਉਤਰਦੇ ! ਉਨਾਂ ਕੋਮਲ ਪਰ ਪਰਛਾਵਾਂ-ਹੀਨ (ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ-ਵੇਖੋ ਆਤਮ- ਦਰਸ਼ਨ, ਭਾਵ ਉਨਾਂ ਵਿਚ ਹਉਮੈ ਨਹੀਂ)—ਪਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਕਾਲ-ਬੋਲੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੇ ਵੀ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਣ ਲਈ ਟਿਲ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਚੜ੍ਹੇ ਕੀਕਣ,ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਸੇ-ਮਣੀ ਸਿਕਾ ਬੱਝਾ ਹੋਵੇ। ਹਾਂ ਪਰ ਚੋਜੀ-ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਅਜ ਅਰਸ਼ੀਂ ਪਉੜੀ ਲਾਈ ਏ, ਹਾਂ ਉਹਨੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਹੱਥ ਘੁਲੀ ੲ ਤੇ ਉਪਰ ਚੜਣ ਦਾ ਵਲ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਏ । ਕੀ ਉਹ ਮੈਂਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਟੇਗਾ ? ਹਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਟੇਂਗਾ.. .....ਜਦ ਦਾਂਤ ਨਾ ਥੇ ਤਬ ਦੂਧ ਦੀਆ, ਅਬ ਦਾਂਤ ਦੀਏ ਕਿਆ ਅੰਨ ਨਾ ਦੇਗਾ ? ਹਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਵੇਗਾ.....ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਓਹ ਅਰਸ਼ੋਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪਰੀਆਂ (ਰਾਗ ਰਤਨ ਪ੍ਰਵਾਰ ਪਰੀਆਂ ‘ਸਬਦ' ਗਾਵਣ ਆਈਆਂ—ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ) ਹੁਣ-ਝੁਣ ਕਰਦੀਆਂ, ਝੂਮਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ, ਕਿਸੇ ਅਣੋਖੀ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਮੈਂਡੀਆਂ ਹਥਕ- ੜੀਆ ਕੱਟ ਗਈਆਂ । ਹੁਣ ਮੈਂਡੇ ਹੱਥ ਖੁਲ੍ਹੇ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਅੰਗ ਭਾਰੇ ਨੇ । ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਪਵਣ-ਪਤਲੀਆਂ ਪਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਾਂ ਉਪਰ ਦੜੰਗੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਅਜ ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਡੰਡੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਏ-ਏਸ ਦਾ ਜਗਮਗ ਕਰਦਾ, ਹਾਂ ਮਘਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਨਾਂ, ‘ਧਰਮ-ਖੇਡ’ ਹੈ । ਮੈਂ ਉਪਰ ਵੇਹਨਾਂ ਵਾਂ ਔਹ ਦੂਜਾ ਡੰਡਾ ૧<noinclude></noinclude> jlaaw6jc7bena9fs3e7angm135e02rd 250 74242 236628 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਰਬ-ਮਹੀਂ।' ਹੁਣ ਪੂਰਬ ਤੂੰ, ਪੱਛਮ ਤੂੰ, ਉਤਰ ਤੂੰ, ਦਖਣ ਤੂੰ ! ਹੁਣ ਸਤਜੁਗ ਤੂੰ ਕਲਜੁਗ ਤੂੰ, ਦਵਾਪਰ ਤੂੰ, ਤਰਤਾ ਤੂੰ, ਚੌਜੁਗ ਤੂੰ, ਚੌਂਹ ਕੁੰਟੀ ਤੂੰ, ਪਰਵਿਰਤੀ ਤੂੰ, ਨਵਰਤੀ ਤੂੰ ਉਤਪਤ ਤੂੰ ਪਰਲੈ ਵੀ ਤੂੰ, ਕਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਰਬ-ਮਹੀਂ।' ਹੁਣ ਪੂਰਬ ਤੂੰ, ਪੱਛਮ ਤੂੰ, ਉਤਰ ਤੂੰ, ਦਖਣ ਤੂੰ ! ਹੁਣ ਸਤਜੁਗ ਤੂੰ ਕਲਜੁਗ ਤੂੰ, ਦਵਾਪਰ ਤੂੰ, ਤਰਤਾ ਤੂੰ, ਚੌਜੁਗ ਤੂੰ, ਚੌਂਹ ਕੁੰਟੀ ਤੂੰ, ਪਰਵਿਰਤੀ ਤੂੰ, ਨਵਰਤੀ ਤੂੰ ਉਤਪਤ ਤੂੰ ਪਰਲੈ ਵੀ ਤੂੰ, ਕਾਲ ਵੀ ਤੂ, ਅਕਾਲ ਵੀ ਤੂੰ, ਬਾਵਨ ਵੀ ਤੂੰ ਵਿਰਾਟ ਵੀ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਵੀ ਤੂੰ, ਪਰਗਟ ਵੀ ਤੂੰ, ਸੂਖਮ ਵੀ ਤੂੰ, ਸਥੂਲ ਵੀ ਤੂੰ। ਸੁਨਣੈ ਵਿਚ ਵੀ ਤੂੰ, ਚਖਣ ਵਿਚ ਵੀ ਤੂੰ। ਤੂੰਹੀਂ ਤੂੰ ਤੂੰਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰਹੀ ਤੂੰ.. ਤੂੰ ਆਪ ਚੱਖੋਂ ਤੇ ਆਪ ਵਖਾਣ.... ਪੱਟੀ ਕਲਮ ਆਪ, ਲਿਖਣਹਾਰ ਭੀ ਆਪੇ ਹੋਆ......ਮੈਂ, ਮੈਂ, ਕੌਣ ? ਮੈਂ ਮੋਈ ਕੌਣ ? ਮੈਂ ਨਿਜ-ਹੋਈ ਕੌਣ ? ਓ ਮੰਨ ਮੰਨੈ ਦੀਆਂ ਅਨੂਪਮ ਲੀਲ੍ਹਾ । ਕੌਣ ਕਥੇ ਤੇ ਕੌਣ ਵਖਾਣੇ ? ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਪਛਤਾਏ। ਐਹ ਆਖਿਆ ਤੇ ਐਹ ਰਹਿ ਗਇਆ....ਹਾਂ ਕਸਰ ਰਹਿ ਗਈ, ਕਸਰ ਰਹਿ ਗਈ, ਹਾਂ ਕਸਰ ਰਹਿ ਗਈ— ------ “ਮੰਨੇ ਕੀ ਗਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ॥ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਪਿਛੈ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਕਥ-ਕਥਾਏ, ਆਪੇ ਅਮੁਕ-ਗਾਥਾਏ, ਅਖੁਟ- ਵਰਤਾਏ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਮੰਨੈ ਦੀ ਅਚਰਜ ਲੀਲ੍ਹਾ । ਪਖ<noinclude></noinclude> rhto8afollh02u0pinfaprr39rht8ny 250 74243 236629 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਛਣਿਆ ਚਾਨਣਾ ਏ ਤੇ ਏਸ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਸਹੰਸਰ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ (Milky Way) ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਏ, ਹਾਂ ਮੈਂਡੇ ਵਲ ਪਰ- ਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੇਠ ਰੁੜ੍ਹਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਏ, ਏਸ ਅਰਸ਼ੋਂ ਲੱਥੀ ਪਉੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੋਹਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਛਣਿਆ ਚਾਨਣਾ ਏ ਤੇ ਏਸ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਸਹੰਸਰ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ (Milky Way) ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਏ, ਹਾਂ ਮੈਂਡੇ ਵਲ ਪਰ- ਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੇਠ ਰੁੜ੍ਹਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਏ, ਏਸ ਅਰਸ਼ੋਂ ਲੱਥੀ ਪਉੜੀ ਰਾਹੀਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੋਹਨਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਵਿਗਸਨਾ ਹਾਂ । ਵਿਗਸਨਾ ਹਾਂ ਤ ਹੋਂਦਾ ਹਾਂ ਖੀਵਾ ਤੇ ਹੌਲਾ ਫਲ, ਮੈਂਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵੀ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਮੈਂ . ਅਗੇ ਵਧਨਾ ਵਾਂ, ਇਕ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਡੰਡੇ ਵਲ, ਹਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਹੱੜ੍ਹ ਏ, ਹੋਰ ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ ਦੀ ਗੜਗੜ ਕਰਦੀ ਉਤਾਂਹ-ਖਿੱਚੂ ਲਹਿਰ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਅਗਾਂਹ ਵਧਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਅਗੇ ਤੀਜੇ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਜਿਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਬੀਨ ਪਰੀ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਪਈ ਵਾਂਹਦੀ ਏ ਤੋਂ ਂ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੀਲਿਆ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਛਜਲੀ ਸੰਵਾਰ ਲੋਟ ਪੋਟ ਹੋਏ । ਪੈਨਾ ਤਾਂ .. ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਬੀਨ-ਪਰੀ, ਓ ਉਰਵਸ਼ੀ ਅੱਜ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਗਈ ! ਓ ਪੋਹ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ, ਨੰਗ-ਮਨੰਗੀ ਪਰ ਨੂਰ-ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਪਰੀ, ਕੋਈ ਫਲ ਚੁਮਣੀ ਸੁਰਸਵਤੀ ਯਾ ਪਾਰਵਤੀ ਏ ਜੋ ਬੀਨ-ਲੋਅ ਨਾਲ ਮਨ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਓ ਖੋਹਣ ਵਾਲੀ, ਓ ਲਾਲ-ਪੀਲੀ ਅਲਬੇਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ (ਸਰਮ ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਵਾਣੀ' ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਹੈ, ਇਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਜਨਕ ਹੈ, ਵਿਸਮਾਦ-ਮਾਤਾ, ਵੇਖੋ ਜਰਮ-ਖੰਡ ਦਾ ਵਖ ਹਾਲ) ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਕੀਕਣ ਵਰਨਣ ਕਰਾਂ ? ਓ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜੰਗਣ ਵਾਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਨਚਣ ਵਾਲੀਏ ! ਤੈਂਡੀ ਬੀਨ ਵਿਚ ਰਸ ਏ, ਜੀਵਨ ਏ, ਸੁਹੱਪਣ ਏ, ਸੁਗੰਧੀ ਏ, ਜਾਦੂ ਏ, ਵਿਸਮਾਦ ਏ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਨਾਂ ਵਿਸਮਾਦ-ਮਾਤਾ ਏ ! ਓ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲਣ ਵਾਲੀਏ ਮਾਤਾ ਨਿਮਸ਼- ਕਾਰ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਫਗਾਂ ਤੇ ਚਾੜ੍ਹ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਉਪਰਲੇ ਡੰਡੇ ਤੇ ਖੜੇਨੀ ਏਂ, ਜਿਥੇ ਚਲਦੇ ਨੀ ਬਾਵਰੇ-ਚੱਕਰ, ਕਾਲ- દરૂ<noinclude></noinclude> 3xprfk77u0k8ga97ph4ygzt7zpxgz2y 250 74244 236630 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਿਕਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲੜੇ ਓ ਇਸ ਅਣੋਖੀ ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਗੜ ਗੜ ਕਰਦੀਆਂ ਗੋਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਰਾਂਣ ਚੁੰਮਦੀਆਂ ਆਬਸ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਅਨੰਦ ਦੇ ਕਠੋ ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ‘ਹੇਮ ਕੁੰਡ' ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਿਕਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲੜੇ ਓ ਇਸ ਅਣੋਖੀ ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਗੜ ਗੜ ਕਰਦੀਆਂ ਗੋਲ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਰਾਂਣ ਚੁੰਮਦੀਆਂ ਆਬਸ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਅਨੰਦ ਦੇ ਕਠੋ ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ‘ਹੇਮ ਕੁੰਡ' ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਿਰਮਲ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਢਿਡ ਚੀਰਦੇ ! ਓ ਠੰਡੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਕੱਠਿਓ, ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਾ-ਵਤ ਸੀਤਲਤਾ ਏ, ਠਾਰਨ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁਸੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਵੇ-ਘਰ ਦੀ ਸੀਤਲ ਚੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਹ ਅਨੰਦ ਸਾਗਰ-ਭਰਿਆ, ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਹਲਤੇ ਅਗਾਂਹ, ਹਾਂ ਅਗਾਂਹ ਦਾ ਕੋਈ ਕੀਕੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰੇ ਜਿਥੇ ਵਸਦਾ ਦੇ ਉਹ ਆਪ, ਓ ਨਦਰ-ਨਿਹਾਲ ਗੁਸੱਈਆਂ, ਮੇਰੇ ਮਾਥੇ ਛਤਰ-ਧਰਨ ਵਾਲੜਾ ! ਓ ਗਰੀਬ-ਨਿਵਾਜ ਓ ਬੰਦਾ-ਨਿਵਾਜ, ਓ ਮੈਂਡਾ ਸਾਹਿਬ, ਓਹ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ, ਓ ਪੂਰਨ ਜੋਤ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ.....ਓ ‘ਸੋਦਰ' (ਸੋ-ਦਰ) ਤੈਂਡੀ ਉਪਮਾ ਕਥਨੀ-ਬਦਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਏ ! ਓ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ, ਤਂਡੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਵੇਹਨਾਂ ਹਾਂ, ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਈਸਾ ਤੇ ਮੂਸਾ, ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਪਵਣ ਪਾਣੀ, ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਾ ਰਿਵ ਤੇ ਸਿਸ, ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਇੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ' ਅਨਕ ਕਾਲ ਰੂਪ ਤੇ ਰਸ-ਰੰਗ, ਅਨੇਕ ਗੁਪਤ ਤੋਂ ਪਰਗਟ ਤਰੰਗ- ਤੋਂ “ਅਗਮ ਅਗਾਧਿ ਸੁਨਤੁ ਜਨ ਕਥਾ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਅਚਰਜ ਸਭਾ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ਪ) ਓ ਪਿਤਾ, ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਤੇ ਸਭ ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ ਹੋਏ ਇਕ ਇਕ ਤੋਂ ਵਧੇਰਾ ਸੁਹਣੇਰਾ, ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੀਦੇ ਅਤੀ ਹੀ ਲੁਭਾਂ- ੬੪<noinclude></noinclude> pj7lxhk7weild0r39w453cswe5i1m30 250 74245 236631 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਚੰਨਾਂ ਦੀ ਚਿਟੀ ਚਾਨਣੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਹਰ ਡੰਡਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ । ਇਹ ਪੌਹ- ਫੁਟਾਲੇ (Usha) ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਤੇ ਰਾਮ ਧਨੁਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਚੰਨਾਂ ਦੀ ਚਿਟੀ ਚਾਨਣੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਹਰ ਡੰਡਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਲਾਟਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਨੇ । ਇਹ ਪੌਹ- ਫੁਟਾਲੇ (Usha) ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਤੇ ਰਾਮ ਧਨੁਸ਼ (Rainbow) ਵਾਂਗ ਉਭਰਿਆ ‘ਸਰਮ ਖੰਡ' ਏ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਉਪਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੋਤ- ਪੁੰਜ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੰਜ, ‘ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ' ਚਲ ਰਿਹਾ ਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿੰਗਾੜੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਨ-ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਨੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਭਵਾਟਣੀ ਕੋਟਾਨ-ਕੋਟ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੀ ਚੱਕੀ ਭਵਾ ਰਹੀ ਏ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਕਰਮ-ਖੰਡ' ਹੈ—ਤੇ ਦੂਰ-ਪਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ, ਐਡੀ ਦੂਰ ਜਿਤਨਾ ਕਿ ਨੀਝ ਲਗ ਸਕਦੀ ਏ, ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਹਾਂ ਜੁ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ-ਧੀਰ ਮਹਾ ਸੱਤਾ ਏ, ਜੋ ਗੁਪਤ-ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧ ਨਿਕਲਦੀ ਏ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ 'ਗੁਪਤ' ਏ । ਹਾਂ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ (Tide) ਬ ਜੋ ਅਗਾਂਹ ਵਧਦਾ ਏ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ‘ਨਿਰਾਕਾਰ` ਦਾ ਦੇਸ ਏ ਉਥੇ ਆਕਾਰ-ਮਕਾਰ ਤੇ ਅੱਗ ਪਿਛ ਨਹੀਂ ! ਉਥੇ ਚੰਨ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਚਿੱਟ ਅਤਿ ਏ ਉਥੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ, ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਦ-ਚਾਨਣ ਏ । ਉਥੇ ਪੂਰਬ ਨਹੀਂ, ਪਛਮ ਨਹੀਂ, ਉਤਰ ਨਹੀਂ, ਦਖਣ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫੇਰ (ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਦੋਸ) ਵੀ ਉਹ 'ਹੈ' (Is), ਹਾਂ ਹੈ-ਸੱਚ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਸੱਤ ਦਾ ਮੰਬਾ, ਸੱਤ ਦੀ ਅਕਹਿ-ਖਾਣ ! ਹਾਂ ਉਥੇ ਭੂਤ ਨਹੀਂ, ਭਵਿਂਸ਼ਤ ਵਰਤਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਥੇ ਵੇ ਸਦ-ਹੁਣ ਹੁਣ-ਹੁਣ, ਸਦੀਵ-ਹੁਣ !—ਹਾਂ, ਪਰ ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਉਥੇ। ਮੈਂਡੀਆਂ ਨਿਰਬਲ ਅਖਾਂ ਉਸ ਅਟਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਕੀਕਣ ਤਕਣ ? ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਉਪਰੋਂ ਉਤਰਦੀ ਕੋਈ ਲੋ ਏ हर<noinclude></noinclude> botcigsrtre0a5jt9qhd7s0crg50s7f 250 74246 236632 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਨੇ । ਇਥੇ ਇਹ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ · ਦੂਰਬੀਨ ਤੇ ਖੁਰਦਬੀਨ ਦਵਾਰਾ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਅਸੰਖ ਤਾਰੇ ਆਦਿ ਦਿਸਦੇ ਨੇ, ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਅਨੰਤ । ਖੁਰਦਬੀਨ ਨਾਲ ਨਿਕੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਨੇ । ਇਥੇ ਇਹ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ · ਦੂਰਬੀਨ ਤੇ ਖੁਰਦਬੀਨ ਦਵਾਰਾ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਅਸੰਖ ਤਾਰੇ ਆਦਿ ਦਿਸਦੇ ਨੇ, ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਅਨੰਤ । ਖੁਰਦਬੀਨ ਨਾਲ ਨਿਕੀ ਦੁਨੀਆਂ (Infra World) ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੰਤ ਹੈ। ਸਾਇੰਸ ਵੀ ਇਹੋ ਆਖਦੀ ਹੈ-- ਇਥੇ ਗਿਆਨ ਬਖਸ਼ੇ ਝੂਟੇ ਨ (੩) ਸਰਮ-ਖੰਡ- ਇਥੇ ਵੇਖੋ 'ਬਾਣੀ' ਯਾ ‘ਨਾਮ' ਜੋ ਇਕ ਪਾਸੋ ਂ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਹੇਠ ਉਤਰਦਾ ਦਸਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮਾਨੋਂ ਭਗਤ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚੱਕਰ (Halo) ਬਣਾ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ (Beauty) ਹੈ, ਜਲਾਲ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਸਮਾਦ ਪੰਜ ਖੰਡ ਹੈ—ਤੇ 'ਸਰਮ ਹਉਮੈ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। (੪) ਕਰਮਖੰਡ – 1 ਏਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਨਾਮ' (ਬਾਣੀ) ਹੋਰ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਬਲ-ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਖੇਡ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਰਮਅਨੰਦ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਸੇ ਦਸਮ-ਪਿਤਾ ਜੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘੋੜਾ ਇਕ ਸਤਾਏ ਹੋਏ ਗਰੀਬ ਨੇ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਆਖਦਾ ਹੈ—ਮੈਂਡਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਜਾਓ, ਮੈਨੂੰ ਠੰਡ ਪਾ ਕੇ ਜਾਓ'-ਤੇ ਉਹ ਸਰਬੰਸ ਤੇ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਲਈ ਮਾਤ-ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਸਲੀਬ-ਟੰਗੀ ਜਿੰਦੜੀ ਹੈ : “ਤਿਥੈ ਭਗਤ ਵਸਹਿ ਕੇ ਲੋਅ ॥ (੫) ਸੱਚ-ਖੰਡ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣਾ ਅਤਿਅੰਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪਰ ਇਉਂ ੫੭<noinclude></noinclude> cztgqk467kxoq2un3pv8aqirkthqh6j 250 74247 236633 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸ੍ਰੀ ਧਰਮ ਖੰਡ ਯਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਉੜਾ ਤੇ ਇਕ ਸਮੁੱਚੀ ਝਾਕੀ ਨਾਲੇ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣ ਤੇ ਕਰਮ ਫਲਸਫਾ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਇਕ ਪੰਜਾਂ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ-ਜਲਵਾ (ਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸ੍ਰੀ ਧਰਮ ਖੰਡ ਯਾ ਪਹਿਲਾਂ ਪਉੜਾ ਤੇ ਇਕ ਸਮੁੱਚੀ ਝਾਕੀ ਨਾਲੇ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣ ਤੇ ਕਰਮ ਫਲਸਫਾ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਇਕ ਪੰਜਾਂ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ-ਜਲਵਾ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਓ ਮੈਂਡਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰੀ, ਮਾਲਕਾ ! ਤੇ ਜਿਥੋਂ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿਚ ਏ ਘਨੇਰੀ ਵਿੱਬ-ਤੂੰ ਏਂ ਕਿਧਰੇ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ ਤੇ ਬੈਠਾ ਤੇ ਮੈਂ ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਚਰਨ-ਕੰਵਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਠਾਂ ਰੀਂਗਦਾ ਢਿਡ ਭਾਰ ! ਓ ਖਾਲਕਾ, ਓ ਮਾਲਕਾ ! ਇਤਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ-ਹੋਰ ਵਧੇਰੀ ਵਿੱਥ ਏ, ਤੂੰ ਵਸਨਾਂ ਏ ਕਿਸੇ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ੫੯<noinclude></noinclude> cw48h0sj3pf51wo9e34q3cw6alycvap 250 74248 236634 2026-09-27T07:24:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਂ-ਭੈਣ ਦਾ ਵੀ ਪੇਟ ਪਾਲੇ, ਇਹ ਗੁਰਮਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ, ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਰਨਾ ਹੈ । 3. ਧਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ 'ਕਰਮਾਂ' ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ 'ਜਿਹਾ ਕਰਣਾ ਤਿਹਾ ਭਰਣਾ । ਚੰਗੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਫਲ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਂ-ਭੈਣ ਦਾ ਵੀ ਪੇਟ ਪਾਲੇ, ਇਹ ਗੁਰਮਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ, ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਰਨਾ ਹੈ । 3. ਧਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ 'ਕਰਮਾਂ' ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ 'ਜਿਹਾ ਕਰਣਾ ਤਿਹਾ ਭਰਣਾ । ਚੰਗੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਦ ਨੂੰ ਮੰਦਾ- ਇਹ ਇਕ ਸਾਧਾਰਣ ਨਿਯਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਨੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੌਂ ਬੀਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੇ ਕਦੀਂ ਕਣਕ ਨਹੀਂ ਵਢਣੀ ! ਤੇ ਭਖੜਾ ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭਖੜਾ ਚੁਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਬੇਲੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਢੇਰ ਚਿਰ ਤਕ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ । ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੀਤਾ । ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਏ । ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕਤਿਆ ਸੁਤ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜੀਕਣ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੱਖੀ (The Queen Bee) ਜਿਬ ਜਾਏ. ਆਪਣਾ ਛੱਤਾ ਆਪ ਰਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੀਕਣ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੀਵ- ਆਤਮਾ ਜਿਥੇ ਜਾਏ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਚਾਰ-ਇੱਟੀ ਮਸੀਤ ਆਪ ਰਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ- ਤੇ ਉਥੇ ਪਿਛਲ ਭਗਣੇ ਭਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਿਤਰ ਵੀ ਚਿਤਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ-ਆਪਾ ਕੋਈ ਨਿਰਾਪੁਰਾ ਪਿਛਲਾ ਆਪਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਤੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ । ਜੀਕਣ ਬਰਫ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਰਫਾਂ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਹੋਰ ਬਰਫ ਵਲ੍ਹੇਟਦਾ ਹੈ, ਤੀਕਣ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਲਪਟ ਆਪਣੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਲਪੇਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ । ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਸਾਡੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਔਕੜਾਂ, ਦੁਖ ਤੇ ਕਸ਼ਟ ਆਉਂਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਸਾਡਾ ੰ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਅਸੀਂ ਆਪੋ ੭੦<noinclude></noinclude> 8r70vsjqo104zckr6wuscp31ddilob0 250 74249 236635 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭੋਗਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਹੋਰ ਅਗੇ ਨੂੰ ਵਧਨੇ ਹਾਂ, ਜੀਕਣ ਗੰਗਾ ਆਪਣੇ ਨਦੀ-ਨਾਲੇ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੁਲਾਉਂਦੀ ਸਾਗਰ ਵਲ ਵਧਦੀ ਏ । ਇਹਨਾਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭੋਗਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਹੋਰ ਅਗੇ ਨੂੰ ਵਧਨੇ ਹਾਂ, ਜੀਕਣ ਗੰਗਾ ਆਪਣੇ ਨਦੀ-ਨਾਲੇ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੁਲਾਉਂਦੀ ਸਾਗਰ ਵਲ ਵਧਦੀ ਏ । ਇਹਨਾਂ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਪ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਜੱਡ ਬਾਲ ਜੋ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਾਟ ' ਨੂੰ ਹਥ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦਾ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਸਾੜ ਕੇ ਫਿਰ ਦੀਵਟ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦਾ । ਪਰ ਕਈ ਫਿਰ ਫਿਰ ਫੜਦੇ ਨੇ ਤੇ ਇਥੇ ਜਿਹਲਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਨਰਕ (ਵੇਖੋ ਆਤਮ ਦਰਸ਼ਨ-ਇਹ ਕੋਈ ਦੇਸ ਨਹੀਂ, ਅਵਸਥਾ ਨੇ) ਭੋਗਦੇ ਨੇ। ਇੰਝ ਕਾਲ ਚੱਕਰ ਕਿਤਨੀਆਂ ਜੂਨਾਂ ਪਰਯੰਤ ਚਲਦਾ ਏ ! ਇਹ ਸਾਡਾ ਨਰਕ-ਸੁਰਗ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਏ । ਇਹ ਚੋਲਾ ਬਦਲਣਾ ਏ, ਇਹ ਚੁਰਾਸੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ੲ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਲੋਕ ਵਿਚ ਕਟੀਏ ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਦਵਾਨ ਕਈ ਵੇਰ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਰਦੇ ਨੇ 'ਜੁ ਔਹ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਣੀਆਂ ਹੀ ਯਾਦ ਨਾ ਰਹੀਆਂ ਜਿਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ-ਜਜ਼ਾ ਦੁਖ ਸੁਖ ਅਸੀਂ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਭੁਗਤਦੇ ਹਾਂ ? ਪਰ ਜੋ ਆਵਾ-ਗਵਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਉਹ ਬਸ ਇਸ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਹੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਚੈਕ-ਬੁਕ ਸਮਝਦੇ ਨੇ । ਜਿਸ ਦੇ ਗਏ ਚੈਕ 1. cf. H. G. Wells in First and Last things: 'Transmigration of souls without a continuing memory is to my mind utter foolishness'. ਭਾਵ ਜੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿਛਲਾ ਜੀਵਨ ਮਿਥਣਾ ਬੇਵਕੂਫੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਬੇਵਕੂਫੀ ਨਹੀਂ। ੭੧<noinclude></noinclude> cxhd8fdyymhuc3c7wekfrt1bazymlxz 250 74250 236636 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਝੜੀ, ਲਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਜੜੀ-ਝੜੀ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਵਰੁਣ ਵਾਲੀ ਮਾਖਿਓ –ਮਿੱਠ ਝੜੀ ! ਸਚਮੁਚ ਵੇਹਨਾਂਵਾਂ, ਓ ਬਾਬਾ ! ਓ ਪਾਵਨ ! ਓ ਪੰਚ-ਪਰਵਾਨ ਦਰਬਾਰ, ਜਿਥੇ ਨੇ ਢੋਲ ਢਮਕੇ, ਤੇ ਹੂਟੇ, ਝੂਟੇ-ਅਨੁਠਵੇਂ, ਝੋਲੇ-ਵਾਵਿਰਲੇ, ਅਨੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਝੜੀ, ਲਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਜੜੀ-ਝੜੀ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਵਰੁਣ ਵਾਲੀ ਮਾਖਿਓ –ਮਿੱਠ ਝੜੀ ! ਸਚਮੁਚ ਵੇਹਨਾਂਵਾਂ, ਓ ਬਾਬਾ ! ਓ ਪਾਵਨ ! ਓ ਪੰਚ-ਪਰਵਾਨ ਦਰਬਾਰ, ਜਿਥੇ ਨੇ ਢੋਲ ਢਮਕੇ, ਤੇ ਹੂਟੇ, ਝੂਟੇ-ਅਨੁਠਵੇਂ, ਝੋਲੇ-ਵਾਵਿਰਲੇ, ਅਨੰਦ-ਮੁਕਰੰਦ, ਘੁਟ ਸਹਿਜ ਕਥਾ ਦ ! ਓਏ ਮੈਂ ਵੇਹਨਾ ਊਂ, ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਉਂ, ਪਰ ਦਸ ਨਹੀਓਂ ਸਕਦਾ । ਸੁਣਦਾ ਊਂ ਪਰ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹਾਂ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਪੇ ਬੋਲ ਓ ਗੁਰ ਮੇਰੇ-ਸੰਗ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਚਾ ਬੋਲ ! ਓਸ ਅਗਮ ਰੂਪ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਕਿਧਰੇ ਮੈਂਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਈ:-- “ਅਗਮ ਰੂਪ ਕਾ ਮਨ ਮਹਿ ਥਾਨਾ ॥ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ਕਿਨੈ ਵਿਰਲੈ ਜਾਨਾ ॥ ਸਹਜ ਕਥਾ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੁੰਟਾ ॥ ਜਿਸਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਤਿਸ ਲੇ ਭੁੰਚਾ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਹਤ ਬਾਣੀ ਥਾਨ ਨਿਰਾਲਾ ॥ ਤਾਕੀ ‘ਪੁਨਿ (ਸ਼ਬਦ ਨਾਮ ਨਿਸਾਣ) ਮੋਹੇ ਗੋਪਾਲਾ॥ ਤਨੁ ਸਹਜੁ ਅਖਾਰੇ ਅਨੇਕ ਅਨੰਤਾ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੋ ਸੰਗੀ ਸੰਤਾ ॥ ਹਰਖ ਅਨੰਤ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਬੀਆ ॥ ਸੋ ਘਰੁ ਗੁਰਿ ਨਾਨਕ ਕਿਉ ਦੀਆ ॥ (ਗਉੜੀ ਮ: ੫) ਓ ਬਾਬਾ, ‘ਸੋ ਘਰ' ਤੈਂਡਾ . ਏ, ‘ਸੋ ਦਰ’ਤੈਂਡਾ ਏ ! ਓ ਅਗਮ-ਥਾਨ ਦਸਣ ਵਾਲਿਆ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਹਾਂ ਦਸ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਸ ? .....ਤਾਂ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਸਾਈਂ ਹੋਰਿਓਂ ਗੰਗਾ ਵਹਾ ਕੇ ਤੇ ------ ਮੈਂਡਾ ਤਨ ਮਨ ਸੀਤਲ ਕਰ ਕੇ, ਓਏ ਤਪਦੇ ਨੂੰ ਠਾਰ ਕੇ ਆਖਣ ੮੧<noinclude></noinclude> c7epn3967y267v4vf8wuobk1ah87rvp 250 74251 236637 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਸਾਰ, ਓ ਖੇਡ ਖਡੇਰੂਆ, ਪਰ ਤੁਧ ਬਿਨ ਕੌਣ ਬੁਝਾਏ ਸੁਝਾਏ ਇਹ ਲੀਲ੍ਹਾ - ਤੂੰ ਜਾਨ ਗਿਆਨੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਆਪੇ ਕਾਰਣੁ ਕੀਨਾ ॥ ਸੁਨਤ ਸਖੀ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ ਮੋਹਿਆ ਤਨੁ ਮਨੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੀਨਾ॥ ਆਤਮ ਰਾਮ ਸਮਾਰਾ ॥ ਸਾਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਸਾਰ, ਓ ਖੇਡ ਖਡੇਰੂਆ, ਪਰ ਤੁਧ ਬਿਨ ਕੌਣ ਬੁਝਾਏ ਸੁਝਾਏ ਇਹ ਲੀਲ੍ਹਾ - ਤੂੰ ਜਾਨ ਗਿਆਨੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਆਪੇ ਕਾਰਣੁ ਕੀਨਾ ॥ ਸੁਨਤ ਸਖੀ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ ਮੋਹਿਆ ਤਨੁ ਮਨੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੀਨਾ॥ ਆਤਮ ਰਾਮ ਸਮਾਰਾ ॥ ਸਾਚਾ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਰਾ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨ ਕਉਣੁ ਬੁਝਾਏ ? (ਸੂਹੀ ਮ: ੫) ਅਸਾਂ ਇੱਲ੍ਹ-ਅੱਖ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਏ, ਇਕ ਸਮੁੱਚੀ ਝਾਕੀ ਵਿਚ । ਹਾਂ ਉਹ ਜੋ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਗਲ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਕ ਘੜੀ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਨਹੀਂ । ਇਹ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਵਧਦੀ ਨਦੀ, ਰਤਾ ਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਏ । ਇਸ ਮਾਰਗ ਦੇ ਪੰਜ ਪੜਾ ਨੇ ਤੇ ਅਜ ਅਸਾਂ 'ਧਰਮ-ਖੰਡ' ਵਿਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ ਏ । ਹਾਂ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ! ਜੀਕਣ ਇਮਾਰਤ ਉਸਾਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤੀਕਣ ਹੀ ‘ਸੱਚ-ਖੰਡ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ 'ਧਰਮ-ਖੰਡ' ਹੈ। 'ਧਰਮ' ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਕਮ ਵਿਚ ਤਤਪਰ ਹੋਣਾਂ। ਜੀਕਣ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੰਮ ਵਗਣਾ ਤੇ ਸੀਤਲਤਾ ਬਖਸ਼ਣਾ ਹੈ, ਜੀਕਣ ਅਗਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਏ ਸੜਣ ' ਤੇ ਸਾੜਣਾ । ਏਸ ਤਰਾਂ ਹਰ ਇਕ ਭੂਤ (Element) ਦਾ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਵਖਰਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਦਿਤਾ ਕਮ ਹੈ । ਕੋਈ ਨਾਈ, ਕੋਈ ਛੀਂਬਾ, ਕੋਈ ਵਕੀਲ, ਕੋਈ ਬੈਰਿਸਟਰ, ਕੋਈ ਕਵੀ, ਕੋਈ ਲਿਖਾਰੀ, ਕੋਈ ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਜੋਹਰੀ ਤੇ ਕੋਈ ਟੋਕਰੀ ਢੋਣ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਅਦਲ-ਬਦਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਪੇਟ-ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ੬੭<noinclude></noinclude> sxbosf6q5hjhqexksemr6febz4wr38q 250 74252 236638 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੁ ਕੁਤੇ ਨੂੰ ਹਡੀ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਹੱਡੀ ਦਾ ਐਡਾ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਜਿਤਨਾ ਆਪ ਵਗੀਆਂ ਲੇਲਾਂ ਤੇ ਲਹੂ ਦਾ ਆਵਦਾ ਏ । ਸੋ ਇੰਝ ਹੀ ਸਾਡਾ ਕੁੱਤਾ-ਮਨ ਗੰਦ ਮੰਦ ਤੋ ਹੱਡੀਆਂ ਖਾਣ ਤੌਂ ਨਹੀਂ ਰਜਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਅਕਲ ਉਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੁ ਕੁਤੇ ਨੂੰ ਹਡੀ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਹੱਡੀ ਦਾ ਐਡਾ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਜਿਤਨਾ ਆਪ ਵਗੀਆਂ ਲੇਲਾਂ ਤੇ ਲਹੂ ਦਾ ਆਵਦਾ ਏ । ਸੋ ਇੰਝ ਹੀ ਸਾਡਾ ਕੁੱਤਾ-ਮਨ ਗੰਦ ਮੰਦ ਤੋ ਹੱਡੀਆਂ ਖਾਣ ਤੌਂ ਨਹੀਂ ਰਜਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਅਕਲ ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਆਖੇ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਹੈ । ਪਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ? ਇਸੇ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਜੀਵਨ ਆਖਦੇ ਨੇ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਕਲ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਇਕ ਖਿਣ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਹੋ ਜਾਈਏ ਪਰ ਮੈਂ ਹਾਂ ਉਦੋਂ ਖੱਲ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ! ਓ ਅਕਲ-ਰਾਣੀ,ਤੂੰ ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਉਨੀ ਏਂ ! ਪਰ ਮੈਂ ਮੂੜ੍ਹ-ਮੁਗਧ ਅੰਜਾਣ ਤੈਂਡੇ ਪਰਾਂ ਵਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਹੀ ਤਕਦਾ ਹਾਂ । ਓ ਅਕਲ-ਰਾਣੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਦੀਵਾ ਮੈਨੂੰ ਨਿਤ ਨਿਤ ਦਸਣੀ ਏਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਚਮਗਾਦੜ ਦੀਪਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਦੀਵੇ ਹੇਠ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹੀ ਤਕਨਾ ਹਾਂ ! ਓ ਅਕਲ-ਰਾਣੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਹੀਰੇ, ਲਾਲ, ਮੋਹਰਾਂ ਏਂ ! ਪਰ ਮੈਂ ਕੰਗਲਾ ਸਿਰਫ ਕੁੰਡੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ-ਕੌਡੀਆਂ ਹੀ ਪੜੱਛਣਾ ਹਾਂ । ਓ ਅਕਲ ਰਾਣੀ ਤੈਂਡੀ ਬੇੜੀ ਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਏ ਮੈਨੂੰ ਚਾੜ੍ਹ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ! ਪਰ ਜੋ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਘੁਮਰਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾਂ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਅਭਾਗਾ ਦੁਖਾਂ ਤੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਵਾਸਤੇ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ :- “ਫਰੀਦਾ ਡੁਖਾਂ ਸੇਤੀ ਦਿਹੁ ਗਇਆ ਸੂਲਾਂ ਸੇਤੀ ਰਾਤਿ ॥ ਖੜਾ ਪੁਕਾਰੇ ਪਾਤਣੀ, ਬੇੜਾ ਕਪਰਵਾਤਿ ॥ (ਸਲੋਕ ੮੫) ਓ ਅਕਲ-ਗਰਕਾਬ (Whirl pool) ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਭੰਵਰ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ! ਓ ਅਕਲ-ਦਲਦਲੇ, ਜਿਤਨਾ ਤੋਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵਧੇਰੇ ਪੈਰ ਮਾਰਨਾ ਹਾਂ ਉਤਨਾ ਵਧੇਰੇ ਡੁਬਨਾ ਹਾਂ ! ਓ ਕਢ ੭੪<noinclude></noinclude> dlt155t2ucgh2d8p35hlt2j26bhx1zg 250 74253 236639 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਹ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਪਵਣ, ਪਾਣੀ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ (Laws of Nature) ਨੇ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਨੀ ਉਪਰ ਵਲ ਸਿਰ ਕਢਦੀ ਹੈ । ਜੀਕਣ ਮਾਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਹ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਪਵਣ, ਪਾਣੀ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ (Laws of Nature) ਨੇ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਨੀ ਉਪਰ ਵਲ ਸਿਰ ਕਢਦੀ ਹੈ । ਜੀਕਣ ਮਾਦੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ- ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਤੀਕਣ ਹੀ ਜੀਵ-ਜਗਤ ਲਈ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਘੜੇ ਹੋਏ ਨੇ : ‘ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਜਜ਼ਾ ਦੇ।' ਜੋ ਚੋਰੀ ਚਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਔਹ ਵੇਖੋ (ਵੇਖੋ ਤਸਵੀਰ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਕਰੜੇ ਪੈ ਰਹੇ ਨੇ ਤੋ ਉਹਨੂੰ ਪਾਰ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੀਖਾਂ ਵਾਲਾ ਬੰਦ ਕਮਰਾ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਹਿਲਾ ਜੀਵਨ ਹੈ ਦੁੜੰਗੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਛਡ ਦੂਜੀ ਵਿਚ ਜਾ ਮੂੰਹ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ । ਪ੍ਰਮਾਰਥ-ਅਜਾਂ ਸਵਾਰਥ ਦੂਰ ਏ । ੲਸੇ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਤੇ ਬ-ਤੁਕੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਧਰਮ ਦੀ ਪੰਡ । ਜਦ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਕਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਭਜਣਾ ਭਟਕਣਾ ਛਡ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਝ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ :- ਮਨ ਖੁਟਹਰ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ ਬਿਸਾਸ, ਤੂੰ ਮਹਾ ਉਦਮਾਦਾ ॥ ਖਰ ਕਾ ਪੈਖਰੁ ਤਉ ਛੁਟੈ, ਜਉ ਊਪਰ ਲਾਦਾ॥' (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੫) ਓ ਚੰਚਲ ਮਨ, ਜਦ ਤੋੜੀ ਤੂੰ ਵਿਹਲਾ ਵੇਂ, ਤੂੰ ਭੂਤਨਾਂ (An idle Man's brain is Devil's Workshop) ਵੇਂ, ਤੂੰ ਨਚਨਾ ਏਂ, ਟਪਨਾ ਏਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕੀਂ ‘ਪੋਖਰ’ ਰੱਸਾ ਤਦ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਨੇ ਜਦ ਉਸ ਉਪਰ ਪੰਡ ਲਦ ਲਈਦੀ ਹੈ । ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁਕਣ ਨਾਲ-ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂ-ਪੁਣਾ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ-ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਆਪ ਖਟੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ-ਧੀਆਂ, ੬੯<noinclude></noinclude> 7cictkqmcit6i5ec52ub5hq1al3a59q 250 74254 236640 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(Knower, known, knowledge) ਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਹੇਠ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨੇ, ਓ ਮਾਲਕਾ, ਤੈਂਡੋ ਵਿਚ ਤੇ ਮੈਂਡੇ ਵਿਚ ਹੁਣ 'ਏਥੇ' (ਸਚ ਖੰਡ) ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਓਂ, ਹਾਂ ਨਹੀਓਂ ਰਾਈ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ! ਇਥੇ ਵੇ ਇਕਮ-ਇਕੀ, ਗਝਮ ਇਕੀ, ਇਥੇ ਵੇ ਨਿਰਕਾਰ ਦੀ ਇਕੀ, ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(Knower, known, knowledge) ਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਹੇਠ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨੇ, ਓ ਮਾਲਕਾ, ਤੈਂਡੋ ਵਿਚ ਤੇ ਮੈਂਡੇ ਵਿਚ ਹੁਣ 'ਏਥੇ' (ਸਚ ਖੰਡ) ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਓਂ, ਹਾਂ ਨਹੀਓਂ ਰਾਈ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ! ਇਥੇ ਵੇ ਇਕਮ-ਇਕੀ, ਗਝਮ ਇਕੀ, ਇਥੇ ਵੇ ਨਿਰਕਾਰ ਦੀ ਇਕੀ, ਪਰਛ ਵਾਂ-ਹੀਣ ਇਕੀ (Bare oneness) ! ਓ ਵਾਹਵਾਹ ਦੀ ਇਕੀ ! ਓ ਏਕੰਕਾਰ ! ਓ ਵਾਹਵਾਹ ਏਕੰਕਾਰ !! ਵਾਹਵਾਹ ਏਕੰਕਾਰ !! .. ਓ ਓ ਸਈਓ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਮੁੜ ਆਵਨਾਵਾਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁਛਦੀਆਂ ਹੋ। ‘ਸੁੰਦਰ' ਤੇ ਅੜ ਕੇ ਹਾਂ 'ਸੋ-ਘਰ ਤੇ ਪੁਜ ਕੇ ਵੀ ਤੈਂ ਨਾ ਫੜਿਆ ਉਸ ਮਾਹੀ ਦਾ ਪੱਲਾ, ਉਸ ਅਕਾਲ ਦਾ ਸ਼ਮਲਾ ! ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਓਨੀ ਆਂ ਇਉਂ ਗਾਉਂ ਕੇ :- ਪ੍ਰਸ਼ਨ “ਸੁਪਨੇ ਉਭੀ ਭਈ, ਗਹਿਓ ਕੀ ਨ ਅੰਚਲਾ ? ਉਤਰ-ਸੁੰਦਰ ਪੁਰਖ ਬਿਰਾਜਿਤ ਪੇਖਿ ਮਨੁ ਬਢਲਾ ॥” (ਫੁਨਹੇ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਉਸੇ ਉਡਾਰੀ (ੳ ਭੀ) ਵਿਚ ਤੈਂ ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਮੈਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਪੱਕਾ ਲੜ ਫੜਦੀ ! ਪਰ ਮੈਂਡੀ ਅੰਕ ਸਹੇਲੜੀਓ ! 'ਉਥੇ' (ਸੱਚ-ਖੰਡ) ਵਿਚ ਫੜਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਸੀ ਤੇ ਫੜਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਸੀ ?-ਇਹ ਫੜਣ-ਫੜਾਣ ਦੀਆਂ ਗੰਗਾ- ਜਮਨਾ ਤਾਂ ‘ਉਥੋਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ! ਓ ਮੈਂਡਾ ਮਨ ਚਿਤ-ਚੋਰ ਨੇ ਹਰ ਲਿਆ ! ਓਸ ਬੈਚਲੇ ਦਾ ਅੰਚਲ ਕੌਣ ਫੜੇ ਜੋ ਠੱਗ, ਮਨ ਠਗੇ ? ਓ ਚਿਤ-ਚੋਰ ! ਓ ਮਨ ਹਰਣ ! ਓ ਸੁਰਨਰੀ (ਹਉਮੈ ਰੂਪੀ 'ਮੈਂ' ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਥੋਂ ਮੈਂ-ਤੂੰ ਨਹੀਂ) ਅਜ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਖੀ ਨਹੀਂ ਸਖਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਵਾਂ ਆਪੋ ਆਪ ਪਸਰਿਆ ੬੬<noinclude></noinclude> l6zet1je1pk3p3mvb6rtmdo4tr09m8e 250 74255 236641 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਦੇ ਨੇ ! ਓਹ ਦਾਹੜੇ ਅਤੀ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਜਾਪਦੇ ਨੇ, ਓ ਚਰਨ ਕਮਲ, ਓ ਕਮਲ-ਕਰ ਅਤੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਪਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਂਡੀ ਆਰਤੀ ਚੌਰੀ ਤੋਂ ਪੱਖ ਫੇਰ ਉਹ ਊਚਮ-ਊਚਾ ਤੇ ਸੂਚਮ- ਸੂਚਾ (Transcendent ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ ਵੇ, ਹਾਂ ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਦੇ ਨੇ ! ਓਹ ਦਾਹੜੇ ਅਤੀ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਜਾਪਦੇ ਨੇ, ਓ ਚਰਨ ਕਮਲ, ਓ ਕਮਲ-ਕਰ ਅਤੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਪਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਂਡੀ ਆਰਤੀ ਚੌਰੀ ਤੋਂ ਪੱਖ ਫੇਰ ਉਹ ਊਚਮ-ਊਚਾ ਤੇ ਸੂਚਮ- ਸੂਚਾ (Transcendent ਦਰਜਾ ਪਾਇਆ ਵੇ, ਹਾਂ ਓ ਭਗਤ ਜੋ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੋਂ ਟਪੋਸੀਆਂ ਮਾਰ ਤੈਂਡੇ ਅਰਸ਼ ਉਪਰ ਅਪੜੇ । ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਊਚ, ਓ ਪਿਤਾ ਤੈਂਡੇ ਨੇ 'ਭਗਤ', ਭਾਵਾਂ ਉਥੇ ਅਪੜ ਕੇ ਸਭ ਏਕਤਾ ਹੀ ਏਕਤਾ ਏ ! ਓ ਏਕੰਕਾਰ ਪਰ ਮੈਂਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖੁਥੇ ਮੈਂ ਹੇਠ ਲਥ ਨੂੰ ਅਜ ਉਹੋ ਹੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸੁੰਦਰ ਭਾਸਦੇ ਨੇ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਅਨਿਨ ਭਗਤ:- ..... ਅਤੀ ਸਭ ਤੇ ਊਚ ਭਗਤ ਜਾ ਕੇ ਸੰਗਿ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਗੀ) ॥ ਆਠ ਪਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਵਹਿ ਰੰਗਿ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ...ਹਾਂ ਓਸ 'ਸੋਦਰ' ਤੇ ਅਪੜ ਕੇ ਓ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਲੜ ਫੜਨਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਫੜਾਂ ਤੇ ਫੜਾਂ ਕੀਕਣ ? ਐਡਾ ਕੂਲਾ, ਐਡਾ ਪਤਲਾ, ਔਡਾ ਚਮਕਦਾ, ਐਡਾ ਦਮਕਦਾ—ਹਾਂ ਪੱਕੜਾਂ ਤੇ ਪਕੜਾਂ ਕੀਕਣ ? ਜਦ ਪਕੜਨ ਜੰਗ ਹੁਣ ਹੱਥ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਵੇਖਣ ਜੋਗੀਆਂ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ? ਹੁਣ ਅਨੁਭਵਨ ਜੰਗਾ ਮਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ? ਓ ਏਕੰਕਾਰ, ਇਕੋ ਇਕ ਹੀ ਅਣੋਖੀ, ਬਚਿਤਰ ਲੀਲ੍ਹਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆ, ਇਥੇ ਦੋ ਨਹੀਂ ਇਕ ਇਕ ੲ, ਕੌਣ ਵੇਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤੇ ਕਾਸ ਨਾਲ ? ਕੌਣ ਚੱਖੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤੇ ਕਾਸ ਨਾਲ? ਕੌਣ ਗਾਏ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤੇ ਕਾਸ ਨਾਲ ? ਕੌਣ ਅਨੁਭਵੇਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ' ਤੇ ਕਾਸ ਨਾਲ ?.....ਏਹ ਵੇਖਣਾ, ਚਖਣਾ, ਪਰਸਣਾ, ਇਹ ਤਦ ਤੀਕ ਨੇ ਜਦ ਤਕ ਕਾਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਨ, ਜਦ ਤੋੜੀ ਤ੍ਰਿਕਟੀ (Tried) ਏ—ਗਿਆਤਾ, ਗਿਆਨ, हप<noinclude></noinclude> j5ddujkrkohxlael1vhcewhqzdzdv3i 250 74256 236642 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ, ਜ ਸਾਡਾ ਸਿਖਰ ਉਚੇਰਾ ਹੈ । ਹੁਣ ਬੂਟਾ, ਕਲ੍ਹ ਮੱਛੀ, ਪਰਸੋਂ ਮਗਰਮੱਛ, ਚੌਥ ਬਾਦਰ ਪੰਥ ਪ੍ਰਾਣੀ ਆਦਮੀ ਤੇ ਫਿਰ...... ਕਈ ਜਨਮ (ਸੈਲ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜ) ਸੈਲ ਗਿਰਿ ਕਰਿਆ ॥ ਕਈ ਜਨਮ ਗਰਭ ਹਿਰਿ ਖਰਿਆ ॥ ਕਈ ਜਨਮ ਸਾਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ, ਜ ਸਾਡਾ ਸਿਖਰ ਉਚੇਰਾ ਹੈ । ਹੁਣ ਬੂਟਾ, ਕਲ੍ਹ ਮੱਛੀ, ਪਰਸੋਂ ਮਗਰਮੱਛ, ਚੌਥ ਬਾਦਰ ਪੰਥ ਪ੍ਰਾਣੀ ਆਦਮੀ ਤੇ ਫਿਰ...... ਕਈ ਜਨਮ (ਸੈਲ ਪੱਥਰ ਤੇ ਪਹਾੜ) ਸੈਲ ਗਿਰਿ ਕਰਿਆ ॥ ਕਈ ਜਨਮ ਗਰਭ ਹਿਰਿ ਖਰਿਆ ॥ ਕਈ ਜਨਮ ਸਾਖ ਕਰਿ ਉਪਾਇਆ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਜੋਨਿ ਭਰਮਾਇਆ । 8. (ਗਉੜੀ ਗੁਆਰੇਰੀ ਮ: ੫) ਏਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ਏਸ ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਦੀਵਾ ਸਾਡੀ ਅਕਲ ( Reason) ਏ, ਜੋ ਹਰ ਗਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਏ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦਸਦੀ ਏ ਜੁ ਔਹ ਭੈੜਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦਸਦੀ ਏ ਔਹ ਵੇਖੋ (ਦੇਖੋ ਤਸਵੀਰ ਧਰਮ-ਖੰਡ) ਬੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੜੇ ਪੈ ਰਹੇ ਨੇ, ਪਰ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵੱਖ ਏ, ਉਹ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਨੇ, ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁਟੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਉਹ ਕਿਰਤ-ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ, ਆਪ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਗਰੀਬ- ਗੁਰਬੇ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਿਲਾਉਂਦੇ ਨੇ। ਜੇ ਇਹ ਨਰਕ ਭੋਗ ਰਹੇ ਨੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਰਗ, ਹਾਂ ਸੁਰਗ, ਹਾਂ ਸੀਤਲ ਬੁੱਲੇ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਸੇਜਾਂ, ਸਵਰਗੀ ਕੀਰਤਨ, ਹਾਂ ਸੂਚੇ-ਕੀਰਤਨ ! ਅਕਲ ਰਾਣੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝਦੀ, ਸੋਚਦੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰਦੀ ਏ । ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਪਤਾ ਏ, ਇਹ ਜਾਣਦੀ ਏ ਜੋ ਦੋ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਨੇ ਅਤੇ ਬਦੀ ਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਬੁਰਾ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦਾ ਚੰਗਾ । ਪਰ ਪਸ਼ੂ-ਮਨ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਆਖਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਤੇ ਜਦ ਖੋਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟਣੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਆਪ ਭੰਨਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਲੋਕੀਂ ੭੩<noinclude></noinclude> 4yzpj9trqoht91yqw5avbsj5xuypulf 250 74257 236643 2026-09-27T07:24:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਝਟਪਟ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣੇ ਨੇ ਤੇ ਅਸਾਂ ਹਥ ਮਲਦਿਆਂ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਏ । ਹਾਂ ਉਹ ਖੂਹ ਦੇ ਡੱਡੂ ਵਾਂਙ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਖੂਹੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਸਮਝਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਹੀਂ ਤਕ ਸਕਦੇ । ਪਰ ਆਵਾਗਵਣ ਮੰਨਣ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਝਟਪਟ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣੇ ਨੇ ਤੇ ਅਸਾਂ ਹਥ ਮਲਦਿਆਂ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਏ । ਹਾਂ ਉਹ ਖੂਹ ਦੇ ਡੱਡੂ ਵਾਂਙ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਖੂਹੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਸਮਝਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨਹੀਂ ਤਕ ਸਕਦੇ । ਪਰ ਆਵਾਗਵਣ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣਦੇ ਨੇ -ਜੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬੇਅੰਤ ੲ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਕਾਲ ਵਧਨ ਫਲਣ ਫੁਲਣ ਤੇ ਸੁਧਰਨ ਲਈ ਦਿਤਾ ਹੈ । ਜ ਅਸੀਂ ਅਜ ਦੌਲਤਮੰਦ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਲ-ਪਰਸੋਂ, ਅਤਰਸੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਨਹੀਂ ਅਨਿਕ ਜੂਨਾਂ ਬਾਅਦ ਫੋਰਡ (Ford) ਯਾ ਕਾਰੂੰ ਜਿਡੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਜਮਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਜੋ ਅਜ ਨਿਤਾਣੇ ਨੇ, ਉਹ ਬਲ ਵਿਚ ਆ ਸਕਦੇ ਨੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ-ਕੀ ਮੈਂ, ਕੀ ਤੂੰ, ਕੀ ਕੌਮਾਂ ਤੇ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾ (Cultures)। ਹਾਂ ਉਹ ਲੰਮ-ਕਾਲ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਭਾਸਦੇ ਨੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਛਮੀ-ਸਭਿਅਤਾ ਵਾਂਗ ਨਿਆਸਰੇ, ਭੈ-ਭੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਆਪ ਆਪਣੇ ਗਲ ਫਾਹੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ-ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਜੋ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਲ ਸਹੀ, ਇਸ ਜੂਨ ਨਹੀਂ ਤੇ ਅਗਲੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੀ । ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਇਕ-ਜੀਵਨ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣੇ ਮੰਗਦੇ ਨੇ ਤੁਰਤ- ਫੁਰਤ, ਤਲੀ ਤੇ ਸਿਰਿਓਂ ਜਮਾਣਾ, ਜੋ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜੰਮਦੀ। ਦਿਆਰ ਦੋ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਵੀ ਫੈਲਣ ਲਈ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤੇ ਅਸਵਸਥ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਰਹਿੰਦੇ, ਬੁਧ ਦਾ ਬੌਧੀ ਬੂਟਾ ਅਜ ਤਕ ਦਸੌਂਦੇ ਹਨ । ਫਿਰ ਕੀਕਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੁ ਇਹ ਜੀਵ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਇਹ ਆਦਮੀ ਅਸ਼ਰੂਫ-ਉ-ਮਖ਼ਲੂਕਾਤ ਸਦਾ ਲਈ ਢਠੇ-ਖੂਹ ਵਿਚ ਹੀ ਢਹੇ, ਨਹੀਂ-ਸਦਾ ਲਈ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਏ । ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਓ ਕ ਇਰਤਾ ਤੇ ਨਾਸਤਕਤਾ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ ਤੇ ਆਵਾਗਵਨ ਆਸਤਕਤਾ ਵਲ ਅਖਾਂ ਰਖਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਖਦਾ १२<noinclude></noinclude> ok5euuosr4vv6t9dgkxniozrh3xe03b 250 74258 236644 2026-09-27T07:24:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ । ਇਹ ਗੁਰਮਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਹੈ :-- “ਘਾਲ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੰ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ ਪਛਾਣੈ ਸੋਇ॥ ਕਿਰਤ ਕਰ ਕੇ ਖਾਣਾ, ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦਾ ਖਟਿਆ ਇਹ ਪਰਮ-ਧਰਮ ਏ । ਗੁਰ-ਪੀਰ ਵੀ ਆਪੇ ਖਟੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ । ਇਹ ਗੁਰਮਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਹੈ :-- “ਘਾਲ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੰ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ ਪਛਾਣੈ ਸੋਇ॥ ਕਿਰਤ ਕਰ ਕੇ ਖਾਣਾ, ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦਾ ਖਟਿਆ ਇਹ ਪਰਮ-ਧਰਮ ਏ । ਗੁਰ-ਪੀਰ ਵੀ ਆਪੇ ਖਟੇ ਤੇ ਖਾਏ । ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਗਾ । ਉਧਰ ਕੇਸਰ-ਕਿਆਰੀ ਤੇ ਕਣਕਾਂ ਦੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਖੇਤ । ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਯਾਗੀ ਪੁਤ੍ਰ ਸਿਰੀਚੰਦ ਨੂੰ ਛਡਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਪਾਵਨ ਲੈਹਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾ ਬਿਠਾਇਓ ਸੂ । ਓ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੋਲਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੈਂ, ਤੈਂ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਦੀ ਪਉੜੀ ਤੇ ਆਪ ਬਹਿ ਕੇ ਵਿਖਾਇਆ। ਜੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ (Duty) ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਉਹਦਾ ਸਚ- ਖੰਡ ਦੀ ਉਡਾਰੀ ਲਾਉਣ ਲਈ ਟੁਰਨਾ ਇਕ ਮੁਢਲਾ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ।ਬਾਬਾ ਆਖਦਾ ੲ : 'ਹੱਥ ਕਾਰ ਵਲ, ਦਿਲ ਯਾਰ ਵਲ ਧਰਮ ਨਾਮ ਏ ਸੁਚਮ ਦਾ, ਈਮਾਨ ਦਾ, ਪਵਿਤਰਤਾ ਦਾ । ਜਿਥ ਧਰਮ ਏ, ਉਥੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਆਪ ਦਿਤੀ ਬਖਸ਼ਸ਼ ਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸ਼ੁਹਰਤ ਏ ਤੇ ਸ਼ੁਹਰਤ ਵਿਚ ਬਰਕਤ ਏ । ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕੀਂ ਆਖਦੇ ਨੇ : ‘ਨਾਮੀ-ਸ਼ਾਹ ਖੱਟ ਖਾਏ । ਏਸ ਮਾਤ-ਲੋਕ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਣਾਇਆ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ । ਜੇ ਉਪਰ ਰਵਿ ਸਸਿ ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਨ੍ਹ ਰਖਣ ਵਾਸਤੇ ਧ ਏ ਜਿਸ ਦੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ पू ੬੮<noinclude></noinclude> e3y0i9ekiqsa3p60twcj4g4yac67dun 250 74259 236645 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਲਗੀ, ਵਾਨੇ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਏ-ਇਥੇ ਭਾਵ ਸਚ-ਖੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਏ), ਹਾਂ ਸਚ-ਖੰਡ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਹਿਲਾ ਬੂਟਾ (First view) । ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਵਾਂ ਉਹ ਰੱਬੀ-ਦਰਬਾਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਚ-ਪਰਵਾਨ ਤੇ ਸਭ ਕੀਰਤਨ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਲਗੀ, ਵਾਨੇ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਏ-ਇਥੇ ਭਾਵ ਸਚ-ਖੰਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਏ), ਹਾਂ ਸਚ-ਖੰਡ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਹਿਲਾ ਬੂਟਾ (First view) । ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਵਾਂ ਉਹ ਰੱਬੀ-ਦਰਬਾਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਚ-ਪਰਵਾਨ ਤੇ ਸਭ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਹੂਟੇ ਲੈਂਦੇ-ਹਾਂ 'ਉਥੇ ਸੋਹਨਿ ਪੰਚ ਪਰਵਾਣੁ' ਤੇ ਆਖਨਾ ਵਾਂ ਓਹ ਬਾਬਾ, ਬਸ ਉਸੇ ਸੀਤਲਤਾ ਅਨੰਦ ਤੇ ਹੁਲਾਸ ਦਾ ਮੈਂ ਗਾਹਕ, ਹਾਂ ਹੁਸੜਿਆ (Sun scorched) ਬੰਦਾ ! ਪਰ ਏਥ-ਉਥੇ ਵਿਚ ਵਿਥ ਏ, ਵੇਖ ਕੇਹੀ ਵਡੀ ਕਾਲੀ ਲਕੀਰ ਏ ? ਤਾਂ ਮੋਹਰਾਂ ਦੇ ਦਾਤੇ ਨੇ ਆਪਣੇ 'ਨਾਮ-ਨੀਸ਼ਾਨ' ਦਾ-ਚੰਦਨ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਮੈਂਡੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਤਪਤ-ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ : 'ਇਹ ਈ ਉਹ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣੁ' ( ਨਾਮ-ਦਾ ਅਬਚਲੀ ਟਿੱਕਾ, ਜੋ ਬੱਜਰ ਕਪਾਟ ਖੋਲ੍ਹ ਦਏ, ਇਹੋ ਵੇ ਜਪੁਜੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਵੇਖੋ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤਤਕਰਾ 'ਜਪੁ-ਨੀਸਾਣ') । —ਹਾਂ ਉਹ ਨੀਸਾਣ ਜੋ ਵਿੱਥਾਂ ਮੇਲਦਾ ਈ, ਜੋ ਖਾਈਆਂ ਟੱਪਦਾ ਈ, ਜੋ ਅਰਸ਼-ਕੁਰਸ਼ ਕਛਦਾ ਈ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਮੱਲਦਾ ਈ ! ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਉਂ ਲਭਦਾ ਇਸ ਨਿਕੀ ਨਿਮਾਣੀ ਮੈਂ (Little Self) ਨਾਲ, ਇਹ ਲਭਦਾ ਈ ਉਸ ਵਡੀ ਉਚ-ਊਚੀ ਮੈਂ (Higher Self) ਨੂੰ ਲਭਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਉਸ ਸਦਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਕ ਰਿਸ਼ਮ, ਹਾਂ ਇਕ ਕਿਰਨ, ਧੋ ਛਡਦੀ ਏ ਸਭ ਪੁੰਨ-ਪਾਪ, ਸਭ ਕਲ-ਮਲ, ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਤਾਣੇ-ਪੇਟੇ-ਪਰ “ਨਦਰੀ ਕਰਮਿ ਪਵੈ ਨੀਸਾਣੁ । ੲਹ ਓਸ ਬਡ-ਆਪੇ ਦੀ ਮੋਹਰ ਏ, ਕਰਮ ਏ, ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਏ, ਤਾਂ ਪੈਂਦਾ ਈ, ਇਹ ਕੇਸਰੀ (ਮਾਇਆ ਰੂਪੀ ਅੰਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਅਨਹਤ-ਨਾਮ, ਨਿਰ-ਅੰਜਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ) ਛੱਟਾ । ਇਹ ਨਾ ਉਘੜਨ ਵਾਲਾ ਟਿੱਕਾ, ਹਾਂ ੭੯<noinclude></noinclude> jexi63z4yy43hvymrg41ch1k8lrun3j 250 74260 236646 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>Th ਓ ਅਕਲ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਲਈ ਇਕ ਬਨ ਰਚਦੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤ੍ਰਿਣ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂਡੀ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ ਜੁ ਇਹ ਦੂਸ਼ਨ ਚੰਗੇ ਨੇ, ਨਹੀਂ ਉਹ ਮੰਦੇ ਨੇ । ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਇਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>Th ਓ ਅਕਲ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਲਈ ਇਕ ਬਨ ਰਚਦੀ ਜਿਸ ਦੇ ਤ੍ਰਿਣ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂਡੀ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ ਜੁ ਇਹ ਦੂਸ਼ਨ ਚੰਗੇ ਨੇ, ਨਹੀਂ ਉਹ ਮੰਦੇ ਨੇ । ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਆਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਇਕ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦਰਜਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੁਖ, ਟੂਣੇ, ਔਕੜਾਂ, ਹਾਂ-ਤੇ ਜੈਨੀ ਵੀਰ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੂਸ਼ਨ ਗਿਣਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਅਕਲ ਚਕਰਾਉਂਦੀ ਏ ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ‘ਬੋਝ' ਸਮਝਦੇ ਨੇ (Materialization of soul) ਨੂੰ ਪਕੜਣ ਲਈ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ! ਓ ਅਕਲ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਤੇ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਕੋਈ ਸੁਚੱਜ, ਕੋਈ ਸੁਹੱਪਣ ਢੂੰਡਣ ਗਿਆ ਤੇ ਤੂ ਮੈਂਡ ਅਗ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਪਿੰਜਰ (Skeleton) ਚਾ ਰਖਿਆ, ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਯਾ ਇਖਲਾਕ ਦਾ ! (ਪਿਛਲੇ ਸਫੇ ਦੀ ਬਾਕੀ below The Silas are- (a) Mercy and kindness to all living beings. (b) Honesty, (c) Cherity, (d) Truthfulness, peacefulness, courtesy, (c) Abstinence from luxury and freedom from trickery and violence. (f) Not laying up of treasure of seven kinds. (g) Not frequenting show of Twenty-six kinds. (h) Not playing Games of Eighteen different kinds. (i) Not using Toilet luxuries of Twenty-two kinds, (i) Not telling vain things of Twenty-seven kinds. "<noinclude></noinclude> 3l68eiszyzct1mey01lz0iqr4barvxq 250 74261 236647 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਕਟਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮਿਹਰ ਦੀ 'ਨਦਰ' ਦੀ-ਪਰ ਮੈਂਡੋ ਵੀਰ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਜਾਣਾ ਵ, ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂਓਂ ਜਾਣਾ, ਦਰ ਦਰ ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣੀ, ਉਸ ਕੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਕਟਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਾਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮਿਹਰ ਦੀ 'ਨਦਰ' ਦੀ-ਪਰ ਮੈਂਡੋ ਵੀਰ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਜਾਣਾ ਵ, ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂਓਂ ਜਾਣਾ, ਦਰ ਦਰ ਦੀ ਭਿਖਿਆ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣੀ, ਉਸ ਕੋਲੋਂ, ਜੋ ਕਿਧਰੇ ਸਤਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਏ । ਓ ਵੀਰੋ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹ ਨਾਲ ਜੇ ਸਹਿਮਤ, ਜੇ ਭਗਵਾਨ ਬੈਕੁੰਠ ਬੈਠਾ ਏ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਗਰੀ ਬਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਕੌਣ ? ਸਾਨੂੰ ਕਰੇਗਾ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੌਣ ? ਓਏ ਐਸ ‘ਭਗਵਾਨ' ਨੂੰ ਅਪੜਣਾ ਅਸਭਵ ਏ। *ਸਚ ਏ, ਇਹ ਗਲ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਸਚ ਏ । ਪਰ ਮੈਂਡਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਬਾਬਾ ਦਸਦਾ ਵੇ, ਓ ਦੂਰ ਓ ਨਹੀਂ, ਤੈਂਡਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਆਪਾ ਏ, ਪਰ ਤੈਥੋਂ ਛੁਪਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ । ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਹਰਲ ਮੇਲ ਲਾਹ, ਸੁਰਤੀ ਦੀ ਚੁਭੀ ਜੇ ਮਾਰੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਤੈਂਡੀ ਬਾਕੀ ਦੀ ਵ . * ਕਈ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਇਸੋ ਹੀ ਦੂਰ-ਬੈਠੇ ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਨਾਸਤਕ ਜਾਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ੮੪ = Cf. H. G. wells, (ibid) "The run of people now a days, mean something more and something different, when they say ‘God'. They intend a personality exterior to them and limited and they wiH instantly conclude I mean the same thing. To permit that misconception is, I feel, this first step on the slippery shop of meretricions complai- sance, is to become in some small measure a succe- ssor of those who cried "Great is the Diana of the Ephesians." Occasionally we may best serve the God of Truth by denying Him."<noinclude></noinclude> l6oxcb8vkosbhhzvb51lh5un6x1rw48 250 74262 236648 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹ ਰਮਜ਼ਾਂ ਦਸ ਓ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਕਿਥੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ? ਮੈਂ ਕਾਲ ਦੀ ਖਾਈ ਟਪ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਅਪੜਿਆ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਦਿਲੀ-ਸੱਚ ਖੰਡ ਦੂਰ ਏ ! ਪਰ ਉਥੋਂ ਦੂਰੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਠੰਡੇ ਪਰ ਉਲਟੇ ਬੁੱਲੇ (Resounding Echoes) ਆਂਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹ ਰਮਜ਼ਾਂ ਦਸ ਓ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਕਿਥੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ? ਮੈਂ ਕਾਲ ਦੀ ਖਾਈ ਟਪ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਅਪੜਿਆ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਦਿਲੀ-ਸੱਚ ਖੰਡ ਦੂਰ ਏ ! ਪਰ ਉਥੋਂ ਦੂਰੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਠੰਡੇ ਪਰ ਉਲਟੇ ਬੁੱਲੇ (Resounding Echoes) ਆਂਵਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸੁਣੀਂਦਾ ਏ:- “ਸਹਜ ਸਿਫਤਿ ਭਗਤਿ ਤਤੁ ਗਿਆਨ ॥ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਨਿਹਚਲੁ ਸਚੁ ਥਾਨ ॥ ਤਹ ਸੰਗਤ ਸਾਧ ਗੁਣ ਰਸੈ ॥ ਅਨਭਉ ਨਗਰ ਤਹਾ ਸਦਾ ਬਸੈ ॥ ਤਹ ਭਓ ਭਰਮਾ ਸੋਗ ਨ ਚਿੰਤਾ ॥ ਆਵਣ ਜਾਵਣ ਮਿਰਤੁ ਨ ਹੋਤਾ ॥ ਤਹ ਸਦਾ ਅਨੰਦ ਅਨਹਤ ਆਖਾਰੇ ॥ ਭਗਤ ਵਸਹਿ ਕੀਰਤਨ ਆਧਾਰੇ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰ ॥ ਕਉਣੁ ਕਰੈ ਤਾ ਕਾ ਬੀਚਾਰ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਕਿਰਪਾ ਕਰੈ ॥ ਨਿਹਚਲ ਥਾਨੁ ਸਾਧ ਸੰਗਿ ਤਰੈ ॥ - (ਗਉੜੀ ਮ: ੫) ਅਨਭਉ ਨਗਰ ਤਹਾ ਬਦਾ ਬਸੈ'— ਹਾਂ ਉਥੇ, ਤਹਾਂ, ਕਿਧਰੇ ਦੁਰਾਡੇ, ਮੈਂ ਏਥੇ ਤੇ ਉਹ ਉਥੈ, ਵਿਚ ਵਿਥਾਂ, ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਥਾਂ, ਓ ਜਪੁ-ਨੀਸਾਣ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲਿਆ ਜਾਦੂਗਰਾ, ਹਾਂ ਅਜਾਂ ਵੀ ਕੇਡੋਕੀਆਂ ਵਿੱਥਾਂ ? ੭. ਇਹ ਅਨੂਪਮ ਅਗਾਂ-ਆਵਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਸਦਾ ਹੈ ਜੁ ੮੩.<noinclude></noinclude> nfrml4edpjum4e343qqpg0n5f44f7fk 250 74263 236649 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅਨੇਕ ਹੱਡੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਘੂਰਦੀਆਂ ਤੇ ਚੂੰਡਦੀਆਂ ਨੇ । ਓ ਡਰਾਉਣੇ ਅਕਲ ਖਿਡੌਣੇ ! ਓ ਸੁਕੇ ਸੜ ਪਿੰਜਰ ! ਓ ਅਕਲ ਰਾਣੀ ਇਖਲਾਕ (Mortety) ਤੇ ਸਾਇੰਸ (Science) ਤੈਂਡਾ ਤੇ ਧੀ ਨੇ ! ਪਰ ਮੈਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅਨੇਕ ਹੱਡੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਘੂਰਦੀਆਂ ਤੇ ਚੂੰਡਦੀਆਂ ਨੇ । ਓ ਡਰਾਉਣੇ ਅਕਲ ਖਿਡੌਣੇ ! ਓ ਸੁਕੇ ਸੜ ਪਿੰਜਰ ! ਓ ਅਕਲ ਰਾਣੀ ਇਖਲਾਕ (Mortety) ਤੇ ਸਾਇੰਸ (Science) ਤੈਂਡਾ ਤੇ ਧੀ ਨੇ ! ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਜੁ ਇਹ ਦੋ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਹਾਂ ਉਸ ਅਰਸ਼ ਪਰੀ ਨੂੰ ਦਸਣ ! ਓ ਅਕਲ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੁਨੀ ਏਂ, ਨਿੱਘ, ਸੁਖ, ਸੰਪਤਾ, ਦੁਧ ਪੁੱਤ ਲੋ, ਪਰ ਹਾਇ ! ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ ਕੈਦ ਕਟਣ ਦੀ ਕੈਂਚੀ ! ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਵਾਂ ਜੁ ਤੂੰ ਕਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਚੁਕਿਆ ਉਪਰ ਲੈ ਜਾਨੀ ਏਂ ਜਿਥੇ ਵਸਦੇ ਨੇ ਉਹ ‘ਪੰਚ' ਤੇ ਮਾਣਦੇ ਨੇ ਰੰਗ-ਰਲੀਆ, ਪਰ ਫੇਰ ਤੂੰ ਮੈਂਨੂੰ ਗੜੱਮ ਹੇਠ ਸੁਟਨੀ ਏਂ ! ਓਏ ਤੈਨੂੰ ਰਤਾ ਕੁ ਵੀ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ-ਕਿਥੇ ਨੰਦਨ ਬ ਗ (ਜਿਥੇ ਇੰਦਰ ਏ, ਇਹ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ ਸੁਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ, ਪਰ ਜਿਥੇ ਅਜਾਂ ‘ਕਰਮ ਨੇ (Law of Karam) ਤੇ ਕਿਥੋ ਇਹ ਪਾਤਾਲ-ਪੁਰੀ, ਜਿਬ ਰਹਿਨਾ ਵੇ ਕੁੰਭ-ਕਰਨ ! ਓ ਕਾਲ ਤੈਂਡਾ ਜਾਲ ਏ ਅਕਲ ! ਇਹ ਕਰਦੀ ਏ ਚਰਖਾ ਪਰ ਹਾਇ ਬਦੇਸ਼ੀ ਸੂਤ ਦਾ, ਜੋ ਮੈਂਡਾ ਜੀ-ਗਾਂਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਂਵਦਾ। ਹਾਂ ਓ ਕਰਮੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਗੇੜ-ਖੂਹ ਦੀਆਂ ਟਿੰਡਾਂ ਓ ! ਕਦੀ ਉਪਰ ਤੇ ਕਦੀ ਹੇਠਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਅਕਲ ਦਾ ਧੁਰਾ ਚਲਦਾ ਏ, ਪਰ ਹਾਇ ! ਉਹਨੂੰ cf. Alfred Noyes "The Unknown God 1934" "The agnostics have no belief in real values. They are going over to analyse what was meant for synthesis and where they should be creating or interprevasive of life, in its fulness, they offer us critical dissections and the disinte- grated relics of a post-mortem."<noinclude></noinclude> gbblbsvj2p8bu29zdwtjixlmu4snc5v 250 74264 236650 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਥੇ ਗੁਣ ਆਪੇ ਲਾੜੇ ਪਿਛੇ ਜੈਵ ਬਣਾਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ! ਇਹ ਵੇ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ ਦੀ ਅਗਾਧ ਗਤੀ, ਅਕਹਿ ਕਥਾ, ਚੋਜ, ਕਰਾਮਾਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਮੌਜਜ਼ਾ-ਇਸ ਨੂੰ ਓਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ ਂ। ਜੋ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਥੇ ਗੁਣ ਆਪੇ ਲਾੜੇ ਪਿਛੇ ਜੈਵ ਬਣਾਈ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ! ਇਹ ਵੇ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ ਦੀ ਅਗਾਧ ਗਤੀ, ਅਕਹਿ ਕਥਾ, ਚੋਜ, ਕਰਾਮਾਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਮੌਜਜ਼ਾ-ਇਸ ਨੂੰ ਓਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ ਂ। ਜੋ ਇਕ ਇਕ ਸੀਲ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਨੇ ਉਹ ਇਹ ਫੜਣ ਤਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵੇਰ ਘੁਸ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਪਰ ਇਕ ਗੁਣ ਪਕੜ ਕੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸਮਜਦਾ ਸਗੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਫਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗਿੜਗੜਾਉਂਦੇ ਨੇ । ਪਰ ਜਿਥੇ ‘ਨਾਮ’ ਦੀ ਗੰਗਾ ਆਉਂਦੀ ਏਂ ਉਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਧਾ ਪੀਤਾ, ਭਾਵ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ' ਸਮੇਟਣ ਵਾਲੀ ‘ਸਰਮ’ (Humilty)—ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਵਰਨਣ ਅਸੀਂ ਅਗ ਚਲ ਕੇ ਕਰਾਂਗੇ, ਪਰ ਇਥੇ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰਨਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਇੰਸ ਤੇ ਇਖਲਾਕ ਮਾਰਗ ਭਾਵੇਂ ਚੰਗੇ ਨੇ, ਪਰ ਆਤਮਕ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਕੜਣ ਲਈ ਖੁੰਢੇ ਨੇ, ਛਾਨਣੀ ਕੀਕਣ ਪਕੜ ? . ਜੁ ਛਾਣਬੀਨ (Analytic) ਮਾਰਗ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਚਲਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਚ ਭਰਮਦੇ ਨੇ, ਭੁਲ ਭਲਈਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ । ਓ ਅੰਧਿਆਰ ਨੂੰ ਪੜਪੀ ਪੜੱਪੀ (ਕਣਕ ਮਿਨਣ ਵਾਲੀ ਕੁਪੀ) ਬਾਹਰ ਇੰਝ ਕਢਦੇ ਨੇ, ਜੀਕਣ ਝੱਲੀ ਜੱਟੀ ਸਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਅੰਧਿਆਰ ਨੂੰ ਕੁਪੇ ਭਰ ਢੋਂਦੀ ਸੀ-ਪਰ ਵੇਖੋ ਨਾ ਨਵੀਂ ਨੂੰਹ ਦੀ ਸਿਆਣਪ, ਉਸ ਨੇ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ‘ਦੀਵਾ' ਬਾਲ ਕੇ ਸਾਰਾ ਹਨੇਰਾ ਇਕ ਖਿਣ ਵਿਚ ਹੂੰਝ ਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁਟ ਕਢਿਆ। ਸੋ ਇੰਝ ਹੀ ‘ਸੂਰਤੀ' ਉਹ ਦੀਵਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਦਮਕ (Blaze) ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਧਿਆਰ ਕਢ ਮਾਰਦਾ ਹੈ—ਨਿੱਕੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਹੜਪ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ- tt<noinclude></noinclude> 4ziqx4cmlshs71df8vibkpefsvoqggp 250 74265 236651 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿਥੇ ਬਿਸਰਾਮ ? ਓ ਅਕਲ ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਰਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਕਦੇ ਕਚੇ ਗਾਨੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਕਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੂਖਣ ਪਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਡਰਨਾ ਵਾਂ, ਮੈਂ ਡਰਨਾ ਵਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਲਾੜਾ (ਕਾਲ, ਜੋ ਅਕਲ ਦਾ ਮਾਨੋਂ ਖਸਮ ਹੈ, ਅਕਾਲ ਹੈ ਸੁਰਤੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿਥੇ ਬਿਸਰਾਮ ? ਓ ਅਕਲ ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਰਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ, ਕਦੇ ਕਚੇ ਗਾਨੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਕਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੂਖਣ ਪਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਡਰਨਾ ਵਾਂ, ਮੈਂ ਡਰਨਾ ਵਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਲਾੜਾ (ਕਾਲ, ਜੋ ਅਕਲ ਦਾ ਮਾਨੋਂ ਖਸਮ ਹੈ, ਅਕਾਲ ਹੈ ਸੁਰਤੀ ਦਾ ਲਾੜਾ) ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਸੀ :- ‘ਜਿੰਦ-ਵਹੁਟੀ ਮਰਣ-ਵਰ ਲੈ ਜਾਸੀ ਪਰਣਾਇ । ਹੈ (ਸ਼ਲੋਕ ਫਰੀਦ) ਓ ਗੁਰੂ', ਓ ਐਂਡੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ! ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਦੇ ਅਗਿਣਤ ਗੇੜਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾ ਤੂੰ ਮੈਂਡਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ-ਬਾਬਾ, ਮੈਨੂੰ ਹੁਸੜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਆਖਦਾ ਏ : ਕਰਮ ਚੰਗ ਨੇ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲ ਕਾਲਾ ਕੁਲ-ਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਜ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਉਹ ਯਮ-ਰਾਜ (ਕਾਲ ਦਾ ਡਰਾਵਣਾ ਰੂਪ) ਧਰਮ-ਰਾਜ (ਕਾਲ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ) ਹੋ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲੇ-ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਚ ਦੀ ਸਚੀ ‘ਧਰਮਸਾਲ' ਏ ‘ਕਰਮੀ ਕਰਮੀ ਹੋਇ ਵੀਚਾਰ।' ਜਹਾ ਤੂੰ ਬੀਜੇਂਗਾ, ਤੇਹਿਆ ਤੂੰ ਲੁਣਾਂਗਾ, ਓ ਵਾਢੀਆ !.....ਹੱਥ ਜਾਂ ਨਕ ਰਗੜ ਕੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ‘ਉਹ ਸੁਘੜ-ਸੁਜਾਣ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਸਦਾ ? ਪਤਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਣ ਹੋਣ ਦਾ ਢੰਗ । ਕਾਲ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਂਡਾ ਗੁਬਾਰ, ਓਹ ਹੁਸੜ, ਓ ਘੁਪ ਗਿਚੀ ਘੁਟਣਾ ਨਹੀਂ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕੇ, ਓ ਜਾਣੀ-ਜਾਣ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਏਂ ਮੈਂਡੀ ਵਿਥਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਥਥਲਾਉਂਦਾ ਏਂ, ਹਾਂ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਬਕ ਪੜਾਉਂਦਾ ਏਂ ? ਤਾਂ ਨੂਰੋਨੂਰੀ ਮੁਖੜੇ ਵਾਲੜੇ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ : ਵੇਖ, ਓਏ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ, ਵੇਖ ਔਹ 'ਦਰਬਾਰ' (ਵੇਖੋ ਤਸਵੀਰ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਦੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਜੇ ਪਾਸੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ੭੮<noinclude></noinclude> ohhtjnd656lanzctw1630u8bws3t9te 250 74266 236652 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾ-ਮੇਸਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੀਸਾਣੁ,—‘ਨਾਮ' ਨੀਸਾਣੁ ! ਓ ਕੇਸਰੀ-ਟਿੱਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆ, ਦੂਲਿਆ ! ਅਜ ਤੇ ਮੈਂਡੋ ਸਿਰ ਚੌਕੁੰਟੀ ਛਤਰ ਛਾਇਆ ਵ, ਤੇ ਮੈਂਡੇ ਦੁਖ, ਕਲ੍ਹਾ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਹੁਸੜ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਸਭ ਕਾਫੂਰ ! ਓ ਜਪੁ-ਨੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾ-ਮੇਸਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨੀਸਾਣੁ,—‘ਨਾਮ' ਨੀਸਾਣੁ ! ਓ ਕੇਸਰੀ-ਟਿੱਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆ, ਦੂਲਿਆ ! ਅਜ ਤੇ ਮੈਂਡੋ ਸਿਰ ਚੌਕੁੰਟੀ ਛਤਰ ਛਾਇਆ ਵ, ਤੇ ਮੈਂਡੇ ਦੁਖ, ਕਲ੍ਹਾ ਕਲੇਸ਼ ਤੇ ਹੁਸੜ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਸਭ ਕਾਫੂਰ ! ਓ ਜਪੁ-ਨੀਸਾਣ, ਕਲੂ- ਕਾਲ ਦੀ ਜਾਨ, ਹਾਇ ! ਤੈਂਡੇ ਤੋਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਐਨੀ ਦੇਰ ਵਾਂਜਿਆ ਰਿਹਾ ! ਓਏ ਇਹ ਜਨਮ ਨਹੀਂ, ਐਡੇ ਜੁਗ ਸੈਲ ਜੁਗ ! ਓ ਲੰਮੇ ਲਮੂਤਰੇ ਜੁਗ ! ਕਈ ਉਤਪਤਾਂ, ਕਈ ਪਰਲੋ, ਮੈਂ ਗਿਣਤ ਨਾ ਜਾਏ ਗਣੀ ! ਓ ਜਪ-ਨੀਸਾਣ, ਓ ਮੈਂਡਾ ਜੀਵਨ ਅਮਾਨ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਮੁਏ ਹੋਏ ਅਮਾਨ ਨੂੰ ਪਕੜੀ ਰਖਿਆ, ਓਏ ਲਖ ਨੂੰ ਛਡ ਕਖ ਨੂੰ ਪਕੜਿਆ ! ਹਾਇ ! ਸੋਨ-ਚਿੜੀ ਛਡ ਤ੍ਰਿਡੀ ਨੂੰ ਚਾ ਪਕੜਿਆ ! ਓ ਅਕਲ ਬੇਈਮਾਨ !! ਓ ਜਪ-ਨੀਸਾਣ ! ਹੁਣ ਮੈਂਡਾ ਧਰਮ-ਈਮਾਨ ! ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਪੈਰ ਕਾਰ ਹਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁਜਾਰੀ ਹਾਂ ! ਓ ਜਪ-ਨੀਸਾਣ, ਮੈਂਡੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਤੂੰ, ਏਸ ਪਿੰਡੇ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਏਂ! ਧੜਕਦੀ, ਉਠਦੀ ਤੇ ਲਟ ਲਟ ਕਰਦੀ ! ਓ ਜਪ ਨੀਸਾਣ ! ਓ ਜੀਵਨ-ਆਣ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵਣ-ਤ੍ਰਿਣ ਤਿਭਵਣ ਏ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਏ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ! ਓ ਜਗਜੀਵਣ ਨੀਸਾਣਾ ! ਓ ਜਪੁ ਨੀਸਾਣ, ਮੈਂਡੀ ਆਨ, ਬਾਨ, ਸ਼ਾਨ ! ਓ ਤਰੈਲੋਕੀ ਦੀ ਕਲਗੀ ! ਤੈਂਡੀ ਛਬੀ, ਤੈਂਡੀ ਕਲਗੀ- ਜਿਗੇ ਨਾਲ ਬਧੇ ਹੋਏ ਨੀ ਉਹ ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ, ਗੈਣਾਰੇ ! ਓ ਜਪ-ਨੀਸਾਣ, ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਖਾਣ, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਤ੍ਰਿਪ ਤ੍ਰਿਪ ਕਰਦੀ ਏ ਓ ਸਵਾਂਤੀ-ਬੂੰਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਹਨਾ ਹਾਂ-ਓਹ ਬਾਬਾ, ਤੈਂਡਾ ਦਸਿਆ ਹਇਆ, ਉਹ ਪੰਚ-ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਸਚ-ਮੁਚ ਵੇਹਨਾ ਹਾਂ । ਤੇ ਉਥੇ ਨਿਝਰ-ਝਰੀ ਬਰਖਾ ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਵਾਂ, ਓਏ to<noinclude></noinclude> jw5jodqskuxxjtnc2wt44man0ame6pj 250 74267 236653 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਗਾ, 'ਓਂ ਕਢਿਆ, ਓ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ! ਉਥੈ, ਹਾਂ ਪਾਰ ਉਥੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਤਾ ਕੁ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੂੰ ਹੁਣ ਪਾਇਆ ਵੇ, ਹਾਂ ਉਥੇ, ਇਹ ਕਚੇ ਪਕਿਆਈ ਪਾਵਨੇ ਨੇ—ਕਚ ਪਕਾਈ ਉਥੈ ਪਾਇ ਉਥੇ ਕਾਗ ਨਹਾ ਹੰਸ ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਗਾ, 'ਓਂ ਕਢਿਆ, ਓ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ! ਉਥੈ, ਹਾਂ ਪਾਰ ਉਥੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਤਾ ਕੁ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੂੰ ਹੁਣ ਪਾਇਆ ਵੇ, ਹਾਂ ਉਥੇ, ਇਹ ਕਚੇ ਪਕਿਆਈ ਪਾਵਨੇ ਨੇ—ਕਚ ਪਕਾਈ ਉਥੈ ਪਾਇ ਉਥੇ ਕਾਗ ਨਹਾ ਹੰਸ ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ ਨੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਸੁਜਾਖੇ, ਪਿੰਗਲੇ ਪੁਰੀ-ਪੂਰਨ | ਹੋ ਜਾਨੇ ਨੇ ਬਾਬਾ ! ਤੂੰ ਸਚ ਆਹਨਾਂ ਵੇਂ, ਪਰ ਹਾਇ ਮੈਂ ਕਾਗ-ਕਾਲਾ, ਮੈਂ ਅਥਰਿਆ ਖੋਤਾ, ਮੈਂ ਪੈਰ ਬੱਧਾ ਖਰ ਹਾਇ ਮੈਂ ਡੁਬਾ, ਮੈਂ ਖੁਥਾ, ਮੈਂ ਥਿੜਕਿਆ, ਮੈਂ ਢੱਠਾ, ਕੰਕਣ ਉਥੇ ਅਪੜਾਂ ? ਤੇ ਕੀਕਣ ਉਹ ਪਕਿਆਈ ਪਾਵਾਂ ? ਤਾਂ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਨੇ ਹਥ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ ਸਹਜ ਪਕੇ ਸੋ ਮੀਠਾ ਹੋਇ। ਉਠ ਖੜ ! ਟੂਰ, ਵੰਜ ਤੇ ਅਪੜ ਓਥੇ, ਹਾਂ ਓਥੇ ਜਿਸ ਦਾ ਇਕ ਅਗੇਤਰਾ ਤੈਂ ਡਿਠਾ ਏ ਅਜ ਹਾਂ ਲਕ ਬੰਨ੍ਹ ਤੇ ਟੁਰ, ਪੜਾ ਪੜ ਟੁਰ, ਉਡਣ ਦੀ ਨਾ ਠਾਣ, ਜੋ ਉਡਦੇ ਨੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਡਿਗਦੇ ਨੇ, ਤੂੰ ਟੁਰ, ਓ ਰਾਹੀਆ, ਓ ਪਾਂਧੀਆ ਂ ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਉਥੇ ਅਪੜਾਂਗਾ ਤੇ ਵੇਖਾਂਗਾ | ਜੋ ਕੀਕਣ ‘ਕਾਂ ‘ਹੰਸ' ਬਣਦੇ ਨ ਕੀਕਣ ਕਾਲੀ ਕੋਇਲ ਰੰਗ ਕੇ ਪਿਰਉਂ ਪਿਰਉਂ ਟੇਰਦੀ ਉ ? ਕੀਕਣ ਹੰਸ ਕੌਧਰਾ ਛਡ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦੇ ਨੇ ? ਹਾਂ ਕੀਕਣ ਜੀਵਣਾਂ ਸੀਵਣ ਹੋਂਦੀਆਂ ਨੀ ਫਾਟਿਆਂ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੇ ਬਝਦ' ਏ ਸਿਰ ਤੇ ਮੁਕਟ, ਅਤੇ ਮਥੇ ਤੇ ਸਿਹਰਾ-ਓ ਕਚਿਆ ਹੈ ਪੱਕਾ-ਪਰ ਕੱਚ ਪਕਾਈ ਓਥੈ ਪਾਏ"ਇਹ ਧਰਮ ਖੰਡ ਤੋਂ ਟੱਪ ਸਚ ਖੰਡ ਦੀ ਖੇਡ ਊ-ਤੂੰ ਆਪੇ ਜਾਣੇਂਗਾ, ਜਦ ਉਥੇ, ਹਾਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਗਾ : “ਨਾਨਕ ਗਇਆ ਜਾਪੈ ਜਾਇ’—ਜੋ ਜਾਏਗਾ (ਜਾਇ) ਉਥੇ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਆਪੇ ਜਾਪੇਗਾ (ਜਾਪੈ<noinclude></noinclude> jz3gsuouyqzax7ceaw46osc8ghwouvv 250 74268 236654 2026-09-27T07:24:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੈ, ਕਢ ਲੈ ! ਓ ਸੁਚੇਤ-ਪਾਤਣੀ ਮੈਨੂੰ ਕਢ ਲੈ :- ਲੰਮੀ ਲੰਮੀ ਨਦੀ ਵਹੈ ਕੰਧੀ ਕੇਰੇ ਹੇਤਿ ॥ ਬੇੜੇ ਨੋ ਕਪਰੁ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜੇ ਪਾਤਣ ਰਹੈ ਸੁਚੇਤਿ (ਸਲੋਕ ੮੬) ਮੈਂ ਅਕਲ ਨੂੰ ਛੁਟਿਆਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਡਿਆਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹੋ ਸਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੈ, ਕਢ ਲੈ ! ਓ ਸੁਚੇਤ-ਪਾਤਣੀ ਮੈਨੂੰ ਕਢ ਲੈ :- ਲੰਮੀ ਲੰਮੀ ਨਦੀ ਵਹੈ ਕੰਧੀ ਕੇਰੇ ਹੇਤਿ ॥ ਬੇੜੇ ਨੋ ਕਪਰੁ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜੇ ਪਾਤਣ ਰਹੈ ਸੁਚੇਤਿ (ਸਲੋਕ ੮੬) ਮੈਂ ਅਕਲ ਨੂੰ ਛੁਟਿਆਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਡਿਆਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹੋ ਸਾਡਾ ਦੀਵਾ, ਇਹੋ ਸਾਡਾ ਲੈਂਪ ਤੇ ਸਾਡੀ ਲਾਲਟੈਨ ਏ । ਪਰ ਮੈਂ ਪੁਛਨਾ ਹਾਂ, ਕੀ ਇਹ ਅਕਲ ਸਾਨੂੰ 'ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ? ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਟਾਪੂ-ਟਪ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੋਢ ਤੇ ਲੈ ਜਾਏ, ਪਰ ਹਾਇ ਹਾਇ ! ਉਹ ਸਾਗਰ ਕੌਣ ਟਪਾਏ, ਉਹ ਚੌਰਾਸੀ ਦਾ ਚੌਪਾਸੀਂ ਫੁੱਲਿਆ ਸਾਗਰ ' ਤੇ ਕੀ ਇਹ ਅਕਲ ਸਾਨੂੰ ਮੁੱਖ-ਮਾਰਗ ' ਤੇ ਪਾ ਸਕਦੀ ਏ ? ਕੀ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਦਸਦੀ ਏ ? ਹਾਂ ਇਕ ਸਿਆਣੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਹ ਚਲਦੇ ਦਸੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਠ-ਖੰਭੇ ਚਰਖੇ (Right fold Path of Budha) ਦੇ ਲਛਣ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੱਤ ਦਾ ਮੁਤਾਲਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂਡੇ ਵਾਂਗ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਨੇ, ਇਸ ਰਾਹ ਵਿਚ ਭੁਲ- ਭੁਲੱਈਆਂ, ਇਸ ਰਾਹ ਦੀਆਂ ਭੀੜੀਆਂ ਤੇ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ, ਨਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਅੰਧਿਆਰ ਨਾ ਮੁਕਣ ਵਾਲੜੇ ! ਓ ਬੁਧ ਤੈਂਡੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਠ ਰਾਹ, ਸੀਲ ਸੰਜਮ ਦੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਦੋ ਨਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਵੀਹ ਵੀਹ ਅੰਗ, ਤੀਹ ਤੀਹ ਅੰਗ -ਹਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅੰਗ ! - cf. 'Dialogues of the Buddha' by Rhys Davids wherein he gives classification of Sila (Morality) in the following headings of which only a few are quoted (ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਸਫੇ ਤੇ ਦੇਖ) ੭੫<noinclude></noinclude> jm9qk8lbfow2poi44lwjcn2f048cjo0 250 74269 236655 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" ਦਿਸਦੇ ਹੋ ਸਚੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂਡਾ ‘ਨਰ-ਹਰਿ' ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵਸਨਾਵੇਂ ! ਓ ਸਾਡੀ (See Bergson's “Creative Revolution" ) ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਏ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ ਏ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਲਪਦਾ ਏ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭਜਦਾ ਏ ! ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" ਦਿਸਦੇ ਹੋ ਸਚੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂਡਾ ‘ਨਰ-ਹਰਿ' ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵਸਨਾਵੇਂ ! ਓ ਸਾਡੀ (See Bergson's “Creative Revolution" ) ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਏ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ ਏ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਲਪਦਾ ਏ ਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭਜਦਾ ਏ ! ਓ ਅਣੋਖੇ-ਆੜੀਆ ! ਓ ਮੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਵਸਿਆ, ਗਗਨ ਵਸਿਆ, ਓ ਮੈਂਡੇ ਪਰੀ-ਪੂਰਨਾ, ਜ਼ੋਰ ਤੈਂਡਾ ਏ ਪਰ ਨਾ ਮੈਂਡਾ ਏ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਹੋਏ ਹੋਏ ਜੋ ਇਕੋ ! ਓ ਘਟ-ਘਟ ਵਾਸੀ, ਸਰਬ ਨਿਵਾਸੀ ਘਟ ਬਿਨਸੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਵੋਂ ਉਥੇ ਦਾ ਉਥੇ ! ਓ ਅਣੋਖੇ ਗਗਨਾ- ਆਕਾਸ਼ ਗਗਨ ਪਾਤਾਲ ਗਗਨ ਚਹੁਦਿਸਿ ਗਗਨ ਰਹਾਇਲੇ । ਆਨੰਦ ਮੂਲ ਸਦਾ ਪੁਰਖੋਤਮ ਘਟ ਬਿਨਸੈ ਗਗਨ ਨਾ ਜਾਇਲੇ ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ॥ ਕਾਇਆ ਕੀਨੀ ਤਤੁ ਕਹਾ ਤੇ ਕੀਨੁ ਰੇ ॥ ਕਰਮਬੱਧ ਤੁਮ ਜੀਉ ਕਹਤ ਹਹੁ ਕਰਮਹਿ ਕਿਨ ਜੀਉ ਦੀਨ ਰੇ । ‘ਹਰਿ' ਮਹਿ ‘ਤਨ' ਹੈ,'ਤਨ' ਮਹਿ 'ਹਰਿ' ਹੈ ਸਰਬ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨ ਛੋਡਉ ਨਿਰੰਤਰਿ ਸੋਇ ਰੇ ॥ 'ਸਹਜੇ' ਹੋਇ ਸੁ ਹੋਇ ਰੇ । (ਗੌਂਡ ਕਬੀਰ ਜੀ) ('ਗਗਨ' ਪਰੀ-ਪੂਰਨ, ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਜੋ ਘਟ ਟੁਟਣ ' ਤੇ ਨਹੀਂ ਟੁਟਦਾ ਜੀਕਣ ਆਕਾਸ਼ ! ਹਾਂ ਉਹ ਵੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਮੁਢ) ਓ ਕਰਮ-ਮੰਡਲ 'ਨਰ ਹਰਿ' ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓ ‘ਧਰਮ-ਖੰਡ' ਧੰਨ ਤੈਂਡੀ ਕਰਮ-ਖੰਡਣੀ ਨੀਂਹ ! ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਿਆ ਪਹਿਲਿਆ ਪਉੜਿਆ, ਬਲਿਹਾਰ ! ੯੪<noinclude></noinclude> f7gedc58ab9sg82n8p6rwf4sk9911pc 250 74270 236656 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>t. ਪਰ ਉਹ ਅਕਲ, ਰਾਣੀ ਏਸ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ? ਏਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਵੇ, ਜੁ ਅਕਲ ਇਕ ਮੋਟੀ ਫੋਟੋ ਮਸ਼ੀਨ ਬਣੀ ਏ, ਜੋ ਰੁੜ੍ਹਦੇ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਕਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ (Snepshorts) ਲੈਂਦੀ ਏ । ਏਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੀ ਕੁਝ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>t. ਪਰ ਉਹ ਅਕਲ, ਰਾਣੀ ਏਸ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ? ਏਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਇਹ ਵੇ, ਜੁ ਅਕਲ ਇਕ ਮੋਟੀ ਫੋਟੋ ਮਸ਼ੀਨ ਬਣੀ ਏ, ਜੋ ਰੁੜ੍ਹਦੇ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਕਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ (Snepshorts) ਲੈਂਦੀ ਏ । ਏਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੀ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਏ, ਠਹਿਰ ਠਹਿਰ ਕੇ ਵੇਖਦੀ ਏ ਫਿਰ ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਟੋਟੇ ਕਰਦੀ ਏ। ਵੱਖੂ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵਖਿਆ ਗਿਆ (Subjzct object and know ledue)—ਹਾਂ ਜੁ ਕੁਝ ਅਕਲ ਕਹਿੰਦੀ ਤੇ ਵੇਖਦੀ ਏ ਉਹ ਤਿੰਨ ਟੋਟੇ ਕਰ ਕੇ ਵੇਂਹਦੀ ਏ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਇੰਸ-ਜਗਤ ਵਿਚ ਇਹ ਕੱਟ-ਵੱਢ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਥੂਲ-ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥੂਲ ਕੈ ਚੀ ਹੀ ਕੱਟ ਸਕਦੀ ਏ ।ਪਰ ਆਤਮਕ-ਜਗਤ ਤਿੰਨ ਟੰਗਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੁਰੀਆ-ਅਤੀਤ ਏ, ਇਹ ਇਕੋ ਇਕ (Sy thek c whie) ੲ ਜੀਕਣ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਚਿੱਟੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਧੀ ਏ-ਉਸ ਅਣਕੱਟੀ ‘ਜੋਤ' (ਆਤਮਾ) ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਿਰਤੀ 'ਅਕਲ' ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ 'ਸੁਰਤੀ (Intuition) ਏ। ਜੋ ਏਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਪਕੜਦੇ ਨੇ ਉਹ ਅੱਠ-ਅੰਗ ਚਰਖੇ (Eighted Path) ਦਾ ਲੰਮ ਸਲੰਮਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਪਕੜਦੇ ਤੇ ਨਾ ਭੁਲ ਭੁਲੱਈਆਂ ਵਿਚ ਵੜਦੇ ਨੇ, ਓ ਸਭੇ ਗੁਣ, ਸਭੋ ਸੀਲ ਤੇ ਸੰਜਮ, ਇਕੋ ਚੁੰਬਕ-ਕਲਾ ਨਾਲ ਚੁਕ ਲੈਂਦੇ ਨੇ । ਵੇਖੋ ਜੇ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬੂਰੇ ਨੂੰ ਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀੜੀ ਵਾਂਗ ਇਕ ਇਕ ਕਿਣਕਾ ਚੁਕਣਾ ਪਵੇਗਾ ਪਰ ਚੁੰਬਕ-ਪੱਥਰ (Magnet) ਲਿਆਵੋ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ-ਦਾਣੇ ਝਟ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ । ਸੋ ਕੁਝ ਇੰਝ ਹੀ ਜਿਥੇ ਨਾਮ-ਨਿਧਾਨ ਦਾ ਚੁੰਬਕ ਪੱਥਰ ਆਂਵਦਾ ਏ ԷՉ<noinclude></noinclude> l756bujd9fqyz2hekn62rywz6p1puyw 250 74271 236657 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਏ ਉਹੋ, ਹਾਂ ਕਰਣ-ਕਾਰਣ ਏ ਉਹੋ- ਮੋ ਕਉ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੋ ਸਮਝਾਵੈ ॥ ‘ਕਰਤਾ’ ਹੋਇ ਜਨਾਵੈ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਜਾਨਤ ਕਿਛੁ ਇਨਹਿ ਕਮਾਨੋ ਜਪ ਤਪ ਕਛੂ ਨ ਸਾਧਾ ॥ ਦਹਦਿਸ ਇਹੁ ਮਨੁ ਦਉਰਾਇਓ ਕਵਨ ਕਰਮ ਕਰਿ ਬਾਧਾ ॥ ਮਨ ਤਨ ਧਨ ਭੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਏ ਉਹੋ, ਹਾਂ ਕਰਣ-ਕਾਰਣ ਏ ਉਹੋ- ਮੋ ਕਉ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੋ ਸਮਝਾਵੈ ॥ ‘ਕਰਤਾ’ ਹੋਇ ਜਨਾਵੈ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅਨਜਾਨਤ ਕਿਛੁ ਇਨਹਿ ਕਮਾਨੋ ਜਪ ਤਪ ਕਛੂ ਨ ਸਾਧਾ ॥ ਦਹਦਿਸ ਇਹੁ ਮਨੁ ਦਉਰਾਇਓ ਕਵਨ ਕਰਮ ਕਰਿ ਬਾਧਾ ॥ ਮਨ ਤਨ ਧਨ ਭੂਮਿ ਕਾ ਠਾਕੁਰ ਹਉ ਇਸ ਕਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ॥ ਭਰਮ ਮੋਹ ਕਛੁ ਸੂਝਸਿ ਨਾਹੀ ਏਹ ਪੈਖਰ ਪਏ ਪੈਰਾਂ ॥ ਤਬ ਇਹੁ ਕਹਾ ਕਮਾਵਨ ਪਰਿਆ ਜਬ ਇਹ ਕਛੂ ਨਾ ਹੋਤਾ ॥ ਜਬ ਏਕ ਨਿਰੰਜਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਪ੍ਰਭ ਸਭ ਕਿਛੁ ਆਪਹਿ ਕਰਤਾ ॥ 11 ਬਸ ਇੰਝ ਹੀ ਨਰ-ਹਰਿ ਦੁ-ਮੂੰਹ ਵੇ, ਨਾਲੇ ਮਨ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਨਾਲੇ ਪਰੀ-ਪੂਰਣ ਆਤਮਾ ਵਲ-ਇਹਨੂੰ ਜੀਵਨ ਆਤਮਾ ਆਖੇਂ, ਉਨਮਨ ਆਖੇਂ, ਕੁਝ ਆਖੋ, ਪਰ ਇਹ ਹੈ ਦੋ-ਮੂੰਹਾ । “ਅਪਨੇ ਕਰਤਬ ਆਪੇ ਜਾਨੈ ਜਿਨੈ ਜਿਨੁ ਇਹੁ ਰਚਨੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕਰਣਹਾਰ ਹੈ ਆਪੇ ਸਤਿਗੁਰ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਇਆ (ਗਉੜੀ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਜਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਬਣੀ ਤਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ? ਓ ਜਾਣੀ-ਜਾਣ ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਜਾਣਿਆ, ਪਹਿਚਾਨਿਆ ! ਓ ਕਰਣ-ਕਾਰਣ ਪਿਤਾ ! ਜੇ 1. Spineza ९२ 'No finite thing can be the cause of itself hence either it is caused by an infinite thing or there must be an infinite regress."<noinclude></noinclude> pw40wdi8m04gnrzo66rfyhz9r60w1i6 250 74272 236658 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਅੰਧਿਆਰੇ ਦੀਪਕ ਚਾਹੀਏ ॥ ਇਕ ਵਸਤੁ ਅਗੋਚਰ ਲਈਏ।” ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਮਨ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ‘ਨਾਮ ਦੀ ਬਲਦੀ ਦੀਵਟ ਤੇ ਸੂਰਤੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਇਹ ਵੇ ਬਿਹੰਗਮ ਮਾਰਗ (ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਵਾਂਗ ਉਡਣਾ ਭਾਵ ਸੁਰਤੀ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਫੜਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਅੰਧਿਆਰੇ ਦੀਪਕ ਚਾਹੀਏ ॥ ਇਕ ਵਸਤੁ ਅਗੋਚਰ ਲਈਏ।” ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਮਨ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ‘ਨਾਮ ਦੀ ਬਲਦੀ ਦੀਵਟ ਤੇ ਸੂਰਤੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ਇਹ ਵੇ ਬਿਹੰਗਮ ਮਾਰਗ (ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਵਾਂਗ ਉਡਣਾ ਭਾਵ ਸੁਰਤੀ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਫੜਣਾ), ਰੀਂਗਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰਨਾ ਅਗਮ ਅਗਾਧ ਵਿਚ। ਓ ‘ਨਾਮ' ਤੈਂਡੀ ਅਚਰਜ ਕਲਾ ! ਓ ਧਰਮ ਖੰਡ ਢੀਂਡੀ ਨਵੀਂ ਨੂੰਹ ! ੯. ਓ ਬਖਸ਼ਿੰਦ-ਬਾਬਾ ! ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਦੂ ਮਮੀਰਾ, ਅਣੋਖਾ ਸੁਰਮਾ, ਮੈਂਡੀ ਅਖ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਡਿੱਠਾ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਹਨਾ ਵਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਈਂ ਬਾਹਰ ਏਂ, ਹਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ! ਓ ਸੂਰਜ, ਜਿਹੜਾ ਚਮਕਦਾ ਏ ! ਓ ਚਨਾ ਜਿਹੜਾ ਚਮਕਦਾ ਈ ਰਾਤੀਂ ! ਏ ਤੈਂਡੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਣੀ, ਓ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਤਾ, ਤੂੰ ਛਣਕੇ ਆਵਨੀ ਏਂ- ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੀ ਥਾਣੀਂ ਵੇਖਨਾ ਈਂ, ਪਾਰ, ਜਿਥੇ ਵਸਨੀ ਏ ਜੋਤ, ਬ੍ਰਹਮ-ਜੋਤ ! ਤੇ ਓ ਜੋਤ ਤੂੰ ਵੇਂ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਖੀ ਹਰ ਜਾਤ ਵਿਚ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ‘ਨਾਮ’ ਜੋਤ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਤਦ ਇਹਨੂੰ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਹਰ ਢੰਗ, ਹਰ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ- 1. Cf W. Blake :- "I question not my corporeal eye any more than I would question a window concerning a sight. I look through it and not with it," tť<noinclude></noinclude> g2luakszjikmfd8cvskizdichon11jj 250 74273 236659 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਪਰ ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਸੱਚ ਹੈ । ਇਹ ਆਪਾ-ਖੁਦ ਵੱਡਾ-ਆਪਾ ਲਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਡੇ ਆਪੇ ਦਾ ਖਾਸਾ ਉਸ ਦੀ, ਮੋਹਰ-ਨਦਰ ਹੈਂ। ਹਾਂ ਉਹ ਏ ਅੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ, ਮੈਂਡੇ ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ, ਓ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ! ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਪਰ ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਸੱਚ ਹੈ । ਇਹ ਆਪਾ-ਖੁਦ ਵੱਡਾ-ਆਪਾ ਲਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਡੇ ਆਪੇ ਦਾ ਖਾਸਾ ਉਸ ਦੀ, ਮੋਹਰ-ਨਦਰ ਹੈਂ। ਹਾਂ ਉਹ ਏ ਅੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ, ਮੈਂਡੇ ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ, ਓ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ! ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸਮਝ ਕੇ ਬਾਹਰ ਭਟਕਨੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਦ ਸੁਰਤੀ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਗੂੜ੍ਹਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਅੰਦਰਾਂ ਹੀ ਲਭਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ ਕੀ ਹੈ ? ਇਹ ਨਵੀਂ ਕਾਢ ੲ-ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਗਵਾਚ ਗਿਆ ਏ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਪਿਛੇ, (Religion is both discovery and recovery of our sidden Self Atman !) ਏਸ ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਨੂੰ ਜਾਣਣਾ, ਬਸ ਇਓਂ ਵੇ ‘ਧਰਮ—ਹਾਂ ਇਹ ਵੇ ਸਾਡਾ ‘ਧਰਮ- ਖੰਡ’-ਸਚ-ਖੰਡ, ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਉੜਾ ! 1.. Cf. Dean W. R. Mathcus "What is religion? Religion is the complete development of this intnition of 'responsiveness.' Religion from the earliest to the highest forms is a search for the satisfaction of human needs in the other The idea of τέ grace here takes the place of the idea of the power of human will......The “other' with which we are in relation is not wholly alien to our minds, since we succeed in knowing in Propessivcly.........The Divine is in man's consciousness, Mysterium tremendium et fascians, the Mystery which causes one to shudder and yet draws him towards Himself.<noinclude></noinclude> el2dkvtep9f3up2nxna9uaghamdp047 250 74274 236660 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਢਿਡ ਚੀਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਪਰ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਚਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਏ ਤੈਨੂੰ ਤੈਂਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ, ਸੌਖਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਔਖਾ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸੁੰਦਰ ਨਾਂ, ਨਰ-ਹਰਿ ! ਓ ਇਕ ਨਿਮਾਣੇ 'ਨਰ' ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਢਿਡ ਚੀਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਪਰ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਚਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਏ ਤੈਨੂੰ ਤੈਂਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ, ਸੌਖਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਔਖਾ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸੁੰਦਰ ਨਾਂ, ਨਰ-ਹਰਿ ! ਓ ਇਕ ਨਿਮਾਣੇ 'ਨਰ' ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਿਆ 'ਹਰੀ ਹਰਿਆਂ ਭਰਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਆਤਮ ਵਿਚੋਂ ਇਉਂ ਨਿਕਲਿਆ ਵੇਂ, ਜੀਕਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਿਚੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਚੁਕਿਆ ਕੌਲ-ਫੁਲ, ਯਾ ਜੀਕਣ ਮਾਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਲਕ ! ਓ ਪ੍ਰੀਤਮਾ, ਅਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ 'ਨਰ-ਹਰ' ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੁਭਾਵਨਾ ਵੇਂ,ਤਾਂ ਉਸ ਆਪਣੇ ਦੋ-ਮੂੰਹੇਂ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜੋ ਅਗੇ-ਪਿਛੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਲ ਤਕਦਾ ਏ! ਹਾਂ ਅਗੇ ਵਲ ਏ‘ਨਰ' ਓਹ ਮੈਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾ, ਅਕਲ- ਤਰਕੜੀ ਨਾਲ ਨਾਪਦਾ, ਨਾ ਘਟ ਨਾ ਵਧ, ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਠਰੱਮ ੨ ਕ ਪੈਰ ਧਰਦਾ, ਮਤਾਂ ਕਿਧਰੇ ਬਿੜਕ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਪਿਛਾਂ ਵਲ ਏ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅਸੰਗ-ਨਿਹੰਗ, ਕਾਲ-ਜਾਲ ਦੀ ਜੇਵੜੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ-ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ! ਜਦ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਵਲ ਤਕਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਬੱਧਾ ਹਾਂ, ਸੁਕਰਮ ਕੁਕਰਮ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਰਸੀਆਂ ਨਾਲ, ਪਰ ਮੁੜ ਕੇ ਜਦ ਅੰਦਰ ਵੋਹਨਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਡਣ-ਪੰਖੇਰੂ, ਉਡਦਾ ਖੇਡਦਾ, ਹਸਦਾ ਟੱਪਦਾ, ਸਦਾ ਸੁਤੰਤਰ, ਸਦਾ ਨਿਹਾਲ ! ਓ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾ ! ਓ ਝੂਠੀ ਕਰਮ ਫਿਲਾਸਫੀ ! ਆਓ ਮੈਂਡੇ ‘ਗੁਰ' ਬਾਬੇ ਪਾਸ ਤੇ ਸੁਣੋ 'ਕਰਣ-ਹਾਰ' 1. Soul is called 'Janus-Bifrons' because it has 2 faces (bi-fronts) and it is called Janus because like the month of January, it faces both the- old and the new year. ੯੧<noinclude></noinclude> i86wsoxnnyvxh14t5b43ni0uwzzyjci 250 74275 236661 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਬੈਸਾਈਂ ਤਾਂ ਬੈਸਾਂ ਸਵਾਮੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਠਏਂ ਤਾਂ ਉਠ ਭੱਜਾਂ, ਕਰਣ-ਕਰਾਵਣ ਆਪੇ ਤੂੰ ਏਂ, ਮੈਂਡਾ ਭਰਮ ਸਭ ਭੱਜਾ ! ਤੋਂ ਬਿਨ ਰਤਾ ਨਾ ਝੂਲੇ ਪਾਤਾ ! ਹਮ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ਇਆਨੜੇ ਤੈਂਡਾ ਰਤਾ ਨਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ਰਮਾ ! 'ਹਉਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਬੈਸਾਈਂ ਤਾਂ ਬੈਸਾਂ ਸਵਾਮੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਠਏਂ ਤਾਂ ਉਠ ਭੱਜਾਂ, ਕਰਣ-ਕਰਾਵਣ ਆਪੇ ਤੂੰ ਏਂ, ਮੈਂਡਾ ਭਰਮ ਸਭ ਭੱਜਾ ! ਤੋਂ ਬਿਨ ਰਤਾ ਨਾ ਝੂਲੇ ਪਾਤਾ ! ਹਮ ਮੂਰਖ ਮੁਗਧ ਇਆਨੜੇ ਤੈਂਡਾ ਰਤਾ ਨਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ਰਮਾ ! 'ਹਉਂ ਮਨਮੁਖ ਮੈਲੀ ਕਾਮਣੀ ਕੁਲਖਣੀ ਕੁਨਾਰਿ !' ਹਉ ਤਤੀ, ਹਉ ਮੁਤੀ, ਹਉ ਡੂਮਣੀ ਜਾਣਾ ਆਪਣਾ- ਆਪ ! ਓ ਕਰਣ-ਕਾਰਣਾ ਤੋਂ ਹੱਥ ਜੋਰ- “ਜਿਸੁ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ ਨ ਕੋਇ ॥ ਓ ਅੰਦਰ-ਵਸਿਆ, ਓ ਬਾਹਿਰ-ਵਸਿਆ, ਤੂੰ ਖਿਚਨਾ ਏਂ ਵਾਗਾਂ ਤੇ ਤਣਾਵਾਂ ਹਭੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆ, ਹਾਂ ਤੂੰ ਨਚਾਵੇਂ ਨਾਚ ਤੇ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਆਖਾਂ-ਮੈਂ ਪਿਆ ਆਪ ਨਚਨਾਵਾਂ !'-ਹਾਂ ਤੀਲਾ ਆਖੇਂ ਵਣ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਿਡਾਨਾ ਵਾਂ ਖੇਡਾਂ, ਬੂੰਦ ਆਖੇ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਭਰਨਾ ਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ! ਓਏ ਭੁਲਿਆ ‘ਨਰਾ’, ਇਹ ‘ਹਰੀ ਦੇਵ ਣਕਾ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਉਹ ਦੇਵੇ ਢੀਲ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਚੜ੍ਹੇ ਗੁਡ਼ੀ ਤੇ ਜੋ ਉਹ ਖਿਚੋ ਤਾਂ ਗੁਡੀ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿਗੇ ! ਓ ‘ਨਰ-ਹਰ' ਹਾਂ ਅਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੂਬ ਪਛਾਤਾ ਵ, ਤੂੰ ਮੇਰ ਵਿਚ ਏਂ ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ, ਗੁਥਮ-ਗੁਬਾ, ਜੋਟੜੇ, ਪੈਰ ਬਧੇ ਮੁੰਡ ਅਕੱਠੇ ਨਚਦੇ ਤੇ ਟਪਦੇ ਤੇ ਭਜਦੇ-ਹਾਂ ਪਰ ਤੂੰ ਉਹ ‘ਹਰਿ’ ਭਜਾਵਾਂ, ਨਚਾਵਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਾਵੇਂ— - “ਹੁਕਮਿ ਚਲਾਏ ਆਪਣੈ ਕਰਮੀ ਵਹੈ ਕਲਾਮ (ਸਾਰਗ ਵਾਰ ਮ: ੪) ਓ ‘ਨਰ-ਹਰਿ’ ਤੈਂਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਲਣੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਕਲਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਆਖਾਂ ਮੈਂਡੀ ਅਖ ਨਾਲ ! ਓ ਕਰਮ, ਤੁਸੀਂ ਓਹ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ, ਮੈਂਡੇ ਹੁਕਮੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ! ਓ ਪ੍ਰਛਾਵਿਓਂ, ਤੁਸੀਂ ੯੩<noinclude></noinclude> b82hu6xk80ibs39qw1ibk8hbwwu7v9b 250 74276 236662 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਕਰਨਾ ਆਪਿ ਕਰਾਵਨ ਆਪੇ' ਮੈਂਡੀ ਤੈਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ -ਓ ਨਰਹਰਿ ਨਾਮੁ, ਨਰਹਰਿ ਨਿਹਕਾਮੁ। २ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਬਸ ਏ ਵੇ ‘ਨਾਮ’ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਥ ਮਿਸ਼ਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦਸਦਾ ਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਕਰਨਾ ਆਪਿ ਕਰਾਵਨ ਆਪੇ' ਮੈਂਡੀ ਤੈਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ -ਓ ਨਰਹਰਿ ਨਾਮੁ, ਨਰਹਰਿ ਨਿਹਕਾਮੁ। २ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਬਸ ਏ ਵੇ ‘ਨਾਮ’ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਥ ਮਿਸ਼ਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦਸਦਾ ਏ ਦੂਜੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸੀਤਲਤਾ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਹਿਵੈ-ਰੁਤ ਫੇਰਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਬਿਨਾਂ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਹੁਸੜੇ ਤੇ ਭੌਂਦਲਦੇ ਹਾਂ—ਕਿਸੇ ਹਲਕੇ ਕੁਤੇ ਵਾਂਗ ਜੋ ਆਏ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਭ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਤੇ ਝਗ ਸੁਟਦਾ ਏ ! ਓ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ -ਭਾਂਬੜ ਤੈਨੂੰ ਠਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਸੀਤਲ-ਨਮ ਦੀ ਬਰਖਾ ਦੀ ਲੋੜ ਏ ! ਓ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕਾਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁਝਦੀ ! ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਦਿ ਇਹ ਤਾਂਘ ਏ, ਏ ਕਾਮਨਾ, ਏ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ! ਬੁਧ ਜੀ ਨੇ ਬੁਧੀ-ਬਿਛ ਹੇਠਾਂ ਬਹਿ ਕੇ ਇਸੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ : ਆਦਿ ਵਿਚ ਏ ਤਾਂਘ ਯਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਂ ਅਵਿਦਿਆ ਦੀ ਧੀ ਏ, ਅਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਨੇ ਉਹ ਸੰਕਲਪ-ਵਿਕਲਪ ਰੂਪੀ ਸੰਸਕਾਰ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੋਟਲੀ ਅਸੀਂ ਮਰਨ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਟੁਰਦੇ ਹਾਂ । ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫਿਰ ਉਪਜਦੀ ੲ ਚੇਤਨਤਾ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਕੁਤਿਆ ਆਪ ਹੀ ਓੜਦੀ ਏ, ਫਿਰ ਨਾ ਤੇ ਥਾਂ ਦੇ ਰੱਸੇ ਸਾਡੇ ਗਲ ਪੈਂਦੇ ਨੇ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਛੇਵਾਂ ਮਨ ਉਪਜਦਾ ਏ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ ਟੁਰਨ ਫਿਰਨ ਤੇ ਰਿੜ੍ਹਣ ਵਾਲੇ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਸਪਰ ਪਰਸ (Con act) ਇਕ ਦਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਠਹਿਕਣਾ, ਠਹਿਕਣ ਤੋਂ ਸਵਾਦ, ਸਵਾਦ ਤੋਂ ਬੰਧਨ ਤੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਹਉਮੈ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਉਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ— ਹਉਮੈ ਏਹਾ ਜਾਤ ਹੈ। ਖੂਨਾ—'ਹਉਮੈ ੯੬<noinclude></noinclude> 0745lwf3zru2jc2xflz6f5hj931ymbd 250 74277 236663 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਜਾਤਿ ਮਹਿ ਜੋਤਿ' 'ਜੋਤਿ' ਮਹਿ ਜਾਤਾ, ਅਕਲ ਕਲਾ ਭਰਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ।” (ਰਹਰਾਸਿ) (ਜੋਤ ਏ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਿਰੰਜਨ-ਨਾਮ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਟੁਟ (ਅਕਲ-ਕਲਾ) ਤੇ ਭਰਪੂਰ) । ਓ ਸੋਹਣਿਆ, ਤੂੰ ਏਂ ਅੰਦਰ ਤੂੰ ਏਂ ਬਾਹਰ, ਤੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਜਾਤਿ ਮਹਿ ਜੋਤਿ' 'ਜੋਤਿ' ਮਹਿ ਜਾਤਾ, ਅਕਲ ਕਲਾ ਭਰਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ।” (ਰਹਰਾਸਿ) (ਜੋਤ ਏ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਿਰੰਜਨ-ਨਾਮ, ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਟੁਟ (ਅਕਲ-ਕਲਾ) ਤੇ ਭਰਪੂਰ) । ਓ ਸੋਹਣਿਆ, ਤੂੰ ਏਂ ਅੰਦਰ ਤੂੰ ਏਂ ਬਾਹਰ, ਤੂੰ ਏਂ ਪਿੰਡ ਤੂੰ ਏਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਤੂੰ ਏਂ ਧਰਤੀ ਤੂੰ ਏਂ ਪਾਤਾਲ-ਆਕਾਸ, ਨੌਖੰਡ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਵਿਚ, ਨਾਲੇ ਏਸ ਤਨ ਰਮਿਆ। ਓਏ ਤੈਨੂੰ, ਓ ਨਾਮ, ਨਿਮਖ ਨਿਮਖ ਨਿਮਸਕਾਰਾ ! ਓ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਪੂਜਦੇ ਨੇ ! ਪਾਖਾਣ (ਪਥਰ) ਪੂਜਦੇ ਨੇ ! ਓ ਗੁਣ-ਨਿਧ ‘ਖਾਣ' ਨਹੀਂ ਪੁਜਦੇ ! ਓਏ ਨਾਮ-ਨਿਰੰਜਨਾ, ਮੈਂਡੀ ਆਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਠੇਰੀ ਊ, ਚੰਗੇਰੀ ਊ, ਸੁਹਣੇਰੀ ਉ ! ਓਏ ਨਿਰੰਜਨਾ, ਮੈਂਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਲਾ ਈ । ਓ ਅੰਦਰ-ਵਸਿਆ, ਸੁਰਤੀ-ਜਾਇਆ 'ਸੁਪਰਨਾ' ! ਹਾਂ ਸੋਹਣਿਆ ਮਨਮੋਹਣਿਆਂ, ਚਿਤ-ਚੋਰਾ, ਓ ਮੈਂਡਾ ‘ਆਪਾ’ ਆਪਣੇ ਵਲ ਆਕਰਖਣ (ਖਿਚਣ) ਵਾਲਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ! १० ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਓ ਨਾਰਾਇਣ, ਓ ਨਰਸਿੰਘ ਮੈਂਡਾ ਹਿਰਨ- ਅਕਸ਼ੀ (ਹਿਰਨਾਖਸ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਰਨ (ਸੋਨੇ) ਵਤ ਹੋਣ) 2. The Olympain gods paled, and were bound to pale, before Mystery Gods. Cf. Myths of Greece & Rome by Doctor Harrison U. D. Benn Series, last time,<noinclude></noinclude> dmmdsqeg2v8qqxleujozm2xahcce3i4 250 74278 236664 2026-09-27T07:24:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲਭ ਪਏ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰ-ਅੰਤਰ ਗਤਿ ! ਓ ਜੀਵੜੇ, ਇਸ ਅੰਦਰਲੇ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰ ਵਿਚ ਨਹਾ, ਤੇ ਮੱਲ ਮੱਲਕੇ ਨਹਾ- “ਅੰਤਰਿ ਖੂਹਟਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਭਰਿਆ ਸਬਦੇ ਕਾਢਿ ਪੀਐ ਪਨਿਹਾਰੀ ? (ਵਡਹੰਸ ਮ:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲਭ ਪਏ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰ-ਅੰਤਰ ਗਤਿ ! ਓ ਜੀਵੜੇ, ਇਸ ਅੰਦਰਲੇ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰ ਵਿਚ ਨਹਾ, ਤੇ ਮੱਲ ਮੱਲਕੇ ਨਹਾ- “ਅੰਤਰਿ ਖੂਹਟਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਿ ਭਰਿਆ ਸਬਦੇ ਕਾਢਿ ਪੀਐ ਪਨਿਹਾਰੀ ? (ਵਡਹੰਸ ਮ: ੩) ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਮ-ਲੱਜ ਨਾਲ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਢ ! ਓ ਪਨਹਾਰੀ-ਜਿੰਦੜੀਏ, ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮਲ ਮਲ ਨਹੀਂ ! ਇਹ ਤੈਂਡੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅੰਦਰ ਏ, ਤੇ ਇਹੋ ਅੰਤਰ ਗਤਿ ਤੀਰਥ ਏ, ਅਠ-ਸਠਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ... “ਅੰਤਰ ਗਤਿ ਤੀਰਥ ਮਲਿ ਨਾਉ ॥” (ਜਪੁਜੀ) ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਅੰਦਰਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਮਲ ਨਾਮ-ਨਿਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਬਣ (ਮਲਿ ਨਾਉ) (ਨਾਓ ਦਾ ਭਾਵ ਨਹਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਥੇ ਨਾਉਂ ‘ਨਾਮ' ਨਾਮ-ਨਿਰੰਜਨ' ਹੈ) ! ਓ ਸਾਬਣ ਸਾਡੀ ਕਾਲਖ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਕਰਦਾ ਏ ਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਮਲ, ਹਸ, ਪਰਮ ਹੰਸ ! ਇਹ ਵੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕਿਧਰ ਹੋਰ ਤੇ ! ਏਸ ਘੁੰਡੀ ਨੂੰ, ਏਸ ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਪੜਨਾ 'ਧਰਮ' (Religion) ਦਾ ਊੜਾ-ਐੜਾ ਏ ! ਹਾਂ ਇਥੇ ਅਪੜ ਕੇ ਉਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬੈਠਾ ਭਾਸਦਾ ਏ, ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸੰਵਾਰਦਾ, ਸਾਡੀ ਪਰਾਰਥਨਾ ਬੁਝਦਾ ਤੇ ਗੂਹੜੇ ਉਤਰ ਦੇਂਦਾ, ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ ਕਿਧਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਉਤਰ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਉਂ ਹੀ ‘ਮਿਹਰ’ (Grace) ਯਾ 'ਨਦਰ' ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਏ--ਇਹ ਇਕ ਵਿਚਿੱਤਰ ਲੀਲ੍ਹਾ (Mystery) ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਲ ਰਾਣੀ ਸਮਝ ਤੇ ੮੫<noinclude></noinclude> fxec9nejcob36dfvf66v3pc0yjd48qy 250 74279 236665 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 'ਬੀਣ' ਅਕਲ ਨਹੀਂ । ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਲ ਇਹਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ‘ਅਕਲ’ ਨਾਲ ‘ਸੁਰਤੀ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਜੋ 'ਨਾਮ' ਨੂੰ ਸੁਣਦੀ ਏ, ਤਦ ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ‘ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਰੂਪੀ ਪੁਤ ਦਾ ਅੰਦਰ ਜਨਮ ਹੁੰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ 'ਬੀਣ' ਅਕਲ ਨਹੀਂ । ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਲ ਇਹਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ‘ਅਕਲ’ ਨਾਲ ‘ਸੁਰਤੀ ਰਲ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਜੋ 'ਨਾਮ' ਨੂੰ ਸੁਣਦੀ ਏ, ਤਦ ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਸੰਜੋਗ ਨਾਲ ‘ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਰੂਪੀ ਪੁਤ ਦਾ ਅੰਦਰ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ— ਅਕਲ ਸੁਰਤੀ (ਮਾਤਾ) ਗਿਆਨ ਰਾਏ (ਪੂਤ) (ਪਿਤਾ) (In-tuition ਭਾਵ ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਿਖਾਈ, ਬਾਹਰਲਾ ਘੋਲ ਕੇ ਪਾਇਆ ਇਲਮ ਹੋਰ ਏ, ਤੇ ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਉਗਿਆ ਇਲਮ Inspiration ਹੋਰ) ਹਾਂ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਰਾਏ ਤੂੰ ਅਣੋਖੇ ਸੰਜੋਗ ਦਾ ਜਾਇਆ ਏਂ ! ਤੈਨੂੰ ਅਰਸ਼ (ਸੁਰਤੀ) ਤੇ ਕੁਰਸ (ਅਕਲ) ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਮਦੇ ਨੀ । ਓ ਕੋਮਲ-ਫੁਲਾ, ਤੂੰ ਹੇਠ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਸਬਲ ਵਿਚ ਉਹਨਾ ਵਾਂ ! ਓ ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਤੈਂਡੀ ਛੱਬੀ ਨਿਰਾਲੀ ੲ ! ਇਹ ਸਹਸਰ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਕਰਦੀ ਏ, ਓ ਅਕਲ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਜਾਇਆ, ਸੁਰਤੀ ਅੰਮਾਂ ਦਾ ਲਾਡਲਾ, ਤੂੰ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁ, ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਰਨ ਪਾ ਪਰ ਤੂੰ ਇਥ ਕਿਉਂ ਬੈਠੇ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਮਨ-ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦੀਪਕ ਜਗਾਈਂ ਬਹਿਨਾ ਏਂ ! ਓਏ ਕੁੜੀਓ, ਇਹ ਅਨੂਠਾ ਲਾੜਾ ! ਅਜ ਨਿਮਿਆ, ਕਲ੍ਹ ਜੰਮਿਆ, ਪਰਸੋਂ ਵਿਆਣ ਆਇਆ :- 'ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਕਾਮਣੀ ਬਿਬੇਕ ਬੀਚਾਰ ॥ ਹਮਰੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ਜਗ – ਜੀਵਨ ਭਤਾਰੁ ॥ - ਆਸਾ ਮ: ੧) ਓ ਗਾਵਉ, ਓ ਸਹੇਲੜੀਉ, ਅਜ ਆਇਆ ਜੇ ਮੈਂਡੇ ਘਰ ਓ ਜਗਜੀਵਨ-ਭਾਂਤਾਰ, ਸਰਬ ਸਾਂਝਾ ਰਾਂਝਣ ! ਓ ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਜੋ ਕਲ ਕੰਵਾਰੀ-ਕੁਖੋਂ ਜੰਮ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵਰਣ ਆਇਆ ਜੋ ! ੧੦੨<noinclude></noinclude> mymogzg0smtipk1pjfkt7pq30of0kqe 250 74280 236666 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਨਿਕ ਸੇਖ (ਕਾਲ, ਸਮਾਂ) ਨਵਤਨ ਨਾਮੁ ਲੇਹਿ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਤੇਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਪੁਰੀਆ ਅਨਿਕ ਤਹ ਖੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਰੂਪ ਰੰਗ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਬਨਾ ਅਨਿਕ ਫਲ ਮੂਲ ॥ ਆਪਹਿ ਸੂਖਮ ਆਪਹਿ ਅਸਥੂਲ ॥ ਅਨਿਕ ਜੀਅ ਜਾਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਨਿਕ ਸੇਖ (ਕਾਲ, ਸਮਾਂ) ਨਵਤਨ ਨਾਮੁ ਲੇਹਿ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਤੇਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਪੁਰੀਆ ਅਨਿਕ ਤਹ ਖੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਰੂਪ ਰੰਗ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥ ਅਨਿਕ ਬਨਾ ਅਨਿਕ ਫਲ ਮੂਲ ॥ ਆਪਹਿ ਸੂਖਮ ਆਪਹਿ ਅਸਥੂਲ ॥ ਅਨਿਕ ਜੀਅ ਜਾਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਕਲਾ ਖੇਲੈ ਹਰਿ ਰਾਇ ॥ ਅਨਿਕ ਧੂਤ ਲਲਤਿ ਸੰਗੀਤ ॥ ਅਨਿਕ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਤਹ ਚੀਤ ॥ ਅਨਿਕ ਅਨਾਹਦ ਅਨਹਦ ਝੁਨਕਾਰ ॥ ਓਆ ਰਸ ਕਾ ਕਛੁ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਅਖ ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨਿਕ (ਬੇਅੰਤ) ਖੰਡਾਂ ' ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਏ ! ਤੈਂਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਸਹੰਸਰ-ਸਾਇੰਸਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਤਕਦੀ ਏ :- ਵਾਯੂ (Cases) ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਨ, (ਕੇਤੇ ਪਵਣ) ਜਲ (Liquids) ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਪਾਣੀ), ਅਗ ( Com- bustion) ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਬੈਸੰਤਰ ਅਕਰਖਣ- ਸ਼ਕਤੀਆਂ (Centripetal forces) ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਨੇ (ਕਾਨ੍ਹ) ਤੇ ਫੁੰਡਾਊ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ (Centrifugal forces) ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਨੇ (ਕੁਤੇ ਮਹੰਸ਼, ਸ਼ਿਵ, ਹਰਤਾ) ! ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਚੈਂਡੀ 'ਅਖ ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨੇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਏ। ਇਕ ਕਰਤਾ (Creators) ਨਹੀਂ, ਅਨੇਕ ਕਰਤੇ ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਜੀਆ-ਜੰਤ ११०<noinclude></noinclude> c5o844papuak82gzlkrss613fyvw2vu 250 74281 236667 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਏ ਬਿਬੇਕ-ਵਿਵੇਕ ਵਿਚਾਰ-ਇਹ ਲਾੜਾ ਏ) । ਓ ਸੁਭਾਗੜੀ ਮੈਂ, ਨੀ ਸਈਓ, ਮੈਂਡਾ ਨਿਰਮਲ— ਭਤਾਰ, ਅੰਗ-ਸੰਗ ਵਸਦਾ ਪਰ ਅਲਿਪਤ ਵਰਤਦਾ ! ਓਏ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ– ‘ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਰੰਗਿ ਰਾਤਿਹੋ ਭਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਏ ਬਿਬੇਕ-ਵਿਵੇਕ ਵਿਚਾਰ-ਇਹ ਲਾੜਾ ਏ) । ਓ ਸੁਭਾਗੜੀ ਮੈਂ, ਨੀ ਸਈਓ, ਮੈਂਡਾ ਨਿਰਮਲ— ਭਤਾਰ, ਅੰਗ-ਸੰਗ ਵਸਦਾ ਪਰ ਅਲਿਪਤ ਵਰਤਦਾ ! ਓਏ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ– ‘ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਰੰਗਿ ਰਾਤਿਹੋ ਭਾਈ, ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਰੰਗੁ ਲਾਇ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ‘ਸਬਦੇ ਜਾਪਦਾ ਭਾਈ ਪੂਰੇ ਭਾਗਿ ਮਿਲਾਇ ॥ ਸਦਾ ਸੁਖ ਸੋਹਾਗਣੀ ਭਾਈ 3 ਬਿਬੇਕ, ਬਿਬੇਕ ਵਿਚ ਵੀ ਫਰਕ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਸਿਰਫ ਅਕਲ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਵੇਕ ਨਹੀਂ, ਵਿਵੇਕ ਤਦ ਹੈ, ਜੇ 'ਨਾਮ' ਦਾ ਅਨੰਤੀ ਝੂਟਾ ਖਾ ਕੇ ਅੰਤਕੀ-ਫਿਲਸਫਾ ਛਡ, ਬੇਅੰਤ ਵਲ ਆਈਏ-ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ-ਗਿਆਨ ਆਖੋ, ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਆਖੋ, ਉਹ 'ਨਾਮ–ਚਾਨਣ' ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ (Inspiration or Intuition), ਕਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ !- "ਸਿਤਿ ਬੇਦ ਪੁਰਾਣ ਪੁਕਾਰਣ ਪੋਥੀਆਂ॥ ‘ਨਾਮ' ਬਿਨਾ ਸਭਿ ਕੂੜੁ ਗਾਲੀ ਹੋਛੀਆਂ ॥ (ਸੂਹੀ ਮ: ੫) ਅਨਦਿਨ ਰਤੀਆ ਰੰਗੁ ਲਾਇ ॥ - (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੩) ਓਏ ਗਾਵਹ ਮੈਂਡੇ ਰੰਗ—ਅਰੰਗ ਭਤਾਰ ਦੇ ਸੋਹਲੜੇ ! ਉਏ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੇ ਢੋਲਣੇ ! ਓਏ ਸਖੀਓ, ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਮੈਂਡਾ ਘਰ ਆਇਆ ਮੈਂਡਾ ਸਾਜਨੜਾ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਸਾਚੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥..... ਅਨਦਿਨੁ ਮੇਲੁ ਭਇਆ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ, ਘਰ ਮੰਦਰ ਸੋਹਾਏ। १०३<noinclude></noinclude> ggodc6dazczehmjc2payg480usa5cpb 250 74282 236668 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਚ ਸਬਦਾ ਧੁਨਿ ਅਨਹਦ ਵਾਜੇ ਹਮ ਘਰ ਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥” ਉਏ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਸਖੀ ਅਨੰਦ ਮੰਗਲ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ! ਗਾਵਹੁ ਓ ਸੋਹਿਲੜਾ ਜ ਵਜੋ ਵਜੇ ਜੁਗ ਸਾਰੇ - “ਸਚੁ ਮੰਗਲ ਗਾਵਹੁ ਤਾ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵਹ ਸੋਹਿਲੜਾ ਜੁਗ ਚਾਰੇ। ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਚ ਸਬਦਾ ਧੁਨਿ ਅਨਹਦ ਵਾਜੇ ਹਮ ਘਰ ਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥” ਉਏ ਗਾਵਹੁ ਗਾਵਹੁ ਸਖੀ ਅਨੰਦ ਮੰਗਲ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ! ਗਾਵਹੁ ਓ ਸੋਹਿਲੜਾ ਜ ਵਜੋ ਵਜੇ ਜੁਗ ਸਾਰੇ - “ਸਚੁ ਮੰਗਲ ਗਾਵਹੁ ਤਾ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵਹ ਸੋਹਿਲੜਾ ਜੁਗ ਚਾਰੇ। ਅਪਨੈ ਘਰਿ ਆਇਆ, ਥਾਨਿ ਸੁਹਾਇਆ, ਕਾਰਜ ਸਬਦਿ (ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ) ਸਵਾਰੇ ॥ ਸਖੀ ਮਿਲਹੁ ਰਸਿ ਮੰਗਲ ਗਾਵਹੁ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨੁ ਆਇਆ ॥” (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ਓ ਸਾਜਨੜਾ ਮੈਂਡਾ ਸਾਜਨੜਾ ਅੱਜ ਨਿਕਟ ਖਲੋਇੜਾ ! ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਮੈਂਡਾ ਸਾਜਨੜਾ, ਮੈਂਡੇ ਆਂਙਣ ਵੜਿਆ ! ਓ ਸਾਜਨੜਾ ਮੈਂਡਾ ਸਾਜਨੜਾ ਦਲੀਜ ਚੜਿਆ । ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਮੈਂਡਾ ਸਾਜਨੜਾ, ਮੈਂਡੀ ਸੇਜੈ ਆਇਆ ! ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਓ ਕਾਮ ਚਲੋਲੀ- “ਮਨ ਮੰਦਰਿ ਜੇ ਦੀਪਕ ਜਾਲੇ, ਕਾਇਆ ਸੋਜ ਕਰੇਈ ॥ ਗਿਆਨਰਾਉ ਜਬ ਸੇਜੈ ਆਵੈ ਤਾ ਨਾਨਕ ਭੋਗ ਕਰੇਈ ॥” (consummation ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਅਨੰਦ) ਆਸਾ ਮ: ੧ ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਮੈਂਡੇ ਸਾਜਨੜਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਨਿਕਟ ਆਵਨਾ ਏਂ, ਤਾਂ ਮੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਆਨੰਦ ਝਰਨਾਟਾ ਛਿੜਨੀਆਂ ਨੇ ! ਓਏ ਲਹਿਰਾਂ, ਓਏ ਤਰੰਗਾਂ, ਓਏ ਛਹਿਬਰਾਂ, ਓ ਅਨੰਦੀ, ਤੈਥੋਂ ਕਿਰਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਰਨਾਂ ਸ਼ੁਰ-ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਵਾਂਡੇ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ 1-2-3. (The supreme Sabad or togos) ੧੦੪<noinclude></noinclude> 39vnquvqg9nr4kc552kuvmyvq8fmz95 250 74283 236669 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਪਾਂਡੀਆ, ਮੈਂਡੀ ਤ੍ਰੈ-ਮਣੀ ਪੰਡ ਉਠਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਕੋਮਲ-ਬਦਨ, ਓ ਕੂਲੇ ਬਦਨ, ਓ ਸੁੰਦਰ ਬਦਨ, € ਐਡਾ ਭਾਰ ਚੁਕ ਕੇ ਤੂੰ ਥੱਕ ਜਾਏਂਗਾ ! ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰੋੜੇ ਚੁਭਣਗੇ ਨੀ । ਪਰ ਓਏ ਅਥੱਕ ਪਾਂਡੀਆ, ਤੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਪਾਂਡੀਆ, ਮੈਂਡੀ ਤ੍ਰੈ-ਮਣੀ ਪੰਡ ਉਠਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਕੋਮਲ-ਬਦਨ, ਓ ਕੂਲੇ ਬਦਨ, ਓ ਸੁੰਦਰ ਬਦਨ, € ਐਡਾ ਭਾਰ ਚੁਕ ਕੇ ਤੂੰ ਥੱਕ ਜਾਏਂਗਾ ! ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਰੋੜੇ ਚੁਭਣਗੇ ਨੀ । ਪਰ ਓਏ ਅਥੱਕ ਪਾਂਡੀਆ, ਤੈਂ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਚੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ! ਇਕ ਨਹੀਂ, ਅਨੇਕ ਅਨੰਤ । ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਨਹੀਉਂ ਸੌਂਦਾ, ਤੂੰ ਨਹੀਉਂ ਊਂਘਦਾ ! ਓ ਸਜਾਗਦਿਆਂ ਪਾਂਡੀਆ ! ਹਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਿਆ। ਓ ਚਿਤ ਚੋਰ ਪਾਂਡੀਆ ! ਓਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਉਠਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਕਰਮ, ਓ ਪਾਪੋ ਤੇ ਪੁੰਨ‘ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਬੀਜ ਕੀ ਪੋਟ'-ਮੈਂਡੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਰਚਣਹਾਰ ਦੇ ਸਿਰ ਨੇ-‘ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ਮੇਦਨੀ ਸੋਈ ਕਰਦਾ ਸਾਰ'-ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਫਿਰਦਾ ਜੇ ਨਿਸ਼ੰਗ, ਨਿਹੰਗ, ਮਲੰਗ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇ ਅਜ ਡਿਠਾ ! ਓ ਨਰ-ਹਰਿ ਜਦ ਤੌਂ ਵਿਖਾਲਿਆ : ਨਾਮੁ ਰਿਦੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਮੁਖਿ ‘ਨਾਮ ਨਰਹਰਿ ‘ਨਾਮੁ’ ਨਰਹਰਿ ਨਿਹਕਾਮ॥ ਰਹਾਉ ॥ (ਗਉੜੀ ਮ: ੧) ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ ਦੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ ਦਾ ਮੰਤਰ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ- ਕਰਮ ਦਾ ਸੁਖ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਫੁਲ ਹੌਲਾ ਖੇੜਾ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਪੰਥ ! ਓ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਫੁੱਲ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ’ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਜੋਤ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਉਲਟਿਆ ਕਮਲ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਦਸਮ ਦਵਾਰ ਵਾਹ (੬<noinclude></noinclude> p065qpzx63hu0lpea2sfu0eunsk7vu8 250 74284 236670 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸੀ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਤੇ ਬਿਬੇਕ ਵਿਚਾਰ (ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ) (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਓ ਅੰਤਰ-ਵਸਿਆ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਤੂੰ ਅਜ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਛਡ ਮੈਂਡਾ 'ਨਰ-ਹਰਿ' ਬਣ ਆਇਓ-ਨਰ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸੀ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਤੇ ਬਿਬੇਕ ਵਿਚਾਰ (ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ) (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਓ ਅੰਤਰ-ਵਸਿਆ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਤੂੰ ਅਜ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਛਡ ਮੈਂਡਾ 'ਨਰ-ਹਰਿ' ਬਣ ਆਇਓ-ਨਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਕਰਣ ਵਾਲੜਾ ! ਓ ਇਸ ਨਿਕੇ ਜਿਹੇ ਠੂਠੇ ਵਿਚ ਅਨੂਠਾ ਸਮੁੰਦਰ ਛਕਣ ਵਾਲਿਆ ਚੋਜੀਆ ! ਓ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਮੈਂਡੀ ਆਪਣੀ ਧੁਨੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਿਆ—ਹਾਂ 'ਨਾਮ' ਦੀ ਧੰਨਵੰਤ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ! ਓ ‘ਹਰੀਂ ਤੈਂ ਛਲ ਲਈ ਏ ਮੈਂਡੀ ਅਪਣਅੱਤ (self- hood) ਤੇ ਹੁਣ ਹਿਰਿਆ ਮੈਂ ਓ ਵੇਹਨਾਂ ਈਂ ਤੈਨੂੰ ਚੌਪਾਸੇ ! ਓ ਕਰਮੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੋਟਲੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੰਡ, ਅਜ ਮੈਂਡੀ ਪਿਠ ਤੋਂ ਗਿਰ ਪਈ ਏ ਤੇ ਅਜ ‘ਕਰਣ-ਹਾਰ' ਏ ਓ ਆਪ ! ਓ ਨਰਹਰਿ ਅੰਨੇ ਦੀ ਡਗੋਰੀ ਪਕੜਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਸਾਵਲ-ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੁੰਡੀ رائع<noinclude></noinclude> avs7yzti14ghh05mqfzm56bzgflb02d 250 74285 236671 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਿਧਾ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦਿਨ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਪੂਰਣਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚੰਨ ਚੜਿਆ ਦਿਨ ਵਾਹ ਵਾਹ ! :- ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰ ਗਗਨਿ ਦਸ ਦੁਆਰਿ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਬੇਧਿਆ ਆਪਿ ਮੁਰਾਰਿ ॥ ਉਲਟਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਿਧਾ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦਿਨ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਪੂਰਣਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚੰਨ ਚੜਿਆ ਦਿਨ ਵਾਹ ਵਾਹ ! :- ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰ ਗਗਨਿ ਦਸ ਦੁਆਰਿ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਬੇਧਿਆ ਆਪਿ ਮੁਰਾਰਿ ॥ ਉਲਟਿਓ ਕਮਲੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥” ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰ ਤੈਂਡੀ ਕੁੰਜੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਧਾ ਗਿਆ ! ਓਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਟਪਨਾ ਊਂ ਮਾੜੇ-ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਇਸ ਕੋਮਲ ਕਦਲੀ ਬਨ(ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰੂਪੀ ਬਨ ਜੋ ਹੁਣ ਬਨ ਨਹੀਂ ਖੇਡਨ ਦੀ ਥਾਂ ਏ) ਵਿਚ [ ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੈਂਡਾ ਚਲੂਲਾ ਚਾਨਣ ਮੈਂਡੇ ਤਨ ਮਨ ਨੂੰ * ਠਾਰਦਾ ਏ ! ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੈਂਡੀ ਕੁੰਜੀ ਮੈਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਬਖਸ਼ਦੀ ਏ । ਓ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਵਿਲਕਦਾ ਸਾਂ, ਰੋਂਦਾ ਸਾਂ, ਕੁਰਲਾਂਦਾ ਸਾਂ, ਡੁਬਦਾ ਸਾਂ, ਗੋਤੇ ਖ ਦਾ ਸਾਂ ਤੇ ਇਉਂ ਕੀਰਨੇ ਪਾਂਦਾ ਸਾਂ :- “ਏਕ ਬੂੰਦ ਜਲ ਕਾਰਨੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੁਖ ਪਾਵੈ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਗਏ ਸਾਗਰ ਮਿਲੈ ਫੁਨਿ ਕਾਮਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਜੁ ਥਾਕੇ ਤਿਰ ਨਹੀਂ ਕੈਸੇ ਬਿਰਮਾਵਓ॥ ਬੂਡਿ ਮੂਏ ਨਉਕਾ ਮਿਲੈ ਕਹੁ ਕਾਹਿ ਚਢਾਵਹੁ ॥ (ਬਿਲਾਵਲ ਸਧਨਾ ਜੀ) ਓ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਬੂੰਦ, ਤੈਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਤਰਸਨਾਂ ਵਾਂ, ਜੁ ਤਰਸਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ-ਪੰਖੇਰੂ ਹੀ ਉਡ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਪਿਛੋਂ ਸਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਲਭ ਪਵੇ ? ਓਏ ਏ ਪ੍ਰਾਨ-ਪਿੰਜਰ ਥਕ ਗਿਆ وع<noinclude></noinclude> qwxi3lqbaoxy3da97seuk3ds44m6kju 250 74286 236672 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੇ,ਚਲਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਏ, ਬੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਿੰਦੁੜੀ ਡੁਬ ਗਈ ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਬੜੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ? ਓ ਨਰ ਹਰਿ', ਓ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਬਹੁੜ ਤੇ ਇਸ ਕਰਮ-ਵਸੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੜਾ ! ਹਾਂ ਓ ਭਗਵਾਨ, ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੇ,ਚਲਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵਿਚ, ਏ, ਬੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਿੰਦੁੜੀ ਡੁਬ ਗਈ ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਬੜੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ? ਓ ਨਰ ਹਰਿ', ਓ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਬਹੁੜ ਤੇ ਇਸ ਕਰਮ-ਵਸੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੜਾ ! ਹਾਂ ਓ ਭਗਵਾਨ, ਓ ਸਰ੍ਥ-ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਊਂ, ਜੇ ਸ਼ੇਰੇ-ਬਬਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਫੜਿਆਂ ਵੀ ਗਿਦੜਾਂ (ਕਰਮਾਂ) ਦਾ ਡਰ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਕਾਹਨੂੰ ਫੜਨੀ :- “ਤਵ ਗੁਣ ਕਹਾ ਜਗੜ ਗੁ ? ਜਉ ਕਰਮ ਨਾ ਨਾਸੈ ॥ ਸਿੰਘ ਸਰਨਿ ਕਤ ਜਾਈਐ ਜਉ ਜੰਬਕ ਗ੍ਰਸੈ ॥ ਰਹਾਉ ॥” ਓ ਜਗਤ-ਗੁਰਾ, ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਰਨ ਕਾਹਨੂੰ ਆਉਣਾ ਏ ਜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੋਟਲੀ ਸਾਡੀ ਪਿਠ ਤੇ ਰਹਿਣੀ ਏ ? ਓ ਸ਼ੇਰ-ਬਬਰਾ ਆ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਗਿਦੜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਿੰਘਾੜ ਨਾਲ ਫਾੜ......। ਬ੍ਰਹਮ ਜੋਤ, ਓ ਓਤ-ਪੋਤ, ਓ ਨਰ-ਹਰਿ ਤੂੰ ਬਾਹੁੜਿਓਂ, ਸਚ ਮੁਚ ਬਾਹੁੜਿਓਂ, ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਪੰਡ' (ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਬੋਝ) ਚੁਕ ਕੇ ਇਉਂ ਗਾਇਉਂ ! ਓ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ— Et "ਮਨ ਤੇ ਭੈ ਭਉ ਦੂਰਿ ਪਰਾਇਉ ॥ ਲਾਲ ਦਇਆਲ ਗੁਲਾਲ ਲਾਡਲੇ ਸਹਜਿ ਸਹਜਿ ਗੁਨ ਗਾਇਉ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀਤ ਕਮਾਤ ਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਕਤਹੂ ਧਾਇਉ ॥ ਰਹਤ ਉਪਾਧਿ' ਸਮਾਧਿ ਸੁਖ ਆਸਨ ਭਗਤਿਵਛਲ ਗ੍ਰਹਿ ਮਾਇਉ ॥ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੌਡ ਆਨਂਦਾ ਸਹਿਜੇ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇਉ ॥ ਕਰਨਾ ਆਪਿ, ਕਰਾਵਨ ਆਪੋ, ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਆਪਾਇਉ ॥ ਰਹਾਉ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫)<noinclude></noinclude> 8sceq5bp1y79dj81zomtvif8rv6bxnz 250 74287 236673 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਕਲ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ਨਾਮ-ਨਿਰੰਜਨ ਕਣੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਵਸਨੀ ਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪ ਕਾਫੂਰ ਹੋ ਜਾਨੀ ਏ, ਜੀਕਣ ਦਿਨ ਆਇਆਂ ਰਾਤ । ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਤ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਢ ਸਕਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਹਿਰ ਯਤਨ ਪਏ ਲਾਵਣ। ‘ਨਾਮ-ਜੋਤ' ਠੰਢੀ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਕਲ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ਨਾਮ-ਨਿਰੰਜਨ ਕਣੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਵਸਨੀ ਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਪ ਕਾਫੂਰ ਹੋ ਜਾਨੀ ਏ, ਜੀਕਣ ਦਿਨ ਆਇਆਂ ਰਾਤ । ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਤ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਢ ਸਕਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਹਿਰ ਯਤਨ ਪਏ ਲਾਵਣ। ‘ਨਾਮ-ਜੋਤ' ਠੰਢੀ ਜੋਤ ਏ, ਇਹ ਸੀਤਲਤਾ ਦਾ ਗੁਝਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਏ । ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਰਖਾ ਹੈ - “ਜਲਣਿ ਬੁਝੀ ਸੀਤਲ ਭਏ ਮਨਿ ਤਨਿ ਉਪਜੀ ਸਾਂਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਪੂਰਨ ਮਿਲ ਦੁਤੀਆ ਬਨਸੀ ਭਾਂਤਿ ॥ ਸਾਧ ਪਠਾਏ ਆਪਿ ਹਰਿ ਹਮ ਤੇ ਨਾਹੀ ਦੂਰਿ ॥ ਨਾਨਕ ਭ੍ਰਮ ਭੈ ਮਿਟਿ ਗਏ ਰਮਣ-ਰਾਮ ਭਰਪੂਰ ॥ 11 (ਰਾਮਕਲੀ ਛੰਤ ਮ: ੫) ਓ ਨਾਮ ਬੀਣ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰੂਪ ਸੱਪ ਨੂੰ ਕੀਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਖੁਡ ਵਿਚ ਵਾੜ ਖੜਦੀ ੲ ! ਓ ਅਖੰਡ ਮੰਡਲ ਨਿਰੰਕ ਰ ਦੀ ਅਨਹਤਾ ਬੀਨ, ‘ਚੌਖੱਨੀਏ' ! ਓ ਬਣਾ ਖਣੀ (ਖੀਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਨਾਸ ਕਰਣ ਵਾਲੀ) ਓ ਜੀਵਣ ਕਣੀ ਚੌਖੱਨੀਏ ! ਸੋਧਤਿ ਸੋਧਤਿ ਸੋਧਿ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰਿਆ ॥ ‘ਨਾਮ’ਬਿਨਾ ਸੁਖ ਨਾਹਿ ਸਰਪਰ ਹਾਰਿਆ ॥ ਵਿਸਰ ਨਾਹੀ ਦਾਤਾਰ ਅਪਣਾ ‘ਨਾਮ' ਦੇਹੁ । ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਦਿਨ ਰਾਤਿ ਨਾਨਕ ਚਾਉ ਏਹੁ ॥ (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਉਹ ਮੋਹਣੀ ਅਪਛਰਾਂ ਏ ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰ-ਨਰ-ਅਸੁਰ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਵਲ੍ਹੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਵ । ਇਸ ਨੂੰ १०१<noinclude></noinclude> 8v332u8a5ugjx86afbk03urlx0k1n8i 250 74288 236674 2026-09-27T07:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>- ਏਹਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ।' ਪਨਰ ਵੀਚਾਰ ਕਰ ਲੈਣੀ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵੀਚਾਰ ਵੀ ਇਹ ਹੈ—“ਮਨ ਬੁਧਿ ਚਿਤ ਹੰਕਾਰ ।) ਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਜਨਮ, ਤੇ ਜਨਮ ਪਿਛੋਂ ਮਰਨ* । ਗੰਢ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਵਿਦਿਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਬੁਧ ਜੀ ਕਹਿੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>- ਏਹਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ।' ਪਨਰ ਵੀਚਾਰ ਕਰ ਲੈਣੀ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵੀਚਾਰ ਵੀ ਇਹ ਹੈ—“ਮਨ ਬੁਧਿ ਚਿਤ ਹੰਕਾਰ ।) ਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਜਨਮ, ਤੇ ਜਨਮ ਪਿਛੋਂ ਮਰਨ* । ਗੰਢ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਵਿਦਿਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਬੁਧ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਰਮਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਉਹ ਆਪੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਲ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਆਪੇ, ਇਹ ਆਪਣਾ ਰਤਾ ਕੌੜਾ ਘੁਟ ਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਹਨਾਂ ਹਾਂ-- “ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਦੇ ਨਾ ਬੁਝਈ ਦੁਬਿਧਾ ਹੋਇ ਖੁਆਰੁ॥ ਨਾਨਕ ‘ਨਾਮਿ’ ਵਿਹੂਣਿਆਨ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰ ।” (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੩) ਓ ਪਿਆਰਿਆ ਮਿਤ੍ਰਾ ਓ ਜੀਵੜਿਆ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ, ਇਹਨਾਂ ਅਕਲੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਅਕਲੀ ਛਾਣ-ਬੀਨਾਂ ਨਾਲ । ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਪ ਏ ਅਕਲ ਦੀ ਲਾੜੀ । ਪਰ ਜਦ १०० 1. Budha fixed his mind on the chain of causation and found :- "The first is 'avidya' i, e, ignorance or limitation, the primary cause from Avidya. come the Samaskeres, from the consciousness, then Nare and Form, then the six powers of perception. from these contact, from cotact sensation, from sensation desire, from desir attachment from attachment exisstance Vs. personality from this. Birth & Decay-Cf. A. Besant on Four Great Religions, ਇਹ ਬੁਧ ਜੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਸਾਂਖ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਾ ਭਿਨ ਹੈ ।<noinclude></noinclude> lt26ih064ku5sjyuxes6lq5y5bzyhnw 250 74289 236675 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੁੱਤ-ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਬਰਮੇ) ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾੜਤਾਂ ਭੀ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਨੇ, ਇਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਦੋ ਭਾਈ ਦੇ ਜੋਟੜੇ ਵੀ ਰੰਗ ਰੇਖ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੁੱਤ-ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਬਰਮੇ) ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾੜਤਾਂ ਭੀ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਨੇ, ਇਕ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਦੋ ਭਾਈ ਦੇ ਜੋਟੜੇ ਵੀ ਰੰਗ ਰੇਖ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਆਰੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੇਸ ਵੀ ਭਿੰਨ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਬਰਮੇ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਅਹਿ ਰੂਪ ਰੰਗ ਕੇ ਵੇਸੁ ॥ ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਅੱਖ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਥੇ ਪੈਂਦੀ ਏ ਜਿਥੇ ਅਨਿਕ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੇ-ਕੇਤੇ ਹੀ ਉਥੇ ਇਸ ਧਰਤੀ-ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਾਂਗ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਕੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਹੇਠ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕ ਪੀਹਣ ਹੁੰਦੇ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਕਰਮ- ਭੂਮੀ) ਤੇ ਹਰ ਟਿਕ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਦਾ ਮੁਕਤੀ-ਮੈਰਾਜ, ਕੋਈ ਮੇਰ ਸੁਮੇਰ ਯਾ ਹੇਮਕੁੰਟ ਏ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਚਕੀਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ (ਕੇਤੇ ਮੇਰ), ਹਾਂ ਕੇਤੇ ਹੀ ਨੇ ਪ੍ ਵਰਗੇ ਅਟੱਲ ਤਾਰੇ, ਹਰ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਤੇ * ਇੰਝ ਹਰ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਅਟੱਲ ਧੁਆਂ ਦੁਵਾਰਾ ਪ੍ਰਚਲਤ ਤੇ (ਕੇਤੇ ਪ੍ ਉਪਦੇਸ਼) ! ਓ * ਗਿਆਨ-ਖੰਡ,ਤੈਂਡੀ ਗਿਆਨ ਚਖਸ਼ੂ ਨਾਲ ਇਕ ਨਹੀਂ ਅਨਿਕ ਇੰਦ੍ਰ ਭਾਸਦੇ ਨੇ ਜੋ ਕਰਮ-ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨ— ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ, ਇਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ਨੀਲੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਸੋਈ ਪਿੰਡੇ (ਕੇਤੇ ਇੰਦ੍ਰ), ਹਾਂ ਕੇਤੇ ਹੀ ਨੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ ਚਾਨਣੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਕੇਤੇ ਚੰਦ) ਕੇਤੇ ਹੀ ਨੇ ਅਗਨੀ-ਖਾਣਾਂ, ਹਾਂ ਓ ਨੂਰ ਪੁੰਜ ਸੂਰਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਚੰਨ ਵੀ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਏ (ਕੇਤੇ, ਸੂਰ) ਕੇਤੇ ਹੀ ਨੇ ਤਾਰਾ-ਮੰਡਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਗਮਗ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤਾਰ-ਮੋਤੀ (ਕੇਤੇ- ਮੰਡਲ), ਹਾਂ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਹੀ ਨੇ ਦਹਦਿਸਾਂ ਵਿਚ ਦੇਸ (ਕੇਤੇ ਦੇਸ) ! ੧੧੧<noinclude></noinclude> c5iih6virsgngnu2b98zyqsahf4lie6 250 74290 236676 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਨਿਕ ਬ੍ਰਹਮੇ ਜਾਕੇ ਧੁਨਿ ਕਰਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਮਹੇਸੁ ਬੈਸਿ ਧਿਆਨੁ ਧਰਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਪੁਰਖ ਅੰਸਾ ਅਵਤਾਰ ॥ ਅਨਿਕ ਇੰਦਰ ਉਭੇ ਦਰਬਾਰ ॥ ਅਨਿਕ ਪਵਨੁ ਪਾਵਕ ਅਰ ਨੀਰੁ ॥ ਅਨਿਕ ਰਤਨ ਸਾਗਰ ਦਧਿ ਖੀਰ ॥ ਅਨਿਕ ਸੂਰ ਸਸੀਅਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਨਿਕ ਬ੍ਰਹਮੇ ਜਾਕੇ ਧੁਨਿ ਕਰਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਮਹੇਸੁ ਬੈਸਿ ਧਿਆਨੁ ਧਰਹਿ ॥ ਅਨਿਕ ਪੁਰਖ ਅੰਸਾ ਅਵਤਾਰ ॥ ਅਨਿਕ ਇੰਦਰ ਉਭੇ ਦਰਬਾਰ ॥ ਅਨਿਕ ਪਵਨੁ ਪਾਵਕ ਅਰ ਨੀਰੁ ॥ ਅਨਿਕ ਰਤਨ ਸਾਗਰ ਦਧਿ ਖੀਰ ॥ ਅਨਿਕ ਸੂਰ ਸਸੀਅਰ ਨਖਿਆਤ ॥ ਅਨਿਕ ਦੇਵੀ ਦੇਵਾ ਬਹੁ ਭਾਂਤਿ ॥ ਅਨਿਕ ਬਸੁਧਾ ਅਨਿਕ ਕਾਮਧਨਾ ॥ ਅਨਿਕ ਪਾਰਜਾਤ ਅਨਿਕ ਮੁਖਬੇਨ ਅਨਿਕ ਅਕਾਸ ਅਨਿਕ ਪਾਤਾਲ ॥ ਅਨਿਕ ਮੁਖੀ ਜਪੀਐ ਗੋਪਾਲ ॥ ਅਨਿਕ ਸਾਸਤ੍ਰ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨ ॥ "ਅਨਿਕ ਜੁਗਤੀ ਹੋਵਤ ਬਖਿਆਨ ॥ ਅਨਿਕ ਸਰੋਤੇ ਸੁਨਹਿ ਨਿਧਾਨਾ ॥ ਸਰਬ ਜੀਅ ਪੂਰਨ ਭਗਵਾਨ 11 ਅਨਿਕ ਧਰਮ ਅਨਿਕ ਕੁਮੇਰ ॥ ਅਨਿਕ ਬਰਨ ਅਨਿਕ ਕਨਿਕ ਸੁਮੇਰਾ ॥ ੧. ਦੁਧ ਵਾਂਗ ਮਿਠਾ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ੨. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬੰਸਰੀ ਵਾਲਾ ੩. ਨਾਮ ਨਿਧਾਨ ॥ ੪. ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ ਭਾਵ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹਿਮਾਲੀਆ ਪਰਬਤ, ਨੂਰੋ ਨੂਰ ੧੦੯<noinclude></noinclude> oai7bvk9oww59i07yc7v06jtelba77m 250 74291 236677 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਘਟਦੀ ਵੇਖਦੀ ਏ ਤਾਂ ਹਾਬੜ ਕੇ ਘਾਬਰ ਕੇ ਆਖਦੀ ਏ, ਇਹ ਜਗ ਅੰਤਕੀ ਏਂ, ਇਸ ਦੀ ਜੋਤ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਟ-ਕੋਟਾਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਯੁਗਾਂ ਬਾਹਦ ਘਟ ਜਾਣੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਫਿਰ ਭਸਮ ਦੀ ਢੇਰੀ ਬਣ ਜਾਣਾ ਏ । ਤਾਂ ਫਿਰ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਘਟਦੀ ਵੇਖਦੀ ਏ ਤਾਂ ਹਾਬੜ ਕੇ ਘਾਬਰ ਕੇ ਆਖਦੀ ਏ, ਇਹ ਜਗ ਅੰਤਕੀ ਏਂ, ਇਸ ਦੀ ਜੋਤ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਟ-ਕੋਟਾਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਯੁਗਾਂ ਬਾਹਦ ਘਟ ਜਾਣੀ ਏ ਤੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਫਿਰ ਭਸਮ ਦੀ ਢੇਰੀ ਬਣ ਜਾਣਾ ਏ । ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ? ..ਪਰ ਮੈਂਡਾ ਗੁਰਦੇਵ ਆਖਨਾ ਵੇ “ਨਾਨਕ ਅੰਤ ਨ ਅੰਤ ਇਹਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਪਰਲੋ ਵੇ ਤਾਂ ਪਰਲੋ ਦੇ ਪਿਛਾਂਹ ਫਿਰ ਉਤਪਤੀ ਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਨਿਕ ਉਤਪਤ ਤੇ ਪਰਲੋ ਨ ਮਾਨਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਝਲਕਾਰੇ। ਓਏ ਭਲਿਓ ! 'ਬੇਅੰਤ' ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵੀ ‘ਬਅੰਤ' ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ! ਵੇਖੋ ਜਦ ਇਕ ਨਿਕੇ ਦੀਵ ਦੇ ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਧ ਹੋਵੇ ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਅਕਸ (image ) ਨੇ, ਫਿਰ ਮੈਂਡੇ ਉਸ ਬੇਅੰਤ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਅਕਸ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨੇ !!— ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ " ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ! ਦੀਵਾ Lamp Infinite Images ਹਾਂ ਨੇ, ਹਾਂ ਨੇ, ਹਾਂ ਨੇ ! ਓ ਬੇਅੰਤੀ-ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੈਂਡਾ ਅਕਾਰ (ਓਅੰਕਾਰ) ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਏ, ਹਾਂ ਬੇਅੰਤ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਕ ਆਨ ।, ਇਹ ਇਕ ਸਾਇਸ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਇਕ ਦੀਵੇਂ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਦੀਵੇ (ਅਕਸੀ ਬਣਦੇ ਹਨ) Theoretically there should be infinite images. if all light were reflected. ਪਰ ਨਾਮ ਅਟ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤ ਵੀ । 2. Cf. Jacobe "A God whom we can understand would be no God". Rousseau-The less I comprehend the more devoutly I pray, ૧૧૫<noinclude></noinclude> bk7ipn9sluywmdxitund9ghnfbv3mfi 250 74292 236678 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੋਇ ॥) !.....ਓ ਅੰਤਕੀ-ਅਖਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੀਕਣ ਪਾਵੇਗੇ ਮਿਤ ਮੈਂਡੋ ਬੇਅੰਤ-ਮਾਹੀ ਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਏਂ, ਦਹਦਿਸ ਪਸਰਿਆ ਚਹੁ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ, ਕਾਲ ਵਿਚ ਰਮਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਕਾਲ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੈਂਡਾ ਕਈ ਅੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੋਇ ॥) !.....ਓ ਅੰਤਕੀ-ਅਖਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੀਕਣ ਪਾਵੇਗੇ ਮਿਤ ਮੈਂਡੋ ਬੇਅੰਤ-ਮਾਹੀ ਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਏਂ, ਦਹਦਿਸ ਪਸਰਿਆ ਚਹੁ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ, ਕਾਲ ਵਿਚ ਰਮਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਕਾਲ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੈਂਡਾ ਕਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦਸ ਵਿਚ, ਨਾ ਕਾਲ ਵਿਚ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼, ਨਾ ਭੂਤ, ਨਾ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ! “ਨਾਨਕ ਅੰਤੁ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਵਾਹਵਾਹ ਬੇਅੰਤ, ਵਾਹਵਾਹ ਬੇਅੰਤ !! ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਨੇ ਸਾਇੰਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਅਧ-ਕੁੰਭੀ (Purgatory ) ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਜੁ ਕੁਦਰਤ ਕੀਕਣ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਕੇਡੇ ਵਡੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੰਨ ਕੇਡੇ ਕੇਡੋ ਦੂਰ ਨੇ, ਜਿਥੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਚਲ ਕੇ ਆਉਣ ਵਿਚ ਲਖਾਂ ਸਾਲ ਲਗ ਜਾਣ, ਉਹ ਲਖਾਂ ਮੀਲ : ਇਕ ਸਕਿੰਡ ਵਿਚ ਟੁਰਨੀ ਏ, ਹਾਂ ਐਡਾ ਵੱਡਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਐਡੀ ਵੱਡੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਏ, ਜੁ ਏਸ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਕੇਡਾ ਵੱਡਾ ਹੋਏਗਾ ? ਜੇਡੀ ਵਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਓਸ ਤੋਂ ਬਹੁ-ਵਡੇਰਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੇਦ ਆਖਦੇ ਨੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਗੁਪਤ ਨੇ ਤੇ ਸਿਰਫ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਰ ਏ, ਹਾਂ ਚੌਥਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਜਿਸ ਂ ਦੀ ਮਾਨੋਂ ਪੋਟਾ—ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਚੀਚੀ ਉਂਗਲ ਏ ਓ ਕੁਦਰਤ ਰਾਣੀ ! ਪਰ ਅੱਜ ਕਲ ਦੀ ਸਾਇੰਸ ਜਦ ਆਪਣੀ ਗੁਪਤ ਅਗਨੀ 1. Science has been called by Baron Von Huge, the Purgatory of Religion. The study of Nature, he means, purifies one's ideas about God and Reality. 2. Modern philosophy is Imaintain wrecked on the second Law of Thermo-dynamics. Dean lage ਇਹ ਮਸਲਾ ਆਖਦਾ ਹੈ ਜੁ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਸੰਸਾਰ-ਕਲਾ ਬੈਠ ਜਾਏਗੀ ।<noinclude></noinclude> o2z8wx93isujp1fnlbxejjrzma2f1kt 250 74293 236679 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਬਾਲੜੀ ਨੂੰ ਵਰਣ ਵਾਲਿਆ ਬਾਲ-ਗੋਪਾਲਾ ਧੰਨ ਧੰਨ ਓ ਗਿਆਨ-ਰਾਏ, ਮੈਂ ‘ਪੁਤ’ ਹੁਣ ਵਿਆਹਣ ਆਇਆ ਧਨ ਧੰਨ ! “ਓ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਮਹਿ ਗਿਆਨ ਪਰਚੰਡ ॥ ਧੰਨ ਧੰਨ-ਤਿਥੈ ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਅਨੰਦੁ ॥” = - 8 ' ਅਸੀਂ ਉਪਰ ਵਿਚਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਬਾਲੜੀ ਨੂੰ ਵਰਣ ਵਾਲਿਆ ਬਾਲ-ਗੋਪਾਲਾ ਧੰਨ ਧੰਨ ਓ ਗਿਆਨ-ਰਾਏ, ਮੈਂ ‘ਪੁਤ’ ਹੁਣ ਵਿਆਹਣ ਆਇਆ ਧਨ ਧੰਨ ! “ਓ ਗਿਆਨ ਖੰਡ ਮਹਿ ਗਿਆਨ ਪਰਚੰਡ ॥ ਧੰਨ ਧੰਨ-ਤਿਥੈ ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਅਨੰਦੁ ॥” = - 8 ' ਅਸੀਂ ਉਪਰ ਵਿਚਾਰ ਆਏ ਹਾਂ ਜੁ 'ਨਰ' ਨਰ ਨਹੀਂ, ਨਰ 'ਹਰਿ ਏਜ ਉਹਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਮਤਤ ਉਗਮੇ । ‘ਨਰ’ ਦੇ ਹਥ ਅਕਲ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੈ ਪਰ ਹਰਿ ਦੇ ਹਥ 'ਨਾਮ' ਦਾ ‘ਸੂਰਜ' ਹੈ- ਜਦ ਇਹ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਦ ਵਿਚ 'ਗਿਆਨ' ਯਾ ‘ਬਿਬਕ' ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਨਰ ਹਰ ਦਾ ਕੋਸ਼-ਅਰਥ ਨਰਸਿੰਘ ਹੈ, ਨਰ = ਆਦਮੀ ਤੇ ਹਰਿ = ਸਿੰਘ) । ਅਕਲੀ-ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਥੋਥਾ ਹੈ । ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਪੜਣ ਲਈ । ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਬਿਬੇਕ ਵਿਕਾਰ ਹੋ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੱਟ ਦ-ਪਾਟ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ! ਹਾਂ ਇਹ ਵਿਚਾਰ-ਪੁੱਣਿਆ ਅਤੀ ਹੀ ਸੂਖਮ ਤੇ ਸੁਗਮ ਏ, ਇਹ ਅੰਧਿਆਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੀਪਕ, ਮ ਮੰਦਰ ਅੰਦਰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ 'ਗਿਆਨ' ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੂਰਜ ਏ, ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਿਰਾਜ ਏ । ਅਕਲ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ, ਵੇਖੋ ਆਤਮ ਦਰਸ਼ਨ ‘ਅਕਲ' ਤੇ 1. (ਅਤੀ ਪ੍ਰਜਵਲਤ, ਅਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ) ICf. James : "Conceptual processes can classify facts, define them, interpret them but they do not produce them (ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫੇ ਤੇ) ੧੦੭<noinclude></noinclude> e8kiq7l1jqe1fo60zercoyv7zu3wkji 250 74294 236680 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>- ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਗੰਗਾ-ਤੱਟ ਤੇ ਬੈਠੇ ਨੇ ਕੋਤੇ ਹੀ ਯੋਗੀ ਰਾਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ਸਾਧ ਕੇ ‘ਸਿਧਾ’ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ (ਕੇਤੇ ਸਿਧੂ), ਤੇ ਕੇਤੇ ਨੇ ਉਹ ਜੋ ਅਕਲ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਘੋਖਦੇ ਨੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>- ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਗੰਗਾ-ਤੱਟ ਤੇ ਬੈਠੇ ਨੇ ਕੋਤੇ ਹੀ ਯੋਗੀ ਰਾਜ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ਸਾਧ ਕੇ ‘ਸਿਧਾ’ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ (ਕੇਤੇ ਸਿਧੂ), ਤੇ ਕੇਤੇ ਨੇ ਉਹ ਜੋ ਅਕਲ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਘੋਖਦੇ ਨੇ ਤੇ ਇਉਂ ਬਧੀ ਨਾਲ ਬੋਧੀ— ਮਾਰਗ ਛਾਂਟਦੇ ਨੇ (ਕੇਤੇ ਬੁਧ), ਹਾਂ ਕੇਤੇ ਨੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ-ਨਾਥ ਕਈ ਮਛੰਦਰ ਨਾਥ ਤੇ ਗੋਰਖ ਨਾਥ (ਕੇਤੇ ਨ ਥ), ਤ ਕੇਤੀਆਂ ਹੀ ਨਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਜੋ ਤੀਵੀਆਂ ਹੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਕੇਤੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇ ਵੈਸ-ਕੋਈ ਕਾਲੇ, ਕਈ ਚਿੱਟੇ, ਕੋਈ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਰਗੇ, ਕੋਈ ਅਪਸਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਹਾਂ ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਜੋ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਨਰ ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਹਰ ਇਕ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਇਕ ਨਾਰੀ 'ਦੇਵੀ' ਮਿਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਕਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਲਖਮੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਾਰਬਤੀ)(ਕੇਤੇ ਦੇਵੀ ਵੇਸ !) " ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਆਂਵਨ ਨੇ ਕਿਡੇ ਹੀ ਦੇਵਤੇ, ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੰਜ ਜੋਤਾਂ ਜੋ ਪਰਛਾਵੇਂ-ਵਹੀਣ ਨੇ, ਨੂ ਨੂ ਕੇਤੇ ਦੇਵਤੇ ਕੇਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਭਜਦੇ- ਪਰਛਾਵੇਂ, ਜੋ ਸਤ-ਅਸਤ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਮਟਾਉਂਦੇ ਨੇ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦਾਨਵ ਕੋਤੇ ਦਾਨਵ, ਕੇਤ ਹੀ ਮਨ-ਮੁਦੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਦਰਾ ਮਾਰ, ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਵਲ ਲਿਵ ਲਾਈ ਏ (ਕੋਤੇ ਮੁਨੀ), ਤੇ ਕੋਤੇ ਹੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਗੁਝੇ ਰਤਨ, ਵਿਵੇਕ-ਵਿਚਾਰ ਆਦਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁਭੀ ਮਾਰਿਆਂ, ‘ਨਾਮ’ ਦੀ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਕਿਸੇ ਸਿੱਪੀ ਵਿਚ ਲੁਕੀ ਮਿਲਦੀ ਏ (ਕੇਤੇ ਰਤਨ-ਸਮੁੰਦ) ! ੧੧੨ ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਵਿਸਥੀਰਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਵਿਚ ਕੇਤੇ<noinclude></noinclude> fefcrvs4w6gstmmw4vw88p8v8eo5dji 250 74295 236681 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਂਗ ਵੀਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ! ਉਏ ਤਿਥੈ ' ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਆਨੰਦ’- ਇਕ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਫੁਲਝੜੀ ! ਓਏ ਅਨੰਦ ਦੀ ਗੁਲ-ਝੜੀ ! ਓਏ ਆਨੰਦ ਦੀ ਗੰਗਾ-ਤਰੰਗੀ ! ਓਏ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਅਣਵਜੀਆਂ ਤਰਬਾਂ, ਸ਼ੁਅਲੋ ਤੇ ਮਿਠੀਆਂ ਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਂਗ ਵੀਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ ! ਉਏ ਤਿਥੈ ' ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਆਨੰਦ’- ਇਕ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਫੁਲਝੜੀ ! ਓਏ ਅਨੰਦ ਦੀ ਗੁਲ-ਝੜੀ ! ਓਏ ਆਨੰਦ ਦੀ ਗੰਗਾ-ਤਰੰਗੀ ! ਓਏ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਅਣਵਜੀਆਂ ਤਰਬਾਂ, ਸ਼ੁਅਲੋ ਤੇ ਮਿਠੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ! ਓ ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਂਡੀ ਸੇਜੇ ਆਵਨਾਂ ਵੇਂ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਝਰਲੂ ਫੇਰਨਾ ਏਂ ! ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ-ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ— ਇਹ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਮੈਂਡੇ ਜਗਜੀਵਨ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਭਾਸਦਾ ਏ । ਓ ਗਿਆਨ-ਰਾਏ ਤੈਂਡਾ ਜਾਦੂ ਤੈਂਡਾ ਮੰਜਜ਼ਾ, ਤੈਂਡਾ ਚੋਜ ! ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਭਿੰਨੇ ਲੋਇਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਅਜ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਓ ? ਹਾਂ ਸੁਣ, ਅੰਕ ਸਹੇਲੜੀਆਂ ਸੁਣੋ- “ਸੁਣਹੁ ਸਖੀ ਮਨਮੋਹਨਿ ਮੋਹਿਆ, ਤਨੁ ਮਨੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੀਨਾ॥ ਆਤਮ ਰਾਮ ਸੰਸਾਰਾ ॥ ਸਾਚਾ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਰਾ ॥ (ਸੂਹੀ ਛੰਤ ਮ: ੧) ਓਏ ਜਗਜੀਵਣਾ, ਤੂੰ ਏਂ ਆਤਮਾ ਰਾਮ, ਅੰਦਰ ਵਸਿਆ, ਤੂ ਏਂ ਸੰਸ ਰ ਬਾਹਰ ਵਸਿਆ— ਤੂੰ ਪੇਡ ਸਾਖ ਤੇਰੀ ਫੂਲੀ ॥ ਤੂੰ ਸੂਖਮ ਹੋਆ ਅਸਥੂਲੀ ।’ r (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਓ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ! ਓ ਨਾਚ-ਚਉਆ ! ਓ ਖੇਡ ਖਿਡਉਆ 'ਸਾਚਾ ਖੋਲ ਤੁਮਾਰਾ' !-ਪਰ ਤੁਝ ਬਿਨ ਕਵਣ ਕਹਾਏ ?' ਓ ਜਗਜੀਵਣਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਗਿਆਨ-ਰਾਏ ਨੂੰ ਘੁਲੀਂ, ਤਾਂ ਕੀਕਣ ਮੈਂ ਚੋਜ ਵੇਖਾਂ ? ਜੋ ਤੂੰ ਗਿਆਨ-ਅੰਜਨ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾਈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਇਹ ਵਿਚਿਤਰ- ਲੀਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੇਖਾਂ ? ਓ ਜਗਜੀਵਣਾ, ਫਿਰ ਜੇ ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਖੜਗ ਮੈਂਨੂੰ ਨਾ ਦੇਈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਇਆ-ਮੋਹਣੀ ਦਾ ਜਾਲ ੧੦੫<noinclude></noinclude> o1g2ak0o30c8d8oh86xlaysx3zrf61u 250 74296 236682 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ਼ਰਤੀ) ਪਟ ਵਿਚਾਰੀ ਕੁਲ-ਮੁਕੱਲੀ ਕੀ ਕਰੇ ? ਇਹ ਅਕਲ ਅੰਤਕੀ ਗਲਾਂ ਨੂੰ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਸ਼ਿੰਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ । ਸੁਰਤੀ ਬੇਅੰਤ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ‘ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ਼ਰਤੀ) ਪਟ ਵਿਚਾਰੀ ਕੁਲ-ਮੁਕੱਲੀ ਕੀ ਕਰੇ ? ਇਹ ਅਕਲ ਅੰਤਕੀ ਗਲਾਂ ਨੂੰ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਸ਼ਿੰਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ । ਸੁਰਤੀ ਬੇਅੰਤ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ‘ਅਕਲ' ਤੇ ‘ਸੂਰਤ।” ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਤਾਂ ਨਿਰਮਲ ਛਣਿਆਂ-ਪੁਣਿਆਗਿਆਨ (Transcenden treason) ਉਪਜਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਦਹਰੇ ਨਰ-ਹਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਨੂਠਾ ਹਥਿਆਰ ਏ ! ਜਿਥੇ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਇਕ ਸੂਰਜ ਇਕ ਚੰਦ ਹੈ ਵੇਖਦੀ ਏ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕੇਤੇ ਚੰਨ, ਕੇਤੇ ਸੂਰਜ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਕੇਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ—ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ, ਬੇਅੰਤ, ਹਾਂ ਅਨਿਕ ਬ੍ਰਹਮੇ, ਅਨਿਕ ਬਿਸ਼ਨ, ਅਨਿਕ ਸ਼ਿਵ, ਅਨਿਕ ਇੰਦਰ, ਅਨਿਕ ਉਤਪਤ, ਅਨਿਕ ਪਰਲੇ :- ਖਿਨ ਭੀਤਰਿ ਹੋਵੈ ਪਰਗਾਸੁ ॥ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਅਗਿਆਨ ਬਿਆਸੁ॥ ਮਿਤੀ ਨਾਹੀ ਜਾ ਕਾ ਬਿਸਥਾਰੁ ॥ ਸੋਭਾ ਤਾਕੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰੁ ॥ ਅਨਿਕ ਰੰਗ ਜਾਕੇ ਗਨੇ ਨ ਜਾਹਿ ॥ ਸੋਗ ਹਰਖ ਦੈਹਰੂ ਮਹਿ ਨਾਹਿ (ਪਿਛਲੇ ਸਫੇ ਦੀ ਬਕੀ) There is always a plus or thisness which feeling alone can answer for. Today quite as much as in any previous age, the religious individual tells you that the Divine meet him on the basis of his personal concerns. Science, on the other hand has ended by utterly, repudiating the personal point of view," ੧੦੮<noinclude></noinclude> 05xd5ae2wnw69zk3lkx9blrh6u36m1z 250 74297 236683 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੀਕਣ ਕਟਾਂ ? ਓ ਜਗਜੀਵਣਾ, ਜੇ ਇਹ ਤੁੰ ਗਿਆਨ-ਰਗੜ ਨਾ ਦੇਈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਉਡਾਂ ? ਓ ਜਗਜੀਵਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ, ‘ਗਿਆਨ-ਖੰਡ’ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਪ੍ਰਚੰਡ- ਬ੍ਰਹਮ-ਜੋਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ, ਜੋ-ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੀਕਣ ਕਟਾਂ ? ਓ ਜਗਜੀਵਣਾ, ਜੇ ਇਹ ਤੁੰ ਗਿਆਨ-ਰਗੜ ਨਾ ਦੇਈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਉਡਾਂ ? ਓ ਜਗਜੀਵਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ, ‘ਗਿਆਨ-ਖੰਡ’ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਪ੍ਰਚੰਡ- ਬ੍ਰਹਮ-ਜੋਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ, ਜੋ-ਕੋਟ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਖੱਟਾ ਕਰ ਪਰ੍ਹਾਂ ਸੁਟਦੀ ਏ ? ਓਏ ਜਗਜੀਵਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਗਿਆਨ-ਰਾਏ ਮੈਂਡੀ ਸੇਜਾ ਨਾ ਆਣੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਅਨੰਦ ਮਾਣਾਂ ? ਓ ਗਾਵਹ ਸਖੀ, ਉ ਗਾਵਹ ਸਖੀ ! “ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਓਏ ਜਗਜੀਵਨ ਸਾਜਣਾ ! ਆ ਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਗਇਓਂ ਵੇ ! ਓਏ ਸਾਜਣਾ, ਆ, ਆ, ਆ, ਝਬ ਆ ! ਘਰਿ ਆਪਨੜੈ ਖੜੀ ਤਕਾ, ਮੈਂ ਮਨਿ ਚਾਉ ਘਨੇਰਾ ਰਾਮ ॥” ਓ ਸਾਜਨੜਾ, ਘੁਟ ਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾ ! ‘ਦਰਸਨ ਦੇਖਿ ਭਈ ਨਿਹਕੇਵਲ, ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖ ਨਾਸਾ ॥ ਓ ਉਚੜੀ ਮੁਮਟੀ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆ ਜਗਜੀਵਨਾ ! ਪਿਰ ਉਚੜੀਐ ਮਾੜੀਐ ਤਿਹੁ ਲੋਆ ਸਿਰਤਾਜਾ ਰਾਮ ।” ਓ ਜਗਜੀਵਣਾਂ ਹਾਂ ਆ ਤੇ ਆ ਕੇ ਫਿਰ ਨਾ ਵੰਞ ! ਓ ਨਾ ਵੰਞਣ ਵਾਲਿਆ ਚੌਖਨੀਏ – “ਵਰੁ ਪਾਇਅੜਾ ਬਾਲੜੀਏ ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਪੂਰੀ ਰਾਮ ॥ ਪਿਰਿ ਰਾਵਿਅੜੀ 'ਸਬਦ' ਰਲੀ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਨਹ ਦੂਰੀ ਰਾਮ ॥ ਪ੍ਰਭ ਦੂਰਿ ਨ ਹੋਈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਸੋਈ ਤਿਸਕੀ ਨਾਰਿ ਸਬਾਈ ॥ (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ੧੦੬<noinclude></noinclude> nwgc5yhmuehzg88g5ym9oeb7d8p26bb 250 74298 236684 2026-09-27T07:24:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੀ ਖਾਣੀਆਂ ਨੇ : ਅੰਡਜ ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਉਪਜਣ, ਜੋਰਜ ਜੋ ਮਾਂ ਦੀ ਜੋਰ ਯਾ ਨਾੜੂ ਨਾਲ ਲਟਕਣ, ਸੇਤਜ ਜੁ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜਣ, ਤੇ ਉਤਭੁਜ ਜ ਖੁੰਬ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਾੜ ਕੇ ਉਠਣ (ਕੇਤੀਆਂ ਖਾਣੀ), ਹਾਂ ਕੇਤੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੀ ਖਾਣੀਆਂ ਨੇ : ਅੰਡਜ ਜੋ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਉਪਜਣ, ਜੋਰਜ ਜੋ ਮਾਂ ਦੀ ਜੋਰ ਯਾ ਨਾੜੂ ਨਾਲ ਲਟਕਣ, ਸੇਤਜ ਜੁ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜਣ, ਤੇ ਉਤਭੁਜ ਜ ਖੁੰਬ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਾੜ ਕੇ ਉਠਣ (ਕੇਤੀਆਂ ਖਾਣੀ), ਹਾਂ ਕੇਤੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਨੇ -ਪਰਾ, ਪਸੰਤੀ, ਮਧਮਾ ਤੋਂ ਬੇਖਰੀ, ਜੋ ਪਰਾ ਯਾ ਅਤਿਅੰਤ ਸੂਖਮ ਤੋਂ ਲੈ ਅੰਤ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨ ਦਵਾਰਾ, ਅਖਰਾਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਬੈਖਰੀ ਹੋ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਨੇ (ਕੇਤੀਆਂ ਬਾਣੀ), ਤੇ ਕੇਤੇ ਹੀ ਨੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ, ਕੋਈ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੇ ਬਾਲੀ (ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਬਾਲੀ ਰਾਜੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨੇ, ਉਪਰ ਤਤ-ਸਤ (ਇੰਦ੍ਰ ਹੇਠ ਪਸ਼ੂ-ਬਲ (ਬਾਲੀ)) ਦੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੋਂ ਕਿਤਨੀਆਂ ਹੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਗੋਂ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ (ਕੇਤੇ ਪਾਤ ਨਰਿੰਦ)। ਓ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਗਿਆਨ-ਅੰਜਨ ਨੇ ਖੋਹਲੇ ਨੇ ਕਿਤਨ ਹੀ ਨੇਤਰ, ਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ 'ਨਾਮ' ਦਾ ਸਰੋਤਾ, ਹਾਂ ਤੇ ਅਨਿਕ (ਕੇਤੀਆ ਸੁਰਤੀ), ਤੇ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਨਾਮ' ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਹਥ ਫੜ ਸੇਵਾ-ਸੰਮਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾ ਲਾਇਆ ਏ, ਉਹ ਵੀ ਨੇ ਸੂਚੇ-ਸੇਵਕ ਕੇਤੇ (ਸੇਵਕ ਕੇਤੇ) !... ਓ ਕਾਨੀ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਲਿਖ ਸਕਦੀ ਏਂ ਬੇਅੰਤ ਦੇ ਲਖਣ, ਹਾਂ ਉਹਦਾ ਮਿਤ, ਉਹਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ! ਓਏ ਕਾਨੀ ‘ਬੇਅੰਤ ਬੇਅੰਤ ਕਹੁ । “ਜੇ ਹਉ ਜਾਣਾ ਆਖਾ ਨਾਹੀ ਕਹਿਣਾ ਕਥਨੁ ਨ ਜਾਈ" ਓਏ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ! ਓ ਹੋਇਆ ਜੁ ਬੇਅੰਤ ? ਓਏ ਓ ਵਡਾ ਏ, ਉਹਨੂੰ ਆਖੋ ਵਡਾ, ਵਡਾ-ਵਡਾ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਛਡ ਦਿਓ (ਏਵਡੁ ਊਚਾ ਹੋਵੈ ਕੋਇ ॥ ਤਿਸੁ ਊਚੈ ਕਉ ਜਾਣੈ ११३<noinclude></noinclude> 6vvll69fsf7s4r4697bllaayaf0tjfm 250 74299 236685 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸ੍ਰੀ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ।" ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਰਮ-ਖੰਡ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਓ ਅਰਸ਼-ਵਸਣ ਵਾਲੀਏ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਅਜ ਕੀਕਣ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਈ, ਇਸ ਕਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸ੍ਰੀ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ।" ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਰਮ-ਖੰਡ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਓ ਅਰਸ਼-ਵਸਣ ਵਾਲੀਏ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਅਜ ਕੀਕਣ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਆਈ, ਇਸ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ? ਅਜ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਦਹ-ਦਿਸਾਂ ਵਿਚ ਖੇੜਾ ਈ . ਏ, ਖੇੜਾ, ਹਾਂ ਆਨੰਦ-ਘੇਰਾ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਓ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ! ਅਜ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਭੇ ਹਰਿਆਵਲੇ ਨੇ, ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਫੁਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਓ ਬਸੰਤ-ਰਾਣੀ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਜ ਇਥੇ ਉਥੇ, ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ, ਲਾਲੋ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਪਏ ਉਡਦੇ ਨੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਚੋਆ-ਚੰਦਨ ਤੇ ਸੋਨਾ ਚਾਂਦੀ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਨੇ ! ਓ ਹੋਲੀ ਖੇਡਣ ਆਈ ਅਣਖੀ ਅਪਸਰਾਂ ! ਓ ਸਈਓ, ਗਾਓ ਗਾਓ ਨਾ ਗੀਤ, ਹਾਂ ਗਾਉ ਗਾਉ ਅਜ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੇ ਸੌਹਲੜੇ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਵਾਰ ਲਾਲਣ, ਓ ਜਗਜੀਵਣ-ਭਤਾਰ :- ੧੧੯<noinclude></noinclude> pr3vuyz38h6k9lt3os6p7259fet5175 250 74300 236686 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੈਸੇ ਪਵਨੁ ਬੰਧ ॥ ਕਰਿ ਰਾਖਿਓ ਬੂਝ ਨਾ ਆਵਤ ਜਾਵਤ ॥ ਜਾ ਕਉ ਰਿਦੈ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਭਇਓ ਹਰਿ ਉਆ ਕੀ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ਕਹਾਵਤ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੀ ਏ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਡੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੈਸੇ ਪਵਨੁ ਬੰਧ ॥ ਕਰਿ ਰਾਖਿਓ ਬੂਝ ਨਾ ਆਵਤ ਜਾਵਤ ॥ ਜਾ ਕਉ ਰਿਦੈ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਭਇਓ ਹਰਿ ਉਆ ਕੀ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ਕਹਾਵਤ ॥ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਡੁਲ ਡੁਲ ਪੈਂਦੀ ਏ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦੀ ਏ ਸੀਤਲਤਾ ! ਓਇ ਪਵਣ ਨੂੰ ਕੀਕਣ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦਾ ਏ-ਓ ਸੁੰਭਰ ਭਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਖਾਣ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ! ੨, ਸਰਮ-ਖੰਡ ਭਾਵੇਂ ਉਂਝ ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਪਉੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਵਚਿਤਰ ਏ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਤਿਥੈ ਘਾੜਤਿ ਘੜੀਐ ਬਹੁਤ ਅਨੂਪ', ਇਥੇ ਅਜਬ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘਾੜਤ ਘੜੀ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਤੇ ਸਿੱਕੇ ਨੂੰ ਢਾਲ ਕੇ ਸੁਚਾ ਕੰਚਨ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਦਾ ਏ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਅਨੂਪਮ ਭਠੀ ਏ ਜਿਸ ਵਿਚ- (੧) ਸੁਰਤਿ, (੨) ਮਤਿ, (੩) ਮਨਿ, (੪) ਬੁਧਿ-ਸਾਰੇ ਢਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਸੋਲਾਂ ਵੰਨੀ ਸੁਧ ਕੰਚਨ ਨਿਕਲਦਾ ਏ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਅਣੋਖੀ ਕੁਠਾਲੀ ਏਂ, ਕਿਸੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਨਿਆਰੇ ਦੇ ਹਥ ! ਇਸ ਅਣੋਖੀ ਭਠੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਓ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ਆਪ ਏ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਹਥਿਆਰ ‘ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ' ਏ ! ਹਾਂ ਉਹ ਅਕਹਿ-ਕੜਾਹ ਜਿਸ ਵਿਚ ਟੁਭੀ ਖਾ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਅੰਤ ਵਸ ਬ੍ਰਿਤ ਬੇਅੰਤ ਵੰਨੀ ਹੋ ਜਾਂਵਦੀ ਏ ! १२३<noinclude></noinclude> fz7j7y1auqoshmru63j5khahq4n2dcb 250 74301 236687 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੰਤੁ ਨ ਕਰਣੈ ਦੇਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਵੇਖਣਿ ਸੁਣਣਿ ਨ ਅੰਤੁ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕਿਆ ਮਨਿਮੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕੀਤਾ ਆਕਾਰੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥ ਅੰਤ ਕਾਰਨਿ ਕੇਤੇ ਬਿਲਲਾਹਿ ॥ ਤਾਕੇ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੰਤੁ ਨ ਕਰਣੈ ਦੇਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਵੇਖਣਿ ਸੁਣਣਿ ਨ ਅੰਤੁ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕਿਆ ਮਨਿਮੰਤੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਕੀਤਾ ਆਕਾਰੁ ॥ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਪੈ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥ ਅੰਤ ਕਾਰਨਿ ਕੇਤੇ ਬਿਲਲਾਹਿ ॥ ਤਾਕੇ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਏ ਜਾਹਿ ॥ ਏਹੁ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਇ ॥ ਬਹੁਤਾ ਕਹੀਐ ਬਹੁਤਾ ਹੋਇ ॥” (ਜਪੁਜੀ ੨੪) ਓ ਬੇਅੰਤ, ‘ਧਰਮ-ਖੰਡ ਵਸੇ ਬੇਅੰਤ', ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤੋਰਿ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਬੇਅੰਤ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਤ ! ਓ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਉੜੇ ਤੂੰ ਵੀ ਭੀ ਵਾਹ ਵਾਹ !! ૧૧:<noinclude></noinclude> db6uzpo4je2cbaz9vc3e3ungisc4lmv 250 74302 236688 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਈ ਜੀਵਣ-ਕਣੀ ਦੂਰਬੀਨ ਏਂ, ਪਰ ਵਿਹੂਣਾ ਕੋਇ ਨਾ ਦੂਰਬੀਨ ਅੱਗੇ ਖੌੜ ਸੁਰਤ ਕੀ ਏ ? ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਦਬੀ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇਕ ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ—ਸੁਰਤਿ ਕੀਆ ॥” (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧)-ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਈ ਜੀਵਣ-ਕਣੀ ਦੂਰਬੀਨ ਏਂ, ਪਰ ਵਿਹੂਣਾ ਕੋਇ ਨਾ ਦੂਰਬੀਨ ਅੱਗੇ ਖੌੜ ਸੁਰਤ ਕੀ ਏ ? ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਦਬੀ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਇਕ ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ—ਸੁਰਤਿ ਕੀਆ ॥” (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧)-ਪਰ ਇਸ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੇ ! ਜਦ ਤੋੜੀ ਇਸ ਦਾ ਢਕਣ ਨਾ ਖੁਲ੍ਹੇ ਯਾ ਓਹ ਨਦਰੀ ਇਹਨੂੰ ਆਪ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਤਦ ਤੋੜੀ ਇਹ ਦਬੇ ਦਰਬ ਵਾਂਗ ਏ, ਗੁਝੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਹਥ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ! ਪਰ ਜਦ ‘ਨਾਮ ਆਪਣੀ ਅਕਹਿ-ਕਹੀ ਲੈ ਕੇ ਖੁਟਦਾ ਏ, ਤਦ ਇਹ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੁਰਤੀ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਏ–ਪਰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ, ਧੀਮੇ ਧੀਮੇ ਇਹ ਦੀ ਨੀਂਦਰ ਖੁਲ੍ਹਦੀ ਏ ! ਧਰਮ ਖੰਡ ਵਿਚ 'ਗਿਆਨ ਰਾਏ' ਸੇਜੇ ਤੇ ਆਂਵਦ ਏ।ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਟੁੰਬ ਜਗਾਂਵਦਾ ਏ । ਫਿਰ ਸੂਰਤ' ਤੇ ‘ਮੱਤ’ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ, ਅਣੋਖੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀਆਂ, ਹੁਣ ਬਣੀਆਂ ਠਣੀਆਂ, ਨਾਮ ਰੰਗੀਆਂ । ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅੰਤ (Finitude) ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਾਮ’ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਰਙਣ ਚੜ੍ਹਦੀ ਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਸ਼ਾ (Day Dawn) ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ! ‘ਧਰਮ ਖੰਡ' ਵਿਚ ਅਜਾਂ ‘ਸੂਰਜ' ਕਿਧਰੇ ਆਕਾਸ਼-ਘਰੇ Horizon) ਤੋਂ ਹਠ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਦੀ ਲਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਪਰਗਣ ਟੁਰ ਆਈ ਸੀ, ਪਰ ਅਜ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੂਰਜ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣ ਆ ਕੇ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਸੁਰਤ ਮਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਟੁੰਬ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਨੂਰੋ ਨੂਰੀ ਵੇਸ ਓਢਪਰੀਆਂ ਬਣ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਉਤਰ- ਦੀਆਂ ਨੇ । ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਸੁਰਤ ਦਬਿਆ ਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਹਥ ਆਇਅਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਏ । ਦਬੀ ਹੋਈ ਸੁਰਤੀ ਪੂਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ੧੨੪<noinclude></noinclude> 7xqv0elptx3vfpjdbi9trzz28qeidpu 250 74303 236689 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਖੀ ਵਿਚ ਵਧਣ ਲਈ ਯਾ ਪੁਨ ਵਿਚ ਫਲਣ ਲਈ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਹਭਨੀਂ ਪਾਸੀਂ ਬੇਅੰਤ ਏਂ ! ਕਾਲ ਵਿਚ ਜੋ ਭੂਤ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਏ, ਜੋ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਏ! ਦੇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਉਤਰ-ਦੱਖਣ ਸਾਰਿਆਂ ਪਾਸਿਆਂ ਬੇਅੰਤ ਏ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਖੀ ਵਿਚ ਵਧਣ ਲਈ ਯਾ ਪੁਨ ਵਿਚ ਫਲਣ ਲਈ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਹਭਨੀਂ ਪਾਸੀਂ ਬੇਅੰਤ ਏਂ ! ਕਾਲ ਵਿਚ ਜੋ ਭੂਤ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਏ, ਜੋ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਏ! ਦੇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਉਤਰ-ਦੱਖਣ ਸਾਰਿਆਂ ਪਾਸਿਆਂ ਬੇਅੰਤ ਏ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਮੈਨੂੰ ਭਾਸਦਾ ਏ ਜੁ ਪੂਰਬ ਦਾ ਨਵਾਂ ਮਸਲਾ ਵੀ ਕਿਧਰੇ ਗਲਤ ਏ, ਜੋ ਆਖਨਾ ਏਂ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਪਾਸੋਂ ਅੰਤਕੀ ਏ-ਓਏ ਜੇ ਇਹ ਅੰਤਕੀ ਏ ਤਾਂ ਮੈਂਡੇ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਕ ਖੁਡ ਏ, ਇਹ ਗੁਫਾ ਏ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਸੰਘੀ ਘੁਟੀਂਦੀ ( Marbeing immovital anything that is mortal checks his vision ) ਏ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਏਂ ਤੇ ਤੈਂਡੀ ਤਾਣੀ-ਬਾਣੀ ਏਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਏ, “ਨਾਨਕ ਅੰਤ ਨ ਅੰਤ ॥”‘ਅੰਤੁ ਨ ਸਿਫਤੀ ਕਹਣਿ ਨ ਅੰਤੁ ॥” - 1 ਪਛਮ ਵਾਲੇ ਏਸ ਬਅੰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ । Cf. HG. Wells -- When you speak of the Absolute (ਨਿਰੰਕਾਰ) You speak to me of nothing. If you talk of a great yet finite and unknowable being, not myself, extend- ing beyond me imagination intime and space, knowing all this I can think of as done, you come into the sphere of my philosophy. When you talk to me of a being of infinite extension and infinite duration Iminiscent and prefects, you seem to me to be talking in definitions of nothing whatever. ਏਸ ਫਲਾਸਫਰ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੀ ਅੰਤਕੀਂ ੲ, ਬੇਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਭਲਾ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਸਮਝ ਨਾਮ-ਕਲਾ । ૧૧૦<noinclude></noinclude> snes2io6twbgli6hzygkqcs971cx36z 250 74304 236690 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਪਵਿਤਰ ਕਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਰਚਿਆ ਵੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਸੋਹਣੀ ! ਓ ਵਚਿਤਰ ਨਗਰੀ, ਜਿਥੈ ਵਸਨਾ ਏਂ ਮੈਂਡਾ-ਮੋਰ, ਹਾਂ ਮੈਂਡਾ ਚਿਤ ਜ਼ੋਰ ! ਓ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਖਾਣ, ਸਚ ਤੂੰ ਏਂ ਸਰਮ ਖੰਡ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ, ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਪਵਿਤਰ ਕਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਰਚਿਆ ਵੇ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਸੋਹਣੀ ! ਓ ਵਚਿਤਰ ਨਗਰੀ, ਜਿਥੈ ਵਸਨਾ ਏਂ ਮੈਂਡਾ-ਮੋਰ, ਹਾਂ ਮੈਂਡਾ ਚਿਤ ਜ਼ੋਰ ! ਓ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਖਾਣ, ਸਚ ਤੂੰ ਏਂ ਸਰਮ ਖੰਡ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ, ਓ ਬਿਸਮ ਨਗਰੀ, ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਮਿਟੀ ਤੇ ਗਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ, ਪਰ ਮੈਂਡੇ ਸੋਹਣੇ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਗਾਰਾ ਵਰਤਿਆ ਏ । ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਤਾਂ ਦੁਧ-ਮਾਖਿਓਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀ ਪੀ ਹੰਸ ਗੁਟਕਦੇ ਨੇ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਚੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਤਾਂ ਕਲਪ-ਬਿਰਛ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ 'ਫ਼ੂਲ ਲਗੇ ਫਲ ਰਤਨ ਭਾਂਤ' ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਓ ਅਖ ਨੂੰ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚੰਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਤੈਂਡੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਤਾਂ ਚੋਆ ਚੰਦਨ ਤੇ ਕੁੰਗੂ ਕੇਸਰ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਨੇ ¿ ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਤੋਂ ਮਿਠੇ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਵਚਿਤਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਵਾਚ ਸਕਨਾ ਈਂ ? ਓ ਸ਼ਰਮ-ਖੰਡ ਚੈਂਡੀ ਸੂਚੀ-ਸਰਮ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਚੈਂਡੀ ਸੂਚੀ ਸੀਤਲਤਾ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਤੈਂਡੀ ਬਿਸਮ ਲੀਲਾ ਤੇ ਅਕਹਿ ਸੁਖ- ੧੨੨ i “ਓਇ ਸੁਖ ਕਾਸਿਓ ਬਰਨਿ ਸੁਨਾਵਤ ॥ ਅਨਦਿ ਬਿਨੋਦ ਪੇਖਿ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸਨ ਮਨਿ ਮੰਗਲ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਬਿਸਮ ਭਈ ਪੇਖਿ ਬਿਮਮਾਦੀ ਪੂਰਿ ਰਹੇ ਕਿਰਪਾਵਤ ਪੀਓ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ ‘ਨਾਮ' ਅਮੋਲਕ ਜਿਉ ਚਾਖਿ ਗੂੰਗਾ ਮੁਸਕਾਵਤ ॥<noinclude></noinclude> 7lrg5bgy82t5swz5yr5o6zes17mm81t 250 74305 236691 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਅਣਮਕਣੇ, ਅਜ ਹੂਟੇ ਨੇ ਅਨੂਠੜੇ, ਅਜ ਹੁਲਾਸ ਨੇ ਹੁਸੜ ਹੂੰਝਣੇ, ਅਜ ਠਾਠਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਾਂ ਕਿਰਪਾ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ! ਓ ਅਮਿਟ ਅਮੁਕ, ਅਣਖੀਆਂ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਅਜ ਦਿਨ ਏ ਸ਼ੁਭ, ਨਿਰਮਲ ਪਵਿਤਰਾ ! ਓ ਸਖੀਓ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਜ ਆਈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਅਣਮਕਣੇ, ਅਜ ਹੂਟੇ ਨੇ ਅਨੂਠੜੇ, ਅਜ ਹੁਲਾਸ ਨੇ ਹੁਸੜ ਹੂੰਝਣੇ, ਅਜ ਠਾਠਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਾਂ ਕਿਰਪਾ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ! ਓ ਅਮਿਟ ਅਮੁਕ, ਅਣਖੀਆਂ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਅਜ ਦਿਨ ਏ ਸ਼ੁਭ, ਨਿਰਮਲ ਪਵਿਤਰਾ ! ਓ ਸਖੀਓ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਜ ਆਈ ਏ ਰੁਤ ਅਣਖੜੀ ! ਓ ਬਸਤ ਜੁ ਕੂਕਦੀ ਏ 'ਮਾਹ ਮਾਹ ਮੁਮਾਰਖੀ ਚੜਿਆ ਸਦਾ ਬਸੰਤ' ! ਹਾਂ ਅਜ ਲਾਲੋ ਲਾਲ ਚਲਲੜੀ ਰੁਤ ਏ ਤੇ ਮੈਂਡਾ ਮਾਹੀ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ( Rainbow ) ਤੇ ਸਵਾਰ ਅਰਸ਼ ਛਡ ਕੁਰਸ਼ ਵਲ ਆਇਆ ਏ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਹੱੜ੍ਹ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸੀਤਲ-ਬੁੱਲੇ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਸਰਮ-ਖੰਡ ਤੈਂਡਾ ਵਿਚਿਤਰ ਆਸਣ ! ਹਾਂ, ਅਜ ਅਸਾਂ 'ਸਰਮ-ਖੰਡ' ਦੇ ਅਨੂਪਮ ਨਗਰ ਵਿਚ, ਪੈਰ ਪਾਇਆ ਵੇ, ਜਿਥੇ ਕੋਝ ਨਹੀਂ, ਕਾਲਖ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਕੰਚਨ- ਵਾੜੀ ਏ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ‘ਉਰਵਸ਼ੀ' ਫ਼ਸਦੀ ਏ, ਕੋਈ ਉਸ਼ਾ-ਜਾਈ ਅਪਛਰਾਂ, ਸੁੰਦਰ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਖਾਣ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਤੂੰ ਕੋਈ ਵਚਿੱਤਰ ਦੇਸ ਏਂ ਜਿਥੇ ਰਤਨ, ਲਾਲ, ਜਵਾਹਰ, ਮਾਣਕ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀਟੋ ਪਏ ਨੇ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਢੀਂਡੀ ਪਵਿਤਰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਸਚਿਤਰ ਹੂਰਪਰੀਆਂ ਵਸਦੀਆਂ ਨੇ ! ਓ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਤੈਂਡੀ ਅਨੂਪਮ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਨਿਜਨ ਵਸਦੇ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਮਲਾਂ ਧੋ ਹੰਸ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਨੇ ! ਓ ਸੁਖ ਵਸਦੀ ਰਾਮਦਾਸ ਪੁਰੀ ! ਓ ਅਖੋਂ ਉਹਲੇ ਬਿਸਮੈ ਨਗਰੀ ! ਓ ਬਿਸਮ ਨਗਰੀ ! ‘ਡਿਠੈ ਸਭ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਤੁਧ ਜੇਹਿਐ ॥ ਓ ਬਿਸਮ-ਨਗਰੀ ! ਹਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ‘ਬਧਹੋ ਪੁਰਖਿ ਬਿਧਾਤੈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੋਹਿਆ' ! ਓ ਬਿਸਮ ਨਗਰੀ, ਮੈਂਡੇ ਸੁੰਦਰ ਬੇਢੀ ਨੇ ਆਪ ੧੨੧<noinclude></noinclude> 18yw7d0nmpgtsverur1uiliudz7if60 250 74306 236692 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਗਾਉ ਗਾਉ ਰੀ ਦੁਲਹਨੀ ਮੰਗਲਚਾਰਾ ॥ ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਏ ਰਾਜਾ-ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾਭਿ ਕਮਲ ਮਹਿ ਬੇਦੀ ਰਚਿ ਲੈ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਉਚਾਰਾ ॥ ਰਾਮ ਰਾਇ ਸੋ ਦੂਲਹੁ ਪਾਇਓ ਅਸ ਬਡ ਭਾਗ ਹਮਾਰਾ ॥ ਸੁਨਰ ਮੁਨਿਜਨ ਕਉਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਗਾਉ ਗਾਉ ਰੀ ਦੁਲਹਨੀ ਮੰਗਲਚਾਰਾ ॥ ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਆਏ ਰਾਜਾ-ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਾਭਿ ਕਮਲ ਮਹਿ ਬੇਦੀ ਰਚਿ ਲੈ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਉਚਾਰਾ ॥ ਰਾਮ ਰਾਇ ਸੋ ਦੂਲਹੁ ਪਾਇਓ ਅਸ ਬਡ ਭਾਗ ਹਮਾਰਾ ॥ ਸੁਨਰ ਮੁਨਿਜਨ ਕਉਤਕ ਆਏ ਕੋਟਿ ਤੇਤੀਸਓ ਜਾਨਾ ॥ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਮੋਹਿ ਬਿਆਹਿ ਚਲੇ ਹਰਿ ਪੁਰਖ ਏਕ ਭਗਵਾਨਾ। " (ਆਸਾ ਕਬੀਰ) ਹਾਂ ਗਾਉ ਗਾਉ ਰੀ ਸਖੀ ‘ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ’, ਮੈਂਡੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ! ਗਾਉ ਗਾਉ ਹੀ ਸਖੀ ‘ਭਵਨ ਸੁਹਾਵੜਾ ਧਰਤੀ ਸਭਾਗੀ ਰਾਮ, ਪ੍ਰਭੁ ਘਰਿ ਆਇਅੜਾ ਗੁਰਚਰਨ ਲਾਗੀ ਰਾਮ ॥" ਓ ਸਖੀਓਂ ਰਲ ਮਿਲ ਮੰਗਲ ਗਾਓ, ਗਜ ਕੇ, ਅਜ ਮੈਂ ਵਧਾਇਓਂ ਪੀਆ ਮੈਨੂੰ ਅੰਕ-ਅੰਕ ਲਾਇਓ ! ਓ ਸਖੀਉ, ਗਾਉ, ਗਾਉ, ਝੂਮਰ ਪਾ ਕੇ ! ਹਾਂ ਅਜ ਮੈਂ ਭਾਗ ਸੁਲਖਣੀ, ਅਜ ਮੈਂ ਬੱਤੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ! ਓ ਸਈਓ ! ਗਾਉ ਮੈਂਡੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਨਿਰਭਉ ਸਹਿਲੜਾ, ਹਾਂ ਸੋਹਿਲੜਾ, ਜੁਗਚਾਰੇ ! ਓ ਸਈਓ, ਗਾਉ ਗਾਉਂ ਨੀ ਅਨੰਦ ਮੰਗਲ, ਅਨੰਦ ਅਨਦਿਨੁ ਵਜਹਿ ਵਾਜੇ ਦਿਨਸੁ ਰੈਣਿ ਉਮਾਹ" ਅਣਛੁਤੇ ਕੀਰਨੇ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਗਾਊ ਨਾ ਨੀਂ, ਮੈਂਡੇ ਗਰੁੜ ਸਵਾਰ ਦੇ ਗੁਣ, ‘ਮਲਨਿ ਮੋਹ ਬਿਕਾਰ ਨਾਠੇ ਦਿਵਸ ਨਿਰਮਲ ਆਇਆ, ਹਾਂ ਅਜ ਅਣੱਖੜਾ ਦਿਨ ਅਤਿ ਸੋਹਣਾ ! ਓ ਸਖੀਉ, ਗਾਉ ਗਾਊ, ਮੈਂਡੇ ਬਿਸਮ ਪੁੰਜ ਦਾ ਬਿਸਮ ਜਨਕ ਬਿਲਾਵਲ “ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ ਭਈ ਪੇਖਿ ਗੁਣ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਰਾਮੁ ॥” ਓ ਸਖੀਓ ! ਅਜ ਅਰਸ਼ੋਂ ਉਤਰੀ ਠੰਡ ਏ, ਅਜ ਸੀਤਲਤਾ ਏ, ਅਜ ਆਨੰਦ ਏ, ਅਜ ਚਾਉ ਏ ਨੀਲੇ ਅਸਵਾਰ, ਅਜ ਮੰਗਲ ੧੨੦<noinclude></noinclude> p9lzpi4e6uy93djd4pey0bnkcotaw26 250 74307 236693 2026-09-27T07:24:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਕ ਸ਼ਾਨ, ਇਕ ਸੂਤ ਪਰੋਇਆ, ਹਾਂ ਇਕੋ ਇਕ ਏਕੰਕਾਰ ! -ਪਰ ਅਜ ਓ‘ਗਿਆਨ-ਖੇਡ' ਤੈਂਡੀ ਬੇਅੰਤ ਅੱਖ ਨਾਲ ਓ ਬੇਅੰਤ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਬੇਅੰਤ-ਬਸੰਤ !! ਓ ਬੇਅੰਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਬੇਅੰਤ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲਮ-ਦਲਾਂਘਾ ਸਕੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਕ ਸ਼ਾਨ, ਇਕ ਸੂਤ ਪਰੋਇਆ, ਹਾਂ ਇਕੋ ਇਕ ਏਕੰਕਾਰ ! -ਪਰ ਅਜ ਓ‘ਗਿਆਨ-ਖੇਡ' ਤੈਂਡੀ ਬੇਅੰਤ ਅੱਖ ਨਾਲ ਓ ਬੇਅੰਤ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਬੇਅੰਤ-ਬਸੰਤ !! ਓ ਬੇਅੰਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਬੇਅੰਤ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਲਮ-ਦਲਾਂਘਾ ਸਕੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਭ ਕੁਝ ਕਛਦਾ, ਖੋਂਹਦਾ, ਫਤੇ ਕਰਦਾ, ਤੈਂਡ ਅੰਤ ਨਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਜੇ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਨਾ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲਤਾਂ ਲੰਮਿਆਰਦਾ ਲੰਮਿਆਰਦਾ, ਤੈਂਡੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਲਤਾਂ ਬਾਹਰ ਕਢ ਕੇ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ। ਓ ਬੇਅੰਤ ਜੇ ਤੂੰ ਬਅੰਤ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭਜਦਾ ਭਜਦਾ ਕਿਸੇ ਅਣੋਖੇ ਗੜ੍ਹੇ ਵਿਚ ਜਾ ਡਿਗਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਜੇ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹਨੂਮਾਨ* ਵਾਂਗ ਕਈਆਂ ਚੰਨਾਂ-ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਗੇਂਦ ਬਣਾ, ਪਰਾਂਹ ਉਛਾਲ ਛਡਦਾ ? ਓ ਬੇਅੰਤ ਜੇ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸਾਰਾ ਸਾਗਰ ਮੈਂ ਇਕ ਡੀਕ ਨਾਲ ਅਗਸਤ* ਵਾਂਗੂ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਰਹਾਇਆ ਦਾ ਤਿਰਹਾਇਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਜੇ ਤੂੰ ਬੇਅਤ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂਡੀ ਤਪਤ, ਮੈਂਡੀ ਡੀਕ, ਮੈਂਡੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੌਣ ਠਾਰਦਾ ! ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਢੀਲ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹ ਦੇਨਾ ਵੇਂ-ਅਗਾਂਹ ਵਧਣ ਲਈ ਯਾਂ ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜਨ ਲਈ, 3. Cf. Heg 1 Coherence of the phenomenal world in a Single Being. Creation is eternal self revelation of God. ਬੇਅੰਤ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੀ ਬੇਅੰਤ । ਬੇਅੰਤ ਕੇਂਦਰ, ਬੇਅੰਤ ਕੁਦਰਤ। * ਇਹ ਇਕ ਅਲਕਾਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਛੁਟਿਆਣ ਦਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗੇਂਦ ਸਮਝ ਕੇ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਅਗਸਤ ਰਿਸ਼ੀ 'ਸਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਗਿਆ-ਅਕਾਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਹ ਅਲੰਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਅੰਤ ਨੂੰ ਟਪ ਬੇਅੰਤ ਵਲ ਆਵਣਾ ਦਸਦੇ ਨੇ ।) ११<noinclude></noinclude> 0bjn59qtyqocs7ntu77ojlfazfhb3d4 250 74308 236694 2026-09-27T07:24:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੱੜਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੈਂਡਾ ਸੁਰਤੀ ਏਸ ਸਰਮ ਖੰਡ ਵਿਚ ਕਟਦੀ ਹੈ (ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤੀ), ਹਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣਾ, ਘੂੰਘਟ ਖੋਲ੍ਹ, ਲੋਕ-ਲਾਜ ਛਡ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਗਲਤਾਨ, ਨੰਗੀ ਮਨੰਗੀ ਹੋ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੱੜਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪੈਂਡਾ ਸੁਰਤੀ ਏਸ ਸਰਮ ਖੰਡ ਵਿਚ ਕਟਦੀ ਹੈ (ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤੀ), ਹਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣਾ, ਘੂੰਘਟ ਖੋਲ੍ਹ, ਲੋਕ-ਲਾਜ ਛਡ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਗਲਤਾਨ, ਨੰਗੀ ਮਨੰਗੀ ਹੋ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ! ਓ ਪੂਰਨ ਸੁਰਤੀ, ਤੈਂ ਪੂਰਨ ਵੇਖ ਪੂਰਨ-ਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨੂਰੀ ਪੱਟ ਪਹਿਨੇ ਨੇ ! ਓ ਪੂਰਨ ਸੁਰਤੀ, ਤੂੰ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਪਲੀ, ਅਜ ਵਿਆਹੁਣ ਆਈ ਏਂ ! ਓ ਪੂਰਨ-ਸੁਰਤੀ, ਤੂੰ ਪਿਰ ਰਾਵਅੜੀ ਯੁਵਤੀ ਏਂ, ! ਓ ਖਿੜੀ, ਓ ਵੇਖ-ਵਿਗਸੀ ਸੁਰਤੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਖਾਣ ਏਂ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਦੀ ਸਜ ਵਿਆਹੀ ਯੁਵਤੀ, ਤੈਂਡਾ ਪਿਰ ਓ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਜਗਜੀਵਨ ਭਤਾਰ ਆਪ ਏ ! ਓ ਅਨੁਪਮ ਮਾਹੀ ਦੀ ਅਨੁਪਮ ਪਤਨੀ, ਨਮਸਕਾਰ ! ਓ ਸੁਰੰਗ ਰੰਗੀ ਸੁਰਤੀ, ਤੈਂਡਾ ਅਗਮ ਦਗਮਗੜ੍ਹ ਉਹ ‘ਸਰਮ-ਖੰਡ' ਏ ਜਿਥੇ ਬੀਜਲ ਚਮਕੈ ਹੋਇ ਅਨੰਦੁ ॥ ਜਿਹ ਪਉੜੇ ਪ੍ਰਭ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ।’ ਓ ‘ਘੜੀ ਸੁਰਤੀ, ਤੈਂਡੀ ਸੁੰਦਰ ਸੂਰਤ ਤੇ ਸੁਹਾਵੜਾ-ਥਾਨ, ਅਖੰਡ ਮੰਡਲ, ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਸਰਮ-ਖੰਡ' ! 3. ਜੀਕਣ 'ਸੁਰਤ' ਤੇ 'ਮਤ’ ਦੀ ਜੋੜੀ ਹੈ, ਤੀਕਣ ਹੀ ‘ਮਤ ਤੇ ‘ਬੁਧਿ' ਦੀ ਜੋੜੀ ਹੈ । ਮਤ ( Reason) ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਅਕਲ ਹੈ, ਹਰ ਗਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਮਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਢਿਡ ਅੰਦਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ । ਗੁਰ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੋਈ ਮਤ, ਗੁਰਮਤ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਮਤ ਅਕਲ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਲੈਣ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਅਕਲ ਉਹ ਕਿੱਲੀ ਹੈ ਜੇ ਉਡਦੇ ਖਿਆਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਨ-ਨਸ਼ੀਨ ਕਰਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਕਿਸੇ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਵਜ ਗਈ ਹੈ। ੧੨੬,<noinclude></noinclude> 8534g9ve3va8iaj07l4clzays1ejrt8 250 74309 236695 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਬਦੀ, ਜੀਕਣ ਸੂਰਜ ਗਝਾ ਲੁਕਿਆ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣੀ ਚੰਨ ਤਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਝਿਲਮਿਲੇ ਚਾਨਣ ਦਾ ਨਾਂ Inspiration or Intuition ਭਾਵ ਅੰਤਰ-ਵਸੀ ਲੋ ਤੇ ਇਸੇ ਅੰਤਰ ਵਸ਼ੇ ਚਾਨਣੇ ਨਾਲ ਖੋਜੀ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਬਦੀ, ਜੀਕਣ ਸੂਰਜ ਗਝਾ ਲੁਕਿਆ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣੀ ਚੰਨ ਤਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਝਿਲਮਿਲੇ ਚਾਨਣ ਦਾ ਨਾਂ Inspiration or Intuition ਭਾਵ ਅੰਤਰ-ਵਸੀ ਲੋ ਤੇ ਇਸੇ ਅੰਤਰ ਵਸ਼ੇ ਚਾਨਣੇ ਨਾਲ ਖੋਜੀ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਕਢਦੇ ਨੇ (All discoveries whether in science or in other fields are due to flashes of inpiration in a genius) ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਚਿੰਘਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਕਾਢ ਨਿਕਲ ਹੀ ਨਹੀ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ 'ਸਤ' (ਅਕਲ) ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਅਪੜ ਸਕਦੀ, ਜਿਥੇ 'ਸੁਰਤ' ਅਪੜਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਅਕਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੇ ਹਥ ਟੋਹਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ‘ਸੁਰਤ' ਉਹਨੂੰ ਮੁੜ ਆਈ ਲੋਇਣ ਏ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਝਿਲਮਿਲੀ (Veiled Vison) !ਇਹ ਲੋਇਣ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਵਧਦੀ ਏ, ਨਿਕੇ ਦੀਵੇ-ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਟੱਪ, ਤਾਰਾ ਵੰਨੀ ਲੋ, ਤਾਰਾਂ ਵੰਨੀ ਲੋ ਟੱਪ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਤ ਉਥੋਂ ਟੱਪ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੂਰਨ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਕ—ਇਹ ਸੁਰਤੀ ਦਾ ਅਖੀਰਲਾ ਮਾਰਗ (ਪੜਾ) ਹੈ, ਯਥਾ- ਜੈਸੇ ਹਰਹਟ ਕੀ ਮਾਲਾ ਟਿੰਡ ਲਗਤ ਹੈ, ਇਕ ਸਖਨੀ ਹੋਰ ਫੇਰ ਭਰੀਅਤ ਹੈ। ਤੈਸੋ ਹੀ ਇਹ 'ਖੇਲ' ਖਸਮ ਕਾ ਜਿਉ ਉਸ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ‘ਸੁਰਤੀ ਕੇ ਮਾਰਗ' ਚਲ ਕੇ, ਉਲਟੀ ਨਦਰਿ ਪ੍ਰਗਾਸੀ ॥ ਮਨ ਵਿਚਾਰਿ ਦੇਖਿ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕਉਨ ਗਿਰਹੀ ਕਉਨ ਉਦਾਸੀ ॥ (ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮ: ੧) ੧੨੫<noinclude></noinclude> ikzpixojv7ehnotk6b3c5j09pf6982e 250 74310 236696 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ, ਦੁਇ ਨ ਵਸਹਿ ਇਕ ਠਾਇ’-ਹਉਮੈ ‘ਨਾਮ' ਦੇ ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੈ ਤੇ ਸਚੀ ਸਰਮ, ‘ਨਾਮ' ਸੋਹਣੀਏ-ਸਰਮੇ, ਓ ਸਚੀਏ, ਓ ਅੱਖੋਂ ਜਾਈ ਸਭਰਾਈ ਞ ! ਓ ਉਹਲੇ ਰਹਿਣੀਏ, ਨਿਮਸ ਕਾਰ ! ਓ ਸੋਹਣੀਏ ਸਰਮੇ, ਓ ਮਲੂਕ ਕੁੜੀਏ, ਚੰਨ ਚਾਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ, ਦੁਇ ਨ ਵਸਹਿ ਇਕ ਠਾਇ’-ਹਉਮੈ ‘ਨਾਮ' ਦੇ ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੈ ਤੇ ਸਚੀ ਸਰਮ, ‘ਨਾਮ' ਸੋਹਣੀਏ-ਸਰਮੇ, ਓ ਸਚੀਏ, ਓ ਅੱਖੋਂ ਜਾਈ ਸਭਰਾਈ ਞ ! ਓ ਉਹਲੇ ਰਹਿਣੀਏ, ਨਿਮਸ ਕਾਰ ! ਓ ਸੋਹਣੀਏ ਸਰਮੇ, ਓ ਮਲੂਕ ਕੁੜੀਏ, ਚੰਨ ਚਾਨਣੀ ਨਾਲ ਮੈਲੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਆਤਮ-ਮਾਤਾ ਵੇ ! ਓ ਸੁੰਦਰ-ਮਰਮੇ ਜਿਥੇ ਚੁੰ ਵਸਨੀ ਏਂ ਉਥੇ ਤੈਂਡੇ ਪੁੱਤ-ਧੀਆ ਤੇ ਬਾਗ-ਪ੍ਰਵਾਰ ਗੁਣ ਤੇ ਸ਼ਭ ਇਛਾਂ ਵਸਨੀਆਂ ਨੇ ! ਓ ਸੁੰਦਰ-ਮੁੰਦਰੀਏ, ਓ ਸਰਮਾਂ, ਤੈਂਡਾ 'ਵਿਚਾਰਾ ਲੋਕੀਂ ਪੁਛਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਲੋਹੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗਾਂਵਦੇ ਨੇ, ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ-ਮੁੰਦਰੀਏ ਤੈਂਡਾ ਕੌਣ ਵਿਚਾਰਾ (ਲਾੜਾ) ? ਤੇ ਮੈਂ ਆਖਨਾਂ ਵਾਂ ! ਉਹ ਆਪ, ਓ ਪੰਚ-ਸਬਦੀ, ਓ ਨਵਤਨ ਬਾਲੜਾ ! ਅਜ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾਂ ਵਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾਂ ਵਾਂ ਵਿਆਹ ਵੇ ਤੇ ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਤੇ ਢੁਕੇ ਨੇ ਤੇਤੀਸ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤੇ, ਉਥੇ ਵਜਨ ਨੀ ਸੰਖ ਹਜ਼ਾਰ ! ਓ ਲਾੜਿਆ, ਓ ਲਾੜੀਏ, ਓ ਅਪੂਰਨ ਜਾਂਞੀਓ ਓ ਮਾਂਞੀਉ- “ਮਿਲਿ ਸੰਤ ਆਏ ਪ੍ਰਭ ਧਿਆਏ, ਬਣੇ ਅਚਰਜ ਜਾਂਞੀਆ (ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਜ ‘ਸਰਮ' ਨਾਲ ਆਂਵਦੇ ਨੇ ਮਿਲਿ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਏ, ਸਹਜਿ ਢਏ, ਮਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਉਪਜੀ ਮਾਞੀਆ ॥ ਮਿਲਿ ਜੋਤਿ-ਜਤੀ ਓਤਿ ਪੋਤੀ ਹਰਿਨਾਮੁ ਸਭਿ ਰਸਿ ਭਗੋ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਭ ਸੰਤਿ ਮੇਲੀ, ਪ੍ਰਭ ਕਰਣ-ਕਾਰਣ ਜੋਗੇ ।” (ਬਿਲਾਵਲ ਛੰਤ ਮ: ੫) ਓ ਗੁਣ-ਨਿਧ-ਮਾਤਾ, ਓ ‘ਸਰਮ ਤੂੰ ਸਚ ਮੁਚ 'ਸਰਮ-ਖੰਡ’ ਦੀ ਮਾਲਕ ਏਂ ! ਓ ਅਨੂਪਮ-ਖੰਡ ਤੇ ਤੈਂਡੀ ਅਨੁਪਮ-ਸਰਮ ਰਾਣੀ ! ਓ ‘ਸਰਮ! ਸੁੰਦਰ, ਸੁਘੜ ਸਰੂਪ ਬਿਚਖਣ ਤੂੰ ! १३४<noinclude></noinclude> hlgyjt8my7oij4hq5lh9sruswfpneco 250 74311 236697 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਕ ਅਧ ਪੱਕੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਮ ਧੋਤੀ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਮ ਹੈ—ਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਯਾ ਹਿਆ, ‘ਮ' (ਉਦਮ) ਨਹੀਂ ਜੇ ਤੂੰ ਲਾੜੀ ਏਂ ਤਾਂ ਉਹ ‘ਆਪ' ਲਾੜਾ ਏ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਤੈਂਡੇ ਜਾਂਞੀ ਨੇ, ਲਾੜਾ ਜਾਂਞੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਕ ਅਧ ਪੱਕੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਾਮ ਧੋਤੀ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਮ ਹੈ—ਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਯਾ ਹਿਆ, ‘ਮ' (ਉਦਮ) ਨਹੀਂ ਜੇ ਤੂੰ ਲਾੜੀ ਏਂ ਤਾਂ ਉਹ ‘ਆਪ' ਲਾੜਾ ਏ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਤੈਂਡੇ ਜਾਂਞੀ ਨੇ, ਲਾੜਾ ਜਾਂਞੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਸੋਭਦਾ :- “ਗੁਣ ਜੰਞ ‘ਲਾੜੇ’ ਨਾਲਿ ਸੋਹੇ ਪਰਖਿ ਮੋਹਣੀਐ ਲਇਆ ॥ ਵੀਵਾਹੁ ਹੋਆ ਸੋਭਾ ਸੇਤੀ ‘ਪੰਚ-ਸਬਦੀ ਆਇਆ।।" (ਸੂਹੀ ਛੰਤ ਮ: ੧) ਓ ਪੰਚ-ਸ਼ਬਦਾ (ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ) ! ਓ ਸਰਬਉਤਮ (ਪੰਚ)- ਨਾਮਾ ! ਅਜ ਤੂੰ ਲਾੜਾ ਬਣ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ ਵੇਂ, ਤੈਂਡੇ ਨਾਲ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜੰਞ ਏ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਆਹ ਲੈ ਚਲੇ ਹੋ ਸੀਲ ਸੰਤੋਖ ਮੂਰਤੀ : ‘ਸਚੀ-ਸਰਮ’ ! ਉਹ ਲਾੜੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨੰਗੇਜ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਡਿਠਾ ! ਓ ‘ਸਰਮੇਂ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਏਸ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨੀ ਏਂ ਉਥੇ ਸਭ ਗੁਣ ਵਸਨੇਂ ਨੇ, ਤੈਂਡੀ ਛਤਰ ਛਾਇਆ ਹੇਠ ! ਓ ਸਰਮੇ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਕੀ ਜਾਦੂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ? ਤੂ ਸਭ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਕਲਜੋ ਵਿਚ ਪਾ ਲੇਂਨੀ ਏਂ ? ਓ 'ਸ਼ਰਮ' ਤੂੰ ਮੈਂਡੀ ਮਾਂ-‘ਧਰਮ’ ਭਾਵੇਂ ਪਿਤਾ ਏ, ਪਰ ਮਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਰ ਵਿਖਾਏ ਨੇ ! ਓ ‘ਸ਼ਰਮ, ਓ 'ਧਰਮ'-ਓ ‘ਧਰਮ, ਓ ‘ਸਰਮ', ਓ ਮੈਂਡੇ ਮਾਪਿਓ ! ‘ਸਰਮ' ਉਹ ਅਪੂਰਣ ਸਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਅੰਦਰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਇਹ ਕੋਈ ਜਾਦੂ-ਚੂਰਨ ਏ ਜੇ ਹੋਰਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਏ। ਜਿਥੇ ਇਹ ਹੈ ਉਥੇ ਹਉਮੈਂ ਰਤਾ ਕੁ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ‘ਹਉਮੈ ਨਾਵੈ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ੧੩੩<noinclude></noinclude> phywqrvjrnuvjmbkib239ny8yun5e23 250 74312 236698 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇ ਟੋਏ ਟਿੱਬੇ ਨੇ, ਕਦੀ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਕਦੀ ਨਾਰਾਜ਼, ਕਦੇ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੇ, ਕਦੀ ਚਿੰਤ ਖਟੋਲੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ! ‘ਮਤ' (ਅਕਲ) ਵੀ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੰਖੇਰੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੀ ਬੂਟ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਟਹਿਣੀ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੀ ਉਡ ਹੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇ ਟੋਏ ਟਿੱਬੇ ਨੇ, ਕਦੀ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਕਦੀ ਨਾਰਾਜ਼, ਕਦੇ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੇ, ਕਦੀ ਚਿੰਤ ਖਟੋਲੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ! ‘ਮਤ' (ਅਕਲ) ਵੀ ਇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੰਖੇਰੂ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੀ ਬੂਟ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਟਹਿਣੀ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੀ ਉਡ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ— ਮਤਿ ਪੰਖਰੂ ਕਿਰਤ ਸਾਥਿ ਕਬ ਉਤਮ ਕਬ ਨੀਚ (ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧) ! ਹਾਂ ਅੱਜ ਕਲ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ‘ਮਤ’ (Reason ) ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਚਾਣਦੀ ਏ ਤੇ ਂ ਜਾਣਦੀ ਏ ਜੁ ਮਨ ਮਚਲਾ ਏ, ਜੋ ਵਿਚੋਂ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਦਿਲ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਹੁਜਤ, ਕੋਈ ਦਲੀਲ, ਘੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਜ਼ੋ ਦਲੀਲ ਸੂਚੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨੂੰ ਉਹੋ ਦਲੀਲ ਚੰਗੀ ਭਾਸਦੀ ਹੈ-ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਗਾ ਦਸਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀ ੲ, ਇਹ ਮੰਦੀ ਅਕਲ-ਪੁਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਅਕਲ ਫਫੇ-ਕੁਟਣ ਏ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਪਟ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰਖਦੀ ਏ-ਹੋਈ ਜੂ ਕਿਰਤ-ਸਾਥਣ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਜਾਂ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਮਾਈ ਸਚੀ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਝੂਨੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਥਣ ਅਕਲ, ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਘੜ ਕੇ ਉਹਦੇ ਅਗੇ ਚਾ ਰਖਦੀ ਏ ! ਹਾਂ ਮਤ' ਭਾਵੇਂ ਉਤੋਂ ਮੱਤ ਭਾਸੇ, ਪਰ ਵਿਚੋਂ ‘ਕੁਮਤ’ ਬਹੂੰ-ਵਾਰੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਏ, ਤਦ ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਵਕੀਲਣ ਬਣ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਚਾਉਂਦੀ ਏ ! ਅੰਦਰੋਂ ‘ਸੂਰਤੀ' (Conscience) ਆਖਦੀ ਏ, ਜੁ ਔਹ ਕੰਮ ਭੈੜਾ ਈ, ਨਾ ਕਰ ! ਪਰ ਉਹਦੀ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ (Still Small Voice) ਕੌਣ ਸੁਣੇ, ਜਦ ਏਧਰ ਮਨ ' ਤੇ ਉਹਦੀ ਪਿਛ-ਲਗ ‘ਕੁਮਤਿ' ਜੁ ਊਚਾ ਚੜ੍ਹਕੇ ਪੁਠੇ ਹੋਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ! ਪਰ ਕੀ ‘ਸੁਰਤੀ (Conscience), ਕੀ ‘ਮਤਿ' (Reason ) १२८<noinclude></noinclude> 8qtpy3mywpqh6yn4v6m9713qt5ztwk2 250 74313 236699 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਸਜ-ਵਿਆਹੀ ‘ਸਰਮ ਤੈਂਡਾ ਰੰਗ-ਅਰੰਗ ( Colourless colour) ਪਰ ਹਭ-ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਿਤਾੜਦਾ ! ਓਹ ਸਦ ਬਸੰਤ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਵੰਟਦਾ ! ਓ ਅਖੀਓ ਵੇਖੋ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੀਵੋ; ਓ ਕੰਨੋਂ ਸੁਣੋਂ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਵੇਖੋ ! ਓ ਜਿਹਵਾ ਉਹਨੂ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਸਜ-ਵਿਆਹੀ ‘ਸਰਮ ਤੈਂਡਾ ਰੰਗ-ਅਰੰਗ ( Colourless colour) ਪਰ ਹਭ-ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲਿਤਾੜਦਾ ! ਓਹ ਸਦ ਬਸੰਤ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਵੰਟਦਾ ! ਓ ਅਖੀਓ ਵੇਖੋ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਪੀਵੋ; ਓ ਕੰਨੋਂ ਸੁਣੋਂ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਵੇਖੋ ! ਓ ਜਿਹਵਾ ਉਹਨੂ ਪੀਵੋ ਨਹੀਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੀ । ਹਾਂ ਰੰਗ-ਸਰੂਰਵਾਂ, ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਮਾ, ਮੋਟੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਂ ! ਓ ਮਾਈ, ਏਸ ‘ਚਲੂਲੜੇ ਰੰਗ' (Transfigura tion) ਨੂੰ ਵੇਖ ਪੀ ਸੀ ਮੈਂਡਾ ਮਨ ਈ ਮਤਵਾਰਾ- “ਮਾਈ ਰੀ ਮਨੁ ਮੇਰੋ ਮਤਵਾਰੋ ॥ ਪੇਖਿ ਦਇਆਲੁ ਅਨਦ ਸੁਖ ਪੂਰਨ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਪਿਓ ਖੁਮਾਰੋ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨਿਰਮਲ ਭਏ ਊਜਲ ਜਸ ਗਾਵਤ ਬਹੁਰਿ ਨ ਹੋਵਤ ਕਾਰੋ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਓ ‘ਡੋਰੀ' ਰਾਚੀ ਭੇਟਿਓ ਪੁਰਖ ਅਪਾਰੋ ॥ ਕਰੁ ਗਹਿ ਲੀਨੇ ਸਰਬ ਦੀਨੋ ਦੀਪਕੁ ਭਇਓ ਉਜਾਰੋ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਸਿਕ ਬੈਰਾਗੀ ਕੁਲਹ ਸਮੂਹਾ ਤਾਰੋ " (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਵਿਸਮਾਦ-ਪੰਜ 'ਸਰਮ-ਖੰਡ' ਧਨ ਧਨ ! ਓ ਇਥਾਂ ਅਪੜੇ ਪਾਂਧੀ ਵਧਾਇਉਂ ਓ ਚਲੂਲੜੀ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਚੌਖੰਨੀਏ ! ੭. ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਰਮ-ਜਾਈਏ ਸਭਰਾਈਏ ! ਮੈਂ ਵੇਹਨਾਂ ਹਾਂ ਤੂੰ ਕੁਰਸ਼ ਅਰਸ਼ ਦੀ ਰਾਣੀ ਏਂ, ਪਰ ਅਰਸ਼ੋਂ ਉਤਰੀ ਏਂ ! ਤੈਂਡੀ 'ਜਨਣੀ ਨਾਮ-ਮਾਤਾ ਞ, ਜਿਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਹਉਮੈ ਵਿਹੂਣ ੧. (ਨਾਮ ਅਖੁਟ, ਨਿਰੰਜਨ) ૧૪૦<noinclude></noinclude> turq68t3fyr13yvw8zpc353kenx2z7q 250 74314 236700 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਤਨ ਮਨ ਨੂੰ ਘੜਦੀ ਤੇ ਸਵਾਰਦੀ ਉ ! ਓ ਘਾੜਿਆ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਊਂ, ਹਾਂ ਹੁਣ ਸੁਣਦਾ ਊਂ, ਤੈਂਡੀ ਇਕ ਇਕ ਸੀਟੀ ਜੋ ਵਗਦੀ-ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਸੁਰ ਵਾਂਗ ਕਦੀ ਨਹੀਉਂ ਨਿਖੁਟਦੀ ! ਓ ਘਾੜਿਆ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਉਂ ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਤਨ ਮਨ ਨੂੰ ਘੜਦੀ ਤੇ ਸਵਾਰਦੀ ਉ ! ਓ ਘਾੜਿਆ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਊਂ, ਹਾਂ ਹੁਣ ਸੁਣਦਾ ਊਂ, ਤੈਂਡੀ ਇਕ ਇਕ ਸੀਟੀ ਜੋ ਵਗਦੀ-ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਸੁਰ ਵਾਂਗ ਕਦੀ ਨਹੀਉਂ ਨਿਖੁਟਦੀ ! ਓ ਘਾੜਿਆ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਉਂ ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਈਂ, ਤੈਂਡੀ ਗਡੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਸੀਟੀ ਜੋ ਮੈਂਡੇ ਤਨ ਮਨ ਆਤਮ-ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੂਕਾਂ ' ਦੇ ਕੇ ਜਗਾਂਵਦੀ ਉ ! ਓ ਘਾੜਿਆ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਊਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਉਂ, ਤੈਂਡੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੀ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਧੁਧੂ-ਸੀਟੀ, ਜੋ ਮੈਂਡੀਆਂ ਸਭ ਕੰਮ-ਕਰਨੀਆਂ ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਟੁੰਬ ਜਗਾਉਂਦੀ, ਪ੍ਰਭਾਤੀਂ, ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ ! ਓਓਓ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਓ ਲੋਹਾਰਾ, ਓ ਸੁਨਿਆਰਿਆ, ਓ ਭੁੰਨਣ-ਘੜਣ ਸਮਰਥ ਗੁਸੱਈਆਂ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਉਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਈਂ, ਤੈਂਡੀ ਕਾਲ-ਚੀਰਨੀ ਕੈਂਚੀ ਦੀ ਮਧੁਰ-ਸੂਰ, ਸ਼ਰ ਸ਼ਰ ਕਰਦੀ ਵਧਦੀ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀ, ਕਲਮਲ ਫਾੜਦੀ ਤੇ ਮੈਂਡੀਆਂ ਥਿਗੜੀਆਂ ਗੰਢ, ਮੈਨੂੰ ‘ਕਵਾਓ' ਪਹਿਨਾਉਂਦੀ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਉਥ ਘੜੀਂਦੀ ਊ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰਤੀ, ਉਥੇ ਘੜੀਂਦੀ ਉ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੁਧੀ, ਜੋ ਸੁਣਦੀ ਉ ਇਹ ਦੁਖ- ਹਰਨੀ 'ਧੁਨੀ' (ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ) ਓ ਪਿਆਰਿਆ, ਘਾੜਿਆ, ਤੂੰ ਪੁਠੀ ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਸਿਧਾ ਕਰ ਵਿਖਾਨਾ ਏਂ (ਸਿਧੀ) ! ਓ ਪਿਆਰਿਆ-ਘਾੜਿਆ, ਤੂੰ ਅਸੁਰ ਤੀਆਂ ਲੈ ਵਿਚੋਂ ਦੇਵਮਈ ਦੰਦ-ਖੰਡ ਮੂਰਤੀ ਚਾ ਘੜਨਾ ਏਂ ! ਓ. ਨੂਰ ਦਾ ਝਰਲੂ ਫੇਰਨ ਵਾਲਿਆ ਖੰਡਾ, ਤੈਂਡਾ ਨਾ ਈਂ ਸਰਮ-ਖੰਡ ! ਓ ਮੈਂਡੀ ਹਉਮੈ ਹਰਣ ਵਾਲੀਏ ‘ਧੁਨੀਏ, ਚੌਖੰਨੀਏ ਸੌਖੰਨੀਏ ! ਜਿਥੇ ਏ ਵਸਨੀ ਏ ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਵਸਨੇ ਨੇਂ ! ਓ 'ਸਰਮੇਂ (True humility) (ਇਕ ਸ਼ਰਮ ਵਿਖਾਵੇ ਦੀ १३२<noinclude></noinclude> f9opgs69f6wx00qsxeuuv6hjh97g6mv 250 74315 236701 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ਼ਬਦ ਲਭੇ : “ਆਖਣੁ ਆਖਿ ਨ ਰਜਿਆ, ਸੁਨਣਿ ਨ ਰਜੇ ਕੰਨ ॥ ਅਖੀ ਦੇਖਿ ਨ ਰਜੀਆ, ਗੁਣ ਗਾਹਕ ਇਕ-ਵੰਨ ॥ ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੈ, ਗਲੀ ਭੁਖ ਨ ਨਾਨਕ ਭੁਖਾ ਤਾ ਰਜੈ, ਜਾਂ ਗੁਣ ਕਹਿ ਗੁਣੀ ਜਾਇ ॥ ਸਮਾਇ ॥” (ਮ: ੨) “ਸਬਦਿ ਤਪਤਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ਼ਬਦ ਲਭੇ : “ਆਖਣੁ ਆਖਿ ਨ ਰਜਿਆ, ਸੁਨਣਿ ਨ ਰਜੇ ਕੰਨ ॥ ਅਖੀ ਦੇਖਿ ਨ ਰਜੀਆ, ਗੁਣ ਗਾਹਕ ਇਕ-ਵੰਨ ॥ ਭੁਖਿਆ ਭੁਖ ਨ ਉਤਰੈ, ਗਲੀ ਭੁਖ ਨ ਨਾਨਕ ਭੁਖਾ ਤਾ ਰਜੈ, ਜਾਂ ਗੁਣ ਕਹਿ ਗੁਣੀ ਜਾਇ ॥ ਸਮਾਇ ॥” (ਮ: ੨) “ਸਬਦਿ ਤਪਤਿ ਬੁਝਾਈ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਆਈ ਸਹਿਜੇ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ ॥ ਮਿਲਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਪਣੇ ਸਦਾ ਰੰਗੁ ਮਾਣੇ ਸਦੈ-ਸਬਦੁ ਸੁਭਾਖਿਆ ॥" ਹਾਂ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਗਾਹਕ ਢੂੰਡਦੇ ਨੇ ਇਸ ਇਕ-ਰੰਗੀ ਇਸ ਨਾਮ ਰੰਗ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸਮਾ ਨੇ । ਇਹ ਤਪਤ ਮਨ ਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵਣਾ ਏਂ ! ਤੇ ‘ਸੁਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ-ਮਾਰਗ ਦਸਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖੁੰਧਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਢਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਏ ਸਰਬ-ਉਤਮ-ਸਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਵੀ ਏ ‘ਸਬਦ' ਜੋ ਸਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਏ ! ਆਓ ਹੁਣ ਵੇਖੀਏ ਜੁ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮੁੰਧਾਵਣੀ ਰੂਪੀ ਥਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤਾਂਵਦਾ ਏ। ਇਹ ਵੇ :- (ਆਸਾ ਮ: ੩) ਰੰਗ ਨੂੰ, ਜਾਂਵਦੇ 967 ਨਾਮ ਦਾ ਥਾਲ १३० fast! ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਔਸ਼ਧੀ | “ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ -ਸੁਰਤੀ –ਸੱਤ ! ਮਤਿ | ਵਿਵੇਕ ਵਿਚਾਰ ! | ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥” -ਮਨ -ਸੰਤੋਖ ! -पि -ਵਿਵੇਕ ਵਿਚਾਰ !<noinclude></noinclude> 3zkfjriyw3kqnzcyxvr5edkmdqpdybb 250 74316 236702 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੀ 'ਮਨ' (Feeling ) ਤੇ ਕੀ ‘ਬੁਧਿ' (Epistemological Reason or fore-seeing reason), ਇਹ ਸਾਰੇ ਘੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ (ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ), ਤੇ ਨਦਰੀ-ਨਦਰ ਨਿਹਾਲ ਦੀ ਸਵੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਚਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿਸ-ਛੱਡ ਮਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੀ 'ਮਨ' (Feeling ) ਤੇ ਕੀ ‘ਬੁਧਿ' (Epistemological Reason or fore-seeing reason), ਇਹ ਸਾਰੇ ਘੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ (ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ), ਤੇ ਨਦਰੀ-ਨਦਰ ਨਿਹਾਲ ਦੀ ਸਵੱਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਹ ਚਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿਸ-ਛੱਡ ਮਾਖਿਉਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ। (Cf. Pour hone streams of Elen) ਇਹ ਪਾਵਨ-ਆਤਮਾ, ‘ਬੈਕੁੰਠ ਦੇਸ' ਦੀਆਂ ਮਾਨੋਂ ਚਾਰ ਨਦੀਆਂ 'ਗੰਗਾ, ਜਮਨਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨੇ ! ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਦੇ ਖੰਡ ਭਰੇ ਚਾਰ ਤਲਾਓ ! ਓ ਅਨੂਠੇ ਬਾਲ ਦੇ ਅਨੂਠੇ ਚਾਰ-ਭੋਜਨੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਥਾਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਨਹੀਂ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾ ਨੇ “ਥਾਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਸਤੂ ਪਈਓ, ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਵੀਚਾਰੋ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਠਾਕੁਰ ਕਾ ਪਾਟਿਓ ਜਿਸ ਕਾ ਸਭਸੁ ਆਧਾਰੋ ॥” ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ : ਸਤ, ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਵੀਚਾਰ ਨੂੰ, ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਥੰਮਣ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝੀ-ਕਲਾ ‘ਨਾਮ' ੲ (ਸਭਸੁ ਆਧਾਰੀ) ! ਵੀਚਾਰ ਥੰਮਦਾ ਹੈ ‘ਮੱਤ’ ਨੂੰ, ਨਾਲੇ ‘ਬੁਧੀ ਨੂੰ । ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਬੇਕ ਵਿਚਾਰ ਏ, ਨਾਮ ਬੀਚਾਰ ਏ । ਮਨ ਨੂੰ ਥੰਮਦਾ ਹੈ ਜੰਤੋਖ ਤੇ ਫਿਰ ਸੰਤਖ ਨੂੰ ਥਮਦਾ ਏ 'ਸਬਦ` ਜਾਂ ‘ਨਾਮ : “‘ਮਨਿ ‘ਸੰਤੋਖ' ‘ਸਬਦਿ-ਗੁਰ’ ਰਾਜੇ ॥ " (ਰਾਮਕਲੀ ਮ: ੫) ਹਾਂ, ਓ ਦਸ-ਮੁਖੀਆ ਮਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜ ਕਰਮ-ਇਦਰ ਤੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ-ਮਾਨੋਂ ਮੁਖ ਨੇ, ਰਜਦਾ ਏ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਜਦਾ ਏ ਤਾਂ ਜੁ ਉਹਨੂੰ ਅੰਤ ਛਡ ਬੇਅੰਤਕੀ ਅਨਹਦ ੧੨੯<noinclude></noinclude> kgonyl2lfnqxdi96mw5b2shx8gnkf04 250 74317 236703 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਦੀ ਘੜੀ ਹੋਈਓ ਬ੍ਰਿਤੀਓ ! ਤੁਸੀਂ ਅਜ ਸਚਮੁਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ-ਕੰਚਨ ਹੋ ! ਓ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ ‘ਏਕੰਕਾਰ’ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਪਾ ਲਵਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ 'ਨਾਮ' ਨਵੀਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਦੀ ਘੜੀ ਹੋਈਓ ਬ੍ਰਿਤੀਓ ! ਤੁਸੀਂ ਅਜ ਸਚਮੁਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ-ਕੰਚਨ ਹੋ ! ਓ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ ‘ਏਕੰਕਾਰ’ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਪਾ ਲਵਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ 'ਨਾਮ' ਨਵੀਆਂ-ਘਾੜਤਾਂ ਘੜਣ ਵਾਲਿਆ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਲਾਂ ਤੇ ਮੈਲਾਂ ਧੋਣ ਵਾਲਿਆ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਅਘੋੜ ਘਾੜਿਆ, ਓ ਮੈਂਡ ਗੁਰੂਆ : “ਬਾਰਹਾ ਕੰਚਨੁ ਸੁਧ ਕਰਾਇਆ ॥ ਨਦਰ ਸਰਾਫ ਵੰਨੀਸ ਚੜਾਇਆ ॥ ਪੁਰਖਿ ਖਜਾਨੈ ਪਾਇਆ ਸਰਾਫੀ ਫਿਰ ਨਾਹੀ ਤਾਈਜੇ ਹੇ ।। (ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੫) 8. ਓ ਸਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਅਨੂਪਮ ਟਕਸਾਲ ਏ ! ਓਏ ਅਣਖੇ ਗਹਿਣੇ ਘੜਣ ਵਾਲੜੀ ! ਸੁਨਿਆਰ ਸੋਨਾ ਘੜਦੇ ਨੇ ਓ ਗੁਰੂਆਂ, ਤੂੰ ਘੜਣਾ ਏਂ ਸੁਰਤ-ਮਤ, ਸਾਡੀ ਚਤਰਾਈ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨਾ ਏਂ ! ਓ ਘਾੜਿਆ, ਓ ਅਡਿਠ ਘਾੜਿਆ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੈਂਡਾ ਗੁਰ-ਪੀਰ ਮੈਂਡਾ ਇਸ਼ਟ ! ਓ ਗੁਰ-ਪੀਰ, ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੇ ਲੁਕ ਕੇ ਬਹਿਨਾ ਏਂ ! ਪਰ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਸੁਣਨਾ ਈਂ ਹੁਣ ਤੈਂਡੀਆਂ ਸੱਦਾਂ ! ਉਹ ਠੀਕ ਠੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਇਕ ਸੀਟੀ ਮੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਏ ! ਹਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਈਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਈਂ ਤੈਂਡੇ ਹਥੌੜੇ ਦੀ ਮਿਠੜੀ ਖਟ ਖਟ ਜੋ ੧੩੧<noinclude></noinclude> 20kee2ktg4e95o1gaw5dkpwys3kg3c5 250 74318 236704 2026-09-27T07:24:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ 'ਬੁਧੀ' ਵਿਚ ਰਤਾ ਕੁ ਫਰਕ ਹੈ ਇਹ ਅਗਾਂਹ-ਪਿਛਾਂਹ ਆਪ ਵੇਖਦੀ ਏ, ਜੋ ਮਾਸਟਰ ਦਸ ਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਘੋਖਦੀ ਹੈ, ਆਪ ਜੁਗਾਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜੀਰ, ਆਪਣਾ ਅਗ ਪਿਛ ਆਪ ਵਿਚਾਰਦੀ ਹੈ-ਮੈਂ ਕੀ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ 'ਬੁਧੀ' ਵਿਚ ਰਤਾ ਕੁ ਫਰਕ ਹੈ ਇਹ ਅਗਾਂਹ-ਪਿਛਾਂਹ ਆਪ ਵੇਖਦੀ ਏ, ਜੋ ਮਾਸਟਰ ਦਸ ਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਘੋਖਦੀ ਹੈ, ਆਪ ਜੁਗਾਲੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜੀਰ, ਆਪਣਾ ਅਗ ਪਿਛ ਆਪ ਵਿਚਾਰਦੀ ਹੈ-ਮੈਂ ਕੀ ਹਾਂ, ਕਿਥੋਂ ਆਈ ਹਾਂ, ਕਿਥੇ ਅਪੜਨਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਆਦਿ ਅੰਤ (Epistemologi cal Reason) ਕੀ ਹੈ । ‘ਮਤ' ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੇ ਹਥ ਟੋਹਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਦੂਰਬੀਨ ਹੈ ਅਗੇ-ਪਿਛੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ-ਬੁਧ ਵਾਂਗ ਬੁਧੀ ਮਾਰਗ, ਨਿਰਬਾਨ-ਪਦ ਘੋਖਣ ਵਾਲੀ ! ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਜੁ ਇਸ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦੀ ਲੋਇਣ ਹੋਵੇ, ਜਿਹਾ ਕਿ ਬੁਧ-ਮਤ ਦਾ ਨਾ 'ਨਾਮ' ਨਾ ਆਤਮਾ ਉਪਰ ਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਉਪਰ ਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਗੇਂਦ ਦੀ ਗੁੰਦਣ ਵਾਲੀ ਬਿਰਤੀ ‘ਬੁਧੀ ਹੈ ਜੋ ਆਵਾਗਵਨ ਦਾ ਚਕਰ ਟਪਣ ਦੇ ਤਤਪਰ ਹੈ, 'ਬੁਧੀ' ਤੇ 'ਸੂਰਤੀ' ਇਕ ਗਲ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ ਜੁ ਉਹ ਅਗ—ਪਿਛ ਨੂੰ ਫਰੋਲਦੀਆਂ ਫਰਾਲਦੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ‘ਬੁਧੀ ਦੀ ਚਾਂਦਮਾਰੀ ਅੰਤਕੀ ਘੇਰੇ ਤਕ ਮਹਿਦੂਦ ਹੈ । ( inite circle of Reason) ਪਰ ਸੁਰਤੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਗੇਤਰਾ ਚਾਨਣਾ ਹੈ,ਕੋਈ ਬੇਅੰਤਕੀ ਕਿਰਣ (First flash of Infinite Ray) ਏ ! ਬੁਧੀ ਹਰਹਟ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਖੂਹ ਵਿਚ ਹੀ ਚਕਰ ਕਟਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਇਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੀ (infinite Regress) ਪਰ ‘ਸੁਰਤੀ' ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਣੋਖਾ ਝਰੋਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਕੁਲੇ ਨੂੰ ਚੁਕ ਅਨੰਤੀ ਦੇ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਤੇ ‘ਮਨ ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ (Feeling ) ਕਰ ਕੇ ਕਦੀ ਸਾਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਦੇ ਹੂਟੇ ਕਦੀ ਨਰਕ-ਕੁੰਭੀ ਵਿਚ ਸੁਟਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਹਰਖ-ਸੋਗ १२७<noinclude></noinclude> h4du9wxujea5862sx249c37rinbv095 250 74319 236705 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੀਕਣ ਕੋਈ ਬਾਲਕ ਸਿਧਾ ਸੂਰਜ ਵਲ ਚਾ ਤੱਕੇ ! ਪਰ ਹੈ ਸੁੰਦਰਤਾ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਦਾਈ ਏਂ, ਆਪੇ ਲਾਡ-ਲਡਾਈ ਏਂ ! ਓ ਵਿਸਮਾਦਣੀ, ਓ ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ (Te Queen of the celestial firmament) ਮੈਂਡੀ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਵਸੇਂਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੀਕਣ ਕੋਈ ਬਾਲਕ ਸਿਧਾ ਸੂਰਜ ਵਲ ਚਾ ਤੱਕੇ ! ਪਰ ਹੈ ਸੁੰਦਰਤਾ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਦਾਈ ਏਂ, ਆਪੇ ਲਾਡ-ਲਡਾਈ ਏਂ ! ਓ ਵਿਸਮਾਦਣੀ, ਓ ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ (Te Queen of the celestial firmament) ਮੈਂਡੀ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਵਸੇਂਦੀਏ ਸਦ-ਕੰਵਾਰੀ ਕੁੜੀਏ ! ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂ ਧੰਨ ਧੰਨ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਧੰਨ ! ੧੩੭<noinclude></noinclude> kbhvvi329w518kddmnw4arb6mhlsntl 250 74320 236706 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਤਰੀ ! ਓ ਨਖਰੇਲੀ, ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਨੂਰ ਫੁਆਰ ! ਵਸੀ ਵਿਸਮਾਦਣੀ . . ਸੁੰਦਰਤਾਂ ' ਤਾਰਾਂ ਮਣੀ ਦੀ ਨਿਚੜੀ ਓ ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ t ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਸਚ ਮੁਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਝਲਕਾਰ ਏਂ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਪਵੇਂ ਉਹ ਥਾਂ ਭਖ ਉਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਤਰੀ ! ਓ ਨਖਰੇਲੀ, ਸਾੜ੍ਹੀ ਦੀ ਨੂਰ ਫੁਆਰ ! ਵਸੀ ਵਿਸਮਾਦਣੀ . . ਸੁੰਦਰਤਾਂ ' ਤਾਰਾਂ ਮਣੀ ਦੀ ਨਿਚੜੀ ਓ ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ ! ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ t ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਸਚ ਮੁਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਝਲਕਾਰ ਏਂ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਪਵੇਂ ਉਹ ਥਾਂ ਭਖ ਉਠਦੀ ਏ ! ਜੀਕਣ ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਪੋਹ ਫੁਟਾਲਾ ਦਾ ਰੰਗਦੀ ਏ, ਤੀਕਣ ਹੀ ਤੈਂਡੀ ਚਾਨਣੀ ਏਸ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਰੰਗਦੀ ਏ, ਪਰ ਜੇ ਤੈਂਡੀ ਰਸ ਭਿੰਨੀ ਚਾਨਣੀ ਬੱਦਲ ਚਾਰ ਦਿਸੇ ! ਓ ਜੇ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਓ ਕੁਦਰਤੇ ਤੂੰ ਸੁਹਾਗਣ ਭਾਗਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ! ਓ ਜੇ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੁਘੜ ਬਿਰੱਖਣ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਵਲ-ਬਾਵਲ ! ਜੇ ਉਹ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੁਭਰਾਈ ਸਤ ਪੁੱਤਰੀ, ਬੁਢ-ਸੁਹਾਗਣ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਛੁਟੜ-ਡੁਮਣ ।...... ਓ ਸਰਮ ਖੰਡ ਧੰਨ ਧੰਨ ਤੈਂਡੀ ‘ਬਾਣੀ' ਅਰਸ਼ਾਂ ਉਤਰੀ ਅਰਸ਼ ਸਮਾਣੀ, ਧਨ ਧੰਨ ਤੈਂਡਾ ' ਚਲੂਲਾ-ਰੋਗ, ਰੰਗ ਸੁਰੰਗ (Transfiguration) “ਕਵਨ ਕਵਨ ਕਵਨ ਗੁਨ ਕਹੀਐ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਕਛੁ ਪਾਰੈ ॥ ਬਿਸਮ ਬਿਸਮੁ ਬਿਸਮ ਭਈ ਹੈ ਲਾਲ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤਨ ਰਸ' ਆਈ ਹੈ ਜਿਉਂ ਚਾਖਿ ਗੁੰਗਾ ਮੁਸਕਾਰੈ ॥” 1- ਗੁਲਾਲ ਰੰਗਾਰੈ ॥ (ਕਾਨੜਾ ਮ: ੫) ਅਥਰਵ-ਵੇਦ ਵਿਚ ਇਹ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਏਸ ਅਰਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਰ ਵਸਦੀ ਸੀ 'ਤਾਰਾ ਰਾਣੀ' (The Queen of Stars), ਤੇ ਉਰਾਹ ਸੀ ਤਾੜਨ ਵਾਲਾ ਵਡ-ਤਾਰ ਇੰਦਰ (The King among elements) ਹਾਂ ਤੇ ਏਸ ਅੱਖ-ਮਟੱਕੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੀ ਵਿਸਮਾਦ-ਨਦੀ, ਓ ਅਰਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਹਾਂ ਕਹੀ ਸੋਹਣੀ ਕਹਾਣੀ !! १४२<noinclude></noinclude> km92zbes20mdeej8whpnto0ebvbqhlk 250 74321 236707 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ ਜੇ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ' ਸਨ ਤਾਂ ਏਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਬਾਣੀ (ਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ‘ਬਾਣੀ ਰੂਪ)! ਕਿਹੜੀ ਬਾਣੀ ? ਚੋਜੁਗ ਸਮਾਣੀ, ਬਾਣੀ ਚੰਹਕੁੰਟ ਸਮਾਣੀ ! ਪਰਾ-ਬਾਣੀ ਗੁਰਬਾਣੀ (ਚਵਾਂ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ‘ਪਰਾ’ (Transcendent)..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ ਜੇ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ' ਸਨ ਤਾਂ ਏਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ‘ਬਾਣੀ (ਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ‘ਬਾਣੀ ਰੂਪ)! ਕਿਹੜੀ ਬਾਣੀ ? ਚੋਜੁਗ ਸਮਾਣੀ, ਬਾਣੀ ਚੰਹਕੁੰਟ ਸਮਾਣੀ ! ਪਰਾ-ਬਾਣੀ ਗੁਰਬਾਣੀ (ਚਵਾਂ ਬਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ‘ਪਰਾ’ (Transcendent) ਉਚੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਹਨ, ਬੈਸੰਤੀ, ਮਧਮਾ ਤੇ ਬੈਖਰੀ (Vocal)। “ਗੁਰਬਾਣੀ ‘ਚਹੁਕੁੰਡੀ' ਸੁਣੀਐ ਸਾਚੈ ਨਾਮ ਸਮਾਇਦਾ ।” (ਮਾਰੂ ਮ: ੩) ਓਥੈ 'ਨਾਦ' ਬਿਨੋਦ ਤੇ ਇਥੇ ਬਾਣੀ ਚੌਹ-ਜੁਗੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ! ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਫਰਕ ਏ ? ‘ਨਾਦ' ‘ਨਾਮ' ਦਾ ਪਹਿਲਾ-ਚਾਨਣ ਹੈ, ਜੋ 'ਧਰਮ' ਨੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਕ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੂਰਜ ਆ ਵਿਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਥੇ ਤੋੜੀ ਗਿਆਨ-ਖੰਡ ਤਕ ਮਨ ਅਨੰਦ-ਬਿਨੋਦ, ਕੋਡ, ਧਾਰਮਿਕ ਉਚੜੇ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਗਲਤਾਨ ਏ, ਮਾਨੋ ਕਿਸੇ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਈ ਏ (Honey-moon) ਉਸ ਖੰਡ ਵਿਚ ਕਾਮ-ਕਲੱਲ ਨੇ ਗਿਆਨ ਰਾਏ, ਦੇ ਜੇ ਆਵਣ ਦੇ, ਅਨਦ ਮੰਗਲ ਨੇ ਪਹਿਲੜੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ਾਦੀ ਵਾਲੇ ! ਪਰ ‘ਸਰਮ-ਖੰਡ' ਵਿਚ ਅਪੜ ਕੇ ਉਸ 'ਭੋਗ' ਦਾ, ਉਸ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਜੋ “ਗਿਆਨ ਰਾਉ ਜਬ ਸੇਜੈ ਆਵੈ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਭੋਗ ਕਰੇਈ' ਦਾ ਹੁਣ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ-ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ ਨੇ । ਹਾਂ ਜੇ ਉਥੇ 'ਨਾਦ' ਯਾ ਅਨਹਦ-ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਹੁਣ ਉਸ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਕਢ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਕਥਣਾ ਹੈ, ਗਾਵਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਰਸ ਅਖਰਾਂ ਵਿਚ ਬਨ੍ਹ ਦਰਸਾਵਣਾ ਹੈ— ੧੩੫<noinclude></noinclude> np3yaigk519pqhjvmd3yctcx8lftk64 250 74322 236708 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜਲਵਾ ਏਂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਵੀ ਕਿਰਨ (Reflected light) ਜਦ ਅਸੀਂ ਏਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਧੂਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇ ਡੁੱਬਣੀ ਇਕ ਅਰਸ਼-ਚੁੰਮਣੀ। ਡੋਬਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜਲਵਾ ਏਂ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਵੀ ਕਿਰਨ (Reflected light) ਜਦ ਅਸੀਂ ਏਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਧੂਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇ ਡੁੱਬਣੀ ਇਕ ਅਰਸ਼-ਚੁੰਮਣੀ। ਡੋਬਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਚਮ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਏ, ਅਰਜ਼ ਚੁੰਮਣੀ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ! ਓ ਅਖੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਬਿਸਮਾਦੀ ਲਾਲਣ ਦੀਆਂ ਪੁਜਾਰਨਾ ਬਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੱਚ ਛਡ ਕੰਚਨ ਨੂੰ ਫੜੋ ਓ ਨੂਰਾਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਨੂਰਾਨੀ ਮੁਖੜਾ ਵੇਖਨਾ ਵਾਂ ਤਾਂ ਅਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚੁੰਧਿਆ ਜਾਨਾ ਵਾਂ, 1. Cf. Hegal Beauty is merely the spiritual (ਆਤਮਾ) making itself from sensuously" 2. Cf. Plate "Of beauty' Say he "I repeat again that we saw her shining with celest al forms and coming to earth we find her here too shining in clearness, through the clearest aperture of sense ... ... But this is the privil lege of Beauty, that being the lovelist, she is also most palpable to sight. Now he who is not newely initiated, or who has been corrupted, does not easily uscout of the world to the sight of true Beauty in the other............ But he whose initiation is recent, and who has been that spectator of many gleries in the other world, is amassed, when he sees any one having a God-like face of or form, which is the expression of Divine Beauty, and at first a shudder runs through them, and again the old awe steals over him (Phaedrus)- ਕਈ ਇਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਝਲ ਕੇ ਬਾਵਰੇ . ਹੋ ਜਾਂਦੇਂ ਨੇ--ਪਰ ਸਿਖੀ ਵਿਖੇ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਸਤਾਨੇ ਹਨ-- ਇਕ ਦਿਵਾਨੇ-ਮਸਤਾਨੇ' ਦੂਜੇ ਦਾਨੋ-ਮਸਤਾਨੇ' । ਸੰਰਮ-ਖੰਡ ¸ ਦਾਨੋ ਮਸਤਾਨਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਏ ਤੇ ਉਹ ਇਥੋਂ ਕਰਕੇ ਪੰਚ ਸਦੇਂਦੇ ਨੇ --- ਪੰਚ ਪਰਵਾਨ ! ੧੪੩<noinclude></noinclude> minsl2muotp6re8zt2mugdecyokdbus 250 74323 236709 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਰਿ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਮਨ ਮਹਿ ਵੂਠਾ ਸਤਿਗੁਰ ਤੁਠਾ 'ਸਹਜ' ਭਇਆ ॥ ਗ੍ਰਹਿ ਵਸ ਆਇਆ ਮੰਗਲੁ ਗਾਇਆ ਪੰਚ ਦੁਸ਼ਟ ਉਇ ਭਾਗਿ ਗਇਆ ॥ ਸੀਤਲ ਆਘਾਣੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੇ, ਸਾਜਨ ਸਾਤ ਬਸੀਠਾ (ਵਕੀਲ)॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਰਿ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਮਨ ਮਹਿ ਵੂਠਾ ਸਤਿਗੁਰ ਤੁਠਾ 'ਸਹਜ' ਭਇਆ ॥ ਗ੍ਰਹਿ ਵਸ ਆਇਆ ਮੰਗਲੁ ਗਾਇਆ ਪੰਚ ਦੁਸ਼ਟ ਉਇ ਭਾਗਿ ਗਇਆ ॥ ਸੀਤਲ ਆਘਾਣੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੇ, ਸਾਜਨ ਸਾਤ ਬਸੀਠਾ (ਵਕੀਲ)॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਸੌ ਪ੍ਰਭ ਨੈਣੀ ਡੀਠਾ ॥੧॥ ਸੋਹਿਅੜਾ ਸੋਹਿਅੜੇ ਮੇਰੇ ਬੰਕ ਦੁਆਰੇ ਰਾਮ॥ ਪਾਹੁਨੜਾ ਪਾਹੁਨੜੇ ਮੇਰੇ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ॥ ਸੰਤ ਪਿਆਰੇ ਕਾਰਜ ਸਾਰੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਿ ਲਗੇ ਸੇਵਾ॥ ਆਪੇ ਜਾਂਞੀ, ਆਪੇ ਮਾਂਞੀ, ਅਪਿ ਸੁਆਮੀ ਆਪਿ ਦੇਵਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਆਪਿ ਸਵਾਰੇ ਆਪੇ ਧਾਰਨ ਧਾਰੇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਹੁ ਘਰਿ ਮਹਿ ਬੈਠਾ ਸੋਹਾਂ ਬਕ ਦੁਆਰੇ ॥ ਨਵਨਿਧੇ, ਨਵਨਿਧੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਮਹਿ ਆਈ ਰਾਮ ॥ ਸਭ ਕਿਛੁ, ਮੈ ਸਭ ਕਿਛੁ ਪਾਇਆ ‘ਨਾਮ' ਧਿਆਈ ਰਾਮ ॥ ਨਾਮ ਧਿਆਈ ਸਦਾ ਸੁਖਾਈ ਮਹਜ ਸੁਭਾਈ ਗੋਵਿੰਦਾ। ੧. ਸੋਹਣੇ ਹੋਏ । ਮੈਂਡੀ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁਲੀ ਅੱਜ ਸੋਹਣੀ ਹੋਈ ਬਾਕੀ ਭਾਵ ਏ ਕ੍ਰਮ-ਗੜੀ । ੨. ਸੰਤ ਇਸ ਜਗ (guests) ਨੇ । ਵਿਚ ਖਚਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਪਰਾਹੁਣ ੩. ਜੀਵ-ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ,ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਪ੍ਰਗਟ ੪. ਨੱਸ, ਭਜ ਭਾਵ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਖੋਜ, ਹੁਣ ਲੁਭ ਜੁ ਪਿਆ । ੧੫੪<noinclude></noinclude> jmi2dfp1if81iqth3e1kj675d79sdqg 250 74324 236710 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਨਹਦ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਾਈਐ ਗੁਰ-ਵੀਚਾਰ ॥ ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ਤਾਈਐ ਤਹ ਹਉਮੈ ਹੋਇ ਬਿਨਾਸ ॥” (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) ਓ ਅਨਹਦ-ਸਬਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਦਾ ਝੂਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਬਿਬਕ-ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕੁਝ ਸੋਚਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਨਹਦ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਾਈਐ ਗੁਰ-ਵੀਚਾਰ ॥ ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ਤਾਈਐ ਤਹ ਹਉਮੈ ਹੋਇ ਬਿਨਾਸ ॥” (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) ਓ ਅਨਹਦ-ਸਬਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਦਾ ਝੂਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਬਿਬਕ-ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕੁਝ ਸੋਚਣਾ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝਣਾ, ਕੁਝ ਹੈ ਜੀਰਣਾ ਤੋਂ' ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਜੀਰਣਾ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਅਨੰਦ ਦੇ ਕਿਣਕੇ (ਕੋਢ-ਰਮ ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ) (Flashes of insight) (ਅਨੰਦ ਦੇ ਕਿਣਕੇ, ਮਹਾਂ ਆਨੰਦ ਹੋਰ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਵੇਖੋ ਅਗੇ ਮਾਨਣੇ । ਪਰ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਅਜਾਂ ਸਪੰਜ ਵਾਂਗ ਨਾਮ-ਸਜੀਰਨ ਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਅਕਰਖਣ ਦੀ ! ਪਰ ਜਣ 'ਬਾਣੀ' ਦਾ ਪੜਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਤਲਾ ਭਰ ਗਿਆ ਲਬੋਲਬ ਤੋ ਜਿਤਨਾ ਉਹ ਭਰੀਵਿਆ ਤਿਤਨੀ ਹਉਮੈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ' “ਮੇਰਾ 'ਘਰ' ਬਨਿਆ, ਬਨ ਤਾਲ ਬੁਨਿਆ ਪ੍ਰਭ ਪਰਸੋ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ਰਾਮ॥” (ਸੂਹੀ ਮ: ੫) ਮੈਂਡਾ ‘ਤਾਲ’ਬਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ‘ਬਾਣੀ ਬਣ ਕੇ ਅਜ -ਸਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ-ਡੁਲ੍ਹਿਆ, ਹਾਂ ‘ਪਾਰਸ’ ਨੂੰ ਪਰਸ ਕ ‘ਪਾਰਸ' ਹੋ ਗਿਆ,ਉਹ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੈ ਆਇਆ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਚਨ-ਬਣਾਵੇ। “ਪਾਰਸਿ ਪਰਸਿਐ ਪਾਰਸੁ ਹੋਏ ਜਾ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਣੈ ॥ ਅਮਰਾ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਆਪ ਗਵਾਇਆ...।" ਧਨਾਸਰੀ ਛੰਤ ਮ: ੧] 1 ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਕਲ ਵਲ ਜ਼ੋਰ ਹੈ । 2 ਫਲ ਹਉਮੈ ਕੱਢ, ਡਦਾ ਗਿਆਨ ਬਖਸ਼ਣ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਹੈ । ਉਥੇ Passivc ਹੈ ਇਥੇ Active ਉਥੇ ਅਧ-ਸੂਤੀ ਏਥੇ ਝੋਲੀ ਤੋ ਜਾਗਦੀ । ੧੩੬<noinclude></noinclude> 22gt101ud7os197392o66epiu358zp8 250 74325 236711 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਂਡੈ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਗਜਦਾ ਏਂ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਕਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁਭਰ ਭਰੇ ਤਲਾ ਵਾਂਗ ਡੁੱਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਵਗਨਾ ਏਂ, ਹਾਂ ਜਦ ‘ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ' ਚੋਲੜਾ ਛਡ 'ਬਾਣੀ' (Creative word Product- ive word, not potential but active worl) ਵਗ਼ ਟੁਰਦਾ ਏ, ਮੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਂਡੈ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਗਜਦਾ ਏਂ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਕਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁਭਰ ਭਰੇ ਤਲਾ ਵਾਂਗ ਡੁੱਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਵਗਨਾ ਏਂ, ਹਾਂ ਜਦ ‘ਨਾਦ-ਬਿਨੋਦ' ਚੋਲੜਾ ਛਡ 'ਬਾਣੀ' (Creative word Product- ive word, not potential but active worl) ਵਗ਼ ਟੁਰਦਾ ਏ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਗ਼ਜ਼ ਗਜ਼ ਉਛਲਣਾ ਵਾਂ ਤੇ ਇਉਂ ਗਾਵਨਾ ਵਾਂ ਏ ਮਨ ਰੂੜੇ ਰੰਗਲੇ ਤੂੰ ਸਚਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਇ ॥ ਰੂੜੀ ਬਾਣੀ ਜੇ ਰਪੈ ਨਾ ਇਹ ਰੰਗ ਲਹੈ ਨ ਜਾਇ ॥ (ਆਸਾ ਮ: ੩) ਓ ਰੂੜੀ ਬਾਣੀ (Ravishingly sweet and Enlightening) ! ਓ ਜੁਗ ਜੁਗ ਸਮਾਣੀ ! ਓ ਚਲੂਲੜੀ ਬਾਣੀ, ਗੁਰਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ! ਓ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਬਾਣੀ, ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਆਣੀ ! ਰੁੜ ਰੂੜ ਆਖੀਐ ਭਾਈ, ਰੂੜੋ ਲਾਲ ਚਲੂਲ ॥" É. (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੧) ਓ ਨਾਮ ਧੋਤੀ, ਨਾਮ ਪਤੀ ਸਰਮ', ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਆਵਨੀ ਏਂ ਉਥੇ ਕੋਈ ਅਨੂਪਮ-ਕਲ੍ਹਾ ਵਰਤ ਵੈਨੀ ਏਂ ! ਓ ਵਿਸਮਾਦ ਅਣੀ, ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਟੁਰਨੀ ਏਂ ਉਥੇ ਉਥੇ ਸਦ ਬਸੰਤ ਦੀ ਸਦ ਬਹਾਰ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਏ ! ਤੂੰ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਏਂ, ਓਂ ਅਰਸੋਂ ਉਤਰੀ ‘ਬਾਣੀ' । ਮੈਂ ਵੇਹਨਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਔਹ (ਵੇਖੋ 'ਸਰਮ-ਖੰਡ' ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਉਥੇ ‘ਬਾਣੀ' 9 ਸਿਰ ਚੱਕਰ' (Halo ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚਕਰ ਕਰ ਕੇ ਦਸੀ ਏਂ, ਇਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਨਾਮ-ਰਸੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਮੂਰਤੀ ਚਿੰਨ੍ਹ (symbo1 ) ਹੈ । ਅਰਸ਼ੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਫਲਾਣੇ ਵੀਰ, १३८<noinclude></noinclude> iusas1nzmzqodahx5ew9mo2l25pkajg 250 74326 236712 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰਮੁਖ ਵੀਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ ਏਂ ਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਨੂਰੋਨੂਰ ਏ-ਨੂਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 'ਚੱਕਰ' ਉਹਦੋਂ ਜੱਲਾਲੀ ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਮੁਨਵਰ ਏ ! ਓ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ਬਾਣੀ, ਗੁਰਮੁਖ-ਜੱਟਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਣੀ, ਤੂੰਏਂ ਵੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਜਨਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰਮੁਖ ਵੀਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ ਏਂ ਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਨੂਰੋਨੂਰ ਏ-ਨੂਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 'ਚੱਕਰ' ਉਹਦੋਂ ਜੱਲਾਲੀ ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਮੁਨਵਰ ਏ ! ਓ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ਬਾਣੀ, ਗੁਰਮੁਖ-ਜੱਟਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਣੀ, ਤੂੰਏਂ ਵੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਜਨਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਪੁੰਜ, ‘ਵਿਸਮਾਦ-ਮਾਤਾ'! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਏਂ ਉਥੇ ਅਨੂਪਮ 'ਰੂਪ' ਏ ‘ਸਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ‘ਬਾਣੀ, ਰੂਪ (Beauty) (ਰੂਪ ਯਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ‘ਬਾਣੀ’ ਜਣਦੀ ਏ, ਤੇ ਇਹ ਸਰਮ-ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਪਜੱਦੀ 'ੲ ! ਸਰਮ-ਜਾਈ ਸਭਰਾਈ) । ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਨਹੀਂ,ਉਥ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਓ ਵਿਸਮਾਦ ਮਾਤਾ, ਤੈਂਡਾ ' ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਪੜਦਾ-ਚੁਕਾਂ ? ਓ ਵਿਸਮਾਦ-ਪਰੀਏ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਂਵਦੀ ਏਂ, ਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਨੂਰ ਦੇ ਛੱਟੇ ਸੁਟਨੀ ਆਵਨੀ ਏਂ, ਜੀਕਣ ਸਜ-ਵਿਆਹੀ ਦੇ ਪਲੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਬੇਲੀ ਦੇ ਰੱਸ-ਬੁਲੇ ! ਓਂ ਵਿਸਮਾਦ-ਪਰੀਏ, ਜਦ ਤੂੰ ਚੜ੍ਹਨੀ ਏਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਨਿਤ ਨਵਾਂ ਜੋਬਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ! ਓ ਅਨੂਠੀ ਲਿਲਾਰਨੇ ! ਤੈਂਡਾ ਰੰਗ ਭਰਿਆ ਕੜਾਹਾ ਅਤੀ ਹੀ ਮਨੋਰੰਜਕ ਏ ! ੴ ੴ ਆਤਮਕ-ਊਸ਼ਾ (Spiritual Day Dawn) ਤੈਂਡਾ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਛੱਬਾ, ਤੇ ਸੂਹਾ ਲਾਲ ਚੰਪ ਕਿਹਾ ਹੀ ਮਨ ਲੁਭਾਵਣਾ ਵੇ ! ਓ ਸੁੰਦਰ-ਮੁੰਦਰੀਏ, ਓ ਹੂਰ ਪਰੀਏਂ, ਓ ਬਿਸਮ ਜਨਣੀ- ਮੈਂਡੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਤੈਂਡੀ ਰੰਗਣ ਏ, ਤੈਂਡੀ ਜਾਵਾਨੀ ਨੂਰ ਏ, ਚਲੂਲੜਾ ਸਰੂਰ ਏ ! ਓ ਨਵ-ਰੰਗੇ ਰੰਗਾ ! ਓ ਰੰਗ ਬਰੰਗਾ ! ਓ ਸਤ ਪੀਂਘੀ ਰੰਗਾ, ਜਦ ਤੈਂਡੀ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਕੁਦਰਤ ਵੇਖਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗਾਵਨਾ ਈਂ- “ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ ਰਹੇਂ ਬਿਸਮਾਦ ॥ ਨਾਨਕ ਅਪਨੀ ਗਤਿ ਜਾਨਹੁ ਆਪਿ॥” (ਸੁਖਮਨੀ) ੧੩੯<noinclude></noinclude> 0b5t6fken6450xpk5qkbdq5iuz00ulp 250 74327 236713 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਅਮਰਾ-ਪਦ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ 'ਬਾਣੀ' ! ਤੂੰ ਆਪ ਵੀ ਅਮਰ ਏਂ ਤੇ ਪਰਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ‘ਗੁਰਮੁਖ ਬਣਾ ਛਡਦੀ ਏਂ ! ਓ ਚਹੁਜੁਗੀ ਬਾਣੀ ! ਤੂੰ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਲ ਨਹੀਂ ਭੂਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ, ਚੜ੍ਹਾਂ ਜੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਅਮਰਾ-ਪਦ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ 'ਬਾਣੀ' ! ਤੂੰ ਆਪ ਵੀ ਅਮਰ ਏਂ ਤੇ ਪਰਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ‘ਗੁਰਮੁਖ ਬਣਾ ਛਡਦੀ ਏਂ ! ਓ ਚਹੁਜੁਗੀ ਬਾਣੀ ! ਤੂੰ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਲ ਨਹੀਂ ਭੂਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਮਹਿਦੂਦ ਨਹੀਂ, ਚੜ੍ਹਾਂ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਏਂ । ਓ ਚੌਕੋਟੀ ਬਾਣੀ ! ਤੂੰ ਪੁਰਬ ਪੱਛਮ ਉਤਰ ਦਖਣ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਚ ਰਮੀ ਹੋਈ ਏਂ ! ਓ ਗੁਣ ਨਿਧ ਬਾਣੀ, ਤੂੰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸਮਾਣੀ ਏਂ, ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਉਤਰ, ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਲੈ ਜਾਣੀ ਏਂ ! ਓ ਅਨਹਤ ਬਾਣੀ ਪੂੰਜੀ, ਸੰਤਨ ਹਥ ਰਾਖੀ ਕੁੰਜੀ' ! ਓ ਬਾਣੀ, ਓ ਬਾਣੀਆਂ ਸਰ ਬਾਣੀ, ਤੈਨੂੰ ਵਿਰਲਾ ਕੋਈ ਪਹਿਚਾਣਸੀ, ਪਰ ਜੋ ਜਾਣਸੀ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਪਛਾਣਸੀ ! . ਓ ਵੇਦਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਡਿਆਈ-ਬਾਣੀ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ, ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ, ' ਰੋਮ ਰੋਮ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓ 'ਨਾਮ' ਗੰਭੀਰ ਜਦ ਤੂੰ ਜੀਰਨਾ ਵੇਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਨ, ਚਤੁਸ਼ਟੇ ਮਨ (Four faced mind) ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਾਂਭ ਸਵਾਰ ਲੈਂਦਾ ਏਂ ! ਓ ‘ਨਾਮ' ਅੰਤ ਵਿਚ ਆਇਆ ਬੇਅੰਤ ਰਸ ! ਓ ਅਮੋਘ ਦਰਸ਼ਨ ਤੂੰ ਸਚ ਏਂ, ਤੈਂਡੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਸਭ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਛਾਈ— “ਖੂਬ ਖੂਬ ਖੂਬ ਤੇਰੋ ‘ਨਾਮ' ॥ ਝੂਠ ਝੂਠ ਝੂਠ ਦੁਨੀ ਗੁਮਾਨ ॥ (ਭੈਰਉ ਮ: ੫) ੧. ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਹੋਏ-ਸੁਰਤ, ਮਤਿ, ਮਨ, ਬੁਧਿ ਯਾਂ ਮਨ, ਚਿਤ, ਬੁਧੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ । ਜਦ ਇਹ ਪੂਰਨ-ਪਵਿਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮ (ਆਤਮਾ) ਦੇ ਮਾਨੋ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਯਾ ‘ਸੰਤ-ਕੁਮਾਰ’ ਅਖਵਾਂਦੇ ਨੇ, ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੰਵਾਰੇ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਆਦ-ਜੁਗਾਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਧ ਤੇ ' ਆਦਿ ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੇ । ੧੩੭<noinclude></noinclude> kow2y2d4ft4zjuivwuajlv081q96dr3 250 74328 236714 2026-09-27T07:24:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਧਰਮ ? ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ 'ਨਾਮ' ਮਾਤਾ ਪੈਰ ਰਖਦੀ ਏ, ਉਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਨੇ।ਓ ਬਿਸਮਾਦੀ ਤੋਂ ਡੀ ਬਿਸਮਾਦੀ ਦਾਸੀ ! ਓ ਪਹੁ-ਫਟਾਲ ਤੂੰ ਮੈਂਡੋ ਲਾਲਣ ਦੀ ਏਂ ਅਰਦਲ- ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਦਾਸੀ ਏਂ ! ਓ ਸਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਧਰਮ ? ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ 'ਨਾਮ' ਮਾਤਾ ਪੈਰ ਰਖਦੀ ਏ, ਉਥੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਪਿਚਕਾਰੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਨੇ।ਓ ਬਿਸਮਾਦੀ ਤੋਂ ਡੀ ਬਿਸਮਾਦੀ ਦਾਸੀ ! ਓ ਪਹੁ-ਫਟਾਲ ਤੂੰ ਮੈਂਡੋ ਲਾਲਣ ਦੀ ਏਂ ਅਰਦਲ- ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਦਾਸੀ ਏਂ ! ਓ ਸਤਰੰਗੀਏ ਪੀਂਘੇ, ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਨ ਦੀ ਏਂ ਅਰਸ਼ੀ ਧਨੁਸ਼, ਆਲ-ਜਾਲ ਕਾਲ ਫੁੰਡਣੀ ! ਓ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਮੋਤੀਓ ! ਤੁਸੀਂ ਓ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਿਚੋੜ ਹੋਏ ਕੇਸ-ਕਤਰੇ ! ਹਾਂ ਉਸ ਕੇਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ‘ਕੇਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਨੂਰੋ ਨੂਰੀ ਬੂੰਦਾਂ ! ਓ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀਏ, ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੀ ਏਂ ਚਿਟਾ ਹਥ-ਕੜਾ ਗੋਲ-ਅਡੋਲ ! ਓ ਧਰਤੀ ਫਲਾਂ ਫੁਲਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ, ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੀ ਏਂ ਖੜਾਵਾਂ ਦੰਦ-ਬੰਦ ਜੜੀ ! ਓ ਪਵਣ ਪਾਣੀ ਝੁਲਾਰਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੇ ਹੋ, ਕਾਰਦਾਰ ਚੌਰਬਰਦਾਰ ! ਓ ਖੰਡ-ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਤੁਸੀਂ ਓ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦਾ ਪਹਿਰਨਾ, ਲੰਮਾ-ਸੁਲੰਮਾ ਚੋਲੜਾ.........! ਹਾਂ ਸੋਹਣਿਓਂ ਅਜ ਤੁਹਾਡੇ ਚੀਰੇ ਤੇ ਕੋਈ ਅਣਖੇ ਤਾਰੇ ਜੜੇ ਹੋਏ ਨੇ, ਜੋ ਕਰਦੇ ਨੀ ਜਗਮਗ ਜਗਮਗ, ਉਸ ਝਲਕਦੀ ਤੇ ਲਸ਼ ਲਸ਼ ਕਰਦੀ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ। ਓ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ਗੰਗਾ (ਨਾਮ), ਓ ਚਿਟੀ ਧ ਮਡਾਕਣੀ (Milky wuy) ਜੋ ਨੰਦਨ (ਸੰਸਾਰ) ਬਣ ਵਿਚ ਵਗਨੀ ਏਂ, ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਤੋ ਖਲੋਤਾ ਅਜ ਅਨੁਪਮ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਣਾ ਉਂ......ਉਸ ਤਾਰਾ-ਰਾਣੀ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਟਿਪ ਟਿਪ ਕਰਦੀਆਂ ਨੂਰ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿਗ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਨੀਝ ਲਾ ਪਿਆ ਵੇਹਨਾ ਵਾਂ ! ਓ ਅਣਖੀਏ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਤਮ ਗੰਗਾ ਵਿਚੋਂ ੧੪੧<noinclude></noinclude> 3kv9yerbvpuk0gon2090tqihb4o93d9 250 74329 236715 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਬ ਤੇ ਸੁਧ ਭਏ ਹੈ ਬਾਰਹਿ ਤਬ ਤੇ ਥਾਨ ਥਿਰੋ।" ਓ ਦੌੜਾਂ, ਓੰ ਭਜਾਂ, ਓ ਸਈਆਂ ਨਾਲ ਅਟਖੇਲੀਆਂ ਤਦ ਤੋੜੀ ਸਨ, ਜਦ ਤੋੜੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਾਂ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਕੁਠਾਲੀ ਵਿਚ ਪਿਘਲ ਪਿਘਲ ਕੇ ਨਚਦੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਜਦ ਦੀ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਬ ਤੇ ਸੁਧ ਭਏ ਹੈ ਬਾਰਹਿ ਤਬ ਤੇ ਥਾਨ ਥਿਰੋ।" ਓ ਦੌੜਾਂ, ਓੰ ਭਜਾਂ, ਓ ਸਈਆਂ ਨਾਲ ਅਟਖੇਲੀਆਂ ਤਦ ਤੋੜੀ ਸਨ, ਜਦ ਤੋੜੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸਾਂ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਕੁਠਾਲੀ ਵਿਚ ਪਿਘਲ ਪਿਘਲ ਕੇ ਨਚਦੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਜਦ ਦੀ ਮੈਲ ਦੂਰ ਹੋਈ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ ਹੋਈ ਤਦ ਦੀ ਟਿਕ ਕੇ ਬਹਿ ਗਈ (ਥਾਨ ਥਿਰੋ) ! ਜਉ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਤਉ ਲਉ ਬਜਿਓ, ਮੂਰਤ ਘਰੀ ਪਲੋ॥ ਬਜਾਵਨ ਹਾਰੋ ਊਠਿ ਸਿਧਾਰਿਓ ਤਬ ਫਿਰ ਬਾਜ ਨ ਭਇਓ ॥” ਘੜਿਆਲ ਵਜਦਾ ਸੀ ਕਾਲ ਵਿਚ, ਘੜੀ ਘੜੀ, ਘੰਟੇ ਘੰਟੇ, ਰਾਤ ਦਿਨੇ-ਪਰ ਜਦ . ਵਜਾਵਣ-ਹਾਰਾ ਕਾਲ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹੁਣ ਏਸ ਜੀਵ-ਘੜਿਆਲ ਨੂੰ ਕੌਣ ਠਹਿਕੇ ? ਜੈਸੇ ਕੁੰਭ ਉਦਕ ਪੂਰਿ ਆਨਿਓ ਤਬ ਉਹ ਭਿਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੋ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕੁੰਭ ਜਲੈ ॥ ਮਹਿਡਾਰਿਓ ਅੰਤੇ ਅੰਭ ਮਿਲ । (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਜਦ ਤੋੜੀ ਘੜਾ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਭਰਿਆ ਪਰ ਭਿੰਨ ਸੀ ਤਦ ਵਖ ਭਾਸਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਘੜੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਚਾ ਡੱਬਿਆ ਤਾਂ ਜਲ ਜਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਇਹ ਜੀਵ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ! ਹਾਂ ਮੇਲ ਮਿਲਣੇ ਦਾ ਸੁਖ ਅਕਹਿ ਸੁਖ, ਸਹਿਜ ਸੁਖ ! ਹਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਏਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ 'ਕੁੰਭ' ਕੁੰਭ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਏ – “ਬ੍ਰਹਮੈ ਬ੍ਰਹਮ ਮਿਲਿਆ ਕੋਇ ਨ ਸਾਕੈ ਭਿੰਨ ਕਰ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ ॥ १५२ ਬਿਸਮ ਪੇਖੈ ਬਿਜਮ ਸੁਣੀਐ ਬਿਸਮਾਦ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ॥<noinclude></noinclude> 3oz7s56a1vtlymfxe0srpz9nenha861 250 74330 236716 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>- ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹਉਂ ਅਕਾਲੀ ! ਤੂੰ ਅਚਰਜ ਹਉਂ ਬਿਸਮ ਜਾਇਆ ! ਤੂੰ ਅਡੋਲ, ਕਦੇ ਡੋਲੇ ਨਾਹੀਂ: ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਛਤਰ- ਛਾਇਆ ! ਤੂੰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹਉਂ ਘਟ ਘਟ ਗਾਮੀ ! ਤੂੰ ਅਥਾਹ ਹਉਂ ਅਸਗਾਹ ! ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਹਉਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>- ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹਉਂ ਅਕਾਲੀ ! ਤੂੰ ਅਚਰਜ ਹਉਂ ਬਿਸਮ ਜਾਇਆ ! ਤੂੰ ਅਡੋਲ, ਕਦੇ ਡੋਲੇ ਨਾਹੀਂ: ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਛਤਰ- ਛਾਇਆ ! ਤੂੰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹਉਂ ਘਟ ਘਟ ਗਾਮੀ ! ਤੂੰ ਅਥਾਹ ਹਉਂ ਅਸਗਾਹ ! ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਹਉਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ! ਤੂੰ ਆਦਿ- ਪੁਰਖ ਹਉਂ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ! ਤੂੰ ਸੁਜਾਣ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਮਾਣ ! ਤੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਚਜ ਅਚਾਰ ! ਤੂੰ ਰਸ-ਰਸੀਆ ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਰਾਸ ਲੀਲ੍ਹਾ ! ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਹਰਤਾ ਮੈਂ ਤੈਂਡੀ ਖੇਡ ! ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਮੈਂ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ ! ਤੂੰ ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ, ਮੈਂ ਜ਼ਾਹਰ ਜ਼ਹੂਰ ! ਤੂੰ ਗੁਰ—ਚੋਲਾ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਲੇਲਾ ! ਤੂੰ ਜਲ ਹਉਂ ਮੀਨਾ ! • ਤੂੰ ਠਾਕੁਰ ਹਉਂ ਸੇਵਕ ! ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਜੁਗਤ ! ਤੂੰ ਅਭੁਲ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਭੁਲਾਇਆ ! ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਤੋਲ ! ਤੂੰ ਅਓ, ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਪਨਿਹਾਰੀ ! ਤੂੰ ਸਾਹ - ਸਰਾਫ਼ ਹਉਂ ਤੋਂਡਾ ਬਿਉਪਾਰੀ ! ਤੂੰ ਅਮਿਓ—ਵੈਦ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਪਨਸਾਰੀ ! ਤੂੰ ਸੂਖ਼ਮ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਸੂਤਰ ! ਤੂੰ ਸਥੂਲ ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਚਾਦਰ ! ਤੂੰ ਸਾਗਰ ਹਉਂ ਹੰਸ ਤੁਹਾਡਾ ! ਤੂੰ ਗੁਣ-ਨਿਧਾਨ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਗਾਹਕ ! ਤੂੰ ਸੰਤਨ ਕਾ ਸੰਤ ਤੁਮਾਰੇ । ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਅਕਥ ਹਉਂ, ਤੈਂਡੀ ਵਥ ! ਤੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਜਾਨ ! ਤੂੰ ਮਾਨ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਧਿਆਨ ! ਤੂੰ ਰਸ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਜਸ ! ਤੂੰ ਕਰਨ—ਕਾਰਣ ਹਉਂ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਰਨ ! ANY ਹਮਰੋ ਹਮ ਤੁਮਰੇ ... ਤੂੰ ਕੁਨਰੇ ?.....ਮੈਂ ਜੀਨਾਮਾ ! ਤੈਂਡਾ ਨਾਮਾ...ਤੈਂਡਾ ਨਾਮ ਲਵਾ.....ਸਰਬ ਨਾਂ ਤੈਂਡੇ ਨਾਂ ਹੋ ਜੀ, ਅੰਦਰ ਵੀ ਤੂੰ ਏਂ, ਬਾਹਰ ਵੀ ਤੂੰ ਏਂ ! ਹੋ ਜੀ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹਉਂ ਤੇਰਾ ! ਓ ਮੇਰੀ-ਤੇਰੀ ਦੀਏ ਗੰਢੇ ! ਤੂੰ . ਹੁਕਮੀ ਹਉ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ! ਮੈਂ ਜੀ, ਨਾਮਾ ਤੈਂਡਾ 'ਨਾਮ' ਨਾਮਾ ! ਹੋ ਜੀ ੧੪੬<noinclude></noinclude> ajtvr3cx0oez3xmdv9i8hpv8bnanrhk 250 74331 236717 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਭਗ ਦੀਵਾਨ ਲਾਵਣ ਕਾਰਨੇ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਜਿਤ ਛੋਹਿਆਂ ਭਾਗ ਹੋਵੇ . ਹੰਸ ! ਹਾਂ, ਦਸ ਓ ਦਸ, ਓ ਪਰਸ-ਸਰਸ ਜਿਤ ਛੋਹਿਆਂ ਪਿੰਗ ਹੋਵੇ ਸਿੰਘ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਰਾਣੀ ਜਿਤ ਪੱਤਿਆਂ ਮੈਂਡੀ ਤਿਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਭਗ ਦੀਵਾਨ ਲਾਵਣ ਕਾਰਨੇ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਜਿਤ ਛੋਹਿਆਂ ਭਾਗ ਹੋਵੇ . ਹੰਸ ! ਹਾਂ, ਦਸ ਓ ਦਸ, ਓ ਪਰਸ-ਸਰਸ ਜਿਤ ਛੋਹਿਆਂ ਪਿੰਗ ਹੋਵੇ ਸਿੰਘ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਰਾਣੀ ਜਿਤ ਪੱਤਿਆਂ ਮੈਂਡੀ ਤਿਖਾ ਬੁਝਾਣੀ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ, ਦਸ, ਓ ਗੁਪਤ-ਗੰਗਾ ਜਿਡ ਨ੍ਹਾਤਿਆਂ ਮੈਂਡੇ ਕਿਲਵਿਖ ਖੰਗਾਂ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓਂ ਬਣੀ, ਬਾਣੀਆਂ ਸਿਰ ਬਾਣੀ’ਵਿਸਮਾਦ ਰਾਣੀ !.....ਪਰ ਕੰਕਣ ਦਸਾਂ .....ਬਾਵਰਾ ਮਨ ਕੀਕਣ ਦਸੋ ਅਬ ਮੋਹਿ ਨਾਚਨੋ ਨ ਆਵੈ ॥ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੰਦਰੀਆ ਨੇ ਬਜਾਵੈ ॥" ਹਾਂ ਦਸ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਆਪੇ ਦਸ, ਤਰ੍ਹਾਂ- “ਅਬ ਮੇਰਾ ਨਾਚਨੋ ਰਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗੀਲਾ ਸਹਿਜੇ ਪਾਇਓ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨ ਲਹੋ ॥ਰਹਾਉ।" ਹੁਣ ਮੈਂਡਾ ਨਚਣਾ ਬੋਲਣਾ ਵੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਏਂ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਲਾਲਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੌਂ ਗਈ ਆਂ ਆਤਮ-ਸੇਜੜੀ, ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਮੈਂ ਟੋਂਗੁਟ, ਮੈਂ ਕਾਮ-ਕਲੋਲਣ ! “ਕੁਆਰ ਕੰਨਿਆ ਜੈਸੇ ਸੰਗਿ ਸਹੇਰੀ, ਪ੍ਰੀਆ ਬਚਨ ਉਪਹਾਸ ਕਹੋ। ਜਬ ਸੁਰਿਜਨ ਗ੍ਰਹਿ ਭੀਤਰਿ ਆਇਓ ਤਬ ਮੁਖੁ ਕਾਜਿ ਲਜ । ਹਾਂ ਹੁਣ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਏ, ਕੋਈ ਅਨੋਖੜੀ ਸ਼ਰਮ ਆਈ ਏ, ਹੁਣ ਸਈਆਂ ਨਾਲ ਠੱਠੇ ਮਸਖ਼ਰੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਚੂੜਾ-ਮਣੀ ਦੇ ਹਥ ਚੂੜਾ ਆ ਪਕੜਿਆਂ ਵੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਲੋਟ-ਪੋਟ ਹੋਏ ਪਈਆਂ। ਜਿਉ ਕਲਿਕੈ ਕੋਠਾਰੀ ਚੜਿਓ ਕਬਰੋ ਹੋਡ ਫਿਰੋ ॥ ૧૫૧<noinclude></noinclude> 459uhgoa8v4yw8uu3kko0fccuuevwse 250 74332 236718 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂ-ਤੇ-ਤੋਂ ਭਿਨੜਾ 'ਨਾਮਾ' ! “ਡੀਗਨ ਡੋਲਾ ਤਉ ਲਉ ਜਉ ਮਨ ਕੇ ਭਰਮਾ ॥" ਭ੍ਰਮ ਕਾਟੇ ਗੁਰਿ ਆਪਣੈ ਪਾਏ ਬਿਸਰਾਮਾ ॥ ਓਇ ਬਿਖਾਈ ' ਚੌਖੀਆ ਤੇ ਗੁਤ ਤੇ ਹੂਟੇ ॥ ਹਮ ਛੂਟੇ ਅਬ ਓਨ੍ਹਾ ਤੋ ਓਇ ਹਮ ਤੇ ਛੂਟੇ ॥ਰਹਾਉ ॥ ਮੇਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂ-ਤੇ-ਤੋਂ ਭਿਨੜਾ 'ਨਾਮਾ' ! “ਡੀਗਨ ਡੋਲਾ ਤਉ ਲਉ ਜਉ ਮਨ ਕੇ ਭਰਮਾ ॥" ਭ੍ਰਮ ਕਾਟੇ ਗੁਰਿ ਆਪਣੈ ਪਾਏ ਬਿਸਰਾਮਾ ॥ ਓਇ ਬਿਖਾਈ ' ਚੌਖੀਆ ਤੇ ਗੁਤ ਤੇ ਹੂਟੇ ॥ ਹਮ ਛੂਟੇ ਅਬ ਓਨ੍ਹਾ ਤੋ ਓਇ ਹਮ ਤੇ ਛੂਟੇ ॥ਰਹਾਉ ॥ ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਜਾਨਤਾ ਤਬ ਹੀ ਤੇ ਬੰਧਾ ॥ ਗੁਰਿ ਕਾਟਿ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤਬ ਛੁਟਕੇ ਝੰਧਾ 11. ਜਬ ਲਗ ‘ਹੁਕਮ ਨ ਬੂਝਤਾ ਤਬ ਹੀ ਲਉ ਦੁਖੀਆ ॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣਿਆ ਤਬ ਹੀ ਤੇ ਸੁਖੀਆ ॥ ਨਾ ਕੋ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇਖੀਆ ਨਾਹੀ ਕੋ ਮੰਦਾ॥ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਸੇਵਕੋ ਨਾਨਕ ਖਸਮੇਂ ਬੰਦਾ ।” (ਆਸਾ ਮ: ੫) ਓ ਖੇੜਾ . ਖੇੜਾ ਖੇੜਾ ! ਹਾਂ ਦੂਈ ਰਹਿਤ ਖੇੜਾ, ਮੈਂ-ਤੈਂ ਰਹਿਤ ਖੇੜਾ, ਦੂਖ-ਸੂਖ ਰਹਿਤ ਖੜਾ ! ਹਾਂ ਸੁਖ, ਸਦਾ ਸੁਖ ਨਿਜ ਸੁਖ ! - ਤੈਂਡਾ 'ਹੁਕਮ' ਮੰਨ ਹੁਣ ਆਇਆ ਖੋੜਾ ! ਤੈਂਡਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਹਉਂ ਪਾਇਆ ਸੇਹਰਾ ! ਓ ਅਨੂਠੀ ਕਲਗੀ, ਓ ਅਨੂਠਾ ਮੋਰ-ਮੁਕਟ ! ‘ਹੁਕਮ' ਦੀ ਕਾਰ, ਹੁਕਮੀ ਸਰਕਾਰ ! ਹੁਕਮੀ ਸੇਵਾ ਹੁਕਮੀ 'ਮੇਵਾ ! ਹੁਕਮੀ ਦੁਖ ਸੁਖ ! ਹੁਕਮੀ ਉਭੈ ਹੁਕਮੀ ਪਇਆਲੇ ! ਹੁਕਮੀ ਆਵਣ ਹੁਕਮੀ ਜਾਵਣ ! ਹੁਕਮੀ ਆਕਾਰ ਹੁਕਮੀਨਿਰੰਕਾਰ— “ਉਲਾਹਨੋ (ਉਲਾਂਭਾ, ਗਿਲਾ) ਮੈਂ ਕਾਹੂ ਨ ਦੀਓ ॥ ਮਨ ਮੀਠ ਤੁਮਾਰੋ ਕੀਉ ॥ਰਹਾਉ ॥ ਆਗਿਆ ਮਾਨਿ ਜਾਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਸੁਨ ਸੁਨਨਾਮ ਤੁਹਾਰੋ ਜੀਉ ॥ ੧੪੭<noinclude></noinclude> 3kz2pphx22iutbj4lglkorj8m1v4hfw 250 74333 236719 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>. ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ' ਪੂਰਨ ਸੁਆਮੀ ਘਟ ਘਟ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇਆ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜਿਆ ਤਿਸੁ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਏ ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਚਲਤ ਨ ਜਾਹੀ ਲਖਣੇ ਨਾਨਕ ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਇ ॥ ਸੂਰਜ ਕਿਰਣ ਮਿਲੇ ਜਲ ਕਾ ਜਲ ਹੂਆ (ਸੂਹੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>. ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ' ਪੂਰਨ ਸੁਆਮੀ ਘਟ ਘਟ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇਆ ॥ ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜਿਆ ਤਿਸੁ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ਕੀਮਤਿ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਏ ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਚਲਤ ਨ ਜਾਹੀ ਲਖਣੇ ਨਾਨਕ ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਇ ॥ ਸੂਰਜ ਕਿਰਣ ਮਿਲੇ ਜਲ ਕਾ ਜਲ ਹੂਆ (ਸੂਹੀ ਮ: ੫) ਰਾਂਮ 1 ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਰਲੀ ਸੰਪੂਰਣ ਥੀਆ ਰਾਮ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀਸੈ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੁਣੀਐ ਏਕ ਏਕ ਵਖਾਣੀਐ ਆਤਮ ਪਸਾਰਾ ਕਰਣਹਾਰਾ, ਪ੍ਰਭ ਬਿਨਾ ਨਹਿ ਜਾਣੀਐ॥ (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੫) ਕਾਂ ਕੁੰਭੇ ਕੁੰਭ ਮਿਲਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਸੂਰਜ-ਕਿਰਣ ਮਿਲਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਨ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਮੈਂ-ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਹਾਂ ਸੰਪੂਰਣ-ਬੀਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਖੇੜਾ ਹੀ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ ਹੀ ਖੇੜਾ ! 3. ਓ ਖੇੜਾ ਅਜ ਸੰਪੂਰਣ ਥੀਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਅੱਖਾਂ ਰਚਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਮਾਖਿਉਂ ਚਖਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਵਸੀ ਕਰਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਨਵਨਿਧ ਪਾਉਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਸਭ ਕਿਛ ਪਾਉਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਗਣਤ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਖੇੜਾ | ਖਜ਼ਾਨਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਸੁਖ ਸਹਜ ਅਨੰਦ ! ਅਨੰਦ ਅਨੰਦ ! ਹਾਂ ਅਨੰਦ-ਅਨੰਦ ਘਣਾ ! ਓ ਬਾਬਾ, ਓ ਮੇਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਈਂ, ਓ ਅਨੰਦ ਝੜੀ ਬਰਸ, ਹਾਂ ਬਰਸ- “ਅਨੰਦੋ ਅਨੰਦ ਘਣਾ ਚਾਖਿਅੜਾ ਚਾਖਿਅੜਾ ਮੈਂ ਸੋ ਪ੍ਰਭ ਡੀਠਾ ਰਾਮ ॥ ਮੈਂ ਹਰਿ ਰਸ ਮੀਠਾ ਰਾਮ ॥ ੧੫੩<noinclude></noinclude> bdtk4c9vnks4asz2fnmn239l45efwja 250 74334 236720 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਸ੍ਰੀ ਕਰਮ-ਖੰਡ ਅਨੰਦ-ਅਨਦ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ THE PERFECT MAN THE END ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ।" ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਕਰਮ-ਖੰਡ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ (Ah Supreme Bliss)...ਸੁਖ ਮੰਗਲ ਕਲਿਆਨ ! ਓ ਸੀਤਲਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਸ੍ਰੀ ਕਰਮ-ਖੰਡ ਅਨੰਦ-ਅਨਦ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ THE PERFECT MAN THE END ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ।" ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਕਰਮ-ਖੰਡ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ (Ah Supreme Bliss)...ਸੁਖ ਮੰਗਲ ਕਲਿਆਨ ! ਓ ਸੀਤਲਤਾ ਦੀ ਸੀਤਲਤਾ ! ਓ ਅਨੰਦੋ ਅਨੰਦ ਓ ਸੂਖ-ਸਹਜਿ ਅਨੰਦ ! ਓ ਸੂਹਬ ਸੂਹਬ ਸੂਹਵੀ, ਅਪਨੈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੈ ਰੰਗਿ ਰਤੀ ॥” ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਰੂੜੋ ਰੂਪ ਰੂੜੋ ਅਤਿ ਰੰਗ ਰੂੜੋ ਮੇਰੋ ਰਾਮਈਆ ॥" ਤੌਂ ਬਿਨ ਘੜੀ ਨਾ ਜੀਵਾਂ ! ਤੂੰ ਦਾਨਾ ਬੀਨਾ, ਤੂੰ ਸਾਈਂ ਮੈਂਡਾ ! ਤੂੰ ਊਚ ਅਪਾਰ ਅਥਾਹ ! ਤੂੰ ਨੇੜੇ, ਤੂੰ ਦੂਰ, 'ਤੂੰ ਭਰਪੂਰ ! ਤੂੰ ਉਤਮ ਉਚਾ, ਹਉ ਨੀਚਾ ਅਕਥ ਹਉਂ ਤੈਂਡਾ ਕਾਥਣੀ ! ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਹਉ ਤੈਂਡਾ ਆਪਣੀ ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਣ ਰਾਇਆ, ਹਉਂ ਨਰੰਜਣੀ ਸਾਇਆ ! ਤੂੰ ੧੪੫<noinclude></noinclude> 2v2zc3yof48idlnsmyq2mcdm3mtlp4m 250 74335 236721 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਨੂਰੀ ਹੋਏ ਭਗਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਉਹ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਜੋ ਤੈਂਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੇ। ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮੈ ਬ੍ਰਹਮ ਮਿਲੇ ਹੰਸ, ਤੌਂ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਰੰਚਕ ਭਰ ਵੀ ਭਿੰਨ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਨੂਰੀ ਹੋਏ ਭਗਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾ ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਉਹ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਜੋ ਤੈਂਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਨੇ। ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮੈ ਬ੍ਰਹਮ ਮਿਲੇ ਹੰਸ, ਤੌਂ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਰੰਚਕ ਭਰ ਵੀ ਭਿੰਨ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ ! ਓ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਣ ਮਿਲੇਭਗਤੋ, ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਿੰਨਤਾ ਨਹੀਂ ! ਓ ਬਾਬਾ, ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ਼ ਗੁਸੱਈਆਂ, ਤੈਂਡੇ ' ਚੇਂਜ ਨਿਰਾਲੇ ਨੇ, ਓ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਛਾਇਆ, ਆਪ ਛਤਰ-ਪਤਿ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਆਪ ਚੁਕ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਤੇ ਬਿਠਾਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਲਹੂ ਲਿਬੜੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਧੋ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਪਾਰਸਾ, ਅਗੋਂ ਕੰਚਨ ਨਹੀਂ ‘ਪਾਰਸ’ ਘੜਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਹਮ ਘੜਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਂ ਤੇ ਤੈਂਡੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਉਂ ਫਰਕ ਰਾਈ ਜਿੰਨਾ— ਨਾ ਉਹ ਮਰਤਾ, ਨਾ ਹਮ ਡਰਿਆ॥ ਨਾ ਉਹ ਬਿਨਸੈ ਨਾ ਹਮ ਕੜਿਆ ॥ ਨਾ ਉਹ ਨਿਰਧਨ, ਨਾ ਹਮ ਭੂਖੇ ॥ ਨਾ ਉਸ ਦੂਖ, ਨਾ ਹਮ ਕਉ ਦੁਖੇ ॥ ਨਾ ਉਸ ਬੰਧਨ, ਨਾ ਹਮ ਬਾਧੇ ॥ ਨਾ ਉਸ ਧੰਧਾ ਨਾ ਹਮ ਬਾਂਧੇ ॥ ਨਾ ਉਸ ਮੈਲ, ਨਾ ਹਮ ਕਉ ਮੈਲਾ ॥ ਉਸ ਅਨੰਦ ਤਾਂ ਹਮ ਸਦ ਕੇਲਾ ॥ ਨਾ ਉਸ ਸੋਚ, ਨਾ ਹਮ ਕਉ ਸੋਚਾ ॥ ਨਾ ਉਸ ਲੇਪ, ਨਾ ਹਮ ਕਉ ਪੋਚਾ ॥ ਨਾ ਉਸ ਭੁਖ, ਨਾ ਹਮ ਕਉ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ॥ ਜਾ ਉਹ ਨਿਰਮਲ, ਤਾਂ ਹਮ ਜਚਨਾ ॥ ੧੬੪<noinclude></noinclude> c1x3gi5e4v5wxv0r897tlyly8kxx28e 250 74336 236722 2026-09-27T07:24:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਈਹਾਂ, ਊਹਾ ਹਰਿ ਤੁਮ ਤੁਮ ਇਹ ਗੁਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦ੍ਰਿੜੀਉ ॥ 'ਜਬ ਤੇ ਜਾਨਿ ਪਾਈ ਇਹ ਬਾਤਾ ‘ਤਬ ਤੇ ਕੁਸਲ ਖੇਮ ਸਭ ਥੀਓ ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਿ ਨਾਨਕ ਪਰਗਾਸਿਓ ਆਨ ਨਾਹੀ ਰੇ ਬੀਓ । (ਨਟ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਛੁਟੇ ਉਲਾਂਭੇ ਤੇ ਗਿਲੇ, ਗਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਈਹਾਂ, ਊਹਾ ਹਰਿ ਤੁਮ ਤੁਮ ਇਹ ਗੁਰ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦ੍ਰਿੜੀਉ ॥ 'ਜਬ ਤੇ ਜਾਨਿ ਪਾਈ ਇਹ ਬਾਤਾ ‘ਤਬ ਤੇ ਕੁਸਲ ਖੇਮ ਸਭ ਥੀਓ ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਿ ਨਾਨਕ ਪਰਗਾਸਿਓ ਆਨ ਨਾਹੀ ਰੇ ਬੀਓ । (ਨਟ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਛੁਟੇ ਉਲਾਂਭੇ ਤੇ ਗਿਲੇ, ਗਏ ਦੁਖ ਤੇ ਆਏ ਸੁਖ, ਜਬ ਤੇ ਜਾਨ ਪਾਈ ਇਹ ਬਾਤਾ…ਕਿਹੜੀ ਬਾਤਾ ? ਈਹਾਂ ਊਹਾਂ ਹਰਿ ਤੁਮ ਤੁਮ— “ਤਉ ਕੜੀਐ ਜੋ ਕਿਛੁ ਹੋਇ ਧਿਙਾਣੇ॥ ਤਉ ਕੜੀਐ ਜੇ ਭੂਲਿ ਰੰਞਾਣੈ । ਗੁਰਿ ਕਹਿਆ ਜੇ ਹੋਇ ਸਭ ਪ੍ਰਭ ਤੇ। ਤਬ ਕਾੜਾ ਛੋਡ ਅਚਿੰਤ ਹਮ ਸੋਤੇ । ਪ੍ਰਭ ਤੂਹੈ ਠਾਕੁਰ ਸਭ ਕੋ ਤੇਰਾ ॥ ਜਿਉਂ ਭਾਵੈ ਤਿਉਂ ਕਰਹਿ ਨਿਬੇਰਾ ॥ ‘ਦੁਤੀਆ' ਨਾਸਤਿ ‘ਇਕ' ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ । ਰਾਖਹੁ ਪੈਜ ਨਾਨਕ ਸਰਣਾਇ ॥ ਹਾਂ ਓ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ ! ਦੁਤੀਆ ਨਾਸਤੀ ਖੇੜਾ, ਹਾਂ ਗੁਰ ਕਹਿਆ ਜੋ ਹੋਇ ਸਭ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਤਬ ਕਾੜਾ ਛਡ ਅਚਿੰਤ ਹਮ ਸੋਤੇ...! ਓ ਖੇੜਾ-ਛੱਡੂ, ਓ ਥੋੜਾ ਅਨੰਦ ਵਿਗਸ ! ਓ ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਆਪ ਉਚਰ ਉਸ ਅਚਿੰਤ-ਪਦ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਕਾਨੀ ਵੇ ਕਾਹੀਂ। ਪਰ ਅਚਿੰਤ-ਸਹਜਿ ਸੰਗਿ ਮਨ-ਰਾਚੀ:- ੧੪੮ “ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕੀਰਤਿ ਹਰਿ ਸਾਚੀ ॥ ਬਹੁਰਿ ਬਹੁਰਿ ਉਸੁ ਸੰਗਿ ਮਨੁ ਰਾਜ਼ੀ ॥ ਰਹਾਉ ॥<noinclude></noinclude> kvwcm3tv5c6yoturr14jhdyaldw08sx 250 74337 236723 2026-09-27T07:24:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਚਿੰਤ ਪ੍ਰਭੁ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖੁ ॥ ਅਚਿੱਤ ਮਿਲਿਓ ਪ੍ਰਭ ਠਾਕੁਰ ਏਕੁ ॥ ਚਿੰਤ ਅਚਿੰਤਾ ਸਗਲੀ ਗਈ ॥ ਪ੍ਰਭ-ਨਾਨਕ ਨਾਨਕ ਨਾਨਕ ਮੁਈ ॥” (ਭੈਰਉ ਮ: ੫) ਓ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ ! ਹਾਂ-ਚਿੰਤ ਅਚਿੰਤ ਸਗਲੀ ਗਈ, ਖੇੜਾ ! ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਚਿੰਤ ਪ੍ਰਭੁ ਧੁਰਿ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖੁ ॥ ਅਚਿੱਤ ਮਿਲਿਓ ਪ੍ਰਭ ਠਾਕੁਰ ਏਕੁ ॥ ਚਿੰਤ ਅਚਿੰਤਾ ਸਗਲੀ ਗਈ ॥ ਪ੍ਰਭ-ਨਾਨਕ ਨਾਨਕ ਨਾਨਕ ਮੁਈ ॥” (ਭੈਰਉ ਮ: ੫) ਓ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ ! ਹਾਂ-ਚਿੰਤ ਅਚਿੰਤ ਸਗਲੀ ਗਈ, ਖੇੜਾ ! ਓ ਪਦ-ਨਿਰਵਾਣੀ ਖੜਾ ! ੨. ਹਾਂ ਖੇੜਾ, ਖੇੜਾ ਖੇੜਾ,ਪਰ ਸਈਆਂ ਪੁਛਨੀਆਂ ਨੇ ਅਜ, ਭੈਣੇ, ਕਿਹੜਾ ਖੇੜਾ ? ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੀਵਾਨੀ, ਮੈਂ ਬਉਰਾਨੀ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਕੀ ਦਸਾਂ ? ਗੂੰਗੇ ਮਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਚਾਖਿਆ, ਪੁਛੈ ਕਹਨੁ ਨ ਜਾਈ ਹੋ' ! ਓ ਮੈਂ ਮਤਵਾਰਾ, ਕੀਕਣ ਦਸਾਂ ? ਹਾਂ ਦਸ ਨਾ ਨੀ ਕਾਨੀਏ, ਮੈਂਡੇ ਮਾਹੀ ਦੀ ਨਰਾਨੀ ਅਰਗਵਾਨੀ ‘ਸ਼ਰਾਬ’ ! ਹਾਂ, ਦਸ ਨਾ ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫੁਆਰ ਦੀ ਕਾਰ ਜੋ ਹੁਣ, ਹਾਂ ਹੁਣ, ਪਈ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤਾਂ ਝਿਮ ਝਿਮ ਵਰਸਦੀ ਆ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਦਸ, ਓ ਤ੍ਰਿਪ ਤ੍ਰਿਪ ਕਰਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾ ਜਿਤੁ ਪੀਤਿਆਂ ਮਨ ਤ੍ਰਿਪਤਾਰਾ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਝਿਲਮਿਲਕਾਰ ਦਿਸੇ ਤਾਂ ਜਹਿ ਅਨਹਤ-ਸਬਦ ਵਾਜੰਤਾ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਓ ਮਿਠੜੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ਜਿਸ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਸਲਾਂਟ ਉ, ਨਾਂ ਟਟਣੀ ! ਓ ਦਸ, ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਰੁਣ-ਝੁਣਣੀ ਧੁਨੀ, ਜਿਸ ਤੈਂਡੀ ਸੁਧ ਬੁਧ € ਹੈ ਮੁਨੀ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ,ਰਾਗਣੀ-ਸੁਹਾਗਣੀ, ਜਿਤ ਲਾਏ ਨੇ ਕੇਸਰ ਛੱਟੋ ਤੈਂਡੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ! ਹਾਂ ਦਸ, ਓ ਦਸ, ਰਾਗ ਰਤਨ ਵਾਰ ਪਰੀਆ ਜੋ ਅਜ ਆਈਆਂ ਨੇ ਤੈਂਡੇ ਘਰ, ੧੫੦ €<noinclude></noinclude> 9038jjsc23z4vcq1fero4spjfcrpfzk 250 74338 236724 2026-09-27T07:24:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਭੋਜਨ ਭਾਉ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਰੈ ਲੀਚੈ ‘ਨਾਉ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੇ ‘ਸਬਦਿ ਉਧਾਰ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ॥ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ॥ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਲਥੇ ਵਿਸਰੇ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਬੈਰੀ ਮੀਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਭੋਜਨ ਭਾਉ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਰੈ ਲੀਚੈ ‘ਨਾਉ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੇ ‘ਸਬਦਿ ਉਧਾਰ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ॥ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ॥ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਲਥੇ ਵਿਸਰੇ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਬੈਰੀ ਮੀਤਾ ॥ ਅਚਿੰਤੁ ਹੋਇ ਮਨੁ ਵਸਿ ਕੀਤਾ ॥ ਅਚਿੰਤ ਪ੍ਰਭੂ ਹਮ ਦੀਆ ਦਿਲਾਸਾ॥ ਅਚਿੱਤ ਹਮਾਰੀ ਪੂਰਨ ਆਸਾ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮ ਕਉ ਸਗਲ ਸਿਧਾਂਤ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮ ਕਉ ਗੁਰ ਦੀਨੋ ਮੰਤੁ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੇ ਬਿਨਸੇ ਬੈਰ ॥ ਆਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਮਿਟੇ ਅੰਧੇਰ ਅਚਿੰਤ ਹੀ ਮਨਿ ਕੀਰਤਨ ਮੀਠਾ ॥ ਅਚਿੰਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭ ਘਟਿ ਘਟਿ ਡੀਠਾ ॥ ਭਰਮਾ ॥ ਬਿਸਰਾਮਾ ॥ ਅਚਿੰਤ ਮਿਟਿਓ ਹੈ ਸਗਲ ਅਚਿੰਤੇ ' ਵਸਿਓ ਮਨਿ ਸੁਖ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ‘ਅਨਹਤ ਵਾਜੈ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਗੋਬਿੰਦ ਗਾਜੈ ॥ ਅਚਿੰਤ ਹਮਾਰੈ ਮਨੁ ਪਤੀਆਨਾ ॥ ਨਿਹਚਲ ਧਨੀ ਅਚਿੰਤ ਪਛਾਨਾ 11 ਅਚਿੰਤੋ ਉਪਜਿਉ ਸਗਲ ਬਿਬੇਕਾ ॥ ਅਚਿੰਤ ਚਰੀ ਹਥਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਟੇਕਾ ॥ ੧੪੯<noinclude></noinclude> toqqkktwsgkxmhjm2wzoortz7g9qpyv 250 74339 236725 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਮੈਂਡੀਆਂ ਲੋਚਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਬਾਲਕ ਮੁਖ ਪਾਈ ਖੀਰ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਤਿਸ ਜਿਸ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਤਿਖਾ ਬੁਝੰਤੀਆ ? ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਮੈਂਡੀਆਂ ਲੋਚਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਬਾਲਕ ਮੁਖ ਪਾਈ ਖੀਰ ! ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਤਿਸ ਜਿਸ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਤਿਖਾ ਬੁਝੰਤੀਆ ? ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਤਿਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਰੁਲ-ਪਰੁਲੜੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ? ਓ ਸਖੀਓ, ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਤਿਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਰੂਪ ਨ ਰੇਖ ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਜ਼ਾਤ ਨਾ ਪਾਤ ਡਿਠੀ ਤੇ ਆਪ ਲੀਓ ਲੜ ਲਾਏ ? ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਭੁਲਾਵਾਂ ਗੁਣਤਾਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਤੀ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੁਥਲੀ ? ਓ ਸੋਹਣੀਏ ਗੁਣ-ਗੁਥਲੀਏ ! ਓ ਹੀਰ-ਲਾਲ ਮੋਤੀਏ ਭਰੀਏ ! ਆ ਇਕ ਇਕ ਮੋਹਰ ਨੂੰ ਚੁਮਾਂ, ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ' ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਘਲੀ- ਛਲੀ (Wedding ring) ! ਓ ਮੋਹ, ਓ ਸੋਨੇ ਅੰਗੂਠੀਓ, ਓ ਗੁਣ-ਮੂਰਤਾਂ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਏ ਦਾ, ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਚਾਣ ਦਾ, ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਅਲਾਣ ਦਾ—ਤੇ ਗੁਣ ਕਹਿ ‘ਗੁਣੀ' ਵਿਚ ਸਮਾਣ ਦਾ “ਗੁਣਿ ਗਾਇ ਵਿਗਸੈ ਸਦਾ ਅਨਦਿਨੁ ॥" (ਧਨਾਸਾਰੀ ਛੰਤ ਮਃ ੪) ਓ ਗੁਣੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵਣਾਂ, ਤੈਂਡ ਵਿਚ ਰਸ ਈ, ਸੁਖ ਈ, ਮਗਨਤਾ ਈ, ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਈ—ਹਾਂ ਸਚਾ ‘ਅਨੰਦ’ ਇਸੇ ਵਿਚ ਹੀ ਆ ਤੇ ਇਉਂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ ਈ, ਗੁਣ ਗਾਵਣਾ : " ਭਗਤਾਂ ਇਹ ਅਧਾਰ ਗੁਣ ਗੋਵਿਦ ਗਾਇ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਦਿਨੁ ਰੈਣਿ ਇਕੋ ਇਕ ਧਿਆਇ॥ ਪੀਵਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ‘ਨਾਮ’ ਜਨੁ ਨਾਮੇ ਰਹੈ ਅਘਾਇ ॥" (ਵਾਰ ਗੂਜਰੀ ਮ: ੫) ੧੬<noinclude></noinclude> eehuukqjxyoqn744ibeofit52odpzug 250 74340 236726 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਖਸਾਗਰੀ ਖੇੜਾ ! :- “ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਕਰਿ ਪਰਮਗਤੀ ਮੇਰੀ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅੰਚਲਾ ਰਹਾਇਉ ਜਨ ਅਪਨੇ ਕਉ ਮਨ ਬੰਧੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਖੋਰੀ ॥ ਜਸੁ ਗਾਵਤ ਭਗਤਿ ਰਸੁ ਉਪਜਿਉ ਮਾਇਆ ਕੀ ਜਾਲੀ ਤੌਰੀ ॥ ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹੇ ਕਿਰਪਾ ਨਿਧਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਖਸਾਗਰੀ ਖੇੜਾ ! :- “ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਕਰਿ ਪਰਮਗਤੀ ਮੇਰੀ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਅੰਚਲਾ ਰਹਾਇਉ ਜਨ ਅਪਨੇ ਕਉ ਮਨ ਬੰਧੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਖੋਰੀ ॥ ਜਸੁ ਗਾਵਤ ਭਗਤਿ ਰਸੁ ਉਪਜਿਉ ਮਾਇਆ ਕੀ ਜਾਲੀ ਤੌਰੀ ॥ ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹੇ ਕਿਰਪਾ ਨਿਧਿ ਆਨ ਨ ਪੇਖਉ ਹੋਰੀ ॥ ਨਾਨਕ ਮੇਲਿ ਲੀਉ ਦਾਸ ਅਪਨਾ ਪ੍ਰੀਤ ਨ ਕਬਹੂ ਥਰੀ ।" (ਨਟ ਮ: ੫) ਓ ਬੰਚਲੇ ਨੇ ਅਜ ਲੰਮਾ ਅੰਚਲਾ ਛਡਿਆ ਏ, ਲੰਮ-ਸਲੰਮਾ, ਅਰਸ਼ੋਂ ਲਮਕਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਪੜੱਛਿਆ ! ਓ ਬੱਚਲੇ ਨੇ ਅਜ ਅੰਚਲਾ ਛਡਿਆ ਏ ਸਭ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛਡਣ ਵਾਲੜਾ, ਸਦ-ਲੜੀਆ ਦੋਪਟਾ (ਜੀਕਣ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੇ ਬੰਦੀਛੋੜ ਰਾਜੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੋ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਛਡਾਏ) ! ਹਾਂ ਅਜ ਬੱਚਲੇ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਏ ਓ ਅੰਚਲਾ ਜੋ ਸਭ ਥਾਂ, ਸਭ ਜਾਂ, ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਲਮਕ ਰਿਹਾ ਏ ! ਓ ਸੁਖ- ਸਾਗਰ, ਓ, ‘ਪੂਰਨ' ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਨਾ ਦਿਸੈ : ਆਨ ਨ ਧੋਖਓ 'ਹੈਰੀ' " ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ 'ਹੋਰ'......ਇਹ ‘ਕਰਮ ਖੰਡ' ਤਿਥੈ ਹੋਰੁ ਨ ਕੋਈ ਹੋਰੁ' ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪ ਓ ਏਕੰਕਾਰਾ ! ਓ ਪਿਤਾ, ਓ ਪਿਤਾਮਾ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਉਥੇ ਵਨੇ ਨੀ ਰਾਜਨ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੂੰ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਉਥੇ ਵਸਨੇ ਨੇ ਸੂਰਬੀਰ, ਪਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਸੂਰਾ ਤੂੰ “ਪਿਤਾ ਮੇਰੇ ਬਡੇ ਧਨੀ, ਅਗਮਾ ! ਹਾਂ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਨੀ ਸੂਰ, ੧੫੬<noinclude></noinclude> gis7jdfkm5emghzmahkhfnsymkrkmp7 250 74341 236727 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਜਿਸ ਹਥ ਜ਼ੋਰ’—ਹਾਂ 'ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ' ਹਾਂ ! É.. ਮੁਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਸਾ ਵੇਲਾ, ਸਾ ਵਖਤ ਸਾ ਘੜੀ ਮਹੂਰਤ ਧਨ ਧਨ ਮਰੀ ਜਿੰਦੜੀਏ, ਜਿਤ ਹਰ ਮੈਂਡਾ ਚਿਤ ਆਇਆ ! ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਸਾ ਲਗਨ ਸਾ ਜਗਨ ਸੀ ਦਾਤ ਸਾ ਕਰਾਮਾਤ, ਧਨ ਧਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਜਿਸ ਹਥ ਜ਼ੋਰ’—ਹਾਂ 'ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ' ਹਾਂ ! É.. ਮੁਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਸਾ ਵੇਲਾ, ਸਾ ਵਖਤ ਸਾ ਘੜੀ ਮਹੂਰਤ ਧਨ ਧਨ ਮਰੀ ਜਿੰਦੜੀਏ, ਜਿਤ ਹਰ ਮੈਂਡਾ ਚਿਤ ਆਇਆ ! ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਸਾ ਲਗਨ ਸਾ ਜਗਨ ਸੀ ਦਾਤ ਸਾ ਕਰਾਮਾਤ, ਧਨ ਧਨ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੜੀਏ, ਜਿਤ ਦਿਸਿਆ ਮੈਨੂੰ ਹਰਿ ਦਰਸਾਵੜਾ ! ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ ! ਸਾ ਮਾਞੀ ਸਾ ਮਾਂਞੀ, ਸਾ ਜੰਞ ਧਨ ਧਨ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੜੀਏ, ਜਿਤ ਹਰ ਵਰ ਮੈਂਡਾ ਆਂਦਾ ਰਾਮ ! ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀ, ਗਾਉ ਗਾਉ ਨਾ ਮੈਂਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਵਡ-ਹੰਸੀ ਸੋਹਲੜਾ- ਜਿਚਰ ਦੂਜਾ ਭਰਮ ਸਾ ਅਮਾਲੀ (ਓ ਅੰਮਾਂ,ਹੇ ਮਾਂ ਮਾਇਆ) ਤਿਚਰ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਦੂਰੇ ॥ ਜਾਂ ਮਿਲਿਆ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਅੰਮਾਲੀ ਤਾ ਆਸਾ ਮਨਮਾ ਾ ਸਭ ਪੂਰੇ ॥ ਮੈਂ ਸਰਬ ਸੁਖਾਂ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਅੰਮਾਲੀ ਪਿਰ ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰ । ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਰੰਗ ਮਾਣਿਆ ਅੰਮਾਲੀ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਲਗਿ ਪੈਰੇ ।” (ਵਡਹੰਸ ਮ: ੫) (ਪਿਛਲ ਸਫ਼ ਦੀ ਬਾਕੀ) logical dilemma. We can not excape can only console one- selves with the intution of a life which is not commensurate with logic. We can nationalize free-will only by indentifying freedom with the life Principle itself." ਵੇਖੋ ਧਰਮ-ਖੰਡ ਤੇ ਕਰਮ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ । ਮੁੱਖ 'ਨਾਮ' ਵਿਚ ਏ, ਤੇ 'ਨਾਮ` ਸਾਡਾ ਸੋਝੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਏ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰੀ ਕਰਾਂਦਾ ਏ-ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਪਰ ਆਪਣਤਾ ਬਣ ૧૯૧<noinclude></noinclude> pxse6qnd9adebi6bkcvqaez4ds04gk4 250 74342 236728 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਾੜੀ ਏ ! ਪਰ ਹਉਮੈ ਵਾਲਾ ਕਰਮ, ਹੇਠਲੇ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹੈ, ਧਰਮ-ਖੰਡ ਕਰਮੀ ਕਰਮੀ ਹੋਇ ਵਿਚਾਰ) ਤੈਂ ਵਿਚ ਗੁਝੀ-ਬਾਣੀ ਦਾ ਜੋਰ ਏ ! ਓ ਕਰਮ-ਖੇਤੀ, ਤੈਂ ਵਿਚ ਗੁਪਤ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬੀਜ ਏ ! ਓ ਕਰਮ-ਵਾੜੀ, ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਾੜੀ ਏ ! ਪਰ ਹਉਮੈ ਵਾਲਾ ਕਰਮ, ਹੇਠਲੇ ਖੰਡਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹੈ, ਧਰਮ-ਖੰਡ ਕਰਮੀ ਕਰਮੀ ਹੋਇ ਵਿਚਾਰ) ਤੈਂ ਵਿਚ ਗੁਝੀ-ਬਾਣੀ ਦਾ ਜੋਰ ਏ ! ਓ ਕਰਮ-ਖੇਤੀ, ਤੈਂ ਵਿਚ ਗੁਪਤ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬੀਜ ਏ ! ਓ ਕਰਮ-ਵਾੜੀ, ਤੈਂ ਵਿਚ ਅਖੋਂ ਉਹਲਾ ਬਾਣੀ- ਬ੍ਰਹਮ ਫੁਲ ਏ ! ਓ ਕਰਮ-ਖੰਡ, ਤੈਂਡੀ ਜੜ੍ਹ ਹਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ ਕਰਣ ਵਾਲੀ 'ਨਾਮ' ਏ ਤੇ ਫਲ ਫੁਲ ਨੇ ਗਿਆਨ— “ਕਰਮ-ਪੇਡ ਸਾਖਾ-ਹਰੀ ਧਰਮ ਫੁਲ, ਫਲ ਗਿਆਨ ਪਤਿ ਪਰਾਪਤਿ ਛਾਵ-ਘਣੀ, ਚੂਕਾ ਮਨਿ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥ (ਬਸੰਤ ਮ: ੧) ਓ ਸਦ-ਬਸੰਤ, ਮਾਹ ਮਾਹ ਮੁਮਾਰਖੀ ਵਾਲਿਆ, ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ, ਜੇ ਚੂਕਾ ਮਨ-ਅਭਿਮਾਨ-ਹਾਂ ਜਦ ਤੂੰ-ਮੈਂ ਦੀ ਕੰਧ ਟੂਟੀ-ਨਾਨਕ ਹਰੇ ਨ ਸਕਹੀ ਜਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਹੇ ਸਮਾਇ ॥ ਓ ਤੈਂ-ਮੈਂ ਸਮਾਵਾ- ਣਿਆ ! ਓ ਜੋਰ-ਪੰਜ ਜੋਰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਜੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਰਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੜਿਆ, ਓ ਸਰ੍ਥ-ਤਾਣੀਆਂ, ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਬਾਣੀਆ ! ਤੈਂਡਾ ਕੱਠਾ ਜਦ ਮੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਵਗਨਾ ਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਲਕ ਡਲ੍ਹਕ ਪੈਨਾ ਊਂ, ਓ ਵਡ-ਕਠਿਆ ! ਓ ਡੀਠ-ਅਡੀਠਾ ਜੋਰਾ ! ਓ 1. The Author of Freewill Froblem-Benn's series concludes as under: "The logical victory is always, with the determinist yet it invariably proves to only a logical triumph. The determinist can silence but cannot convince, nor can he act as though he were himself convinced. Confronted with the ੧੬੦ (ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫੇ ਤੇ)<noinclude></noinclude> owaddw6g4a5w0wo7ang0yp16u0f9mal 250 74343 236729 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>... ਜਾਗਦੀ ਜੋਤੋ, ਓ ਦੇਗ ਤੇਗ ਦੇ ਧਨੀ ਬੀਰੇ, ਓ ਬਾਰਾਂਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ ਖਾਲਸਿਉ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਗੋਜੁਗ ਜੈਕਾਰ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਗੇਜੁਗ ਬਲਕਾਰ-ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਮ ਖੰਡ ਨਿਵਾਸੀ ਸੂਰਬੀਰੋ, ਰਣਧੀਰ, ਅਜੀਤ ਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>... ਜਾਗਦੀ ਜੋਤੋ, ਓ ਦੇਗ ਤੇਗ ਦੇ ਧਨੀ ਬੀਰੇ, ਓ ਬਾਰਾਂਵੰਨੀ ਸ਼ੁਧ ਖਾਲਸਿਉ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਗੋਜੁਗ ਜੈਕਾਰ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਗੇਜੁਗ ਬਲਕਾਰ-ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਮ ਖੰਡ ਨਿਵਾਸੀ ਸੂਰਬੀਰੋ, ਰਣਧੀਰ, ਅਜੀਤ ਜੋਧਿਓ ! 4. ਓ ਕਰਮ ਖੰਡ ਵਸਦੇ ਜੋਧੇ, ਪਰ ਤੈਂਡਾ ਜੋਰ ਓ ਮਾਲਕਾ, ਓ ਤੈਂਡਾ ਜਰ- "ਅਸਾਂ ਜੋਰ ਨਾਹੀ ਜੇ ਕਿਛੁ ਕਰਿ ਹਮ ਸਾਕਹਿ, ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਬਖਸਿ ॥ (ਸੂਹੀ ਮ:-) ਓ ਤੈਂਡਾ ਜੋਰ, ਓ ਤੈਂਡਾ ਤ੍ਰਾਣ-ਹਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਸਚ-ਸਬਦੀ ਨੀਸਾਨ (ਜਪੁ-ਨੀਮਾਨ 'ਨਾਮ'), ਓ ਮਾਲਕਾ- “ਜੋਰਿ ਤੁਮਾਰੈ ਸੁਖਿ ਵਸਾ ਸਚ 'ਸ਼ਬਦ ਨੀਸ਼ਾਣ (ਗਉੜੀ ਮਾਝ ਮ: ੫) ਓ ਤੈਂਡਾਂ ਕੀਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਸੀ, ਓ ਖਾਲਕਾ, ਓ ਮਾਲਕਾ ! ਸਰਬੰਗ ਤ੍ਰਾਣ, ਸਰਬੰਗ ਪ੍ਰਾਣ !...ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜ਼ੋਰ ਆਖਦਾ ਸਾਂ, ਜਦ ਤੇਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖਨਾ ਸਾਂ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਏਂ ਕਲਾ ਭਵਾਂਦਾ ਤੇ ਮੈਂ ਭੱਦਾਂ ! ਤਦ ਅੰਜਾਣਾ ਸਾਂ, ਹੁਣ ਸੁਜਾਣਾ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਝੀਂਡਾ ਤਾਣਾ | ਓ ਜ਼ੋਰ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਓ ਬਲ ਥਲ, ਓ ਸਰਬ ਤ੍ਰਾਣ, ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਆਖ ਕਿਝੁ ਸਕੀਐ, ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਚੁਪ ਜਾਂ ਰਹੀਏ, ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਰਾਜ ਮਾਲ ਮਲ ਲਈਏ, ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਸੁਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪ ਫੜ ਗਿਆਨ ਵਿਚਾਰੀਏ; ਅਸਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਜੋਗ ਜੁਗਤੀ (ਨਾਮ) ਲੱਭ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਛੁਟੀਐ, ਓ ਮਾਲਕਾ-ਖਾਲਕਾ, ਸਭ ਜੋਰ ਤੇ ੧੫੮<noinclude></noinclude> s1w3v455vqv31c294hjzm1pstkz7nxh 250 74344 236730 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(Sees as ਜੁਗਤੀਆਂ ਤੈਂਡੇ ਹਥ, ਹੁਣ ਸਦਾ ਸਦਾ ‘ਜਿਸ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰ ਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ-ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ, ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ, ਹਾਂ ਤੈਂ ਹਥਕਰਨਾ ਤੂੰ ਵੇਂ, ਕਰਨ-ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਵੇਂ-ਵੇਖਨਾ ਤੂੰ ਵੇਂ ਭੂਤ ਵਿਚ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(Sees as ਜੁਗਤੀਆਂ ਤੈਂਡੇ ਹਥ, ਹੁਣ ਸਦਾ ਸਦਾ ‘ਜਿਸ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰ ਿ ਵੇਖੈ ਸੋਇ-ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ, ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ, ਹਾਂ ਤੈਂ ਹਥਕਰਨਾ ਤੂੰ ਵੇਂ, ਕਰਨ-ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਵੇਂ-ਵੇਖਨਾ ਤੂੰ ਵੇਂ ਭੂਤ ਵਿਚ ਭਵਿਖਤ ਵਿਚ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ, ਅਜ ਕਲ ਪਰਸੋਂ, ਸਦਾ ਸਦਾ ‘ਵੇਖੈ Eternal. Present) ਵਖੋ ਸੋਇ ! ਵੇਖੋ. Is futuretense ਭਵਿਖਤ ਕਾਲ । ਵੇਖੈ=Eternal Present tense ਸਦ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਅਕਾਲ ਵਾਚ ! ਸਵੈ-ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ! ਅਕਾਲ ਵਾਂਗਰ ! “ਆਖਣਿ ਜੋਰੁ ਚੁਪੈ ਨਹਿ ਜੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਮੰਗਣਿ ਦੇਣ ਨ ਜੋਰੁ ॥ = ਜੋਰੁ ਨ ਜੀਵਣ ਮਰਣਿ ਨ ਜੋਰੁ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਰਾਜਿ ਮਾਲਿ ਮਨਿ ਸੋਰੁ ॥ (ਮਨ ਏਵੇਂ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਓਹ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਜੋਰੁ ਨ ਸੁਰਤੀ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਜੋਰੁ ਨ ਜੁਗਤੀ ਛੁਟੈ ਸੰਸਾਰ ॥ ਸੋਇ (ਅਕਾਲ ਹਥ ॥ ਜਿਸ ਹਥਿ ਜੋਰੁ ਕਰ ਵੇਖੈ ਨਾਨਕ ਉਤਮੁ ਨੀਚੁ ਨ ਕੋਇ ॥ (ਜਪੁਜੀ ੩੩) ਓ ਤੈਂਡਾ ਤ੍ਰਣ ਤੇ ਬਾਣ ! ਓ ਤਾਣੀਆਂ, ਜਿਨ ਬਿਨ ਥੰਮਾਂ ਗਗਨ ਰਹਾਇਆ ! ਓ ਤੈਂਡਾ ਤ੍ਰਾਣ ਤੇ ਮਾਣ, ਓ ਤਾਣੀਆਂ ਤੈਂਡੀ ਜੋਰ-ਜੁਗਤੀ, 'ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨੀ ! ਹਾਂ 'ਤੈਂਡਾ 'ਨੀਸਾਣ' ਤੈਂਡੀ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ‘ਬਾਣੀ : 'ਕਰਮ ਖੰਡ ਕੀ ਬਾਣੀ ਜੋਰ ।। ਓ ਕਰਮ-ਧਰਤੀ (ਇਹਦਾ ਨਾਂ ਏ ਕਰਮ ਖੰਡ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਕਰਮ ਦਾ ਅੰਤ ਏ-ਨਿਸ਼ਕਾਮ-ਕਰਮ, ਨਾਮ ਧੋਤਾ ਕਰਮ, ਸਹਿਜ ਸਮਾਇਆ ਕਰਮ, ਕਰਮ-ਅਕਰਮ ! ਉਹ ਕਰਮ (Grace) ਜਿਸ ਵਿਚ ‘ਨਦਰ’ ਏ, ਉਹ ਇਹਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕਰਮ-ਖੰਡ ੧੯<noinclude></noinclude> d9qhkj86oq7ha2h89x0kfjvy9dojnxl 250 74345 236731 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>' ਮਹਾਬਲੀ ` '‘ਸੂਰ-ਬੀਰ ਬਚਨ ਕੇ ਬਲੀ ! ਕਉਲਾ (ਮਾਇਆ) ਬਪੁਰੀ ਸੰਤੀ ਛਲੀ ' ਹਾਂ, ਉਥ ਵਸਦੇ ਨੀ ਸੂਰਬੀਰ ਮਹਾਂ ਬਲੀ ਜੋਧ ਜੋ ਸਿਰ ਧਰ ਤਲੀ ਗਲੀ ਤੈਂਡੀ ਆਵਣ । ਹਾਂ ਉਹੋ ਸੁਰਬੀਰ ਵਰਿਆਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਲੀਆਂ ਚੋਂ ਬਲੀ ਦੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>' ਮਹਾਬਲੀ ` '‘ਸੂਰ-ਬੀਰ ਬਚਨ ਕੇ ਬਲੀ ! ਕਉਲਾ (ਮਾਇਆ) ਬਪੁਰੀ ਸੰਤੀ ਛਲੀ ' ਹਾਂ, ਉਥ ਵਸਦੇ ਨੀ ਸੂਰਬੀਰ ਮਹਾਂ ਬਲੀ ਜੋਧ ਜੋ ਸਿਰ ਧਰ ਤਲੀ ਗਲੀ ਤੈਂਡੀ ਆਵਣ । ਹਾਂ ਉਹੋ ਸੁਰਬੀਰ ਵਰਿਆਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਲੀਆਂ ਚੋਂ ਬਲੀ ਦੁਸ਼ਟ ਅਹੰਕਰਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਜਿਤਿਆ :- ਨ “ਸੂਰਬੀਰ ਵਰੀਆਮ ਕਿਨੈ ਨ ਹੋੜੀਐ ॥ ਉਂਜ ਸਤਾਣੀ ਹਾਠ ਪੰਚਾ ਜੋੜੀਐ ॥ ਦਸ ਨਾਰੀ, ਅਉਧੂਤ ਦੇਣਿ ਚਮੋੜੀਐ ॥ ਜਿਣਿ ਜਿਣਿ ਲਨਿ ਰਲਾਇ ਏਹੋ ਮਨੁ ਲੋੜੀਐ ॥ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਇਨੁ ਕੈ ਵਸਿ ਕਿਨੈ ਨ ਮੜੀਐ ॥...... ਭਰਮ ਕੋਟ ਮਾਇਆ ਖਾਈ ਕਹੁ ਕਿਤੁ ਬਿਧਿ ਤੋੜੀਐ ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਅਰਾਧਿ ਬਿਖਮ ਦਲੁ ਛੋੜੀਐ ॥" ਓ ਸੂਰੇ ਵਰਿਆਮ, ਕਲਗੀ ਵਾਲੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਨੂੰ ਸਵਾ ਲਖ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਸੂਰੇ ਵਰਿਆਮਾਂ ਕੋਲ ਵੇ ਸਤਾਣੀ ਫੌਜ ਜ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਿੰਨ-ਸਫੀ (ਰਜ, ਸਤੋ, ਤਮੋਂ) ਫੌਜ ਹੋੜਦੀ ਏ, ਜੋ ਪੰਜਾਂ (ਕਾਮ ਆਦਿਕਾਂ) ਦਾ ਬਲ ਫੱੜਦੀ ਏ, ਜੋ ਦਸਾਂ (ਦਸ ਇੰਦਰ) ਦੀ ਰੱਸੀ ਤੋੜਦੀ ਏ ! ਓ ਤਿਥੈ ਜੋਧ ਮਹਾਂ ਬਲ ਸੂਰ' ਓ ਤਿਥੈ ਵਸਦੇ ਫਲੋ, ਓ ਫੁਲਾਂ ਦੇ ਫੁਲੋ, 'ਓ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ! ਓ ਦੂਲਿਉ, ਓ ਫੂਲਿਉ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਮ ਕਟਾਰ ਚੱਕਰ ਖਾਂਵਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਰੁੜ੍ਹੇ ਪਸੀਨੇ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਗੱਡ ਗੋਡੇ ਡੁਬ ਜਾਂਵਦੇ ਸੌ ! ਓ ਤ੍ਰਾਣ, ਓ ਬਲ, ਓ ਵਰਿਆਮਤਾ, ਢੀਂਡਾ ਨਾਮ ਈ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ! ਓ ਕਰਮ ਖੰਡ ਵਸਿਉ ਸੂਰਮਿਉ, ਓ ਕਲਗੀਧਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਓ ਨਿਹੰਗੋ, ਓ ਸਿੰਘੋ, ਓ ਗੜਗਜ ਬੀਰੋ, ਓ ਸ਼ਹੀਦੈ, ਓ ੧੫੭<noinclude></noinclude> osamcqjfrphwqh5vcldzzhcc2nkl2vl 250 74346 236732 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹ ਹੀ 'ਸਚਾ-ਅਨੰਦ', ' ਅਨੰਦ ਅਨੰਦ, ਅਬਿਨਾਸੀ— ਅਨੰਦ- ‘ਕਰਹਿ ਅਨੰਦੁ ਸਚਾ ਮਨ ਸੋਇ ।" ਓ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੇ ਗੁਣ ਗਾਵਣੇ ਅਨੰਦਾ ! ਓ ਇਕੋ ਇਕ ਸੂਚਿਆਂ-ਸਚਿਆ ਅਨੰਦਾ- “ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤਿ ਨਾਨਕ ਚਾਉ ਏਹੁ॥” (ਸੂਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹ ਹੀ 'ਸਚਾ-ਅਨੰਦ', ' ਅਨੰਦ ਅਨੰਦ, ਅਬਿਨਾਸੀ— ਅਨੰਦ- ‘ਕਰਹਿ ਅਨੰਦੁ ਸਚਾ ਮਨ ਸੋਇ ।" ਓ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੇ ਗੁਣ ਗਾਵਣੇ ਅਨੰਦਾ ! ਓ ਇਕੋ ਇਕ ਸੂਚਿਆਂ-ਸਚਿਆ ਅਨੰਦਾ- “ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤਿ ਨਾਨਕ ਚਾਉ ਏਹੁ॥” (ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੪) (ਇਹ 'ਅਨੰਦ' ਚੁਪ-ਗੜਪ, ਸੁੰਨਤਾ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੋ ਚੋ, ਗ, ਵਗ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ (Not passive but active and out- flowing). 2. ਓ ‘ਗੁਣੀ' ਦੇ ਗਾਵਣੋ, ਗੁਣਿ-ਗਾਵਣੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਜੇ ਅਕਹਿ ਸੁਖ, ਵਗਦੀਆਂ ਝਰਨਾਟਾਂ,ਸ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਨਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੁਆਰਾਂ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ! ਓ ਗੁਣ ਨਿਧਿ ਮਹਿਮਾ ਤੈਂ ਵਿਚ ਨੇ ਮਿਠ ਕੱਠੇ, ਮਾਖਿਉਂ-ਨਦੀਆਂ, ਹਿਮਾਚਲ-ਧਾਰਾਂ, ਠੰਡੀਆਂ ਤੇ ਠਾਰਨੀਆਂ ! ਓ ਭਗਤੋਂ, ਮੈਂਡ : ਸਹੋਰਦੇ, ਤਿਥੈ ਤੁਸੀਂ ਸਚ ਅਕਹਿ-ਸੁਖ ਸੀਤਲਤਾਂ ਮਾਣਦੇ ਹੋ-ਠੰਡ ਹੀ ਠੰਡ, ਸੀਤਲਤਾ ਹੀ ਸੀਤਲਤਾ (ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ) ਹਾਂ ਉਥੇ ਹੋਈ ਜੋ ਕੁਸ਼ਲ-ਮਤੀ ਮਹਿਮਾਂ- ਰਾਣੀ (ਤਿਥੈ ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ ਮਹਿਮਾ ਮਾਹਿ) !- . “ਤਨ ਸੀਤਲ, ਮਨ ਸੀਤਲੁ ਥੀਆ ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦ ਸਮਾਇਆ ॥ ਲਾਥੀ ਭੂਖ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਭ ਲਾਥੀ ਚਿੰਤਾ ਸਗਲ ਬਿਸਾਰੀ ॥ ਤ੍ਰਿਪਤ ਆਘਾਇ ਰਹੇ ਰਿਦ ਅੰਤਰ ਡੋਲਨ ਤੇ ‘ਅਬ ਚੁਕੇ ॥ ਅਖੁਟ ਖਜਾਨਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਆ ਤੋਟ ਨਹੀ ਰੇ ਮੁਕੇ ॥ (ਗਉੜੀ ਮ: ੫) ੧੬੩<noinclude></noinclude> jv7rk174cxr2y2x0wf0cdm9wjg0avzo 250 74347 236733 2026-09-27T07:24:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਬਾਵਨ ਅਖਰ ਲੋਕ ਤ੍ਰੈ ਸਭ ਕਿਛੁ ਇਨ ਹੀ ਮਾਹਿ ॥ ਏ ਅਖਰਿ ਖਿਰ ਖਿਰ ਜਾਹਿਗੇ ਓਇ ਅਖਰ ਇਨ ਮਹਿ ਨਾਹਿ। ਜਹਾ ਬੋਲਤ ਤਹਿ ਅਛਰ ਆਵਾ ॥ ਜਹਿ ਅਬੋਲ ਤਤਿ ਮਨੁ ਨ ਰਹਾਵਾ ॥ ਬੋਲ ਬੋਲ ਮਧਿ ਹੈ ‘ਸੋਈ ॥ ਜਸ ‘ਉਹ ਹੈ ਤਸ ਲਖੈ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਬਾਵਨ ਅਖਰ ਲੋਕ ਤ੍ਰੈ ਸਭ ਕਿਛੁ ਇਨ ਹੀ ਮਾਹਿ ॥ ਏ ਅਖਰਿ ਖਿਰ ਖਿਰ ਜਾਹਿਗੇ ਓਇ ਅਖਰ ਇਨ ਮਹਿ ਨਾਹਿ। ਜਹਾ ਬੋਲਤ ਤਹਿ ਅਛਰ ਆਵਾ ॥ ਜਹਿ ਅਬੋਲ ਤਤਿ ਮਨੁ ਨ ਰਹਾਵਾ ॥ ਬੋਲ ਬੋਲ ਮਧਿ ਹੈ ‘ਸੋਈ ॥ ਜਸ ‘ਉਹ ਹੈ ਤਸ ਲਖੈ ਨ ਕੋਈ। (ਰਾਗ ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ) ਓ ਨਿਅਖਰੇ ਬਾਵਨ ਅਖਰਾ, ਤੈਂਡੇ ਬਾਵਨ ਰੂਪ (ਬਾਵਨ ਅਵਤਾਰ ਸੂਖਮ ਰੂਪ) ਨੂੰ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਇਸ ਅਤੀ ਸੂਖਮ ਬਾਵਨੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ— ਬਾਵਨ ਰੂਪੁ ਕੀਆ ਤੁਧੁ ਕਰਤੇ, ਸਭ ਹੀ ਸੇਤੀ ਹੈ ਚੰਗਾ ਓ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਰੂਪ, ਓ ਸੂਖਮ-ਮੂਰਤ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਆਦਿ ਅੰਤ ਤੇ ਮੁਢ, ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕਾਇਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਕਾਰ- ਸੂਖਮ ਮੂਰਤਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਕਾਇਆ ਕਾ ਆਕਾਰੁ ॥ ਜੋਗੀ ਸੁੰਨਿ ਧਿਆਵਨ ਜੇਤੇ ਅਲਖ ਨਾਮ ਕਰਤਾਰੁ ॥” (ਸਲੋਕੁ ਮ: ੧, ਆਸਾ ਵਾਰ) ਓ ਬਾਵਨਾ, ਓ ਬੁਢਿਆ, ਓ ਨਢਿਆ, ਆਦਿ-ਬਢੀਆ, ਮੈਂਡੀ ਤੈਨੂੰ ਰੋਮ ਰੋਮ ਨਿਮਸਕਾਰ ! 8. ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਓ ਨਢੇ-ਬੇਢੀਆ, ਇਕ ਨਾਮ ‘ਸੁੰਨ' ਏ ਪਰ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਗੋਲ ਸਿਫ਼ਰ (0) ਨਹੀਂ, ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ, ਵਧਦੀ ਫੈਲਦੀ, ਗੋਲ ਜਲ-ਤਰੰਗਾਂ ਵਾਂਙ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁਕਲ ਵਿਚ ੧੭੩<noinclude></noinclude> bzfg0s5o0nzmg39h5tblqurzcagfsob 250 74348 236734 2026-09-27T07:24:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਣਤਿ ਮਿਟਾਈ, ਚੂਕੀ ਧਾਈ ਕਦੇ ਨ ਵਿਆਪੈ ਮਨਚੰਦਾ ॥ ਗੋਵਿੰਦ ਗਾਜੇ ਅਨਹਦ ਵਾਜ, ਅਚਰਜ ਸੋਭ ਬਣਾਈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪਿਰ ਮੇਰੈ ਸੰਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਵਨਿਧ ਪਾਈ॥ ਸਰਸੀਅੜੇ ਸਰਸੀਅੜੇ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਮੀਤਾ ਰਾ॥ ਬਿਖਮੋ ਬਿਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਣਤਿ ਮਿਟਾਈ, ਚੂਕੀ ਧਾਈ ਕਦੇ ਨ ਵਿਆਪੈ ਮਨਚੰਦਾ ॥ ਗੋਵਿੰਦ ਗਾਜੇ ਅਨਹਦ ਵਾਜ, ਅਚਰਜ ਸੋਭ ਬਣਾਈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪਿਰ ਮੇਰੈ ਸੰਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਵਨਿਧ ਪਾਈ॥ ਸਰਸੀਅੜੇ ਸਰਸੀਅੜੇ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ਮੀਤਾ ਰਾ॥ ਬਿਖਮੋ ਬਿਖਮ ਅਖਾੜਾ ਮੈਂ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਜੀਤਾ ਰਾਮ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਜੀਤਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕੀਤਾ ਤੂਟੀ ਭੀਤਾ ਭਰਮ ਗੜਾ॥ ਪਾਇਆ ਖਜਾਨਾ ਬਹੁਤ ਨਿਧਾਨਾ, ਸਾਣਥ ਮੇਰੀ ਆਪਿ ਖੜਾ (ਆਸਾ ਮ: ੫) ਹਾਂ, ਇਹਨਾਂ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭ ਵੇਖਣ ਦਾ ਖੜਾ ! ਭਰਮ ਗੜ੍ਹ, ਭੰਨਣ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਸੰਗ (ਜਾਣਥ) ਪਾਵਨ ਦਾ ਖੇੜਾ ! ਹੀ ਖੜਾ ! ਓ ਭੈਣੋ, ਓ ਭਰਾਓ, ਓ ਭਾਪਿਓ ਅਜ ਦਿਨ ਵਡ-ਭਾਗੀ ਆਇਆ ! ਹਾਂ ਗਾਉ, ਗਾਊ ਨੀ ਸਖੀਓ, ਅਜ ਦਿਨ ਵਡਭਾਗੀ ਆਇਆ, ਸ਼ਹਿਜ਼ੇ ਮੇਲ ਮਿਲਾਇਆ । ਅਜ ਦਿਨ ਜ਼ੇ ਨੂਰਾਨੀ, ਲਾਸਾਨੀ ! ਹਾਂ ਅਜ ਦਿਨ ਜੋ ਕੈਦੀ ਛਡਣ ਦਾ, ਬੂਹੇ ਖੁਲ੍ਹਣ ਦਾ ਓ ਅੱਜ ਦਿਨ ਜੇ ਹਥ-ਕੜੀਆਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਫੁਟਣ ਦਾ ਓ ਅਦਿਨ ਜੇ ਪਿੰਜਰਾ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਤੇ ਤੋਤੇ, ਉਡਣ ਦਾ ! ਓ ਅਜ ਦਿਨ ਸੁਭਾਗੀ ਆਇਆ ! ਓ ਅਜ ਦਿਨ ਚਿਰਾਂ ਪਿਛੋਂ ਆਇਆ ! ਓ ਅਜ ਦਿਨ ਉਡੀਕੀਂ ਆਇਆ ! ਓ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਖਾਕੇ ਆਇਆ ! ਓ ਚੌਰਾਸੀ ਕਟ ਕੇ ਆਇਆ ! ਓ ਜੰਦਰਾ ਖੋਹਲਣ ਆਇਆ ! ਓ ਜਗਤ-ਭਗਤ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ! ਓ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਾ ਅੰਚਲਾ ਜਿਹਨੂੰ ਵੇਖ ਮਨ ਬੇਚਲਾ ! ਹਾਂ ਅਜ ਖੇੜਾ ਹੀ ਖੇੜ ੫. ਨਾਮ 3 ੧੫੫<noinclude></noinclude> nyiphzyon112xf3m5hbb0m2y8852v94 250 74349 236735 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਤੋਂ ਨਿਆਰਾ ਸੈਂ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਏਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ ! ਓ ਅਖਰੋ ਦਸੋ ਨਾ ਉਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਲਛਣ ਜੋ ਥਰ ਥਰ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਏ ਸਥਿਰ ! ਓ ਰਸਨਾ ਗਾਉ ਨਾ ਉਸ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਤੋਂ ਨਿਆਰਾ ਸੈਂ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਏਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ ! ਓ ਅਖਰੋ ਦਸੋ ਨਾ ਉਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਲਛਣ ਜੋ ਥਰ ਥਰ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਏ ਸਥਿਰ ! ਓ ਰਸਨਾ ਗਾਉ ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਜੋ ਵੇਂ ਆਪ ਗਾਂਵਦਾ-ਸਦਾ ਪਰ ਫਿਰ ਵੇ ਬੋਲ-ਅਬੋਲ ! ਓ ਰਸਨਾ, ਚਖ ਨਾ ਉਹਦਾ ਸਵਾਦ, ਜ ਸਵਾਦ-ਖਾਣ ਪਰ ਵੀ ਅਖਾਣ ! ਓ ਅੱਖੋ, ਵੇਖੋ ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਜ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਏ ਅਡਿੱਠ ! ਓਏ ਡੀਠ-ਅਡੀਠ, ਰਸ ਅਰਸ, ਬੋਲ-ਅਬੋਲ, ਬਰਾਟ- ਸਥਿਰ, ਅਣਹੋਂਦੀ-ਹੋਂਦ, ਨਿਰ-ਆਕਾਰ-ਅਕਾਰ ! ਆਖਰ ਤੈਂਡੀ ਗਤ-ਮਿਤ ਨਹੀਂ ਦਸ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਅਪੜ ਕੇ ਅਖਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਨਿਅਖਰੇ, ਜੀਕਣ ਅਗ ਵਿਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਫਗ ਸੜ-ਬਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ-ਪਰ ਤੂੰ ਏਂ ! ਅੱਖਾਂ ਨਾ ਵੇਖਣ, ਨਕ ਭਾਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਸੁੰਘ ਸਕੇ, ਕੰਨ ਭਾਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਸੁਣਨ, ਰਸਨਾਂ ਭਾਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਚਖ ਸਕੇ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਢਾ-ਨਚਣ ਵਾਲਾ ਨੋਟ ਆਖਦਾ ਏ, ਓ ਇੰਦਰਿਓ ਤੁਹਾਡੇ ਵੇਖਣ, ਚਖਣ, ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਕਸਰ ਰਹਿ ਗਈ, ਕਸਰ ਰਹਿ ਗਈ. ਉਹ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ, ਉਹ ਹੈ ਭਾਵਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ! ਓ ਹੈ, ਓ ਹੈ, ਓ ਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਵੇਖੋ ਯਾ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਵਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਯਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਤਪਤ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ? ਤੇ ਪਰਲੋ ਵੇਲੇ ਸਭ ਅਲੰਪਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਵੀ ਓਹੋ ਦਾ ਉਜੇਹਿਆ, ਸਦ-ਥਿਰ ਹੋਂਦ, ਟਿਕਵੀਂ ਹੋਂਦ, ਸਦ-ਸੱਤ ਹੋਂਦ; ਸਤਿਨਾਮ ਤੇਰਾ ਪਰਾ-ਪੂਰਬਲਾ !" ਓ ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਰ ਸੱਤ, ਓ ੧੬੮<noinclude></noinclude> mbuax20btrbv06fbbfmqo8fybjb3v3k 250 74350 236737 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੀਜ, ਜੋ ਬਟਕ-ਬੀਜ, ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਆਪਣੀ ਕੁਖ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਰਖਦਾ ਏਂ ? ਤੂੰ ਏਂ . ਕੋਈ ਅਨੋਖੜਾ-ਬੀ, ਪਰ ਹਾਇ 'ਬੀ' ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਂਡੇ ਉਪਰ ਕੋਈ ਗਲੇਫ (Coat) ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਏ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ, ਵਿਸਥਾਰਨ ਬੀ ! ਕੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੀਜ, ਜੋ ਬਟਕ-ਬੀਜ, ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਆਪਣੀ ਕੁਖ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਰਖਦਾ ਏਂ ? ਤੂੰ ਏਂ . ਕੋਈ ਅਨੋਖੜਾ-ਬੀ, ਪਰ ਹਾਇ 'ਬੀ' ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਂਡੇ ਉਪਰ ਕੋਈ ਗਲੇਫ (Coat) ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਏ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ, ਵਿਸਥਾਰਨ ਬੀ ! ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਅੰਡਾ ਆਖਾਂ ? ਹਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਕੋਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਡਾ (ਹਿਰਨ ਗਰਭ (Hiran Garbh) ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕਢਦਾ ਏਂ The Cosmic Egg), ਪਰ ਹਾਇ ਤੂੰ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ । ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਡੇ ਵਰਗੀ ਤੈਂਡੀ ਕੋਈ ਚੂਨੇ ਗਜ਼ ਕਬਰ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਜੋੜ ਏਂ ! ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਜਤ ਆਖਾਂ ? ਹਾਂ ਤੂੰ ਜੋਤ ਏ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਘੜਨ ਵਾਲੜਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੁਢ ਏ, ਪਰ ਹਾਇ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਜੋਤ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੋਈ ਗਗਨ-ਥਾਲ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਕਾਸ਼-ਗਗਨ ਵਾਂਗ ਵੱਟਿਆ ਥਾਲ ਏਂ, ਓ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਤੇ ! ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਬੀਰਜ' ਆਖਾਂ ਕਾਸੇ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦਾ ? ਹਾਂ ਤੂੰ ਆਦ ਬੀਰਜ ਈ ਅਣੋਖਣਾ, ਜੀਂਵਦੇ-ਜੀ ਚਰ ਅਚਰ ਰਚਣ ਵਾਲੜਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਫਿਰ ਬੀਰਜ' ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਲਿੰਗ ਪਿਆ ਨੇ ਜਾਇਆ ਏ। ਓ ਲਿੰਗ ਰਹਿਤ ਨਿਰਪ ਬੀਰਜਾ ! ਕੀ ਫਿਰ ਤੂੰ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਮੰਤਰ ਏਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਦਾਰੀ ਰਗੜ ਕੇ ਪੈਸ ਘੜ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ? ਹਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਸਵਨੜਾ ਓਮ ਮੰਤਰ, “ਓਨਮ ਅਖਰ ਤ੍ਰਭਵਣ ਸਾਰ ਪਰ ਹਾਇ ! ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੋਇਉਂ ਜੋ ਨਿਅਖਰਾ-ਅਖਰ (he ਜੋ word that is no word ! ਓਏ ਫਿਰ ਤੂੰ ਕੀ ਏਂ ?ਕੀ ਏਂ, ਹਾਇ ਕੀ ਏਂ ?ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਵਾਂ, ਓ ਜਾਦੂਗਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਹੁਣ ਹੁਣ ਜਾਣਦਾ ਵਾਂ, ਓ ਨਿ-ਅਖਰਾ, ਪਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀਕਣ ੧੯੧<noinclude></noinclude> joekuwo2exvggr8p09ea1r3pt5bl8l1 250 74351 236736 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਰੂਪਾਂ ? ਤੂੰ ਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ – ਇਸ ਕਰਕੇ “ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅੱਖਰ’ (Logos, ਤੂੰ ਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ‘ਸੋਮ', ਇਸ ਕਰ ਕੇ ‘ਸੋਮ ਅੱਖਰ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਬੁਧ ਸੁਧ ਦਾਤੀ ਸੁਧਾ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ‘ਸੁਧਾਖਰ’.....ਪਰ ਓਏ ਅਖਰੋ, ਆਖਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਰੂਪਾਂ ? ਤੂੰ ਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ – ਇਸ ਕਰਕੇ “ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅੱਖਰ’ (Logos, ਤੂੰ ਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ‘ਸੋਮ', ਇਸ ਕਰ ਕੇ ‘ਸੋਮ ਅੱਖਰ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਬੁਧ ਸੁਧ ਦਾਤੀ ਸੁਧਾ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ‘ਸੁਧਾਖਰ’.....ਪਰ ਓਏ ਅਖਰੋ, ਆਖਰਕਾਰ ਤੁਸੀਂ ਹੋ ਅਖਰ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਏ ਕੋਈ ਨਾਮ-ਪਰ ਮੈਂ ਹਾਂ ਅਨਾਮ-‘ਨਾਮ', ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਚੇਰਨ, ਉਪਰਾ, ਪਰਾ ਨਿਰਅੰਜਨ : ਨਿਰੰਜਨ, 'ਨਾਮ ! ਹਾਇ, ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਤੈਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂ, ਓ ਇਕੋ ਇਕ ਪੁਤਰਾ (The only begotten son), ਓ ਸੋਨ ਅੰਡਿਆ, ਓ ਬਟਕ-ਬੀਜਾ, ਓ ਬੁਢੇ ਬਢੀਆ, ਓ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨਾ, ਓ ਸੁਧਾਖਰਾ, ਓ ਓਨਮ ਮੰਤਰਾ, ਓ ਅਨਾਮ-ਨਾਮਾ, ਓ ਨਾਮ ਨਿਰਜਨਾ !!. _ ਅਖਰ ਹਾਇ ਕਰ ਨੇ, ਨਿਅਖਰੇ ਰਸਹੀਣ ਨੇ, ਤੈਂਡੀ ਲਜ਼ਤ ਦੱਖਣ ਨੂੰ, ਲਜ਼ਤ ਚਖਾਣ ਨੂੰ ! ਓ ਸਵਾਦ ਭਰੀ, ਰਸ ਭਰੀ, ‘ਬਾਵਨ ਅਖਰੀਏ' ! ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਤੂੰ ਏਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਦੀ ਬਾਵਨ ਅਖਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਢ, ਵੇਦਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮੁਢ, ਅਣਗਾਈ ‘ਗਾਇਤਰੀ' (Gayatri) - ਓ ਸਾਰ-ਰਸ, 'ਸਾਰ ਰਸਵਤੀ' (Saraswati), ਓ ਤੱਤ ਸੱਤ, ਓ ਨਿਚੋੜ, ਓਦੋਂ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨਾ ! ਓ ' ! ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਂਡੀ ਉਪਮਾ ਕੀਕਣ ਕਰਾਂ-ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਵੀ ਨੇਤ ਨੇਤ, ਅਗੱਮ, ਅਖਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮਨ-ਬਾਣੀ ਤਾਂ ਉਪਰ- "ਬਹੁਤ ਉਪਮਾ ਕੌਰ ਕਹੀ ॥ ਹਰਿ ਅਗਮ ਅਗਨ ਅਗਾਧਿ ਤੂਹੀ ਓ ਅਲਖੈ ਅਖਰ, ਓ ਅ-ਖੁਰੇ ਅੱਖਰ, ਤੂੰ ਕੋਈ' ਅਣੋਖੜੀ ਧੁਨੀ, ਅਖਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰ ਉਹਨਾਂ (ਗਉੜੀ ਮ:੫) ਵੇਦ 'ਵਾਕ' ਏਂ, ਤੋਂ ਉਹਲੀ— ੧੭੨<noinclude></noinclude> 2v2ggmz3nc2begwjvp6ano08v49xne1 250 74352 236738 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ मी ਸਚ-ਖੰਡ THE ENDLESS END ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ॥” (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਚ-ਖੰਡ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਚ-ਖੰਡ !! ੧. “ਸਚ ਖੰਡ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰ " ਹਾਂ, ਤਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਾਂ ਆਪ, ਓ ਨਿਰ-ਅਕਾਰ, ਓਵਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ मी ਸਚ-ਖੰਡ THE ENDLESS END ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ॥” (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਸਚ-ਖੰਡ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਚ-ਖੰਡ !! ੧. “ਸਚ ਖੰਡ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰ " ਹਾਂ, ਤਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਾਂ ਆਪ, ਓ ਨਿਰ-ਅਕਾਰ, ਓਵਰਨਾਂ ਚਿਹਨਾਂ ਬਾਹਿਰਿਆ, ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਤੇਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾ ? ਜਿਥੋਂ ਤੂ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਉਥੇ ਨਾ ਉਤਪਤ ਏ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੇ ੲ, ਸਦਾ-ਸੁਨ ਏ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਉਥੇ ਨਾ ਕਾਲ ਏ ਨਾ ਮਹਾਂ-ਕਾਲ ਏ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਕਾਲ-ਰਹਿਤ, ‘ਅਕਾਲ ਏਂ ! ਜਿਥੋਂ ਤੂੰ ਵਸਨਾਂ ਏਂ ਉਥੇ ਨਾ ਦਿਨ ਏ ਨਾ ਰਾਤ ੲ, ਨਾ ਬਿਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਰੁਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਚੰਨ ਏ ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਖੰਡ ਦੇ ਨਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਏ, ਓ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਗੋਚਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਉਥੇ ਨਾਂ ਪਵਨ ਏ ਨਾ ਪਾਣੀ ਏ, ਨਾ ਜਲ ਏ ਨਾ ਜਲ-ਤਰੰਗ ੧੬੬<noinclude></noinclude> afxlhk0viqgbjmbfw3o27rh6iqo29fs 250 74353 236739 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਵਜਦੀਆਂ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ! ਓ ਨਾਮ ਤੂੰ ਏਂ ਆਦਿ ਜੁਲਾਹਿਆ, ਤੂੰ ਏਂ ਆਦਿ ਲੁਹਾਰ, ਆਦਿ-ਤਰਖਾਣ-ਓਏ ਬੁਢਾ-ਬੁੱਢੀ ! "ਐਸਾ ਬੋਢੀ ਬਰਨਿ ਨ ਸਾਕਉ, ਸਭ ਅੰਤਰ ਸਭ ਠਾਈ ਹੈ ।" ਹਾਂ ਹਾਂ ਬੁਢਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਵਜਦੀਆਂ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ! ਓ ਨਾਮ ਤੂੰ ਏਂ ਆਦਿ ਜੁਲਾਹਿਆ, ਤੂੰ ਏਂ ਆਦਿ ਲੁਹਾਰ, ਆਦਿ-ਤਰਖਾਣ-ਓਏ ਬੁਢਾ-ਬੁੱਢੀ ! "ਐਸਾ ਬੋਢੀ ਬਰਨਿ ਨ ਸਾਕਉ, ਸਭ ਅੰਤਰ ਸਭ ਠਾਈ ਹੈ ।" ਹਾਂ ਹਾਂ ਬੁਢਾ-ਬੇਢੀ, ਪਰ ਨਢਾ ਕਦੇ ਨਾ ਥਕਦਾ। ‘‘ਬੇਢੀ ਕੇ ਗੁਣ ਸੁਨਿ ਰੀ ਬਾਈ ਜਲਧਿ ਬਾਂਧਿ ਧੰ ਥਾਪਿਓ ਹੋ'' ਓ ਜਲ ਥਲ ਤੇ ਨਖਤਰ ਥਾਪਣ ਵਾਲੜਾ ! ਓ ਨੱਢਾ-ਬੇਢੀ, ਸਭ ਅੰਤਰ, ਸਭ ਠਾਈ, ਕਰ ਕਰ ਕਰਦਾ, ਨਿਤ ਨਿਤ ਘੜਦਾ, ਤੇ ਕਦੀ ਨਾ ਥਕਦਾ ! ਓ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ (Unievrse) ਦਾ ਘਾੜਾ, ਓ ਵਿਸ਼ਵ-ਕਰਮਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਨ ਉਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ,(ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕਰਮਨ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਏ) ਓ ਤੇਸਾ ਹਥ ਲਂ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਤਵਿਸ਼ਤਰੀ ! ਓ ਕਾਰਕ, ਓ ਖਲਕ, ਓ ਮਾਲਕ ਓ ਪ੍ਰਿਤਪਾਲਕ ਓ ਕਾਲ ਕਰਤਾ, ਓ ਦੋਸ਼ ਕਰਤਾ, ਹਾਂ ਬੁਢਾ-ਬੁੱਢੀ !! ਓ ਬੁਢਿਆ ਬੇਢੀਆ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਉਂ, ਹਾਂ ਹੁਣ ਸੁਣਦਾ ਊਂ ਤੈਂਡੇ ਤੈਸੇ ਦੀ ਮਿਠੜੀ ਖਟ ਖਟ, ਤੈਂਡੀ ਚਰਖੜੀ ਦੀ ਸਵਾਦੀ ਘੂੰ ਘੂੰ, ਤੈਂਡੀ ਆਰੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਾਂ-ਸ਼ਾਂ ! ਓ ਆਦਿ-ਘੜਿਆ, ਤੂੰ ਘੜਣਾ ਏਂ ਸਭ ਕੁਝ, ਤੂੰ ਘੜਣਾ ਏਂ ਆਪਣੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਨੂਰੀ ਸੂਰੰਜ, ਏ ਤੂੰ ਘੜਣਾ ਏਂ ਆਪਣੀ ਚਿਟਤ ਨਾਲ ਚੰਨ, ਤੂ ਘੁੜਨਾ ਏਂ ਆਪਣੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਧਰਤੀ ਤੇ ਡੂੰਘੇ- ਪਾਤਾਲ ! ਓ ਸੋਹਣਿਆ ਘਾੜਿਆ, ਸਹਣੇ ਜੀਵ-ਜੰਤ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਆਦ ਜੁਲਾਹਿਆ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਤੈਂਡੀ ਮੋਖਲੀ ਈ. ਤੈਂਡੀ ਵਚਿਤਰ ਤਾਣੀ ਬਾਣੀ ! ਓ ਅਣੋਖਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਾਂ ? ਤੂੰ ਜੁਲਾਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਝੰਡਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਰੋਖ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਨੇਤ ਨੇਤ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਾਂਗ ਪਰੀ-ਪੂਰਨ ਏਂ ! ਕੀ ਤੂੰ ਬੀਜ ਏਂ ? ਆਦਿ- ੧੭੦<noinclude></noinclude> 5wo93ff5ocrm8l16yohoa254lw32h9a 250 74354 236740 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ, ਨਾ ਖਾਣੀਆਂ ਨਾ ਬਾਣੀਆਂ, ਨਾ ਰਜੋ ਸਤੋ ਤਮੋ ਗੁਣ, ਨ ਭੂਤ-ਭਵਿਖ ਭਵਾਨ ਓ ਕਲ-ਮੁਕਲਿਆ ! ਓ ਨਿਵੇਕਲਿਆ, ਓ ਸੁਨ-ਮਨ' ਓ ਅਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੈਂਡਾ ਵਰਨਣ ਕੋਈ ਕੀਕੂੰ ਕਰੇ ? ਨਾ ਸੰਖ, ਨਾ ਚਕ੍ਰ, ਨਾ ਗਦਾ, ਨਾ ਪਦਮ-..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ, ਨਾ ਖਾਣੀਆਂ ਨਾ ਬਾਣੀਆਂ, ਨਾ ਰਜੋ ਸਤੋ ਤਮੋ ਗੁਣ, ਨ ਭੂਤ-ਭਵਿਖ ਭਵਾਨ ਓ ਕਲ-ਮੁਕਲਿਆ ! ਓ ਨਿਵੇਕਲਿਆ, ਓ ਸੁਨ-ਮਨ' ਓ ਅਕਾਰ-ਰਹਿਤ, ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੈਂਡਾ ਵਰਨਣ ਕੋਈ ਕੀਕੂੰ ਕਰੇ ? ਨਾ ਸੰਖ, ਨਾ ਚਕ੍ਰ, ਨਾ ਗਦਾ, ਨਾ ਪਦਮ- ਨਾ ਚਤਰਭੁਜ ਨਾ ਅਸਟਭਜ, ਨਾ ਦੋ ਭੁਜ ਨ ਸੌ ਭੁਜ, ਨਾ ਦੋ ਨੈਣ ਨ ਸਹੰਸਰ ਨੈਣ, ਨਾ ਰੂਪ ਨਾ ਰੇਖਾ ਨਾ ਰੰਗ, ਓ ‘ਨ ਨਿਆ (‘ਨ' ‘ਨਾਂ') ! ਓ ਨਿਹੋਣ ਹੋਣਿਆ, ਦਸ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕੀ ਦਸੇ ? ਨਾ ਬੁਢਾ ਨਾ ਨਢਾ, ਨਾ ਨਰ ਨਾ ਨਾਰੀ, ਨਾ ਸੁਰ ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਅਰਸ਼ ਨਾ ਕੁਰਸ਼, ਓਏ ਨਿਰਬਿਕਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕੀ ਵਾਚੇ ! ਨਾ ਪੀਤਾਂਬਰ ਨਾ ਸੇਤਾਂਬਰ, ਨਾ ਲੇਖ ਨਾ ਭੇਖ, ਨਾ ਭੈ ਨਾ ਭਉ, ਨਾ ਦੁਖ ਨਾ ਸੁਖ, ਨਾ ਇਹ ਨਾ "ਔਹ, ਓ ਗੁਝਿਆ, ਓ ਅਬੂਝਿਆ, ਦਸ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕੀਕੂੰ ਬੁਝੇ ? ਓ ਅਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰਿਆ, ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਏਹ ਮਨ ਕਲਪੇ, ਤੂੰ ਔਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨ ਕਲਪ, ਨਾ ਇਤਨਾ ਇਤ, ਨਤਿ-ਨੇਤਿ (ਇਹ ਨਹੀਂ) ‘ਨੇਤ- ਨੇਤ', ਤੈਨੂੰ ਵੇਦਾਂ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰਿਆ ਏ ! ਓ ਨੇਤ-ਨੇੜ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਮਸਕਾਰ !- 'ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ॥ ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨ ਦਿਨੁ ਰੈਣ ਨ ਚੰਦੁ ਨ ਸੂਰਜ ਸੁੰਨ-ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇੰਦਾ ਖਾਣੀ ਨ ਬਾਣੀ ਪਉਣ ਨ ਪਾਣੀ ਓਪਤਿ ਖਪਤਿ ਨ ਆਵਣ ਜਾਣੀ ॥ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਸਪਤ ਨਹੀਂ ਸਾਗਰ ਨਦੀ ਨ ਨੀਰ ਵਹਾਇੰਦਾ ॥ (ਮਾਰੂ ਮ: ੧ ਸੋਲਹੇ) ੧੬੭<noinclude></noinclude> th7spbex7x0j46jdfa4grzdtmhv5znd 250 74355 236741 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਪੇਟ, ਸੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਪਣੀ ਵਾਂਗ ਸਹੰਸਰ ਪੁਤ ਧੀਆਂ ਘੜਦੀ, ਨਹੀਂ-ਸੂਰਜ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਜਣਦੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਹਾਂ ਤੂੰ ਅਣੋਖੜੀ ਸੁੰਨ ਏਂ ! ਸੁੰਨ- ਮਸੁੰਨ ! ਪਰ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਨ, ਅਰਸ਼ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਪੇਟ, ਸੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ, ਸਪਣੀ ਵਾਂਗ ਸਹੰਸਰ ਪੁਤ ਧੀਆਂ ਘੜਦੀ, ਨਹੀਂ-ਸੂਰਜ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਜਣਦੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਤ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਹਾਂ ਤੂੰ ਅਣੋਖੜੀ ਸੁੰਨ ਏਂ ! ਸੁੰਨ- ਮਸੁੰਨ ! ਪਰ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਨ, ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਵਲੋਟਣੀ ਸੁੰਨ ! ਓ ਸੂੰਦੀਏ ਸੁੰਨੇ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੂੰ ‘ਨੇਤ ਨੇਤ’, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਤ ਸਵਾਈ ! ਹਾਂ ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਟਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹਣੀ ਏਂ, ਤਦ ਉਸ ਪਟਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹੀ ਨਿਕਲ ਆਂਵਦਾ ਈਂ, ਬੀਜ ਵਿਚੋਂ ਜੀਕਣ ਬੁਢਾ ਬਟਕ; ਬੋਹੜ ਦਾ ਵਡਾ ਬੰਧੀ ਬਿਰਛ— ਸੁੰਨ ਕਲਾ ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੀ ॥ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਅਪਰ ਅਪਾਰੀ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੁੰਨਹੁ ਸੁੰਨੁ ਉਪਾਇਦਾ ॥ ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਸੁੰਨੈ ਤੈ ਸਾਜੈ॥ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇ ਕਾਇਆ ਗੜ ਰਾਜੇ । ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਜੀਉ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਸੁੰਨੇ ਕਲਾ ਰਹਾਇੰਦਾ ਸੁਨਹਿ ਧਰਤਿ ਆਕਾਸ਼ ਉਪਾਏ ! ਬਿਨੁ ਥੰਮਾ ਰਾਖੇ ਸਚ ਕਲੁ ਪਾਏ ॥ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਾਜ਼ਿ ਮੋਖੁਲੀ ਮਾਇਆ, ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਖਪਾਇਦਾ ॥ (ਮਾਰੂ ਮ: ੧) • ਹਾਂ ਸੁੱਨੋ ਹੀ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ ਗੈਣਾਰੇ, ਸੁੱਨੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਭਵਣ, ਬਨਾ ਥੰਮਾਂ ਜਗਤ ਚਲਾਇੰਦਾ ! ਕਿਉਂ ਨ ਚਲਾਏਂ ? ਓ ਜਾਦੂਗਰਾ ਤੌਂ ਵਿਚ ‘ਸੱਚ' ਕਲ' ਨਿਰੰਜਨੀ ਕਲ ਜੋ ਪਾਈ ਹੋਈ ਏ ! ‘ਸੋਮ ਨਾਥ' ਦਾ ਬ੍ਰਤ ਬਿਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਲਟਕਦਾ ਸੀ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚੁੰਬਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਤੋਲਵੀਂ ਖਿੱਚ ਨਾਲ (Magnetic forces in equi- librium) ਤੀਕਣ ਹੀ ਓ ਮੈਂਡੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੇਰੀ ਅਕਰਖਣ ਖਿੱਚ ੧੭੪<noinclude></noinclude> 4h1qjmknds9ut2eoc50ck09wdvsna3v 250 74356 236742 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>4 ਏਂ, ਓਥੋ ਤੈਂਡਾ ‘ਘਾੜਾ' ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਏ ! ਜਿਹਾ ਪਿਤਾ ਤੇਹਾ ਪੁੱਤ। ਜਿਹਾ ਕਾਦਰ ਤਿਹੀ ਤੈਂਡੀ ਕੁਦਰਤ । ਤੂੰ ਅਨਤ ਓ ਬਿਅੰਤ, ਤੂੰ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਓ ਅਨਾਦੀ, ਤੂੰ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਨਾਦ- ਅਨਾਹਤ, ਓਆਹਤ-ਪਰ ਅਨਾਹਤ ! ਓ ਕੀਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>4 ਏਂ, ਓਥੋ ਤੈਂਡਾ ‘ਘਾੜਾ' ਵੀ ਬੇਅੰਤ ਏ ! ਜਿਹਾ ਪਿਤਾ ਤੇਹਾ ਪੁੱਤ। ਜਿਹਾ ਕਾਦਰ ਤਿਹੀ ਤੈਂਡੀ ਕੁਦਰਤ । ਤੂੰ ਅਨਤ ਓ ਬਿਅੰਤ, ਤੂੰ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਓ ਅਨਾਦੀ, ਤੂੰ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਨਾਦ- ਅਨਾਹਤ, ਓਆਹਤ-ਪਰ ਅਨਾਹਤ ! ਓ ਕੀਕਣ ? ਅਨਿਕ ਉਤਪਤ, ਏਹ ਤੈਂਡੇ ਅੱਖ ਦੋ ਝਲਕਾਰੇ ਨੇ ਓ ਕਾਦਰਾ ! ਹਰ ਪਰਲੋ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਉਂ ਜਾਂਦੀ ਏਂ। ਤਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਏ, ਪਰ ਫਿਰ ਅੱਖ ਝਮਕਣ ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਆਰ ਬਰ ਤਿਆਰ, ਇਸ ਆਦਿ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੋਈ ਪਿਛਲਾ ਅੰਤ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਛਲਗ।—ਪਰ ਸਭ ਦਾ ਤੋੰ ਵਾਂਙ ਨਾ ਆਦਿ ਤੇ ਨ ਅੰਤ । ਭਲਾ ਗੇੜ ਖੂਹ ਦੀ ਮਾਹਲ ਦਾ ਕੀ ਆਦਿ- ਅੰਤ ? ਜੇਹਾ ਤੂ ਤੇਹਾ ਤੈਂਡੀ ਆਪਸੀ ਵਿਚ ਤੈਂਡਾ ਪਰਛਾਵਾਂ। ਓ ਲੀਲ੍ਹਾ ਰਚਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਨਿਰਾਕਾਰ, ਤੈਂਡੀ ਆਰਸੀ ਤੈਂਡਾ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨਾਮ, ਤੈਂਡੀ ਕੁਦਰਤ ਤੈਂਡਾ ਪਰਛਾਵਾਂ, ਪਰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਪਰਛਾਵਾਂ ਕਿਉਂ ? ਗੋਰੇ ਦਾ ਕਾਲਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਕੀਕਣ ? ਮੁੰਡਾ : ਮੂੰਹ ਸੜੇ ਜੋ ਤੈਂਡੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਆਖੇ :--- ਤੂੰ ਅਚਰਜ ਕੁਦਰਤਿ ਤੇਰੀ ਬਿਸਮਾ " (ਵਡਹੰਸ ਮ: ੫) ਓ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘੇਰੇ ਵਾਲਿਆੰ, ਤੂੰ ਆਪ ਈ ਏਂ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪੇ ਆਪ । ਤੈਂਡਾਂ ਦਿਲ ਓ ਨਾਮ ਨਿਰਕਾਰੀ, ਝੀਂਡਾ ਧੜ ਏ ਕੋਟ-ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਤੈਂਡੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਬਾਹਾਂ-ਕੱਟ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਤੈਂਡੀ ਰਸਨਾ—ਕੋਟ ਰਾਗਨੀਆਂ ! ਤੈਂਡੇ ਨੈਣ-ਕੋਟ ਚੰਨ ਸੂਰਜ ਤੇ ਗੈਣਾਰੇ, ਤੈਂਡੇ ਕੇਸ ਨੇ ਓ ਕੇਸਵਾ-ਨਾਮ ਨੂਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ । ਓ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪਾ (Vishwarupa--Omniform) ਤੂੰ ਏਂ ਵੇਂ ਸੂਖਮ, - ੧੭੯<noinclude></noinclude> hl76snz2oqs1uu9rfpl0uew693rd16j 250 74357 236743 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਖੋਏ ਭ੍ਰਮਭੇਗਾ ॥ ਹਮ ਓਇ ਮਿਲ ਹੋਏ ਇਕ ਰੰਗਾ ।” “ਨ ਉਹਿ ਮਰਹਿ ਨ ਠਾਗੇ ਜਾਹਿ ॥ ਜਿਨ ਕੈ ਰਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ।” (ਆਸਾ ਮ: ੫) ਓ ਭਗਤ, ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਙ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ! ਓ ਭਗਤ ਤੁਸੀਂ ਹੀਰੇ ਵਾਂਙ ਸ਼ੁਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਖੋਏ ਭ੍ਰਮਭੇਗਾ ॥ ਹਮ ਓਇ ਮਿਲ ਹੋਏ ਇਕ ਰੰਗਾ ।” “ਨ ਉਹਿ ਮਰਹਿ ਨ ਠਾਗੇ ਜਾਹਿ ॥ ਜਿਨ ਕੈ ਰਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ।” (ਆਸਾ ਮ: ੫) ਓ ਭਗਤ, ਤੁਸੀਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਙ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ! ਓ ਭਗਤ ਤੁਸੀਂ ਹੀਰੇ ਵਾਂਙ ਸ਼ੁਧ ਹ ! ਓ ਭਗਤੋ ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਙ ਧਕਾਰੀ ਹੈ ! ਓ ਸੁਹਣੇ ਭਗਤੋਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਮੋਹਣ ਚਿਤ-ਚੋਰ ਨੂਰਾਨੀ ਛੱਬੀ “ਤਾਂ ਕੇ ਰੂਪ ਨ ਕਥਨੇ ਜਾਹਿ।। ਓ ਭਗਤ, ਤੁਸੀਂ ਓ ਥੰਮੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਚੁਕ ਰੱਖਿਆ ਏ : ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਨੇ ਗੁਪਤ ਥੰਮ੍ਹ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਨੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਬੰਮ੍ਹ ਤੇ ਅਨਿਕ ਪੁਰੀਆਂ, ਅਨਿਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨੇ ਇਹ ਥਮ੍ਹ ! ਓ ਏਸ ਜਗਤ ਦੇ ਧਉ,ਤੁਸੀਂ ਖੰਡ ੨ ਵਿਚ ਹੋ, ਨਿਕੇ ਛਲੇ (Cell) ਵਿਚ ਛਲਆਣੂ ( Nucleolus) ਬਣ ਕੇ, ਵਡੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਪ੍ ਤਾਰਾ (Pole star) ਬਣ ਕੇ ! ਓ ਅਨੰਦ ਭਰਪੂਰ ਭਗਤੋ, ਓ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁਲ ਪੈਂਦੇ ਭਗਤੋਂ, ਜੈਕਾਰ, ਜੈਕਾਰ, (ਤਿਨ ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰ), ਤਿਥੈ ਭਗਤਿ ਵਸਹਿ ਕੇ ਲੋਅ) ਓ ਅਨਿਕ ਖੰਡ, ਅਨਿਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਧ੍ਰ ਤਾਰਿਉ ਓ ਹਮਜੋਲੀਉ ! ਦੇ ਤੁਹਾਡਾ ਖੰਡ ਕਰਮ ਖੰਡ ਏ ! ਓ ਸੁਖ ਵਸਦੀ ਰਾਮਦਾਸ ਪੁਰੀ, ਤੂੰ ਨਿਤ ਨਿਤ ਵਸ, ਓ ਗੁਰਾਂ ਵਸਾਈ ਨਗਰੀ (ਆਤਮਕ ਜੋੜ, ਸਤ ਸੰਗਤ) । ੧੬੫<noinclude></noinclude> koar99649ei74abnncvqbzi147ht6rx 250 74358 236744 2026-09-27T07:24:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਸੱਤ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓਨੇਤ-ਨੇਤ ਸੱਤ ਨਿਤ ਨਿਤ ਨਿਤ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ !! ਓ ਨਿੱਤ-ਨਿਰਕਾਰ, ਨਿੱਤ-ਸੱਤ, ਨਮੋਂ ਨਮੋ ਨਮੋ !! ਹਾਂ ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਏਸ ਸੱਤ ਵਿਚ, ਸਦਾ ਸਦਾ-‘ਸਚ-ਖੰਡ' ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰ !! B. ਓ ਚੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ ਸੱਤ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ ! ਓਨੇਤ-ਨੇਤ ਸੱਤ ਨਿਤ ਨਿਤ ਨਿਤ ਨਿਮਸ਼ਕਾਰ !! ਓ ਨਿੱਤ-ਨਿਰਕਾਰ, ਨਿੱਤ-ਸੱਤ, ਨਮੋਂ ਨਮੋ ਨਮੋ !! ਹਾਂ ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਏਸ ਸੱਤ ਵਿਚ, ਸਦਾ ਸਦਾ-‘ਸਚ-ਖੰਡ' ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰ !! B. ਓ ਚੋਜੀਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਓ ਚਾਈਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਇਕੋ ਇਕ ਪੁਤ ((The only Sony ‘ਨਾਮ' ਉਪਾਏਂ ! ਓ ਨਾਮ- ਨਿਰੰਜਨ ਨਿਰਮਲਾ, ਜੋ ਤੈਂਡੇ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਰਖ ਰੰਗ ਤੋਂ ਏ ਨਿਆਰਾ, ਜੋ ਤੈਂਡੇ ਵਾਂਗ ਏ ਪਰਾ-ਪੂਰਥਲਾ, ਜੋ ਤੈਂਡੇ ਵਾਂਗ ਏ ਪਰੀ ਪੂਰਨ ਜੋ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਰਹਿਤ ਸਤਾਏ, ਸਦ-ਜਾਗਦੀ, ਸਦ-ਥਰਾਂਦੀ, ਸਦ- ਦਮਕਦੀ, ਸਦ-ਧੜਕਦੀ, ਤੇ ਇਸ ਅਦਿਸ਼ਟ-ਤਾਣੇ ਨਾਲ ਚਾ ਬਣ ਕਢਾਂ ਇਹ ਉਹ ਤੇ ਔਹ ! ਹਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਓ ਬਿਨਾਂ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਗਗਨ-ਬਹਾਣ ਵਾਲਿਆ ‘ਨਾਮਾ’ ! ਓ ‘ਨਾਮ’ ਨਿਰੰਜਨਾ ! ਓ ਮਾਇਆ ਅੰਜਨੀ ਤੋਂ ਉਚਰਿਆ! ਓ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰਰਿਆ । ਓ ਮਾਇਆ-ਓਪਰੇਰਿਆ (Transcerncent and an- tecedent to all acception) ਤੂੰ ਵੇਂ ਆਦਿ-ਜੁਲਾਹਿਆ ! ਓ ਨਿਤ- ਨਵਿਆਂ ਜੁਲਾਹਿਆ, ਤੈਂਡਾ ਧਨ ਧਨ ਓ ਅਦਿਸ਼ਟ-ਤਾਣਾ ! ਹਾਂ ਧਨ ਧਨ ਓ ਤਾਣਾ, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚੋਂ ਇੰਝ ਉਗਲਦਾ ਏ ਜੀਕਣ ਊਰਣ-ਹੀ (Spider) (ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਡੋਰਾ ਹੈ) ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਪਟ-ਤਾਰ ! ਓ 'ਨਾਮ' ਤੈਂਡੀ ਪਟ ਵਰਗੀ ਕੂਲੀ-ਤਾਰ, ਪਟ ਵਰਗੀ ਪਕੀ, ਪਟ ਵਰਗੀ ਸੋਹ ਪਰ ਅਦਿਸ਼ਟ ! ਓ‘ਨਾਮ' ਏ ਵੇਹਨਾ ਊਂ ਤੈਂਡੀਆਂ ਚੌਫਰੀ ਫੈਲੀਆਂ ਪਟ-ਤਾਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤੇ ਦਮਕਦੀਆਂ, ਗਰਜਦੀਆਂ ੧੬੯<noinclude></noinclude> sp5zaanc3ph713kj44ve3335f8wip8v 250 74359 236745 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨਵਾਲਦਾ ਏ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉੜਾ ਐੜਾ ਦਸਨਾ ਏਂ—ਪਰ ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਓਹ ਕੇਹੜਾ ਦਿਨ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਧ ਲਈ ਉਂ ਉਂ ਕਰਨਾ ਵਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਂਡੀ ਰਸਨਾ ਹਿਲਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੜਿੱਠੇ ਡਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨਵਾਲਦਾ ਏ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉੜਾ ਐੜਾ ਦਸਨਾ ਏਂ—ਪਰ ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਓਹ ਕੇਹੜਾ ਦਿਨ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਦੁਧ ਲਈ ਉਂ ਉਂ ਕਰਨਾ ਵਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਂਡੀ ਰਸਨਾ ਹਿਲਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅੜਿੱਠੇ ਡਰ ਨਾਲ ਖਿਚ ਮੈਂਡੇ ਪਾਸ ਲੈ ਆਵਨਾ ਏਂ, ਪਰ ਖੀਰ ਬਣ ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵਨਾ ਏਂ। ਫਿਰ ਰੇੜਾ ਬਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਿੜਦਾ ਏਂ, ਫਿਰ ਸੋਟੀ ਚੁਕ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੋਰ ਕਰਣ ਜਾਵਨਾ ਏਂ, ਫਿਰ ਖੂੰਡੀ ਚੁਕ ਗਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹ ਸੇਹਰਾ ਪਾਵਨਾ ਏਂ ਪਰ ਮੈਂਡੇ ਨਾਲ ਲਾੜੀ ਬਣ ਕਾਮ-ਕਲੋਲ ਕਰਨਾ ਏਂ—ਪਰ ਓਇ ਵੰਡਿਆ ਬਹੁ-ਰੂਪੀਆ ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਙ ‘ਪਿਤਾ’ ਚਾ ਬਣਾਣਾ ਵੇਂ......ਹਾਂ, ਹਾਂ ਇਸ ਪੰਘੂੜੇ ਨੂੰ ਪਿਤ“, ਵਡਾ, ਵਡ- ਵਡਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੈਂਡੇ ਵਰਗਾ......ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਵਰਗਾ ਓਇ ਲਾਡ ਲਡਊਆ !.....ਮੈਂ ਨੱਢਾ, ਫਿਰ ਬੁੱਢਾ ! ਮੈਂ ਪੁਤ, ਫਿਰ ਪਿਤਾ !.....ਪਰ ਹਾਏ ਅਗਿਆਨ ਡੱਬਾ। ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਪਹਿਚਾਣਦਾ ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਪਵਣ ਵਾਂਗ, ਤੈਂਡੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਫੇਫੜੇ ਲੈਂਦਾ, ਪਰ ਓ ਅਡਿੱਠ ਪਵਨੇ, ਤੈਨੂੰ ਨ ਸਿਆਣਦਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਚੌਰਾਸੀ ਚਕਰ ਝੂਟਦਾ । ..ਫਿਰ ਉਡਣ ਖਟੋਲੇ ' ਤੇ ਕਦੀ ਫ਼ਰਸ਼ .....ਓਇ ਸਭ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦਾ ਤੁੰ ਮੈਂਡੇ ਨਾਲ ਹੁਭਨੀਂ ਥਾਈਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਪਹਿਚਾਣਦਾ—ਹਾਂ ਪਰ ਤੂੰ ਅੰਗ ਸੰਗ, ਕਦੇ ਨਾ ਵਿਛੜਦਾ, ਤੈਂਡਾ ਦਿਤਾ ਖਾਂਵਦਾ ! ------ ------ ----- ਪਰ ਓਇ ਬਹੁ ਰੂਪੀਆ ਬਾਬਾ, ਤੈਂਡੀ ਓਹ ਖੇਡ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਊ, ਜਦ ਮੈਂ ਨੱਢਾ ਨਹੀਂ, ਬੁਢਾ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਧਾਰਦਾ, ਜਦ ਤੂੰ ‘ਪਵਣੇ' ਮੈਂਡਾ ਗੁਰੂ ਬਣ ਅਡਿੱਠ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇਨੀਂ ਏਂ, ਜਦ ‘ਪਾਣੀ' ਮੈਂਡਾ ਪਿਤਾ, ਤੇ ਮਾਤਾ ਮੈਂਡੀ ਏ ਵਡੀ ਧਰਤੀ, ਧਰਤ ਮਹੱਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਉ । ਹਾਂ ਜਦ ੧੭੬<noinclude></noinclude> pug4hanbfr3cjeebxeipwzcjynva40g 250 74360 236746 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਾਂ—‘ਕਹਿਣਾ ਕਛੁ ਨਾ ਜਾਇ' ! ਓਇ ਰਸਨੇ ! ਅਲਾ ਨਾ, ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ... ... ਬੈਣ ਅਲਾਉਣ ਥੋਥਰੇ’ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਅਲਾਵਾਂ ਬੰਬੇ ਖੁੱਖੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਅ ਦੇ ਕੌਤਕ ? “ਨਾਨਕ ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਸਾਰ।” ਕਥਨਾ ਕਰੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਾਂ—‘ਕਹਿਣਾ ਕਛੁ ਨਾ ਜਾਇ' ! ਓਇ ਰਸਨੇ ! ਅਲਾ ਨਾ, ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ... ... ਬੈਣ ਅਲਾਉਣ ਥੋਥਰੇ’ ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਅਲਾਵਾਂ ਬੰਬੇ ਖੁੱਖੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਅ ਦੇ ਕੌਤਕ ? “ਨਾਨਕ ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਸਾਰ।” ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਏ ਸਰੁ-ਤਤ ਦਾ ਸੱਚ ! ਪਰ ਏਹ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਉਂ ਓ ਆਪਣ-ਆਪਿਆ ।ਓ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੂੰ ਵਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਧਰੇ ਲੁਕਿਆ ਬੈਠਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪ ਵੇਖਣਾ ਏਂ ਸਭ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਨੂੰ, ਦਹ ਦਿਸਾਂ ਨੂੰ, ਭੂਤ ਭਵਾਮ ਨੂੰ—ਹਾਂ ਹਰ ਕਾਸੇ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਤਾੜਨਾ ਏਂ (ਵੇਖੋ), ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਓਹ ਤੈਂਡੀ ਝੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੈਂਡੀ ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਦ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਲਾ ਫਿਦਦੀ ਹੈ ਤੈਂਡੀ ਹੀ ਭਵਾਈ ਹੋਈ ਹੈ । ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਵਾਚਨਾ ਵੇਂ (ਕਰੈ ਵੀਚਾਰੁ) ਤੇ ਇੰਝ ਨਿਤ ਨਿਤ ਸਾਨੂੰ ਵੇਹਨਾਂ ਏਂ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਤੋਂ, ਇੰਝ ਸਦ ਵੇਖਨਾ ਏਂ ਪਰ ਥਕਦਾ ਨਹੀਂ (ਵੇਖੋ–) Eternal seeing ਇੰਝ ਵਿਚਾਰਨਾ ਏਂ ਨਿਤ ਨਿਤ, ਪਰ ਅਕਦਾ ਨਹੀਂ (ਕਰੇ ਵੀਚਾਰੁ-Eternal Judgement ) ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਤਰੱਕੜ ਰੋਜ਼ ਚੜਿਆ ਏ, ਤੇ ਤੈਂਡੀ ਕਸਵੱਟੀ ਖਿਨ ਖਿਨ ਸਾਨੂੰ ਪਰਖੜੀ—ਕਿਸੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨ, ਅਜੋਕੜੇ, ਕਿਆਮਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ—ਸਗੋਂ ਨਿਤ ਨਿਤ ਓਹ ਤਰੱਕੜ ਸਾਨੂੰ ਤੋਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਸਵੱਟੀ ਲਾਉਂਦਾ ਏ, ਓ ਨਿਤ ਜਾਗਦਿਆਂ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! ੧੮੪<noinclude></noinclude> 88uh456h5umul6fm4z7o3ttj7yuvrsk 250 74361 236747 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿ ਤੈਂਡਾ ਧੜ ਆਖਾਂ ? ਪਰ ਕੀਕਣ ਆਖਾਂ ? ਓਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸਿਰ ਧੜ-ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਕੀਕਣ ਆਖਾਂ ਕੋਟ ! ਓਸ ਦਾ ਪਸਾਰਾ, • ਜੋ ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਏਂ, ਅਸੰਖ ਵਾਰ ਆਖਿਆ ਵੀ ਜੋ ਨਹੀਂ ਅਖਾਂਦਾ, ਓ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿ ਤੈਂਡਾ ਧੜ ਆਖਾਂ ? ਪਰ ਕੀਕਣ ਆਖਾਂ ? ਓਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸਿਰ ਧੜ-ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਕੀਕਣ ਆਖਾਂ ਕੋਟ ! ਓਸ ਦਾ ਪਸਾਰਾ, • ਜੋ ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਏਂ, ਅਸੰਖ ਵਾਰ ਆਖਿਆ ਵੀ ਜੋ ਨਹੀਂ ਅਖਾਂਦਾ, ਓ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ ਤੂੰ ਬਅੰਤ- ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਏਂ ਪਰ ਓ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ, ਤਾਂਡਾ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਰੂਪ ਅਤੀ ਲੁਭਾਵਣਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਏਂ ਨਿਰ-ਅਕਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! 1 ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੂੰ ਏਸ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਕੁਝ ਇੰਞ ਵਸਨਾਵੇਂ ਜੀਕਣ ਮੈਂਡੀ ਜਿੰਦ । ਓ ਆਤਮ ਰਾਮ, ਵਸਨਾ ਵੇਂ ਪਰ ਪਰੇਡਾ, ਪਤਲਾ, ਸੂਖਮ, ਨਿਰਾਹਾਰ, ਨਿਰਬਿਕਾਰ, ਨਿਰਲੇਪ, ਨਿਰੰਜਨ, ਪੂਰਨ, ਪਰੀਪੂਰਨ, ਸਰਬ ਸਾਂਝਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੜ-ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਓਪਰਾ : ਓ ਜਗਤ ਦੀ ਜਿੰਦੇ ! ਓ ਜਗਜੀਵਨ, ਤੂੰ ਜੀਵੇਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕਈ ਜੀਵੇ, ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਤੋਂਡਾ ਓਹ ਰੂਪ ਲੁਭਾਂਵਦਾ ਈ ਜੋ ਵੇ ਜਗ ਜੀਵਨ ! ਓ ਨਿਰਆਕਾਰਾ, ਤੂੰ ਚੰਨਾਂ ਦਾ ਚੰਨ ਏਂ, ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ, ਕੋਟ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਸ਼ਨ ਮਹੇਸ਼ । ਪਰ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਤੈਂਡਾ ਓਹ ਰੂਪ ਭਾਂਵਦਾ ਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੂੰ ਏਂ ਆਦਿ ਅਦਿਤ ( Eternity ) ਕਾਲ ਅਕਾਲ (Timeless tic ) ਓ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖਾ, ਓ ਜਿੰਦ ਜੋਤੇ, ਓ ਰੂਹ ਰੂਹਾਨ, ਓ ਆਤਮਾ-ਸਰਬ ਆਤਮਾ, ਓ ਸੂਖਮਾ, ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਤੈਂਡਾ ਓਹ ਰੂਪ ਲੁਭਾਂਵਦਾ ਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੂੰ ਏਂ ਮਤ ਆਤਮਾ ਸਰਬ ਮਾਲਾ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸੂਤਰ । ਓ ਪ੍ਰਗਟਾ-ਪਰ-ਗੁਪਤਾ ਓ ਓਅੰਕਾਰ ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ- ‘ਆਪਸ ਕਉ ਆਪੇ ਆਦੇਸ દ૧<noinclude></noinclude> hcx7ti1q04ddpu6zgooev6ky3p9izp9 250 74362 236748 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੇ ਸੰਗੀ, ਹੋ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਹੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਭ ਟੇਕ ਹੋ ਗੋਬਿੰਦ, ਹੋ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ, ਜਾਕੈ ਸਦਾ ਬਿਬੇਕ ਹੇ ਅਪਰੰਪਰ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਹਿ ਭੀ ਹੋਵਨਹਾਰ । ਹੇ ਸੰਤਹ ਕੈ ਸਦਾ ਸੰਗਿ, ਨਿਧਾਰਾ ਆਧਾਰ।' " (ਬਾਵਨ ਅਖਰੀ ਮਹਲਾ ੫) ਓ ਸੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੇ ਸੰਗੀ, ਹੋ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਹੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਭ ਟੇਕ ਹੋ ਗੋਬਿੰਦ, ਹੋ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ, ਜਾਕੈ ਸਦਾ ਬਿਬੇਕ ਹੇ ਅਪਰੰਪਰ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਹਿ ਭੀ ਹੋਵਨਹਾਰ । ਹੇ ਸੰਤਹ ਕੈ ਸਦਾ ਸੰਗਿ, ਨਿਧਾਰਾ ਆਧਾਰ।' " (ਬਾਵਨ ਅਖਰੀ ਮਹਲਾ ੫) ਓ ਸੰਗੀਂ ! ਓ ਆੜੀ ! ਓ ਸਖਾ ! ਨਿਮਸਕਾਰ ! ਓ ਗੁਰਦੇਵ ! ਓ ਭੈ ਭੰਜਨ ! *ਤਾਰਕਾ ਮੰਡਲ ਸਦਾ ਨਿਮਸਕਾਰ ! ਪਰ ਹੇ ਬਾਲ-ਸਖਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੈਂਡਾ ਅਜ ਓ ਰੂਪ ਮਨ-ਭਾਂਵਦਾ ਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ । ਮੈਂਡਾ ਸਹੋਦਰਾ-ਨਹੀਂ, ਮੈਂਡਾ ਆਪਾ (My Own self) “ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਨਿਹਾਲਸਾਂ' ਵਾਲਾ 'ਆਪਾ' ਹੋ ਭਾਸਦਾ ਏ। ਓ ਆਪੇ ਦੇ ਆਪਿਆ ! ਆਪਸ ਕਉ ਆਪਹਿ ਆਦੇਸ” । ਤੂੰ ਸਚ ਖੰਡਾਂ ਵਸਨਾ ਏਂ (ਵਸੈ) ਓ ਆਕਾਰ ਰਹਿਤ 'ਆਪਿਆ' (ਨਿਰੰਕਾਰ), ਤੂੰ ਨਢਾ-ਬੇਢੀ ਬਣ, ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਚ ਮੇਖਲੀ ਲਾ, ਤਾਣੀ ਤਣਦਾ ਏਂ (ਕਰਿ ਕਰਿ) ਓ ਆਪਿਆ ਤੂੰ ਫਿਰ ਆਪ ਓਹਨੂੰ ਵੇਹਨਾ ਏਂ ਓ ਰੱਖਿਆ । ਸਚੋ ਸੰਤੋਖੀਆ (ਵੇਖੈ); ਤੇ ਫਿਰ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੋ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਂਦਰ ਨਾਲ ਨਿਹਾਲ ਕਰਨਾ ਏਂ (ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ), ਓ ਆਪਣੇ ਆਪਿਆ ! ਓ ਮੈਂ ਤੌਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਂ ਰਹਿਤ ਆਪਿਆ ! "ਸਚ ਖੰਡ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥” 4. ਓ ਆਦਿ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਿਰੰਕਾਰਾ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਅੰਤ ਹੀਣ *ਤਾਰਕਾ=ਗਿਆਨ । ੧੭੮<noinclude></noinclude> 8gltfqh3lsh1k8k54j2240e4f0zc1vw 250 74363 236749 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਈ ਹੋਈ ਏ । ਓ ਬੇਅੰਤ ਏ ਕਾਲ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਅਕਾਲ ਵਿਚ, ਓਹ ਬੇਅੰਤ (lufinit) ਪਰ ਤੂੰ ਵੇਂ, ਨਿਰ ਅੰਤਰ, ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ (Eternal) ਓ ਕਾਲ-ਦੇਸ਼-ਅੰਤਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਕਾਲ, ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਕਲ ਬੰਨ੍ਹਾਂ “ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਈ ਹੋਈ ਏ । ਓ ਬੇਅੰਤ ਏ ਕਾਲ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਅਕਾਲ ਵਿਚ, ਓਹ ਬੇਅੰਤ (lufinit) ਪਰ ਤੂੰ ਵੇਂ, ਨਿਰ ਅੰਤਰ, ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ (Eternal) ਓ ਕਾਲ-ਦੇਸ਼-ਅੰਤਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਕਾਲ, ਮੈਂ ਕੀਕਣ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਕਲ ਬੰਨ੍ਹਾਂ “ਨਾਨਕ ਕਥਨਾ ਕਰੜਾ ਸਾਰ " ਪਰ ਕਿਉਂ ਏਸ ਸਾਰ, ਏਸ ਤੱਤ-ਸੱਤ, ਏਸ ਸਾਰਵਸਤ, ਗੁੱਝੜੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਓਹ ਈ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ ਗੁੰਝਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਆਪ ਖੁਲ੍ਹਦਾ ਡਿੱਠਾ ਵੇ, ਏਸ ਅੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬਿਅੰਨ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪ ਵੇਂਹਦੀਆਂ ਨੇ । ਓ ਅੱਖੋ ! ਵੇਖਨੀਆਂ ਓ ਉਸ ਭੁਲ ਭੁਲਾਇੜੇ ਦੇ ਵੇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅੱਖ-ਮਟੱਕੇ ਨਾਲ ਦਸਦੀਆਂ ? ਓ ਬੇਅੰਨ ਸੁਣਦੇ ਓ ਓਸ ਰੁਨ ਝੁਝਨੜੇ ਦਾ ਰੁਣ ਝਝਨੜਾ । ਪਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਅਲਾਉਂਦੇ ? ਓ ਰਸਨਾ, ਓ ਜਿਹਵਾ ! ਅੱਲਾ ਨਾ ਓਸ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ—ਹਾਂ ਅੱਲਾਂ ਅੱਲਾ ਓ ਤੋਤਲੀ, ਓ ਥੋਥਰੀ ਰਸਨਾ, ਅੱਲਾ-ਅੱਲਾ-ਅੱਲਾ- “ਜਿਨਿ ਚਾਖਿਆ ਤਿਨਿ ਸਾਦੁ ਆਇਆ, ਬਿਨੁ ਚਾਖੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਾਚਾ 'ਨਾਮੁ' ਹੈ, i" ਕੰਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਹਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਇ ।" (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੩) ੧. ਵੇਖ ਕਾਲ ਅਕਾਲ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ‘ਆਤਮ' ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ । १८३<noinclude></noinclude> ru7hrkdv2t09kiiva5zq9tqsvj4zw6y 250 74364 236750 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਿਵਸ ਰਾਤ ਮੈਂਡੇ ਦੋ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁਜਰਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਛਡ ਵਡੇ ਮਾਪੇ ਜਾ ਢੂੰਢਦਾ ਆਂ। ਓ ਬਹੁਰੂਪੀਆ ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬਾਵਨ ਰੂਪ ਦਸ, ਮੈਂ ਆਖਨਾਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਖਨਾ ਏਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਿਵਸ ਰਾਤ ਮੈਂਡੇ ਦੋ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁਜਰਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਛਡ ਵਡੇ ਮਾਪੇ ਜਾ ਢੂੰਢਦਾ ਆਂ। ਓ ਬਹੁਰੂਪੀਆ ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਬਾਵਨ ਰੂਪ ਦਸ, ਮੈਂ ਆਖਨਾਂ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਖਨਾ ਏਂ ਕਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਛਿਪ ਕੇ ਹੋਰ ਲੱਭ । ਫਿਰ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਮਹੱਤ-ਜਾਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਵਿਚ ਲਭਨਾ ਵਾਂ ਕੋਈ ਅਨੋਖੜਾ ਕਾਰਤਕ, ਨਿਰਖਿੱਟੀ (The Te avenly Pleiades) ਦਾ ਨੂਰ ਪੁਤ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੂਰੋਂ ਨੂਰੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਨ੍ਹ ਛਡਣਾ ਏਂ, 'ਤਾਰਕਾ ਂ (ਅਗਿਆਨ) ਡੈਣ (The Chaos llag) ਦਾ ਕਾਲਾ ਦਿਲ, ਫਿਰ ਵੇਹਨਾ ਈ ਓ ਚਾਨਣਾ, ਜੋ ਦਹ ਦਿਸਾ ਵਿਚ ਏ ਪਸਰਿਆ, ਓ ਮੇਰੇ ਬਾਵਨ ਰਾਇਆ, ਹੁਣ ਚੰਦਰਮਾ, ਪੁੱਨਿਆਂ ਦਾ ‘ਚੰਦ੍ਰਮਾ` ਬਣ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ...... ਓ ਓ ਓ, ਮੈਂ ਲੱਧਾ, ਮੈਂ ਲੱਧਾ, ਮੈਂਡਾ ਚੰਨ, ਮੁੰਡਾ ਲਾਲਣ, ਮੈਂਡਾ ਰਾਂਝਣ, ਮੈਂਡਾ ਬਹੁਰੂਪੀਆ ਬਾਵਨ, ਬਹੁ ਖੇਡਾਂ ਖਿਡਾਵਣ ਵਾਲੜਾ, ਓ ਮੈਂ ਲੱਧਾ, ਮੈਂ ਲੱਧਾ !!! ਪਰ ਤਾਂ ਲਧਾ ਜੇ ਤੂੰ ਆਪ ਵਿਖਾਇਆ, ਮੈਂਡੇ ਪਾਂਧਿਆ, ਓ ਆਦਿ-ਗੁਰੂਆ ! ਓਇ ਤਾਂ ਲੱਧਾ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੇਹਰ ਦੀ ਸਵੱਲੀ ਨਜ਼ਰ, ਮੈਂ ਵਲ ਸੁੱਟੀ ! ਓ ਨਦਰੀ ਨਦਰ ਿ ਨਿਹਾਲ, ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਨਾਂ, ਮੈਂਡੇ ਹਰ ਵੇਸ-ਚੌਰਾਸੜੇ* ਵਿਚ ਤੂੰ ਅੰਗ ਸੰਗ, ਤੂੰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੈਂਡੇ ਅਪੇ ਦਾ ਆਪਾ, ਮੈਂਡੀ ਜੀਭ ਦੀ ਜੀਭ, ਮੈਂਡੀ ਅੱਖ ਦੀ ਅੱਖ, ਮੈਂਡੇ ਕੰਨ ਦਾ ਕੰਨ, ਮੈਂਡੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਬਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ, ਮੈਂਡਾ ਦਿਲ ਦਾ ਧੜਕਦਾ ਲਹੂ, ਮੈਂਡੇ,ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ, ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਪ੍ਰਾਨ ਆਧਾਰ! * ਚੌਰਾਸੀ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ । ੧੭੭<noinclude></noinclude> 0tprkeqa09o7624gh7la35yw0hsj332 250 74365 236751 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਿਤ ਜੁਗ ਜੁਗ ਏਕੋ ਵੇਸ ।" ਧੰਨ ਧੰਨ ! ਓ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ, ਤੂੰ ਹਭ ਕਈ ਨੂੰ ਵੇਖਨਾ ਏਂ ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਉਂ ਵੇਖਦਾ- “ਓਹ ਵੇਖੈ ਓਨਾ ਨਦਰਿ ਨਾ ਆਵੈ ਬਹੁਤਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ।" ਹਾਂ ਇਹ ਵਚਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਨਾਦਿ ਅਨਾਹਿਤ ਜੁਗ ਜੁਗ ਏਕੋ ਵੇਸ ।" ਧੰਨ ਧੰਨ ! ਓ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾ, ਤੂੰ ਹਭ ਕਈ ਨੂੰ ਵੇਖਨਾ ਏਂ ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਉਂ ਵੇਖਦਾ- “ਓਹ ਵੇਖੈ ਓਨਾ ਨਦਰਿ ਨਾ ਆਵੈ ਬਹੁਤਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ।" ਹਾਂ ਇਹ ਵਚਿਤਰ ਲੀਲ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਤਾ ਕੋਈ ਕਰਤਾ, ਕੋਈ ਏਹ, ਕੋਈ ਓਹ, ਕਰਕੇ ਪੂਜਦਾ ਈ । ਓ ਬਹੁ ਰੂਪੀਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਈ ਤੈਂਡਾ ਏਕੰਕਾਰ ਰੂਪ-ਇਕ ਪਰ ਅਕਹਿ ਇਕ—ਫਿਰ ਇਕ ਵੀ ਨਾ, ਸੁੰਨੇ ਸੁੰਨ ਮਨੁੱਨ-ਫੇਰ ਸੁੰਨ ਵੀ ਨਾਂਹ, ਨਿਰਅਕਾਰ, ਨੇਤ ਨੇਤ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ ! έ ਪਰ ਹੋ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਦੀ ਸੂਰਜ ਬਣ ਚੜਦਾ ਏਂ, ਏਸ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ, ਜਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਂਵਦਾ ਏਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੰਟ-ਕੋਟਾਨ ਦੀਵਿਆਂ ਗੌਣਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਬਾਲ ਜਾਨਾ ਏਂ। ਓਹ ਬੇਅੰਤ ਤਾਰੇ ਨ ਗਿਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੌਣਾਂਰ ਭਾਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਨੇ, ਪਰ ਤੈਂਡੇ ਕੋਲੋਂ ਘਟ ਬੇਅੰਤ । ਸੁ ਕੁਝ ਇੰਝ ਹੀ ਭਾਵੇਂ ਏਹ ਕੁਦਰਤ ਤੈਂਡ ਵਾਂਗ ਬਅੰਤ ਦੇ-- “ਜੇ ਕੋ ਕਥੈ ਤਾਂ ਅੰਤੁ ਨ ਅੰਤੁ ਪਰ ਤੈਂਡ ਕੋਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾਂ, ਸਹੰਸਰ ਗੁਣਾਂ, ਅਕਿਹ ਗੁਣਾਂ, ਘਟ ਬਅੰਤ । ਓ ਕੁਦਰਤ ਭਾਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਏ ਪਰ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਬੇਅੰਤ, ਪਰ ਤੂੰ ਵੇਂ ਅਨੰਤ ਓਸ ਸੋਮਨਾਗ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਛ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਈ ੧੮੨<noinclude></noinclude> 87x2m6l4zjar8bd4k2i9aa98jpgn5in 250 74366 236752 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਓ ਅਡਿੱਠ ਪਰ ਸੱਚੀ ਕੱਲ, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਏ, ਜਾਨ ਏ, ਖਿੱਚ ਏ, ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖਿੱਚ (Centripetal) ਜੋ ਹਰ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ‘ਨਾਮ ਨਿਵਾਸੀ ਕਰ ਛਡਦੀ ਹੈ 1 ਦਹ ਦਿਸਾਂ ਵਿਚ ਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਓ ਅਡਿੱਠ ਪਰ ਸੱਚੀ ਕੱਲ, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਏ, ਜਾਨ ਏ, ਖਿੱਚ ਏ, ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖਿੱਚ (Centripetal) ਜੋ ਹਰ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ‘ਨਾਮ ਨਿਵਾਸੀ ਕਰ ਛਡਦੀ ਹੈ 1 ਦਹ ਦਿਸਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕਿਥੇ, ਪਰ ਉਸ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਮੁੱਖ Oriented to Supreme Centre or Self –ਹਾਂ ਬੰਦੀ ਵਾਲੇ ਭਲੜਤ ਰੇ Erratic ਨੂੰ ਬੋਦੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਰਖਦੀ ਏ । ਓ ਸੁੱਨ ਦੀ ਸਚੀਏ ਕਲਾ ! ਤੂੰ ਬਿਜਲੀ ਏਂ ! ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਏਂ ! ਪਰ ਅਣਖੜੀ, ਇਸ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮਾਂ। ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਂ ਓ ਨਿਰਕਾਰ ਕਿਧਰੇ, ਪੜਦੇ ਪਿਛੇ ਪਰ ਤੱਡਾ ਲਾਡਲਾ-ਪਰੀ ਪੂਰਨ-ਪੁਤ (ਨਾਮ) ਨਚਦਾ ਈ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਚ ਮੋਖਲੀ ਲਾਈ, ਤਾਣਾਂ ਬਾਣਾ ਬੁਣਦਾ, ਅਨੋਖੜੇ ਬਾਗ਼ ਤੇ ਫੁਲਕਾਰੀਆਂ ਉਣਦਾ ਤੇ ਵਿਚ ਸਸ, ਸੂਰ ਤੇ ਗੈਣਾਰੇ ਪਾਂਦਾ, ਵਿਚ ਜਤ ਨਦੀਆਂ ਵਗਾਂਦਾ, ਤੇ ਇਕ ਪਾਸੋਂ ਸੂਈ ਮਾਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੋਂ ਕਢਦਾ, ਅਰਸ਼ ਦ੍ਰਸ਼ ਨੂੰ ਤੰਜਦ, ਸੀੜਦਾ, ਸਵਾਰਦਾ .....ਹਾਂ ਏਹੀ ਹੀ ਤੇਰਾਂ ਕਾਰਕੁਨ ਪੁੱਤ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਕਰਮਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਘਾੜਾ ! ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਓਹ ਘੜਦਾ ਏ, ਤੈਂਡੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ, ਤੈਂਡੀ ਹੀ ਸੈਨਤ ਤੈਂਡੀ ਹੀ ਵਿਉਂਤ, ਤੈਂਡੀ ਹੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਜੁਗਤ ਨਾਲ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੰਞਾਣਾ ਬਾਲਕ ਕੀ ਜਾਣੇ-ਏਸ ਵੱਡੇ ਤੋਤੇ ('ਨਾਮ') ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਪੜਾਣਾ ਏਂ । ਓ ਨੇਤ ਨੇਤ ਪਿਤਾ ਤੇ ਹੋਰ *ਨਿਕਿਆਂ ਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ ਪੜਾਣਾ ਵੇਂ। ਓ ਆਦਿ ਗੁਰੂਆ । ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਪੜਾਏ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪੜ੍ਹਾਏ, ਓ ਆਦਿ ਪਾਂਧਿਆ ! ਓ ਪਰਾ-ਪੂਰਬਲੇ ਪਾਂਧੇ, ੲਹ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਮੁਢਲੀ ਮੋਹਰ ਏ, ਤੀਕਣ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂਰਾਨੀ ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰੀ ਜੀਵ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ, ਆਦਿਕ। 924<noinclude></noinclude> pwm1nshdcwlgghlceza30904d8l7q2k 250 74367 236753 2026-09-27T07:24:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਨਾਮ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ The Spirit or the Holy Ghost ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਵਿਚੋਲਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ' ਤੇ ਜੀਵ ਵਿਚ Living Link Between God and man ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਹੈ, ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ।" (ਗੂਜਰੀ ਵਾਰ ਮ: ੩) ਨਿਰੰਕਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਨਾਮ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ The Spirit or the Holy Ghost ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਵਿਚੋਲਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ' ਤੇ ਜੀਵ ਵਿਚ Living Link Between God and man ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਹੈ, ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਕੋਇ ।" (ਗੂਜਰੀ ਵਾਰ ਮ: ੩) ਨਿਰੰਕਾਰ 1 ਨਾਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ੧੯੧<noinclude></noinclude> o7q66zvs0ggxzsxfyx6ofehuo0px45c 250 74368 236754 2026-09-27T07:24:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਏਂ ਵਾਂ ਸਥੂਲ- “ਤੂੰ *ਪੇਡੁ ਸਾਖਾ ਤੋਰੀ ਫੂਲੀ। ਤੂੰ ਸੂਖਮ ਹੋਆ ਅਸਥੂਲੀ॥ ਤੂੰ ਜਲ ਨਿਧਿ ਤੂੰ ** ਫੇਨੁ ਬੁਦਬੁਦਾ, ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਲੀਐ ਜੀਉ ਸੁਭ ਭੀ ਮਣੀਏ ਭੀ ਤੂੰਹੈ, ਗੰਠੀ ਮੇਰੁ ਸਿਰ ਤੂੰ ਹੈ । ਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਏਂ ਵਾਂ ਸਥੂਲ- “ਤੂੰ *ਪੇਡੁ ਸਾਖਾ ਤੋਰੀ ਫੂਲੀ। ਤੂੰ ਸੂਖਮ ਹੋਆ ਅਸਥੂਲੀ॥ ਤੂੰ ਜਲ ਨਿਧਿ ਤੂੰ ** ਫੇਨੁ ਬੁਦਬੁਦਾ, ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਲੀਐ ਜੀਉ ਸੁਭ ਭੀ ਮਣੀਏ ਭੀ ਤੂੰਹੈ, ਗੰਠੀ ਮੇਰੁ ਸਿਰ ਤੂੰ ਹੈ । ਆਦਿ ਅੰਤੁ ਮਧਿ ਪ੍ਰਭ ਸਈ, ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ਦਿਖਾਲੀਐ ਜੀਉ ॥ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਮੁਖਦਾਤਾ, ਨਿਰਬਾਨ ਰਸੀਆ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ॥ ਅਪਣੇ ਕਰਤਬ ਆਪਹਿ ਜਾਣਹਿ, ਆਪੇ ਤੁਧੁ ਸਮਾਲੀਐ ਜੀਉ ॥ ਠਾਕੁਰ ਸੇਵਕੁ ਫੁਨਿ ਆਪੇ, ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਪਰਗਟ ਪ੍ਰਭ ਆਪੇ। ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਦਾ ਗੁਣ ਗਾਵੈਂ, ਇਕ ਭੋਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੀਐ ਜੀਉ ॥ (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਓ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਪੁਰਖਾ, ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ (Perfect being) ਤੂੰ ਏਂ। ਤੇ ਏਹ ਜੋ ਕੁਝ ਏ, ਏਹ ਤੇਰਾ ਈ ਰੂਪ ਏ, ਤੈਂਡਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ, ਓ ਪਰੀਪੂਰਨ ਪੁਰਖਾ, ਕੋਟ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਚੈਂਡੀ ਟਕਸਾਲ ਆਖਾਂ *ਪੇੜ (ਬੂਟਾ) ਆਦਿ, ਬੂਟਾ ਕਲਪਤਰੁ ॥ **ਝੁਗ ਦਾ ਬਣਿਆ ਬੁਲਬੁਲਾ<noinclude></noinclude> 7lc0ywodh57pp5euq0d1o37ckp8wqjp 250 74369 236755 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਂ ਵਿਚ, ਮੈਂਡੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ । ਓ ਜਿੰਦੇ,ਓ ਚੇਤਨ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂਡੋ ਆਤਮ ਰਾਮ ਵਿਜ਼ ਨੇ ਕਲਪਣੇ ਭਖਦੇ ਚੰਗਿਆ- ਰਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੁਗਨੂਆਂ ਵਾਂਗ ਜਗ ਮਗ ਜਗ ਮੰਗ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਓ ਕਲਪਣ ! ਤੋਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ-..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਂ ਵਿਚ, ਮੈਂਡੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ । ਓ ਜਿੰਦੇ,ਓ ਚੇਤਨ ਜਿੰਦੇ, ਤੈਂਡੋ ਆਤਮ ਰਾਮ ਵਿਜ਼ ਨੇ ਕਲਪਣੇ ਭਖਦੇ ਚੰਗਿਆ- ਰਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੁਗਨੂਆਂ ਵਾਂਗ ਜਗ ਮਗ ਜਗ ਮੰਗ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਓ ਕਲਪਣ ! ਤੋਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ-ਓਹਨੇ ਵਗਦੇ, ਵਹਿੰਦਾ, ਜਲਤਰੰਗ ਤੈਂਡੀ ਚੇਤਨੀ ਨਦੀ ਦੇ। ਓ ਮੈਂਡੇ ਮਨਾਂ, ਮੈਂਡੋ ਸੰਕਲਪ ਵਿਕਲਪ ਨੇ ਤੈਂਡੇ ਆਪਣੇਓਹਨੇ ਚੇਤਨ, ਨਾ ਕਿ ਜੜ੍ਹ ! ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਵੇਖ ਨਾ, ਓਹਨਾਂ ਬਗੈਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਏ ਸੁੰਨਾ। ਓ ਬੁਧੀਏ। ਵੇਖ ਨਾ-ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੇਰੀ ਆਤਮ ਧੀ। ਤੂੰ ਵਿਚਾਰਨੀ ਏਂ ਚਿਤਵਣੇ ਤਾੜਦੀ ਏਂ, ਤੈਂਡੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂਡਾ ਉਨਮਨ, ਸੁੱਨਾ ਏ-ਸੋਂ ਕੁਝ ਇੰਝ ਈ, ਓ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! ਓ ਵਿਸ਼ਵ 'ਜਿੰਦੇ, ਤੂੰ ਸੁਨ ਏਂ, ਏਨਾਂ ਚਿਤ ਤਰੰਗਾਂ ਬਿਨਾਂ (Idas), ਹਾਂ ਹਾਂ ਡੰਡੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਨੇ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਾਨ, ਪਰ ਚਿਤ ਤਰੰਗਾਂ (Ideas), ਹਨ ਤੂੰ ਂ ਖੜੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੁੰਨ ਮਸੁੰਨ ਤਾਂ । ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੈਂਡੇ ਚਿਤ ਤਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨੇ ‘ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ । ਤਿਥੈ, ਲੋਅ ਲੋਅ ਆਕਾਰ ।" ਹਾਂ ਤੈਂਡੋ ਉਨਮਨ ਚਿਤਵਣਿਆਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਵੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਜੋ ਕਿ ਤੈਂਡੇ ਬਾਹਰ ਜੀਕਣ: ਮੇਰੇ ਸੁਫਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ, ਨਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬਾਹਰ। ਓ ਏਕਾ ਇਕ ਏਕਕਾਰਾ ! ਤੂੰ ਵੀ ਇਕ ਪਰ ਕਲਪਣਾ ਚਿਤ ਤਰੰਗ, ਵੇਖਦਾ, ਵਾਚਦਾ, ਵਿਗਸਦਾ ਨਿਤ ਨਿਤ ਓ ਚੇਤਨ, 'ਸਫੁਰਨ-ਫੁਰਨਿਆ । ਜਲਤਰੰਗ ਜਿਉ ਜਲਹਿ ਸਮਾਇਆ। ੧. ਸਫਰਨ=ਸਫੁਟ ‘ਨਾਮ' । ੧੮੭<noinclude></noinclude> pthrtwkd64rmypfw2zio7kmgrn7c4z6 250 74370 236756 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਵੇ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਭ ਵਿਸ਼ਵ, ਓ ਕਰਮਨ-ਉਨਮਨ ਕਰਣ ! ਹਾਂ ਉਨਮਨ ਕਰਣ, ਤੈਂਡੇ ਉਨਮਨ ਤੋਂ ਉਠਦੇ ( Projection ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਨੇ ਏਹ ਉਨਮਨੇ ਤਰੰਗ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਨਤ ਪਰ ਫੇਰ ਤੈਂਡੇ ਹੀ ਉਨਮਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੈਂਡੇ ਅੰਦਰ ਵੇ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਭ ਵਿਸ਼ਵ, ਓ ਕਰਮਨ-ਉਨਮਨ ਕਰਣ ! ਹਾਂ ਉਨਮਨ ਕਰਣ, ਤੈਂਡੇ ਉਨਮਨ ਤੋਂ ਉਠਦੇ ( Projection ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਨੇ ਏਹ ਉਨਮਨੇ ਤਰੰਗ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਨਤ ਪਰ ਫੇਰ ਤੈਂਡੇ ਹੀ ਉਨਮਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਚੇਤਨ ਉਨਮਨ ਵਿਚ । ਓ ਮਾਦਾ (Matter) ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਂ ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਚੇਤੰਨ ਤਰੰਗ, ਪਰ ਰਤਾ ਕੁ ਪੁਠਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਵਾਂਗ ਟੰਗਿਆ ਸਿਰ ਹੇਠ, ਪੈਰ ਉਤਾਹਾਂ—ਪਰ ਪੁੱਠਾ ਵੀ ਭਾਸਦਾ ਸੀ ਤਦ ਤਕ ਜਦ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ ਪੁੱਠਾ, ਸੈਕੂ ਵਾਂਗ ਟੰਗਿਆ ਅਰਸ਼ ਵਿਚ। ਪਰ ਓ ਸਚਖੰਡ, ਤੂੰ ਪੁਠੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ । ਓ ਬਦੀ, ਤੂੰ ਕਿਥੇ, ਓ ਸਾਦਾ, ਤੂੰ ਕਿਥੇ, ਓ ਅਸਤ ਤੂੰ ਕਿਥੇ ? ਓ ਨਿਰਮਲ, ਓ ਬਿਮਲ, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਧੰਨ, ਧੰਨ, ਧੰਨ ! ਧਨ, ਧੰਨ, ਧੰਨ, !! ਧੰਨ, ਧੰਨ, ਧੰਨ !!! 1. Bergson's Philosophy, Matter is inverted life current.' ੨. ਇਹ ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਪ੍ਰਾਣਿਕ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਥਿੜਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲਟਕ ਗਿਆਂ- ਹਰਿ ਚੰਦਉਰੀ ਵਾਂਗ ٩٤٥<noinclude></noinclude> r97psm9ky6o90h2hr4rilx7emg1prvl 250 74371 236757 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਿਉ ਜੋਤੀ ਸੰਗ ਜੋਤਿ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਮ ਕਟੇ ਬਹੁੜਿ ਨ ਹੋਈਐ ॥ ਜਉਲਾ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਕਿਵਾੜਾ। ਜੀਉ ॥ (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਓ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਏ ਨਿਰ ਆਕਾਰ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਏਂ “ਲੋਅ ਲੋਅ ਆਕਾਰ' । ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਿਉ ਜੋਤੀ ਸੰਗ ਜੋਤਿ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਮ ਕਟੇ ਬਹੁੜਿ ਨ ਹੋਈਐ ॥ ਜਉਲਾ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਕਿਵਾੜਾ। ਜੀਉ ॥ (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਓ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਏ ਨਿਰ ਆਕਾਰ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਏਂ “ਲੋਅ ਲੋਅ ਆਕਾਰ' । ਹਾਂ ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਲੋਕ, ਸਹੰਸਰ ਲੋਕ, ਕੌਰ ਕੋਟਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਫਣੇ ਨੇ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਉਹ ਹੁਕਮੀ ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਫੁਰਨੇ ਨੇ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਹੀ ਭਾਸਦੇ : ਜਿਵ ਜਿਵ ਹੁਕਮੁ ਤਿਵੈ ਤਿਵ ਕਾਰ।' tne ਪਰ ਓ ਫੁਰਨਿਓਂ, ਓ ਸਫੁਰਨਿਓਂ, ਜੀਕਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਂਡੀ ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ-ਜੜ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨ ਅੰਗ ਹੋ, ਤੀਕਣ ਹੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਏਹ ਉਨਮਨ ਤਰੰਗ (Ideas in supreme self ) ਤੈਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ—ਏਹ ਤੈਂਡੇ ਸੁਚੇਤ ਚੇਤੇ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗ ਨੇ ! ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਂਡਾ ਇਕ ਫੁਰਨਾ ਵਾਂ-ਮੈਂ ਤੋਂ, ਹਭੁ ਕੋਈ--ਏਹ ਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਪੁਰੀ, ਇੰਦਪੁਰੀ, ਵਿਸਨ ਪੂਰੀ-ਕੋਟਾਨ ਕੋਟ ਪੂਰੀਆਂ—ਏਹ ਤੈਂਡੀ ‘ਉਨਮਨ- ਤਰੰਗ ਨੇ—ਚੇਤੰਨ-ਫੁਰਨੇ (Spiritual ideas) ਮੈਂਡੇ ਫੁਰਨਿਆਂ 1. Cf Spinoza : (in Ethics) The human mind has no knowledge of the body and does not know it to exist save through the 'ideas' of the modification whereby the body is affected." 2. Cf. Hallet, It is important to remember that a particular thing is never percieved in isolation, but always in a concrete situation whose organism is central and essential element. ੧੮੮<noinclude></noinclude> adw4xgvn8t5a0aymhhpknm3ks4e8nvn 250 74372 236758 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇ ਝੂਟੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ । ਓਹ ਅਰਸ਼ੀ ਹੂਟੇ, 'ਵਾਹ ਵਾਹ' ‘ਓਇ ਓਇ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਸਮਯਕਾ (5xclamation) ਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।-ਪਰ ਇਸ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕੀਕਣ ਏਹੁ ਨਿਕੀ ਕੌਲੀ ਅਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇ ਝੂਟੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ । ਓਹ ਅਰਸ਼ੀ ਹੂਟੇ, 'ਵਾਹ ਵਾਹ' ‘ਓਇ ਓਇ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਸਮਯਕਾ (5xclamation) ਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।-ਪਰ ਇਸ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕੀਕਣ ਏਹੁ ਨਿਕੀ ਕੌਲੀ ਅਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ‘ਨਾਮ’, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਨਿਤ ਵਾਹ-ਵਾਹ, ਅਨੰਦੀ, ਅਨੰਤੀ, ਅਗੰਮੀ ਸਦ ਝੂਲਦਾ ਅਰਸ਼ੋ ਉਤਰਿਆ ਦੈਵ-ਹਿੰਡੋਲਾ । ਏਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ, ‘ਕਵਾਉ-ਸੱਤਾ' ਹੈ ਜੀਵ ਵਿਚ ਉਮਦੀ- (Immanent Divine Influx) !!! ੧੯੩<noinclude></noinclude> cpwpejcvoljerl2oqa50gaflob6gm10 250 74373 236759 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਦਰ ਠਾਰਵੀਂ ਨਦਰ,-ਨਦਰ-ਓ ਹਸਦਿਆਂ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵਿਗਸਦਿਆ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! ਹਾਂ `ਤੂੰ ਗੁਟਕਨਾ ਵੇਂ, ਹਾਂ ਅਨੰਦ-ਮੰਗਲ ਸਦ ਵਿਗਸਨਾ ਵੇਂ, ਓ ਸਦ-ਵਿਗਸਦ ਦਾਨਿਆਂ, (ਵਿਗਸੈ) ! ਓ ਦਾਨਾ ਬੀਨਾ, ਓ ਗੁਰ, ਓ ਪਿਤਾ, ਓ ਕਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਦਰ ਠਾਰਵੀਂ ਨਦਰ,-ਨਦਰ-ਓ ਹਸਦਿਆਂ ਖੇਡਦਿਆਂ ਵਿਗਸਦਿਆ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! ਹਾਂ `ਤੂੰ ਗੁਟਕਨਾ ਵੇਂ, ਹਾਂ ਅਨੰਦ-ਮੰਗਲ ਸਦ ਵਿਗਸਨਾ ਵੇਂ, ਓ ਸਦ-ਵਿਗਸਦ ਦਾਨਿਆਂ, (ਵਿਗਸੈ) ! ਓ ਦਾਨਾ ਬੀਨਾ, ਓ ਗੁਰ, ਓ ਪਿਤਾ, ਓ ਕਰਣ ਓ ਕਾਰਣ। ' ਓਹ ਅਡੋਲ ਕਦੇ ਡਲੈ ਨਾਹੀਂ।” ਓ ਅਨੰਦੀ–ਤੂੰ ਏ ਸਚਦਾਨੰਦ ! ਤੂੰ ਜਦ ਵੇਖਦਾ ਏਂ ਨਿਤ ਨਿਤ, ਤਾਂ ਏ 'ਸਤ' ਹਾਂ' ਵੇਖਨਾਂ 'ਸਾਚੇ ਦੀ ਸਾਚੀ ਕਾਰ' ! ਤੂੰ ਜਦ ਵੇਖ ਵੇਖ, ਚੱਮਚੱਟ, ਪਲ ਪੜਾ ਆਪਣੇ ਵਤ ਕਰਨਾ ਏਂ; ਤਾਂ ਤੂੰ ਏ ਂ ਅਨੰਦੀ 'ਅਨੰਦ'-ਓ ਸਚਦਾਨੰਦ, ਓ ਸਦੀਵ ਵੇਖ ਿ ਵਿਚਾਰ ਵਿਗਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ, ਤੂੰ ਪੂਰਾ t ਓ ਵਿਗਸੜਿਆ-ਨਿਰੰਕਾਰਾ ! ਤੂੰ ਵੇਹਨਾ ਏਂ ਪਰ ਕਾਹਨੂੰ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਓਥੇ ਅੰਧਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਰਕਾ ਨਹੀਂ, ਅਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਕਾਸਨੂੰ ਵੋਹਨਾ ਏਂ ? ਹਾਂ ਤਾਂ ਵਿਚ ਦੀਦ ਵੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਹਨਾ ਏਂ ਓਹ ਤੈਂਡੇ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ (Subject) ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ (Objeet) ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ—ਏਹ ਗਿਆਨ ਗਿਆਤਾ ਤੇ ਗਯ . ਏਹ ਤੈਂਡੇ ਏਕ ਵਿਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਨੇ । ਓ ਇਕੋ ਇਕ ਏਕੰਕਾਰ ! ਜੀਕਣ ਮੈਂ ਸਫ਼ਨੋ ਵੇਲੇ ਵੱਖਣਾ ਉਂ, ਆਪਣੇ ਈ ਕਲਪਤ ਕਲਪਣੇ, ਤੇ ਓਹ ਮੈਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਸੁ ਕੁਝ ਇੰਝ ਹੀ ਤੈਂਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਤੈਂਡੀ ਕਲਪਣਾ ਵੇ, ਪਰ ਤੈਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ । ਓ ਕਲਪਣਾ, ਓ ਸਚੀਏ ਕਲਪਣਾ ! ਤੂੰ ਮੈਂ ੧੮੬<noinclude></noinclude> 9mvr38yu8ve2860mkdiy313aqx12lp1 250 74374 236760 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਚ-ਵਿਚੋਲੜੇ ਨਾਮ !!! ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ......... ਵਾਹ ਵਾਹ......ਵਾਹ ਵਾਹ...... ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ.....ਵਾ ਦਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ! ਸਚ ਖੰਡ ਵਸਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੇ ਮਾਤ ਲੋਕ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਚ-ਵਿਚੋਲੜੇ ਨਾਮ !!! ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ......... ਵਾਹ ਵਾਹ......ਵਾਹ ਵਾਹ...... ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ.....ਵਾ ਦਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ! ਸਚ ਖੰਡ ਵਸਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੇ ਮਾਤ ਲੋਕ, ਵਡੀਰਣਾ ! ਤੂੰ ਇਥੇ, ਤੂੰ ਔਥੇ, ਅਰਸ਼ ਫ਼ਰਸ਼ ਦੀ ਗੰਢ ਤੂੰ, ਨਾਦ ਬੇਦ ਦੀ ਗੰਢ ਤੁੰ । ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਦੀ ਗੰਢ ਤੂੰ, ਸ਼ਰਮ ਧਰਮ ਦੀ ਗੰਢ ਤੂੰ, ਜੁਗਤ ਮੁਕਤਿ ਦੀ ਗੰਢ ਤੂੰ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੀ ਗੰਢ ਤੂੰ ਏਂ, ਪਹਿਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਆਖਰ, ਤੂੰ ਜੁਗੋ ਜੁਗ ਤੂੰ ਚਹੁਜੁਗੀ । 'ਭੂਤ-ਭਵਾਨ-ਭਵਿਖ, ਤੂੰ ਕਾਲ ਰਹਿਤ ਅਕਾਲ ਸਰੂਪ। ਤੂੰ ਆਦਿ ਮਧਿ ਅੰਤ ਹੀਨ ਬੇਅੰਤ, ਤੂੰ ਜਿਥੇ ਕਿਥੇ, ਤੂੰ ਦਹ-ਦਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰੰਤ-ਅਨੰਤ ! ਤੂੰ ਆਦਿ ਅਨੀਲ ਅਨਾਦ ਿ ਅਨਾਹਦ ! ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਤ, ਸਰਬ ਸਾਂਝਾ ਤੂੰ, ਸਰਬ ਮੈਂ ਤੂੰ, ਅਨੰਦ ਮੈ । ਜਗਨ ਨਾਥ ਤੂੰ, ਜਗਜੀਵਨ ਤੂੰ, ਗਿਰਧਰ ਤੂੰ ਚੌ ਮੁਖੀ ਤੂੰ, ਸਹੰਸਰ ਮੁਖੀ ਤੂੰ, ਅਸ਼ਟ ਭੁਜੀ ਤੂੰ, ਸਹਸਰ ਬਾਹੂ ਅਨੰਤ ਨੈਣੀ ਤੂੰ, ਬੇਅੰਤ ਬੈਣੀ ਤੂੰ, ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਤਾਣ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤੂੰ ! ਚੰਨਾਂ ਦਾ ਚੰਨ ਤੂੰ, ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਤੂੰ, ੧੯੪<noinclude></noinclude> sos3auukoafgg27imj4vm1e815pangn 250 74375 236761 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ Hallowed be Thy Name-the Holyghost 7 ਇਸ ਵਿਚ ਸੋਹਣੇ 'ਨਾਮ' ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੇ । 'ਨਾਮ' ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਬੋ-ਨਾਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਏਹ 'ਨ, ਮ' ਅਖਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕਥਨੀ—ਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਏਹ ਤਾਂ ਉਸ ਪਰੀ ਪੂਰਨ ਸਤਾ ਦਾ ਨਾਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ Hallowed be Thy Name-the Holyghost 7 ਇਸ ਵਿਚ ਸੋਹਣੇ 'ਨਾਮ' ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੇ । 'ਨਾਮ' ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਬੋ-ਨਾਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਏਹ 'ਨ, ਮ' ਅਖਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਕਥਨੀ—ਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਏਹ ਤਾਂ ਉਸ ਪਰੀ ਪੂਰਨ ਸਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਂਗ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਘਟਾਂ ਘਟਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਂਗ ਅਨਹਦ (Infinity ! ਪਹਿਲਾਂ ਏਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਗੁਪਤ, ਪਰ ਜਦ ਘਟ ਵਿਚ ਗਜ਼ ਖਲੋਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਧੁਨੀ ਜਾਂ ‘ਬੀਨ' ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਅਟੁੱਟ ਵਜਦੀ ਹੈ, ਥਰ ਥਰ ਕੰਬਦੀ, ਮਾਖਿਓਂ ਮਿਠੀ, ਅਨੂਠੀ; ਚਾਉ, ਗੁੱਧੀ ! ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪੁੰਜ ਏਹ ਹੈ-- ਕਲ ਮਲ ਹਰਣੀ ‘ਗੰਗਾ' ਏਹ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ ‘ਸੂਰਜ' ਏਹ ਹੈ, ਤੇ ਮੋਇਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵਾਣ ਵਾਲੀ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਔਸ਼ਧੀ' ਏਹ ਹੈ । ਏਹ ਵੇ ਨਵੀਂ ਸਤਾ ਸਿਮਰਣ ਦਵਾਰਾ ਘਟ ਰਿੜਕਿਆ, ਖੀਰ ਸਾਗਰ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਏਸ ਦੇ ਅਗੋਂ ਗੁਣ ਵਾਚਕ ਨਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਬੇਅੰਤ ਨੇ, ਪਰ ਏਹ ਨਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੇ, (੧) ਵਿਚ ਵਿਚੋਲਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜੀਵ ਤੇ ਆਤਮਾ ज‍ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਜੀਂਵਦੀ ਗਢ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸਦੀਵੀਂ ਗੇਂਦ । (੨) ਦੂਜਾ ਇਹ ਬਿਸਮਾਦ-ਜਨਕ ਸਤਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਅਨੰਤ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ-ਨਿਤ (Eternal Now) ੧੯੨ (Infinite) ਦੇ<noinclude></noinclude> itz3sk50pbwhinrf211899g3kol0fbj 250 74376 236762 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਂਗ ਕੱਚੇ ਨਹੀਂ, ਪੱਕੇ ਪੱਕੇ, ਨਹੀਂ ਸਦੀਵੀ-ਕਾਲ ਪੱਕੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਪੱਕ-ਪਰ ਜਦ 'ਖੇਲ ਸੰਕੋਚੇ', ਤੇ ਕਾਲ ਡੋਰੀ ਖਿੱਚ–ਤਾਂ ਨਾਨਕ ‘ਏਕੇ' । ਓ ਏਕ ਏਕ ਰਾਇਆ ! ਤੈਂ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਉਪਾਇਆ ਇਕ ਚਿਤਵਣੇ ਨਾਲ-ਆਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਂਗ ਕੱਚੇ ਨਹੀਂ, ਪੱਕੇ ਪੱਕੇ, ਨਹੀਂ ਸਦੀਵੀ-ਕਾਲ ਪੱਕੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਪੱਕ-ਪਰ ਜਦ 'ਖੇਲ ਸੰਕੋਚੇ', ਤੇ ਕਾਲ ਡੋਰੀ ਖਿੱਚ–ਤਾਂ ਨਾਨਕ ‘ਏਕੇ' । ਓ ਏਕ ਏਕ ਰਾਇਆ ! ਤੈਂ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਉਪਾਇਆ ਇਕ ਚਿਤਵਣੇ ਨਾਲ-ਆਖਾਂ ਅੱਖ ਝਮਕਣੇ ਨਾਲ, ਪਰ ਕੀਕਣ ਆਖਾਂ ! ਤੈਂਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜੇ ਨ ਹੋਈਆਂ। ਓ ਜੀਕਣ ਮਿਥਾਂ ਓ ਅਣ-ਅੰਗੀਆ ਤੈਂਡੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਗ । ਓ ਅਜੂਨੀ, ਕੀਕਣ ਮਿਲਾਂ ਤੌਂਡੀਆਂ ਕੋਈ ਜੂਨਾਂ, ਤੂੰ ਹੋਇਆ ਜੇ ਅਜੂਨਾ—ਚੁਰਾਸੀ ਚਕਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ । ਆਖਾਂ ਅਕਾਲ, ਤੈਂਡਾ ਕਾਲ ਪਸਾਰ-ਉਤਪਤ ਪਰਲੋਂ, ਤੈਂਡੇ ਨੀ ਸੇਜਾ ਦੇ ਕਾਲ ਪਲਸੋਟੇ ਪਰ ਓ ਅਨੰਤਾ, ਤੈਂਡੋ ਵਿਚ ਕੀਰਣ ਕਾਲ-ਕਲਾ, ਓ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਾ ! ਤੂੰ ਕਾਲ ਉਪਰ ਅਕਾਲ ਏਂ, ਅਕਲ ਕਲਾ, ਕਲਪਣਾ ਰਹਿਤ, ਨਿਸਕਲਾ ! ਓ ਤੈਂਡੇ ਉਨਮਨ ਤਰਗ ਤੈਂਡ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਕੀਕਣ ਮੈਂਡੀ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਨਚਿਤ ਮੈਂ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ- ਮੇਰੀ ਸਰਬ ਸਾਂਝੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ! ਓ ਅਗਮ ਅਗਮ ਅਗਮਈ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਤੈਂਡਾ ਤਰਂਗ ਕੀਕਣ ਜਾਣੇ ! ਦੂਸਰ ਹੋਇ ਤਾ ਸੋਝੀ ਪਾਇ।” ਪਰ ਤੂੰ ਵੇਂ ਇਕੋ ਇਕ- ਏਕੰਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸਮਾਇਆ। ਮੈਤੋਂ ਇਹ ਬਾਹਰਲਾ ਜਗਤ ਭਿੰਨ ਭਾਸਦਾ ਏ ( abject ) ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੈਂਡਾ ਮਨ-ਤਰੰਗ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਤੋਂ ਕੌਣ ਬਾਹਰ ਏ, ਓ ਸਰਬ ਵਿਸਥੀਰਣ ਤਰੰਗਾ ! ਸੈਂਡੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਮਨ-ਤਰੰਗ ਜੀਕਣ ਮੈਂਡੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਸੁਤਿਆਂ ਵੱਖ ਭਾਸਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਓ ਪਰੀ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖਾ, ਤੈਂ ਤਾਂ ਵੇ ਕੌਣ ਭਿੰਨ ਏਹ ૧ ਭਾਵ ਇਹ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ ਹੈ—ਪਰ ਓਥੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਇਕ ਹੈ। ੧੮੯<noinclude></noinclude> nd7hqa0as7ud53ek9tgiso082qv8d3r 250 74377 236763 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪਰਖੀਅਨਿ ਸਾਹਿਬ ਕੈ ਦੀਬਾਣਿ।” . ਸੂਹੀ ਵਾਰ ਮ: ੧) ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਜਿਸਦਾ ਦੀਵਾਨ ਅਭੱਗ,ਜਿਸ ਦਾ ਤਰੱਕੜ ਏ ਸਦ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੰਡਾਂ ' ਏ ਚੌ ਕੁੰਟੀ !! ਓ ਨਦਰੀ-ਨਦਰਿ-ਨਿਹਾਲ ! ਤੂੰ ਵੇਖ ਵੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪਰਖੀਅਨਿ ਸਾਹਿਬ ਕੈ ਦੀਬਾਣਿ।” . ਸੂਹੀ ਵਾਰ ਮ: ੧) ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਜਿਸਦਾ ਦੀਵਾਨ ਅਭੱਗ,ਜਿਸ ਦਾ ਤਰੱਕੜ ਏ ਸਦ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਕੁੰਡਾਂ ' ਏ ਚੌ ਕੁੰਟੀ !! ਓ ਨਦਰੀ-ਨਦਰਿ-ਨਿਹਾਲ ! ਤੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਹਸਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਾਣ-ਸਾਡੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ, ਕਚੇਂਜ, ਤੇ ਨੰਗੇਜ ਵੇਖਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਸਾਡੀਆਂ ਕਚਿਆਈਆਂ ?-ਪਰ ਕੀ ਮਾਂ ਪੂੰਗਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਨਹਾਇਆਂ ਸੰਗਦੀ ਏ ?-ਨਹੀਂ ! ਤੀਕਣ ਈ ਓ ਬਾਲਗੁਪਾਲਾ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਕਚੇਂਜ ਨੰਗੇਜ ਤਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੰਗਦਾ—- ਸਗੋਂ ਵਧੇਰਾ ਹਸਨਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਆਪ ਵੱਖ ਕ, ਓ ਲੀਲਾਕਾਰਾ ! ਹਾਂ ਹਸਣਾ ਖੇਡਣਾ, ਲਾਡ ਲਡਾਉਣਾ ਕਦੀ ਨ ਅਕਣਾ, ਚੁੱਮਣਾ ਚਟਣਾ, ਵਿਖਾਣਾ ਸਿਖਾਣਾ ਤੇ ਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਗਲ ਲਾਣਾ, ਏਹ ਤੈਂਡਾ ਵਿਰਦ ਏ ਓ ਆਣ-ਮੰਗਿਆ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆ ! ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ਬਿਰਦ ਏ ਸੂਰਜਾ ਸਭ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਕਰਣਾ, ਇੰਝ ਕਰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੇਚਲ ਨਹੀਂ, ਇੰਝ ਕਰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ---ਓ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ, ਅਡੋਲ ਅਡੋਲ ਗੁਰੂਆਂ ! ਓ ਵਡ ਵਡੇ ਧੋਬੀਆ, ਸਾਡ ਕੂਲ ਮਲ ਧੋਣ ਵਾਲਿਆ ! ਹਾਂ ਤੂੰ ਸੰਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਹਰਹਟ ਦੀ ਮਾਹਲ ਚਲਦੀ ਏ, ਚੌਰਾਸੀ ਚੱਕਰ, ਭ ਤ ਤੈਂਡਾ ਬਲਦ ਚਲਾਂਦਾ ਏ ਓਸ ਗੰੜੂ ਖੂਹ ਨੂੰ, ਤਾਂ ਓਸ ਵਗਦੇ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਉਠਦੀ ਏ ਮੋਹਨੀ-ਧੁਨੀ, ਤੇ ਓ ਰਾਗੀਆ, ਤੂੰ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਹੋਨਾ ਏਂ ਮਸਤ, ਮਸਤ ਅਲ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰਾ, ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੇਖਨਾਂ ਵੇਂ ਨਿਤ ਨਿਤ (ਵੇਖੈ) ਵਿਚਾਰਨਾ ਵੇਂ, ਸਾਨੂੰ ਨਵਾਲਨਾਵੇਂ ਸਵਾਰਨਾ ਨਿਤ ਨਿਤ (ਕਰੈ ਵੀਚਾਰ) ਪਰ ਏਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਂਡੀ ਨਿਹਾਲਵੀਂ ੧੮੫<noinclude></noinclude> k2t3eo468u39vcrrvq9ykaa7hswn85r 250 74378 236764 2026-09-27T07:24:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਨਿਰ ਨਾਮ, ਅਨਾਮ ਏਂ ! ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਨਾਮ ਵਾਲੜਾ ਭਾਵੇਂ ਅਨਾਮ, ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਏਂ, ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸਦ ਜੀਂਵਦਾ 'ਸ਼ਬਦ' । ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ, ਹੁਣ ਪਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰੰਤੂ ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਨਿਰ ਨਾਮ, ਅਨਾਮ ਏਂ ! ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਨਾਮ ਵਾਲੜਾ ਭਾਵੇਂ ਅਨਾਮ, ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਏਂ, ਤੂੰ ਏਂ, ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸਦ ਜੀਂਵਦਾ 'ਸ਼ਬਦ' । ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ, ਹੁਣ ਪਿਆ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ ਤੈਂਡਾ ਸਦ ਵਜਦਾ ਗੜਗਜ਼ ਸ਼ਬਦ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ, ਹੁਣ ਸੁਣਨਾ ਵਾਂ ਤੈਂਡਾ ਨਾਦ-ਅਨਾਦਿ ਰਸਾਦਾ । ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣਦਾ तो ਹੁਣ ਤੈਂਡਾ ਦਲ ਅਟੱਲ ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਬੰਸਰੀ ਸਹੰਸਰੀ ਜਗਤ- ਥੰਮਣੀ। ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਵੀਣਾ-ਨਾਬੀਨਾ, ਜੋ ਅੱਖ ਵੇ ਉਹਲੇ । ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਗਰਜ ਚਿਤ ਚੋਰ, ਮਨ ਮੋਰ ਖਿਡਾਵਦੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੋੜੀਂ ਬੀਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਵਜਦੀ ਜੁਗ ਜੁਗ ਗਜਦੀ । ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਸਤਾਰ, ਅਤਾਰ-ਮਧਮਾ ਤੇ ਪੁਰਾ ਬਾਣੀਆਂ ਅਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਮਨ ਭਾਂਵਦੀਆਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਬਲ ਅਬਲ ਅਡੋਲ ਅਮੋਲ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੜਾ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਹੂਟੇ ਅਹੂਟੇ ਤੈਂ ਪਰੀਆਂ ਚਾਏ ਪੰਘੂੜੜੇ ਵਾਲੜੇ। ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਨਿਰਤਕਾਰੀ, ਪੌਂਟੇ ਬੰਨ ਨਚਦੀ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਿਚਾਲੜੇ। ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਤੜਾਗੀ ਅਨੋਖੇ ਲੰਬਿੰਦਰ ਦਮੋਦਰ ਨਾਲ ਲਟਕਦੀ । ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸਾਰੰਗੀ ਅਨੰਗੀ ਰੰਗ ਰੰਗੇਟੜੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਕੰਨਸੋ (Echo) ਤੈਂਡੀ ਅਰਸ਼ੋਂ ਮੁੜੀ ਸੱਦ ਨਾਦ ਦੀ। ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ - ੧, ਰਸਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ । ੨. ਇਹ ਅਲੰਕਾਰ ਏ, ਭਾਵ ਲਈ ਵੇਖੋ ਸਹੰਸਰ ਨਾਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਅੱਗੇ ੧੯੮<noinclude></noinclude> j7drdsjn0zydrxo3haobq2pug8weeyl 250 74379 236765 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਾਰਤੰਡ ਤੂੰ, ਅਖੰਡ ਮਡੰਲ ਨਾਮ ਤੂੰ ਨਿਰਨਾਮ ਤੂੰ, ‘ਅਨਾਮ' ਓ ਨਮਸਤੰ ਨਿਰਨਾਮੇ, ਓ ਨਮਸਤੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੂੰ, ਨਾਮਾ ਸਿਰ ਤੂੰ.....ਓ ਨਮਸਤੰ ਅਨਾਮੇ, ਸਰਬ ਨਾਮੇ !...ਹਾਂ ਨਮਸਤੰ ਨਮਸਤੰ, ਨਮਸਤੰ ‘ਨਾਮੁ … ਵਾਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਾਰਤੰਡ ਤੂੰ, ਅਖੰਡ ਮਡੰਲ ਨਾਮ ਤੂੰ ਨਿਰਨਾਮ ਤੂੰ, ‘ਅਨਾਮ' ਓ ਨਮਸਤੰ ਨਿਰਨਾਮੇ, ਓ ਨਮਸਤੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੂੰ, ਨਾਮਾ ਸਿਰ ਤੂੰ.....ਓ ਨਮਸਤੰ ਅਨਾਮੇ, ਸਰਬ ਨਾਮੇ !...ਹਾਂ ਨਮਸਤੰ ਨਮਸਤੰ, ਨਮਸਤੰ ‘ਨਾਮੁ … ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮੁ-ਨਾਮੁ'... ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨਾਮੀ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਮਨ, ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਓ ਆਨੁ ਸਾਦੁ ਬਿਸਾਰਿ ਹੋਛੇ ਅਮਰੁ ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਓ।‘’ २ ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਨਾਮ ! (ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ` ਤੈਂਡੀ ਉਪਮਾ ਅਯੁਕਤ ਏ, ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ੲ । ਤੂੰ ਏਂ ਅਉਖਦ ਏਸ ਦੁਖੀਏ ਸੰਸਾਰ ਦੀ । ਤੂੰ ਏਂ ਰਖਣਹਾਰਾ ਏਸ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਦਾ, ਤੂੰ ਏਂ ਪ੍ਰਾਣ ਮਾਣ ਤਾਣ ਤੂੰ ਏਂ--- “ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥ ਤੂੰ ਦਾਰੂ, ਤੂੰ ਰੰਗ ਬਿਦਾਰੂ ! ਤੂੰ ਰਤਨ ਸੂਖਮ ਗੁਝਾ ਰਖਿਆ, ਤੂੰ ਚਾਨਣ ਚਾਨਣ ਸਰਬ ਸਾਮ੍ਹਣੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲਾ, ਤੂੰ ਐਂਡ ਲਾਲਣ ਦੇ ਹਥ ਰਸਾਂ ਦਾ ਰਸ— ਲਾਲ, ਮੈਂਡਾ ਹੀਰਾ, ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ, ਹੀਰਿਆਂ ਸਿਰ ਹੀਰਾ, ਤੂੰ ਮਾਣਕ-ਮੋਤੀ ਅਮੋਲਕ । ਤੂੰ ਹੰਸਾ ਦੀ ਚੰਗ-ਅਰੋਗ ! ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਰਸ ! ਤੂੰ ਮਾਖਿਉਂ ਪੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਣਿਆ, ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਰੰਗ ਮਜੀਠਵਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਰੰਗ ਅਰਗ, ਤੂੰ ਪਰਮਲ ਮੈਂਡੀ ਕਲ ਮਲ ਦਲਣਾ, ਤੂੰ ਪਾਰਜਾਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਲੈ ਆਇਆ, ਬਿੰਦ੍ਰਾ ਬਨ ਵਿਚ- ੧੯੫<noinclude></noinclude> 19w4gx0bmrsmfkhjbvn6n2jhao9tpvm 250 74380 236766 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਠਸਠ ਤੀਰਥ ਤੂੰ, ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਤੂੰ, ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਖਟੀ ਤੂੰ ਸਫਰ ਤੰਮਾ ਤੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਹਣ ਤੂੰ, ਗਰੜ ਸੁਪਰਨ ਤੂੰ, “ਹਿਰਨ- ਗਰਭ ਤੂੰ, ਬੀਆਂ ਦਾ ਬੀਤੰ, ਜੀਆਂ ਦਾ ਜੀ ਤੂੰ, ਜੜ ਹਰੀ ਤੂੰ, ਰੰਗ ਮਜੀਠਾ ਤੂੰ, ਸੁਚੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਠਸਠ ਤੀਰਥ ਤੂੰ, ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਤੂੰ, ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਖਟੀ ਤੂੰ ਸਫਰ ਤੰਮਾ ਤੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਹਣ ਤੂੰ, ਗਰੜ ਸੁਪਰਨ ਤੂੰ, “ਹਿਰਨ- ਗਰਭ ਤੂੰ, ਬੀਆਂ ਦਾ ਬੀਤੰ, ਜੀਆਂ ਦਾ ਜੀ ਤੂੰ, ਜੜ ਹਰੀ ਤੂੰ, ਰੰਗ ਮਜੀਠਾ ਤੂੰ, ਸੁਚੀ ਸਤਸੰਗੀ ਪੀਂਘ ਤੂੰ, । ਮੁਕਤ ਦਾਤਾ ਤੂੰ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਘਾਵਣ ਮਹਾਂਰਸ ਤੂੰ ਸੁਖ-ਸਹਜ ਤੂੰ ! ਸਤ ਸੰਪਤਿ ਤੂੰ ਨਾਦਿ ਬਿਨੰਦ ਤੂੰ, ਸੁੰਦਰ ਤੂ, ਸੋ ਘਰ ਤੂੰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁਤ ਸਤ ਤੂੰ, ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਤੂੰ! ਹਾਂ, 'ਨਾਮ ਰਸ, ਤੈਂਡਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਸਰਬ ਸਾਂਝਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੁਗੋ ਜੁਗੀਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ— ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ, ਵਡਭਾਗੀ ਨਾਵਹਿ ਆਇ ॥ ਓਨ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕੀ ਮਲੁ ਉਤਰੈ, ਨਿਰਮਲ ਨਾਮ ਦ੍ਰਿੜਾਇ। ਜਨ ਨਾਨਕ ਉਤਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਲਿਵਲਾਇ (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੪ ) -------- ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਰਬੋਤਮ ਨਾਮ, ਧੰਨ ਧੰਨ ! ਧੰਨ ਧੰਨ ਓ ਜੀਆਂ ਅੰਦਰ ਜੀਓ-ਸੜਦ' !! ੩, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਧੁਨੀਏ ! ਓ ‘ਨਾਮ', ਓ ਜਾਨ, ਓ ਸਗਲੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ! ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਕਥਾਂ ? ਸਰਗੁਣ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਂ, . ਬਨ ਤਿਨ ਪਰਬਤ ਹੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ੧. ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੰਡਾਂ ਵਾਲਾ। ਮੈਂਡੀ ਜਿੰਦ ਕੇਹੜੇ ਨਾਮ ੨. ਆਦਿ ਦਾ ਅੰਡਾ-ਜਗਤ ਦਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਅੰਡਾ। ਪਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ ਨਾਮ ਦੇ ਏਹ ਸਾਰੇ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ। ੩. ਖਾਸ ਪੁਤ ਕੋਈ ਈਸਾ ਨਹੀਂ, ਸਰਬ ਸਾਂਝੀ ਜਿੰਦ ੧੯੭<noinclude></noinclude> dpp9rog5watz56kgnqm0p7r8s9y928k 250 74381 236767 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਰੀਆਂ-ਭਾਈ ਕੀਕਣ, ਹਾਂ ਹਾਂ ਕੀਕਣ, ਹਾਂ ਕੀਕਣ ? ਏਹ ਹੋਰਾਂ ੲਹ ਪੱਠੀ, ਏਹ ਅੰਦਰੋਂ ਗੰਗਾ ! ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰਵੀਂ ਗੰਗਾ, ਖੀਰ ਸਾਗਰੀ ਗੰਗਾ, ਧਨੱਤਰੀ ਚਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਨਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨ, £. ਓਇ ਮੂੰਹ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਰੀਆਂ-ਭਾਈ ਕੀਕਣ, ਹਾਂ ਹਾਂ ਕੀਕਣ, ਹਾਂ ਕੀਕਣ ? ਏਹ ਹੋਰਾਂ ੲਹ ਪੱਠੀ, ਏਹ ਅੰਦਰੋਂ ਗੰਗਾ ! ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰਵੀਂ ਗੰਗਾ, ਖੀਰ ਸਾਗਰੀ ਗੰਗਾ, ਧਨੱਤਰੀ ਚਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਨਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨ, £. ਓਇ ਮੂੰਹ ਨਿੱਕਾ ਤੇ ਗਲ ਵੱਡੀ ! ਓ ਕਾਨੀ ਨਿੱਕੀ ਤੇ ਗਾਥਾ ਅਮੁੱਕਵੀਂ ! ਓ ਕੌਲੀ ਨਿੱਕੀ ਤੇ ਬੀਰ ਸਾਗਰ ਅਤੁੱਲਵਾਂ । ਓ ਪੀਊ ਦਾਦੇ ਦਾ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਖਜ਼ਾਨਾ । ਓਇ ਕਾਬੂ ਦੇ ਚਾਲੀ ਗੰਜ ਓ ਅਲੀ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਚਾਲੀ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ! ਓ ਅਲਾਦੀਨ ਦਾ ਲੈਂਪ, ਓ ਜਾਦੂ ਬੰਗਾਲੇ ਦੀ ਝੁਰਲੂ ਲਕੜੀ ! ਓ ਦਿਲ ਵਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਚੀਰੀ ਮਾਲ ! ਓ ਚੁਮੁਖੀ ਦੀਵੜਾ ਓ ਧੀਰ ਸਾਗਰ, ਓ ਰਤਨਾਗਰ, ਓ ਰਾਮ ਚੰਦ ਦੀ ਲਸ਼ਟਕਾ, ਓ ਸੀਤਾ ਗਿਰਦ ਸੀਤਲ ਘੇਰਾ । ਓ ਭੀਮਸੈਨ ਦੇ ਉਡਦੇ ਹਾਥੀ, ਓ ਮੇਰ ਸੁਮੇਰ ਓ ਊਸ਼ਾ ਦੀ ਲਾਲੀ, ਓ ਸਤਜੁਗ, ਓ ਨਵਜੁਗ, ਓ ਸਦ ਸੂਰਜ, ਓ ਨਿਤ ਪੂਰਨ ਚੰਨ, ਓ ਦਿਨ ਚੜਿਆ ਚੰਦ। ਓ ਬਾਗ ਅਬਾਂਗ। ਓ ਕਲਮਾ ਅਣ ਆਖਿਆ ! ਓ ਜੀਵਨ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ! ਓ ਨਵ ਜੀਵਨ, ਓ ਮੁਰਦਾ ਜੀਵਾਣਾ, ਓ ਕਬਰ ਖੁਲ੍ਹੀ, ਓ ਆਕਾਸ਼ ਫਾਟਾ, ਓ ਆਕਾਸ਼ ਬਾਣੀ, ਓ ਪਾਰਸ ਪਰਸ, ਓ ਕਾਮਧੇਨ ਅਮੋਲਵੀਂ ਓ ਚਿਤ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ! ਓ ਅਨਪੂਰਨੀ ਅੰਮਾਂ !ਓ ਦਾਨ ਨਿਖੁੱਟਵੀਂ, ਓ ਖੂਹਟਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਰਿਆ । ਓ ਸੂਰਜ ਰਾਤੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ! ਓ ਸੂਰਜ ਨੇੜੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ! ਓ ਅਣਡੁੱਬਾ ਸੂਰਜ ! ਓ ਜ਼ਿੰਦਾ ਪੀਰ, ਖਾਜਾ ਖਿਜ਼ਰ, २०४<noinclude></noinclude> asur8tvq4y630i23vzn4df1cuzyys4u 250 74382 236768 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>**** ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਧੁਨੀ ਗੁਨਗਨ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਵਟਦੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਮਾਖਿਓਂ ਮਿੱਠੀ ਆਸਾ-ਵਰੀ ਸਵਾਰਦੀ ਨਿਤ ਸਵਾਰਦੀ ਆਸ-ਨਿਰਾਸ ਨਿਵਾਜਦੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>**** ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਧੁਨੀ ਗੁਨਗਨ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਵਟਦੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ ਮਾਖਿਓਂ ਮਿੱਠੀ ਆਸਾ-ਵਰੀ ਸਵਾਰਦੀ ਨਿਤ ਸਵਾਰਦੀ ਆਸ-ਨਿਰਾਸ ਨਿਵਾਜਦੀ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡਾ ‘ਕਾਨੜਾ’-ਕੁਲਿਆਨਾ ਮੁਕਤੀ ਜੁਗਤੀ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ! ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੁਣਨਾ ਹਾਂ ਤੈਂਡੀ 'ਟੋਡੀ' ਜੋ ਗੁਡਦੀ ਏ ਗੋਡੀ ਮੈਂਡੀ ! --ਓ ਰਾਗਾਂ ਦੀਏ ਰਾਣੀਏ......! ਓ ! —ਓ ਧੁਨੀਏ --ਸਧੁਨੀਏ... ਓ ਲਲਤ ਬਿਲਾਵਲੀ..... ਓ ਬਸੰਤ ਸਦ-ਬਸੰਤੀ,ਓ ਸੋਰਠ ਸੋ-ਰਸ ਭੱਜਿਆ… ਓ ਗਾਥਾ ਗਾਈ-ਗੁੰਫੀ ......ਓ ਕਮਲ ਕੁਸਮ ਚੰਪਾ-ਚੁਕੀ ਤਾਨ ਕਲੋਲ ਮਾਰੂ ਮਸਤਓ ਸੂਹੀ ਅਣਛੂਹੀ ਓ ਸਰਬੋਤਮ ਸ੍ਰੀ ਰਾਗਓ ਪ੍ਰਿਥਮ ਰਾਗ ਿਓ ਮਧੁਰ-ਮਧ ਮਾਧਉ-ਓ ਦੇਵ ਗਾਈ ਦੇਵ ਗੰਧਾਰੀ.......ਓ ਗਾਇਤ੍ਰੀ-ਮਾਣੰਤ੍ਰੀ....ਓ ਧੰਨ ਧੰਨੀ ਧਨਾਸਰੀ ....ਓ ਹਿੰਡੋਲ ਹੂਟੇ ਹੂਟਦੀ ਓ ਤਿਲੰਗ-ਲੋਕਵਾਂ-ਓ ਦੀਪਕ ਸੋਮ ਸੀਪਲੜਾ ......ਓ ਗੂਜਰੀ ਅਣਗਾਈ ..ਓ ਆਸਾ ਪ੍ਰਭਾਤਵੀਂ, ਓ ਆਸਾ-ਪੂਰਨ ਆਸਾਵਰੀ, ਓ ਮੇਘ ਮਨ-ਮੋਰ ਨਿਵਾਜਣਾ....... ਮਾਖਿਉ ਮਿੱਠਾ ਮਾਝ, ਓ ਗਉੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਪਉੜੀ,......ਓ ਬਿਹਾਗੜਾ ਸੁਭਾਗੜਾ · ਓ ਵਡ ਵੱਡਾ ਵਡਹੰਸਓ ਜੈਤਸਰੀ ਸੁਰਸਰੀ,ਓ ਬੈਰਾੜੀ ਕਰਨਾਠੀ ..ਰਾਮ ਕਲੀ...ਕੇਸਰ ਮਲੀਓ ਸੀਤਲਤਾ ਪੁੰਜ ਤੁਖਾਰੀ ਓ ਗਡੀਆਂ ਵਾਲੇ ਗੌਂਡ-ਓ ਸੋਦਰੀ ਕੇਦਾਰਾ, ਓ ਨਾਟ ਨਾਟ ਨਟ-ਨਾਰਾਇਣ, ਓ ਭਾਗ ਭਰਿਆ ੧. ਕਲਿਆਣ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਰਾਗਣੀ। ------ ੨, ਸਾਰ ਰਾਗ ਗਿਣਨ ਦਾ ਭਾਂਵ ਹੈ, ਜੋ ਓਹ ‘ਧੁਨੀ' ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਇਨਾਂ ਵਿਚ ਸਰਬ ਸਾੜੀਏ ਮਿਠ-ਮਿੱਠੀ । ੩, ਸੋ ਰਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਰਸ ਨਾਲ ੧੯੯<noinclude></noinclude> t2tuz78s4hmydl7nww5si2xipsse4xm 250 74383 236769 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੁਸਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਏਂ ਮੈਂਡਾ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ, ਮੈਂਡਾ ਅੰਦਰ ਡੁੱਬਾ ਚਿਤ-ਸਾਗਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਪਏ ਨੇ ਨੌ ਰਤਨ, ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਤਨ 1 ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਸਿਰ ਰਤਨ, ਨੌ ਨਿਧੜਾ ‘ਨ ਮ' ਓ ਅਸ਼ਟੰ ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੁਸਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਏਂ ਮੈਂਡਾ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ, ਮੈਂਡਾ ਅੰਦਰ ਡੁੱਬਾ ਚਿਤ-ਸਾਗਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਪਏ ਨੇ ਨੌ ਰਤਨ, ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਤਨ 1 ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਸਿਰ ਰਤਨ, ਨੌ ਨਿਧੜਾ ‘ਨ ਮ' ਓ ਅਸ਼ਟੰ ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਵਨ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂਘਦੇ ਓ, ਆਵੈਂ ਪੀਓ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸੀ ਥੀਓ ! ਪਰ ਭਾਗ ਕੀ ਜਾਣੇ ਮੌਤੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਲ ? ਓ ਅਸੁਰ, ਆਵੇਂ ਪੀਵੇਂ ਓ ਅਨੀਲ ਛੰਨਾ, ਜਿਤੁ ਪੀਤਿਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨੀਲ-ਕੰਨ ਵਿਸ਼ ਭਰਿਆ ਹੋ ਜਾਏ ਰੰਗ-ਅਰੰਗ, ਪਰ ਅਨਾ ਸ਼ੁਕਰਾ ਕੀਕਣ ਵੇਖੇ ਸੁਜਾਖੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ? ਓ ਅਸੁਰ, ਆਵੋ ਪੀਵੇਂ ਓ ਸੁਰਭੀ ਰਸ, ਜਿਤ ਪੀਤਿਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤਿਖਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ! ਪਰ ਸਹੰਸਰ ਬਾਹੂ ਕੀ ਜਾਣੇ । ਇਸ ਕਾਮਧਨ ਦਾ ਮੂਲ ! ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਪੂਰਣ ਦੁਧ ਦੇਂਦੀ ਏ ! ਓ ਅਸੁਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੰਡੇ ਹੀ ਅਡ-ਖੜੋਤੌ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ ਜੋ ਰਸ ਚੂਸਦੇ ਹੋ ਪਰ ਰਸ-ਰਸੀਆ ਨਹੀਂ ਲਭਦੇ । ਜੋ ਮੱਖਣ ਖਾਣ ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਹੋ ਪਰ ਮੱਖਣ ਖਾਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹਿਚ ਣਦੇ... ਓ ਓਨਮਨ, ਓ ਚਿਤ ਸੁਚੇਤ ! ਓ ਖੀਰ ਸਾਗਰ, ਅਜ ਮੈਂ ਰਿੜਕਿਆ ਵੇ, ਹਾਂ ਰਿੜਕਿਆ ਏ ਆਪਣਾ ਆਪ ! ਮਾਧਾਣਾ ਪਰਬਤੁ ਕਰਿ ਨੇਤਰਾ ਬਾਸਕੁ 'ਸਬਦ' ਰਿੜਕਿਓਨ ਚਉਦਹ ਰਤਨ ਨਿਕਾਲਿਅਨੁ ਕਰ ਆਵ ਗਉਣ ਚਿਲਕਿਓਨ। (ਵਾਰ ਸਤਾ ਬਲਵੰਡ) ਓ ਪੁੱਠੀ ਗੰਗਾ ! ਓ ਅੰਦਰੋਂ ਉਠੀ ਗੰਗਾ, ਓ ਹਰਿਓਂ ਰੰਗ ਵਹਾਈਐ ਦੁਨੀਆਈ ਆਖੈ ਕਿਕਿਓਨ' ਹਾਂ ਪੁਛਣ ਸੰਗਤਾਂ ੧, ਹਉਮੈ ਰੂਪੀ ਵਿਸ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪੀਤੀ ਤੇ ਨੀਲ ਕੰਠ ਹੋ ਗਿਆ। ੨. ਦੈਤੇ ਗੁਰੂ (Vensu) २०३<noinclude></noinclude> 8jzzqzt7tkagutqnhsvia0vdy4fi285 250 74384 236770 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" “ਹਰਿਮੰਦਰ ‘ਸਬਦੇ' ਸੋਹਾਣਾ, ਕੰਚਨ ਕੋਟ ਅਪਾਰ ਸਬਦ ਚੀਨਿ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਸਚੈ ਨਾਇ ਪਿਆਰ " (ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮ: ੩) 4. ਵਾਹ ਵਾਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੇ !-- ਦਾ ਓ ਨਾਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਸੈਂ ਤਦ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਗੰਗਾ ਸੈਂ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਸਿਮਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" “ਹਰਿਮੰਦਰ ‘ਸਬਦੇ' ਸੋਹਾਣਾ, ਕੰਚਨ ਕੋਟ ਅਪਾਰ ਸਬਦ ਚੀਨਿ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਸਚੈ ਨਾਇ ਪਿਆਰ " (ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮ: ੩) 4. ਵਾਹ ਵਾਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੇ !-- ਦਾ ਓ ਨਾਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਸੈਂ ਤਦ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਗੰਗਾ ਸੈਂ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਸਿਮਰਣ ਦਾ ਮੇਰ-ਮਧਾਣਾ ਪਾ ਤੇਨੂੰ ਰਿੜਕਿਆ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਓ ਦੇਵਤਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਮੰਦਾਰਾ ਮਧਾਣਾ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ । ਕੀ ਏਸ ਲਈ ਜੋ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਟੁਰਦੀ ਏ !-ਏ ਮੰਦਾਕਨੀ ਨਾਮ ਨਾਦਨੀ ! ਓ ਸਹਿਜ ਪਕੇ ਸੋਂ ਮੀਨਾ' ਹੋਇ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਗੁੜਤੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਹਿਜੇ ਗੁਣ ਰਾਵੀਜੈ ! ਓ ਧਨਵੰਤਰੀ ਤੂੰ ਧੰਨ ਏਂ । ਪਰ ਮੈਂਡਾ ਧੰਨ ਮਨ ਏਂ, ਓ ਅੰਤਰੀਵ ਮਨ । ਧੰਨ ਧਨ ਤੂੰ ਓਨਮਨ ! ਓ ਬਾਸਕ-ਨਾਗ ਕਾਲ (Time) ਸਚ ਤੈਂਡਾ ਨੇਤ੍ਰਯ ਰੱਸਾ ਏ । ਓਹ ਰੱਜਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਮੇ ਨੇ ਸੈਲ ਮਸਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਮਧਵਾ ਰਿੜਕਿਆ ਸੀ ! ਓ ਕਾਲ, ਜੇ ਤੂੰ ਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਏਹ ਸਿਮਰਣ, ਕੀਕਣ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਚਲੇ । ਧੰਨ ਧੰਨ ਓ ਵਸੀ- ਕਾਰਕ, ਬਾਸਕ-ਨਾਗ, ਓ ਕਾਲ, ਪਰ ਅਕਾਲ ਦੀ ਮੁੰਡੀ ਗੰਢ, ਓ ਸੁਹਣਿਆ ਮੇਰੁ ਮਧਾਣਿਆਂ ! " ਓ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਕ ਕਾਲ-ਨੇਤ੍ਰਿਆ ੧. ਇਕ ਪਰਬਤ ਜੋ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉਡ ਕੇ ਨਸ ਗਿਆ। ੨. ਮੰਦਾਗ ਤੇ ਮੰਦਾਂਕਣ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਧਾਤੂ 'ਮੰਦਾ' ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਟਰਨ ਵਾਲੀ show!, ਮੰਦਿਆਗ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਆਰਾਧਣਾ। ੩. ਜਿਸ ਦੇ ਹਥੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਛੰਨਾ ਸੀ। २०२<noinclude></noinclude> mz05cef2au3j5mijewpg5vdc6mlytkc 250 74385 236771 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>“ਪਾਰਜਾਤ ਗੋਪੀ ਲੈ ਆਇਆ ਬਿੰਦ੍ਰਾਬਨ ਮਹਿ ਰੰਗੁ ਕੀਆ ।" ਤੂੰ ਕਲਪਤਰ ਕਲਪਨਾ ਪੂਰਨ, ਸੁਖ ਵਸਬੀਰਣ, ਤੂੰ ਕਾਮਧੇਨ, ਤੂੰ ਲਖਮੀ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ' ਤੂੰ ਸੂਖਮ, ਤੂੰ ਮਾਤਾ ਮੈਂਡੀ, ਤੂੰ ਪਿਤਾ . ਸਭ ਸੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>“ਪਾਰਜਾਤ ਗੋਪੀ ਲੈ ਆਇਆ ਬਿੰਦ੍ਰਾਬਨ ਮਹਿ ਰੰਗੁ ਕੀਆ ।" ਤੂੰ ਕਲਪਤਰ ਕਲਪਨਾ ਪੂਰਨ, ਸੁਖ ਵਸਬੀਰਣ, ਤੂੰ ਕਾਮਧੇਨ, ਤੂੰ ਲਖਮੀ ਚਿੰਤਪੂਰਨੀ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ, ' ਤੂੰ ਸੂਖਮ, ਤੂੰ ਮਾਤਾ ਮੈਂਡੀ, ਤੂੰ ਪਿਤਾ . ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦਾ, ਤੂੰ ਕੰਵਾਰੀ ਕੁਖ, ਤੂੰ ਭੁਖ ਅਭੁਖ ਤੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂੰ ਸਖਾ ! ਤੂੰ ਇਸ਼ਟ ਤੇ ਜਗ ਰੱਖਾ ! ਤੂੰ ਬੇੜਾ ਤੂੰ ਬੋਹਿਥ – ਖੇਵਟ ਭੀ ਤੂੰ ਏਂ ਤੂੰ ਲਾ ਤੂੰ ਟਕ, ਥੰਭਨ ਸਿਰ ਥੰਭ ਵੀ ਤੂੰ ਈ ਏਂ । ਬਿਨ ਥਮ੍ਹਾ ਗਗਨ ਤੂ ਰਹਾਇਆ । ਬਿਨ ਨੀਹਾਂ ਪਰਪੰਚ ' ਤੈਂ ਬੰਨ੍ਹ ਬਹਾਲਿਆ, ਤੂੰ ‘ਕਛ ਬਿੰਦਰਾਚਲ ਹੇਠ, ਸਾਗਰ ਰਿੜਕਣ ! ਤੂੰ ਮਛ ਵਿਚੋਂ ਪਵਨ ਪਾਣੀਆਂ ਪਰਲੋ-ਪਾਰਵਾ, ਓਤ ਪੋਤ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਤੂੰ, ਪਰਲੋ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਵੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਮੇਖਲੀ ! ਤੂੰ ਦਿਲ ਧੜਕਣ ਖੰਡਾਂਦੀ, ਤੂੰ ਨਾੜ ਨਚਦੀ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ, ਅਕਾਸ ਟਿਪਣੀ ਅਗਨੀ ਤੂੰ । ਮੈਂ ਅੰਧਲੇ ਹਥ ਟੋਹਣੀ ਤੂੰ ਭਵਸਾਗਰ ਤਰਣੀ ਤੁਲਹਾ ਤੂੰ, ਸੀਤਲ ਪਵਨ ਏਸ ਬ5 ਵਿਚ ਤੂੰ, ਡੰਡਕ ਬਨ ਦੀ ਪਾਪ ਖੰਡਨ ਤੂੰ, ਪਤਤ ਪਾਵਨ ਤੂੰ, ਭਗਤ ਵਛਲ ਤੂੰ, ਅਘ ਨਾਸਣ ਤੂੰ, ਅਸਧੁਜ ਅਸਕੇਤ ਤੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲ ਤੰ, ਸ੍ਰੀ ਖੰਡਾ ਤੂੰ, ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਤੂ ੧. 'ਨਾਮ ਲਈ ਇਕ ਅਲੰਕਾਰ-ਕੁਛ ਦੀ ਪਿਠ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਮ ਥੰਮਦਾ ਹੈ ਜਗਤ ਤੇ ਪਰਬਤ, ਨਾਕਿ ਕੋਈ ਕਛੂਆ ! ੨. ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਤਣਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਟਲ ੧੯੬ '<noinclude></noinclude> bbuzleo2ot0kt861fjtx5vx0czulm7y 250 74386 236772 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ, ਓ ਭੈਹੀਨ ਭੈਰਉ,ਓ ਤ੍ਰਿਖਾ ਬੁਝਾਵਣੇ ਸਾਰੰਗ ਓ ਅਮਿਓਂ-ਲਦਿਆ ਮਲਾਰ, ਓ ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਿਠ-ਮਿਠੜੀ, ਅਮ ਅਬੇ ਕੋਲੋਂ ਮਿਠੜੀ, ਹਾਂ ਜੈਜਾਵੰਤੀ, ਜੋ ਕਰਦੀ, ਕੇਲ ਕਰਦੀ, ਸੁਖ ਸੋਹਲੜੀ ਗਾਂਵਦੀ.....ਨੀ ਧੁਨੀਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਲੀ ਗਉੜਾ, ਓ ਭੈਹੀਨ ਭੈਰਉ,ਓ ਤ੍ਰਿਖਾ ਬੁਝਾਵਣੇ ਸਾਰੰਗ ਓ ਅਮਿਓਂ-ਲਦਿਆ ਮਲਾਰ, ਓ ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਿਠ-ਮਿਠੜੀ, ਅਮ ਅਬੇ ਕੋਲੋਂ ਮਿਠੜੀ, ਹਾਂ ਜੈਜਾਵੰਤੀ, ਜੋ ਕਰਦੀ, ਕੇਲ ਕਰਦੀ, ਸੁਖ ਸੋਹਲੜੀ ਗਾਂਵਦੀ.....ਨੀ ਧੁਨੀਏਂ, ਨੀ ਧੁਨੀਏ, ਨੀ ਧੁਨੀਏਂ, ! ਓ ਸੁੰਦਰ ਮੁੰਦਰੀਏ...ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਏ ਅਨਾਮ, ਨਿਰਨਾਮ, ਨਾਮਾਂ ਸਿਰ ਨਾਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ’...ਵਾਹਵਾ ਵਾਵਾ ਵਾ “ਜਬ ਕੀ ਉਪਜੀ ਤਬ ਕੀ ਤੈਸੀ " (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੧) ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਤ ਨਵੀਂਏ, ਓਹੀ ਜਹੀਏ, ਊਚਮ ਉਚੀਏ, ਸੁਚਮ ਸੂਚੀਏ, ਅਮਰ ਰਾਗਣੀਏ-ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ- ਮੈਂਡੀ ਨਿਤ ਕਵਾਰੀਏ ਅੰਮਾ ! ਧੰਨ ਧੰਨ ਸੇਨ-ਅੰਗੀ ਹਰ ਪਰੀਏ, ਓ ਸਰਬੋਤਮ ਸੁੰਦਰੀਏ ! ਹਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ !.. ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਗੰਗਾ ! 8. ਓ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢੱਠੀ ਰੰਗਾ, ਜਦ ਤੋੜੀ ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਤਦ ਤੋੜੀ ਮੈਂ ਬਨਬਾਸੀ ਡੰਡਕ ਬਨ ਵਿਚ ਬਨਬਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਓ ਗੁਪਤ ਗੰਗਾ ! ਵਗ ਨਾ, ਵਗ ਨਾ, ਵਗ ਨਾ, ਤੇ ਮੈਂਡੇ ਅਠ ਸਠ ਨਹੀਂ-ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਮਲ ਪਰਹਰ ! ਵਧਾਇਓਂ, ਵਧਾਇਓਂ, ਵਧਾਇਓਂ । ਓਇ ਅਜ ਮੈਂ ਭਗੀਰਥ ਜਿਨ ਗਵਾਚੀ ਗੰਗਾ ਆਂਦੀ । ਓ ਕਲਮਲੇ, ਝੜ ਜਾਓ !..ਓ ਸੱਤੇ ਪੱਤਰ ! ਜਾਗ ਪਵੋ, ਓ ਸਾਗਰ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਪੁਤਰੋ, ਜਾਗੋ ਨਾ, ਜਾਗ २०० ਏਸ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਨੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਜਿਵਾੲ, ਭਾਵ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਗੁਣ ਟੁੰਬ ਜਗਾਏ-ਏਹ ਇਕ ਅਲੰਕਾਰ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 9e2swy49xqczymihuwltpe3lrvxcivm 250 74387 236773 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਯਾਰਵੀਂ ਵਾਲਾ ਓ ਸੌ ਉਪਰ ਇਕੌਤਰ ਸੌਵਾਂ । ਓ ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਅਮੁਕਵੀਂ ਸਾੜ੍ਹੀ, ਓ ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਣਮੁਕ ਕਸੀਦਾ (Perelop's wef) ਓ ਇਕੋ ਇਕ ! ਅਣਗਾਈ ਗਾਇਤੀ ! ਓ ਸਰਬ ਇਕ, ਓ ਨਾਦ ਬਿਨੰਦ ! ਓ ਓ ਅਣ ਵੱਜੋਂ ਵਾਜੇ ! ਓ ਬਾਦਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਯਾਰਵੀਂ ਵਾਲਾ ਓ ਸੌ ਉਪਰ ਇਕੌਤਰ ਸੌਵਾਂ । ਓ ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਅਮੁਕਵੀਂ ਸਾੜ੍ਹੀ, ਓ ਮਾਇਆ ਦਾ ਅਣਮੁਕ ਕਸੀਦਾ (Perelop's wef) ਓ ਇਕੋ ਇਕ ! ਅਣਗਾਈ ਗਾਇਤੀ ! ਓ ਸਰਬ ਇਕ, ਓ ਨਾਦ ਬਿਨੰਦ ! ਓ ਓ ਅਣ ਵੱਜੋਂ ਵਾਜੇ ! ਓ ਬਾਦਲ ਬਿਨ ਘਨਹਰ ਗਾਜੇ ! ਓ ਬੂੰਦ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ! ਓ ਹੰਸ ਚਗ, ਓ-ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਓ ਸੰਦਲ ਬਨ, ਓ ਰਸਭਰੀ ਚੰਦਨ ਵਾੜੀ ! ਓ ਰਾਮ ਬਨ, ਓ ਆਸੁਰ ਸੰਘਾਰਨ ਸ੍ਰੀ, ਓ ਦੀਰਘ ਦਾੜਾ । ਓ ਦੁਰਗਾਹ ! ਓ ਦੇਵ ਰਾਜ (Kingdom of Heaven) € ਗਜ ਰਾਜ ! ਨਰਸਿੰਘ ! ਓ ਨਰਹਰ ਂ ਓ ਪੁਤਸਪੁੱਤ ! ਓ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮਾਰਤੰਡ, ਓ ਨਿਤ ਚੜ੍ਹਦਾ ਚਾਉ, ਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, ਓ ਨਿਜ ਨੈਣਾ ਦੇਵੀ ! ਓ ਨਿਜ ਜਿੰਦਾਂ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ! ਓ ਗਰੁੜ ਬਾਜ ਬਜਾਇਲਾ ਓ ਨਿਤ ਨੰਦਾ ਸ਼ਿਵਾ- ਵਾਹਨ ! ਓ ਢਿਡਲ ਕੁਛ ! ਓ ਨਿਤ ਤਰਦਾ ਮੱਠ ! ਓ ਸਰ ਸੁਰੀ ! ਓ ਅਮਰਾਪੁਰੀ ! ਓ ਬੈਕੁੰਠ ਨਗਰ, ਓ ਬੇਗ਼ਮ ਪੁਰਾ, ਓ ਅਬਚਲ ਨਗਰ ! ਓ ਸੂਤਰ ਸਾਂਝਾਂ, ਓ ਸਰਬ ਘਟਾਂ ਮੈਂ ਤਾਗਾ ! ਓ ਅੰਗੂਠਾ ਅਨੂਠਾ ! ਓ ਅਗਮ ਧਾਮ ! ਓ ਖੰਡ ਅਖੰਡ, ਓ ਸਚਖੰਡ ! ਸਚਖੰਡ !! ਸਚਖੰਡ !!!...... ਓ ਆਵਣ ਵਾਲਿਆ ਮਸੀਹਾ ਤੂੰ ! ਓ ਮਹਿੰਦੀ ਮੀਰ ! ਨਿਤ ਪੀਰ ਤੇ ! ਓ ਨਿਹਕਲੰਕ ਅਵਤਾਰ ਤੂੰ। ਮੈਂਡਾ ਸੂਰਗੀ ਸੁਪਨਾ (Utspia) ਤੂੰ......ਓਹਭ ਮਨ-ਭਾਵਣਾ-ਸੁਫਣਾ ਤੂੰ ਹੀ ! ਓ ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ !!! २०५<noinclude></noinclude> prgnsrqkzy8aa3ut4k5ar1j8piz182y 250 74388 236774 2026-09-27T07:24:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਲਾਲੇ ! ਜਾਗੋ ! ਅਜ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢੱਠੀ ਪਰ ਪਾਤਾਲ ਗਵਾਚੀ ਮੁੜ ਆਈ ਜੇ ! ਹਾਂ ਓ ਦੇਵ-ਭੂਤੀ ਧੁਰੋਂ ਆਈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਈ, ਜਗਤ ਮਾਈ, ਓ ਮੈਂਡੀ ਵਿਧਾਤਾ-ਜਗ-ਧਾਤਰੀ, ਜਗਦੰਬਾ, ਮਿਸ਼ਰੀ ਮਿੱਠੀ ਅੰਮਾਂ ! ਓ ਸੁਰਸ਼ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂਡੇ ਲਾਲੇ ! ਜਾਗੋ ! ਅਜ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢੱਠੀ ਪਰ ਪਾਤਾਲ ਗਵਾਚੀ ਮੁੜ ਆਈ ਜੇ ! ਹਾਂ ਓ ਦੇਵ-ਭੂਤੀ ਧੁਰੋਂ ਆਈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਈ, ਜਗਤ ਮਾਈ, ਓ ਮੈਂਡੀ ਵਿਧਾਤਾ-ਜਗ-ਧਾਤਰੀ, ਜਗਦੰਬਾ, ਮਿਸ਼ਰੀ ਮਿੱਠੀ ਅੰਮਾਂ ! ਓ ਸੁਰਸ਼ਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਗ ਵੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਜੋਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਵਾਹ ਸਾਡੇ ਕਲਮਲ; ਭਾਰ ਅਠਾਰਾਂ, ਦੁਖ ! . ਹਾਂ ਵਗ ਵਗ ਵੇਗਾਂ ਨਾਲ ਓ ਅੰਮਿਓ-ਗੰਗਾ ! ਪਰ ਮੈਂ ਵੇਹਨਾ ਵਾਂ ਤੂੰ ਵਗਨੀ ਏਂ ਹੌਲੇ ਹੌਲ। ਓ ਮੁੰਡਾਕਨੀ- ਸਹਿਜ ਅਲੂਣੀ ...ਹਾਂ ਤੂੰ ਵਗਨੀ ਏਂ ਸਹਿਜ, ਤੇ ਧੋਨੀ ਏਂ ਸਾਡੇ ਕਲਮਲ ਸਹਿਜੇ ੨ ! ਓ ਚਿੰਤਾ ਪੂਰਣੀ । ਜਦ ਦੀ ਤੂੰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਆ ਵੱਸੀਏ ਤਦ ਦਾ ਓਥੇ ਈ ਕੋਈ ਚਾਨਣ, ਕੋਈ ‘ਨੂਰ ਤੁ’ ‘ਕੋਈ ਸੀਤਲ ਚੰਨ-ਪ੍ਰਚੰਡ ! ਓ ਹਰਿ ਸਿਖਰੇ ਤੂੰ ਏਂ ਮੈਂਡੀ ਕਲਗੀ ਤੇ ਜਿਗਾ, ਮੈਂਡੀ ਸਦ-ਸੁੰਦਰ ਮੰਦ-ਪੰਖੜੀ ! ਓ ਕਿਲ ਵਿਖ ਨਾਸਨ ਗੰਗਾ ! ਤੂੰ ਓਸ ਹਰਦਵਾਰ ਨਹੀਂ-ਏਸ ਹਰਦਵਾਰ ਵਿਚ ਵਸਨੀ ਏਂ, ਮੈਂਡੇ ਹਿਰਦੇ ਸਥਲ ਵਿਚ ਪਰ ਓ ਮਾਤਾ ! ‘ ਸਰੋਤਾ' (Tre-Srotah) ਤੂ ਵਸਨਾਂ ਏਂ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਚ ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਅਲ ਵਿਚ । ਓ ਮੰਦਰ ਖੁਲਿਆ ਹਰਿ ! ਧੰਨ ਧੰਨ ਓ ਗੰਗਾ, ਨਾਮ ਨਿਵਾਜਿਆ ਅੰਤਰਗਤਿ ਤੀਰਥ- T ੧. Produced in Heaven ਅਰਸ਼ੋਂ ਆਈ । ੨. ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਟੁਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਵ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਮੈਲ ਸਾਡੀ ਉਤਾਰਦੀ ਹੈ। ੩. Oreo of Shino ਕਲਗੀ ( ੪. ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀਰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੂਰ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਪਹਾੜ ਆਖਦੇ ਨੇ ਜੋ ਮੂਸਾ ਨੇ ਡਿਠਾ। २०१<noinclude></noinclude> gq4rku2dgbrwzcflkogdizglaagx93q 250 74389 236775 2026-09-27T07:24:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਤਿ ਦੇਖ ਭੂਲਾ ਵਿਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥ (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) ਓ ਸੋਨਿਆ ਤੂੰ ਸੂਨਾ ਏਂ, ਤੌਂ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਿਧਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਰਨ ਨਹੀਂ ਭਾਸਦੀ। ਓ ਕਸੁੰਭੇ ਰੰਗੇ ਮੰਨਿਆ ! ਤੂੰ ਭੇ ਵਾਂਗ ਕੱਚਾ ਏਂ। ਓ ਪਾਰਸਾ, ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਤਿ ਦੇਖ ਭੂਲਾ ਵਿਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥ (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧) ਓ ਸੋਨਿਆ ਤੂੰ ਸੂਨਾ ਏਂ, ਤੌਂ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਿਧਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਰਨ ਨਹੀਂ ਭਾਸਦੀ। ਓ ਕਸੁੰਭੇ ਰੰਗੇ ਮੰਨਿਆ ! ਤੂੰ ਭੇ ਵਾਂਗ ਕੱਚਾ ਏਂ। ਓ ਪਾਰਸਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੋਨਾ ਏਂ। ਸੋਨਾ ਘਟਨਾ ਏਂ । ਪਰ ਅਜ ਮੈਂਡ ਗਲ ਲੱਗਾ ਏਂ ਜਿਦਾ-ਸੰਨਾ, ਓਇ ਵਰਦਾ ਸੋਨਾ, ਓਇ ਸੋਲਾਂ ਵੰਨੀ ਬੁਧ ਸੋਨਾ, ਓ ਮਜੀਠੀ ਸੋਨਾ, ਓ ਉਡਦਾ ਸੋਨਾ, ਉਇ ਊਸ਼ਾ ਸੋਨਾ, ਓ ਲਾਲ ਗੁਲ ਲ ਸੋਨਾ, ਓ ਵਗਦਾ ਸੋਨਾ, ਓ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅਨੀਲ ਸਾਗਰ, ਓਇ ਸੰਨੇ ਦਾ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਖਜਾਨਾ, ਨਿਤ ਨਵਾਂ, ਨਿਤ ਨਵੇਲਤਾ-ਨਾਮ, ਨਿਤ ਨਵਾਂਵਦਾ, ਪਾਰਸ ਪਰਸਦਾ, ਅਪਿਉ -ਤੁਪਕੇ-ਵੰਡਦਾ, ਓਇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਨਾਮ, ਕਜਣ ਕਰਦਾ, ਸੁਚੜੇ ਕੁਵਾਉ ਵੰਡਦਾ, ਓਇ ਪਤ ਅਘਾਵਣਾ । ਓਇ ਤੌਂ ਬਿਨ ਨਾਮ, ਕਾਰੂ ਨੇ ਕੰਗਲੇ, ਤੌਂ ਬਿਨ ਨਾਮ- ਕੇਸਰ ਨੇ ਬੇਤਾਜੋ, ਤੌਂ ਬਿਨ ਨਾਮ-ਕਿੰਗ ਜਾਰਜ ਨੇ ਭੇਖਾਰੀ ! ਓਇ ਤੌਂ ਬਿਨ ਨਾਮ-ਸੁਰਨਰ ਨੇ ਲੋਚਦੇ, ਮੁਨਿਜਨ ਨੇ ਤਾਘਦੇ, ਓਇ ਤੋਂ ਬਿਨ ਨਾਮ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਨੇ ਡੋਲਦੇ, ਓਇ ਮੈਂਡ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਦੇ ਤੋਸ਼ੇ,ਓਇ ਹਭ ਕੇਈਂ ਦੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਤੋਸ਼ੇ- ਪਾਇਆ ਲਾਲ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਪਾਇਆ । ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਥੀਆ ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦਿ २ot ਲਾਥੀ ਭੂਖ, ਤ੍ਰਿਸਨ ਲਾਥੀ ਸਮਾਇਆ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਿੰਤਾ ਸਗਲ ਬਿਸਾਰੀ ॥ ਕਰੁ ਮਸਤਕਿ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਧਨਿਓ ਮਨ ਜੀਤੋ ਜਗੁ ਸਾਰੀ । ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਘਾਇ ਰਹ ਰਿਦ ਅੰਤਰ ਡੋਲਨ ਤੋ ਅਬ ਚੂਕੇ<noinclude></noinclude> ocoayqdx1b1kpvcljxdojt2fkcimkjs 250 74390 236776 2026-09-27T07:24:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਖੁਟ ਖਜਾਨਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਆ ਤੋਟਿ ਨਹੀਂ ਰੇ ਮੂਕੇ । ਅਚਰਜੁ ਏਕ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿ ਐਸੀ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ਲਾਹਿ ਪਰਦਾ ਠਾਕਰੁ ਭਰਿਓ ਤਓ ਬਿਸਰੀ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ਕਹਿਓ ਨ ਜਾਈ ਏਹ ਅਚੰਭਿਤ ਸੋ ਜਾਨੋ ਜਿਨਿ ਚਾਖਿਆ ਕਹੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਖੁਟ ਖਜਾਨਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਆ ਤੋਟਿ ਨਹੀਂ ਰੇ ਮੂਕੇ । ਅਚਰਜੁ ਏਕ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਭਾਈ ਗੁਰਿ ਐਸੀ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ਲਾਹਿ ਪਰਦਾ ਠਾਕਰੁ ਭਰਿਓ ਤਓ ਬਿਸਰੀ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ਕਹਿਓ ਨ ਜਾਈ ਏਹ ਅਚੰਭਿਤ ਸੋ ਜਾਨੋ ਜਿਨਿ ਚਾਖਿਆ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਭਈ ਬਿਗਾਸਾ ਗੁਰੁ ਨਿਧਾਨ ਰਿਦੈ ਲੈ ਰੱਖਿਆ ਵਾਹ ਵਾਹ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦਾਤ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਘਾਵਣਾ ਨਾਮ ਵਾਹ ਵਾਹ ਭਾਹਿ ਨ ਜਾਲ ਨਾਮ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਜਲ ਨਹੀਂ ਡਬ ਨਾਮ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਖੁਟ ਖਜਾਨਾ ਨਾਮ- ਲਾਲ ਅਮੋਲਾ : ਲਾਲੋ । ਅਗਹ ਅਤੋਲਾ (ਗਓੜੀ ਮ: ੫) ਨਾਮੋ (ਗਾਓ) (ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਅਨੁਠੜੇ ਨਾਮ, ਓਇ ਟੁਟੀ ਗੰਢਣ ਹਾਰੇ। ਓਇ ਬਾਲਕ ਮੁਖ ਖੀਰ ! ਓਇ ਪਾਵਕ ਬੁਝਾਵਕ । ਓਇ ਰਾਮ ਉਦਕ, ਓਇ ਅਮਿਓ ਸਰੋਵਰ, ਓਇ ਮਿਰਤਕ ਪੜਾ ਸਵਾਰਣ | ਓਇ ਹਲਤੁ ਪਲਤ ਦਾ ਸੰਗੀ ! ਓਇ ਉਲਟਾ ਕਮਲ ! ਓਇ, ਅਮਿਉ ਪਨਿਹਾਰੀ, ਅਠਸਠ ਤੀਰਥ, ਓਇ ਜੰਤ ਜੁਗਤ ਦੀ ਕੁੰਜੀ । ਓਇ ਖੰਭ ਵਿਕਾਂਦੜੇ । ਓਇ ਰਾਜ ਅਬਿਚਲ ! ਓਇ ਸਿਰ ਛਤਰ, ਓਇ ਪਵਨ ਚਰੀ, ਓਇ ਅਡੋਲ ਇੰਦ੍ਰ ਆਸਣ, ਓਇ ਹਮ ਕੁੰਟ ਪਰਬਤ ! ਓਇ ਪਾਰਜਾਤ ! ਓਇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ੧. ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਲੰਕਾਰ ਹਨ ਨਾਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਅਸਚਰਜਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਨੋ ਨਾਮ ਅਕਹਿ ਚੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੰਧਾਂ ਨਚਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ‘ਨਾਮ' ਵਿਚ ਭਜਦੀਆਂ ਅਕਾਲ ਵਲ ਖੜਕਦੀਆਂ ਨੇ । ੨੦੯<noinclude></noinclude> ens4hc7mdris9wn18pra4vwf1qkn6yl 250 74391 236777 2026-09-27T07:24:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਨੂੰ ਆਲਸੀਏ ਉਂਘਲਾਣੇ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ, ਓਇ *ਚੋਰਾਸੀ-ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਉਠਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ ਓ ਮੈਨੂੰ ਕੌੜ ਕੁੰਭਕਰਣੇ ਨੂੰ ਟੁੰਬ ਜਗਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਜਨੁ ਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਨੂੰ ਆਲਸੀਏ ਉਂਘਲਾਣੇ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ, ਓਇ *ਚੋਰਾਸੀ-ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਉਠਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ ਓ ਮੈਨੂੰ ਕੌੜ ਕੁੰਭਕਰਣੇ ਨੂੰ ਟੁੰਬ ਜਗਾਣ ਵਾਲੜਾ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਜਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ਜਾਗਾ' । ਆਲਸੁ ਛੀਜਿ ਗਇਆ ਸਭੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਉ ਮਨੁ ਲਾਗਾ ਤਨ ਤੋਂ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਹ ਜਹ ਪੇਖਉ ਤਹ ਤਹ ਨਾਰਾਇਣ ਸਗਲ ਘਟਾ ਮਹਿ ‘ਤਾਗਾ' ਨਾਮ ਉਦਕੁ ਪੀਵਤ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਆਗ ਸਗਲ ਅਨੁਰਾਗਾ ॥ (ਧਨਾਸਰੀ ਮ: ੫) ਪਰ ਵਾਹ ਨਾਮ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ, ਚੇਂਜ ਮੌਜੀਆ ! 2. ਵਾਹ ਨਾਮ ਸੰਪਤੀ, ਜਦ ਤੂੰ, ਮੈਂਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਏਂ-ਮੈਂ ਕੰਗਲਾ, ਪਿੰਗਲਾ ਤੇ ਨਕਟਾ। ਹੁਣ ਹਾਂ ਧਨੀ, ਕਖ ਦਾ ਬਣਿਆਂ ਲੱਖ, ਓਇ ਸਵਾ ਲੱਖ ! ਓਇ ਰੰਗ ਰੰਗਟੜਾ-ਗੁਰੂ ਦਾ ਬੜਾ ! ਓਇ ਕੁੱਖ ਦਾ ਬਣਿਆ ਲੱਖ, ਅਜ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਜਹਰੀ, ਅੱਜ ਲੱਖਾਂ ਤੋਲਦਾ, ਲੱਖਾਂ ਵੱਟਦਾ, ਓਇ ਪੀਊ ਦਾਦੇ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਖਜ਼ਾਨਾ “ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਵਧਦੋ ਜਾਈ''-- ਵਾਹ ਵਾ ਅਖੁੱਟ ਨਾਮ ! ਓ ਧਰਤੀ, ਤੈਂਡੇ ਲਾਲ ਹੀਰੋ ਸੋਨੇ ਢੂੰਢਣ ਲਈ ਕਈ ਮਹਮੂਦ ਗਜ਼ਨੀ ਤੋਂ ਟੁਰਦੇ ਨੀ.....ਪਰ ਅਜ ਜ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕਰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਿਨ ਓ ਨਾਮ-ਸੰਪਤ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂਓ ਭਾਂਵਦਾ ! २०६ * retu-Faehlike ਏਹ ਵੱਡਾ ਸੋਤਲ ਸੀ।<noinclude></noinclude> suc06iq8gphixwuh90pqrz02ow51nb2 250 74392 236778 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਉ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ, ਮੈ ਕਿਆ ਹੋਸਾ, ਸਭ ਤੁਮਹੀ ਕਲਧਾਰੀ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਧੰਨ ਧੰਨ, ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ। ੧੧, ਧੰਨ ਧੰਨ ਪੈਂਡਾ ਨਾਮ ਵਿਚੋਲਾ---- ਧੰਨ ਧੰਨ ਮੈਂਡਾ ਨਾਮ ਵਿਚਲੜਾ, ਜਿਨ ਇਹ ਰੰਗਣ ਰੰਗਿਆ । " " " 13 11 " " " " 21 "..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਉ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ, ਮੈ ਕਿਆ ਹੋਸਾ, ਸਭ ਤੁਮਹੀ ਕਲਧਾਰੀ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਧੰਨ ਧੰਨ, ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ। ੧੧, ਧੰਨ ਧੰਨ ਪੈਂਡਾ ਨਾਮ ਵਿਚੋਲਾ---- ਧੰਨ ਧੰਨ ਮੈਂਡਾ ਨਾਮ ਵਿਚਲੜਾ, ਜਿਨ ਇਹ ਰੰਗਣ ਰੰਗਿਆ । " " " 13 11 " " " " 21 " " " " " 17 " " " " " .. " "1 ' " " " " " こ = " == : = ," " " " ,, 31 " ,, .. " 11 . " " " " " " " " " " . 11 . 1 ਜਿਠਿ ਇਹ ਟੂਟਾ ਗੰਢਿਆ ਜਿਨ ਕਰੁ ਗਹਿ ਕਢੁ ਲੀਨਾ। ਜਿਨ ਕੀਨੇ ਪਤਿ ਪਵੀਨਾ ਜਿਨ ਸੁਕਾ ਕੀਨਾ ਹਰਿਆ। ਜਿਨ ਸੰਗਲਾ ਕਲ ਮਲ ਝੁਰਿਆ। ਜਿਨ ਦਾਸ ਕੀ ਪੈਜ ਰਾਖੀ। ਜਿਨ ਬਖਸ਼ੀ ਬਿਅੰਨ ਆਖੀ। ਜਿਨ ਅਕਹੂੰ ਪਰਮਲ ਕੀਨਾ। ਜਿਨ ਅਖੂਟ ਦਾਨ ਹੈ ਦੀਨਾ। ਜਿਨ ਪੂਰਨ ਕੀਨੀ ਘਾਲ । ਜਿਨ ਕਟਿਆ ਜਮ-ਜਾਲ ਜਿਨ ਉਲਟਿਆ ਕੀਨੋ ਸਿਧ ਜਿਨ ਦੀਨੀ ਨੌਨਿਧ ਰਿਧ ਸਿਧ ਜਿਨ ਕਾਫੀ ਮੈਂਡੀ ਸਭ ਸੋਚਾ ਜਿਨ ਨਵ ਰੰਗਣ ਹਮ ਪੋਚਾ । ਜਿਨ ਕਾਟੇ ਹਮ ਬਧਨ ਬਾਧੇ। ਜਿਨ ਨਿਪਟਾਏ ਸਭ ਧੰਧਣ ਥਾਂਧੇ । २१४<noinclude></noinclude> 6rin4ivtzlxbho1108erut8d39w0wji 250 74393 236779 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੋ ਧਰਤੀ ਸਭ ਕੰਚਨੁ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਇਆ ਰਾਮ ।" (ਆਸਾ ਮ: ੨) ਓ ਕੰਚਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਖ੍ਰੀਦਦਾ ਏਂ ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਂ ਨਿਜ ਤਪਤ ਨੂੰ ਠਾਰ ਸਕਦਾ ਏਂ ! ਨਹੀਂ ਓ ਕੰਚਨ । ਤੂੰ ਵੇਂ ਜੜ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਚੇਤਨ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੋ ਧਰਤੀ ਸਭ ਕੰਚਨੁ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਅਵਰੁ ਨ ਭਾਇਆ ਰਾਮ ।" (ਆਸਾ ਮ: ੨) ਓ ਕੰਚਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਖ੍ਰੀਦਦਾ ਏਂ ਪਰ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਂ ਨਿਜ ਤਪਤ ਨੂੰ ਠਾਰ ਸਕਦਾ ਏਂ ! ਨਹੀਂ ਓ ਕੰਚਨ । ਤੂੰ ਵੇਂ ਜੜ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਚੇਤਨ ਮਨ ਨੂੰ ਭਰ ਪੁਰ ਸਕਨਾ ਏਂ ? ਓ ਕੰਚਨ, ਤੇ ਡੀ ਭਾ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਲੁਭਾਵੇਂ, ਹੁਣ ਮੈਂਨੂੰ ਮਿਗ-ਜਲੀ (Mirage) ਵਾਂਗਰ ਸਾੜਦੀ ੳ।ਓ ਤਰਸਦੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰਸਾਵਣ ਵਾਲੜੀ ! ਓ ਭੁਖੇ ਦੋ ਮੂੰਹੇਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਵਗਾਣ ਵਾਲੜੀ । ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਬੇਤਰਸ ਭਾ, ਓਏ ਤੈਂਡੀ ਚਿਤ ਲੂਹਣੀ ਭਾ ਓ ਕੰਚਨ ਤੂੰ ਕਚ ਤੋਂ ਵੀ ਖਟਾ ਏਂ ਕਚ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂਡਾ ਮਾਹੀ ਆਪ-ਪਾਰ ਤਾਂ ਦਿਸਨਾਂ ਵੇ, ਪਰ ਓਇ ਤੂੰ ਸਿਥਲ ਸੋਨੇ . (Opaquc Gold; ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਕੌਣ ਕੋਈ ਪਾਰ ਤੁੱਕੇ । ਓ ਕੰਚਨਾ, ਤੂੰ ਕੱਚਾ ਪਾਰਾ ਵੇਂ ਜਿਥੇ ਰੁੜ੍ਹਾਂ ਤਿਥੈ ਸੁਰਮਈ ਲੀਕਾਂ ਪਾਵਣ ਵਾਲੜਾ, ਓਇ ਮੈਂਡੇ ਹਥ ਪੈਰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਕਾਲਾ ਕਰਣ ਵਾਲੜਾ,ਓ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵੰਨੇ, ਹਰਿ ਚੰਦਉਰੀ-ਭਾਹੇ, ਨੀ ਫੱਫੇਕੁਟਨ ਠਗਣੀਏਂ, ਮੈਂ ਤੈਂਡੀ ਸੜੂ-ਭਾ ਤੋਂ ਭਜ ਭੜਥ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਓ ਨਾਮ ਸੀਤਲ ਨਾਮ, ਤੋਂ ਮੈਂਡੀ ਤਪਤ ਨਿਵਾਰੀ, ਓ ਦੁਖ-ਭੋਜਨ ਨਾਮ ! ਓਇ ਰਾਗਾਂ ਸਿਰ ਰਾਗ, ਸ੍ਰੀ ਰਾਗ ਦਾ ਮੈਂਡਾ ਪਹਿਲਾ ਉੜਾ ਇਉਂ ਆਖਦਾ ਏ- “ਮੰਤੀ ਤੇ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤੇ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ । ਕਸਤੂਰੀ ਕੁੰਗੂ ਅਗਰਿ ਚੰਦਨ ਲੀਪ ਆਵੇ ਚਾਉ । ਮਤਿ ਦੇਖ ਭੂਲਾ ਵਿਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ । . ਧਰਤੀ ਤ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਤੀ ਪਲੰਘ ਲਾਲ ਜੜਾਉ ॥ ਮੋਹਣੀ ਮੁਖਮਣੀ ਸੋਹੈ ਕਰੈ ਰੰਗਿ ਪਸਾਉ ॥ २००<noinclude></noinclude> kq82cluwem7cnc7jynsw797ppuag3uv 250 74394 236780 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੈਠਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੋਵਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿਰਸੁ ਭੋਜਨੁ ਖਾਤਾ । ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਮਜਨੁ ਕੀਨੋ ਸਾਧੂ ਧੂਰੀ ਨਾਤਾ ਸਫਲ ਜਨਮੁ ਹਰਿ ਜਨ ਕਾ ਉਪਜਿਆ ਜਿਨਿ ਕੀਨੋ ਸਉਤ ਬਿਧਾਤਾ । ਸਗਲ ਸਮੂਹ ਲੈ ਉਧਰੇ ਨਾਨਕ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਪਛਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੈਠਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੋਵਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿਰਸੁ ਭੋਜਨੁ ਖਾਤਾ । ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਮਜਨੁ ਕੀਨੋ ਸਾਧੂ ਧੂਰੀ ਨਾਤਾ ਸਫਲ ਜਨਮੁ ਹਰਿ ਜਨ ਕਾ ਉਪਜਿਆ ਜਿਨਿ ਕੀਨੋ ਸਉਤ ਬਿਧਾਤਾ । ਸਗਲ ਸਮੂਹ ਲੈ ਉਧਰੇ ਨਾਨਕ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਪਛਾਤਾ (ਦੇਵਗੰਧਾਰੀ ਮ: ੫) ਵਾਹ ਵਾਹ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ-ਨਾਨਕ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡੇ ਵਿਚ ਵਿਚੋਲੜੇ ਨਾਨਕ ! ਵਾਹ ਵਾ ਨਾ-ਅਨਿਕ ਨਾਮ' ਨਾਨਕ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ ਨਾਨਕ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੰਗ ਰਲੀਆਂ ਨਾਨਕ ! ਨਾਨਕ-ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੰਗ ਰਲੀਆ ਨਾਨਕ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ। ਵਿਚ ਵਿਚੋਲੜੇ, ਕੇਲ ਕਰੰਦੇ, ਅੰਤ ਬਿਅੰਤੀ,'ਨਾਮ' ਨਾਨਕ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹਵਾਹੋ ਵਾਹ ਸਦ-ਜੀਂਵਦੇ ਨਾਨਕ !!! ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹਵਾ…ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਸਮੈਈ 'ਨਾਨਕ' ... ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਨਾ ਅਨਿਕ ਨਿਨਾਮ,ਅਨਾਮ, ਨਾਮ, ਨਾਮਿ !!! *** ੨੧੬<noinclude></noinclude> 6ajokqj9zn19c52y0iq86c1qcjqh17c 250 74395 236781 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓਇ ਭੂਸਰੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਪਾਈਆਂ ਥਾਲੈ ਮਾਹਿ ! ਓਇ ਚਹੁ ਜੁਗੀ ਖਾਸਾ। ਓਇ ਅਖੜੀਆਂ ਬਿਅੰਨ ! ਓਇ ਓਇ ਓਇ... ਜਲ ਕੀ ਮਛਲੀ ਚੜ੍ਹੀ ਖਜੂਰ ! ਵਾਹਵਾ ਸੋਜ ਖ਼ੁਦ ਫੈਲਵੀ- ਸਜ ਵਿਛਾਈ ਕੇਤ ਕੂ, ਕੀਆ ਹਭ ਸੀਗਾਰ। ਇਤੀ ਮੰਝਿ ਨ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓਇ ਭੂਸਰੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਪਾਈਆਂ ਥਾਲੈ ਮਾਹਿ ! ਓਇ ਚਹੁ ਜੁਗੀ ਖਾਸਾ। ਓਇ ਅਖੜੀਆਂ ਬਿਅੰਨ ! ਓਇ ਓਇ ਓਇ... ਜਲ ਕੀ ਮਛਲੀ ਚੜ੍ਹੀ ਖਜੂਰ ! ਵਾਹਵਾ ਸੋਜ ਖ਼ੁਦ ਫੈਲਵੀ- ਸਜ ਵਿਛਾਈ ਕੇਤ ਕੂ, ਕੀਆ ਹਭ ਸੀਗਾਰ। ਇਤੀ ਮੰਝਿ ਨ ਸਮਾਵਈ, ਜੋ ਗਲਿ ਪਹਰਾ ਹਾਰ। (ਮਾਰੂ ਮ: ੫ ਡਖਣੇ) ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਵਡਾ ਗਹਿਣਾ, ਤੇ ਐਡੀ ਵਡੀ ਮੈਂਡੀ ਗਰਦਨ, ਨਾ ਉਹ ਮੰਨੇ ਨਾ ਉਹ ਮੁੱਕੇ । ਮੈਨੂੰ ਸਦ ਫੈਲਦਾ ਗਲਿਹਾਰ । ਸਦ ਫਲਦਾ ਗੁਣਹਾਰ । ਸਦ ਫਲਦਾ 'ਨਾਮ' ਪਿਆਰ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀ ਨਿਤ ਨਵੀਏਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪਟੀਏ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਪੂਰਨ ਨਾਮ, ਤੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਤੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਓਇ ਮੈਂਡੀ ਕਾਨੀ ਜਿਥੇ ਸੰਗਨੀ ਉ ਓਥ ਆ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਈਂ ਤੇ ਹੋਰਿਓਂ ਗੰਗ ਵਹਾਈ ਹਾਂ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆ, ਤੇ ਆਪੇ ਗਾ । ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ॥ ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਆਵੈ ਕਾਮੀ ॥ ਰੋਮਿ ਰੋਮਿ ਰਵਿਆ ਹਰੀ ਨਾਮੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੂਰੈ ਕੀਨੋ ਦਾਨੁ ॥ ਨਾਮ ਰਤਨੁ ਮੈਂ ਭੰਡਾਰ । ਅਗਮ ਅਮੋਲਾ ਅਪਰ ਅਪਾਰ। ਰਹਾਉ। ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ਨਿਹਚਲ ਧੁਨੀ। ਨਾਮ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਮਹਿ ਬਨੀ । ਨਾਮ ਹਮਾਰੈ ਪੂਰਾ ਸਾਹੂ । ਨਾਮ ਹਮਾਰੈ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ । ਨਾਮੁ ਹਮਾਰੈ ॥ ਭੋਜਨੁ ਭਾਉ । ਨਾਮ ਹਮਾਰੈ ਮਨ ਕਾ ਸੁਆਉ ॥ ਨਾਮ ਨ ਵਿਸਰੈ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ । ਨਾਮ ਲੇਤ ਅਨਹਦ ਪੂਰੇ ਨਾਦ ... ੧. ਭਾਵ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਝੰਡਾ ਜਾ ਗਡਿਆ, ਏਹ 'ਨਾਮ' ਦਾ ਚੌਜ । ੨੧੧<noinclude></noinclude> hogfrd53kstolv71xc3s2b43nnomft4 250 74396 236782 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾ ਪਰਮ ਅਹਿਲਾਦ । ਓਇ ਧਰੂ ਦਾ ਧੁਰਾ । ਓਇ ਅਬਦਲ ਜੋਤ ! ਓਇ ਜਾਗਦੀ ਜੋਤ, ਓਇ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਤ ! ਓਇ ਹਿਲੀ ਸੈਲ ਪਥਰ ਅਹਿਲਿਆ ! ਓਇ ਕਧਾਂ ਦੌੜਦੀਆਂ ! ਓਇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਮੁੱਖ ਬੂੰਦ, ਓਇ ਸਾਰਿੰਗ ਪਾਣੀ, ਓਇ ਕੰਨਾਂ ਚ ਕੁੰਡਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾ ਪਰਮ ਅਹਿਲਾਦ । ਓਇ ਧਰੂ ਦਾ ਧੁਰਾ । ਓਇ ਅਬਦਲ ਜੋਤ ! ਓਇ ਜਾਗਦੀ ਜੋਤ, ਓਇ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਤ ! ਓਇ ਹਿਲੀ ਸੈਲ ਪਥਰ ਅਹਿਲਿਆ ! ਓਇ ਕਧਾਂ ਦੌੜਦੀਆਂ ! ਓਇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਮੁੱਖ ਬੂੰਦ, ਓਇ ਸਾਰਿੰਗ ਪਾਣੀ, ਓਇ ਕੰਨਾਂ ਚ ਕੁੰਡਲ । ਓਇ ਮਾਧੋ ਮੁਕੰਦ, ਓਇ ਰਾਧਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੰਦਕਾਂ, ਓਇ ਅਨ੍ਹੇ ਹਥ ਟੋਹਣੀ ਓਇ ਪਾਰਖੁ ਹਥ ਪਾਰਸ। ਓਇ ਦੇ ਸੁਕੰਚਨ-ਵੰਨੜੀਆ ! ਓਇ ਕਲਗੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹਥ ਬਾਜ ! ਓਇ ਕਹਿਕਾਫ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮਰਗ ! ਓਇ ਸੋਨ ਚਿੜੀ ! ਓਇ ਸੋਨੋ ਦਾ ਜਥਾ ਅੰਡਾ। ਓਇ ਉਡਦਾ ਹਾਥੀ ਐਰਾਵਤੀ ! ਓਇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁਸ਼ਪ ਬਬਾਨ ! ਓਇ ਅਗਸਤ ਪੀਤਾ ਸਾਗਰ । ਓਇ ਬੈਠਦਾ ਚਲ ! ਓਇ ਕੂੜੁ ਪਾਟੀ ਅਮਿਉ ਬਾਵਲੀ ! ਓਇ ਤੇਜਨ ਰੀ ਚੰਗੇਰੀ ! ਓਇ ਫਿਰਿਆ ਦੇਹੁਰਾ ! ਓ ਸਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਮੁੜ ਆਇਆ ਸਤਿਆਵਾਨ ! ਓ ਅਸਵਿਨਾ ਜਵਾਈ ਸੁਕੰਨਿਆ । ਓ ਡੌਰ ਡਮਕਾਏ ਸ਼ਿਵ, ਓ ਚਤਰ ਭੇਜੇ ਹਥ ਵਜਦਾ ਸਖ। ਓਇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਬੀਨਾ, ਓਇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੰਧਰਵੀ ਵੀਨ ! ਓਇ ਲਛਮਨ ਪਲਾਈ ਸੰਜੀਵਨੀ ਬੂਟੀ ! ਓ ਸਾਂਵਲੋ ਨੰਦ ਲਾਲ ਦੀ ਚਹੁਜੁਗੀ ਬੰਸਰੀ । ਓਇ ਬਾਲੀ ਦਾ ਬਲ, ਓਇ ਬਾਵਨ ਦਾ ਛਲ ! ਓਇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹੀ ਮੁੰਧਾਵਣੀ ! ਓਇ ਸੰਤਨ ਹਥ ਰਖੀ ਕੂੰਜੀ : ਓਇ ਚਾਲ ਮੁਹਾਵੀ ਮਧੁਰਾੜੀ ਬਾਣੀ ! ਓਇ ਮਮੀਹੇ ਸਿਰ ਮਲਿਆ ਤੇਲ ! ਓਇ ਮੋਹੰਮਦ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਜਬਰੇਲ ! ਓਇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸੋਮ ! ਓਇ ਸੈਲ ਪਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਵਣਾ ਮੋਮ ! ਓਇ ਭਵਸਾਗਰ ਤਰਦੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਪੱਥਰ । ਓਇ ਗੁਝੜ ਲਧਮ ਲਾਲ ! ੧. ਇਹ ਨੇ ਤਰਲ ਨਾਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤੰਤਾ, ਖੰਡਖੀਰ, ਨਿਘ, ਠੰਢੀ ਨਿਘ, ਗਰਮ ਬਰਫ਼ ਦਵਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ। ੨੧੦<noinclude></noinclude> sq6129hxhwl4t59f65iqehde6gq52vs 250 74397 236783 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>.. " " 11 " " 17 : == " 17 .. " " " 27 #1 " " " " " 33- " " " " 11 13 " " " 17 " ਜਿਨ ਗਰਭ-ਅਗਨ ਮਹਿ ਉਬਾਰਿਆ ਜਿ – ਮੈਂਡਾ ਤਪਤ ਕੜਾਹਾਂ ਸੀਤਲਾਰਿਆ ਜਿਨ ਕਾਟੀ ਮੈਂਡੀ ਪਗ-ਬੜੀ । ਜਿਨ ਦਾ ਟੁਕੀ ਮੈਂਡੀ ਚੌਰਾਸੀ ਜੇਵੜੀ ਜਿਨ ਅੰਤ ਚੁਕ ਅਨਤ ਵਿਖਾਇਆ ਜਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>.. " " 11 " " 17 : == " 17 .. " " " 27 #1 " " " " " 33- " " " " 11 13 " " " 17 " ਜਿਨ ਗਰਭ-ਅਗਨ ਮਹਿ ਉਬਾਰਿਆ ਜਿ – ਮੈਂਡਾ ਤਪਤ ਕੜਾਹਾਂ ਸੀਤਲਾਰਿਆ ਜਿਨ ਕਾਟੀ ਮੈਂਡੀ ਪਗ-ਬੜੀ । ਜਿਨ ਦਾ ਟੁਕੀ ਮੈਂਡੀ ਚੌਰਾਸੀ ਜੇਵੜੀ ਜਿਨ ਅੰਤ ਚੁਕ ਅਨਤ ਵਿਖਾਇਆ ਜਿਨ ਰਗ ਚਲੂਲਾ ਦਰਸਾਇਆ। ਜਿਨ ਅਠ ਪਹਿਰ ਕੀਤੋਨ ਨਿਹਾਲਸਾ। ਜਿਨ ਪੂਰੀਆਂ ਮੈਂਡੀਆਂ ਹਭ ਲਾਲਸਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਵਿਚ ਵਿਚੋਲਾ। .. " 15 17. " " 17 " " 11 " " " " ਨਾਮ ਅਮੋਲਾ ॥ ਅਪਿਓ ਅੱਗ ਬਗਲਾ। ਅਨੰਤੀ ਹਿੰਡੋਲਾ। ਮਸਕ ਝਕੱਲਾ । ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਝੋਲਾ । ਅਗਹ ਅਗਹਅਤੋਲਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਮੌਲਾ 1 ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੰਗ ਰੰਗਿਆ ਢੋਲਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ-ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਮੈਂਡਾ ਚੋਲਾ।... ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਮਸਤੀ ਮਸਤੀ ! ਨਾਮ ਖੁਮਾਰੀ ਮਤੀ ! ਸਦ ਸਵਾਈ ਮਸਤੀ । ਮਸਤੁਲ ਮਸਤੀ !! . ਖੇੜਾ ਖੇੜਾ !! ਖੇੜਾ !! ਰਾਮ ਰਸਾਇਣ ਨਾਤਾ ! ਰਾਮ ਰਸਾਇਣ ਮਾਤਾ !-- ਤੇਰਾ ਜਨੁ ਰਾਮ ਰਸਾਇਣ ਮਾਤਾ। ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸਾ-ਨਿਧਿ ਜਾ ਕਉ ਉਪਜੀ, ਛੋਡਿ ਨ ਕਤਹੂ ਜਾਤਾ । ਰਹਾਉ । ੨੧੫<noinclude></noinclude> nr2zxfe6cjzweqw7sq6981q2tlilei4 250 74398 236784 2026-09-27T07:24:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ' ‘ਨਾਮੀ' ਭੇਦ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਭੇਦ-ਅਭੇਦ ! ਜੰਤ ! ਆਤਮਾ ! ਬ੍ਰਹਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮੀ " ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' == 23 " 13 " " " " The self! Nam-washed-self ਆਤਮਾ ਜੋਤ ਸਰੂਪੀ ! ਪਰਮਾਤਮਾ ! ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਤੈਂਡਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ' ‘ਨਾਮੀ' ਭੇਦ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਭੇਦ-ਅਭੇਦ ! ਜੰਤ ! ਆਤਮਾ ! ਬ੍ਰਹਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮੀ " ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' == 23 " 13 " " " " The self! Nam-washed-self ਆਤਮਾ ਜੋਤ ਸਰੂਪੀ ! ਪਰਮਾਤਮਾ ! ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਤੈਂਡਾ ਪਿਤਾ ! ਤੈਂਡਾ ਕਰਤਾ ! ਤੈਂਡਾ ਮਾਲਕ ! '' ਤੈਂਡਾ ਖਾਲਕ ! " " " 37 " " " 11 ਤੈਂਡਾ ਪ੍ਰਿਤ ਪਾਲਕ ! ਆਤਮ-ਰਾਮ ! The Universal-self The Spirit ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਨਾਮੀ ਭੇਦ (Mystery) ! ਓ ‘ਨਾਮ', ਤੈਂ ਵਿਚ ਤੇ ‘ਨਾਮੀ' ਵਿਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਏ, ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਵੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਵੇਖੈ ਓਹ ਚੰਨ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡ ਪਾਵਣ ਵਾਲੜਾ, ਵਧਣ ਘਟਣ ਵਾਲਾ, 'ਚੰਨ' ਆਖਿਆਂ ਚੰਨ ਦੇ 20<noinclude></noinclude> gz9tp1lp8e2wlk1gmqcdq8w6t1257sf 250 74399 236785 2026-09-27T07:25:00Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਨਾਮ ਤੇ ‘ਨਾਮੀ ਦੀ ਭੇਦ ਅਭੇਦਤਾ Celestial Wedding Eternal Hide & Seek at, Lastover! ਵਾਹਿਗਰ ਦਾ 'ਨਾਮ'-ਬੇਅੰਤ ਕਵਾਉ ਸੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਏਹ 'ਨਾਮੀ ਵਾਹਿਗਰੂ ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤਾਂ ਗੁਣ ਨਿਧ ਭਰਪੂਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਨਾਮ ਤੇ ‘ਨਾਮੀ ਦੀ ਭੇਦ ਅਭੇਦਤਾ Celestial Wedding Eternal Hide & Seek at, Lastover! ਵਾਹਿਗਰ ਦਾ 'ਨਾਮ'-ਬੇਅੰਤ ਕਵਾਉ ਸੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਏਹ 'ਨਾਮੀ ਵਾਹਿਗਰੂ ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤਾਂ ਗੁਣ ਨਿਧ ਭਰਪੂਰ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਰਫ ਅਨੰਤੀ-ਮੌਜ (Irfinite Holy Ghost) ਹੈ । ਪਰ ਜੀਕਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਭਿੰਨ ਹੈ ਤੀਕਣ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਏਹ ਅਨੰਤੀ ਨਾਮ ਵੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਰਤਾਕੁ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਣ ਨਿਧ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ 'ਕੁੰਜੀ' ਵੀ ਏਹ ‘ਨਾਮ' ਹੈ।-ਇਸ ਦੀ ਲਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਨੰਤੀ ਦੇ ਅਨੰਤ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਕੀ ਕੀ ਹੈ। . 'ਨਿਰੰਕਾਰ' ਵਿਚ 'ਨਾਮ' ਯਾ ‘ਕਵਾਉ ਸਤਾ' ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਥੇ ਉਤਪਤ-ਪਰਲੋ ਨਹੀਂ, ਤੇ ‘ਨਾਮ' ਓਹ ਕਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪਤ-ਪਰਲੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ !-ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਏਹ ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਪਰ ਅਲੋਪ, ਅੰਦਰ ਕਿਧਰੇ 'ਗੁਪਤ' ਹੈ, ਜਦ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਚੇਸ਼ਟਾ (ਖਾਹਸ਼) ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੇਅੰਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣਦੇ ਹਨ-ਬਣਦੋ ਤੇ ਖੁਰਦੇ, ਫੇਰ ਬਣਦੇ ਤੇ ਨਿਤ ਨਿਤ ਬਣਦੇ ਨੇ । ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਬੇਅੰਤ ਕਾਰਕ (Agent) २१<noinclude></noinclude> gxt6199n8poudfsf79k1y6x00f0wlnh 250 74400 236786 2026-09-27T07:25:00Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ। ਹੋਰ ਵਿੱਥਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ-‘ਨਾਮੀ' ਭੇਦ (Mystery of Sprit & Self) ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ'—‘ਨਾਮੀ' ਵਿਚ !! - (The Hide & Seek Play) -ਨਾਮ- ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਨਾਮੀ ਅਭੇਦਤਾ (The Eternal Union) ਭੇਦ-ਅਭੇਦਤਾ -ਨਾਮ- ਵਾਹ ਵਾਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ। ਹੋਰ ਵਿੱਥਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ-‘ਨਾਮੀ' ਭੇਦ (Mystery of Sprit & Self) ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ'—‘ਨਾਮੀ' ਵਿਚ !! - (The Hide & Seek Play) -ਨਾਮ- ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਨਾਮੀ ਅਭੇਦਤਾ (The Eternal Union) ਭੇਦ-ਅਭੇਦਤਾ -ਨਾਮ- ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਵਾਹ ! (Holy Union—The Consummation) The Opha my Deification ‘ਨਾਮ' ਆਤਮਾ 4 ਪ੍ਰਮਾਤਮ ਨਿਰੰਕਾਰ ‘ਨਾਮੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ੨੧੭<noinclude></noinclude> kzx0zhfhakaem39akrpa7h684n87v1q 250 74401 236787 2026-09-27T07:25:00Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਨਾਮ’ ਏ ! ਹੁਕਮੀ ਦਾ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾਂ ਵੇ ਏਹ 'ਨਾਮ' 'ਨਾਮ' ‘ਨਿਰੰਕਾਰੀ', ਮਹਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ · ਕੋਈ ਅਣੋਖੀਆ ਖੜਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਖੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ ਹੀ ਭਗਤ ਮਨ ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਨੂੰ ਅੰਦਰਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਨਾਮ’ ਏ ! ਹੁਕਮੀ ਦਾ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾਂ ਵੇ ਏਹ 'ਨਾਮ' 'ਨਾਮ' ‘ਨਿਰੰਕਾਰੀ', ਮਹਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ · ਕੋਈ ਅਣੋਖੀਆ ਖੜਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਹੈ ਪਰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਖੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ ਹੀ ਭਗਤ ਮਨ ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਨੂੰ ਅੰਦਰਾਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਚੀਨਦੇ ਨੇ । ‘ਨਾਮ’ ਜੀਵਨ ਜੰਗ, ਸੰਜੀਰਨ, ਜਾਂ ਸੰਜੀਵਨੀ ਸੱਤਾ ਜੋ ਹੋਈ ! ਜਦ ਏਹ ਨਾਮ- ਰਸ ਚੂਸ ਚੂਸਕੇ ਜਿੰਦੜੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਗਈ ਤਦ ‘ਆਤਮਾ’ ਨੂੰ ਬਿਬੇਕ-ਬਿਚਾਰ ਨਾਲ ਗੁਣਨਿਧ ‘ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ` ਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੋਇਆ ‘ਵਿਆਹ' ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਤੀ ਜਿੰਦੜੀ ਦਾ ਤੇ ਨਾਮ-ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਹੋਆ ਮੇਰੇ ਬਾਬੁਲਾ ! ੨੧੯<noinclude></noinclude> e0n0k3uynmo9zhqhltgdkmj3962in48 250 74402 236788 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਜ-ਪਰ ਅਜ ਅਸੀਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ-ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਨਾਮ ਦੇ ਪਰਮ ਚੇਤਨ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਵੀ, ਪਾਰ ਤਕਨੋਆਂ ਤੇ ਓ ਪਰਾ-ਪੂਰਬਲਾ-ਨਾਮ ਤੈਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਚੇਰਾ 'ਨਿਰੰਕਾਰ' ਆਪ ਏ-ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਥੇ ‘ਜੋਤ- ਸਰੂਪੀ' (ਨਾਮੀ) ਜੋਤ' (ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਜ-ਪਰ ਅਜ ਅਸੀਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ-ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਨਾਮ ਦੇ ਪਰਮ ਚੇਤਨ-ਤੱਤ ਤੋਂ ਵੀ, ਪਾਰ ਤਕਨੋਆਂ ਤੇ ਓ ਪਰਾ-ਪੂਰਬਲਾ-ਨਾਮ ਤੈਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਚੇਰਾ 'ਨਿਰੰਕਾਰ' ਆਪ ਏ-ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਥੇ ‘ਜੋਤ- ਸਰੂਪੀ' (ਨਾਮੀ) ਜੋਤ' (ਨਾਮ) ਸੰਗ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ ਤਿ ਅੱਜ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਏ, ਓਹ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਚੌਜੀ ਦੀ ਹੁਕਮ ਮੌਜ ਉਠੀ ਤਾਂ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਵਿਚ ਪਹਿਲੋਂ ‘ਸ਼ਬਦ' (ਨਾਮ) ਦਾ ‘ਅਦਿਸ਼ਟ ਥੰਮ੍ਹ’ ਉਠ ਖਲੋਤਾ, ਜਿਸ ਨ ਬਿਨ ਥੰਮਾਂ ਗਗਨ ਉਠਾਇਆ । “ਆਪੀ ਨੈ ਆਪੁ ਸਾਜਿ, ਆਪੁ ਪਛਾਣਿਆ। ਅੰਬਰ ਧਰਤਿ ਵਿਛੋੜਿ, ਚੰਦੋਆ ਤਾਣਿਆ। ਵਿਣੁ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਗਗਨੁ ਰਹਾਇ ‘ਸਬਦੁ' ਨੀਸਾਣਿਆ। ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, (ਰਾਮਕਲੀ ਵਾਰ ਮ: ੧) ਤੂ ਆਪ ਨਿਰਾਲਮ ਲਾ ਬੈਠਾ ਤਾੜੀ। ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰਮਲ ਅਪਣੀ ਕਲ ਧਾਰੀ । ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਅਕੱਥ ਕਥਾਂ ਨਾਮ ਮੁਰਾਰੀ। ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਬੈਠਾ ਨਾਮ ਪਟਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰਾਲਮ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਨਾਮ-ਅਟਾਰੀ । ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ, ਤੂੰ ਆਪ ਅਦਿਸ਼ਟ, ਪਰ ਵੇਖੀਂ, ਵਿਗਸੈਂ ਨਾਮ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਰੀ। २२५<noinclude></noinclude> mw07dgh015kvur12ekvmjtkizhipac1 250 74403 236789 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਠਪਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਮੈਂ । ਓ ਅਨੰਤੀ, ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਤੂੰ ਵੀ ਚੁਪ-ਗਰੁੱਪ ਤੂੰ ਵੀ ਸੁੱਤਾ ਸੁੱਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਗੁਪਤਾ ਓ ‘ਨਾਮੀ ਨਿਰਕਾਰਾ, ਜਿਥੇ ਤੂ ਏਂ-ਓਥ ਨਾ ਪਾਪ ੲ ड ਨਾ ਪੁਨ ਏ । ਨਾ ਆਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਠਪਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਮੈਂ । ਓ ਅਨੰਤੀ, ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਤੂੰ ਵੀ ਚੁਪ-ਗਰੁੱਪ ਤੂੰ ਵੀ ਸੁੱਤਾ ਸੁੱਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਗੁਪਤਾ ਓ ‘ਨਾਮੀ ਨਿਰਕਾਰਾ, ਜਿਥੇ ਤੂ ਏਂ-ਓਥ ਨਾ ਪਾਪ ੲ ड ਨਾ ਪੁਨ ਏ । ਨਾ ਆਦਿ ਏ-ਨਾ ਅੰਤ ਏ । ਨਾ ਦਿਨ ਏਨਾ ਰਾਤ ਏ, ਨਾ ਉਤਪਤ ੲ ਨਾ ਪਰਲੋ-ਸਦਾ ਸਦਾ ਇਕ, ਸਦਾ ਸਦਾ ਇਕ--ਪਰ ਇਕ ਆਖਿਆਂ ਵੀ ਤੂੰ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਆਵਨਾ ਏਂ- ਓ ਨਿਰਕਾਰ ਓ ਆਕਾਰ, ਰਹਿਤ ਅਕਾਰ, ਓਇ ਏਕੇ ਰਹਿਤ- ਅਕਾਰ, ਤੂੰ ਜਿਥੇ ਵੇਂ ਓਥੋਂ ਬਸ ਤੂੰ ਏਂ—ਉਥ ਨ ਕਾਲ ਏ ਨਾ ਦੇਸ । ਨਾ ‘ਜਬ ਤਬ ਏ ਨਾ ‘ਇਥੇ ਉਥੇ ਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਕਾਲ ਨਹੀਂ, ਓ ਵਡ ਵਡੇ ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖਾ। ਜਿਹਾ ਪੁੱਤ 'ਨਾਮ' ਚੋਜੀਂ, ਤੇਹਿਆ ਉਸਦਾ ‘ਬਾਪੂ, ਅਲਿਪਤ ਨਿਰਮਲ, ਅਨੰਤ, ਅਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ,' ਖਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ... ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵ, ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੈਂ-ਅਨੰਤੀ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਉਚੇਰਾ ; ਐਡਾ ਉਚਰਾ ਜੀਕਣ ਮੈਂਡੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਓਹ ਅਕਾਸ-ਗੰਗਾ ਏ ਉਚੇਰੀ । ਓ ਅਨੰਤ ਨਾਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਕ ਪੱਤਰ ਏਂ, ਓਸ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦਾ...ਹੈਂ, ਹੈਂ, ਹੈਂ, ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਪੇੜ ਕੀਕਣ, ਬ੍ਰਿਛ ਕੀਕਣ, ਉਹ ਤਾਂ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਤੋਂ ਨਿਆਰਾ ਏ, ਉਹ ਤਾਂ ਅਕਥ ਕਥਾਰ ਏ । ਓ ਗੁਪਤ ਨਾਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਓਸ ਦੀ ਗੁਝੀ ਗੰਦ ਵਿਚ ਤਦ ਉਘਲਾਨਾ ਵੇਂ, ਹਾਂ ਤਦ ਜਦ ਜੋਤ ਸਰੂਪੀ (ਨਾਮੀ) ਜੋਤ (ਨਾਮ) ਸੰਗਿ ਸਮਾਵੈ ॥ 1 २२२ “ਜਹ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੀ 'ਜੋਤਿ' ਸੰਗਿ ਸਮਾਵੈ ॥ ਤਹ ਕਿਸ ਭੂਖ ਕਵਨ ਤ੍ਰਿਪਤਾਵੈ ॥ ਜਹ ਆਪਨ ਊਚ ਆਪਨ ਆਪ ਨੇਰਾ। ਤਹ ਕਉਨ ਠਾਕੁਰ ਕਉਨੁ ਕਹੀਐ ਚੇਰਾ ।<noinclude></noinclude> tck1hywdiq2x8esayvdwxoqksch0toa 250 74404 236790 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਭੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਓ ਨੂਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ, ਓ ਚੰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਦ ਜਾਂ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇ, ਤੀਕਣ ਈ ਨਾਮ ਲਭਿਆਂ 'ਨਾਮੀਂ ਲਭ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਰਤਾ ਕੁ ‘ਨਾਮੀ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਡਾ ਹੈ ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਭੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਓ ਨੂਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ, ਓ ਚੰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਦ ਜਾਂ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇ, ਤੀਕਣ ਈ ਨਾਮ ਲਭਿਆਂ 'ਨਾਮੀਂ ਲਭ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਰਤਾ ਕੁ ‘ਨਾਮੀ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਡਾ ਹੈ । ਜੀਕਣ ਖੰਡ ਆਖਿਆਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਮਿੱਠਤ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਆਵਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਖ਼ਿਆਲ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੀਕਣ ‘ਨਾਮ' ਪਕੜਿਆ ‘ਨਾਮੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਈਦਾ ਹੈ । ਪਰ ‘ਨਾਮੀ` ਅਜ ਰਤਾ ਕੁ ਪ੍ਰੇਡਾ ਹੈ..ਹਾਂ ਪਰੇ, ਨੇੜੇ ਪਰ ਦੂਰ । ਭਾਰੀ ਕੇ ਪਾਤ ਪਾਰਦੇ ਬਿਨ ਪੇਖੇ ਦੁਰਾਇਓ।ਹਾਂ ਅਜਾਂ ਵੀ ਪਰ੍ਹਾਂ, ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਪੜਦਾ ਪਾਟਣ ਬਾਦ ਇਕ ਹੋਰ ਪੜਦਾ, ਕੇਲ ਕਰਦਾ 'ਨਾਮ' ਲੱਭਣ ਦ ਪਿਛੋਂ ਵੀ ਅਜਾਂ 'ਨਾਮੀ ਰਤਾ ਕੁ ਦੂਰ !! ਬਹੁਤਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਜਾਂ ਦਿਲੀ ਦੂਰ ! ਪਰ ਹੈ 'ਨਾਮ', ਤੂੰ ਕੋਈ ਅਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਚਦਾ ਨੰਦ ਵਾਂਗ ਆਪ ਅਨੰਦੀ ਏਂ, ਆਪ ਚੇਤੰਨ ਏਂ, ਆਪ ਅਨੰਤ ਏਂ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਵਿਚ ਤੇ 'ਨਾਮੀ' ਵਿਚ ਭਦ ਕਿਉਂ ? ਓ ਅਨਤੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਅਖਰਾਂ ਦੀ ਜਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੇ ਓਹ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ ਵੀ ਅਖਰਾਂ ਦੀ ਜਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ - ਫਿਰ ‘ਨਾਮ' ‘ਨਾਮੀ' ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਕੇਹਾ ? ਏਸ ਫ਼ਰਕ ਦਾ ਵਰਨਣ ਪੰਜ ਖੰਡ ਯਾਤਰਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਸਦੀ ਹੈ।'ਨਾਮ' ਨਿਰਮਲ ਚਾਨਣ ਹੈ ਚਹੁ ਜੁਗੀ,ਪਰ ਮੈਂਡਾ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ'ਨਿਰੰਕਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਓਪਰਾ ਉਚੇਰਾ ਤੇ ਪਰੇਰਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਓਹ ਨਾਮ-ਨਾਮੀ, ਓ ਇਸਮਗ੍ਰਾਮੀ ਵਸਦਾ ਏ,ਓਥੇ ਨ ਅੱਖਰ ਪੁਜ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਖਿਆਲ ਪੁਜ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਵਲਵਲੇ ਪੁਜ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਓਹ ਅਗਾਹਿ, ਅਗਾਧ ਅਗੰਮ ਜੁ ਹੋਇਆ । ਪਰ ਹੈ ‘ਨਾਮ’, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਓਥੇ ਪੂਜਨਾ ਵੋ ਪਰ ਜਦ ਓਤਪਤ ਨਾ ਸੀ, ਤੇ ਪਰਲੋ ਨਾ ਸੀ, ਤਦ ਤੂ, ਓਇ ਨਾਮ ਦੇ ਕਾਰਿੰਦਿਆ। ਤੂੰ ਵੀ २२१<noinclude></noinclude> 1qz1ib51gjjgzyqohhmgkit4knt5sxx 250 74405 236791 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ‘ਨਾਮ' ਦਿਆ ‘ਨਾਮੀਆਂ', ਤੂੰ 'ਨਾਮ' ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਕਰ ਵੇਹਨਾ ਏਂ, ਜੀਕਣ ਉਤਪਤ-ਪਰਲੇ ਦਾ ਕਮ ‘ਨਾਮ' ਵੇਹਨਾ ਏਂ । ਉਤਪਤਿ ਪਰਲਉ ਸਬਦੇ’ ਹੋਵੇ । ‘ਸਬਦੇ' ਹੀ ਫਿਰ ਓਪਤਿ ਹੋਵ। (ਮਾਝ ਮ: ੩) ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਤਪਤ ਭਾਵੇਂ ਪਰਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ‘ਨਾਮ' ਦਿਆ ‘ਨਾਮੀਆਂ', ਤੂੰ 'ਨਾਮ' ਨੂੰ ਵੀ ਕਰ ਕਰ ਵੇਹਨਾ ਏਂ, ਜੀਕਣ ਉਤਪਤ-ਪਰਲੇ ਦਾ ਕਮ ‘ਨਾਮ' ਵੇਹਨਾ ਏਂ । ਉਤਪਤਿ ਪਰਲਉ ਸਬਦੇ’ ਹੋਵੇ । ‘ਸਬਦੇ' ਹੀ ਫਿਰ ਓਪਤਿ ਹੋਵ। (ਮਾਝ ਮ: ੩) ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਤਪਤ ਭਾਵੇਂ ਪਰਲੋ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਰਾਲਾ ਨਿਰਾਲਾ-- ਓਤਪਤਿ ਪਰਲਉ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਾ । ੨, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਮੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ’ ਰਹਿਤ ‘ਨਾਮੀ ! (ਮਾਰੂ ਮ: ੧) ਓ 'ਨਾਮ' ਤੈਂਡੇ ਹੀ ਅਗੋਂ ਸਭ ਕਰਮ-ਨਾਮ ਨ, ਕਦੀ ਕਰਤਾ, ਕਦੀ ਹਰਤਾ, ਕਦੀ ਸੰਦਾ-ਸ਼ਿਵ ਕਦੀ ਸੋਹਣਾ ਲਾਲਣ...ਪਰ ਹੇ ਸਰਬ ਨਾਮ, ਓ ਅਨਤੀ ਨਾਮ, ਤੂੰ ਵੀ ਜਦ ਉਸ ਧੁਰ-ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਜਾਨਾ ਵਾਂ ਤਦ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਢਿਡ ਵਿਚ ਤੂੰ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਨਾ ਵਾਂ ! ਏਸ ਲੀਲਾ ਦਾ ਵਡਾ ਵਡਾ ਅਕਟਰ ਤੂੰ (Hamlet in Hamlets' Drania), ਪਰ ਓ ‘ਹੈਮਲਟ’ ਤੂੰ ਵੀ ਅਜ ਅਖਾਂ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ-ਨਗਰੀ' ਮੈਂ ਫੜਿਆ ! ਓ ਨਾਮ -ਸਰਬ ਨਾਮ ਹੁਣ ਦਸ ਓਹਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ? ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਨਿਰ-ਆਕਾਰ, ਇਹ ਵੀ ਇਕ ਗੁਣ ਵਾਚਕ ਨਾਂ ਏ, ਓਸ ਗੁਝੜੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਂ ਲਏ ? ਧੰਨ ਆਤਮਕ ਨਾਮ ! ਪਰ ਇਹ ਧੁਨੀ ਵੀ ਪਿਛਾਂ ਰਹਿ ਗਈ ਜਦ ਉਤਪਤ ਪਰਲੋ ਪਿਛਾਂ ਰਹਿ ਗਈ ! ਅਕਾਲ-ਪੁਰਖ ! ਪਰ ਕਾਲ ਦਾ ਉਲਟ ਏਂ ਅਕਾਲ, ਜਿਥੇ २२६<noinclude></noinclude> b8awhrbrm0bxcx3br9u0a3b59nn3bi0 250 74406 236792 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਜੇਹਾ ਡਿਠਾ ਮੈਂ ਤੇਹੋ ਕਹਿਆ । ਤਿਸ ਰਸ ਆਇਆ ਜਿਨ ਭੇਦ ਲਹਿਆ। ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲੀ ਸੁਖ ਪਾਇਆ, ਜਨ ਨਾਨਕ ਇਕ ਪਸਾਰਿਆ ਜੀਓ ।" (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਗੁਣ ਹੀਨ, ਬੁਧ ਤਾਂ ਵਖਿਆ ਜਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਵਿਖਾਇਆ । ਮੈਂ ਹੀਨ, ਲਿਵ ਹੀਨ, ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਜੇਹਾ ਡਿਠਾ ਮੈਂ ਤੇਹੋ ਕਹਿਆ । ਤਿਸ ਰਸ ਆਇਆ ਜਿਨ ਭੇਦ ਲਹਿਆ। ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲੀ ਸੁਖ ਪਾਇਆ, ਜਨ ਨਾਨਕ ਇਕ ਪਸਾਰਿਆ ਜੀਓ ।" (ਮਾਝ ਮ: ੫) ਗੁਣ ਹੀਨ, ਬੁਧ ਤਾਂ ਵਖਿਆ ਜਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਵਿਖਾਇਆ । ਮੈਂ ਹੀਨ, ਲਿਵ ਹੀਨ, ਕੜਾ, ਕੰਗਲਾ, ਪਿੰਗਲਾ, ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਾਂ :- “ਨਾ ਹਉ ਕਰਤਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਕੀਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬੋਲ ਕੀ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ, ਲਖ ਲਖ ਵੇਰੀਆ ! 2. ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ-ਰਮਿਆ ਨਾਮੀ ! ' ਓ ਨਾਮ ਵਿਚ ਵਸਿਆ ‘ਨਾਮੀ ਓ ਆਤਮ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮ ਓ ਅਕਰ ਵਿਚ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਓ ਅੰਕਾਰ ਵਿਚ ਏਕੰਕਾਰ,ਤੂੰ ਮੈਂਡੇ ਆਪ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ ਅੰਦਰ ਏਂ ਅੰਦਰ ! ਧੁਰ ਅੰਦਰ ! ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਾਹਰ, ਗੁਪਤ-ਪਟ, ਓ ਸੋਹਣਿਆ ! ਸੋਹਣਿਆ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਤੂੰ ਏਂ --ਚੰਨਾਂ ਦਾ ਚੰਨ ਤੂੰ ਏਂ...ਪਰ ਅੰਧਕਾਰ ਵੀ ਏਂ । ਤੈਂਡੇ ਸਰਬ ਨਾਮ, ਤੈਂਡ ਸਰਬ ਨਾਮ ! ਤੈਂਡੀ ਸਰਬ ਜੰਤ, ਤੈਂਡੀ ਸਗਲੀਓਤਪੋਤ। ਸੂਤਰ ਆਤਮਨ ਤੂੰ ਸਰਬ ਆਤਮਨ ਤੂੰ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੂੰ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੂੰ, ਆਦਿ ਮਧ ਅੰਤ ਵਿਚ ਰਵਿਆ ਤੂੰ ! ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਤੂੰ ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਅਲ ਵਿਚ ਵਸਿਆ ਤੂੰ ! ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ! ਨਿਰੰਕਰਾ ! ਜੈ ਹੋ !!ਜੋ ਹੋ ! ਹਉਂ ਢਾਢੀ ਤੈਂਡੇ ਦਰ ਦਾ, २६<noinclude></noinclude> 75wlukfi953p0grd2jatvx5gyc9o2a9 250 74407 236793 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>'ਆਪੀ' ਨੇ ਆਪਾ, ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉB ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ, ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ । (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰਚਣਹਾਰ (a ), ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਅਨੰਤੀ (੪) ਦਾ ਵੀ ਰਚਣਹਾਰ । ਤਦ ਤਕ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>'ਆਪੀ' ਨੇ ਆਪਾ, ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉB ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ, ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ । (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ) ਓ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰਚਣਹਾਰ (a ), ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਅਨੰਤੀ (੪) ਦਾ ਵੀ ਰਚਣਹਾਰ । ਤਦ ਤਕ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪ, ਫਿਰ ਆਈ ਦੂਈ ਕੁਦਰਤਿ (Objective Nature) ਜਿਹਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਧਰੇ ਪਰ੍ਹਾਂ ਆਸਣ ਡਾਹਕੇ ਵੇਖਣਾ ਏਂ-ਪਰ ਪਰਾਂ ਕਿਥੇ ? ਵਿਚ ਹੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂਰ ਲੈਵਲ ਵਿਚ (Metaphysical Level | ਓ ‘ਨਾਮੀ'-‘ਗ੍ਰਾਮੀਂ ਤੂੰ ਵੇਂ ਆਦਿ ਕਰਤਾ । ਤੂੰ ਵੇਂ ਉਤਪਤ ਕਰਤਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਪਰਲੇ ਕਰਤਾ, ਤੇ ਤੈਂਡਾ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਬਾਹਰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਜਾਂ ਅੰਦਰ ਵਟਿਆ ‘ਨਾਮ' ਏ, ਪਰ ਉ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ, ਤੂੰ ਰਤਾ ਕੁ ਭਿੰਨ ਏਂ ਆਪਣੇ ਸਪੁੱਤ-ਪੁੱਤ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ। ਓ ਪਿਤਾ, ਤੈਂਡੀ ਪੁੱਤ ਕੋਈ ਘੁਮਾਰ ਵਾਂਗ ਜੜ-ਭਾਂਡੇ ਘੜਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਚੇਤੰਨ ਭਾਂਡੇ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਭਾਂਡ (ਜੀਵ) ਵੀ ਚੇਤਨ ਤੇ ਨਾਮ ਘਾੜਾ ਵੀ ਨਿਰਲ ਚੇਤਨ, ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਪਰਮ ਤਤ, ਪਰ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜ ਨਹੀਂ ਚੇਤਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਓ ਪਰਮ ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚੇਤਨ ਪੁਤ 'ਨਾਮ' ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਪ੍ਰੋਡਾ ਏਂ, ਜੀਕਣ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਚੰਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ‘ਚੰ-ਨ' ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਡਾ ਏਂ। ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ‘ਪ੍ਰਭ' ਆਖਦੇ ਨੇ, ਕਿ ਤੂੰ ਏਂ ਪਰੀ-ਭੂ ਭਾਵ ਪੰਜ-ਭੂਤਾ (Primal elements) ਤੋਂ ਪਰੇ ! ਪਰ ਏਹ ਪੰਜ ਭੂਤ ਤਾਂ ਚੇਤਨ ਨਹੀਂ, ਜੜ੍ਹ ਨੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਚੇਤਨਤਾ २२४<noinclude></noinclude> bi62fnmfoba0fgvabw0hyvv3yzx27vp 250 74408 236794 2026-09-27T07:25:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ ਰਹੇ ਬਿਸਮਾਦ । ਨਾਨਕ ਅਪਨੀ ਗਤਿ ਜਾਨਹੁ ਆਪਿ ।... ਜਬ 'ਆਕਾਰ' ਇਹ ਕਛੁ ਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ । ਪਾਪੁ ਪੁਨ उघ ਕਹਤੇ ਹਤਾ ! ਜਬ ਧਾਰੀ ਆਪਨ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ॥ ਤਬ ਬੈਰ ਬਿਰੋਧ ਕਿਸੁ ਸੰਗਿ ਕਮਾਤੀ ।... ਜਬ ਆਪਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ ਰਹੇ ਬਿਸਮਾਦ । ਨਾਨਕ ਅਪਨੀ ਗਤਿ ਜਾਨਹੁ ਆਪਿ ।... ਜਬ 'ਆਕਾਰ' ਇਹ ਕਛੁ ਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ । ਪਾਪੁ ਪੁਨ उघ ਕਹਤੇ ਹਤਾ ! ਜਬ ਧਾਰੀ ਆਪਨ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ॥ ਤਬ ਬੈਰ ਬਿਰੋਧ ਕਿਸੁ ਸੰਗਿ ਕਮਾਤੀ ।... ਜਬ ਆਪਨ ਆਪਿ ਆਪ ‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ` । ਤਬ ਮੋਹ ਕਹਾ ਕਿਸ ਹੋਵਤ ਭਰਮ । ... ਜਬ ਨਿਰਗੁਨ' ਪ੍ਰਭ ਸਹਜ ਸੁਭਾਇ ॥ ਤਬ 'ਸਿਵ' 'ਸਤਿ' ਕਹਰੁ ਕਿਤੁ ਠਾਇ ਜਬ ਆਪਾਹਿ ਆਪਿ ਅਪਨੀ ਤਬ ਕਵਨ ਨਿਡਰ ਕਵਨ ‘ਜੋਤਿ' ਧਰੈ । ਕਤੁ ਡਰੈ ॥ (ਸੁਖਮਨੀ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਾਂ, ਉਥੇ 'ਜੋਤ' ਵੀ ਠੱਪੀ ਹੋਈ ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਏ, ਓਥੇ 'ਸ਼ਕਤੀ' ਠੱਪੀ ਹੋਈ ਤੈਂਡੇ ਵਿਚ ਏ,ਓਥੇ ਪ੍ਰਪੰਚ ਸਾਰਾ ਵੀ ਠੱਪਿਆ ਹੋਇਆ ਤੈਂਡ ਵਿਚ ਏ। ਓ ਕਰਤਾ,ਓ ਹਰਤਾ, ਓ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ! ਤਦ ਤੋਂ ਤੋਂ ‘ਜੋਤ’ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ। ਓ ਸਿਰਜਨਹਾਰ ! ਜਦ ਕੁਦਰਤ ਦਾਸੀ ਤੈਂ ਸਾਜੀ, ਤਦ ਤੈਂਡਾ ਅਨੰਤੀਕਾਰਕ ‘ਨਾਮ' ਉਠ ਖਲੋਇਆ | ਤੂੰ ਵੀ ਬੇਅੰਤ, ਓਹ ਵੀ ਬੇਅੰਤ ! ਤੂੰ ਵੀ ਅਨੰਦੀ । ਤੂੰ ਕਲਾਹਾਰ, 'ਓਹ ਕਲਾ, ਤੈਂਡਾ ਹੁਕਮ ਤੇ ਓਹਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ ਪਰ ਤੂੰ ਤੇ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਇਕ-ਏਕੰਕਾਰ- ੨੨੩<noinclude></noinclude> 95p606ypge0qvihi8p9g3lhbmn0q2kq 250 74409 236795 2026-09-27T07:25:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਮਾਲਿਕਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਗੁਣ-ਨਿਧਾਨਾ ਚਾ ਫੜਾਇਆ । ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਚੋਜੀਆ, ਜੁ ਓਹ ਗੁਝਾ ਕੁੰਜਾ ਤੂੰ ਪਕੜਾਇਆ । ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, "ਅਨਹਤ ਬਾਣੀ ਪੂੰਜੀ, ਸੰਤਨ ਹਥ ਰਾਖੀ ਕੂੰਜੀ ।“ ਹਾਂ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਮਾਲਿਕਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਗੁਣ-ਨਿਧਾਨਾ ਚਾ ਫੜਾਇਆ । ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਚੋਜੀਆ, ਜੁ ਓਹ ਗੁਝਾ ਕੁੰਜਾ ਤੂੰ ਪਕੜਾਇਆ । ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, "ਅਨਹਤ ਬਾਣੀ ਪੂੰਜੀ, ਸੰਤਨ ਹਥ ਰਾਖੀ ਕੂੰਜੀ ।“ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦ੍ਰਵਿਆ, ਓ ਦਵੀਂ-ਭੂਤ-ਜਤੇ, ਜੇ ਆਤਮ ਨੂਰ ਹੜ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਚਾ ਵਗਾਇਆ। “ਆਤਮੇ ਨੈਆਤਮੈ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇ ਤਾ ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਇ । (ਸਾਰੰਗ ਵਾਰ ਮ: ੩ ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਮ ਉਜਿਆਰਾ ! ਓਇ ਆਤਮ ਚਾਨਣ ! ਓਇ ਚੜਿਆ ਚੰਨ-ਚਾਰਾਗ ! ਓਇ ਗਿਆਨ ਰਾਇ ਹੁਣ ਸੇਜੈ ਆਇਆ । ਓਇ ‘ਮੇਰੀ ਸੇਜੜੀਐ ਆਡਬਰ ਬਣਿਆ ' ਓਇ ਆਤਮ ਜੋਰ ਭਈ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ! ਓਇ ਖਿਲਤੀ ਕਸਤੂਰੀ, ਓਇ ਵਗਦੀ ਨੂਰ ਬਹੁੱਟੀ, ਓ . ਅਰਸੀ-ਗੰਗਾ ! ਓਇ ਬੀਰ ਬਹੁਟੀ ਲਾਲਾਂ-ਜੁਟੀ। ਓਇ ਸਹਿਜ-ਸਜੀ ! ਓਇ ਜਾਗਦੀ ਜੋਤ ! ਓਇ ਤਾਰਾ ਚੜਿਆ ਲਮਾ ! ਓਇ ਕੋਟ, ਸੂਰ, ਪ੍ਰਗਾਸ ॥ ਓਇ ਗੁਣ- ਨਿਧ ! ਓਇ ਰਿਧ ਸਿਧਾਂ ! ਓਇ ਅਨੰਦੀ ਭਰਾਂ ! ਓਇ ਲੰਟੀ, ਓਇ ਤਰਥੱਲੀ ! ਓਇ ਮਿਠੀਆਂ, ਝਰਨਾਟਾਂ ! ਓਇ ਵਲਾਸ, ਓਇ ਝਖੜ-ਸੁਖੀਵਾਂ ! ਓਇ ਸਮੁੰਦ, ਸਾਗਰ, ਓਇ ਅਨੰਦੀ ਲਹਿਰਾਂ, ਓਇ ਨਿਬਟ ਮਿਠੜੋ, ਓ ਲੂੰ ਲੂੰ ਜਾਗੋ, ਓ ਮੈਂ ਬੁਢ ਸੁਹਾਗਣ ! ਓਇ ਮੈਂ ਰੱਜੀ, ਓਇ ਮੈਂ ਸਤ-ਪੁਤਰੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਸੁਹਾਗਣ-ਭਾਗਣ ! ਓਇ ਮੈਂ ਬੜੀ ਸੁਲੱਖਣੀ, ਓਇ ਮੈਂ ਘਰ ੨੩੪<noinclude></noinclude> 2eb57901ctcksqpyzmf93yycw6390id 250 74410 236796 2026-09-27T07:25:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਉਥੇ 'ਅਕਾਲ' ਵੀ ਕਿਥੇ ? ਜਿਥੇ ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ! ੳਥੇ ਤੇਰੀ ਪੂਰਨ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਇਕ ਨਾਟ ਏ, ਜੋ ਵਹਿ ਗਿਆ ਪਿਛ ! ਓ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰ ਖੜੋਤੇ 'ਨਾਮੀ', ਓ ਨਾਮ- ਹੀਨ ਨਾਮੀ, ਓ ਨਾਮ ਨਾਮੀ, ਓ ਨਾਮ ਗਾਮੀ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਾਲ ਨਹੀਂ ਉਥੇ 'ਅਕਾਲ' ਵੀ ਕਿਥੇ ? ਜਿਥੇ ਨਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਨਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ! ੳਥੇ ਤੇਰੀ ਪੂਰਨ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਇਕ ਨਾਟ ਏ, ਜੋ ਵਹਿ ਗਿਆ ਪਿਛ ! ਓ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰ ਖੜੋਤੇ 'ਨਾਮੀ', ਓ ਨਾਮ- ਹੀਨ ਨਾਮੀ, ਓ ਨਾਮ ਨਾਮੀ, ਓ ਨਾਮ ਗਾਮੀ, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਮੀ, ਤੂਂਡੀ ਸਦਾ ਈ.ਜੈ ! ਤੈਂਡੀ ਸਦਾ ਈ ਜੋ ! ਕਿਧਰੇ ਦੂਰ ਆਸਣ ਡਾਹੀ ਬੈਠਾ ਸਦਾ ਵੇਖਦਾ, ਸਦ ਵਿਗਸਦਾ, ਸਦਾ ਨਦਰੀ ਨਦਰ ਿ ਨਿਹਾਲ ! ਓ ਨਾਮੀਂ, ਤੈਂਡਾ ਕੋਈ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ! ‘ਨਾਮ ਝੀਂਡਾ ਨਾਂ ਤਦ ਏ ਜਦ ਉਤਪਤ ਂ ਪਰਲੋ ਏ, ਸਤਿਨਾਮ ਵੀ ਤਦ ਤੁੱਡਾ ਨਾਂ ਏ ਜਦ ਸੜ-ਦਾ-ਲ੍ਹਾ ਅਖਾੜਾ ਏ, ਪਰ ਜਿਥੇ ਸਂਤ ਨਹੀਂ-ਅਸੱਤ ਨਹੀਂ।ਜਿਥੇ ਗਿਆਤਾ ਨਹੀਂ ਗਯੇ ਨਹੀਂ। ਓਥੇ ਕੌਣ ਕਥ ? ਕੌਣ ਵੇਖੋ, ਕੌਣ ਭਣੇ, ਕੌਨ ਸੁਣੋ, ਕੌਣ ਗਾਏ, ਕੌਣ ਵਜਾਏ- ਜਹ ਆਪਨ-ਆਪ ਆਪੁ ਪਤੀਆਰਾ। ਤਹ ਕਉਨੁ ਕਥੈ ਕਉਨ ਸੁਨਨੈਹਾਰਾ । ਬਹੁ ਬਅੰਤ ਊਚ ਤੇ ਊਚਾ। ਨਾਨਕ ਆਪਨ ਕਉ ਆਪਹਿ ਪਉਚਾ। (ਸੁਖਮਨੀ ਮ: ੫) ਓ ਨਾਮੀ, ਓ ਨਿਰੰਕਾਰੀ, ਤੈਂਡਾ ਕੌਣ ਨਾਮ, ਕੌਣ ਜਾਤੀ ? ਤੈਂਡਾ ਕੌਣ ਵਸ, ਕੌਣ ਪਾਤੀ ? " ੧. ਏਹ ਇਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨੁਕਕਤਾ ਨਿਗਾਹ ਹੈ (metaphysical aspect} ਜਦ ਉਤਪਤ ਪਰਲੋ ਵੀ ਪਿਛਾਂਹ ਰਹਿ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਸਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਜੇ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਇੰਜ ਕਰੇ, ਉਹ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਹਰਨ ਭਰਨ ਨੇਤ੍ਰ ਜੋ ਚਾਹ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਰੇ ਜਾਂ ਨਿਤ ਕਰ २२०<noinclude></noinclude> ko7k2xtxj91ykr8qseaxfvw83dh0u8c 250 74411 236797 2026-09-27T07:25:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਹਾਲੀ ਦੀ ਮਾਲਕ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨ ਰਾਂਡ ! ਸਦ-ਸੁਹਾਗਣ । ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਸੂਰਾ ਚੀਰਾ, ਓਇ ਮੈਂਡੀ ਭਿਜ ਅੰਗੀਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਲਹੂਰੀਆ, ਮੈਂਡਾ ਵਡੜਾ ਰਾਮ ਭਤਾਰ । ਓਇ ਮੈਂ ਕੇਲ ਕਰਦੀ ਘੜਮੜ ਰਾਣੀ ! ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਹਾਲੀ ਦੀ ਮਾਲਕ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨ ਰਾਂਡ ! ਸਦ-ਸੁਹਾਗਣ । ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਸੂਰਾ ਚੀਰਾ, ਓਇ ਮੈਂਡੀ ਭਿਜ ਅੰਗੀਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਲਹੂਰੀਆ, ਮੈਂਡਾ ਵਡੜਾ ਰਾਮ ਭਤਾਰ । ਓਇ ਮੈਂ ਕੇਲ ਕਰਦੀ ਘੜਮੜ ਰਾਣੀ ! ਓਇ ਹੂਟੇ ਹਟਦੀ ਅ ਸੁੱਚੱਜੀ । ਓਇ ਮੈਂ ਗੁਣਵੰਤੀ, ਪੁਤਰ ਵੰਤੀ, ਸਤਵੰਤੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਰੁੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ! ਓਟਿ ਮੈਂ ਭਰੀ ਜਵਾਨੀ ! ਓਇ, ਮੈਂ ਸੁਹੱਪਣ ਖਾਣੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੁੜੀ-ਨਾਨੀ, ਓਇ ਮੈਂ ਲੋਟ ਪੋਟ ਮਸਤਾਨੀ ਮਸਤ । ਓਇ ਮੈਂ ਖੀਵੀ ਸਖੀਵੀ । ਓਇ ਮੈਂ ਬਉਰਾਨੀ। ਓਇ ਮੈਂ ਬਿਨ ਪਰਾਂ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੀ । ਓਇ ਮੈਂ ਛੂਟੀ ਹਰਨੋਟੀ ਓਇ ਮੈਂ ਤਪਦੀ ਕਿਰਨ ! ਓਇ ਮੈਂ ' ਨੂਰ ਫੁਵਾਰ ! ਓਇ ਮੈਂ ਗੰਗ ਨ੍ਹਾਤੀ । ਓਇ ਮੈ ਊਸ਼ਾ ਲਾਲੀ, ਓਇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਓਇ ਮੈਂ ਜਗਮਾਤਾ ਜਗ ਦਬਾ ! ਓਇ ਮੈਂ ਹਰਨੀ ਭਰਨੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਦਰਗਾਹ ਹੱਥ ਆਈ ! ਓਇ ਮੈਂ ਸੁਰ ਵਾਹਨੀ ! ਓਇ ਮੈਂ ਗਰੁੜ ਸਵਾਰ । ਓਇ ਮੈਂ ਕੁਰਕਾਫ਼ ਪਾਰ । ਓਇ ਮੈਂ ਸੀਤਲ ਅੱਗ ! ਓਇ ਮੈਂ ਨਾ-ਠਲ੍ਹਿਆ ਨੂਰ-ਵਗ । ਓਇ ਮੈਂ ਉਤਪਤ । ਓਇ ਮੈਂ ਪਰਲੋ, ਓਇ ‘ਨਾਮ' ਮੈਂਡੇ ਹਥ ਝਰਲੂ । ਓਇ 'ਨਾਮ' ਮੈਂਡਾ ਘਲਿਆ ਸੇਵਕ, ਓਇ ‘ਨਾਮ' ਮੈਂਡਾ ਹਥ- ਬੱਨਾ ਬੰਦਾਂ, ਮੈਂ ਅਕਾਲ, ਕਾਲ ਮੈਂਡਾ ਡੰਡਾ | ਓ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮ, ਆਤਮ-ਸਿਰ ਛਤਰ । ਓ ਮੈਂ ਸਹਿਜ ਸਮਾਣੀ ਜਿੰਦੜੀ, ਓ ਮੈਂ ਜੋਤ ਸਰੂਪੀ ਜਿੰਦੜੀ ! ਓ ਮੈਂ ਵਡ ਭਾਗਣ ਜਿੰਦੜੀ, ਊਚਮ, ਊਚ ਊਚ ਤੇ ਊਚੀ । ਸੂਚਮ ਸੂਚ, ਸੂਚ ਅਤਿ ਸੂਚੀ । ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਮਲ ਤੈਂਡੀ ਕਥਾ। ਨਾਮ ਲੈਤ ਦਰਦ ਦੁਖ ਲਥਾ । 'ਸ ਆਖਿਆ ਜੋ ਪੇਖਿਆ ਆਖੀ। २३५<noinclude></noinclude> o3t6dkzw6qsh9kg0bfjxpx4z165w51n 250 74412 236798 2026-09-27T07:25:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਵਦਾ, ਨਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਣ ਕੇ ਕਰਖਦਾ, ਓਇ ਨਾ ਤੂੰ ਪੁਰਖ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਨਾਰੀ ! ਨਾ ਤੂੰ ਦਿਨ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਰਾਤ-ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਚਾਨਣ, ਸਾਂਝੀ ਜਤ, ਸਾਂਝਾ-ਸਵਾਦ। ਅਕੱਥ-ਕਥਾ ! 'ਡੈਡੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਤੂੰ ਹੋ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਵਦਾ, ਨਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਣ ਕੇ ਕਰਖਦਾ, ਓਇ ਨਾ ਤੂੰ ਪੁਰਖ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਨਾਰੀ ! ਨਾ ਤੂੰ ਦਿਨ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਰਾਤ-ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਚਾਨਣ, ਸਾਂਝੀ ਜਤ, ਸਾਂਝਾ-ਸਵਾਦ। ਅਕੱਥ-ਕਥਾ ! 'ਡੈਡੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਤੂੰ ਹੋ ਜਾਣੋਂ ਯਾ ਜਾਣੈ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨੀ- “ਦਿਨ ਮਹਿ ਰੈਣਿ, ਮਹਿ ਦਿਨੀਅਰ ਉਸਨ ਸੀਤ ਬਿਧਿ ਸੋਈ। ਤਾਂਕੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਅਵਰ ਨਾ ਜਾਣੈ, ਗੁਰ ਬਿਨ ਸਮਝ ਨਾ ਹੋਈ । ਪੁਰਖ ਮਹਿ ਨਾਰਿ ਨਾਰਿ ਮਹਿ ਪੁਰਖਾ ਬੂਝਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ । ਧੁ ਮਹਿ ਧਿਆਨ, ਧਿਆਨ ਮਹਿਜਾਨਿਆ, ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥ-ਕਹਾਨੀ । ਮਨ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਮਹਿ ਮਨੂਆ ਪੰਚ ਮਿਲੇ ਗੁਣ ਭਾਈ । ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਕੈ ਸਦਿ ਬਲਿਹਾਰੀ ਜਿਨ ਏਕ ‘ਸਬਦਿ ਲਿਵਲਾਈ। (ਰਾਮ ਕਲੀ ਮ: ੧) ਵਾਹ ਵਾਹ ਚੋਜ-ਵਿਡਾਨੜਾ, ਆਤਮ ਵਿਚ ਲੁੱਕਆਤਮ ਰਾਮ !-'ਨਾਮ' ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ‘ਨਾਮੀਂ । 4. ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਤਮ ਪ੍ਰਮਾਤਮ ਚੀਨੋ ! ਓ ਸਖੀ ਸਹੇਲੜੀਓ, ੧. ਨਾਮ ਸੂਰਜ । ੨. ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰ। ੩. ਨਾਮ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ । २३२<noinclude></noinclude> 0bp8wgwgxvmf9282qz0cehioh1izqom 250 74413 236799 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਤਮ ਚੀਨ ਪਰਮਾਤਮ ਚੀਨੋ ! ਓ ਮੈਂਡੀ ਨੇਹ-ਨਵੇਲੜੀਆਂ, 'ਨਾਮ' ਚੀਨ 'ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਲਝੇ ! ਓ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੰਕ ਸਹੌੜੀਆਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਘਿਨੌ ! ਓ ਇਕਦੂੰ ਇਕ ਚਾੜੇ-ਇਕ ਪਉੜੀ ਬਾਦ ਦੂਜੀ ਪਉੜੀ । ਇਕ ਕੰਢੇ ਪਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਤਮ ਚੀਨ ਪਰਮਾਤਮ ਚੀਨੋ ! ਓ ਮੈਂਡੀ ਨੇਹ-ਨਵੇਲੜੀਆਂ, 'ਨਾਮ' ਚੀਨ 'ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਲਝੇ ! ਓ ਮੈਂਡੀਆਂ ਅੰਕ ਸਹੌੜੀਆਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਘਿਨੌ ! ਓ ਇਕਦੂੰ ਇਕ ਚਾੜੇ-ਇਕ ਪਉੜੀ ਬਾਦ ਦੂਜੀ ਪਉੜੀ । ਇਕ ਕੰਢੇ ਪਾਰ ਦੂਜਾ ਕੰਢਾ, ਇਕ ਲੈਵਲ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਚੱਕਰ-ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਚੂਕਰ, ਸਰਬ- ਚਕਰ, ਘਟ ਵੱਠਾ ਚਕਰ ! ਏਹ ਜੰਦਰਾ “ਆਤਮ ਚੀਨਿ ਪਾਰਤਮ ਚੀਨ੍ਹ ਗੁਰ ਸੰਗਤਿ ਇਹੁ ਨਿਕਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁੰਜੀ “ਆਤਮ ਰਾਮ, ਰਾਮ ਹੈ ਆਤਮ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ਸਬੀਦ ਬਿਚਾਰਾ ਹੈ । (ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੧) ਢੂੰਢੇ, ਪਾਵੇਂ, ਭੀਤਰ ਮਨ ਹਾਂ ਆਤਮ ਮਾਹ ਪਰਮਾਮਤ ਚੀਨੇ, ਲਭੋ, ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਅੰਦਰ, ਜੋਤਿ ਮਾਹਿ, ਚਿਤ' ਸਰੋਵਰ ਅੰਦਰ ਉਨਮਨ, ਨਹਿਲੇ ਪੁਰ ਦਹਿਲਾ ! ਤਾਂ ਚੰਨਿਆ ਓ ਸਤਿਗੁਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪ ਪਾਂਧਾ ਬਣ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਪਰਮਾਨੰਦਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪ ਚ ਓ ਘੁੱਟ ਪਿਲਾਇਆ ਤਾਂ ਚੀਨਿਆ ਓ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕਾ, ਜੇ ਜੇ ਤੂੰ ਓਹ ਅਮਿਓਂ ਮੰਮਾ ਮੁਖ ਪਾਇਆ । ੧. ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੇ ੨. ਨਾਮ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ। ੨੩੩<noinclude></noinclude> ah6ocr6vfh9nnxsit3d2jdkshejm6oc 250 74414 236800 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓਇ ਓਇ ਬੂੰਦ ਵਿਚ ਸਾਗਰ ਕਿਰਨ ਵਿਚ ਰਤਨਾਗਰ .. ਨਾਮ ਜਾਲ ਵਿਚ ਅਜ ਫਸਿਆ ਨਾਮੀ ਨਾਮੀ-ਅਨਾਮੀ . ਓਇ ਕੱਜ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ! ਇਸ ਅਨੰਦੀ ਅਨੰਤ ਵਿਚ ' ਔਹ ਮੌਜੀ- ਬੇਅੰਤ . ਓਇ ਪੂਰਨ ਵਿਚ ਪਰਿਪੂਰਨ !... 'ਆਤਮ' ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਾਮ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓਇ ਓਇ ਬੂੰਦ ਵਿਚ ਸਾਗਰ ਕਿਰਨ ਵਿਚ ਰਤਨਾਗਰ .. ਨਾਮ ਜਾਲ ਵਿਚ ਅਜ ਫਸਿਆ ਨਾਮੀ ਨਾਮੀ-ਅਨਾਮੀ . ਓਇ ਕੱਜ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ ! ਇਸ ਅਨੰਦੀ ਅਨੰਤ ਵਿਚ ' ਔਹ ਮੌਜੀ- ਬੇਅੰਤ . ਓਇ ਪੂਰਨ ਵਿਚ ਪਰਿਪੂਰਨ !... 'ਆਤਮ' ਮਹਿ ਰਾਮੁ ਰਾਮ, ਮਹਿ ਆਤਮੁ ਚੀਨਸਿ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰਾ (ਭੈਰਉ ਮ: ੧) ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਵੜਿਆ ਪਰਮਾਤਮਾ ! 'ਸਾਗਰ ਮਹਿ ਬੂੰਦ ਬੂੰਦ ਮਹਿ ਸਾਗਰ ਕਵਣੁ ਬੁਝੈ, ਬਿਧਿ ਜਾਣੈ ?" ਹਾਂ ਓਹ ਵਡਾ, ਇਸ ਨਿਕੜੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਪਰ ਤਾਂ ਜਾਣੇ ਕੋਈ ਜੇ ਓਹ ਆਪ ਦਾ ਜਾਣਾਏ, ‘ਨਾਮ ਕਿਰਣ ਵਿਚ ਚਾ ਪਾਏ ! ਓ ਅਨੰਦੀ, ਓ ਅਨੰਤੀ ਤਾਂਡੀ ਕੁੰਜੀ 'ਨਾਮ' ਦੀ ਮਧੁਰਾੜੀ ਧੁਨੀ ਏਂ ! ਤੈਂ ਵਾਂਗ ਓਹ ਵੀ ਅਨਹਤ ਤੇ ਬੇਅਤ, ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਓਹ ਵੀ ਸੁਧ-ਚੇਤਨ, ਤੇ ਵਾਂਗ ਓਹ ਵੀ ਅਜੱਰ ਤੇ ਅਮਰ । ਓ ਮੈਂਡੀ ਨਾ ਰੱਜਣ ਵਾਲੀ ਪਿਆਜ ! ਪੀ, ਪੀ, ਪੀ, ਏਸ ਅਮੀ-ਰਸ ਨੂੰ ਪੀ-ਪੀ ਪੀ, ਆਪਣੇ ਚਿਤ ਵਿਚੋਲੜੇ ਹਰਿ ਚਰਨ ਸਰਨ ਤਰਨ ਸਾਗਤ ਰਸ ‘ਬੈਨ' । 'ਧਨਿ ਅਨਹਤਾ ਪਥਿਕ-ਪਿਆਸ ਚਿਤ-ਸਰੋਵਰ, ਆਤਮ ਜਲ ਲੈਨ । ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਵਿਚ 'ਆਤਮ', 'ਆਤਮ' ਵਿਚ ‘ਨਾਮ- ਹੋ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮੰਝ ‘ਆਤਮ-ਰਾਮ',ਰਮਈਆ ਰਾਮ, ਨਾਮ ਦਾ ਨਾਮੀ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਦੀ-‘ਨਾਮ । ਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚ ‘ਨਾਰ’ ਬਣ ਕੇ ੨੧<noinclude></noinclude> krzzejh3ilap9gl0cuf452lotryzrao 250 74415 236801 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" " 2 .. "1 ਤੈਂਡਾ ਕੌਣ ਮੁਖ, ਕੌਣ ਬਾਤੀ ? ਝੀਂਡਾ ਕੌਣ ਦਿਨ, ਕੌਣ ਰਾਤੀ ? ਤੈਂਡੀ ਕੌਣ ਪਰਲੋਂ, ਕੌਣ ਕੇਤਪਾਤੀ ? ਵਾਹ ਵਾ, ਵਾਹ ਵਾ, ਨਿਨਾਮ ਨਿਰੰਕਾਰ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਵਾਓ ਲੀਲ੍ਹਾ ! 3. ਓ ਨਿਰੰਜਣ ਨਿਰਾਹਾਰ ਪਿਤਾ ! ਭਾਵੇਂ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" " 2 .. "1 ਤੈਂਡਾ ਕੌਣ ਮੁਖ, ਕੌਣ ਬਾਤੀ ? ਝੀਂਡਾ ਕੌਣ ਦਿਨ, ਕੌਣ ਰਾਤੀ ? ਤੈਂਡੀ ਕੌਣ ਪਰਲੋਂ, ਕੌਣ ਕੇਤਪਾਤੀ ? ਵਾਹ ਵਾ, ਵਾਹ ਵਾ, ਨਿਨਾਮ ਨਿਰੰਕਾਰ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਵਾਓ ਲੀਲ੍ਹਾ ! 3. ਓ ਨਿਰੰਜਣ ਨਿਰਾਹਾਰ ਪਿਤਾ ! ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਨਿਰਨਾਮ ਏਂ, ਪਰ ਤੈਂਡੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਵਿਚ ਇਕ ਖੇਡ ਪ੍ਰਪੰਚ ਰਚਨਾ ਵੀ ਏ । ਜਦ ਤੈਂਡਾ 'ਹੁਕਮ' ਤਦ ਉਠਦਾ ਏ ਪ੍ਰਪੰਚ ਗੁਬਾਰ, ਕਿੰਝ ? ਕੁਝ ਇੰਝ ਜਿੰਝ ਮੈਂਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉਠਦਾ ਏ ਤੈਂਡਾਵਿਚਾਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪੇ, ਸਹਜ-ਸੁਭਾਏ, ਹਾਂ ਕੁਝ ਇੰਝ ਜਿਕਣ ਕਵੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਠਦੀ ੲ ਕਵਿਤਾ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਸਹਿਜ਼ ਸੁਭਾਏ..ਹਾਂ ਕਵੀ ਦੀ ' ਕਵਾਓ ਸੱਤਾ, ਸੈਭੰ-ਵਾਚਕ ਸੱਤਾ, ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ! ਓ ਵੁਡ-ਕਵੀਆ ਕੀ ਏਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੈਂਡੀ ਰਚੀ ਹੋਈ ਵਡ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਕਵਾਓ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਚਾਉ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂ ਉਮਾਹ !!! ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹਵਾ—ਓਇ ਅਖੇਚਲ ਵਿਸਥਾਰ, ਓਇ ਅਬਚਲੀ- ਲੀਲਾ- “ਜਹ ਆਪਿ ਰਚਿਓ ਪਰਪੰਚੁ ਆਕਾਰ ॥ ਤਿਹ ਗੁਣ ਮਹਿ ਕੀਨੋ ਬਿਸਥਾਰ। ਪਾਪੁ ਪੁੰਨੁ ਤਹ ਭਈ ਕਹ ਵਤੁ ॥ ਕੋਊ ਨਰਕ ਕੋਉ ਸੁਰਗ ਬੰਛਾਵਤੁ ੧. ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਹਾਉ (ਜਪੁਜੀ) ੨੨੯<noinclude></noinclude> c1707hsrzw2450tn9t1s9trmzp3g7gl 250 74416 236802 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ ਓ 'ਨਾਮੀ' 'ਨਾਮ' ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਤੂੰ ਕਿਥੇ ? ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥੇ ਤੈਂਡਾ 'ਨਾਮ' ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥ ਤੋੰਡਾ ਸਦ-ਸਵਾਰਿਆ-ਨਾਮ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥੇ ਤੋਂ ਅਨਤ ਅਨਾਦੀ ਨਾਮ ! ਜਿਥੇ ਲਾੜਾ ਓਥੇ ਤੂੰ ਲਾੜੇ ਦਾ ਆੜੀ। ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ ਓ 'ਨਾਮੀ' 'ਨਾਮ' ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਤੂੰ ਕਿਥੇ ? ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥੇ ਤੈਂਡਾ 'ਨਾਮ' ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥ ਤੋੰਡਾ ਸਦ-ਸਵਾਰਿਆ-ਨਾਮ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥੇ ਤੋਂ ਅਨਤ ਅਨਾਦੀ ਨਾਮ ! ਜਿਥੇ ਲਾੜਾ ਓਥੇ ਤੂੰ ਲਾੜੇ ਦਾ ਆੜੀ। ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਚਜੀ ਤਿਥ ਝੀਂਡਾ ਨਾਮ ਮੰਜੀ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਹੁਕਮੀ ਤਿਥੋ ਤੈਂਡਾ ਹੁਕਮੀ-ਨਾਮ ਬੰਦਾ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਅਕਾਲ, ਤਿਖੇ ਓਹ ਕਾਲ ਰਹਿਤ ਅਨਕਾਲ-ਸਰੂਪਾ ! ਜਿਥ ਤੂੰ ਤਿਥੈ ਤਿਥ ਤੈਂਡਾ ਅਨੰਤ-ਵਣਜ ਰਾ! ਜਿਥੇ ਝੀਂਡਾ ਕਵਾਉ ਤਿਥੈ ਤੈਂਝਾਓ ਦੇਵ-ਕਤਾਰਾ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ, ਰਾਮ, ਤਿਥ ਭਾਂਡਾ ਉਨਮਨੀ ਲਕਸਮਨ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਸਿਆਮ ਦਿਖੇ ਤੈਂਡਾ ਬਲਿਹਰੀ ਨਾਮ-ਬਲਰਾਮ !, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਖਾਂਗਾਂ, ਨਹੀਂ ਆਖਾਂਗਾ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਤਿਥੇ ਤੈਂਡਾ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ ਓ ਜੀਭ ਸੁਣੇ—ਓ ‘ਨਾਮ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂਡੇ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ' ਆਖੇ, ਹਾਂ ਕਾਲਾ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ, ਅਣਹੋਂਦ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂਵ .......ਓ ਨੂਰ ਸਨੂਰਾ, ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਆਖੇ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ ? ਜੋਤ-ਪੁੰਜ, ਤੂੰ ਜੇ ਜੰਤ-ਸਰੂਪੀ ਓਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, ਤੂੰ ਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪੀ, ਓਹ ਨੂਰੇ ਨੂਰ ! ਤੂੰ ਜੇ ਨੂਰ ਸਰੂਪੀ, ਓ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵ ਅਵਿਛੜਿਆ ਆੜੀਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਮੈਂਡੇ ਲਾਲਣ ਦੇ ਲੰਗੋਟੀਯਾਰਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵ ਜਗਜੀਵਨ ਦੀ ਜਿੰਦੇ !! - ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ 'ਨਾਮੀ' ਤੋਂ ਕੀਕਣ ਭਿੰਨ ਏਂ ? ਕੀ ਬੂੰਦ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਏ ? ਓਹ ਰੂਪ, ਓਹੋ ਪਾਸਾਰਾ, ਓਹ ਚੇਤੰਨਤਾ ਓਹੋ ਦਮਕਾਰਾ, ਓਹੋ ਨਾਦ-ਬਿਨੰਦ-ਓਹੋ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ! ਓਹੋ ਪਰਮਲ ਜੋੜ, ਓਹੋ ਚਮਤਕਾਰਾ, ਓਇ ਨਾਮ, ਓਇ ਆਤਮ, ਤੈਂ ਵਿਚ, ਮੈਂਡਾ ਰਾਮ ਰਮਈਆ ! ਓ ਆਤਮ, ਤੈਂ ਵਿਚ ਤੈਂਡੀ ਕਿਰਨ ਵਿਚ ਮੈਂਡਾ ਕਿਰਨ-ਸਾਗਰ। ਓ ਆਤਮ, ਤੈਂ ਵਿਚ ਤੈਂਡੀ ਲੁਡਚੜੀ-ਧੂੜੀ ਵਿਚ ਮੈਂਡਾ ਕੋਹਿਨੂਰ-ਹਿਮਾਚਲ ! ਓਇ २३०<noinclude></noinclude> qv8ebd3m4qjdif9ivj1qbgmuvuq0yw3 250 74417 236803 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>--- ਆਪਨ ਖੇਲੁ ਆਪਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ॥ ਖਲ ਸੰਕੋਚੋ ਤਉ ਨਾਨਕ ਏਕੋ । (ਸੁਖਮਨੀ) ਓ ਖੇਡ ਖਿਡਾਉ ਆ ! ਓ ਸਿਰਜਨਹਾਰ, ਓ ਰਚਣਹਾਰ ਓ ਕਰਤਾ---ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਮਿਠੜੀ ਲੀਲ੍ਹਾ, ਪਰ ਜਦ ਖੇਲ ਸੰਕੋਚਾਂ ਤਦ ਤੂੰ ਇਕ ਇਕ ਨਹੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>--- ਆਪਨ ਖੇਲੁ ਆਪਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ॥ ਖਲ ਸੰਕੋਚੋ ਤਉ ਨਾਨਕ ਏਕੋ । (ਸੁਖਮਨੀ) ਓ ਖੇਡ ਖਿਡਾਉ ਆ ! ਓ ਸਿਰਜਨਹਾਰ, ਓ ਰਚਣਹਾਰ ਓ ਕਰਤਾ---ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਮਿਠੜੀ ਲੀਲ੍ਹਾ, ਪਰ ਜਦ ਖੇਲ ਸੰਕੋਚਾਂ ਤਦ ਤੂੰ ਇਕ ਇਕ ਨਹੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਪਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕਿਥੇ ਨਿਨਾਮ, ਅਨਾਮ ! ਓ ‘ਨਾਮੀ, ਓ ਨਾਮ ਗ੍ਰਾਮੀ, ਤੈਂਡ ਨਾਂ ਬਹੁਤੇਰੇ ਨੇ, ਪਰ ਤਦ ਤੋੜੀ ਜਦ ਤੋੜੀ ਵਿਸਥਾਰ .ਏ, ਸਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਵਿਚ । ਪਰ ਜਿਥ ਤੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਏਂ-ਓਥੇ ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ੲ । ਓਥੇ ‘ਨਾਮੀ' ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ-ਅਨੰਤੀ ਪੁੱਤ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਛੜਿਆ ! ਗੁਸਾਈਂ ਤੇਰਾ ਕਹਾ ਨਾਮ ? ਕੈਸੇ ਜਾਤੀ ?? (ਮਾਰੂ ਮ: ੧) ਓਇ ਓਪਰਿਆ ! ਓਇ ਪਰ-ਪਰੇਡਿਆ, ਓਇ ਨਾਮ ਨਾਥਾ ! ਓਇ ਪਰੀ-ਭੂ (ਪ੍ਰਭੂ) ! ਓਇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਓਇ ਅਕੱਥ- ਕਥਾਰਿਆ। ਓਇ ਅਕੁਲ । ਓਇ ਅਕਲ ਕਲਾ ! ਓਇ ਨਿਸਕੱਲਾ ! ਓਇ ਨਿਰੰਜਨ ! ਓਇ ਨਿਰਗੁਣ ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ,ਓ ‘ਨਾਮੀ’, ਓ ਜੌਤ-ਸਰੂਪੀ, ਤੂੰ ਭਿੰਨ ਏਂ ਆਪਣੇ 'ਨਾਮ' ਤੋਂ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਤੋਂ, ਆਪਣੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਤੋਂ... ਭਿੰਨ, ਪਰ ਨੇੜੇ ਨਾਹੀਂ ਦੂਰ !! ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਤਾਂ ਵੀ ਭਿੰਨ, ਪਰ ਨੜੇ ਨਾਹੀਂ ਦੂਰ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ' ਤੋਂ ਵੀ ਭਿੰਨ ਨਾਮੀਆਂ । 8. ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਨਾਮ' ਤੇ ‘ਨਾਮੀ' ਅਭੇਦ ! २२८<noinclude></noinclude> hr0tvboxub6c1zqmft8lphid7kcr8x8 250 74418 236804 2026-09-27T07:25:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਉਂ ਕੂਕਰ ਤੈਂਡੇ ਘਰ ਦਾ ਹਉਂ ਕਾਂ ਤੈਂਡੇ ਵੇਹੜੇ ਕਾਂ ਕਾਂ ਕਰਦਾ । ਮੈਂ ਲਾਂ, ਮੰਗਦਾ ਦਰਸ ਦਾਨ, ਜਿਤ ਡਿਠਿਆਂ ਮੈਂਡੀ ਭੁਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਵੇ ! “ਅਰਦਾਸਿ ਸੁਣੀ ਦਾਤਾਰਿ ਪ੍ਰਭ ਢਾਢੀ ਕਉ ‘ਮਹਿਲਿ’ ਬੁਲਾਵੈ। ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਉਂ ਕੂਕਰ ਤੈਂਡੇ ਘਰ ਦਾ ਹਉਂ ਕਾਂ ਤੈਂਡੇ ਵੇਹੜੇ ਕਾਂ ਕਾਂ ਕਰਦਾ । ਮੈਂ ਲਾਂ, ਮੰਗਦਾ ਦਰਸ ਦਾਨ, ਜਿਤ ਡਿਠਿਆਂ ਮੈਂਡੀ ਭੁਖ ਸਭ ਲਹਿ ਜਾਵੇ ! “ਅਰਦਾਸਿ ਸੁਣੀ ਦਾਤਾਰਿ ਪ੍ਰਭ ਢਾਢੀ ਕਉ ‘ਮਹਿਲਿ’ ਬੁਲਾਵੈ। ਪ੍ਰਭ ਦੇਖਦਿਆ ਦੂਖ ਭੂਖ ਗਈ, ਢਾਢੀ ਕਉ ਮੰਗਣ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ। ਸਭੇ ਇਛਾ ਧੂਰੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਲਗਿ ਪ੍ਰਭ ਕੋ ਪਾਵੈ। ਹਉ ਨਿਰਗੁਣ ਢਾਢੀ ਬਖਸਿਓਨੁ ਪੁਰਖ ਵੇਦਾਵੇ । (ਮਾਰੂ ਡਖਣੇ ਮ: ੫) ਹੋਰ ਕਿਆ ਮੰਗਾਂ ? ਜਦ ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਘਾਇਆ । .. " " " 21 " f " = .. = = 11 ? ? ? ? ? 222. ? ? , ਹੁਣ ਸੁਭਰ ਭਰਾਇਆ। " " ... " " ? " " ਰਜ ਰਜ ਖਾਇਆ । ਰੰਗਣ ਰੰਗਾਇਆ। ਮੋਇਆ ਜਿਵਾਇਆ। ਪੜਦਾ ਖੋਲ੍ਹ ਵਿਖਾਇਆ । ਭੈ ਭਰਮ, ਚੁਕਾਇਆ । ਤੈਂਡੜਾ ਦਰਸਨ ਪਾਇਆ। ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਾਇਆ। ਕਿਆ ਮਾਂਗਉਂ ਕਿਆ ਦੇਵਉ ! ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਂਡੜਾ । ? 17 ? 1 31 ਮੈਂਡੜਾ ਤੂੰ ਮੈਂਡਾ ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ । ਘੋਲ ਘੁਮਾਈਆਂ ਘਰ ਆਇਆ ਲਾਲਣਾ । ੨੩੭<noinclude></noinclude> 3r4rlug82nkwtdcdwfnmh31gzjxoy3t 250 74419 236805 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਿਸ ਦਾ ਸੀ ਤਿਨ ਮਿਲਾ ਲਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂ ਰਾਂਮ ਕੀ ਅੰਸ਼ । ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਦੇਸ਼, ਸਗੋਂ ਹੰਸ। ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜਿਅੜਾ ਸੋਈ ਫੁਨ ਹੂਆ । ਜਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲੀ ਸੰਪੂਰਨ ਥੀਆ । ਉਦਕ ਉਦਕਿ ਸਮਾਇਆ ਓਤ ਪੋਤ ਰਵਿਆ ਰਘੁਰਾਇਆ। 'ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਿਸ ਦਾ ਸੀ ਤਿਨ ਮਿਲਾ ਲਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂ ਰਾਂਮ ਕੀ ਅੰਸ਼ । ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਦੇਸ਼, ਸਗੋਂ ਹੰਸ। ਜਿਸ ਤੇ ਉਪਜਿਅੜਾ ਸੋਈ ਫੁਨ ਹੂਆ । ਜਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲੀ ਸੰਪੂਰਨ ਥੀਆ । ਉਦਕ ਉਦਕਿ ਸਮਾਇਆ ਓਤ ਪੋਤ ਰਵਿਆ ਰਘੁਰਾਇਆ। 'ਨਾਮ' ਚੀਨ ਪ੍ਰਮਾਤਮ ਚੀਨਾ ! ਆਤਮ ਲੁਧਾ, ਪ੍ਰਮਾਤਮ ਘਿਧਾ । ਸੋਦਰ ਲੱਭ ‘ਸੋ ਪੁਰਖ' ਪਾਇਆ ‘ਸੋ ਪੁਰਖ’ ਨਿਰੰਜਨ ਹਰਿ ਪੁਰਖ ਨਿਰੰਜਨ, ਹਰਿ ਅਗਮਾ ਅਗਮ ਅਪਾਰਾ।" (ਸੋ ਪੁਰਖ ਮ: ੪) ਓਇ ਮੈਨੂੰ ਸੋ ਪੁਰਖ ਲਧਾ ਜੀ, ਸਾਰਾ ਜਗੁ ਢੂੰਢ ਕੇ । " 21 ਛਾਣ ਕੇ " ਤੂੰ ਸਭਨੀ ਥਾਈਂ । ਜਿਥੈ ਹਉ ਜਾਈ ॥ 73 ਹਾਂ - ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਕੋਟ ਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਿਧਾ ਸੋਹਣੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮੈਂ ਰੱਜਾ, ਮੈਂ ਪੂਜਾ ! ਸੋਹਣੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮੁੰਡਾ ਤਨ ਮਨ ਸਿਧਾ । ਸਹਣੇ ਨੂੰ ਵਖ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸ ਗੁੱਧਾ। ਹਾਂ ਹਾਂ ਮੈਂ ਅੰਬਰ ਮੁਸ਼ਕ ਝਕੋਲਿਆ ! ਹਾਂ ਹਾਂ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਉਡਣ ਖਟੋਲਿਆ ।...... ਨਾਮ ਵਰਤਣ ਨਾਮ ਮੈਂਡੀ ਰਾਸ । ਨਾਮ ਵਖਰ ਨਾਮ ਮੈਂਡੀ ਪੂੰਜੀ, ਨਾਮੇ ਖੇਲਿਆ ਏ ਬਜਰ ਕਪਾਟ । ਨਾਮ ਮੈਂਡੀ ਕੁੰਜੀ ਨਾਮ ਮੈਂਡਾ ਗੁਣਤਾਸ ! ਓਇ ਨਾਮੋ ਨਾਮ-ਨਾਮੋ ਨਾਮ ਸਮਾਇਲੀਆ- -- ੧. ‘ਸੋਦਰ' ਤਕ ‘ਨਾਮ' ਹੈ -‘ਸੋ ਪੁਰਖ' । ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ- ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਏ । २४२<noinclude></noinclude> 4swtdxbtrktyh4hn34cml4ga45zk00i 250 74420 236806 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਇਕੋ ਇਕ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ’-'ਨਾਮੀ' ਭੇਦ-ਅਭੇਦ ਸਮਾਪਤ। The mystery of Deification Theophany. Hallelujiah २४६ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ !!!" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਇਕੋ ਇਕ ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ’-'ਨਾਮੀ' ਭੇਦ-ਅਭੇਦ ਸਮਾਪਤ। The mystery of Deification Theophany. Hallelujiah २४६ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ !!!<noinclude></noinclude> 6mhts9cqjtjmvat4yydh7r2h3bjnptg 250 74421 236807 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਸਮਾਦੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਸੀਤੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਸਦ-ਲਿਸ਼ਕਣੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਅਨੰਤ ਫੈਲੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਰਨ-ਕਮਲੀ ਖੜਾਵਾਂ- ਚਚਾ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸੰਗ ਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਸਮਾਦੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਸੀਤੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਸਦ-ਲਿਸ਼ਕਣੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੰਦੀ ਦੀਆਂ ਅਨੰਤ ਫੈਲੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਰਨ-ਕਮਲੀ ਖੜਾਵਾਂ- ਚਚਾ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸੰਗ ਲਾਗਾ। ਧਨਿ ਧਨਿ ਓਆ ਦਿਨਸ ਸੁਭਾਗਾ । ਚਿਤ ਚਿਤਵਉ ਚਰਣਾਹਿਬਿੰਦ । ਊਧ ਕਮਲ ਬਿਗਸਾਂਤ । ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਆਪਹਿ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਨਕ ਸੰਤ ਮਤਾਂਤ। (ਗਉੜੀ ਬਾਵਨ ਅਖਰੀ ਮ: ੫) ੧. ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਨ' ਵਿਚੋਲਾ ! ਮੈਂਡਾ ਹਭ ਰੰਗ ਮਾਣਣ ਢੋਲਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ‘ਨਾਮ` ਦਾਰੂ ! ਮੈਂਡੇ ਹਭੇ ਦੁਖ ਬਿਦਾਰੂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਚਾਨਣ। ਮੈਂਡੇ ਖੁਲਂ ਭਾਗ ਮਥਾਵਣ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ਅਮਲਾ। ਅਗਹ ਅਗਮ ਅਤੋਲਾ ! ਓ ਨਾਮ, ਤੂੰ ਸਰਧਾ ਪੂਰਕ ਏਂ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਆਪ ਨਹੀਂ ਵੰਜਦਾ ਉਥੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਖੜਨਾ ਏਂ ਆਪ ਬਾਹਰ ਬੈਠ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਧਰਕਿਲਣਾ ਏਂ-ਓ ਵਿਚ-ਵਿਚੋਲ, ਓ ਮੁੰਝ-ਮਝਲ, ਓ ਮਿਠੜੇ ਬਸੀਠ, ਓ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਵਕੀਲ । ‘ਇਛ ਪੁਨੀ ਸਰਧਾ ਸਭ ਪੂਰੀ। ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਦ ਸੰਗਿ ਹਜੂਰੀ ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ ਤਿਨਿ ਲੀਆ ਮਿਲਾਇ । ਨਾਨਕ ਭਗਤੀ 'ਨਾਮ' ਸਮਾਇ। (ਸੁਖਮਨੀ ਮ: ੫) २४१<noinclude></noinclude> m0jm5jjpqd39fotm63264jgssj0b59j 250 74422 236808 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>'ਸਹਜੇ ਨੋ ਸਭ ਲੋਚਦੀ, ਬਿਨ ਗੁਰ ਪਾਇਆ ਨਾ ਜਾਇ ॥ ਪੜ੍ਹਿ ਪੜਿ ਪੰਡਤਿ ਜੋਤਕੀ ਥਕੇ ਭੇਖੀ ਭਰਮ ਭੁਲਾਇ ( ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਸਹਜੁ ਪਾਇਆ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ। ਭਾਈ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਸਹਜੁ ਨ ਹੋਇ । ‘ਸਬਦੇ' ਹੀ ਤੇ ‘ਸਹਜ' ਉਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>'ਸਹਜੇ ਨੋ ਸਭ ਲੋਚਦੀ, ਬਿਨ ਗੁਰ ਪਾਇਆ ਨਾ ਜਾਇ ॥ ਪੜ੍ਹਿ ਪੜਿ ਪੰਡਤਿ ਜੋਤਕੀ ਥਕੇ ਭੇਖੀ ਭਰਮ ਭੁਲਾਇ ( ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਸਹਜੁ ਪਾਇਆ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ। ਭਾਈ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਸਹਜੁ ਨ ਹੋਇ । ‘ਸਬਦੇ' ਹੀ ਤੇ ‘ਸਹਜ' ਉਪਜੇ, ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਸਚੁ ਸੋਇ । ਸਹਜੇ ਅਦਿਸਟੁ ਪਛਾਣੀਐ ਨਿਰਭਉ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ । (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੩) ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਤੈਂਡੇ 'ਚਜੁਗੀ ਸ਼ਬਦ' ਨਾਲ਼ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਿਆ। ਓ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਢੀਂਡੀਆਂ ਸਬਦ ਖੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ। ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਛਡੀਆਂ ਨਾਮ ਖੜਾਵਾਂ- ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਨਾ ਉਤਪਤ ਏ ਨਾ ਪਰਲੇ । ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਓਸ ਸੁੰਦਰ ‘ਸੋ ਘਰ' ਨੇ ਤੈਂਡੀਆਂ ਨਾਮ-ਖੜਾਵਾਂ ! ਓਇ ਮਿਠ-ਮਿਠੜੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ! ਓਇ ਭਰਤ ਮੰਗੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਓ ਪੂਜਨ ਯੋਗ ਖੜਾਵਾਂ । ਓ ਮੈਂਡੀ ਅੱਖੀਂਡਿਠੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ । ਓਇ ਮੈਂਡੀਆਂ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਖੜਾਵਾਂ । ਓਇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਖੜਾਵਾਂ ਦੇ ਸਦਾ ਸਦਾ ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ-ਹਾਂ ਪਵਿਤ ਜਤੀ ਵੇਖ ਸਿਆਣਾ, ਚਰਨ ਕੰਮਲ ਨਿਸਤਾਰਾ, ਓਇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਚਵਰ ਝੁਲਾਵਾਂ ਤੇ ਚਰਨ ਧੂੜ ਮੁਖ ਲਾਵਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਗੰਮੜੇ ਦੀਆ ਅਗੰਮੜੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੂਠੇ ਦੀਆਂ ਅਨੂਠੜੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ। ੧. ਭਰਤ ਜਦ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ਪੂਜਣ ਲਈ ਲੈ ਆਇਆ। ਵਾਚਕ ਹੈ ਪੂਜ ਯੋਗ 'ਨਾਮ' ਦਾ, ਜੋ ਹੈ ਵਾਚਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ २४०<noinclude></noinclude> sl23gy0cyqy8qhh7fxiv38zzwqdsne0 250 74423 236809 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੋਹਾਗਣ : ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਰੂਪ ਦਿਖਾਖਿਆ । ਵਰ-ਘਰ, ਵਰ-ਘਰ । ਵੀਵਾਹ ਹੋਆ ਮੇਰੇ ਬਾਬੁਲਾ ਗੁਰਮੁਖੇ ਹਰਿ ਪਾਇਆ । ਅਗਿਆਨ ਅਧੇਰਾ ਕਟਿਆ, ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬੁਲਾਇਆ। (ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਛੰਤੁ ਮ: ੪) -- ... ਹਾਂ ਅਜ ਵਿਆਹ, ਸਦ-ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੋਹਾਗਣ : ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਰੂਪ ਦਿਖਾਖਿਆ । ਵਰ-ਘਰ, ਵਰ-ਘਰ । ਵੀਵਾਹ ਹੋਆ ਮੇਰੇ ਬਾਬੁਲਾ ਗੁਰਮੁਖੇ ਹਰਿ ਪਾਇਆ । ਅਗਿਆਨ ਅਧੇਰਾ ਕਟਿਆ, ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬੁਲਾਇਆ। (ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਛੰਤੁ ਮ: ੪) -- ... ਹਾਂ ਅਜ ਵਿਆਹ, ਸਦ-ਵਿਗਸਣਾ ਵਿਆਹਾ । ਵਿਆਹ 'ਨਾਮ' ਤੇ ‘ਨਾਮੀਂ' ਦਾ ‘ਜੀਵ' ਤੇ 'ਆਤਮਾ' ਦਾ, ‘ਆਤਮ' ਤੇ ‘ਪ੍ਰਮਾਤਮ' ਦਾ .. ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡੈ ਬਲਰਾਮ ਜੀਓ ! ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ! ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ !!ਬ ਨਾਲ ਮ ਜੀ-ਓ ਸੁਚੜੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀਓਓ ਦਿਲ ਧਰੁਣੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀਓ-ਓਇ ਅਜ ਸਾਹਰੜੇ ਪੇਕੇ, ਮੈਂ ਖਰੀ ਸੋਹੰਦੀ, ਓਇ ਅਜ ਸੂੰਦੀ, ਮੈਂ ਸੂੰਦੀ ਹੀ ਸੂੰਦੀ, ਬਚੜੇ ਦੇਂਦੀ–ਓਇ ਪਰ ਧਨ ਮਿਲ ਵੇਲ ਵਧੰਦੀ । ਹਰਿ ਰਾਮ ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਬਾਬੁਲਾ, ਪਿਰੁ ਮਿਲਿ ਧਨ ਵੇਲ-ਵਧਦੀ। ਹਰਿ ਜੁਗਹ ਜੁਗ ਜੁਗ, ਜੁਗਹ ਜੁਗੋ, ਸਦ ਪੀੜੀ ਗੁਰੂ ਚਲੰਦੀ। (ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੪) ਵਧਾਇਓ ਵਧਾਇਓਂ ਪਿਰ ਮਿਲ ਧਨ ਵੇਲ ਵਧਦੀ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ! ਵਰ ਘਰ, ਘਰ ਵਰ!! ਸੁਵੰਨੜਾ- ਬਨੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ…ਵਾਹ...ਹਰਿਦਰਸਾਵੜਾ || ਵਾਹ ਵਾਹ ! .. ੧. ਵਿਆਹ ‘ਆਤਮ' ਤੇ ‘ਪਰਮਾਤਮ' ਦਾ-ਵਿਚ ਵਿਚੋਲਾ-ਨਾਮ ਹਿੰਡੋਲਾ। ੨. ਗਿਆਨ ਦੀ ਵੇਲ ਵਧਦੀ ਏ ਓ ਸਤਿਗੁ, ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਜਗੇ। २४५<noinclude></noinclude> trnl5eioq5cjzc33etuqxh48xh5ts9x 250 74424 236810 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਸਦਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰ ਕਥਾ ਸਹਜੁ ਭਇਆ ਪ੍ਰਭ ਪਾਇਆ ਜਮ ਕਾ ਭਉ ਲਥਾ ! - ੯. (ਡਖਣੇ ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਹਿਜ, ਤੈਂਡੀ ਅਕੱਥ-ਕਥਾ ! ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਕੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖੜਨਾ ਵਾਂ-ਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਸਦਾ ਕਰਹੁ ਗੁਰ ਕਥਾ ਸਹਜੁ ਭਇਆ ਪ੍ਰਭ ਪਾਇਆ ਜਮ ਕਾ ਭਉ ਲਥਾ ! - ੯. (ਡਖਣੇ ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਹਿਜ, ਤੈਂਡੀ ਅਕੱਥ-ਕਥਾ ! ਓ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਕੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਖੜਨਾ ਵਾਂ-ਤਾਂ` ਸਾਚੇ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਚੇ ਤਖਤ ਉਤੇ ਭੈਠਾ ਪਾਂਵਨਾ ਹਾਂ । ਓ ‘ਨਾਮ' ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਬੂਹਿਓਂ ਬਾਹਰ ਬਹਿ ਜਾਨਾ ਵਾਂ, ਪਰ ਤੈਂਡਾ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਸੰਗ ਅੰਗਾਂ ਵੀ ਜਾਨਾ ਵੇਂ, -ਓ ਸਿਮ ਸਿਮ, ਓ ਰੁਣ ਝੁਣ, ਓ ਚੁਣਝੁਨਣੇ-ਨਾਮਾ ! ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਵਸਨਾ ਏਂ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਓਥੇ ਸੋਚਾਂ, ਚਿੰਤਾਂ ਤੇ ਅਗੇਤਰਾਂ ਪਿਛੇਤਰਾਂ ਪਿਛ ਰਹਿ ਗਈਆਂ—ਤਿਥੈ ਸਹਜ ਹੈ—ਸਹਜ, ਅਡੋਲ ਅਮੋਲ ਸਹਜ ! • ਤਿਥੈ ਸਹਜੇ ਉਤਪਤ, ਸਹਜੇ ਪਰਲੋ, ਸਹਿਜੋ ਦਿਨ-ਸਹਿਜੇ ਰਾਤ ! ਸਹਿਜ ਛੇਤੀ ਜੁਗ ਧੁੰਧੂਕਾਰ ਸਹਿਜੇ ਚਾਨਾਣ । ਓ ਸਹਿਜ ! ਤੈਂਡੀ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਨਿਆਰੀ ਏ। ਅਤੀ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਏ ! ਓ ਸਹਿਜ ਘਰ ਵਸਿਆ, ਦੂਲ੍ਹਿਆ ! ਤੂੰ ਸਹਿਜ ਦੀਵਾ ਬਾਲੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਤਮ ਵਿਚ‘ਰਾਮ ਵੇਖਾਂ, 'ਨਾਮ' ਵਿਚ ਆਤਮ ਰਾਮ ਚਖਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਾਵਾਂ । ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਦਸੋਂ ਮੈਂਡ ਸਤਿਗੁਰਾ ਓਇ ਆਦਿ - -- ੧. ਬਹੁਤੇ ਜੁਗਾ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਜੀਕਣ ‘ਛਤੀ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ'' ਨਾਕਿ ਗੋਣਵਾਂ ੩੬, २३६<noinclude></noinclude> 8f72n7eqefbef8goqcdjfm0e6rwvwwd 250 74425 236811 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੰਨੜਾ । ਓ ਮੋਰ ਮੁਕਟੀ ਬੇਨੜਾ । ਓ ਕੰਨ-ਕੁੰਡਲੀ ਬੰਨੜਾ । ਓਇ ਪੀਰ ਪੀਤਾਂਬਰ ਬੰਨੜਾ । ਓ ਸਦ-ਸੇਤਾਂਬਰ ਬਨੜਾ, ਓ ਮਨ ਹਰਨ ਬੰਨੜਾ । ਓ ਚਿਤ ਚੋਰ ਬੰਨਣਾ। ਓ ਰਿਖੀ ਕੇਸ਼ੀ ਬੰਨੜਾ, ਓ ਸਦ-ਯੁਵਕ ਬੇਨੜਾ । ਓ ਨਢੜਾ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੰਨੜਾ । ਓ ਮੋਰ ਮੁਕਟੀ ਬੇਨੜਾ । ਓ ਕੰਨ-ਕੁੰਡਲੀ ਬੰਨੜਾ । ਓਇ ਪੀਰ ਪੀਤਾਂਬਰ ਬੰਨੜਾ । ਓ ਸਦ-ਸੇਤਾਂਬਰ ਬਨੜਾ, ਓ ਮਨ ਹਰਨ ਬੰਨੜਾ । ਓ ਚਿਤ ਚੋਰ ਬੰਨਣਾ। ਓ ਰਿਖੀ ਕੇਸ਼ੀ ਬੰਨੜਾ, ਓ ਸਦ-ਯੁਵਕ ਬੇਨੜਾ । ਓ ਨਢੜਾ ਬੇਨੜਾ, ਓ ਥਿਰ ਸੁਹਾਗਣ ਬੇਨੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ 'ਵਰ' ਪਾਇਅੜਾ ਵਰ ਪਾਇਅੜਾ ਬਾਲੜੀਏ, ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਪੂਰੀ ਰਾਮ। ਪਿਰਿਰਾਵਿਅੜੀ 'ਸਬਦਿ' ਰਲੀ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਹਜੂਰੀ ਰਾਮ (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ਤੁਸੀ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਤੁਸੀ ਗਾਓ ਸਖੀ, ਮੈਂਡੋ ਪਿਰ ਕਾ ਮੰਗਲ ਗਾਓ। " ਸਹਜਿ ਮਿਲਾਇ ਹਰ ਮਨ ਭਾਏ। 17 " ਹਮ ਘਰ ਸਾਜਨ ਆਏ। " " ਹਮ ਗੁਰ ਸਾਜਨ ਆਏ। EB " " " " .. " ਸਾਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ । ਅਨਦਿਨ ਮੇਲ ਿ ਮਿਲਾਇ। ਘਰ ਮੰਦਰ ਸੋਹਾਏ । ‘ਸੋਹਿਅੜਾ ਸੋਹਿਅੜੇ ਮੇਰੇ ਬੰਕ ਦੁਆਰੇ ਰਾਮ । ‘ਭਵਨ ਸੁਹਾਵੜਾ ਧਰਤਿ ਸੁਹਾਵੜੀ ਮਨ ਤਨ ਅਮ੍ਰਿਤ ਭਿੰਨਾ'। ਸਫਲਿਓ ਬਿਰਖ ਹਾਵੜਾ। ਰਿਧਿ ਬੁਧਿ ਸਿਧਿ । ਪੰ ਬਾਰਾਂ ! ਲਾਟਰੀ ਆਈ, ਮੌਜਾਂ ਤੇ ਬਹਾਰਾਂ । ਆਤਮ ਰਾਮ ਸੰਸਾਰਾ। ਸਾਚਾ ਖੇਲੁ ਤੁਮਾਰਾ । ਵੀਵਾਹ ਹੋਆ ਮੇਰੇ ਬਾਬਲਾ, ਵੀਵਾਹ ! ਚਗੇ ਵਿਛੁੰਨੜੀ ਮੈਂ ਵਰ ਪਾਇਆ। ਸੰਜੋਗੀ ਮੇਲੜਾ । ਵੇਖ ਵਿਗਸੀ ! ਪ੍ਰੀਤਮ ਚੌੜੀ, ਪੂਰੀ ਪਰਧਾਨੇ! ਕਦੇ ਨਾ ਰਾਂਡ ਸਦਾ ੧. ਜਲਾਲ, ਸੁਹੱਪਣ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤੀ। ੨੬੪<noinclude></noinclude> ly7sc5j1j2nmpx4s102gux0enht97q1 250 74426 236812 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>t. ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਬ ਨਾਮੀ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਗੁਪਤ ਤੂੰ ਆਪੇਪਰ- ਰਟਨਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਅਬੂਝ ਆਪੇ ਹੀ ਜਚਨਾ । ਤੂੰ ਆਪ ਕੰਤ ਆਪੇ ਕੇਲ ਕਰਦਾ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਚੌਜੀ ਤੂੰ ਆਪੇ ਖੇਲ ਰਚਦਾ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਬਛਰਾ ਤੂੰ ਆਪ ਖੀਰ । ਤੂੰ ਆਪ ਗੰਗਾ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>t. ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਬ ਨਾਮੀ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਗੁਪਤ ਤੂੰ ਆਪੇਪਰ- ਰਟਨਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਅਬੂਝ ਆਪੇ ਹੀ ਜਚਨਾ । ਤੂੰ ਆਪ ਕੰਤ ਆਪੇ ਕੇਲ ਕਰਦਾ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਚੌਜੀ ਤੂੰ ਆਪੇ ਖੇਲ ਰਚਦਾ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਬਛਰਾ ਤੂੰ ਆਪ ਖੀਰ । ਤੂੰ ਆਪ ਗੰਗਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਗੰਗਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਵਲਾ ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਵਲਾ ਕੰਤ । ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਮੱਧਾ ਕੋਲ-ਕਰਤ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਾਗਰ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਬੂੰਦ। ਤੂੰ ਆਪ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੱਦ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਕਰਣ ਜੋਗ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਰਸੀਆ, ਆਪ ਰਸ਼-ਭੋਗ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਅਲਿਪਤ ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ! ਬਹੁ ਬੇਅੰਤ ਉੱਚ ਤੇ ਊਚਾ । ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਮਲ ਅਕੱਥ ਕ਼ਬੂ ! ਸਹੰਸ ਸਹੰਸ, ਸਹੰਸਰ ਤੇਰੇ ਨਾਵਾਂ । ਵੇ ਪਰਵਾਹ ਤੇਰੇ ਕੇੜੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾਂ। " ਸਰਬ ਨਾਮੀ ਤੂੰ ! ਸਰਬ ਨਾਮੀ ਤੂੰ ! ਅਨਾਮੀ ਤੂੰ ਗੁਣਮੀ ਤੂੰ ! ਓ ਕਾਦਰ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਏ ਕੁਦਰਤ । ਓ ਕਵੀ ਤੈਂਡਾ ਕਵਾਉਂ ਵੋ ਨਵਤਨ ‘ਨਾਮ' ! ਓ ਅਕਥ-ਕਥਾਰ ਤੈਂਡੀ ਕਥਾ ਏ ਅਕੱਥ-ਕਥਾ । ‘ਨਾਮ ਚੀਨ ਦੁਖੁ ਦਰਦ ਲਖਾਂ । ਮੈਂ ਛਡਿਆ ਸਗਲ ਅਪਾਇਣੇ ਭਰਵਾਸੈ ਗੁਰ ਸਮਰਥਾ ਗੁਰ ਬਖਸਿਆ 'ਨਾਮ' ਨਿਧਾਨ ਸਭ ਦੁਖ ਭੋਗਹੁ ਭੁੰਚਹੁ ਭਾਈ ਹੋ ਪਲੈ ‘ਨਾਮ ਅਗਥਾ ੧. ਵੇਖੋ ‘ਕੇਲ ਕਰਦਾ' ਅੰਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ । ੨੩੮<noinclude></noinclude> 942267yazhylxgedwa8f0gvju49laak 250 74427 236813 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>"ਹਰਿ ਕੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮਨੁ ਲੀਨਾ ॥ ਨਿਤ ਬਾਜੇ ‘ਅਨਹਤ-ਬੀਨਾ । ਜਗਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਪਾਇਆ । ਹਰਿ ਰਸਕਿ ਰਸਕਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ । 99. (ਮਹਲਾ ੫) ਓਇ ਨਾਦਾ ਸਮਾਇ ਲਿਓ ਰੇ ! ਓਇ ਘਰ ਆਇਆ ਸਾਜਨੜਾ । ਓਇ ਲਾੜਾ ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਚੜ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>"ਹਰਿ ਕੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮਨੁ ਲੀਨਾ ॥ ਨਿਤ ਬਾਜੇ ‘ਅਨਹਤ-ਬੀਨਾ । ਜਗਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਪਾਇਆ । ਹਰਿ ਰਸਕਿ ਰਸਕਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ । 99. (ਮਹਲਾ ੫) ਓਇ ਨਾਦਾ ਸਮਾਇ ਲਿਓ ਰੇ ! ਓਇ ਘਰ ਆਇਆ ਸਾਜਨੜਾ । ਓਇ ਲਾੜਾ ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਓੲ ਨਵੀਂ ਡੋਲੀ, ਮੈਂ ਡੋਲੀ ਵਿਚ ਰੋਲ ਮਹਲੀ ! ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਓਇ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਬੰਨਾ ਓਇ ਲਾਲ ਢੋਲਣ ਬੰਨਾ ! ਓਇ ਮਥੇ ਚੰਨ ਬੰਨਾ। ਓਦਿ ਕਲਗੀ-ਜਗੜਾ ਬੰਨ੍ਹਾ ! ਓਇ ਸਿਰ ਸੇਹਰੜਾ ਬੰਨਾ, ਓਇ ਹਥ-ਖੂੰਡੜੀ ਬੰਨਾ ! ਓਇ ਓਇ ਅੱਖ-ਮਟੱਕੜਾ ਬੰਨਾ ! ਓਇ ਕੁਲ ਕਰੇਂਦੜਾ ਬੰਨਾ, ਓਇ ਗੜਮੁੜ ਬਨਾ । ਓਇ ਸੁਘੜ ਸੁਜਾਨੀ – ਬੰਨਾ । ਓਇ ਮਾਖਿਓਂ ਮਿਠਾ ਬੰਨਾ । ਓਇ ਮਿਸਟ ਮਹਿੰਡਾ ਬੰਨਾ, ਓਇ ਚਹੁ ਜੁਗੜਾ ਬੰਨੜਾ । ਓ ਸਦ-ਸਦੀਵੀ ਬੇਨੜਾ ! ਓ ਰਸ ਰਸੀਅੜਾ, ਬੰਨੜਾ | ਓ ਪਿਰ- ਰੀਸਾਲੂ ਬੇਨੜਾ ! ਓ ਲਾਲ ਨਿਹਾਲਣ ਬਨੜਾ ! ਓ ਸਦ ਹਰਿਆਵਲ ਬੰਨੜਾ ! ਓ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਬਨੜਾ । ਓ ਭੰਗੜੇ ਪਾਂਦਾ ੧. ਦੇਖੋ ਸ੍ਰੀ ਨਾਮਦੇਵ, ਭਾਵ ਨਾਮ ਨ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਘੁਲਣ ਲਗਾ। ¤. ਨਾਮ ਦੀ ਘੋੜੀ ਨਾਮ ਵਾਹਨ । ੩. ਗਭਰੂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਵਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। २४३<noinclude></noinclude> 2q0ezs8ibo82dzp82064dwu1zb3q9e6 250 74428 236814 2026-09-27T07:25:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸਿਖਾਵਣ ਹਾਰਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਓਇ ਜਗਤ ਗੁਰੂਆ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਜੈਤੋ ! ਕੋਲ-ਕਰੰਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ , ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਮਧ ਹੂਟੇ ਹੂਟਦਾ !! ੴ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤਾਂ ਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸਿਖਾਵਣ ਹਾਰਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਓਇ ਜਗਤ ਗੁਰੂਆ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਜੈਤੋ ! ਕੋਲ-ਕਰੰਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ , ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਮਧ ਹੂਟੇ ਹੂਟਦਾ !! ੴ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤਾਂ ਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਨੜੇ ਸੋਹਣੇ ਨਾਂ ਪੜ੍ਹਾਏ ਨੇ ! ਏਸ ਪਾਸੇ ਸਰਗੁਣ ਨਾਂ, ਤੈਂਡੇ ਗੁਣ ਵਾਚਕ, ਤੈਂਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਾਚਕ, ਤੈਂਡ ਕਰਤਬ ਵਾਚਕ—ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰਗੁਣ ਨਾਂ, ਜੂੰ ਅਕੱਥ ਨੇ, ਜੋ ਨਿਅੱਖਰੋ ਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਓ ਅਖਰਾਂ ਦੇ ਉਪਰਲੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਬਧਕ ਨੇ ! ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ, ਨਿਰਬਿਕਾਰ ਆਦਿ, 'ਹਾਂ ' ਓ ਦੋ ਪਾਸੇ ਖੜੋਤੀਆਂਦੇ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ, ਜੀਕਣ ਉਚਾਰ ਪਾਰ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ਸੜਕ ਦੇ ਸੱਜ-ਖੱਬ । ਪਰ ਓ ਚੋਜੀਆ, ਤੈਂਡਾ ਮਨੂੰ ਓਹ ਵੇਸ ਤੇ ਓਸ ਤੇ ਓਹ ਭੇਸ ਤੇ ਓਹ ਚੱਜ-ਅਚਾਰ ਡਾਢਾ ਈ ਭਾਂਵਦਾ ਏ, ਜਦ ਤੂੰ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸਫ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਪਰ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਨਚਦਾ ਜਾਪਦਾ ਏਂ । ਕੁਲ ਕਰਦਾ, ਤਾਣੀ ਤਣੀਂਦਾ, ਹਭ ਰੰਗ ਮਾਣੂਅ – ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਣ ਊਘੈ ਸਰਗੁਣ ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ। (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੫) ਓ ਵਿਚ ਪੀਂਘ ਪਾ ਝੂਟੇ ਝੂਟਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੈਂਡੀ ਅਰਸ਼ਾਂ ਉਤਰੀ ਪੀਂਘ ਮੈਂ, ਹੁਣ ਪਿਆ ਵੋਹਨਾ ਵਾਂ,ਓਹਦੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਲੈ, ਤੇ ਝੂਟੇ, ਓ ਹਿੰਡੋਲੇ ਵਿਚ ਬਹਿ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੈਂਡਾ ਫੁੱਲਾਂ ਜੜਿਆ ਪੰਘੂੜਾ ਮੈਂ ਪਿਆ ਵੋਹਨਾ ਵਾਂ ਜਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ 248. ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਰਿਨਰ ਤੇ ਮੁਨਿ ਹੋਇਆ ਏ। ਤੇ ਓਸ<noinclude></noinclude> gtcb9bb84t5llyfig96y4uajjgkmn8o 250 74429 236815 2026-09-27T07:25:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਭ ਕੁਝ ਓਹ ਆਪ ਏ-ਪਰ ਓਸ ਦਾ ਵਡ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਓਹ ਏ, ਜਦ ਓਹ ਪਾਂਧਾ ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਂਦਾ ਏਂ, ਫੇਰ ਨਾਮ- ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਅਗਮਵੀ ਝੂਟੇ ਦੇਂਦਾ ਏ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਖਨੇ ਆਂ ਓ ‘ਗੁਰਾ’ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਭ ਕੁਝ ਓਹ ਆਪ ਏ-ਪਰ ਓਸ ਦਾ ਵਡ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਓਹ ਏ, ਜਦ ਓਹ ਪਾਂਧਾ ਬਣ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਪੜ੍ਹਾਂਦਾ ਏਂ, ਫੇਰ ਨਾਮ- ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਅਗਮਵੀ ਝੂਟੇ ਦੇਂਦਾ ਏ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਖਨੇ ਆਂ ਓ ‘ਗੁਰਾ’ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ੨੪੮<noinclude></noinclude> 1fmljayy0l22uxfvg0rfsr8f3l3tekk 250 74430 236816 2026-09-27T07:25:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ !! ਵਾਹ ਵਾਹ !!! ‘ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਕਾ ਬਡਾ ਤਮਾਸ਼ਾ' ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ! ਨਿਰੰਤਰ-ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ! ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਸੰਧਿ ਪੋਹ ਫੁਟਾਲੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹ ਵਾਹ !! ਵਾਹ ਵਾਹ !!! ‘ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਕਾ ਬਡਾ ਤਮਾਸ਼ਾ' ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ! ਨਿਰੰਤਰ-ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਚਖੰਡ ਵਸਿਆ ! ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਸੰਧਿ ਪੋਹ ਫੁਟਾਲੇ ਦੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ !' ਤਾਰਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਲੰਮਾ ! ਓ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਵਿਆਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ... ਵਾਹ ਵਾਹ ਉਚੜਿਆ ਚੰਨਾ ਓ ਸੋਲਾਂ ਕਲਾਂ ਸੰਪੂਰਨਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਝਝੜ ਪੀਂਘਾਂ, ਉਤਾਂ ਉਤਰੀਆਂ 1 ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੱਠਿਆ । ਮਾਨ ਅਰਸ਼ੋਂ ਢਠਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਝਿਲਮਿਲ ਗੰਗ (Milky way) iਙਣ ਰਗ, ਰੰਗ ਚਲੂਲਵਾਂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੀ ਗੰਢ, ਗੰਢ ਵੀ ਟੋਰਵੀਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਜੰਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਕੋਟ ਕੋਟਾਨਵੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਜੋਤ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਕੋਟ ਕੋਟਾਨਵੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਪਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਜੋਤ ਸਰੂਪਵੀਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਗਿਆਨ ਡ, ਆਪ ਬਿਨਾਸਵੀਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸਦ ਬਸਤ, ਅਨੂਪ ਰੂਪਾਵਤੀ ! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਓ ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ-ਤਲਿਸਮ ਵੀਟਦੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਅਨਹਤ ਨਾਦ ਹਿੰਡੋਲ ਹੂਟੇ ਹੂਟਣੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਅਰਸ਼ੀ ਫੁਲ ਗੁਲਾਬ, ਸੁਹੱਪਣ ਜਾਇੜਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਬਿਮਲ ਕਮਲ ਨਿਰਲੇਪ, २६६<noinclude></noinclude> j7m70z2tek1waum0rx04n14mt8u1shq 250 74431 236817 2026-09-27T07:25:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟੌਰਵੀਂ ਗੰਢ,ਓ ਆਨੰਦੀਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਲਾਹ-ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਪਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਪਿੜ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵਨਾ ਏਂ ਤਾਂ ਤੈਂਡਾ ਅਨੂਪਮ-ਰੂਪ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਏ ! ਓ ਅਨ-ਅੰਗੀ ਅੰਗਾਂ, ਓ ਰੰਗਨ ਰੰਗਾ, ਓ ਬਿਸਮ ਤਰੰਗਾ, ਦੋਹਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟੌਰਵੀਂ ਗੰਢ,ਓ ਆਨੰਦੀਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਲਾਹ-ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਪਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਪਿੜ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵਨਾ ਏਂ ਤਾਂ ਤੈਂਡਾ ਅਨੂਪਮ-ਰੂਪ ਕੌਣ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਏ ! ਓ ਅਨ-ਅੰਗੀ ਅੰਗਾਂ, ਓ ਰੰਗਨ ਰੰਗਾ, ਓ ਬਿਸਮ ਤਰੰਗਾ, ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ਵਿਚ ਨਚਦਾ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਥਕਦਾ ! ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਵਿਚ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਪਰ ਝੂਟੇ ਝੂਟਦਾ ! ਓ ਵਜਦਾ-ਗਜਦਾ-ਗੰਢਦਾ ਨਾਮ ਅਨਹਤ ਅਹ ਨਾਮ….ਪਰ ਹਾਏ ਅਖਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀਕਣ ਨਿਅਖਰੇ ਨੂੰ ਬਨ੍ਹਾਂ? ਛਾਨਣੀ ਨਾਲ ਕੀਕਣ ਸਮੁੰਦਰ ਪਕੜਾਂ ? ਓ ਵਿਸਮਾਦੀ ਨਾਮਾਂ ਤੈਂਡਾ ਨਾਮ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਭਦਾ ਸਿਵਾਏ !ਵਾਹ ਵਾਹ' ਦੇ- ਤੂੰ ਧੰਨ ਧੰਨ, ਤੂੰ ਧੰਨ, ਨਿਤ ਧੰਨ ਧੰਨ—ਪਰ ਧੰਨ ਧੰਨ ਵੀ ਪਿਛਾਂਹ ਰਹਿ ਗਏ,ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲੇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਅਗਾਂਹ ਉਠ ਤੁਰਿਆ । ਚਾਈ ਨਾਲ ਚਾਉ । ਝੂਟੇ ਅਮੁਕਵੇਂ ਝੂਟਣ ਲਈ । ਓ ਸਤਿਗੁਰੋ, ਓ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੇ, ਓ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਏਂ ਵਾਹ ਵਾਹਦੀਂਹਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਹਣਾ ਨਮ ਏ ‘ਵਾਹੁ ਗੁਰੂ' ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ਓ ਵਾਂਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿ ਜੀਉ । (ਸਵਈਏ ਮ: ੪) ਸਹੰਸਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ € ਸਰਗੁਣ-ਨਿਰਗੁਣ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕਣ ਵਾਲਿਆ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ ਅਨਕ ਨੇ ! ਤੂੰ ਗੋਬਿਦ ਏਂ ਜਦ ਇਦਿਆਂ (ਗੋ) ਵਿਚ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਰੂਪੀ ‘ਬਿੰਦ' ਪਾਂਵਦਾ ਏਂ। ਤੂੰ ਗੋਪਾਲ ਏ, ਜਦ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਗਵਰਧਨ ਧਾਰੀ ਏਂ, ਜਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ੨੫੬<noinclude></noinclude> 10lnsesagilldz2uhy9xb92r35fezzn 250 74432 236818 2026-09-27T07:25:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਲੈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਲ ਖਿਚ ਰਹੀ ਉ ! ਓ ਦੋਹਾਂ ਪਿੜਾ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆ ! ਖਿਡਾਰੀਆ ! ਓ ਹਸਦਾ ਖੇਡਦਾ ਟਪਦਾ ਨਚਊਆ । ਓ ਮਝ ਮਝਲੇ ਦੁੜੰਗੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆ ਹਿਰਨਵਾ ! ਓਇੰ ਤੇਰਾ ਅਰਸ਼ੀ ਪੀਹੜਾ, ਪਰੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਘੂੜੇ ਦੀ ਲੈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਲ ਖਿਚ ਰਹੀ ਉ ! ਓ ਦੋਹਾਂ ਪਿੜਾ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆ ! ਖਿਡਾਰੀਆ ! ਓ ਹਸਦਾ ਖੇਡਦਾ ਟਪਦਾ ਨਚਊਆ । ਓ ਮਝ ਮਝਲੇ ਦੁੜੰਗੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆ ਹਿਰਨਵਾ ! ਓਇੰ ਤੇਰਾ ਅਰਸ਼ੀ ਪੀਹੜਾ, ਪਰੀਆਂ ਚੁਕਿਆਂ! ਓ ਮੈਂਡਾ ਗਲਫ਼ਾਮ : ਫੁੱਲ ਬੁੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ । ਓ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਵਿਚ ਮੱਖਲੀ ਲਾ ਅਨਖ ਫੂਲ ਉਣਦਾ। ਓਇ 'ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦਾ ਕ ਹਨ ! ਓ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ! ਓ ਚਿਤ ਚੋਰ ! ਓ ਲਾਲਣ ! ' ਓ ਸਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ! ਓ ਵਿਸਮਾਦੀ, ਓ ਲਾਡ-ਲਡਊਆ, ਓ ਚੋਜੀ,,ਹਾਂ ਤੰਡ ਅਨਿਕ ਨਾਮ ਨੇ ਅਜ ਮੈਨੂੰ ਝੂਟੇ ਦਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਅਤੀ ਹੀ ਭਾਂਵਦਾ ਏ।ਓ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ ! ਹਾਂ ਝੂਟੇ ਈ ਝੂਟੇ ! ਟਈ ਹੂਟੇ । ਖੇੜਾ ਹੀ ਖੇੜਾ, ਨਜ਼ਦੇ ਤਰੰਗ-ਈਪ- ਉਘੈ-ਇਧਰ ਉਧਰ ਦੋਹਾਂ ਕੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਕੇਲ ਕਰਦਾ, ਕੀਕਣ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਉਪਮਾ ਇਸ ਨਵਤਨ ਨਾਮ ਦੀ- -- ਮੇਰੇ ਲਾਲਨ ਦੀ ਸੋਭਾ। ਸਦ ਨਵਤਨੁ ਮਨੁ ਰੰਗੀ ਸਭਾ। (ਕਲਿਆਨ ਮ: ੫) ਓ ਲਾਲਣ, ਅੱਜ ਤੈਂਡਾ ਉਹ ਨਾਮ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪੁਲ ਬਣ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਨੂੰ ਕਛਦਾ ਈ ! ਓ ਲਚਕਦਾਰ ਲਛਮਣ ਝੂਲਾ, ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਈ ! ਓ ਸੂਤਰ ਆਤਮਾ ਜੋ ਘਟਾਂ ਘਟਾਂ ਨੂੰ ਰਾਗ ਰੰਗ ਨਾਲ ਸੀੜਦਾ ਈ। ਬਲਿਹਾਰੀ ਬਲਿਹਾਰੀ ਓ ਅਨੂਠੇ ਨਾਮ, ਓ ਬਿਸਮਾਦੀ ਨਾਮ, ਓ ਬੂਟੇ ਝੁਟਵੇਂ ਨਾਮ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਤੈਂਡਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਾਮ ! ਓ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ, ਜੋੜਨਾਂ ! ਓ ਈਘੈ ਉਘੇ ਵਿਚ ਮਜਾ ਮਾਣਦਾ,ਓ ੧. ਅਨੰਦ 2.4<noinclude></noinclude> e6we67uda3ft8qaec8mkoaxmenuf6np 250 74433 236819 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੁਗਾਦੀ ਗੁਰ, ਓ ਜੁਗ ਜੁਗ ਗੁਰ, ਓ ਅੰਗ ਸੰਗ ਗੁਰ, ਓ ਸਦਾ-ਨਾਲੇ-ਵਹਿਗੁਰੂ ਨਿਮਸਕਾਰ- ਗੁਰ ਦੇਵ ਮਾਤਾ, ਗੁਰਦੇਵ ਪਿਤਾ, ਗੁਰਦੇਵ ਸੁਆਮੀ ਪਰਮੇਸੁਰਹ ਗੁਰਦੇਵ ਸਖਾ ਅਗਿਆਨ ਭੰਜਨ, ਗੁਰਦੇਵ ਬੰਧਪਿ ਸਹੋਦਰਹ ॥ ਗੁਰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੁਗਾਦੀ ਗੁਰ, ਓ ਜੁਗ ਜੁਗ ਗੁਰ, ਓ ਅੰਗ ਸੰਗ ਗੁਰ, ਓ ਸਦਾ-ਨਾਲੇ-ਵਹਿਗੁਰੂ ਨਿਮਸਕਾਰ- ਗੁਰ ਦੇਵ ਮਾਤਾ, ਗੁਰਦੇਵ ਪਿਤਾ, ਗੁਰਦੇਵ ਸੁਆਮੀ ਪਰਮੇਸੁਰਹ ਗੁਰਦੇਵ ਸਖਾ ਅਗਿਆਨ ਭੰਜਨ, ਗੁਰਦੇਵ ਬੰਧਪਿ ਸਹੋਦਰਹ ॥ ਗੁਰਦੇਵ ਸਾਂਤਿ ਸਤਿ ਬੁਧਿ ਮੂਰਤਿ ਗੁਰਦੇਵ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਪਰਾ । ਗੁਰਦੇਵ ਤੀਰਥੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਗੁਰਗਿਆਨ ਮਜਨੁ ਅਪਰੰਪਰਾ ਗੁਰਦੇਵ ਕਰਤਾ ਸਭਿ ਪਾਪ ਹਰਤਾ, ਗੁਰਦੇਵ ਪਵਿਤ ਪਵਿਤ ਕਰਾ। ਗੁਰਦੇਵ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਜੁਗ ਜੁਗ ਗੁਰਦੇਵ ਮੰਤੁ ਹਰਿ ਜਪਿ ਉਧਰਾ ਗੁਰਦਵ ਸੰਗਤਿ ਪ੍ਰਭ ਮੇਲਿ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ, ਹਮ ਮੂੜ ਪਾਪੀ ਜਿਤ ਲਗ ਤਰਾ ਗੁਰਦੇਵ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸਰ ਗੁਰਦੇਵ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨਮਸਕਰਾ । ਓਇ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਜਦ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਨਾਂਹ ਸੀ, ਹਾਂ ਓ ਜੁਗਾਂਦੀਆ, ਜੁਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲੋਂ ਗਿਆਨ ਵੰਡਣ ਵਾਲਿਆ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ- ਆਦਿ ਗੁਰਏ ਨਮਹ ! ਜੁਗਾਦਿ ਗੁਰਏ ਨਮਹ ! ਸਤਿਗੁਰ ਏ ਨਮਹ ! ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਦੇਵ ਏਂ ਨਮਹ ! (ਸੁਖਮਨੀ) ੨੫੩<noinclude></noinclude> 0oqflxz1tdch2drtwrdozbikfops5et 250 74434 236820 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੈਂਡਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਕਰ “ਨਹੀਂ ਪਰ ਫੇਰ ਤੈਂਡਾ ਹੀ ਏ ਪਸਰਿਆ ਪਸਾਰਾ ! ਤੈਂਡੇ ਸਹੰਸਰ ਈ ਨਾਮ ਨੇਂ ! ਪਰ ਮਹੰਸਰ ਆਖਣ ਨਾਲ ‘ਬਅੰਤ’ ਨੂੰ ‘ਅੰਤ' ਦੇ ਕੁੱਜ ਅੰਦਰ ਡਕਣਾ ਏ ! ਓ ਬੇਅੰਤ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੇਅੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਤੈਂਡਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਕਰ “ਨਹੀਂ ਪਰ ਫੇਰ ਤੈਂਡਾ ਹੀ ਏ ਪਸਰਿਆ ਪਸਾਰਾ ! ਤੈਂਡੇ ਸਹੰਸਰ ਈ ਨਾਮ ਨੇਂ ! ਪਰ ਮਹੰਸਰ ਆਖਣ ਨਾਲ ‘ਬਅੰਤ’ ਨੂੰ ‘ਅੰਤ' ਦੇ ਕੁੱਜ ਅੰਦਰ ਡਕਣਾ ਏ ! ਓ ਬੇਅੰਤ, ਓ ਅਨੰਤ, ਓ ਬੇ · ਸ਼ੁਮਾਰ, ਓ ਅਗਣਿਤ, ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ ਸਹੰਸਰ ਨਹੀਂ। ਕੋਟਾਨ ' ਕੋਟ ਨੇ, ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਓ ਅਸੰਖ ਨੇਂ, ੧੦,੦੦,੦੦,੦੦,੦੦,੦੦,੦੦,੦੦, ੦,੦੦) ਹਾਂ ਪਰ ਓ ਅਸੰਖ ਚਿਸ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਿਫ਼ਰਾਂ, ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਸੁਣ ਵਲੀਆਂ ਸਿਫ਼ਰਾਂ, ਕੀ ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਨਾਂ ਆਖਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੇਤ-ਦਾਣਿਆਂ ਜਿਤਨੇ ਹਨ ? ਹਾਂ, ਪਰ ਰੇਤ ਤਾਂ ਗਿਣੀ ਮਿਣੀ ਹੈ । ਤੀਕਣ ਹੀ ਰੇਤ ਕਿਣਕੇ ਅੰਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਂ ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਏਂ। ਓ ਅਗਿਣਤਿਆ ! ਕੀ ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਆਖਾਂ ! ਹਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸਿਓਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਆਪਣਾ ਡੱਕਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ' ਬਅੰਤ ਨੇ ਪਰ ਓ ਅਗਿਣਤਿਆ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਬਅੰਤ ਬੇਅੰਤ ਏਂ ! ਓ ਅਗਿਣਤਿਆ ! ਤੈਂਡੇ ਨਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਦਿਨ ਘੜੀ, ਪਲ, ਚਸਾ ਮਹੂਰਤ ਕਰਕੇ ਆਖਾਂ ਜੋ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਨਿਤ ਨਵੇਂ, ਨਿਤ ਆਏ, ਬੇਅੰਤ ਫੈਲੇ ਨੇ ਹਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਓ ਅਗਿਣਤਿਆ ਕਾਲ ਤਾਂ ਆਪ ਕਾਲ ਵਸ, ਏ, ਓਹਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਹੜੱਪ ਕਰਕੇ ਜਦ ਪਰਲੋ ਕਰ ਛਡਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਪਲ ਰਸਾ ਤੇ ਘੜੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਮਿੰਟ ਸਕਿੰਟ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਏਂ ਓ ਅਗਿਣਤਿਆ, ਅਨਦ ਪਰਲੋ ਤੇ . ਉਤਪਤਾਂ ਦਾ ਸਾਜਨ ਹਾਰਾ ! ਓ ਕਾਨੀਓ ! ਜੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਸਭ ਲਿਖਣ ਲਗ ਪੈਣ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤਖਤੀ ਬਣ २५१<noinclude></noinclude> f5ejtt0zamjix2snb95epmabl8e48w6 250 74435 236821 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੌ ਖੰਡ ਵਸਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਕੇਸਰ ਕਿਆਰੜੀ ਓ ਕੇਸ਼ਵ ਵੰਨੀ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸੰਦਲੀ ਬਨਸਗੰਧ ਗੁੰਦਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਪਵਿਤਰ ਪਉਣ ਪਾਣਿ ਖਾਣਿ ਅਮੋਲਵੀਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸੀਤਲ 'ਸੂਰਜ ਨੂਰ ਉਛਾਲਣਾ ਵਹ ਵਾਹ ਓ ਸਮੁੰਦ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੌ ਖੰਡ ਵਸਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਕੇਸਰ ਕਿਆਰੜੀ ਓ ਕੇਸ਼ਵ ਵੰਨੀ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸੰਦਲੀ ਬਨਸਗੰਧ ਗੁੰਦਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਪਵਿਤਰ ਪਉਣ ਪਾਣਿ ਖਾਣਿ ਅਮੋਲਵੀਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਸੀਤਲ 'ਸੂਰਜ ਨੂਰ ਉਛਾਲਣਾ ਵਹ ਵਾਹ ਓ ਸਮੁੰਦ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲਤਾਨ । ਖੀਰ ਨੀਰ ਨਿਧਾਨੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਹੇਮ ਕੁੰਟ ਪਰਬਤ ਅਡੋਲ ਕਦੇ ਨਾ ਹਿਲਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਮੇਰ ' ਸੁਮੇਰ, ਸੁਵਰਨ ਵੰਨਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਗੰਭੀਰ ਗਗਨ ਧੀਰ, ਘਟ ਘਟ ਵਸ਼ਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਘਟਾ ਟੋਪ ਅਨੂਪ ਰੁਣ ਝੁਣ ਗਾਵਣੀ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਨੀਲ ਅਨੀਲ, ਅਨਾਹਦ ਅਹਤ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਏਕੜਾ ।; ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੀ ਅਠ ਪਹਿਰ ਨਿਹਾਲਿਆ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ, ਕਡ ਅਨੰਦੀਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਪਰਮਲ ਪੁੰਜ, ਬਿਮਲ ਸਰੂਪਵੀਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਏਕਮ ਏਕ, ਸਰਬ ਸਰਬ ਸਮੇਟਵੀਂ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਚੋਜ ਅਨੰਦ, ਨਿਤ ਚੜੇ ਸਵਾਇਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਓ ਕੀਰਤਨ ਨਿਰਬਾਨ, ਓ ਰਾਗ ਰਤਨ ਪਰਵਾਰ ਪਰੀਆ ਛੋਹਿਆ।... ਓ ਸੁਖ ਓ ਅਕਹਿ ਸੂਖ ਓ ਪਰਮ ਸੁਖ। ਵਾਹ ਵਾਹ' ਰਾਸ ਮੰਡਲ, ਅਖੰਡਮੰਡਲ ਨਿਰੰਕਾਰਵੀ ! ਓ ਅਨੰਦ, ਓ ਅਨੰਦ ਅਨੰਦ, ਓ ਅਨੰਦ ਅਨੰਦ ਘਣਾ ! ਓ ਓ ਓ । ਵਾਹ ਵਾਹ : ਵਾਹ !! • ਵਾਹ ਵਾ...ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਓ ਵਾਹਿਗਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ . ਧੰਨ ਧੰਨ ਧੰਨ . ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗਰੂ !! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਵਾਹਿਗੁਰੂ !!! ਵਾਹਿ ' . ਗ... ਰੁ ੧. ਨੂਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੇਸ਼ २५०<noinclude></noinclude> osdvee5i28q5lzzz0immh314mhsllgc 250 74436 236822 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਾਏ ਤੇ ਸਪਤ ਸਾਗਰ ਦਵਾਤ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ ਕੌਣ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਓ ਬੇਅਤ, ਤੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਤੂਂ ਵਾਹ ਵਾਹ-ਬੇਅੰਤ-ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ-‘ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੁਆਮੀ ਗਤਿ ਤੇਰੀ ਜਾਇ ਨ ਲਾਖੀ। (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਬੇਅੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਾਏ ਤੇ ਸਪਤ ਸਾਗਰ ਦਵਾਤ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ ਕੌਣ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਓ ਬੇਅਤ, ਤੂੰ ਵਾਹ ਵਾਹ, ਤੂਂ ਵਾਹ ਵਾਹ-ਬੇਅੰਤ-ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ-‘ਤੂੰ ਬੇਅੰਤ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੁਆਮੀ ਗਤਿ ਤੇਰੀ ਜਾਇ ਨ ਲਾਖੀ। (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਓ ਬੇਅੰਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਡੇ ਬਹੁ ਬੇਅੰਤ, ਨਿਮਸਕਾਰ- “ਬਹੁ ਬੇਅੰਤ ਊਚ ਤੇ ਊਚਾ ਨਾਨਕ ਆਪਸ ਕਉ ਆਪਹਿ ਪਹੂਚਾ। (ਸੁਖਮਨੀ) ਵਿਸਮਾਦੀ ਪਾਂਧਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓ ਬੇਅੰਤ ਨਿਰੰਕਰ ! ਤੈਂਡੇ ਤਾਂ ਬੇਅੰਤ ਨਾਂ ਨੇ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿਠੜਾ ਨਾਂ ਤੈਂਡਾ' ਓਹ ਏ ਜਦ ਤੂੰ ਪਾਂਧਾ ਬਣ ਸਾਨੂੰ ਊੜਾ ਅੜਾ ਪੜਾਨਾ ਵੇਂ । ਸਾਨੂੰ ਪੈਂਤੀ ਅਖਰੀ ਦਸਨਾ ਵੇਂ ਓ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਚਖਸ਼ੂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਏ ਦਿਬਜ ਜੋਤੇ ! ਤੈਂਡਾ ਊਚਮ ਊਚਾ, ਸੂਚਮ ਸੂਚਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਰਦੇਵ' ਏ । ਓ ਸਤਿਗੁਰੂ, ਓ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਤੋਂ ਸਭ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ' ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਸੀਆਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੂਕ ਸੁਣਾਈਆਂ । ਓ ਗੁਰਦੇਵ ! ਤੈਂ ਮਾ ਬਣਕੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੰਮਾ ਸਾਡੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਇਆ, ਤੈਂ ਪਿਤਾ ਬਣ ਸਾਨੂੰ ਖਰੀ ਖੁਰਾਕ ਪੁਚਾਈਆ ! ਓ- ਅੰਨ, ਪੂਰਨਾ ਦਾਤਾ ! ਓ ਸਹੰਸਰ ਨਾਮ ਵਾਲਿਆ ! ਬੇਅੰਤ ਤੈਂਡੇ ਨਾਮ, ਪਰ ਨਾਮੀ ਸਿਰ ਨਾਮ ਤੈਂਡਾ 'ਗੁਰੂ'' ਏ-ਗਿਆਨ ਪੁੰਜ, ਸਤ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪਾਪ, ਹਰਤਾ ਪਵਿਤਰ ਕਰਤਾ,ਹਾਂ ਸਖਾ ਸੁਆਮੀ ! ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਹੋਦਰਾ, ਓਸੇ ਉਦਰ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ ਓ ਆਦਿ ੧. ਨਾਮ ਪੇਟ । ੨੫੨<noinclude></noinclude> f7cyvldwsehdu5h9q121nhbeiobj1eu 250 74437 236823 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗਰੂ ਦਰਸ਼ਨ (ਸੰਖੇਪ) ਏਸ ਅੰਕ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੁੱਲੀ ਝਾਕੀ ਹੈ— ਜੀਕਣ ਉਹ ‘ਨਿਰਗੁਣ' ਫਿਰ ‘ਸਰਗੁਣ’ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਪਰ ਓਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੂਪਮ ਰੂਪ ਓਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਓਹ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗਰੂ ਦਰਸ਼ਨ (ਸੰਖੇਪ) ਏਸ ਅੰਕ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਮੁੱਲੀ ਝਾਕੀ ਹੈ— ਜੀਕਣ ਉਹ ‘ਨਿਰਗੁਣ' ਫਿਰ ‘ਸਰਗੁਣ’ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਪਰ ਓਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੂਪਮ ਰੂਪ ਓਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਓਹ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ-ਮਧ, ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ, ਮੰਝ ਮੰਝੋਲੇ ਬੈਠ ਹੂਟੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ— ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਣ ਊਘੈ ਸਰਗੁਣ ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ। (ਬਿਲਾਵਲੁ ਮ: ੫) ਇਹ ਉਸਦੀ ਵਿਸਮਾਦ ਜਨਕ, ਚੁੰਜੀ ਮੌਜੀ ਝਲਕ ਏ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਧਨੀ ਓਹ ਆਪ ਏ । ਓਸ ਦੇ ਨਾਮ ਬੇਅੰਤ ਨੋ, ਸਹੰਸਰ ਨੇ । ਓਹਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਸਾਡੀ ਗੁੜਤੀ ‘ਮੂਲਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਓ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ' ਵਿਚ ਨਿਰੂਪੇ ਹੋਏ ਨੇ । ਓਹ ਬਾਹਰ ਈ ਨਹੀਂ (Transcandent) ਅੰਤਰ ਗਤਿ · ਵਸਿਆ (Immanent) ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਏ । ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਅੰਦਰ ਲਿਖਤ ਨਾ ਬਾਹਰ ਲਿਖਤ ! ਓਸਦਾ ਪਸਾਰਾ ਏਹ ਸਰਬ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਏ-ਪਰ ਓਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਅੰਕ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਾਂਗ । ਸੁਹੱਪਣ ਦਾ ਪੁੰਜ ਓਹ ਬ, ਸਤ ਓਹ ਏ, ਚਿਤ ਓਹ । ਅਨਦ ਓਹ ਏ,... ਸਭ ਕੁਝ- -२४०<noinclude></noinclude> jnww01u09vgcdwzqwt6zp9euxukqbpd 250 74438 236824 2026-09-27T07:25:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭਗਵਾਨ ਬੀਠਲਾ ! ਬਲਿਹਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਬਲਿਹਾਰ । ਓ ਅਨੰਦੀ, ਓ ਨੰਦ ਕੇ ਨੰਦਨ, ਓ ਮੀਰ ਮੁਕੰਦ, ਓ ਪੀਤਾਂਬਰ, ਓ ਸੋਤਾਂਬਰ, ਓ ਰੰਗ ਰਸੀਆ, ਓ ਅਨੂਠੀਆ ਲੀਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾ, ਤੈਂਡੇ 'ਚੋਜ ਨਿਰਾਲੇ ਨੇ, ਓ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭਗਵਾਨ ਬੀਠਲਾ ! ਬਲਿਹਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਬਲਿਹਾਰ । ਓ ਅਨੰਦੀ, ਓ ਨੰਦ ਕੇ ਨੰਦਨ, ਓ ਮੀਰ ਮੁਕੰਦ, ਓ ਪੀਤਾਂਬਰ, ਓ ਸੋਤਾਂਬਰ, ਓ ਰੰਗ ਰਸੀਆ, ਓ ਅਨੂਠੀਆ ਲੀਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾ, ਤੈਂਡੇ 'ਚੋਜ ਨਿਰਾਲੇ ਨੇ, ਓ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਉਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਚਾ ਤੂੰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਏਂ। ਓ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਟਿੱਬੇ ਵਿਖਾਣ ਵਾਲਿਆ ! ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਊਠ ਗਰਦਨ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਤੋੜਨਾਂ ਏਂ । ਓ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ! ਕਾਰੂਆਂਦੀ ਟੈਂ ਵੀ ਤੂੰਹਾਂ ਲਤਿਆੜਨਾਂ ਵੇਂ । ਓ ਚੋਜੀਆ, ਗਲ ਗਲ ਵਿਚ ਤੈਂਡਾ ਕੋਈ ਰਾਜ਼ ਏ ਉਤਪਤ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਜ਼ ਏ, ਪਰਲੌ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਜ਼ ਏ, ਤੈਂਡੀ ਬਸੰਤ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਜ਼ ਏ । ਪਤਝੜ ਵਿਚ ਵੀ ਰਾਜ਼ ਏ। ਓ ਵਡੇ ਜੰਦਰੇ ਮਾਰਣ ਵਾਲਿਆ ! ਬਲਿਹਾਰ ! ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਸਿਮ ਸਿਮ ਦੀ ਤਲਿਸਮ ਕੁੰਜੀ ਸਾਡੇ ਹਥ ਚ ਫੜਾਨਾ ਏਂ ਤਦ ਜੰਦਰੇ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਝਟ ਪਟ, ਤਾਂ ਓ ਗੁਝਿਆ, ਫਿਰ ਮੈਂਡਾ ਗੁਪਤ ਅਨੰਦ ਖਜਾਨਾ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਆਨਾ ਵੇ ! ਓ ਛੁਪਿਆ, ਓ ਲੁਕਿਆ ! ਤੈਨੂੰ ਫੇਰ ਮੈਂ ਨੰਗ-ਮੁਨੰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ ਨਚਨਾ ਹਾਂ ! ਓ ਬਾਵਰਿਆ, ਓ ਬਾਵਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਤਲਿਸਮ ਦੀ ਹੋਲੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀਆਂ ਅਨ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਲੱਦੇ ਜਹਾਜ਼, ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੇ ਅਨੰਦ ਦੀਆਂ ਘਟਾ-ਟੋਪ ਬਦਲੀਆਂ, ਛਮਾ ਛਮ ਬਰਸਦੀਆਂ । ਓ ਪੋਹ-ਫੁਟਾਲ ਪਿਚਕਾਰੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਗੁਝਿਆ, ਓ ਤਲਿਸਮੀ, ਓ ਟੋਇਆਂ ਨੂੰ ਟਿੱਬੋ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੈਂਡੀ ਈ ਨਾਂ ਵੇ-ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ਓ ਜਾਦੂ ਟਲ ਖੜਕਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਜਾਦੂ ਸੀਟੀਆਂ ਚਲਾਣ रह ...<noinclude></noinclude> 87r8e8mbrpee4nwhahywnie7d6len6i 250 74439 236825 2026-09-27T07:25:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਵਜਦਾ, ਤੋੱ ਸਿਰ ਸਿਰ 'ਚੜ ਹਸਦਾ । ਵਾਹ ਵਾ ਵੇ ਤੈਂਡਾ ਨਵਰਤਨ ਨਾਮ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵ ਤੈਂਡਾ, ਅਕੱਥਨੀਯ' ਨਾਮ ! ਓ. ਪਰਾਪੂਰਬਲਾ ਸਤਿਨਾਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! 1 ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੁ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਵਜਦਾ, ਤੋੱ ਸਿਰ ਸਿਰ 'ਚੜ ਹਸਦਾ । ਵਾਹ ਵਾ ਵੇ ਤੈਂਡਾ ਨਵਰਤਨ ਨਾਮ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵ ਤੈਂਡਾ, ਅਕੱਥਨੀਯ' ਨਾਮ ! ਓ. ਪਰਾਪੂਰਬਲਾ ਸਤਿਨਾਮ ! ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! 1 ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੁ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਪੀਤਾਂਬਰੀ ਬਣ ਜਾਨਾ ਏਂ, ਪੀਲੇ ਬਸਤੀ ਕਪੜ ਪਾ ਕੇ,ਓ ਸਦ-ਬਸੰਤਾ, ਕਦੇ ਤੂੰ ਸੈਤਾਂਬਰੀ ਬਣ ਜਾਨਾਂ ਏਂ ਚਿਟੇ ਕਪੜੇ ਓਢ ਕੇ ਓਸਦ- ਹਿਮਾਚਲਾ, ਪਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਤੂੰ ਵਰਨਾਂ ਚਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਏਂ । ਓ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਪੁਰਖਾ, ਤੈਂਡ ਨਾਮ ਬਅਤ ਨੇ, ਪਰ ਬੇਅੰਤ ਨਾਮ ਫਿਰ ਵੀ ਇਕ' ਨੇ । ਓ ਬੇਅੰਤ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, ਓ ਸੂਰਜਾ ! ਓ ਵਡ ਵਡਿਆ, ਤੈਂਡਾ ਢਿਡ ਵਡਾ ਏਂ, ਕੋਟ ਕੋਟਾਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਸਾਭਣ ਵਾਲਾ। ਤੂੰ ਏ ਲੰਬ-ਓਂਦਰੀ, ਪਰ ਤੈਂਡੋ ਕੂਲ ਢਿਡ ਨ ਅਨੂਪਮ ਤੜਾਗੀ ਬੁੱਧੀ ਹੋਈ ਏ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਜੀਆਂ ਜੰਤਾਂ ਨੂੰ ‘ਨਿਯਮ' ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਰੱਖਦੀ ਏ । ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਏ *ਦਮ-ਓਦਨੀ, ਓ ਲੰਬੰਦਰ ਦਮਦਰਾਂ ! ਓ ਹਉਮੈ ਰੂਪੀ ਮਧੁ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਿਆ। ਓ ਇੰਦ੍ਰ ਸਖੀਆਂ ਵਿਚ 'ਨਾਮ' ਬੀਨ ਵਜਾਣ ਵਾਲਿਆ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ! ਤੂੰ ਵੇਂ ਆਸੁਰੀਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਘਾਤਕ · ਓ ਨੜੇ ਪਰ ਦੂਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ, ਓ ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਓਸਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਅਚੁਤ- * ਅਚੁਤ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸੁਰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦਾਮੋਦਰ ਸੁਆਮੀ । ਰਿਖੀ ਕੇਸ਼, ਗੋਵਰਧਨਧਾਰੀ, ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਹਰਿ ਰੰਗਾ । ਮੋਹਨ ਮਾਧਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰੇ । ਜਗਦੀਸੁਰ ਹਰਿ ਜੀਓ ਅਸੁਰਸੰਘਾਰੇ ॥ ਦਮਨ ਕਰਨਾ, ਦਬਾ ਰਖਣਾ ੨੫੮<noinclude></noinclude> 8zz8mrz73bv5l8vedbha5qqn9deye40 250 74440 236826 2026-09-27T07:25:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਗਜੀਵਨ ਅਬਿਨਾਸੀ ਠਾਕੁਰ, ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਹੈ ਸੰਗਾ । (ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਓ ਤੈਂਡ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ' ਸੋਹਣੇ ਨੇਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, 'ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਨੰਤਰ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਰੰਕਾਰ ਏਂ। ਓ ਤੈਂਡ ਗਲ਼ ਬਨਾ ਦੀ ਬਸਤੀ ਮਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਗਜੀਵਨ ਅਬਿਨਾਸੀ ਠਾਕੁਰ, ਘਟ ਘਟ ਵਾਸੀ ਹੈ ਸੰਗਾ । (ਮਾਰੂ ਮ: ੫) ਓ ਤੈਂਡ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ' ਸੋਹਣੇ ਨੇਤਰ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, 'ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਈ ਨੰਤਰ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਰੰਕਾਰ ਏਂ। ਓ ਤੈਂਡ ਗਲ਼ ਬਨਾ ਦੀ ਬਸਤੀ ਮਾਲਾ ਏ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੈਂਡ ਗਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਂਡਾ ਰੂਪ ਅਰੂਪ ਏ । ਓ . ਚਾਰ ਬਾਹਵਾਂ ਵਾਲਿਆ"! ਇਕ ਹਥ ਵਜਦਾਂ ਤੈਂਡਾ ‘ਨਾਮ' ਸੰਖ ਏ, ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸਰਬ ਘਾਤਕ ਕਾਲ ਦਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਏਂ, ਤੀਜ ਹਥ ਵਿਚ ਸਭ ਨੂੰ ਤ੍ਰਾਣ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਬਲਵਾਨ ਗਦਾ ੲ ਮੁਗ ਤੇ ਚੌਥੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ 'ਕਮਲ' ੲ ! ਪਰ ਸਹੰਸਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਤੈਂਡੀ ਕੋਈ ਬਾਂਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂ ਅਨੰਗ ( ਅਨ-ਅੰਗ) ਏਂ । ਓ ਸਾਡਾ ਹੱਥ ਖਿਚਣ ਵਾਲਿਆ ਸਾਰਥੀਆ, ਓ ਜੀਵ-ਆਤਮਨ,ਤੂੰ ਸਰਬ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਥ ਖਿਚਨਾ ਏਂ ਪਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਖਿਚਦਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਥੰਮਾਂ ਗਗਨ ਰਹਾਨਾ ਏਂ। ਓ ਅਕਲ ਕਲਾ ! ਓ ਸੋਹਣਿਆ ! ਤੈਂਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਰੂਪੀ ੁਕਟ ਏ ਤੇ ਔਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਦ ਤੈਂਡੇ ਮਾਨੋ ਕਾਲ ਕੁੰਡਲ ਨੇ,ਪਰ ਫ਼ਰ ਏਹ ਮੁਕਟ ਓਹ ਕੁੰਡਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਂਡਾ ਕੋਈ ਮੁਖ ਨਹੀਂ, ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ,ਓ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆ- ਨਿਰਾਹਾਰੀ ਨਿਰਵੈਰ ਸਮਾਇਆ । ਧਾਰਿ ਖੇਲੁ ਚਤਰਭੁਜ ਕਹਾਇਆ । ਸਾਵਲ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਬਣਾਵਹਿ, ਬੇਣ ਸੁਨਤ ਸਭ ਮੋਹੇ ਗਾ । २५<noinclude></noinclude> nh0wgzm5s16f56t2l2e1t6p6xism2i0 250 74441 236827 2026-09-27T07:25:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਮੋ ਸਰਦਾ ਨੰਦੇ, ਨਮੋ ਅਨੰਦ ਕੰਦੇ। ਨਮੋ ਓਅੰਕਾਰੰ ॥ ਨਮੋ ਏਕੰਕਾਰੰ ॥ ਨਮੋ ਸਰਬ ਕਾਲੇ, ਓਕਾਲ ਅਕਾਲ । ਨਮੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਤ, ਨਮੋ ਅਮਤੋਜ ਅਮਿਤ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਮੋ ਸਰਦਾ ਨੰਦੇ, ਨਮੋ ਅਨੰਦ ਕੰਦੇ। ਨਮੋ ਓਅੰਕਾਰੰ ॥ ਨਮੋ ਏਕੰਕਾਰੰ ॥ ਨਮੋ ਸਰਬ ਕਾਲੇ, ਓਕਾਲ ਅਕਾਲ । ਨਮੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਤ, ਨਮੋ ਅਮਤੋਜ ਅਮਿਤ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਦਿ ਗੁਰੂ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਜਗਦ ਗੁਰੂ- ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਸੰਤਿਗੁਰੂ ਵਾਹਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿ ਗੁਰੂ !!! ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿ ਜੀਓ । ਮੈਂਡਾ ਵਿਸਥਾਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਚਿੜੀ ਦੀ ਚੂੰ ਚੂੰ ਵਿਚ ਵਸਨਾਈ ਤੂੰ, ਓ, ਚੈਂਕੁੰਟ-ਵਾਸੀਆਂ ! ਕਾਲੇ ਕਾਂ ਦੀ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਵਿਚ ਵਸਨਾਵਾਂ ਤੂੰ ਓ ਕਾਲ ਬਿਕਾਲਿਆ ਤੋਤੇ ਦੀ ਮੜੀ ਲਟ ਪਟ ਵਿਚ ਵਸਨਾਏਂ ਤੂੰ ਓ ਲੋਟ ਪੋਟ ਲ-ਪੰਛੀਆ ! ਕੋਇਲ ਦੀ ਕੂ ਕੂ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏ ਤੂੰ ਓ ਅੰਬੀ-ਛਾਂ-ਵਸਣਿਆਂ ! ਹਥੀ ਦੀ ਚਿੰਘਾੜ ਵਿਚ ਤ ਘੋੜ ਦੀ ਹਿਹਿਣਾਹਟ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ ਓ ਅਸਪਤ, ਓ ਗਜਪਤ, ਸ਼ਰ ਦੀ ਦਹਾੜ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ ਤੂੰ, ਗੜਗਜ ਅਕ ਲੀਆ ! ਓ ਮਿੱਠੀ, ਕੌੜੀ, ਤੰਤਲੀ ਬਾਣੀ ਅਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਗਾਣ ਤ ਤਰਾਨੇ ਅਨੂਠੜੇ ਗਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਨਾਗ-ਬੀਨਾਂ ਵਜਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਬਲਿਹਾਰ, ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰ ! ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਰਸ ਭਿੰਨੀ ਲਾਲ਼ੀ ਵਿਚ ਤੂੰ ਵਸਨਾਏਂ । ਚੰਬਲੀ ਦੀ ਚਿੱਟਿਅੱਤ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ । ਪਹੁ ਫ਼ੁਟਾਲ ਦੀ ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਵਿਚ ਤੂ ਝੂਝਨਾਂ ਏਂ। ਓ ਚਲੂਲੜ ਨਾਮ-ਪਟਕੇ ਵਿਚ ਰੰਗਣ ਵਾਲਿਆ ਲਿਲਾਰੀਆ । ਤੈਂਡਾ ਮਨ-ਭਾਵਣਾ ' ਵੇਸ ਅਵੇਸ਼ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਰੰਗ ਰਤੜੇ ਲਰਾਰੀਆ। ੬੨<noinclude></noinclude> cr3skylviantt79aeytnqkc4t12fgk0 250 74442 236828 2026-09-27T07:25:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਨੀਂਦਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ .. ਤੂੰ ਓ ਨਾਂ-ਨੀਂਦਿਆ ਜਾਗਦਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ ਤੂੰ ਓ ਸਦ-ਜਾਗਦਿਆ। ਓ ਰਾਤ ਦਿਨ, ਦੁਖ ਸੁਖ, ਅਜਕਲ ਵਿਚ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਪਰ ਉਪਰਿਆ (Transcendent) ! ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਨੀਂਦਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ .. ਤੂੰ ਓ ਨਾਂ-ਨੀਂਦਿਆ ਜਾਗਦਿਆਂ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ ਤੂੰ ਓ ਸਦ-ਜਾਗਦਿਆ। ਓ ਰਾਤ ਦਿਨ, ਦੁਖ ਸੁਖ, ਅਜਕਲ ਵਿਚ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਪਰ ਉਪਰਿਆ (Transcendent) ! ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਵਸਨਾ ਏਂ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਪਨਾਓ ਅਲੇਪ ਲਿਪਨਾ। ਮੰਦੇ ਵਿਚ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਰਾਗ ਵਿਚ ਤੂੰ । ਜਂਰ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਅਜੱਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ, ਚਰ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਅਂਚਰ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਮੋਮ ਵਿਚ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਤੂੰ, ਜਲ ਵਿਚ ਤੂੰ ਥਲ ਵਿਚ, ਤੂੰ, ਇਤ ਵੀ ਉਤ ਵੀ ਤੂੰ, ਅਰਸ਼ ਵੀ ਤੂੰ ਫ਼ਰਸ਼ ਵੀ ਤੂੰ । ਉਤਪਤ ਵੀ ਤੂੰ, ਪਰਲੋ ਵੀ ਤੂੰ ਚਿਤ ਵੀ ਤੂੰ, ਅਚੇਤ ਵੀ ਤੂੰ । ਨੇੜ ਵੀ ਤੂੰ, ਦੂਰ ਵੀ ਤੂੰ । ਸੁਖ ਵੀ ਤੂੰ ਦੁਖ ਵੀ ਤੂੰ । ਕਰਮ ਵੀ ਤੂੰ, ਅਕਰਮ ਵੀ ਤੰ, ' ਅਨਤ ਵੀ ਤੂੰ, ਅਨਦ ਵੀ ਤੂੰ। ਆਦਿ ਵੀ ਤੂੰ ਅੰਤ ਵੀ ਤੂੰ। ਅਨਾਦ ਵੀ ਤੂੰ ਅਨਾਹਤ ਵੀ ਤੂੰ। ਅਵੱਲੇ ਵੀ ਤੂੰ ਆਖਰਵੀ ਤੂੰ।ਆਰ ਵੀ ਤੂੰ, ਪਾਰ ਤੂੰ । ਤੂੰਹਾਂ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰਹੇਂ ਹੀ ਤੂੰ, ਤੂੰਹਾਂ ਹੀ ਤੂੰ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਹਿਗਰੂ !!! ਚੌਜੀ-ਮੌਜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਹਾਂ ਭਾਸਦਾ ਏ । ਜਦ ਤੂੰ ਬਣ ਜਾਨਾਂ ਏਂ, ਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੈਂਡੇ ਕੌਤਕ ਅਨੰਤ ਨੇ, ਪਰ ਅਜ ਤੈਂਡਾ 'ਤੈਂ ਤੇ ਐਂ' ਵਾਲਾ ਕੌਤਕ ਅਤੀ ਹੀ ਰਸਦਾਈ ਸਰਬ ਆਪ, ਪਿੰਡ ਫੁੰਡ ਕੇ ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਆਪ ਰਚਨਾਂ ਏਂ । ਏਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈਨਾ ਏਂ । ਫਿਰ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਹਨਾਂ ਆਂ ?' ਓ ਬੁਝ-ਬੁਝੱਕੜਾ, ਬੁਝਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਣ ਪਿਛੋਂ ਆ ਕੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਈ-ਬੁਝ ਮੈਂ ਕੌਣ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ, ਤੇ ੨੬੩<noinclude></noinclude> 96r1f6u0o0wlpgxddj6oe2qs9o5lqsp 250 74443 236829 2026-09-27T07:25:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ, ਪਰ ਜਦ ਭੁਲ ਭੁਲ ਕੇ ਤੈਂਡੀਆਂ ਸਖੀਆਂ,, ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਤਾਂ ਓਇ ਕੋਡੀ ਉਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਏ, ਓਇ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਜਿੱਡੀ ਉੱਚੀ। ਓਹਨਾਂ ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤੂੰ ਆਪ, ਪਰ ਜਦ ਭੁਲ ਭੁਲ ਕੇ ਤੈਂਡੀਆਂ ਸਖੀਆਂ,, ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ, ਤਾਂ ਓਇ ਕੋਡੀ ਉਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਏ, ਓਇ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਜਿੱਡੀ ਉੱਚੀ। ਓਹਨਾਂ ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਗਜ ਗਜ਼ ਉਚਾ ਧੜਕਦਾ ਈ ਤੈਨੂੰ ਲਭ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਭਲ ਭਲਈਆਂ ਨੂੰ ਭੰਨ ਤੋੜ ਕੇ ਤੇ ਵਿੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਟਪਕੋ ! ਓ ਚੋਜੀਆਂ ਓ ਮੌਜੀਆ, ਤੋਡੇ ਕੰਤਕ ਨੀ ਨਿਆਰੇ, ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਮਾਂ ਦੇ ! ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਕਿਰਨਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਭਰ ਭਰਿਆ ਸੂਰਜ, ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਲਣ ਨਾਲ ਤੂੰ ਨਹੀਉਂ ਏਂ ਘਟਦਾ, ਤੂੰ ਏਂ ਪੂਰਨ, ਪਰੀਪੂਰਨ-ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਕਿਰਨਾਂ ਭਟਕਦੀਆਂ ਨੇ, ਅਰਸ਼ ਛਡ ਕੁਰਸ਼ ਤੇ ਆਵਨੀਆਂ ਨੇ, 'ਤੇ ਏਧਰ ਓਧਰ ਭਜਨੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਫਿਰ ਤੰਨੂੰ ਜਾ ਛੋਂਹਦੀਆਂ ਨ ਤਦ ਉਠਦੀਆਂ ਨੀ ਅਨੰਦ ਦੀਆਂ ਘੋੜੇ ਸਵਾਰ ਲਹਿਰਾਂ । ਤਦ ਉਠਦੀਆਂ ਨੇ ਅਨੰਦ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਜਵਾਰ ਭਾਟੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਓ ਤਦ ਨੀ ਰਾਗ ਰੰਗ, ਕੁਲਾਹਲ ਤੇ ' ਵਿਸਾਖੀ-ਭੰਗੜੇ ਅਨੋਖੜ। ਓ ਤੈਂਡੀ ਤੈਂ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਮੈਂ-ਓ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਤੇ ੲਹ ਓਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਪੈਰ ਮਲਿਆ ਰੇਤ ਕਿਣਕਾ, ਓਹ ਅਨੰਦੀ ਸਾਗਰ ਤੇ ਇਹ ਲਹਿਰ ਲਿਤਾੜਿਆ ਇਕ ਤਰੰਗ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਕੜਿਆ। ਓਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, ਏਹ ਹਨੇਰ ਘੁਪ ਘੇਰਿਆ ਹਾਂ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਤੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਿਥ ਈ, ਪਰ ਓਇ ਵਿਥਾਂ ਮੇਲਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓਇ ਇਕ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕਛਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਬਾਵਨਾ, ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ! ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਤੈਂ ਤੇ ਮੈਂਡੀ ਮੈਂ, ਦੋ ਵਖਰੇ ਮੰਜੇ ਨੇ ਪਰ ਓ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹੀਆਂ ਭੈਨਣ ਵਾਲਿਆ, ਸਭ ਤੋਂਡੀ ਸਹਿਜ ਸੇਜਾ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ੨੬੪<noinclude></noinclude> i1thv1fcazlhlb8od62oxgalvwkn6w7 250 74444 236830 2026-09-27T07:25:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾਂ ਚੁਕ ਰਖਦਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਏਂ, ਜਦ ਆਪਣੀ ਆਕਰਖਣ-ਸਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਾਣੇ- ਪੋਟੇ ਵਿਚ ਤਣ ਰਖਨਾ ਏਂ ਪਰ ਓ ਲਾਲਨਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਪੰਘੂੜੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੂਟੇ ਹੁਟਨਾਂ ਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਸੂਤਰ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾਂ ਚੁਕ ਰਖਦਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਏਂ, ਜਦ ਆਪਣੀ ਆਕਰਖਣ-ਸਤਾ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਾਣੇ- ਪੋਟੇ ਵਿਚ ਤਣ ਰਖਨਾ ਏਂ ਪਰ ਓ ਲਾਲਨਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਂਡੇ ਪੰਘੂੜੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੂਟੇ ਹੁਟਨਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ, ਤੈਂਡਾ ਚਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਈ ੲ । ਓ ਪੰਘੂੜ ਵਿਚ ਬੈਠ ਪੰਜੀਰੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆ ਲਾਲਣਾਂ ! ਅਜ ਤਾਂਡੋ ਨਾਲ ਮੈਂਡੀ ਏ, ਪ੍ਰੀਤ ਚਿਤ-ਚੂਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਾਲਣਾ ! ਅਜ ਤੈਂਡੇ ਨਾਲ਼ ਮੈਂਡੀ ਏ ਪ੍ਰੀਤ,ਪੁਰਾਣੀ, ਜੋ ਖਿਚਿਆਂ ਨਹੀਂ ਟੁਟਦੀ, ਛੜਿਆਂ ਨਹੀਂ ਛੁਟਦੀ। ਓ ਅਪੂਰਵ ਚੌਜੀਆਂ ਸਭ ਤੋੰਡੇ ਈ ਨਾਮ ਨੇ, ਜਿਤਨੇ ਨਾਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੀਵ ਜੰਤ ਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਓ ਸਰਬ ਸਾਂਝਾਨਾਮ ਏ ਤੇਰਾ,ਜੋ ਸਭਨਾਂ ਵਿਚ ਏ ਰਵੰਤਾ, ਕੇਲ ਕਰੰਤਾ, ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਜੁੜੰਤਾ- ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ! ਤੇਰ ਚੋਜ ਖਿੰਡਾਣਾ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਿ ਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ਆਪੇ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾਂ ਤਹ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਤੇਹਾ ਰੂਪ ਕਨੇਹਾ ਇਕਤੁ ਰੂਪ ਫਿਰਹਿ* ਪਰ ਛੀਨਾ ਕੋਇ ਨਾ ਕਿਸਹੀ ਜੋਰਾਂ ਅੰਡਜ ਜੇਰਜ ਉਤਭੁਜ ਸਤਜ ਤੋਰ ਕੀਤੇ ਜੰਤਾ ਏਕ ਪੂਰਬ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੇਖਿਆ ਤੂੰ ਸਭਨਾ ਮਾਹਿ ਰਵੰਤਾ ॥ (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੧) ਓ ਸਭਨਾਂ ਵਿਚ ਰਮਿਆ, ਪਰ ਸਭਨਾਂ ਤੋਂ ਪਰਛੁੰਨਿਆਂ । ਓ ਸੰਭੰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗੀ ਪਰ ਅਰੰਗੀ ! ਓ. ਸਾਹਿਬਾਂ ਤੈਂਡੇ ਚੋਜ ਵਿਡਾਨੜੇ ਪਰ ਸਭਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਡਾਨੜਾ ਤੈਂਡਾ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ ਨਾਮ, ਗਜਦਾ ਵਖ ਵਖ २५०<noinclude></noinclude> m5mlee4cqoji0ps5xrdhye8wwsp2qmf 250 74445 236831 2026-09-27T07:25:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਆਪ ਕਥਹਿ ਤੈਂ ਆਪ ਵਖਾਣਹਿ' 'ਨਾਮ' ! ਓ ਆਪਿ ਵਜੇ ‘ਸਤਿਨਾਮ', ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਮਮਕਾਰ । ਕਰਤੂਤਿ ਸਤਿ, ਸਤਿ ਜਾਕੀ ‘ਬਾਣੀ’। ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਸਤਿਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਸੁਖਦਾਈ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਸਤਿ ਨਾਨਕ ਗੁਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਆਪ ਕਥਹਿ ਤੈਂ ਆਪ ਵਖਾਣਹਿ' 'ਨਾਮ' ! ਓ ਆਪਿ ਵਜੇ ‘ਸਤਿਨਾਮ', ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਮਮਕਾਰ । ਕਰਤੂਤਿ ਸਤਿ, ਸਤਿ ਜਾਕੀ ‘ਬਾਣੀ’। ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਸਤਿਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਕਾ ਸੁਖਦਾਈ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਸਤਿ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਈ । (ਸੁਖਮਨੀ) ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਨਮੋ ਨਮੋ ਨਮੋ ! ਨਮੋ ਸਰਬ ਆਤਮ, ਨਮੋ ਪਰਮਾਤਮ ! ਨਮੋ ਸਰਬ-ਅੰਤਰ, ਨਮੋ ਨਿਤ ਨਿਰੰਤਰ ! ਨਮੋ ਸਦਾ ਬੈਕੁੰਠਵਾਸੀ, ਨਮੋ ਘਟ ਘਟ ਨਿਵਾਸੀ । ਨਮੋ ਸਰਬ ਨਾਮੀ, ਨਮੋ ਸਰਬ ਨਾਮੀ, ਨਮੋ ਸਰਬ ਜੰਗੀ, ਨਮੋ ਸਰਬ ਭੰਗੀ ! ਨਮੋ ਚਤਰ ਭੁਜ, ਨਮੋ ਭੁਜਾ ਹੀਨ, ਸ਼ਕਤੀ-ਪੁੰਜ, ਨਮੋ ਚੰਦ ਚਦੇ, ਨਮੋ ਸੂਰਜ ਸੂਰਜੇ । ਨਮੋ ਸਰਬ ਅੰਗੇ, ਨਮੀਂ ਅਨ-ਅੰਗੇ । ਨਮੋ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਨਮੋ ਸਰਬ ਤ੍ਰਾਣੰ । ਨਮੇਂ ਕਵਲ ਨੈਨ,ਨਮੇਂ ਮਧੁਰ ਬੈਨ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਅੰਤਰ, ਨਮੋ ਸਦ-ਸੁਤੰਤਰ। ਨਮੋ ਸਰਬ ਰੂਪੇ, ਨਮੋ ਸਰਬ ਭੂਪ, ਨਮੋਂ ਰਿਖੇਸਵਰ, ਨਮੋ ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ, ਨਮੋ ਨਵਤਨ ਨਿਤੀ, ਨਮੋ ਅਮਿਓ ਅਮਿਤ ਮੈਂ ਤਤਸਤੰ, ਨ ਪਰਮਤੋ 1 ਨਮੋ ਜਗਤ ਕਰਤਾ, ਨਮੋ ਜਗਤ ਹਰਤਾ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਸਾਖੀ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਆਖੀ, ਨਮੋ ਨਮੇਸ਼ਵਰ, ਪਰਮ ਏਸ਼ਵਰ, ਨਮੋਂ ਜਗਤੇਸ਼ਵਰ, ਨਮੋ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ, ਨਮੋ ਅਘਨਾਸ਼ੀ, ਨਮੋ ਜਿੰਦ ਜਾਨੰ, ਨਮੋਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਖਾਣੇ, ਨਮੋ ਮਨਮੋਰ, ਨਮੋ ਚਿਤ ਚੋਰ, ਨਮੋ ਮੀਰ ਮੁਕੰਦ, ਨਮੋ ਪਰਮਾਨੰਦ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਬੁਧੇ, ਨਮੋ ਨਿਧ ਸਿਧਿ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਤੇਜੰ, ਨਮੋ ਕੁਲ ਸੇਜੇ। ਨਮੋ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ, ਨਮੋ ਪਰਮ ਅਨਾਦੀ 1 २६१<noinclude></noinclude> 103yq65wglj8mlfxmmtl7mx0ohtrqek 250 74446 236832 2026-09-27T07:25:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਨ ਮਾਲਾ ਬਿਭੂਖਨ ਕਮਲ ਨੈਨ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ ਮੁਕਟ ਬੈਨ । ਸੰਖ ਚਕਰ ਗਦਾ ਹੈ ਧਾਰੀ ਮਹਾ............ ਪੀਤ ਪੀਤੰਬਰ ਤ੍ਰਿਬਣ ਧਣੀ, ਜਗ ਸਹਸ ਭਗ ਭਗਵਾਨ ਬੀਠਲਾ, ਮੈਂ ਗਣਤਿ ਨ ਆਵੇ ਸਰਬੰਗਾ । ਓ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ! ਨਾਮ-ਵੀਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਨ ਮਾਲਾ ਬਿਭੂਖਨ ਕਮਲ ਨੈਨ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ ਮੁਕਟ ਬੈਨ । ਸੰਖ ਚਕਰ ਗਦਾ ਹੈ ਧਾਰੀ ਮਹਾ............ ਪੀਤ ਪੀਤੰਬਰ ਤ੍ਰਿਬਣ ਧਣੀ, ਜਗ ਸਹਸ ਭਗ ਭਗਵਾਨ ਬੀਠਲਾ, ਮੈਂ ਗਣਤਿ ਨ ਆਵੇ ਸਰਬੰਗਾ । ਓ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ! ਨਾਮ-ਵੀਣਾਂ ਵਜਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੈਂਡੀ ਇਸ ਅਕਹਿ ਮੁਰਲੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਠਲ੍ਹ ਰਖਿਆ ਏ-ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਅਕਰਸ਼ਣ (ਖਿਚ) ਨਾਲ ! ਓ ਵੀਣਾ |ਘਟ ਘਟਾਂ ਵਿਚ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਏ । ਹਭ ਕਈਂ ਨੂੰ ਟੰਬ ਜਗਾਣ ਵਾਲੀ । ਨੂੰ ਏ ! ਤੂੰ ਸਾਵਲ ਸੁੰਦਰ ਦਾ ਮੁਖ-ਅੰਗ ਏਂ—ਪਰ ਹਾਏ ! ਕਈ ਕੀਕਣ ਕਥਨ ਕਰ ਉਸ ਸਰਬ ਅੰਗੀ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਅੰਗ ਤੇ ਫਰ ਉਸਦੇ ਜੋ ਨ ਸਰਬਗ, ਫਿਰ ਅਨ-ਅੰਗ ਅਨੰਗ ! ਨਾ, ਨਾ, ਨਾ -ਤੈਂਡ ਸਰਬ ਨਾ ... ਓ ਕਥਨ ਬਦਨੀ ਓ ਕਥਨ ਬਦਨੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਨਾਵਾਂ ! ! ਓ ਰਸਨਾ, ਚੁਪ ਹੋ ਜਾ, ਤੈਂਡੇ ਕਥਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਦੇ ਨੇ ਪਰ ਅੰਤਕੀ ਕੀਕਣ ਬੇਅੰਤ ਨੂੰ ਕੱਥ......ਓ. ਹੀਅੜਾ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂ ਤੇ ਗਾ ‘ਓਹ-ਨਾਮ' ਜੋ ਆਪੇ ਵਜੇ- ਸਗਲ ਨਾਮ ਨਿਧਾਨ ਤਿਨ ਪਾਇਆ ਅਨਹਤ ਸਬਦ ਮਨਿ ' ਵਾਂਜੰਗਾ । ਕਿਰਤਮ ਨਾਮ ਕਥੇ ਤੇਰੇ ਜਿਹਬਾ ਸਤਿਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਪਰਾ ਪੂਰਬਲਾ ੨੬੦<noinclude></noinclude> kaopos8oah50suivoqajiszg2f8ttov 250 74447 236833 2026-09-27T07:25:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਉੜੀ-- ਆਪੇ ਧਰਤੀ ਆਪੇ ਹੈ ਗਾਹਕ ਆਪਿ ਜੰਮਾਇ ਪੀਸਾਵੈ ॥ ਆਪਿ ਪਕਾਵੈ ਆਪਿ ਭਾਡੇ ਦੇਇ ਪਰਸੋਂ ਆਪੇ ਹੀ ਬਹਿ ਖਾਵੈ। ਆਪੋ ਜਲੁ ਆਪੇ ਦੇ ਛਿੰਗਾ ਆਪੇ ਚੁਲੀ ਭਰਾਵੈ । ਆਪੇ ਸੰਗਤਿ ਸਦਿ ਬਹਾਲੀਐ ਆਪੋ ਵਿਦਾ ਕਰਾਵੈ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਉੜੀ-- ਆਪੇ ਧਰਤੀ ਆਪੇ ਹੈ ਗਾਹਕ ਆਪਿ ਜੰਮਾਇ ਪੀਸਾਵੈ ॥ ਆਪਿ ਪਕਾਵੈ ਆਪਿ ਭਾਡੇ ਦੇਇ ਪਰਸੋਂ ਆਪੇ ਹੀ ਬਹਿ ਖਾਵੈ। ਆਪੋ ਜਲੁ ਆਪੇ ਦੇ ਛਿੰਗਾ ਆਪੇ ਚੁਲੀ ਭਰਾਵੈ । ਆਪੇ ਸੰਗਤਿ ਸਦਿ ਬਹਾਲੀਐ ਆਪੋ ਵਿਦਾ ਕਰਾਵੈ। (ਰਾਗੁ ਬਿਹਾਗੜਾ ਮ: ੪) ਓ ਬਹੁਰੰਗੀਆ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਮਛੀ, ਆਪੇ ਮਾਛੀ, ਆਪੇ ਹੀ ਜਾਲ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਰਸਿਆ, ਆਪਿ ਰਸ ੁ ਆਪੇ ਰਾਵਣਹਰ, ਤੂੰ ਆਪ ਨਾਰ, ਚੋਲੜਾ ਵੀ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਸੇਜ ਭਤਾਰ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਜੋਗੀ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਭੋਗੀ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਪਤਣ ਤੂੰ ਆਪੇ ਪਾਤਣੀ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਾਗਰ ਤੂੰ ਆਪੇ ਬੋਹਿਥਾ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਸੂਤ ਤੂੰ ਆਪੇ ਮਣੀਆ ਤੂੰ ਆਪੇ ਜਲ, ਤੂੰ ਆਪ ਜਲ ਤਰੰਗ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਥਲ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਥਲ-ਬਮ੍ਹ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਸ਼ਾਹ, ਆਪ ਵਣਜਾਰਾ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਾਸਟ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਾਸਟ ਅਗਨੀ।ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਕਾਸ਼, ਤੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਗਗਨੰਤਰ ਨਾਦ। ਤੂੰ ਆਪੇ ਗੋਪੀ ਆਪੇ ਕਾਹਨ ! ਤੂੰ ਆਪੇ ਮੰਝ (Immanent) ਤੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਬਾਹਰ (Transcendent) 1 ਤੂੰ ਆਪੇ ਸੂਖਮ ਆਪੇ ਅਸਥੂਲ ਤੂੰ ਆਪੇ ਜੜ੍ਹ ਆਪੇ ਹੀ ਚੇਤਨ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਮਨ, ਆਪੇ ਉਨਮਨ ੧. ਫ਼ਸਲ ਗਾਹਣ ਵਾਲਾ ਕਿਰਸਾਣ । ੨. This is not Pantheism ਵੇਖੋ ਅਗਲਾ ਅੰਕ | This is monism ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਵੀ ਬਾਹਰ ਹੈ।ਰੁਪਏ ਵਿਚੋਂ ‘ਪੰਦਰਾਂ’ ਆਨੇ ਬਾਹਰ ਤੇ ਇਕ ਆਨਾ ਅੰਦਰ । ੨੭੧<noinclude></noinclude> jnx4t0e5xwi6kdpz0igjx4140sxmyp6 250 74448 236834 2026-09-27T07:25:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ । ਓ ਤੈਂਡੀ ਤੈਂ ਤੇ ਮੈਂ ਮੈਂਡੀ ਉਨੀਂਦਰੀ ਅੱਖ ਦੇ ਸਫਰ- ਨਿਓਂ ! ਓ ਡਰਾਵਣੇ ਧਮਕਾਵਣੇ, ਸਫੁਰਨਿਓ ਅਜ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲਣ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੂਰ ਕਾਫੂਰ । ਓ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆ, ਚੱਜੀਆ, ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ । ਓ ਤੈਂਡੀ ਤੈਂ ਤੇ ਮੈਂ ਮੈਂਡੀ ਉਨੀਂਦਰੀ ਅੱਖ ਦੇ ਸਫਰ- ਨਿਓਂ ! ਓ ਡਰਾਵਣੇ ਧਮਕਾਵਣੇ, ਸਫੁਰਨਿਓ ਅਜ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲਣ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੂਰ ਕਾਫੂਰ । ਓ ਅੱਖਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆ, ਚੱਜੀਆ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪ ਤੇ ਮੈਂ ਇਕ ਸੁਫ਼ਨਾ ਓ ਵਾਹ ਵਾਹ ਦੇ ਖੇਡ ਖਿਡਊਆ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਵਡ ਰਾਸੀਆ, ਓਇ ਰਾਸਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਡ ਚੁਕ ਕੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਿਆ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵ ਚੋਜੀਆ ਮੌਜੀਆ ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੈਕੁੰਠਵਾਸੀ ਸਦੀਣਾ ਏਂ, ਪਰ ਰਵਦਾਸ ਵਰਗੇ ਤਮ੍ਹਾਤੜਾ ਨੂੰ ਅਪਨਾਣ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਹੇਠ ਉਤਰ ਆਵਨਾ ਏਂ । ਓਇ ਤੈਨੂੰ ਆਣ ਵਿਚ ਰਤਾ ਢਿਲ ਨਹੀਂ । ਰਤਾ ਕੁ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ। ਓ ਕੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ ਬਨਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਛਤਰ ਰਖਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਵੇਂ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਗੁਸਈਆਂ । ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਕਖਾਂ ਦੀ ਕੁਲੀ, ਓਇ ਬੀਠਲਾਹੀ, ਕੀ ਤੈਂਡੇ ਕੂਲੇ ਵਰਨਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਚੁਭਦੀ, ਓਇ ਨਹੀਂ ਚੁਭਦੀ । ਓ ਬੀਠਲਾ ਤੂੰ ਆਪ ਜੂ ਪੱਟ ਵਿਠਾਨਾਂ ਏਂ, ਜਿਥੇ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਓ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ ਵੀਟਣ ਵਾਲਿਆ, ਓਇ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁਲੀ ਨੂੰ ਭਾਗ ਲਾਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੈਨੂੰ ਕਥ ਪਿਆਰੇ ਲਗਦੇ ਨੇ । ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੇ, ਓ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਈਆਂ ਤੇ ਮਲਾਈਆਂ ਬਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆ ਬੀਠਲਾ, ਓ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰਖਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੇ ਕੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੋਹਿਨੂਰਾਂ ਦੀ ਗੰਗਾ ਵਹਾਣ ਵਾਲਿਆ ਭਗੀਰਥਾ ! ਓ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਰੱਕੜਾਂ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਵਹਾਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਧਰਣੀਧਰ ਮੈਂਡੀ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁਲੀ ਛੱਤਣ ਵਾਲਿਆ ! ਬਲਿਹਾਰ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਗਰੀਬਨਿਵਾਜ ! ਵੇ ਗੁਸਈਆਂ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ੨੬੫<noinclude></noinclude> 4ifciaa792007gz7hgl4h79xgk4ugfw 250 74449 236835 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਅਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓ ਮਾਇਆ ਦੀ ਹਦਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਡਿਆ ! ਓ ਕਾਲ ਦੀ ਚਕਰੀ ਤੋਂ ਉਪਰੇਰਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਾਂ । ਓਨਿਅਖਰੋਂ ਅਖਰਾ ! ਓ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ‘ਪੁਰਸ਼ਾ ਮੈਂ ਤੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਅਜੂਨੀ ਸੰਭਉ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓ ਮਾਇਆ ਦੀ ਹਦਬੰਦੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਡਿਆ ! ਓ ਕਾਲ ਦੀ ਚਕਰੀ ਤੋਂ ਉਪਰੇਰਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਾਂ । ਓਨਿਅਖਰੋਂ ਅਖਰਾ ! ਓ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ‘ਪੁਰਸ਼ਾ ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਕੀਕਣ ਸਵੈਸਿਥਿਤ (ਸੈਭੰ) ਤੇ ਜੂਨ ਰਹਿਤ ਰੂਪ ਅਖਰਾਂ ਵਿਚ ਚਾ ਪਕੜਾਂ । ਓਇ ਰੀਂਗਦੀ ਸਪਣੀ ਕੀਕਣ ਉਸ ਉਡਾਰੂ ਗਰੜ ਨੂੰ ਪਕੜੇ । ਓ ਨਿਰਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾ, ਘਟਾਂ ਘਟਾਂ ਵਿਚ ਰੰਦਾ, ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿਚ ਰਸਦਾ, ਪਰ ਕੁਖ ਨਹੀਂ ਵੜਦਾ, ਓਇ ਤੂੰ ਕੀਕਣ ਓ ਪਵਣ ਪਤਲਿਆਂ, ਕਾਲੀਆਂ ਕੁਖਾਂ ਵਿਚ ਵੜੀਂ? ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦਾ ਆਖਾਂ ਤੋਂ ਕੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਆਖਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂਡੀ ਇਹ ਕਾਨੀ ਤੇ ਔਹ ਰਸਨਾ ਜਲੇ । ਏਹ ਰਾਮ ਹੋਰ ਏ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੀਆਂ ਕੁਖਾਂ ਵਿਚ ਪਲਦਾ ਤੇ ਉਹ ਰਮਈਆ ਰਾਮ ਹੋਰ ਏ ਜੋ ਵੇ ਜੂਨਾਂ ਰਹਿਤ 'ਅਯੋਨੀ'-- “ਜੋ ਕਹੋ ‘ਰਾਮ' ਅਯੋਨਿ ਅਜੈ ਅਹਿ, ਕਾਹੇ ਕੋ ਕੌਸਲ-ਕੁਖ ਜਯੋ ਜੂ ? 4. ਪਰ Transcendent. ੨. Beyond all words and forms. ੩. ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਾਲਾ ਸਰਬ ਫੈਲਿਆ। ੨੭੫<noinclude></noinclude> 52ifga1v868nb9z5ojo09pp8v429ldx 250 74450 236836 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਏਂ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਊਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚਮ ਉਚਾ ਰੁਤਬਾ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੜਾ । ਮੈਂਡਾ ਏਕਕਾਰ ਵਹਿਗੁਰੂ ! ਵਾਹ ਵੇ ਸਫ਼ਲ ਫਲਿਆ ਬ੍ਰਿਛ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਤਮ- ਚ ਗਣਾ ਹੰਸ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤ੍ਰਿਪਤ-ਅਘਾਇੜਾ-ਆਤਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਏਂ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਊਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚਮ ਉਚਾ ਰੁਤਬਾ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੜਾ । ਮੈਂਡਾ ਏਕਕਾਰ ਵਹਿਗੁਰੂ ! ਵਾਹ ਵੇ ਸਫ਼ਲ ਫਲਿਆ ਬ੍ਰਿਛ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਤਮ- ਚ ਗਣਾ ਹੰਸ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤ੍ਰਿਪਤ-ਅਘਾਇੜਾ-ਆਤਮਾ । ਜਿਨੀ ਆਤਮੁ ਚੀਨਿਆ ਪਰਮਾਤਮੁ ਸੋਈ। ੲਕੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਿਰਖੁ ਹੈ ਫਲੁ ਅਮ੍ਰਿਤੁ ਹੋਈ ॥ (ਆਸਾ ਮ: ੧) ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਨਾਮ ਗੰਢ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਿਤਾ ਪੁਤ ਦੀ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਸਾਂਝ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ-ਸਥਿਰ ਪਾਤਿ-ਸ਼ਾਹੀਂ !! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ। ਆਪਹਿ ਆਪ-ਆਪ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਓ ਮੈਂਡੇ ਮਨਮੋਹਣ ਬਹੁਰੂਪੀਆ ! ਕਦੇ ਤੂੰ ਮਦਾਰੀ ਬਣਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਚਾਨਾ ਏਂ, ਕਦੇ ਪਾਂਧਾ ਬਣ ਪੜ੍ਹਨਾ ਏਂ ਕਦੀ ਤੂੰ ਪਿਤ ਬਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਨਾ ਏਂ । ਕਦੀ ਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਪਨਾਣਾ ਏਂ । ਹਾਂ ਵਿਛੋੜ ਤੇ ਫਿਰ ਜੋੜ । ਹਾਂ ਇਹ ਕਾਸ ਲਈ ? ਕੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੋਫੇੜ ਤਾਂ ਜੁ ਦੋ-ਹੱਥੜ ਤਾੜੀ ਵੱਜੇ ! ਕੀ ਇਸ ਲਈ ਜਿ ਦੋ-ਮੂੰਹੀਂ ਢੋਲਕੀ ਵੱਜੇ ! ਕੀ ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੂੰ ਹਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾ ਦੋਵੇਂ ਕਿਲ-ਕਿਲੀ ਪਾਈਏ ' ਤੇ ਨਚੀਏ ! ਉਧਰ ਆਪ, ਤੇ ਏਧਰ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ। ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ-ਏਧਰ ਵੀ ਤੂੰ ਤੂੰ ਆਪ ਹਰ ਰੂਪ ਵਟਾਇੜਾ, ਓਂ ਮੈਂਡਾ ਬਹੁਰੰਗੀ- ਬਹੁਰੰਗੀ ਰਸ ਭੋਗਿਆ ਸਬਦਿ ਰਹੈ ਨਿਰਬਾਣ । ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਾਤੇ ਨਾਨਕਾ ਕਰਮਿ ਸਚਾ ਨੀਸਾਣ । ' ੨੭੦<noinclude></noinclude> icd3bnuclegpgzz1w43pa5svp5eytfk 250 74451 236837 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਿਤਾ-ਪੂਤ-ਸਮ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ਓ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ! ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੈਂਡਾ ਪਿਤਾ, ਨਾਲੇ ਮੈਂਡੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂਡੀ ਸਖਾ,ਨਾਲੇ ਭਰਾਤਾ । ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੈਂਡਾ ਏਹ, ਓਹ। ਮੈਂਡਾ ਹਰ ਇਕ ਸਾਕ ਅੰਗ। ਓ ਤੈਂਡੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਿਤਾ-ਪੂਤ-ਸਮ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ਓ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ! ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੈਂਡਾ ਪਿਤਾ, ਨਾਲੇ ਮੈਂਡੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂਡੀ ਸਖਾ,ਨਾਲੇ ਭਰਾਤਾ । ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੇਂ ਮੈਂਡਾ ਏਹ, ਓਹ। ਮੈਂਡਾ ਹਰ ਇਕ ਸਾਕ ਅੰਗ। ਓ ਤੈਂਡੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਪਿਆਰੀ ਏ . ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਓਸ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿਸਨਾ ਏਂ ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਉ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੇ ਆਤਮਾ ! ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਵੀ ਤਾਂ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਏ ਜੇ ਤੂੰ ਓਸ ਵਿਚ ਵੀ ਦਿਸਨਾ ਏਂ। ਓ ਸਾਂਝੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਓ ਹਰ ਕੋਈ ਵਿਚ ਰਮਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਆਤਮਾ, ਓ ਆਤਮਾ ਅਰਸ਼ੀ ਝੀਂਡਾ ਹੀ ਜਲਵਾ ਚਹੁੰ ਕੂੰਟਾ ਕੁਦਰਤ ਵਸਿਆ— ਬਣਕੇ ਲਿਸ਼ਕਣ ਵਾਲਿਆ, ਵਿਚ ਸੁਭਾਵਮਾਨ ਏ। ਓ ਇਹ ਜਗੁ ਸਚੇ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ।” ਓ ਘਟ ਘਟ ਵਸਿਆ, ਤੈਂਡੀ ਹੀ ਅਣਡਿਠ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਜਗਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜਗ-ਮਗ ਕਰਦੇ ਨੇ ! ਓ ਅਰਸ਼ੀ ਤਾਰੇ ਤੇ ਫ਼ਰਸੀ ਜੁਗਨੂ, ਓ ਉਪਰਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਤੇ ਏਹ ਧਰਤੀ ਭਗੀਰਥੀ, ਓ ਵਡੇ ਸਤ ਰਿਸ਼ੀ ' ਤੇ ਇਹ ਸਤ ਵਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਮਾਂ ਪਿਓ, ਭੈਣ ਭਰਾ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤ ਧੀਆਂ ! ਓ ਪਿਤਾ ਬਣਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਸਾਰੇ ਜਗ ਨੂੰ ਅੰਨ ਪਹੁੰਚਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਅੰਨ ਦਾਤਾ ! ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਤੇ ਸੂਚਣਾ ਪਿਤਾ ਏਂ। ਤੈਂਡੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਸਦਾ ਹੀ ਭਰਪੂਰ ਨੇ, ਤੈਂਡਾ ਰਾਜ ਚੌਕੁੰਟੀ ਏ २<noinclude></noinclude> ndmhcqpu9ijbuu3pyicx7io9k6zgpjp 250 74452 236838 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਾਲ ਹੂੰ ਕਾਨ੍ਹ, ਕਹੈਂ ਜਿਹ ਕੇ, ਇਹ ਕਾਰਣ ਕਾਲ ਤੇ ਦੀਨ ਭਯੋ ਜੂ ਸਾਂਤ ਸਰੂਪ ਬਿ-ਬੈਰ ਕਹਾਯੋ, ਸੁ ਕਯੋਂ ਪਖ ਕੋ ਰਬ ਹਾਕ ਧਯੋ ਜੂ । ਤਾਹੀਂ ਕੋ ਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰਕੇ ਜਿਹਕੋ, ਕੋਊ ਭੇਦ ਨਾ ਲੈ, ਨਾ ਲਯੋ ਜੀ । (੩੩ ਸਵੈਯ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਾਲ ਹੂੰ ਕਾਨ੍ਹ, ਕਹੈਂ ਜਿਹ ਕੇ, ਇਹ ਕਾਰਣ ਕਾਲ ਤੇ ਦੀਨ ਭਯੋ ਜੂ ਸਾਂਤ ਸਰੂਪ ਬਿ-ਬੈਰ ਕਹਾਯੋ, ਸੁ ਕਯੋਂ ਪਖ ਕੋ ਰਬ ਹਾਕ ਧਯੋ ਜੂ । ਤਾਹੀਂ ਕੋ ਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰਕੇ ਜਿਹਕੋ, ਕੋਊ ਭੇਦ ਨਾ ਲੈ, ਨਾ ਲਯੋ ਜੀ । (੩੩ ਸਵੈਯੇ)। ਜੇ ਏਹ ਰਾਮ ਵੀ ਅਜੂਨੀ ਹੋਂਦਾ ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਕੁਖ ਵਿਚ ਗਰਭਦਾ ? ਜੇ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਾਲ ਨੂੰ ਵਸ ਕਰਨ ਵਾਲੜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਓਹ ਕਿਉਂ ਕਾਲ-ਬਧਕ ਤੋਂ ਅੰਤ ਹਰਿਆ ? ਜੇ ਓਹ ਵੇ ਨਿਰਪੱਖੀ, ਨਿਰਭਉ, ਨਿਰਵੈਰ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਇਕ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਇਕ-ਪੱਖੀ-ਰਥ ਟੋਰਣ ਆਇਆ ਤੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਗ ਚਾ ਹੋਇਆ। ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਰਾਮ, ਮੈਂਡਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਮੈਂਡਾ ਘਨੀਸ਼ਾਮ, ਮੈਂਡਾ ਸਾਂਵਲ-ਸੁੰਦਰ ਰਾਮਈਆ, ਮੈਂਡਾ ਗਿਰਧਰ, ਮੈਂਡਾ ਧਰਨੀਧਰ, ਮੈਂਡਾ ਬਾਵਨ ਰੂਪ, ਮੈਡਾ ਪਵਨ ਪਤਲਾ, ਮੈਂਡਾ ਚੋਜੀ ਮੌਜੀ-ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇ ।...ਓਸ ਨਿਤ ਵਾਜੇ, ਨਿਤ ਗਾਜੇ, ਨਾਮ ਵਾਲੜਾ, ਹਾਂ ਸਤ ਦੀ ਖਾਣ...... ਨਿਰਬਿਕਾਰ, ਨਿਰਰੂਪ, ਨਿਰਅਕਾਰ ਜੂਨ ਰਹਿਤ ‘ਅਜੂਨੀ'... ਕਾਲ ਰਹਿਤ ‘ਅਕਾਲ' ..ਮੂਰਤੀ-ਰਹਿਤ ਪਰ ਸੱਤ-ਮੂਰਤਿ, ਓਇ ਮੈਂਡਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਵੇ ਅਜੂਨੀ ਸਵੈ ਸਥਿਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਇਸਥਿਤ (ਸੈਭੰ), ਨਿਰਭਉ-ਨਿਰਵੈਰ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ, ਹਰਤਾ ਪੁਰਖ, ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਪਾਲਦਾ ਪੋਸਦਾ, ਜੰਮਦਾ-ਮਰਦਾ ਵਿਸਥੀਰਿਆ (ਓ) ਓਅੰਕਾਰ ਵਾਂਗ ਤ੍ਰਿਭਣ- ਸਤਿਨਾਮ ੨੭੬<noinclude></noinclude> cgw93ne4frkrrq1hlezpiqfir2bl815 250 74453 236839 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਆਪੇ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰੰਜਨ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪੇ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਕਿਝੁ ਆਪਹਿ ਆਪ"......ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੂਪ ਵਟਾਂਦਾ ਬਹੁ ਰੰਗੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਪੇ ਖੇਡ ਵਰਤਾਂਦਾ ਅਨੰਤ ਤਰੰਗੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਬਾਣੁ ਸਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੂੰ ਆਪੇ 'ਨਾਮ' ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰੰਜਨ । ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪੇ ਤੂੰ ਆਪੇ ਆਪੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਕਿਝੁ ਆਪਹਿ ਆਪ"......ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੂਪ ਵਟਾਂਦਾ ਬਹੁ ਰੰਗੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਪੇ ਖੇਡ ਵਰਤਾਂਦਾ ਅਨੰਤ ਤਰੰਗੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਬਾਣੁ ਸਦਾ ਸਾਖੀ ਤੇ ਅਸੰਗੀ । ਤੋਲਣਹਾਰਾ ॥ ਆਪੇ ਕੰਡਾ ਤੋਲ ਤਰਾਜੀ ਆਪੇ ਆਪੇ ਦੇਖੈ ਆਪੇ ਬੂਝੈ ਆਪੇ ਹੈ ਵਣਜਾਰਾ । (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਅੰਤ ਨ ਜਾਣਾ। ਓ ਮਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਹਭ ਰੰਗੁ ਮਾਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ ਤੂੰ ਆਪੇ ਖੇਡ ਖਿਡਾਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਲਾਡ ਲਡਾਣਾ। ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਜਾਨ ਸੁਜਾਨਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਥੌ ਤੇ ਆਪ ਵਖਾਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਆਪੇ ਗੁਪਤ ਤੇ ਆਪੇ ਪ੍ਰਗਟਣਾ। ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਆਪਹਿ ਰਚਹਿੰ ਇਹ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਸਦਾ ਸਮਰਥ, ਕਰਣ ਕਰਾਵਣਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਆਪੇ ਰਵੈਂ, ਆਪੇ ਵੇਖ ਵਿਗਸਾਣਾ, ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਤੂੰ ਕੁਦਰਤ ਸਾਜ ਵਰਤੋਂ ਆਪ ਪਰਧਾਨਾ । ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ ਤੂੰ ਕਹੈਂ ਕਰਾਏਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਤੇ ਆਪੇ ਵੇ ਪਰਵਾਹਣਾ ! ਓ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਓ, ਮੈਂ ਤੈਂਡਾ ਅੰਤ ਨ ਜਾਣਾ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਘੋਲੀ-ਮੈਂ ਸਦਾ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਣਾ! ਓ ਆਪਹਿ ਆਪ, ‘ਨਾਦ’ ਵਜਾਣਾ ਤੇ ਸਦ ਸਦ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਵਿਗਸਾਣਾ। ੨੭੨<noinclude></noinclude> 9nwv490a2f9qqezvvetjofk1r6oh7z0 250 74454 236840 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਆਰਾਧਿਐ ਪੂਰਾ ਜਾਕਾ ਨਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਪੂਰੇ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਓ । ਓ ਪੂਰਨ, ਓ ਪਰੀ ਪੂਰਨ, ਓਸਦਾ ਮੈਂ ਤੌਂ ਬਿਨ ਅਵਰ ਨ ਜਾਤਾ ॥ (੨੩ ਸਲੋਕ ਸੁਖਮਨੀ) ਸਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸਰਬ ਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਆਰਾਧਿਐ ਪੂਰਾ ਜਾਕਾ ਨਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਪੂਰੇ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਓ । ਓ ਪੂਰਨ, ਓ ਪਰੀ ਪੂਰਨ, ਓਸਦਾ ਮੈਂ ਤੌਂ ਬਿਨ ਅਵਰ ਨ ਜਾਤਾ ॥ (੨੩ ਸਲੋਕ ਸੁਖਮਨੀ) ਸਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਪੂਰਨ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸਰਬ ਥਾਈ ਅਵਰ ਨ ਕਤਹੂੰ ਜਾਤਾ। ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰ ਰੰਗਿ ਰਵਿਓ ਰੰਗ ਰਾਤਾ । (ਗੂਜਰੀ ਮ: ੫) ਓ ਬੇਅੰਤ ਵਿਚੋਂ ਬੇਅੰਤ (Infinite) ਕਢਣ ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਘਟਣ ਜੋਤੇ, ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ, ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ! ਓ ਸਮਸਤ ਇਕ, ਓ ਸਪੂਰਨ ਇਕ, ਓ ਬੇਅੰਤ ਇਕ ਜੋਤੇ-ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਵਾਹ !!! ਜਿਮੀ ਜਮਾਨ ਕੈ ਬਿਖ ਸਮਸਤ ਏਕ ਜੋਤਿ ਹੈ । ਨਾ ਘਾਟ ਹੈ ਨਾ ਬਾਢ ਹੈ ਨਾ ਘਾਟ ਬਾਢ ਹੋਤ ਹੈ। ਨ ਹਾਨਿ ਹੈ ਨ ਬਾਨਿ ਹੈ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਜਾਨੀਐ । ਮਕੀਨ ਔ ਮਕਾਨ ਅਪ੍ਰਮਾਨ 'ਤੇਜ' ਜਾਨੀਐ ॥ (ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ) ਓਇ ਮੈਂ ਕੇਹੜਾ ਤੈਂਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮਿਸਾਲ (Example) ਦੇਵਾਂ ? ੴ ਅਪ੍ਰਮਾਣ ਜੈਤੋ ! ਓ ਪਰੀਪੂਰਨ, ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ॥ ੧. With example can till, ਜਿਸ ਦੀ ਕਈ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ। ਏਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਮਾਇਆ-ਡੱਬਾ ਨਹੀਂ (Pantheism)- ਏਹ ਤਾਂ ਸੋਲਾਂ ਆਨੋ ਬਾਹਰਲੇ ਘਰ ਵਿਚ (monism)-ਪਰ ਏਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਯਾ ਮਿਸਾਲ ਨਹੀਂ । २०४<noinclude></noinclude> 6ps4gy0g5a8bin937ezn895uu2do8od 250 74455 236841 2026-09-27T07:25:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੱਟਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਕੋ ਇਕ : ਏਕੰਕਾਰ,ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ, ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰ, ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ, ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ । ੨੭੭" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੱਟਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਕੋ ਇਕ : ਏਕੰਕਾਰ,ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ, ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰ, ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ, ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ । ੨੭੭<noinclude></noinclude> o7zyktwcjn78xw1frt32wkam4mqlg9j 250 74456 236842 2026-09-27T07:25:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>,,,,,,, ‘ਅਪਮਾਣ-ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' 'ਆਪੇ ਖਚਤ, ਅਖਚਤ ਭੀ ਤੂੰਹੈਂ, ਤੂੰ ਜਾਤ ਮੇਰੀ ਪਾਤੀ । ਆਪੇ ਰਸੀਆ ਰਸ ਭੀ ਤੂੰਹੇਂ ਤੂੰ ਪਰੈ ਪਰੈ ਪਾਰ ਪਰਾਤੀ। ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਹਮ ਊਰੋ ਪਿਆਰ, ਤੂੰ ਅਗੰਮ ਅਗੰਮ ਅਜਾਤੀ 'ਨਿਰਬਾਨ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>,,,,,,, ‘ਅਪਮਾਣ-ਸੰਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' 'ਆਪੇ ਖਚਤ, ਅਖਚਤ ਭੀ ਤੂੰਹੈਂ, ਤੂੰ ਜਾਤ ਮੇਰੀ ਪਾਤੀ । ਆਪੇ ਰਸੀਆ ਰਸ ਭੀ ਤੂੰਹੇਂ ਤੂੰ ਪਰੈ ਪਰੈ ਪਾਰ ਪਰਾਤੀ। ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਹਮ ਊਰੋ ਪਿਆਰ, ਤੂੰ ਅਗੰਮ ਅਗੰਮ ਅਜਾਤੀ 'ਨਿਰਬਾਨ ਸਦ-ਸਦ ਨਿਰਲੇਪਾ, ਤੂੰ ਅਵਯੁਕਤ ਅਨਾਤੀ । ਤੂੰ ਮਰੈ ਪਰੈ ਅਪਰੰਪਰੁ ਸੁਆਮੀ ਮਿਤਿ ਜਾਨਹੁ ਆਪਨ ਗਾਤੀ । ਓ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਰਲ ਮਿਲਿਅੜਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵਹਿ ਵਿਸਵੇ ਪਰੇ, ਓ ਲੱਕ ਲੱਕ ਡੱਬਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ,ਪਰ ਉਪਰਲਾ ਧੜਾ ਉਚੇਰਾ, ਓ ਆਪਣੇ ਚਿਕੜ ਵਿਚ ਆਪ ਲਿਬੜਿਆ, ਪਰ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸਦ ਨਿਰਲੇਪ। ਓ ਆਪਣੇ ਪਸੀਨੇ ਵਿਚ ਪੰਘਰਿਆ, ਪਰ ਸਦਾ ਸ਼ੁਧ ਚੇਤੰਨ-ਅਨੰਦ ਮਾਨ। ਓ ਆਪਣੀ ਰਤ ਵਿਚ ਭਿੱਜਾ, ਪਰ ਅਭਿਜ ਸੁਹਣੱਪ । ਓ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਆਪ ਛਾਇਆ, ਪਰ ਸਦਾ ਅਨੁ-ਗ੍ਰਹਿਣਾ ਚੰਨ (Un eclipsable Moon), ਓ ਖੱਚਤ ਅਖੱਚਤ, ਓ ਅਲੇਪ ਨਿਰਲੇਪਾ, ਓ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਕਾਦਰ ਕੁਦਰਤ ਤੂੰ ਵੇਂ ਸੋਲਾਂ ਆਨੇ ਪਰੇ ਪਰੇਡਾ (Transcendent) ! ਬਅੰਤ ਪੂਰੇ (Infinite) ਵਿਚੋਂ ਜੇ ਬੇਅੰਤ (Intivnite) ਵੀ ਕੱਢ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਵੀ ਪਿਛੋਂ ਬੇਅੰਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਏਹ ਵੇ ਪੂਰੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਾਰ, ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੁਰਾ ਚੋਜ, ਪੂਰੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੀਲ੍ਹਾ, ਓ ਬੇਅੰਤ ਅਕਾਸ਼, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਘੜੇ ਭਰੀਏ ਤੂੰ ਵੇਂ ਓਡੇ ਦਾ ਓਡਾ, ਰਤਾ ਕੁ ਵੀ ਨਹੀਂ ਘਟ । ਓ ਨੂਰ ਪੁੰਜ ਸੂਰਜਾ, ਤੈਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਤਨੀਆਂ ਹੀ ਕਿਰਨਾਂ ਪਈਆਂ ਪਰ ਤੂੰ ਵੇਂ ਪੂਰਾ, ਸਦਾ ਹੀ ਪੂਰਾ, ਕਦੀ ਨ ਉਰਾ- २०३<noinclude></noinclude> ip7jh14zyyqaxbe5q2pkndmqgy9urm6 250 74457 236843 2026-09-27T07:25:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਤੈਂਡਾ ਦਾਨ ਵੀ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਅਖੁੱਟ ਏ | ਪਰ ਵੇਖ ਤੇਰਾ ਚੇਂਜ ! ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ · ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਥ ਚ ਫੜਾਨਾ ਏ। ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਚ ਬਿਠਾਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਤੈਂਡਾ ਦਾਨ ਵੀ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਅਖੁੱਟ ਏ | ਪਰ ਵੇਖ ਤੇਰਾ ਚੇਂਜ ! ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ · ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਥ ਚ ਫੜਾਨਾ ਏ। ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਚ ਬਿਠਾਨਾ ਏਂ।ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੇਰੀ ਉਪਮਾ ਕੋਈ ਕੀਕਣ ਕਰ ? ਓ ਨਾਮ ਪਾਰਸ ਨਾਲ ਪਰਸ਼ਣ ਨਿਵਾਜਣ ਵਾਲਿਆ, ਓ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਰਾਜ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲਿਆ, ਦਾਲ ਦਾਤਾਰਾ, ਚਖੱਨੀਏ ! ! ਬਾਪ ਹਮਾਰਾ ਸਦ ਚਰੰਜੀਵੀ । ਭਾਈ ਹਮਾਰੇ ਸਦ ਹੀ ਜੀਵੀ। ਮੀਤ ਹਮਾਰੋ ਸਦ ਅਬਿਨਾਸੀ । ਕਟੁੰਬ ਹਮਾਰੇ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੀ। ਮੰਦਰ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੇ ਊਚੇ । ਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਬੇਅੰਤ ਰਾਜ ਹਮਾਰਾ ਸਦ ਹੀ ਮਾਲੁ ਹਮਾਰਾ ਅਖੂਟ ਅਚੇ । ਨਿਹਚਲੁ । ਅਬੇਚਲ (ਭੈਰਉ ਮ: ੫) ਓ ਵੇਖੋ ਨਾ, ਪਹਿਲੋਂ ਦਾਤਾ ਤੇ ਰਤਾਕੁ ਓਪਰਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ, ਫੇਰ ਨਿਕਟ ਬੈਠਾ-ਪਾਂਧਾ, ਪਿਆਰਾ ਫੇਰ ਪਿਤਾ ਪਰ ਅਸਾਂ ਰਤਾਂ ਪਰੇਰੇ; ਫੇਰ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤ ਵਿਚ ‘ਨਾਮ' ਦੀ ਸਾਂਝ, ਫਿਰ ਪਤੀਜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਤਾ...ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ- ਪਿਤਾ ਪੂਤ ਏਕੈ ਰੰਗਿ ਲੀਨੇ । ਹਾਂ ਇਕੋ ਇਕ ਏਕੰਕਾਰ ! ਓ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪ ਛਤਰ ਰਖਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਪੁਤ ਨੂੰ ਆਪ ਕੇਸਰੀ ਟਿੱਕਾ ਲਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ‘ਪੁਤ' ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮੁਰਾਤਬਾ ਬਖਸ਼ਣ ੨੬੯<noinclude></noinclude> dnzj6e3jcvtc9et4eej3v3rnche14xv 250 74458 236844 2026-09-27T07:25:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆ, ਓ ਜਾਦੂ ਨਾਦ ਵਜਾਣ ਵਾਲਿਆ-ਓ ਬਿਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਗਗਨ ਰਹਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਕਲਿ ਕਾਰੀਆ, ਬਲਿਹਾਰ । ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਖੇਡ ਤੇ ਸਾਡਾ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਣੀ ਤੇ ਚੌਰਾਸੀ, ਦੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆ, ਓ ਜਾਦੂ ਨਾਦ ਵਜਾਣ ਵਾਲਿਆ-ਓ ਬਿਨ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਗਗਨ ਰਹਾਣ ਵਾਲਿਆ, ਕਲਿ ਕਾਰੀਆ, ਬਲਿਹਾਰ । ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਖੇਡ ਤੇ ਸਾਡਾ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਓਇ ਤੈਂਡੀ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਣੀ ਤੇ ਚੌਰਾਸੀ, ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਢਠੀਆਂ ਬੜੀਆਂ.....ਓ ਕਲ ਕੌਂਸਲੀਆਂ, ਓ ਕੌਤਕ ਹਾਰੀ, ਓ ਅਨੰਦ ਮਦਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰ, ਓ ਮੈਂਡੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਮੈਂ ਬਲਿਹਰ, ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰ, ਮੈਂ ਬਲਿਹਾਰ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਮੈਂਡਾ ਚੌਜੀ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦੀ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਮੈਂਡਾ ਚੋਜੀ ਅਨੰਦ ਬਿਸਮਾਦੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵੇ ਮੈਂਡਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਰੰਗ ਰਤੜਾ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦੀ । ੨੬੭<noinclude></noinclude> ghu5gizunhizlk30cypq6pqf2tjayee 250 74459 236845 2026-09-27T07:25:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਜਨਮ ਮਰਣ ਨਿਵਾਰਣ 'ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ' ਤੈਂਡੀ ਗਾਥਾ ਅਕੱਥ ਏ, ਅਕੱਥ ਏ !! ਗਾਥਾ ਗੁੰਫ ਗੋਪਾਲ, ਕਥੁ ਕਥੰ ਮਾਨ ਮਰਦਨਹ ਤੰ ਪੰਚ ਸ਼ਤ੍ਰਣ ! ਨਾਨਕ ਹਰਿਬਾਣੀ ਪ੍ਰਚਾਰਣਾ । ਬਚਨ ਸਾਧ ਸੁਖ ਪੰਥਾ ਲਹੰਥਾ ਬਡ ਕਰਮਣਾ। ਰਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਜਨਮ ਮਰਣ ਨਿਵਾਰਣ 'ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ' ਤੈਂਡੀ ਗਾਥਾ ਅਕੱਥ ਏ, ਅਕੱਥ ਏ !! ਗਾਥਾ ਗੁੰਫ ਗੋਪਾਲ, ਕਥੁ ਕਥੰ ਮਾਨ ਮਰਦਨਹ ਤੰ ਪੰਚ ਸ਼ਤ੍ਰਣ ! ਨਾਨਕ ਹਰਿਬਾਣੀ ਪ੍ਰਚਾਰਣਾ । ਬਚਨ ਸਾਧ ਸੁਖ ਪੰਥਾ ਲਹੰਥਾ ਬਡ ਕਰਮਣਾ। ਰਹੰਤਾ ਜਨਮ ਮਰਣੇਨ ਰਮਣੰ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਹ ॥ (ਮਾਰੂ ਗਾਥਾ-੬-੭) ਵਾਹ ਵਾਹ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਦੀ ਗੁੰਦੀ ਹੋਈ ਗਾਥਾ ! ਪੰਚ ਸ਼ਤਰੂ ਹਰਣੀ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ, ਵਾਹ ਵਹ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ । ੨੮੬<noinclude></noinclude> fh65cyrdaxdjjwuvb5ie1yockq7fsec 250 74460 236846 2026-09-27T07:25:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਉਨਾ ਸਾਈਂ, ਹਾਂ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਗੋਂ-ਆਏ ਸੁਖ ਨੂੰ ਵਧੇਰਾ ਅਨੁਭਵਣੇ ਲਈ, ਦੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਖ ਜਾਨਣ ਲਈ ! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ-ਗੁਰ ਤੈਂਡਾ 'ਪ੍ਰਸਾਦ' ਭਾਵੇਂ ਮੁਫ਼ਤ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਆ ਅਨੂਠਾ ਏ, ਮੈਂਡੇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਉਨਾ ਸਾਈਂ, ਹਾਂ ਭਰਮਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਗੋਂ-ਆਏ ਸੁਖ ਨੂੰ ਵਧੇਰਾ ਅਨੁਭਵਣੇ ਲਈ, ਦੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਖ ਜਾਨਣ ਲਈ ! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ-ਗੁਰ ਤੈਂਡਾ 'ਪ੍ਰਸਾਦ' ਭਾਵੇਂ ਮੁਫ਼ਤ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਆ ਅਨੂਠਾ ਏ, ਮੈਂਡੇ ਸਾਰੇ ਵਿੰਗ ਟਿੰਗ ਕਢਣ ਵਾਲੜਾ ਤੋਂ ਕਢ ਅਨੰਦ ਰਸ ਭਰਨ ਵਾਲੜਾ— “ਅਨਿਕ ਬੀਂਗ ਦਾਸ ਕੇ ਪਰ ਹਰਿਆ ! ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਭ ਅਪਨਾ ਕਰਿਆ । ਤੁਮਹਿ ਛੁਡਾਇ ਲੀਓ ਜਨੁ ਅਪਨਾ ॥ ਉਰਝਿ ਪਰਿਓ ਜਾਲੁ ਜਗੁ ਸੁਪਨਾ। ਪਰਬਤ ਦੇਖ ਮਹਾ ਬਿਕਰਾਲਾ । ਖਿਨ ਮਹਿ ਦਰਿ ਕੀਏ ਦਇਆਲਾ। (ਸੂਹੀ ਮ: ੫) ਓਇ ਜਿਤਨਾ ਵਡਾ ਮੈਂਡਾ ਕਲਮਲਾਂ-ਦਾ-ਦਾਰੂ, ਤਿਤਨੀ ਪਤਲੀ ਕੈਂਡੀ ਨਾਮ ਅਗਨੀ । ਜਿਤਨਾ ਭਿਆਨਕ ਮੈਂਡਾ ਰੋਗ, ਤਿਤਨਾ ਤੈਂਡਾ ਕਾਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰਾ ! ਓ ਦੁਖ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ- ਝਰਲੂ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੂਰ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾ ! ਓਇ ਅੰਤ ਟਪ 'ਬਿਅੰਤ' ਦੇ ਹੂਟੇ ਹੂਟਾਣ ਵਾਲਿਆ ਹਿੰਡੋਲਿਆ ! ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, ਮੈਂ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੀ ! ਓ ਕਲਮਲੋ ! ਤੁਹਾਡਾ ਰੂੰ-ਅੰਬਾਰ ਹੁਣ ਅਜ ਧੂੰਆਂ-ਧਾਰ ਏ ! ਓ ਕਹਿ ਕਲੇਸ਼ੋਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਲਖ ਅਜ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੇ ਸਾਬਣ ਨੇ ਧੋਤੀ ਏ ! ਓ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਭਵ ਸਾਗਰਾ, ਅਜ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕ ਡੀਕ ਨਾਲ ਅਗਸਤ ਵਾਂਗ ਪੀਨਾਂ ! ਓ ਚਿਤ ਹਿਮਾਲਾ, ਅਜ ਤੂੰ ਬਿਧਿ- ਆਂਚਲ ਵਾਂਗ ਬਹਿ ਗਿਆ ਏਂ ! ਓਇ ਮੈਂ ਸੁੱਕਾ ਅਜ ਹਰਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਡੁੱਬਾ ਅਜ ਤੁਰਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਅਜ ਹੋਇਆ ੨੮੪<noinclude></noinclude> r2ws1mhyscyfxzkhwj7ygrif9x0eo9j 250 74461 236847 2026-09-27T07:25:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਮਹਿਰਮ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਭਿਤ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਦਰਸ਼ਨ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਮਹਿਲ ਬੁਲਾਵਣਾ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਜੈਸਾ ਸਾ ਤੈਸਾ ਵਿਖਾਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਮਹਿਰਮ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਭਿਤ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਦਰਸ਼ਨ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਮਹਿਲ ਬੁਲਾਵਣਾ, ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਜੈਸਾ ਸਾ ਤੈਸਾ ਵਿਖਾਲਣਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਭਰਮ ਪੜਦੇ ਦਾ ਟੁਟਣਾ ਤੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂ-ਤੌਂ ਦਾ ਜੁਟਣਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡੀ ਦਾਤ ਅਖੁੱਟ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੈਂਡੋ ਭਰੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਲੁਟ ! ਓ ਮਾਲਕਾ, ਓ ਖਾਲਕਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵਾਂ। ਹਾਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ...ਜਾਂ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੇਰਾ !' ਓ ਦੇਣ ਲੈਣ ਦਾ ਕੋੜਕੂ ਦਾਣਾ-ਪੀਹਣ ਵਾਲਿਆ, ਮੈਂ ਚਕੀ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਸਦ ਸਦ ਘੁੰਮਾਂ, ਤੈਂਡ ਚਰਨ ਕਮਲ ਚੁੰਮਾਂ ! ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ, ਬਲਿਹਾਰੀ-ਦਿਉਹਾੜੀ ਸਦ ਵਾਰੀ, ਲੱਖਾਂ ਵਾਰੀ, ਲਖ ਲਖ ਵਰੀ !! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਗੁਰੂ, ਓ ਦਾਨ ਦਾਤਾਰਾ ! ਤੂੰ ਦੇਨਾਂ ਏਂ ਦੇਨਾ ਏਂ, ਸਦ ਸਦ ਹੀ ਦੋਨਾ ਏ ਜਬ ਦਾਂਤ ਨਾ, ਥੇ ਤਬ ਦੁਧ ਦੀਓ ਜਬ ਦਾਂਤ ਦੀਓ ਫਿਰ ਅੰਨ ਨਾ ਦੇਗਾ ? ਜਬ ਬੁਧ ਦੀਓ ਤਬ ਸੁਧ ਦੀਓ ਜਬ ਸੂਰਤ ਦੀਓ ਤਬ ਸ਼ਬਦ ਦੀਓ, ਤੂੰ ਦੇਨਾ ਈ ਦੇਨਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਏਹ ਔਹ ਸਭ ਕਿਛੁ ਦੇਵਨਾ ਏਂ, ਓਇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਵੀ ਕਵਾੜ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਚਾ ਦੇਵਨਾ ਏਂਓ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੀ, ਮਹਾਂ ਦਾਨੀ, ਨਾਮ ਦਾਤਾਰਾ ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ-ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਦਾ ਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੰਨਾ ਲੈ ਕੈ ਸਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਖੜੋਤਾ ਏਂ ਪਰ ਹਾਇ ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ ਕੀਕਣ ਤੈਂਡੀ ਦਾਤ ਨੂੰ ਪੀਵਾਂ :- २२<noinclude></noinclude> l4ijqd9h7shbxok5ek1q0sf0ewiyj3c 250 74462 236848 2026-09-27T07:25:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਦ ਸਦ ਬਖਸ਼ਨਾ ਏਂ- ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭ ਦਾਤਾ ਭੂਲਹਿ ਬਾਰਿਕ ਅਨਿਕ ਲਖ ਬਰੀਆ, ਅਤੇ ਠਉਰ ਨਹੀਂ ਜਹ ਜਾਤਾ ।...... ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਆਗਿਆ ਇਹੁ ਦੀਨੀ, ਬਾਰਕ ਮੁਖ ਮਾਗੈ ਸੋ ਦੇਨਾ । ਨਾਨਕ ਬਾਰਿਕ ਦਰਸ ਾ ਪ੍ਰਭ ਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਦ ਸਦ ਬਖਸ਼ਨਾ ਏਂ- ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭ ਦਾਤਾ ਭੂਲਹਿ ਬਾਰਿਕ ਅਨਿਕ ਲਖ ਬਰੀਆ, ਅਤੇ ਠਉਰ ਨਹੀਂ ਜਹ ਜਾਤਾ ।...... ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਆਗਿਆ ਇਹੁ ਦੀਨੀ, ਬਾਰਕ ਮੁਖ ਮਾਗੈ ਸੋ ਦੇਨਾ । ਨਾਨਕ ਬਾਰਿਕ ਦਰਸ ਾ ਪ੍ਰਭ ਚਾਹੈ, ਮੋਹਿ ਹਿਦੈ ਬਸਹਿ ਨਿਤ ਚਰਨਾ (ਮਲਾਰ ਮ: ੫) ਓ ਮਾਲਕ, ਓ ਖਾਲਕ, ਅਣਮਗਿਆ ਦਾਨ (ਨਾਮ) ਦੇਵਣਾ ਤੈਂਡਾ ਬਿਰਦ ਏ—ਏਹ ਤੈਂਡਾ ਆਪ ਦਿਤਾ ਦਾਨ ਏ, ਏਹ ਮਹਾਂ ਪੁਨੀਤ 'ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ' ਓਇ ਤੈਂਡੇ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂ-ਕੀ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਹਾਂ, ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵਡੀ ਬੇਸਮਝੀ ਏ, ਓ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਦਾਤਿਆ :- ਕਿਆ ਦੇਵਉ ਜਾ ਸਭ ਕਿਛੁ ਤੇਰਾ। ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੀ ਜਾਉ ਲਖ ਬੇਰਾ। ਤਨੁ ਮਨੁ ਜੀਉ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਜਿਆ। ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਨੀਚ ਨਿਵਾਜਿਆ। ਖੋਲ ਕਿਵਾਰਾ* ਮਹਿਲ ਬੁਲਾਇਆ । ਜੈਸਾ ਸਾ ਤੈਸਾ ਦਿਖਲਾਇਆ । ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਬ ਪੜਦਾ ਤੂਟਾ । ਹਉ ਤੇਰਾ ਤੂੰ ਮੈ ਮਨਿ ਵੂਠਾ ॥ (ਰਾਮਕਲੀ ਮ: ੫) *ਮਹਿਲ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ‘ਨਾਮ' ਦਿਤਾ। २८१<noinclude></noinclude> fw1ry2iohpftlustmuje2ay0lghuwsq 250 74463 236849 2026-09-27T07:25:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੋਇ ਰਹੀ ਪ੍ਰਭ ਖਬਰਿ ਨਾ ਜਾਨੀ । ਭਉਰ ਗਇਆ ਬਹੁਰੀ ਪਛੁਤਾਨੀ ॥ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲਬੇਕੀ ਲਾਲਸਾ, ਤੇਰਾ ਆਲਮ ਕਹਾ ਗਇਓਰੀ । ਕਰ ਮਹਿ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਆਣਿ ਖਿਸਰ ਗਇਓ ਭੂਮ ਪਰਿ ਸਾਦਿ ਮੋਹਿ ਲਾਦੀ ਦੋਸੁ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਨਾਹੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੋਇ ਰਹੀ ਪ੍ਰਭ ਖਬਰਿ ਨਾ ਜਾਨੀ । ਭਉਰ ਗਇਆ ਬਹੁਰੀ ਪਛੁਤਾਨੀ ॥ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲਬੇਕੀ ਲਾਲਸਾ, ਤੇਰਾ ਆਲਮ ਕਹਾ ਗਇਓਰੀ । ਕਰ ਮਹਿ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਆਣਿ ਖਿਸਰ ਗਇਓ ਭੂਮ ਪਰਿ ਸਾਦਿ ਮੋਹਿ ਲਾਦੀ ਦੋਸੁ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਨਿਸਾਰਿਓ : ਡਾਰਿਓ ॥ ਅਹੰਕਾਰੇ । ਕਰਣੈਹਾਰੋ ॥ (ਆਸਾ ਮ: ੫) ਹਾਂ ਦੋਸ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਭ ਕਰਣਹਾਰੇ । ਤੂੰ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਆਣ ਸਾਡੇ ਹਥ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ! ਪਰ ਹਾਏ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵਿਥਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਓ ਹੇਠਾਂ ਵੀਟ ਗਿਆ-ਅਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਂ ਨੇ ਮੈਂਡਾ ‘ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ' ਚੂਸ ਲਇਆ। ਓਇ ਦੋਸ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਭ ਤੈਂਡਾ-ਮੈਂਡਾ ਆਲਸ ਓਇ ਲਾਲਸੀਆ ! ਮੈਂਡਾ ਸਾਦ ਮੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ, ਮੈਂਡੀ ਮੋਹ ਮਲਿਨ ਨੀਂਦ ਬਖਸ਼ਿੰਦ-ਜਿੰਦੇ । ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਗੁਰ-ਤੁੱਠ ਵੱਠ ! ਓ ਆਪਣੀ ਮੇਹਰ ਦੀ ਓ ਛਹਿਬਰ ਲਾ ! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਗੁਰ, ਤੁਠੇ ਵੁਠ- ਸਰਨਿ ਤੇਰੀ ਕਟਿ ਮਹਾਂ ਬੇੜੀ ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਗੁਰ, ਤੁੱਠ ਵੱਠ, ਅੰਧ ਕੂਪ ਤੇ ਕਢ ਮੈਂਡੇ ਕਿਰਪਾਲਾ ! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ-ਗੁਰ, ਢੁੱਠ ਵੱਠ, ਚਿੰਤਾ ਚਿਖਾ ਪਰ ਜਾਲ ਤੂੰ ਕਟ ਸਾਡੇ-ਕਲਮਲ ਮਹਾਂ-ਬਿਕਰਾਲ ! ਓ ਪ੍ਰਸਾਦੀ-ਗੁ ! -ਤੁੰ ਤਾਂ ਰਤਾ ਕੁ ਤਾੜਨਾਂ ਸਾਈਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰਤਾ ਕੁ 'ਅਜ਼ਮਾਉਨਾ ਂ ਸਾਈਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਰਤਾ ੧ ਹੱਥ ਕੁ ਭਰ- २३<noinclude></noinclude> 7afoetzds8a3dwjirqaw3prvmzvjcdb 250 74464 236850 2026-09-27T07:25:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੋਹੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੂਟਾ ਦਸਣਾ, ਬੋਹੜ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੜੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ- ਗੋਰਖਨਾਥ ਦਾ ਟਿੱਲਾ, ਏਸ ਟਿੱਲੋ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀ ਪਹਾੜੀ, ਸ਼ਿਵਾਲਕ-ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ, ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ, ਤੇ ਓਥੇ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੋਹੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬੂਟਾ ਦਸਣਾ, ਬੋਹੜ ਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੜੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ- ਗੋਰਖਨਾਥ ਦਾ ਟਿੱਲਾ, ਏਸ ਟਿੱਲੋ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਦੀ ਪਹਾੜੀ, ਸ਼ਿਵਾਲਕ-ਵਾਸੀ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ, ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ, ਤੇ ਓਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਚੰਕੁੰਟੀ ਨਾਲੇ, ਚੋਜੁਗ ਵਾਸਾ, ਉਪਰ ਹੀ ਉਪਰ, ਵਧ ਤੋਂ ਵਧ, ਬੇਅੰਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਬੇਅੰਤ, ਪਤਿਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੁਰ ਹਰਿ ਕੀਏ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੜੀਏ- ਚਹੁੰ ਕੂੰਟੀ ਚਹੁੰ ਜੁਗ ਜਾਤੇ ਰਾਮ । (ਬਿਹਾਗੜਾ ਮ: ੪) ਓ ਪੂਰਬ ਪਛਮ ਉਤਰ ਦਖਣ ਦਾ ਅਬਿਚਲ ਰਾਜ, ਓ ਜੁਗਾਂ ਜੁਗਾਂਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ......ਫੇਰ ਪੜਿਤਾਂ ਨੂੰ ! ਏਹ ਤੈਂਡਾ ਈ ਬਿਰਦ ਏ, ਓ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨਾ ! ਓ ਗ੍ਰੰਬ ਨਿਵਾਜ ਗੁਸਈਆਂ, ਏ ਤੈਂਡਾ ਈ ਬਿਰਦ ਏ ਨੀਚਾਂ ਨੂੰ ਊਚਾ ਕਰਣਾ, ਓ ਲਾਲ, ਐਸੀ ਲਾਲ ਤੁਝ ਬਿਨ ਕੌਨ ਕਰੇ ।” ਓ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪਿਤਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨਿਆਂ-ਤਰੱਕੜ ਨਾਲ ਹੀ ਤੋਲੋਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਕਿਥੇ ਢੋਈ ਏ, ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਬੁਰੇ ਚਿਤਵਣੇ ਚਿਤਵਦੇ ਹਾਂ । ਸੁਫਨੇ ਵਿਚ ਚੰਚਲ ਮਨ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਏ ਤੇ ਝੂਠੇ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਬੁਣਦਾ ਏ ! ਓ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਮਹਿਰਮਾ, ਸਾਡਿਆਂ ਖਾਤਿਆਂ ਵਲ ਨ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆ ਤੋਂ ਅਖ ਤਕਕੇ ਅਖ ਪਰਤਣੇ ਵਾਲਿਆ—— ਲੇਖੈ ਕਤਹਿ ਨ ਛੂਟੀਐ, ਖਿਨ ਖਿਨ ਭੂਲਣਹਾਰ, ਬਖਸ਼ਨ ਹਾਰਾ ਬਖਸ਼ਲੈ, ਨਾਨਕ ਪਾਰ ਉਤਾਰ। (ਗਉੜੀ ਮ: ੫) ੨੩੯<noinclude></noinclude> 7iszkl641fmho21tjy6ebjkezz9bvho 250 74465 236851 2026-09-27T07:25:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਜ਼ਾਖ਼ਾ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੰਗਲਾ ਅਜ ਧਨੀ ਲਾਖਾ ਬਾਖਾ ! ਓਇ ਮੈਂ ਪਿੰਗਲਾ ਅਜ ਪਰਬਤ ਚੜਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਸਖਣਾ, ਅੱਜ ਸੁਭਰ ਭਰਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਪਤਿਤ, ਅਜ ਪਾਵਨ, ਓਇ ਮੈਂ ਜੜ੍ਹ ਅਜ ਸੂਖਮ ਬਾਵਨ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੇਹੜਾ ਅਜ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਜ਼ਾਖ਼ਾ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੰਗਲਾ ਅਜ ਧਨੀ ਲਾਖਾ ਬਾਖਾ ! ਓਇ ਮੈਂ ਪਿੰਗਲਾ ਅਜ ਪਰਬਤ ਚੜਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਸਖਣਾ, ਅੱਜ ਸੁਭਰ ਭਰਿਆ ! ਓਇ ਮੈਂ ਪਤਿਤ, ਅਜ ਪਾਵਨ, ਓਇ ਮੈਂ ਜੜ੍ਹ ਅਜ ਸੂਖਮ ਬਾਵਨ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੇਹੜਾ ਅਜ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸ ! ਓਇ ਮੈਂ ਕੀਟ ਅਜ ਸੋਢਿ ਬੰਸ । ਓਇ ਮੈਂ ਨੀਚੋਂ ਹੀ ਅਤਿ ਨੀਚ ਅਜ ਹਰਿਜਨ ! ਓਇ ਮੈਂ ਮਹਾਂਮਲੀਨ ਅਜ ਮੁਨਿਜਨ ! ਓਇ ਮੈਂ ਘੋਰ ਅਸੁਰ, ਅਜ ਸਰਸ਼ਟ ਸੁਨਰ ! ਓਇ ਮੈਂ ਨਿਤ ਮੋਇਆ, ਅਜ ‘ਨਾਮ' ਅਮਰ ! ਓਇ ਮੈਂ ਇਹ, ਓਇ ਮੈਂ ਉਹ ...ਓਇ ਮੈਂ ਤੂੰ, ਤੂੰ ਮੈਂ, ਨਾਂ ਇਹ ਨਾ ਓਹ !! 'ਤ੍ਰਿਣੰ ਤੇ ਮੇਰੇ, ਸਹਕੰਤ ਹਰੀਆੰ। ਬੌਡੰਤ ਤਰੀਅੰ ਉਣੰਤ ਭਰੀਆੰ। ਅੰਧਕਾਰ ਕੋਟਿ ਸੂਰ ਸੂਰ ਉਜਾਰੰ ॥ ਬਿਨਵੰਤ ਨਾਨਕ ਹਰਿਗੁਰ ਯਾਰ । ਓ 'ਸੂਕੇ ਹਰੇ ਕੀਏ ਖਿਨ ਮਾਹਿ-'ਨਾਮ'-ਓ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੀ ਦਾ 'ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ', ਓਮਹਾਦਾਨੀ ਦਾ ‘ਦਾਨ', ਓ ਵਡ-ਵਡਾ ਦਾਨ, ਬੇਅੰਤਵਾਂ ਨਾਮ ! ਓ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਨਾਮ, ਓ ਜੀਅਦਾਨ ! ਓ ਸਰਬ ਕਲਿਆਨ ! ਓ ਖੇਮ ਸਾਂਤ ਰਿਧਿ ਨਵ ਨਿਧ ! ਓਂ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ! ਓ ਕੋਡ ਅਨੰਦ ! ਓ ਬਿਸਮਨ ! ਓ ਆਦ ਜੁਗਾਦ ! ਓ ਪ੍ਰੀਆ- ਲਾਧ ! ਓ -ਅਲਾਦ । ਓ ਪਰਮ_ ਨਾਮ, ਓ ਪਰਮ ਸੁਖ ! ਓ ਪਰਮ ਅਨੰਦ ! ਓ ਅਨੰਦੋ ਅਨੰਦ ! ਓ ਉੱਚ ਮੂਚ, ਸੂਚ ਨਾਮ !... ਪ੍ਰਸਾਦ, ਪ੍ਰਸਾਦ, ਮਹਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿ !!! ੧. ਤੀਲਾ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ ਹੋ ਗਿਆ । ਸੁੱਕਾ ਹਰਿਆ, ਡੁੱਬਾ ਤਰਿਆ, ਖਾਲੀ ਭਰਿਆ, ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਚਾਨਣਾ, ‘ਸੁੰਦਰ ਤੇ “ਨਾਮ ਨਾਲ । ੨੮੫<noinclude></noinclude> 3k53hornsd5k7oelk2rw998h1gdh5aq 250 74466 236852 2026-09-27T07:25:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ—ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਓ ਕੰਕਾਰ, ਓ ਓਂਕਾਰ, ਤੈਂਡਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਅਖੀਰਲਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਰਦੇਵ’ ਏ- ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉੜਾ-ਐੜਾ ਦਸਣ ਵਾਲੜਾ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਗੁੰਮਤਾ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ—ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਓ ਕੰਕਾਰ, ਓ ਓਂਕਾਰ, ਤੈਂਡਾ ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਅਖੀਰਲਾ ਨਾਂ ‘ਗੁਰਦੇਵ’ ਏ- ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉੜਾ-ਐੜਾ ਦਸਣ ਵਾਲੜਾ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਗੁੰਮਤਾ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੜਾ । ਓ ਗੁਰੂ, ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਅਣ ਮੰਗਿਆ ਦਾਨ ਦੇਵਨਾ ਏਂ। ਓ ਦਾਨ ਦਾਤਾਰਾ, ਓ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਤੱਲਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਿਨ ਤਕੜੀ ਤੋਲਦਾ ਏਂ । ਓ ਵਣਜਾਰਿਆ ਮਿਤਰਾ, ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਖੱਟੀ ਖਟਨਾ ਏ । ਕੱਖ ਲੈਕੇ ਲੱਖ ਚਾ ਪੱਲੇ ਪਾਠਾਈਂ। ਓ ਸਵਾਏ ਤੋਲ ਤੋਲਣ ਵਾਲਿਆ ਸ਼ਾਹਾ, ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਾਹ ਸਰਾਫ਼ੀ, ਅਣਖੀ ਏ-ਦੇਣਾ ਹੀ ਦੇਣਾ, ਸਵਾਇਆ ਦੇਣਾ । ਸੂਦ ਦਰ ਸੂਦ ਦੇਣਾ । ਓ ਵਡ ਸ਼ਾਹਾ, ਏਹ ਤੈਂਡਾ ‘ਬਿਰਦ' ਏ, ਏਹ ਤੈਂਡੀ ਬਿਦਤਾ ਏ, ਵਡਿਆਈ ਏ, ਕੱਚ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕੰਚਨ ਦੇਣਾ....ਓ ਵਡ ਸ਼ਾਹਾ, ਹਭ ਕੇਈਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਦੇਣਾ......ਤੇ ਦੇਣੋਂ ਨ ਸੰਗਣਾ,.....ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਪੋਸਣਾ..... ਸੁਝਾਣਾ ਤੇ ਬੁਝਾਣਾ ਸੁਝਾ ਬੁਝਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਂਝੀਵਾਲ ਬਨਾਣਾ......ਅੰਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਆਪਾ, ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ । ਨਾਂ ਦਾ ਛੱਤਰ ਸਿਰ ਰਖਣਾ ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਵਡੇ ਸ਼ਾਹ ਵਾਹ ਵਾਹ- ਓ ਗੁਰਾ ਗੁਰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਤੈਂਡਾ ਬਿਰਦ । ਓ ਗੁਰਾ, ਉਚੜੇ ਤੋਂ ਉਚੜੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਸਣ ਵਾਲਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੀਂਙਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ੨੭੮ ...<noinclude></noinclude> hgmufehvb03pgqr9ntpudt6gw61uejt 250 74467 236853 2026-09-27T07:25:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਓ ਪਿਤਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਝਿੜਕਨਾ ਵੀ ਏਂ ਤਾਂ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ ਛਾਵੇਂ ਸੁਟਨਾ ਏਂ । ਓ ਮਾਰਕੁਟ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਜੈਸਾ ਬਾਲਕ ਭਾਇ ਸੁਭਾਈ ਲਖ ਅਪਰਾਧ ਕਮਾਵੈ ॥ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਝਿੜਕੇ ਬਹੁ ਭਾਤੀ, ਬਹੁੜ ਪਿਤਾ ਗਲਿ ਲਾਵੈ ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਓ ਪਿਤਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਝਿੜਕਨਾ ਵੀ ਏਂ ਤਾਂ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ ਛਾਵੇਂ ਸੁਟਨਾ ਏਂ । ਓ ਮਾਰਕੁਟ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਵਣ ਵਾਲਿਆ ! ਜੈਸਾ ਬਾਲਕ ਭਾਇ ਸੁਭਾਈ ਲਖ ਅਪਰਾਧ ਕਮਾਵੈ ॥ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਝਿੜਕੇ ਬਹੁ ਭਾਤੀ, ਬਹੁੜ ਪਿਤਾ ਗਲਿ ਲਾਵੈ । ਪਿਛਲੇ ਅਉਗੁਣ ਬਖਸ ਲਏ ਪ੍ਰਭੁ ਆਗੈ ਮਾਰਗਿ ਪਾਵੈ ॥ (ਸੋਰਠਿ ਮ: ੫) ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ, ਤੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਨਾ ਏਂ, ਪਰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨਡਿਠ ਕਰਨਾ ਏਂ । ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ ! ਤੂੰ ਮਿੱਠੇ ਹੰਟਰ ਮਾਰਨਾ ਏਂ, ਤੈਂਡੀ ਝਿੜਕ ਵਿਚ ਮਾਖਿਉਂ ਝੜੀ ਏ ! ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ । ਤੂੰ ਨਿਆਂਕਾਰੀ ਏਂ, ਪਰ ਜੇਨਿਆਂ ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਹਮਾਤੜਾਂ ਲਈ ਖਿਨ ਖਿਨ ਗਲ ਫਾਂਸੀ ਏ । ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ । ਤੈਂਡੇ ਤਰੱਕੜ ਵਿਚ ਅਦਲ ਨਾਲ ਦਿਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਸਕੂ ਏ । ਓਹ ਪਾਸਕੂ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਈ ਕਲਮਲਾ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਏ ! ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ, ਤੂੰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਏਂ । ਵਿਸ ਭਰੇ ਸਪ ਵੀ ਤੈਂਡੀ ਕੁਖ ਵਿਚ ਪਲਰਦੇ ਨੇ, ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ, ਤੈਂਡੀ ਈ ਓਟ ਏ ਜਗਜੀਵਨਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਚਲ ਕਠੋਰ-ਕਪਟਿ ਕਾਮੀ ਕੀਕਣ ਛੁੱਟਣ । ਓ ਅਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰ ! ਤੂੰ ਨਹੀਂਓ ਭੁੱਲਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਭੁਲਨਾ ਏਂ । ਜਦ ਸਾਡੀਆਂ ਵਡੀਆਂ ਵਹੀਆਂ ਉਪਰ ਲੀਕ ਦਾ ਮਾਰਨਾ ਏਂ— ਪਰ ਇਹ ਤੈਂਡੀ ਭੁਲ ਨਹੀਂ, ਏਹ ਤੈਂਡਾ ਬਿਰਦ ਏ, ਓ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨਡਿੱਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ! ਓ ਅਭੁੱਲ, ਓ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਭੁਲਣ ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਏਂ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ! ਓ ਬਖਸ਼ਿੰਦ-ਮਹਿਰਮਾ ! ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਭੁਲ ਕੇ ਭੁਲਨੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ੨੮੦<noinclude></noinclude> i3mwefktx2jv68imamm4qmzhqp58qlm 250 74468 236854 2026-09-27T07:25:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਤੈਂਡੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਅਜ ਗੂੰਗਾ ਗਾਏ । ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਹਾਂ ਅਜ ਗੂੰਗਾ ਬਕੈ ਤੇ ਗਾਵੈ ਛੰਦ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਪਿੰਗਲ ਪਰਬਤ ਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਤੈਂਡੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਅਜ ਗੂੰਗਾ ਗਾਏ । ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਹਾਂ ਅਜ ਗੂੰਗਾ ਬਕੈ ਤੇ ਗਾਵੈ ਛੰਦ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਪਿੰਗਲ ਪਰਬਤ ਪਾਰ ਚੜੇ, ਪੇਖਤ ਹੋਇ ਅਨੰਦ ! ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- “ਪਿੰਗਲ ਪਰਬਤ ਪਾਰਿ ਪਰੇ ਖਲ ਚਤਰ ਬਕੀਤਾ।” ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ‘ਅੰਧੁਲ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸੂਝਿਆ ਗੁਰ ਭੇਟਿ ਪੁਨੀਤਾ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਸਿੰਘ ਬਿਲਾਈ ਹੋਇ ਗਇਓ ਤ੍ਰਿਣ ਮੇਰ ਦਿਖੀਤਾ ।" ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- “ਮੁ ਕਰਤੇ ਦਮ ਆਢ ਕਉ ਤੇ ਗਨੀ ਧਨੀਤਾ।” ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- “ਮਨ ਤਨ ਇਛਾ ਪੂਰੀਆ ਵਡ ਭਾਗੀ ਪਾਇਐ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਤਨੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਇਆ,ਗੁਰ ਜਾਪ ਜਪਾਈਐ । ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਸੀਤਲ ਸਾਂਤਿ ਸੰਤੋਖਿ ਹੋਇ ਸਭ ਬੂਝੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ।" ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- 'ਬੁਧਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਭਈ, ਉਲਟਿ ਕਮਲ ਬਿਗਸਾਨਾ ।" ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਦਹਦਿਸਿ ਧਾਵਤ ਮਿਟਿ ਗਏ, ਨਿਰਮਲ ਥਾਨਿ ਬਸਾਨਾ।” att<noinclude></noinclude> 8esesw6wp5c9izp2man4bxvxswyzc3g 250 74469 236855 2026-09-27T07:25:23Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ‘ਜੀਵ’ ਤੇ ‘ਜਗਜੀਵਨ’ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ, ਲਾਵਾਂ-ਫੇਰੇ ਤੇ ਵਿਆਹ I ਸੱਚਾ ਸਹਜਧਾਰੀ ਜੀਵਣ ! I ਸਹਜ ਤੇ ਚਾਰ ਅੰਗ ਓ ਅਨੂਪਮ ਸਹਜ, ਤੈਂਡੀ ਅਨੂਪਮ ਕਥਾ ! ਜੀਕਣ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ‘ਜੀਵ’ ਤੇ ‘ਜਗਜੀਵਨ’ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ, ਲਾਵਾਂ-ਫੇਰੇ ਤੇ ਵਿਆਹ I ਸੱਚਾ ਸਹਜਧਾਰੀ ਜੀਵਣ ! I ਸਹਜ ਤੇ ਚਾਰ ਅੰਗ ਓ ਅਨੂਪਮ ਸਹਜ, ਤੈਂਡੀ ਅਨੂਪਮ ਕਥਾ ! ਜੀਕਣ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਭਰਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਂਦਾ ਏ, ਤੀਕਣ ਹੀ ਓ ਰਸਾਲੂ ਪਿਤਾ, ਤੂੰ ਜੰਞ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਵਨਾ ਏਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਰੂਪੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਨਾ ਵੇਂ ! ਜੀਕਣ ਵਿਆਹ ਕੋਲੋਂ ਢੇਰ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਕੁੜਮਾਈ, ਹੁੰਦੀ ਏ, ਤੀਕਣ ਈ ‘ਪਰਮ ਆਤਮਾ' ਤੇ 'ਆਤਮਾ' ਵਿਚ ਸਤ-ਸੰਤੋਖ-ਭਾਉਂਦੀ ਤ੍ਰ ਹਰੀ ਗੰਢ ਪੈਂਦੀ ਏ, ਇਹ ਅਗੇਤਰੀ ਰਸਮ ਸਾਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਬੰਧੇਜ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਂਦੀ ਏ- ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਕਰਿ ਭਾਉਂ ਕੁੜਮ ਕੁੜਮਾਈ ਆਇਆ, ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ । (ਸੂਹੀ ਛੰਤ) ੨੯੫<noinclude></noinclude> pvaaz9ru03h25tcy28i3x8yic4fxa1q 250 74470 236856 2026-09-27T07:25:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>२६४ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਲਾਵਾਂ ਫੇਰ m ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਆਇਆਂ, ਪੂਰਨ ਅਗਮ ਬਿਸਮਾਦ (ਗਉੜੀ ਮ: ੧)" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>२६४ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਲਾਵਾਂ ਫੇਰ m ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਦ੍ਰਿਸਟੀ ਆਇਆਂ, ਪੂਰਨ ਅਗਮ ਬਿਸਮਾਦ (ਗਉੜੀ ਮ: ੧)<noinclude></noinclude> cmf4m2fswfqlpsfrjscehsmkf7yhwz8 250 74471 236857 2026-09-27T07:25:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨੬੨ ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਹੁਕੁੰਡੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਹੁਜੁਗੀ ਦਰਸਾਵੜਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਖ ਮਹਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਜ਼ ਮਹਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਗੁਣੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਰਗੁਣੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨੬੨ ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਹੁਕੁੰਡੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਚਹੁਜੁਗੀ ਦਰਸਾਵੜਾਂ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਖ ਮਹਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਜ਼ ਮਹਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਗੁਣੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਰਗੁਣੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਓਅੰਕਾਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਏਕੰਕਾਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੋਜ ਖੋਜੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੋਜ ਰੋਜੀ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਗੁਰਪ੍ਰਸ਼ਾਦੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਦੂਈ ਰਹਿਤ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਾਂਤ ਸਹਿਤ ਚਰਸਾਵੜਾ ? ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਤ,ਅਨੰਤੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨਹਤ ਬਾਜੇੜ੍ਹੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਗਗਨੰਤਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਬ ਆਤਮ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ, ਪਰਮ ਆਤਮ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਜੁਗੋ ਜੁਗ ਜਗਜੀਵਨ ਦਰਸਾਵੜਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੂਝ ਆਤਮ ਸਰਬ ਸੀਵਣ ਦਰਸਾਵੜਾ<noinclude></noinclude> 3mwiwz0vjehol4wbwq320nx5wsrymoi 250 74472 236858 2026-09-27T07:25:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਰਾਖਨ ਹਾਰੈ ਰਾਖਿਆ, ਭਏ ਭੂਮ ਭਵਨਾ।” 'ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- “ਹਰਿਰਸੁ ਚਾਖਤ ਪਿਆ, ਮਨਿ ਰਸ ਲੈ ਹਸਨਾ ।" ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਭਰਮ ਮੋਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਰਾਖਨ ਹਾਰੈ ਰਾਖਿਆ, ਭਏ ਭੂਮ ਭਵਨਾ।” 'ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- “ਹਰਿਰਸੁ ਚਾਖਤ ਪਿਆ, ਮਨਿ ਰਸ ਲੈ ਹਸਨਾ ।" ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਭਰਮ ਮੋਹ ਧ੍ਰੋਹ ਸਭ ਨਿਕਸੇ ਜਬ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਵਰਤਣਿ ਨਾਮ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਕੀਨਾ ਹਰਿ ਨਾਮੇ ਰੰਗਿ ਸਮਾਇਐ ।” ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਬਲਿਹਾਰ, ਲਖ ਲਖ ਬਾਰ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਬਲਿਹਾਰ, ਲਖ ਲਖ ਬਾਰ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਤੈਂਡੋ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੀ 'ਨਾਮ ਤੋਂ " " ਰੰਗ ਰਤੜੇ 'ਨਾਂ' ਤਾਂ !! 17 " 11 ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ‘ਨਾਂ' ਤੋਂ !!! ਧੰਨ ਧੰਨ ਮੈਂਡਾ ਮਿਸ਼ਟ-ਗੁਰੂ ਏ, ਜਿਨ ਰਾਖ ਲੀਨਾ ਜਨ ਕਾ ਪਰਦਾ ! " " " " ਜਿਨ ਕਰੁ ਗਹਿ ਕਾਢ ਲੀਨਾ ਜਨ ਕੜ੍ਹਦਾ। " ੧ ਭਸਮ " ੨ ਵਿਚੋਲਾ ਪਰ ਮਿਠਾ ‘ਜਿਨ ਭਰਮ ਕਾ ਪੜਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ। ੨੮੯<noinclude></noinclude> 25qv2babm3u6f5mce13x4djtbyn2m85 250 74473 236859 2026-09-27T07:25:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਜਦ ਪਰਸਪਰ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਫਰੇ ਤਤੁ ਦਿਵ ਏ । ਭਾਵ ‘ਲਾਵਾਂ-ਫੋਰ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮ ਰਸਮ ਚਲਦੀ ਏ । ਓ ਸੌਹਣੇ ਲਾੜਿਆ, ਓ ਛੈਲ ਛਬੀਲੇ ਗਭਰੂਆ ਤੱਡੀਆਂ ਵੀ ਇਕ ਨਹੀਂ—ਚਾਰ ਲਾਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਜਦ ਪਰਸਪਰ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਫਰੇ ਤਤੁ ਦਿਵ ਏ । ਭਾਵ ‘ਲਾਵਾਂ-ਫੋਰ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮ ਰਸਮ ਚਲਦੀ ਏ । ਓ ਸੌਹਣੇ ਲਾੜਿਆ, ਓ ਛੈਲ ਛਬੀਲੇ ਗਭਰੂਆ ਤੱਡੀਆਂ ਵੀ ਇਕ ਨਹੀਂ—ਚਾਰ ਲਾਵਾਂ ਨੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਲਸਲੇਵਾਰ ਪਉੜੀਆਂ ਇਉਂ ਨੇ- |ਸਹਜਧਾਰੀ ਜੀਵਣ ਵਿਆਹ ਚੰਬੜੀ ਲਾਂਵ ੪ ਸਹਜ ਤੀਜੜੀ ਲਾਂਵ ੩ ਬੈਰਾਗ ਦੂਜੜੀ ਲਾਂਵ ੨ ਅਨਹਦ ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ੧ ਪਰਵਿਰਤੀ The Union Supreme equilibrium in solemnly Internal Detachment With world iii ਸ਼ਬਦ ਵਜਾਇਆ The Secret World found ii ਕਰਮ Good Morals I ਕੁੜਮਾਈ—(ਸਤ, ਸੰਤੋਖ, ਭਾਉ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਵਾਂ ਪੋਉੜੀਆਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਵਣ ਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪਉੜੀ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ੨੯੬<noinclude></noinclude> q9nrbca17lgdcts496fd98df8okaum5 250 74474 236860 2026-09-27T07:25:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਮ ਰੁਲਤੇ ਫਿਰਤੇ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਾ ਪੂਛਤਾ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ਕੀਰੇ ਹਮ ਥਾਪੇ। ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਜਨ ਕੇਰਾ, ਜਿਤੁ ਮਿਲਿਐ ਚੂਕੇ ਸਭ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੇ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਚ ਖੰਡੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਬਿਸਮ ਖੰਡੀ ਦਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਮ ਰੁਲਤੇ ਫਿਰਤੇ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਾ ਪੂਛਤਾ ਗੁਰ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ਕੀਰੇ ਹਮ ਥਾਪੇ। ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਜਨ ਕੇਰਾ, ਜਿਤੁ ਮਿਲਿਐ ਚੂਕੇ ਸਭ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੇ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਚ ਖੰਡੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਬਿਸਮ ਖੰਡੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਨੂਪਮ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਰੂਪਮ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਊਚਮ ਉਚਾ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੂਚਮ ਸੂਚਾ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਰਸ-ਭਿੰਨੜਾ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਗੁਧਾ ਦਰਸਾਵੜਾ ॥ ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੋਦਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੋ-ਘਰੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਰਦਾ ਨੰਦੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਪਰਮਾਨੰਦੀ ਦਰਸਾਵੜਾ 1 ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ ਅਤਿ ਸੋਹਣਾ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਨ ਮੋਹਣਾ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਖ ਦ੍ਰਿੜਾਵਨਾ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕੇਲ ਕਰਦਾ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੇਡ ਖਿਡੰਦਾ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਪੂਰਨ ਪੂਰਿਆ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਪ੍ਰਮਾਨ ਸੰਪੂਰਨ ਦਰਸਾਵੜਾ ॥ ੨੯੧<noinclude></noinclude> 4ov1gp8kwersek7i05weqh3jtdlwdjr 250 74475 236861 2026-09-27T07:25:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਰਿ ਦਰਿਸਾਵੜਾ !! ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ - - ਦਰਸਨ ਦੇਖਿ ਸਗਲ ਦੁਖ ਨਾਸਹਿ' ਚਰਨ ਕਮਲ ਬਲਿਹਾਰਾ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ -- ਓ ਸਚਿਆ, ਓ ਸੁਚਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈਂਡੇ ਦਾਨ ਦਾਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਰਿ ਦਰਿਸਾਵੜਾ !! ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ - - ਦਰਸਨ ਦੇਖਿ ਸਗਲ ਦੁਖ ਨਾਸਹਿ' ਚਰਨ ਕਮਲ ਬਲਿਹਾਰਾ ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ -- ਓ ਸਚਿਆ, ਓ ਸੁਚਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈਂਡੇ ਦਾਨ ਦਾਤਾਰਾ। ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ‘ਦਰਸਨ ਦੇਖਿ ਭਈ ਨਿਹਕੇਵਲ, ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਨਾਸਾ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਓਟ ਬਲਿਧੀ ਧਨ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਮੇਰਾ ਭਰਵਾਸਾ। ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ, ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ - ਹਰਿ ਜੀਉ ਕੇ ਦਰਸਨ ਕਉ ਕੁਰਬਾਨੀ। ਬਲਿਹਾਰ ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- - ‘ਬਚਨ' ਨਾਦ ਮੇਰੇ ਸ੍ਰਵਨਹੁ ਪੂਰੇ ਦੇਹਾ ਪ੍ਰਿਅ ਅੰਕ ਸਮਾਨੀ । ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- 'ਛੂਟਰਿ ਤੇ ਗੁਰਿ ਕੀਈ ਸੁਹਾਗਨਿ ਹਰਿ ਪਾਇਓ ਸੁਘੜ ਸੁਜਾਨੀ। ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ, ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- ‘ਜਿਹ ਘਰ ਮਹਿ-ਬੈਸਨ ਨਹੀਂ ਪਾਵਤ ਸੋ ਥਾਨ ਮਿਲਿਓ ਬਾਸਾਨੀ। ਬਲਿਹਾਰ, ਬਲਿਹਾਰ ਮੈਂਡੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ- - “ਤੈਂਡੇ ਜੁਗ ਚਾਰੜੇ, ਸੋਹਿਲੜੇ ਅਗਿਆਨੀ ਗਾਏ ।” ੧, ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ । ੨੮੭<noinclude></noinclude> hg5g9y9xwzjzpb3xkjzd275do8sei5w 250 74476 236862 2026-09-27T07:25:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਰਨ ਭਰਨ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਾਰਣ ਕਰਣ ਦਰਸਾਵੜਾ | ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਤ-ਤਰਲ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਸਰਲ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਹਾਕਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਅਕਾਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਹਾਵੜਾ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹ ਵਾਹ ਹਰਨ ਭਰਨ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਾਰਣ ਕਰਣ ਦਰਸਾਵੜਾ | ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਿਤ-ਤਰਲ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਸਰਲ ਦਰਸਾਵੜਾ ਵਾਹ ਵਾਹ ਮਹਾਕਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਦ ਅਕਾਲੀ ਦਰਸਾਵੜਾ । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਹਾਵੜਾ ਦਰਸਾਵੜਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੁਭਾਗੜਾ ਦਰਸਾਵੜਾ ‘ਰਾਜ ਨਾ ਚਾਹਉ ਮੁਕਤਿ ਨਾ ਚਾਹਉਂ, ਮਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਚਰਨ ਕਮਲਾਰੇ । (ਦੇਵ ਗੰਧਾਰੀ ਮ: ੫) २<noinclude></noinclude> 4kvkbstvgm4k4gkub38tr5yo6w9qcbt 250 74477 236863 2026-09-27T07:25:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" " " " " " " " 21 = " " " " " " ::: = = = " " " " " 27 12 21 " : : " " :: 11 " " " " 12 " " " " "1 17 " " " " 17 " == " " "3 17 " 17 " " " " " .. " " " " 11 " " " " "1 17 .7 17 ,, 'ਜਿਨ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲਾ।' ਜਿਨ ਹਰਿ ਰਾਸ ਸੰਪਤ ਵਿਖਾਈ। “ਜਿਨ ਨਿਰਧਨ ਦੇ ਘਰ ਗੰਗਾ ਵਗਾਈ। ਜਿਨ ਭਉ ਸਾਗਰ ਮੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" " " " " " " " 21 = " " " " " " ::: = = = " " " " " 27 12 21 " : : " " :: 11 " " " " 12 " " " " "1 17 " " " " 17 " == " " "3 17 " 17 " " " " " .. " " " " 11 " " " " "1 17 .7 17 ,, 'ਜਿਨ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲਾ।' ਜਿਨ ਹਰਿ ਰਾਸ ਸੰਪਤ ਵਿਖਾਈ। “ਜਿਨ ਨਿਰਧਨ ਦੇ ਘਰ ਗੰਗਾ ਵਗਾਈ। ਜਿਨ ਭਉ ਸਾਗਰ ਮੈਂ ਤਾਰਿਆ। ਜਿਨ ਸਚਖੰਡ ਕਿਵਾੜ ਖੁਲਾਰਿਆ। ਜਿਨ ਦਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਸੁਚੜਾ ਸਿਰੋਪਾਉ।’ ਜਿਨ ਕੀਤਾ ਮੈਂਡਾ ਚੌਕੁੰਠੀ ਪਸਾਉ। ਜਿਨ ਸੇਵਾ ਸਫਲ ਜਨ ਕੀ ਕੀਤੀ । ,, ਜਿਨ ਦਾਸ ਆਪਣੇ ਦੀ ਪੈਜ ਰਖ ਲੀਤੀ ਜਿਨ ਮੈਂ ਪਾਥਰ ਨਾਉ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ।" ਜਿਨ ਮੈਂ ਚੌਜੁਗ ਸੁੱਤਾ ਟੁੰਭ ਜਗਾਇਆ ਜਿਨ ਮੈਂ ਛੁੱਟੜ ਕੀਤੀ ਸਦ ਸੁਹਾਗਣ । ਜਿਨ ਮੈਂ ਦਿਤਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਭਾਗ " " ਸੁਭਾਗਣ । ਜਿਨ ਮੈਂ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਚੋਲੜਾ ਪਵਾਇਆ। ਜਿਨ ਮੈਂ ਗੋਰੁ ਰੰਗ ਰੰਗਾਇਆ । ਜਿਨ ਬਖਸ਼ੈ ਮੈਂ ਨਿਤ ਨਾਦ ਅਨੂਠ ਜਿਨ ਡਿਠਿਆਂ ਸਭ ਕਿਲਵਿਖ ਛੂਟੇ । ਜਿਨ ਗਿਆਨ ਅੰਞਨ ਨੇਤ੍ਰੀ ਪਾਇਆ ਜਿਨ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ । ਜਿਨ ਆਪਸ ਕਉ ਕੀਨੀ ਆਦੇਸੁ । ਜਿਨ ਆਪਸ ਕਉ ਆਪਹਿ ਸਾਦੇਸ਼ । ੧. ਸ਼ਾਬਾਸ ੨੯੦<noinclude></noinclude> cf864mdj88l31ztub9sw9crm8aqf9ho 250 74478 236864 2026-09-27T07:25:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਿਆਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਬੈਰਾਗੀ (Detached) ਹੋ ਜਾਏ, ਭਾਵ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੁ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਹੰਗ ਤੇ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਜਾਏ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜੋਲ ਰਖਣ ਦਾ ਚਾਉ ਉਠਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤ ਜਨ ਵਡੇ ਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਿਆਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਬੈਰਾਗੀ (Detached) ਹੋ ਜਾਏ, ਭਾਵ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੁ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਹੰਗ ਤੇ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਜਾਏ, ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜੋਲ ਰਖਣ ਦਾ ਚਾਉ ਉਠਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤ ਜਨ ਵਡੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ । ਫਿਰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੁ ਸ਼ੁਧ ਸਚਦਾ ਨੰਦ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗੁਣ ਹੀ ਗਾਂਦੇ ਰਹੀਏ, ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੀ ਕਥਨ ਕਰੀਏ। ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿਚੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਨਹਤ ਆਪ ਵਜੋਂ ਤੇ ਅਖੰਡ ਹੈ ।ਏਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ (ਜਪੀਐ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗ ਜੀਉ) ਹਾਂ ਇਹ ਹੈ ਤੀਜੜੀ ਅਵਸਥਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੁੜਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਏ ਤੇ ਜੀਵ ‘ਵੈਰਾਗਮਈ ਅਵਸਥਾ ' ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਵੈਰਾਗ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਇਕ ਵੈਰਾਗ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਭਜ ਟੁਰਨਾ ਹੈ ਚੁੰਚ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਦੂਜਾ ਵੈਰਾਗ ਓਹ ਹੈ ਜੋ ਅਨਹਤ ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬੀਜਿਆ ਹੈ-ਪਰ ਚੌਥੀ ਲਾਂਵ ਦਸੇਗੀ ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਵਾਲੀ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਕਾਬੂ ਪਾਵਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਣਾ ਹੈ ਨਾਕਿ ‘ਸੰਨਿਆਸ' ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਕੇ । 4. ਚੌਥੀ ਲਾਂਵ ਹਰਿ ਚਉਥੜੀ ਲਾਂਵ ਮਨਿ ‘ਸਹਜੁ' ਭਇਆ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਬਲਰਾਮ ਜੀਉ । ३०३<noinclude></noinclude> bk8c8lmeko3cc7t16um4hlg4ln37rcq 250 74479 236865 2026-09-27T07:25:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਓਹ ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾ ਹੋਵੇ, ਅਖੀਰਲਾ ਨਹੀਂ । ਅਖੀਰਲੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਪਾਧ ਰਹਿਤ ਅਖੰਡ ਸਮਾਧੀ ਏਂ, 'ਊਠਤ ਬੈਠਤ ਸੋਵਤ ਜਾਗਤ' ਤੇ ਇਕ ਔਖੇ ਮਰਹਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਅਚੰਭਾ-ਸ਼ਕਤੀ ‘ਅਨਹਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਓਹ ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾ ਹੋਵੇ, ਅਖੀਰਲਾ ਨਹੀਂ । ਅਖੀਰਲੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਪਾਧ ਰਹਿਤ ਅਖੰਡ ਸਮਾਧੀ ਏਂ, 'ਊਠਤ ਬੈਠਤ ਸੋਵਤ ਜਾਗਤ' ਤੇ ਇਕ ਔਖੇ ਮਰਹਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਅਚੰਭਾ-ਸ਼ਕਤੀ ‘ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ’ਬੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦਿਨ ਵਜਦ ਏ, ਇਉਂ ‘ਅਨਦਿਨੁ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ' ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨ-ਇਛਤ ਫਲ ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਕਹਿ ਰਸ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ-‘ਵਧਾਇਓਂ, ਵਧਾਇਓਂ, ਵਧਾਇਓਂ' (ਹਰਿਨਾਮ ਵਜੀ ਵਾਧਾਈ), ਇਹ ਹਰਿਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਨਾਲ ਅਨਹਦ ਨਾਮ ਦੀ ‘ਗੰਗਾ’ ਵਗਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ! ਇਹ ਕੰਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਆਪ ਅਰੰਭਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਪਲੀਤਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪੇ ਹੀ ਹੁਣ ‘ਧਨ' ਨੂੰ ‘ਪਿਰ’ ਨਾਲ ਚਾ ਸੂ ਮੇਲਿਆ ! ਓ ਪਿਆਰਿਆ-ਆਪਿਆ, ਓ ਵਾਹਿਗੁਰੂਆ, ਏਹ ਤੈਂਡਾ ਆਪਣਾ 'ਬਿਰਦ' ਏ ਤੈਂਡੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਏਂ (ਹਿਰਦੈ ਨਾਮ ਵਿਗਾਸੀ) ਤੇ ਇਉਂ ਅਨੰਦ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿ ਟੁਰੀਆਂ ਨੇ । ਸਚ ਏ ਓ ਪ੍ਰੀਤਮਾ, ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਤੂੰ ਅਡ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਅਡ ਨਹੀਂ—ਤੂੰ ਮੈਂ ਮਿਲਕੇ ‘ਸਹਜ-ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਦੇ ਨੇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਬੋਲੇ ਚਉਥੀ ਲਾਵੈ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰਭ ਅਬਿਨਾਸੀ । ਤੇ ਵਰ ਵੀ ਕੇਹੜਾ ਪਾਇਆ ? ਵਰੁ ਪਾਇਆ ਪੁਰਖੁ ਅਗੰਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਸਦ ਨਵਤਨ ਬਾਲ-ਸਖਾਈ । Зоч<noinclude></noinclude> 2efuwt5bvg6k9ju6ex4lfdti6i26bsb 250 74480 236866 2026-09-27T07:25:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇ ਪਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਵਾਰਾ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਧੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਉਪਜਦੀ ਏ, ਇਉਂ ਸਾਡਾ ਅੰਦਰੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੱਸ (ਮੰਗਲ) ਦੀ ਲੜੀ ਉਪਜਦੀ ਏ । 3. ਤੀਜੜੀ ਲਾਂਵ ਹਰਿ ਤੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇ ਪਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਵਾਰਾ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਧੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਉਪਜਦੀ ਏ, ਇਉਂ ਸਾਡਾ ਅੰਦਰੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੱਸ (ਮੰਗਲ) ਦੀ ਲੜੀ ਉਪਜਦੀ ਏ । 3. ਤੀਜੜੀ ਲਾਂਵ ਹਰਿ ਤੀਜੜੀ ਲਾਂਵ ਮਨਿ ਚਾਉ ਭਇਆ ਬੈਰਾਗੀਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਓ। ਸੰਤ ਜਨਾ ਹਰਿ ਮੇਲਿ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਵਡਭਾਗੀਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ ॥ ਨਿਰਮਲ ਭਉ ਪਾਇਆ ਹਰਿਗੁਣ ਗਾਇਆ ਮੁਖ ਬੋਲੀ ਹਰਿ ਬਾਣੀ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਵਡਭਾਗੀ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਕਥੀਐ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ ॥ ਹਿਰਦੈ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿਧੁਨਿ ਉਪਜੀ ਹਰਿ ਜਪੀਐ ਮਸਤਕਿ ਭਾਗੁ ਜੀਉ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕ ਬੋਲੋ ਤੀਜੀ ਲਾਵੈ ਹਰਿ ਉਪਜੈ ਮਨਿ ਬੈਰਾਗ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੀਜੀ ਲਾਂਵ ਵੇਲੇ,ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦੁਆਰਾ ਮਨ ਵਿਚ ਐਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਉਪਜਦੀ ਹੈ ਜੁ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੁ‘ਮਾਇਆ' ਨੂੰ ਪੂਰਨ ३०२<noinclude></noinclude> k7qjj5307ouf2yc38qp7a7t6ky2jvtr 250 74481 236867 2026-09-27T07:25:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲਿਆ ਸੁਭਾਇ ਹਰਿ ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ । ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਇਆ ਅਨੁਦਿਨ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ । ਮਨ ਚਿੰਦਿਆ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਮ ਵਜੀ ਵਾਧਾਈ । ਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਠਾਕੁਰਿ ਕਾਜੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲਿਆ ਸੁਭਾਇ ਹਰਿ ਮਨਿ ਤਨਿ ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ । ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭ ਭਾਇਆ ਅਨੁਦਿਨ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਈ । ਮਨ ਚਿੰਦਿਆ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਮ ਵਜੀ ਵਾਧਾਈ । ਹਰਿ ਪ੍ਰਭਿ ਠਾਕੁਰਿ ਕਾਜੁ ਰਚਾਇਆ ਧਨ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮਿ ਵਿਗਾਸੀ। ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਬੋਲੇ ਚਉਥੀ ਲਾਵੈ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਅਵਿਨਾਸੀ । ੪। ਚੌਥੀ ਲਾਂਵ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ! ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜੇ ਮਨ ਇਕ-ਰੁਖਾ ਹੋਕੇ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇਡੇ ਹੋ ਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਹੁਣ ਓਹ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਆਪੇ ਦਰੁਸਤ ਕਰ ਕੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਰਲੇਪ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,ਅੰਤਰ ਬਾਹਰ ਇਕ ਭੁਲਿਆ ਹੋਇਆ -ਸਹਜ- ਸਹਜ ਇਸਥਿਤ (Supreme equilibrium) ਇਸੇ ਨੂੰ 'ਸਹਜ ਸਮਾਧੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਣੀਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਛਡ ਬਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਟੂਰਦਿਆਂ ਫਿਰਦਿਆਂ, ਹਸੰਦਿਆਂ ਖੇਡੰਦਿਆਂ, ਪਹਿਨੰਦਿਆਂ ਵਿਚੋ ਹੋਵੈ ਮੁਕਤਿ ਉਂਜ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗਲ ਅਚੰਭਾ ਜਿਹੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਕਿ ਅਸੀਂ 'ਜੋਗ' ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਅਵਸਥਾ 308<noinclude></noinclude> f30h52t4277tsw0uxq7st18so38nr3y 250 74482 236868 2026-09-27T07:25:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੀਜੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੀਂਹ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਸ ਗਾਰੇ ਯਾ ਸੀਮਿੰਟ ਨੇ ਸਾਰੀ ਮੰਜ਼ਲ ਬੰਨ੍ਹ ਰਖਣੀ ਏ। ਸਭ ਦੀਆਂ ਇਟਾਂ ਬਣਾਓ, ਸਤੋਖ ਦਾ ਗੜਾ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਚੂਨੇ ਗਾਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਭਰੋ । ਇਉਂ ‘ਜੀਵ ਦੀ ‘..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੀਜੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੀਂਹ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਸ ਗਾਰੇ ਯਾ ਸੀਮਿੰਟ ਨੇ ਸਾਰੀ ਮੰਜ਼ਲ ਬੰਨ੍ਹ ਰਖਣੀ ਏ। ਸਭ ਦੀਆਂ ਇਟਾਂ ਬਣਾਓ, ਸਤੋਖ ਦਾ ਗੜਾ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਚੂਨੇ ਗਾਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਭਰੋ । ਇਉਂ ‘ਜੀਵ ਦੀ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ‘ਕੁੜਮਾਈ' ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟੋ, ਵੇ ੨੯੮<noinclude></noinclude> houqvmxyk5fattahm3045a2pps0wqgk 250 74483 236869 2026-09-27T07:25:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤਿਆਰੀ ਅਧੂਰੀ ਤੇ ਕੱਚ ਨਿਕੱਚੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਕ ਨਹੀਂ-ਚਾਰ ਪੜਾ, ਤੇ ਪਉੜੀ ਵਾਰ, ਹਾਂ ਏਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸਾਂ ਉਪਰਲੇ-ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਏ । ਸਾਡਾ ਬੈਕੁੰਠ ਸਵਰਗ ਬਸ ਇਹੋ ਸੰਸਾਰ ਏਂ ਪਰ ਸੰਸਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤਿਆਰੀ ਅਧੂਰੀ ਤੇ ਕੱਚ ਨਿਕੱਚੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਕ ਨਹੀਂ-ਚਾਰ ਪੜਾ, ਤੇ ਪਉੜੀ ਵਾਰ, ਹਾਂ ਏਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸਾਂ ਉਪਰਲੇ-ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਏ । ਸਾਡਾ ਬੈਕੁੰਠ ਸਵਰਗ ਬਸ ਇਹੋ ਸੰਸਾਰ ਏਂ ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਓਹ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਸ ਰੂਪ ਮਲੀਨਤਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਦੁਖ ਹੈ ਨੇ, ਪਰ ਕਾਹੜੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 'ਸਹਜ' ਜੋ ਟੋਇਆਂ ਟਿਬਿਆਂ ਨੂੰ ਟਪਦੀ ਅਰਸ਼ ਵੰਨੇ ਧਾਂਵਦੀ ਏ ! ਓ ਸਰਜਧਾਰੀ ਜੀਵਣ, ਓ ਅਨੂਠੀ-ਪਉੜੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਕੇਹੀਆਂ ਸੁਹਾਵਣੀਆ ਓ, ਸੰਗ ਮਰਮਰ ਤੋਂ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ! ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਪਾਰਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ! ਏਹਨਾਂ ‘ਪਉੜੀਆਂ’ ਰਾਹੀਂ ‘ਕਾਗ' 'ਹੰਸ' ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਅਸੁਰ ਸੁਰਿ ਨਰ ਬਣਕੇ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਓ ਨੀਂਹ ( ਕੁੜਮਾਈ) ਕਿਉਂ-ਕਿ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਹਿ ਅਸੱਤ ਨਹੀਂ-ਸਤ ਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਏਸ ਮਾਰਗ ਵਲ ਪੈਰ ਰਖਣਾ ਏ ਓਸ ਨੇ ਭੂਮ, ਤੇ ਸੰਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮ੍ਰਿਗ-ਜਲੀਆਂ ਟਪਕੇ ਅਗੇ ਵਧਣਾ ਏ । ਏਸ ਕਰਕੇ ਏਸ ਨੂੰ ਸਤ-ਮਾਰਗ ਵੀ ਆਂਹਦੇ ਨੇ । ਦੂਜੀ ਤਹਿ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਹੈ, ਦੁਖ ਸੁਖ ਵਿਚ ਸਮਤਾ ਤੇ ਸਬਰ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਸਮਤਾ ਔਖੀ ਹੈ ਪਰ ਅਗਲੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਸ ਬੁਨਿਆਦ ਨੂੰ ਪਕੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਫਿਰ ਆਪੇ ਸੌਖਾ ਲਗਣ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ੨੯੭<noinclude></noinclude> m3391whv49tz8u4zwxuh1rkdvfy7z3k 250 74484 236870 2026-09-27T07:25:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਰਮਲੁ ਭਉ ਪਾਇਆ, ਹਰਿਗੁਣ ਗਾਇਆ ਹਰਿ ਵੇਖੈ ਰਾਮ ਹਦੂਰੇ ॥ ਹਰਿ ਆਤਮਰਾਮੁ ਪਸਾਰਿਆ ਸੁਆਮੀ, ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ । ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੋ, ਮਿਲਿ ਹਰਿਜਨ ਮੰਗਲ ਗਾਏ । ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਦੂਜੀ ਲਾਵ ਚਲਾਈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਰਮਲੁ ਭਉ ਪਾਇਆ, ਹਰਿਗੁਣ ਗਾਇਆ ਹਰਿ ਵੇਖੈ ਰਾਮ ਹਦੂਰੇ ॥ ਹਰਿ ਆਤਮਰਾਮੁ ਪਸਾਰਿਆ ਸੁਆਮੀ, ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ । ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੋ, ਮਿਲਿ ਹਰਿਜਨ ਮੰਗਲ ਗਾਏ । ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਦੂਜੀ ਲਾਵ ਚਲਾਈ, ‘ਅਨਹਦ-ਸਬਦ ਵਜਾਏ ।੨। ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਾਵਣ ਦਾ ਢੰਗ ਏਹ ਜੁ ਸਿਮਰਨ ਐਡਾ ਪਰਪੱਕ ਕਰ ਲਏ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਐਡਾ ਪ੍ਰਬੀਨ ਹੋ ਜਾਏ ਜੋ ‘ਅਨਹਦ ਸਬਦ’ਓਸ ਨੂੰ ਅਨਦਿਣ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲਗ ਪਏ- ਆਪ-ਵਜੀ ਧੁਨੀ ਅਨਭਵਤਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਇੰਜ ਨਿਰੰਕਾਰ (ਪੁਰਖ) ਮਾਨੋ ਮਨ-ਮੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕਾਨੂਨਾਂ ਦਾ ਭੈ, ਡਰ ਰਖਦੇ ਤੇ ਸਿਧੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਨਿਰਭਉ ਅਵਸਥਾ ਆ ਲਭਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਜਦ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਤਾਂ ਡਰ ਕਿਸਦਾ- ਡਰ ਤਦ ਤੋੜੀ ਏ ਜਦ ਤੋੜੀ ਅੰਦਰ ਕਪਟ ਏ, ਅਸੱਤ ਏ । ਸ਼ਬਦ-ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਹਉਮੈ ਦੀ ਮੈਲ ਵੀ ਧੋਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਭੈ ਬਦਲ ਕੇ ਮਿਠਾ ਭਉ (ਡਰ) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਔਗਣ ਹਟ ਕੇ ਗੁਣ ਅੰਦਰ ਆਵਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਜਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਇਥੇ ਉਥੇ ਭਾਸਣ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਹਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕੋ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਓਤ ਪੋਤ ਪਸਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਘਰ ਬਾਹਰ ਓਹੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ३०१<noinclude></noinclude> 5vb7n3i7woncq849kt86fk2r7o84x8h 250 74485 236871 2026-09-27T07:25:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿਕੈ ਮੇਲੇ, ਵਿਛੁੜਿ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਈ । (ਸੂਹੀ ਛੰਤੁ) ਓ ਅਗੰਮੜੇ-ਵਰਾ ! ਤੈਂਡਾ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਏ, ਸਦਨਵਤਨ, ਨਵੇਂ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ,ਸਦਾ ਨਵੀਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸਹਾਈ (ਬਾਲ-ਸਖਾਈ) । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੋਹਣੇ ਦਾ ਸੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿਕੈ ਮੇਲੇ, ਵਿਛੁੜਿ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਈ । (ਸੂਹੀ ਛੰਤੁ) ਓ ਅਗੰਮੜੇ-ਵਰਾ ! ਤੈਂਡਾ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਏ, ਸਦਨਵਤਨ, ਨਵੇਂ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ,ਸਦਾ ਨਵੀਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸਹਾਈ (ਬਾਲ-ਸਖਾਈ) । ਵਾਹ ਵਾਹ ਸੋਹਣੇ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ! ਬਾਂਕੇ ਦੇ ਬਾਂਕੇ ਬੈਣ ! ਰੂੜੇ ਦੀ ਗੂੜੀ ਲੀਲਾ,ਆਪੇ ਦੀ ਆਪ ਸਮਾਈ ! ਫਿਰ ਵਿਛੁੜ ਕਦੇ ਨਾ ਜਾਈ ! ਪਿਰ ਛੈਲ ਛਬੀਲਾ,ਫਿਰ ਤੂੰ, ਫਿਰ ਮੈਂ,ਸਦ ਜੀਂਵਦਾ, ਸਦ ਜਾਗਦਾ, ਸਦ ਲਾਡ ਲਡਾਂਵਦਾ, ਓ ਅਨੰਦਮਈ ਜੀਵਣ, ਓ ਵਿਸਮਾਦੀ ਵਲਵਲਾ, ਲੰਮ ਸਲੰਮਾ ਓ ਗੰਗਾ-ਮਈ ਨਿਰਮਲਤਾ ! ਚਾਉ ਸੁਆਉ ਦਾ ਸਦ-ਪੰਘੂੜਾ, ਰਸਨ ਭਰੇ ਰੱਸ, ਮੰਗਲ ਸਦ ਅਨੂਠੇ, ਜੀਵਨ ਸਦ-ਥਿਰ ਥੀਵਨ ! ਹਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਜੀਵਣ, ਅਕਹਿ ਸਦ ਜੀਵਣ ! ੨. ਇਸ ਅਣੋਖੀ ਅਵਸਥਾ, ‘ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਇਕ ਨਹੀਂ ਚਾਰ ਮੁਖ ਅੰਗ ਨੇ ! ਇਸ ਅਰਬੀ-ਬਿਬਾਨ, ਇਸ ਸੁਨਿਹਰੀ ਪਲੰਘ, ਜਿਸ ਉਪਰ ਸੁਰਿਨਰ ਤੇ ਮੁਨਿਜਨ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਵੇ ਇਹ ਹਨ- ਪਰਵਿਰਤੀ ਧਰਮ (Duty) ੧ ਭੇ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ) (Fear of the Lord) ਸਹਜ ਅਨਹਦ ਸ਼ਬਦ (Mytsic Union with logos) ਬੈਰਾਗ Inner Detachment whlile Doing duty<noinclude></noinclude> d76tjo385k3iwplkgxmidoft9sp5w7r 250 74486 236872 2026-09-27T07:25:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅ. 1 ਪਹਿਲੀ–ਲਾਂਵ ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ਇਹ ਹੈ- ਹਰਿ ਪਹਿਲੜੀ ਲਾਵ ਪਰਵਿਰਤੀ ਕਰਮ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਓ ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦੁ ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਪਾਪੁ ਤਜਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ। ਧਰਮ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਉ ਸਿਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅ. 1 ਪਹਿਲੀ–ਲਾਂਵ ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ਇਹ ਹੈ- ਹਰਿ ਪਹਿਲੜੀ ਲਾਵ ਪਰਵਿਰਤੀ ਕਰਮ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਓ ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦੁ ਧਰਮੁ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਪਾਪੁ ਤਜਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ। ਧਰਮ ਦ੍ਰਿੜਹੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਉ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ । ਸਹਿਗੁਰੂ ਗੁਰਪੁਰਾ ਆਰਾਧਉ ਸਭ ਕਿਲਵਿਖ ਪਾਪ ਗਵਾਇਆ। ਸਹਜ ਅਨੰਦੁ ਹੋਆ ਵਡਭਗੀ ਮਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮੀਠਾ ਲਾਇਆ । ਜਨ ਕਹੈ ਨਾਨਕ ਲਾਂਵ ਪਹਿਲੀ ਆਰੰਭ ਕਾਜ ਰਚਾਇਆ । (ਸੂਹੀ–8) ਓ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਰੋਂ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਵਾਂ ! ਅਨਿਕ ਵਾਰੀ। ਪਹਿਲੀ ਲਾਂਵ ਵਿਚ, ਹੇ ਬਲਿਹਾਰ ਜੀਓ, ਕਾਰਜ ਦੀ ਆਰੰਭਕ ਰਸਮ ਏ, ਭਾਵ ਇਥੋਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਯਾ ਦੁਨਿਆਵੀ-ਜੀਵਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗਲ ਏਹ ਹੈ ਜੁ ਅਸੀਂ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸੰਸਾਰੀ ਕਿਰਤ ਵਿਰਤਵਿਚ • (ਪਰਵਿਰਤੀ ਕਰਮ) ਵਿਚ ਸੱਚੇ ਹੋਈਏ, ਸਾਡੀ ਕਮਾਈ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿਚ ਬਿਖ ਰਤੀ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਇੰਜ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ (ਆਪਣੇ ਧਰਮ) ਜੋ ਵੀ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ; ਉਸ ੧੯੯<noinclude></noinclude> l38r9tdqcfgl4mli9vs19q0yk4hyeh8 250 74487 236873 2026-09-27T07:25:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਹੋਕੇ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਏਹ ਆਧਿਆਤਮ ਵਿਦਿਆ ਊੜਾ ਐੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਨਾ ਛਲਾਂਘ ਉਪਰ ਮਾਰਨੀ ਭਾਰੀ ਗਲਤੀ ਹੈ । ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ-ਵਿਰਤ ਵਿਚ ਸੁੱਚੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ ‘ਹਥ ਕਾਰ ਵਲ, ਦਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਹੋਕੇ ਕੰਮ ਕਰਣਾ ਏਹ ਆਧਿਆਤਮ ਵਿਦਿਆ ਊੜਾ ਐੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਨਾ ਛਲਾਂਘ ਉਪਰ ਮਾਰਨੀ ਭਾਰੀ ਗਲਤੀ ਹੈ । ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ-ਵਿਰਤ ਵਿਚ ਸੁੱਚੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ ‘ਹਥ ਕਾਰ ਵਲ, ਦਿਲ ਯਾਰ ਵਲ', ਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਕੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਪਾ ਲਵੋ। ਇੰਜ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਪਾਕੇ, ਜਿਹਾ ਕਿ ਸਿਮ੍ਰਤੀਆਂ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਆਖਦੇ ਨੇ (ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੇਦ ਧਰਮ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ) ਤੁਸੀਂ ਪਾਪ ਤੇ ਭੈੜੇ ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਂ, ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਗੁਣ ਸੰਗ੍ਰਹ ਕਰੋ ਅਵਗਣ ਵਿਕਣ, ਗੁਣ ਰਵਾਂ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਓ,-ਅਉਗਣ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਣ ਲੈ ਲਓ, ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਓ । ਸਤਿਗੁਰੂ ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਲੋਂ ਮਨੋ ਚੇਤੇ ਰਖੋ । ਇਉਂ ਵਡੇ ਨਿਕੇ ਪਾਪ (ਕਿਲਵਿਖ) ਤਜ ਕੇ ਸੁਭਾਵਕ ਅਨੰਦ (ਸਹਜ ਅਨੰਦ) ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਪੈਰ ਰਖੋ । ਵਡਭਾਗੇ ਹਨ ਓਹ ਜੀਵ ਜੋ ਇਸ ਸਤ-ਮਾਰਗ ਤੇ ਕਦਮ ਰਖਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਸੁੱਚੇ ਹੋ ਅਗੇ ਪੈਰ ਘੁਟਦੇ ਨੇ । ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ਹਰਿ ਦੂਜੀ ਲਾਂਵ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ, ਮਿਲਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ ॥ ਨਿਰਭਉ ਭੈ ਮਨੁ ਹੋਇ ਹਉਮੈ ਮੈਲੁ ਗਵਾਇਆ ਬਲਿਰਾਮ ਜੀਉ ॥ ३००<noinclude></noinclude> 5jyh92rp4xm220m0lhmeidmkr3p8lx9 250 74488 236874 2026-09-27T07:25:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>95 ) ( ਕੀ ? ਓਹੀ !! ) ( ੧ ੴ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਏ? ‘ਆਤਮਰਾਮ ਸੰਸਾਰਾ' (ਸੂਹੀ) ਪ੍ਰਸ਼ਨ (?) ਤੋਂ ਪੁਛਦੇ ਪੁਛਦੇ ਉਤਰ ਆਉਂਦਾ ਏ ਏਕੰਕਾਰ (?) ! ? ?? । ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ । ਵਿਚ ਮੇਲਣਾ ਨਾਦ ਬਿੰਦੂ a ਪੂਰਨ ਏਕਤਾ ਏਕੰਕਾਰ | ਹਾਂ, ਕੀ ਏ ? ਕੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>95 ) ( ਕੀ ? ਓਹੀ !! ) ( ੧ ੴ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਏ? ‘ਆਤਮਰਾਮ ਸੰਸਾਰਾ' (ਸੂਹੀ) ਪ੍ਰਸ਼ਨ (?) ਤੋਂ ਪੁਛਦੇ ਪੁਛਦੇ ਉਤਰ ਆਉਂਦਾ ਏ ਏਕੰਕਾਰ (?) ! ? ?? । ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ । ਵਿਚ ਮੇਲਣਾ ਨਾਦ ਬਿੰਦੂ a ਪੂਰਨ ਏਕਤਾ ਏਕੰਕਾਰ | ਹਾਂ, ਕੀ ਏ ? ਕੀ ਏ, ਏਹ | 967 ) (੧) | ਨਾਦ ਬਿੰਦੂ ‘ਨਾਦ-ਬਿੰਦ' (ਸ਼ਬਦ) ਮੇਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਂਦਾ ਏ...ਕੀ ? 1 | ਏਕੰਕਾਰ | ਏ !! ੴ<noinclude></noinclude> 6jyl459xov4k2f970pz7n6i1sic70ma 250 74489 236875 2026-09-27T07:25:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(੩) ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਦੋ ਪੜਾ ਭਾਵੇਂ 'ਧਰਮ' ਦੀਆ ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਅਨਹਦ-ਸ਼ਬਦ' ਨਾਲ ਨਿਜ- ਸੰਬਧ ਜਦ ਤੋੜੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤੋੜੀ ਬਿਮਮਾਦ ਦਾ ਬੂਟਾ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਪਰ ਜਦ ‘ਪ੍ਰੀਤ-ਸਿਮਰਨ' ਨਾਲ ਏਹ ਅਰਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(੩) ਉਪ੍ਰੋਕਤ ਦੋ ਪੜਾ ਭਾਵੇਂ 'ਧਰਮ' ਦੀਆ ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 'ਅਨਹਦ-ਸ਼ਬਦ' ਨਾਲ ਨਿਜ- ਸੰਬਧ ਜਦ ਤੋੜੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤੋੜੀ ਬਿਮਮਾਦ ਦਾ ਬੂਟਾ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਪਰ ਜਦ ‘ਪ੍ਰੀਤ-ਸਿਮਰਨ' ਨਾਲ ਏਹ ਅਰਸ਼ੀ ਬੂਟਾ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਅਣਖੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਉਂ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਮਾਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ‘ਸਦ-ਬਸੰਤ’ ਦਾ ਖੇੜਾ ਭਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਈ ਰੀ ! ਪੇਖਿ ਰਹਿਓ ਬਿਸਮਾਦਿ । ਅਨਹਦ ਧੁਨੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹਿਓ ਅਚਰਜ ਤਾਕੇ ਸ੍ਵਾਦ । ਰਹਾਉ । ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਬੰਧਪਿ ਹੈ ਸੋਈ ਮਨਿ ਹਰਿ ਕਉ ਅਹਲਾਦ। ਸਾਧ ਸੰਗਿ ਗਾਏ ॥ ਗੁਨ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਨਸਿਉ ਸਭੁ ਪਰਮਾਦ ॥ ਡੋਰੀ ਲਪਟਿ ਰਹੀ ਚਰਨਾ ਸੰਗਿ ਭੂਮ ਸਗਲੇ ਖਾਦ । ਏਕ ਆਧਾਰ ਨਾਨਕ ਜਨੁ ਕੀਨਾ ॥ ਬਹੁਰਿ ਨ ਜੋਨਿ ਭ੍ਰਮਾਦ (ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫) ਜਦ ਏਹ ਡੋਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਗੰਢਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਹਿ ਰਸ ਆਂਵਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਸਰਬ ਚੇਤਨ (Consciousness) ਦਾ ਦਰ ਖੁਲਦਾ ਹੈ । ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀ ਰਸ ਦਾ ਬੂਟਾ (ਅਹਿਲਾਦ) ਆਂਵਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਏਹ ਸਾਡੀ ਮਾਂ, ਪਿਓ ਤੇ ਸੁਖਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਏਹ ਵਂ ਲਚਕਦਾਰ ਅਖੰਡ-ਤਾਰ, ਚੇਤਨਤਾ ਦੀ ਪੁੰਜ, ਅਨੰਦ ਦਾ ਸੋਮਾ- Bot ਸਬਦਿ ਚੀਨਿ ਸਹਜ ਘਰਿ ਆਵਹਿ। (ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੩)<noinclude></noinclude> 13ljzx56b2o6ffqc2fgvdwhsem1caao 250 74490 236876 2026-09-27T07:25:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਏਂ। ਓ 'ਸਹਜ' ! ਤੈਂਡੇ ਗੰਗਾ ਨੀਰ ਵਿਚ ਕੈਂਡੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ- ਪ੍ਰੋਤੀਆਂ ਮਛੀਆਂ ਨਿਤ ਨਿਤ ਗੋਤੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਨੇ ! ਓ ਸੁੱਚ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਜੀਵਣ, ਤੈਥੋਂ ਬਲਿਹਾਰ, ਸੰਘਾਸਨ, ਇਸ ਉਚੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪਤਾ ਸੰਸਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਏਂ। ਓ 'ਸਹਜ' ! ਤੈਂਡੇ ਗੰਗਾ ਨੀਰ ਵਿਚ ਕੈਂਡੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ- ਪ੍ਰੋਤੀਆਂ ਮਛੀਆਂ ਨਿਤ ਨਿਤ ਗੋਤੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਨੇ ! ਓ ਸੁੱਚ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਦ ਬਸੰਤੀ ਜੀਵਣ, ਤੈਥੋਂ ਬਲਿਹਾਰ, ਸੰਘਾਸਨ, ਇਸ ਉਚੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪਤਾ ਸੰਸਾਰ ਕੀ ਏ !' ਤੇ ਉਤਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਰੋਮ ਰੋਮ ਫ਼ੁੱਟ ਉਠਦੀ ਏ-ਆਤਮ ਰਾਮ ਸੈਸਾਰਾ ! ਸਾਚਾ ਇਸ ਸਹਜ- ਲਗਦਾ ਏ- ਵਿਚੋਂ ਇਓਂ ਖ਼ਾਲ ਤੁਮਾਰਾ' (ਸੂਹੀ ਮ: ੧) ਓ ਮਾਇਆ-ਛਾਇਆ ! ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਗਹੁ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਤੂੰ ਏਂ ਵੇ ਓਅੰਕਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਆਪ ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਸੁੰਦਰ ‘ਸਾੜੀ' ਚੋਜੀ ਦਾ ਵਡਕਾ ਚੋਜ ! ਇਸ 'ਚੋਜੀ' ਵਿਚ ਚੋਜੀ ਮਈ ਚੁਭੀ ਮਾਰਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਇਕ ਮਿਕ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਏਕੰਕਾਰ ਹੋ ਜਾਗਣਾ, ਹਾਂ, ਏਹ ਵੇ, ਏਹ ਵੇ, ‘ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ !! ਸੁੰਦਰ ਸੁਘੜ, ਸਰੂਪ, ਬਿਰੱਖਣ, ਬਿਸਮੈਇਕ, ਰਸ-ਲੱਦ ਰਸ-ਗੁੱਧੀ, ਓ ‘ਸਹਜ-ਧਾਰੀ ਜੀਵਣ !!! ३११<noinclude></noinclude> nm3g4u5zy23da0tfqsd858bpc2pw7ka 250 74491 236877 2026-09-27T07:25:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(੪) ਚੌਥਾ ਅੰਗ ਹੈ 'ਬੈਰਾਗ' ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਮਾਇਆ ਦੁਰਕਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਵੈਰਾਗਮਈ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਚਿਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ, ਅਬਊਟਰਨ (About_turn) ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(੪) ਚੌਥਾ ਅੰਗ ਹੈ 'ਬੈਰਾਗ' ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਮਾਇਆ ਦੁਰਕਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਵੈਰਾਗਮਈ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਚਿਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ, ਅਬਊਟਰਨ (About_turn) ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੀਕਣ ਰੇਲ ਦਾ ਇੰਜਣ ਆਪਣੇ ਚਕੱਰ ਉਪਰ ਆਕੇ ਭਵਾਟੀ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਭੈ' ਤੇ 'ਬੈਰਾਗ ਉਪਜੈ, ਹਰਿ ਖੋਜਤ ਫਿਰਣਾ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ‘ਸਹਜ ਉਪਜਿਆ ਫਿਰਿ ਜਨਮਿ ਨਾ ਮਰਣਾ । ਏਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਤ ‘ਸਹਜ' ਏ ! ‘ਸਹਜ' ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਸਾਂਝਾ ਘਰ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਭੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਏ ਕਿਉਂ ਕਿ ਓਹ ਇਕ ਅਣੋਖਾ ਸੰਸਾਰੀ ਜੀਵਨ ਏ-ਉਹ ਨਵ-ਜੀਵਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਸ ਕੁਟ ਕੁਟ ਕੇ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਵਸਦੇ ਨੇ ਤੇ ਰਸਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਵਿਗਸਦੇ ਨੇ। ‘ਸਹਜ' ਦੀ ਅਣੋਖੀ ਪਲੰਘੇਰੀ । ਸੁਹਜ ਦੀ ਪਵਣ ਭੰਭੀਰੀ ! ਓ ਸਹਜ, ਤੈਂਡੀ ਅਕੱਥ ਕਥਾ ਅਤੀ ਈ ਅਨੂਪਮ ਏ, ਕਥੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਤੂੰ ਏਂ, ਕਿਰਤ ਵਿਰਤ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਤੂੰ ਏਂ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਦੀ ਖਾਣ ਤੂੰ ਏਂ, ਅਰਸ਼ੀ ਜੀਵਣ ਦੀ ਗੁੜ੍ਹਤੀ ਤੂੰ ਏਂ, ਓ ਸੋਹਣਿਆ, ‘ਸਹਜ ਜੀਵਣਾਂ ਜਦ ਤੈਂਡੀ ਸੀਤਲ ਪਵਣ ਮੈਂਡੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਆਂਵਦੀ ਏ, ਤਾਂ ਚੌਰਾਸੀ ਦੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਮੈਂਡੇ ਮਾਰੂ ਸਥੱਲ ਹਰੇ ਭਰੇ ਹੋ ਕੇ ਫੁਟ ਉਠਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫੇਰ ' ਚਲੂਲੜੇ ਵੇਸ ਵਿਚ ਹਰੀ-ਭਰੀ, ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ, ਚਿਕਨੀ ਚੋਪੜੀ ਸਚ ਮੁਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਏਂ ! ਨਿਰਮਲ, ਕੋਮਲ, ਸਦ-ਗੁੰਦੀ, ਸਦ ਡੁਲਦੀ, ਰਸਦਾਇਕ ਟਹਿਕਦੇ ਨੇ ! ਓ ਅਵਸਥੇ ! ਤੂੰ ਨਿਰਛਲ, ਅਤੀ ਅਵਸਥਾ ਤੂੰ ੩੦੯<noinclude></noinclude> n3xgm93t51zo78inpxwzvjit78kcbcu 250 74492 236878 2026-09-27T07:25:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>(੧) 'ਪਰਵਿਰਤ-ਧਰਮ' ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਉਪਰ ਆਪ ਖੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਉਪਰ ਬੋਝਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਦੈਂ। ਜਦ ਤਕ ਅਪਣੀ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਸੁਚ-ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਤੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>(੧) 'ਪਰਵਿਰਤ-ਧਰਮ' ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਉਪਰ ਆਪ ਖੜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਉਪਰ ਬੋਝਲ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਦੈਂ। ਜਦ ਤਕ ਅਪਣੀ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਸੁਚ-ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਤੁੜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀਵਣ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਿ ਇਹ ਨੀਂਹ ਹੈ ਜਿਸ ਉਪਰ ਸਹਜਿ ਮਹਿਲ ਨੇ ਉਸਰਨਾ ਹੈ । ਕਿਰਤ ਵਿਰਤ ਵਿਚ ਪਵਿਤਰਤਾ ਤੇ ਉਦਮ ਗ੍ਰਹਮਤ ਮਾਰਗ ਦੇ ਵਡੇ ਥੰਮ ਨੇ, ਏਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ (Duty) ਵਿਚ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ ਮਾਨੋ ਸਾਡਾ ਪਰਮ-ਧਰਮ ਏ ! (੨) ‘ਭੈ' ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਖੋਟੇ ਕਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਜੀਕਣ ਪੁਲੀਸ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣ ਡਾਕੂ ਡਾਕਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ ! ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਵੇਖੀਏ ਜਿਥੇ ਪੁਲੀਸ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਨ ਆਪੇ ਹੀ ਵਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ‘ਭੈ ਬਿਨ ਘਾੜਤ ਕਚ ‘ਨਿਕੱਢ ਭੈ ਬਿਨਾਂ ਧ ਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਕੱਚਾ ਹੈ। ਤੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਭਠੀ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸੜ ਬਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ 'ਭੈ' ਚੇਤਨ 'ਸਹਜ' ਦਾ ਇਕ ਮੁਖ ਅੰਗ ਹੈ- ਭੈ ਬਿਨੁ ਭਰਮ ਨਾ ਕਟੀਐ ਨਾਮੁ ਨ ਲਗੈ ਪਿਆਰੁ। ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਭਉ ਉਪਜੈ ਪਾਈਐ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥ ‘ਭੈ' ਤੇ ‘ਸਹਜ ਪਾਈਐ, ਮਿਲਿ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਅਪਾਰੁ ॥ (ਮਲਾਰ ਵਾਰ) ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ‘ਨਿਰਭਉ ਬਣਣ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਵੀ ਏਹੋ ਵੇ ਸੋ ਨਿਰਭਉ ਜਿਨ ਭਉ ਪਾਇਆ । ३००<noinclude></noinclude> cve3dqw3yzajav9ijqd2js5l3x5kcfu 250 74493 236879 2026-09-27T07:36:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧. ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲਵੰਡੀ ਤਿਲਵੰਡੀ ਨਿਵਾਸ। -9-" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧. ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲਵੰਡੀ ਤਿਲਵੰਡੀ ਨਿਵਾਸ। -9-<noinclude></noinclude> jyom40u11zjvhcoh2yftjwnkvkg32l2 250 74494 236880 2026-09-27T07:36:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ਪੂਰਬਾਰਧ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ਪੂਰਬਾਰਧ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ<noinclude></noinclude> nbaq1526djfxfrri7nrflcl6kx3l0ir 250 74495 236881 2026-09-27T07:36:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ (ਪੂਰਬਾਰਧ) ਛਪਾਈ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 1928 ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜੁਲਾਈ 1932 ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 1937 ਚਉਥੀ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 1949 ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਸਤਵੀਂ ਵਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ (ਪੂਰਬਾਰਧ) ਛਪਾਈ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 1928 ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜੁਲਾਈ 1932 ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 1937 ਚਉਥੀ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1945 ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 1949 ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 1955 ਸਤਵੀਂ ਵਾਰ ਫਰਵਰੀ 1960 ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 1964 ਨੌਵੀ ਵਾਰ ਜੂਨ 1968 ਦਸਵੀਂ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1972 ਗਿਆਰਵੀਂ ਵਾਰ ਜੁਲਾਈ 1978 ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਨਵੰਬਰ 1984 ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਮਈ 1989 ਚੌਧਵੀਂ ਵਾਰ 1992 ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ 2001 ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਮਾਰਚ 2006 ਉੱਨੀਵੀਂ ਵਾਰ ਮਈ 2007 ਵੀਹਵੀਂ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 2008 ਇੱਕੀਵੀਂ ਵਾਰ ਮਈ 2010 ਬਾਈਵੀਂ ਵਾਰ ਜੂਨ ਤੇਈਵੀਂ ਵਾਰ 2011 ਅਪ੍ਰੈਲ 2012<noinclude></noinclude> g94yiah4lj4ylmuvjoo8w0jum40jeks 250 74496 236882 2026-09-27T07:36:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>Sri Guru Nanak Chamatkar (Vol. 1) Bhai Sahib Bhai Vir Singh ISBN # 978-93-80854-28-1 ਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 23ਵੀਂ ਵਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ eff fest-110001 Printer : Shabani Printers MSC-104, Street Yogmaya,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>Sri Guru Nanak Chamatkar (Vol. 1) Bhai Sahib Bhai Vir Singh ISBN # 978-93-80854-28-1 ਤੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 23ਵੀਂ ਵਾਰ, ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ eff fest-110001 Printer : Shabani Printers MSC-104, Street Yogmaya, Multani Dhanda Paharganj, New Delhi-110055 ਮੁੱਲ 290/- ਰੁਪਏ<noinclude></noinclude> cid98jexpsu6hstu1mvuo4q62j6ikxv 250 74497 236883 2026-09-27T07:36:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ਪੂਰਬਾਰਧ (ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ) ਅਰਥਾਤ (ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ) ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ -: ਜਿਵੇਂ :- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ਪੂਰਬਾਰਧ (ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ) ਅਰਥਾਤ (ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ) ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ -: ਜਿਵੇਂ :- ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ Bhai Mr Singh Saya Sadan | ਲਈ ਕੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ-110001<noinclude></noinclude> 6ksac5pzd6fc60ip0q4sqsfijgfz4v1 250 74498 236884 2026-09-27T07:36:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੀਤ ਦਿਖਾਦੇ ੩ ਪਿਆਰਿਆ। ੧੭੭ ਗੀਤ ਹੀਰਾ ਜਨਮ। ੪੪੫ ੨੦, ਬਨਾਰਸ-ਚਤੁਰ ਦਾਸ। ੧੭੮ ੪੮ ਗੋਸ਼ਟ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ। ੪੪੬ ੨੧. ਪਟਨਾ-ਸਾਲਸ ਰਾਇ। ੧੮੧ ੪੯ ਸ਼ੁਹ ਸੁਹਾਗਣ (ਕਵਿਤਾ)। ੪੬੧ ੨੨. ਗਯਾ। ੧੮੭ ੫੦ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੀਤ ਦਿਖਾਦੇ ੩ ਪਿਆਰਿਆ। ੧੭੭ ਗੀਤ ਹੀਰਾ ਜਨਮ। ੪੪੫ ੨੦, ਬਨਾਰਸ-ਚਤੁਰ ਦਾਸ। ੧੭੮ ੪੮ ਗੋਸ਼ਟ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ। ੪੪੬ ੨੧. ਪਟਨਾ-ਸਾਲਸ ਰਾਇ। ੧੮੧ ੪੯ ਸ਼ੁਹ ਸੁਹਾਗਣ (ਕਵਿਤਾ)। ੪੬੧ ੨੨. ਗਯਾ। ੧੮੭ ੫੦ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਧੁੱਪੜ ਨਿਸਤਾਰਾ। ੪੬੨ ੨੩. ਬੁਧ ਗਯਾ, ਦੇਵਗਿਰਿ। ੧੮੮ ਗੀਤ ਆ ਗਈ ਬਾਦੇ ਸਬਾ · 1 ੪੯੧ ੨੪. ਰਾਜੌਲੀ। ੧੯੧ ੫੧ ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ। ੪੯੨ ੨੫. ਮੁਹਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲੇ, ਸੂਲੀ ਦੀ ਸੂਲ। ੧੯੩ ਗੀਤ ਬੇਬੇ ਜੀ ਦਾ ਵੀਰ-ਆਗਮ। ੫੦੭ ੨੬ . ਮਾਲਦਾ। ੧੯੮ ਗੀਤ ਰਾਇ ਦਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਆਗਮ ੫੦੮ 22. ਧੰਨ ਹੈ ਪਾਉ, ਠੱਗ ਨਿਸਤਾਰਾ। ੧੯੯ ਗੀਤ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਭੇਟ ੫੦੮ ੨੮. ਸੂਜਾ २१० ੫੨ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਿਸਤਾਰਣ। ੫੧੦ ੨੯, ਰਾਮ ਦਾਸ। ੨੧੧ ਗੀਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਫੁੱਲ। ੫੧੭ ੩੦. ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨਿਸਤਾਰਾ। ੨੧੩ ਗੀਤ | ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦੀ ਅਭਿਲਾਖ। ੫੧੭ ੩੧. ਭਾਈ ਭੂਮੀਆਂ। ੨੩੬ ਪ੩ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਨ। ੫੧੮ ਗੀਤ ਕਲੀਆਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਿ ਸਦੱਕੜੇ। ੨੪੭ ਗੀਤ ਕੋਇਲ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ। ੫੧੯ ਗੀਤ ਨੁਸ਼ਾਵਰ-ਤੇਲ। ੨੪੭ ੫੪ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ। ੫੧੯ ੩੨ . ਕਲਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ਾਖੀ। २४८<noinclude></noinclude> e1arxgkxl2zrbn7o59nlee02bosjiyl 250 74499 236886 2026-09-27T07:36:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਪਿਆਰੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸੁਖੀਏ ਪਰਲੋਕ ਸੁਹੇਲੇ' ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨਿਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਪਿਆਰੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਸੁਖੀਏ ਪਰਲੋਕ ਸੁਹੇਲੇ' ਹੁੰਦੇ ਰਹਿਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨਿਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਵ, ਉਪਦੇਸ਼, ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਇਲਹਾਮ (ਪੋਥੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਕਾ ਥਾਨੁ) ਵਿਚ ਹੈਨ, ਉਹ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਐਉਂ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮਾਨੋਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ, ਬਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰਨੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮਝੇ ਪੈਣ ਵਿਚ ਹੋਰ ਸੁਖੈਨਤਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਲੀ ਜੀਵਨ ਪਿਛਲੇ ਪੰਝੀ ਤੀਹ ਵਰ੍ਹੇ (ਯਾਨੀ ਤਕ੍ਰੀਬਨ ੧੯੦੦ ਤੋਂ ਅਗੇ) ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਐਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਜੀਵਨ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਬਣਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏਹ ਜੀਵਨ ਸਮਾਚਾਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਿਖੀਂਦੇ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਏਹ ਸਾਂਭੇ ਘੱਟ ਗਏ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਇਹ ਮਿਲਨੋਂ ਘਟਦੇ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਛਾਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬੀ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਨਾ ਛਪਣ ਕਰਕੇ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਆਖਰ ਇਹ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਹਿੱਤ, ' ਹੁਣ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚਲਿਆ ਹੈ, ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇਕ ਸੰਚੇ ਵਿਚ ਕੱਠਿਆਂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਇਹ ਸਾਹਿੱਤ ਗੁੰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸੋ ਪਿਛਲੇ ਪੰਝੀ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਜੋ ਟ੍ਰੈਕਟ, ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਯਾ ਹੋਰਵੇਂ ਛਪੇ ਸਨ, ਲਗ ਪਗ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਚਯ ਵਿਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਜੋ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਛਪੇ ਸਨ, ਨਵੇਂ ਲਿਖਕੇ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਿਚ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਕ੍ਰਮ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਮਾਨੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਲੀ ਵਿਚ ਪੁਰੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਰ ਵਿਚ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਹੀਂ ਹਨ ਸੰਖੇਪ ਸੂਚਨਾ ਪਾ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮਾਨੋਂ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਦਾ ਹੀ ਪਾਠ ਹੈ । ਉਞ ਇਹ ਉਹਨਾ ਦਾ ਸਿਧਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਬੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਖੰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜ ਧਿਆਇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ੭ ਧਿਆਇ ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਹਨ। ਤੀਸਰੀ ਸ਼ੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਓਹ ਕੁਛ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਕੁਝਕੁ ਗੀਤ ਇਸ ਵਿਚ ਥਾਂ ਪਰ ਥਾਂ ਛਪੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਤਕਰੇ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬੀ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦਸਾਂ ਹੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੋਥੀ ਅਲੱਗ ਸੰਚਯ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਛਪੇਗੀ। ਨੋਟ-ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਲੋਂ ਛਪ ਚੁਕੇ ਟ੍ਰੈਕਟ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਚਯ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਓਹ ਸਾਰੇ ਬੀ ਕਰਤਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਤ ਹਨ ! ਇਸ ਸੰਚਯ ਵਿਚ ਉਹ ਆਯਾ ਅਨੁਸਾਰ (ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ) ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਲਮਰਗ, ਅੱਸੂ ੪੫੯ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ਸਤੰਬਰ ੧੯੨੮} ੧. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਜੀ ਸੰਬੰਧੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪੋਥੀ ਛਪ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਹੈ ‘ਕੰਬਦੀ ਕਲਾਈ’ ਜੋ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਸਦਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। -ਅ-<noinclude></noinclude> 6mz3uz2if6umneypez6u64hydbwg8a6 250 74500 236885 2026-09-27T07:36:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ਭੂਮਿਕਾ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦੀ ਰਹੁ ਰੀਤਿ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਹਿੰਮਤ, ਉੱਚੇ ਆਸ਼ੇ, ਉੱਚੇ ਦਿਲ-ਟਿਕਾਣੇ, ਸਾਂਈਆਂ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਕੀਰਤਨ, ਨਾਮ ਦਾ ਅੱਯ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ਭੂਮਿਕਾ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦੀ ਰਹੁ ਰੀਤਿ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਹਿੰਮਤ, ਉੱਚੇ ਆਸ਼ੇ, ਉੱਚੇ ਦਿਲ-ਟਿਕਾਣੇ, ਸਾਂਈਆਂ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਕੀਰਤਨ, ਨਾਮ ਦਾ ਅੱਯਾਸ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਜੂਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ, ਸਤਿਸੰਗ, ਸਿਦਕ ਤੇ ਭਰੋਸਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਰਹਿਣੀ, ਕਹਿਣੀ, ਬਹਿਣੀ ਦੀ ਸੱਛਤਾ, ਆਚਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਇਹ ਉਚ ਜੀਵਨ ਹੈ ਜੋ ਦਸਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ । ਨਿਰਾ ਸਿਖਾਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਆਪ ਕਰਕੇ, ਵਰਤਕੇ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਪਲਟਾ ਦੇਕੇ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਬਣਾਕੇ ਦਿਖਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧਕੇ, ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਐਸੇ ਬਣਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਅਗੋਂ ਐਸੇ ਜੀਵਨ ਬਣਾ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਪਾਈ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਇਲਾਹੀ ਇਲਹਾਮ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਧਾਰੀ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਹਰਿ ਜਪਣ ਤੇ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਲਈ ਸਾਜ ਦਿਤਾ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੇਰਾਂ, ਰਾਜਸੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਮਿਹਨਤਾਂ ਤੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫੇਰ ਰਾਜਮਦ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੇ, ਤੇ ਫੇਰ ਐਸ਼ਰਜ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੇ ਐਸੀ ਨੀਂਦਰੇ ਸੁਆਲਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੀਹ ਚਾਲੀ (ਤਕ੍ਰੀਬਨ ੧੮੮੯ ਤੋਂ ੧੮੯੮ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲੇ ਮੇਲਿਆਂ ਪਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਤੇ ਗਿਆਂ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਗਿਰਾਉ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਘਟ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉੱਕਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੇ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰਮੁਖ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਮਲ ਤੋਂ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਤੇ ਕਰਨੀ ਤੇ ਕਣੀਂ ਵਾਲੇ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ ਸਹਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਹਾਂ, ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਕੁਛ ਘਟੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਜੀਕੂੰ ਬਸਰ ਹੋਏ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨੋਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਉਸਵੀਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਬੀ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਨਿਰੇ ਸੰਮਤ, ਤ੍ਰੀਕਾਂ ਤੇ ਵਾਕਿਆਤ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ ਤਾਂ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਲਾਭ ਭੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਰੁਮਕੋ ਰੌਆਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਉਠਦੇ। ਹਾਂ, ‘ਜੀਵਨ ਲਹਿਰਾ' ਤਾਂ ਵਲਵਲੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਜੀਕੂੰ ਬਸਰ ਹੋਈਆਂ ਤਿਵੇਂ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਹਿਲਦੀਆਂ, ਜੁਲਦੀਆਂ, ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ, ਸੁਖੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀਆ, ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ, ਫਿਸਲਦੀਆਂ, ਉਠਦੀਆਂ, ਹੰਭਲੇ ਮਾਰਦੀਆਂ, ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉੱਚੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਥਰਰਾਉਂਦੀਆਂ, ਰਸਲੀਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਉਣ; ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਵੱਸਦੇ ਮਿਹਰ ਦੇ ਚੋਜ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿਰ ਜਾਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਦਮੀ ਮੁਅੱਸਰ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਛੌੜ ਕੱਟੇ ਜਾਣ, ਮਨ ਕੁਛ ਵਿਰਾਗ ਵਿਚ ਆਵੇ, ਆਪਣਾ ਆਪ ਉਸ ਚਾਨਣ ਉਸ-ਨਿਰਮਲਤਾ-ਵਿਚ ਦਿੱਸੇ ਜੋ ਐਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਗ ਉਠੇ । ਹਾਂ, ਫੇਰ ਉਥੋਂ ਹੀ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਲਈ ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਪਵੇ ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟੁਰਣ ਦੀ ਸਿੱਖ੍ਯਾ ਤੇ ਤ੍ਰੀਕਾ ਮਿਲ ਪਵੇ ਅਰ ਉਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜੀਵਨ ਹੀ ਮਾਨੋਂ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਰਹਿਬਰ ਹੋ ਖਲੋਵੇ ਤੇ ਬੰਦਾ ਭਲਿਆਈ, ਉੱਦਮ, ਬਾਣੀ, ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਵਿਚ ਲੱਗ ਪਵੇ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ-ਰਸ ਲਈ ਗੁਰਸਿੱਖ, ਗੁਰਮੁਖ ਦਾਤੇ ਕਹਿਣੀ ਰਹਿਣੀ ਵਾਲੇ ਸੁੱਚੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਚਾਉ ਉਪਜੇ। ਉਹ ਸਤਿਸੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਲਾਭ ਤੇ ਵਜੂਦ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ੧ ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਧੂੜਿ ਮੰਗੈ ਤਿਸੁ ਗੁਰ ਸਿਖ ਕੀ ਜੋ ਆਪਿ ਜਪੈ ਅਵਰਹ ਨਾਮੁ ਜਪਾਵੈ ॥ ੩ ਹਰਿ ਜਪੇ ਹਰਿ ਮੰਦਰੁ ਸਾਜਿਆ ਸੰਤ ਭਗਤ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਰਾਮ ॥ -8-<noinclude></noinclude> am5yau1r0ab8c5b6gbi9knpowia106o 250 74501 236887 2026-09-27T07:36:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ੧. ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲਵੰਡੀ ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ ਪੰਨਾ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ੨. ਤਿਲਵੰਡੀਓਂ ਸੁਲ-ਤਾਨ ਪੁਰ ਨਿਵਾਸ ਪੰਨਾ ੧. ਉੱਚੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਕਉਤਕ। 4. ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ। 28 ਗੀਤ ਸ੍ਵਾਗਤ ਸਿਹਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ੧. ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤਿਲਵੰਡੀ ਸੂਚੀ ਪੱਤ੍ਰ ਪੰਨਾ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ੨. ਤਿਲਵੰਡੀਓਂ ਸੁਲ-ਤਾਨ ਪੁਰ ਨਿਵਾਸ ਪੰਨਾ ੧. ਉੱਚੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਕਉਤਕ। 4. ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ। 28 ਗੀਤ ਸ੍ਵਾਗਤ ਸਿਹਰਾ। E. ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ । ੭੮ ੨. ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਬਾਲ ਚੋਜ। ੨੭ ੭. ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਯਾਰੀਆਂ ੯੨ ੩. ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਚੋਜ ਗੀਤ ੪੮ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਸੱਦ। ੧੦੬ 8. ਖਰਾ ਸੌਦਾ। ੫੬ ३३ ਵੱਸਦੇ ਰਹੋ, ਉੱਜੜ ਜਾਓ। ੨੪੯ ਗੀਤ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਦਾ ਬਿਰਹਾ। ੧੦੬ ੩੪ ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਪਹਿਲੀ। ੨੫੧ ਗੀਤ ਸੰਗਤ ਦਾ ਬਿਰਹਾ। ੧੦੬ ਗੀਤ ਕਿਥੇ ਨੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵੱਸਦਾ ੨੬੧ ਗੀਤ ਆਕਾਸ਼ ਬਾਣੀ। ੧੦੬ ਗੀਤ | ਦੁਆਰੇ ਤੇਰੇ ਆ ਗਿਆ। ੨੬੧ ੩੫ ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਜੀਓ। ੨੬੨ ੩. ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ર્દ ਜਗਨ ਨਾਥ ਫੇਰੀ। ੨੮੭ ਤਿਆਰੀਆਂ ३१ ਕਟਕ ਫੇਰੀ ੩੦੫ t. ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ। ੧੦੯ ३८ ਮਰਦਾਨਾ ਨਿਹਾਲ। ੩੦੬ ť. ਮੁੜ ਤਿਲਵੰਡੀ। ਤੁਲਸਾਂ। 992 ੩੯ ਮਾਈ ਜੱਸੀ। ३०० ੧੦. ਸੱਜਣ ਠੱਗ। 80 ੧੨੦ ਰੁਹੇਲ ਖੰਡ ਦੇ ਕੌਤਕ ੩੨੬ ਗੀਤ | ਬੁੱਝੋ ਕਿਸਦੇ ਨੈਣ ? ੧੩੫ ४१ ਦੇਸ਼ ਆਗਮ। ३४२ ੧੧. ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਟਿੱਬਾ। ੧੩੮ ੪੨ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਗਲ ਬਾਤ (ਕ:) રૂપર્દ ੧੨. ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਫੇਰੀ। १४१ ੧੩ . ਗੰਗਾ ਯਾਤ੍ਰਾ (ਕਵਿਤਾ) ੧੪੫ ੫. ਸ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ੧੪. ਕੁਰਛੇਤ੍ਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ। ੧੪੭ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ ੧੫. ਮਨਸੁਖ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ। ੧੫੧ ४३ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ। ੩੫੮ ੧੬. ਪਾਣੀ ਪਤ ੧੫੩ ਗੀਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਦਾਤ। ੩੯੩ ੧੭. ਦਿੱਲੀ। ੧੫੭ 88 ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦੂਜੀ। ੩੯੩ ੪. ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਗੀਤ ਗੁਰ ਹੋਕੇ ਅਜ ਆਈਂ। ੪੦੨ ੪੫ ੧੮. ਸ਼ੇਖ ਬਜੀਦ ਸੱਯਦ। ੧੬੨ ਅਰਸ਼ੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ। ੪੦੨ ਗੀਤ ਗੀਤ ਸ਼ੇਖ ਬਜੀਦ ਸੱਯਦ (ਕਵਿਤਾ) ૧૯૪ ਕਰ ਮਨ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ੪੨੦ ર્દ ੧੯. ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ। ૧૯ય ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ। ४२० ੪੭ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ। ੪੩੩ ਗੀਤ ਅਰਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼। ੧੭੭<noinclude></noinclude> m4evl9pc0jtxn9oasnkoid9llo5ohdc 250 74502 236888 2026-09-27T07:36:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੀਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ। ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ' ਦਾ ਪੂਰਬਾਰਧ ਅੱਗੇ ਦੋ ਵਾਰ ਛਪ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਛਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਤਰਾਰਧ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਪੂਰਬਾਰਧ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੀਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ। ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ' ਦਾ ਪੂਰਬਾਰਧ ਅੱਗੇ ਦੋ ਵਾਰ ਛਪ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਛਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਤਰਾਰਧ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਛਪਿਆ ਹੈ। ਪੂਰਬਾਰਧ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿਚ (ਜੁਲਾਈ ੧੯੩੨ ਨੂੰ) ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੱਧ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਅੱਠ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਦਸ ਗੀਤ ਵਧਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਓਹ ਹਨ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਬਰਸਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਉਤਰਾਰਧ ਵਿਚ ਵਧੇ ਹਨ ਓਹ ਉਤਰਾਰਧ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਕਤੂਬਰ, ੧੯੩੭) ਕਰਤਾ ਚੌਥੀ ਐਡੀਸ਼ਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਪੋਥੀ ਚੌਥੀ ਵਾਰ ਛਪੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ੧੬ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ੭ ਗੀਤ ਵਧਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਛਪਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਯਾਨਕ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਥੁੜ ਤੇ ਅਤਿ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਛਪਾਈ ਤੇ ਖਰਚਾਂ ਦੇ ਹਦ ਬੰਨੇ ਟੱਪਵਾਂ ਵਧਾਉ ਤੇ ਜਿਲਦ ਬੰਦੀ ਦੇ ਨਿਰਖਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਉ, ਤਿਸ ਪਰ ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਵਲੋਂ ਕਈ ਇਕ ਤੰਗੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ੫੦੦ ਜਿਲਦ ਬੜੀ ਹੀ ਕਠਨਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹੋਣ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਹੀ ਕਰਕੇ ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਮਜਬੂਰਨ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ । ਹਨ, ਏਹ ਹਨ:- ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿਚ ਵਧੇ (ਪੁਰਬਾਰਧ) ੧. ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਟਿੱਬਾ।੨. ਸ਼ੇਖ ਬਜੀਦ ਸੱਯਦ। ੩. ਭਾਈ ਸੂਜਾ। ੪. ਰਾਮਦਾਸ ੫. ਬੁਧ ਗਯਾ-ਦੇਵਗਿਰਿ। ੬. ਰਾਜੌਲੀ। ੭. ਮਾਲਦਾ। (ਉਤਰਾਰਧ) ੮. ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਸਹਿਗਲ, ਰਾਮਾ ਡਿਡੀ। ੯. ਕਾਲੂ ਖੱਤ੍ਰੀ। ੧੦. ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ। ੧੧. ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ, ਜੋਧ। ੧੨. ਗੋਸ਼ਟ ਮਛੰਦਰ ਨਾਥ। ੧੩. ਵੀਰ ਮਲ੍ਹਾਰ। ੧੪. ਮੱਕਾ। ੧੫. ਪਠਾਣ ਸਿਕਦਾਰ। ੧੬. ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟ। (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਪ੍ਰੈਲ, ੧੯੪੫) ਪੰਜਵੀਂ ਤੋਂ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ। ਕਰਤਾ ਪੰਜਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਚੌਥੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਹੀ ਨਕਲ ਹਨ। ਇਹ ਹਥਲੀ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਕੰਪਿਊਟ੍ਰਾਈਜ਼ (Computerised) ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੱਭਕੇ ਇਕ ਤਸਵੀਰ ਲਗਾ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਸਨਿਮਰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਟੀ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। (ਸੰਮਤ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾਹਿਬ ੫੩੪, ਅਕਤੂਬਰ ੨੦੦੩ ਈ:, ਸੰਮਤ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ੨੦੫੯) ਸੰਪਾਦਕ<noinclude></noinclude> 74d7oy13t40pqro0twajm8hp77r32ad 250 74503 236889 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਉਹ ਝਾਕੀ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਇਕ ਦਿੱਬ ਜੋਤਿ ਗੁਰਮੁਖ ਦਿੱਸੇ ਜੋ ਅਪਣੇ ਨੂਰ ਝੜੀਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਥੀਂ ਕੋਈ ਬੜੇ ਕਰਨੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਜਲ ਪੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੀਸ ਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਉਹ ਝਾਕੀ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਇਕ ਦਿੱਬ ਜੋਤਿ ਗੁਰਮੁਖ ਦਿੱਸੇ ਜੋ ਅਪਣੇ ਨੂਰ ਝੜੀਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਥੀਂ ਕੋਈ ਬੜੇ ਕਰਨੀ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਜਲ ਪੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ ਤਾਂ ਆਪ ਬੋਲੇ ੨ :- ਆਪਣਾ ਲਾਇਆ ਪਿਰਮੁ ਨ ਲਗਈ ਜੇ ਲੋਚੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਏਹੁ ਪਿਰਮੁ ਪਿਆਲਾ ਖਸਮ ਕਾ ਜੈ ਭਾਵੈ ਤੈ ਦੇਇ ॥੧੩॥ {ਸ਼ਲੋਕ ਫਰੀਦ} ਉਸ ਸੱਚੇ ਦੀ ਮੌਜ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੋ, ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੋ। ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਏ ਪਰ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾ ਭੁੱਲੇ। ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਕੋਈ ਕਰਨੀ ਨਾ ਸਰ ਆਵੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੇ। ਸੱਚਾ ਵੇਪਰਵਾਹ ਸ਼ੁਕਰ ਪੁਰ ਬੜਾ ਰੀਝਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੋ, ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੋ, ਕਹੋ ਮੁਖੋਂ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗਰੂ ॥ ਧੁਨਿ ਆਈ :- ਸਤਿ ਸਾਚੁ ਸ੍ਰੀ ਨਿਵਾਸੁ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਸਦਾ ਤੁਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿ ਜੀਉ੩ ॥੩॥੮॥ ਫੇਰਿ ਧੁਨਿ ਉਠੀ :- ਗਾਵਉ ਗੁਨ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਦੁਰਤ ਨਿਵਾਰਣ ਸਬਦ ਸਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਗੰਭੀਰ ਧੀਰ ਮਤਿ ਸਾਗਰ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਧਿਆਨੁ ਧਰੇ॥ ਗਾਵਹਿ ਇੰਦ੍ਰਾਦਿ ਭਗਤ १ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਦਰਿ ਸੋਭਾ ਪਾਏ॥ {ਮਾਝ ਮ:੩} ੨ ਆਪੇ ਮੇਲੇ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰੁ ਆਪੇ ਲਾਏ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀ ਸਾਰ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਤੁਮਾਰੀ ਜੀਉ ॥ {ਮਾਰੂ ਮ: ੩ ਘਰੁ ੫ ਅਸਟ-੧} ੩ ਸੇਵਕ ਕੈ ਭਰਪੂਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਵਾਹਗੁਰੂ ਤੇਰਾ ਸਭੁ ਸਦਕਾ ॥ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਕਹਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਊ ਤੂ ਕਦ ਕਾ ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਸਿਰੇ ਤੈ ਅਗਨਤ ਤਿਨ ਕਉ ਮੋਹੁ ਭਯਾ ਮਨ ਮਦ ਕਾ ॥ ਚਵਰਾਸੀਹ ਲਖ ਜੋਨਿ ਉਪਾਈ ਰਿਜਕੁ ਦੀਆ ਸਭਹੂ ਕਉ ਤਦ ਕਾ ॥ ਸੇਵਕ ਕੈ ਭਰਪੂਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਵਾਹਗੁਰੂ ਤੇਰਾ ਸਭੁ ਸਦਕਾ ॥੧॥੧੧॥ | ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਿਕ ਆਤਮ ਰਸੁ ਜਿਨਿ ਜਾਣਿਓ॥ ਕਬਿ ਕਲ ਸੁਜਸੁ ਗਾਵਉ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਰਾਜੁ ਜੋਗੁ ਜਿਨਿ ਮਾਣਿਓ ॥੨॥ {ਸਵ: ਮ: ੧ ਕੇ} ਇਹ ਉਸਤਤਿ ਗਾਉਂਦੇ ਆਪ ਹੁਰੀਂ ਮਿਲੇ। ਮਿਲੇ ਪਰ ਮਿਲਦੇ ਮਿਲਦੇ ਮਾਨੋਂ ਲੀਨ ਕਿ ਲੋਪ ਹੁੰਦੇ ਗਏ ਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਇਹ ਧੁਨਿ ਭਰਦੀ ਗਈ- ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ !' ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ !' ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ! ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ‘ਹੈ” ਮਾਨੋਂ ਗੁੰਮ ਜੇਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਤਹ ਪਾਵਸ ਸਿੰਧੁ ਧੂਪ ਨਹੀ ਛਹੀਆ ਤਹ ਉਤਪਤਿ ਪਰਲਉ ਨਾਹੀ॥ ਜੀਵਨ ਮਿਰਤੁ ਨ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਬਿਆਪੈ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਦੋਉ ਤਹ ਨਾਹੀ ॥੧॥ ਸਹਜ ਕੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਹੈ ਨਿਰਾਰੀ॥ ਤੁਲਿ ਨਹੀ ਚਢੈ ਜਾਇ ਨ ਮੁਕਾਤੀ ਹਲੁਕੀ ਲਗੈ ਨ ਭਾਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਰਧ ਉਰਧ ਦੋਊ ਤਹ ਨਾਹੀ ਰਾਤਿ ਦਿਨਸੁ ਤਹ ਨਾਹੀ ॥ ਜਲੁ ਨਹੀ ਪਵਨੁ ਪਾਵਕੁ ਫੁਨਿ ਨਾਹੀ ਸਤਿਗੁਰ ਤਹਾ ਸਮਾਹੀ ॥੨॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ} ਇਸ ਅਕਹਿ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਫੇਰ ਹਾਲਤ ਬਦਲੀ, ਫੇਰ ਨਜ਼ਰ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਬਾਹਰਲੇ ਦ੍ਰਿਯ ਮੁੜ . ਦਿੱਸ ਪਏ, ਮਾਨੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਰ ਨਿਜ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਖਿੱਚ ਪੈਣ ਲਗ ਪਈ। ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿੰਕੁਰ ਰੇਲ ਦੀ ਕਲਾ ਮਰੋੜ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਪੁੱਠੇ ਪੈਰੀਂ ਮੁੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਮਾਨੋਂ ਕਾਲ-ਚੱਕਰ ਉਲਟ ਪਿਆ ਹੈ। - ਵਰ੍ਹੇ { ਸਵ: ਮ: ੪ ਕੇ} -4- ਅੱਜ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਫਿਰਿਆ। ਅੱਸੀ ਨੱਬੇ ਦਾ ਹਾਲ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਂਙ ਦਿੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦਿੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਆਈ ॥ ਬਾਜੀਗਰਿ ਇਕ ਬਾਜੀ ਪਾਈ ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਨਦਰੀ {ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੩-੧੮, ੩} ੨ ਸਮਾ ਮਾਨੋ ਭੂਤਕਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਲਗ ਪਿਆ।<noinclude></noinclude> pqmmv1qysbnqr9ecovc89tgjc9ekits 250 74504 236890 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕੀ ਸੀ ? ਪੂਰਨ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਬੇਖ਼ਬਰੀ ਸੀ ਤਾਂ ਏਥੇ ਪਰ ਫੇਰ ਅਚੰਭਾ ਇਹ ਕਿ ਚੇਤਨਤਾ ਅਰ ਅਨੰਦ ਸਨ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਰਸਭਿੰਨੜੇ ਸੁਆਦ ਕੋਈ ਹੋਰਵੇਂ ਜੇਹੇ ਰਸ ਸਨ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕੀ ਸੀ ? ਪੂਰਨ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਬੇਖ਼ਬਰੀ ਸੀ ਤਾਂ ਏਥੇ ਪਰ ਫੇਰ ਅਚੰਭਾ ਇਹ ਕਿ ਚੇਤਨਤਾ ਅਰ ਅਨੰਦ ਸਨ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਰਸਭਿੰਨੜੇ ਸੁਆਦ ਕੋਈ ਹੋਰਵੇਂ ਜੇਹੇ ਰਸ ਸਨ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਜੋ ਨਾ ਕਦੇ ਜਾਣੇ ਤੇ ਨਾ ਸੁਣੇ ਸੇ। ਇਸ ਂ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ। ਮੁੱਦਤਾਂ ਕੀ ? ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਭਾਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੀ ਮਾਨੋਂ ਕੌਮੀ ‘ਏਕਤਾ’। ਕਹਿਣਾ ਤੇ ਸੋਚਣਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਸੀ ਸੋ ਸੀ ਅਕੱਥ। ਤਾਂ ਤੇ ਕਹੀਏ ਕੀ ? ਕਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਵਰਤਿਆ। ਉਸ ਹੋਂਦ ਵਿਚੋਂ ਹਾਂ, ਉਸ ਸਤਿ ਸੁੰਦਰ, ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਨੰਦ ਰੂਪਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (ਕਹੋ ਜਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹੋ) ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕੌਤਕ ਉਠਿਆ। ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਰੰਗ ਰੇਖ ਕੁਛ ਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ, ਖ੍ਯਾਲ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਹੈ ਯਾ ਰਜ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ। ਉਹੋ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਨੋਂ ਉਸੇ ਚੇਤਨਤਾ ਦਾ ਉਸ ਅਕਹਿ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਹਿਰਾਉ ੧ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕਰਤਾਰ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਭ ਆਪੇ॥ ਸਰਬ ਰਹਿਓ ਭਰਪੂਰਿ ਸਗਲ ਘਟ ਰਹਿਓ ਬਿਆਪੇ ॥ ਬ੍ਰਾਪਤੁ ਦੇਖੀਐ ਜਗਤਿ ਜਾਨੈ ਕਉਨੁ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਸਰਬ ਕੀ ਰਖਾ ਕਰੈ ਆਪੇ ਹਰਿ ਪਤਿ ॥ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਬਿਗਤ ਆਪੇ ਆਪਿ ਉਤਪਤਿ ॥ ਏਕੈ ਤੂਹੀ ਏਕੈ ਅ ਨਾਹੀ ਤੁਮ ਭਤਿ॥ ਹਰਿ ਅੰਤੁ ਨਾਹੀ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ਕਉਨੁ ਹੈ ਕਰੈ ਬੀਚਾਰੁ ਜਗਤ ਪਿਤਾ ਹੈ ਸਬ ਪ੍ਰਾਨ ਕੋ ਅਧਾਰੁ ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਭਗਤੁ ਦਰਿ ਤੁਲਿ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਸਰਿ ਏਕ ਜੀਹ ਕਿਆ ਬਖਾਨੈ ॥ ਹਾਂ ਕਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਬਲਿ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਿ ॥ ੧ ॥ {ਸਵ: ਸ੍ਰੀ ਮੁਖ: ਮ: ੫-੧} ੨ ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਕਰਣੈਹਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿਆ ਬੇਚਾਰਾ ॥ ਆਪਣੀ ਗਤਿ ਮਿਤਿ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਹਰਿ ਆਪੇ ਪੂਰ ਭੰਡਾਰਾ ॥੩॥ {ਮ: ਮ: ੫-੪} ੩ ਸਤਿ ਸੁਹਾਣੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉ॥ = ਸਤਿ, ਚਿਤ, ਆਨੰਦ | ਹੈਂ ! ਕੁਛ ਹੈ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ, ਉਹੋ ਰੂਪ ਉਸਦੇ ਉਠਣ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀ ਪੈਂਦਾ, ਉਹੋ ਸਦਾ ਅਬਦਲਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਰੌ ਯਾ ਦਰਯਾ ਸਮੁੰਦਰ ਰੂਪ-ਜਲ ਹੀ ਜਲ ਰੂਪ- ਹਨ। ਹੁਣ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਉਠਿਆ, ਕੈਸਾ ਸ਼ਬਦ ਸੀ? ਕੋਈ ਉਪਮਾ ਨਹੀਂ ਲੱਝਦੀ, ਕੋਈ ਪਦ ਨਹੀਂ ਲੱਝਦੇ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਮਾਨੁਖੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਕੋਈ ਨਾਮ ਰੱਖਕੇ ਕੁਛ ਜਾਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਜੇ ਨਾਮ ਧਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਐਉਂ ਕਹਿ ਸਕੀਦਾ ਹੈ- ਪਹਿਲੇ ਇਕ ਅਕਹਿ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰ ਲਓ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ'। ਫੇਰ ਇਕ ਅਵਸਥਾ ਆਈ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰ ਲਓ ‘ਏਕੰਕਾਰ’। ਫੇਰ ਇਕ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਆਈ ‘ਸ਼ਬਦ’ ਦੀ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰ ਲਓ ‘ਓਅੰਕਾਰ’੩, ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਦ ਕਹੋ, ਸ਼ਬਦ ਕਹੋ, ਬਾਣੀ ਕਹੋ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਬਾਬਤ ਲਿਖਿਆ ਹੈ :- ਖੰਡ ਦੀਪ ਸਭਿ ਲੋਆ ॥ ਏਕ ਕਵਾਵੈ ਤੇ ਆਪੀਨੈ ਆਪੁ ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ੨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਬੜੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲਦੇ ਰੌ ਵਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੱਖਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਅਭੇਦ ਜਲ ਰੂਪ ਹਨ ੩ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਆਕਾਰੁ ਹੋਇ ਏਕੰਕਾਰੁ ਅਪਾਰੁ ਸਦਾਇਆ ॥ ਏਕੰਕਾਰਹੁ ਸਬਦ ਧੁਨਿ ਓਅੰਕਾਰਿ ਅਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੨੬-੨} ਪੂਨਾ: ਨਿਰਾਧਾਰ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ॥ ਹੋਆ ਏਕੰਕਾਰੁ ਆਪੁ ਉਪਾਇਆ॥ ਓਅੰਕਾਰ ਅਕਾਰ ਚਲਿਤੁ ਰਚਾਇਆ ॥ ਸਚੁ ਨਾਉ ਕਰਤਾਰ ਬਿਰਦੁ ਸਦਾਇਆ ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੨੨-੧} ਪੂਨਾ:-ਏਕੰਕਾਰੁ ਇਕਾਂਗ ਲਿਖਿ ਊੜਾ ਓਅੰਕਾਰੁ ਲਿਖਾਇਆ ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੩੯-੧} ਸਚੈ ਸਚਾ ਤਖਤੁ ਰਚਾਇਆ॥ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਸਿਆ ਤਿਥੈ ਮੋਹੁ ਨ ਮਾਇਆ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੩, ੭-੧} -t-<noinclude></noinclude> 0ix03r8jthlkq2ggn0iaxjinxcx3tou 250 74505 236891 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਭਿ ਹੋਆ ॥ {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫} ਪੂਨਾ:-ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਸਹਾਇਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਓਥੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਕੌਤਕ ਵਰਤ ਜਾਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੋਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਭਿ ਹੋਆ ॥ {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫} ਪੂਨਾ:-ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਸਹਾਇਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਓਥੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਕੌਤਕ ਵਰਤ ਜਾਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦੁਹਾਂ ਨਾਨਕ ਸਬਦੁ ਅਪਾਰੁ ਤਿਨਿ ਸਭ ਕਿਛੁ | ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਸੁਹਾਉ ਅਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਮਿਲਾਉ ਦੀ ਕੌਣ ਸਾਰਿਆ ॥ {ਵਾਰ ਗੁਓ: ਮਹਲਾ ੫} ਨਿਰਮਲ ਸਬਦੁ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਬਾਣੀ ॥ ਨਿਰਮਲ ਜੋਤਿ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ {ਮਾਝ ਅ: ਮ: ੩-੬੦} ਏਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਐਦਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ ਜਿੱਦਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਆਤਸ਼ੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਉਸੇ ਧੁਪ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਉਸ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਉਸ ਧੁੱਪ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਬਿੰਬ ਵਧੀਕ ਤੀਮਯ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਧਰ ਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਥੂਲ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਐਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤਖਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੋਤੀਮਯ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਉਜਾਲਾ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਮਾਤ ਭਾਸੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨੂਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਨੂਰ ਉਸੇ ਦਾ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਕੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤਖਤ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ | ਨਾਲੋਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਧੀਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਕ ਪੁੰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਨੰਦਸਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮਸਰੂਪ ਤਖਤ ਦੇ ਉਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ। ਅਰ ਇਕ ਹੋਰ ਐਸਾ ਰੂਪ ੇ ਜੋ ਬੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ ਹੈਵੇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੋਕੇ ਐਉਂ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੈ ਜਿੰਕੁਰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਅਦਬ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜਾ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਯਾ ਜਿੱਕੁਰ ਚੰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਜਲ ਵਿਚ ਚੰਦ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਭਾਸਦਾ ਹੈ”। ਫਰਕ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਜਲ ਦੀ ਸਚੈ ਤਖਤਿ ਨਿਵਾਸੁ ਹੈ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚਖੰਡ ਵਸੰਦਾ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੨੬-੧} २ 'ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ॥ {ਬਸੰ: ੫, ੧-੮} ੩ ਅਵਲਿ ਅਲਹ ਨੂਰ ਉਪਾਇਆ॥ {ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਕਬੀ:੩-੧} ੪ ਹਭ ਸਮਾਣੀ ਜੋਤਿ ਜਿਉ ਜਲ ਘਟਾਊ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ॥ {ਮਾਰੂ ਵਾਰ ਡਖਣੇ ਮ: ੫-੧੪} | | -t- ਕਹਿ ਸਕੇ। ਕੋਈ ਅਗੰਮੀ ਰਾਗ ਮਾਨੋਂ ਇਹ ਕੁਛ ਗਾਉਂਕੇ ਦੱਸਣ ਲਗਾ :- ਪਾਤਿਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਤਿ ਸੁਹਾਣੀਐ ॥ ਵਡਾ ਬੇਪਾਰਵਾਹ ਅੰਤੁ ਨਾ ਜਾਣੀਐ ॥ ਲਉਬਾਲੀ ਦਰਗਾਹ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀਐ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਅਗਮੁ ਅਥਾਹੁ ਚੋਜ ਵਿਡਾਣੀਐ ॥ ਸਚੀ ਸਿਫਤਿ ਸਲਾਹ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀਐ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ ਵਾਹ ਸਦ ਕੁਰਬਾਣੀਐ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁਰ: ੨੧-੧} ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਖਣੇ ਯੋਗ ਅਚਰਜ ਕੌਤਕ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਖੜੇ ਦਿੱਬ ਸਰੂਪ ਜੀ ਤਾਂ ਅਤਿ ਪ੍ਰੇਮ; ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਅਧੀਨਗੀ ਨਾਲ ਪੂਰਤ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਮਾ-ਭਗਤੀ ਸਰੂਪ ਬਣੇ ਖੜੇ ਹਨ ਤੇ ਜਾਣੋ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ:- ਬਲਿ ਤਿਸੁ ਬਾਪੈ ਜਿਨਿ ਹਉ ਜਾਇਆ {ਆਸਾ ਕਬੀਰ, ੩-੨} ਤੇ ਉੱਧਰ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਦੇਵਾਧਿਦੇਵ, ਤਖਤ ਪੁਰ ਬਿਰਾਜਮਾਨ : ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਜਨਕ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਚੀ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹਿ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ ॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੧-੨੭} ਪੂਨਾ-ਲਾਦਿ ਖਜਾਨਾ ਗੁਰਿ ਨਾਨਕ ਕਉ ਦੀਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ਆਪਿ ਉਪਾਇਆ ॥ ਓਅੰਕਾਰ ਅਕਾਰੁ ਪਰਗਟੀ ਆਇਆ ॥ {ਵਾਰ ਭਾ: ਗੁ: ੧੯-੧} ਇਸ ਤੁਕ ਵਿਚ ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਹੈ। ਯਥਾ :-ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਉ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੨੪-੨੫} ੨ ਪੰਜਾਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਮਾ ਹੈ। ੪ ਪਹਿਲਾ ਬਾਬੇ ਪਾਯਾ ਬਖਸੁ ਦਰਿ। {ਵਾਰਾਂ ਭਾ: ਗੁ:, ੧-੨੪}<noinclude></noinclude> aw0lswbq8otg1zcsa8xvj89xuzu8t2v 250 74506 236892 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਾਜ ਦਿੱਸਿਆ ਅਰ ਚਾਲੀ ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਐਉਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੋਂ ਲੰਘ ਗਏ ਜਿੰਕੁਰ ਸੈਰਬੀਨ ਵਿਚੋਂ ਮੂਰਤਾਂ। ਫੇਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਜੁੱਧ, ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ, ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਾਜ ਦਿੱਸਿਆ ਅਰ ਚਾਲੀ ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਐਉਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੋਂ ਲੰਘ ਗਏ ਜਿੰਕੁਰ ਸੈਰਬੀਨ ਵਿਚੋਂ ਮੂਰਤਾਂ। ਫੇਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਘਬਰਾਹਟ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਜੁੱਧ, ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ, ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦੇ ਟਾਕਰੇ, ਤੁਰਕਾਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਘੋਲ ਤੇ ਫਸਾਦ ਦਿੱਸੇ। ਫੇਰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੀਉੜੀ ਪਾਏ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਿਆ। ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਖੇਦ, ਜਗਤ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਣਨਾ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਤਨ ਵਾਰਨਾ ਤੇ ਗੁਪਤ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੋਣਾ, ਹੂਬਹੂ ਦਿੱਸਿਆ। ਫੇਰ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ਼ਾਹਜਹਾਨ, ਜਹਾਂਗੀਰ, ਅਕਬਰ, ਹਮਾਯੂੰ ਤੇ ਬਾਬਰ ਦਿੱਸੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸੱਚੀਂ ਮੁੱਚੀਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਅਗੋਂ ਲੰਘ ਗਏ। ਨਵਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਸਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਬਦੇਸ਼ ਫਿਰਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੰਘਿਆ। ਫੇਰ ਪਠਾਣਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਲੋਧੀ, ਖਿਲਜੀ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਆਦਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਿੱਸੇ। ਫੇਰ ਜ਼ਾਲਮ ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਅਨਾਥਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਟ | | | | - | ਗਾਉਂਦੇ, ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਵਸਦੇ ਤੇ ਗਊਆਂ ਦੇ ਵੱਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਦਿਸੇ। ਹਾਂ, ਨਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਪਰਜਾ, ਘਰ ਦਾ ਵਡੇਰਾ ਕੁਲ ਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਰਾਜਾ। ਭਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਂ ਪੰਚੈਤ ਜੋੜਕੇ ਫੈਸਲੇ ਕਰ ਲੈਣੇ, ਕਾਰਜ ਸੋਧ ਲੈਣੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਟਿਕਾਣਿਓਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿਚ ਤੁਰਨਾ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਦਿਸਿਆ। ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਜੰਗਲੀ ਦਸ਼ਾ, ਨਾ ਵਿਆਹ ਨਾ ਸ਼ਾਦੀ, ਨਾ ਘਰ ਨਾ ਬਾਰ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਖਾ ਛਡਿਆ ਆਦਿ ਕੌਤਕ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਪਾੱਤ ਸੁੰਞ ਜਿਹੀ ਦਿੱਸੀ। ਫੇਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਗਰਮ ਚਿੱਕੜ ਵਰਗੀ ਭਾਸੀ; ਪਰ ਭੂਤਾਂ ਵਾਂਗ ਵਡੇ ਵਡੇ ਕੱਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਰ ਵਡੇ ਵਡੇ ਜਨੌਰ ਦਿਸੇ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਹੋਰ ਵਡੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਅੱਖਾਂ ਅਗੋਂ ਲੰਘੀ। ਫੇਰ ਦਿਸਿਆ ਧਰਤੀ ਲਾਲ ਅੰਗਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਕੁਰ ਅਜ ਕਲ ਸੂਰਜ ਹੈ ਅਰ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੋਹ ਅੱਗ ਵਾਂਙ ਭਖਦੇ ਹਨ; ਕੋਈ ਵਡੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਕਰਨ ਲਈ ਗ਼ਜ਼ਨੀਓਂ ਤੁਰਨਾ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਂ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਹੀ ਇਕ ਜਿੰਦ ਉਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਅਰ ਤੀਵੀਆਂ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚ ਵੇਚ ਤੇ ਪੁਹਰਿਆਂ ਕਰ ਕਰ ਰੁਪਏ ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਦਿੱਸੀਆਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰੋ। ਫੇਰ ਹਿੰਦੂ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਦਿੱਸਣ ਲਗੇ। ਫੇਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਬੋਧੀਆਂ ਦੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦਿੱਸੀ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਬੋਧੀਆਂ ਦੇ ਭਰਕੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਲੋਂ ਡੁੱਬਦੇ ਦਿਸੇ ਫੇਰ ਬੋਧੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਹਰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ, ਅਸ਼ੋਕ ਦਾ ਦਇਆਲੂ ਰਾਜ, ਚੰਦ੍ਰ ਗੁਪਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਫੇਰ ਸ਼ਾਸਤੂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿਸਿਆ। ਫੇਰ ਵੇਦ ਮਤਾਂ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕ ਰਿਖੀ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦਿਸੇ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ, ਬਹਾਦੁਰੀ, ਸਚਾਈ, ਧਰਮ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਏ। ਫੇਰ ਸਨਾਤਨ ਵਡਿਆਂ ਦੇ ਗੁਆਲ ਜੀਵਨ ਦਿਸੇ। ਸਭ ਲੋਕ ਦੇਉਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ੧ ਜਦ ਲੋਕੀਂ ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ, ਗਊਆਂ, ਮਹੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਪੁਰ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਉਸ ਜੀਵਨ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ ‘ਗੁਆਲ ਜੀਵਨ'। ਂ | -੬- ਵਿਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੀ ਦਿਸਿਆ ਕਿ ਸਭ ਅੱਗ ਦੇ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਰੂਪ ਹਨ। ਫੇਰ ਘਮਸਾਣ ਰੌਲੇ ਵਾਂਙ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਕਿਣਕਿਆਂ ਦੀ ਡੌਲ ਵਿਚ ਪਸਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਫੇਰ ਵਾਯੂ ਬੀ ਨਾ ਰਹੀ। ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਛਾ ਗਿਆ; ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਦਿੱਸੇ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗੇ ਕਿ ਐਨਾ ਕੁਝ ਕਿਧਰ ਗਿਆ; ਪਰ ਦਮ ਮਾਰਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ; ਕੌਣ ਸੋਚੇ; ਕੌਣ ਕਹੇ ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹੇ ? ਇਹ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਐਨਾ ਚਿਰ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰੇ ਸਾਡੀ ਮੋਟੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨੇ ਲਈ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਛੱਤੀ ਜੁਗ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਯਥਾ:- ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਕੀਓ ਗੁਬਾਰਾ ॥ ਤੂ ਆਪੇ ਜਾਣਹਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ॥ ਹੋਰ ਕਿਆ ਕੋ ਕਹੈ ਕਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ਤੂ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਇਦਾ ॥੧॥ {ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੩-੧੮} ਪੂਨਾ :-ਕੇਤੇ ਜੁਗ ਵਰਤੇ ਗੁਬਾਰੈ ॥ ਤਾੜੀ ਲਾਈ<noinclude></noinclude> fr7s5pm4n3lgbk04mpb8s7p2rmyg834 250 74507 236893 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖ੍ਯਾਲ ਤੇ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ‘ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਕੁਛ ਓਥੇ ਹੈ? ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਬੀ ਓਥੋਂ ਦਾ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਜਾਊ ਉਹ ਮਾਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਮਾਨੁੱਖੀ ਪਦਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਮਾਨੁੱਖੀ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਉਡਾਰੀ ਤੱਕ | ਹੋਊ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖ੍ਯਾਲ ਤੇ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ‘ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਕੁਛ ਓਥੇ ਹੈ? ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਬੀ ਓਥੋਂ ਦਾ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਜਾਊ ਉਹ ਮਾਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਮਾਨੁੱਖੀ ਪਦਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਮਾਨੁੱਖੀ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਉਡਾਰੀ ਤੱਕ | ਹੋਊ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸੂਖਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਹੂੰ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੂਖਮ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਅੱਖਰੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਅਰਥ ਲੈਣਾ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਪੈਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਰੂਪ ਰੰਗ ਸਾਮਾਨ ਦਾ ਸਾਡੇ ਖਿਆਲਾਂ ਤੇ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਤਰਜੁਮਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸਫਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੱਚ ਖੰਡ ਵਾਸੀ ਹੋਣਾ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ | ਭਗਤੀ ਦੇ ਵਲਵਲੇ ਵਿਚ ਹੋਣਾ, ਅਦੇਸ਼ ਅਕਾਲ ਅਨੰਤ ਵਿਚ ਹੋਣਾ, ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਉਪਕਾਰ ਦੇ | ਭਾਵ ਨੇ ਮਾਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੈ ਆਉਣਾ ਆਦਿ ਕੌਤਕ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਓਹ ਸਭ ਮਾਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਮਾਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨੇ ਲਈ ਮਾਨੁੱਖੀ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਯਤਨ ਹੈ ਅਕੱਥ ਨੂੰ ਕਥਨ ਦਾ ਤੇ ਜੋ ਖਿਆਲ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਨਹੀ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਰੂਪਵਾਨ ਕਰਨ ਦਾ। ੨. {ਉੱਚੀ-ਉਡਾਰੀ} ਕੀਰਤਨ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ, ਹਾਂ, ਸੁਰ ਤਾਰ, ਸਾਜ਼, ਸੁੰਦਰ ਸੁਰੀਲੇ ਗਲੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਮਨ ਦਾ ਕੀਰਤਨ-ਇਕ ਜਾਦੂ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕਕੇ ਰਸਰੰਗ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਲਿਵ ਦੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਲੁਆ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਜੋ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਈ, ਸੁਹਣੇ ਸੁੱਚੇ ਤੇ ਸਾਫ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਉਤਰੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਏਸ ਰੱਬੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਅਸਚਰਜ ਅਸਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦਿਆਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਭੁੱਲਾ, ਮਨ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਯਾ, ਆਪੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ, ਰਸ | | / ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ‘ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ! ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ !” ਦਾ ਅੰਦਰ ਲਹਿਰਾ ਵੱਜਾ ਤੇ ਇਕ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਕਾਂਬਾ ਆਇਆ। ਉਧਰੋਂ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਗਲਿਆਂ ਤੇ ਰਸਭਿੰਨੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੀਰਤਨ ਕੰਨੀਂ ਪਵੇ, ਇਧਰ ਮਨ ਦੀਆਂ ਤਰਬਾਂ, ‘ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਝਰਨਾਟ ਵਿਚ ਕੰਬ ਕੰਬ ਉੱਠਣ:- - 3 - ਸਤਿਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਧੋਇ ਧੋਇ ਪੀਵਾ ॥ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜਪਿ ਜਪਿ ਸਦ ਜੀਵਾ ॥ [ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫-੫੬} ਹਾਂ ਜੀ, ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬ੍ਰਾਟ ਜੀਭ, ਮਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਫਿਰ ਨਿਕਲੀ, ਮਨ ਜੁੜਿਆ, ਰਸਿਆ, ਉਲਟਿਆ। ਖਬਰੇ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਰੰਗ ਹੈ ਤੇ ਰਸ ਹੈ। ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਨ-ਅਸਚਰਜ ਜੇਹੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮਗਨਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੁਛ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਹਾ, ਹੁਣ ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ, ਸੁਹਾਉ ਹੈ, ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਸੁਗੰਧਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਪਾ ਰਸ ਰੂਪ ਹੋ ਉਮਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੁਛ ਪਿਆਰ ਪਿਆਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਕਿਸ ਨਾਲ? ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਪਿਆਰ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੰਡਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਹੈ ? ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਪਿਆਰ, ਰਸ ਰਸ, ਸੁਆਦ ਸੁਆਦ ਆ ਮੁਹਾਰਾ ਪਿਆ ਉਮਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਬਾਹਰ ਵਲ ਧਿਆਨ ਪਵੇ ਤਾਂ ਜਾਪੇ ਜਿਵੇਂ ਸੈ ਅਸਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਉਚੇ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਚੁਫੇਰੇ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜੀ। ਖੰਡ, ਮੰਡਲ, ਸੂਰਜ ਚੰਦ,ਗ੍ਰਹ ਐਉਂ ਦਿੱਸਣ ਜਿਵੇਂ ਵਿਸਤਰਿਤ ਮਹੱਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਅਤਿ ਅਤਿ ਵੱਡਾ। ਬੇਅੰਤ ੧ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਨ ਹੀ ਉਲਟਿ ਸਮਾਨਾ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਅਕਲਿ ਭਈ ਅਵਰੈ ਨਾਤਰੁ ਥਾ ਬੇਗਾਨਾ॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ, ੩-੪੭} ੨ ਨਿਰਾਲੰਬੁ ਨਿਰਬਾਣੁ ਬਾਣੁ ਚਲਾਇਆ ॥ ਊਡੈ ਹੰਸ ਉਚਾਣ ਕਿਨਿ ਪਹੁਚਾਇਆ ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੨੨–੨} ਊਡਾਂ ਊਡਿ ਚੜਾਂ ਅਸਮਾਨਿ ॥ ਸਾਹਿਬੁ ਸੰਮ੍ਰਿਥ ਤੇਰੈ {ਮਲਾਰ ਮ: ੧-੯} ਤਾਣਿ ॥<noinclude></noinclude> ow2wc4vp7f1h9cx0ldfm9gg4anguoin 250 74508 236894 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਸੂਰਜ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਗ੍ਰਹ, ਉਪਗ੍ਰਹ ਤੇ ਬੋਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਮ ਤੇ | ਬੰਧਾਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ-ਐਉਂ ਦਿੱਸਣ ਜਿੰਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ! ਸਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਸੂਰਜ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਗ੍ਰਹ, ਉਪਗ੍ਰਹ ਤੇ ਬੋਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਮ ਤੇ | ਬੰਧਾਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ-ਐਉਂ ਦਿੱਸਣ ਜਿੰਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ! ਸਮਝ ਕੀਹ ਕਰੇ? ਅਕਲ ਹਾਰਕੇ ਇਹੋ ਕਹੇ :- ਭੈ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਭੈ ਵਿਚ ਚੰਦੁ ॥ ਕੋਹ ਕਰੋੜੀ ਚਲਤ ਨ ਅੰਤੁ ॥ {ਆਸਾ ਵਾਰ ਮ: ੧} ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਕਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣੇ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੀ ਕਰਦੀ ਰਸਮਗਨਤਾ ਦੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਤੇ ਅਰਸ਼ੀ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿਚ ਲਹਿਰਦੀ ਲਹਿਰਦੀ ਐਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰੇ ਕਿ ਮਾਨੋ ਇਹ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਹੈ : ਆਪਿ ਸਤਿ ਕੀਆ ਸਭੁ ਸਤਿ ॥ ਆਪੇ ਜਾਨੈ ਅਪਨੀ ਮਿਤਿ ਗਤਿ ॥ ਜਿਸ ਕੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸੁ ਕਰਣੈਹਾਰੁ ॥ ਅਵਰ ਨ ਬੂਝਿ ਕਰਤ ਬੀਚਾਰੁ॥ ਕਰਤੇ ਕੀ ਮਿਤਿ ਨ ਜਾਨੈ ਕੀਆ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਵਰਤੀਆ॥੭॥ {ਸੁਖ: ਮ: ੫-੧੬} ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗ਼ਰੋਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬੀ ਸੁਣਨੋਂ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਕ ਚੁਪ ਚਾਨ ਛਾ ਗਈ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਪੁਰੀਆਂ ਆਦਿ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਲਗੇ ਮਾਨੋਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ। ਇੰਦ੍ਰ ਪੁਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਪੁਰੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਪੁਰੀ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਉਂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਜਿਨਾਂ ਸੁੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਮਨਮੋਹਨ ਪੁਰੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਦਿੱਸੀਆਂ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਬੜੇ ਸੂਰਮੇ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਲੋਕ ਖੜੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੀ || ੧ ਓਇ ਜੁ ਦੀਸਹਿ ਅੰਬਰਿ ਤਾਰੇ ਕਿਨਿ ਓਇ ਚੀਤੇ ਚੀਤਨਹਾਰੇ ॥ ੧ ॥ ਕਹੁ ਰੇ ਪੰਡਿਤ ਅੰਬਰੁ ਕਾ ਸਿਉ ਲਾਗਾ ॥ ਬੂਝੈ ਬੂਝਨਹਾਰੁ ਸਭਾਗਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੂਰਜ ਚੰਦੁ ਕਰਹਿ ਉਜੀਆਰਾ ਸਭ ਮਹਿ ਪਸਰਿਆ ਬ੍ਰਹਮ ਪਸਾਰਾ ॥੨॥ ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜਾਨੈਗਾ ਸੋਇ ॥ ਹਿਰਦੈ ਰਾਮੁ ਮੁਖਿ ਰਾਮੈ ਹੋਇ ॥੩॥੨੯॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ} | | ਂ | ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਦਰਬ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਪਏ ਹਨ। ਇਕ ਸਿੰਘਾਸਨ ਮਾਨੋ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਜੜਤ ਦਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਰਾਗ ਰਾਗਣੀਆਂ ਰਾਗ ਅਲਾਪ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਠਾਰਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨੌ ਨਿਧੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਰਿਧੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹਨ ਅਰ ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ‘ਇਹ ਰਿਧੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਸਾਰ ਵਸਤੂ ਦੇ ਦਾਤੇ ਗੁਰਮੁਖ ਸੰਤ ਦੀ ਟੋਲ ਹੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਲ ਹੈ। ਸਤਿਨਾਮ ਹੀ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਨੌ ਨਿਧਿ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਸਿੱਧੀ ਆਦਿਕ ਦਿਲ ਦੀ ਪਕੜੋਂ ਪਰੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਜੋਗ ਹੈ।” ਇਹ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰਦੇ ਸਾਰ ਦਿੱਸਦੇ ਸਾਮਾਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉੱਡਣ ਲਗ ਗਿਆ ਅਰ ਕਿਤੋਂ ਦੂਰੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ :- ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਸਿਵ ਲੋਕਹਿ ਜੈਬੋ ॥ ਓਛੇ ਤਪ ਕਰਿ ਬਾਹਰਿ ਐਬੋ ॥ ੧ ॥ ਕਿਆ ਮਾਂਗਉ ਕਿਛੁ ਥਿਰੁ ਨਾਹੀ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰਖੁ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੋਭਾ ਰਾਜ ਬਿਭੈ ਬਡਿਆਈ ॥ ਅੰਤਿ ਨ ਕਾਹੂ ਸੰਗ ਸਹਾਈ {ਧਨਾਸਰੀ ਕਬੀਰ ਜੀ} ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਸਭੁ ਮੋਹੁ ਹੈ ਨਾਮੁ ਨ ਵਸੈ ॥੨॥ ਮਨਿ ਆਇ ॥ {ਵਡ: ਵਾ: ਮ:੩-੧੯} ਤਿਆਗਿ ਸੁਆਮੀ ਆਨ ਕਉ ਚਿਤਵਤ ਮੂੜ ਮੁਗਧ ਖਲ ਖਰ ਤੇ ॥ ਕਾਗਰ ਨਾਵ ਲੰਘਹਿ ਕਤ ਸਾਗਰੁ ਬ੍ਰਿਥਾ ਕਥਤ ਹਮ ਤਰਤੇ ॥ ੨ ॥ ਸਿਵ ਬਿਰੰਚਿ ਅਸੁਰ ਸੁਰ ਜੇਤੇ ਕਾਲ ਅਗਨਿ ਮਹਿ ਜਰਤੇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਚਰਨ ਕਮਲਨ ਕੀ ਤੁਮ੍ ਨ ਡਾਰਹੁ ਪ੍ਰਭ ਕਰਤੇ ॥੩॥੪॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੫, ਚਉ: ਘਰੁ ੧} ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਅਰੁ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਆਈ ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ ਤੇ ਧਾਇ ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਉ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਮਲਿ ਮਲਿ ਧੋਵੈ ਪਾਇ ॥ ੧ ॥ ਅਬ ਮੋਹਿ ਆਇ ਪਰਿਓ ਸਰਨਾਇ ॥ ਗੁਹਜ ਪਾਵਕੋ ਬਹੁਤੁ ਪ੍ਰਜਾਰੈ ਮੋਕਉ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਓ ਹੈ ਬਤਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਅਰ ਜਖ ਕਿੰਨਰ ਨਰ ਰਹੀ ਕੰਠਿ ਉਰਝਾਇ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਅੰਗੁ ਕੀਆ ਪ੍ਰਭਿ ਕਰਤੈ ਜਾਕੈ ਕੋਟਿ ਐਸੀ ਦਾਸਾਇ॥੨॥੧੨॥੨੧॥ {ਗੂਜਰੀ ਮ:੫} -8-<noinclude></noinclude> 8o1ge6dxery46o8scx8pp4buqku0tf9 250 74509 236895 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਪਰ ਅਪਾਰੈ ॥ ਧੁੰਧੂਕਾਰਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਬੈਠਾ ਨਾ ਤਦਿ ਧੰਧੁ ਪਸਾਰਾ ਹੇ ॥੧॥ ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਤਿਨੈ ਵਰਤਾਏ ॥ ਜਿਉ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਤਿਵੈ ਚਲਾਏ ॥ ਤਿਸਹਿ ਸਰੀਕੁ ਨ ਦੀਸੈ ਕੋਈ ਆਪੇ ਅਪਰ ਅਪਾਰਾ ਹੇ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧-੭}..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਪਰ ਅਪਾਰੈ ॥ ਧੁੰਧੂਕਾਰਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਬੈਠਾ ਨਾ ਤਦਿ ਧੰਧੁ ਪਸਾਰਾ ਹੇ ॥੧॥ ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਤਿਨੈ ਵਰਤਾਏ ॥ ਜਿਉ ਤਿਸੁ ਭਾਣਾ ਤਿਵੈ ਚਲਾਏ ॥ ਤਿਸਹਿ ਸਰੀਕੁ ਨ ਦੀਸੈ ਕੋਈ ਆਪੇ ਅਪਰ ਅਪਾਰਾ ਹੇ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧-੭} ਪੂਨਾ:-‘ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਗੁਬਾਰੁ ਤਿਸਹੀ ਭਾਇਆ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧-੯} ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਕੀਹ ਸੀ ? ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਕੀਹ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਛ ਮਾਨੋਂ ਕੁਝ ਨ ਸੀ- ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ ॥ ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨਾ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਨ ਚੰਦੁ ਨ ਸੂਰਜੁ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇਦਾ ॥ ੧ ॥ ਖਾਣੀ ਨ ਬਾਣੀ ਪਉਣ ਨ ਪਾਣੀ ॥ ਓਪਤਿ ਖਪਤਿ ਨ ਆਵਣ ਜਾਣੀ ॥ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਸਪਤ ਨਹੀ ਸਾਗਰ ਨਦੀ ਨ ਨੀਰੁ ਵਹਾਇਦਾ ॥੨॥ ਨਾ ਤਦਿ ਸੁਰਗੁ ਮਛੁ ਪਇਆਲਾ ॥ ਦੋਜਕੁ ਭਿਸਤੁ ਨਹੀ ਖੈ ਕਾਲਾ॥ ਨਰਕੁ ਸੁਰਗੁ ਨਹੀ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਨਾ ਕੋ ਆਇ ਨ ਜਾਇਦਾ ॥ ੩ ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ ਏਕੋ ਸੋਈ॥ ਨਾਰਿ ਪੁਰਖੁ ਨਹੀ ਜਾਤਿ ਨ ਜਨਮਾ ਨਾ ਕੋ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ ॥ ੪ ॥ ਨਾ ਤਦਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਬਨਵਾਸੀ ॥ ਨਾ ਤਦਿ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਸੁਖਵਾਸੀ ॥ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਭੇਖੁ ਨ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋ ਨਾਥੁ ਕਹਾਇਦਾ ॥ ੫ ॥ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਨਾ ਬ੍ਰਤ ਪੂਜਾ ॥ ਨਾ ਕੋ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ਦੂਜਾ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਵਿਗਸੈ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਇਦਾ ॥ ੬ ॥ ਨਾ ਸੁਚਿ ਸੰਜਮੁ ਤੁਲਸੀ ਮਾਲਾ ॥ ਗੋਪੀ ਕਾਨੁ ਨ ਗਊ ਗੋਆਲਾ ॥ ਤੰਤੁ ਮੰਤੁ ਪਾਖੰਡੁ ਨ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋ ਵੰਸੁ ਵਜਾਇਦਾ ॥੭॥ ਕਰਮ ਧਰਮ ਨਹੀ ਮਾਇਆ ਮਾਖੀ॥ ਜਾਤਿ ਜਨਮੁ ਨਹੀ ਦੀਸੈ ਆਖੀ ॥ ਮਮਤਾ ਜਾਲੁ ਕਾਲੁ ਨਹੀ ਮਾਥੈ ਨਾ ਕੋ ਕਿਸੈ ਧਿਆਇਦਾ ॥ ੮ ॥ ਨਿੰਦੁ ਬਿੰਦੁ ਨਹੀ ਜੀਉ | ਂ ਤਦਿ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਕੁਲ ਓਪਤਿ ਨਾ ਕੋ ਗਣਤ ਗਣਾਇਦਾ ॥ ੯ ॥ ਵਰਨ ਭੇਖ ਨਹੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਖਤ੍ਰੀ ॥ ਦੇਉ ਨ ਦੇਹੁਰਾ ਗਊ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ॥ ਹੋਮ ਜਗ ਨਹੀ ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਣੁ ਨਾ ਕੋ ਪੂਜਾ ਲਾਇਦਾ ॥ ੧੦ ॥ ਨਾ ਕੋ ਮੁਲਾ ਨਾ ਕੋ ਕਾਜੀ ॥ ਨਾ ਕੋ ਸੇਖੁ ਮਸਾਇਕੁ ਹਾਜੀ॥ ਰਈਅਤਿ ਰਾਉ ਨ ਹਉਮੈ ਦੁਨੀਆ ਨਾ ਕੋ ਕਹਣੁ ਕਹਾਇਦਾ ॥ ੧੧ ॥ ਭਾਉ ਨ ਭਗਤੀ ਨਾ ਸਿਵ ਸਕਤੀ ॥ ਸਾਜਨੁ ਮੀਤੁ ਬਿੰਦੁ ਨਹੀ ਰਕਤੀ ॥ ਆਪੇ ਸਾਹੁ ਆਪੇ ਵਣਜਾਰਾ ਸਾਚੇ ਏਹੋ ਭਾਇਦਾ॥੧੨॥ਬੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ॥ਪਾਠ ਪੁਰਾਣ ਉਦੈ ਨਹੀ ਆਸਤ॥ ਕਹਤਾ ਬਕਤਾ ਆਪਿ ਅਗੋਚਰੁ ਆਪੇ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਦਾ ॥ ੧੩ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮਹਲਾ ੧-੧੫} ੩. {ਅਨਾਦ, ਆਦਿ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ } ਜਦ ਏਹ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਲੰਘ ਹਟੀ ਤਦ ਮੱਧਮ, ਪਰ ਸੁਹਾਉਣਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਬੀ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ? ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਅਰ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਮੱਧਮ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਪਰ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੱਧਮ ਸੀ ਜੀਕੁਰ ਸੁਤਿਆਂ ਪਿਆਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਡਿੱਠੀ ਹੋਈ ਬਿਜਲੀ ਜਾਗਿਆਂ ਧੁਪੇ ਖਲੋ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਮੱਧਮ ਮੱਧਮ ਜੇਹੀ ਖਿਆਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤਾਂ ਅਤਿ ਤੇਜਮਈ ਸੀ ਪਰ ਜੋ ‘ਪਿਆਰ’ ਤੇ ‘ਆਨੰਦ, ਉਸ ਵਿਚ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਭਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਕ ਮਾਨੋਂ ਹੋਂਦ ਸੀ। ਇਕ ਅਕਹਿ ਅਡੋਲਤਾ ਸੀ, ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ‘ਹੈ’ ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਦਾ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਮਾਨੋਂ ਅਭਾਵ ਸੀ, ਅਰ ਉਸ ਮਾਨੋਂ ਅਭਾਵ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਂਦ- ਸੁਹਣੀ ਹੋਂਦ, ਚੇਤਨ ਹੋਂਦ, ਵ੍ਯਾਪਕ ਹੋਂਦ, ਰਸ ਭਰੀ, ਸੁਆਦ ਭਰੀ, ਪ੍ਯਾਰ ਭਰੀ ਹੋਂਦ-ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜੀਕੂੰ ਹੈ, ਸਚਮੁਚ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਸੰਸੇ ਹੈ। ਇਸ ਹੋਂਦ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਦਾ ਢੰਗ ਅਕਹਿ, ਅਕੱਥ, ਅਚਰਜ, ਤੋਂ ਅਚਰਜ ਸੀ, ਪਰ ‘ਹੈ” ਇਹ ਗਲ ਨਿਰਸੰਸੇ ਤੇ ਨ ਜਿੰਦੋ ॥ ਨਾ ਤਦਿ ਗੋਰਖੁ ਨ ਮਾਛਿੰਦੋ ॥ ਨਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਭਾਸਦੀ ਦਿੱਸਦੀ ਤੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਂ -2-<noinclude></noinclude> sv3g7z3ql9swkldmyj16bw3wgiemvej 250 74510 236896 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਾਇਆ ਗੜ ਰਾਜੇ ॥ ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਜੀਉ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਸੁੰਨੇ ਕਲਾ ਰਹਾਇਦਾ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੧-੧੭} ਇਸ ਸੁੰਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਧੁੰਦਕਾਰ ਆਇਆ। ੧ ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ ॥ ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਾਇਆ ਗੜ ਰਾਜੇ ॥ ਅਗਨਿ ਪਾਣੀ ਜੀਉ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਸੁੰਨੇ ਕਲਾ ਰਹਾਇਦਾ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ: ੧-੧੭} ਇਸ ਸੁੰਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਧੁੰਦਕਾਰ ਆਇਆ। ੧ ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ ॥ ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨਾ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਨ ਚੰਦੁ ਨ ਸੂਰਜੁ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇਦਾ ॥੧॥ {ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੧, ੧੫-੧} ਪਹਿਲੀ ਜੋ ਅਵਸਥਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੋਂ ਨਿਹਾਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਥਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਸੁੰਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿਖੇ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਉਹ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਵਜੂਦ ਯਾ ਦਸ਼ਾ ਯਾ ਯਥਾਰਥ, (ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਛ ਕਹਿ ਲਓ) ਅਡੋਲ, ਸਦੀਵ ਇਕ ਰਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੁੰਨ ਵਿਚ ਬੀ ਉਸ ਵਿਚ ਹੇਰ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਰ ਨਾ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਵਿਖੇ ਉਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵਧਾ ਘਟਾ ਜਾਂ ਵਟਾ ਸਟਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਸਦਾ ਇਕ ਰਸ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਸੁੰਨ ਅਰ ਧੂੰਦੂਕਾਰ ਅਵਸਥਾ ਹਨ ਇਕੁਰ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਸ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਏਕੰਕਾਰ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਮਾਨੋਂ ਰਚਿਆ, (ਆਪੀਨ੍ਹੈ ਆਪਿ ਸਾਜਿਆ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਫੇਰ ਸੁੰਨ ਤੋਂ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਅਰ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਅਗੋਂ ਫੇਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ। ਆਪ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਉਹ ਅਤੀਤ ਤੇ ਇਕ ਰਸ ਹੈ:- ਧੁੰਧੂਕਾਰਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਬੈਠਾ ਨਾ ਤਦਿ ਧੰਧੁ ਪਸਾਰਾ ਹੋ ॥ (ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮ:੧, ੨-੧)। ਸੁੰਨ, ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ, ਇਸ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਾਕ ਤੋਂ ਸਿਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ ॥ ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨਾ ਦਿਨੁ ਰੈਨਿ ਨ ਚੰਦੁ ਨ ਸੂਰਜੁ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਲਗਾਇਦਾ॥੧॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧-੧੫} ਇਸ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਮਾਤ੍ਰ ਐਉਂ ਬੀ ਕਹਿ ਸਕੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ ਤਾਂ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਸ਼ਾ ਸਮਝੋ, ਲੌਢੇ ਵੇਲੇ ਜਦ ਚਾਨਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਸਮਝੋ, ਸੰਯਾ (ਬਾਕੀ ਟੂਕ ਦੇਖੋ ਦੂਜੇ ਅੰਧ ਹੇਠ } -੧੧- ਇਹ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਦਸ਼ਾ ਐਸੀ ਸੀ ਮਾਨੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ {ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੀ ਬਾਕੀ ਟੂਕ } ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਸਮਝੇ ਅਰ ਚਾਂਦਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਨੂੰ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਬਨਾਵਟ, ਅਰਥਾਤ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹੋਈ ‘ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਦਸਾ' ਸਮਝ ਲਵੋ। ਸੂਰਜ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਅਟੰਕ ਹੈ, ਪਰ ਉਸੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਤਾਂ ਉਹ ਲਿਪਾਇਮਾਨ ਹੈ ਅਰ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਭਾਵ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਕੌਤਕ ਦਾ ਆਪ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਰ ਫੇਰ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਇਸ ਉਦਾਹਰਣ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਹਲੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਉਪਮੇਯ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇੰਨੀ ਸੋਚ ਦੀ ਬੀ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਪਰੇਂ ਤਕ ਥੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰੇ ਕੀ ਹੋਵੇ ? ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਰੀ ਪੂਹਨ ਯਥਾ : ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ ॥ ਪੂਨਾ:-ਇਹੁ ਜਗੁ ਸਚੈ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ {ਵਾਰ ਆਸਾ} ਬੀਜ ਵਿਖੇ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਿਛ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜਦ ਜਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਬੀਜ ਫੁਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੇਰ ਪੁੰਗਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਤੇ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਜਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤੇ ਜਿਹੇ ਦਿਖਾਲਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਬਿੱਛ ਡਾਲੀਆਂ, ਪੱਤਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮੇਲ ਮੇਲਕੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਰਸ਼ਟਾਂਤ ਵਿਚ ਬੀਜ ਵਿਚ ਅੰਕਰ ਦਾ ਸਮਾਧਿ ਸਥਿਤ ਹੋਣਾ ਮਾਨੋਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਸਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਮਿਲਕੇ ਬੀਜ ਦਾ ਫੁਲ ਜਾਣਾ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਬੀਜ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਫੱਟਕੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ, ਪਰ ਅਜੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਬ੍ਰਿਛ ਬਣਕੇ ਫਲਨਾ ਫੁਲਨਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਸ਼ਾ’ ਹੈ। ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ॥ ਸੰਨ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਨ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਨ ਤੋਂ ਫੇਰ ਵਾਯੂ {ਸਾਚੇ ਤੇ ਪਵਨਾ ਭਇਆ ਪਵਨੈ ਤੇ ਜਲੁ ਹੋਇ॥ ਜਲ ਤੇ ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਸਾਜਿਆ ਘਟ ਘਟ {ਬਾਕੀ ਫੂਕ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਪੰਨੇ ਪਰ}<noinclude></noinclude> cpk0boq0tcynyyf9siwtdwe5jgs68mf 250 74511 236897 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੋ ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ੧. ਉੱਚੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕ । ੧. {ਪਹਿਲੀ ਬੇਨਤੀ} | ਕੁਛ ਪਸਾਰਾ ਸਾਡੇ ਨੈਣ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਇਹ ਏਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਇਹ ਏਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਅੰਤਰਭੂਤ ਕੁਛ ਹੋਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੋ ੴ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ ॥ ੧. ਉੱਚੇ ਖੰਡਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕ । ੧. {ਪਹਿਲੀ ਬੇਨਤੀ} | ਕੁਛ ਪਸਾਰਾ ਸਾਡੇ ਨੈਣ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਇਹ ਏਤਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਨਾ ਇਹ ਏਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਅੰਤਰਭੂਤ ਕੁਛ ਹੋਰ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੁਛ ਹੋਰ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੁ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਇਹ ‘ਇੰਨਾ ਬੀ ਏਦਾਂ ਦਾ ਹੈ ਜਿੱਦਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੋਰਵੇਂ ਹੈ?” ਇਸਦਾ ਬੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਦਿਖਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਇਸ ਵਿਚ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਡੇ ਮਨ, ਬੁੱਧਿ ਦਾ ਕੁਛ ਅਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਬੀ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਹੈ, ਇਹ ਭੁੱਲ ਹੈ। ਹੋਰ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਵੇਂ ਬੀ | ਹੈ ਤੇ ਬੱਸ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਸੋ ਇਹ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਗਤ, ਇੰਨਾਂ ਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਭੂਤ ਕੁਛ ਹੋਰ ਬੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਏ। ਐਵੇਂ ਨਾਂਹ ਨਾਂਹ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਸਿਰ ਫੇਰਿਆਂ ਇਹ ‘ਨਾਂਹ’ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਪਤੀ ਪਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਘਰ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਨਾਰਿ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਨੈਣ ਮੁੰਦਕੇ ਇਕ ਨੀਂਦਰ ਦਾ ਝੂਟਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਪਤੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਘੜੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ ੧੨ ਵਜੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਅੱਖ ਖੁੱਲਦੀ ਹੈ, ਘੜੀ ਵਿਚ ਅਜੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਹਨ। ਸਮਝਦੀ ਹੈ ੧੨ ਵਜੇ ਪਤੀ ਆਵੇਗਾ। ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ੧੨ ਵਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਠੀਕ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। | | | | ਂ | / ਇਹ ਗ੍ਯਾਨ, ਜੋ ਨਾਰਿ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਪਤੀ ੧੨ ਵਜੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤਾਰ ਜਾਂ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਮਿਲਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਸਾਡੇ ਜਾਣੇ ਹੋਏ ਤ੍ਰੀਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਗੇ ਕੁਛ ਹੋਰਵੇਂ ਬੀ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ‘ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਹੱਦ’ ਨੂੰ ‘ਗ੍ਯਾਨ ਦੀ ਹੱਦ' ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਇਹ ਹੱਦ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ‘ਸਾਡੇ ਇੰਦ੍ਰ ਯਾਨ ਦੀ ਹੱਦ' ਹੈ। ਜੋ ਕੁਛ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਅੱਗੇ ਯਾ ਪਰੇ ਯਾ ਅੰਤਰਗਤਿ ਕਿਤੇ ਹੈ ਇਹ ਹੱਦ ਉਸਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਦਾ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ, ਯਾ ਉਸ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੋਰਵੇਂ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਸਾਧਾਰਣ ਦਸ਼ਾ ਉਸ ਵਿਚ ਗੁੰਮਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਝਲਕਾ ਯਾ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਆਪੇ ਤੋਂ ਭੁਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਛਾਲ ਯਾ ਡੋਬ ਸਾਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਕੁਛ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਓਥੇ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲੂ (ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖਤ, ਵਰਤਮਾਨ) ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਦੇਸ਼ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਤਨੇ ਪਹਿਲੂ ਦਰ ਪਹਿਲੂ ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਅੰਤ ਅਪਹਿਲੂਆਂ ਅਤੇ ਅਦੇਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦੇਸ਼ ਅਕਾਲ ਤੋਂ ਉਰੇ ਤਬਕੇ ਦਰ ਤਬਕੇ ਹਨ; ਪਰਦੇ ਪਿਛੇ ਪਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ‘ਹੈ’ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਜੇ ਹੋਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ; ਓਥੋਂ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਟਿਕਾਣੇ, ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਹੋਰਵੇਂ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਪਦ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ੧ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸੰਮਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ੪੩੧ (੧੯੦੦ ਈ:) ਵਿਚ ‘ਸਚ ਖੰਡ ਯਾਤਰਾ’ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ` ਨਾ ਨਾ ਕਰਤ ਨ ਛੂਟੀਐ ਵਿਣ ਗੁਣ ਜਮਪੁਰਿ ਜਾਹਿ ॥ {ਦ: ਓਅੰਕਾਰ}। -2- ੩ ਦੇਸ਼=Space<noinclude></noinclude> q0upnssti4bjt2wwafeny7kej0n5urq 250 74512 236898 2026-09-27T07:36:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰੰਗੇ ॥ {ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੫, ੩-੪} ਇਸ ਬਖਸਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਕੇ ਸ੍ਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪੁੰਜ ਮਹਾਂ ਸਰੂਪ ਜੀ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਡੁੱਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈ ਰਹੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋ ਅਨੁਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰੰਗੇ ॥ {ਗੂਜਰੀ ਮਹਲਾ ੫, ੩-੪} ਇਸ ਬਖਸਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਕੇ ਸ੍ਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪੁੰਜ ਮਹਾਂ ਸਰੂਪ ਜੀ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਡੁੱਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈ ਰਹੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੋ ਅਨੁਵਾਦ ਮਾਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਜਾਂ ਹਉ ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਮੇਰਾ ਹਉ ਨਾਹੀ ਤੂ ਹੋਵਹਿ ॥ ਆਪੇ ਸਕਤਾ ਆਪੇ ਸੁਰਤਾ ਸਕਤੀ ਜਗਤੁ ਪਰੋਵਹਿ ॥ ਆਪੇ ਭੇਜੇ ਆਪੇ | ਸਦੇ ਰਚਨਾ ਰਚਿ ਰਚਿ ਵੇਖੈ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਸਚੀ ਨਾਈ ਸਚੁ ਪਵੈ ਧੁਰਿ ਲੇਖੈ ॥ ੨ ॥ {ਵਾਰ ਸਾਰੰਗ ਮ: ੧-੧੩} ਇਹ ਕੌਤਕ ਜੋ ਅਕਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਕੌਤਕ ਸੀ, ਜੇ ‘ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਐਉਂ ਹੈ ਕਿ-ਭਗਤੀ ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਪੁੰਜ ਸਰੂਪ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਜੀ ਵਰ ਦਾਨ ਲੈਕੇ ਵਿਦਾ ਹੋਏ, ਪਰ ਫੇਰ ਮਾਨੋਂ ਘਾਲ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਟੁਰ ਪਏ। ਆਪ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਮਾਨੋ ਦੂਰ ਜਿਨ ਕਉ ਤਖਤਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ {ਮ:੧ ਬਸੰ: ਹਿੰ:} ਪਰਧਾਨ ਕੀਏ ॥ ਵਾਕ ਹੈ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦਰੂਪ' ਪੰਚਮ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਤ੍ਰੈ ਸਰੂਪ ਬਿਰਦ ਹਨ- ਰਚਣਹਾਰ, ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਗੁਰੂ। ਪਰੇਮ ਸਰੂਪ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਰਚਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਪਾਲਣਾ, ਸੋ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਰਚਣ ਤੇ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਗੁਰੂ ਹੋਣਾ, ਅਰਥਾਤ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦੇਣੀ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿਚ ਯਾਨ ਦੇਣਾ; ਤਾਰਨਾ, ਉਬਾਰਨਾ, ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਣਾ ਆਦਿ। ਇਹ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੁਰੂ ਸਰੂਪਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰਗਟੀ ਹੈ ਜਗਤ ਦੇ ਉਧਾਰ ਲਈ। ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਬ ਦਾ ਵਜੂਦ ਜੂਨਿ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ‘ਗੁਰੂ ਸਰੂਪ’ 'ਗੁਰੂ ਵ੍ਯਕਤੀ’ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਕੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੋਕੇ ਜੋ ਤਾਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਹੈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ-ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ। ੨ ਪਿਛੋਂ ਦੇ ਫਿਰਿ ਘਾਲ ਕਮਾਈ ॥ {ਵਾ: ਭਾ ਗੁ:, ੧-੨੪} | ਚਲੇ ਗਏ, ਨਜ਼ਰੋਂ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਧਰ ਨਜ਼ਰ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਭੌਤਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜੋ ਚੱਕਰ ਮਾਨੋ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਮੂਜਬ ਉਲਟਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਅਸਮੇਂ ਤੇ ਅਸੀਮਾ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਮਾਨੋਂ ਮੁੜ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਮੋੜਵਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਹੁਣ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕੌਤਕ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ: ਫੇਰ ਮਾਨੋਂ ਸੁੰਨ ਆਈ ਸੁੰਨ ਤੋਂ ਲੰਘਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਟੱਲ ਹੋਂਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ ਅਨੰਦ ਹੀ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਗਏ ਸਾਂ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਹੋਈ ਉਹ ਅਕਹਿ ਅਵਸਥਾ ਤਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁਕੀ, ਸ਼ਬਦ ਉਤਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਹੋਰ ਭੌਤਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੀ ਦਿੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁੰਨ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਮੁੜਕੇ ਉਸ ਸਾਜੀ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ‘ਸੁੰਨ’ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਆ ਗਏ-ਉਸ ਸੁੰਨ ਵਿਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਅਸੁੰਨ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ :- ਸੁੰਨ ਕਲਾ ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੀ ॥ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਅਪਰ ਅਪਾਰੀ ॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੁੰਨਹੁ ਸੁੰਨੁ ਉਪਾਇਦਾ 119 || ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਸੁੰਨੈ ਤੇ ਸਾਜੇ ॥ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇ ੧ ਅਸਮਾ=ਕਾਲ ਰਹਿਤ। ਅਸੀਮਾ=ਹੱਦ ਰਹਿਤ। ੨ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਅਕਲ, ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ, ਜਿਥੇ ਜਾਕੇ ਭਗਤ ਜਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਾਂ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਦਸ਼ਾ ਨਾਲ ਰਲਾ ਪਾਕੇ ਇਕੋ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸੁੰਨ ਤੋਂ ਬੀ ਪਰੇ ਹੈ, ਯਥਾ:- ਸੁੰਨ ਸਮਾਧਿ ਦੋਊ ਤਹ ਨਾਹੀ॥” {ਗ: ਕਬੀਰ} ਫੇਰ ਕਿਹਾ ਹੈ : ਸੁੰਨ ਕਲਾ ਅਪਰੰਪਰਿ ਧਾਰੀ ॥ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਅਪਰ ਅਪਾਰੀ ॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੁੰਨਹੁ ਸੁੰਨ ਉਪਇਦਾ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧, ੧੭-੧} ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸੁੰਨ ਦਾ ਬੀ ਰਚਣਹਾਰਾ ਹੈ। ਆਪ ਸਭ ਤੇ ਨਿਹਕੇਵਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। -੧੦-<noinclude></noinclude> i0ayqo5kv6pcigv87oqunsp4urr2ltg 250 74513 236899 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਸਫੁਟ ਹੈ :- ਤੇਰੀ ਉਪਮਾ ਤੋਹਿ ਬਨਿ ਆਵੈ ॥੧॥ {ਸਵ: ਮ: ੩ ਕੇ} ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਬ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾਈ ਖੜੇ ਚੁਪ-ਨਾਦ ਵਿਚ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ :- ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਸਫੁਟ ਹੈ :- ਤੇਰੀ ਉਪਮਾ ਤੋਹਿ ਬਨਿ ਆਵੈ ॥੧॥ {ਸਵ: ਮ: ੩ ਕੇ} ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਬ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾਈ ਖੜੇ ਚੁਪ-ਨਾਦ ਵਿਚ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ :- ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮਾਲੇ ॥ ਵਾਜੇ ਨਾਦ ਅਨੇਕ ਅਸੰਖਾ ਕੇਤੇ ਵਾਵਣਹਾਰੇ ॥ ਕੇਤੇ ਰਾਗ ਪਰੀ ਸਿਉ ਕਹੀਅਨਿ ਕੇਤੇ ਗਾਵਣਹਾਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਤੁਹਨੋ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਗਾਵੈ ਰਾਜਾ ਧਰਮੁ ਦੁਆਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਚਿਤੁ ਗੁਪਤੁ ਲਿਖਿ ਜਾਣਹਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਧਰਮੁ ਵੀਚਾਰੇ॥ ਗਾਵਹਿ ਈਸਰੁ ਬਰਮਾ ਦੇਵੀ ਸੋਹਨਿ ਸਦਾ ਸਵਾਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਇੰਦ ਇਦਾਸਣਿ ਬੈਠੇ ਦੇਵਤਿਆ ਦਰਿ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਸਿਧ ਸਮਾਧੀ ਅੰਦਰਿ ਗਾਵਨਿ ਸਾਧ ਵਿਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੰਤੋਖੀ | ਗਾਵਹਿ ਵੀਰ ਕਰਾਰੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਪੰਡਿਤ ਪੜਨਿ ਰਖੀਸਰ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਵੇਦਾ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਮੋਹਣੀਆ ਮਨੁ ਮੋਹਨਿ ਸੁਰਗਾ ਮਛ ਪਇਆਲੇ ॥ ਗਾਵਨਿ ਰਤਨ ਉਪਾਏ ਤੇਰੇ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਨਾਲੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਜੋਧ ਮਹਾਬਲ ਸੂਰਾ ਗਾਵਹਿ ਖਾਣੀ ਚਾਰੇ ॥ ਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡਾ ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ ॥ ਸੇਈ ਤੁਧੁਨੋ ਗਾਵਹਿ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵਨਿ ਰਤੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਰਸਾਲੇ ॥ ਹੋਰਿ ਕੇਤੇ ਗਾਵਨਿ ਸੇ ਮੈ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਨਿ ਨਾਨਕੁ ਕਿਆ ਵੀਚਾਰੇ ॥ ਸੋਈ ਸੋਈ ਸਦਾ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚਾ ਸਾਚੀ ਨਾਈ ॥ ਹੈ ਭੀ ਹੋਸੀ ਜਾਇ ਨ ਜਾਸੀ ਰਚਨਾ ਜਿਨਿ ਰਚਾਈ ॥ ਰੰਗੀ ਰੰਗੀ ਭਾਤੀ ਕਰਿ ਕਰਿ ਜਿਨਸੀ ਮਾਇਆ ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ॥ ਕਰਿ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ ਜਿਵ ਤਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋਈ ਕਰਸੀ ਹੁਕਮੁ ਨ ਕਰਣਾ ਜਾਈ ॥ ਸੋ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਾਹਾ ਪਾਤਿਸਾਹਿਬੁ | ਨਾਨਕ ਰਹਣੁ ਰਜਾਈ ॥ ੨੭ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਤਦ ਉਸ ਜਗਤ ਆਧਾਰ ਦੇ ਦੈਵੀ ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਗੂੰਜ ਕੇ ਕਿਹਾ : ੴਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ਜਪੁ॥ ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਬੋਲੇ :- ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥ ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥੧॥ ਇਹ ਸੁਣ ਪਰਮ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਪ੍ਰਭੂ ਐਸੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਕਿ ਹੁਣ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੋਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਜਲ ਦੁਧ ਵਾਂਗ ਰਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਤਿੰਨਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕੋ ਰੰਗ ਛਾਇਆ ਤੇ ਇਕੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪਰਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀ ਹੈ? ਉਹੋ ਜਾਣੇ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਮਾਣੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਅਵਤਾਰ, ਪਿਕੰਬਰ, ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਸੰਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਤੇਜ ਦੇ ਅਨੰਦ ਵਿਚ ਆਕੇ ਡੰਡੌਤਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ ਅਰ ‘ਏਕ ਤੂੰਹੀਂ’ ‘ਏਕ ਤੁੰਹੀਂ’ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਇਕ ਐਸਾ ਕੌਤਕ ਵਰਤਿਆ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਹੋਏ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :- -20- ਪਿਤਾ ਹਮਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਮਾਝ ॥ ਪਿਤਾ ਪੂਤ ਰਲਿ ਕੀਨੀ ਸਾਂਝ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਉ ਪਿਤਾ ਪਤੀਨੇ ॥ ਪਿਤਾ ਪੂਤ ਏਕੈ ਰੰਗਿ ਲੀਨੇ ॥ ਫੇਰ:- ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਣ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ। {ਭੈਰਉ ਮ: ੫-੨੨} ਬਾਪੁ ਹਮਾਰਾ ਸਦ ਚਰੰਜੀਵੀ ॥ ੧ ਅਣਡੀਠਾ ਕਿਛੁ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਇ॥ ਕਿਆ ਕਰਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣੀਐ ਮਾਇ ॥੧॥ਰਹਾਉ॥{ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧,੬-੧} ੨ ਬਿਸਮੁ ਬਿਸਮੈ ਬਿਸਮ ਭਈ ॥ ਅਘ ਕੋਟਿ ਹਰਤੇ ਨਾਮ ਲਈ ॥ ਗੁਰ ਚਰਨ ਮਸਤਕੁ ਡਾਰਿ ਪਹੀ ॥ ਪ੍ਰਭ ਏਕ ਤੂੰਹੀ ਏਕ ਤੁਹੀ ॥ {ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫, ੨੬-੧}<noinclude></noinclude> gc355nc5tgzezquhsf5u2m8lzzi0q7u 250 74514 236900 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਘਟਣ ਲਈ ਅਰ ਪੰਘਰੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਵਾਂਙ ਵਿਚ ਵਿਚ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਦਿੱਸਣ ਲਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੌ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰੰਗ ਭਾਸਣ ਲਗੇ। ਕੋਈ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਨਿੱਗਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੋਈ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿੱਗਰ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਘਟਣ ਲਈ ਅਰ ਪੰਘਰੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਵਾਂਙ ਵਿਚ ਵਿਚ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਦਿੱਸਣ ਲਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੌ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰੰਗ ਭਾਸਣ ਲਗੇ। ਕੋਈ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਨਿੱਗਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੋਈ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਿੱਗਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੋਈ ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, - ਕੋਈ ਦ੍ਰ ਰੂਪ ਰਹਿ ਗਏ, ਗਲ ਕੀ ਅਚਰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿਚਲ ਪਿਚਲ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਸਥੂਲਤਾ ਹੋਰ ਵਧੀ ਅਰ ਕਈ ਨਿੱਗਰ, ਪਰ ਅਤਿ ਗਰਮ ਪਿੰਡ ਬੜੇ ਬੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਦਿੱਸਦੇ ਤੇ ਸਨ-ਨਿੱਗਰ, ਦੂ ਅਰ ਵਾਯੂ ਰੂਪ। ਪਰ ਗਰਮੀ | ਅਤਿ ਤੀਖਣ ਸੀ। ਹੁਣ ਪੈਰੋ ਪੈਰ ਠੰਢ ਵਧਣ ਲਗੀ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਗੋਲੇ ਤਾਂ ਠੰਢੇ ਹੋ ਗਏ੩। ਕਈ ਟੁਟ ਕੇ ਦੋ ਦੋ ਹੋ ਕੇ ਠਰ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਠਰੇ ਹੋਏ ਉਤੇ ਪਾਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਭਰ ਗਿਆ“ ਤੇ ਵਾਯੂਹਵਾ ਬਣਕੇ ਦੁਆਲੇ ਲਿਪਟ ਗਈ। ਅਨੇਕਾਂ ਅਨੇਕ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਲੋਕ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰਹ ਕਰਕੇ ਸਦੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਹੋਰ ਗੋਲੇ ਬਣੇ, ਜਿਕੁਰ ਦਾ ਸਾਡਾ ਚੰਦ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਗ੍ਰਹ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਗਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਂ ਪੰਜਾਂ, ਦਸਾਂ ਦਸਾਂ ਯਾ ਵੱਧ ਘੱਟ ਗ੍ਰੈਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਗੋਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਲਖ ਗੁਣਾਂ ਵੱਡਾ, ਅਪਣੇ ਅਗਨੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਪਿਆ | ਦਿੱਸੇ, ਮਾਨੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਓਹ ਠੰਢੇ ਗੋਲੇ ਬਣੇ १ ਭੂਤ ਬਣ ਗਏ। ਭੂਤ=ਓਹ ਪਦਾਰਥ ਜੌ ਤੋੜ ਕੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ (ਮੁਫ਼ਰਦ) ਇਕ ਹੋਣ। ੨ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜੈਸੇ ਪਾਣੀ। ੩ ਇਸ ਦਾ ਸਬੂਤ ਇਸ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੇਂਦਰ ਉਦਾਲੇ ਅਜੇ ਤੀਕ ਅਗਨੀ ਹੈ ਜੋ ਜਵਾਲਾ ਮੁਖੀ ਪਰਬਤਾਂ ਥਾਣੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਰ ਕਈ ਥਾਈਂ ਗਰਮ ਜਲ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਫੁਟਦੇ ਹਨ, ਐਥੋਂ ਤੀਕ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਜਵਾਲਾ ਮੁਖੀ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ੩ ਪਵਨੈ ਤੇ ਜਲੁ ਹੋਇ ॥ ਂ ਂ | | | | | {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ:੧} -93- ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਭਾਵੇਂ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਐਸੇ ਖੇਲ ਵਿਚ ਖਿਡਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਰ ਤੇਜ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰੱਖਕੇ ਗ੍ਰੈਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਵਿੱਥਾਂ ਪੁਰ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਭੌਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ। ਸੂਰਜ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਆਕਰਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਗ੍ਰੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਲ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗੇ ਅਰ ਗ੍ਰਹ ਭਾਰੇ ਹੋਣੇ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨੂੰ ਪੈਣ ਲਗੇ, ਇਸ ਖਿੱਚਮ-ਖਿੱਚੀ ਵਿਚ ਗ੍ਰਹ ਆਪਣੇ ਉਦਾਲੇ ਬੀ ਅਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਭੀ ਭੌਣ ਲੱਗੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹ ਉਪਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਗੇ ਅਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚਮ ਖਿੱਚੀ ਵਿਚ ਉਪਗਰੈਹ ਗ੍ਰੈਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੋਈ ਕਿ ਅਨਗਿਣਤ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੜੇ ਬੜੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸੂਰਜ (ਕਹੋ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾਉਂ ਧਰੋ) ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਉਪਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਪਰਦੱਖਣਾਂ ਲੈਣ ਲਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਝ ਕਈ ਪਿੰਡ ਗਰਮ ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ ਅਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਗ੍ਰੈਹਾਂ ਉਪਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਆਂਡੇ ਵਾਂਙੂ ਗੋਲਾਈ ਦਰਸ਼ਕ ਚਾਲ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕੇਂਦ੍ਰ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ‘ਦੁਕਨ ਕੇਂਦਰ ਪਰ ਛੱਡਕੇ ਭੌਣ ਲੱਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ ਕਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਦੁਕਨ-ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਐਡੀ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਕਿ ਹੋਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸੂਰਜ ਹੋ ਤੁਰਨ ਅਰ ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਲੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਮੀਲਾਂ ਦੇ ਬ੍ਰਿਤ ਵਾਲੇ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ੧ ਅੰਡਾਕਾਰ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਦੋ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਨੀ ਬਿੰਦੂ ਦੁਕਨ-ਕੇਂਦਰ ਕਹੀਦੇ ਹਨ। ਆਕਾਰ ॥ ੨ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਖੰਡ ਸਚੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ॥ ਸਚੇ ਤੇਰੇ ਲੋਅ ਸਚੇ {ਆਸਾ ਵਾ: ਮ: ੧, ੨-੧}<noinclude></noinclude> efupgd6wrwzqwimdr5mqe61bntcva4q 250 74515 236901 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਰਗਹ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ | ਭਾਈ ਹਮਾਰੇ ਸਦ ਹੀ ਸੰਤ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਦਿੱਸ ਪਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਮਹਲੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕ ਬੀ ਦਿੱਸ ਪਏ। ਜੀਵੀ ਸਦਾ || ॥ ਮੀਤ ਹਮਾਰੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਕੁਟੰਬੁ ਹਮਾਰਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੀ ॥੧॥ ਹਮ ਸੁਖੁ ਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਰਗਹ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ | ਭਾਈ ਹਮਾਰੇ ਸਦ ਹੀ ਸੰਤ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਦਿੱਸ ਪਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਮਹਲੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕ ਬੀ ਦਿੱਸ ਪਏ। ਜੀਵੀ ਸਦਾ || ॥ ਮੀਤ ਹਮਾਰੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਕੁਟੰਬੁ ਹਮਾਰਾ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੀ ॥੧॥ ਹਮ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਸਭਹਿ ਸੁਹੇਲੇ ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਪਿਤਾ ਸੰਗਿ ਮੇਲੇ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ 'ਤੇ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿੱਸਣ ਲਗ | ਮੰਦਰ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੇ ਊਚੇ॥ ਪਿਆ, ਫੇਰ ਸਾਰੇ | ਦੇਸ ਮੇਰੇ ਬੇਅੰਤ ਅਪੂਛੇ॥ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਿੱਸੇ। ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਸਭ ਰਾਜੁ ਹਮਾਰਾ ਸਦ ਹੀ ਂ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਚਲੁ॥ ਮਾਲੁ ਹਮਾਰਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਖੂਟੁ ਅਬੇਚਲੁ ॥੨॥ ਆਤਮਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ | ਸੋਭਾ ਮੇਰੀ ਸਭ ਜੁਗ ਅੰਤਰਿ ॥ ਬਾਜ ਰਾਜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ ਅਰ ਸਭ | ਹਮਾਰੀ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ॥ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਜਸ ਗਾਉਣ ਲਗ ਗਏ। ਕੀਰਤਿ ਹਮਰੀ ਘਰਿ ਘਰਿ ਹੋਈ ॥ ਭਗਤਿ ਹਮਾਰੀ ਸਭਨੀ ਲੋਈ ॥੩॥ {ਭੈਰਉ ਮ: ੫-੨੨} ਹੁਣ ਫੇਰ ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਙ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ :- ਪੰਡਿਤ ਸੂਰ ਛਤ੍ਰਪਤਿ ਰਾਜਾ ਭਗਤ ਬਰਾਬਰਿ ਅਉਰੁ ਨ ਕੋਇ॥ {ਬਿਲਾ: ਰਵਿ:2} ਹੁਣ ਅੱਗੋਂ ਦਾ ਹਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਐਦਾਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮਾਨੋਂ ਓਥੇ ਰਹਿਣ ਲਗ ਪਏ, ਸਾਰੇ ੧ ਬਾਬਾ ਪੈਧਾ ਸੱਚਖੰਡਿ ਨੌ ਨਿਧਿ ਨਾਮ ਗਰੀਬੀ ਪਾਈ॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੧-੨੪} ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਕੁੱਲ ਪੀਰ ਪੈਕੰਬਰ, ਅਵਤਾਰ, ਫਕੀਰ, ਸੰਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਅਰ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਿਵਾਜੇ ਹੋਏ ਪੁਤ੍ਰ ਸਭ ਦਾ ਬਾਨ੍ਹਣੂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਮਗਨ:- ਜਾ ਤੂ ਤਾ ਮੈ ਸਭੁ ਕੋ ਤੂ ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰੀ ਰਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਤੁਧੁ ਅੰਤਰਿ ਹਉ ਸੁਖਿ ਵਸਾ ਤੂੰ ਅੰਤਰਿ ਸਾਬਾਸਿ ਜੀਉ ॥ {ਸੂਹੀ ਮ: ੧, ਸੁਚਜੀ} ਇਹ ਇਕ ਮਹਾਂ ਅਨੰਦ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਸ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਹਿਣ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ । ੬. {ਸਚਖੰਡ ਤੋਂ ਮਾਤ ਲੋਕ} ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਪਣੇ ਡਾਢੇ ਦਿਆਲੂ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਅੰਧੇਰੁ ਹੈ ਖਹਿ ਖਹਿ ਮਰਦੇ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਲੋਆ ॥ ਵਰਤਿਆ ਪਾਪੁ ਜਗਤ੍ਰ ਤੇ ਧਉਲ ਉਡੀਣਾ ਨਿਸਿਦਿਨ ਰੋਆ ॥ ਬਾਝੁ ਦਇਆ ਬਲਹੀਨ ਹੋਇ ਨਿਘਰ ਚਲੇ ਰਸਾਤਲ ਟੋਆ ॥ ਖੜਾ ਇਕਤੇ ਪੈਰ ਤੇ ਪਾਪ ਸੰਗਿ ਬਹੁ ਭਾਰਾ ਹੋਆ ॥ ਥੰਮੇ ਕੋਇ ਨਾ ਸਾਧੁ ਬਿਨ ਸਾਧੁ ਨ ਦਿਸੈ ਜਗ ਵਿਚ ਕੋਆ ॥ ਧਰਮ ਧਉਲ ਪੁਕਾਰੈ ਤਲੈ ਖੜੋਆ ॥੨੨॥ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ. ੧} ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੜਫਦਾ ਦੇਖਕੇ ਦਇਆ ਦੀ ਖਾਣ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਨਿਧੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਹਾਰ ਨ ਸਕੇ, ਇਕ ਦਮ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ २ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਨਬੰਧ ਦਾ ਹੈ। ਮਗਨੁ ਭਇਓ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿਉ ਸੂਧ ਨ ਸਿਮਰਤ ਅੰਗ ॥ ਪ੍ਰਗਟਿ ਭਇਓ ਸਭ ਲੋਅ ਮਹਿ ਨਾਨਕ ਅਧਮ ਪਤੰਗ॥੧੧॥ {ਚਉਬੋ ਮ:੫} ੩ ਅਨ ਕੋ ਦਰੁ ਘਰੁ ਕਬਹੂ ਨ ਜਾਨਸਿ ਏਕੋ ਦਰੁ ਸਚਿਆਰਾ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਵਿਚਾਰਾ ॥ {ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੧-੩, ੪} ੪ ਬਾਬਾ ਦੇਖੈ ਧਿਆਨ ਧਰਿ, ਜਲਤੀ ਸਭਿ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਦਿਸਿ ਆਈ ॥ ਬਾਝਹੁ ਗੁਰੂ ਗੁਬਾਰ ਹੈ, ਹੈ ਹੈ ਕਰਦੀ ਸੁਣੀ ਲੁਕਾਈ ॥ {ਵਾਰ ਭਾ: ਗੁ: ੧-੨੪} {ਜਪੁਜੀ-੧੬} ੫ ਧੌਲ ਧਰਮ ਦਇਆ ਕਾ ਪੂਤੁ ॥ -੨੧-<noinclude></noinclude> 9ng6fbwuvailrg5bxti6if9hlw7ckzy 250 74516 236902 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੋ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਰਚਣੀ ਹੈ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛਾਇਆ {ਪਿਛਲੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਬਾਕੀ ਟੂਕ} ਜੋਤਿ ਸਮੋਇ॥ ਸਾਚੇ ਦਾ ਅਰਥ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪੌਣ, ਪੌਣ ਤੋਂ ਜਲ ਅਰ ਜਲ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਸੁੰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੋ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਰਚਣੀ ਹੈ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛਾਇਆ {ਪਿਛਲੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਬਾਕੀ ਟੂਕ} ਜੋਤਿ ਸਮੋਇ॥ ਸਾਚੇ ਦਾ ਅਰਥ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪੌਣ, ਪੌਣ ਤੋਂ ਜਲ ਅਰ ਜਲ ਤੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਸੁੰਨ ਅਰ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਅਵਸਥਾ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਖੀ ਹੋਣੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੋਲਾਂ ਅਥਵਾ ਸਤਾਰਾ ਪਉੜੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਬਦ ਰਚੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ‘ਸਾਚੇ’ ਅਤੇ ਪਵਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੰਨ ਤੇ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਦਾ ਅਯਾਰੋਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।} ਸੋ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗੂ ਸੂਖਮ ਅਵਸਥਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਦਾਰਥ ਇਸ ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਫੇਰ ਦੁੱਵ ਅਵਸਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਜਲ ਵਰਗੀ ਵਹਾਉ ਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅਗੇ ਫੇਰ ਨਿੱਗਰ ਪਿੰਡਾਕਾਰ ਪਦਾਰਥ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਅਰ ਦ੍ਰ ਰੂਪ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਦਸ਼ਾ ਬਦਲ ਠੰਢੇ ਅਰ ਗੁਣਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੂਰਪ ਨਿੱਗਰ, ਦ ਤੇ ਵਾਯੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਮੇਲ ਤੋਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਪਰਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇਕ ਅੰਗ ਲੈਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਬੀਜ ਵਾਂਙ ਗਲਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੋ ਪਿਆਂ ਅਭਾਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਨਾ ਸਮਝ ਲੈਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਜ ਤਾਂ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਕੇਵਲ ਇਕ ਅੰਗ (ਸੁੰਨ ਆਦਿ ਅਵਸਥਾ ਦੇ) ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਤਾਂ ਸਦਾ ਹੀ ‘ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ॥ ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ਹੈ॥ {ਜਪੁਜੀ-੧} ਆਦਿ ਵਿਖੇ ਬੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸੱਚ ਸੀ, ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਕੇਵਲ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਓਦੋਂ ਬੀ ਉਹ ਸੱਚ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਯਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੁਛ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ {ਬਾਕੀ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਹੇਠ} F -੧੨- ਵਤ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਕਰ ਦਿਖਾਈ ਹੈ । ਆਪ ਕਰਤਾ ਅਲੱਗ ਬੈਠਾ ਹੈ ਅਰ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵੱਖ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਿੰਨ ਹੈ - ਅਰ ਫੇਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਆਪ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਰਚੀ ਹੋਈ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਪਾਏ ਹਨ ਤੇ ੪. {ਜਗਤ ਉਤਪਤੀ} ਹੁਣ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧੁੰਦੂਕਾਰ ਸ਼ਕਲ ਵਟਾਉਂਦਾ ਵਟਾਉਂਦਾ ਅਤਿ ਗਰਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਸਥੂਲਤਾ ਵਾਯੂ ਸਮਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਗਰਮ ਅਰ ਲਾਲ ਜਿਹੀ ਵਾਯੂ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਕਾਸ਼ਤ ਕੁਹੀੜ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਦਿੱਸਣ ਲਗੀ। ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਗਰਮੀ ਜਗੁ ਤਿਸ ਕੀ ਛਾਇਆ ਜਿਸੁ ਬਾਪੁ ਨ ਮਾਇਆ ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਭੈਣ ਨ ਭਰਾਉ ਕਮਾਇਆ ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਓਪਤਿ ਖਪਤਿ ਕੁਲ ਜਾਤੀ ਓਹੁ ਅਜਰਾਵਰੁ ਮਨਿ ਭਾਇਆ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋਲ: ਮਹਲਾ ੧-੧੮} ਤੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖੁ ਨਾਹੀ ਸਿਰਿ ਕਾਲਾ ॥ ਤੂ ਪੁਰਖੁ ਅਲੇਖ ਅਗੰਮ ਨਿਰਾਲਾ ॥ ਸਤ ਸੰਤੋਖਿ ਸਬਦਿ ਅਤਿ ਸੀਤਲੁ ਸਹਜ ਭਾਇ ਲਿਵ ਲਾਇਆ ॥ ੩ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧-੧੮} ੩ ਤੇ ਵਰਤਾਇ ਚਉਥੈ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ॥ ਕਾਲ ਬਿਕਾਲ ਕੀਏ ਇਕ ਗ੍ਰਾਸਾ ॥ ਨਿਰਮਲ ਜੋਤਿ ਸਰਬ ਜਗਜੀਵਨੁ ਗੁਰਿ ਅਨਹਦ ਸਬਦਿ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ੪ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧-੧੮} ਪੂਨਾ:-ਇਹੁ ਜਗੁ ਸਚੇ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ {ਵਾਰ ਆਸਾ} {ਵਾਰ ਆਸਾ} ਵਾਸੁ ॥ ਪੁਨਾ:-ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ ਢ {ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੀ ਬਾਕੀ ਟੂਕ} ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਓਦੋਂ ਬੀ ਉਹ ਸੱਚ ਸੀ। ਫੇਰ ਜਦ ਸੁੰਨ ਵਰਤੀ (ਤਦ ਜੁਗ ਤੁਰੇ) ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ=ਤਦੋਂ ਬੀ ਸੱਚ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੱਚ ਹੈ ਅਰ ਸਦੀਵ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਰਤੇ ਦਾ ਰੂਪ ਸਤਿ ਹੈ, ਸਦਾ ਇਕ ਰਸ ਸਤਿ ਹੈ, ਜਦ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੁੰਨ ਤਕ ਬੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਓਦੋਂ ਬੀ ਸਤਿ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਤਿ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਣਦਾ।<noinclude></noinclude> rcs4fiyaomi1bb9mcun40zvd54roykc 250 74517 236903 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਖਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਅਰ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਿੱਥਾਂ ਪੁਰ ਹੋਕੇ / ਸੰਭਾਲਣ ਵੇਲੇ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ, ਘਟ ਘਟ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬੱਧੇ ਗੇੜੇ ਮਾਰਕੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਂ ਪ੍ਰਕਾਸੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਪਿਆ ਲਿਸ਼ਕਾਂ ਮਾਰੇ। ਸਦਾਨੰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਖਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਅਰ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵਿੱਥਾਂ ਪੁਰ ਹੋਕੇ / ਸੰਭਾਲਣ ਵੇਲੇ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ, ਘਟ ਘਟ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬੱਧੇ ਗੇੜੇ ਮਾਰਕੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਂ ਪ੍ਰਕਾਸੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਪਿਆ ਲਿਸ਼ਕਾਂ ਮਾਰੇ। ਸਦਾਨੰਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚੋਂ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕਰਕੇ ਆਨੰਦ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਕਰਨ ਲਗੇ ਅਰ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਪੁਲਾੜ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਇਸ ਤਮਾਸ਼ੇ ਲਈ ਤਮਾਸ਼ਾ ਘਰ ਬਣਿਆਂ। ਇਸ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਚਣਹਾਰ ਆਪ ਬੈਠਕੇ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਨੂੰ | ਮਾਨੋ ਤੋਰਦਾ ਜਾਪੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਲ ਬਣਾਕੇ ਵਿਚ ਮਾਲਕ ਬਣਕੇ ਬਿਰਾਜ ਗਿਆ ਹੈ । ਕੋਈ ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੇ ਕਿ ਆਪ ਬੀ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਬਣਕੇ ਨਾਮ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋਕੇ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ, ਉਸਦੀ ਕਲਾ, ਉਸਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕੁੰਡਾ ਵਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਵਿਚ ਵ੍ਯਾਪਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੈ। ਆਪ ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਵੱਖਰਾ, ਜਿਹਾ ਰਚਣ ਤੋਂ ਂ ਪਹਿਲੇ ਸੀ ਤਿਹਾ ਰਚਣ ਵੇਲੇ ਤੇ ਤਿਹਾ ਹੀ ਰਚਕੇ ਭੈ ਵਿਚਿ ਸੂਰਜ ਭੈ ਵਿਚਿ ਚੰਦੁ ॥ ਕੋਹ ਕਰੋੜੀ ਚਲਤ ਨ ਅੰਤੁ ॥ {ਆਸਾ ਵਾਰ ਮ: ੧, ੪-੧} ੨ ਭੈ ਵਿਚਿ ਆਡਾਣੇ ਆਕਾਸ ॥ {ਆਸਾ ਵਾਰ} ੩ ਇਹ ਜਗੁ ਸਚੈ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ॥ {ਆ: ਵਾ: ਮ: ੨, ੨-੩} ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧, ੧-੪} ਕੁਦਰਤਿ ਦਿਸੈ ਕੁਦਰਤਿ ਸੁਣੀਐ ਕੁਦਰਤਿ ਭਉ ਸੁਖ ਸਾਰੁ ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਪਾਤਾਲੀ ਆਕਾਸੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਆਕਾਰੁ॥ {ਆਸਾ ਵ: ਮ:੧, ੩-੨} ਦਯੁ ਬੈਠਾ ਵੇਖੈ ਆਪਿ ਜੀਉ ॥ ਪੁਨਾ: ਬੈਠਾ ਵੇਖੈ ਵਖਿ ਇਕੇਲਾ ॥ {ਤਿਲੰਗ ਮ:੧, ੫-੩} ੫ ਸਭ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਤੂੰ ਕਾਦਿਰੁ ਕਰਤਾ ਪਾਕੀ ਨਾਈ ਪਾਕੁ ॥ ਨਾਨਕ ਹੁਕਮੈ ਅੰਦਰਿ ਵੇਖੈ ਵਰਤੈ ਤਾਕੋ ਤਾਕੁ॥ {ਆਸਾ ਵਾ: ਮ: ੧, ੩-੨} ਭਾਵ ਕਾਦਰ ਤੇ ਕਰਤਾ ਹੋਕੇ ਫੇਰ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈ। ਪੁਨਾ: ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਆਇ ਨ ਜਾਈ ਪ੍ਰਭੁ ਕਿਰਪਾਲਾ ॥ ਜੀਆ ਅੰਦਰਿ ਜੁਗਤਿ ਸਮਾਈ ਰਹਿਓ ਨਿਰਾਲਮੁ ਰਾਇਆ ॥੧॥ | | {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧} -98- ਜਿਨਿ ਉਪਾਈ ਰੰਗਿ ਰਵਾਈ ਬੈਠਾ ਵੇਖੈ ਵਖਿ ਇਕੇਲਾ ॥ {ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੧, ੫-੩} ਹੁਣ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਆਦਿ ਦੇ ਕੌਤਕਾਂ ਨਾਲ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਨ ਲਗੀ। ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਤੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰੋਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕੁਛ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਾਲ ਐਉਂ ਦਾ ਦਿੱਸਿਆ :-ਪਹਿਲੇ ਜਦ ਧਰਤੀ ਅਜੇਹੀ ਚੰਗੀ ਠਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਗਰਮ ਚਿੱਕੜ ਅਰ ਤਪਤ ਵਾਯੂ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਤਦ ਅਸਚਰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਸੀ ਅਰ ਅਦਭੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਨਸਪਤਿ ਦਿੱਸਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਹੁਣ ਕਿਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਜੀਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬੀ ਬੜੀ ਅਨੋਖੀ, ਬੜੀ ਬੜੀ ਡੀਲ ਦੀ ਤੇ ਬੜੇ ਬੜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੱਦਾਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਵੇ ਦਿੱਸੇ। ਜਾਂ ਸਰਦੀ ਵਧੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਪਹਾੜਾਂ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੇ ਟੋਇਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਹਾ ਕਿ ਅਜ ਕਲ ਹੈ, ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਟੋਏ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਏ, ਅਰ ਸੁਹਾਉਣੀ ਪੌਣ ਵਗਣ ਲੱਗੀ। ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ ਸੈਲ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖਾਣੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੀ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗੀ। ਫੇਰ ਇਸ ਵਿਚ ਅਸਚਰਜ ਕੌਤਕ ਹੋਏ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅਰ ਜਲ ਪੌਣ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਐਸੀ ਲਟਕ ਆਈ ਮਾਨੋਂ ਉਸ ਵਿਚ ਜੀਵਣ ਕਣੀ ਆ ਢੱਠੀ ਹੈ, ਹਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਅਗੰਮੋਂ ਜਾਨ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਇਕ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਪਜੀ (ਉਹ ਬਨਾਸਪਤੀ ਸੀ) ਕਈ ਚਾਉ ॥ ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧, ੧-੪} ੨ ਤਦੋਂ ਦੀ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਬਨਸਪਤੀ ਪੱਥਰ ਦੇ ਕੋਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ੩ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰ ਦਬੇ ਹੋਏ ਜ਼ਿਮੀਆਂ ਵਿਚ ਯਾ ਬਰਫਾਂ ਹੇਠੋਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਅੱਜ ਤੀਕ ਲੱਝਦੇ ਹਨ। “ ਕਈ ਜਨਮ ਸੈਲ ਗਿਰਿ ਕਰਿਆ ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੫-੭੨}<noinclude></noinclude> gvtlfice78xd8jafd0cp2cp24ll05df 250 74518 236904 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭਾਰਾ ਅਭੌਤਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਏ ਅਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਧੋਣ ਆਖਣਾ ਲੋੜੀਏ। ਹੁਣ ਦਰਵੱਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ: ਬਾਹਰ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭਾਰਾ ਅਭੌਤਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਏ ਅਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਧੋਣ ਆਖਣਾ ਲੋੜੀਏ। ਹੁਣ ਦਰਵੱਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ: ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਦੋਹੀਂ ਦਾਈਂ ਕਤਾਰਾਂ ਬੱਧੀ ਬੜੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਖ ਖੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੇ, ਪਰ ਏਹ ਹੈਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬੀ ਹੈਨ। ਪੁਸ਼ਾਕੇ ਤੇ ਰੰਗ ਅਤਿ ਅਨੂਪਮ ਹੈਨ, ਹੈਨ ਅਰੂਪ, ਫਿਰ ਰੂਪਵਾਨ ਹਨ। ਰੰਗ ਐਸੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਲਲਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਚ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪੀਂਘ ਵਿਚ, ਨਾ ਸੂਰਜ ਉਦੇ ਅਸਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਪਰ ਪੈਂਦੇ ਅਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਕਬੀਰ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਬਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇੱਕੁਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ :- ਕੋਟਿ ਸੂਰ ਜਾ ਕੈ ਪਰਗਾਸ ॥ ਕੋਟਿ ਮਹਾਦੇਵ ਅਰੁ ਕਬਿਲਾਸ॥ਦੁਰਗਾ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੈ ਮਰਦਨੁ ਕਰੈ॥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਟਿ ਬੇਦ ਉਚਰੈ ॥੧॥ ਜਉ ਜਾਚਉ ਤਉ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ॥ ਆਨ ਦੇਵ ਸਿਉ ਨਾਹੀ ਕਾਮ ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਕੋਟਿ ਚੰਦ੍ਰਮੇ ਕਰਹਿ ਚਰਾਕ॥ ਸੁਰ ਤੇਤੀਸਉ ਜੇਵਹਿ ਪਾਕ॥ ਨਵ ਗ੍ਰਹ ਕੋਟਿ ਠਾਢੇ ਦਰਬਾਰ॥ ਧਰਮ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੈ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ॥੨॥ਪਵਨ ਕੋਟਿ ਚਉਬਾਰੇ ਫਿਰਹਿ ॥ ਬਾਸਕ ਕੋਟਿ ਸੇਜ ਬਿਸਥਰਹਿ॥ਸਮੁੰਦ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੇ ਪਾਨੀਹਾਰ॥ ਰੋਮਾਵਲਿ ਕੋਟਿ ਅਠਾਰਹ ਭਾਰ॥੩॥ਕੋਟਿ ਕਮੇਰ ਭਰਹਿ ਭੰਡਾਰ ॥ ਕੋਟਿਕ ਲਖਿਮੀ ਕਰੈ ਸੀਗਾਰ ॥ ਕੋਟਿਕ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਬਹੁ ਹਿਰਹਿ ॥ ਇੰਦ੍ਰ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਹਿ॥੪॥ ਛਪਨ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੈ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ॥ ਨਗਰੀ ਨਗਰੀ ਖਿਅਤ ਅਪਾਰ॥ਲਟ ਛੂਟੀ ਵਰਤੈ ਬਿਕਰਾਲ॥ ਕੋਟਿ ਕਲਾ ਖੇਲੈ ਗੋਪਾਲ ॥੫॥ ਕੋਟਿ ਜਗ ਜਾ ਕੈ ਦਰਬਾਰ॥ ਗੰਧ੍ਰਬ ਕੋਟਿ ਕਰਹਿ ਜੈਕਾਰ ॥ ਬਿਦਿਆ ਕੋਟਿ ਸਭੈ ਗੁਨ ਕਹੈ॥ਤਊ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਲਹੈ॥੬॥ ਬਾਵਨ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੈ ਰੋਮਾਵਲੀ ॥ ਰਾਵਨ ਸੈਨਾ ਜਹ ਤੇ ਛਲੀ ॥ ਸਹਸ ਕੋਟਿ ਬਹੁ ਕਹਤ ਪੁਰਾਨ॥ਦੁਰਜੋਧਨ ਕਾ ਮਥਿਆ ਮਾਨੁ॥੭॥ ਕੰਦ੍ਰਪ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੈ ਲਵੈ ਨ ਧਰਹਿ॥ਅੰਤਰ | ਅੰਤਰਿ ਮਨਸਾ ਹਰਹਿ॥ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਸੁਨਿ ਸਾਰਿਗਪਾਨ॥ਦੇਹਿ ਅਭੈ ਪਦੁ ਮਾਂਗਉ ਦਾਨ॥੮॥ {ਭੈ:ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਅਸਟ: ੨, ੧੮, ੨੦} ਪੁਨਾ: ਸਤਰਿ ਸੈਇ ਸਲਾਰ ਹੈ ਜਾ ਕੇ ॥ ਸਵਾ ਲਾਖੁ ਪੈਕਾਬਰ ਤਾ ਕੇ॥ ਸੇਖ ਜੁ ਕਹੀਅਹਿ ਕੋਟਿ ਅਠਾਸੀ॥ ਛਪਨ ਕੋਟਿ ਜਾ ਕੇ ਖੇਲ ਖਾਸੀ ॥੧॥ ਮੋ ਗਰੀਬ ਕੀ ਕੋ ਗੁਜਰਾਵੈ॥ ਮਜਲਸਿ ਦੂਰਿ ਮਹਲੁ ਕੋ ਪਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੇਤੀਸ ਕਰੋੜੀ ਹੈ ਖੇਲ ਖਾਨਾ॥ ਚਉਰਾਸੀ ਲਖ ਫਿਰੈ ਦਿਵਾਨਾਂ ॥ {ਭੈਰਉ ਕਬੀਰ, ੧੫} ਏਹ ਅਰ ਹੋਰ ਕਈ ਕਈ ਭਾਂਤਿ ਦੇ ਜੀਵ ਕਹੋ ਯਾ ਰੂਹਾਂ ਕਹੋ ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਗ੍ਰੈਹਾਂ ਤੋਂ ਆਤਮ ਤੱਕੀਆਂ ਕਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਫਾਂ ਬੱਧੀ ਐਉਂ ਕੋਈ ਅਰੂਪ ਵਾਜੇ ਵਜਾਉਂਦੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਜਿੱਕੁਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਇਆਂ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਰਾਗ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਂ ਜਣੇ ਹਨ। ਜਾਂ ਤਖਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਸ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ :- ਕਬਿ ਕਲ ਸੁਜਸੁ ਗਾਵਉ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਰਾਜੁ ਜੋਗੁ ਜਿਨਿ ਮਾਣਿਓ ॥੨॥ {ਸਵ: ਮ: ੧ ਕੇ} ਡੰਡੌਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦੀ ਜਦ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਦ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਾਨੋਂ ਰਚਨਾਂ ਡਿੱਠੀ, ਬੜੀ ਅਦਭੁਤ, ਬੜੀ ਅਸਚਰਜ। ਜਿੱਕੁਰ ਸਾਡੇ ਅਸਥੂਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਸਥੂਲ ਘਰ ਤਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸੂਖਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੂਖਮ ਮਕਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਗ੍ਯਾਨੇਂਦਿਆਂ ਦਵਾਰਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਕੋਈ ਸੂਖਮ ਸੋਝੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਸੁਝਾਉਂਦੀ ਸੀ। | ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਕੇ ਇਕ ਐਸੀ ਚੀਜ਼ ਆਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰਕ ਅਕਲ ਮਨ ਆਦਿ ਸਭ ਬਦਾਮ ਦੇ ਛਿੱਲੜ ਵਾਂਗ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਇਕ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਬੜੀ ਵਿਲੱਖਣ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਉਤੇ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀਤ -੧੭- ੧ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਬੁਧਿ ਹਰਿ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬੁਧਿ ਬਦਲੀ ਸਿਧਿ ਪਾਈ ॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ-੭੨}<noinclude></noinclude> lyv26p5uu8j75t77c5xr829ki8zm4yb 250 74519 236905 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਨ ਅਰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ । ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਹੈ :- ਵਲ ਐਉਂ ਅਨੰਦ ਭਰੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਕੁਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਵਜ਼ੀਰ, ਅਮੀਰ, ਯੁਵਰਾਜ ਟਿੱਕਾ ਜੀ ਵਲ ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਨ ਅਰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ । ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਹੈ :- ਵਲ ਐਉਂ ਅਨੰਦ ਭਰੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਕੁਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਵਜ਼ੀਰ, ਅਮੀਰ, ਯੁਵਰਾਜ ਟਿੱਕਾ ਜੀ ਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਣ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਐਉਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ:- ਗਾਵੀਂ:- ਕਬੀਰਿ ਧਿਆਇਓ ਏਕ ਰੰਗ ॥ ਨਾਮਦੇਵ ਹਰਿ ਜੀਉ ਬਸਹਿ ਸੰਗਿ ॥ ਰਵਿਦਾਸ ਧਿਆਏ ਪ੍ਰਭ ਅਨੂਪ ॥ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ ॥ {ਬਸੰਤ ਮ: ੫, ਅਸਟ-੧} १ ਗੁਨ ਨਾਦ ਧੁਨਿ ਅਨੰਦ ਬੇਦ ॥ ਕਥਤ ਸੁਨਤ ਮੁਨਿ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਸੰਤ ਮੰਡਲੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਮਾਨ ਦਾਨ ਮਨ ਰਸਿਕ ਰਸਨ ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਤਹ ਪਾਪ ਖੰਡਲੀ ॥੧॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਗਿਆਨ ਭੁਗਤਿ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦ ਤਤ ਬੇਤੇ ਜਪੁ ਤਪੁ ਅਖੰਡਲੀ ॥ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਮਿਲਿ ਜੋਤਿ ਨਾਨਕ ਕਛੂ ਦੁਖੁ ਨ ਡੰਡਲੀ ॥੨॥ {ਕਲਿਆਣ ਮ: ੫-੫} ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਨੰਦ ਅਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਇਹ ਉਸਤੁਤੀ | ਸੁਕਰ ਗੁਜ਼ਰੀ ਦਾ ਉਹ ਅਚਰਜ ਕੌਤਕ ਦਿਖਾਇਆ ਪਰਮਾਦਿ ਪੁਰਖ ਮਨੋਪਿਮੰ ਸਤਿ ਆਦਿ ਭਾਵ ਰਤੰ ॥ ਪਰਮਦਭੁਤੰ ਪਰਕ੍ਰਿਤਿ ਪਰੰ ਜਦਿਚਿੰਤਿ ਸਰਬ ਗਤੰ ॥੧॥ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਨਾਮ ਮਨੋਰਮੰ ॥ ਬਦਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਤ ਮਇਅੰ॥ ਨ ਦਨੋਤਿ ਜਸਮਰਣੇਨ ਜਨਮ ਜਰਾਧਿ ਮਰਣ ਭਇਅੰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ {ਗੁਜਰੀ ਜੈਦੇਵ ਜੀਉ-੧} . ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਅਦੁਤੀ ਆਨੰਦਮਯ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦੈਵੀ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਐਸੀ ਉਸਤਤਿ ਦੀ ਸੁਗੰਧਿ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ; ਮਾਨੋਂ ਏਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ:- ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :- ਕਰਤਾ ਤੂ ਮਾਣੂ ਨਿਮਾਣੇ ॥ ਮਾਣੁ ਮਹਤੁ ਨਾਮੁ ਧਨੁ ਪਲੈ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਸਮਾਣੇ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂ ਪੂਰਾ ਹਮ ਊਰੇ ਹੋਛੇ ਤੂ ਗਉਰਾ ਹਮ ਹਉਰੇ ॥ ਤੁਝ ਹੀ ਮਨ ਰਾਤੇ ਅਹਿਨਿਸਿ ਪਰਭਾਤੇ ਹਰਿ ਰਸਨਾ ਜਪਿ ਮਨ ਰੇ ॥ ੨॥ {ਸੋਰ: ਮ੧, ੧-੫} ਹੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਜ੍ਯੋਤਿ ਸਰੂਪ ਚਿਹਰੇ ਪੁਰੋਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ‘ਹੇ ਨਾਨਕ ਮੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰ। ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਕੇ ਚੁਪ ਵਡੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਅਲਖ ਅਪਾਰਾ ॥ ਕਿਉ | ਮਾਨੋ ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਤੁਕ ਕਰਿ ਕਰਉ ਬੇਨੰਤੀ ਹਉ ਆਖਿ ਨ ਜਾਣਾ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤਾ ਸਾਚੁ ਪਛਾਣਾ ॥ {ਵਡਹੰਸ ਮ; ੧, ਛੰਤ ੨, ੬} ਉਧਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਜੀ ਦੇ ਕੌਤਕ ਦੇਖਿਆਂ ਇਹੋ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਦੇ ਕੇ ਬੜੀ ਵਡਿਆਈ ਬਖਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ ਉਸ ਦਸ਼ਾ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਵੇਂ E ਕੋਟਿ ਭਗਤ ਬਸਤ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ॥ {ਭੈਰਉ ਮ: ੫} ੨ ਭਗਤ ਤੇਰੇ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਦਰਿ ਸੋਹਨਿ ਕੀਰਤਿ ਗਾਵਦੇ{ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧,੯} ਸਚਾ ਅਰਜੁ ਸਚੀ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਮਹਲੀ ਖਸਮੁ ਸੁਣੇ ਸਾਬਾਸਿ ॥ ਸਚੈ ਤਖਤਿ ਬੁਲਾਵੈ ਸੋਇ ॥ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਇ ॥ ੨ ॥ {ਆਸਾ ਮ: ੧ ੧-੨੧} ੧ ਅਰਥ ਅੰਤਲੀ ਤੁਕ ਤੋਂ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਨਾਨਕ (ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਮੇਰੀ) ਜੋਤ ਦਾ ਪਰਸਪਰ ਮੇਲ ਹੋਣੇ ਤੇ (ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੁਖ ਡੰਡ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਭਾਵ) ਦੁਖ ਅਰ ਡੰਡ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਾਦ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਨੰਦ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਮੁਨੀ ਜਨ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਡਲੀਆਂ (ਫੇਰ ਉਸ ਤੈਥੋਂ ਸੁਣੇ ਨੂੰ) ਕਹਿੰਦੇ ਅਰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਆਦਿ ਰਸਿਕ ਰਸਨਾ ਮਿਲਕੇ ਜਿਥੇ ਉਹ ਗੁਣ ਗਾਉਣ (ਨਾਮ ਜਪਣ ਉਥੇ) ਪਾਪ ਦਾ ਖੰਡਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਬਣੇ ਹੋਏ) ਸੂਰਤ ਸਬਦ ਤਤਬੇਤੇ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਗਿਆਨ ਜਪ ਤਪ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਾਕੇ (ਅਖੰਡਲੀ) ਖੰਡਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਥਵਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। -੧੯-<noinclude></noinclude> dofoernwdv7g0kni8eb6coipbinuiw9 250 74520 236906 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਰੂਪ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਤੇ ਸਮਝਣਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਰਿਹਾ, ਖਿਆਲ ਹੀ ਉਰੇ ਰਹਿ - ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ: ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਹਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਰੂਪ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਤੇ ਸਮਝਣਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਰਿਹਾ, ਖਿਆਲ ਹੀ ਉਰੇ ਰਹਿ - ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ: ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਹਰਿ ਮਨਿ ਵਸੈ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਦੁਰਤੁ ਸਭੁ ਨਸੈ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਨਿਰਮਲ ਰੀਤਿ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਹੋਇ ਏਕ ਪਰੀਤਿ ॥ ੧ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲੁ ਤਹਾ ਕਾ ਨਾਉ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੇਵਲ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਜਨਮ ਮਰਣੁ ਰਹੈ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਜਮੁ ਕਿਛੂ ਨ ਕਹੈ ॥ ਸੰਤ ਸੰਗਿ ਹੋਇ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀ ॥੨॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਕਾ ਨਿਹਚਲ ਆਸਨੁ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸਨੁ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਨਿਰਮਲ ਕਥਾ ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਹਉਮੈ ਦੁਖ ਨਸਾ ॥ ੩ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਕਾ ਨਹੀ ਬਿਨਾਸੁ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਹਰਿ ਗੁਣਤਾਸੁ ॥ ਸੰਤ ਮੰਡਲ ਠਾਕੁਰ ਬਿਸ੍ਰਾਮੁ ॥ ਨਾਨਕ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਭਗਵਾਨੁ ॥੪॥ {ਭੈਰਉ ਮ: ੫-੩੭} ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਨੋ ਮੱਧ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਮਹਿਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲੋਂ ਸੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਪਾਰਦਰਸ਼ਕ ਅਰ ਅਭੌਤਕ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਕੋਹਾ ਕੂੜ ਗੁਣਾਂ ਵਧੀਕ ਤਰਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਸ ਦਾ ਅਕਹਿ, ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਜਿਕੁਰ ਡੋਰ ਨਾਲ ਗੁੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿੱਕੁਰ ਇਸ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਸਹਾਰੇ ਪਾਏ ਆਪਣੇ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ : ਅਗਮ ਦ੍ਰੁਗਮ ਗੜਿ ਰਚਿਓ ਬਾਸ॥ ਜਾ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਕਰੇ ਪਰਗਾਸ॥ਬਿਜੁਲੀ ਚਮਕੈ ਹੋਇ ਅਨੰਦੁ॥ਜਿਹ ਪਉੜ੍ਹੇ ਪ੍ਰਭ ਬਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ॥੧॥ {ਭੈਰਉ ਕਬੀਰ ਅਸਟ: ੧} ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। | | -੧੮- ਪਰ ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ । ਅੰਦਰ ਵੜਦਿਆਂ ਸਾਡੀ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਅਕਲ ਨੇ ਬੀ ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਸਮਝ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਚੱਕਰ ਖਾਧਾ। ਓਥੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਐਸਾ ਸੀ ਤੇ ਤੇਜ ਐਂਤਨਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਅਕਹਿ ਹੈ, ਅਕਹਿ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਹੱਦਬੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹ ਬੇਹੱਦ ਦੀ ਵਲੈਤ ਹੈ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਕੀ ਦਿੱਸਣ ਲਗਾ? ਚਿਰ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਾ। ਬੱਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਤਖਤ ਪੁਰ, ਜਿਸਦਾ ਪਿੱਛੇ ਵਰਣਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਤੀਮਯ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਟਾਨ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਰੂਪ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ਰਧਾ, ਭਗਤੀ, ਅਹੰਤਾ ਦੇ ਅਭਾਵ ਅਰ ਹਰ ਗਲ ਦੀ ਜੋ ‘ਹਉਂ ਕਹਾ ਸਕੇ ਨਿਰਬ੍ਰਿਤੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਸਤਿ ਸਰੂਪ ਬਣੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਐਸਾਂ ਮੇਲਵਾਂ ਪਰਵਾਹ ਖੜਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ :- ਆਗੈ ਦਯੁ ਪਾਛੈ ਨਾਰਾਇਣ ॥ ਮਧਿ ਭਾਗਿ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸਾਇਣ ॥੧॥ {ਭੈਰਉ ਮ: ੫, ੭-੧} ਆਪ ਦੇ ਪਿਛੇ ਵਾਰ ਦੁਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਨਾਮ ਦੇਵ, ਕਬੀਰ, ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਆਦਿ ਭਗਤ ਅਰ ਹੋਰ ਬੜੇ ਬੜੇ ਅਵਤਾਰ, ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਰ ਕਈ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਕਰ ਸੱਚੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਸੱਦੇ ਹੋਏ ਅਦਬ ਨਾਲ ਹਥ ਜੋੜੇ ਖੜੇ ਸੰਤ, १ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਪਤਿ ਪਰਗਟੁ ਲੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ਅਨਹਦ ਧੁਨੀ ਦਰਿ ਵਜਦੇ ਮਿਲਿਆ ਹਰਿ ਸੋਈ ॥ {ਵਾਰ ਸਾਰੰਗ: ਮ:੪-੨੮ ਪੌੜੀ} ੨ ਮਹਲ ਮਹਿ ਬੈਠੇ ਅਗਮ ਅਪਾਰ ॥ ਭੀਤਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਵੈ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਰਤਨੁ ਆਚਾਰ ॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੧, ੫-੧} ੩ ਜਿਸ ਨੇ ਨਰਾਂ ਵਿਚ ਘਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ ਸੋ ਨਾਰਾਇਣ, ਸੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਨ। ਅਗੇ ਰੱਬ, ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮ।<noinclude></noinclude> kysrc7299fq7ve9b99kn5vd4ym5blsg 250 74521 236907 2026-09-27T07:36:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਯਾਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ। ਏਥੇ ਜਦ ਦੇ ਬੈਠੇ ਹਨ | ਸੁਰੀਲੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ :- ਅੱਕ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਧੁੱਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੋਂਹਦੀ, ਠੰਢ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਠਾਠਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਯਾਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ। ਏਥੇ ਜਦ ਦੇ ਬੈਠੇ ਹਨ | ਸੁਰੀਲੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ :- ਅੱਕ ਖਾਂਦੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਧੁੱਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੋਂਹਦੀ, ਠੰਢ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਠਾਠਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗਾੜਦੀਆਂ। ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ ॥ ੧ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਫੇਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲਗ ਗਏ ਅਰ ਏਹ ਅਵਾਜ਼ ਸੱਪ ਸ਼ੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ। ਨੀਂਦ ਭੁੱਖ | ਆਈ :- ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਕਾਉਂਦੀਆਂ। ਬਸ ਇਕ ਰਸ ਪ੍ਰੇਮ ਮਗਨ ਹਨ। ੫. {ਮਾਤ ਲੋਕ ਤੋਂ ਸੱਚ ਖੰਡ} ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਦਿਲ ਦਿਲਗੀਰੀ ਫੜਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਚਨਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕ ਤੱਕ ਕੇ ਕੀ ਲੈਣਾ ਸੀ, ਛੱਤੀ ਜੁਗ ਅੱਖ ਫਰੱਕੇ ਵਿਚ ਬੀਤ ਗਏ, ਕੌਤਕ ਕੋਡ ਤਮਾਸ਼ਿਆਂ ਵੇਖਣ ਵਿਚ। ਕਾਸ਼ ! ਇਹ ਸਮਾਂ ਇਸ / ਪ੍ਰੇਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਲੰਘਦਾ। ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ | ‘ਆਦਿ’ ਵਿਚ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹੋ ਹਨ ਜੋ ਧੁਰੋਂ ਗੁਰੂ ਸਰੂਪ ਹੋਕੇ ਦਿੱਸੇ ਸਨ। ਉਹੋ ਹਨ। ਆਹ, ਮਨ ! ਜੇ ਤੂੰ ਮਨ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ ਕਿ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਅਗੰਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ :- ਪਹਿਲਾ ਰੂਪ-ਨਾਨਕ-ਸਦੀਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ ਰੂਪ-ਅੰਗਦ-ਸਦੀਵੇਗਾ। ‘ਨਾਨਕ’ ਤੇ ‘ਅੰਗਦ’ ਸੁਣਕੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵਧੇਰੀ ਠੰਡ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਪੈ ਗਈ। ਨਾਮ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਕੇਡੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ! ਫੇਰ ਕਿੰਨਾ ਕਾਲ ਉਸ ਸੁਹਾਵੇ ਦਿਲ-ਖਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਹਨੇਰੀ, ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ, ਗੜੇ, ਬਰਫ, ਭੁਚਾਲ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ ਮਾਨੋਂ ਸਾਰੇ ਉਪੱਦ੍ਰਵਾਂ ਦੀ ਕਾਂਗ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਆਪ ਜੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲੇ, ਹਿੱਲੇ ਤਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ, ਆਪ ਦੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਅਰ ਇਕ ਵਿਛਾਈ ਆਈ ॥ ਰੇਤੁ ਅੱਕੁ ਆਹਾਰੁ ਕਰਿ, ਰੋੜਾ ਦੀ ਗੁਰ ਕਰੀ {ਵਾਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ, ੧-੨੪} ੨ ਭਾਰੀ ਕਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਵਡੇ ਭਾਗੁ ਹਰਿ ਸਿਉ ਬਣਿ {ਵਾਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ, ੧-੨੪} | - | ਹੋ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸਾਈ ਭਲੀ ਕਾਰ ॥ ਤੂ ਸਦਾ ਸਲਾਮਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਹੁਣ ਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਮਖ਼ਮਲ ਦਾ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਮੂਰਤੀ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ‘ਅੰਗਦ ਜੀ ਕਰਕੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੌੜ ਕੇ ਚਰਨਾਂ ਪੁਰ ਨਮਸਕਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਪੈ ਗਈ ਅਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਕੁਰ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਲ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਜਲ ਜਿਵੇਂ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਚੰਦ ਦੀ ਲੋ। ਹੁਣ ਉਹ ਤਖਤ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਙ ਚਮਕਣ ਲਗ ਗਿਆ, ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਜੁੱਧ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਅਰ ਬਾਹਰਲੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਮਾਨੋਂ ਸੀਤਲ ਪੌਣ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਖਤ ਉਪਰ ਉਪਰ ਉੱਡਦਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਚਰਜ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅਵਾਜੇ ਸੁਣਾਈ/ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਕਠਨ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜੀਭ ਲਗ ਗਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹੈਨ :- ‘ਸਚਖੰਡਿ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ॥ ਉੱਪਰ ਉਡਦਾ ਤਖਤ ਐਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਤੇ ਖੰਡ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਥੋਂ ਦੀ ਗਤੀ ਬੜੀ ਨਿਰਾਲੀ ਸੀ। ਪੌਣ ਨਹੀਂ, ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਮਾਇਕ ਪਦਾਰਥ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਲੋਕ ਨਹੀਂ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਅਨੇਕ | ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗ, ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਭੌਤਕ ਪਦਾਰਥ ਦਿੱਸਦੇ ਤੇ ਭਾਸਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਇਕ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਅਰ ਤਰਲ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜੋ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਫਿਰਦੀ ਅਰ ਆਨੰਦ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਬੜਾ {ਜਪੁਜੀ} ੧ ਤਿਥੈ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡ ॥ -੧੬-<noinclude></noinclude> lthj6l0uk880nau9xvcuhxaflp6v73k 250 74522 236908 2026-09-27T07:36:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਉੱਲੀਆਂ ਤੇ ਨ੍ਯੂਨ ਭਾਂਤ ਦੇ ਪੌਦੇ ਬਣੇ, ਬੂਟੇ, ਪੌਦੇ, ਬ੍ਰਿਛ ਆਦ ਬਣੇ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੀ ਭਾਂਤ ਨਾਲੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲੈਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਹਣਿਆਂ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਹਰ ਬਨਾਸਪਤੀ ਵਿਚ ਖਾਸ | ਗੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਉੱਲੀਆਂ ਤੇ ਨ੍ਯੂਨ ਭਾਂਤ ਦੇ ਪੌਦੇ ਬਣੇ, ਬੂਟੇ, ਪੌਦੇ, ਬ੍ਰਿਛ ਆਦ ਬਣੇ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੀ ਭਾਂਤ ਨਾਲੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲੈਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਹਣਿਆਂ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਹਰ ਬਨਾਸਪਤੀ ਵਿਚ ਖਾਸ | ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ, ਉੱਲੀ ਆਦ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਐਥੋਂ ਤੀਕ ਦੇ ਬੂਟੇ / ਹੋਏ ਕਿ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਮਲੂਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਤਚਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬੀ ਹੋਏ ਅਰ ਕਈ ਕੁਝ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਡੌਲ ਪਰ ਅਰ ਬਨਾਸਪਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਲੇ ਢੰਗ ਪੁਰ ਮਾਨੋਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਗੇ। ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਇਕ ਹੋਰ ਅਚਰਜ ਜੀਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੁਰੀ ਅਰ ਗੰਡੋਏ ਕੀੜੇ ਪਤੰਗੇ ਆਦਿਕ ਬਣੇ ਫੇਰ ਸਰਪ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਦਿ ਬਣ ਗਏ। ਫੇਰ ਮੱਛੀਆਂ, ਫੇਰ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਚੁਪਾਏ ਆਦਿ ਜਨੌਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦਰ ਤੇ ਬਨਮਾਣਸ ਹੋ ਪਏ। ਹੁਣ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕਿਣਕਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਅਰ ਲੱਖਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਫਿਰ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪਰਮ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸਫਰ ਕਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪੁੰਜ ਬਣ ਗਿਆ, ਮਾਨੋਂ ਜੋ ਜੋ ਗੁਣ ਜੀਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ | ਵਿਚ ਹਨ, ਸਾਰੇ मृड ਬਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਅਰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਮਿਲਕੇ ਅਕਲ ਨਾਲ ਗੁਨ੍ਹੀਜ ਕੇ ਮਾਨੁਖ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਸਿਰੇ ਕਈ ਜਨਮ ਸਾਖ ਕਰਿ ਉਪਾਇਆ ॥ {ਗਉ: ਮ: ੫-੭੨} ੨ ਕਈ ਜਨਮ ਹੈਵਰ ਬ੍ਰਿਖ ਜੋਇਓ ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੫-੭੨} ਹੈਵਰ ਜਿੰਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੈਵਰ-ਬ੍ਰਿਖ ਉਹ ਬੂਟੇ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਙ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਜੀਵ ਬੂਟੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਚਟਾਨਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ੩ ਕਈ ਜਨਮ ਭਏ ਕੀਟ ਪਤੰਗਾ ॥ {ਗਉੜੀ, ਮ: ੫} ੪ ਕਈ ਜਨਮ ਪੰਖੀ ਸਰਪ ਹੋਇਓ ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੫-੭੨} ੫ ਕਈ ਜਨਮ ਗਜ ਮੀਨ ਕੁਰੰਗਾ ॥ {ਗਉ:ਮ: ੫} ੬ ਚਿਰੰਕਾਲ ਇਹ ਦੇਹ ਸੰਜਰੀਆ ॥ ਚੜ੍ਹਿਆ । ਜੋ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਅਕਲੀਆ ਤੇ ਚਾਤੁਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਾਨੁਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਫੇਰ ਉਹੋ ਦਸ਼ਾ | ਹੋਈ ਜੋ ਪੁੱਠੇ ਚਕ੍ਰ ਚਲਦੇ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜਿਵੇਂ ਓਨਾਂ ਸਮਾਂ ਫੇਰ ਬਿਤੀਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ, ਜੋ ਪੌਣ ਵਿਚ ਉਡਦੀ ਸੀ, ਸਿਰ ਫੜਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੇਰਿਆ ਅਰ ਚੱਕਰ ਦੇਕੇ ਇਕ ਐਸੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਿੱਟਿਆ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਬੜਾ ਰਮਣੀਕ ਬਨ ਸੀ। ਕਰੜੇ ਰੋੜਾਂਝੇ ਤੇ ਕੰਕਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਥੜਾ ਜਿਹਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਥੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਜੈਸਾ ਸੁਹਣਾ ਅਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ ਨਾ ਕਦੇ ਡਿੱਠਾ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਮਾਧਿ ਲਈ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਖਕੇ ਮਨ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਹੋਇਆ ਅਰ ਨੈਣ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜ ਗਏ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਪਤਲੇਰੇ ਤੇ ਲੰਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਰ ਭੋਲੇਪਨ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਅੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰ ਜਾ ਕੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਆਪ ਬੀ ਟਿਕ ਕਰੂੰਬਲੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਤੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਧਰਕੇ ਗਏ। ਕੁਛ ਕਾਲ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਦੂਸਰੇ ਸਜਣ ਜੀ ਉਠੇ ਤੇ ਇਧਰ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲੇ :- “ਏਹ ਆਪ ਜੀ ਹਨ, ਖੁਦ ਆਪ। ਆਪਾ ਆਪ ਦੇ ਬਖਸ਼ੇ ਹੋਏ ਆਪ। ਆਪੇ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਸਾਜੇ ਹੋਏ ਆਪ ॥ ਆਪੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਘਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਆਪ। ਛੱਤੀ ਜੁਗਾਂ ਤੋਂ ਘਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਆਪ। ਜਫਰ ਜਾਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਪੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਆਪ ਹਨ, ਜੁਗ ਪਲਟੇ ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਇਸੁ ਪਾਨੀ ਤੇ ਜਿਨਿ ਤੂ ਘਰਿਆ ॥ ਮਾਟੀ ਕਾ ਲੈ ਦੇਹੁਰਾ ਕਰਿਆ ॥ ਉਕਤ ਜੋਤਿ ਲੈ ਸੁਰਤਿ ਪਰੀਖਿਆ ॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਮਹਿ ਜਿਨਿ ਤੂ ਰਾਖਿਆ ॥ {ਰਾਮ: ਅਸ਼ਟ: ਮਾ ੫, ੨-੧} ੨ ਇਹ ਪਿਛੇ ਆ ਚੁਕੀ ਹੈ। * ਰੋੜਾਂ ਕੀ ਗੁਰ ਕਰੀ ਵਿਛਾਈ ॥ {ਵਾਰ ਭਾ: ਗੁਰ: ੧-੨੪} ੪ ਹੁਕਮੇ ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਗੁਦਾਰੇ ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੫} -94- {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ: ੧ ੧੬-੧੪}<noinclude></noinclude> laba5xwkrjmoznxp1elmvfb350cfisq 250 74523 236909 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦਾ ਕੀਹ ਹੈ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਏ।” ਇਕ ਦਿਨ ਸੈਲੇ ਕਰਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਬੜ ਕੇ ਪਰਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਡਿੱਠਾ। ਚਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦਾ ਕੀਹ ਹੈ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਏ।” ਇਕ ਦਿਨ ਸੈਲੇ ਕਰਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਬੜ ਕੇ ਪਰਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਡਿੱਠਾ। ਚਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਧਰਤੀ ਤੇ ਚੱਲਕੇ ਮੱਤ ਦੇਈਏ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੀਏ, ਜੀਅਦਾਨ ਲਾਈਏ ਜੋ ਲੋਕੀਂ ਓਥੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ, ਮਾਲ ਧਨ ਇੱਜ਼ਤਾਂ ਦੇ ਬਖੇੜਿਆਂ ਵਿਚ, ਗੁਆ ਕੇ ਦੁਆਲੀਏ ਹੋਕੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਆਕੇ ਦੁਖ ਨਾ ਪਾਉਣ।’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਗਤਾਰ ਜੀ ਕਿਸੇ ਮਿਹਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹਨ। ਆਪ ਨੇ ਬੜੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਜੀ ਪਾਸ ਦਿਲ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਨੰਦ ਹੋਏ। ਆਨੰਦ ਕੀ ਹੋਏ ਆਨੰਦ ਤਾਂ ਹੀ ਸਰੂਪ ਉਸੇ ਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਭਾਵੀ ਭਾਵ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਹੋਏ ਅੰਕਿਤ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਸੋ ਸਾਡੀ ਸਮਝੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਵਿਉਂਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਸਮਝੋ : ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਮਾਨੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ :- ਨਾਨਕ ! ਦੁਨੀਆ ਕੈਸੀ ਹੋਈ ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਾਲਕੁ ਮਿਤੁ ਨ ਰਹਿਓ ਕੋਈ ॥ ਭਾਈ ਬੰਧੀ ਹੇਤੁ ਚੁਕਾਇਆ॥ ਦੁਨੀਆਂ ਕਾਰਣਿ ਦੀਨੁ ਗਵਾਇਆ॥ {ਸਲੋਕ ਮ: ੧ ਵਾਂ: ਤੇ ਵ: ੫} ਕਲਿ ਹੋਈ ਕੁਤੇ ਮੁਹੀ ਖਾਜੁ ਹੋਆ ਮੁਰਦਾਰੁ ॥ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਬੋਲਿ ਭਉਕਣਾ ਚੂਕਾ ਧਰਮੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ {ਸਾਰੰ: ਵਾ:ਮ:੧-੧੪} ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ- ਕਹੁ ਨਾਨਕ ! ਕਿਨਿ ਬਿਧਿ ਗਤਿ ਹੋਈ ? ਕਲਿ ਆਈ ਕੁਤੇ ਮੁਹੀ ਖਾਜੁ ਹੋਆ ਮੁਰਦਾਰ ਗੁਸਾਈ। ਰਾਜੇ ਪਾਪ ਕਮਾਵਦੇ ਉਲਟੀ ਵਾੜ ਖੇਤ ਕਉ ਖਾਈ।ਪਰਜਾ ਅੰਧੀ ਗਿਆਨ ਬਿਨੁ ਕੂੜ ਕੁਸਤਿ ਮੁਖਹੁ ਅਲਾਈ ॥ ਚੇਲੇ ਸਾਜ - -22- ਹੇ ਨਾਨਕ! ਇਸ ਗਤੀ (ਦਸ਼ਾ) ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਹੁ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ- ਕਲਿ ਕਾਤੀ ਰਾਜੇ ਕਾਸਾਈ ਧਰਮੁ ਪੰਖ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ ॥ ਕੂੜੁ ਅਮਾਵਸੀ ਸਚੁ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਸੈ ਨਾਹੀ ਕਹ ਚੜਿਆ ॥ ਹਉ ਭਾਲਿ ਵਿਛੁੰਨੀ ਹੋਈ ॥ ਆਧੇਰੈ ਰਾਹੁ ਨ ਕੋਈ ॥ ਵਿਚਿ ਹਉਮੈ ਕਰਿ ਦੁਖੁ ਰੋਈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਕਿਨਿ ਬਿਧਿ ਗਤਿ ਹੋਈ ॥੧॥ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ- {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧-੧੬} ਇਸ ਪਾਪ ਰੂਪ ਦੈਤ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰੇਗਾ ? ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ- ਹੈ ਹਜੂਰਿ ਹਾਜਰੁ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਸਾਚੁ ਕਰਤੇ ਪ੍ਰਭ ਪਾਸਿ ॥ {ਆਸਾ ਮ:੧-੧੩} ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ- ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਪਾਵਣਾ ॥ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ- ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤੂ ਤਾਰਹਿ ਤਰੀਐ ਸਚੁ ਦੇਵਹੁ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਦਾਸਨਿ ੧ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਥ ਜੀ ! ਸਚੁ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕੂੜ ਅੰਧਾਰਾ॥ ਕੂੜੁ ਅਮਾਵਸ ਵਰਤਿਆ ਹਉਂ ਭਾਲਣ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਪਾਪ ਗਿਰਾਸੀ ਪਿਰਥਮੀ ਧਉਲ ਖੜਾ ਧਰ ਹੇਠ ਪੁਕਾਰਾ॥ ਸਿਧ ਛਿਪ ਬੈਠੇ ਪਰਬਤੀਂ ਕਉਣ ਜਗਤ ਕਉ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰਾ॥ ਜੋਗੀ ਗਿਆਨ ਵਿਹੂਣਿਆ, ਨਿਸਦਿਨ ਅੰਗ ਲਗਾਇਨ ਛਾਰਾ॥ ਬਾਝ ਗੁਰੂ ਡੁੱਬਾ ਜਗ੍ਹਾ ਸਾਰਾ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੧-੨੯} ੨ ਅਰਥਾਤ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਪਾਪ ਕਮਾ ਕਮਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਖਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਚ ਵਜਾਇਦੇ ਨੱਚਣ ਗੁਰੂ ਬਹੁਤ ਬਿਧਿ ਭਾਈ। ਸੇਵਕ ਬੈਠਨਿ ਘਰਾਂ ਵਿਚਿ ਗੁਰ ਉਠਿ ਘਰੀ ਤਿਨਾੜੇ ਜਾਈ। ਕਾਜੀ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ਵਤੀ ਵੱਢੀ ਲੈਕੇ ਹੱਕ ਗਵਾਈ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਖੈ ਦਾਮ ਹਿਤੁ ਭਾਵੇ ਆਇ ਕਿਥਊ ਜਾਈ। ਵਰਤਿਆ ਪਾਪ ਸਭਸੁ ਜਗ ਮਾਹੀਂ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੧-੩੦}<noinclude></noinclude> 3opk967xalj3gc5xovvrprxp8q9yt3f 250 74524 236910 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਕ ਤੇਲ ਪਈ ਬੱਤੀ, ਇਕ ਬੁਝੇ ਪਏ ਦੀਵੇ, ਨਹਿਂ ਰਤੀ ਰਹੀ ਰੌਣਕ, ਦਿਲ-ਝਵੀਂ ਰਹੀ ਛਾਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਞ ਕਿਤੋਂ ਆਏ ਬਲਦੇ ਬਲਦੇ ਸ਼ੁਅਲੇ? ਗਲ ਲੱਗ ਗਏ ਆਕੇ, ਬੁਲ੍ਹ ਚੁੰਮ ਲਏ ਧਾਈ। ਛੁਹ ਕਿੰਞ ਦਈ ਨੂਰੀ ‘ਨਿਘ-ਜਿੰਦ’ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਕ ਤੇਲ ਪਈ ਬੱਤੀ, ਇਕ ਬੁਝੇ ਪਏ ਦੀਵੇ, ਨਹਿਂ ਰਤੀ ਰਹੀ ਰੌਣਕ, ਦਿਲ-ਝਵੀਂ ਰਹੀ ਛਾਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਞ ਕਿਤੋਂ ਆਏ ਬਲਦੇ ਬਲਦੇ ਸ਼ੁਅਲੇ? ਗਲ ਲੱਗ ਗਏ ਆਕੇ, ਬੁਲ੍ਹ ਚੁੰਮ ਲਏ ਧਾਈ। ਛੁਹ ਕਿੰਞ ਦਈ ਨੂਰੀ ‘ਨਿਘ-ਜਿੰਦ’ ਕਿਵੇਂ ਭਰਕੇ? ਹਾਂ, ਚਲੇ ਗਏ ਲਗ ਕੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਰਹੇ ਛਾਈ। ਹਾਂ, ‘ਨੂਰ-ਭਬਾਕਾ’ ਏ, ਵਾਹ ‘ਜੀਵਨ-ਝਾਕਾ’ ਏ, ਵਾਹ ਬੁਝਿਆਂ ਬਾਲ ਗਏ, ਕਈ ਜਿੰਦ ਨਵੀਂ ਪਾਈ। ਕਈ ਢੇਰ ਲਗੇ ਲਕੜੀ, ਨਾ ਤੁੱਲ ਸਕਦੇ ਤਕੜੀ, ਕ੍ਯੋਂ ਸੈਲ ਪਏ ਮੁਰਦੇ, ‘ਜਿੰਦ-ਨਿੱਘ’ ਨਹੀਂ ਰਾਈ। ਆ ਕੜਕ ਪਈ ਬਿਜਲੀ, ਛੁਹ ਲੱਗ ਗਈ ਰੰਗਲੀ, ਭਾ ਚਮਕ ਪਈ ਨੂਰੀ, ਬਲ ਜਿੰਦ ਉਠੀ ਰ੍ਹਾਈ। ਹਾਂ, ਰਾਤ ਅਨ੍ਹੇਰਾਏ ਜਿਨ੍ਹ ਘੇਰ ਲਈ ਧਰਤੀ, | ਪੈ ਰਹੀ ਉਦਾਸੀ ਏ, ਛਾ ਰਹੀ ਇ ਉਦਰਾਈ, ਬਣ ਸੂਰਜ ਆਏ ਹੋ, ‘ਛੁਹ-ਚਾਨਣ’ ਲ੍ਯਾਏ ਹੋ, ਇਕ ‘ਚਾਨਣ ਧੱਕਾ ਹੋ, ਆ ‘ਨੂਰ ਝਮਕ' ਲਾਈ। ਹਾਂ, ਮੌਤ ਮਰਾਈ ਜੇ, ‘ਜਿੰਦ-ਨੂਰ’ ਵਸਾਯਾ ਜੇ, ਇਕਪਲਕ ਨ ਲੱਗੀ ਏ, ਹਾਂ, ਇਹੋ ਬਿਰਦ ਸਾਈਂ! ਫੁੱਲ ਪੱਤ ਝੜੇ ਸਾਰੇ, ਛਾ ਸੁੰਞ ਰਹੀ ਡਾਲੀ ! ਦਿਲਗੀਰ ਬਣੀ ਰੰਗਤ, ਮੂੰਹ ਪਸਰ ਰਹੀ ਝਾਈ। ਹੋ ਬਸੰਤ ਤੁਸੀਂ ਆਏ, ਚੁਪ ਲੰਘ ਗਏ ਅੰਦਰ, ‘ਨਿਘ-ਜਿੰਦ’ ਭਰੀ ਸਾਰੇ ਝਰਨਾਟ ਨਵੀਂ ਪਾਈ। ‘ਖਿੜ-ਚਟਕ’ ਠੁਮੱਕਾ ਦੇ, ਅੱਖ ਖੋਲ੍ਹ ਦਈ ਮੀਟੀ ਭਰਿ ਝੋਲ ਸ਼ਗੂਫੇ ਦੇ ‘ਲੁਟ-ਹਾ ਤੁਸਾਂ ਲਾਈ। ਵਾਹ ਮੁਇਆਂ ਜਿਵਾਂਦੇ ਹੋ, ਵਾਹ ਜਿੰਦੜੀ ਪਾਂਦੇ ਹੋ। ਵਾਹ ਨੂਰ ਵਸਾਂਦੇ ਹੋ, ‘ਛੁਹ-ਜਾਨ’ ਤੁਸਾਂ ਜਾਈਂ ! ੨. ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੇ ਬਾਲ ਚੋਜ। ੧. {ਅਵਤਾਰ} “ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ॥੮॥"{ਬਸੰ: ਸ:੫-੧ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਦਾ ਚੰਦ ਜੋ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਦਿਨ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਦੀਆਂ ਨੁੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰੇਕ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕਮਾਨ ਬਣਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਨਣੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਚਾਂਦਨੀ ਆਪਾਵਾਰਨ ਨੂੰ ਐਉਂ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਅਗਨਿ ਹੋਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਅਰਘੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗੇ ਘਿਉ ਦੀ ਅਹੂਤੀ ਅਗਨੀ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਨੂਰ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਵਸਾਉਂਦੇ ਅਡੋਲ ਚਾਲੇ ਪਏ, ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਦੇ ਨਾਚ ਵਾਂਙੂ, ਪਰ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ‘ਆਪਾ-ਵਾਰ’ ਨਾਚ ਵਿਚ, ਮਲਕੜੇ ਮਲਕੜੇ ਠੁਮਕਦੇ, पु ਦੁਆਲੇ ਗੇੜ ਖਾਂਦੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂਰ ਦੇ ਆਉਣ | ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਆਂ ਲੈ ਲੈ ਹੀ, ਆਪਣਾ ਚਾਨਣਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਗੁੰਮਦੇ ਚਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੀਲਾ, ਨੀਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਧੋਤੀ ਹੁਈ ਨੀਲਮਣੀ ਵਾਂਙੂ ਟਹਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਕਿਸ ਭਗਤੀ ਭਾਵ | | ਂ | ਵਿਚ ਭਰਿਆ, ਸ਼ਾਂਤਿ ਰਸ ਰਸੀਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸਰਬ ਨੂੰ ਮਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਉਡਦੇ ਰਥ ਦਾ ‘ਆਦਰ- ਮੰਡਲ' ਬਣਨ ਲਈ ਚਾਉ ਵਿਚ ਆਇਆ ਆਪਾ ਨਿਹੁੜਾਈ ਰਾਹ ਤਕਦਾ ਖੜਾ ਹੈ। | ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ, ਮੰਦ ਮੰਦ, ਬਹੁਤ ਸੂਖਮ ਤੇ ਮੱਧਮ ਬਨ-ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਪਟ ਭਰੀ ਪਉਣ ਵਗ ਪਈ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਅਰੂਪ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੰਡਲੀ ਕਿਸੇ ਰੱਬੀ ਜੋਤਿ; ਧਰਮ ਸਰੂਪ ਤੇ ਜਗ ਤਾਰਕ ਸੂਰਮੇ ਦੇ ਬਿਜੈਮਾਨ ਆ ਰਹੇ ਸੁਆਗਤ ਦੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਨ ਦੀ, ਬਾਗ਼ ਦੀ, ਚਿਮਨਾ ਦੀ, ਵਾੜੀਆਂ ਦੀ ਬਨਸਪਤੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨੋਂ ਚੰਗੇਰਾਂ ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਈ, ਖਿੜੇ ਮਸਤਕਾਂ ਵਾਂਗ ਖਿੜੀ, ਮੁਸਕ੍ਰਾ ਰਹੀ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਲਾ ਰਹੀ, ਕਿਸੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ, ਖ਼ੂਬਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਲੂਕਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਆਗਮ ਚਾਉ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਫੁਲ ਪੰਖੜੀ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਖੜੀ ਹੈ, ਹਾ, ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੮ ਜਾਨ ਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਛੋਹ ਉਤਪਤ ਹੀ ਤੁਸਾ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। (ਸੰਨ ੧੯੨੬ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਤੇ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। -22-<noinclude></noinclude> 12sqbqvqjob2tuen7ej5l5rtvm8ubq2 250 74525 236911 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਪਣੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲਾਕੇ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ¦ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਫੁੱਲ ਬਰਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲ੍ਹਾਰ ਭਰੇ ਉਭਰਾਉ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ,-ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਪਣੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲਾਕੇ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ¦ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਫੁੱਲ ਬਰਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਲ੍ਹਾਰ ਭਰੇ ਉਭਰਾਉ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ,-ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ‘ਬਨਸਪਤਿ- ਬਨਮਾਲੀ’ ਦੇ ਰਸਤਿਆਂ ਤੇ ਮੰਦ ਮੰਦ ਵੇਗ ਦਾ ਚਵਰ ਝੁਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰਿਆ ਹਰਿਆ ਘਾਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ, ਨਾ ਧੋ, ਸਾਫ ਹੋ, ਤੇਲ ਬਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਤਸਰੀਆਂ ਪਹਿਨ | ਕਿਸੇ ‘ਸਦਾ ਹਰੇ ਭਰੇ’ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ‘ਆਪਾਵਾਰ ਉਮਾਹ’ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਮਖਮਲੀ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਾਂਙੂ ਵਿਛਿਆ ਜਾ ਕੇ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਚਾਨਣ ਰੇਖਾ ਫੁੱਟੀ, ਮਗਰੇ ਹੀ ਮਹੀਨ ਮਹੀਨ, ਸੁਹਲ ਸੁਹਲ, ਅਡੋਲ ਅਡੋਲ | ਆਪੋ ਵਿਚ ਮਿਲੀਆਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਾਹਲੀਆਂ ਕਾਹਲੀਆਂ ਚਾਨਣ-ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਬੇ-ਮਲੂਮੇ ਵੇਗ ਵਿਚ ਦੌੜਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚਿੜੀ ਚੂਹਕ ਪਈ, ਇਕ, ਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਛੀ ਨਿਕਲ ਪਏ, ਸਭ ਦੇ ਰਾਗ- ਅਲਾਪ ਛਿੜ ਪਏ, ਮਾਨੋ ਆਗਮ-ਆਦਰ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ ਪੁਰੇ ਵਲੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਬਾਣ ਗੁਲਿਆਈ ਲੈ ਲੈ ਉੱਠੇ। ਹਾਂ, ਜਲਾਲ ਭਰੀ, ਤੇਜ ਭਰੀ, ਪੰਘੂਰੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਂਙੂ ਲਹਿਰਦੀ ਤੇ ਦਮਕਦੀ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਭਰੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਤੇ ਗੁਲਿਆਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ ਉਭਰਦੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਨਿਕਲ ਪਈ ਹੈ; ਨੈਣ ਲਾਓ, ਤੱਕੋ, ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ ਸਾਫ ਤੇ ਨੈਣ ਘਾਬਰਦੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਟਿਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਸ ‘ਪਿਆਰ-ਆਭਾ' ਨਾਲ ਇਹ ਨੂਰ ਆਕੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਭਰਦਾ, ਅੰਦਰੇ ਸੰਜਰਦਾ ਤੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਰੂਰ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਨੂਰ ਦੀ ਪਿਆਸ ਵਾਲੇ, ਨੂਰ ਪਿਆਂ ਫੜਕ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ, ਨੂਰ ਦੇ ਕਦਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੂਰ ਲਈ ਰਚੇ ਗਏ, ਨੂਰ ਨੂੰ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾਨੋਂ ਨੂਰ ਦੀ ‘ਪ੍ਰੇਮ-ਤਾਂਘ’ ਵਿਚ ਨੂਰ ਤੋਂ ਹੀ ਘੜੇ ਗਏ ਨੈਣ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੂਰ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ ਝਮੱਕਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨੂਰ ਦਾ ਥਾਲ ਉਚੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਨੈਣ ਨੂਰ ਦੇ ਬੁੱਕੇ ਤੋਂ ਵੱਸ ! | | | | | | | ਰਹੇ, ‘ਨੂਰ ਨੀਰ’ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਖੜੇ ਨੂਰ-ਤੇਜ ਵਿਚ ਹਾਂ ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਇੰਞ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨੇ ਨਾ ਨਿਰਾ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਫੁੱਲ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। -੨੮- ਨੂਰ ਦਾ ਤਬਕ ਉੱਚਾ ਹੋ ਆਇਆ, ਹੁਣ, ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ, ਪਰ ‘ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਆਛਾਦਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ' ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਗਨ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਨੂਰ ਭਰ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲਗ ਗਈ, ਮਾਨੋਂ ਅੰਧਕਾਰ ਕਦੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਬੀ ਏਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲੰਮੇ ਪੈ ਗਏ। ਹਨੇਰਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਾਂ ਨੱਸ ਟੁਰਿਆ ਸੀ, ਮਨ ਮੰਡਲਾਂ ਤੋਂ ਤਮੋਂ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਹੁਰੀਂ ਬੀ ਉੱਠ ਨਸੇ। ਭਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਨੀਂਦਰ, ਐਨੀ ਤਿੱਖੀ ਕਿ ਦੌੜੀ ਜਾਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਨੂਰ ਹੁਰੀਂ ‘ਜਾਗ’ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਸਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ‘ਅਵੇਸਲੇਪਨ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੁੱਤੇ ਲੋਕੀ ਤੜੱਕ ਤੜੱਕ ਉਠਦੇ; ਉੱਦਮ ਦੇ ਪੈਰ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡ ਪਏ ਹਨ। ਸਮਾਧੀਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਙੂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂਰ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਬਾਹਰਲੇ ਖਿੰਡਾਉ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਜਲਵਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰਸ ਪੀਣ-ਹਾਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੰਮੀ ਲੰਮੀ, ਗ੍ਰੀਕ ਬ੍ਰੇਕ ਇਕ ‘ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਸੂਰੀ’ ਧੁਨਿ ਆ ਰਹੀ ਹੈ :- ਤੂੰ ਤੂੰ ਤੂੰ ਤੂੰ”। ਕੋਣ ਹੈ ? ਕੋਈ ਬੰਦਾ ? ਨਹੀਂ, ਇਕ ਵਗਦਾ ਖੂਹ, ਸਾਨੂੰ ਅਚੇਤਨ ਦਿੱਸਦਾ ਖੂਹ, ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਧੁਨਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ‘ਘੂੰ ਘੂੰ ਹੈ ਘੁੰ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਸੱਦ ਵਿਚੋਂ ‘ਤੂੰ ਤੂੰ’ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅਰਸ਼ੀ ਕੰਨ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਨਾਦ ‘ਤੂੰ ਤੂੰ’ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਖੇਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ‘ਪੂੰ ਘੂੰ' ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਂ ਅਰਸ਼ੋਂ ਆਏ ਅਰਸ਼ੀ ਮਨ, ਕਵਿ ਮਨ, ਫਕੀਰ ਮਨ ਅਵਤਾਰ ਮਨ ਅਤੇ ਕਾਦਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੁਰ ਹੋਏ, ਮਨ ਜੀ ਇਸ ਤੋਂ ਗੁੰਜਾਰ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ-‘ਤੂੰ ਤੂੰ ਤੂੰ”।<noinclude></noinclude> 6o9nj7o7wb8d0fv1pni0rm2ylz0ed49 250 74526 236912 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟਿੰਡਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਭਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉੱਪਰ ਨੂੰ; ਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਚਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਲਟ ਕੇ ਖਾਲੀ ਹੋਕੇ ਟੁਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ। ਂ ਹਨ। ਆ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੇਵ-ਧਰਤੀ ਪਾਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟਿੰਡਾਂ ਦਾ ਗੇੜ ਭਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਉੱਪਰ ਨੂੰ; ਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬਚਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਲਟ ਕੇ ਖਾਲੀ ਹੋਕੇ ਟੁਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ। ਂ ਹਨ। ਆ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੇਵ-ਧਰਤੀ ਪਾਪ ਗ੍ਰਸਤਿ ਪਾੜਛਾ ਪਾਣੀ ਲੈਕੇ ਨਿਸਾਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਸਾਰ ਂ ਤੇ ਮਲੇਛ ਹੋ ਚੱਲੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅੱਗੇ ਟੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚੁੱਬਚਾ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਾ ਭਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਦੂਜੇ | ਪਾਸੇ ਆਡ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਡ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰਦੀ ਵਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ; ਨਕਾਨਕ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਗੇ ਜਾਕੇ ਸਾਰਾ ਆਪਾ ਖੇਤ ਦੇ ਅਰਪਨ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਖੇਤ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਆਪੇ ਵਿਚ ਸਮਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਬੈਠੇ ਜੀਉਂਦੇ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਜਾਗ ਉਠਦੇ ਹਨ; ਹਰੇ ਭਰੇ ਹੋ ਸਿਰੀਆਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰਦੇ ਝੂੰਮਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਪਾਣੀ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਂਦਾ, ਫੇਰ ਖੇਤ ਵਿਚੋਂ ਹੇਠ ਉਤਰਦਾ; ਵਿਚੋਂ ਵਿਚ ਸਿੰਜਰਦਾ ਖੂਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੈਹਾਂ ਵਲ ਰੁਖ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਫੇਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਉੱਪਰ ਨੂੰ, ਹਰਟ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ। ਹਾਂ, ਖੂਹ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ‘ਤੂੰ ਤੂੰ’ ਦਾ ਨਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖੂਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਵਿਚਲੀ ਉਮਰਾ ਦੇ ਸੱਜਣ ਪੁਰਖ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਸਾਫਾ ਧੁੱਪੇ ਪਾਕੇ ਇਕ ਕੱਚੇ, ਪਰ ਸੁਥਰੇ ਥੜੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਖੂਹ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, “ਤੂੰ ਤੂੰ” ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਇਸ ‘ਘੂੰ ਘੂੰ ਵਿਚ ਤੂੰ ਤੂੰ' ਪਰਖਣ ਦੀ। ਓਹ ਆਪ ਕੋਈ ਜਪ ਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਰਹੇ ਜਾਪ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਆਪ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਨਾਮ ਹਰਦ੍ਯਾਲ ਹੈ, ਕਿਰਤ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਿਰਤ ਹੈ; ਦਾਨ ਤਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸੁਭਾਉ ਦਾ ਰੁਖ ਕੁਛ ਪਾਠ ਪੂਜਾ ਤੇ ਵਾਲਾ ਬੀ ਹੈ; ਉਂਞ ਬੀ ਭਲੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਰਾਜ-ਕਸ਼ਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਦੁਖਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਲ ਨਹੀਂ, ਸਾਹਸ ਨਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੀ ਏਕਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਝਾ ਕੌਮੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਕੁਰਬਾਨੀ । ਨਹੀਂ, ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਨੇ ਦਿਲ ਤਾਂ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਬਿਨਯ ਕਰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਜਦੋਂ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਗਿਲਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਅੱਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਆ, ਆਤੇ ਰੱਖ! ਭਗਵਾਨ! ਦੇਵਤੇ ਜਦ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਥੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਆਉਂਦਾ | | | / । | | ਆਉਂਦੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੂਰੋਂ ਬਨ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਧੁਨਿ ਹੈ। ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!!? ਤਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੋਹਿਤ, ਅਹੋ! ਆ ਗਏ ਹੋ? ਕੰਠ ਹੋਕੇ) ਧੰਨ ਮੇਰੇ ਨੈਣ! ਸੁਭਾਗ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਜਾਪਦੇ ਤਾਂ ਹੋ, ਅਨੁਮਾਨ ਠੀਕ ਹਨ, ਤਾਂ (ਗਦ ਗਦ ਭਗਵਾਨ !! ਹੇ ਤ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ! ਨਮੋ ਨਮ:।” ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਇਸ ‘ਮਨੋਂ ਜੁਹਾਰ’ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟੇਰੀ ਉਮਰਾ ਦੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆ ਗਏ, ਉਹ ਬੀ ਥੜੇ ਤੇ ਬਹਿ ਗਏ। ਇਹ ਬੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਇਹ ਸਨ ਪਾਂਧੇ। ਇਹ ਲੰਡੇ, ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੇ ਅੱਖਰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਚਾਟੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੇ, ਦਰਾਂ, ਵਿਆਜ, ਕੋਠੇ, ਵਹੀ ਖਾਤਾ, ਚਿੱਠਾ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ-ਅੱਖਰ ਲਿਖਣੇ, ਚਿੱਠੀ ਵਾਚਣੀ, ਬਨਾਉਣਾ, ਨਫਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੱਢਣਾ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਹੱਟੀ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਕਾਰ ਜੋਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਨਾਉਂ ਸੀ -੨੯- ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ‘ਗੋਪਾਲ’। ਆਪ ਥੋੜੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਸਹੰਸਰ ਨਾਮਾ ਕੰਠ ਸਾਨੇ, ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਪੰਡਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਥੜੇ ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਆਪ ਕੁਛ ਗਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਹਰਦਿਆਲ ਨਾਲ, ਪਰ ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ, ਜਿਧਰੋਂ ਕਿਤੋਂ ਦੂਰੋਂ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਅੰਜੁਲੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੋ ਪਾਂਧਾ ਜੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਆਏ ਨ੍ਹਾ ਧੋਕੇ ਵਗਦੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ ਜੀ। ਇਹ ਨਾਂ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਸੇ, ਨਾ ਪਾਂਧੇ, ਪਰ ਤਕੜੇ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਵੇਤਾ ਸਨ। ਉਪਜੀਵਕਾ ਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਾ ਤੇ ਕੁਛ ਭੋਂ ਤੋਂ ਦਾਣੇ ਪੱਠੇ ਦੀ ਆਉਂਦਣ। ਕੰਮ ਸੀ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਵਿਦ੍ਯਾਰਥੀਆਂ ਤੇ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ। ਚਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਪੀੜਤ<noinclude></noinclude> 3rn4zrd3x7ymh0hgoryypdeov7k0ziy 250 74527 236913 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸ਼ੋਭ ਗਿਆ ਅਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਇਸ ਭਾਵ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਗਾਂਵਿਆ : ਨੇ ਨਉਤਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਦਾ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਸੁਹਾਵੀ ॥ ਮੁਕਤਿ ਭਏ ਗੁਰ ਦਰਸੁ ਦਿਖਾਇਆ ਜੁਗਿ ਸੁਭਾਵੀ॥੨॥ ਜੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚਕੇ ਸ਼ੋਭ ਗਿਆ ਅਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਇਸ ਭਾਵ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਗਾਂਵਿਆ : ਨੇ ਨਉਤਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਦਾ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਸੁਹਾਵੀ ॥ ਮੁਕਤਿ ਭਏ ਗੁਰ ਦਰਸੁ ਦਿਖਾਇਆ ਜੁਗਿ ਸੁਭਾਵੀ॥੨॥ ਜੁਗਿ ਭਗਤਿ {ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧-੪} ਹੁਣ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਗੁਰੂ ਜਸ ਗਾਇਨ ਕੀਤਾ ਅਰ ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਰਾਗ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੌਣ ਉਪਮਾਂ ਕਹੇ। ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਕੁਛ ਗਾਂਵਿਆਂ, ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਭਾਵ ਕੁਛ ਕੁਛ ਇਸ ਕਬਿਤ ਵਿਚ ਲੱਝਦਾ ਹੈ :- ਸੁਪਨ ਚਰਿੱਤ੍ਰ ਚਿੱਤ੍ਰ ਬਾਨਕ ਬਨੇ ਬਚਿਤੁ ਪਾਵਨ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਮਿੱਤ੍ਰ ਆਜ ਮੋਰੇ ਆਏ ਹੈਂ ॥ ਪਰਮ ਦਿਆਲ ਲਾਲ ਲੋਚਨ ਬਿਸਾਲ ਮੁਖ ਬਚਨ ਰਸਾਲੁ ਮਧੁ ਮਧੁਰ ਪੀਆਏ ਹੈਂ ॥ ਸੋਭਤ ਸਿਹਜਾਸਨ ਬਿਲਾਸਨ ਦੇ ਅੰਕ ਮਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ, ਬਿਸਮ ਹੁਇ ਸਹਿਜ ਸਮਾਏ ਹੈਂ॥.. ॥੨੦੫॥ {ਭਾ.ਗੁ:} ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਤ ਮੰਡਲੀ ਨੂੰ ਕੁਛ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਦਿੱਤਾ- ਤਿਸੈ ਸਰੇਵਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀਹੋ ਜਿਸ ਦੈ ਨਾਉ ਪਲੈ ॥ ਐਥੈ ਰਹਹੁ ਸੁਹੇਲਿਆ ਅਗੈ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ॥ ਘਰੁ ਬੰਧਹੁ ਸਚ ਧਰਮ ਕਾ ਗਡਿ ਥੰਮੁ ਅਹਲੈ॥ ਓਟ ਲੈਹੁ ਨਾਰਾਇਣੈ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆ ਝਲੈ ॥ ਨਾਨਕ ਪਕੜੇ ਚਰਣ ਹਰਿ ਤਿਸੁ ਦਰਗਹ ਮਲੈ ॥ {ਵਾਰ ਗਉੜੀ ਮ: ੫-੮} ਹਉ ਢਾਢੀ ਵੇਕਾਰੁ ਕਾਰੈ ਲਾਇਆ ॥ ਰਾਤਿ ਦਿਹੈ ਕੈ ਵਾਰ ਧੁਰਹੁ ਫੁਰਮਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਸਚੈ ਮਹਲਿ ਖਸਮਿ ਬੁਲਾਇਆ ॥ ਸਚੀ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹਿ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ ॥ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਭੋਜਨੁ ਆਇਆ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਖਾਧਾ ਰਜਿ ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਕਰੇ ਪਸਾਉ ਸਬਦੁ ਵਜਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ॥ ੨੭ ॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧} ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚ ਖੰਡ ਯਾਨੇ ਤੇ ਵਰੋਸਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਆਪ ਸਾਖ' ਇਸ ਪਉੜੀ ਵਿਚ-ਭਰੀ ਹੈ। -24- ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਕੁਛ ਹੋਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚੋਂ ਪਰਤੀਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ :- ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਸੂਰਦਾਸ ਗੁਰੂ ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗ ਬਸੇ ਹਰਿ ਲੋਕ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਅਰਪਿ ਸਰਬਸੁ ਸਭੁ ਅਰਪਿਓ ਅਨਦ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਝੋਕ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਰਸਨੁ ਪੇਖਿ ਭਏ ਨਿਰਬਿਖਈ ਪਾਏ ਹੈ ਸਗਲੇ ਥੋਕ ॥ ਆਨ ਬਸਤੁ ਸਿਉ ਕਾਜੁ ਨ ਕਛੂਐ ਸੁੰਦਰ ਬਦਨ ਅਲੋਕ ॥ ੧ ॥ ਸਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਤਜਿ ਆਨ ਜੁ ਚਾਹਤ ਜਿਉ ਕੁਸਟੀ ਤਨਿ ਜੋਕ ॥ ਸੂਰਦਾਸ ਮਨੁ ਪ੍ਰਭਿ ਹਥਿ ਲੀਨੋ ਦੀਨੋ ਇਹੁ ਪਰਲੋਕ ॥੨॥॥੧॥੮॥ ਜੀ ਨੇ ਕੁਛ ਐਸਾ ਭਾਵ ਕਥਨ ਕੀਤਾ :- ਕੀਰਤਿ ਸੂਰਤਿ ਮੁਕਤਿ ਇਕ ਨਾਈ ॥ ਤੁਹੀ ਨਿਰੰਜਨੁ ਰਹਿਆ ਸਮਾਈ ॥ ਨਿਜ ਘਰਿ ਬਿਆਪਿ ਰਹਿਆ ਨਿਜ ਠਾਈ ॥੭॥ ਉਸਤਤਿ ਕਰਹਿ ਕੇਤੇ ਮੁਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿ॥ ਤਨਿ ਮਨਿ ਸੂਚੈ ਸਾਚੁ ਸੁ ਚੀਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਨੀਤਾ ਨੀਤਿ ॥੮॥ {ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ਅਸ: :-2} ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਕੋਈ ਵਾਕ ਕਹੇ:- ਧਰਣਿ ਸੁਵੰਨੀ ਖੜ ਰਤਨ ਜੜਾਵੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰੇਮ ਪੁਰਖੁ ਮਨਿ ਵੁਠਾ ॥ ਸਭੇ ਕਾਜ ਸੁਹੇਲੜੇ ਥੀਏ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਤੁਠਾ ॥ ੧ ॥ {ਵਾਰ ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫-੧੭} ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ :- ਨਾਨਕੁ ਆਖੈ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਸਿਫਤੀ ਗੰਢੁ ਪਵੈ ਦਰਬਾਰਿ ॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੧-੧੨} ਕੈਸੀ ਅਸਚਰਜ ਲੀਲਾ ਹੈ। ਸੰਤ ਜਨ ਤਾਂ ਆਪ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ ੧ ਜਿਸੁ ਸਰਬ ਸੁਖਾ ਫਲ ਲੋੜੀਅਹਿ ਸੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵਉ॥ ਨੇੜੈ ਦੇਖਉ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਇਕੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਉ ॥ ਹੋਇ ਸਗਲ ਕੀ ਰੇਣੁਕਾ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਸਮਾਵਉ ॥ ਦੂਖੁ ਨ ਦੇਈ ਕਿਸੈ ਜੀਅ ਪਤਿ ਸਿਉ ਘਰਿ ਜਾਵਉ ॥ ਪਤਿਤ ਪੁਨੀਤ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਾਨਕ ਸੁਣਾਵਉ ॥ {ਵਾਰ ਗਊ: ਮ: ੫-੧੭}<noinclude></noinclude> 24ht98xlulorogvigfo8ctcbhxkno7t 250 74528 236914 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨ ਤੁਰੇ। ਜਦ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਸਰੂਪ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਦ ਕੋਹਾਂ ਕ੍ਰੋੜ ਯੋਤੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬਿਹਬਲ ਹੋਏ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨ ਤੁਰੇ। ਜਦ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਸਰੂਪ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਦ ਕੋਹਾਂ ਕ੍ਰੋੜ ਯੋਤੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬਿਹਬਲ ਹੋਏ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜਲ ਪੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਅਪਣੇ ਵਿਛੋੜੇ ਪੁਰ ਸ਼ੋਕ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਪੁਰ ਅਨੰਦ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਏ ਸਦਕੇ ਹੋ ਹੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਾਰ ਰਹੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਏ। ਗਲ ਕੀ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਟੁਰੀ | ਗਿਆ, ਹੇਠਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਈ ਗਿਆ, ਸੂਖਮ ਮੰਡਲ ਪਿਛੇ ਰਹਿਂਦੇ ਗਏ, ਸਥੂਲਤਾ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਟੁਰੀ ਗਿਆ। ਸੰਗੀਤ, ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਤੇ ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਨ। ਹਰ ਲੋਕ, ਹਰ ਖੰਡ, ਹਰ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਖਰ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਨੋਂ ਹਨੇਰੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਚਾਹੇ ਏਥੇ ਚਾਨਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਓਸ ਚਾਨਣੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਥੋਂ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਪਰਛਾਵੇਂ ਜੇਹਾ । ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਸਾ ਫੁਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਿੱਕੂਰ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨਗੇ। ਭਲਾ ਬਰਫ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਅੱਗ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਇਸ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਦੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣੇ ਪੁਰ ਆਪ ਹੱਸੇ ਅਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਖਸ਼ੰਦ ਬੋਲੀ ਬੋਲੇ ਤਦ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜੇ ਸੁਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਪੀ ਤੋਂ ਘ੍ਰਿਣਾ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ੩੦ ਕੋਹ ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਨਾਮੇਂ ਇਕ ਨਗਰ ਵਲ ਮੁੜਿਆ। ਇਥੇ ਇਕ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ 'ਨਾਮੇ ਬੇਦੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਰੱਜੇ ਘਰ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਟਵਾਰੀ ਤੇ ਹਾਕਮ ਦਾ ਮੂੰਹ ਓਥੈ ਦਿਹੁ ਐਥੈ ਸਭ ਰਾਤਿ ॥ {ਮਲਾ: ਮਃ ੧-੮} | | ਚਿਤ ਲਗਦਾ ਕਾਰਦਾਰ ਤੇ ਮੁਸਾਹਿਬ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਦਾਲਾਨ ਅਰਥਾਤ ਦੀਵਾਨਖਾਨੇ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਜੀ ਤੇ ਨਾਲ ਦੋ ਇਕ ਸੇਵਕਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਮਾਦਾਨ ਲਟ ਲਟ ਬਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਆਪ ਤੋਂ ਆਪ ਭਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜਗ ਰਹੇ ਦੀਪਕ ਦਾ ਮੱਧਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹਿਸ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਉਸ ਦੀਵਾਨਖਾਨੇ ਵਿਚ ਡਾਢੇ ਮਿੱਠੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੰਨੀ ਪੈਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੂਰਤਾਂ ਦੇ ਝਾਂਵਲੇ ਪਏ। ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਸੱਭੇ ਬੀਬੀਆਂ ਸਹਿਮ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਚਿਤੋਂ ਸੁਖੀ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋਈਆਂ। ਅਚਰਜਤਾ ਜਿਹੀ ਛਾ ਗਈ ਅਰ ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਅਚਰਜ ਗਤੀ ਦੇ ਸਮਝਣੇ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਫੇਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿ ਗੁਪਤ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸੀ ਲੋਕ ਜੋ ਲੁਕੇ ਛਿਪੇ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਪਣੇ ਸੂਖਮ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਆ ਜੁੜੇ। ਬੂਹੇ ਵਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਏਹ ਕਿਥੋਂ ਲੰਘੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਜਦ ਬੈਠ ਗਏ ਤਦ ਸਭ ਨੇ ਇਕ ਭਜਨ ਗਾਂਵਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਾਤਪਰਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਵਿਚ ਹੈ :- ਆਉ ਸਾਜਨ ਸੰਤ ਮੀਤ ਪਿਆਰੇ ॥ ਮਿਲਿ ਗਾਵਹ ਗੁਣ ਅਗਮ ਅਪਾਰੇ ॥ ਗਾਵਤ ਸੁਣਤ ਸਭੇ ਹੀ ਮੁਕਤੇ ਸੋ ਧਿਆਈਐ ਜਿਨਿ ਹਮ ਕੀਏ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਜਾਵਹਿ ॥ ਮਨਿ ਚਿੰਦੇ ਸੇਈ ਫਲ ਪਾਵਹਿ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਾਹਿਬੁ ਸੋ ਸਚੁ ਸੁਆਮੀ ਰਿਜਕੁ ਸਭਸੁ ਕਉ ਦੀਏ ਜੀਉ ॥ ੨ ॥ {ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫-੩੫} ਜਦ ਇਸ ਭਾਵ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹੋ ਚੁਕਾ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਕੋਲੋਂ ਵਧੀਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਹੁੜਾਕੇ ‘ਜੀ ਆਇਆਂ’ ਦੇ ਸ਼ੁਕਰ ਭਰੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਖੜੋਤੇ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਉਸ ਸੰਤ ਦਰਬਾਰ ਜਿਥੈ ਜਾਏ ਭਗਤੁ ਸੁ ਥਾਨੁ ਸੁਹਾਵਣਾ ॥ ਸਗਲੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਣਾ ॥ {ਫੁਨਹੇ ਮਹਲਾ ੫-੧੮} -28-<noinclude></noinclude> px78e6bcepyb60szc17aaay2vwxr2wy 250 74529 236915 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾਸਾ ਤੂ ਸਰਬ ਜੀਆ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥ ੧ ॥ {ਭੂਖ: ਮ: ੧ ਛੰਤ-ਪ} ਤੁਝ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਕਿਛੂ ਨ ਹੋਇ ॥ ਤੂ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖਹਿ ਜਾਣਹਿ ਸੋਇ ॥ ੧ ॥ ਕਿਆ ਕਹੀਐ ਕਿਛੁ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਅਹੈ ਸਭ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾਸਾ ਤੂ ਸਰਬ ਜੀਆ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ॥ ੧ ॥ {ਭੂਖ: ਮ: ੧ ਛੰਤ-ਪ} ਤੁਝ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਕਿਛੂ ਨ ਹੋਇ ॥ ਤੂ ਕਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖਹਿ ਜਾਣਹਿ ਸੋਇ ॥ ੧ ॥ ਕਿਆ ਕਹੀਐ ਕਿਛੁ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਅਹੈ ਸਭ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰਣਾ ਸੁ ਤੇਰੈ ਪਾਸਿ ॥ ਕਿਸੁ ਆਗੈ ਕੀਚੈ ਅਰਦਾਸਿ ॥੨॥ {ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੧-੨} ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਜਗੁ ਕਰੜਾ ਮਨਮੁਖੁ ਗਾਵਾਰੁ ॥ {ਸਿ: ਗੋ:-੪੬} ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੁਣਕੇ ਐਸੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ / ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਤਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹੀ ਸਨ ਪਰ ਚੌਥੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨੇ ਲਈ ਐਉਂ ਦਸਿਆ ਹੈ :- ਹਉ ਕਾਟਉ ਕਾਟਿ ਬਾਢਿ ਸਿਰੁ ਰਾਖਉ ਜਿਤੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤੁ ਚੜਿ ਆਵੈ ॥ {ਰਾ: ਮ: ੪-੩} ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ- ਅੰਤਰਿ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਹਿਤ ਕੌ ਦੁਰੈ ਨ ਲਾਲ ਪਿਆਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲਕੁ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਅੰਤਰਿ ਧਾਰੀ ॥੪॥ {ਸਾਰੰ: ਮ: ੧-੩} ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਹੇ ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਹੈ ੧ ਭਾਵ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਟੁੱਕ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਅਰ ਪਰਮਾਰਥ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲ ਬਣ ਜਾਵੇ ਅਰ ਸੰਤ ਉਸ ਪਰ ਚੜ੍ਹਕੇ ਤੇਰੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਪੈਣ। ਕੱਟ ਵੱਢ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵਿਚ ਪੰਜਵੇਂ, ਨਾਵੇਂ ਤੇ ਦਸਮੇ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ਾਹਿਬਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ੨ ਭਾਵ ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਤਨ ਪਦਾਰਥ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਕਿ ਮੇਰਾ (ਲਾਲ ਪਿਆਰੀ) ਪਿਆਰਾ ਭਗਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲਗਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਅਮੋਲਕ ਲਕਬ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਨਾਮ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਅਤੁਟ ਖਜ਼ਾਨਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਕਿ (ਜੁਗ ਜੁਗਾਂਤਰ) ਸਦਾ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਹੈਂ। -੨੩- ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰ । ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ- ਭੂਤ ਭਵਿਖ ਨਾਹੀ ਤੁਮ ਜੈਸੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰਾ ॥ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਰਤੀ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥੪॥੧॥ {ਸਾਰੰ. ਮ. ੧-੧} ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਭਾਵ ਦੇ ਵਾਕ ਕਹੇ:- ਸਰਬ ਸੀਲ ਮ ਸੀਲੰ ਸਰਬ ਪਾਵਨ ਮਮ ਪਾਵਨਹ ॥ ਸਰਬ ਕਰਤਬ ਮਮੰ ਕਰਤਾ ਨਾਨਕ ਲੇਪ ਛੇਪ ਨ ਲਿਪਤੇ ॥ {ਸੰਸ ਮ.੫-੩੮} ਹੁਣ ਇਕ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਜਿਸਨੂੰ ‘ਪਰਉਪਕਾਰ' ਕਰਕੇ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਰਹਾ ਕਰਕੇ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਗੋਦੀ ਥੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਵਿਚ ਬੈਠਾਇਆ। ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਹੋਰ ਆਏ, ਚੌਹਾਂ ਨੇ ਰਲਕੇ ਬਿਬਾਨ ਨੂੰ ਚੁਕਿਆ। ਜਿਕਰ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟਾਹਣੀ ਫੁੱਟ ਕੇ ਹਵਾ ਮੀਂਹ ਗੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀ, ਪਰ ਬ੍ਰਿਛ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਨਿਕਲ ਤੁਰਦੀ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇਵੇ ਤੇ ਫਲ ਖੁਆਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸਦੀਵ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨੇ ਹਿਤ ਉਸਤੋਂ ਟਾਹਣੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਂਙ ਅਵਿਛੜ-ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਵਿਛੁੜਦੇ ਸੰਸਾਰ ਪਛਾਤਾ ॥ ੧ ਸਗਲ ਸਮੂਹ ਲੈ ਉਧਰੇ ਨਾਨਕ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ {ਦੇਵ: ਮ: ੫-੨੧} ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਨ ਕਉ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ਜੋ ਸਭਨਾ ਕਰੇ {ਦੇਵ: ਮ: ੫-੨੩} ਉਧਾਰੁ ॥੨॥ ੨ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਧਰਮ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਹੋਣਗੇ। ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲੋਪ ਛੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਥਾਣੀ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਹੋਵਾਂਗਾ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲੇਪ ਛੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਹਰ ਜਾਮੇ ਵਟਾਉਣ ਵੇਲੇ ਇਸ ਵਰ ਨਾਲ ਵਡਿਆਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ੩ ਤੂੰ ਪੇਡੁ ਸਾਖ ਤੇਰੀ ਫੂਲੀ ॥ {ਮਾਝ ਮ: ੫-੨੮}<noinclude></noinclude> 4x06qwisez5yma8yfd6b9f38800loer 250 74530 236916 2026-09-27T07:37:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਆਪ ਐਡੇ ਵਡੇ ਹੋਕੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਭਾਵ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੜ ਫੜਨੇ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਬੀ ਗੁਪਤ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਜਾਣੂ ਸਨ ਝੱਟ ਕੁਛ ਐਸੇ ਭਾਵ ਦੇ ਵਾਕ ਬੋਲੇ :- ਆਪੇ ਪਟੀ ਕਲਮ ਆਪਿ ਉਪਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਆਪ ਐਡੇ ਵਡੇ ਹੋਕੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਭਾਵ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੜ ਫੜਨੇ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਬੀ ਗੁਪਤ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਜਾਣੂ ਸਨ ਝੱਟ ਕੁਛ ਐਸੇ ਭਾਵ ਦੇ ਵਾਕ ਬੋਲੇ :- ਆਪੇ ਪਟੀ ਕਲਮ ਆਪਿ ਉਪਰਿ ਲੇਖੁ ਭਿ ਤੂੰ॥ ਏਕੋ ਕਹੀਐ ਨਾਨਕਾ ਦੂਜਾ ਕਾਹੇ || {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮ: ੧-੨੮} ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਨਤਿ ਨਾਨਕੁ ਸਭਨਾ ਕਾ ਪਿਰੁ ਏਕੋ ਸੋਇ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸਾ ਸੋਹਾਗਣਿ ਹੋਇ॥ ੪ ॥ {ਆਸਾ ਮ: ੧-੧੦} ਤਪੱਸੀਆਂ ਨੇ ਫੇਰ ਐਸੇ ਕੋਈ ਵਾਕ ਕਹੇ :- ਜਿਤੁ ਤੂ ਲਾਇਹਿ ਸਚਿਆ ਤਿਤੁ ਕੋ ਲਗੈ ਨਾਨਕ ਗੁਣ ਗਾਈ ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮ:੧-੨੮} ਗੁਰੂ ਜੀ-ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਮਾਰੀ ॥ {ਰਾਮ: ਮ: ੧ ਅ: ੯} ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਗੀਤ ਗਾਂਵਿਆਂ, ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹੈ:- ਕੋਟਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕੋ ਠਾਕੁਰੁ ਸੁਆਮੀ ਸਰਬ ਜੀਆ ਕਾ ਦਾਤਾ ਰੇ ॥ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੈ ਨਿਤ ਸਾਰਿ ਸਮਾਲੈ ਇਕੁ ਗੁਨੁ ਨਹੀ ਮੂਰਖਿ ਜਾਤਾ ਰੇ ॥ ੧ ॥ ਹਰਿ ਆਰਾਧਿ ਨ ਜਾਨਾ ਰੇ ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਕਰਤਾ ਰੇ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਨਾਮੁ ਪਰਿਓ ਰਾਮਦਾਸੁ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸਰਬ ਘਟਾ ਭਰਪੂਰੀ ਰੇ ॥ ਪੇਖਤ ਸੁਨਤ ਸਦਾ ਹੈ ਸੰਗੇ ਮੈ ਮੂਰਖ ਜਾਨਿਆ ਦੂਰੀ ਰੇ ॥੨॥ ਹਰਿ | ਬਿਅੰਤੁ ਹਉ ਮਿਤਿ ਕਰਿ ਵਰਨਉ ਕਿਆ ਜਾਨਾ ਹੋਇ ਕੈਸੋ ਰੇ ॥ਕਰਉ ਬੇਨਤੀ ਸਤਿਗੁਰ ਅਪੁਨੇ ਮੈ ਮੂਰਖ ਦੇਹੁ ਉਪਦੇਸੋ ਰੇ ॥ ੩ ॥ ਮੈ ਮੂਰਖ ਕੀ ਕੇਤਕ ਬਾਤ ਹੈ ਕੋਟਿ ਪਰਾਧੀ ਤਰਿਆ ਰੇ ॥ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਜਿਨ ਸੁਣਿਆ ਪੇਖਿਆ ਸੇ ਫਿਰਿ ਗਰਭਾਸਿ ਨ ਪਰਿਆ ਰੇ ॥੪॥੨ ॥ ੧੩ ॥ {ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੫} ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਕਰਦੇ ਸੰਤ ਜਨ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈਕੇ ਵਿਦਾ ਹੋਏ, ਉਧਰ ਪੁਸ਼ਪ ਬਿਬਾਨ ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਤਿਲਵੰਡੀ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕੀ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਬਨ ਦੇ ਵਣ ਨੀਂਦਾਂ ਵਿਚ ਸਨ, ਵਗਦੇ ਖੂਹ ਬੀ ਅਜੇ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਜਾਗੇ ਨਹੀ ਸਨ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਡਲ੍ਹਕ ਧਰਤੀ ਤੇ ਟਿਕਵੀਂ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਤ-ਚੁਪਾਤੀ ਟੁਰੀ ਗਈ, ਕੋਈ ਪਹਿਰ ਕੁ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਊ ਤਾਂ ਇਸੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਪੰਡਤ ਤਾਰਿਆਂ ਵਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਨਜ਼ਰ ਪਿਆ। ਕਦੇ ਪੱਤ੍ਰੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਲੇਖਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਲ ਤੱਕਦਾ ਤੇ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਆਣੀ ਨੇ ਵਾਜ ਦਿੱਤੀ, ‘ਪੰਡਿਤ ਜੀ ! ਅੱਜ ਐਸ ਵੇਲੇ ਨਛੱਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਹ ਲੰਮੇ ਲੇਖੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ? ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਜ਼ਰਾ ਸੰਭਲੇ ਤੇ ਬੋਲੇ: ਮਹਿਤੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਘਰ ਕਾਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਗ੍ਰੋਹ ਨਛੱਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਭਾਗ ਭਰੀਏ ਕੋਈ ਮਹਾਂ ਬਲੀ ਅਵਤਾਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਗਤ ਵੱਲੋਂ ਸ੍ਵਾਗਤ ਸਿਹਰਾ ੩। ਇਕ ਯਾਮ ਘਟਾ ਛਾਈ, ਓਦਾਸ ਨਜ਼ਰ ਲਾਈ ਸਤ ਰੰਗ ਤੁਸੀਂ ਚਮਕੇ, ਇਕ ਪੀਂਘ ਤੁਸਾਂ ਪਾਈ, ਆਈ, ਹਾਂ, ਸਹਿਮ ਪਿਆ ਬਰਸੇ, ਝੜ ਛਾਇ ਝੜੀ | ਉਹ ਦਮਕ ਪਈ ਕਾਲਕ ਮਿਟ ਨਾਲ ਗਈ ਕਾਈ। ਲਬੁ ॥ ੧ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ਭੰਨਣ ਘੜਣ ਸਮਰਥੁ ॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦਾ ਸਮਾਲਹਿ ਮਿਤ੍ਰ ਤੂ ਦੁਖੁ ਸਬਾਇਆ {ਵਾਰ ਗਉੜੀ ਮ:੫-੩੨} ੨ ਸਮੁੰਦੁ ਵਿਰੋਲਿ ਸਰੀਰੁ ਹਮ ਦੇਖਿਆ ਇਕ ਵਸਤੁ ਅਨੂਪ ਦਿਖਾਈ ॥ ਗੁਰ ਗੋਵਿੰਦੁ ਗੋਵਿੰਦੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਨਾਨਕ ਭੇਦੁ ਨ ਭਾਈ ॥ ੪ ॥ {ਆਸਾ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੪-੧} ੩ ਇਹ ਸਿਹਰਾ ਸੰ:ਗੁ:ਨਾ:ਸਾ:੪੫੮ (ਸੰ:੧੯੨੬ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੨੬-<noinclude></noinclude> kustn8158gk53gsla8wwwoksbi63wdr 250 74531 236917 2026-09-27T07:37:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਖਾਂ ਲਾਈਏ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਜੀ! ਆਪ ਦੀ | ਆਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਜੋੜੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਾਲੇ ਪੰਡਤ | ਹੋ ਨਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕ ਹੋ, ਤੁਸਾਡਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੀ ਠੀਕ ਨਿਕਲੇ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਖਾਂ ਲਾਈਏ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਜੀ! ਆਪ ਦੀ | ਆਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਜੋੜੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਾਲੇ ਪੰਡਤ | ਹੋ ਨਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਾਸ਼ਕ ਹੋ, ਤੁਸਾਡਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੀ ਠੀਕ ਨਿਕਲੇ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਖਬਰੇ ਏਹ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕ ਲੈਣਗੀਆਂ! ਹਰਦਿਆਲ ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਮੇਰਾ ਅਨੁਮਾਨ ਮੈਨੂੰ | ਨਿਸ਼ਚੇ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਰ ਜੇ ਮੈਂ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ! ਹੈ ਅਜੇ ਬਾਲਪਨੇ ਵਿਚ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਪਰ ਲੱਛਣ ਸਾਰੇ ਉਹੋ ਹਨ। ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ (ਕਾਹਲਾ ਹੋਕੇ)-ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ! ਸੱਚ? ਸਾਨੂੰ ਬੀ ਦਸੋ, ਅਸੀਂ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਈਏ, ਸੋਧੀਏ, ਵੇਖੀਏ! ਪ੍ਰੋਹਿਤ (ਪਾਂਧੇ ਗੋਪਾਲ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ)-ਕਿਉਂ ਪਾਂਧਾ ਜੀ! ਤੁਸਾਂ ਬੀ ਤੱਕਿਆ ਹੋਊ? ਪਾਂਧਾ(ਕਾਹਲਾ ਹੋਕੇ)-ਕਦੋਂ? ਕਿੱਥੇ? ਕੌਣ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਬਾਲਕਾ, ਬੇਦੀ ਕੁਲ ਦਾ ਬਾਲਕਾ, ਹਸਮੁਖ, ਸੁੰਦਰ ਸਡੌਲ ਚਿਹਰਾ, ਮੱਥਾ ਚੌੜਾ, ਨੈਣ ਰਸੀਲੇ, ਬਾਹਾਂ ਲੰਮੀਆਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਤਕ ਲੰਮੀਆਂ। ਪਾਂਧਾ-ਕਿਹੜਾ ਬੇਦੀ ਕੁਲ? ਬੇਦੀ ਵਡਾ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਮਹਿਤਾ ਹੀ ਹੈ ਨਾ, ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਹਾਂ ਜੀ, ਓਸੇ ਦਾ ਬਾਲਕਾ-ਨਾਨਕ। ਪਾਂਧਾ-ਨਾਨਕ ! ਨਾਨਕ ! ਨਾਨਕ ! ਹੈਂ ਅਵਤਾਰ! ਸੱਚੀਂ? ..(ਸੋਚ ਕੇ) ਠੀਕ ਹੈ, ...ਹਾਂ ਲੱਛਣ ਅਲੌਕਿਕ ਤਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਤੁਹਾਡੇ ਪੜਨੇ ਜੋ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਕੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ? ਪਾਂਧਾ-ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਹੈ, ਪਰ ਅਵਤਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਵਤਾਰ, ਇਸ ਪਾਸੇ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਹੈਨ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਅਦਭੁਤ, ਡਿੱਠੇ ਨਾ ਸੁਣੇ। ਪੰਡਤ-ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨ ਗਏ ਹੋ? ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਬੜੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੁਸਾਂ ਕੁਛ ਪਰਤਾਯਾ ਬੀ ਹੈ ਆਪੂੰ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਗਿਆ ਸਾਂ, ਜਿਸ | ਂ | | -੩੧- ਵੇਲੇ ਬਾਲਕ ਨੇ ਜਨਮ ਲੀਤਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੁ ਹੋਇਆ, ਨਾਲੇ ਯੋਤਸ਼ੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਲਗਨ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿਚਾਰਨੀ, ਟੇਵਾ ਪੱਤ੍ਰੀ ਲਿਖਣੀ ਸੀ, ਪਲ ਘੜੀ ਲਿਖ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਤਦੋਂ ਹੀ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਦੇਖੋ! ਜਦ ਬਾਲਕ ਜਨਮਿਆਂ, ਦਾਈ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੱਸਦਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਇੰਞ ਜਾਪੇ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾ ਦਿਸਦੇ ਖੜੋਤੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁਲਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੱਚਾ ਹਸੂੰ ਹਸੂੰ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਆਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ ਕਿਤੋਂ ਆਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਈ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੱਦੜੇ ਸੁਣੀਂਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਮੰਡਲੀ ਕੁਛ ਆਦਰ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਬੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਕਿੱਤਾ ਪ੍ਰੋਹਤਾਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਗਿਰਾਂ ਤੇ ਨਾਲਦੇ ਗਿਰਾਈਂ ਜਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਪੱਤਰੀਆਂ ਬਨਾਈਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਨਾ ਏਹ ਕੌਤਕ ਤੱਕੇ ਹਨ, ਅਰ ਨਾ ਐਸੇ ਦਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੰਡਿਤ-ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਪਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਆਪ ਵਿਦਤ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅੱਖੀਂ ਪਰਨੇ ਜਾਂਦੇ, ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ। ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਇਕ ਤਾਂ ਮਾਯਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਮੰਨ ਮਨਾ ਕੇ ਫੇਰ ਬੇਮਲੂਮੇ ਸੰਸਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਜੇ ਮੇਰਾ ਯਕੀਨ ਸਚਮੁਚ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਤਾਂ ਐਸੀ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਛਿਪਣਾ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਮਣੀ ਅਤੇ ਦਸਤਾਰ ਵਿਚ ਰਖੀ ਪਾਰਸ ਜਯੋਤੀ ਕਦ ਤਕ ਛਿਪ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ! ਪਰ ਜ਼ਾਲਮ ਰਾਜੇ ‘ਅਵਤਾਰ-ਦਰੋਹੀ’ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੰਸ ਨੇ ਕਿਤਨੇ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਸਨ? ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਹਨ ਹੀ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ ਲੋਧੀ ਪਠਾਣ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਦੀਨਦਾਰ ਹਾਂ, ਕਿਤਾਬ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਬੜੇ ਸੱਭ੍ਯ ਹਾਂ, ਪਰ ਵਰਤਾਉ ਸਾਰੇ ਅੱਤ ਕਰੜਾਈ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਮੈਂ ਕੁਛ ਭੈ ਕਰਕੇ ਬਿਰਕਦਾ ਘੱਟ ਹਾਂ<noinclude></noinclude> 6n0b7dytjudzc3n2mq58z0wmdwqq1yk 250 74532 236918 2026-09-27T07:37:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ। ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਿੱਲੀਓਂ ਆਏ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸਾਧੂ ਨੇ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਆਪ ਆ ਬੈਠੇ ਥੜੇ ਤੇ, ਉਡੀਕਵਾਨ ਬੈਠ ਗਏ, ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੰਜੁਲੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਕੁਛ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ। ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਿੱਲੀਓਂ ਆਏ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸਾਧੂ ਨੇ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਆਪ ਆ ਬੈਠੇ ਥੜੇ ਤੇ, ਉਡੀਕਵਾਨ ਬੈਠ ਗਏ, ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੰਜੁਲੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਕੁਛ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ। 'ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ ਵਿਹਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਪੂਰੇ ਦੇ ਦਮਕ ਰਹੇ ਸੂਰਜ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਜੋ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਧੁਨਿ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਓਹ ਪਰੇ ਪਰੇ ਹੁੰਦੀ ਮਾਨੋਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਨ ਹੁਣ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਅੰਜੁਲੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਵਾਲਾ ਆਧਾਰ ਮਾਨੋਂ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣ ਬੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਹਨ। ਤ੍ਰੈਆਂ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਆਪੋ ਵਿਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਈ ਤੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਤ੍ਰੈਏ ਬੈਠੇ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਲੱਗ ਪਏ ਕਰਨ। ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਮਿੱਠੜੀ ਰੁਤ ਸੀ ਤੇ ਸੁਆਦ ਭਰਿਆ ਵੇਲਾ ਸੀ:- ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ (ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ)-ਦੈਵ ਗਤੀ ਹੀ ਐਸੀ ਹੈ। ਕੀਹ ਜਾਣੀਏਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਹੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਜੌਨ ਪੁਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣੀ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਬਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਬਾਬ ਹੋਈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅਯਾਚਾਰ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਸੁਣੀਦੇ ਹਨ ਨਵੇਂ ਤੋਂ ਨਵੇਂ। ਕਾਂਸੀ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਿ ਦੀ ਦੁਖ ਬੀਤੀ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਫੇਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਪੱਦਰ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਮੁੜਕੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮਹਿਮੂਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰਦਿਆਲ-ਸੁਖ ਕਦੋਂ ਬੀਤੀ ਹੈ? ਜਦ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਜੈ ਪਾਲ ਸ੍ਵਰਗ ਹੋਏ ਨੇ-ਚਿਖਾ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਤਦ ਤੋਂ ਕਿਹੜਾ ਦਿਨ ਸੁਖ ਦਾ ਆਇਆ ? ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਲਾਮਾਲ, ਸੁਖਾਂ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਤੇ ਹੁਨਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਬਲੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਮਿਟੇ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ। ਗੋਪਾਲ—ਇਹ ਸਾਡਾ ਤੱਪਾ ਕੁਛ ਠੰਢੀਰਾ ਹੈ ਭੋਇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਗਊ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਚਰਜ ਹੀ ਹੈ! ਨਵੇਂ ਹੋਏ ਂ | | ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਅਤ੍ਯਾਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਗੋਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗੋਲਿਆਂ ਦਾ | ਬਣਿਆ ਚੌਧਰੀ ਗੋਲਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਇ ਭੋਇ ਨੇ ਉਲਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। -30- ਹਰਦਿਆਲ-ਇਹ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਖੂਬੀ ਬੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਲਾਹਗੀਰ ਬੀ ਚੰਗੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁੱਦਤਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਵੇਰ ਕਹਿ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜ-ਅਯਾਚਾਰ ਅਤਿ ਦੀ ਹੱਦੋਂ ਟੱਪ ਗਏ ਹਨ! ਹੁਣ ਭਗਵਾਨ ਆਵੇਗਾ, ਲੱਛਣ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਦੇਖੋ ਕਿਤਨੇ ਬਰਸਾਂ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰੁੱਤਾਂ ਆਪਣੇ ਧਵਿਆਂ ਤੋਂ ਰਤਾ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇਹ ਲਛਣ ਹਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ। ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਪੰਡਤ-ਅਨੁਮਾਨ ਤਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ, ਭਵਿੱਖਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਜੋ ਪਤੇ ਦਿਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀ ਪੁੱਗਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਕਿੰਤੂ ਕਦ ਤਕ ਆਸ! ਸਾਡੇ ਕਸ਼ਟ ਅਗੇ ਹੀ ਅਸਹਿ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੋਧੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਹਿਰ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਕਸ਼ਟ ਝੱਲਣੇ ਕਠਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਕਿ ਮਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੇ, ਇਕੋ ਰਾਤ ਸਾਰੇ ਸੁੱਤੜੇ ਸੌਂ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਅਲਖ ਮੁੱਕੇ, ਕਜ਼ੀਆ ਚੁੱਕੇ। ਗੋਪਾਲ ਪਾਂਧਾ-ਪੰਡਤ ਜੀ! ਨਿਰਾਸਤਾ ਤਾਂ ਐਸੀ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਨ ਕੁਛ ਐਸੀ ਸਖਤ ਹਠੀ ਸ਼ੈ ਹੈ ਕਿ ਖੇਦਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਕੇ ਬੀ ਜੀਉਣਾ ਹੀ ਜੀਉਣਾ ਲੋੜਦੀ ਹੈ, ਕਰੀਏ ਕੀ? ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਹਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥ, ਨਿਤਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡੇ ਰਾਣੇ ਰਾਜੇ ਸਭ ਰੇਤ ਥਲੀਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਜਾ ਵੜੇ। ਜਦ ਦੇ ਰਾਇ ਪਿਥੌਰਾ ਆਪਣਿਆਂ ਦੇ ਹੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਟੋਏ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਚਲ ਬਸੇ, ਬੱਸ, ਹਿੰਦੂ ਐਸ਼ਰਜ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ ਅੱਧਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਆਨ ਹੈ, ਨਾ ਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਉਤਲਾ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਕਸਾਈ ਦੇ ਬੱਕਰੇ ਵਾਂਙ ਭੈ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ! ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇਂਦੇ, ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਦੇ, ਵੱਢੀਆਂ ਚਾੜ੍ਹਦੇ, ਗੋਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਆਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿਸ ਪਾਸਿਓਂ ਤੱਕਣ ਲਈ<noinclude></noinclude> 8gwo578fo41g4jcz8qeonh7b7hbpy1q 250 74533 236919 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਕੰਮ ਕਰਨੀਆਂ ਅਨੋਖੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਤਰਗਤੀ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਹੈ; ਜੇ ਸੱਚ ਮੁਚ ਚੰਗਾ | ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਲੁਟਾਉਣਾ, ਆਲਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰਹਿਣਾ, ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਦਲਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਕੰਮ ਕਰਨੀਆਂ ਅਨੋਖੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਤਰਗਤੀ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਹੈ; ਜੇ ਸੱਚ ਮੁਚ ਚੰਗਾ | ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਲੁਟਾਉਣਾ, ਆਲਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰਹਿਣਾ, ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਦਲਿੱਦਰ ਪਾ ਬੈਠ ਰਹਿਣਾ, ਖੇਲਣ ਲੱਗਣਾ ਤਾਂ ਖੇਲਦੇ ਹੀ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਲੱਛਣ ਕੀਹ | ਹਨ? ਸ਼ੁਦਾ ਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਡਿਆਈ ਦੇ? ਇਸੇ ਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਮਾਯਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ? ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਭੀ ਵੇਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸ | ਵਾਲੇ ‘ਸੁੰਦਰ’ ਦੀ ਅਰੂਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਬੇ-ਵਸੇ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਬੇ ਵਸੇ, ਹਾਂ, ਜੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮਗਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਅਰਸ਼ੀ ਸੁਲਤਾਨ ਜੀ ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਯਾ ਇਕ ਗੁਣੀ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਰੱਬੀ ਛੂਹ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ; | ਰੱਬੀ ਰੌ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਰਸ਼ਾਹ ਚਸ਼ਮੇ, ਆਪਣੀ ਉਸ ਰੱਬੀ ਛੂਹ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਗੰਮ ਨਾਲ ਇਕ ਸ੍ਵਰ ਸਨ। ਓਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਲਾਹੀ ਜਲਵੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਜਦੋਂ ਕਾਦਰ ਦਾ ਪਰਤੱਖ ਚਮਤਕਾਰ ਮਾਰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ? ਅਰ ਸਦਾ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਨਾ ਨਿਵਾਸ ਰਖਦੇ ਜੋ ਘਰ ਕਿ ‘ਸੋ ਦਰੁ ਕੇਹਾ ਸੋ ਘਰੁ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਹੁਣ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਪੁਤ੍ਰ ਬਨ ਨਾਲ ਤੇ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਵਿਚ | ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਓਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਂ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਬਹਿ ਸਰਬ ਸਮਾਲੇ' ਦੱਸਿਆ ਹੈਨੇ? ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਧੁਨਿ ਵਿਚ, ਜੋ ਬਾਲਕ ਜੀ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦੀ ਆਪ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਬਹਿ ਜਾਣ ਤਾਂ ਓਹ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਾ ਸੱਕਣ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਮਹਿਤੇ ਦਾ ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਕਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਰਜ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਸੂੰਹ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਤੇ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਕੀਤੀ। ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ਮਹਿਤਾ! ਤੂੰ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਪੜਾ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਪੜ੍ਹ ਗਿਆ ਫਾਰਸੀ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਬੀ ਸਿਖਾ ਦੇਵੀਂ, ਫੇਰ ਦਫਤਰ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੈ। ਦੇਖੋ, ਜੇ ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਜਾਣੀਏ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਦਿਲ ਲਗ ਜਾਵੇ ਸੂ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਹਿਤੇ ਦਾ ਜੀ ਹੁਣ ਫਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਕਰ ਆਇਆ। ਕੀ ਦੈਵੀ ਜੋਤਿ ਦਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ ਕਿ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਹਿਣ ਸੋ ਕਰੇ? ਨਹੀਂ, ਜੋ ਉਹ ਕਹਿਂਦੇ ਉਹ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਕੇ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਕਾਦਰ ਨਾਲ ਸੁਤੇ ਹੀ ਇਕਸਰ ਸਨ। ਕੁਦਰਤ ਦੀ ‘ਸੁੰਦਰਤਾ’ ਤੇ ਰਚਨਾ ਦੇ ‘ਉਮਾਹ ਦੀ ਸੱਦ' ਨਾਲ ਬੇਵਸੀ ਖਿੱਚ ਪੈਂਦੀ। ਜੇ ਏਥੇ ਹੀ ਬੱਸ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਗੱਲ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ‘ਕੁਦਰਤ ਵਸਿਆ' -80- ਕੁਛ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਚਹਿਕੇ ਵੇਖਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਪਿਤਾ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਪਾਸ ਲੈ ਗਏ। ਅਗੇ ਵਾਂਙ ਉਹ ਮਕਤਬ ਵਿਚ ੧ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਸਿਖਾਵਣਹਾਰ ਨੂੰ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ‘ਮੁਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਸ: ਖਜ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਤਬਦੀਨ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਕਾਲਫ ਨੇ ਰੁਕਨ ਦੀਨ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਰੁਕਨ ਦੀਨ ਮੱਕੇ ਭੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਨਿੰਘਮ ਨੇ ਕਿਸੇ ਫਾਰਸੀ ਨੁਸਖੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ ਕਿ ਸੱਯਦ ਹੁਸੈਨ ਇਕ ਫਾਰਸੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ (ਮਹਿਤਾ) ਕਾਲੂ ਦਾ ਹਮਸਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਬੇ-ਉਲਾਦ ਤੇ ਅਮੀਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚਿਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਓਸਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ। ਫਿਰ ਮੈਲਕਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਕੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਲਯਾਸ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਨੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਅੱਰਖ ਇਹ ਬੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਨੂੰ (ਆਪਣੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਨਾਲ) ਅਚਰਜਤਾ ਵਿਚ ਪਾਇਆ। {ਬਾਕੀ ਟੂਕ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੪੧ ਦੇ ਹੇਠ}ਭਾ<noinclude></noinclude> apy6m01x9t9505ip771uzw6n0lkpwfe 250 74534 236920 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖੜੇ ਸਨ ਕਿ ਮਹਿਤੇ ਆ ਪੁਛਿਆ, “ਬੇਟਾ ਜੀਉ, | ਇਹ ਕੀ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਹੋ?” ਆਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਪਤ ਸ਼ਲੋਕੀ ਗੀਤਾ ਹੈ"। ਮਹਿਤੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ “ਵਾਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਅਰਥ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ?” ਆਖਣ ਲੱਗੇ “ਹਾਂ”। ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖੜੇ ਸਨ ਕਿ ਮਹਿਤੇ ਆ ਪੁਛਿਆ, “ਬੇਟਾ ਜੀਉ, | ਇਹ ਕੀ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਹੋ?” ਆਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਸਪਤ ਸ਼ਲੋਕੀ ਗੀਤਾ ਹੈ"। ਮਹਿਤੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ “ਵਾਚ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਅਰਥ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ?” ਆਖਣ ਲੱਗੇ “ਹਾਂ”। ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪੰਡਤ ਦੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: “ਲਾਲ ਇਹ ਪੱਤਾ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਆਖਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਪਤ ਸ਼ਲੋਕੀ ਗੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਰਥ ਵੀ ਕਰਨੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ” “ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਐਡੀ ਛੇਤੀ ਇਹ ਐਨੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਕਿਥੋਂ ਪਾ ਗਿਆ? ਤੁਸਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਸਦੀ ਮੱਤ ਉੱਜਲ ਹੈ?” ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਪੰਡਤ ਸੁਣਨ ਲੱਗਾ। ਜਗਤ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਰੰਗ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਨੈਣ ਅਧਖੁੱਲੇ ਤੇ ਮਸਤ ਕਰਕੇ ਪੱੜ੍ਹਾ ਪੜ੍ਹ ਦਿਤਾ ਤੇ ਅਰਥ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਪੰਡਤ ਟੱਕ ਬੰਨ੍ਹੀ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੂਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸੀਸ ਉਦਾਲੇ ਮੰਡਲਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮ੍ਰਿਦੁਲਤਾ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੰਡਤ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਚਰਜ ਸੀ, ਵਿਸਮਾਦ ਸੀ। ਪਾਠ ਅਰਥ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਲਬਾਂ ਚੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ:-“ਪਰ ਪੰਡਤ ਜੀ! ਕਲ੍ਯਾਨ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਹੈ”। ਪੰਡਤ ਦੇ ਅਸਚਰਜ ਵਿਚ ਪਥਰਾਏ ਨੈਣ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਮਾਨੋਂ ਬੁੱਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਰ ਬਾਦ ਇਕ ਸੁਖਦਾਈ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਆਇਆ, ਨੈਣ ਝਮਕੇ ਤੇ ਮਿਟੇ, ਹੱਥ ਜੁੜੇ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ: “ਹੇ ਆਦਿ ਤੂੰ ਅਨਾਦਿ ਤੂੰ ਰਕਸ਼ ਰਕਸ਼ ਦਾਸ ਨੂੰ।” ਪਰ ਰੱਬੀ ਬਾਲਕਾ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਵਾਂਙੂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਾਂ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਘਰ ਆਏ ਤਾਂ ਆਪ ਅੱਗੇ ਬਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਰੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਰੁਖ ਤੇ ਚੜ ਉਤਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਕ ਛੂਟ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਦੌੜੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਮਗਰੋਂ ਦੌੜੇ। ਜਿੱਧਰ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਜੋ ਕਰਦੇ ਸਨ ਬਾਕੀ ਬਾਲਕੇ ਮਗਰ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਮਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸ੍ਰੀ ਜੀ | | | ਦੌੜਕੇ ਘਰ ਆ ਗਏ, ਮਗਰੇ ਬਾਲਕ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਆਪ ਨੇ ਪੰਗਤ ਲਾ ਦਿੱਤੀ; ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੱਕਾ ਤੇ ਪੱਕ ਰਿਹਾ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਸਭ ਖੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਜਾਕੇ ਸੱਭੋ ਘਰੋ ਘਰੀ ਟੋਰ ਦਿੱਤੇ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਹੋਰ ਪੰਡਤ ਦੇ ਮੌਜ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕ ਵੇਖ ਵੇਖ ਤੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਸੁਣ ਉੱਚੇ ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁਮਕਾ ਫਿਰ ਗਿਆ । ਅੰਤ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋ ਆਈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ -੩੮- ੪. {ਮੁੱਲਾਂ} ਗੁਰਿ ਮਹਿ ਆਪੁ ਸਮੋਇ ਸਬਦੁ ਵਰਤਾਇਆ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮ:੧} ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੈਵੀ ਬਾਲਕ ਉੱਤੇ ਦੋ ਰੰਗ ਲੰਘਦੇ ਦੇਖਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਖੇਲਦੇ ਹਸਦੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਦ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਦਿਨ ਪਰ ਦਿਨ ਮੋਨ, ਚੁਪ ਕਰ ਕੇ ਵਣਾਂ ਹੇਠ ਸਾਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਹਿ ਰਹਿਣਾ, ਸਾਧਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨੇ, ਜਾਂ ਘਰ ਲੰਮੇ ਹੀ ਪਏ ਰਹਿਣਾ ਤਾਂ ਡਾਢੇ ਦਿਲਗੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਹਰਦਿਆਲ ਦੇ ਕਹੇ ਵਾਕ ਤੇ ਅਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੇ ਕੌਤਕ, ਜੋ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਅਲੌਕਿਕ ਤੇ ਅਚਰਜ ਵਾਲਾ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਸਭ ਭੁਲੇਵਾ ਜਾਪਦੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਇਕੋ ਇਕ ਪੁੱਤ ਹੈ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਹੁਣ ਦੈਵੀ ਬਾਲਕ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ ਅਰ ਆਏ ਗਏ ਤ੍ਯਾਗੀ ਵਿਰਕਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿਦ੍ਯਾ ੧ ਦੱਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਏਥੇ ਉਚਾਰ ਹੋਈ ਤਵਾ: ਖਾ: ਨੇ ਲਿਖੀ ਹੈ: ਪਰੰਤੂ ਨਰੋਤਮ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ ਦੱਖਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਓਅੰਕਾਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਾਂਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 7mgt6wtgxzt7qzubgh90vzdr6msw7y8 250 74535 236921 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿ ਮਤੇ ਜਰਵਾਣੇ ਬਾਲਪਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਦੁਖ ਨਾ ਆ ਦੇਣ! ਕਦੇ ਮਾਇਆ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੋਹਰ ਛਾਪ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ-ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਸ ਪਸਿੱਤੇ ਪਏ ਗਿਰਾਂ ਵਿਚ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੋ ਜਾਏ! ਇੱਥੇ ਮਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿ ਮਤੇ ਜਰਵਾਣੇ ਬਾਲਪਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਦੁਖ ਨਾ ਆ ਦੇਣ! ਕਦੇ ਮਾਇਆ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੋਹਰ ਛਾਪ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ-ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਸ ਪਸਿੱਤੇ ਪਏ ਗਿਰਾਂ ਵਿਚ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੋ ਜਾਏ! ਇੱਥੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਪਤਾ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਪੰਡਿਤ ਜੀ! ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਖਾਂ, ਤੁਸਾਂ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆਂ ਕਿ ਕਾਲੂ ਦੇ ਘਰ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਬੜਾ ਹਸਮੁਖ, ਸਡੌਲ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਹੈ ਅਰ ਦਾਈ ਕਈ ਕੌਤਕ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਤਮ ਪ੍ਰਭਾਉ ਦੇ। ਪਰ ਕਦੇ ਪਤਾ ਲੈਣ ਦਾ ਉੱਦਮ ਆਇਆ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ? ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ - ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਅਵਤਾਰ! ਇਧਰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਕਈ ਅਨੋਖੇ ਬਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਬਨਾਰਸ ਵਿਚ ਇਕ ਬਾਲਕਾ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਜੋ ਸੱਤ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉੱਚੀ ਗਣਿਤ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ। ਇਕ ਮੈਂ ਅੱਠ ਬਰਸ ਦਾ ਬਾਲਕ ਪਰਯਾਗ ਵਿਚ-ਉਚੇ ਸੰਗੀਤ ਧੂਪਦ ਗਾਉਂਦਾ ਡਿੱਠਾ ਸੀ। ਏਹ ਸੰਸਕਾਰੀ ਜੀਵ | ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੌ ਮੈਂ ਇਕ ‘ਪੁਰੀ’ (ਉਡੀਸੇ) ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਬੱਚਾ ਡਿੱਠਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਵੇਰੀ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹ ਦਿਓ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਲਵੋ। ਮੈ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀਆਂ ਰਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕੋ ਵੇਰ | ਸੁਣਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਉਞ ਉਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਸੇ ਬਾਲਕ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਅਲੌਕਿਕ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਅਕਸਰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਲੰਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਾਂਧਾ-ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਪੰਡਤ ਜੀ! ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਇਕ ਬਾਲਕ ਤੱਕਿਆ ਸੀ, ਜੋਤਸ਼ੀ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸੀ, ਜੋ ਛੇ ਸਤ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਰੇਖਾ ਗਣਿਤ ਕੱਢਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਭੁੱਲ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚਕ੍ਰਿਤ ਸਨ, ਪਰ ਜੀਵਿਆ ਬਹੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ। | ਂ | | | | | ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਤੁਸੀਂ ਸੱਤ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਐਸੇ ਬਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਰਕ ਲੋਕ ਜੋ ਅੜਮੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਈ ਵੇਰ ਮੰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਚਰਜ ਹੈ। ਜਗਤ ਅਚਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਅਯਾਸ ਆ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਕਾਰ ਪੂਰਬਲੇ ਉਗਮ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਜਣ ਜੀ! ਓਹ ਹੋਰ ਗੱਲ ਹੈ, ਓਹ ਹਨ ਅਨ੍ਯਾਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਗੁਣ, ਜੋ ਏਥੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰਾ ਵਿਚ ਹੀ ਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਕੀਮ ਲੋਕ ਬੀ ਆਂਹਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਖਾਸ ਬਨਾਵਟ ਹੀ ਕਈ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਐਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਲੌਕਿਕ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਦਿਖਾਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਏਥੇ ਲੱਛਣ ਹੋਰਵੇਂ ਹਨ। ਏਹ ਲੱਛਣ ਨਿਰੀ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾਈ ਦੇ ਨਹੀਂ ਏਹ ਅਵਤਾਰਤਾ ਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਇਹ ਬਾਲਕਾ ‘ਚਮਤਕਾਰੀ’ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ-ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਆਪ ਸ਼ਾਸਤ ਹੋ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਗਿਰਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ। ਸੁਣੋ, ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਆਗਮਨ ਠੰਢੇ ਪ੍ਰਭਾਉ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੁਰਤ ਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤਿ ਹੋਰਵੇਂ ਮਿੱਠੀ, ਰਸੀਲੀ ਤੇ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਉ ਵਿਚ ਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਣ ਬ੍ਰਿਤੀ ਉਸਦੀ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਯੁਤ ਅਸਲੇ ਦੀਆਂ ਦਮਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਤੋਂ ਚਮਤਕਾਰ ਨਿਰਯਤਨ, ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਉਂ ਵਿਚਾਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਰਸ਼ਨ ਡਿੱਠਾ, ਛਠੀ ਰਾਤ ਡਿੱਠੀ, ਚੋਲਾ ਮੈਂ ਵਾਯਾ, ਬਾਲਪਨ ਸਾਰਾ ਡਿੱਠਾ। ਦੂਜੇ ਚੌਥੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਠਰ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਲਾਂ ਵਾਂਙ ਰੋਂਦਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਪੰਘੂੜੇ ਪਏ ਦੇਵ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕੋ ਹਸੂੰ | ਹਸੂੰ ਕਰ ਕੇ ਅਗੋਂ ਤੱਕਦੇ ਤੱਕਦੇ ਰਸ ਭਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਨੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। -32- ੧ ਦੇਖੋ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਤੀਸਰਾ ਅਧਯਾਯ ਸੂਤਰ ੧ ॥ ੨ ਈਸ਼੍ਵਰੀਯ<noinclude></noinclude> 9uwumqfh1w0g5fpy6f7aqzm4799t1sg 250 74536 236922 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਟੁਰਨ ਫਿਰਨ ਜੋਗੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਹੀ ਦੇਣਾ, ਜੋ | ਬਾਲ ਘਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਸ਼ੈ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਫੜੀ ਤੇ ਉਸ | ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਰਤਾ ਵਡੇਰੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੰਗਤਾ, ਜੋ ਬੂਹੇ | ਆਇਆ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ ਦੇ ਦੇਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਟੁਰਨ ਫਿਰਨ ਜੋਗੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਹੀ ਦੇਣਾ, ਜੋ | ਬਾਲ ਘਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਸ਼ੈ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਫੜੀ ਤੇ ਉਸ | ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਰਤਾ ਵਡੇਰੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੰਗਤਾ, ਜੋ ਬੂਹੇ | ਆਇਆ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ ਦੇ ਦੇਣਾ, ਕਈ ਵੇਰ ਭਾਂਡੇ ਭੂਖਨ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਨੇ। ਇਹ ‘ਦਾਨ- ਬ੍ਰਿਤੀ' ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ-ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ-ਉਮਰਾ ਆਈ ਤਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਦੇਖੇ ਹਨ ਕਿ ਂ ਓਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਰਧਾਨ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਗੱਲ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲੜਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈ ਕਦੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਪੀਲੂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਪੀਲੂ ਤੋੜ ਤੋੜ ਹੇਠਾਂ ਸਖਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਟਦੇ ਤੇ ਆਪੂੰ ਇਕ ਬੀ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਮੈਂ ਵੇਖੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਕਈ ਵੇਰ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰਾ | ਵਿਚ ਚੁਪ ਚਾਪ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀ ਬੈਠੇ ਵੇਖੇ ਹਨ ਦੋ ਦੋ ਚਾਰ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ; ਮੱਥਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਬਿਹਸਦੇ ਹਨ, ਆਨੰਦਮਯ ਸਮਾਧੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਲਗੀ ਹੋਈ। ਬਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਦੌੜਦੇ, ਮੁੜਦੇ ਬੈਠਦੇ ਆਗੂ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹਾਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਮੇਰੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਧਵਾ ਕਿ ‘ਅਵਤਾਰ ਹਨ' ਮੇਰੇ ਦਿਲੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਨਹੀਂ! ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਯਕੀਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਔਹ ਹੁਣੇ ਪੂਰੇ ਵਲੋਂ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਧੁਨਿ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਸਨ ਅਲਾਪ ਰਹੇ। ਨਾ...। ਪਾਂਧਾ-ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਪੜ੍ਹਨੇ ਲਈ ਲਿਆਏ ਸਨ ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸੁਭਾਉ ਇੰਨਾਂ ਵਧ ਗਿਆ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਂਦਾਂ ਤਾਂ ਕਮਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਨਾ, ਮਾਤਾ ਤਾਂ-ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਸੁਭਾਗ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਮਾਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ- ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜਦਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੁਛ ਨਾ ਕੁਛ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਹ ਨਿੱਤ ਦੇ ਏਹ ਨੁਕਸਾਨ ਤੱਕ ਕੇ ਤੇ ਫੇਰ ਚੰਗੇ ਕੀਮਤੀ ਬਸਤ੍ਰ ਗਹਿਣੇ ਬੀ ਦੇਣ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਗਿਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕਹਿਂਦਾ ਸੈਂ ਭਾਗਸ਼ੀਲ ਹੈ ਪੁਤ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਬੜਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਵਤਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਤਾਰੇਗਾ ਕਿ | | | | / -੩੩- ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰਾ ਅਗਲਾ ਪਿਛਲਾ ਸਾਰਾ ਰੋੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ ਹੋਯਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਮਝਾਯਾ। ਮੋਹ ਬੀ ਬੜਾ ਸੂ, ਮੰਨ ਭੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਵੰਤ ਦੀ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਫੇਰ ਇਹੋ ਸਲਾਹ ਠਹਿਰੀ ਕਿ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾਇਆ ਜਾਏ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੂ ਤਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਘਟੂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਖੱਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੈ ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ, ਵਹੀ ਖਾਤਾ, ਨਾਂਵਾਂ ਟਾਂਵਾਂ ਸਿਖ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੂ ਨੇ ਕਾਰਦਾਰੀ ਸਾਂਭੀ ਹੈ ਘਰ ਦੀ ਆਮਲੀ ਘਰੇ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਸੋ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਪਾਂਧਾ ਜੀ! ਤੁਹਾਡੇ ਲੈ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਛਣ ਹੋਰਵੇਂ ਦੀਹਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕਾਰਦਾਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਕਿ ਤਪੇ ਦੀ ਮੁਸਾਹਿਬੀ ਲੈਣੀ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਚੱਕ੍ਰਵਰਤੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਪਾਂਧਾ ਜੀ! ਜੋ ਕੁਛ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਅਵਤਾਰੀ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਤਾਂ ਤੋਤਲੇ ਵਾਕ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਙ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਅਚਾਨਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਂਞ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਆਖਦੇ ਸੁਣੀਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਂਧਾ-ਮੇਰੇ ਸਨਮਾਨ ਯੋਗ ਜੀਓ! ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਅਵਤਾਰਤਾ ਦਾ ਭਰਮ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਤੇ ਨਾ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗਲ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਕਾਲੂ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁੰਡਾ ਘਰ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਬੜਾ ਵੰਞਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਡਾਢਾ ਨਿਰਭੈ ਤੇ २ ੧ ਕਾਰਦਾਰੀ। (ਗੁਰ ਨਾਨਕ) ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਲੱਗਾ ਬਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ, ਪਰ ਬਾਲਕਾਂ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਔਰ ਆਵੇ, ਆਤਮੈ ਅਧ੍ਯਾਸ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਕਰੇ। ਜਦ ਬਾਬਾ ਬਰਸਾਂ ਪੰਜਾਂ ਕਾ ਹੋਇਆ ਤਬ ਲੱਗਾ ਬਾਤਾਂ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਕਰਨ, ਜੋ ਕੁਛ ਬਾਤ ਕਰੇ ਸੋ ਸਮਝ ਕਰੇ, ਤਿਸ ਤੇ ਸਭ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋਇ ਆਵੇ। ਹਿੰਦੂ ਕਹਿਣ ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਸਰੂਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਹਿਣ ਜੋ ਕੋਈ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਸਾਦਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ}<noinclude></noinclude> pj06jlcuuafi1jxxhn9zf02ndp9zdim 250 74537 236923 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟਕੇ ਭਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਐਸੇ ਰਾਜ ਵੀ ਥੋੜੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਪਰਲਾ ਤੱਪਾ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ ਜੋ ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਵਿਚ ਸੀ। ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਲਗ ਪਗ ਸਾਰੀ ਐਸੀਂ ਸੀ ਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟਕੇ ਭਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਐਸੇ ਰਾਜ ਵੀ ਥੋੜੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਪਰਲਾ ਤੱਪਾ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ ਜੋ ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਵਿਚ ਸੀ। ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਲਗ ਪਗ ਸਾਰੀ ਐਸੀਂ ਸੀ ਜੋ ਤਦੋਂ ਉਜਾੜ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਵਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੇ ਧਰਾ ਭਾਰ ਹਰਨ' ਵਾਲੇ ਦਾਤੇ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਫ਼ਖ਼ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਏਥੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰੀ ਹੋਏ। ਉੱਪਰ ਕਹੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਤ੍ਰੈਏ ਪੰਡਤ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਾਂਧਾ ਆਪਣੇ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਗਹੁ ਕਰ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ। ਅੱਜ ਬਾਲਕਾ ਆਉਂਦੇ ਸਾਰ ਪੱਟੀ ਲੈਕੇ ਅਲੱਗ ਜਾ ਬੈਠਾ। ਪੱਟੀ ਲਿਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ, ਪਰ ਮਹੀਨ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੁਛ ਗਾਉਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਂਧਾ ਪਲੇ ਪਲੇ ਤੱਕਦਾ | ਸੀ ਕਿ ਹਰਦ੍ਯਾਲ ਦੀ ਆਖੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਸਬੂਤ ਐਡੇ ਕਾਹਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜਿੱਡੀ ਕਾਹਲੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਪਾਂਧਾ ਉਡੀਕਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਨਾਨਕ ਅੱਜ ਪੱਟੀ ਲੈਕੇ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਨਵੇਂ ਕੋਠੇ ਪਾਕੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਨਾਨਕ ਛੁੱਟੀ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਦ ਪਾਂਧੇ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ ‘ਨਾਨਕ! ਤੂੰ ਅੱਜ ਪੱਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ?' ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪਰਬਤ ਜੇਡੀ ਛੱਲ ਵਾਂਙੂ ਇਕ ਖਾਸ ਰੰਗ ਨਾਲ ਅਨੋਖਾ ਵਿਦ੍ਯਾਰਥੀ ਉੱਠਿਆ, ਮਸਤ ਚਾਲ ਟੁਰਿਆ, ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਰਸੀਲੇ ਮੋਤੀ ਭਰੇ ਸਨ, ਜੋ ਭਰੇ ਸਨ, ਪਰ ਡੁਲ੍ਹਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਅਜੀਬ ਮਿੱਠੇ ਆਲਸ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਸੀ, ਆ ਪਾਂਧੇ ਦੇ ਹੱਥ ਇਕ ਪੱਟੀ ਦਿਤੀ, ਦੋ ਪੱਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖੀਆਂ। ਪਾਂਧਾ ਪਟੀ ਲੈਕੇ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਾਂ ਕੋਠੇ ਵਿਆਜ ਦੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਦੇਖੇ, ਭਈ ਹਰ ਅੱਖਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਬਾਰਤ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਕੀ ਹੈ? ਜੋ ਨਾਨਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ? ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਕੁਛ ਹੋਰ ਹੈ। ਪਾਂਧਾ ਪੜਨ ਲੱਗਾ, ਇਕ ਇਕ ਅੱਖਰ ਦੇ | | | ਅੱਗੇ ਪਰਮਾਰਥੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ- ੧ ਸਸੈ ਸੋਇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਜਿਨਿ ਸਾਜੀ ਸਭਨਾ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਭਇਆ ॥ ਸੇਵਤ ਰਹੇ ਚਿਤੁ ਜਿਨ੍ ਕਾ ਲਾਗਾ ਆਇਆ ਤਿਨ੍ ਕਾ ਸਫਲੁ ਭਇਆ ॥੧॥ ਮਨ ਕਾਹੇ ਭੂਲੇ ਮੂੜ ਮਨਾ ॥ ਜਬ ਲੇਖਾ ਦੇਵਹਿ ਬੀਰਾ ਤਉ ਪੜਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਈਵੜੀ ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਹੈ ਦਾਤਾ ਆਪੇ ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਏਨਾ ਅਖਰਾ ਮਹਿ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੂਝੈ ਤਿਸੁ ਸਿਰਿ ਲੇਖੁ ਨ ਹੋਈ ॥੨॥ ਊੜੈ ਉਪਮਾ ਤਾ ਕੀ ਕੀਜੈ ਜਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਸੇਵਾ ਕਰਹਿ ਸੋਈ ਫਲੁ ਪਾਵਹਿ ਜਿ ਸਚੁ ਕਮਾਇਆ ॥੩॥ {ਆਸਾ ਮ:੧ ਪਟੀ ਲਿਖੀ} ਸਾਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਪਰਮਾਰਥੀ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਪੰਡਤ ਹੱਕਾ ਬੱਕਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਬਾਲਕੇ ਦੇ ਰੱਬੀ ਮੱਥ ਵੱਲ ਤੱਕੇ, ਕਦੇ ਪਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪੜੇ। ਹਰਦਿਆਲ ਦੇ ਵਾਕ ਚੇਤੇ ਆਏ, ਆਖੇ:- ‘ਇਹ ਉਮਰਾ, ਇਹ ਬਾਣੀ, ਇਹ ਵੈਰਾਗ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼। ਅੱਜ ਪਾਂਧਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਖੇ: ‘ਇਹ ਹੋਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬੈਸ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਹੈ ਤਾਹੀਓਂ ਅੰਨ ਬਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਘਰੋਂ ਮਿਲੇ, ਬਾਹਰ ਜਾ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਹੋਊ ਜ਼ਰੂਰ। ਫਿਰ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਸੰਸਾ ਫੁਰਿਆ ਕਿ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਕੇ ਵੇਖੀਏ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੀ ਪੱਟੀ ਲਿਖੀ ਸੂ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਨਾਨਕ! ਤੂੰ ਉਹ ਵਿਯਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ? ਲੇਖਾ ਪੜ੍ਹਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਚਤੁਰ, ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਸਿਆਣਾ ਹੋ, ਸੁਖ ਪਾਵੇਂਗਾ।” ਤੱਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਤਰਸ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਂਧੇ ਤੇ ਪਾਈ ਤੇ ਇਕ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ -੩੬- ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਤਨ ਨਵੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈਂ ਕਿ ਇਹ ਬਾਣੀ ਪਾਂਧੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉਚਾਰੀ ਗਈ। ਇਸ ਬਾਣੀ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ‘ਪੱਟੀ ਲਿਖੀ’ ਜੋ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੱਟੀ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਲਿਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਵਿਖਾਲੀ ਸੀ। २ 'ਆਯੂ, ਉਮਰ।<noinclude></noinclude> 2e6ghmp0kywxh6ytx9daolq7uvje4ew 250 74538 236924 2026-09-27T07:37:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਗ੍ਯਾਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਸੁਣਦੇ, ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਨ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਗ੍ਯਾਨ ਦੀਆਂ ਮੱਤਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਏਕਾਂਤ ਬੈਠਣਾ, ਨੈਣ | ਮੁੰਦੇ ਬਨ ਦੀ ਚੁਪ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਾਦਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ |..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਗ੍ਯਾਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਸੁਣਦੇ, ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਨ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਗ੍ਯਾਨ ਦੀਆਂ ਮੱਤਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਪਰੰਤੂ ਏਕਾਂਤ ਬੈਠਣਾ, ਨੈਣ | ਮੁੰਦੇ ਬਨ ਦੀ ਚੁਪ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਾਦਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ | | ਂ | | | ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਚਾਉ ਵਾਲਾ ਕਰਕੇ ਸਰੂਰਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਹ ਲੁਭਾਇਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰੱਖ ਰਚਨਾਂ ਮਗਨ ਹੋਣਾ, ਨੈਣ ਖੋਹਲ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ | ਲੈਂਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਸ ਟਿਕਾਣੇ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਕਿਸੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ, ‘ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ' ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਅਸਲੇ ਅੱਗੇ ਉਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ‘ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ' ਕਹਿ ਉਠਦੇ ਸਨ, ਆਭਾਸ ਤੋਂ ਬਣਿਆਂ-ਪਰਦਾ ਦੀਹਦੀ ਸੀ ਤੇ ਪਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਚ ਤੋਂ ਪਾਰ ਅਸਲੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਸ੍ਵਰ ਰਹਿਣਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਗੋਤੇ ਲੱਗਣੇ, ਇਸ ਕਦੇ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਮਾਹ ਦਾ ਵਿਚ ਸਰਸ਼ਾਰ ਹੋ ਹੋ ਉਠਣਾ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ, ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸੀ ਜੋ ਅਗੰਮੀ ਸੋਮਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰੌਂ ਸੁਖ ਚਾਉ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਜ ਰਖਦੀ ਸੀ। ਰਹੀ ਸੁਰ ਦਾ। ਹਾਂ, ਉਸ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਵਸ ਰਹੀ ਦਿੱਸਦੀ ਸੀ “ਉਸ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਜਿਸਦੇ ਉਹ ਆਸਰੇ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਵਿਕਾਸ਼ ਸੀ। ਕਦੇ ਸੁਰਤ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਉਸ ‘ਅਸਲੇ’ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਖ ਅਕੇਲਾ, ਤਾਕੋ ਤਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ; ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਪਾਕ ਅਡੋਲ ਆਪਣੀ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ ਇਸਥਿਤ ਹੈ, ਹਾਂ-ਇਸ ਅਸਲੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕ ( ਸ੍ਵਰ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ‘ਰਚਨਾਂ ਦਾ ਉਮਾਹ’ ਤੱਕਦਾ ਸੀ, ਹਾਂ, ਓਸਨੂੰ ਬਨ ਦੀ ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ, ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਚਿਹੇ ਵਿਚ, ਹਰਟਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਿਚ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਨੀਲ ਵਿਚ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਜਲਾਲ ਵਾਲੇ ਚੜ੍ਹਾਉ - ਵਿਚ, ਰਾਤ ਦੀ ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ, ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸੁਹਾਉ ਵਿਚ, ਚੰਦ ਤੋਂ ਧਰਤੀਆਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਆਕੇ ਵਿਛ ਰਹੀ ਚਾਂਦਨੀ ਦੇ ਲਹਿਰਾਉ | ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸੂਖਮ ਤੇ ਤਰਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਤੁੰਗਾਂ ੧ ਮੈਕਾਲਫ ਵਰਗੇ ਪੱਛਮੀ ਖ੍ਯਾਲ ਦੇ ਆਦਮੀ ਏਥੋਂ ਬੇਵਸੇ ਐਉਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:-‘ਉਹ ਅਵਾਜ਼ {ਧੁਰ ਦੀ ਸੱਦ) ਜੋ ਅਗੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼- ਚਿੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਬਨਾ ਵਿਚ ਫੇਰ ਬੋਲ ਉੱਠੀ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਖ੍ਯਾਲ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਆਤਮ ਅਰੂੜਤਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਲੈ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਲੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਸਿਆਲੇ ਦੇ ਕੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜਲਾਲ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਦਾ ਬਦਲ ਰਹੇ ਰੰਗਾ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਗਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਚਾਉ ਮਲ੍ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਗ਼ਮਾਂ ਵਿਚ ਉਹ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ) ਚਮਕਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦਾ ਨਾਮ (ਵੇਖਦਾ) ਤੇ ਵਾਚਦਾ ਸੀ ਤੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਉਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸੱਦ ਦੇ ਉੱਠਦਾ ਸੀ। | -੩੯- ਵਿਚ ਜੋ ਕਾਰਣ ਹੈ ਕੁਦਰਤ ਦਾ, ਜੋ ਕਾਦਰ ਹੈ ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਉੱਤੇ। ‘ਅਲੱਖ, ਅਗੰਮ, ਅਰੂਪ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨੌਜੁਵਾਨ ਰੱਬੀ ਬਾਲਕਾ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਤਾਰੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਗੋਤੇ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਦਾ ਸਾਖੀ ਦੀ ਵਿਦ੍ਯਾ, ਫਾਇਲੀ ਵਿਯਾ, ਧੁਰ ਦੀ ਸੀ, ਕੌਣ ਮੁੱਲਾਂ ਪੰਡਤ ਭੁੱਲ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਾਲਾ, ਕੌਣ ਸਾਧ ਤਪੀ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਇਹ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਸ ਅਨੁਭਵੀ ਦਾਤੇ ਨੂੰ। ਪੰਡਤ ਪਾਂਧਾ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਨਾਨਕ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਛੁਹ ਨਾਲ ਛੁਹ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਛੋਹ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਛੂਹ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਸ ਛੂਹ ਵਿਚੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਠਣ ਦੇਂਦਾ। ਇਹੋ ਛੋਹ ਉਸਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਲਾਉਣੀ ਹੈ; ਏਸੇ ਛੋਹ ਦੇ ਦੇਣ ਲਈ ਉਹ ਆਇਆ ਸੀ। ਹਾਂ, ਉਹ ਤ੍ਰੈਏ ਕੌਤਕ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਮੰਨ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਹੈ; ਪਰ ਅੰਤਰਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ<noinclude></noinclude> jz7rrtf6q8rwm4hzioju3kon6fyshs2 250 74539 236925 2026-09-27T07:37:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਵਿਚ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਸਾ ਲਿਆ । ਲਗ ਪਗ ੧੫੧੮ ਬਿ: ਨੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਭਾਰਤ ਭੂਮੀ ਨੇ ਪਠਾਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਗ਼ਲਾਂ | ਰਾਇ ਭੋਇ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁਤ ਰਾਇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਦਰਵੀਂ ਸਦੀ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਵਿਚ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਸਾ ਲਿਆ । ਲਗ ਪਗ ੧੫੧੮ ਬਿ: ਨੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਭਾਰਤ ਭੂਮੀ ਨੇ ਪਠਾਣਾਂ ਤੋਂ ਮੁਗ਼ਲਾਂ | ਰਾਇ ਭੋਇ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁਤ ਰਾਇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਬਦਲੀ ਦੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵੇਖੀ। ਆਖਰੀ ਬੁਲਾਰ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਤੱਪੇ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਪਠਾਣ ਘਰਾਣੇ ਲੋਧੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸਿਕੰਦਰ ਆਦਿਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਦਾਂ ਵਿਚ:- ਕਲਿ ਕਾਤੀ ਰਾਜੇ ਕਾਸਾਈ ਧਰਮੁ ਪੰਖ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ॥ ਸੰਖੇਪ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਅੱਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀਨੀ ਜੋਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਬੇਵਸੇ ਲਿਖ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਕਲੇਜਾ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤਾਂ, ਗਹਿਰੇ ਬਨਾਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਕ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਯਾ ਪਸਿੱਤੇ ਪਾਸੇ ਦੂਰ ਦੂਰ ਫਿਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸਿੱਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤਲਵੰਡੀ ਨਾਮੇ ਗਿਰਾਂ ਸੀ। ਸੀ ਤਾਂ ਲਾਹੌਰੋਂ ੨੦-੨੫ ਕੋਹ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਪਰ ਪਾਸਾ ਪਸਿੱਤਾ ਤੇ ਰੜੇ ਜਿਹੇ ਬਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ। ਏਸ ਬਸਤੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡੀ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ ਰਾਇ ਭੋਏ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੇ ‘ਤਿਲਵੰਡੀ ਰਾਇ ਭੋਇ'। ਸੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਗਿਰਾਂ, ਪਰ ਭੋਏ ਨੇ ਏਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਵਸਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੱਪੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਥਾਪਿਆ। ਭੱਟੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਭੱਟ ਪਦ ਤੋਂ ਹੈ, ਭੱਟ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹੀ ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਇ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਏਹ ਕਵੀ ਤੇ ਕੀਰਤਨੀਏਂ ਲੋਕ ਹਿੰਦੂ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬੱਟ ਤੇ ਏਹ ਭੱਟ ਇਕੋ ਗਲ ਸਹੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਇ ਭੋਏ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਏਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਕਪੁਰ ਦੇ ਪਰਗਣੇ ਵਿਚ ਦਸ ਕੁ ਪਿੰਡ ਜਗੀਰ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚ ਏਸ ਨੇ ਤਲਵੰਡੀ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਵਸਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਸੇਬਾ ਬਣਾਇਆ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਦਸਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ, ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਲੈਣ ਦੇਣ ਦੀ ਕਾਰਦਾਰੀ ਉੱਤੇ ਗੋਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨਰੈਣ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਥਾਪ ਕੇ ਤਲਵੰਡੀ | ਂ | | | | | -34- ਹੋਇਆ। ਏਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਦੇ ਬੇਟੇ ਕਲ੍ਯਾਨ ਚੰਦ ਨੂੰ-ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ਕਾਲੂ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਰਦਾਰ ਥਾਪਿਆ। ਇਸ ਤਲਵੰਡੀ ਦੀਆਂ ਭੋਆਂ ਧਨ ਉਪਜਾਊ ਸਨ, ਖੂਹਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਨ-ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਣ ਦੇ ਜੰਗਲ-ਦੁਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਧੂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਫੇਰੇ ਟੋਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਲ ਬਹੁਤ ਰਹਿਂਦੇ ਸਨ। ਰਾਇ ਭੋਏ ਕਿਸੇ ਲੋੜ ਯਾ ਦਬਾਉ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਆਪ ਜ਼ੁਲਮ ਵਲ ਰੁਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰੱਖਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਤੱਪੇ ਵਿਚ ਆਏ ਹਿੰਦੂ ਸੰਤ, ਸਾਧ, ਪੰਡਤ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁਤ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਬੀ ਫ਼ਕੀਰੀ ਰੁਖ਼ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤਲਵੰਡੀ ਦੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਓਟ ਤੇ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦੀ ਘਰ ਘਰ ਕਥਾ ਸੀ, ਹਿੰਦੂ ਬਹੂ ਬੇਟੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਏਥੋਂ ਤਾਈਂ ਕਿ ਕਪੜਾ ਗਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹਿੰਦੂ ਪਾਸ ਨਾ ਰਹੇ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਦਾ ਅੰਨ ਦਾਣਾ ਜਿਸ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਵੇ ਖੱਸ ਲਿਆ ਜਾਵੇ । ਸੋ ਜੋ ਰਾਜਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਅਹਿਲਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾਂ ਵਧੀਕ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨਗੇ? ਏਸ ਅਤ੍ਯਾਚਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦੇ ਹੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿਚ ਇਹ ਤੁਕ ਗੁਰੂ ਕੀ ਉਚਾਰੀ ਹੋਈ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ‘ਰਾਜੇ ਸੀਹ ਮੁਕਦਮ ਕੁਤੇ'। ਕੁਛ ਆਰਾਮ ਸੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਟਾਵੇਂ ਭਲੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਯਾਸਤਾਂ ਵਿਚ ਭਲਿਆਈ ਦੇ ਵਰਤਾਉ ਨਾਲ ਆਪ ਵੀ ਸੁਖੀ ਤੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ੧ ਖਾ: ਤਵਾਰੀਖ।<noinclude></noinclude> 4o02i4w4mnza533869j8v32ngqxcgsm 250 74540 236926 2026-09-27T07:37:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਥਰਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਨਿਕੀ ਉਮਰੇ ਸਾਧਾਂ, ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਪੰਡਤ-ਇਹ ਲੱਛਣ ਅਵਤਾਰਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੈ ਹੱਥ ਆਵੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਆਉਂਦਾ | ਭਲਾ ਕਦੇ ਉਸਦੇ ਉਦਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਥਰਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਨਿਕੀ ਉਮਰੇ ਸਾਧਾਂ, ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਪੰਡਤ-ਇਹ ਲੱਛਣ ਅਵਤਾਰਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੈ ਹੱਥ ਆਵੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਆਉਂਦਾ | ਭਲਾ ਕਦੇ ਉਸਦੇ ਉਦਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਭਲੇ ਕਰ ਪੜ੍ਹਾਓ। ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਹੈ | ਜੇ? ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਂ ਂ ਂ | ਪਿਆ। ਪਾਂਧਾ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਪਰ ਮੁੰਡੇ ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਇਹ ਬੀ ਲੱਛਣ ਉਹੋ ਹੈ! ਭਲਾ ਕਦੇ ਇਹ ਝਾਉਲਾ ਪਿਆ ਜੇ ਕਿ ਓਹ ਧੁੱਪੇ ਟੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਦਾ ਛਾਯਾ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਪੈਂਦਾ? ਪਾਂਧਾ-ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਗਹੁ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਟਾਕਰੇ ਅੱਖਰ ਪਾ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਓਹ | ਕਈ ਕਹਿਦੇ ਹਨ, ਜੀ ਨਾਨਕ ਕਦੇ ਚੁਪ ਕਰ ਅੱਖਾਂ ਇਕੋ ਦਿਨ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਪੱਟੀ ਆਪੇ ਉਤਾਰ | ਮੀਟ ਬਹਿਂਦਾ ਹੈ ਯਾ ਸਾਨੂੰ ਮੁਹਾਰਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ ਤੱਕਾਂ ਕਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉਦਾਲੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰਾਮਾਤ ਹੈ! ਫੇਰ ਮੈਂ ਪਹਾੜੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਝਿੜਕ ਕੇ ਮੁੰਡੇ ਪਰੇ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੱਜ ਓਹ ਬੀ ਇੰਵੇ। ਅਜੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਧਰ ਖਿਆਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਓਹ ਵਿਆਜ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਪਿਆ ਹੈ। ਖਰੂਦੀ ਮੂਲੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੁਸਕ੍ਰਾਉਂਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਸੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹੋਸੀ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਖਿਆਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਆਯਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਪਈ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਖਬਰੇ ਸਮਾਧੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੀਂਦ੍ਰਾਵਲੇ ਪੁਰਖ ਵਾਂਙੂ ਕਦੇ ਉਸ ਨੇ ਝੂਟਾ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਜਦੋਂ ਚਟਸਾਲ ਵਿਚ ਕਦਮ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਠੰਢ, ਤੇ ਸੁਆਦ ਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਅਜ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤੇ ਬਾਹਰ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!” ਦੀ ਮੁਹਾਰਨੀ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਲਾਲ ਸੂਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਸੋ ਦੇਵਤਾ ਜੀ! ਕੀ ਜਾਣੀਏ ਆਪ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਲੱਖਣ ਅਚਰਜਤਾਈ ਵਾਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ, ਬਾਲਕਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਮਰਦ ਉਠੇਗਾ। ਹੋ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ-ਪਾਂਧਾ ਜੀ! ਤੁਸਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਠੀਕ ਹਨ; ਭਲਾ ਦਸੋ ਖਾਂ ਮੁੰਡੇ ਖੁੰਡੇ ਰਲਕੇ ਡਰਾਉਣ, ਧਮਕਾਉਣ ਤਾਂ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਪਾਂਧਾ-ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੀਆ ਹੈ ਕਿ ਡਰਾਉਣ? ਉਹ ਆਪ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਲੜਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਟੁਰਦੇ ਜਿੱਧਰ ਨਾਨਕ ਓਧਰ ਸਾਰੀ ਚਟਸਾਲ। ਹਨ, ਨਾ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ। ਅ+ਥਿਰ। ਕਰਕੇ ਕਰਸਾਂ। -38- ਪੰਡਤ-ਚੰਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ, ਵਹੀ ਖਾਤਾ, ਖਤ ਪੱਤ੍ਰ ਆਪਣਾ ਪੜ੍ਹਾ ਲਓ ਸੁ, ਫੇਰ (ਪ੍ਰੋਹਤ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਭੂਸ ! ਜੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਘਲਾਓ ਤਾਂ ਵੇਖ ਲਈਏ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਠੀਕ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾ ਦਿਆਂ ਤੇ ਇਸ ਬਹਾਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਰਸਨ ਦਾ ਲਾਹਾ ਬੀ ਲੈ ਲਵਾਂ। ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਵੇ ਤੋਂ ਐਉਂ ਦੀਹਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੜ੍ਹੇਗਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪੜ੍ਹਾਵੇਗਾ, ਜਾਪੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਸਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਖਾਵੇਗਾ। ਪੰਡਤ ਜੀ! ਕਦੇ ਮਸਤਕ ਤੱਕੋ ਨਾ, ਐਡਾ ਚੌੜਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਇਸ ਉਮਰੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ। ਫੇਰ ਤੱਕੋ ਚਮਕ ਮੱਥੇ ਦੀ, ਠੰਢਾ ਠੰਢਾ, ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਸੂਰਜ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਵਾਲੀ ਲਿੱਸੀ ਲਿੱਸੀ ਦਮਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਮਕ, ਮਿੱਠੀ, ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਰਸੀ ਹੋਈ ਹੋਈ। ੨. {ਪਾਂਧਾ} ਬਲਿਓ ਚਰਾਗੁ ਅੰਧਾਰ ਮਹਿ ਸਭ ਕਲ ਉਧਰੀ ਇਕ ਨਾਮ ਧਰਮ॥ {ਸਵ: ਸ੍ਰੀ ਮੁਖ:੫੯} ੧ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ !<noinclude></noinclude> 5ztwwd2257iarldtx1x2hv6oznrwzfg 250 74541 236927 2026-09-27T07:37:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਗਏ, ਮੁੱਲਾਂ ਅਚਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤਨੀ ਛੇਤੀ ਪੜ੍ਹ ਗਏ:- ਸਿਫ਼ਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਈ: “ਕਾਲੂ ਸੁਤ ਬੁਧਿ ਰਾਸ, ਪਾਰਸੀ ਇਲਮ ਜੋ ਕਠਨ ਸੀ ਬੇਗਹੀ ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਖਿੱਚ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਗਏ, ਮੁੱਲਾਂ ਅਚਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤਨੀ ਛੇਤੀ ਪੜ੍ਹ ਗਏ:- ਸਿਫ਼ਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਈ: “ਕਾਲੂ ਸੁਤ ਬੁਧਿ ਰਾਸ, ਪਾਰਸੀ ਇਲਮ ਜੋ ਕਠਨ ਸੀ ਬੇਗਹੀ ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਖਿੱਚ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੁਹਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਮਗਨਤਾ, ਕਾਦਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਲੀਨਤਾ ਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਇਹ ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਤੇਲ ਵਾਂਙੂ ਆਪਣੀ ਸਦਾ ਫੁਹਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਾਨਕ! ਕਈ ਦਿਨ ਤੋਂ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਉਂਦਾ ਵੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ, ਟੁਰ ਬੀ ਆਪੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ "। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ “ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ, ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।” ਮੁੱਲਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ “ਕੋਣ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਪੜਾਉਂਦਾ ਹੈ?” ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਇਕ ਸੰਚੀ ਲਿਖੀ ¤ {੪੦ ਸਫੇ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਅਸਲ ਵਿਚ ਰਾਜਸੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ‘ਰੱਬੀ ਵਜੂਦ' ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੇਲੇ ਘਾਬਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ | | | ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦਿਤੀ। ਇਹ ਸੀਹਰਫੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਹਰਫ਼ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿਰਾਗ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਇਹ ਪੜ੍ਹਕੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸੀਸ ਨਿਉਂ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੇ ਇਲਮ ਦੇ ਆਲਮ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਰੱਬ ਦੇ ਹੋ, ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੋ। ਇਹ ਉਮਰ, ਇਹ ਖਿਆਲ! ਤੁਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ'। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਘਰ ਆ ਗਏ, ਹੁਣ ਫੇਰ ਉਹੋ ਰੰਗ ਬੱਝ ਗਿਆ, ਯਾ ਬਨ ਵਿਚ ਦਿਨ ਬਿਤਾ ਆਉਣਾ, ਯਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲੰਮੀ ਤਾਣਕੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ, ਬੋਲਣਾ ਚੱਲਣਾ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਛੱਡਿਆ, ਅੰਨ ਵੀ ਕਦੇ ਖਾਧਾ ਕਦੇ ਨਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਤੇ ਖਿਆਲ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਆਇਆ ਕਿ ਬਨ ਵਿਚ ਫਿਰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਸਾਯਾ ਆਸੇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਲਾਹ ਠਹਿਰੀ ਕਿ ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ ਉਸ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਯਾ ਜਾਏ। ਮੁੱਲਾਂ ਨੇ ਆਕੇ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਏ ਸਨ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਪਏ ਰਹੇ। ਜਦ ਮੁੱਲਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਬਿਨਾਂ ਓਹ ਪੜ੍ਹੇ ਕੀਕੂੰ? ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਂ ਕਿਹਾ, “ਨਾਨਕ! ਜਿਸ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਤੂੰ ਪਿਆਰਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਘਾਬਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸੁੰਦਰਤਾ’ ਘਟ ਜਾਏਗੀ ਪਰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਸੰਸਾਰਕ ਇਲਮ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ ਦੋਇ ਗੱਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਔਜ ਨੂੰ ਵਧਾ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਆਪਣੀ ‘ਕਰਤੇ ਦੀ ਵਿਦ੍ਯਾ’ ਯਾ ਅਰਸ਼ੀ ਇਲਮ ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਯਾਨ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦਿਤਾ ਹੈ: “ਅਪਰੰਪਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿਆ ਸੋਈ ਜੀਉ॥੫॥” {ਸੋਰਠਿ ਮ:੧-੧੧} ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਬੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਕਰਤੇ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਆਪ ਪਰਮੇਸੁਰ ਹੈ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਮਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾਣੀਹਾਰ ਹਨ, ਜੇ ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ ਤਾਂ ਘਟਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਜੇ ਨਾ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਵਧਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ। -89- ਹੈਂ। ਉਸ ਦੇ ਸਦਕੇ ਇਕ ਵੇਰੀ ਤਾਂ ਉਠ ਬੈਠ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਆਪ ਉਠ ਬੈਠੇ। ਚਾਦਰ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਮੂੰਹ ਜੋ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਬੱਦਲ ਨਿਕਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ੧ ਇਹ ਸੀਹਰਫੀ ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਸੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਮੱਕੇ ਦੇ ਰੁਕਨ ਦੀਨ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲਿਖੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਮਦੀਨੇ ਉਚਾਰੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ ਨੇ ਏਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਮੁੱਲਾ ਪਾਸ ਉਚਾਰੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਐਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:-ਅਲਫ ਅੱਲਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਗ਼ਫਲਤ ਮਨਹੁ ਵਿਸਾਰ। ੨ ਅਜੇ ਤਕ ਬੀ ਗਿਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 4w8bzww9jdm5tvfwhqp5wzfghafqe71 250 74542 236928 2026-09-27T07:37:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਰ ਵਿਚ ਕੁਛ ਆਖਿਆ ਜੋ ਪਾਂਧੇ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਦੇ ਅਪਣੇ ਉਚਾਰੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹੈ:- ਜਾਲਿ ਮੋਹੁ ਘਸਿ ਮਸੁ ਕਰਿ ਮਤਿ ਕਾਗਦੁ ਕਰਿ ਸਾਰੁ ॥ ਭਾਉ ਕਲਮ ਕਰਿ ਚਿਤੁ ਲਿਖਾਰੀ ਗੁਰ ਪੁਛਿ ਲਿਖੁ ਬੀਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਰ ਵਿਚ ਕੁਛ ਆਖਿਆ ਜੋ ਪਾਂਧੇ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਦੇ ਅਪਣੇ ਉਚਾਰੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹੈ:- ਜਾਲਿ ਮੋਹੁ ਘਸਿ ਮਸੁ ਕਰਿ ਮਤਿ ਕਾਗਦੁ ਕਰਿ ਸਾਰੁ ॥ ਭਾਉ ਕਲਮ ਕਰਿ ਚਿਤੁ ਲਿਖਾਰੀ ਗੁਰ ਪੁਛਿ ਲਿਖੁ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਲਿਖੁ ਨਾਮੁ ਸਾਲਾਹ ਲਿਖੁ ਲਿਖੁ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਏਹੁ ਲੇਖਾ ਲਿਖਿ ਜਾਣੁ ॥ ਜਿਥੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੀਐ ਤਿਥੈ ਹੋਇ ਸਚਾ ਨੀਸਾਣੁ ॥੧॥ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਥੈ ਮਿਲਹਿ ਵਡਿਆਈਆ ਸਦ ਖੁਸੀਆ ਸਦ ਚਾਉ ॥ ਤਿਨ ਮੁਖਿ ਟਿਕੇ ਨਿਕਲਹਿ ਜਿਨ ਮਨਿ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਤਾ ਪਾਈਐ ਨਾਹੀ ਗਲੀ ਵਾਉ ਦੁਆਉ॥੨॥ ਇਕਿ ਆਵਹਿ ਇਕਿ ਜਾਹਿ | ਉਠਿ ਰਖੀਅਹਿ ਨਾਵ ਸਲਾਰ ॥ ਇਕਿ ਉਪਾਏ ਮੰਗਤੇ ਇਕਨਾ ਵਡੇ ਦਰਵਾਰ ॥ ਅਗੈ ਗਇਆ ਜਾਣੀਐ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਵੇਕਾਰ ॥੩॥ 'ਤੇਰੈ ਡਰੁ ਅਗਲਾ ਖਪਿ ਖਪਿ ਛਿਜੈ ਦੇਹ ॥ ਨਾਵ ਜਿਨਾ ਸੁਲਤਾਨ ਖਾਨ ਹੋਦੇ ਡਿਠੇ ਖੇਹ ॥ ਨਾਨਕ ਉਠੀ ਚਲਿਆ ਸਭਿ ਕੂੜੇ ਤੁਟੇ ਨੇਹ ॥੪॥੬॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗ:ਮ:੧} ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਸਟੀ ਪਟੀ ਸਾਰੀ ਭੁੱਲ ਗਈ, ਮੋਹ ਦਾ ਜਾਲ ਇਕ ਵੇਰ ਤਾਂ ਜਲਕੇ ਢਹਿ ਪਿਆ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਨਾਪਾਇਦਾਰੀ, ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਕਲੇਸ਼, ਉੱਚ ਜੀਵਨ, ਬੰਦਗੀ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦਿਲ ਤੇ ਫਿਰ ਗਿਆ, ਹਰਯਾਲ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸੱਚੇ ਦਿੱਸ ਪਏ। ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸਨਾਤਨ ਤੋਂ ਸਨਾਤਨ ਪੁਰਖ! ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਹੈਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਤਮੇ ਆਵੇ ਸੋ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਵੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਚਿਤ ਰਖੇਂ, ਤੇਰੀ ਮਿਹਰਾਮਤ ਹੋਵੇ!” ਹੁਣ ਕੁਛ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੜ੍ਹਨੇ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਸਦਾ ਘਰ ਹੀ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਜਾਂ ਬਨ ਵਿਚ ਜਾ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਗਲੀਂ ਬਾਤੀਂ ਲਗ ਪੈਣਾ । ੧ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਬੈਠਾ ਹੀ ਰਹੇ ਜਾਂ ਸੋਵੇ ਤਾ ਸੋਇਆ ਹੀ ਰਹੇ, ਫਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਜਲਸ ਕਰੇ। {ਪੁਰਾ: ਜ: ਸਾਖੀ} | ਂ | | | | | ੩.{ਪੰਡਿਤ} ਪਾਰਸੁ ਭੇਟਿ ਭਏ ਸੇ ਪਾਰਸ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਰਿ ਸੰਗਿ ਥੀਏ॥੪॥ {ਬਸੰਤ ਹਿੰ: ਮ:੧} ਇਕ ਦਿਨ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਫੇਰ ਹਰਿਦਿਆਲ ਪਾਸ ਗਿਲਾ ਕੀਤਾ:-ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ! ਭਲੀ ਪੱਤ੍ਰੀ ਲਿਖੀ, ਤੁਸਾਂ ਚੰਗੇ ਨਛੱਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰੇ, ਪੁੱਤ੍ਰ ਆਲਸੀ ਹੋ ਘਰ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਯਾ ਦਰਿੱਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾ ਬਨ ਵਿਚ ਗੋਸ਼ੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਐਸ਼ਰਜ ਵਾਲਾ ਆਇਆ ਹੈ! ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ ਪੜ੍ਹ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਲ ਸੁੱਟਿਆ ਸੂ। ਘਰ ਬਾਰ ਕੀਕੂੰ ਸੰਭਾਲੇਗਾ? ਤਾਂ ਹਰਦਿਆਲ ਮੱਤ ਦਿੱਤੀ :-ਮਹਿਤਾ ਜੀ! ਪੁੱਤ੍ਰ ਬੜੀ | ਨਿਆਮਤ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਪੁਤ੍ਰ ਤਾਂ ਧੁਰੋਂ ਆਯਾ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋ, ਜੇ ਲੇਖਾ ਪੱਤਾ, ਵਹੀ ਖਾਤਾ, ਜਗਤ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਛੱਡੀ ਸੂ ਤਾਂ ਚਿਤ ਕਿਉਂ ਉਦਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ? ਏਸ ਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਪੰਡਿਤ ਪਾਸ ਬਹਾਲ ਜੋ ਉੱਚੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾਵੇ, ਸ਼ਾਸ ਯ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਜਾਣੀਏਂ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਫੇਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਜੋ ਦਿਗ ਵਿਜੈ ਕਰਕੇ ਯਵਨਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਸਾਫ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਨੀਵੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਉੱਚੀ ਵਿਯਾ ਦੇ ਵੇਖੋ। -32- ਤਾਂ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਹੁੰਦਾ, ਕਦੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਇਕ ਦਿਨ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥੰ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਹੀ ਤਾਂਘਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਨਾਨਕ ਬਾਲਕਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਨੇੜੇ ਹੋਕੇ ਘੋਖਾਂ ਜੋ ਹਰਦਿਆਲ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਕਿਹੋ ਕੁ ਜੇਹੇ ਹਨ, ਸੋ ਉਹ ਮੌਕਿਆ ਆ ਗਿਆ। ਪੰਡਤ ਨੇ ਹੁਣ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਅੱਖਰ ਪਾ ਦਿਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਠਣਾ ਬੈਠਣਾ, ਬੋਲ, ਚੁੱਪ, ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ, ਮੱਥੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ, ਅੰਦਰ ਆਏ ਤਾਂ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ, ਮ੍ਰਿਦੁਲਤਾ ਵੇਖੇ ਅਚਰਜ ਹੋਵੇ। ਕਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੱਕੇ, ਕਦੇ ਸਿਰ ਦੁਆਲੇ ਚਾਨਣ ਲਈ ਨੈਣ ਜਮਾਵੇ, ਸੰਖ੍ਯਾ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜੋ ਪੜਾਵੇ ਉਹ ਬਿਨ ਦੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਗਰੂ ਜੀ ਇਕ ਕਾਗਤ ਲਈ ਬਾਲਕਾਂ ਵਿਚ ੧ ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਬਿਠਾਏ ਤਵਾਰੀਖਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 55954x42z76khg3uxc0cpr0q876whh7 250 74543 236929 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਓ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਉਜੜਿਆ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੋਊ ਸੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਜਿਵੇਂ। ਤਦ ਦੋ ਪਿਆਦੇ ਤੇ ਭੱਟੀ ਗਏ ਤੇ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮੁੜ ਆਏ। ਪਿਆਦੇ-ਸੁਹਣੇ ਮਾਲਕ ਜੀਓ, ਭੱਟੀ ਨੇ ਜੋ | ਰੱਬ ਤੋਂ ਭੁੱਲਿਆ!..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਓ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਉਜੜਿਆ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੋਊ ਸੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਜਿਵੇਂ। ਤਦ ਦੋ ਪਿਆਦੇ ਤੇ ਭੱਟੀ ਗਏ ਤੇ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮੁੜ ਆਏ। ਪਿਆਦੇ-ਸੁਹਣੇ ਮਾਲਕ ਜੀਓ, ਭੱਟੀ ਨੇ ਜੋ | ਰੱਬ ਤੋਂ ਭੁੱਲਿਆ! ਖੇਤ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੱਝੀਆਂ ਚਰ ਗਈਆਂ, ਲਹਿ ਲਹਿ ਪਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਣਕ ਓਵੇਂ ਖੜੀ ਹੈ। ਰਾਇ ਕੂਤੀਏ ਵਲ ਤੱਕਿਆ। ਕੂਤੀਆ-ਮੱਝੀਆਂ ਚਰ ਜਾਣ ਦਾ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਤੀਲਾ ਡੱਕਾ ਭੰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਰਾਇ (ਹਾਰਿਆਨ ਹੋਕੇ)-ਕਿਉਂ ਓਏ ਭੱਟੀ ! ਏਹ ਤ੍ਰੈਏ ਸਚ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਭੱਟੀ-ਕੂੜ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ, ਸੱਚ ਈਹਾ ਏ, ਜੋ ਏਹ ਸੱਚ ਪਏ ਕੂਕਦੇ ਨੇ। ਰਾਇ-ਫੇਰ ਤੂੰ ਕੂੜੀ ਫਰਿਆਦ ਕਿਉਂ ਲਾਈ ਸੀ? ਕੂੜੇ ਰੋਣੇ ਕਿਉਂ ਰੋਏ ਸਨ? . ਭੱਟੀ-ਸਹੁੰ ਅੱਲਾ ਪਾਕ ਦੀ, ਸਹੁੰ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦੀ, ਜੁਆਨੀਓਂ ਟੁੱਟਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਕੂੜ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ, (ਚੋਰ ਅੱਖ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਖੜੇ ਬਾਲਕੇ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ)। ਰਾਇ-ਫੇਰ ਹੁਣ ਖੇਤ ਹਰਾ ਤੇਰਾ ਬਾਪੂ ਕਰ ਗਿਆ ਏ? ਭੱਟੀ-ਰਾਇਆ! ਦੁਹਾਈ ਏ ਅੱਲਾ ਪਾਕ ਦੀ, ਏ ਮੁੰਡਾ ਕੋਈ ਸਾਹਿਰੀ ਏ, ਜੋਗੀਆਂ ਜੰਗਮਾਂ ਪਾਸ ਬੈਠਦਾ ਏ, ਤਪੇ ਇਸ ਦੇ ਯਾਰ ਨੇ, ਇਸ ਕੋਈ ਲੌਹੜਾ ਮਾਰਿਆ ਏ, ਮੰਤ੍ਰ ਫੂਕਿਆ ਸੂ ਜੋ ਖੇਤ ਹਰਿਆ ਥੀ ਵੰਞਆ ਏ। ਰਾਇ-ਸੱਚ ਕਹੁ ਤੂ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਖੇਤ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ? ਭੱਟੀ-ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹੁੰ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਏ ਵੇਂਹਦੇ ਨੇ ਰੁੱਤੇ ਪਲੰਘ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ। ਸਹੁੰ ਰਸੂਲ ਪਾਕ ਦੀ, ਇਕ ਤੀਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖੇਤ ਵਿਚ ਖੜਾ। ਰਾਇ-(ਸਾਰਿਆਂ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ)-ਦੱਸੋ ਬਈ ਕੀ ਸਮਝਨੇ ਓ? ਇਕ-ਮਹਿਤੇ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਵਰੇਸ ਏ, ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਨੀਂਦਰਾਂ ਦੀ ਉਮਰਾ ਏ, ਹੋਣਾ ਕੀਹ ਏ, ਮੱਝੀਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਇਕ ਰੁੱਗ ਕਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੋਸੀ। ਏਸ਼ ਨੂੰ ਖੇਤ ੋ | | -84- ਭੱਟੀ-ਕਿਉਂ ਕੂੜ ਮਰੇਂਨਾ ਏਂ, ਕੁਸ਼ਾਮਤੀਆ! ਦੂਜਾ-ਨਹੀਂ ਜੁਨਾਬ! ਭੱਟੀ ਸਚਾ ਏ। ਨਾਨਕ ਜੋਗ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਏ, ਏਸ ਨੇ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਪੀਰੀ ਲਾਈ ਏ! ਤੀਜਾ-ਇਹ ਯਾਜ਼ਤੀ ਆਦਮੀ ਏ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਪਾ ਕਹਿਂਦੇ ਨੇ। ਇਸ ਦੇ ਵੱਸ ਕਈ ਦੇਵ ਜਿੰਨ ਨੇ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪੋ-ਬਲ ਨਾਲ ਅਨਹੋਣੀ ਹੋਣੀ ਕਰ ਵਿਖਾਈ ਏ। ਚੌਥਾ-ਜੁਨਾਬ! ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਬੱਚਾ ਆਮ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਜੋਗੀ ਹੈ ਨਾ ਸਾਹਿਰੀ। ਇਹ ਅੱਲਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਏ: ਅੱਲਾ ਨੇ ਇਸ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਰੱਖ ਲਈ ਏ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਡਿੱਠਾ ਏ; ਉੱਥੇ ਏਹ ਅੱਲਾ ਦਾ ਆਪਣੀ ਹਿੰਦਕੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਝੁੰਮਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਕ ਮੌਲਵੀ-ਰਾਇ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਨਿਆਂ ਕਰ ਲਓ, ਅੱਲਾ ਦੇ ਭੇਤ ਅੱਲਾ ਜਾਣੇ। ਜੋ ਕੁਛ ਹੋਇਆ ਸੂ ਹੋਇਆ। ਭੱਟੀ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਘਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੂ; ਸੋ ਟੋਰੋ ਸੂ। ਮਹਿਤਾ ਸੁਰਖਰੂ ਹੈ, ਉਜਲੇ ਮੂੰਹ ਘਰ ਜਾਵੇ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦਿਓ, ਜਾਏ, ਖੇਡੇ ਮੱਲੇ, ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋਇਆ ਏ। ਰਾਇ-ਹਾਂ ਬਈ ਠੀਕ ਹੈ, ਜਾਓ ਬਈ ਸਾਰੇ। ਇਹ ਗਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰੱਬ ਦੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ਡਾਢੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚਵੇਂ ਢੰਗ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ:- ਜੋਗੀ ਹੋਵੈ ਜੋਗਵੈ ਭੋਗੀ ਹੋਵੈ ਖਾਇ॥ ਤਪੀਆ ਹੋਵੈ ਤਪੁ ਕਰੇ ਤੀਰਥਿ ਮਲਿ ਮਲਿ ਨਾਇ ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਭਾਈ ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੇ ਜੋ ਖਟੇ ੧ ਸੂਰਜ ਤਪੇ ਤੇ ਰੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛੰਭਾਂ ਦੇ ਝਾਉਲੇ ਪੈਣੇ।<noinclude></noinclude> sv45mrx3oapys08r6k2v7maun8pcqm5 250 74544 236930 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਨ ਹਰਦ੍ਯਾਲ ਸੁ ਅਸ ਉਪਦੇਸ਼॥ ਰਿਦੈ ਧਾਰ ਲਿਯ ਲਖਿ ਜਗਤੇਸ਼॥ ਧੰਨ ਧੰਨ ਪੁਨ ਧੰਨ ਵਖਾਣਹਿ ॥ ਆਪਨ ਗਤਿ ਤੁਮ ਆਪਹਿ ਜਾਣਹਿ॥ {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ੩. ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਚੋਜਾਂ। ੮. {ਸੱਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ} ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਨ ਹਰਦ੍ਯਾਲ ਸੁ ਅਸ ਉਪਦੇਸ਼॥ ਰਿਦੈ ਧਾਰ ਲਿਯ ਲਖਿ ਜਗਤੇਸ਼॥ ਧੰਨ ਧੰਨ ਪੁਨ ਧੰਨ ਵਖਾਣਹਿ ॥ ਆਪਨ ਗਤਿ ਤੁਮ ਆਪਹਿ ਜਾਣਹਿ॥ {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ੩. ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਕੁਮਾਰ ਚੋਜਾਂ। ੮. {ਸੱਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ} ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧-੭} ਸੂਰਜ ਦੇਉਤਾ ਜੀ ਕਿਸੇ ਅਜ਼ਲੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਪਾਏ ਵੇਗ ਵਿਚ ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਦੇ ਹਸਰਤ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਲ ਵੇਖਦੇ ਟੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਾਨੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜਿਸ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਵਿੱਛੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ-ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ਼-ਇਸ ਚਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਕੇ ਰਾਤ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਲਈ ਤੇ ਅਡੋਲ ਚੁੱਪ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਪੌਣ ਰੁਮਕ ਪਈ ਹੈ, ਹਰੇ ਹਰੇ ਖੇਤ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਿੜੀਆਂ ਰੈਣ ਬਸੇਰਿਆਂ ਲਈ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਵਗਦੇ ਖੂਹ ਦੀ ਲੰਮੀ ਲੰਮੀਂ ਅਵਾਜ਼ ਘੂੰ ਘੂੰ” ਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰੱਬੀ ਬਾਲਕੇ ਤ੍ਰੈ ਦੇ ਮਨ ਲਈ ਮਾਨੋਂ ਇਕ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਇਸ ਖੂਹ ਦੇ ਲਾਗੇ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਥੜੇ ਤੇ ਆਸਣ ਵਿਛਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ ਤੇ ਗਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ-ਸੁਣਾਓ ਧ੍ਰੋਹਿਤ ਜੀ! ਆਪਦੇ ਨਵੇਂ | | - ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਇਹ ਕੁਛ ਨਹੀਂ | ਡਿੱਠਾ, ਕਿਉਂ ਪੰਡਤ ਜੀ?(ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ)। ਪੰਡਤ (ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਥ)-ਜੀਓ ਜੀ! ਠੀਕ ਹੈ, ਬਾਲਕਾ ਅਲੌਕਿਕ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਲੱਛਣ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਚੁਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸੰਸੇ ਬ੍ਰਿਤੀ ਖਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਤੇ ਧਰਾ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰਨ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਬੱਧੀ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਅਜੋੜ ਕਿਉਂ? ਕਿਤੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਇਤਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਮੇਟ ਦੇਵੇ! ਹਰਦਿਆਲ-ਹਾਂ, ਪੰਡਤ ਜੀ! ਇਹੋ ਸੰਸਾ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਂਦਾ ਸਾਂ, ਪਰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਜ਼ੋਰਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਕੀਕੂੰ ਦੇਖੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਿਰ ਚੁਕੇ ਆਚਰਨ ਉੱਤੇ-ਲੋਕਾਂ ਦੇ, ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਹਿੰਦੂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਭੈੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਪੁਰ-ਵਦਾਣ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ? ਕਿੰਨੀ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬਦੀ ਉੱਤੇ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਉੱਤੇ ਬਾਲਕੇ ਦੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਕੀਕੂੰ ਕੂਕ ਕੂਕ ਉਠਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗਲ ਵਿਚ ਜੰਞ ਕੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਦ ਅੱਖਾਂ, ਕੰਨ, ਨੱਕ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਸਾਰੇ ਬੇਜੰਞ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਕਵਿਤਾ ਬੀ ਤੱਕੋ, ਤੱਗ ਆਖ ਆਖ ਕੇ ਕੂਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਸੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈਂ, ਮੁਰਾਦ ਇਹ ਕਿ ਕੋਈ ਰੋਕ ਪਾਪਾਂ ਵਲੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਤੇ ਅਵਤਾਰ ਬਾਲਕੇ ਜੀ ਨੇ ਜਗਪ੍ਰੀਤ ਪਹਿਰਨ ਵੇਲੇ | ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਯਗਯੋਪਵੀਤ ਦਾ ਕੀ ਕੀਹ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ(ਹਰਦਿਆਲ)-ਪੰਡਤ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਓਥੇ ਸਾਓ ਨਾ, ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਗਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਕਦੇ ਡਿੱਠਾ ਜੇ ਇਸ ਉਮਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਇੰਨਾ ਵੀਚਾਰ, ਇੰਨਾਂ ਉਮਾਹ ਤੇ ਇੰਨਾਂ ਹਠ? ਪਾਂਧਾ(ਗੋਪਾਲ)—ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਵਾਹ ਹੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਜਾਣੇ ਯਗਯੋਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਓਹ-ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਪਰ ਰੋਕ-ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਤ ਨੇਕੀ ਦਾ, ਰੋਕ ਅਸੰਜਮ ਉੱਤੇ। ਕਿਉਂ ਜੀ ਠੀਕ ਹੈ? ਪੰਡਤ—ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਯ ਜੀ ਠੀਕ, ਪਰੰਤੂ, ਤੱਕੋ ਨਾ, ਜਦ ਮਿਯਾਦਾ ਗਈ ਤਾਂ ਰਿਹਾ ਕੀਹ? ਪ੍ਰੋਹਿਤ-ਮੈਂ ਬੀ ਦੁਖੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰੰਤੂ ਪ੍ਰਾਤਾਕਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਵਪਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸੰਮਤ ਗੁ: ਨ: ਸਾ: ੪੫੮ ਸੰਨ ੧੯੨੬ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸੀ। -੪੮- :<noinclude></noinclude> i4qkfkb75chlpil5arbnl6v69lzv1xb 250 74545 236931 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰਵਾਰ ਸੱਦਿਆ ਆਇਆ: ਰਸਤ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲੋਂ ਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸੇ। ਜੱਗ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤਿ ਮੂਜਬ ਬੱਕਰਿਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਸੀ। ਜਦ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਚੁਕਾ ਤਦ ਜੰਞ ਲਿਆਇਆ ਜੋ ਗਲੇ ਪਾਵੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰਵਾਰ ਸੱਦਿਆ ਆਇਆ: ਰਸਤ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲੋਂ ਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸੇ। ਜੱਗ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤਿ ਮੂਜਬ ਬੱਕਰਿਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਸੀ। ਜਦ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਚੁਕਾ ਤਦ ਜੰਞ ਲਿਆਇਆ ਜੋ ਗਲੇ ਪਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੰਗ ਤੱਕਕੇ ਜੰਞ | ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ:-‘ਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਹੋ ਪੰਡਿਤ ਜੀ?? ਜਦ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਆਪ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦ੍ਰਿਜ ਹੋ, ਇਹ ਦੂਸਰਾ ਜਨਮ ਹੈ, ਇਹ ਰਸਮ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਆਪਦੇ ਨੈਣ ਰਸੀਲੇ ਇਕ ਤਰਸ ਭਰੀ ਤੱਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਵਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ:- ਦਇਆ ਕਪਾਹ ਸੰਤੋਖੁ ਸੂਤੁ ਜਤੁ ਗੰਢੀ ਸਤੁ ਵਟੁ ॥ ਏਹੁ ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਕਾ ਹਈ ਤ ਪਾਡੇ ਘਤੁ ॥ ਨਾ ਏਹੁ ਤੁਟੈ ਨ ਮਲੁ ਲਗੈ ਨਾ ਏਹੁ ਜਲੈ ਨ ਜਾਇ ॥ ਧੰਨੁ ਸੁ ਮਾਣਸ ਨਾਨਕਾ ਜੋ ਗਲਿ ਚਲੇ ਪਾਇ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧-੧੫} ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਨੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪ ਬੋਲੇ:- ਚਉਕੜਿ ਮੁਲਿ ਅਣਾਇਆ ਬਹਿ ਚਉਕੇ ਪਾਇਆ॥ ਸਿਖਾ ਕੰਨਿ ਚੜਾਈਆ ਗੁਰੁ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਥਿਆ॥ ਓਹੁ ਮੁਆ ਓਹੁ ਝੜਿ ਪਾਇਆ ਵੇਤਗਾ ਗਇਆ॥੧॥ {ਵਾ:ਆ: ਮ: ੧-੧੫} ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਦਾ ਦਿਲ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿੱਲ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸੱਚੇ ਭਾਸਣ ਲੱਗੇ; ਪਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਰੀਤੀ ਦਾ ਬੱਝਾ ਆਖਣ ਲੱਗਾ-ਬਰਖੁਰਦਾਰ ਜੀ! ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਇਹ ਜਨੇਊ ਵੇਦਕ ਰੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਸਭ ਜੰਝੂ ਪਹਿਨਦੇ ਆਏ, ਆਪ ਬੀ ਪਹਿਨੋ, ਆਪ ਨੇ ਤਾਂ ਧਰਮ ਅਸਥਾਪਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਲਖ ਚੋਰੀਆ ਲਖ ਜਾਰੀਆ ਲਖ ਕੂੜੀਆ ਲਖ ਗਾਲਿ ॥ ਲਖ ਠਗੀਆ ਪਹਿਨਾਮੀਆ ਰਾਤਿ ਦਿਨਸੁ ਜੀਅ ਨਾਲਿ ॥ ਤਗੁ ਕਪਾਹਹੁ ਕਤੀਐ ਬਾ ਵਟੇ ਆਇ ॥ ਕੁਹਿ ਬਕਰਾ / | -੪੭- ਰਿੰਨਿ ਖਾਇਆ ਸਭੁ ਕੋ ਆਖੈ ਪਾਇ ॥ ਹੋਇ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਟੀਐ ਭੀ ਫਿਰਿ ਪਾਈਐ ਹੋਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਤਗੁ ਨ ਤੁਟਈ ਜੇ ਤਗਿ ਹੋਵੈ ਜੋਰੁ॥੨॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧-੧੫} ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜ਼ਰਾ ਡਰ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਵਤਾਰ ਜਾਤਾ ਸੀ, ਗਊ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਖਾ ਸੂਤ ਦੀ ਰੱਖ੍ਯਾ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਜਗਯੋਪਵੀਤ ਨਾਲ ਅਜੋੜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੀ ਗਲ ਹੈ? ਫਿਰ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਆਖਦਾ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਾਗਾ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਆਚਰਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ ਸੋ ਸਾਰਾ ਗਿਰ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ ਸੱਚ ਪਰ ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਮਿਯਾਦਾ ਕਰਨੀ ਬੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਭਲਾ ਜੇ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਸੂਤ ਦੇ ਜੰਞ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਜੰਝੂ ਪਾਵੇਗਾ? ਇਹ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀਏ। ਸੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ:- ਨਾਇ ਮੰਨਿਐ ਪਤਿ ਊਪਜੈ ਸਾਲਾਹੀ ਸਚੁ ਸੂਤੁ॥ ਦਰਗਹ ਅੰਦਰਿ ਪਾਈਐ ਤਗੁ ਨ ਤੂਟਸਿ ਪੂਤ॥੩॥ {ਵਾ: ਆ: ਮ:੧-੧੫} ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਕੰਘੀ ਫਿਰੀ ਕਿ ਕੈਸਾ ਉੱਚਾ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਬਾਲਕ ਹੈ। ਲੋਕ ਰਾਜ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਫੇਰ ਪੰਡਿਤ ਨੇ ਮਿੰਨਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੀਉ ਜੀ! ਇਹ ਮਿਯਾਦਾ ਹੈ, ਏਸ ਬਿਨਾਂ ਵਰਣ ਸ਼ੰਕਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਾਗੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਆਪ ਦਾ ਤਾਗਾ ਮਨ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਨਾਓ ਸਾਨੂੰ, ਤੁਸਾਂ ਪਹਿਨ ਹੀ ਰਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਦਾ ਏਹ ਜਨੇਊ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਨ ਲਓ ਸਾਡੇ ਹਥੋਂ, ਪਰ ਉਸ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਸਤਿ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਗਰਜ ਕੇ ਆਖਿਆ:- ਤਗੁ ਨ ਇੰਦ੍ਰੀ ਤਗੁ ਨ ਨਾਰੀ ॥ ਭਲਕੇ ਥੁਕ ਪਵੈ ਨਿਤ ਦਾੜੀ ॥ ਤਗੁ ਨ ਪੈਰੀ ਤਗੁ ਨ ਹਥੀ ॥ ਤਗੁ ਨ ਜਿਹਵਾ ਤਗੁ ਨ ਅਖੀ ॥ ਵੇਤਗਾ ਆਪੇ ਵਤੈ ॥ ਵਟਿ ਧਾਗੇ ਅਵਰਾ ਘਤੈ ॥ ਲੈ ਭਾੜਿ ਕਰੇ ਵੀਆਹੁ ॥ ਕਢਿ ਕਾਗਲੁ ਦਸੇ ਰਾਹੁ ॥ ਸੁਣਿ ਵੇਖਹੁ ਲੋਕਾ ਏਹੁ ਵਿਡਾਣੁ ॥ ਮਨਿ ਅੰਧਾ ਨਾਉ ਸੁਜਾਣੁ ॥੪॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ; ੧-੧੫} ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰੋਹਤ ਦਾ ਮਨ ਕਾਂਬਾ ਖਾ ਕੇ ਵਟੀਜ ਗਿਆ ਤੇ ਨਿਉਂ ਗਿਆ:-<noinclude></noinclude> 20x94p1c5hqdk8za8qup741cqfdsvsi 250 74546 236932 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੂਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਅਜ ਕਲ ਮੱਝੀਆਂ ਦਾ ਛੇੜੂ! ਮਝੀਆਂ ਚਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪ ਅਚੱਲ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੱਬ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਰੱਬ ਆਪੇ ਪਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। | | ਉਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦੀ ਧੁਨਿ ਲਗ ਗਈ ਤੇ ਲੈ ਗਈ ਜਿੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੂਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਅਜ ਕਲ ਮੱਝੀਆਂ ਦਾ ਛੇੜੂ! ਮਝੀਆਂ ਚਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪ ਅਚੱਲ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੱਬ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਰੱਬ ਆਪੇ ਪਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। | | ਉਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦੀ ਧੁਨਿ ਲਗ ਗਈ ਤੇ ਲੈ ਗਈ ਜਿੱਧਰ ਲੈ ਗਈ। ਹਾਂ ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦਾ ਸੱਦ, ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦੀ ਸੈਨਤ, ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦਾ ਅੱਖ-ਮਟੱਕਾ, ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦੇ ਨੈਣ ਦੀਦਾਰੇ ਲੈ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਵਰੇਸ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਗਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਧਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਤਿਆਰ ਬਰਤਿਆਰ ਵਿਆਹ ਭੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬੱਚਾ ਜੀ ਤੁਰ ਗਏ ਉਸ ‘ਹੁਕਮ-ਵੀਣਾ’ ਦੀ ਧੁਨਿ ਦੇ ਸੀ ‘ਪੁਤ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇਣਾ'! ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਸੋ ਮਗਰੇ ਮਗਰ, ਉਸ ‘ਬਾਬਰ ਕਿੰਗਰੀ” ਦੀ ਸੁਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਉਸ ਰੰਗ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਕਿ ਰੱਬ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ। ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਅਗੰਮੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇ ਮਗਰੇ ਆਪਣੇ ਖੇੜੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਫਿਰਦਾ ਮਗਰ ਅਲਮਸਤੇ ਭੌਰੇ ਵਾਂਙੂ ਉਡਦੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਸੀ।ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਬੀ ਇਕ ਜਤਨ ਸੀ ਸੀ ਸੋਚ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬੇਵਸਾ ਤੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਜੀਵਨ ਜੋ ਕਿ ਮਤੇ ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਣਾਂ, ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਪਈਆਂ ਲੀਕਾਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤਿਆਂ ਤੋਂ ਗੱਭਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਸੁਹਣੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਹਿਮੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਂ ਟੁਰਨੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਨਾਂ ਕੱਢਕੇ ਖਟਿਆਊ, ਕਮਾਊ ਅਰ ਘਰ ਤੇ ਅਯਾਲਦਾਰੀ ਜੂਹਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਮੀਨ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਬਾਬਲ ਦਾ ਮੁਹਾਣਾ ਬਣਾ ਕੱਢੇ। ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਨੂੰ ‘ਇਸਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਲਾਡਲੇ ਦੇ ਕੰਨਾ ਵਿਚ ‘ਹਰਿ ਦੇ ਜਾਪ’` ਦੀ ਧੁਨਿ ਤੇ ਬੜਾ ਭਰੋਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਜਾਦੂ ਸਾਰੇ | ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਹਾਂ, ਵਗਦੇ ਖੂਹਾਂ ਦੀ ‘ਘੂੰ ਘੂੰ ਦੇ ਵਹਿਣਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੀ ਪੰਜਾਲੀ ਵਿਚ ਚੰਗੇ | ਅਵਾਜ਼ੇ ਉਸਦੇ ਸੰਗ੍ਯ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਤੂੰ ਦੀ ਚੰਗੇ ਸਿਰਕੱਢਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਗੁੰਜਾਰ ਲਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਦੇ ਰੰਗ ਤੇ ਤਰੰਗ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਹਠ ਯਾ ਖਿਆਲ ਕੀਤੇ ਧਰਮ ਯਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸਮਝੇ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨੀ ਸਮਝ ਦੇ ਧਵੇ ਦੀ ਟੇਕ ਦੇ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰੰਗ ਹਨ ਅਕਾਸ਼ੀ ਪੀਂਘ ਦੇ, ਤਰੰਗ ਹਨ ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੇ, ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਆਪੇ ਗੁੰਦੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਂ ਦੇ, ਰੌ ਹਨ ਅਗੰਮੀ ਪੌਣ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ, ਹਾਂ, ਤਾਰੀਆਂ ਹਨ ਮੱਛੀ ਦੀਆਂ ਬਿਨ ਲੀਕ ਬਿਨ ਰਾਹ ਦੇ, ਉਡਾਰੀਆਂ ਹਨ ਪੰਛੀ ਦੀਆਂ, ਨਾ ਪਹਿਆ ਨਾ ਪਗਡੰਡੀ। ਕੋਈ ਮਨ ਵਿਚ ਅਗੰਮ ਤੋਂ ਲਹਿਰ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਰ ਹੋ ਉਸੇ ਵਿਚ ਲਹਿਰ ਉਠਦੇ ਹਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ। ਰੰਗ ਹੱਸਣਾ, ਰੰਗ ਰੋਣਾ, ਰੰਗ ਚੁਪ, ਰੰਗ ਨਾਦ, ਰੰਗ ਸਮਾਧੀ, ਰੰਗ ਠੁਮਕ ਠੁਮਕ ਚਾਲਾਂ, ਰੰਗ ਖੇੜੇ ਵਿਕਾਸ਼, ਰੰਗ ਇਲਾਹੀ ਸੰਗੀਤ! ਜਾਣ ਕੇ ਕਦੇ ਰਬ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰੀ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਿਝਾਇਆ। ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਰਨੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ, ਕਰਨੇ ਨੂੰ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਅਗੰਮੀ ਉਛਾਲ ਉਠਿਆ, ਸੁਰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਅੰਦਰੋਂ ਛੋਹ ਲੈਕੇ ਉਭਾਰ ਖਾਧਾ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚੋਂ ‘ਕੁਦਰਤ ਵਸੇ' ਦੀ ਛੁਹ ਨੇ ਰੰਗ ਜਮਾਇਆ, ਤਦ ਉਸੇ ਵੇਲੇ | ਂ | ਂ | | | -49- ਸੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਾਬਲ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਿਤੇ, ਵਿਆਹੇ ਗਏ। ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਿਆਵੇ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਦੀ ਤੜਪ, ਦਿਲ ਦੀ ਧਾਪ ਸਾਂਈਂ ਸੋਦ ਦੇ ਨਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਵਜਣੋਂ ਨਾ ਹਟੀ, ਪਰ ਨਾ ਹਟੀ। ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਯਤਨ ਕਿ ਗੱਭਰੂ ਪੁੱਤ ਹੁਣ ਘਰ ਦੀ ਭੂਮਣਾ ਪੈਕੇ ਕਮਾਊ ਹੋ ਨਿਕਲੇ, ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜਿਆ। ਅਜੇ ਬਨ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਂ, ਰੱਬ ਦੇ ਬਾਲਕੇ ਮੱਝੀਆਂ ਚਾਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਚਲੋ ਕੁਛ ਕਰੇ ਸਹੀ, ਮੱਝੀਆਂ ਹੀ ਚਾਰੇ। ਚਾਰ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਚਾਰ ਮੱਝੀਆਂ, ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਬੋਲਤ ਹੈ ਮ੍ਰਿਗ ਮੀਨ ਪੰਖੇਰੂ ਸੁ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਜਾਪਤ ਹੈ ਨਹੀ ਹੋਰ ॥ ੩ ॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੪ ਪੜ:} ਕਰਹਿ ॥ {ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵ: ਮ: ੩} ੨ ਹਰਹਟ ਭੀ 3 ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਏਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਏਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਉਮਰ ੧੪ ਬਰਸ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਵਿਆਹ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਜਾਕੇ ਹੋਇਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> sl4mv4c2dh79d655uyiqpxvpdojhj75 250 74547 236933 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੁੰਨ੍ਯਾ ਦਾ ਚੰਦ ਚਮਕਾਰ ਮਾਰਦਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲਾਲ ਡੋਰੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਵਾਗੂ ਭਖ ਭਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਇਕ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਅਰਦਾਸ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋ ਚੋ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਸੈਨਤ ਝਿੜਕ ਦੀ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਬਰਸਦੀ ਸੀ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੁੰਨ੍ਯਾ ਦਾ ਚੰਦ ਚਮਕਾਰ ਮਾਰਦਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲਾਲ ਡੋਰੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਵਾਗੂ ਭਖ ਭਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਇਕ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਅਰਦਾਸ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋ ਚੋ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਸੈਨਤ ਝਿੜਕ ਦੀ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਬਰਸਦੀ ਸੀ,ਇਕ ਰਮਜ਼ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸੀ, ਇਕ ਮਟਕ ਉਤਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਰਸ ਦੀ ਸੀ। ਬੜੀ / ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਬੋਲੇ, ਹਾਂ ਬੋਲੇ ਉਸ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਜੋ ਫਾਰਸੀ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਉਰਦੂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਅਰਥਾਤ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਪੈ ਜਾਣਾ-ਉਸ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਅਜੇ ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗੀ ਸੀ! ਆਪ ਬੋਲੇ:- ਕਰਤਾਰ || ਯਕ ਅਰਜ ਗੁਫਤਮ ਪੇਸਿ ਤੋ ਦਰ ਗੋਸ ਕੁਨ ਹਕਾ ਕਰੀਮ ਤੂ ਬੇਐਬ ਪਰਵਦਗਾਰ ॥੧॥ ਦੁਨੀਆ ਮੁਕਾਮੇ ਫਾਨੀ ਤਹਕੀਕ ਦਿਲ ਦਾਨੀ ॥ ਮਮ ਸਰ ਮੂਇ ਅਜਰਾਈਲ ਗਿਰਫਤਹ ਦਿਲ ਹੇਚਿ ਨ ਦਾਨੀ ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਜਨ ਪਿਸਰ ਪਦਰ ਬਿਰਾਦਰਾਂ ਕਸ ਨੇਸ ਦਸਤੰਗੀਰ ॥ ਆਖਿਰ ਬਿਅਫਤਮ ਕਸ ਨ ਦਾਰਦ ਚੂੰ ਸਵਦ ਤਕਬੀਰ ॥੨॥ ਸਬ ਰੋਜ ਗੁਸਤਮ ਦਰ ਹਵਾ ਕਰਦੇਸ਼ ਬਦੀ ਖਿਆਲ ॥ ਗਾਹੇ ਨ ਨੇਕੀ ਕਾਰ ਕਰਦਮ ਮਮ ਈਂ ਚਿਨੀ ਅਹਵਾਲ ॥੩॥ ਬਦਬਖਤ ਹਮ ਚੁ ਬਖੀਲ ਗਾਫਿਲ ਬੇਨਜਰ ਬੇਬਾਕ ॥ ਨਾਨਕ ਬੁਗੋਯਦ ਜਨੁ ਤੁਰਾ ਤੇਰੇ ਚਾਕਰਾਂ ਪਾਖਾਕ॥੪॥੧॥ {ਤਿਲੰਗ ਮ: ੧ ਘਰੁ ੧} ਇਹ ਉਚਾਰਕੇ ਆਪ ਨੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੋਧ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਯੂ ਐਉਂ ਬਿਰਥਾ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੰਭਾਲੋ। ਮੁੱਲਾਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਜੀਬ ਅਸਰ ਹੋਇਆ, ਹਥ ਜੋੜ ਬੋਲਿਆ:- | | | ਦੇਹਿ ਅਭਿਮਾਨ ਗਵਾਈ॥ ਸਤਿ ਸੰਗਤ ਕੀ ਸੇਵ ਅਭੰਗਾ॥ ਕਰਹੁ ਸੁਖਦ ਨਿਤ ਸੰਗ ਉਮੰਗਾ॥ {ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ਮੁੱਲਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਆਇਆ ਆਪ ਰਾਜ਼ੀ ਂ ਹੋਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪ ਕਈ ਦਿਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਏ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਅਗੰਮ ਅਕਹਿ ਖੇੜੇ ਤੇ ਕਦੇ ਮੋਨ ਚੁਪ ਧਾਰਕੇ ਪੈ ਰਹਿਣਾ, ਦੋ ਰੰਗ ਅਚਰਜ ਸਨ, ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰੂਹਾਨੀ ਹੁਲਾਰੇ, ਰਚਨਾਂ ਦੇ ਰਸ ਰੰਗ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੁਹਜ, ਕਾਦਰ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਛੋਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਦੇ ਉੱਚੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਰਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਜਗਤ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ? ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਤੇ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਗੁੰਮ ਪਏ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਹਿਰਦਾ ਜਗਤ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ‘ਜਗਤ ਰਖ੍ਯਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਦੇ ਦਰਦ ਵਿਚ ਹਮਦਰਦ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ੫. {ਮੱਝੀਆਂ} ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਭਾਈ ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ॥ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਦ ਆਪ ਫੇਰ ਟੁਰਨ ਫਿਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਬਹਿਣ, ਘਰ ਆਉਣ, ਰੋਟੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਖਾਣ, ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਬੀ ਕਰਨ, ਹੱਸਣ ਖੇਡਣ ਬੀ। ਤਦ ਮਹਿਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੀਕੂ ਦਾ ਪੁਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ! ਕਦੇ ਟਹਿਕ ਬਹਿਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਦਿਲਗੀਰ ਹੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਥਾਂ ਥਾਂ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾਇਆ। ਉਸਤਾਦਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਹੈ। ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੂ, ਪਰ ਓਹਨਾਂ ਕੀਹ ਪਤਾ ਕੀਕੂੰ ਆਲਸੀ ਹੋਕੇ ਪਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀਕੂੰ ਬਨਬਾਸੀ ਹੋਕੇ ਉੱਠ ਟੁਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਮੈਂ ਕੀਨੋਂ ਪਰਨਾ॥ ਹਰਹੁ ਮੋਹਿ ਨੂੰ ਜਗ ਜਨਮ ਰੁ ਮਰਨਾ॥ ਬ੍ਰਿਧਨ ਤੇ ਤੁਮ ਬ੍ਰਿਧ ਬਡੇਰੇ॥ ਕਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਟਹੁ ਦੁਖ ਮੇਰੇ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਆਪ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਇਲਾਹੀ ਰੰਗਤ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਯਾ ਤੇ ਅੰਤਮ ਹੁਕਮ ਇਹ ਦਿੱਤਾ:- ਸੱਤਿਨਾਮ ਇਕ ਚਿਤ ਲਿਵ ਲਾਈ॥ ਜਪਹੁ | -82- ਘਰ ਇਕੋ ਪੁੱਤ ਹੋਵੇ, ਸਾਧਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਬਹੇ, ਕੰਮ ਕਾਜ ਨਾ ਕਰੇ, ਧਨ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਜਾਚ ਨਾ ਸਿੱਖੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਮਾਪੇ ਹੀ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਜਾਣੇ? ਪਰ ਹੁਣ ਕਰੀਏ ਕੀ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਆਹਰੇ ਇਸਦਾ ਮਨ ਪਰਚੇ। ਸੋਚਦਿਆਂ ਸੋਚ ਫੁਰੀ ਕਿ ਪੁਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਸੁਭਾਉ ਬਨ ਵਿਚ ਜਾਣ<noinclude></noinclude> fpbe5vewy4b7sm5ag839vqgw2flfxda 250 74548 236934 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੋੁ ਖਾਇ ॥ ਅਗੈ ਪੁਛ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸਣੁ ਨੀਸਾਣੈ ਜਾਇ ॥੨॥ ਤੈਸੋ, ਜੈਸਾ ਕਾਢੀਐ | ਜੈਸੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਜੋ ਦਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ॥੩॥ ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੋੁ ਖਾਇ ॥ ਅਗੈ ਪੁਛ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸਣੁ ਨੀਸਾਣੈ ਜਾਇ ॥੨॥ ਤੈਸੋ, ਜੈਸਾ ਕਾਢੀਐ | ਜੈਸੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥ ਜੋ ਦਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ॥੩॥ ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਈ ਜਿਤੁ ਤਨਿ ਨਾਹੀ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥੪॥੫॥ {ਸੂਹੀ ਮ: ੧ ਅਰਥਾਤ ਜੇ ਜੋਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋਗ ਕਰੇ, ਭੋਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛਕੇ ਛਕਾਵੇ, ਤਪੀਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤਪ ਕਰੇ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਮਲ ਮਲ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਪਰ ਜੇ ਬੈਠ ਕੇ (ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ) ਅਲਾਪ ਕਰੇ (ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ) ਤਾਂ ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਤੇਰੀ ਸੱਦ ਸੁਣਾਈ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋਗੀ, ਭੋਗੀ, ਤਪੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਪਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਸੁਰਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਗੀ; ਮੈਨੂੰ ਹੇ ਸਾਂਈਂ! ਤੇਰਾ ਸੱਦ ਸੁਣਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਜੇ ਬੈਠਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਲਾਪ ਕਰੇ, ਸੋ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਸੱਦ ਸੁਣੇ। ਰਹਾਉ ਤੋਂ ਅਗੇ ‘ਅਲਾਇ” ਦੇ ਦੋ ਅੰਗ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਇਕ ‘ਸ਼ੁਭ ਕਰਣੀ’ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ‘ਹਰਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਣ ਕਰਨਾ'। ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ੧. ਕੰਮ ਭਲੇ ਕਰੇ। ੨. ਅਗੇ ਗਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਛ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਜੋ ਨਾਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ। ਸੋ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਤਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਿਸਫਲ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਇਹ ‘ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ' ਰੂਹ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਲੈਣ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜਨਮ ਬ੍ਰਿਥਾ ਗਿਆ। ਂ | ਂ ਕਿੰਞ ਖੁਸ਼ ਇਲਹਾਨੀ ਨਾਲ ਮੋਂਹਦਾ ਗਿਆ ਹੈ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ। ਨਾਲ ਹਰਿਆਨੀ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ ਰਾਇ ਨੂੰ, ਖੇਤ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾ ਹੋ ਗਿਆ! ਫੇਰ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਸੱਦ-‘ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ। ਰਾਇ ਸੋਚਦਾ ਸੀ: ਕੀ ਇਸ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਇਲਹਾਮ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਬੈਠਾ ਰਬ ਦਾ ਅਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਵੀਚਾਰਾਂ ਕਰਦਾ ਰਾਇ ਘਰ ਗਿਆ, ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ, ਸੁੱਤਾ, ਪਰ ਜਦ ਨੀਂਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਅਵਾਜ਼ ਆਵੇ ‘ਜੋ ਦਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ' ਮੇਰੇ ਬੀ ਦਮ ਬਿਰਥਾ ਪਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਲਾ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ, ਕਿੰਨਿਆਂ ਕੁ ਨੂੰ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਇਸ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਰਹਿਂਦਾ ਹੋਊਗਾ ਨਾ ਯਾਦ। ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਸਰੂ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੱਥਾ ਕਿਵੇਂ ਲਸਦਾ ਹੈ, ਚਿਹਰਾ ਕਿਵੇਂ ਨੂਰ ਫੁਹਾਰ ਸੱਟਦਾ ਸੀ। ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਵੇਂ ਖੜਾ ਸੀ ਅਸਮਤ ਦਾ ਬੁਤੀ, ਅਡੋਲ, ਗੰਭੀਰ, ਬੇ-ਪ੍ਰਵਾਹ। ਘਬਰਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਲੋਹੜਾ ਏ, ਖੇਤ ਹਰਾ ਖੜਾ ਏ ਤੇ ਆਖਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਏਹ ਕੂੜ ਪਿਆ ਮਰੇਂਦਾ ਜੇ, ਖੇਤ ਤਾਂ ਹਰਾ ਖੜਾ ਏ। ਇਹ ਦਿਵਾਨਾ ਏ? ਅਕਲੋਂ ਘੁੱਥਾ ਦਿਵਾਨਾ? ਕਿ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਸੱਦਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਮਹਿਵ ਦਿਵਾਨਾ, ਕਿਵੇਂ ਕੂਕਿਆ ਸੀ:- ਸਚੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੀਐ ਬਹੁੜਿ ਨ ਪਾਵੈ ਤਾਉ॥੨॥ ੭. {ਜਨੇਊ} {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧} ‘ਗਿਆਨੁ ਜਨੇਊ ਧਿਆਨੁ ਕੁਸਪਾਤੀ॥ {ਆਸਾ ਮ: ੧-੨੦} ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੈਵੀ ਬਾਲਕੇ ਦੇ ਰੰਗ ਹੁਣ ਹੁਯਾਰੀ ਵਾਲੇ ਤੱਕੇ। ਹਾਂ, ਰੱਬੀ ਬਾਲਕਾ ਹੁਣ ਰੋਜ਼ ਜਾਵੇ, ਮਝੀਆਂ ਚਰਾਵੇ, ਹੱਸਦਾ ਘਰ ਆਵੇ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਢੁੱਕ ਪਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਜੰਞ ਪਾ ਕੇ ਕੁਲਾਰੀਤ ਕਰ ਲਈਏ, ਬੱਚਾ ਸਿਆਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਹੋਸੀ। ਸੋ ਦਿਨ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਸਾਕ ਕਬੀਲਾ ਰਾਇ ਅਗੇ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਲੂ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੀਵਾਨਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਰਾਇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਤ ਗਿਆ ਇਕ ਮਾਜਰਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਦਿਵਾਨਾ ਨਾਨਕ ਤਾਂ ਇੰਞ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਦੋਸ਼, ਅਡੋਲ ਯੂਸਫ ਖੜਾ ਹੈ ਖੇਤੀ ਦਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਹਣਾ ਸਜਾਦਾ, ਮਾਅਸੂਮ, ਅੰਟਕ! ਕੋਈ ਜਾਣੇ ਖੜਾ ਹੈ ਇਥੇ ਤੇ / ਜਾਂਦਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿਤੇ ਹੋਰਥੇ। ਫੇਰ ਜਦ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ | ਜੰਞ ਲਟਕਾਂ ਨਾਲ ਟੁਰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਮਹਿਤੇ ਨਾਲ, -੪੬- ਦਾ ਨਿਰਅਪ੍ਰਾਧਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ।<noinclude></noinclude> 8yu26reta3a6qwqa96050b1rcfl6bwd 250 74549 236935 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਂਧਾ-ਠੀਕ ਹੈ ਪ੍ਰੋਹਤ ਜੀ ! ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਬਾਹਲੀ ਸ਼੍ਰਧਾ ਦੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਨੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁੱਲਾਂ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਤ੍ਰੈਆਂ ਪੰਡਿਤਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਂਧਾ-ਠੀਕ ਹੈ ਪ੍ਰੋਹਤ ਜੀ ! ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਬਾਹਲੀ ਸ਼੍ਰਧਾ ਦੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਨੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁੱਲਾਂ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਤ੍ਰੈਆਂ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਹ ਭੀ ਅਗੇ ਵਧਿਆ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ: “ਸੁਣਾਓ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ ਬੀ ਨਾਨਕ ਪੜ੍ਹਾਯਾ ਤੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਬੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ, ਕਿੱਡਾ ਅਨੋਖਾ ਬੱਚਾ ਹੈ? ਇਹ ਉਮਰ, ਇਹ ਖਿਆਲ, ਇਹ ਉਡਾਰੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਪਿੱਛੋਂ ਆਪ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ ਹੈ। ਵਲੀ ਹੈ ਵਲੀ। ਸਾਡੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਖਰੀ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਹੋ | ਚੁਕਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖਬਰੇ ਏਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਹੀ ਕਹਿ ਦੇਂਦਾ, ਪਰ ਏਹ ਵਲੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ। ਕੈਸੀ ਪਾਕੀਜ਼ਗੀ ਹੈ! ਮੈਂ ਜਨੇਊ ਬਾਬਤ ਉਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਗੀਤ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਦੀ ਅਤੇ ਇਖਲਾਕ ਦੇ ਗਿਰਾਉ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਰ ਰੂਹਾਨੀ ਜ਼ੁਨਾਰ ਕੈਸਾ ਆਪ ਬਣਾਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ? ਨਾਨਕ, ਸ਼ਰਾ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਮਾਰਫਤ ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲਿਹਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਸੇ ਰਸਮ ਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿਚ ਜੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਨੁਕਤੇ ਦੀ ਸੱਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਡੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਅਇਆ ਹਾਂ, ਓਥੇ ਇਕ ਤਅੱਸਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾਲ ਬੇਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਤੇ ਮਖੋਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਿਰਭੈ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਕਲ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਿੱਸਦੀ ਹਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਅਗਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਪੰਡਿਤ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵਲੀ ਹੈ?" ਹਰਦਿਆਲ-ਹਾਂ, ਜੀਉ! ਅਸੀਂ ਏਹੋ ਗੱਲਾਂ ਪਏ ਕਰਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਓਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਅਵਤਾਰੀ ਜੀਵ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬਣ ਵਿਚੋਂ ਸੱਦ ਉੱਠੀ, ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ: ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ, ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਭਾਈ, ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ॥ 'ਜਨੇਊ। ਂ | ਂ | | ਫੇਰ ਅਵਾਜ਼ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਫੇਰ ਸੱਦ ਆਈ:-ਜੋ ਦਮੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ, ਪਿਆਰੇ, ਸੋ ਦਮੁ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ॥....... ਤੈਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ, ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ, ਭਾਈ, ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ॥....... ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ, ਪਿਆਰੇ, ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ॥....... ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਪਿਆਰੇ, ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ, ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ॥ ਵਾਜ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਆਉਂਦੀ ਇੰਨੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ ਕਿ ਦੈਵੀ ਬਾਲਕਾ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਹੇ ਆ ਖੜੋ ਗਿਆ। ਸਾਰਿਆਂ ਵਲ ਅਦਬ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਜ਼ਰਾਕੁ ਸਿਰ ਬੀ ਨਿਹੁੜਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਚਾਰੇ ਉੱਠ ਖੜੋਤੇ ਤੇ ਝੁਕ ਗਏ। ਮੁੱਲਾਂ ਜੀ ਬੋਲੇ, "ਨਾਨਕ ਤੈਨੂੰ ਅਸਾਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਇਲਮ ਗ਼ੈਰ ਖਾਲਸ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਇਲਮ-ਖ਼ਾਲਸ, ਨਾਦ ਇਲਾਹੀ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ!" -40- ਦੈਵੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਲ ਉਠੇ, ਚਾਰ ਜੁਫੇਰੇ ਫਿਰੇ, ਫੇਰ ਮੁੰਦ ਗਏ ਤੇ ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਧੁਨਿ ਉਠੀ:- ਤੇਰਾ ਸਦੜਾ ਸੁਣੀਜੈ ਜੇ ਕੋ ਬਹੈ ਅਲਾਇ॥ ਇਹ ਗਾਉਂਦੇ, ਇਸੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਧੁਨਿ ਨੂੰ ਲਿਪਟੇ ਬੰਦ ਅੱਖੀਂ ਟੁਰ ਪਏ, ਟੁਰੀ ਗਏ, ਟੁਰੀ ਗਏ ਐਨਾਂ ਕਿ ਅਖੋਂ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਚਾਰੇ ਵਡੇ ਪੁਰਖ ਇਕ ਅਚਰਜ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰ ਉਠੇ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਸਰ ਵਿਚੋਂ ਡੋਬਾ ਲੈਕੇ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। ੯. {ਛਾਯਾ ਨ ਫਿਰੇ} "ਸਤਹੁ ਖੇਤੁ ਜਮਾਇਓ ਸਤਹੁ ਛਾਵਾਣੁ" {ਰਾਮ: ਵਾ: ਸਤੇ ਬਲ:} ਹਾਂ ਜੀ, ਰੱਬੀ ਬਾਲਕਾ ਅਜੀਬ ਰੰਗ ਵਿਚ ਦੀ, ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ, ਹੱਸਦਾ ਹੈ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਰੀ ‘ਕਾਵਿ ਸੁੰਦਰਤਾ’ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ਸੰਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, । ਕਦੇ ਬੈਠਾ ਗੋਸ਼ਟਾਂ ਤੇ ਮਜਲਸਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਚੁਪ ਚਾਪ ਘਰ ਚਾਦਰ ਤਾਣ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਬਨ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ<noinclude></noinclude> 5lp2uwmf8u9d04vwkccg2sr217tcrno 250 74550 236936 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਵੀਆਂ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰਦੀਆਂ ਬਨ-ਪਰੀਆਂ, ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ, ਸਮੂਲਚੀਆਂ (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਖਾ ਗਿਆ! ਸਾਰੇ ਹੱਸ ਪਏ। ਮੁਸਾਹਿਬ-ਆਦਮੀ ਸਾਵੀਆਂ ਕਣਕਾਂ ਖਾ ਗਿਆ? ਅਲੋਕਾਰ ਹੈ! ਂ ਂ | | ਲਾਡਲਾ, ਸਿਰ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਗੱਭਰੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਵੀਆਂ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰਦੀਆਂ ਬਨ-ਪਰੀਆਂ, ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ, ਸਮੂਲਚੀਆਂ (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਖਾ ਗਿਆ! ਸਾਰੇ ਹੱਸ ਪਏ। ਮੁਸਾਹਿਬ-ਆਦਮੀ ਸਾਵੀਆਂ ਕਣਕਾਂ ਖਾ ਗਿਆ? ਅਲੋਕਾਰ ਹੈ! ਂ ਂ | | ਲਾਡਲਾ, ਸਿਰ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਗੱਭਰੂ। ਰਾਇ ਨੇ ਫੇਰ ਇਕ ਵੇਰ ਤੱਕਿਆ-ਅਡੋਲ, ਅਹਿੱਲ ਅਪਣੇ ਨੌਂ ਵਿਚ ਮਗਨ ਖੜੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ, ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਮਹਿਤਾ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਇ-ਸੁਣ ਬਈ ਮਹਿਤਾ! ਦੇਖ, ਤੇਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਕੀ ਕਾਰਾ ਕੀਤਾ ਏ? ਏਸ ਭੱਟੀ ਦੀ ਵਰਹੇ ਦਿਹੁੰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਮਾਰ ਗਵਾਈ ਸੂ। ਆਪ ਚੌਂਕੀ ਸੋਂ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮੱਝੀਆਂ ਹੱਕ ਛਡੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ, ਚਰ ਗਈਆਂ ਮੱਝੀਆਂ ਸਾਰਾ ਖੇਤ। ਮਹਿਤਾ (ਪੁੱਤ ਵੰਨੇ ਤੱਕ ਕੇ)-ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਰਾਇ ਜੀ! ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਹੀਲੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਕੰਮੇ ਲਗ ਪਵੇ ਪਰ ਜਿਨ੍ਹੀ ਕੰਮੀਂ ਪਾਇਆ ਏਸ ਵਰਾਨ ਹੀ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਕਮਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਭੱਟੀ ਓ ਭਾਈ! ਖਾ ਹੀ ਗਿਆ ਨਾ, ਜੌਕੀਂ ਸੌਂ ਜੂ ਰਿਹਾ ਵਣਾਂ ਹੇਠ ਆਪ ਤੇ ਛੱਡ ਸੁੱਤਾ ਵੱਗ ਮੇਰੀ ਸਿਰੇ ਚੜੀ ਪੈਲੀ ਵਿਚ, ਹਾਇ ਮੇਰੀ ਪੁੱਗੀ ਖਲੀ ਖੇਤੀ ਵਿਚ। ਬੱਸ, ਚਰ ਗਈਆਂ ਮਰ ਜਾਣੀਆਂ ਬੂਸਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੱਝੀਆਂ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਖੇਤ, ਤੀਲਾ ਨਹੀਂ ਨੇ ਛੋੜਿਆ। ਦੱਸ ਕਿੱਦੇ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਵਰਹੇ ਦਿਹੁੰ ਕਿੰਞ ਗੁਜ਼ਾਰਸਾਂ? ਹਾਲੇ ਕਿਥੋਂ ਭਰਸਾਂ? ਟੱਬਰ / ਕਿਥੋਂ ਖਾਸੀ?..ਹਾਇ ਮੁੱਠਾ ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ (ਰਾਇ ਵੱਲ ਭੱਟੀ-ਕਮਲਾ, ਕਮਲਾ ਝੂਟੇ ਪੰਘੂੜੇ ਨੀਂਦਰਾਂ ਘੂਰ ਕੇ ਤੱਕ ਕੇ) ਮੇਰਾ ਕਰ ਖਾਂ ਨਿਆਂ, ਹੁਣ ਕਰਸੇਂ? ਦੇ, ਖੇਤ ਉਜੜਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ, ਮੱਝੀਆਂ ਪਲਣ ਮਹਿਤ (ਮੁਸਾਹਿਬਾਂ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਚੁਪ ਕਰ ਗਏ ਓ ਸਾਰੇ? ਦੀਆਂ! ਘਰ ਘਰ ਹੋਣ ਏਹੋ ਜੇਹੇ ਕਮਲੇ ਪੁੱਤ ! ਹਾਂ, ਕਾਰਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਜੁ ਹੋਇਆ.....ਕਮਲਾ (ਸਿਰ ਅੱਜ ਲੱਗੂ ਨਾ ਪਤਾ। ਫੇਰਕੇ) ਕਮਲਾ...। ਲਹੌਰ ਚੱਲ ਮਨਾਂ! ਲਹੌਰ। ਰਾਇ-ਸੁਣ ਭਾਈ ਭੱਟੀ ! ਓਦਰ ਨਾ, ਨਾ ਪਉ ਕਾਹਲਾ। ਹਿਯਾਊ ਬੰਨ੍ਹ, ਤੇਰਾ ਉਜਾੜਾ ਸਾਰਾ ਭਰਿਆ ਵੈਸੀ। ਭੱਟੀ-ਰਬ ਭਲਾ ਕਰੀ, ਪਾ ਨਾ ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ਉਜਾੜਾ (ਚਾਦਰ ਵਿਛਾ ਕੇ)। ਰਾਇ-ੳਇ ਨੱਥੂ। ਜਾਹ ਮਹਿਤੇ ਨੂੰ ਕੁਆ ਲਿਆ। ਇਹ ਤਾਂ ਦਿਵਾਨਾਂ ਏ, ਏਸ ਦੀ ਥਾਂਵੇਂ ਉਹ ਆਕੇ ਭਰੇ ਭੱਟੀ ਦਾ ਉਜਾੜਾ। ਭੱਟੀ-ਸ਼ਾਲਾ, ਜੀਵੇਂ ਲੱਖ ਸੈ ਵਰਿਹਾਂ, ਹੋ ਭੱਟੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ! ਨੱਥੂ ਚੋਬ ਲਈ ਗਿਆ ਮਹਿਤੇ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਤੇ ਠੁਮਕ ਠੁਮਕ ਤੱਕਦਾ ਜਾਂਦਾ ਏ ਭੱਟੀ ਵੱਲ। ਉਹ ਤਾਂ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਭੱਟੀ ਫੇਰ ਰਾਇ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ:- | ਦੇਖੋ ਰਾਇਆ! ਕਿੰਞ ਮਸਤ ਖੜੋਤਾ ਏ, ਦਿਵਾਨਾ, ਹੈ ਕੁਛ ਕੂੰਦਾ ਸਹਿਂਦਾ? ਕਮਲਾ ਏ, ਸਾਰੇ ਕਮਲੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਨੇ; ਪਰ ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗੂ | ਜਦੋਂ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਭਰਨੇ ਪਏ ਕੰਮ। ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਂ ਪਰ, ਮੁਸਾਹਿਬ-(ਭੱਟੀ ਨੂੰ)-ਤੂੰ ਨਾ ਬੋਲ ਬਈ! ਰਾਇ-ਸੁਣ ਮਹਿਤਾ! ਹੋਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ, ਬੱਚਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਜੁ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੋਸ਼ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਵਿਚਾਰਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਏਸ ਭੱਟੀ ਦਾ ਉਜਾੜਾ ਭਰ ਦੇਹ, ਏਹ ਨਹੀਓਂ ਛੁੱਟਣਾ, ਹੱਕ ਨਿਆਂ ਈਹਾ ਈ। ਭੱਟੀ-ਸ਼ਾਲਾ ਗੱਦੀ ਹਰੀ ਰਹੀ! ਰਾਜ ਭਾਗ ਬਣੇ ਰਹਿਣੀ, ਤੋਲ ਘੱਤਿਆ ਈ ਨਿਆਂ, ਤੱਕੜੀ ਕਨਿਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਤੋਲ ਘੱਤਿਆ ਈ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ। | ਭੱਟੀ ਦੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਕਈ ਲੋਕੀ ਆਏ ਤੇ ਹੋਰ ਬੀ ਆ ਰਹੇ ਸੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸੇ ਭੱਟੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:-ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਦਾ ਤਾਂ ਤੱਕੋ। -88- ਭੱਟੀ (ਪਿੱਛੇ ਤੱਕ ਕੇ)-ਸੌ ਵੇਰੀ ਤੱਕ ਲਓ, ਤੀਲਾ ਵੀ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਣਦਾਰ। ਰਾਇ-ਓਏ ਤ੍ਰਿਆਕਲਾ ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਹਈ। ਨਿਆਂ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁਵੱਲੀ ਸਬੂਤ ਨਾ ਲਏ ਹੋਣ। (ਉੱਚੀ) ਦੋ ਪਿਆਦੇ ਜਾਓ, ਨਾਲ ਜਾਏ ਭੱਟੀ ਤੇ ਇਕ ਜਾਏ ਕੂਤੀਆ, ਜਾਓ ਕੂਤ<noinclude></noinclude> shcq0uqteoq7l2xybjdyy65w7s8v188 250 74551 236937 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾ ਹੈ ਏਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਿੱਤਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਬਨ ਵਿਚ ਬੀ ਰਹੇ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬੀ ਪਰਚੇ, ਚਲੋ ਅਮੀਰੀ ਨਾ ਸਹੀ ਗਰੀਬੀ ਹੀ ਸਹੀ, ਕਿਸੇ ਕੰਮੇ ਤਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਸੋ ਘਰ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਮਹੀਆਂ ਚਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾ ਹੈ ਏਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਿੱਤਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਬਨ ਵਿਚ ਬੀ ਰਹੇ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬੀ ਪਰਚੇ, ਚਲੋ ਅਮੀਰੀ ਨਾ ਸਹੀ ਗਰੀਬੀ ਹੀ ਸਹੀ, ਕਿਸੇ ਕੰਮੇ ਤਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਸੋ ਘਰ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਮਹੀਆਂ ਚਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਚਾ ਲਏਗਾ। ਬਾਹਰ ਬੀ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਕੰਮ ਬੀ ਪਿਆ ਕਰੇਗਾ। ਜੇ ਇਸ ਗੱਲੇ ਪਰਚ ਪਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਵੱਗ ਲੈ ਦਿਆਂਗੇ, ਦੁੱਧ ਘਿਉ ਦਾ ਹੀ ਕਿੱਤਾ ਸਹੀ। ਕਈ ਦਿਨ ਸੋਚ ਸੋਚਕੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਬੜੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋਕੇ ਆਪ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਮੰਨੀ ਤੇ ਮਹੀਆਂ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਉਡਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾ ਜੀ ਮੱਝੀ ਦੇ ਚਾਰਨਹਾਰ ਬਣੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਬਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਉਸੇ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨਿ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ੬. {ਨਿਆਂ} ਇਕ ਸੰਘਣੀ ਛਾਵੇਂ ਪਲੰਘ ਡੱਠਾ ਹੈ ਲਾਲ ਪਾਵਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਤੇ ਵਿਛਿਆ ਹੈ ਖੇਸ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੰਨੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤਪੇ ਦਾ ਮਾਲਕ। ਹੇਠਾਂ ਵਿਛੀਆਂ ਹਨ ਸਫਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਮੂੰਹ ਚਿਤ ਲਗਦੇ ਕੁਛ ਸਜਣ ਤੇ ਮੁਸਾਹਿਬ। ਭੰਨਾ ਭੰਨਾ ਆਇਆ ਇਕ ਭੱਟੀ ਰਾਹਕ ਤੇ ਬਾਂਹ ਫੜੀ ਹੋਈ ਨਾਲ ਇਕ ਕੁਮਾਰ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਗੱਭਰੂ ਦੀ। ਭੱਟੀ -ਹੇ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ! ਤੇਰੀ ਦੁਹਾਈ, ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਨਿਆਂ ਕਰ, ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਹਾਂ! ਰਾਇ-ਨਿਆਂ ਮੰਗਣਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇਣਾ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਕਹੁ ਤੇਰੇ ਬਾਬ ਕੀ ਵਰਤੀ? ਭੱਟੀ-ਹੇ ਰਾਇਆ! ਮੀਂਹ ਪਏ ਮੁਹਲੇ ਧਾਰ, ਵੱਤਰ ਲਏ ਨੱਪ, ਸੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸੱਤ, ਕਣਕਾਂ ਬੀਜੀਆਂ, ਉਗੀਆਂ, ਵਧੀਆਂ, ਨਿੱਸਰੀਆਂ, ਸਿੱਟੇ ਪਏ। ਠੰਢੀਆਂ ਵਗਣ ਹਵਾਈਂ ਤੇ ਝੂਮਣ ਮੇਰੀਆਂ ਸਿੱਟੇ ਭਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ, ਸਾਵੀਆਂ ਸਾਵੀਆਂ ਪਰੀਆਂ ਸਿਰ ਤਾਜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਾਲੋ ਪਾਲ ਖੜੀਆਂ। ਵੇਖ ਵੇਖ ਠਰੇ ਮੇਰਾ ਕਾਲਜਾ, ਆਖਾਂ ਹੁਣ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਸਿਰੇ, ਲੰਘਸੀ ਵਰਹਾ ਦਿਹੁੰ ਸੌਂਕੀ। ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ੧ ਇਹ ਅੰਕ ਸੰਮਤ ੪੭੪ ਦੇ ਟਰੈਕਟ ਨੰ: ੧੦੪੭ | । | | | ਸਫ ਤੇ ਬੈਠਾ ਇਕ ਮੁਸਾਹਿਬ-ਫੇਰ ਹੋਇਆ | ਕੀਹ ਤੇਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ ਪਰੀਆਂ ਨੂੰ? -੪੩- ਭੱਟੀ-ਹੋਇਆ ਲੋਹੜਾ! (ਘਬਰਾਕੇ) ਨਿਆਂ, ਨਿਆਂ, ਅਦਲ, ਅਦਲ ਨਾ ਰਈ ਨਾ ਛਈ, ਪੂਰਾ ਤੋਲ ਅਨੁਸਾਫ ਅਨੁਸਾਫ (ਹੱਥ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਕੇ) ‘ਮੁਠੱਣਹਾਰ ਤੇ ਮੁੱਠਾ’ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜੇਹਾ ਕੌਣ ਕਰੇ! ਕੌਣ ਕਰੇ? ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਾਜ਼ੀ-ਕਰੇਗਾ ਰਾਇ। ਭੱਟੀ-ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਭੱਟੀ ਆਇਆ ਹੈ ਭੱਟੀ ਰਾਇ ਕੋਲ ਨਿਆਂ ਲੈਣ, ਉਹ ਨਾ ਨਿਆਂ ਕਿ ਦੂਇਆਂ ਦੀ ਵੇਰੀ ਤਾਂ ਕਰੇ ਹਲ ਖੜਾ, ਜੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਲ ਲੰਮਾ ਪੈ ਜਾਏ। ਮੁਸਾਹਿਬ-ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਰਾਇ ਦਾ ਨਿਆਂ ਹੈ, ਤੱਕੜੀ ਦਾ ਤੋਲ, ਹੱਕੋ ਹੱਕ। ਭੱਟੀ-ਭੰਨਾ ਤਦੇ ਆਇਆ ਹਾਂ ਨਾ ਰਾਇ ਕੋਲ। ਰਾਇ-ਕੁਛ ਕੂ ਸਹਿ ਬੀ, ਹੋਇਆ ਕੀ ਏ? ਭੱਟੀ-ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਹਾਂ, ਹਾਇ ਮੇਰੀਆਂ ਕਣਕਾਂ, (ਬਾਵਲਿਆਂ ਹਾਰ ਤੱਕ ਕੇ) ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਵੇ ਲੋਕੋ! ਰਾਇ-(ਘੂਰ ਕੇ ਤੱਕ ਕੇ)-ਕਿਸ ਮੁੱਠਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ? ਭੱਟੀ (ਸਿਰ ਮਾਰ ਕੇ )-ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਅਛਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਨੇ। ਮੁਸਾਹਿਬ-ਉਇ, ਨਾਂ ਬੀ ਲੈ ਕਿਸੇ ਦਾ। ਭੱਟੀ-ਆਹ ਵੇਖਾਂ, ਮੈਂ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ ਵਧ ਕੇ। ਰਾਇ(ਤੱਕ ਕੇ)-ਇਹ ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਏ। ਭੱਟੀ-ਹਾਂ, ਮਹਿਤੇ ਦਾ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਲਾਡਲਾ ਮੁਸਾਹਿਬ-ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਦਿਵਾਨਾ ਏ। ਭੱਟੀ (ਹੱਥ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਕੇ)-ਬੱਸ ਛੱਡ ਦੇਈਂ ਨਾ। ਕਮਲਾ ਕਮਲਾ ਕਹਿ ਕੇ ਨਸਾ ਦੇ ਸੂ। ਕਾਰਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਜੁ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ... ਮੈਂ... ਮੈਂ... ਵੈਨਾਂ ਲਹੌਰ। ਹਾਇ ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ। .. ਰਾਇ-ਭਲੇ ਲੋਕ! ਗੱਲ ਬੀ ਦੱਸ, ਕਮਲ ਕੇਹਾ ਪਾ ਛੋੜਿਆ ਈ? ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ, ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ, ਕਿਸ ਮੁੱਠਾ, ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਠਾ, ਕੀਹ ਮੁੱਠਾ? ਭੱਟੀ-ਆਹ ਜੋ ਤੇਰਾ ਕਮਲਾ ਏ ਨਾ, ਦਿਵਾਨਾ ਏ ਮਹਿਤੇ ਦਾ ਲਾਲ, ਖਾ ਗਿਆ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਵੀਆਂ<noinclude></noinclude> o1uhdf393dd5dofoxxukax220n1yozn 250 74552 236938 2026-09-27T07:37:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਪਾਸਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੱਖਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਸਰ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਕੁਰਬਲ ਕੁਰਬਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਗਿਰਦੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਨ ਤਪੱਲ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੋਜ਼ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਪਾਸਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੱਖਣ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਸਰ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਕੁਰਬਲ ਕੁਰਬਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਗਿਰਦੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਨ ਤਪੱਲ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰੋਜ਼ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੱਕੋ ਸਰ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਤੱਕਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਤ੍ਰੇਤੇ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸੀਆ ਜੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਉਸਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੁਨੀਆਂ, ਤਪੱਲ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋ ਪਈ ਕਿ ਯੁਗ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਆਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਏ, | ਂ । | ੋ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੂਜਾ, ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ : ਹੇ ਦੇਵ ! ਇਹ ਤੀਰਥ ਅਪਾਵਨ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਪਣੇ ਚਰਨ ਪਾਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿਓ। ਆਪ ਨੇ ਆਯਾ ਕੀਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਆਯਾ ਮੰਨਕੇ ਸਭ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਤੱਕੇ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਆਪ ਨ੍ਹਾਤੇ, ਤਦ ਬੀ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਪਰ ਸਾਰੇ ਤਪੱਸਵੀ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗੂ ਸੰਸੇ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ ਕਿ ਜਿਸਦੇ ਬਚਨ ਅਰ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਸਤ੍ਯਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਅਵਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਨੀਚ ਜਾਤ, ਅਛੂਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰੀ ਹੋਈ ਭੀਲਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘ਕੁੜੀਏ ! ਤੂੰ ਨਹਾ'। ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਜਲ ਵਿਚ ਵੜਦਿਆਂ ਸਾਰ ਜਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਹੋਕੇ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਤਾਂ ਆਪ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੌਤਕ ਜਾਣ ਕੇ ਵਰਤਾਯਾ ਹੈ ਨੇ ਕਿ ਸੁਮੱਤ ਦੇਣ, ਉਹ ਇਹ ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਜੀ ਇਕ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਂ ਉਹ ਜਾਤੀ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉੱਚਤਾ ਦਰਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੀਲਣੀ, ਜੋ ਜਾਤ ਤੋਂ ਨੀਚ ਸੀ, ਉਹ ਅਪਣੇ ਹਿਦੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਂਈਂ ਲਈ ਤੜਫਨੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਸਥਿਤ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਤੇ ਧਾ ਸੀ। ਜਦ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਕਿ ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਇਹ ਪਤੀਆ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਡੋਲਾਂ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਸਮਝਾਂ ਕਿ ਇਹ ਨਾਨਕ -੪੯- | ਦਾ ਯਗਯੋਪ੍ਰੀਤ ਵੇਲੇ ਦਾ ਕੌਤਕ ਸਾਂਨੂੰ ਜਾਤੀ ਅਭਿਮਾਨ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਕਹਿਕੇ, ‘ਏਹੁ ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਕਾ ਹਈ ਤ ਪਾਡੇ ਘਤੁ' ਕਹਿਕੇ ਜੀਅ ਦੀ ਉੱਚਤਾ, ਸੁੱਚਤਾ, ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਹੈਸੀ ਤੇ ਅਸਾਂ ਮਨੋਰਥ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਾ ਆਇਆ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਯੱਗ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਆਪ ਬੀ ਕਿ ਦੁਆਪੁਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਅੰਨ ਪਾਇਆ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੁਨੀ ਬੀ ਪਾ ਗਏ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਤਾਂ ਹੋਈ ਜਾ ਬਾਲਮੀਕ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਤੇ ਭਗਤਿ ਯੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨ ਪਾਇਆ ਤਾਂ, ਹਾਂ, ਤਾਂ ਯੱਗ ਸਫ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਕਦੇ, ਆਪ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਜਾਤੀ ਅਭਿਮਾਨ ਦੂਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯੱਗ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਸੇ ਕਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੀ। ਕੀਕੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਡਿਆਇਆ ਹੈ ? ਸੋ ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਤਾਂ ਐਉਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜੋ ਕੌਤਕ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਝੂਠਾ ਜਾਤੀ ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਵੜ ਗਈ ਸ੍ਵਾਰਥ ਸਿੱਧੀ, ਪਾਪ ਤੇ ਆਚਰਣ ਦਾ ਗਿਰਾਉ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਜਦ ਤਕ ਆਚਰਣ ਉੱਚਾ ਨਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ, ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਲੀਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ ਬੀਰਤਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਆਪੇ ਵਿਚ ਜੋੜ ਆ ਸਕਦਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ‘ਰਾਜ- ਦੁਖ' ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਜਗਤ ਦਾ ਦੁਖ ਤੇ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਮੁੱਢ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ‘ਸਦਾਚਾਰ’ ਤੋਂ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਸਾਡੇ ਕਰਤੱਵ-ਕਰਨੀ ਕਰਤੂਤ-ਸੁਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਉਤੇ ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੇਉਂਦ ਕਰੇਗਾ। ਪੰਡਤ (ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ)— )-ਜਾਪਦਾ ਤਾਂ ਇਵੇਂ ਹੈ, ਤੁਸਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਫੁਰ ਆਈ ਹੈ, ਉਦਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਗਾ ਨਹੀਂ। ੧ ਦੇਖੋ ਭਾਗਵਤ ਭਗਤ ਮਾਲ ਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥ।<noinclude></noinclude> 5vwm41xi46bztcoou3wrxemxerza086 250 74553 236939 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਲੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਆਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਵਾਲੀ ਝਿੜਕ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕ ਕੇ ਉਚਾਰ ਕੀਤਾ- ਦੁਖ ਮਹੁਰਾ ਮਾਰਣ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਸਿਲਾ ਸੰਤੋਖ ਪੀਸਣੁ ਹਥਿ ਦਾਨੁ ॥ ਨਿਤ ਨਿਤ ਲੇਹੁ ਨ ਛੀਜੈ ਦੇਹ ॥ ਅੰਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਲੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਾਲੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਆਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਵਾਲੀ ਝਿੜਕ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕ ਕੇ ਉਚਾਰ ਕੀਤਾ- ਦੁਖ ਮਹੁਰਾ ਮਾਰਣ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਸਿਲਾ ਸੰਤੋਖ ਪੀਸਣੁ ਹਥਿ ਦਾਨੁ ॥ ਨਿਤ ਨਿਤ ਲੇਹੁ ਨ ਛੀਜੈ ਦੇਹ ॥ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਜਮੁ ਮਾਰੈ ਠੇਹ॥੧॥ ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਖਾਹਿ ਗਵਾਰ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤੇਰੇ ਜਾਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਜੋਬਨੁ ਸਭੁ ਛਾਂਵ ॥ ਰਥਿ ਫਿਰੰਦੈ ਦੀਸਹਿ ਥਾਵ॥ ਦੇਹੁ ਨ ਨਾਉ ਨ ਹੋਵੈ ਜਾਤਿ॥ ਓਥੈ ਦਿਹੁ ਐਥੈ ਸਭ ਰਾਤਿ ॥੨॥ ਸਾਦ ਕਰਿ ਸਮਧਾਂ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਘਿਉ ਤੇਲੁ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਅਗਨੀ ਸਿਉ ਮੇਲੁ॥ ਹੋਮ ਜਗ ਅਰੁ ਪਾਠ ਪੁਰਾਣ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਪਰਵਾਣੁ ॥੩॥ ਤਪੁ ਕਾਗਦੁ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਨੀਸਾਨੁ॥ ਜਿਨਿ ਕਉ ਲਿਖਿਆ ਏਹੁ ਨਿਧਾਨੁ॥ ਸੇ ਧਨਵੰਤ ਦਿਸਹਿ ਘਰਿ ਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਜਨਨੀ ਧੰਨੀ ਮਾਇ ॥੪॥੩॥੮॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੧ ਘਰੁ ੨} ਤਦ ਵੈਦ ਡਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ, ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਗਏ, ਤੇ ਅੰਝੂ ਭਰ ਆਏ, ਦੋਏ ਹਥ ਜੋੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ :- ਕੇ ‘ਅਬ ਮੁਝ ਪਰ ਇਹੁ ਕਰੁਣਾ ਕਰੀਏ। ਮਨ ਰੋਗ ਸਗਲ ਪਰਹਰੀਏ'। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਕਹਯੋ ‘ਕਰੋ ਸਤਿਸੰਗਾ। ਦਿਨ ਥੋਰਨ ਮੈ ਹੋਵਹਿ ਭੰਗ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਗਿਆ: "ਇਹ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹਨ, ੪. ਖਰਾ | | ਰੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ"। ਇਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਇਕ ਦਿਨ ਤ੍ਰੈਏ ਪੰਡਿਤ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਏ। ਆਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾ ਭਰੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਠੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰੋ। ਤਦ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਲ ਉੱਠੇ, ਕੋਈ ਅਚਰਜ ਭਾਵ ਅੰਦਰੋਂ ਲੰਘੇ ਤੇ ਫੇਰ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਗਏ, ਫੇਰ ਉੱਠੇ ਤਦ ਓਹ ਭਾਵ ਏਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ :- ਕਤ ਕੀ ਮਾਈ ਬਾਪੁ ਕਤ ਕੇਰਾ ਕਿਦੂ ਥਾਵਹੁ ਹਮ ਆਏ॥ ਅਗਨਿ ਬਿੰਬ ਜਲ ਭੀਤਰਿ ਨਿਪਜੇ ਕਾਹੇ ਕੰਮਿ ਉਪਾਏ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਕਉਣੁ ਜਾਣੈ ਗੁਣ ਤੇਰੇ॥ ਕਹੇ ਨ ਜਾਨੀ ਅਉਗਣ ਮੇਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੇਤੇ ਰੁਖ ਬਿਰਖ ਹਮ ਚੀਨੇ ਕੇਤੇ ਪਸੂ ਉਪਾਏ॥ ਕੇਤੇ ਨਾਗ ਕੁਲੀ ਮਹਿ ਆਏ ਕੇਤੇ ਪੰਖ ਉਡਾਏ ॥੨॥ ਹਟ ਪਟਣ ਬਿਜ ਮੰਦਰ ਭੰਨੈ ਕਰਿ ਚੋਰੀ ਘਰਿ ਆਵੈ ॥ ਅਗਹੁ ਦੇਖੈ ਪਿਛਹੁ ਦੇਖੈ ਤੁਝ ਤੇ ਕਹਾ ਛਪਾਵੈ ॥੩॥ ਤਟ ਤੀਰਥ ਹਮ ਨਵ ਖੰਡ ਦੇਖੇ ਹਟ ਪਟਣ ਬਾਜਾਰਾ ॥ ਲੈ ਕੇ ਤਕੜੀ ਤੋਲਣਿ ਲਾਗਾ ਘਟ ਹੀ ਮਹਿ ਵਣਜਾਰਾ॥੪॥ ਜੇਤਾ ਸਮੁੰਦੁ ਸਾਗਰੁ ਨੀਰਿ ਭਰਿਆ ਤੇਤੇ ਅਉਗਣ ਹਮਾਰੇ ॥ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਕਿਛੁ ਮਿਹਰ ਉਪਾਵਹੁ ਡੁਬਦੇ ਪਥਰ ਤਾਰੇ ॥੫॥ ਜੀਅੜਾ ਅਗਨਿ ਬਰਾਬਰਿ ਤਪੈ ਭੀਤਰਿ ਵਗੈ ਕਾਤੀ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ॥੬॥੫॥੧੭॥ {ਗਉ: ਚੇਤੀ ਮ: ੧} ਸੌਦਾ ੨। ਟੁਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕੂੰਦੇ ਸਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੀ ਬੋਲੇ ਚੱਲੇ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ੧. {ਦਿਲਗੀਰੀ } ਮਾਤਾ-ਜਿਉਂ ਦੀ ਠੰਢੀ ਰੁੱਤ ਆਈ ਹੈ, ਕਾਕੀ! ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਜੀ ਹੁਣ ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਪਏ ਹੀ ਬੀਬੀ-ਅੰਮਾਂ ਜੀ ! ਘੱਟ ਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਰਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਅਪਣੇ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੈ ਇਸ ਦੇ ਭਾਵ ਲਈ ਦੇਖੋ ਕਲਗੀਧਰ ਚਮਤਕਾਰ (ਉਤਾਰਧ) ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ' ੭੮. ਕਲਗੀਧਰ ਜੀ ਦੀਨੇ। {ਪੰਨਾ: ੧੪੬} ੨ ਇਹ ਲੇਖ ਸੰਮਤ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾਹਿਬ ੪੫੪ (੧੯੨੩ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੫੬-<noinclude></noinclude> 4sldxm4cmzvy27oat24uecti69xrpnu 250 74554 236940 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਨੈਣ ਛੱਮ ਛੱਮ ਵਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਖਦੀ ਹਾਂ | ਨਹੀਂ ਦੀਹਦੇ। ਹਾਂ ਮਾਂ ਪਿਉ ਪਏ ਕੁੱਝਣ, ਖੇਸ਼ ਕਿ ‘ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਕੁਛ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀ | ਕਬੀਲਾ ਪਿਆ ਪਿੱਟੇ, ਨਮੋਸ਼ੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਨੈਣ ਛੱਮ ਛੱਮ ਵਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਖਦੀ ਹਾਂ | ਨਹੀਂ ਦੀਹਦੇ। ਹਾਂ ਮਾਂ ਪਿਉ ਪਏ ਕੁੱਝਣ, ਖੇਸ਼ ਕਿ ‘ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਕੁਛ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀ | ਕਬੀਲਾ ਪਿਆ ਪਿੱਟੇ, ਨਮੋਸ਼ੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੀ ਬੀ ਸੁਣਿਆਂ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵੰਨੇ ਤੱਕ ਕੇ ਕਹਿਦੇ | ਪਏ ਪਏ ਦਿਨ ਦੀਵੇ ਸੁਫਨਿਆਂ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀਆਂ ਹਨ, ‘ਬੀਬੀ ! ਤੂੰ ਬੀ ਉਹੋ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈਂ ?” | ਮਾਰੋ। ਫੇਰ ਮਾਂ ਜੀ ! ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਖੋਹ ਪੈਕੇ-ਮੈਂ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤੇ ਆਮੁਹਾਰੀ ਕਹਿ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ: “ਨਹੀਂ ਵੀਰ ਜੀ” ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ! ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਉੱਚੇ ਹੋ ! ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕਹਿਂਦੀ ਹਾਂ; “ਪਿਤਾ ਜੀ ਡਾਢੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਹਨ,' ਤਾਂ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ | ਤੱਕ ਕੇ ਨੈਣ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ‘ਹਾਂ ਭੈਣੀ ਜੀਓ! ਜਗਤ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅੰਮਾ ! ਏਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ। ਮਾਤਾ-ਹੁਣ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਮੂਧੜੇ ਮੂੰਹ ਪਿਆਂ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਆਏ, ਕਦੇ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਝਾ ਸੁ ਭਈ ਹੋਰ ਤਾਂ ਛਡਿਆ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹੀ ਹੋਸ਼ ਕਰੇ? . ਬੀਬੀ-ਮਾਂ ਜੀ ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਜਦ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਹਿਕੇ ਵਾਜ ਮਾਰੀ ਹੈ : ‘ਵੀਰ ਜੀ !” ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਕੂਏ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਮਲਕੜੇ ਪਾਸ ਬਹਿ ਗਈ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਲੋ ਵੀਰਨ ਜੀ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਈ ਹੈ। ਉਹ ਲੋ ਬਾਹਰ ਦੇ | ਚਾਨਣੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਸ ਲੋ ਵਿਚ ਚਾਨਣੇ ਜਿਹੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਮਿਤ ਲੋਕੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਤੱਕੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਥੇ ਡਾਢੇ ਮਿੱਠੇ | | | ਬੀਬੀ (ਨੈਣ ਭਰਕੇ)-ਅੰਮੀਂ ਜੀ ! ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਡਾਢੇ ਚੰਗੇ ਅੰਮੀਂ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਜੀ ਖੁੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਮਾਂ ਜੀ ! ਵੀਰ ਡਾਢਾ ਉੱਚਾ ਵੇ। ਇਹ ਕਹਿਂਦੀ ਬੀਬੀ ਦਾ ਗੱਚ ਨਾ ਠੱਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਬੇਵਸੀ ਹੋਕੇ ਚੁੰਨੀ। ਇੰਨੀ ਰੁੰਨੀ ਕਿ ਹੱਥ ਨਾ ਆਵੇ। ਮਾਂ ਨੇ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੱਥਾ ਸੁੰਘਿਆ, ਪਰ ਉਹਦਾ ਗੱਚ ਠਲ੍ਹੀਵੇ ਨਾ, ਛੇਕੜ ਰੋਂਦੀ ਸਿਸਕੀਆਂ ਤੇ ਆ ਗਈ ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗੀ ਲਗੀ ਹੀ ਸੌਂ ਗਈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਆ ਗਏ ਮਾਂ ਨੇ ਧੀ ਨੂੰ ਸਿਰ੍ਹਾਣਾ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਰੋਟੀ ਖੁਲਾਉਣ ਦੇ ਆਹਰ ਲੱਗੀ। ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਿਆਂ ਆਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ :- ਤ੍ਰਿਪਤਾ ! ਨਾਨਕ ਉਠਿਆ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਤ੍ਰਿਪਤਾ-ਬਸ ਉੱਠਕੇ ਬਾਹਰ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਪਰਸੋਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਹੋਈ ਸੁ, ਉਹ ਬੀ ਬੀਬੀ ਜਾਕੇ ਲਾਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਫੇਰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਿੰਨਤ ਤਰਲੇ ਨਾਲ ਦੋ ਬੁਰਕੀਆਂ ਖੁਆ ਆਈ ਸੀ। ਕਾਲੂ-ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਹੁ, ਕੁਛ ਸਮਝਾਵੇ, ਗੌਣਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਮੁਹਾਰੀ ਪਈ ਆਵੇ। ਕਲੇਜਾ | ਮੱਤਿ ਦੇਵੇ ਸੁ, ਉਹਦਾ ਆਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ। ਪਾਸ ਬੈਠਿਆਂ ਠਰਦਾ ਹੈ, ਆ ਮੁਹਾਰਾ ਚਿੱਤ ਕਿਸੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਗੁੰਮਦਾ ਗੁੰਮਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਮੈਂ ਜਿੰਨੀ ਂ ਵੇਰ, ਅੰਮੀਂ ਜੀ, ਗਈ ਹਾਂ, ਅਦਬ ਤੇ ਸਹਿਮ ਨਾਲ ਠਠੰਬਰ ਗਈ ਹਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕੀ। | | ਤ੍ਰਿਪਤਾ-ਅੱਜ ਉਹੋ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਭੀ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵੀਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੱਤ ਦੇਹ, ਦਲਿੱਦਰ ਛੱਡੇ, ਉੱਠੇ, ਨ੍ਹਾਵੇ ਧੋਵੇ, ਖਾਵੇ ਪੀਵੇ, ਕੋਈ ਕਿੱਤਾ ਕਰੇ, ਸੁਹਣਾ ਉੱਜਲਾ ਹੋ ਕੇ ਪਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਛਾਤੀ ਕੱਢਕੇ ਬੈਠੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਗੱਚ ਭਰ ਆਇਆ, ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਠੱਲ੍ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਆਖੀ ਜਾਵੇ-ਵੀਰ ਡਾਢਾ ਉੱਚਾ ਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖੋ ਸੁ, ਆਪੇ ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਦੇ ਚੋਜ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਕਹਿਂਦੀ ਸੀ-ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਉਦਾਲੇ ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ‘ਪਿਆਰ-ਚਾਨਣੇ’ ਦੀ ਲੋ ਵੇਂਹਦੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਅਮਰੀ ਰਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੀਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਰੋਂਦੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੇ | ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਚਾਨਣੇ ਦੇ ਜੀਉ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੇ ਮਾਂ-ਤੂੰ ਬੀ ਖ਼ਬਰੇ ਵੀਰ ਦੇ ਮਗਰੇ ਬਾਉਲੀ ਹੋ ਚੱਲੀਏਂ, ਕੁੜੀਏ ! ਹੋਸ਼ ਕਰ, ਉਹ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਦਿਨ ਕੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਧੀ ਦਾ ਧਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੱਸ, ਨਿਨਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਣੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਬੀ ਏਹੋ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਉਣ ਸਿਖ ਗਈ ਤਾਂ ਕੀਹ ਬਣੇਗਾ? ਹੋਸ਼ ਕਰ, ਸੰਭਲ ! ਵਹਿਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਈਦਾ। ਆ-ਮੁਹਾਰੇ ਅਮਰੀ ਲੋਕ ਪਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੈਣਾ ਭਰਾਵਾਂ | | -45-<noinclude></noinclude> 5it2aokucfqqc9x5ftydklsk14u7kvq 250 74555 236941 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਜਦ ਫੜ ਬਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ | ਮੱਝੀਆਂ ਫੇਰ ਦੇਉਤੇ ਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ ਜਾਲ ਦਾ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਬੂਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੋਈ ਡਾਢੀ ਸੈਨਤ ਵੱਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਜਦ ਫੜ ਬਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ | ਮੱਝੀਆਂ ਫੇਰ ਦੇਉਤੇ ਤੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ ਜਾਲ ਦਾ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਬੂਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠਿਆਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੋਈ ਡਾਢੀ ਸੈਨਤ ਵੱਜੀ। ਮੱਝੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਧਰ ਗਈਆਂ, ਆਪ ਆਪਣੇ ਬਾਬਲ ਦੇ ਸੈਨਤ ਬੱਝੇ ਸੁਹਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਨਿਮਗਨ ਉਸ ਜਾਲ ਹੇਠਾਂ ਛਾਵੇਂ ਛਾਵੇਂ ਬਿਰਾਜੇ ਰਹੇ। ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਸਨ, ਲੇਟੇ ਰਹੇ, ਆਪ ਆਪੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਬਰੇ ਕਿਸ ਰੰਗ ਪੰਘੂੜੇ ਝੂਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੇਟ ਗਏ, ਸੁਖ ਆਸਣ ਹੋ ਗਏ। ਪਏ ਹਨ ਬਾਬਲ-ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ--ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਕੋਲ ਦੀ ਲੰਘਿਆ ਡਿੱਠੋਸੁ ਮੇਰੇ ਕਾਰਦਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤ-ਕਮਲਾ ਨਾਨਕ, ਪਰ ਜਿਸਦੀ ਕਾਜ਼ੀ, ਮੁੱਲਾਂ, ਪੰਡਤ ਪਾਂਧੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ-ਪਿਆ ਹੈ। ਪਿਆ ਰਹੁ ਸੁਹਣੇ ! ਬੁਲਾਰ ਗਿਆ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ; ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲੱਗਾ | ਰਿਹਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿਚ। ਸੂਰਜ ਟੁਰ ਪਿਆ ਪੱਛੋਂ, ਪਰਛਾਵੇਂ, ਟੁਰ ਪਏ ਪੂਰਬ, ਧੁੱਪ ਨੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਲਹਿੰਦੇ ਦਾ ਦਾਮਨ ਚੁੰਮਿਆ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਆ ਗਿਆ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਡਿੱਠੋ ਸੁ ਉਂਵੇ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ, ‘ਕਮਲਾ ਨਾਨਕ’। ਯਾਰੋ ! ਲੋਕਾਂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਡਿੱਠੇ, ਅਸਾਂ ਸੁਣੇ, ਪਰ ਅੱਖੀਂ ਡਿਠਾ ਨਾ ਕੋਈ। ਤੱਕੋ ਤਾਂ ਰੱਬ ਨਾ ਭੁਲਾਵੇ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਇਕ ਕ੍ਰਿਸਮਾਂ ! ਤੱਕੋ ਯਾਰੋ, ... ਹੈਫ ਹੈ ਸਾਡੇ ਤੇ, ਤੱਕੋ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੇ ਛਾਏ ਪਰਤ ਗਏ, ਏਸ ਜਾਲੀ ਦਾ ਛਾਇਆ ਨਹੀਂ ਪਰਤਿਆ, ਨਾਨਕ ਦੇ ਤਨ ਨੂੰ ਛਾਉਂ ਦੇਣ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਸਾਥੀ ਤੱਕੇ : ‘ਠੀਕ, ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਾਲ ਦੀ ਛਾਂ ਅਜੇ ਖੜੀ ਹੈ।’ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ‘ਨਾਨਕ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਜਾਲ ਦਾ ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਬ੍ਰਿਛ ਅਜੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਕਈ ਤੜ ਮੁੜ ਭੱਜ ड्रूट ਵੇਖ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਛਾਯਾਦਾਰ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸੌ ਬਰਸਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ-ਮਾਲ ਜੀ ਸਾਹਿਬ। ੨ ਪਰ ਜਾਂ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦਰਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਇਆ ਚਲ ਗਈ ਹੈ, ਅਰ ਇਸ ਦਰਖਤ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਖੜਾ ਹੈ। | - | | | | ਦਿਨ ਖੇਤ ਹਰਾ ਕੀਤਾ, ਅਸਾਂ ਸੁਣਿਆਂ, ਡਿੱਠਾ ਨਾ, ਪਰ ਗਲ ਪੱਕੀ ਤੇ ਅਖੰਨੇ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ'। ਸੀਸ ਨਿਵਾਕੇ ਆਖਿਓਸੁ ‘ਜਾਓ ਜਗਾਓ’। ਸੁਹਣਾ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਸੁਆਸ ਲੈਕੇ ਰੱਬ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਬਾਲਕਾ ਉਠਿਆ, ਰਾਇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਓਹ ਰਸੀਲੇ ਨੈਣ, ਜੋ ਸਾਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਰੰਗਣ ਵਿਚ ਭਿੱਜੇ ਪਏ ਸੇ, ਉੱਠੇ, ਬੁਲਾਰ ਦੇ ਅਸਚਰਜ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲੇ ਨੈਣਾਂ ਉਤੇ ਪਏ, ਕੋਈ ਛੁਹ ਲਾ ਗਏ, ਕਲੇਜਾ ਕੰਬਾ ਗਏ: ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਅਰਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁੰਗਰਿਆ ਬੀਜ ਬੀਜ ਗਏ ! ਰਾਇ ਘਰ ਆਇਆ; ਮਹਿਤੇ ਨੂੰ ਸਦਾ | ਘੱਲਿਆ। ਆਏ ਨੂੰ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੀ ਗੱਲ ਦੱਸਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ :- ਂ -42- "ਕਾਲੂ ! ਮਤ ਇਸ ਪੁਤ ਨੂੰ ਫਿਟਕਾਰ ਦੇਂਦਾ ਹੋਵਹਿਂ। ਇਹ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਸਦਕਾ ਮੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ ! ਤੂੰ ਬੀ ਨਿਹਾਲ ਹੈਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਪੁਤਰ ਹੈ, ਅਰ ਮੈਂ ਬੀ ਨਿਹਾਲ ਹਾਂ ਜਿਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ " ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਮੱਝੀਆਂ ਤਾਂ ਚਰਨ ਬਨ ਵਿਚ ਤੇ ਆਪ ਟਿਕ ਗਏ ਇਕ ਮੱਲਗੁਜ਼ਾਰ ਵਿਚ। ਰੁੱਤ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਿਛ ਹੇਠ ਟਿਕੇ ਸਨ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਧੁੱਪ ਟਿਕਕੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪੈਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਪੁਰਾਣਾ, ਪਰ ਚਿੱਟਾ ਫਨੀਅਰ ਸੱਪ ਸੀਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਖੜੋਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਛਜਲੀ ਤਾਣਕੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧੁੱਪ ਪੈਣੋਂ ਰੁਕ ਗਈ; ਘਟਕਾ ਖਟ ਬੀਤ ਗਈ ਜਬ ਹੀ ਬਦਲੀ ਤਰੁ ਛਾਇ ਲਗੀ ਮੁਖ ਘਾਮਾ। ਸ੍ਵਾਦ ਕੇ ਬਿੰਦੁੜ ਮਨੋ ਅਰਬਿੰਦ ਪੈ ਹੈ ਮਕਰੰਦ ਕਨੀ ਅਭਿਰਾਮਾ।੫ਸ਼ੇਸ਼ ਜੁ ਆਨ ਕਰੀ ਅਭਿਬੰਦਨ ਸ੍ਰੋਤ ਸਰੂਪ ਮਹਾਂ ਛਬਿ ਧਾਮਾ। ਤੀਨ ਪ੍ਰਦੱਛਨ ਦੈ ਪ੍ਰਭੁ ਕੋ ਫਨ ਛਾਇ ਕਰੀ ਮੁਖ ਪੈ ਤਿਹ ਨਾਮਾ। {ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸੂਰਯੋਦੈ} ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ। ੨ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਛਾਂ ਬਦਲੀ। ੪ ਮਾਨੋ ਕਮਲ ਉਤੇ। ੬ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ। ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਦੇ ਤੁਪਕੇ। ੫ ਸੁੰਦਰ।<noinclude></noinclude> n0wmyy9nmsgazpvvo2erawgepbjb4xu 250 74556 236942 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਏ ਅਦਬਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ ਦੀਹਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੁਣਕੇ ਂ ਕੰਬੀ, ‘ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਪੁੱਤ ਗਿਆ ਓਸੇ ਰਾਹੇ ਧੀ ਚੱਲੀ।’, ਅਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਾਸੋ ਹੀਣੇ ਹੋਣ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ! ਪਰ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਆਖੇ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਏ ਅਦਬਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ ਦੀਹਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੁਣਕੇ ਂ ਕੰਬੀ, ‘ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਪੁੱਤ ਗਿਆ ਓਸੇ ਰਾਹੇ ਧੀ ਚੱਲੀ।’, ਅਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਾਸੋ ਹੀਣੇ ਹੋਣ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ ਹਾਂ ! ਪਰ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਆਖੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਏਡਾ ਵਿਰਾਗ ਛੁੱਟਾ ਜੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗ ਲੱਗ ਰੋਈ। ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਸੁ ਕੀਤੀ, ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਹੀ ਸੌਂ ਗਈ। ਹੁਣੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਇਆਂ ਲੰਮੀ ਪਾਕੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਸੋ ਦੱਸੋ ਕਿਸਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂ ? ਮੈਂ ਕੋਲ ਜਾਂਨੀ ਆਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹਾਂ ਹੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਦੇ ਬੋਲਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਦੌਲਤਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ ਮਿੰਨਤ ਤਰਲੇ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੀ ਡਰਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰੀਆਂ। ਸੋ ਮੈਂ | ਤੀਵੀਂ ਮਾਣੀ ਕੀ ਕਰਾਂ ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ | ਸੋਚੋ ? ਂ ਂ ਵਾਲੀ ਗਲ ਵਰਤੀ ਹੈ ਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਛਾਇਆ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਤੱਕੀ ਸੂ ਉਹ ਸਗੋਂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਅਦਬ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮੱਤਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਆਖਦਾ ਹੈ; ‘ਨਾਨਕ ਧੁਰੋ’ ਆਇਆ ਹੈ। ਕੀਹ ਉਮਰਾ ਤੇ ਕੀਹ ਗੱਲਾਂ ! ਕੀਹ ਆਰਬਲਾ ਤੇ ਕੀਹ ਕੌਤਕ ! ਹੋਰ ਹੋਰ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ। ‘ਸੋ ਦੱਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ ! ਰਾਇ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂ ? ਜਦ ਕਦੇ ਕੁਛ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਓਸ ਮੈਨੂੰ ਅਕਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਜਗ ਕਮਲਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲੂ ! ਤ੍ਰਿਪਤਾ-ਫੇਰ ਹੁਣ ਕੀਹ ਕਰੀਏ? ਦੁਖਣ ਝੁਰਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੋ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪੇਸ਼ ਕੋਈ ਜਾਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੀਰ ਤੁੱਕਾ ਕੋਈ ਲਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਦੇਖੀ ਚਲੋ ਜੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਈ-ਬੀਬੀ-ਬੀ ਇਹੋ ਆਖਦੀ ਹੈ; ‘ਤੁਸੀਂ ਤੱਕੋਗੇ ਵੀਰ ਆਪੇ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਡਾਢਾ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇਗਾ।' ਵੇਖਾਂਗੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ? ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਸਹਿਮਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਾਲੂ (ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਰਖ ਕੇ)-ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ? ਮਾਂਦ੍ਰੀ ਸੱਦੇ, ਝਾੜੇ ਕਰਾਏ, ਵੈਦ ਬੁਲਾਏ, ਦਾਰੂ ਦਿੱਤੇ, ਪਾਂਧੇ ਮੁੱਲਾਂ ਅਣਵਾਏ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੋਈ ਨਾ ਚੱਲੀ। ਆਪ ਸਮਝਾਇਆ, ਚਾਚੇ ਲਾਲੂ ਨੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬੱਧੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਐਉਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਉਬਾਲ ਸਿਰ ਮਾਰੇ, ਪਰ ਕੁਛ ਨਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ | ਆਖੀ ਗਏ ਤੇ ਕਾਲੂ ਜੀ ਇਉਂ ਸੁਣਦੇ ਸੁਣਦੇ ਸੌਂ ਸਮਝਾਇਆ, ਅੱਗੋਂ ਉਹਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ | ਗਏ। ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ- ਤੁਕਬੰਦੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਚੁਪ ਵੇਖੀ। ਕੀਹ ਕਰੀਏ ? ਪਰਚਾਵੇ ਲਈ ਜਤਨ ਲਾਏ, ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾਇਆ, ਚੋਣਾਂ ਚਾਰਨ ਟੋਰਿਆ, ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਂ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਸੱਭੇ ਗੱਲਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨ, ਨਾਨਕ ਫੇਰ ਉਵੇਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇ ਦਿਲਗੀਰੀਆਂ ਵਿਚ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰੇ ਪੁੱਤ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਪਰ ਹਾਇ ਅਜਿਹਾ ਲਾਲ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸਿੱਕ ਮੁਰਾਦ ਬਰ ਨਾ ਆਈ। ਕੀਹ ਕਰਾਂ ਤੇ ਕੀਹ ਨਾ ਕਰਾਂ? ਕੁਝ ਸੁੱਝਦਾ ਨਹੀਂ। ਤ੍ਰਿਪਤਾ-ਰਾਇ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖੋ ਕੁਛ ਉਹ ਸਮਝਾਵੇ, ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਤੇ ਤੱਪੇ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਲੂਣ ਬੀ ਉਹਦਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਢ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਲਗ ਜਾਏ। ਕਾਲੂ-ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ ? ਹਿਕੇ ਮੈਂ ਕਮਲਾ ਹਿਕੇ ਜੱਗ ਕਮਲਾ; ਰਾਏ ਬੀ ਆਖਦਾ ਹੈ ਨਾਨਕ ਆਰਫ਼ ਲੋਗ ਹੈ। ਜਦ ਦੀ ਮੱਝੀਆਂ ਦਾ ਖਾਧਾ ਖੇਤ ਹਰਾ ਹੋਣ | | | -44- ਸਿਆਲੇ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੈ, ਇਕ ਨਦੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਉਤਾਰੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਤਦ ਬੀ ਚੌਖਾ ਹੈ ਤੇ ਠੰਢਾ ਠਾਰ ਹੈ, ਤੜਕ ਸਾਰ ਹੈ, ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ; ਕਾਲੂ ਜੀ ਆਪ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹਨ ਤੇ ਤਪੱਯਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਨਿਕਲ ਆਈ, ਪਰ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਛਾ ਲਈ ਤੇ ਫੇਰ ਘੁਸਮੁਸਾ ਜਿਹਾ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ। ਭਾਵੇਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਤੋਂ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਰਦੀ ਗਰਮੀ ਸਹਾਰਨ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਕੇ ਪਾਲਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਰ ਚੰਗਾ ਦੰਦੋੜਿਕਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਲਾ ਲਗਾ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ ਪਿੰਡਾ ਪੂੰਝਿਆ, ਲੰਗੋਟੀ ਬਦਲੀ, ਗਾਤੀ ਬੱਧੀ ਤੇ ਗੋਦੜੀ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਮਾਰੀ, ਕਰਮੰਡਲ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਲਸ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਮੁੱਢ ਨਾਲ ਢੋ ਲਾਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਬੈਠੇ<noinclude></noinclude> svdm0nu79fpyq8wok51ub85mmhkw2w0 250 74557 236943 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿੰਰਕਾਰ ਨਫੇਵੰਦ ਕਰੇਗਾ। ਸੁਦਾਗਰੀ ਬੀ ਟੁਰ ਪਈ ਅਸਾਂ ਏਵਡ ਸਾਹਿਬ ਟੋਲ ਲੱਧਾ ਹੈ, ਸਉਦਾਗਰੀ, ਹੈ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਲਾਹੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਵੇਗਾ। ਚਾਕਰੀ ਬੀ | ਚਾਕਰੀ, ਹੱਟ ਪੱਟਣ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛਡਿਆ ਹੈਸ। 11 ਹੋ ਆਈ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿੰਰਕਾਰ ਨਫੇਵੰਦ ਕਰੇਗਾ। ਸੁਦਾਗਰੀ ਬੀ ਟੁਰ ਪਈ ਅਸਾਂ ਏਵਡ ਸਾਹਿਬ ਟੋਲ ਲੱਧਾ ਹੈ, ਸਉਦਾਗਰੀ, ਹੈ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਲਾਹੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਵੇਗਾ। ਚਾਕਰੀ ਬੀ | ਚਾਕਰੀ, ਹੱਟ ਪੱਟਣ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛਡਿਆ ਹੈਸ। 11 ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਰਹਿ ਬਣ ਆਵੇਗੀ। ਅਚੰਭਾ ਹੋਕੇ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਨੇ ਵੇਰਵਾ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਆਪ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਅਡੋਲ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗਾਂਵੇਂ :- ਮਨੁ ਹਾਲੀ ਕਿਰਸਾਣੀ ਕਰਣੀ ਸਰਮੁ ਪਾਣੀ ਤਨੁ ਖੇਤੁ ॥ ਨਾਮੁ ਬੀਜੁ ਸੰਤੋਖੁ ਸੁਹਾਗਾ ਰਖੁ ਗਰੀਬੀ ਵੇਸੁ ॥ ਭਾਉ ਕਰਮ ਕਰਿ ਜੰਮਸੀ ਸੇ ਘਰ ਭਾਗਠ ਦੇਖੁ ॥ ੧ ॥ ਬਾਬਾ ਮਾਇਆ ਸਾਥਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਇਨਿ ਮਾਇਆ ਜਗੁ ਮੋਹਿਆ ਵਿਰਲਾ ਬੂਝੈ ਕੋਇ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਾਣੁ ਹਟੁ ਕਰਿ ਆਰਜਾ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਿ ਵਥੁ ॥ ਸੁਰਤਿ ਸੋਚ ਕਰਿ ਭਾਂਡਸਾਲ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਤਿਸ ਨੋ ਰਖੁ ॥ ਵਣਜਾਰਿਆ ਸਿਉ ਵਣਜੁ ਕਰਿ ਲੈ ਲਾਹਾ ਮਨ ਹਸੁ ॥੨॥ ਸੁਣਿ ਸਾਸਤ ਸਉਦਾਗਰੀ ਸਤੁ ਘੋੜੇ ਲੈ ਚਲੁ॥ ਖਰਚੁ ਬੰਨੁ ਚੰਗਿਆਈਆ ਮਤੁ ਮਨ ਜਾਣਹਿ ਕਲੁ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕੈ ਦੇਸਿ ਜਾਹਿ ਤਾ ਸੁਖਿ ਲਹਹਿ ਮਹਲੁ ॥ ੩ ॥ ਲਾਇ ਚਿਤੁ ਕਰਿ ਚਾਕਰੀ ਮੰਨਿ ॥ ਨਾਮੁ ਕਰਿ ਕੰਮੁ ॥ ਬੰਨੁ ਬਦੀਆ ਕਰਿ ਧਾਵਣੀ ਤਾ ਕੋ ਆਖੈ ਧੰਨੁ॥ ਨਾਨਕ ਵੇਖੈ ਨਦਰਿ ਕਰਿ ਚੜੈ ਚਵਗਣ ਵੰਨੁ ॥੪॥੨॥ {ਸੋਰਠਿ ਮ: ੧, ਘ: ੧} ਇਹ ਸੱਦ ਦੇ ਕੇ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਜੋਗ ਇਹ ਵਾਕ ਕਹੇ :- ੧ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਅਸਾਡੀ ਖੇਤੀ ਬੀਜੀ ਖਰੀ ਜੰਮੀ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਇਸ ਖੇਤੀ ਦਾ ਇਤਨਾ ਆਸਰਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਸਲ ਦੀਵਾਨ ਕਾ ਸਭੁ ਉਤਰੇਗਾ, ਤਲਬ ਕੋਈ ਨਾ ਕਰੇਗਾ, ਪੁਤ੍ਰ ਧੀਆਂ ਸੁਖਾਲੇ ਹੋਵਣਗੇ ਅਤੇ ਫਕੀਰ ਭਿਰਾਉ ਭਾਈ ਸਭ ਕੋਈ ਵਰੁਸਾਵੈਗਾ। ਜਿਸ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੈਂ ਕਿਰਸਾਣੀ ਵਾਹੀ ਹੈ, ਸੋ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਖਸਮਾਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਿ ਆਈ ਹੈ, ਤਿਸ ਦਿਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਿਛੁ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ ਸੋ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਜੀ ! ੧੫: ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ਇਥੋਂ ਲੈਕੇ ਸਫੇ ੫੫ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤਕ ਦਾ ਪਾਠ ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦਾ ਹੈ। ੂ | | -48- ਤਬ ਕਾਲੂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇ ਗਇਆ। ਆਖਿਓਸੁ ‘ਬੇਟਾ ! ਤੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਸਾਂ ਡਿੱਠਾ ਸੁਣਿਆਂ ਕਿਛੁ ਨਹੀਂ"। ਤਬ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਆਖਿਆ; ‘ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹਿਆ ਹੈ।” ਤਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹਿਕ ਸਬਦ ਉਠਾਇਆ- ਸੁਣਿ ਵਡਾ ਆਖੈ ਸਭੁ ਕੋਇ ॥ ਕੇਵਡੁ ਵਡਾ ਡੀਠਾ ਹੋਇ ॥ ਕੀਮਤਿ ਪਾਇ ਨ ਕਹਿਆ ਜਾਇ ॥ ਕਹਣੈ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਰਹੇ ਸਮਾਇ ॥੧॥ ਵਡੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬਾ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰਾ ਗੁਣੀ ਗਹੀਰਾ ॥ ਕੋਇ ਨ ਜਾਣੈ ਤੇਰਾ ਕੇਤਾ ਕੇਵਡੁ ਚੀਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਭਿ ਸੁਰਤੀ ਮਿਲਿ ਸੁਰਤਿ ਕਮਾਈ ॥ ਸਭ ਕੀਮਤਿ ਮਿਲਿ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ ॥ ਗਿਆਨੀ ਧਿਆਨੀ ਗੁਰ ਗੁਰਹਾਈ ॥ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ ਤੇਰੀ ਤਿਲੁ ਵਡਿਆਈ ॥ ੨ ॥ ਸਭਿ ਸਤ ਸਭਿ ਤਪ ਸਭਿ ਚੰਗਿਆਈਆ ॥ ਸਿਧਾ ਪੁਰਖਾ ਕੀਆ ਵਡਿਆਈਆ ॥ ਤੁਧੁ ਵਿਣੁ ਸਿਧੀ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਈਆ ॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਨਾਹੀ ਠਾਕਿ ਰਹਾਈਆ ॥ ੩ ॥ ਆਖਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕਿਆ ਵੇਚਾਰਾ॥ ਸਿਫਤੀ ਭਰੇ ਤੇਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂ ਦੇਹਿ ਤਿਸੈ ਕਿਆ ਚਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਵਾਰਣਹਾਰਾ ॥੪॥੨॥ {ਆਸਾ ਮ: ੧} ਤਬ ਫਿਰ ਕਾਲੂ ਕਹਿਆ : ‘ਏਹ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪਕੜ, ਕਿਰਤ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਥੋੜਾ ਹੈ।” ਤਬ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਚੁੱਪ ਕਰ ਰਹਿਆ, (ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ) ਜਾਇ ਕਿਰਤ ਲੱਗਾ, ਆਖਿਓਸੁ: ‘ਏਹ ਅਸਾਡੇ ਕਮਹੁੰ ਕਾਜਹੁੰ ਗਇਆ। ਪਰ ਬਾਹਰ ਖੇਤੀ ਉਜੜੇ ਨਾਹੀਂ”। ਤਦ ਮਾਤਾ ਆਈ, ਆਇ ਲਗੀ ਉਪਦੇਸੁਨ। ਆਖਿਓਸੁ: ‘ਬੇਟਾ ! ਤੂੰ ਚਾਰ ਦਿਨ ਨਾਮ ਵਿਸਾਰ ਦੇਹ, ਉਠੀ ਖੜਾ ਹੋਹੁ, ਕਪੜੇ ਲਾਇ, ਗਲੀ ਕੂਚੇ ਫਿਰ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸਾਹ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸਭ ਕੋਈ ਆਖੇ; ਜੋ ਕਾਲੂ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਚੰਗਾ ਹੋਆ।' ਤਬ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਸ਼ਬਦ :- ਆਖਾ ਜੀਵਾ ਵਿਸਰੈ ਮਰਿ ਜਾਉ ॥ ਆਖਣਿ<noinclude></noinclude> jn90ldroeiqppyl0f8bjdlrh4jsparg 250 74558 236944 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਆਏ ਹਨ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੈ । ਮਾਤਾ-ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਕੋ ਇਕ ਪੁੱਤ ! ਉਹ ਬੀ ਕਦੇ ਬਾਉਲਾ ਕਦੇ ਕਮਲਾ, ਕਦੇ ਘਰ ਲੁਟਾਉਂਦਾ, ਕਦੇ ਪਿਆ ਰਹਿਂਦਾ, ਕਦੇ ਉਸਰੱਗੀਆਂ ਕਦੇ ਦਿਲਗੀਰੀਆਂ! ਹੇ ਭਗਵੰਤ ਸਾਡੇ ਭਾਗ! ਕਿਵੇਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਤੇ ਆਏ ਹਨ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੈ । ਮਾਤਾ-ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਕੋ ਇਕ ਪੁੱਤ ! ਉਹ ਬੀ ਕਦੇ ਬਾਉਲਾ ਕਦੇ ਕਮਲਾ, ਕਦੇ ਘਰ ਲੁਟਾਉਂਦਾ, ਕਦੇ ਪਿਆ ਰਹਿਂਦਾ, ਕਦੇ ਉਸਰੱਗੀਆਂ ਕਦੇ ਦਿਲਗੀਰੀਆਂ! ਹੇ ਭਗਵੰਤ ਸਾਡੇ ਭਾਗ! ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਬੀਬੀ-ਅੰਮਾਂ ਜੀ ! ਇਉਂ ਨਾ ਆਖੋ, ਸਾਡੇ ਭਾਗ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਵੀਰ ਜੀ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ। ਜੋ ਕੌਤਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਜ ਹਨ। ਓਹ ਜਗਤ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਹਨ। ਮਾਂ ਜੀ! ਕਮਲੇ ਨਾ ਆਖੋ। ਮਾਤਾ-ਕਾਕੀ ! ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਹ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਨਮੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਨ ਅੱਕਲਕਾਂਦ ਆ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਫਿਕਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਲ ਬਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਕਰੇ, ਉੱਠੇ ਟੁਰੇ ਫਿਰੇ, | | | | | ਲਾਇਆ, ਉਹ ਬੀ ਉਜਾੜੀ। ਕਿਹੜਾ ਕਿੱਤਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈਏ ? ਕਿਹੜੀ ਕਾਰ ਰਹਿ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਈਏ ? ਜੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਉਸਰੱਗੀ ਫੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਫੇਰ ਉਦਾਸੀ। ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਜਾ ਬਹਿਣਾ, ਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜਣਾ, ਨਾ ਗੱਲ ਬਾਤ, ਘਰੋਂ ਘਾਟੋਂ ਗਏ ਫਕੀਰ ਆ ਇਸ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚੁੱਪਾਂ ਤੇ ਦੜ-ਵੱਟਾਂ, ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਦਾ ਮੈਂ ਮਾਣ ਕਰਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਆਖਾਂ-ਡਾਢਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ? ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਪੁਤ ਦੀ ਮਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਹਾਇ ਮੈਂ ਕਮਲੀ ਹੋਈ ਰਹਿਂਦੀ ਹਾਂ, ਇਕੋ ਇਕ ਪੁਤ, ਕਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁਤਾਂ ਵਾਂਙੂ ਨਾ ਖਿੜਿਆ ਡਿਠਾ। ਬੀਬੀ-ਅੰਮਾਂ ਜੀ ! ਠੀਕ ਪਏ ਆਂਹਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਵੀਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਨਾ, ਵੀਰ ਧੁਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰੇ, ਘਰ ਬਾਰ ਸਾਂਭੇ, ਸੁਹਣਾ ਖਟਾਊ ਪੁਤ੍ਰ | ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੰਞਾਣੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਝਾਉਲੇ ਤੇ ਝਲਕਾਰੇ ਜੋ ਬਣੇ, ਦਉਂ ਦਉਂ ਕਰਦਾ ਆਵੇ, ਹੱਸੇ ਵੱਸੇ, ਰੁੱਸੇ, ਖਿੜੇ ਖਿੜਾਵੇ। ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਏ ਰਹਿਣਾ, ਕਦੇ ਰੋਣ ਲਗਣਾ ਤਾਂ ਰੋਈ ਹੀ ਜਾਣਾ, ਹੱਸਣ ਲਗਣਾ ਤਾਂ ਹੱਸੀ ਹੀ ਜਾਣਾ। ਸਿਰ ਮੂਧੇ ਪੈਣਾ ਤਾਂ ਕਈ ਕਈ ਡੰਗ ਰੋਟੀ ਬੀ ਭੁੱਲ ਜਾਣੀ, ਜੇ ਉੱਠਣਾ, ਟੁਰਨਾ ਫਿਰਨਾ ਤਾਂ ਬਨਾ ਵਿਚ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਆ ਚੁੱਕਣੀਆਂ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਆਉਣੀਆਂ। ਇਹ ਕੀਹ ਹੋਸ਼ ਹੋਈ ! ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਪਿਉ ਤੇਰੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਸੁੱਕ ਗਈ ਹੈ। ਆਖਦੇ ਹਨ-ਕੀ ਕਰਾਂ ਤੇ ਕੀਹ ਨਾ ਕਰਾਂ ? ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਧੇ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨੇ ਪਾਇਆ ਜੋ ਲੇਖਾ ਚੋਖਾ ਸਿੱਖੇ। ਫੇਰ ਪੰਡਤ ਦੇ ਪਾਇਆ। ਓਥੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਾਇਆ। ਜੋ ਫਾਰਸੀ ਹੀ ਆ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਵੀਰ ਦੇ ਉਹ ਡਾਢੇ ਅਨੋਖੇ ਹਨ। ਵੀਰ ਖੇਤੀਆਂ ਹੁੱਦੇ ਦਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਤੁਸੀਂ ਓਦਰਿਆ ਨਾ ਕਰੋ। ਵੀਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖੋ, ਤਦ ਦੇਖੋ ਕੋਈ ਗੱਲ ਐਸੀ ਨਿਕਲੇਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਸੋ। ਬੀਬੀ ਅੰਮਾਂ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਪਏ ਆਖੋ, ਵੀਰ ਜੀ ਡਾਢੇ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਮਾਂ ਜੀ ! ਨਿਰੇ ਚਾਨਣ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪ ਡਿੱਠੇ ਹਨ ਚਾਨਣ ! ਮਾਤਾ-ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਡਾਢਾ ਕੂਲਾ ਕੂਲਾ ਪਿਆਰ, ਤਦੇ ਤੂੰ ਬੀ ਵੀਰ ਦਾ ਪੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਕਦੇ ਤੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਬੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਜਾਵੇ ਸੁ। ਅਸੀਂ ਆਮਲ ਲੋਕ ਹੋਏ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾ ਜਾਵੇ । ਪਿਉ ਕਲਪਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗ ? ਬੱਚੀ ! ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਸਮਝਾਇਆ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਅੱਪੜੇ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਐਵੇਂ ਗਈ। ਨਾ ਪਾਂਧੇ, ਨਾ ਮੁੱਲਾਂ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾ ਟਿਕ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇਰਾ ਵੀਰ। ਫੇਰ ਕਿਹਾ; ਹੱਛਾ ਜੇ ਇਸ ਦੇ ਭਾਗ ਮਿਹਨਤ ਮਜੂਰੀ ਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਗਊਆਂ ਮੱਝਾਂ ਚਾਰੇ, ਨਾਲੇ ਵਿਹਲਾ ਰਹੇ ਨਾਲੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖੇ, ਵੱਗ ਲੈ ਦਿਆਂਗੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਜੋਗਾ ਹੋਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ | ਜਾਏਗਾ। ਉਹ ਬੀ ਰਹੀ। ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਿਚ | | ਂ -42- ਬੀਬੀ-ਅੰਮਾਂ ਜੀ ! ਮੈਂ ਉਮਰੋਂ ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਠਹਿਰੀ, ਪਰ ਉਂਞ ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਹਾਂ ਡਾਢੇ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੇ ਕੋਈ ਗਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ‘ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਭੁਲਾਵਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਵਿਚ ਅਸਲ ਹੋਰ ਹੈ'। ਫੇਰ ਉਹਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਡਾਢੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ<noinclude></noinclude> 8vkhbg0yew0d6mi7xf3ahwun4suyu43 250 74559 236945 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਨ ਕਿ ਥੱਕੇ ਸਰੀਰ ਨੇ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਲਏ ਤੇ ਇਕ ਬੇ- ਸੁਰਤੀ ਛਾ ਦਿੱਤੀ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ- ਕਾਲੂ! ਤੂੰ ਬੜਾ ਉੱਗ੍ਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬੀ ਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਨ ਕਿ ਥੱਕੇ ਸਰੀਰ ਨੇ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਲਏ ਤੇ ਇਕ ਬੇ- ਸੁਰਤੀ ਛਾ ਦਿੱਤੀ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ- ਕਾਲੂ! ਤੂੰ ਬੜਾ ਉੱਗ੍ਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਬੀ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਪ ਛੋੜ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਕਾਲੂ-ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਆਖੋ ਸੋ ਕਰਸਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਹਾਸਲ ਥੀਵੇ ! ਮੁਰਾਦ ! ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ-ਬੋਲ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਕਾਲੂ--ਉਹ ਜੋ ਰੱਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਮਿਲੇ ਤੇ ਐਉਂ ਮਿਲੇ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ-ਕਾਲੂ ਦੇਖ ! ਤੂੰ ਤਪ ਬੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਭਗਤੀ ਨਾ ਕਰਨੇ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਅਗ੍ਯਾਨ ਦੇ ਛੌੜ ਨਹੀਂ ਕੱਟੇ, ਹਉਂ ਨਹੀਂ ਪੂਰੀ ਉਤਰੀ; ਲਿਵ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਤੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਮਿਲ ਗਿਆਂ ਤੇ ਬੀ ਰਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਇਆ ਛਾਈ ਰਹੀ ਤਾਂ ਰਸ ਕੀਕੂੰ ਆਸੀ? ਤੂੰ ਪਹਿਲੇ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਕਾਲੂ-ਜੇ ਸਾਰੇ ਛੌੜ ਕੱਟ ਗਏ ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਆਦ ਮੈਂ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਕੀਕੂੰ ਆਵੇਗਾ ? ਗ੍ਯਾਨ ਕਿ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਚਿਆਂ ਹੋ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅੱਪੜ ਜਾਣਾ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼, ਮੇਰੇ ਵਿਹੜੇ, ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਖੇਲੇ। ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ-ਕਾਲੂ ! ਤੂੰ ਜਾਣ ਤੂੰ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਮੰਗਾਂ ਮੰਗਣੀਆਂ ਸੌਖੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਮੰਗ ਮੰਗਣੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਵਿਚਾਰਨਾ ਤੇ ਆਤਮ ਸੁਖ ਵਿਚ ਅੱਪੜਨਾ ਇਹ ਕੰਮ ਔਖੇਰਾ ਹੈ, ਅੱਛਾ ਕਾਲੂ ! ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਵਿਚਾਰ ਲੈ। ਕਾਲੂ-ਤੁੱਠੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੇ ਦਿਓ, ਮੈਥੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਉਠਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂ, ਓਹ ਏਥੇ ਆਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਲ੍ਯਾਨ ਲੈਸਾਂ। ਉਹ ਆਵਸੀ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੱਕਸੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੋਸੀ, ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਉੱਠਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਇਕੱਲੇ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੋਸੀ। ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ-ਦੇਖ ! ਇਹ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਂ | ਂ | | | ਂ | | ਹਈ, ਪਰ ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਕਰ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਮਿਲ ਜੋ ਠੰਢ ਪਵੇ। ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਕੁਛ ਤਮੋ ਹੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਤਾਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਤੋਗੁਣ ਦਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਕਾਲੂ-ਹੁਣ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੁਣ ਤਪ ਹੋ ਸਕਣਾ ਹੈ ਅੱਗੇ ਵਾਂਙੂ ਤੇ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣੀ ਹੈ ਭਗਤੀ। ਸੋ ਜੇ ਤੁੱਠੇ ਹੋ ਤਾਂ ਵਰ ਦਿਓ। ਦਿਬ ਮੂਰਤੀ-ਤਥਾਸਤੂ-ਹੋਵੇ ਜੋ ਕੁਛ ਤੇਰੀ ਇੱਯਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਹ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤਿ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਬਾਬਾ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਜੀ ਦੇ ਬੀ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਣਮਿਣ ਜਾਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਐਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਗੋਦੜੀ ਭਿੱਜ ਜਾਂਦੀ। ਆਪ ਸਨੇ ਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਵਲ ਆ ਗਏ ਤੇ ਲੱਗੇ ਸੋਚਣ ਕਿ ਮੈਂ ਭਲੀ ਮੰਗ ਮੰਗੀ ਹੈ, ਅਰ ਵਰ ਮਿਲ ਭੀ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਕਾਜ ਸੰਵਰ ਗਿਆ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ ਸਾਧੂ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਕੇ ਬੋਲੇ-- ਕਾਲੂ ! ਜੇ ਤੇਰੀ ਥਾਵਾਂ ਮੈਂ ਏਡਾ ਸੁਭਾਗਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਮਗਰ ਨਾ ਲੱਗਦਾ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਮਗਰ ਲੱਗਦਾ। ਮਹਾਂ ਯੋਤੀਆ ਤੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨਣੇ ਕਲ੍ਯਾਣ ਰੂਪ ਹਨ, ਔਖੇਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੁਖ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਅਸੀਂ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਹਾਂ। ਸੁਖ ਆਯਾ ਮੰਨਣ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇ ਤਪੱਲ੍ਹੀ--ਜੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੰਗ ਚੂਕਾ ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਸੀ ਤੇ ਅਜੇ ਤਾਂਈਂ ਮੰਗਕੇ ਤੇ ਵਰ ਲੈਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਵੇਲਾ ਹੁਣ ਲੰਘ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਮੁੜ ਤਪ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਸਰੀਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ-ਚੰਗਾ ਬਈ, ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ ਹੋ ਚੁਕਾ, ਪਰ ਅਜੇ ਬੀ ਇਕ ਵੇਲਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕੁਛ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਾਂ ਤੂੰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਹ ਜੋ ਮਾਇਆ ਪਈ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਪਛਾਣੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਬਾਲਕੇ ! ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਡਾਢਾ ਪਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ -੬੦-<noinclude></noinclude> dlyooitlvozbuzayfs9qpgr9xu4ubi8 250 74560 236946 2026-09-27T07:37:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਲਾਗੈ ਭੂਖ ॥ ਤਿਤੁ ਭੂਖੈ ਖਾਇ ਚਲੀਅਹਿ ਦੂਖ ॥੧॥ ਸੋ ਕਿਉ ਵਿਸਰੈ ਮੇਰੀ ਮਾਇ ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਤਿਲੁ ਵਡਿਆਈ ॥ ਆਖਿ ਥਕੇ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਲਾਗੈ ਭੂਖ ॥ ਤਿਤੁ ਭੂਖੈ ਖਾਇ ਚਲੀਅਹਿ ਦੂਖ ॥੧॥ ਸੋ ਕਿਉ ਵਿਸਰੈ ਮੇਰੀ ਮਾਇ ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਤਿਲੁ ਵਡਿਆਈ ॥ ਆਖਿ ਥਕੇ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥ ਜੇ ਸਭਿ ਮਿਲਿ ਕੈ ਆਖਣ ਪਾਹਿ ॥ ਵਡਾ ਨ ਹੋਵੈ ਘਾਟਿ ਨ ਜਾਇ ॥੨॥ ਨਾ ਓਹੁ ਮਰੈ ਨ ਹੋਵੈ ਸੋਗੁ ॥ ਦੇਦਾ ਰਹੈ ਨ ਚੂਕੈ ਭੋਗੁ ॥ ਗੁਣੁ ਏਹੋ ਹੋਰੁ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਨਾ ਕੋ ਹੋਆ ਨਾ ਕੋ ਹੋਇ ॥੩॥ ਜੇਵਡੁ ਆਪਿ ਤੇਵਡ ਤੇਰੀ ਦਾਤਿ ॥ ਜਿਨਿ ਦਿਨੁ ਕਰਿ ਕੈ ਕੀਤੀ ਰਾਤਿ ॥ ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਹਿ ਤੇ ਕਮਜਾਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਵੈ ਬਾਝੁ ਸਨਾਤਿ ॥੪॥੨॥{ਆਸਾ ਮ:੧ ੫:੨-੩੪੯} ਤਬ ਮਾਤਾ ਉਠਿ ਗਈ, ਜਾਇ ਖਬਰ ਕੀਤੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ, ਤਬ ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ ਸਭ ਕੁਟੰਬ ਬੇਦੀਆਂ ਕਾ ਲਾਗਾ ਝੂਰਨ। ਆਖਣ ਲੱਗੇ ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੈਫ ਹੋਆ, ਜੋ ਕਾਲੂ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨਾ ਹੋਇਆ । ੧੧. {ਵੈਦ} १ ਹੁਣ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਆ ਆ ਕੇ ਲੱਗੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚੇ ਲਾਲੂ ਨੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੱਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਛੇਕੜ ਆਖਿਓ ਸੂ ਕਿ ਤੂੰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਦੱਸੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਟੁਰ ਫਿਰ, ਖਾਹ ਪੀ, ਕੁਛ ਨਾ ਕਰ, ਰਾਜ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਸ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਲੋਕੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬਾਵਲਾ ਤਾਂ ਨਾਂ ਆਖਣ'। ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਣੀਆਂ ਪਰ ਰੰਗ ਰੱਤੜੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਕੋਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕਈ ਦਿਨ ਆਪ ਨਾ ਉੱਠੇ, ਨਾ ਕੁਛ ਖਾਧਾ ਨਾ ਪੀਤਾ। ਤਦ ਟੱਬਰ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮਤੇ ਕੋਈ ਰੋਗ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਵੱਸ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉੱਦਮ ਤੇ ਉਸਰੱਗੀ, | | ਕਰਕੇ ਉੱਠ ਬੈਠੇ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲਗੇ, “ਤੂੰ ਕੀਹ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?” ਵੈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਤੁਸਾਡੇ ਰੋਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਗਾ ਹਾਂ"। ਤਦ ਰੰਗ ਰੱਤੜੇ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ :- ਵੈਦੁ ਬੁਲਾਇਆ ਵੈਦਗੀ ਪਕੜਿ ਢੰਢੋਲੇ ਬਾਂਹ॥ ਭੋਲਾ ਵੈਦੁ ਨ ਜਾਣਈ ਕਰਕ ਕਲੇਜੇ ਮਾਹਿ ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮ: ੧} ਤਦ ਵੈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਜੇ ਕਲੇਜੇ ਦੀ | ਪੀੜ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਣ ਦੇਹ, ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਰਾਜ਼ੀ ਥੀਵੇਂ, ਤਦ ਆਪ ਬੋਲੇ :- ਦੁਖੁ ਵੇਛੋੜਾ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਭੂਖ ॥ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਸਕਤਵਾਰ ਜਮਦੂਤ ॥ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਰੋਗੁ ਲਗੈ ਤਨਿ ਧਾਇ ॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥੧॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥ ਦਰਦੁ ਹੋਵੈ ਦੁਖੁ ਰਹੈ ਸਰੀਰ ॥ ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਲਗੈ ਨ ਬੀਰ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਕੀਏ ਰਸ ਭੋਗ ॥ ਤਾਂ ਤਨਿ ਉਠਿ ਖਲੋਏ ਰੋਗ ॥ ਮਨ ਅੰਧੇ ਕਉ ਮਿਲੈ ਸਜਾਇ॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥ ੨ ॥ ਚੰਦਨ ਕਾ ਫਲੁ ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ॥ ਮਾਣਸੁ ਕਾ ਫਲੁ ਘਟ ਮਹਿ ਸਾਸੁ ॥ ਸਾਸਿ ਗਇਐ ਕਾਇਆ ਢਲਿ ਪਾਇ ॥ ਤਾ ਕੈ ਪਾਛੈ ਕੋਇ ਨ ਖਾਇ ॥ ੩ ॥ ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸੁ ॥ ਜਿਸੁ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਅੰਸੁ ॥ ਦੂਖ ਰੋਗ ਸਭਿ ਗਇਆ ਗਵਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਛੂਟਸਿ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੪॥੨॥੭॥ {ਮਲਾ: ਮ੧ ਘ: ੨} ਤਦ ਵੈਦ ਠਠੰਬਰਿਆ ਤੇ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿ ਇਹ ਰੋਗੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ : ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਸਾਹਸ। ਇਹ ਜੋ ਤ੍ਰੈ ਮਹੀਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਰੂ ਦੀ ਇਥੇ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਕੋਈ ਜੱਗ, ਪਿਆਂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਇਹ ਕੀਹ ਜਾਣੀਏ ਕੋਈ ਅਹੁਰ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਤਦ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਵੈਦ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆਇਆ। ਵੈਦ ਆਕੇ ਬਾਂਹ ਦੀ ਨਾੜ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਆਪ ਨੇ ਬਾਂਹ ਖਿੱਚ ਲਈ ਤੇ ਪੈਰ ਕੱਠੇ १ ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ। | | -ਪਪ- ਹੋਮ, ਪੂਜਾ ਪਾਠ ਕਰਾਓ, ਜੋ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੇ। ਫਿਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੀਰ ਦੀ ਅਹੁਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਔਖਧੀ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਕੱਖ ਜਿੰਨੀ ਦਿੱਤਿਆਂ ਸ੍ਰੀਰ ਸੁਰਤ ਫੜ ਆਵੇਗਾ।” ਇਹ ਜਗਦਾਤਾ ਨੇ ਸੁਣਕੇ ਵੈਦ ਵਲ ਇਕ ਤਰਸ ਭਰੀ, ਉਪਦੇਸ਼ ੧ ਇਸ ਦੇ ਭਾਵ ਲਈ ਦੇਖੋ ‘ਕਲਗੀਧਰ ਚਮਤਕਾਰ' ਉਤਰਾਰਧ ਦਾ ਸਫਾ ੧੫੪ ਤੇ ੧੫੫<noinclude></noinclude> hpsn6xtlbzsuisnwwadup7ov0dopnws 250 74561 236947 2026-09-27T07:37:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇਂਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ; ਸੋ ਭਗਤੀ ਕਰ ਜੋ ਇਸਦੇ ਮੋਹਣੇ ਜਾਦੂ ਤੋਂ ਬਚੋਂ। ਬਹੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਛ ਕਰ ਜੋ ਜਦ ਮੇਲਾ ਹੋਵੀ ਪਹਿਲੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਹੀ ਸਹੀ, ਕਦੇ ਤਾਂ ਪਰਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇਂਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ; ਸੋ ਭਗਤੀ ਕਰ ਜੋ ਇਸਦੇ ਮੋਹਣੇ ਜਾਦੂ ਤੋਂ ਬਚੋਂ। ਬਹੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਛ ਕਰ ਜੋ ਜਦ ਮੇਲਾ ਹੋਵੀ ਪਹਿਲੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਹੀ ਸਹੀ, ਕਦੇ ਤਾਂ ਪਰਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸੋਝੀ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ ਰੱਬ ਦੇ ਮਿਲੇ ਦਾ ਬੀ ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਨਾ ਹੋ ਆਵੇ ਕਿ ਇਹ ਰੱਬ ਹੈ। ਹਾਂ ਜੇ ਪਿਆਰ ਨੇ ਹੁਲਾਰਾ ਨਾ ਹੋ ਖਾਧਾ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨੇ ‘ਮੇਰ ਤੇਰ’ ਮਿਟਕੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰ ਨਾ ਪਾਈ, ਉਸ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਵਾਸਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕੀ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ। ਤਪੱਸੀ (ਤੁਬਕ ਕੇ)-ਹੈਂ ! ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਪਊ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਾਂਈ ਹੈ ? ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ-ਜੋ ਕੁਛ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਇਹੋ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਮੇਲਾ ਹੋਸੀ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਪਿਆ ਰਹਿਸੀ। ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਹਉਂ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ ਗਈ ਅਜੇ। ਸੋ ਬੱਚਾ ! ਤੂੰ ਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਤੁਫੈਲ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਤਪਾਂ ਤੋਂ ਭਗਤੀ ਸਰੇਸ਼ਟ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਇਹ ਇਕ ਮੰਗ ਮੰਗਾਂਗਾ ਕਿ ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਮਿਲ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਮਿਲ, ਜਦ ਤਹੇਂ ਮਿਲ, ਪਰ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਰਹਵਾਂ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਲੋਚਦਾ ਰਹਾਂ। ਤਪੱਸ੍ਰੀ (ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ)-ਓਹ ਹੋ ! ਮੈਂ ਗੁਸਾਈਂ ਜੀ ! ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪੜਦੇ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ? ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਯਾਨੀ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਸਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੋਸਾਂ ਕਿ ਅਪਣੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਰੱਬ ਵੇਖਸਾਂ ਤੇ ਐਉਂ ਪੂਜਸਾਂ | ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਓਹ ਪੱਥਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਜੀਊਂਦੇ ਨੂੰ ਪੂਜਸਾਂ। ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ-ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਤਰ ! ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਖੇ ਲਗਣਾ ਸੀ; ਪਰ ਖੈਰ ! ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਹੀ ਹੋਸ਼ ਕਰ ! ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਇਸ ਂ ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕਿ ਹੇ ਦਾਤਾ ! ਜਦ ਤੂੰ ਮਿਲੇਂ, | | | | | ਂ ਂ | | ਆਪ ਮਿਲੇਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲੇਂ ਆਦਿ, ਮੱਧ, ਕਿ ਅੰਤ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਛੌੜ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕਟੀਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵਾਂ। ਤਪੱਲ੍ਹੀ-ਸਤਿ ਬਚਨ ! ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਜੀਓ, | ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਦੋਂ ਹੋਸੀ ? -੬੧- ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਇਹ ਚੋਲਾ ਛੋਡਕੇ ਹੋਸੀ। ਇਹ ਚੋਲਾ ਤੇਰਾ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ-ਤੂੰ ਤਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਨਹੀਂ ? ਅਤੀਤ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮੰਗ ਤੂੰ ਮੰਗੀ ਹੈ, ਸੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਜਾਮੇ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ ਜੀ ‘ਹੇ ਮਾਲਕ' ‘ਹੇ ਮਾਲਕ’ ਕਰਦੇ ਤੁਰ ਗਏ ਤੇ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਜੀ ਥੱਕੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੇਟ ਗਏ। ਲੇਟਿਆਂ ਨੇ ਜਾਤਾ ਕਿ ਚੋਲਾ ਛੁਟਣ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਸੋ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤੇ ਦੀ ਦੱਸੀ ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਬੇਨਤੀ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜਾਣੇ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਜੀ ਮਰ ਗਏ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿਹਾ ਦਿਸਿਆ, ਫੇਰ ਹਨੇਰਾ ਆ ਗਿਆ, ਫੇਰ ਸੱਚੀਂ, ਮੁੱਚੀਂ ਅੱਖ ਖੁਲ੍ਹ ਗਈ ਤੇ ਕਾਲੂ ਜੀ ਕੀਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਪਣੇ ਹੀ ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੂੜ੍ਹੇ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਬੈਠਾ ਸੌਂ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਓਹੋ ਘਰ ਹੈ ਉਹੋ ਦਰ, ਉਹੋ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਉਹੋ ਚੌਂਕਾ, ਉਹ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ, ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਦਾ ਪਟਵਾਰੀ ਤੇ ਕਾਰਦਾਰ; ਨਾ ਨਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕੁਟੀਆ, ਨਾ ਤਪੀ ਕਾਲੁ ਨਾ ਗੁਸਾਈਂ ਜੀ; ਨਾ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ, ਪਰ ਡਿੱਠਾ ਸੁਪਨਾ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਹੈਂ। ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ? ਕਿੱਧਰ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਤਪ? ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਡਾ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ? ਹੈਂ ! ਕੀ ਇਹ ਨਿੱਕਾ-ਨਾਨਕ-ਆਪ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਰ ਫਲਿਆ ਹੈ ? ਕੀ ਇਹ ਸਚਮੁਚ ਉਹੋ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਹਾਂ ? ਉੱਠਾਂ, ਵੇਖਾਂ। ਬਾਉਲਿਆਂ ਹਾਰ ਕਾਲੂ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਠੇ ਉਹ ਬੱਚਾ-ਨਾਨਕ-ਸਿਰ ਮੂਧ ਪਿਆ ਸੀ, ਕਾਲੂ ਧਾ ਕੇ ਵੜਿਆ। ਕਮਰਾ ਬਿਨ ਦੀਵੇ, ਬਿਨ ਧੁੰਦ ਚਾਨਣਾ ਚਰਾਗ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਨੂਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਬਿਰਾਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੇ ਨੂਰੀ ਦੇਵਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਠੰਢ ਹੈ, ਸੁਆਉ ਹੈ, ਸੁਹਾਉ ਹੈ, ਰਸ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਕੀਰਤਨ ਹੈ। ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਰ ਤਾਂ ਮਾਨੋਂ ਮੂਰਛਾ ਆ ਗਈ,<noinclude></noinclude> i0herm9mfwniwpiew4zntuko0rgocg6 250 74562 236948 2026-09-27T07:37:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਜ ਬੀ ਸੁਭਾਗ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਆ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਛੇੜੂ ਕਪੜਾ ਤਾਣ ਸੁੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜੋ | ਛਜਲੀ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਹੈ; ਤਬਕ ਗਿਆ ਤੇ ਸਵਾਰ ਨੂੰ | ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਪ ਨੂੰ ਡਰਾਕੇ ਤੋਰ ਦਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਜ ਬੀ ਸੁਭਾਗ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਆ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਛੇੜੂ ਕਪੜਾ ਤਾਣ ਸੁੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜੋ | ਛਜਲੀ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਹੈ; ਤਬਕ ਗਿਆ ਤੇ ਸਵਾਰ ਨੂੰ | ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਪ ਨੂੰ ਡਰਾਕੇ ਤੋਰ ਦਿਓ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡੰਗ | ਨਾ ਜਾਵੇ। ਖੜਾਕ ਸੁਣਕੇ ਅਰਸ਼ੀ ਮਾਲਕ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਲਾਲ ਉੱਠ ਬੈਠਾ, ਸੱਪ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਹੱਕਾ ਬੱਕਾ ਹੋ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਟੱਕ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਤੱਕੇ, ਸੋਚੇ, ‘ਹੈਂ ਸੱਪ ਬੀ ਇਸ / ਨੂੰ ਛਾਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ?? ਪਰ ਹੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ, ਦੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ :- "ਫਰੀਦਾ ਜੇ ਤੂ ਮੇਰਾ ਹੋਇ ਰਹਹਿ ਤੂ ਸਭੁ ਜਗੁ ਤੇਰਾ ਹੋਇ ॥ ਰਾਈ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਆਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਫਨੀਅਰ ਸੱਪ ਦੀ ਐਤਨੀ ਨਿਕਟਤਾ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਪ ਛਜਲੀ ਦੀ ਛਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਮਾਤੀ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਸੁਹਣੇ ਸੰਤ ਨੂੰ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ, ਫੇਰ ਗਲੇ ਲਾਕੇ ਉਸ ਦੀ ਛੁਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਰੱਬੀ ਰੌ ਨਾਲ ਸਰਸ਼ਾਰ ਸੁਹਣੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਦੀ ਰੰਗਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾ ਗਈ। ੧੦. {ਲਿਵਲੀਨਤਾ} ਸੋ ਕਿਉ ਵਿਸਰੈ ਮੇਰੀ ਮਾਇ ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੧॥{ਆਸਾ ਮ: ੧} ਹੁਣ ਫੇਰ ਕੋਈ ਉਹੋ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿਚ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ ਵੇਗ ਆਇਆ। ਮੱਝੀਆਂ ਛੇੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਰਹਿ ਚੁਕਾ। ਬਨ ਵਿਚ ਜਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਜਾਂ ੧ ਸ਼ੇਖ ਸਾਅਦੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :-“ਤੂੰ ਹਮ ਗਰਦਨ ਅਜ਼ ਹੁਕਮੇ ਦਾਵਰ ਮਪੇਚ। ਕਿ ਜ਼ਰਦਨ ਨ ਪੇਚਦ ਜਿ ਹੁਕਮੇ ਤੋ ਹੇਚ।"-ਅਰਥਾਤ ਤੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਗਰਦਨ ਨਾ ਫੇਰ ਕਿ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਗਰਦਨ ਨਾ ਫੇਰੇ। ੨ ਮਾਲ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੀ ਇਸ ਸੱਪ ਦੀ ਛਾਯਾ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੰਦਰ ਹੈ। | ਂ | | -ਪ੩- ਸਾਧਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਮਜਲਸ ਵਿਚ ਜਾ ਬਹਿਣਾ, ਸੁਣਨਾ, ਪੁੱਛਣਾ, ਆਪਣੇ ਕਟਾਖ੍ਯ ਦੇਣੇ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿਣਾ, ਗਾਉਣਾ, ਫੇਰ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਮਗਨ ਯਾ ਸੰਤ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਰਹਿ ਗਏ, ਹੋਰ ਸਭ ਨਾਲ ਚੁਪ ਚਾਪ ਜੇਹੇ, ਉਦਾਸ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਪਈ ਕਿ ਦੀਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਿਆਣੇ ਕਹਿਣ ਕਿ ਹੁਣ ਫਕੀਰੀ ਘਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਨਯਾਸੀ ਹੋਕੇ ਨਿਕਲ ਟੁਰੇਗਾ ! ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਾਉਣ ਨਾ। ਸੋ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਲਗੀ ਸਮਝਾਉਣ। ਹਾਂ, ਮਾਂ ਨੇ ਬਥੇਰਾ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੋਈ ਨਾ ਲਗੀ। ਚਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨ ਪਿਆਂ ਹੀ ਬੀਤ ਗਏ, ਨਾ ਅੰਨ ਨਾ ਜਲ ॥ ਤਦ ਨੋਂਹ ਸੱਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ : ਮਾਂ ਜੀ ! ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਕਰੋ। ਫੇਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੈਵੀ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਐਤਕੀ ਇਹ ਬੀ ਆਖਿਓਸੁ ਕਿ ਤੂੰ ਕੰਮ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕਰ; ਪਰ ਦਿਲਗੀਰੀ ਛੱਡ : ਉੱਠ, ਟੁਰ ਫਿਰ, ਖਾ ਪੀ। ਨੂੰ ਹਣੁ ਆਪ ਫੇਰ ਕੁਛ ਵਿਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਰਤਾ ਕੁ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਦੇਖਕੇ ਮਹਿਤੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਫੇਰ ਗੱਲ ਛੇੜੀ ਕਿ “ਬੇਟਾ ਜੀਉ ! ਤੁਸੀਂ ਖੇਤੀ ਸੰਭਾਲੋ। ਕਾਮੇ ਰੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਵਾਹੀ ਕਰਾਓ, ਕੰਮ ਥੋੜਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਬਾਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਮੇ ਹੋਣਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕੁਛ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜੀਆ ਜੰਤ ਪਲੇਗਾ ਤੇ ਸਾਡੀ ਪਤ ਅਬਰੋ ਬੀ ਬਣੇਗੀ। ਖੇਤੀ ਚਿੱਤ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਹੱਟੀ ਪਾ ਲਓ, ਹੱਟ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸੁਦਾਗਰੀ ਕਰੋ, ਘੋੜੇ ਲੈ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਫਿਰੋ, ਵੇਚੋ, ਖਰੀਦੋ, ਖਰੀਦੋ ਵੇਚੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲੇ ਚਿੱਤ ਨਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੌਕਰੀ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਹਲੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮਖੱਟੂ ਕਹਿਣਗੇ, ਜੇ ਸਾਧ ਹੋਕੇ ਟੁਰ ਗਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਆਸਰੇ ਜੀਵਾਂਗੇ ਤੇ ਲੋਕੀ ਵੱਖ ਮਿਹਣੇ ਮਾਰਨਗੇ।” ਤਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ‘ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਹੁਣ ਖੇਤੀ ਦਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੁਹਣੀ ਜੰਮ ਗਈ ਹੈ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਪਕਾਵੇਗਾ। ਹੱਟ ਬੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪਈ ਹੈ,<noinclude></noinclude> 8ihficgj6b6vxtui1rz27lu9wz92r4l 250 74563 236949 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਗਏ, ਹੁਣ ਨਾ ਪਾਸ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਨਫਾ, ਖੱਟੀ; | ਗਈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁਤ ਨਾਨਕ ਕਿਧਰ ਗਿਆ ? ਦਾਸ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਹ ਮੂੰਹ ਦਿਆਂਗੇ ? ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣ | ਕਿਉਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਲਗੇ : ‘ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਗਏ, ਹੁਣ ਨਾ ਪਾਸ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਨਫਾ, ਖੱਟੀ; | ਗਈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁਤ ਨਾਨਕ ਕਿਧਰ ਗਿਆ ? ਦਾਸ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਹ ਮੂੰਹ ਦਿਆਂਗੇ ? ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣ | ਕਿਉਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਲਗੇ : ‘ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂਗੇ ? ਪਿਤਾ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਕੋਈ ਚੋਰ ਪੈ ਗਏ? ਨਾਨਕ ਹੋਣਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਮੰਨਣਾਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸਾਂ ਨੇ ਸਚ ਕਿਤੇ ਰੁੱਸ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਆਚ ਗਿਆ? ਹਜ਼ਾਰ ਚਿੰਤਾ ਮੁਚ ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ?” ਦਾਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਸਨ ਜੋ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਇਕ ਦਮ ਆ ਪਈਆਂ। ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਜੋ ਅਗੇ ਹੀ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਤੋਂ ਡਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੋਰ | ਬਾਲੇ ਨੂੰ ਸਦਵਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਤ੍ਰਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗਾ-‘ਸ੍ਰੀ ਜੀ ! ਮੇਰਾ | ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਗਲ ਖੋਹਲਕੇ ਸੁਣਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣ ਲਗੇ ਸਾਓ, ਮੈਂ | ਕ੍ਰੋਧ ਪੈਣੋਂ ਬਚਣ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਬੀ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਹੋੜਿਆ ਸੀ; ਜਦ ਪਿੰਡ ਰਸਦ ਲੈਣ ਮੈਂ ਵਰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਆਖਰ ਮੈਂ ਸੀ ਤਾਂ ਟਹਿਲ ਗਏ, ਮੈਂ ਮਨ੍ਹੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਆਯਾ ਵਾਲਾ, ਮੈਂ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਨਾ ਹੋੜ ਸਕਦਾ, ਵਿਚ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਸੀ ਸੋ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਪ | ਸੋ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਆਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਰ ਲੀਤਾ। ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ? ਜੋ ਆਏਗੀ ਝੱਲ ਲੈਣੀ, ਪਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਆਪਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਮੈਂ ਟਹਿਲ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਣਾ, ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਫਿਕਰ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਬਰਾ ਨਾ ਆਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਰੁਪੱਯੇ ਖਰਾਬ ਕਰਵਾਏ ਹਨ'। ਬਾਹਰ ਸੁੱਕੇ ਤਾਲ ਤੇ ਬਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਗਤ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਜੁਆਲਾ ਭੜਕ ਉੱਠੀ, ਕਿਉਂ ਦਾ ਰਕ ਅਪਣੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਚੋਜ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਨਾ ਭੜਕੇ ? ਹੇ ਜਗਤ ! ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਮਨ ਹੈ। ਹਾਇ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਜਗਤ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਉੱਚੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਧਰਕੇ ਜਗਤ ਨਾਥ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹਰ ਸਕਦਾ। ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ। ਹਾਇ ਵਿਹਾਰ, ਹਾਇ ਵਿਹਾਰ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ, ਜੋ ਕੈਸੇ ਸ਼ੁਭ ਥਾਂਵੇਂ ਖਰਚ ਹੋਏ ਹਨ ? ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ! ਜੋ ਹੇ ਜਗਤ ! ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਉਚਿਆਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਤੇ ਮਾਇਆ ਲਾਕੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਾ ਤੱਕਣ ਦੇਂਦੀ। ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬਣਕ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਇਕ‘ਪੁਤਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਫ਼ਗੀ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਡਰ ਮਾਇਆ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੁਖ ਅਪਣੇ ਲਈ। ਸੁਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਹੈ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਮਨ ! ਦੇਣ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਚੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ, ਉੱਚੇ ਰੰਗ ਰਸ ਦੀ ਜਾਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਵੈਰੀ। ਸਨੇ ਸਨੇ ਟੁਰਦਿਆਂ ਤਲਵੰਡੀ ਆ ਗਈ। ਬਾਲਾ ਤਾਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਘੱਲੇ ਹੋਏ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਦਾ ਹੀਆ ਨਾ ਪਵੇ ਕਿ ਘਰ ਜਾਵਾਂ, ਸੋ ਨਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਤਾਲ ਤੇ ਬਹਿ ਗਏ। ਇਕ ਬੜੇ ਪੁਰਾਣੇ ਛਾਇਆਦਾਰ ਵਣ ਦੀ ਓਟ ਵਿਚ ਲੁਕ ਰਹੇ । ਹਾਇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਹਾਂ, ਆਰਾਮ ਆਦਰ ਤੇ ਤੋਸ਼ੇ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ ਪਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖੁਫ਼ਗੀ ਦਾ ਖਿਆਲ। ਸੋ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਧਿਆਨ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਅੱਪੜਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਕਾਲੂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਗਈ। ਚਿੰਤਾ ਪੈ ੧ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਹੁਣ ਤਕ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਤੰਬੂ ਸਾਹਿਬ’ ਆਖਦੇ ਹਨ। | ' | -੬੭- ਬਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਧਾਈ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਰੰਗ ਤੇ ਜਿਸ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਕਾਲੂ ਟੁਰਿਆ, ਉਸਦੀ ਜਾਣੂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈਸੀ। ਹਾਂ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਬੀ ਪਿਤਾ ਹੀ ਵਾਂਗੂ ਗਰਿੰਜ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਆਖਰ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕਲੇਜੇ ਨੇ ਦਿਲਗੀਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਖੁੱਸਣ ਬੀ ਖਾਧੀ ਕਿ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਾਂ-ਮਾਂ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੀ ਮਾਂ--ਦਵੀ, ਗਈ ਤੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਧੀ ਨੂੰ ੧ ਬਾਣੀਏ ਵਾਲੀ ਸੁਰਤ<noinclude></noinclude> l55gvlovchqwnvyvk1wd5b8nx5lrbfi 250 74564 236950 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਬਕ ਜਗਤ ਕਦੀ ਸਿੱਖੇ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਂ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਨਾ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਬੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਬਕ ਜਗਤ ਕਦੀ ਸਿੱਖੇ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਂ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਭਾਈਚਾਰਾ, ਨਾ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਬੀ ਸਤਿਸੰਗੀ ਂ ਸਤਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਾਰੇ ਸਤਿਪੁਰਖ | ਤੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਨੂੰ ਕੈਰੀ ਅੱਖ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਨਿੰਦਾ, ਈਰਖਾ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਟਿਚਕਰ ਤੇ ਮਖੌਲ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਸਾਧਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਹੇ ਕਠੋਰ ਜਗਤ ! ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਬਦਲੇ ਅੱਜ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁਲਹ ਦਾ ਪੈਗ਼ੰਬਰ, ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ' ਮੰਨਿਆਂ ਗਿਆ ਹੈ ਹਾਂ, ੨੦ ਰੁਪੱਯੇ ਬਦਲੇ ਚਪੇੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਵੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ :- ! ਸੋਹਤਿ ਪਰ ਗਏ ਨੀਲ ਕਪੋਲਾ। ਜਿਉਂ ਉਤਪਲ ਪਰ ਅਲਿਨ ਅਡੋਲਾ । {ਨਾ:ਪ੍ਰ} ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨੀਲ ਪੈ ਗਏ, ਇਡੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ - ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਤੇ ਭੌਰਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਅਜੇ ਕਾਲੂ ਬਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਅਜੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਹੇ ਜਗਤ ! ਤੇਰੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਕਿੱਡੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ ? | | ਕਾਲੂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੋਂ ਤਕ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਛੁਡਾਉਣ ਨੂੰ ਵਧਦਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? ਪਰ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਠੰਢੀ ਜੱਫੀ ਨੇ ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਜੁਆਲਾ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਿਆ। ਹੁਣ ਲੋਕੀ ਬੀ ਲੱਗੇ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ, ਕਿਉਂ ਨਾ ਸਮਝਾਉਣ ? ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਰੌ ਜੁ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਅਗੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਜੋ ਫੇਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧੇ। ਭੈਣ ਨੇ ਹੁਣ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਜੱਫੀ ਪਾਈ, | ਉਸ ਕਸ਼ਟ ਦੇ ਵੇਲੇ ਭੀ ਵੀਰ ਦੀ ਜੱਫੀ ਨਾਲ ਨਾਨਕੀ ਦੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚੋਂ ਰੱਬੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ ਤੇ ਇਕ ਇਲਾਹੀ ਬੂਟਾ ਆ ਗਿਆ। ਨਾਨਕੀ ਸਮਝੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਅੱਪੜੀ ਹਾਂ ਤੇ ਵੀਰਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਚਪੇੜ ਪਈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਪਿਉ ਦਾ ਉੱਲਰਦਾ ਹੱਥ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਦ ਵੀਰ ਦੇ ਨੈਣ ਡੁਲ੍ਹਦੇ ਤੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਨੀਲੀਆਂ ਤੱਕੀਆਂ ਤਾਂ ਗ਼ਸ਼ ਖਾਕੇ ਢੱਠੀ। ਘਰ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨੇ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਵੀਰ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਗਈ ਤੇ ਲੈਕੇ ਘਰ ਵੱਲ ਟੁਰੀ। ਟੁਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਨੀਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਟਹਿਲਣ ਤੇ ਦਾਸੀ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹਨ, ਦਸ ਸਰੀਰ ਹੋਰ ਬੀ ਹੁਣ ਮਗਰ ਹਨ। ਦਸ ਸਰੀਰ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਬੁਝਾ ਰਹੇ ਤੇ ਖੂਹ ਵਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਧਰ ਬਾਉਲੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ, ਧੀ, ਦਾਸੀ, ਨੌਕਰ ਘੱਲਕੇ ਭੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ, ਬੇਵਸੀ ਘਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਟੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ਨੂੰ ਅਗੋਂ ਪੁਤ ਮਿਲਿਆ। ਚੁੱਪ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅੱਥਰੂ ਸੁੱਕ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੀਲ ਵੇਖਕੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁੱਬਾਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ, ਘੁੱਟਕੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਇਆ, ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ, ਘਰ ਲੈ ਆਈ। ਮਾਂ ਵਾਰੇ ਫੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੈਣ ਕਰਦੀ ਬਲਾਵਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਮਾਂ! ਜੋ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨੀਲ ਪੈ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਪੀੜਾ ਉਹ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਕੂਲੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਪਾ ਰਹੀ ਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੀੜਾ ਅਜੇ ਹੈ। ਮਾਂ ਹੁਣ ਇਹ ਭੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, “ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਰੱਤੀ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਰਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਲਈ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੁਛ ਕਹੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਹੱਸੋ, ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਸੁਖੀ ਹੋਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ ਰਹੋ। -੬੯- ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਪਛਾਣ ਵਾਲੀ ਨਾਨਕੀ ਇਕੋ ਸਾਹੀ ਦੌੜਦੀ ਅੱਪੜ ਪਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀ ਕਈ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅੱਪੜ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਠੌਰ ਜਗਤ, ਇਸ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਜਗਤ ਦਾ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਜਗਤ ਦੇ ਰਕ ਨਾਨਕ ਤੇ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਚੀਰਕੇ ਨਾਨਕੀ ਅੱਗੇ ਲੰਘੀ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਬਾਉਲੀ ਹੋ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਗਈ ਤੇ ਜੱਫੀ ਪਾਕੇ ਪਰੇ ਧੱਕ ਲਿਗਈ, ‘ਨਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਵੀਰ ਮਸੂਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ। ਨਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਰੱਬ ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ। ੧ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨੀਲ ਪੈ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਕਮਲਾ ਤੇ ਭੌਰੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕ ਜਾਣ। | । / ਹੈ,<noinclude></noinclude> c5jslmv8d18t07enua2coh8i8vppsdl 250 74565 236951 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ' ਜੀ ਹੁਣ ਬੋਲੇ :- “ਹੇ ਸੰਤ ਜੀ ! ਆਪ ਇਸ ਬਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਪਾਲੇ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੈ, ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੇ, ਅੰਨ ਬੀ ਕਿਤੇ ਦਿੱਸ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਆਪ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ' ਜੀ ਹੁਣ ਬੋਲੇ :- “ਹੇ ਸੰਤ ਜੀ ! ਆਪ ਇਸ ਬਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਪਾਲੇ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੈ, ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੇ, ਅੰਨ ਬੀ ਕਿਤੇ ਦਿੱਸ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਆਪ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਉਦਾਸ ਹੋ ਇੱਥੇ ਆ ਬੈਠ ਹੋ?” ਮਹੰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸ਼ੀਲ ਬਾਲਕੇ ! ਮਿਲਦਾ ਸਭ ਕੁਛ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਅਸੀਂ ਬੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਲਾਲ ਸਾਂ, ਘਰ ਬਾਰ ਬੀ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਛੋਡ ਆਏ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਸੁਖ ਕੱਠੇ ਕਰੀਏ, ਸੋ ਇਸ ਗ੍ਯਾਨਕ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਕੇ ਂ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਤਪੱਸ੍ਯਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਫਾਕੇ ਕੜਾਕੇ ਕੱਟਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮਾਇਆ ਦਾ ਮੋਹ ਨਾ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਮਨ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹੇ, ਸਰੀਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਿਨ ਮੈਲ ਤੋਂ ਸੁਥਰੇ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਕੇ ਪਰਮ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਏ।” ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਸੰਤ ਜੀ ! ਹੁਣ ਆਪ ਕਿਤਨੇ ਕੁ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਫਾਕੇ ਵਿਚ ਹੋ ? ਮਹੰਤ-ਹੇ ਯੁਵਰਾਜ ! ਸਾਡੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਨਾਂ ਪੁੱਛ, ਅਸੀਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੀ ਵਿਰਤ ਅਕਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕਦੀ ਸਾਂਈ ਪ੍ਰੇਰਕੇ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਕੁਝ ਘੱਲ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਆਪੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਾਕੇ ਕੜਾਕੇ, ਪੱਤਰ ਗੋਹਲਾਂ ਖਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਜ ਅਸੀਂ ਸਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜਗਤ ਪ੍ਰੇਮ | ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦਿਲ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਆਇਆ। ਰੁਪੱਯੇ ਪਾਸ ਹਨ ਤੇ ਏਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੇ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਭੁੱਖੇ ਹਨ, ਕਿਉਂ ਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਾਈਏ? ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ--ਸੰਤ ਜੀ ! ਆਪਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ ? ਸੰਤ-ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੰਤਰੇਣ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਮੰਡਲੀ ਦਾ ਮੈਂ ਮਹੰਤ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਾਹਦਾ ਸੰਤ ਤੇ ਕਾਹਦਾ | | | | -੬੫- ਮਹੰਤ, ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੰਧਾਊ ਹਾਂ। ' ਜੀ-ਸੰਤ ਜੀ ! ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਗੁਰੂ ਦੇਵੀਏ ਤਾਂ ਖਾ ਲੈਸੋ ? ਸੰਤ-ਆਪ ਅਜੇ ਕੁਮਾਰ ਹੋ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਧੀਨ ਹੋਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਖਿਆਲ ਕਿ ਏਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਸ ' ਸੱਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਹਨ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰੁਪੱਯੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਜਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਂ ਕੂਲੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾ ਲਈ ਕਠਨ ਸੀ ਕਿ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖਿਆਂ ਛੱਡਕੇ ਪਾਸੋਂ ਦੀ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਕਰੜਾ ਕਰਕੇ ਲੰਘ ਜਾਣ। ਰੱਜਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭੁੱਖ ਇਕ ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪੀੜਾ ਆਪ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਚਾਰ ਮਹਾਂ ਦੁਖ ਗਿਣੇ ਹਨ :- ਦੁਖ ਵੇਛੋੜਾ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਭੂਖ॥ ਇਕ ਦੁਖੁ ਸਕਤਵਾਰ ਜਮਦੂਤ ॥ ਇਕੁ ਦੁਖੁ ਰੋਗੁ ਲਗੈ ਤਨਿ ਧਾਇ ॥ ਵੈਦ ਨ ਭੋਲੇ ਦਾਰੂ ਲਾਇ ॥ {ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੨} ਇਸ ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਇਕ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮੁੱਠ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ, ਰੂਪੱਯੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਅਰ ਓਹ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਨਾ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਣ ! ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਦੀਨਾਂ ਬੰਧੂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ, ਉਸ ਦੇ ਆਤਮਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਸੀ, ਤਤਛਿਨ ਰੁਪੱਯੇ ਕੱਢਕੇ ਅੱਗੇ ਧਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ : ਸੰਤ ਜੀ ! ਇਹ ਮਾਇਆ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਇਸ ਛਿਨ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵਰਤੋ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਓ !' ਮਹੰਤ ਨੇ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ; ‘ਸ੍ਰੀ ਜੀ ! ਆਪ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਲ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਹੋਊ, ਸਾਡਾ ਭਗਵਾਨ ਫਿਕਰ ਕਰੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਾਇਆ ਖਰਚਕੇ ਖੇਚਲ ਵਿਚ ਨਾ ਪੈ ਜਾਣਾ।” ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੋਚ ਦੀ ੧ ਇਹ ਚਾਰ ਦੁਖ ਅਸਲ ਦੁਖ ਹਨ-ਵਿਛੋੜਾ, ਭੁੱਖ, ਮੌਤ ਤੇ ਰੋਗ।<noinclude></noinclude> 3hsmk8lth8ra04y0sfpkjixgrvvuapu 250 74566 236952 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ ਦੇਖੋ ਨਾ ਜੀ ! ਜਦ ਦੀ ਇਸ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਕਿੰਨੀ ਵੇਰੀ ਘਰ ਉਜਾੜਿਆ ਹੈਸ। ਹੁਣ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣੋ : ਮੈਂ ਵਣਜ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਲਿਆ ਸੀ, ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਰਾਸ ਮੂੜੀ ਦੇ ਰੁਪੱਯੇ ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਲਾ ਦਿਤੇ। ਜੇ ਕਦੇ ਕੁਛ ਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ ਦੇਖੋ ਨਾ ਜੀ ! ਜਦ ਦੀ ਇਸ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਕਿੰਨੀ ਵੇਰੀ ਘਰ ਉਜਾੜਿਆ ਹੈਸ। ਹੁਣ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣੋ : ਮੈਂ ਵਣਜ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਲਿਆ ਸੀ, ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਰਾਸ ਮੂੜੀ ਦੇ ਰੁਪੱਯੇ ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਲਾ ਦਿਤੇ। ਜੇ ਕਦੇ ਕੁਛ ਖੱਟ ਕਮਾ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਧਾਂ | | | | | ਦਾਸੀ ਘੱਲਕੇ ਰੁਪੱਯੇ ਅਣਵਾਏ, ਤੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ ਆਖਿਆ: ‘ਇਹ ਲਓ ਰੁਪੱਯੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਛੇ ਕਾਲੂ ! ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਉਪੱਦਰ ਨਾਲ ਨੇਹੁ ਜੋੜਿਆ।” ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਈ, ਅੱਖਾਂ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਵਲੀ ਪਿਕਾਮਰ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੈਣ ਮੀਟਣ ਮਗਰੋਂ ਕੁਛ ਚੁੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਜੁੜ ਜਿਹਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਫੇਰ ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਝਲਕਾ ਲੰਘਿਆ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਧੁਖਦਾ, ਇਹ | ਮੀਟ ਲਈਆਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਲਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਕੁਛ ਰਾਇ ਦੇ ਤਾਂ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਹੀ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਖੁਲਾ ਦਿਤੇ। ਮੈਨੂੰ ਲੋਕੀਂ - ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ : “ਲੋਭੀ ਹੈ, ਰੁਪੱਯਾਂ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੇ ਸੌਦੇ ਕਰਨ ਟੋਰਿਆ ਸੀ, ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਟੋਰਿਆ ਸੀ ? ਮੈਂ ਰੋਂਦਾ ਬੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਹੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦਾ ਪਹੇ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ। ਸਿਆਣਾ ਹੋਣ ਤੇ ਆਇਆ ਪਰ ਇਸ ਕਾਈ ਮੱਤ ਨਾ ਸਿੱਖੀ। ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਾਸੀ, ਟੱਬਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਲਸੀ, | ਅਪਣੇ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਤੇ ਐਉਂ ਕੁਛ ਭਾਸਿਆ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਰਾਇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ ਹੋਕੇ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭਗਤੀ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਟੋਰਸੀ, ਸੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਤ ਦੇਣ ਕਾਰਣ ਮੈਂ | ਕਰਨੀ ਉਚਿਤ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅੱਛਾ ਤੂੰ ਚੰਡਾਂ ਲਾਈਆਂ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ? ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੇਖੋ, ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ, ਬਾਹਰ ਲੁਕ ਰਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਗੁੱਸਾ ਆਵੇ ਕਿ ਨਾ ਆਵੇ ? ਰਾਇ-“ਕਾਲੂ ! ਨਾ ਆਵੇ ਗੁੱਸਾ, ਪਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਸ ਨੂਰ ਇਲਾਹੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਦ ਆਵੇ ਪਿਆਰ ਆਵੇ (ਫੇਰ ਰੋ ਪਿਆ)। ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਅਜ਼ਮਤਾਂ ਵੇਖਕੇ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਨਾਨਕ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਘੱਲਿਆ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਈ ਸ਼ੈ ਹਈ। ਕਾਲੂ ! ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਫੇਵੰਦਾ ਖਰਾ ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਟੋਰਿਆ ਆਹਾ ਤਾਂ ਸੋਚ ਇਸ ਕੋ ਵਿਗਾੜ ਕੀਤਾ ? ਇਸ ਤੋਂ ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਹੋਰ ਆਹਾ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਕੀਤਾ ? ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਸੱਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਲਾਇਆ ‘ਦਹ ਦੁਨੀਆਂ ਸੱਤਰ ਆਖਰ' ਏਸੇ ਸੱਚੇ ਸੌਦੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਜਾਣ। ਈਹੋ ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਆਹਾ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਕੀਤਾ”। ਂ | | ਂ | ਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਤਪ ਛੋੜ ਭਗਤੀ ਕਰੇਸਾਂ। ਸੋ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੂੰ ਝਾਉਲਾ ਲੰਘਿਆ ਕਿ ਹੋਵੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਪਛਾਣ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਰੇ ਵਿਹਾਰਕਾਂ ਵਰਗੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਤਦੇ ਮੈਂਨੂੰ ਸਿਆਣ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ ਇਹ ਝਾਂਵਲਾ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਨੈਣ ਖੁੱਲ ਗਏ ਤਾਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦਾ ਹੁਜਰਾ ਹੈ ਤੇ ਦਸ ਸਰੀਰ ਬੈਠੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮਾੜਾ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਝਲਕਾ ਡਿੱਠਾ, ਪਰ ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਤੇਰੀ ਪਰਬਲ ਮਾਇਆ ! ਫੇਰ ਮਾਇਆ ਪੈ ਗਈ, ਇਹ ਨਾਨਕ ਕਿੱਥੋਂ ਰਬ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦਾ? ਕਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਵਿਗਾੜ ਨਾ ਕਰਸਾਂ, ਫੇਰ ਕਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਏਸ ਫੁਰਨੇ ਤੇ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੇ ਫੁਰਨੇ ਨੇ; ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੀ ਉਸ ਜਾਚ ਵਿਚ ਤੁਲ ਰਹੀ ਨਾਨਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨਲੈਕੀ ਦੇ ਫੁਰਨੇ ਨ ਦਿੱਸਣ ਦਿਤਾ ਸੱਚ, ਪਰ ਨਾ ਦਿਸਨ ਦਿਤਾ ਂ ਨੇ ਸੱਚ। ਹਾਂ, ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਦਿੱਸੇ ਕਿ ਮੈਂ ਰਾਇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਫ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਹੁਣ ਰਾਇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਖੌਖਰਾਂ ਤੋਂ ਂ ਹੀ ਪੁੱਤ ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਨਾ ਜੋਗਾ ਪੁੱਤ, ਰਾਇ ਨੇ ਪਲੰਘ १ ਚੂੜਕਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਤਕ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਯਾਦਗਾਰ ਵਿਚ ਹੁਣ ਤਕ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਬੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ‘ਖਰਾ ਸੌਦਾ’ ਹੈ। -੭੧- ਦੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਬਿਠਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਦਾਵਣ ਓਰ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਲ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਫੁਰ ਆਈ ਕਿ ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਡਿੱਤ ਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਮਾਇਆ ਆ ਪਈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਰਾਇ ਕੂਲੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ<noinclude></noinclude> jrnhuxfc35z34cvopeu5kamh5t2nu38 250 74567 236953 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਹਿਰ ਲੰਘੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਫੇਰ ਕਰੁਣਾ ਰੰਗ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਬੋਲੇ : "ਖੇਦ ਖੇਚਲਾਂ ਸਹਿਣਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿਚ ਪੰਘਰਨਾ ਮਨ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੋਣਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵੇਲੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਹਿਰ ਲੰਘੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਫੇਰ ਕਰੁਣਾ ਰੰਗ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਬੋਲੇ : "ਖੇਦ ਖੇਚਲਾਂ ਸਹਿਣਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿਚ ਪੰਘਰਨਾ ਮਨ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੋਣਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਛਿਨ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਹਥ ਆਉਂਦੀ। ਮਾਇਆ ਦਾਸੀ ਹੈ ਤੇ ਸੇਵਾ ਇਸ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਦਿਲ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਨਰਮ ਮਾਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਚਾਂਦੀ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋਕੇ ਇਹ ਮਾਇਆ ਆਪਣੀ ਖੁਯਾ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵਰਤੋ !" ਮਹੰਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਮਸਤਕ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇਖਕੇ ਹੋਰ ਤਬਕਿਆ। ਫੇਰ ਠਹਿਰਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਅੱਛਾ ਜੀਓ ! ਜੇ ਆਪ ਦੀ ਇਹੀ ਰਜ਼ਾਇ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਕੀਹ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਦਿਓ'। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਦਾਸ ਸਮੇਤ ਚੂੜ੍ਹਕਾਣੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਗਏ ਤੇ ਦੁੱਧ, ਘਿਉ, ਆਟਾ, ਦਾਲ ਭਾਜੀ ਆਦਿ ਸਾਰੀ ਰਸਦ ਲੈ ਆਏ। ਆਪਦੇ ਗਏ ਮਗਰੋਂ ਮਹੰਤ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜੁੜਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਟਿਕ ਗਈ ਸੀ, ਧਿਆਨ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਦਿੱਬ ਮੂਰਤੀ ਹੋ ਦਿੱਸੇ। ਤੇਜ ਝੱਲਿਆ ਜਾਇ ਨਾ, ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਪਏ ਦਿੱਸੇ, ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਦਾ ਅਵਾਜ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚੋਂ ਪਿਆ ਸੁਣੀਵੇ। ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਸਦ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਤਾਂ ਮਹੰਤ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੰਨੇ ਹੋਰਵੇਂ ਹੀ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰ ਟਿਕੇ ਨਾ ਤੇ ਤੇਜ ਦੀ ਝਲਕ ਝੱਲੀ ਜਾਏ ਨਾ। ਫੇਰ ਮਹੰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ-"ਆਪ ਹੁਣ ਪਧਾਰੋ, ਸਾਧੂ ਰਸੋਈ ਆਪ ਪਕਾ ਖਾ ਲੈਣਗੇ। " ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਇਕ ਸੰਤ ਨੇ ਮਹੰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਾਲਕ ਬੜਾ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ, ਵੈਰਾਗਵਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈਸੀ, ਆਪ ਨਾਲ ਕਿਤਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਇਤਨੀ ਛੇਤੀ ਕਿਉਂ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ? ਐਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਨ ਹੀ ਤਾਂ ਮੁਕਤਿ ਦੇ ਗੁਰੂ | ਂ ਂ | | | | ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਸੁਨ ਮਹੰਤ ਬੋਯੋ ਬਰ ਬਾਨੀ :- -੬੬- ਇਹ ਕੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਸੁਖਦਾਨੀ। ਕਲਾਵਾਨ ਯਾਨੀ ਗੁਨ ਖਾਨੀ। ਦੁ ਰਹੈ ਗਤਿ ਪਰਹਿ ਨ ਜਾਨੀ। ਭਯੋ ਅਸਹਿ ਮੁਝ ਤੇਜ ਪ੍ਰਭਾਊ। ਯਾਂਤੇ ਦੀਨੀ ਜਾਨ ਰਜਾਊ। ਇਹ ਕਰਤਾਰ ਪਯੋ ਹਮ ਜਾਨਾ। ਕਿਥੋਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕਰਤਾਰਾ। ਆਨ ਲੀਨ ਸੁਧ, ਦੀਨ ਅਹਾਰਾ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਕਹਿ ਮਹੰਤ--ਹਮ ਹਿਤ ਨਿਰਧਾਰਾ। ਆਯੋ ਆਪ ਈਹਾਂ ਕਰਤਾਰਾ ॥੩॥ ਸੀ ਲੈਣ ਉਚਿਤ ਥੋ ਤਾਹੂ ॥ ਸੇਵ ਕਰਾਵਨ ਜੋਗ ਨ ਆਹੂ ਯਾ ਤੇ ਦੀਨ ਬਿਦਾ ਬਿਨ ਦੇਰਾ। ਸਯੋ ਨ ਜਾਤ ਤੇਜ ਤਿਨ ਕੇਰਾ' {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ} ਉਸ ਵਿਸ਼੍ਵਭਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਅੰਸ਼, ਉਸ ਪਾਲਨ ਹਾਰ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਹਾਂ ਉਸ ਦਾਤੇ ਦੀ ਜੋਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਬਿਰਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਸੰਤਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਸੰਤ ਮਹੰਤ ਇਸ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭੋਜਨ ਰਿੰਨ੍ਹਣ ਪਕਾਉਣ ਤੇ ਖਾਣ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲਗ ਪਏ। ੫. {ਖੇਦ} ਚੂੜ੍ਹਕਾਣੇ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਮੁੜੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਨਾਲ ਮੁੜਿਆ ਦਾਸ, ਦੁਇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਸੱਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਤੁਰੀ ਗਏ, ਪਰ ਜਦ ਅੱਧਾ ਕੁ ਪੰਧ ਲੰਘ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ ਦਾ ਧਰਮ ਜਾਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚ ਫੁਰੀ, ਅਸੀਂ ਕਿੱਧਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਘਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਘਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ? ਜਿਸ ਘਰ ਨੇ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਟੋਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਰੂਪੱਯੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਤੇ ਓਹ ਭੁੱਖ ਹਰਨ ਉਤੇ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ॥{ਬਸੰਤ ਮਹਲਾ ੫}<noinclude></noinclude> 76d84g2szbtn5mqe965quwh890cwyat 250 74568 236954 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਫਸਾ ਦਿਓ ! ਸੋ ਬੋਲਿਆ- "ਨਾਨਕ ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਂਧੇ, ਮੁੱਲਾਂ, ਖੇਤੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਕੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵੱਖਰਾ ਵਸਾ ਦਿਆਂ ਜੋ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਮਿਹਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਫਸਾ ਦਿਓ ! ਸੋ ਬੋਲਿਆ- "ਨਾਨਕ ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਂਧੇ, ਮੁੱਲਾਂ, ਖੇਤੀ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਕੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵੱਖਰਾ ਵਸਾ ਦਿਆਂ ਜੋ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਆਬਾਦ ਕਰੇਂ ਤੇ ਸਨੇ ਸਨੇ ਤਕੜਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬਣ ਜਾਵੇਂ, ਪਰ ਓਹ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਹੀਆਂ। ਹੁਣ ਪੁੱਤ ! ਐਉਂ ਕਰ; ਕੁਛ ਰੁਪਏ ਲੈ ਜਾਹ ਤੇ ਕੋਈ ਮਾਲ ਸੁਵੱਲਾ ਖਰੀਦ ਲਿਆ, ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਨਿਰਖ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਿਥੇ ਜੋ ਮਾਲ ਜਚਦਾ ਤੈਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਐਥੇ ਪੁੱਗੇਗਾ ਉਹ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੈ ਆਵੀਂ, ਫੇਰ ਏਥੇ ਆਕੇ ਵੇਚ ਦੇਵੀਂ। ਐਉਂ ਕੁਛ ਚਿਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹੇਰ ਫੇਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਦਿਸੌਰਾਂ ਵਿਚ ਵਾਕਬੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਫੇਰ ਤੂੰ ਸ਼ਾਹ ਬਣਕੇ ਵੱਡੀ ਹੱਟੀ ਪਾ ਲਈਂ ਤੇ ਆੜ੍ਹਤ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਟੋਰੀਂ ਤੇ ਸਨੇ ਸੁਨੇ ਕੋਠੀਦਾਰੀ ਬਣ ਜਾਏਗੀ। ਤੂੰ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੇਠ ਆਦਮੀ ਬਣ ਜਾਏਂਗਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਸੁਖੀ ਤੇ ਠੰਢੇ ਦਿਲ ਜਗਤ ਤੋਂ ਟੁਰਾਂਗੇ। ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਜੀ-ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਮੈਨੂੰ ਆਪੂੰ ਤਾਂ ਜਾਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਕਾਲੂ ਜੀ-ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ! ਘਰ ਦਾ ਇਕ ਮਾਤਬਰ ਤੋਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਜਾਚ ਦੱਸੇਗਾ। ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਘੱਲਣ ਲੱਗਾ, ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਜਾਚ ਦੱਸਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਰੁਪੱਯੇ ਬੀ ਥੋੜੇ ਦਿਆਂਗਾ; ਜੋ ਘਾਟਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨਾ ਪਵੇ, ਤੇ ਜਾਓ ਬੀ ਲਾਗੇ ਚਾਗੇ, ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ। ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਰੁਪੱਯਾ ਬੀ ਵਧ ਵਧ ਲਾਉਂਦੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਕੰਮ ਬੀ ਵਧਦਾ ਜਾਏਗਾ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ, ਪੁੱਤ ਖਟਦਾ ਜਾਏਂ, ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵੱਖ ਰੱਖੀ ਜਾਈਂ ਤੇ ਓਸ ਨਾਲ ਬੀ ਅਪਣੀ ਰਾਸ ਵਧਾਈਂ ਜਾਈਂ, ਮੈਂ ਬੀ ਹੋਰ, ਜੋ ਸਰੇ, ਨਾਲ ਰਲਾਈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਖਰਚ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਰਹੇਗਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਬੀ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣੇ ਤੇ ਇਕ ਸਾਹ ਲੈਕੇ ਕਿਹਾ, ਅੱਛਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਜਿਵੇਂ ਆਖੋ ਤਿਵੇਂ ਸਹੀ। ठे ਕਾਲੂ ਹੁਣ ਇਕ ਆਪਣੇ ਇਤਬਾਰੀ ਨੂੰ | ਂ ਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਲ ਯਾ ਬਾਲਾ ਸੀ । ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਰਾਸ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਮਤੇ ਬਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਚੌੜ ਨਾ ਕਰ ਆਵੇ। ਫੇਰ ਅਗ੍ਯਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਾਓ ਕਿਸੇ ਦਸੌਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖਰਾ ਸੌਦਾ ਖਰੀਦ ਲਿਆਓ ਜੋ ਏਥੇ ਆਕੇ ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਣ। ੨. {ਸੌਦਾਗਰੀ} ਚਲੇ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਵਪਾਰ ਕਰਨ, ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਫੁਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ। ਚੱਲਦੇ ਚੱਲਦੇ ਬਾਰਾਂ ਕੁ ਕੋਹ ਵਾਟ ਨਿਕਲ ਗਏ, ਦੂਰੋਂ ਇਕ ਨਗਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਇਹ ਚੂੜ੍ਹਕਾਣਾ ਸੀ। ਬਾਲੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਸੀ ਕਿ ਏਥੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਮਾਲ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲੈ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਸੋ ਏਧਰ ਪੈਰ ਮੋੜੇ। ਅਜੇ ਪਿੰਡੋਂ ਉਰੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਝੰਗੀ ਆ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਛੰਭ ਸੀ। ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਸ ਝੰਗੀ ਵੱਲੇ ਪੈਰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਬਾਲਾ ਬੀ ਨਾਲ ਮੁੜਿਆ ਕਿ ਚੱਲੋ ਝੰਗੀ ਦੇ ਵਿਚਦੀ ਲੰਘ ਚੱਲਾਂਗੇ। ਜਾਂ ਉਸ ਝੰਗੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਏ ਤਾਂ ਕੀਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੇਕਾਂ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਸਾਧੂ ਵਿਭੂਤ ਮਲੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਧੂਣੇ ਤਪ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਬ੍ਰਿਛ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਇਕ ਪੈਰ ਭਾਰ ਖੜੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਇੰਨਾ ਕਠਨ ਤਪਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹੰਤ ਸੀ ਜੋ ਛੰਭ ਕਿਨਾਰੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਸਿਰ ਤੇ ਜਟਾਂ ਸਨ, ਸੁਆਹ ਮਲੀ ਸੀ, ਪਦਮਾਸਨ ਲਾਏ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਬਾਲਕ ਨਾਨਕ ਜੀ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਫੇਰ | ਅਗੇ ਵਧ ਕੇ ਮਹੰਤ ਜੀ ਪਾਸ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਮਹੰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਤਕਾਈ ਤੇ ਨੈਣਾ ਵਿਚ ਕੁਛ ਚਾਉ ਭਰ ਆਇਆ। -੬੪- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ‘ਬਾਲ' ਪਦ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਸਿਖ ਦਾ ਨਾਮ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।<noinclude></noinclude> gwpjgw4tkylp6pffkvthxhr4fk2433i 250 74569 236955 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੋਲੀ : ਜਾਹ ਨੀ ਬੱਚੀਏ ! ਪਿਉ ਦੇ ਮਗਰੇ ਮਗਰ ਜਾਹ। ਜਾਹ ਧੀਏ ! ਤੇ ਵੀਰ ਦੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰ, ਪਿਉ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਇਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰਹੀਓਂ ਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੜਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਠੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੋਲੀ : ਜਾਹ ਨੀ ਬੱਚੀਏ ! ਪਿਉ ਦੇ ਮਗਰੇ ਮਗਰ ਜਾਹ। ਜਾਹ ਧੀਏ ! ਤੇ ਵੀਰ ਦੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰ, ਪਿਉ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਇਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰਹੀਓਂ ਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੜਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਾ ਪਾ ਸਕੇਂ, ਮਾਂ ਵਾਰੀ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾਹ। ਕਮਲੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਧੀ ਨੂੰ ਦੁੜਾਕੇ ਪਛੁਤਾਈ ਕਿ ਧੀ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਲੀ ਕਿਉਂ ਟੋਰ ਬੈਠੀ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਦੌਲਤਾਂ ਟਹਿਲਣ ਨੂੰ ਮਗਰੇ ਭਜਾਇਆ, ਫੇਰ ਘਬਰਾਈ ਨੇ ਂ ਇਕ ਹੋਰ ਟਹਿਲ ਵਾਲਾ ਮਗਰ ਦੁੜਾਇਆ; ਜਾਓ ਵੇ ਛੇਤੀ ਕਾਕੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਓ। ਉੱਧਰ ਕਾਲੂ ਜੀ, ਓਹੋ ਕਾਲੂ ਜੀ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਤੱਕ ਚੁਕੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮੰਗਦੀ ਆਪਣੀ ਤਪਸ੍ਯਾ ਦੇ ਬਦਲੇ | ਮੰਗੇ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾਈ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹੋ ਕਾਲੂ ਜੀ ਜੋ ਇੱਕੋ ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਵੇਖਣਾ ਲੋਚਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਭਰੇ ਚਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾ ਤਾਲ ਤੇ ਬੈਠੇ ਲੱਭੇ। ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਉਹ ਜਗਤ ਦਾ ਨੂਰ, ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਗੁਲਾਲ, ਮੱਥਾ ਦਮਕੇ, ਪਰ ਆਹ ਹੇ ਜਗਤ ! ਤੂੰ ਕਾਲੂ ਹੋਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਆਹ ! ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਾਹੋਂ ਧੂਹ ਖੜਾ ਕੀਤਾ :-‘ਨਿੱਜ ਨਾ ਹੋਣਿਆਂ ! ਹੁਣ ਸਮਾਧੀਆਂ ਲਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਉਜਾੜੂਆ ! ਕਿੱਥੇ ਨੀ ਰੁਪੱਯੇ ? ਦੱਸ ਕਿੱਥੇ ਈ ਵਪਾਰ ? ਕਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਧ ਦੇ ਬਚਨ : ਜੀ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਸੋ ਕਰਸਾਂ ? ਹੈਂ ! ਹੁਣ ਬੋਲਦਾ ਬੀ ਨਹੀਂ !' ਪਿਤਾ ਬਾਂਹ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਧਰੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਪਾਈ ਬੋਲਦੇ ਤਕ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਜਾਲਾ ਹੋਰ ਭੜਕਦੀ ਹੈ; ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਲਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀ ਦੇ ਰੱਬੀ ਜਲਾਲ ਵਾਲੀ ਖੱਬੀ ਗੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚਪੇੜ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਾਲੂ ਦਾ, ਨਹੀਂ ਹੇ ਜਗਤ ! ਹੇ ਕਠੋਰ, ਬੇਰਹਿਮ ਜਗਤ, ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਉੱਲਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਸੱਜੀ ਗੱਲ੍ਹ ਚਪੇੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਕਾਲੂ ਇਕ ਚਪੇੜ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਸਰੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਦਾ ਚਾਨਣ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਮਾਰ ਖਾ ਤੇ ਂ | | | ਂ | | | | | | ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੈ ਅਰ ਸਰੀਰ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਵਲ ਤੱਕਣਾ। ਕੁਮਾਰ ਅਵਸਥਾ, ਕੋਮਲ ਲਾਡਲਾ ਸਰੀਰ, ਅੰਦਰ ਰੱਬੀ ਨੂਰ, ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੀ ਜੋਤ, ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਭੁੱਖ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਅਪ੍ਰਾਧ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਸਿਰ ਨਿਹੁੜਾਇਆ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਮੋਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਚਪੇੜ ਤੇ ਚਪੇੜ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਇਕ ਹੱਥ ਸੱਜੇ ਫ਼ੇਰ ਖੱਬੇ ਉਲਰ ਉਲਰ ਕੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ? ਤੂੰ ਹਾ ਜਗਤ ! ਹਾ ਕਾਲੂ ! ਅੱਜ ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਇਕ ਰੁਪੱਯੇ ਦੀ ਥਾਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਭਰਕੇ ਦਿਓ ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਲਕੇ, ਇਸ ਦੋਸ਼ੀ ਤੇ ਅਪ੍ਰਾਧੀ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿਖੀ ਤੇ ਪੰਥ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ ਆਖੇ ਹੇ ਕਾਲੂ ! ਆਹ ਲੈ ਵੀਹ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀਹ ਲੱਖ ਤੇ ਸਾਡੇ ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਵੱਲ ਕੈਰੀ ਅੱਖ ਨਾ ਤੱਕ, ਪਰ ਹਾਇ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ! ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸ ਪਰ ਰਿਸ ਰਿਹਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਹਾਂ, ਤੂੰਹੋਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਦਸ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਮਗਰੋਂ ਇਸੇ- ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਤੇਰੇ ਮੰਨੇ ਅਪ੍ਰਾਧੀ-ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅਪਣੀ ਕਲਿਆਣ ਮੰਗਣੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤੇਰਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਤੇ ਸਦਗਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਪਰ ਹਾਇ ਮਾਯਾ, ਹਾਇ ਜਗਤ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ, ਹਾਇ ਜਗਤ ਦਾ ਅੰਧਰਾਤਾ ! ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ, ਸਮੇਂ ਬੀਤੇ ਤੇ ਹੀ ਇਸਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਲੂ ਸਚਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹੈ ਅਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਨਲੈਕ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ ! ਕਿਤਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਜੋ | ਕੁਲਾਰੀਤ ਤੇ ਟੁਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਉ ਦੀ ਲੀਹੇ ਟੁਰਕੇ ਖੱਟਦੇ ਕਮਾਉਂਦੇ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਕਰਦੇ, ਪਤਿ ਉਤਪਤ ਕਰਦੇ, ਧਨ ਜੋੜਦੇ ਤੇ ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਉਤਰ ਹੋਊ-ਸਾਰੇ। ਦੱਸ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਲੀਕ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪੁਤ ਨਾਨਕ ਵਰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਦੱਸ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਮਗਰੋਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕੁਲਾਰੀਤ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਨਿੱਕਾ ਨਿੱਕਾ ਟੋਪਾ ਨੀਰ ਦਾ | ਹੋਏ ਹਨ? ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆਈ, -੬੮-<noinclude></noinclude> fqe4zxvhyem0noch4j9qids32bvsedp 250 74570 236956 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਡਿਗਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਰੀ ਬਾਦਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਕੇ ਟੁਰਿਆਂ ਫਿਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਲੇ ਦੀਆਂ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਡਿਗਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਰੀ ਬਾਦਲੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਕੇ ਟੁਰਿਆਂ ਫਿਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਤਿੱਲੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਢਹਿਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜਿੱਧਰ ਜਿਸ ਰੰਗ ਆਪ ਫਿਰਦੇ ਬੋਲਦੇ ਚਾਲਦੇ ਹਨ, ਉੱਧਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਢਹਿਂਦੀਆਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਆਪ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀਵਾਨੇ ਕਹਿਲਾ ਚੁਕੇ ਬਾਲਕੇ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਛੂਤ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਤੱਕੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਿੜਦਾ ਹੈ; ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ੩. {ਮਾਇਆ} ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇੜੇ ਦੇ ਇਸ ਅਸਰ ਨੂੰ ਇਕ ਭੈਣ ਹੈ ਜੋ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਕ ਨਾਨਕੀ ਹੈ ਜੋ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਉੱਚਾ ਹੈ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਉਹ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਜਗਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਗਤੋਂ ਪਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਰੱਬੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੱਬੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਦੀਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਹੁਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਵੱਲ ਹੋਇਆ | | | - ਮਾਲ ਖਰੀਦ ਕੇ ਲਿਆਵੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਚੇ; ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾਲ ਬਾਹਰ ਦਿਸੌਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਵੇਚਕੇ ਘਰ ਆਵੇ। ਸੌਦਾਗਰੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫੂਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਫਨਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਖੁਹਲਣਹਾਰ ਸੀ, ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਹੋ ਭਾਸਿਆ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਲੋਭ ਲਾਲਚ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋ ਹੁਣ ਉਹ ਵੇਲਾ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਨਾਨਕ ਉਤੇ ਰੱਬੀ ਜੋਬਨਾਂ ਦਾ ਸੀ; ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਮੱਤ ਦੇਣ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਭਾਣੇ ਸੁਮਤੇ ਲਾਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪਾਸ ਬਿਠਾਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ :- ਤੇ ਤੇ "ਹੇ ਨਾਨਕ ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਪੁਤਰ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਚਾਨਣ, ਜੱਗ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਚਾਲੇ ਹੁਣ ਤਕ ਅਤੀਤਾਂ ਵਾਲੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੇ ਮੋੜਾ ਖਾਧਾ ਹੈ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਹੱਸਣ ਬੋਲਣ ਲਗਾ ਹੈਂ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ ਤੇ ਕਮਾਊ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਕਲੇਂਗਾ ਤੇ ਜੱਗ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਤੇ ਕੁਲ ਦਾ ਨਮੂਜ ਕੱਢੇਗਾ। ਅੱਜ ਤਕ ਜਿੰਨੇ ਜਤਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਲਾਉਣ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਓਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਲਗੇਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਰਹੁਰੀਤਿ ਤੇ ਟੁਰੇਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਕੰਮਕਾਰ ਮੇਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਸੰਭਾਲ ਲੈ। " ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਚੁੱਪ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਮਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਸ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਗਿਲੇ ਕੱਢ ਲਏ ਤੇ ਮਨ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਜਗਤ ਨਾਥ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਹੈ। ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਾਰੇ ਫੇਰੇ ਕਰਦੀ ਤੇ ਗੁੰਬਾਂ | ਦੰਦ ਕਥਾ ਬੀ ਬੜੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਪਿਉ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਕਿ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਪੁਤ੍ਰ ਵੱਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ! ਹੁਣ ਕਿਰਤ ਕਾਰੇ ਲੱਗੇਗਾ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਬਣੇਗਾ, ਪਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇਗਾ, ਕੁਲ ਦਾ ਨਮੂਜ ਕੱਢੇਗਾ, ਸਾਡੀ ਬੁੱਢੇ ਵਾਰੇ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ ! ਹਾਂ ਜੀ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਨਾਨਕ ਬਾਲਕਾ ਆਪਣੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਖੇੜਿਆਂ ਵਿਚ ਖਿੜ ਖਿੜ ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਮਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਪੁੱਤ ਆਖੇ ਲਗਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਾਰ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਏਗਾ। ਮਹਿਤੇ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਨਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਫਿਰਨ ਟੂਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਹਲਾ ਹੈ, ਸੋ ਐਸੇ ਕਿਸੇ ਕਿੱਤੇ ਲਾਓ ਕਿ ਫਿਰੇ ਟੁਰੇ ਬੀ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਬੀ ਕਰੇ। ਸੋ ਉਸਦੇ ਤਿੱਖੇ ਵਿਹਾਰੀ ਮਨ ਨੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਵਣਜਾਰਾ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚੀ, ਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਸੌਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ੧ ਕਿੱਤਾ=ਕੰਮ ਕਾਜ। | | "ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਤੋਂ ਹੋਰਥੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਰੰਜ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਖਿਮਾ ਕਰੋ ਤੇ ਅਗੋਂ ਆਗ੍ਯਾ ਕਰੋ ਜੋ ਸਰ ਬਣ ਆਇਆ ਮੈਂ ਕਰੂੰ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਆਪੂੰ ਕੁਛ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ"। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਪਛਾਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਪੁਤ੍ਰ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ -੬੩-<noinclude></noinclude> 0j0vijeaeuroddjepcn4y6m79shw725 250 74571 236957 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਉਂ ਮਾ ਸਦਕੇ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਅਰਸ਼ੀ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅਜੇ ਨੀਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ | ਵਿਚ ਜਗਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਨੈਣ ਅਜੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਜਲ ਹਨ। ੬. {ਪਿਆਰ} ਉਧਰ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਉਂ ਮਾ ਸਦਕੇ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਅਰਸ਼ੀ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅਜੇ ਨੀਲੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ | ਵਿਚ ਜਗਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਨੈਣ ਅਜੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਜਲ ਹਨ। ੬. {ਪਿਆਰ} ਉਧਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਈ ਹੈ, ਜੋ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਨੀਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂਕੱਟ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਮਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੇ ਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਵਣਜ ਨੂੰ | ਗਿਆ ਸੀ ਚੂੜ੍ਹਕਾਣੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆ ਆਇਆ ਹੈ। ਰਾਇ ਦਾ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਜੀ ਭਰ ਆਇਆ; ੳਸੇ ਵੇਲੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਘਰ ਆਦਮੀ ਟੋਰੇ ਜੋ ‘ਜਾਓ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਲੈ ਆਓ, ਮੈਂ ਅੱਖੀਂ | ਵੇਖਾਂ ਤੇ ਆਪ ਸੁਣਾਂ ਜੋ ਕੀਹ ਮਾਜਰਾ ਹੈ'। ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈਣ ਗਏ। ਰਾਇ ਜੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹੁਜਰੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਕੋਈ ਆਕੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਲੋਕੀਂ ਹੋਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ਆਉਂਦੇ ਗਏ ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਗਏ। ਤਦ ਰਾਇ ਦੇ ਮਨ ਭੀ ਗੁੱਸਾ ਭਰ ਆਇਆ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਫੜਕ ਉਠੇ ਤੇ | ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ ਬੋਲਿਆ : ‘ਮੇਰੀ ਨਗਰੀ ਬੜਾ | ਉਪੱਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਾਵਾਨ ਉੱਪਰ ਸਖ਼ਤੀ ਹੁੰਦੀ ਂ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਭਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਗਰੀ ਕਲਾਵਾਨ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂ ਦੁਰਭਾਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਕਲਾਵਾਨ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਵੇ'। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਜਗਤਨਾਥ ਜੀ ਇਸ ਖੇਦ ਵਾਲੇ ਚੋਜ ਦੇ ਵਿਚਦੀ ਨਿਕਲੇ, ਰਾਇ ਦੇ ਸੱਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਇ ਪਾਸ ਅੱਪੜ ਪਏ। ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਰਾਇ ਪਲੰਘ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਜਗਤਨਾਥ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਵੇਖਕੇ ਓਹ ਰਾਠ ਸੂਰਮਾਂ ਵੀ ਰੋ ਪਿਆ। ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਾਕ ਆਖਣੇ ਚਾਹੇ, ਪਰ ਕੰਠ ਗਦਗਦ ਹੋਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਅਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਘੁੱਟੀ ਜਾਏ ਤੇ ਰੋਈ ਜਾਏ। ਰਾਇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੱਕੇ, ਪਿਆਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਫੇਰ ਨੈਣ ਭਰ ਆਉਣ। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਐਉਂ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਦੁੱਵ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਰਾਇ ਨੇ ਆਪਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਪਲੰਘ ਤੇ ਸਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਵਲ ਪਾਸ ਬਿਠਾਕੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ | ਂ | | ਂ ਘੱਲੇ ! ਛਿਮਾਂ ਕਰ ਜੋ ਮੇਰੀ ਨਗਰੀ ਤੇਰੇ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਛਿਮਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਦਾਸ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ !' ਫੇਰ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਹੱਥ ਵਧਾਵੇ, ਕਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ : ਕਦੇ ਦਾਸਾਭਾਵ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਭਗਤ ਵਾਂਙੂ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਜਮਾਵੇ। ਕਦੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੀਲ ਤੱਕੇ, ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੱਕੇ। ਓਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਇਕੋ ਚੁੱਪ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤਕ ਸਨ, ਓਹ ਇਕ ਅਨੇਕ ਤਰੰਗਾਂ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਮੋਹਨ ਮੂਰਤੀ ਸਨ ਤੇ ਰਾਇ ਦੇਖ ਦੇਖਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਆ ਆਕੇ ਪਸੀਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਰਾਇ ਦੇ ਘੱਲੇ ਆਦਮੀ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਬੀ ਲੈ ਆਏ। ਹੁਣ ਰਾਇ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਧਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਝਾੜ ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਖਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੀ ਪੈਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਇ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦੱਵਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੂੰ ਝਾੜ ਬੀ ਨਰਮ ਨਰਮ ਹੋਕੇ ਪਈ :- "ਕਾਲੂ ! ਇਹ ਨਵਾਂ ਕਾਰਾ ਕੀ ਕੀਤੋਈ ? ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨਗਰੀ ਮਾਰਿਓਈ, ਅਸਾਂ ਭੂ ਬੀ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਕੀਤੋਈ ? ਕਾਲੂ ! ਉਹ ਰਾਜਾ ਬੀ ਦੰਡੀਏ, ਜਿਸਦੀ ਨਗਰੀ ਕਲਾਵਾਨ ਦੁੱਖ ਪਾਵੇ ! ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਅਸਾਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲੈ ਜਾਂਦੋਂ, ਕੀਹ ਸੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ? ਇਸ ਲਾਲ ਨੂੰ ਵੀਹ ਰਜਤਪਣ ਬਦਲੇ ਕੋਹਿਆ ! ਹਾਂ ਕਾਲੂ ! ਤੂੰ ਖਰਾ ਕਠੋਰ ਹੋਇਆ। ਲੋਕ ਦੀ ਹੀ ਸੋਚ ਕਰਦੋਂ : ਇਕੋ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਚੰਦੋਂ ਸੋਹਣਾ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਕੇ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕੇ ਤੇਰਾ ਮੋਹ ? ਨਾ ਤੁਧਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਾ ਇਥੇ ਦੀ। ਇਹ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਵਲੀ ਹੈ, ਹਿਕੇ ਪਿਕਾਮਰ ਹੈ, ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ? ਮੇਰੇ ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਅੱਜ ਤੋਂ ਪਾਸ ਰਖਦਾ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਲੂੰ ਪੱਟ ਨਾ ਇਸਦਾ ਕਦੇ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ? ਪਰ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਰੱਖਿਆਂ ਤੇਰੀ ਬਦਖੋਈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕੁਥਾਇ ਫਾਥਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਰਾਇ ਫੇਰ ਨੈਣ ਭਰ ਆਇਆ ਤੇ ਛਮਾਂ ਛਮ ਧਾਰਾ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਤੁਰੀ ‘ਦੇਖ ਕਾਲੂ ਤੂੰ ਹੋਸ਼ ਕਰ ! ਸੰਭਲ !!” ਨੂੰ ਕਾਲੂ-ਰਾਇ ਜੀ ! ਆਪ ਵੱਡੇ ਹੋ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਦਾ ਕਾਰਦਾਰ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਬੋਲਣਾ ਬਣਦਾ ਨਹੀਂ -20-<noinclude></noinclude> f9kqb4kdu3b29i3lmafy4mr28h7s7js 250 74572 236958 2026-09-27T07:37:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>- ਉਸ ਸੁਆਦ ਦਾ ਝੂਟਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਪੀਂਘ ਉਸਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਓਥੇ ਘੁਮਾ ਰਖੀ ਸੀ। ਬੇਵਸਾ ਹੋਕੇ ਦੰਡੌਤ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਰ ਬੋਲਿਆ, - ਮੈਨੂੰ ਰਖ ਲੈ, ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਛੌੜ ਕੱਟ, ਮੇਰੇ ਛੌੜ ਕੱਟ। ਪਰ ਜਦ ਕਾਲੂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>- ਉਸ ਸੁਆਦ ਦਾ ਝੂਟਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਪੀਂਘ ਉਸਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਓਥੇ ਘੁਮਾ ਰਖੀ ਸੀ। ਬੇਵਸਾ ਹੋਕੇ ਦੰਡੌਤ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਰ ਬੋਲਿਆ, - ਮੈਨੂੰ ਰਖ ਲੈ, ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਛੌੜ ਕੱਟ, ਮੇਰੇ ਛੌੜ ਕੱਟ। ਪਰ ਜਦ ਕਾਲੂ ਦੰਡੌਤ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹਨੇਰਾ ਸੀ। ਨਾਨਕ, ਬਾਲਕ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਾਇਆ ਪੁਤ੍ਰ ਨਾਨਕ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਾਲੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਕੇਡਾ ਚੱਕ੍ਰ ਆਇਆ, ਏਥੇ ਤਾਂ ਕਾਕਾ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ, ਪਾਰਖਦ, ਰਾਗ ਰੰਗ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਤਖਤ ਤੇ ਵਿਰਾਜਿਆ ਵੇਖ ਲਿਆ? ਸਭ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਸੁਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਭੁਲੇਵਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਕਾਲੂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖੋ ! ਸੁਪਨਾ ਬੀ ਅਚਰਜ ਮਾਇਆ ਹੈ। (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਐਉਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਮਾਇਆ। .. ਐਉਂ ਸੋਚਦਾ ਕਾਲੂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਪੁੱਛਿਓ ਸੁ ‘ਨਾਨਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ” ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੱਸਿਆ ‘ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਭੁਲੇਵਾ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਫੇਰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ ! ਤਪਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਹਉਂ ਨਾ ਕੱਟੀ ਦਾ ਥਰ ਹਿੱਲਕੇ ਫੇਰ ਜੰਮ ਗਿਆ। ੨. {ਖੇੜੇ} ਰੁੱਤ ਸਿਆਲ ਦੀ ਟੁਰ ਗਈ, ਬਸੰਤ ਆਈ, ਦੇਖੋ ਉਹ ਤ੍ਰੈ ਮਹੀਨੇ ਕੋਠੇ ਵਿਚ ਮੂਧੜੇ ਮੂੰਹ ਪਿਆ ਨਾਨਕ ਹੁਣ ‘ਰੰਗ ਹਸਹਿ' ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਅਸ ਬਿਧਿ ਸੋ ਜੁਗ ਮਾਸੀ ਬਿਤਾਏ। ਫਿਰਨ ਲਗੇ ਪੁਨ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਏ। ਰੁਚਿ ਸੋਂ ਖਾਨ ਪਾਨ ਕੋ ਕਰਿਹੀਂ। ਮਾਤ ਬਿਲੋਕਿ ਹਰਖ ਉਰ ਧਰਿ ਹੀ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਦੋਨੋਂ ਵੇਲੇ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ, ਜੋ ਮਾਂ ਨੇ ਚਾਉ ਨਾਲ ਸੁਆਏ ਹਨ, ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਅੰਦਰ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਕ ਸੈਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੂੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ ਜੀ, ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਭੈਣ ਨਾਲ, ਲੋੜ ਪਵੇ ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਤ੍ਰੈ ਮਹੀਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। | | | - -੬੨- ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਚਾਚੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਰੰਗ ਅਚਰਜ ਲਾਲੀ ਭਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੁਖ ' ਚਮਕਾਰ ਹੈ। ਨੈਣਾ ਵਿਚ ਇਕ ਇਲਾਹੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਇਕ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਹੈ। ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਐਉਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਧੂਹ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿੱਤ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਸੋਭਤ म ਕਿਸ਼ੋਰਾ। ਗਿਰਾ ਮ੍ਰਿਦੁਲ ਮਧੁਰੀ ਚਿਤ ਚੋਰਾਂ । ਲਲਿਤ ਬਿਲੋਚਨ ਦਲ ਉਤਪਲ ਸੇ। ਤਾਰੇ ਯਾਮ ਗੰਡਕੀ ਸਿਲ ਸੇ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਤਾਂ ਅਤਿ ਸੁਖੀ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬੀ ਇਹ ਰੰਗ ਵੇਖਕੇ ਖਿੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਬੀ ਸੋਝੀ ਪਈ ਕਿ ਨਾਨਕ ਹੁਣ ਖੇੜਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਸਮਝਣ ਕਿ ਬਾਲਕਾ ਨਾਨਕ ਹੁਣ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਹੁਰ ਸੀ ਜੋ ਕੱਟੀ ਗਈ ਹੈ, ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਰ ਸੀ ਜੋ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਨਾਨਕ ਅਪਣੇ ਹੀ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ :- ਰੰਗਿ ਹਸਹਿ ਰੰਗਿ ਰੋਵਹਿ ਚੁਪ ਭੀ ਕਰਿ ਜਾਹਿ॥ ਪਰਵਾਹ ਨਾਹੀ ਕਿਸੈ ਕੇਰੀ ਬਾਝੁ ਸਚੇ ਨਾਹ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧-੨੦} ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਜਿਸ ਖੇੜਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਅਨੰਦ ਬਿਨੋਦਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹਨ, ਇਹ ਬੀ ਉਹੋ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਹੈ; ਜੋ ਤ੍ਰੇ ਮਹੀਨੇ ਮੂਧੜੇ ਮੂੰਹ ਪੈ ਕੇ ਮਾਣਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਇਕੋ ਗੱਲ, ਇਕੋ ਲਗਨ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਰਹੇ ਮਨ-ਕਦੇ ਨਾ ਛਾਯਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ, ਮਾਯਾ ਵੇੜੇ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਭੇਤ ਹੈ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਖਿੜੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅਪਣੀ ਕੁਮਾਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਰੰਗ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਧੂੰਦੇ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ੧ ਚਿਤ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ-ਮਨਮੋਹਨ। ੨ ਸੁਹਣੇ ਨੇਤ੍ਰ ਹਨ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਾਂ ਵਰਗੇ ਚੌੜੇ ੩ (ਅੱਖਾਂ ਦੇ) ਤਾਰੇ ਗੰਡਕ (ਨਾਮੇ ਨਦੀ ਦੀਆਂ) ਕਾਲੀਆਂ ਗੀਟੀਆ ਵਰਗੇ (ਹਨ)।<noinclude></noinclude> nnck6zr39rdzvvyeniw5hteb23i1id8 250 74573 236959 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨. ਤਿਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ -23-" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨. ਤਿਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ -23-<noinclude></noinclude> b09jk3zuq8x4rq78hnqf30m5qej9e3k 250 74574 236960 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਐਵੇਂ ਅਜ਼ਮਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਕੇ ਵਹਿਮੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਿਆ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਰੁਪੱਯੇ ਲੈਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ। ਰਾਇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਨਾਨਕ ਤੇਰਾ ਪੁਤ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਅਸਾਂ ਇਸ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਐਵੇਂ ਅਜ਼ਮਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਕੇ ਵਹਿਮੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਿਆ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਰੁਪੱਯੇ ਲੈਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ। ਰਾਇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਨਾਨਕ ਤੇਰਾ ਪੁਤ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਅਸਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਲੈ ਲੈ। ਤਦ ਕਾਲੂ ਨੇ ਹੱਸਕੇ ਆਖਿਆ: “ਇਸ ਤਾਂ ਗੁਆਉਣਾ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਖੱਟਣ ਦੀ ਜਾਚ ਹੀ ਨਾ ਸਿੱਖੀ, ਤੁਸਾਂ | ਇਸ ਤੋਂ ਕਦ ਉਧਾਰ ਲੀਤਾ ਸੀ ?' ਤਾਂ ਰਾਇ ਫੇਰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਭਰ ਆਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ:- ਸੁਨ ਕਾਲੂ ਤੁਝ ਕੋ ਸੁਧ ਨਾਹੀਂ। ਮਾਯਾ ਜਿਤੀ ਪਿਖਹਿਂ ਜਗ ਮਾਹੀ। ਸਭ ਵਰਤਹਿ ਨਾਨਕ ਅਨੁਸਾਰੀ। ਪਤਿ ਰਜ਼ਾਇ ਜਿਉ ਪਤਿਬਤ | ਂ ਨਾਰੀ। ਸੰਪਤ ਸਰਬ ਤੁਰੰਗ ਮਤੰਗਾ। ਯੰਦਨ ਔ ਸੁਖਪਾਲ ਸੁਰੰਗਾ। ਔਰ ਜਿ ਮੁਝ ਘਰ ਸਭ ਵਡਿਆਈ। ਕਮਲ ਨੈਨ ਕੁਰਨਾ ਤੇ ਪਾਈ। {ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ਕਾਲੂ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਯਾ, ਉਹ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਜਗਤ ਮਖੌਲ ਦੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਸੱਚ, ਪਦਾਰਥ ਸੱਚ, ਮਾਲ ਂ ਸੱਚ, ਇੱਜ਼ਤ ਸੱਚ, ਹੁੱਦੇ ਸੱਚ, ਮਨਸਬ ਸੱਚ, ਲੋਕਾਚਾਰੀ, ਸੱਚ, ਪਰ ਸਿਦਕ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਤਨਜ਼ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ !!! ਗੀਤ {ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇਕ ਗੁਆਂਢਣ ਬਾਹਰੋਂ ਰੀ ਮਾਤ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ! ਪੁੱਤ੍ਰੇ ਨੂੰ ਜਾਹੂ ਜਗਾਉ। ਪਾਉਂ ਤੇ ਪਾਉਂ ਧਰ ਸੋਇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਣੇ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਉਂ। ਮੱਝੀਆਂ ਜਾਇ ਪਈਆਂ ਵਿਚ ਖੇਤੇ ਖਾਇ ਰਹੀਆਂ ਭਰ ਚਾਉ। ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤ (ਗੋਲੀ ਨੂੰ)- ਜਾਹ ਦੌਲਤੇ ! ਦੌੜਦੀ ਜਾਹ ਤੂੰ, ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਦੇਈਂ ਜਗਾਉ। ਭਰਨਾ ਨ ਪੈ ਜਏ ਕਿਤੇ ਉਜਾੜਾ ਛੇਤੀ ਜਾ, ਦੇਹ ਸੁ ਉਠਾਉ॥ ਬੀਬੀ ਨਾਨਕੀ (ਮਾਂ ਨੂੰ)- ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਏ ਵੀਰਨ, ਸੁੱਤਾ ਨਹੀਂ ਓ, ਬਲ ਜਾਉਂ ! ਰਾਖਾ ਏ ਰੱਬ ਉਸ ਨੂਰ ਦਾ ਅੰਮੀਏਂ ! ਵਿਘਨ ਦੀ ਕੋਈ ਨ ਥਾਂਉਂ। (ਦੌਲਤਾਂ ਨੂੰ)- ਤੌਖਲੇ ਵਿੱਚ ਨ ਭੱਜ ਨੀ ਦੌਲਤੇ ! ਨੱਸ ਨ ਖਾਈਂ ਘਬਰਾਉ। ‘ਵੀਰ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ’ ਤੇ ‘ਵੀਰ’ ਵਿਛੋੜ ਨਾ, ਵਿੱਥ ਨਾ ਮਿਯਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉ। ਸੌਖਾ ਏ ਤੋੜਨ, ਜੋੜਨ ਉਖੇਰੜਾ, ਮਿਲਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਮਿਲਾਉ। -0- ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਆਈ ਤੇ ਬੋਲੀ} ਵੀਰ ਨਾ ਛੇੜੀਂ, ਤੂੰ ਦੇਖਕੇ ਆਵੀਂ, ਸੂੰਹ ਜਾ ਸੱਚੜੀ ਯਾਉ। ਦੌਲਤਾਂ (ਮੁੜਕੇ ਆਕੇ)- ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੇ ਭੀੜ ਹੈ ਲੱਗੀ ਵਿੱਚ ਕਚਹਿਰੀ ਦੇ ਥਾਉਂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਓਥੇ ਤੇ ਮਾਲਕ ਬੀ ਓਥੇ ਤੇ ਰਾਹਕ ਮੰਗੇਦੜਾ ūਉਂ। ਰਾਇ ਦੇ ਆਦਮੀ ਦੇਖਕੇ ਆਏ, ਆਖਦੇ ‘ਰਾਇ ! ਬਲ ਜਾਉਂ। ‘ਖੇਤ ਹੈ ਲਹਿਰਦਾ ਹਰਿਆ ਹਰ੍ਯਾਵਲ, ਤੀਲੇ ਦਾ ਨਾ ਉਜੜਾਉ। ‘ਝੂਠੀ ਹੈ ਨਾਲਸ਼ ਤੇ ਕੂੜਾ ਹੈ ਰਾਹਕ, ਸੁਣੀਂ ਤੂੰ ਤਪੇ ਦੇ ਰਾਉ!’ ਰਾਹਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਖੇਤ ਤਾਂ ਖਾਧੜਾ ਮੱਝੀਆਂ ਨੇ ਭਰ ਚਾਉ। ‘ਐਪਰ ਏ ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ, ਰਾਇ ਜੀ ! ਨਾਨਕ ਹੈ ਕਈ ਉਲ੍ਯਾਊ।” ਰਾਇ ਤਦ ਤੱਕਿਆ ਨਾਨਕੇ ਵਲ ਨੂੰ, ਨਾਨਕ ਇਹ ਕੀਤਾ ਅਲਾਉ:- ‘ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿਂਦਾ ਰਾਜ਼ਕ ਹੈ ਆਪੇ; ਪੈਜ ਸਵਾਰੇ ਹਰਿ ਰਾਉ ! ‘ਓਸਦਾ ਜੇ ਤੂੰ ਹੋ ਰਹੇਂ ਰਾਇ ਜੀ ! ਤੇਰਾ ਬੀ ਓਹ ਹੋ ਜਾਉ।” ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੭੩ (੧੯੪੧) ਨੂੰ ਖਾ: ਸ: ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -22-<noinclude></noinclude> cy1imgxbyrbk0rd0pik44ffzcaj8ei3 250 74575 236961 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਨ ਦੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਲਈ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਆਤਮ ਮੇਲ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਗੀਰਥ ਸਾਧਨ ਕਰ ਕਰਕੇ ਬੀ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹੁਣ ਭਗੀਰਥ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਵੇਰ। ਅਪਣੀ ਪੂਜਾ ਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਨ ਦੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਲਈ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਆਤਮ ਮੇਲ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਗੀਰਥ ਸਾਧਨ ਕਰ ਕਰਕੇ ਬੀ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹੁਣ ਭਗੀਰਥ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਵੇਰ। ਅਪਣੀ ਪੂਜਾ ਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਵੀ ਉਸੇ ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਠੰਢ। ਜਗਿਆਸੂ ਲਈ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ਲਗ ਪਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਠੰਢ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਾ ਦਾ ਦੁਖ ਦਾਰੂ ਲਈ ਟੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਆਏ ਗਏ ਸਾਧੂਆਂ | ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਹੇ ਤੇ ਦਾਰੂ ਪੁੱਛੇ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਮੂਜਬ ਉੱਤਰ ਦੇਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਉਪਾਸਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਇਹ ਮੁਕਤਿ ਦੀ ਦਾਤੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਬੀ. ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਸੇ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਉੱਤਰ ਕੋਈ ਨਾ ਆਵੇ। ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਬੀ ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਸੀ :- "ਤੂ ਕਹੀਅਤ ਹੀ ਆਦਿ ਭਵਾਨੀ ॥ ਮੁਕਤਿ ਕੀ ਬਰੀਆ ਕਹਾ ਛਪਾਨੀ ॥" {ਗੋਂਡ ਨਾਮ: ੬} ਇਹੋ ਗਲ ਗ੍ਰੀਬ ਚੌਧਰੀ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਠੰਢ, ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਜੋ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਵਿ- ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤਾਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀਆਂ ਉਸਤੁਤੀਆਂ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਇਕ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਤ ਬੀ ਓਥੇ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਉਸੇ ਕਾਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਸਕੇ ਦੱਸ ਗਿਆ ਕਿ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਰਨਹਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਮੋਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੈਲਸੀਹੈਂ ਆਏ ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਆਪ ਪਾਸ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਭਗੀਰਥ ਵੀ ਆਪ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕਵਲਾਂ ਵਿਚ ਸੌਂ | | | | | | ਂ ਂ ਂ -to- ਰਿਹਾ। ਤ੍ਰਿਪਹਿਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੂਰ ਜੀ ਉੱਠੇ, ਭਗੀਰਥ ਜਲ ਲੈ ਆਇਆ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ, ਹਾਂ ਟਿਕ ਗਏ, ਉਸ ਵਿਚ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਓਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਓਸ ਸਮੇਂ ਭਗੀਰਥ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਅਸ਼ਟਭੁਜੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਝਾੜੂ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ?” ਉਸ ਆਖਿਆ : “ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਹਾਂ”। ਤਾਂ ਭਗਰੀਥ ਨੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ "ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੂੰ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ ?" ਉਸ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ ਕਿ "ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। " ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲ ਬਾਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਉਹ ਭੰਵਰ ਜਾਲ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਸਕਦਾ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਲ੍ਯਾਣ ਦੀ ਦਾਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਹੈ। ੩. ਭਗੀਰਥ ਹੁਣ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਲਗਾ ਕਰਨ। ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤੀ। ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਗੇ, ਬਸਤ੍ਰ ਚਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵੇਈਂ ਤੇ ਜਾਵੇ। ਆਪ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਸਾਰੇ ਜਾ ਬਹੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਦੇ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਸੰਤ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਬਿਤਾ । ਭਗੀਰਥ ਹੁਣ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਛੁੱਟਾ। ਵਿਕਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਾਰ ਹਨ ਮਨ ਦੀ ਇਕ ਗਤੀ-ਮਨ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਲ ਖਿੱਚ ਖਾਕੇ ੧ ਰਹਿਤ ਭਇਓ ਦਰਸ਼ਨ ਨਿਤ ਕਰਹੀ। ਚਰਨ ਪਖਾਰ ਹਰਖ ਉਰ ਧਰਹੀ। ਜਿਉਂ ਕਰਨਾਨਿਧਿ ਦੇਹਿ ਰਜਾਈ। ਤੈਸੇ ਕਰੈ ਸਦਾ ਮਨ ਭਾਈ। ਬੀਯੋ ਅਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਝ ਕਾਲਾ। ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰਤ ਰਿਦੇ ਬਿਸਾਲਾ। {ਨਾ: ਪ੍ਰ:}<noinclude></noinclude> 3ae4wvfrhiofcz9w8zubxlizgozpdk6 250 74576 236962 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੈ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਨੋਂ ਦਿਲੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੋ। ਰਾਇ-ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਅਪਣੇ ਰੰਗ ਰਵੇ, ਤਿਸਨੂੰ ਖੇਚਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਜਾਓ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਉਸਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੈ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਨੋਂ ਦਿਲੋਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਵੋ। ਰਾਇ-ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਅਪਣੇ ਰੰਗ ਰਵੇ, ਤਿਸਨੂੰ ਖੇਚਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਜਾਓ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਉਸਦਾ ਭੇਤ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਜੋ ਬੇਟੀ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨੂਰ ਕਰਕੇ ਜਾਤਾ ਹੈ। (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ ਤੇ ਹੱਥ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਕੇ) ਅਸਲ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਿਆਣਦਾ ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਭੋਲੇ ਭਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੁਹਣਾ ਨਾਨਕ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਸਲੇ ਨੂੰ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਪੇ ਨਹੀਂ ਸਿਆਣਦੇ। ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਡਾਢਾ ਪੜਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਹੈ ਹੀ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਕੁਛ ਸਿਆਣਨਾ ਔਖਾ। ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਤਾਂ ਦਿਵਾਨਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਸਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਪਛਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਓਹ ਪਿਕਾਂਬਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਸਿਞਾਤਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾਨਕ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਜੈਰਾਮ (ਗੱਲ ਟੁੱਕਕੇ)-ਜੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ‘ਨੂਰ’ ਸਿਞਾਤਾ ਹੈ। ਰਾਇ-ਭਲਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਘਰਦਿਆਂ ਤੇ ਨੇੜੇ ਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰੱਬ ਨੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਖੋਹਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਓਪਰਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ? ਇਕ ਏਥੇ ਡੂੰਮ ਹੈ, ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਮਰ ਜਾਣਾ’ ਆਖਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਪੁੱਤ ਮੋਏ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਬੀ ਇਹੋ ਆਖਦੀ ਸੀ, ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪੇ ‘ਮਰ ਜਾਣਾ, ਮਰਜਾਣਾ,' ਆਖੀ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇਗਾ। ਉਹ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸੰਗਤ` ਬਹਿਕੇ ‘ਰੱਬੀ ਇਲਹਾਨ’ (ਕੀਰਤਨ) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਮਰਦਾਨਾ’ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਮਰਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬੀ ਓਸ ਦਾ ਰਾਗ ਸੁਣਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਫੇਰ ਉਸ ‘ਮਰ ਜਾਣੇ’ ਦਾ ਹਾਫ਼ਜ਼ਾ ਐਸਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾਨਕ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤਾੜ ਕੰਠ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਐਂਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ੧ ਅਰਬੀ-ਇਲਹਾਨ=ਸੰਗੀਤ। . | | ਨਾਨਕ ਰਾਤਾਂ ਘਰ ਕਦੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਘਰ ਰਹੇ ਤਾਂ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗਲ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸੁਰਾਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਣ ਖੁਦਾ ਖੁਦਾ ਗੂੰਜ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਕੀਹ ਜਾਣੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਂ ਤੇ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ-‘ਆਸਾ’ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਆਪ, ਉਹ ਰਾਗ ਡਾਢਾ ਦਿਲ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਦਿਹਾੜੀ ਨਾਨਕ ਖੇਤਾਂ ਜੂਹਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਓਪਰੇ ਲੋਕ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾ ਨਾਨਕ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਰੱਬ ਰੱਬ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਕਈ ਸਾਧੂ ਫਕੀਰ ਬੀ ਅਸਾਂ ਸੁਣੇ ਹਨ ਜੋ ਆਕੇ ਅਦਬ ਅਦਾਬ ਕਰਦੇ ਤੇ ਨੂੰ -੭੫- ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋਤਸ਼ੀ, ਪਾਂਧਾ, ਕਾਜ਼ੀ, ਮੁੱਲਾਂ, ਵੈਦ, ਜੋ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਯਾ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਜੋ ਆਏ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਨਾਨਕ ਲੰਘੇ ਤਾਂ ਸੀਸ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਦਾ ਬੂਟਾ ਉੱਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਘਰ ਦੇ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਉ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਘੜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾਰੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ, ਜੰਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਨਾਨਕ ਦਿਲਗੀਰੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਅਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰ ਸਿਞਾਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਰੰਗੇ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਏਥੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਲੈ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇਗੀ। ਮਾਇਆ ਇਥੇ ਉਹਨਾਂ ਜੋਗੀ ਬਹੂੰ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਤਸੀਹਾ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ਜੈਰਾਮ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਜੋ ਰਜ਼ਾਇ ਆਪ ਦੀ ਮੈਂ ਯਤਨ ਲਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਧੰਨ ਭਾਗ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਮਿੱਤ, ਪਰ ਜ਼ਰਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਈਆ ਕਾਲੂ ਜੀ ਆਪਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਪਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਕੀਤੇ ਇਹ ਮਨਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਲਿਆਂ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਭਾਈਆ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਰਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਰ ਲੈਸਾਂ ਤਦੋਂ ਤੁਸਾਂ ਮੇਰੇ ਸੱਦੇ ਉੱਪਰ ਟੋਰ ਦੇਵਿਆ ਜੇ, ਫੇਰ ਆਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੋਰ ਦੇਣਗੇ। ਸੋ ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਹਿਲੋਂ ਜਾਕੇ<noinclude></noinclude> dgtjnnu0iqxuf3bb71409t7rolu10hq 250 74577 236963 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਵਾਬ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਕਰਾਂਗਾ ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦਿੱਸੀ ਤੇ ਨਹੁੰ ਅੜਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਦਾ ਲੈਸਾਂ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਜੈਰਾਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ! ਤੂੰ ਭਲੀ ਬੁਧਿ | ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਹਵਾ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਵਾਬ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਕਰਾਂਗਾ ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦਿੱਸੀ ਤੇ ਨਹੁੰ ਅੜਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਦਾ ਲੈਸਾਂ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਜੈਰਾਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ! ਤੂੰ ਭਲੀ ਬੁਧਿ | ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵਾਹਵਾ ਗੱਲ ਫੁਰੀ ਹੈ, ਜੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਆਖ ਦੇਣਾ। ਜੈਰਾਮ-ਭਲਾ ਜੀ ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਪ੍ਯਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਜੈਰਾਮ ਘਰ ਆਇਆ। ਖਰੇ ਸੌਦੇ ਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ ਅਜੇ ਸੱਜਰਾ ਹੀ ਸੀ। ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ। ਕਾਲੂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੁੱਤਰ | ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੁੰਦਰੀ ਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦਾ ਗੜਵਾ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਸੁਆਲੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਬੜਾ ਖੁਣਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਤੋਰਨਾ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸੁਖਾ ਗਿਆ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਚੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਰਬੀ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਖੁੱਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਚੋਟਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਉਦਾਸ ਸਨ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਵਿੱਛੁੜ ਚਲਿਆ ਹੈ। ਘਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੈਰਾਗ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ "ਕਿ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਬੀ ਉਦਾਸ ਰਹਿਂਦੇ ਸਾਂ, ਘਰ ਕੀ ਸੁਆਰਦੇ ਸਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੇਹੇ ਘਰ ਰਹੇ ਤੇਹੇ ਪਰਦੇਸ ਗਏ" ! ਪਰ ਉਸ ਸਤਿਵੰਤੀ ਭਾਣੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਆਹੀ। ਜੀ, ਏਹ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਕਿਤੇ ਕੰਮ ਨਾਹੀ”! ਤਦ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ : ‘ਚਿੰਤਾ ਕਮਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਕੰਮਿਆਂ ਵਾਂਙੂ | ਨੇ ਆਖਿਆ “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ ਆਹੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਡੂੰਮਾਂ ਤੇ ਸਾਧਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਮਜਲਸ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਾ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ 'ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਯਾ ਬਨਾ ਵਲ ਵੇਂਹਦਾ ਹੈ, ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਅਗਨੀ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਬਿਜਲੀ ਮੀਂਹ ਤੱਕ ਤੱਕ ਬਉਰਾਨਾ ਹੋ ਹੋ ਬਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ | ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਟੱਬਰ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲਦਾ, ਕਿਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਿਉ ਦਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਵਟਾਉਂਦਾ, ਦੇਖੋ ਜੇ ਬਦੇਸ਼ ਜਾਕੇ ਕਿਸੇ ਕਾਰੇ ਲਗ ਜਾਏ ਤਾਂ ਭੀ ਭਲਾ ਹੈ। ਸੋ ਕਾਲੂ ਨੇ ਆਯਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਅੱਪੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਵਾਬ ਨਾਲ ਗਲ ਜਾ ਕੀਤੀ। ਨਵਾਬ ਦੇ ਪਾਸ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੋਦੀ ਖਾਨੇ ਵਿਚ ਥਾਂ ਖਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਭਲੇ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਿਛੁ ਨਾ ਕਰ, ਦਿਨ ਦਿਨ ਤੇਰੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਪਰ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਣ ਵਾਸਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕੀਏ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਕਾਈ ਬਣਸੀ ਤਾਂ ਸਦਾਇ ਲੈਸਾਂ । ਫੇਰ ਉਹ ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤੀ ਗੁਰੂ ਜੋਤਿ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੀ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਮਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਫਿਕਰਾਂ ਵਿਚ ਮਾਨੋਂ ਭੁੱਲਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈ ਰਹੀ ਰੱਬੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਂ, ਨਾਨਕ ਨੂੰ । ਜੋਤ, ਘਰ ਛੱਡਕੇ ਟੁਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁਲਾਓ ਜੋ ਅਸੀਂ ਦੇਖੀਏ। ਜੇ ਸਾਡੇ ਗਉਂ ਦਾ ਕਾਰਦਾਰ ਅਸਾਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦਾ ਮੋਦੀ ਰੱਖ ਲਵਾਂਗੇ। ਘਰ ਆ ਕੇ ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਚਿਠੀ ਲਿਖੀ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆ ਜਾਣ। ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਜਗਤ ਦਾਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਨੂੰ ਟੁਰੇ। ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਨਾਨਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਰਤ ਲਈ ਟੁਰਿਆ ਹੈ, ਕੀ ਜਾਣੀਏ ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਕੇ ਕਾਰੇ ਲਗ ਪਵੇ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਗਲ ਇਹ -੭੬- ਮਨੋਰਥ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇਗਾ, ਪਰ ਰਬ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿਧਰ ਲੈ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਲੈ ਚਲਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਰਾਇਬੁਲਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦੈਗੀ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਫ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਰੇ ਆਏ। ਕੀਰਤਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਟੁਰਨ ਲਗਿਆਂ ਰਾਏ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ! ਮੈਨੂੰ ਆਯਾ १ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ।<noinclude></noinclude> 7c1xf1vl9mizrjtvo0d2i9fn46kgwgf 250 74578 236964 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੫. ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ। ੧. {ਤਿਲਵੰਡੀਓਂ ਵਿਦੈਗੀ} ਂ | ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਐਤਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਾੜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਹੁੰ ਏਥੇ ਹਾੜੀ ਦਾ ਫਸਲ ਵੱਢਿਆ ਤੇ ਗਾਹਿਆ ਜਾਕੇ ਹੀ ਕੱਟੇ ਹਨ, ਤੁਸਾਡਾ ਨਾਨਕ ਪਾਰੋ ਕਿਵੇਂ ਖਿਆਲ ਘਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੫. ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ। ੧. {ਤਿਲਵੰਡੀਓਂ ਵਿਦੈਗੀ} ਂ | ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਐਤਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਾੜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਹੁੰ ਏਥੇ ਹਾੜੀ ਦਾ ਫਸਲ ਵੱਢਿਆ ਤੇ ਗਾਹਿਆ ਜਾਕੇ ਹੀ ਕੱਟੇ ਹਨ, ਤੁਸਾਡਾ ਨਾਨਕ ਪਾਰੋ ਕਿਵੇਂ ਖਿਆਲ ਘਰੀਂ ਅੱਪੜ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੂੜੀਆਂ ਦੇ ਹੈ? ਬੱਝ ਚੁਕੇ ਮੂਸਲ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਹਿਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਬਾਰਾਂ ਭੱਠ ਤਪਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਪੁਰੇ ਦੀ ਹਵਾ ਵਗ ਪਈ ਤੇ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਘੱਟਾ ਮਿੱਟੀ ਉੱਡਣ ਮਗਰੋਂ ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਕਿਣਮਿਣ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਬਿਜਲੀ ਲਿਸ਼ਕੀ, ਗੜਗੱਜ ਪਈ, ਮੀਂਹ ਮੌਲ੍ਹੇਧਾਰ ਹੋ ਲੱਥਾ, ਸਾਰੇ ਜਲਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਠੰਢ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਪਹਿਰ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ਬਰਖਾ ਖੜੋ ਗਈ। ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਅੱਖੀਂ ਸੁਖ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਘਣੇ ਵਣ ਹੇਠਾਂ ਪਲੰਘ ਡੱਠਾ ਹੈ, ਉਤੇ ਪਿੜੀਆਂ ਦਾਰ ਖੇਸ ਵਿਛਿਆ ਹੈ ਤੇ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਤੱਪੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, | / ਜੈਰਾਮ ਦਾਸ-ਰਾਇ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਖੱਤ੍ਰੀ ਲੋਕ ਮਾਇਆ ਦੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਨੈਣ ਉੱਪਰ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਪਰ ਤੁਸਾਡੀ ਦਇਆ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਲੱਛਣ ਡਾਢੇ ਚਾਨਣੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਛੱਡਕੇ ਵੇਖੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਨੂਰ ਹੀ ਨੂਰ ਹੈ ਨਾਨਕ। ਭਾਈਆ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮਲੋ ਮੱਲੀ ਵਿਆਹ ਬੀ ਦਿੱਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵੱਲੇ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨਿਰਾ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਡਾਢਾ ਅਮੰਨਾਂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਾਨਕ ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਸਾਂਈਂ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਫੇਰ ਜਦ ਤੁਸਾਂ ਇਹ ਰਮਜ਼ ਪਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਕ ਦਾਸ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਤੱਕ ਕੇ | ਉਪਰਾਲਾ ਲੋੜੀਏ ਜੋ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਔਖ ਨਾ ਆਖਿਆ:- ਹਨ। ਰਾਇ ਜੀ ! ਜੈਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਆ ਰਹੇ ਜਾਪਦੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਭਲਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਈ ਚੌਂਕੀ ਵਿਛਾ ਦੇਹ। ਨੌਕਰ ਨੇ ਇਕ ਸੁਹਣੀ ਚੌਂਕੀ ਡਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਜੈਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਆ ਗਏ ਤੇ ਆਪੋ ਦੇ ਅਦਬ ਅਦਾਬ ਆਦਰ ਭਾਉ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਸਹਜ ਨਾਲ ਆਖਿਆ :- ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ ਦਾਸ ! ਅਸਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਖੇਚਲ ਪਾਈ ਪਰ ਏਹ ਨੂਰ ਵਾਲੇ ਨਾਨਕ ਪਾਰੋਂ ਪਾਈ ਹੈ; ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਭਲਾ ਵਰਤਾਉ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਅਸਾਂ | ਭਾਣੇ ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਕਾਲੂ ਖੁਣਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਤੁਸਾਡੀ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਬੀ ਹੁਣ ਕੁਛ ਚਿਰ ਹੋ | ਪਾਵੇ। ਜੈਰਾਮ-ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਜੀ ਦੀ ਰਜ਼ਾਇ ਹੋਵੇ। ਬੁਲਾਰ-ਅਸਾਂ ਆਪਣੀ ਪਾਰੋਂ ਤਾਂ ਘਣਾਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਯਾ ਬੀ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਕੋਈ ਜਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਦੀ ਰੜਖੇੜ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮੇਟੀਏ। ਇਹ ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਜਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਰੱਬ ਰੱਤੇ ਨੂੰ ਅਸਾਡੇ ਟੱਪੇ ਵਿਚ ਤਸੀਹਾ ਮਿਲੇ। ਬਹੂੰ ਸੋਚਕੇ ਇਹੋ ਫੁਰਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਨਕ ਘਰ ਤੋਂ ਦੁਰੇਡਾ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਚਿੱਤ ਆਖਸੁ ਤਾਂ ਕੁਛ ਕਿਰਤ ਕਰੇ ਨਾ ਆਖਸੁ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਰਵੇ, ਮਾਇਆ ਉਸ ਜੋਗੀ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਬਹੁਤੇਰੀ ਹੈ। ਜੈਰਾਮ-ਤੁਸਾਂ ਸੱਤਿਆਖਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਇ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ੧ ਇਹ ਲੇਖ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੨ (੧੯੨੧ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੨ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਤੋਂ ਵਿਆਹ ਘਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੀ ਇਹੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਤੇ ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਆਹ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਜਾਕੇ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। -28-<noinclude></noinclude> 1ca4uotyjl5lfqqhuyt2b6m9yk98xei 250 74579 236965 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸਦਾਂ ਨਵਾਬ ਤੋਂ ਲਵਾ | ਪੂਰੇ ਬੀ ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਉਠੇ, ਦੂਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕਈ ਨੌਕਰ ਕਰਾ ਦਿੱਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ | ਨੇੜੇ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਬੀ ਆਉਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਣ ਲਗ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਰਸਦਾਂ ਨਵਾਬ ਤੋਂ ਲਵਾ | ਪੂਰੇ ਬੀ ਚੰਦਨ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਉਠੇ, ਦੂਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕਈ ਨੌਕਰ ਕਰਾ ਦਿੱਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ | ਨੇੜੇ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਬੀ ਆਉਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਣ ਲਗ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਮੰਡਲ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨਾਂ – ਪਏ । ਬੜਾ ਅਨੂਪਮ ਠਾਠ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਵਿਚ ਖਿੜ ਆਇਆ। ਕਈ ਰੱਬੀ ਬੰਦੇ ਸੁਲਤਾਨ १ ਸੂਚਨਾ-੧. ਸਿਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਨਾਮ ਅਜ ਤਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ: ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨਸੁਖ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਹਾਲ ਹੇਠਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ੨. ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਪੰਨਾ ੯੨ ਤੇ ‘ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਤਿਆਰੀਆਂ' ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਹੈ। ੧. ੬. ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ । ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਤੇਲ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਰੈਣ ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵੀ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਪਹਿਰਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਵੱਜਿਆ। ਚੰਦੂਮਾ ਪੂਰੇ ਦੇ ਗਗਨਾਂ ਵਿਚ ਧਨੁਖ ਵਾਂਙੂ ਪਤਲਾ ਹੋਇਆ ਮਿੱਠੀ ਮੱਧਮ ਚਾਨਣੀ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋ ਨਾਲ ਰਲਾਕੇ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਘੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਚੁਫੇਰੇ ਛਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਗਰੀ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈ। ਬਨ ਬੀ ਮੋਨਧਾਰੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਵੇਈਂ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੁਪ ਚਾਪ। ਅਚਾਨਕ ਜਲ ਦੇ ਹਿੱਲਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ। ਇਧਰ ਤ੍ਰਿਪਹਿਰੇ ਤੇ ਘੜਿਆਲੀ ਨੇ ਟੰਕਾਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਧਰ ਵੇਈਂ ਵਿਚੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ, ਇਕ ਡੁਬਕੀ ਲੱਗਣ ਦੀ ਅਤੇ ਇਕ ਸੁਹਣੀ ਤਾਰੀ ਲਾਈ ਜਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸੱਦ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। "ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਤਰਿਆ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਜੋ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਇ॥"{ਬਿਲਾ: ਵਾ;ਮਹਲਾ ੧} ਐਸ ਵੇਲੇ ਕੌਣ ਇਸ ਸੁਭਾਗ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਪ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਨਾਉਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਾਗ ਕੇ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਲਿਵ ਲਾਕੇ ਬੈਠਣ ਦੀਆਂ ਜਾਚਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਦਾਤਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਸੁਭਾਗ ਦਰਸ਼ਨ ਉਤੇ ਦੂਜੇ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਗੁਣ ਗਾਂਵਿਆਂ ਸੀ:- “ਚਉਥੈ ਪਹਰਿ ਸਬਾਹ ਕੈ ਸੁਰਤਿਆ ਉਪਜੈ | | | | ਚਾਉ॥ਤਿਨਾ ਦਰੀਆਵਾ ਸਿਉ ਦੋਸਤੀ ਮਨਿ ਮੁਖਿ ਸਚਾ ਨਾਉ॥” {ਮਾਝ ਵਾ: ਮ: ੨} ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਇਕ ਥੜੇ ਤੇ ਬਿਰਾਜ ਗਏ, ਹਾਂ, ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਪਹਿਲੋਂ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕੇ, ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਤੱਕੇ, ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਅਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਫੇਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਤੇ ਰਸ ਭਰੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਸੱਦ ਨਿਕਲੀ : ਪੇਵਕੜੈ ਧਨ ਖਰੀ ਇਆਣੀ ॥ ਤਿਸੁ ਸਹ ਕੀ ਮੈ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣੀ ॥੧॥ ਸਹੁ ਮੇਰਾ ਏਕੁ ਦੂਜਾ ਨਹੀ ਕੋਈ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਮੇਲਾਵਾ ਹੋਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਹੁਰੜੈ ਧਨ ਸਾਚੁ ਪਛਾਣਿਆ ॥ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ਅਪਣਾ ਪਿਰੁ ਜਾਣਿਆ ॥੨॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਐਸੀ ਮਤਿ ਆਵੈ ॥ ਤਾਂ ਕਾਮਣਿ ਕੰਤੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥੩॥ ਕਹਤੁ ਨਾਨਕੁ ਭੈ ਭਾਵ ਕਾ ਕਰੇ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਸਦ ਹੀ ਸੇਜੈ ਰਵੈ ਭਤਾਰੁ ॥੪॥੨੭॥ {ਆਸਾ ਮ. ੧} ਆਸਾ ਦੀ ਇਹ ਦਿਲ-ਖਿੱਚ ਧੁਨੀ ਇਸ ਸੁਹਾਉ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਸੁਰੀਲਾ ਸਰੂਰ ਦੇਕੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਵਨਹਾਰ ਅਰਸ਼ੀ ਦਾਤਾ ਜੀ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਪਰਮਾਤਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਗੰਮਗਤੀ ਵਿਚ ਰਸਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਹਰੋਂ ਤੱਕੋ ਤਾਂ ਚੁਪ ਚਾਪ ਹਨ, ਮਾਨੋਂ ਏਕਾਂਤ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਭਾਉ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਰੂਪਧਾਰੀ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੀ ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ‘ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ' ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਆਵੇਗੀ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕੱਤਕ ਦੀ ੨੯ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੪, ਬਿ: ੧੯੮੯, ਨਵੰਬਰ ਦੀ ੧੩ ਸੰ: ੧੯੩੨, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੁੰਗ੍ਯਾ ਤੇ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। -੭੮-<noinclude></noinclude> mwjzccwgwfjj83gwxgihrviwmt1c1ly 250 74580 236966 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭੋਗਣ | ਉਧਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਵਾਕ ਹੈ— ਦੀ। ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਭੋਗ ਸਮੇਂ ਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਲ ਖਰਚ ਹੋਕੇ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਰਚ ਹੋਕੇ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਭੋਗਣ | ਉਧਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਵਾਕ ਹੈ— ਦੀ। ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਭੋਗ ਸਮੇਂ ਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਬਲ ਖਰਚ ਹੋਕੇ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਰਚ ਹੋਕੇ ਮਗਰੋਂ ਨਿਤਾਣਪੁਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭੋਗਾਂ ਮਗਰੋਂ ਰੋਗ ਉਪਜਦੇ ਹਨ । ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ ਹੀ ਆਪੇ ਦੇ ਖਰਚ ਹੋਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਦਾ ਫਲ। ਜਿਵੇਂ ਆਤਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਅਪਣੀ ਲੁਭਾਇਮਾਨਤਾ ਵਿਖਾਉਣ ਤੇ ਚਮਤਕਾਰ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਛ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਰਸ ਵਿਚ ਆਪਾ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਬਾਹਰਲੇ ਅਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਗ ਵੇਲੇ ਡੂੰਘੇ ਅਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹਿਕੇ ਛਾਈਆਂ ਪਾਕੇ ਉਸਤੇ ਮਾਨੋ ਮੈਲ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਮੈਲਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਅਕਸਾਂ ਦੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਦੀ | ਧੁੰਦ ਛਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਨਿੱਤ ਦੇ ‘ਭੋਗ-ਅਯਾਸ` ਕਰਕੇ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਇੰਨੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਬਿਰਤੀ ਬਾਹਰ ਮੁਖ ਹੀ ਹੋਈ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਮਨ ਤੋਂ ਇਹ ਕਬਜ਼ਾ ਤਾਂ ਉਠਦਾ ਹੈ ਜੇ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਏ। ਸੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ ਸੇਵਾ। ਫਿਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ, ਪਾਠ ਵੀਚਾਰ ਤੇ ਕੀਰਤਨ। ਫਿਰ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ-ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਣ। ਫੇਰ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੇਵਾ-ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੌ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ | | ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਕੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥{ਮ: ਦ: ਓਅੰਕਾਰ ਦ: ਮ: ੧-੪੦} ਫਿਰ ਬਾਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਵਲ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ‘ਨਾਮ ਨਾਲ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾਮੀ ਵਲ ਰੁਖ। ਹਾਂ ‘ਨਾਮ’ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿ ‘ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਾਂ। ਨਾਮ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾਮ ਜਪ ਨਾਲ ਪਿਆਰਾ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣੇ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ‘ਸਿਮਰਨ' ਅਰਥਾਤ ‘ਯਾਦ’ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਲਣ ਹਾਰ ਹੈ-ਜੀਵ ਨੂੰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ, ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ। ਟੋਰਿਆ, ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੋ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਮਾਰਗ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਗਾਂਵੇਂ ਤਦ ਮਨ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਾਕਾਰ ਮੂਰਤਾਂ ਤੋਂ ਮਨ ਉੱਚਾ ਉੱਠਕੇ ਸਕਤੇ ਵਲ, ਅਰਥਾਤ ਰੱਬ ਵਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਈ ‘ਯਾਦ’ ਨੇ ‘ਪਿਆਰ’ ਦਾ ਰੁਖ ਫੜ ਲਿਆ। ਪਿਆ। ਮੈਲ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਲ ਹੁਣ ਅੰਦਰ ਨਿਰਮਲ ਹੋਕੇ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਜੁੜਨ ਲਗ ਮਨ ਦਾ ਧਾਉਣਾ ਘਟ ਕੇ ਮਨ ਆਪੇ ਵਿਚ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਖੜੋਂਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰੋਂ ਤਰੁਟਕੇ ਅੰਦਰੇ ਉਪਰ ਵਾਰ | ਨੂੰ ਰੁਖ਼ ਪਕੜਕੇ ਮਨ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਸ੍ਵਸਥ ਬਿਵਸਥਾ ਅੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਯਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਤੇ ਨਿਰਮਲਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਏਹ ਆਪਾ ਨਿਰਮਲ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉੱਠ ਕੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੱਲ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਮਨ ਦਾ ‘ਆਪਾ ਲੋਚਨ’ ਦਾ ਥਰ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਤੋਲ | ਤੋਲ ਕੇ ਲਾਹੇ ਤੇ ਤੋਟੇ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣ ਵਿਚ | ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਸਰ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ | ਪਾਸੇ ਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬੇਥਵੇ ਖਿੰਡਾਉਂ ਤੋਂ ਮਨ ਜੀ ਦੇ ਮੇਲ ਦੀ ਕੋਈ ਰਮਜ਼ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਇਕ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਰੁਖ ਪਕੜਦਾ ਹੈ। ਤੀਸਰੇ ਇਹ ਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਉਂ ਭਗੀਰਥ ਜੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਬਾਣੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਧੁਰੋਂ | ਹਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਕਲਿਆਨ ਸਰੂਪ ਦੀ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਆਈ ਸੀ। ਸੋ ਬੇਮਲੂਮ ਪਾਠਕ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਰੁਖ | ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ ਗੁਰੂ ਕੀ, ਨਾਮ ਸਿਮਰ ਰਹੇ ਹਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਤੇ ਂ ਝਲਕੇ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰਸਥਿਅਵਸਥਾ' ਦੇ-ਨਿਰੋਲ ੧ ਭੋਗੀ ਕਉ ਦੁਖੁ ਰੋਗ ਵਿਆਪੇ ॥ {ਬਸੰਤ ਮ: ੧} -੮੧-<noinclude></noinclude> fymcozmwlokp6yeakobv4t0iy6x50od 250 74581 236967 2026-09-27T07:37:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰੋ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ ?" ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਕੇ ਕੁਛ ਆਖਿਆ : ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ :- ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਕ ਹੁਕਮ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਬਲ ਕੰਮ ਨਾ ਸਾਰ ਸਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰੋ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ ?" ਸ੍ਰੀ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਕੇ ਕੁਛ ਆਖਿਆ : ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ :- ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਕ ਹੁਕਮ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਬਲ ਕੰਮ ਨਾ ਸਾਰ ਸਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਪੈ ਜਾਂਦੀਂ। " ੨. {ਮੋਦੀਖਾਨਾ} ਘਰੋਂ ਟੁਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਅੱਪੜੇ, ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਮਿਲਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਬੜਾ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਜੈਰਾਮ ਨਵਾਬ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਲੈਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਲੈ ਗਿਆ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਏਹ ਬਹੂੰ ਦਿਆਨਤ ਦਾਰ ਪੁਰਖ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਭਲਾ ਹੈ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਤੇ ਲਾਓ। ਸੋ | ਮੋਦੀ ਖਾਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸਪੁਰਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਖਾਨ ਵਲੋਂ | ਸਿਰੋਪਾਉ ਮਿਲਿਆ, ਕੁਛ ਅਲੂਫ਼ਾ ਅਰਥਾਤ ਰਸਦਾਂ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਕੁਛ ਤਲਬ। ਨੂੰ ਕੰਮ ਮੋਦੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੱਛਾ ਨਿਭਣ ਲੱਗਾ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸੁਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਵਾਬ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਰੱਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਮਿਲੇ। ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਅਫ਼ਸਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੋਂ ਸਾਮਾਂਨ ਮਿਲਦੇ ਸੇ, ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾਈ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਨਵਾਬ ਪਾਸ ਵੀ ਅੱਪੜ ਗਈਆਂ ਕਿ ਨਵਾਂ ਮੋਦੀ ਕੋਈ ਸੱਚ ਪੁਤਰ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਜੋਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਹਰੇਕ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਹੇਮਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ, ਨਾ ਪਰਜਾ ਨਾਲ ਤੇ ਨਾ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨਾਲ। ਨਵਾਬ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪ ਦੀ ਆਖੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਸੋ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ। ੧ ਨਵਾਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ-ਵਜ਼ੀਰ-ਬੀ ਆਖ਼ਿਆ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। | | | | | ਂ | | / ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਜਸ ਪਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਿਬਾਹਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਪਣੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਨੂੰ ਰਤਾ ਨਹੀਂ ਵਿਸਰੇ। ਉਹੋ ਸੁਭਾਉ, ਉਹੋ ਸ਼ੌਕ, ਉਹੋ ਵਰਤਾਉ। ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਉੱਠ ਕੇ ਬਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਣਾ, ਇਕ ਵੇਈਂ (ਛੋਟੀ ਨਦੀ) ਏਥੇ ਵਗਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤਕ ਅਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਬਨ ਵਿਚ ਮਗਨ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਕਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸੁਹਣੀ ਬਰੇਤੀ ਵਿਚ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਕੇ ਤਿਲਕ ਲਾਇਕੇ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਆਪਣਾ ਲਿਖਣ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਤੋਂ ਵਿਹਲਿਆਂ ਹੋਕੇ ਘਰ ਆਉਣਾ, ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵਕਤ ਵਿਚ ਬੀ ਅਨੇਕਾਂ ਸਮੇਂ ਐਸੇ ਆ ਜਾਣੇ ਕਿ ਆਪਦੇ ਨੈਣ ਹੋਰ ਰੰਗੇ ਹੋ ਜਾਣੇ ਤੇ "ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ" ਦੀ ਧੁਨਿ ਬੱਝ ਜਾਣੀ। ਐਸੀ ਧੁਨਿ ਬੱਝਣੀ ਕਿ ਕਿੰਨਾਂ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਏਸੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਪਿਆਰ-ਤਾਰ ਪ੍ਰੋਤੇ ਤੇ ਜੱਸ ਗਾਉਂਦੇ ਲੰਘ ਜਾਣਾ, ਪਰ ਕੰਮ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਫੇਰ ਵੀ ਕਰ ਆਉਣਾ। ਜੋ ਰਸਦਾਂ (ਜਾਂ ਅਲੂਫਾ) ਸਰਕਾਰੋਂ ਮਿਲਦਾ ਉਹ ਅੰਨ ਘਰ ਪੱਕਦਾ। ਬੇਬੇ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਹੁਣ ਏਥੇ ਆ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਕਾਉਣਾ, ਪਰ ਜਦ ਆਪ ਨੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਕਈ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਉਣੇ ਤੇ ਪੱਕਾ ਅੰਨ ਸਭ ਨੂੰ ਛਕਾ ਦੇਣਾ। ਤਲਵੰਡੀ ਇਹ ਖਬਰਾਂ ਪੁੱਜਣ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬੀ ਇਕ ਦੋ ਵਾਰੀ ਮਿਲ ਗਏ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਜਸ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਖਾ ਮਰਦਾਨਾ ਆਇਆ ਫੇਰ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਕਈ ਸਤਿਸੰਗੀ ਮਿੱਤ੍ਰ ਆ ਗਏ। ਕਈ ਹੋਰ ਤਲਵੰਡੀ ਵਾਸੀ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਪਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ | ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਆਪ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਰਖਦੇ ਸਨ, ਆਉਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦਾ ਅੰਨਬਸਤ੍ਰ ਦਾ ਨਿਰਬਾਹ ਆਪਣੀ ਔਂਦਣ ਵਿਚੋਂ -22- १ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੇ ਇਸ ਲੇਖ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਚਿੱਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤਿਲਕ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਦੋ ਡੇਢ ਸੋ ਬਰਸ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> tqudyx80d23v2rrudyl8tvxks445yzs 250 74582 236968 2026-09-27T07:37:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਕੇ ਟਿਕਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਮੱਧਮ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਲੋ ਵਿਚ | ਕੋਈ ਸ਼ਾਕਤਿਕ-ਤੰਤੂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾ ਜਾਣੂ-ਆਪਣੀ ਰੂਹਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਐਉਂ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਆਦ, ਰਸ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਆਭਾ ਦੇਂਦੀ ਚੁਫੇਰੇ ਆਪਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਕੇ ਟਿਕਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਮੱਧਮ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਲੋ ਵਿਚ | ਕੋਈ ਸ਼ਾਕਤਿਕ-ਤੰਤੂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾ ਜਾਣੂ-ਆਪਣੀ ਰੂਹਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਐਉਂ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਆਦ, ਰਸ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਆਭਾ ਦੇਂਦੀ ਚੁਫੇਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨੈਣ ਤਾਰੇ ਹੋਕੇ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੇ ਤੇ ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਛਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਸਪਰਸ਼ ਪਾਕੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਿੱਠੀ ਚਾਂਦਨੀ ਪਾਰੇ ਦੇ ਛੰਭ ਵਾਂਙ ਟਿਕ ਰਹੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਟਿਕਾਉ ਵਾਲਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਸੁਹਾਉ ਹੈ ਕਿ ਸੁਹਜ ਆਪ ਇਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਰਸ ਰੰਗ ਵਿਚ, ਸੁਹਣਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਛੋਪਲੇ ਛੋਪਲੇ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਰ ਛਿਨ ਤੇ ਹਰ ਛਿਨ ਦਾ ਵਿਸਾ ਚਸਾ ‘ਰਸ ਰੂਪ ਦਾਤਾ’ ਜੀ ਦੀ ਛੂਹ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਹੋਕੇ ਨਿਜ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਦਾ ਮਲਕੜੇ ਮਲਕੜੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋ ਅਕਾਲ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਛੂਹ ਨਾਲ ਕਾਲ ਭੀ ਅਪਣੇ ਅਟਿਕਵੇਂ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸੁਫਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਾਲ, ਪਰ ਇਉਂ ਜਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਮਾਨੋਂ ਟਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਟਿਕਾਉ ਵਿਚ ਤੇ ਲਿਪਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਚਰਨਾਂ ਕਵਲਾਂ ਨੂੰ। ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਦੇ ਵਿਚ ਮੋਦੀ ਦਾ ਚੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦਾਤਾ ਦੇ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਲਿਹਾਰ ! ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਅਨੰਦ ਦਾਤਾ ਫੁਹਾਰ ਛਹਿਬਰ ਲਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਦ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਾਈਂ ਓਥੇ ਏਥੇ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਜਿਥੇ ਯਾਦ ਕਰੋ; ਪਿਆਰ ਕਰੋ, ਦਿਲ ਦੀ ਚਸਕ ਨਾਲ ਚੇਤੇ ਕਰੋ, ਓਥੇ ਹੀ ਦਾਤਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਪਣੀ ਇਹ ਰਸ ਰੂਪ ਛੂਹ ! ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਛੁਹ! ੨. ਵੇਖੋ ਏਥੋਂ-ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ-ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਕੋਹ ਪਰੇ ਹੀ ਇਕ ਪਿੰਡ ਹੈ-ਮੈਲਸੀਹਾਂ, ਇਥੋਂ ਦਾ ਚਉਧਰੀ ਹੈ ਭਗੀਰਥ, ਬੈਠਾ ਹੈ ਧਿਆਨ ਜੋੜਕੇ ਇਕ ਭੈ ਵਾਲੀ ਪਰ ਬੀਰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ। ਅੱਜ ਬੈਠਾ ਹੈ ? ਨਹੀਂ, ਮੁੱਦਤਾਂ ਦਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ । ਆਇਆ ਸੀ ੧ ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥ ਕਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਵੇ ॥ {ਭਾ: ਗੁਰਦਾਸ} । | | ਂ | ਂ | -੭੯- ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਵਿਗ੍ਯਾਨ। ਦੱਸ ਗਿਆ ਕਾਲੀ ਮਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਗੀਰਥ ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਦੇ ਚਉਧਰੀ ਨੂੰ। ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਚਉਧਰੀ ਤਦ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਾਈਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ? ਚਿਤ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚਿਤ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਟੋਟ ਜਿਹੀ, ਕੁਛ ਭਾਰਾਪਨ ਜਿਹਾ, ਕਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਛ ਸੱਖਣਾਪਣ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ-ਇਹ ਤਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਜੋੜੋ, ਮਨ ਜੋੜੋ ਉਸ ਤੇ ਮਨ ਕੁਛ ਟਿਕਣ ਲਗ ਜਾਏਗਾ, ਪਰ ਇਉਂ ਟਿਕਿਆ ਮਨ ‘ਭਾਉ’ ਬਿਨਾਂ, ਕੀਹ ਸਾਰੇਗਾ ? ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕੁਛ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਜਾਏ ਤਾਂ ਵਧ ਜਾਏ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਰੋਜਨ ਤਾਂ ਹੈ ‘ਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਨਾਲ ਮੇਲ'। ਜੀਵਨ ਦਾਤਾ ਹੈ ਚੇਤਨ, ਜਿਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ ਹੋਂਦ, ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਾਣ, ਸਰਬ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਜਿੰਦ, ਅਸੀਂ ਬੀ ਹੋਏ ਰੂਹ, ਜਿੰਦ। ਜਿੰਦ ਨੇ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਨਾ ਹੈ। ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਜਿੰਦੜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਅਮਿੱਤ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਨਾ ਹੈ। ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਵਿਹੜੀ ਜਿੰਦ ਨੇ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਵਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਦੋ ਜਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਹਾਰ ਵਸਤੂ ਪਿਆਰ’ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਿੰਦੜੀ ਨੂੰ ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ ‘ਯਾਰ"। ਹੈ। ‘ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਕਰਨੇ' ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰਥ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੈਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸਦਾ ਦੇ ਮੇਲੇ-ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਲੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਬਖਸ਼ ਸਕਦੇ। ਕਿਉਂ ? ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਮਨ ਦਾ ਝੁਕਾਉ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਅਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਲ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਦੀਸਣਹਾਰ ਦੇ, ਜੋ ਬਿਨਸਣਹਾਰ ਹੈ, ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਦੱਸ ਗਿਆ ਹੈ ਕੋਈ ਸ਼ਾਕਤਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਜੋ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਬਲ ਹੋ ਆਵੇ।<noinclude></noinclude> 3tap5zaaes6r5xltf6hb9kqs8y2jwts 250 74583 236969 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੈਸਾ ਜੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਬਾਕੀ ਥੋੜੀ ਥੋੜੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਧਿਆਨ ਜੋੜਨ ਦੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੀ | ਪਰਚਾਵੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ ਕੋਈ ਵੇਖਾਂ ਜੋ ‘ਵਾਸ਼ਨਾ’..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੈਸਾ ਜੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਬਾਕੀ ਥੋੜੀ ਥੋੜੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਧਿਆਨ ਜੋੜਨ ਦੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੀ | ਪਰਚਾਵੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ ਕੋਈ ਵੇਖਾਂ ਜੋ ‘ਵਾਸ਼ਨਾ’ ਤੇ ਵਸੀਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਜਿਤੈਯਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, | ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਲੱਝਾ ਨਹੀਂ। ਭਗੀਰਥ-ਠੀਕ ਹੈ ਮੰਗ ਤੇ ਢੂੰਡ ਤੇਰੀ ਹੇ 'ਮਨਸੁਖ ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਆਪ ਕਿਰਤੀ ਹਨ, ਮੋਦੀ ਖਾਨਾ ਟੋਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੁਰਤ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਂਞ ਤਾਂ ਤੋਲਣ ਤੱਕਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਦੋ ਧੜਵਾਈ ਹਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਮੌਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਤੋਲਣ ਬੀ ਆ ਬਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵੇਰ ਤੋਲਦੇ ਜਦ ‘ਤੇਰਾਂ’ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ‘ਤੇਰਾਂ” ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ' ਕਹਿਣ ਲਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਰ ਬੱਝਕੇ ਅੱਖੀਂ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੱਕੜੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਸੇ ਰੰਗ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਕਦੀ ‘ਪਾਂ’ ਦੇ ਵੱਟੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ‘ਧੰਨ ਪਾ’ ਹਾਂ ‘ਪਾ ਸਾਈਆਂ ! ਪਾ, ਮਿਹਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾ। | ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਕੰਮ ਛੱਡਦੇ ਸਾਰ ਕੀਰਤਨ ਆਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਮਗਰੋਂ ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਘਰ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ, ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ ? ਅਚਰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹੈਨ, ਪਰ ਮੋਹ ਨਹੀਂ। ਪਦਾਰਥ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰਾ ਅਯਾਗਤਾਂ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵੇਰ ਸ਼ਿਕੈਤਾਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਉਜਾੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੁਹਾਸਿਲ ਲੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਾਲ ਤੇ ਨਕਦੀ ਠੀਕ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਂ ਖਾਤੇ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਕੁਛ ਜਮਾਂ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ | ਹੈ। ਕੋਈ ਇਲਾਹੀ ਬਰਕਤ ਹੈ। ਮੱਥਾ ਨੂਰ ਝਮਕਦਾ ਹੈ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਇਲਾਹੀ ਬਰਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰ ਦੇਣ ਨਿਹਾਲ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਧਨ ਤੱਕ ਤਾਂ ਹਠ ਯੋਗ ਤੱਕ ਬੀ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਕਮਾ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਆਤਮਾਂ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਵਾਸਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਬੜੇ ਹੁੱਜਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਮੈਂ ਸੁਣੇਂ। ਆਪ ਫੁਰਮਾ ਰਹੇ ਸੇ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਸਾਰੇ ਧਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਸਾਰੇ ਤ੍ਯਾਗੀ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਫਿਰ ਤੱਕੋ, ਏਹ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਛੋਡਕੇਂ ਬਨੀਂ ਜਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਿਛੋਂ ਭਾਈਚਾਰਾ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਧਨ ਉਹ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਜੋ ਸਭ ਕੋਈ-ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ-ਕਰ ਸਕੇਂ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਕਰ ਸਕੇਂ। ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇੰ ਸਿਥਲ ਕਰਕੇ ਤਾਕਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਲ ਪੈਣਾ ਕਲ੍ਯਾਨ ਦਾ ਹੇਤੂ ਨਹੀਂ। ਕਲ੍ਯਾਨ ਤਾਂ ਆਤਮ ਪਦ ਵੱਲ ਉੱਠਣ ਨਾਲ ਹੈ। ਸੋ ਆਤਮਾਂ ਸ੍ਵਛ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਭਾਉ ਉਪਜੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ। ਉਹ ਭਾਉ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲੇਗਾ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਬੀ ਰੂਹ ਹੈ, ਆਤਮਾਂ ਹੈ, ਜਿੰਦ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਚੇਤਨ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਜੀਵ ਵਿਚ ਹੈਨ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੀ ਹੈਨ। ਤਾਂਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਗੁਣ ਵੀ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਭਾਉ ਅੱਗੇ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸੀਦੇਗਾ। ਦੁੱਵਲੀ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਨਾਲ, ਵਹੁਟੀ ਨਾਲੇ, ਉਲਾਦ ਨਾਲ ਯਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈ ਹੀ। ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਯਾਰ ਕੀਹ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਤੇ ਨਿਜ-ਗ੍ਯਾਨ ਹੈ;- ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿਚ ਆਯਾ ਨਿਜ-ਯਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਵੱਲ ਬੀ ਲਾਇਆ। ਮਨਸੁਖ-ਆਪ ਦੇ ਦਾਨੀ ਗੁਲਾਬ, ਮੈਂ ਗਲ ਟੁੱਕਦਾਂ ਹਾਂ। ਆਪਦੀ - ਆਖੀ ਬਾਤ ਡਾਢੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੱਸੋ ਨਾ ਕਿ ਪ੍ਯਾਰ ਦੇਖੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ -੮੫- ਲਗਦਾ ਹੈ ਅਣਦੇਖੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੇ ? ਭਗੀਰਥ-‘ਅਨਦੇਖੀ’ ਤੇ ‘ਦੇਖੀਂ' ਦੋਵੇਂ ਪਦ ਤਾਂ ਦੀਸਣਹਾਰ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ੧ ਦਹਨ=ਮੂੰਹ। 9 .<noinclude></noinclude> 7yttuy7xj71wyqasti2ui2lc1g360a8 250 74584 236970 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੈਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਂ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ‘ਮੇਰੀ’ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ ਯਾ ਲੱਝਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਉਹੋ ‘ਹਉਂ ਕਾਮਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੈਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਂ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ‘ਮੇਰੀ’ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ ਯਾ ਲੱਝਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਉਹੋ ‘ਹਉਂ ਕਾਮਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਦੇ ਭੋਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਲੋਭ ਦਾ, ਕਦੇ ਮੋਹ ਦਾ। ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਠੁਹਕਰ ਵੱਜੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕ੍ਰੋਧ ਬਣਕੇ ਪ੍ਰਗਟਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਕ੍ਰੋਧ ਕੁਛ ਸਾਰ ਨ ਸਕੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਜਲਨ, ਸਾੜਾ ਤੇ ਈਰਖਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਇਹ ਹਉਂ ਹੀ ਸੱਭੋ ਕੁਛ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ‘ਹਉਮੈਂ ਹੀ ਬੰਧਨ ਰੂਪ ਹੈ; ਜੰਮਣ ਮਰਣ ਸਾਰੇ ਖੇਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਇਸੇ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ‘ਹਉਂ ਦੀ ਸੋਝੀ’ ‘ਦਰ ਦੀ ਸੋਝੀ’ ਅੱਗੇ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪੜਦਾ ਉਤਾਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਮਾਨੋ ਰੋਗ ਰੂਪ ਹੈ। ਦੂਰ ਹੋਵੇਗੀ ਇਹ ਨਾਮ ਦੀ ਂ ਕਮਾਈ ਨਾਲ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਇਹ ਸਮਝ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਆਕੇ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰੋਕਾਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਨ ਦੀ ਨਿਰਮਲਤਾਈ ਵਿਚ ਬੀ ਮੈਂ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਤਪੀ, ਮੈਂ ਅਭਿਆਸੀ ਦੇ ਭਾਵ ਖੜੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਉਮੈਂ ਦੇ ਰੂਪ ਆਹ ਆਹ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭੁਲੇਖਾ ਟਪਲਾ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਇਹ ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਰੱਖਣੀ ਹੈ। ਗਲ ਕੀਹ, ਹਉਮੈਂ ਜਾਣਨੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿੱਤਣੀ ਹੈ। ਤੀਸਰੇ ਗੱਲ ਹੈ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣਾ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ, ਹਰਖ ਸ਼ੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੁਹਕਰ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹ ਠੁਹਕਰ ਹਉਮੈਂ ਨੂੰ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ‘ਮੈਂ” ਨੂੰ ਜਦੋਂ ‘ਮੇਰੀ’ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਚ ਰੋਕ ਪਵੇ ਯਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖੁੱਸੇ ਤਦੋਂ ਇਹ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਜਦੋਂ ਹੋਣੀਆਂ ਵਾਪਰਕੇ ‘ਮੇਰੀ’ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਵਿਣਸਦੇ ਯਾ ੧ ਹਉ ਵਿਚਿ ਮਾਇਆ ਹਉ ਵਿਚਿ ਛਾਇਆ ॥ ਹਉਮੈ ਕਰਿ ਕਰਿ ਜੰਤ ਉਪਾਇਆ ॥ ਹਉਮੈ ਬੂਝੈ ਤਾ ਦਰੁ ਸੂਝੈ ॥ ਗਿਆਨ ਵਿਹੂਣਾ ਕਥਿ ਕਥਿ ਲੂਝੈ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ਂ | ਂ - ਂ ਂ ਂ | | ਂ ਵਿਛੁੜਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਭਾਣਾ’ ਕਰਕੇ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਉਹ ਠੋਹਕਰ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਹਉਮੈਂ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਪਦਾਰਥਾਂ’ ਤੇ ‘ਮੋਹ ਵਾਲੇ ਅਪਣਿਆਂ” ਨੇ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜੋ ਮਿਲੇ ਸਨ ਤੇ ਵਿਛੁੜਨਗੇ, ਓਹ ਕਦੇ ਬੀ ਸਾਡੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਾਹਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਕਾਹਦਾ ਜਕੜਵਾਂ ਮੋਹ, ਆਏ ਹੁਕਮ ਵਿਚ, ਗਏ ਹੁਕਮ ਵਿਚ। ਅਸੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਡਾ, ਅੰਦਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਿਵ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਹਰ ਦੇ ‘ਆਉਣ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਫਿਰ ‘ਵਿਛੁਣਨ ਤੇ ਵਿਣਸਨ' ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਲੇਪ ਕਿਉਂ ? ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਹਉਮੈਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧੁਰੋਂ ਹੋ ਗਏ ਹੁਕਮਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਰੱਬ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਕੁਛ ਅਸਾਂ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਲਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਪਿਆਰ ਦਾਤੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਦਾਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਰਹੀਏ। ਐਉਂ ਦੀ ਵੀਚਾਰ-ਦੁਖ ਸੁਖ ਵਾਪਰਨ ਵੱਲ ਜਦੋਂ ਹਉਮੇ ਜ਼ੋਰ ਪਕੜਦੀ ਹੈ | ਚਾਹੋ ਹੰਕਾਰ ਦਾ, ਚਾਹੋ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ, ਚਾਹੋ ਟੋਆ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਗ਼ਮ ਚਿੰਤਾ ਦਾ, ਤਦੋਂ--ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਵਾਹ ਲਿਵ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ। ਏਹ ਤ੍ਰੈ ਗੱਲਾਂ, ਮਨਸੁਖ ਜੀ ! ਸੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੀ ਮਨਸੁਖ ਘਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਐਸਾ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਡੋਰ ਵਿਚ ਬੱਝਾ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਰੋਜ਼ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੇ, ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਰਚੇ, ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕਿਤਨੀ ਕੰਠ ਕਰ ਲਈ, ਕਿਤਨੀ ਸਾਰੀ ਲਿਖ ਲਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਿਵ ਪ੍ਰਪੱਕ ਹੋ ਗਈ। ਸੰਸਾਰ-ਅਗਨਿ ਦੇ ਦਾਹ ਤੋਂ ਬਚਣ ਜੋਗੀ ਖੁਨਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਨਸੁਖ ਲਾਹੌਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਵੇ, ਮਹੀਨਾ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਚਨ ਸ਼ਰਨ ਰਹੇ, ਸਤਿਸੰਗ ਕਰੇ, ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ -੯੧-<noinclude></noinclude> azf8ngcpv41n3tdycqwpmaodp0e5mgy 250 74585 236971 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਲ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਮ੍ਹਾਲਾ ਕਰਦਿਆਂ | ਯਾਦ ਮਨ ਵਿਚ ਲਹਿਕੇ ਕਿਸੇ ਸੁਰਤ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪਰਤਾਂ ਂ ' ਵਿਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ‘ਸੰਸਕਾਰ’ ਵਸਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਨਾਮ ਜਾ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਲ ਵਾਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਮ੍ਹਾਲਾ ਕਰਦਿਆਂ | ਯਾਦ ਮਨ ਵਿਚ ਲਹਿਕੇ ਕਿਸੇ ਸੁਰਤ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪਰਤਾਂ ਂ ' ਵਿਚ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ‘ਸੰਸਕਾਰ’ ਵਸਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਨਾਮ ਜਾ ਵਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਗਿਆ ਫੇਰ ਆਪੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੁਖ ਬੀ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਤਾ ਜੀ ਕਈ ਵੇਰ ਫੁਰਮਾਯਾ ਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਵਸ ਗਿਆਂ ਜਨਮ ਕਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ-ਸਮਝਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਫੇਰ ਸਮਝਾਓ ਕਿ ਮਨ ਦੇ ‘ਬੇਖਬਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ' ਤੇ ‘ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ’ ਥਾਉਂ ਤੋਂ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥਾਉ ਹੈ? ਭਗੀਰਥ-ਦੇਖੋ ਨਾ,ਰੋਟੀ ਜੋ ਖਾਧੀ। ਖਾਂਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਦ ਪੇਟ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪੇ ਹੀ | ਪਚਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਹੂ, ਮਿੱਝ, ਮਾਸ, ਹੱਡੀ, ਮਗ਼ਜ਼, ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਪਈ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਬੇਖਬਰੀ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਪਰਤ ਹੈ ਨਾ ਅੰਦਰ ਜੋ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦਾਨੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਕੁੱਵਤ ਗ਼ੈਰ ਇਰਾਦੀ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਯਾ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋ ਸੋਚ ਲਵੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿਛੇ ਕੋਈ ਮਨ ਦਾ ਹੋਰ ਪਰਤ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਜਿਥੇ ਜੋ ਆਪੇ ਪਿਆ | ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਾਥੋਂ ਅਨਜਾਣੇ। ਸੋ ਸਜਣ ਜੀ ! ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਜਦ ਸਿਮਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਮਰਨ ਹੋਕੇ ਮਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘੇ ਪਰਤਾਂ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਐਉਂ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਨ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੈਨ। ਹਾਂ, ਜੀਓ ਫੇਰ ਕੋਈ ‘ਹੈ’ ਦਾ ਭਾਵ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਵ੍ਯਾਪ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰ ਬੈਠਾ ਸਿਮਰਨ ਆਪੇ ਮਨ ਬੁਧ ਨੂੰ ਸ੍ਵਛ ਤੇ ‘ਹੈ’ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਰੰਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ‘ਹੈ’ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨੇ ‘ਸਤਿ' ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸਤਿ ਦੀ ਲੱਖਤਾ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਐਉਂ। ਠੀਕ ਹੈ ? ਆਵਾ ॥ ਮਨਸੁਖ-ਦਿਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ ਗੱਲਾਂ, ਪਰ ਏਕੁ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੈ ਪੁਨਿ ਬਸਤੁ ਹੈ ਬਾਹੁੜਿ ਜਨਮਿ ਨ {ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੧} | | | / | ਂ | | | | -੮੮- ਸ੍ਵਾਦ ਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਆਸੀ ਨਾ। ਮੈਂਨੂੰ ਇਕ ਗੱਲ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਰਸਾਂ ਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਨਾਂ, ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਸੁਖ ਭਾਸਿਆ ਹੈ ? ਨੂੰ ਭਗੀਰਥ-ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਆਪਣੇ ‘ਮੈਂ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੇ “ਮੈਂ” ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਜ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਛ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਓਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਦੂਸਰੇ ਓਥੇ ਦਖਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਅਪਣੇ ਉਥੇ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਵਰਨਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲਾ ਸੁਨਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖ੍ਯਾਲ ਅਪਣਾ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇਉਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਤੇ ਅਪਣਾ ਖਿਆਲ ਬਣਾ ਲੈਣਾ। ਉਹ ਐਉਂ ਹੈ:-ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਹੇ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਵਾਂਙੂ ਧਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਬਖਸ਼ੇ, ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ, ਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਦਕਾ ਕੁਛ ਐਉਂ ਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦ੍ਹੇ ਭੋਗਾਂ ਵਲ ਭੱਜਦੇ ਘੱਟ ਹਨ। ਮਨ ਫੁਰਨਿਆਂ ਵਲ ਤੇ ਖ੍ਯਾਲੀ ਮਹਲ ਉਸਾਰਨ ਵਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅੱਖਰ ਹਨ ਨਾਮ ਦੇ, ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, -ਨਾਮ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ-ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰਤ ਲਿਪਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਵਣਹਾਰ ਦੀ ਹੇਕ ਲਿਪਟਦੀ ਹੈ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰ ਨੂੰ, ਅੰਦਰ ਇਕ “ਹੈ” ਦਾ ਭਾਵ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਸੁਅਸਥਤਾਈ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਮਲਤਾਈ, ਹਲਕਾਪਨ, ਸੁਆਦ ਸੁਆਦ। ਫਿਰ ਕੀ ਆਖਾਂ, ਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਾ ਸੁਹਣਾ, ਸੁਥਰਾ, ਹਲਕਾ ਤੇ ਸੁਅਸਥ ਲਗਦਾ ਹੈ ਆਪ ਨੂੰ । ਐਉਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਆਪਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਮਾਨੋਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ ? ਕੁਛ ਅਗੋਂ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਚਾਨਣਾ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾ ਸਮਝ ਲੈਣਾ। ਜਾਣੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਰਸ ਵਿਚ ਹਾਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਾ ਉਹ ਸੁਖ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਅੰਦਰਲੀ ਨਿਰਮਲਤਾਈ ਵੇਲੇ ਵਿਕਾਰ ਤੇ ਭੋਗ ਮੈਲੇ ਭਾਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੱਛ ਹਾਲਤ ਬੜੀ ਵਾਂਛਤ ਤੇ ਡਾਢੀ ਲੁੜੀਂਦੀ ਲਗਦੀ १ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ {ਜਪੁਜੀ}<noinclude></noinclude> 43bfzz7wgnjyrb72m3p0lcc945dm0mi 250 74586 236972 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਨਸੁਖ-ਤੇ ਜੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾ ਧਾਰਾਂ, ਪਰਤਾਵਾ ਲਵਾਂ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੰਨਾਂ ? ਇਉਂ ਵੀ ਉਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਹੈ ਕੁਛ ਪੂਰੀ ਕਲਾ ? ਪਾਓਗੇ। ਭਗੀਰਥ-ਨਿਸ਼ੰਗ। ਜਿਵੇਂ ਜੀ ਵਿਚ ਧਾਰੋਗੇ ਮਨਸੁਖ-ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਨਸੁਖ-ਤੇ ਜੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾ ਧਾਰਾਂ, ਪਰਤਾਵਾ ਲਵਾਂ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੰਨਾਂ ? ਇਉਂ ਵੀ ਉਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਹੈ ਕੁਛ ਪੂਰੀ ਕਲਾ ? ਪਾਓਗੇ। ਭਗੀਰਥ-ਨਿਸ਼ੰਗ। ਜਿਵੇਂ ਜੀ ਵਿਚ ਧਾਰੋਗੇ ਮਨਸੁਖ-ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਆਖਦੇ ਹੋਸੋ। ਸੱਚ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਜਲਿਆਂ ਛਾਹ ਫੂਕ ਫੂਕ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਤੀਜ ਜਾਸਾਂ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਲਾ ਦਿਖਾ ਦਿਤੀਓ ਨੇ ਤਾਂ । ਭਗੀਰਥ-ਅਜ਼ਮਤ, ਕਰਾਮਾਤ ਇਹ ਸ਼ੈ ਤੁੱਛ ਹੈ ਓਥੇ। ਮਨ ਦਾ ਸੁਖ ਜੋ ਓਥੇ ਹੈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰਾਮਾਤ ਹੈਂ, ਪਰ ਜੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਇਸੇ ਸ਼ਰਤ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚਲੋ ਦੇਖੋ। ਂ | | ਵਿਚ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਇਹ ਬੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਡਿੱਠਾ, ਰਾਤ ਦੀ ਬਾਤਚੀਤ ਬੀ ਸੁਣੀ ਸੀ ਅਰ ਗਲ ਬਾਤ ਰੰਗ ਢੰਗ ਤੋਂ ਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਸਚਿਆਈ ਤੇ ਖਰੇਪਨ ਦਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅੰਦਰੋਂ ਚਾਹਨਾ ਹੋ ਆਈ ਤੇ ਤ੍ਰਿਖੀ ਚਾਹਨਾ ਹੋ ਆਈ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੇ ਚੱਲੇ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਵਿਆਹ ਦਾ ਖ੍ਰੀਦ ਲੀਤਾ। ਚੂੜਾ ਘਰੋਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲਿਆ ਤੇ ਦੁਕਾਨ ਮੁਨੀਬਾਂ ਤੇ ਸੱਟਕੇ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਟੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਪੈਂਦੇ ਸਾਰ ਦੁਇ ਨੇਸ਼ਟੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਤ੍ਰਿਖੇ ਘੋੜੇ ਵਾਲੇ ਯੱਕੇ ਦੀ ਸ੍ਵਾਰੀ ਸੀ, ਪੈਂਡਾ ਛੇਤੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂ ਸੌਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗਲ ਬਾਤ ਛਿੜ ਪਈ। ਮਨਸੁਖ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮਨਸੁਖ-ਚੰਗੀ ਗੱਲ। ਹੁਣ ਐਉਂ ਕਰੀਏ ਕਿ ਉਹ ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਸਿਰਬੀਤੀ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਤੇ ਭੋਜਨ ਪਾਓ ਤੇ ਸੈਂ ਜਾਓ। ਸਵੇਰੇ ਸਭ ਸਮਿੱਲ੍ਹੀ ਯਾਰ ਹੋ ਜਾਸੀ। ਚੂੜਾ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਇਕ ਬਣਿਆਂ ਪਿਆ ਬੀ ਹੈ, ਸੋ ਮੈਂ ਉਹ ਹੀ ਭੇਟਾ ਵਜੋਂ ਲੈ ਚਲਸਾਂ। ਇਉਂ ਕੱਲ ਹੀ ਟੁਰ ਪਵਾਂਗੇ, ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਯਾ ਬੀ ਨਾਂ ਭੰਗ | ਹੋਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਲਾਰਾ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਨਸੀਬਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਭਗੀਰਥ-ਸਤਿ ਬਚਨ। 4. ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਪਹਿਰਾ ਵੱਜਾ ਭਗੀਰਥ ਉਠ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਸਾਈਂ ਨਾਮ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਫੇਰੋਂ ਉਂਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਣੀ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਨੈਮ ਮੂਜਬ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਜੋੜਕੇ ਲਿਵ ਜੇ ਮੁਝ ਦੇ ਕੁਝ ਕਲਾ ਦਿਖਾਈ। ਤਬ ਹੋਵੋਂ ਮੈਂ ਸਿਖ ਹਿੱਤ ਲਾਈ। ਦੰਭੀ ਸਾਧ ਮਿਲੇ ਬਹੁਤੇਰੇ। ਸ਼ਾਂਤਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭੀ ਕਿਹ ਡੇਰੇ। ਯਾਂਤੇ ਮੁਝੇ ਨ ਉਪਜਤਿ ਪ੍ਰੀਤਾ। ਬਿਨ ਅਜ਼ਮਤ ਨਹਿਂ ਹੋਤ ਪ੍ਰਤੀਤਾ। ਢ{ਸਫੇ ੮੩ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਸ਼ਰਧਾ ਪੂਰੀ। ਜਗਤ ਕੁਬੰਧਨ ਹਰ ਹਹਿਂ ਦੂਰੀ। ਕਲੀਕਾਲ ਤਾਰਨ ਕਰਤਾਰਾ। ਨਿਜ ਸਰੂਪ ਕੀਨੋ ਅਵਤਾਰਾ। ਜਿਹ ਕੇ ਜਾਗੇ ਭਾਗ ਮਹਾਨਾ। ਸੋ ਮਹਿਮਾ ਜਾਨਹਿ ਮਤਿਵਾਨਾ। ਲੌਕਿਕ ਰੀਤ ਕਰਹਿ ਨਿਰਬਾਹੂ ॥ ਰਿਦੈ ਗ੍ਯਾਨਘਨ ਅਗਮ ਅਥਾਹੂ। ਸਰਬ ਘਟਨ ਕੇ ਅੰਤਰਜਾਮੀ। ਸੰਤਾ ਚੌਦਹ ਲੋਕਨ ਸ੍ਵਾਮੀ। - _ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਮਨਸੁਖ-ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਸਮਝੀ ਹੈ। ਮੈਂਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਾਉਂਦੀ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਰੁਖ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਠ ਜੋਗ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਰੰਗ ਮੈਂ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਤਾਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਏ ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀ ਹੈ ? ਜੋ ਕਨਪਾਟਿਆਂ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈ? ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਮਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਬਾਹੁਲਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਿੱਧੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਬੜੇ ਜੋਗੀ ਨੇ, ਜੋ ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਸੀ, ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਆਤਮ ਨਿਗ੍ਰਹ ਲਈ ਜੋਗ ਸਾਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸੋ ਬੀ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਥਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਯਾਸ ਇਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦੂ ਸਿਥਲ ਹੋ ਜਾਣ, ਪਰ ਰਾਜ ਜੋਗ ਹੋਰ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਜ ਜੋਗ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰ-ਭੇਖੀ ਛੱਡਕੇ ਬੀ-ਹੋਰਨਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਹੈਨ। ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋਗੀ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} -੮੪- ੧ ਲਾਹੌਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਅੱਧ ਵਿਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਸਤੇ।<noinclude></noinclude> 6624op17pi4359lnuhcy65s3easivxj 250 74587 236973 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਹਿਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ | ਉਸਦੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਸੌ ਬਹਾਨਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਅਗੁਵਾਨੀ ਵਿਚ ਇਕ ਧਨੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਅੱਪੜ ਪਿਆ। ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਸੌਜ ਦਾ ਕਾਗਤ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਸੱਜਣਾ ! ਏਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਹਿਕੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ | ਉਸਦੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਸੌ ਬਹਾਨਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਅਗੁਵਾਨੀ ਵਿਚ ਇਕ ਧਨੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਅੱਪੜ ਪਿਆ। ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਸੌਜ ਦਾ ਕਾਗਤ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਸੱਜਣਾ ! ਏਹ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦ ਦੇ। ਮਾਲ ਖਰੀਦ ਦੇ ਚੰਗਾ, ਪਦਾਰਥ ਲੱਗੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤੇ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇ ਇੱਕੋ। ਸੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰ, ਤੂੰ ਬੀ ਸੁਖੀ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਸੁਖੀ।’ ਵਪਾਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਮਨਸੁਖ, ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ‘ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਰੋ ਡੇਰਾ ਹੁਣ ਹੈ ਸੰਝਾ ਆ ਰਹੀ, ਰਾਤ ਟਿਕੋ, ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕ ਦੋਹੁੰ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।’ ਭਗੀਰਥ-ਸੱਜਣਾਂ ! ਮੈਂ ਇਕ ਰਾਤ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਏਥੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮਨਸੁਖ (ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ)-ਕਿਉਂ ?... ਉਪਰਾਂਦ ਨਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਅਪਣਾ ਘਰ ਸਮਝੋ। ਜਿਹੜੇ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਲੱਗਣਗੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਖੇਚਲ | ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗੀ, ਅਪਣੇ ਘਰ ਵਾਂਙੂ ਹੀ ਸੁਖੀ ਰਹਿਸੋ। ਭਗੀਰਥ-ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਏਥੇ ਰਹਿ ਹੀ ਇਕ ਰਾਤ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮਨਸੁਖ-ਐਉਂ ਕਰੋ, ਕਿ ਏਥੇ ਇਕ ਰਾਤ ਵਧੇਰੇ ਰਹਿ ਲਓ, ਮੈਂ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਕਰਵਾ ਲੈਸਾਂ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਸਮਾਂ ਕੱਢ ਲਵਿਓ ਜੇ। ਤੁਸੀਂ ਤੁਰਦੇ ਨਾ ਜਾਣਾ, ਯੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਿੱਖੇ ਮੁਲਤਾਨੀ ਘੋੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਨਾਲੇ ਸੌਂਜ ਲੱਦ ਦਿਆਂਗੇ, ਨਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਬਹਿ ਜਾਣਾ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਹਨ, ਘੋੜੀ ਵਟਾ ਬੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਐਉਂ ਦਿਹਾੜੀ ਚਾਲੀ ਪੰਜਾਹ ਕੋਹ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਗੀਰਥ-ਪਰ ਸੱਜਣਾ ! ਮੈਂਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਕੋ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ-ਹੈਂ, ਕਿਉਂ ... ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਲੋਦੀ ਦੇ ਨੌਕਰ ਹੋ ਤੇ ਉਸਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂ? ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਚੂੜਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸਤੇ ਚਿਰ ਲਗਣਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਬੀ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਤਿਆਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕੋਈ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ-ਜੇ ਲੋਦੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ | ਂ | ਂ | ਹਾਕਮ ਵਡੇਰਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਬਾਦ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ(ਹਯਾਨ ਹੋਕੇ)-ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੋਂ ਆਏ ਹੋ ! ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਨਮ ਬਿਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ? ਭਗੀਰਥ-ਮੇਰਾ ਹਾਕਮ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬੀ ਵਡਾ ਹੈ ਤੇ ਜਨਮ ਬਿਰਥਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸੰਵਰਿਆ ਹੀ ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਕੇ ਹੈ। ਜੋ ਸੁਖ ਮੈਂ ਆਗਿਆ ਮੰਨਕੇ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਨਮ ਦੇ ਤਪ ਹਠ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਇਆ। ਮੈਂ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਪਕੜ ਛੱਡੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਇੱਕੋ ਰਾਤ ਦਾ ਹੈ। ਹੁਕਮ ਮੋੜਨਾ ਜਨਮ ਖੋਣਾ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ-ਗੁਰਮਤ... ? ਕਲੂ ਕਾਲ ਵਿਚ ਕੌਣ ਗੁਰੂ ਮੱਤਿ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਥਾਨ ਟਿਕਾਣੇ ਸਭ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਖੰਡੀ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਥਾਂ ਥਾਂ ਜਾਲ ਤਣੇ ਹਨ। ਸੱਜਣ ਜੀ ! ਲਗਦੇ ਤਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋ, ਪਰ ਗੱਲਾਂ ਅਟਪਟੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਭਗੀਰਥ-ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਨੇ, ਜਗ ਵਰਤਾਰਾ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਨਸੁਖ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪੂਰਾ ਹੈ। ਕਲਿਕਾਲ ਵਿਚ ਆਪ ਉਤਰਿਆ ਹੈ ‘ਗੁਰ ਅਵਤਾਰ, ..ਪੂਰਾ।' ਮਨਸੁਖ-ਸੱਜਣਾ ! ਮੈਂ ਬੀ ਸ਼ੌਕ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਟੋਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਟੋਲ ਟਾਲ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਬਨਾਵਟਾਂ ਤੱਕੀਆਂ ਹੈਨ। ਹਾਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ਹਾਂ-- ਹੋਵੇਗਾ ਦਿਆਲ ਤਾਂ ਦਏਗਾ ਬੁਲਾਕੇ--। ...(ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਕੌਣ ਹੈ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ? ਭਗੀਰਥ--ਸੱਜਣ ਜੀ ! ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸੋ ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ ਕਲਿਕਾਲ ਵਿਚ ਆਪ | ਪ੍ਰਗਟਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਧਾਰਣ ਦਿਨ ਬਿਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਜੋਤ ਨਿਰੰਜਨੀ। ਜੇ ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ । -t3- ੧ ਭੋ ਸਮਤੇ ! ਨਹਿਂ ਕੀਜੈ ਸੰਸਾ। ਜਿਸ ਕੀ ਮੈਂ ਭਾਖਤਿ ਸੁ ਪ੍ਰਸੰਸਾ। ਤਿਸ ਮਹਿ ਧਰਹੁ ਜਿ {ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੮੪ ਦੇ ਹੇਠ}-<noinclude></noinclude> 9zyyjaonowbgiimowqfmug64bn68irr 250 74588 236974 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਰਮਲ ਅਰੋਗ ਦਸ਼ਾ ਦੇ, ਜੋ ਆਪੇ-ਵਿਚ ਆਪੇ ਦੇ ਟਿਕਣ ਤੋਂ ਪਰਮ ਆਪੇ ਦੇ ਮੇਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 8. ਗੁਰੂ ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਸੁਹਣਾ ਸੁਹਣਾ ਜੋਬਨ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਰਮਲ ਅਰੋਗ ਦਸ਼ਾ ਦੇ, ਜੋ ਆਪੇ-ਵਿਚ ਆਪੇ ਦੇ ਟਿਕਣ ਤੋਂ ਪਰਮ ਆਪੇ ਦੇ ਮੇਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 8. ਗੁਰੂ ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਅਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਸੁਹਣਾ ਸੁਹਣਾ ਜੋਬਨ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਲਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਗਤੀ ਲੈਣ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਆਪੇ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਆਪੇ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇ ਹੈਨ। ਆਤਮ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਆਪੇ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਂ ਜਿਵੇਂ ਫੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਉਸ ਦੇ ਆਪੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ | ਉਮਲਦੀ ਹੈ। ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਸਿਪਾਹ ਨੂੰ | ਰਸਦ ਦੇਣੀ ਹੈ ਤੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਘਰ ਬੀ ਅੰਨ ਦਾਣਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਰੁਝੇਵਾਂ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਰਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਰਵਿਰਤੀ ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਪਰਵਿਰਤੀ ਹੋਰ ਹੈ ਜੋ | ਅੰਤਰਮੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਲੋੜਵੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਸਦ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਰਸ਼ੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਯਾਸੂ ਤੇ ਨਾਲ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਸਤਿਸੰਗ, ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਦੁਖ ਨਵਿਰਤੀ, ਮੰਗਦੇ ਹਨ मुख ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਆਪੇ ਵਿਚੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਦਿਨੇ ਰੁਝੇਵਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਹਣਾ ਰੁਝੇਵਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੰਮੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਸਤਿਸੰਗ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੇਮੀ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ। ਤ੍ਰਿਪਹਿਰੇ ਵਜੇ ਆਪ ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਐਉਂ ਪਰਵਿਰਤੀ ਵੀ ਟੁਰ ਰਹੀ ਹੈ-‘ਨਿਰਵਿਰਤੀ ਰੂਪ ਪਰਵਿਰਤੀ (ਸਤਿਸੰਗ) ਬੀ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਨਿਰਵਿਰਤੀ ਦਾ ਅੰਤਰਮੁਖ ਪ੍ਰਵਾਹ ਬੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। । ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਨੇ ਹਨ। ਦਿਨੇ ਕਾਰ ਕਰੀਏ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਕਾਰ ਕਰੀਏ, ਉਪਕਾਰ ਵੀ ਕਰੀਏ, ਹਾਂ, ਉਪਕਾਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਵਾਲਾ। ਰਾਤ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਨਾ ਸਵੀਏਂ। ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ | | | ਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਪਈਏ। ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੂਰਨੇ ਵਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਹੈ ਅਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਰੂਪ, ਸਦਾ ਅਹਿੱਲ, ਅਟੱਲ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਪਸਾਰੇ ਦਾ ਗੁਰੂ-ਤਾਰਨਹਾਰ। ਮਹਾਨ ਉਪਕਾਰੀ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਵਧੂਤ ਰੂਪ ਫਿਰ ਰਸਾਲ। ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਗੀਰਥ ਪਾਸ ਰਹਿਂਦਾ ਇਕ ਵੰਨਗੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। | ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇਕ ਖੱਤ੍ਰੀ ਜੋ ਪ੍ਰੀਬ ਨਿਰਧਨ ਸੀ ਤੇ ਖਰਾ ਆਜਿਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਬੇਟੀ ਵਿਆਹੁਣ ਜੋਗ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਪਾਸ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੀ ਖੱਤ੍ਰੀ ਨੱਕ ਨਮੂਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਾਕੀ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵਿਆਹ ਨੇੜੇ ਸੀ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਬੜੀ। ਨਾ ਵਿਆਹ ਜੋਗਾ ਧਨ ਸੀ ਨਾ ਕੁੜਮਾਈ ਛੁੱਟੀ ਤੇ ਧੀ ਦੇ ਫੇਰ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਥਾਂ ਮੰਗੀਵਣ ਦੀ ਆਸ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਕਦਰਦਾਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਅਤਿ ਕਠਨਾਈ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਗੇ ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਖੀ। ਉਹ ਅਰਜ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਲਗਾ ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕਾਕੀ ਦਾ ਕਾਜ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਜੋੜ ਘੱਤਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕਾਜ ਉਤੇ ਲਗਣੇ ਹਨ ਰੁਪੱਯੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹੈ ਰੂਪੱਯਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਸੋ ਤੇਰੇ ਦਰ ਹੀ ਅਰਜ਼ ਹੈ, ਮੇਹਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕਾਕੀ ਦਾ ਡੋਲਾ ਉਠਾ ਦਿਆਂ ! ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਵਾਲੇ ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਤੱਕਿਆ। ਹਾਂ, ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਭਗੀਰਥ। ਬੋਲੇ : "ਭਗੀਰਥ ! ਪੁਰਖਾ ਲਿਖ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੌਜ ਜੋ ਏਹ ਆਖੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਖੋ ਗੀਝੇ ਵਿਚ ਪਾਓ ਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਲਓ ਰੁਪੱਯੇ, ਟੁਰ ਪਓ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਛ ਖਰੀਦਕੇ ਮੁੜ ਆਓ, ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਇਕ ਰਾਤ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ। .. ਸਿਰ ਧਰਕੇ ਹੁਕਮ, ਜੇਬ ਪਾਕੇ ਕਾਗਤ ਤੇ ਵਾਂਸਲੀ ਪਾਕੇ ਰੁਪੱਯੇ, ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਰੱਤਾ ਭਗੀਰਥ ਤੁਰ ਪਿਆ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ। ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ੧੫: ਜ: ਸਾ: ਵਿਚ ਇਕ ਡਾਢੇ ਆਜਿਜ਼ ਖੱਤ੍ਰੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਲੇਖਕਾ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਜੀ ਪ੍ਰੋਤੇ ਸਵੀਂਏਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਨਿਰੋਲ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ | ਦੀ ਕਾਕੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। -02-<noinclude></noinclude> ceernq5f7rp1b3rafkr91gdejq3ibcn 250 74589 236975 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੋਲੀਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀਸਣਹਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ। ਸਾਡੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਉਹ ਬਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੀਸਣਹਾਰ ਬਿਨਸਨਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੋਲੀਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀਸਣਹਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ। ਸਾਡੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਉਹ ਬਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੀਸਣਹਾਰ ਬਿਨਸਨਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਸੋ ਹੁਣ ਸੋਚ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਖਣ ਹਾਰ ਸਾਥੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹਾਂ, ਉਹ | ਆਪਣੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਵਿੱਥ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ : ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ ਤੋਂ ਵਿੱਥ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ'। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਅੰਤਹਕਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਬੀ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ-ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਥ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹਾਂ ? ਦੁਖੀ ਤੇ ਉਦਰੇਵੇਂ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹਾਂ ? ਭਗੀਰਥ-ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਮਰਦੇ ਪਿਆਸ ਦਾ ਦੁਖ ਖੂਹ ਤੋਂ ਨਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਨ, ਇਹ ਇਕ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮੈਂ ਮੋਟੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਈਂ ਦੇ ਜੀਵ ਦੁਖੀ ਹਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਭੁਲਾ ਛੱਡੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਅੰਦਰ ਸਭ ਦੇ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ। ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੂਹ ਪੱਟਣ ਵਾਂਙੂ ਗਲ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਅਰਥਾਤ ਉਸਦੀ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬੱਝ ਜਾਏਗੀ, ਫੇਰ ਠੰਢ ਪਵੇਗੀ। ਦੇਖੋ ਸਾਡਾ ਮਨ ਸਦਾ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਇੰਦ੍ਹੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਵਲ ਰੁਖ ਨੇ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਤੇ ਸਹਾਈ ਹੋਣ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵਲ ਦਾ ਰੌ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਉਂ ਸਾਈਂ ਵਲੋਂ ਭੁੱਲ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ‘ਭੁੱਲ’ ਹੈ ਵਿੱਥ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਤੇ ਸਰਬ ਥਾਂ ਰਵ ਰਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੁੱਲ ਦਾ ਉਲਟ ਹੈ-ਯਾਦ। ਯਾਦ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈਏ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਰੁਖ ਜੋ ਸਦਾ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਅੰਤਰਮੁਖ ਹੋਣ ਦਾ ਗੁਣ ਆਵੇਗਾ। ਂ ਮਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰਖ੍ਯਾ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਰੁਖ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਬੀ ਕਿਸੇ ਆਹਰੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਏਗਾ। ਉਹ ਆਹਰ ਕੀ ਹੋਊ ? ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ। ਸੋ ਇਹ ਆਹਰ ਸੋਚੋ ਕੀ ਸੁਭਾਉ ਲਵੇਗਾ ? ਮਨਸੁਖ--ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਧਾਵਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਰੁਕਕੇ ਅੰਦਰੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਣ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਸਿੱਖੇਗਾਤੇ ਸਾਡੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਏਗਾ ਨਿਰੰਕਾਰ। ਭਗੀਰਥ-ਠੀਕ ਹੈ। “ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨੁਕਤੇ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਾਚ’ ਮਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਲਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਸੋਚੋ ਉਹ ਯਾਦ ਕਿਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਬਾਹਰਲੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੋ ਮਨ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਬਾਹਰ ਧਾਵਣੋ ਰੁਕਿਆ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੇਖਣਹਾਰ ਨੂੰ, ਇਉਂ ਸਨੇ ਸਨੇ ਮਨ ਉਸ ਵਿਚ ਸਮਾਉਣ ਦਾ ਰੁਝ ਪਕੜੇਗਾ ਤੇ ਉਸਦਾ ਰੁਖ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏਗਾ ਦੇਖਣਹਾਰ। ਮਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੀ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਜੋ ਸੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਵਿਚ ਵੱਸ ਪਿਆ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰ ਮੁਖ ਰੁਖ਼ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਹੋਯਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ (ਭਾਉ) ਆਯਾ ਹੈ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ, ਜੋ ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਵਿਚ ਜੁੜਕੇ ਸਦਾ-ਮੇਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਏਗਾ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਫੁਰਮਾਯਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਜੀਵਤੱਤ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਹੋ ਤੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਟਿਕ ਟਿਕਕੇ ਪਰਮ -੮੬- ਤੱਤ, ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਜੁੜੇ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੈ । ਹੁਣ ਸੋਚੋ ਕਿ ਕੈਸਾ ਸੌਖਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਮਝੇ ਪੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਮਨਸੁਖ-ਗੱਲ ਦਿਲ ਲੱਗੀ ਹੈ। ਸੌਖਾ ਹੈ ਸਮਝ ਜੋਗਾ, ਸੌਖਾ ਲਗਦਾ ਹੇ ਕਰਨ ਜੋਗਾ, ਪਰ ਕਰਕੇ ਤੁਮਾਰੀ ॥ ਤੰਤੈ ਕਉ ਪਰਮ ਤੰਤੁ ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ {ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੧}<noinclude></noinclude> rpm00390m63dndau0ava7s0de5kxnq8 250 74590 236976 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਪੜਾਉਂਦਾ ਹੈ ? ਭਗੀਰਥ-ਹਾਂ, ਇਕ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਰੋ ਇਹ ਕਾਰ, ਏਥੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਓ ਫਿਰ ਆਸ ਕਰਨੀ ਅੱਗੇ ਬੀ ਸੁਖੀ ਹੋਸਾਂ। ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਪੜਾਉਂਦਾ ਹੈ ? ਭਗੀਰਥ-ਹਾਂ, ਇਕ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਰੋ ਇਹ ਕਾਰ, ਏਥੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਓ ਫਿਰ ਆਸ ਕਰਨੀ ਅੱਗੇ ਬੀ ਸੁਖੀ ਹੋਸਾਂ। ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਏਥੇ ਤਾਂ ਕਰੀ ਚੱਲੋ ਕਰਮ ਮਾਤ੍ਰ ਤੇ ਆਸ ਰਖੋ ਕਿ ਅੱਗੇ ਚੱਲਕੇ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ। ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਸਿੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਏਥੇ ਕੁਛ ਨਾਟਕ ਚੇਟਕ ਵਿਭੂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤੇ ਆਤਮਾ ਯਾ ਰੂਹ ਸਾਡੀ ਪਰਮਪਦ ਤੇ ਨਾ ਅੱਪੜੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਨਾ ਬੱਝੇ। ਆਪ ਦੋਹੀਂ ਜਹਾਨੀ ਸੁਖ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਂਦੇ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਗਲ ਦੇ, ਹਰ ਸਾਧਨ ਤੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹਨ ਤੇ ਜਦ ਰਾਇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤਦ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਤੇ ਨਿਜ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੀ ਕਈ ਵੇਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰਾ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸਾਧੂ ਹੋਕੇ ਤ੍ਯਾਗ ਧਾਰਕੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਟੂਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਕਿਥੇ ਟੁਰ ਜਾਣ ? ਜੇ ਭਲਾ ਸਾਰੇ ਤ੍ਯਾਗੀ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਤ੍ਯਾਗੀਆਂ ਦੀ ਮਧੂਕੜੀ ਤੇ ਚਾਦਰਾ ਕਿਥੋਂ ਆਵੇ ? ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਯਾਗ ਪਸੰਦ ਲੋਕ ਮਨ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਣ, ਗ੍ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਧਨ ਦੀ, ਮਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਕੇ ਨਿਜ ਨੂੰ ਤ੍ਯਾਗ ਵਿਚ ਰੱਖਣ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰਾ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਕਸ਼ਟ, ਜੋ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਦੁਕੱਲਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੀ ਉਚੇਰਾ ਹੋਕੇ ਦੂਰ ਕਰੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲੋਂ ਅਵੱਸੋਂ ਟੁੱਟਕੇ ਅਲੱਗ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਇਕ ਜੀਵ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਐਸੇ ਉਧਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਨਾਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਬੀ ਉਧਾਰ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਸਾਧਨ ਐਸਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਰੋਟੀ ਵਲੋਂ ਬੇਫਿਕਰੀ ਆਦਮੀ ਬੀ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੌਲਦਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਟੂਰਨ ਸਮਾਜ, ਸੁਸਾਇਟੀ। | | ਂ | -੮੭- ਵਾਲਾ ਰਾਹਕ ਬੀ ਕਰ ਸਕੇ। ਮਨਸੁਖ-ਕਿਵੇਂ ? ਭਗੀਰਥ-ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ। ...ਹਾਂ, ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਸਵੇਰੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠਕੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਇਕ ਪਹਿਰ ਕਰੋ, ਇਕ ਘੜੀ ਕਰੋ, ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਕਰੋ, ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਕਰੋ, ਜਿੰਨੀ ਸਰੇ ਕਰੋ। ਦੱਸੋ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਫਿਰ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਠਦੇ, ਬਹਿਂਦੇ, ਟੁਰਦੇ, ਫਿਰਦੇ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਰਸਨਾ ਵਸਾਓ, ਰਸਨਾਂ ਤੋਂ ਨਾਮ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਰ ਜਾਏਗਾ। ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ, ਹੈ ਤਾਂ ਹਾਸੇ ਵਾਂਙੂ ਪਰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਤੇ ਰੱਖੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਗ੍ਰਾਹੀ ਚਿੱਥਦਿਆਂ ਚਿੱਥਦਿਆਂ ਆਪੇ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਲਕੜੀ ਕਿ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਧੱਕੀਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਨਾਮ ਰਸਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਗਏ ਅੰਨ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਕੁੱਵਤ ਗ਼ੈਰ ਇਰਾਦੀ ਵਾਲੇ (=ਅੰਦਰਲੇ ਬੇਖ਼ਬਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਾਲੇ) ਮਨ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤਿ ਅੰਗ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਬਣਾ ਕੱਢਣੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਰਸਨਾ ਤੇ ਸਦਾ ਵਸਾਇਆ ਨਾਮ ਮਨ ਵਿਚ ਲਹਿ ਜਾਏਗਾ। ਮਨ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਮਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ (ਯਾਦ) ਬਣ ਜਾਏਗਾ। ਯਾਦ ‘ਪਿਆਰ ਭਾਵ ਬਣ ਜਾਏਗੀ, ਇਹ ‘ਭਾਵ’ ਮੇਲ ਵਿਚ ਰੱਖੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕੋ, ਹਲ ਵਾਹੁੰਦਾ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਤੇ ਹੱਟੀ ਬੈਠਾ ਵਪਾਰੀ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਰੁਖ਼ ਯਾਦ ਵੱਲ ਰੱਖਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ? ਮਨਸੁਖ-ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਘੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੁਛ ਪਊ। ਕਿਉਂ ? ਭਗੀਰਥ-ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਨੇ। ਪਰ ਹਰ ਕਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੋਚਦਿਆਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵਿਚੋਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਹਲ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਇਕ ਗਾਹਕ ਦੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਆਉਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਹਲ ਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਵਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਕਿੰਨਾਂ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ<noinclude></noinclude> bjoi3jh3ws41bj7q2i8hvy2vau9u0e4 250 74591 236977 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ। ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਆਖਾਂ, ਮੈਂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹਾਂ। ਮਨਸੁਖ-ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਨ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ। ਤੇਰਾ ਦਾਤਾ ਕੋਈ ਅਰਸ਼ੀ ਕੌਤਕ ਵਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਭੇਖੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ। ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਆਖਾਂ, ਮੈਂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹਾਂ। ਮਨਸੁਖ-ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਨ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ। ਤੇਰਾ ਦਾਤਾ ਕੋਈ ਅਰਸ਼ੀ ਕੌਤਕ ਵਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਭੇਖੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਖ ਲੱਖ ਆਦਮੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਮਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰ ਲੋਕੀਂ ਘੋਲੀ ਸਦਕੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪੱਯੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਧਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਹੋ ਕੇ ਪੋਲ ਹੀ ਤੱਕ ਤੱਕਕੇ ਮੁੜਿਆਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਧਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ ਕਰਾਮਾਤ ਦਿਖਾਈ ਤਾਂ ਮੰਨਸਾਂ। ਜੋ ਪਤੀਆ ਮੈਂ ਲੈਣਾ ਹੈ ਮੈਂ ਮਨ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ, ਸਨਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਮੰਨੀ ਕਰ ਦਿਖਾਈਓ ਨੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੰਨ ਲੈਸਾਂ। ਭਗੀਰਥ-ਇਹ ਸੋਚਾਂ ਕੋਈ ਗੁਣਕਾਰ ਨਹੀਂ। ਕਰਾਮਾਤ ਉਹਨਾਂ ਅੱਗੇ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ‘ਗੁਰ ਅਵਤਾਰ' ਹਨ। ਕਰਾਮਾਤ ਸਹਿਜੇ ਹੋ ਜਾਏ ਮ ਕਰਕੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਨਹੀਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ। ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਸੋਂ ਬੂੰਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਤਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਿਧਾਨ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ, ਇਕ ਬੂੰਦ ਦੀ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰਤਾਵਾ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਕਰ ਲੈ ਜੇ ਮਨ ਇਉਂ ਪਤੀਜ ਪਵੇ ਤਾਂ। ਮਨਸੁਖ-ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਏਹੋ ਧਾਰ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਇ ਸੋ ਹੋਇ। ੬. ਹਾਂ ਜੀ ਸੱਚ ਦਾ ਅਵਤਾਰ, ਸੁਲਹ ਦਾ ਪੈਗ਼ੰਬਰ, ਪਿਆਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਰਿਖੀਸ਼ੁਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਪਣੇ ਵਪਾਰੀ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੈ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ। ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਕੰਮ ਮੁੱਕ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਆਪ ਅਲੱਗ ਹੋਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਆਏ ਸਤਿਸੰਗੀ ਕੋਲ ਆ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਦੋਂਹ ਇਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਗਾਇਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਰਦਾਨ ਰਬਾਬ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੁੱਜ ਗਏ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਮਨਸੁਖ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਂ | ਂ | | / | -੮੯- ਸ਼ਬਦ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਿਰ ਚਾਕੇ ਦੋਏ ਅਜੇ ਖੜੇ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਮਿਹਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਈ ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ ਬੋਲੇ। ਆ ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ! ਮਲ੍ਯਾਗਰ ਦੇ ਚੰਦਨ ! ਖਸ਼ਬੂਆਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਮੁੱਲਿਆਂ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਹ ਬੁਹਾਕੇ ਵਡਮੁੱਲਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਆਓ। ਸੌਦਾ ਲੈ ਆਇਓਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਬੀ ਤੇ ਵਿਹਾਜ ਲਿਆਇਓਂ ਇਕ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਬੀ। (ਮਨਸੁਖ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਮਨਸੁਖ! ਆਓ ਮਨਸੁਖ, ਆਓ ਜੀਉ ਆਇਆਂ ਨੂੰ। ਤੇਰੇ ਕੱਚ ਨੂੰ ਪੱਕ ਦੀ ਛੁਹ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਰਨਹਾਰ ਭਗੀਰਥ ਨੇ, ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰਾਹੇ ਪਾਇਆ ਸੂੰ।" ਭਗੀਰਥ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਹ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮੌਜ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਜੋ ਖਰੀਦੀ ਹੈ। ਆਹ ਚੂੜਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨਸੁਖ ਲਿਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਭੇਟ ਧਰਦਾ ਹੈ। ਦਾਸ ਪਰ ਅਪਾਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਨੇ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਦਰ ਦਾ ਕੂਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਮਰਾ ਗੁਆ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਰ ਆਕੇ ਜੀਵਿਆ ਹੈ ਜੀਅਦਾਨ ਪਾਕੇ। ਦਾਸ ਨੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕੇ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ, ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਇਕੋ ਰਾਤ ਠਹਿਰਨਾ ਹੈ, ਸੁਣਕੇ ਇਹ ਸੱਜਣ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਐਉਂ ਆਪ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਛਿੜ ਪਿਆ। ਆਪ ਦੇ ਨਾਮ ਨੇ, ਆਪ ਦੀ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਨੇ, ਇਸ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਭੱਜ ਭੱਜਕੇ ਥੱਕੇ ਟੁੱਟੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਈ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਲਈ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀਆ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਯਾ ਧਾਰੀ ਸਾਧੂ। ਹੁਣ ਤਾਰਨਹਾਰ ਆਪ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਤੇ ਪਾਰ ਉਤਾਰੇ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਮੁਸਾਫਰ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਆ ਖਲੋਤਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ, ਮਨਸੁਖ ਵਲ ਤੱਕੇ।. "ਮਨਸੁਖਾ! ਸੱਚ ਵਲੋਂ ਮੱਯਾ ਦੀ ਰਾਤ ਹੈ। ਚੰਦ ਗੁੰਮ ਹੈ। ਕੂੜ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਪਰਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ੧ ਪੌਰਾਣਕ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਤਾਰੇ ਸਨ ਪਿਤ੍ਰ ਗੰਗਾ ਲਿਆਕੇ। ਮਨਸੁਖ=ਸੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲਾ। २ ਚੜਿਆ ॥ ਕੂੜੁ ਅਮਾਵਸ ਸਚੁ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਸੈ ਨਾਹੀ ਕਹ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> 5fgfelpbks38qua4dxjuaweahuh7g9r 250 74592 236978 2026-09-27T07:37:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਗਯਾਸੂ ਠੁੱਡੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਧਾਰ, ਸੱਚ ਵਿਹਾਜ, | ਟਿਕਿਆਂ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਟੁਰਦਿਆਂ ਮੋਹ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹੇ ਫੇਰ ਕਾਹਦੇ ਠਹੋਲੇ। ਮਾਇਆ ਕਟੀਜੇਗੀ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜਾਗੇਗਾ। " ਫਿਰ ਆਪ ਵ੍ਯਾਹ ਮੌਜ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਗਯਾਸੂ ਠੁੱਡੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਧਾਰ, ਸੱਚ ਵਿਹਾਜ, | ਟਿਕਿਆਂ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਟੁਰਦਿਆਂ ਮੋਹ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹੇ ਫੇਰ ਕਾਹਦੇ ਠਹੋਲੇ। ਮਾਇਆ ਕਟੀਜੇਗੀ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜਾਗੇਗਾ। " ਫਿਰ ਆਪ ਵ੍ਯਾਹ ਮੌਜ ਦੇ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਵੱਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ : ‘ਲੈ ਭਾਈ ! ਲੈ ਜਾਹ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰੋਂ ਫ਼ਰਜ਼ ਉਤਾਰ। ਓਨਾਂ ਦੇਈਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਛੋਂ ਟੱਬਰ ਂ ਟੁੱਕ ਟੋਰ ਜੋਗਾ ਰਹਿ ਜਾਏ। ਤੂੰ ਸੱਚ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ | ਆਯਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਲਾਜ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਧਾਉ ਵਿਚ ਵਿਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚਕੇ ਉਖੇਰਾ ਨਾ ਹੋਵੀਂ। 2. ਪ੍ਰੇਮੀ ਤਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇਂਦਾ ਮੌਜ ਲੈਕੇ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਨਸੁਖ ਦਾ ਪਤੀਆ ਆਕੇ ਖੜੋਂਦੇਸਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੇ ਸੱਚਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ ਵਾਜ ਮਾਰੇ। ਸੋ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮਨਸੁਖ ਨਾਮ ਲੈਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ ਸੀ, ਸੋ ਪਤੀਏ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਨੇ ਉਹ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਭਗੀਰਥ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਡੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਤੇ ‘ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਕਰਨੀ, ਜਲ ਮਹਿ ਕਮਲ ਵਾਂਙੂ ਅਲੇਪ ਜੀਵਨ, ਮੁਰਗਾਈ ਵਾਂਙੂ ਨੈਂ ਵਿਚ ਅਭਿੱਜੇ ਸਨਮੁਖ ਤੈਰਨਾ' ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਆਪ ਇਕੱਲੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਮਨਸੁਖ ਨੇ ਆ ਚਰਨ ਪਕੜੇ : "ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਦਾ ਬੀ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕਰ। ਗਰਤ ਘੋਰ ਹੈ ਮਾਯਾ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਭੱਜ ਤਕ। ਮੇਰਾ ਬੀ ਉਧਾਰ ਕਰ। ਨੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ਮਨਸੁਖ ! ਤ੍ਰੈ ਗੱਲਾਂ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ :- ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਿਵ ਲਾਉਣੀ। ਹਉਮੈਂ ਜਿੱਤਣੀ। ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਸੁਖ ਮਨਾਉਣਾ। ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਤੂੰ ਸੁਣ ਚੁਕਾ ਹੈਂ। ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹੋ ਹੀ ਸੂਖਮ ਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਤੋਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪੋ, ਜਪਦਿਆਂ ਸਿਮਰਣ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਸਿਮਰਣ ਮਨ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਚ | | | | | ਂ ਂ | -to- ਸੁਰਤ ਸਾਂਈਂ ਰੁਖੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਬਾਹਰ ਵਲੋਂ ਮਨ ਦਾ ਧਾਵਨਾ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏਗਾ। ਇੰਦ੍ਹੇ ਮਨ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣਗੇ। ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਛੱਡਣਗੇ। ‘ਮਨ’ ਅੰਦਰ ਜਾਗ ਪਈ ਉੱਚੀ ‘ਬੁੱਧੀ’ ਦੇ ਹੇਠ ਟੁਰਨ ਲਗ ਪਏਗਾ। ਬੁੱਧੀ ਨਿਰਮਲ ਹੋਕੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਵਿਚ ਆਵੇਗੀ। ਆਪੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਵਧੇਗਾ। ਪਰ ਨਾਲ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਨ੍ਯਾਸ ਰਖੋ। ਪੜ੍ਹੋ, ਗਾਂਵੋਂ, ਵਿਚਾਰੋ। ਬੁੱਧੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਵੇਚਨਾ ਵਿਚ ਜਾਏਗੀ, ਮਨ ਟਿਕੇਗਾ ਤੇ ਠੰਢ ਵਰਤੇਗੀ। ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਭਿਯਾਸ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੀ ਸੋਝੀ ਤੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਉਖੜਿਆਂ ਤੇ ਤੋਟ ਪੈਣ ਵੇਲੇ, ਬਾਣੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧੁਰੋਂ ਆਈ ਹੈ; ਇਹ ਧੁਰ ਨੂੰ ਲੈ ਤੁਰੇਗੀ, ਇਹ ਧੁਰ ਨੂੰ ਅਪੜਾਵੇਗੀ । ਬਾਣੀ ਮਾਨੋ ਦਾਇਰਾ ਹੈ (ਗੁਲ੍ਯਾਈ) ਤੇ ਨਾਮ ਮਾਨੋ ਨੁਕਤਾ ਹੈ ਵਿਚਲਾ (ਮਰਕਜ਼)। ਇਹ ਤਾਂ ਹੁਈ ਨਾਮ ਦਾ ਸਾਧਨ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਨਹਾਰ ਹੈ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਹਿ ਰਹੀ “ਹਉਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਆਪੇ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਬਾਣੀ ਤੇ ਨਾਮ ਸਾਨੂੰ ਅੰਤਰ ਮੁਖ ਕਰਨਗੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ‘ਹਉਂ” ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਜਤਨ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਨਿਖੜਵਾਂ ਰੁਖ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਪਰ ਲੈ ਜਾਏਗੀ। ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ‘ਹਉਂ” ‘ਮੈਂ ਹਾਂ’ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਅਭਿਮਾਨ ਵਿਚ ਆਉ ਦੀ ਹੈ, ਸਾਈਂ ਵਿਚ ਤੇ ਜੀਵ ਵਿਚ ਪਰਦਾ ਤਾਣਦੀ ਹੈ ਭੁੱਲ ਦਾ। ‘ਹਉਂ ਮਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਰੁਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਸਾਰਦੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ, ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਆਕੜਦਾ ਤੇ ਹੰਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਉਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਮੈਂ” ਵਿਚ, ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਦਿਖਾਲ ਰਹੀ ਹੈ ਹੋਇ। ੧ ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਕੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ {ਰਾਮ: ਦੁਖ: ਓਅ: ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> cyks22xhpvz1jrpn826ogtfrfadkd4q 250 74593 236979 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਖੀ ਦਾ ਪਦ ‘ਗੁਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਂ ਦਰਜਾ ਹੈ, ਜੋ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਜੋਨੀ' ਵਿਚ ਆਏ ਦਾ ਲਖਾਯਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਦੇ ਨਿਜ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਅਭੇਦ ਮੇਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਖੀ ਦਾ ਪਦ ‘ਗੁਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਂ ਦਰਜਾ ਹੈ, ਜੋ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਜੋਨੀ' ਵਿਚ ਆਏ ਦਾ ਲਖਾਯਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਦੇ ਨਿਜ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਅਭੇਦ ਮੇਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਫਿਲਸਫਾਦਾਨਾਂ, ਪੀਰਾਂ, ਪਿਕੰਬਰਾਂ, ਅਵਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ / ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੀ ਸਦਰਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਈਂ-ਰੂਪ ਂ ਨੂੰ ਸਾਂਗੋਪਾਂਗ ਪਰਤੱਖ ਕਰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਵਤ- ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਦਾਮਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ‘ਜੀਅਦਾਨ’ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਜੀਅ ਦਾਨ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ ਹਰ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ ॥॥” ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚੋਂ ਆਪ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਜੀਅ-ਦਾਨ ਦੇਕੇ ਦਾਤਾ ਮੁਰਦੇ ਜੀਵਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕਰਮ-ਬੱਧ ਹੋਕੇ, ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਕੈਦਖਾਨੇ ਜਾਣ ਵਾਂਗੂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸਗੋਂ ਪਰਮ-ਸੁਤੰਤਰ, ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜਗਤ ਦੇ ਉਧਾਰ ਵਾਸਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, : ਓਹ ਕਰਮ ਬੱਧ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਰਹਿਤ ਆਖੀਦਾ ਹੈ । ਹਾਂ ਜੀ, ਉਸ ਉਪਕਾਰ ਹਿਤ ਆਏ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਰੂਪ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਸੱਚ ਖੰਡ ਤੋਂ ਮਾਤਲੋਕ ਵਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਆਏ ਤੇ | ਅਪਣੇ ਡੇਰੇ ਗਏ। ਡੇਰੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਮਤਾ ਲੁਟਾ ਦਿਤਾ। ਲੋਕੀਂ ਆਨ ਜੁੜੇ, ਖਾਨ ਬੀ ਸੁਣਕੇ ਆਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਲਾਹ ਚੁਕੇ ਸੇ। ਤੀਏ ਦਿਨ ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਤਰ ਆਇਆ ਸਮਝਕੇ ਸਾਰੇ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਹਹੂ ਮੈ ਨਾਹੀ ਜਨ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਆਏ॥ ਜੀਅਦਾਨੁ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ ॥ {ਸੂਹੀ ਮ: ੫-੭} | ਂ ਂ | -੯੯- ਜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਇਕ ਡਾਢੇ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਖਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ‘ਨਾਨਕ ! ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ?” ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ। ਲੋਕਾਂ ਕਿਹਾ : ‘ਦੇਖੋ ਚਿਹਰਾ ਕੈਸਾ ਦਮਕਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਦਾ ਕੁਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਾਲ ਲੁਟਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚੋਟ ਖਾਧੀ ਹੈ'। ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੂਏ ਸਹੇ ਨਾ ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਦਿਲਗੀਰ ਹੋਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਇਧਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਤਨ ਦੇ ਇਕ ਸਾਫੇ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਕੁਛ ਲੁਟਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਉਜਾੜ ਜਾਕੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਲੈਕੇ ਪਾਸ ਜਾਇ ਬੈਠਾ, ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਜਾ ਬੈਠੇ, ਦੂਜੇ ਮਤਾਂ ਦੇ ਸਾਧੂ ਭੀ ਜਾ ਬੈਠੇ ਪਰ ਆਪ ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਨਾ ਬੋਲੇ ਨਾ ਚਾਲੇ। ਘਰ ਦੇ ਭੀ ਆਏ ਸਭ ਦੇਖਕੇ ਮੁੜ ਗਏ, ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ। ਚਿਹਰਾ ਇਕ ਨੂਰ ਦਾ ਅਲਾਂਬਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਮਾਨੋਂ ਕੁਛ ਬਰਸਦਾ ਹੈ। ੫. {ਮਸੀਤ} ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਲਈ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਸੁਣਿਆਂ ਕਿ ਅਪਣਾ ਮਰਦਾਵਾਂ ਡੇਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਆਏ ਗਏ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸੇ, ਲੁਟਾ ਘੱਤਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤਾਪ ਹੋਇਆ। ਨਿਨਾਣ ਨੂੰ ਆਖੇ ਕਿ ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਕਰੋ, ਖਬਰੇ ਬਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਲਾ ਚੋਟ ਕਰ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਵੀ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਕੋਈ ਭਿਰਾ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰ, ਕੋਈ ਮੁੱਲਾਂ ਪੰਡਤ ਲੈ ਜਾ, ਝਾੜਾ ਦਾਰੂ ਕਰੇ। ਪਰ ਬੇਬੇ ਆਖਦੀ ਸੀ: ‘ਉਹ ਬੀ ਇਕ ਕੌਤਕ ਸੀ, ਇਹ ਬੀ ਇਕ ਕੌਤਕ ਹੈ, ਵੀਰ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਸੋਈ ਭਲਾ ਹੈ'। ਪਰ ਲੋਕੀਂ ਆਖੇ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਸਾਕ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ, ਉਹ ਕੁਛ ਝਾੜੇ ਫੂਕ ਫੂਕ ਕੇ ਤਵੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਗਾ ਪਰ ਅਗੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ :"- ‘ਧ੍ਰਿਗੁ ਤਿਨਾ ਕਾ ਜੀਵਿਆ ਜਿ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ੧ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ‘ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੰਦਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਥੇ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ ਸੀ।<noinclude></noinclude> dzirmb6gqvwrawyyr20vx9dm8cpg4qn 250 74594 236980 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਦ ਫੇਰ ਸਚੇ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਆਯਾ ਆਈ, ਹੁਕਮ ਹੋਆ :- "ਨਾਨਕ ! ਜਿਸ ਉਪਰਿ ਤੇਰੀ ਨਦਰਿ ਤਿਸ ਉਪਰਿ ਮੇਰੀ ਨਦਰਿ। ਜਿਸ ਉਪਰ ਤੇਰਾ ਕਰਮ, " ਤਿਸ ਉਪਰ ਮੇਰਾ ਕਰਮ। ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸਰੁ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਗੁਰੂ ਪਰਮੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਦ ਫੇਰ ਸਚੇ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਆਯਾ ਆਈ, ਹੁਕਮ ਹੋਆ :- "ਨਾਨਕ ! ਜਿਸ ਉਪਰਿ ਤੇਰੀ ਨਦਰਿ ਤਿਸ ਉਪਰਿ ਮੇਰੀ ਨਦਰਿ। ਜਿਸ ਉਪਰ ਤੇਰਾ ਕਰਮ, " ਤਿਸ ਉਪਰ ਮੇਰਾ ਕਰਮ। ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸਰੁ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰੁ। ਤਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ, ਸਿਰੋਪਾਉ ਦਰਗਾਹੋਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਗਾਂਵਿਆਂ :- ਤੂ ਦਰੀਆਉ ਦਾਨਾ ਬੀਨਾ ਮੈ ਮਛੁਲੀ ਕੈਸੇ ਅੰਤੁ ਲਹਾ ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਤਹ ਤੂ ਹੈ ਤੁਝ ਤੇ ਨਿਕਸੀ ਫੂਟਿ ਮਰਾ ॥੧॥ ਨ ਜਾਣਾ ਮੇਉ ਨ ਜਾਣਾ ਜਾਲੀ ॥ ਜਾ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਤਾ ਤੁਝੈ ਸਮਾਲੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਤੂ ਭਰਪੂਰਿ ਜਾਨਿਆ ਮੈ ਦੂਰਿ ॥ ਜੋ ਕਛੁ ਕਰੀ ਸੁ ਤੇਰੈ ਹਦੂਰਿ ॥ ਤੂ ਦੇਖਹਿ ਹਉ ਮੁਕਰਿ ਪਾਉ ॥ ਤੇਰੈ ਕੰਮਿ ਨ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ॥੨॥ ਜੇਤਾ ਦੇਹਿ ਤੇਤਾ ਹਉ ਖਾਉ ॥ ਬਿਆ ਦਰੁ ਨਾਹੀ ਕੈ ਦਰਿ ਜਾਉ ॥ ਨਾਨਕੁ ਏਕ ਕਹੈ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤੇਰੈ ਪਾਸਿ ॥੩॥ ਆਪੇ ਨੇੜੈ ਦੂਰਿ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪੇ ਮੰਝਿ ਮਿਆਨੋੁ ॥ ਆਪੇ ਵੇਖੈ ਸੁਣੇ ਆਪੇ ਹੀ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰੇ ਜਹਾਨੁ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਨਾਨਕਾ ਹੁਕਮੁ ਸੋਈ ਪਰਵਾਨੋੁ ॥੪॥੩੧॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਰਤੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ‘ਗਗਨ ਮੈ ਥਾਲ’ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਚਾਰਿਆ। ਉਸ ਮਾਜਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਨਾਦ, ਦੇਸ਼ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। {ਸਫੇ ੯੫ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਮਹਿਮਾ ਕਰ’ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਂਞ ਸਾਰਾ ਜਪੁਜੀ ‘ਹੁਕਮੀ ਤੇ ਹੁਕਮ' ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਂ ਕਾਲ ਰਹਿਤ ਅਪਣੇ ਸੱਚ ਖੰਡ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਜਿਸ ਡਿੱਠਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈ, ਐਉਂ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਜਤਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਰਮ ਤੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾਂ ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਤਾਕਤ-ਅਲੂਹੀਅਤ-ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਭਰੀ ਗਈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਰੀ ਗਈ ਕਹਿਣਾ ਬੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੋ ਧੁਰੋਂ ਜਗਤ ਰ ਲਈ ਆਏ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਜਰਬੇ ਕਰਦੇ ਇਸ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨੁੱਖ ਮੰਡਲ ਦੇ ਦੁਖ ਆਪੂੰ ਬੀ ਸਹਿ ਸਹਿਕੇ ਪੂਰੇ ਜਾਣੂੰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਆਰੰਭ ਦੇਣ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰੱਤਵ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਤੇ ਲਗਨ ਪੂਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਅਭੇਦ ਸੀ। ਹੁਣ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ (ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ) ਟੇਕ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਉਧਾਰ ਲਈ ਆਯਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਹਰ ਸੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ-"ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਬੇ ਪਾਯਾ ਬਖਸ਼ ਦਰ' ਤੇ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰੁ' ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪਹਿਲੋਂ ਤੋਂ ਪੂਰਨ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਯਾ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਛੱਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਮੇਲ ਤੇ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ :- ਅਪਰੰਪਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਮੇਸੁਰ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿਆ ਸੋਈ ਜੀਉ ॥ {ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੧} ਸੋ ਇਸ ਮਾਨੁਖ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਆਪ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਬੀਜਉ ਸੂਝੈ ਕੋ ਨਹੀ ਬਹੈ ਦੁਲੀਚਾ ਪਾਇ ॥ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਣੁ ਨਰਹ ਨਰੁ ਸਾਚਉ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥੪੬॥ {ਮ: ਮ: ੧ ਦ: ਓਅੰਕਾਰ-੪੬} ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ‘ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੋਨੀ ੧ ਦੇਖੋ ਦੀਬਾਚਾ ਟੀਕਾ ਜਪੁਜੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਜੀ ਦਾ। -੯੬-<noinclude></noinclude> flodfpvr2poq8n4opugyn3qd5464e4n 250 74595 236981 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵੇਰ ਆਪ ਤੜ੍ਹਕ ਉਠਦੇ ਸੇ ਤੇ ਂ ਸੱਚ, ਇਕ ਪਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਗਤ ਲਈ ਅਰਦਾਸੇ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਅਮਿਤ ਪਿਆਰ (ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਮਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਉਧਾਰ ਦੀ ਰੱਬੀ ਰਮਜ਼, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵੇਰ ਆਪ ਤੜ੍ਹਕ ਉਠਦੇ ਸੇ ਤੇ ਂ ਸੱਚ, ਇਕ ਪਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜਗਤ ਲਈ ਅਰਦਾਸੇ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਅਮਿਤ ਪਿਆਰ (ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਮਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਉਧਾਰ ਦੀ ਰੱਬੀ ਰਮਜ਼, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿਣਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਇਕ ਸ਼ਾਂਤਿਮਯ ਦਿਲਗੀਰੀ ਛਾ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਆਕੇ ਕਿੰਨਾਂ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸੇ। | | ਂ | ਂ / ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਣੀ ਵਿਚ ਕਣੀ ਬਣਕੇ ਰਲੀ ਪਈ ਸੀ, ਹੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰੰਗ, ਅੰਦਰਲੇ ਦਾ ਅਸਲੀ ਲਗਾਉ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ। ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਛ ਉਹ ਕਰਦੇ ਸੇ, ਉਹ ਓਪਰਾ ਸੀ, ਓਪਰਾ ਕੰਮ ਓਪਰੇ ਦਿਲੋਂ ਉਪਰਾਂਦ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਭ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਦਰਲੀ ਦਿੱ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦੀ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ’ ਅਸਾਂ ਲਈ ਇਕ ਵਾਕ ਉਪਰਾਂਦ ਨਾਲ ਬੀ ਕੀਤੀ ਕਰਨੀ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਲਗਨ ਹੈ, ਇਕ ਫਿਕਰਾ ਹੈ, ਇਕ ਗਲ ਹੈ। ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਚੰਗੀ ਨਿਭਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਕੰਨੀ ਸੋ ਪਈ ਹੈ, “ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਂ ‘ਦਿੱਸਦਾ’ ਹੈ ਮਿੱਠਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅਸੀਂ ਪਰਮਪਦ ਪਾਈਏ' ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਅਸਾਂ | ਦਿੱਸਦਾ ਓਪਰਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਨਾ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਅਰਦਾਸ ਤੇ ਪਾਠ ਬੀ ਦਿੱਸਦੇ' ਦੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਬੀ ਹੋਈਏ ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀ ਉਸ ਲਗਨ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੀ ਜੋ ‘ਦਿੱਸਦੇ? ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਕਿੰਨਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਈਏ ਤਾਂ ਬੀ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਤਾਂ ਸਾਡੇ ‘ਦਿੱਸਦੇ’ ਵਾਂਗੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ, ਸਾਡਾ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਬ ਐਉਂ | ‘ਦਿੱਸਦਾ ਜਗਤ’ ਤੇ ‘ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੋਹਨਹਾਰੀਆਂ ਸਾਮਰਤੱਖ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬਾਲ ਨਾਲ ਪਿਆਰ | ਮੂਰਤਾਂ' ਓਪਰੀਆਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਸਨ। ਰਹਿਂਦੇ ਇਸੇ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਲਿਵ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਭੀ ਨੂੰ ਂ ਵਿਚ ਸਨ, ਤੁਰਦੇ ਇਸੇ ਵਿਚ ਸਨ, ਵਰਤਦੇ ਇਸੇ ਧਨ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਚ ਸਨ; ਇਸੇ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਖਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੁੰਬਕ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਧੂਹ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਖਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰੱਖਦੇ। ਨਹੀਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ‘ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼' ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਗੱਲ ਹੈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਦੁਤੀ ਮਾਜਰਾ ਹੈ, ਵੇਤਾ ਤੇ ਫਿਲਸਫੇ ਵਾਲੇ ਯੁਕਤੀਆਂ ਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸਦੀ ਮਿਸਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ “ਰੱਬ ਹੈ” ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਿਲਦੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼' ਕਾਦਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋਗੀ ਜਨ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ’ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਐਸਾ ਅਨੋਖਾ ਧਿਆਨ ਟਿਕਾਕੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸੰਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਕੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਜਤਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਤ ਜਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੱਬੀ ਲਗਾਉ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਜਸ ਵਿਚ ਉਹ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਇਕ-ਰਸੀਏ ਰਸ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਸ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਰਸ ਉਪਜੇ ਤੇ ਉਹ ਵਰਤਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਸਾਮਰਤੱਖ ਨਜ਼ਾਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰੋਤਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਮਰਤੱਖ ਵੇਖਦੇ ਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਰੱਬ ਇਕ ਲੁਕੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸਨ ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਹੋਈ ਪਰ ਜਾਣਨੇ ਜੋਗ ਗੱਲ' ਨਹੀਂ ਸੀ, ‘ਰਬ ਹੈ’ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਰਵਿਆ ਰੂਪ ਰੰਗ' ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਨਿਰਾ ਮੰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ :- ਹੈ ਸੋ ਸਾਂਈਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਮੇਲ ਸੀ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ” ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਲਗਨ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਇਕਮਿੱਕਤਾ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ -੯੩- ਇਕ ਅਹਿੱਲ, ਅਡਿੱਗ, ਇਕ ਸੱਚ, ਸਾਮਰਤੱਖ | | | ਂ | |<noinclude></noinclude> iuulnhocl2l446mo83e9ntgedg4sbtt 250 74596 236982 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਾ ਸਾਂਈਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ, ਵਿੱਥ, ਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਦਾਸ ਪੰਡਤ ਜਦ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਸਮਝ ਅੰਤਰੇ, ਦੂਰੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਂ ਬੁੱਝਕੇ ਫਿਰ ਫਿਰ ਡੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਾ ਸਾਂਈਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ, ਵਿੱਥ, ਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਦਾਸ ਪੰਡਤ ਜਦ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਸਮਝ ਅੰਤਰੇ, ਦੂਰੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਤਰ-ਆਤਮੇ ਂ ਬੁੱਝਕੇ ਫਿਰ ਫਿਰ ਡੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਮਿਲ ਰਹੇ, ਚਾਨਣਾ ਹੀ ਚਾਨਣਾ ‘ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ ਸਨ, ਹਨ ਤੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਜੂਦ ਬਾਬਤ ਭਾਵ ਬਾਕੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵਈਆਂ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ (ਦੂਜੇ) ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ। ਦਸਮੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦਰਗਾਹੇ ਜਾਣ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਹਿਦਿਆਂ ਓਹ ਹਉਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਲੇਸ਼ਾਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਚ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਨਿਜ ਨੂੰ ਢਾਡੀ ਤੇ ਦਾਸ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਰੱਬ ਅੱਗੇ। ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਣੀ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਵਲੋਂ ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣੋਂ ਰੱਬੀਅਤ; ਈਸ਼੍ਵਵ੍ਰੱਤ, ਅਲੂਹੀਅਤ, ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਰਸ਼ਾਰ ਹੋਣੋਂ ਕਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਰ ਆਪ ਇਸ ਦੇ ਪਤੇ ਵੀ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਪਣੀ ਉੱਚੀ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਸਾਫ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਂ ਇਹ ਹਉਂਮੈਂ ਦਾ ਅਭਾਵ ਪੂਰਨ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸੱਚ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਅਭਾਵ ਕਰਦੇ ਐਸੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ | ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਸੱਚ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਬਾਬਤ ਗ਼ਲਤ ਬਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਏ। ਨਾ ਸੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਐਸੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਉਮੈ ਲਸਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗ ਜਾਏ। ਕੇਵਲ ਉਚਾਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕਈ ਇਕ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਬੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ੧ ਬਸੰਤ ਮ: ੫ | | | ਆਖਦੇ ਹਨ : ‘ਜਾਹ ਗੁਰੂ ਕਰ'। ਉਸ ਪੁੱਛਿਆ : ‘ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਭਾਂ’ ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਇਕ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੂਹੇ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾਸ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ਮੈਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਲੱਭਦਾ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ: ਇਹ ਹੁਣ ਤਕ ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਪੁਛਿਆ : ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ: ਗੁਰੂ ਸੱਚਾ ਤਾਂ ਉਹੋ ਸੀ, ਜਿਸ ਪਾਸੋਂ ਤੂੰ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾਸ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਆ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਸੱਟ ਪਾਏ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ। ਇਸ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਦੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਹੂੰ ਉੱਚਾ ਹੈ-ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤੇ, ਪਿਕੰਬਰ, ਅਵਤਾਰ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਰਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬੀ ਉੱਚਾ ਹੈ- ਗੁਰੂ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਪਦ ਦਾ ਅਰਥ ਨਿਰਾ ਉਸਤਾਦ ਯਾ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਰੱਬ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਉਹੋ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਭਿੰਨਤਾ, ਅੰਤਰੇ, ਵਿੱਥ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਤ੍ਰੈਕਾਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਉਹ ‘ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ-ਗੁਰੂ’ ਯਾ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਹਨ। ਇਹੋ ਇਲਾਹੀ ਭੇਤ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ‘ਕੋਟਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕੋ ਠਾਕੁਰ ਸੁਆਮੀ' ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਨਿਰੂਪਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ (ਦੂਜੇ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, “ਵਹੁ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਪੁਰਖ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ' ਤੇ ਭੱਟਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ‘ਭਨਿ ਮਥੁਰਾ ਕਛੁ ਭੇਦੁ ਨਹੀਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨੁ ਪਰਤਖ ਹਰਿ ਏਹ ਸਾਰੇ ਲਫਜ਼-‘ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ’ ‘ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ’, ‘ਪਰਤਖ ਹਰਿ', ਉਸੇ ਤਾਤਪਰਜ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਨਮ -੯੮- ੨ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵਾਕ-’ਜਿਨ੍ਹਾ ਨ ਵਿਸਰੈ ਨਾਮੁ ਸੇ ਕਿਨੇਹਿਆ ॥ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਣਹੁ ਮੂਲਿ ਸਾਂਈ ਜੇਹਿਆ ॥ ਤੇ ਦਸਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਵਾਕ : ‘ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਦੋਊ ਏਕ ਹੈਂ ਐਸੇ ਵਾਕ ਹਨ ਜੋ ਹਰਿ ਜਨ ਤੇ ਹਰਿ ਵਿਚ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤਾਂ ਸਨ ਹੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ‘ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਦਾ ਅਵਤਾਰ'। |<noinclude></noinclude> lh792ubcaezmh8g4nl40786kzlsnbty 250 74597 236983 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ 11311 {ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧-੭} ਇਹ ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਸੁਣਕੇ ਕਾਜ਼ੀ ਅਜਰਜ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ : ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ ! ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗਲ ਨਹੀਂ, ਨਾਨਕ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ 11311 {ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧-੭} ਇਹ ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਸੁਣਕੇ ਕਾਜ਼ੀ ਅਜਰਜ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ : ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ ! ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗਲ ਨਹੀਂ, ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਤੋਲ ਕੇ ਧਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੋਲ ਲਈਏ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਂ। ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਹੁਣ ਗੱਲ ਟਾਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ; "ਪੇਸ਼ੀ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਨਿਮਾਜ਼ ਕਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਚਲੋ ਮਸੀਤੇ | ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀਏ"। ਤਦ ਸਾਰੇ ਮਸੀਤੇ ਗਏ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ। ਸਾਰੀ ਜਮਾਤ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਲੱਗਾ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਉਣ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਾਂਭੇ ਖੜੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ। ਜਦ ਨਿਮਾਜ਼ ਹੋ ਮੁੱਕੀ ਤੇ ਫੇਰ ਆਕੇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਾਸੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਵਾਬ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ : "ਨਵਾਬ ਜੀ ! ਕਾਜ਼ੀ ਜਦ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਖ਼ੁਦਾ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਦਿਲ ਨਮਾਜ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਦੀ ਵਛੇਰੀ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੀ, ਘੋੜੀ ਨਵੀਂ ਸੂਈ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਕਰ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਮਤਾਂ ਵਛੇਰੀ ਵਿਹੜੇ ਦੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾ ਪਵੇ, ਸੋ ਇਸ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਰੱਬ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕਬੂਲੀ ਤੇ ਇਹੋ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੱਸਿਆ ਸੀ। " ਖੂਹ | | ਂ | | | ਂ ਵਾਂਗੂੰ ਪਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਂਵਿਆਂ, ਜਿਸ ਪਰ ਸੱਯਦ, ਸ਼ੇਖ, ਕਾਜ਼ੀ, ਮੁਫਤੀ, ਖਾਨ ਖਾਨੀਨ, ਮੁਕੱਦਮ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। ਖਾਨ ਬੋਲਿਆ : "ਕਾਜ਼ੀ ! ਨਾਨਕ ਹੱਕ ਨੂੰ ਪਹੁਤਾ ਹੈ, ਅਵਰ ਪੁਛਣੇਕੀ ਤਕਸੀਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ‘ਅਮਲੁ ਕਰਿ ਧਰਤੀ ਬੀਜੁ ਸਬਦੋ ਕਰਿ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ। ਨਵਾਬ ਤੋਂ ਹੁਣ ਰਿਹਾ ਨਾ ਗਿਆ, ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ : ‘ਨਾਨਕ ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਹੁਕਮੁ ਹਾਸਲੁ (ਜੋ ਮੇਰਾ ਹੈ) ਸਭ ਤੇਰਾ ਹੈਂ, ਏਥੇ ਟਿਕੋ ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ।’ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ‘ਨਵਾਬ ਹੁਣ ਟਿਕਣਾ ਕਿੱਥੇ ? ਤੂੰ ਵੱਸ, ਸੁਖੀ ਰਹੁ, ਰਾਜ ਮਾਲ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤਿਆਗਕੇ ਚੱਲੇ ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ, ਹੁਕਮ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਜਾਉਣੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਣਾ ਹੈ। " ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਜਮਾਂ ਸਨ, ਲੱਗੇ ਸਿਫਤਾਂ ਕਰਨ ਕਿ ਬਾਬਾ ਸੱਚ ਰੰਗਣ ਵਿਚ ਰਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਰੱਬ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। “ਇਹੁ ਤਨੁ ਮਾਇਆ" ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਏਥੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ। ਫੇਰ ਉੱਠਕੇ ਬਨ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਤਦ ਮਰਦਾਨਾ ਵੀ ਜਾ ਬੈਠਾ। ੳ. [ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਪਾਠ ਕਰੋ ] ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦੈਵੀ ਆਯਾ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜੋ ਭੁੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਦੀ ਦੂਰ ਕੀਤੀ ਸੋ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਚੀ ਤੇ ਦਿਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਪੜਨੀ ਕਿ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ, ਪਾਠ ਕਰਨੇ ਜਾਣੀ ਗੱਲ ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਝਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨਾ, ਧਿਆਨ ਜੋੜਨੇ ਕਿ ਤਾੜੀ ਲਾਉਣੀ, ਕਾਜ਼ੀ ਕੰਬ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਗੱਲ ਸਚ ਹੈ | ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਕਿ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਆਉਣਾ, ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਇਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਕਿ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਜਾਣਾ, ਸਾਰੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਦ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਕੰਮ ਮਾਨੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵੰਨੇ ਸਨਮੁਖ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਬੇ ਨੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਬੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਮਾਜ਼ ਵੇਲੇ ਆਪ ਜਤਨ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰਲੀ ਸੂਰਤ ਦਾ ਦਿਲ ਕਾਬਲ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਤੇ ਕਰਤੱਬ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਆਪਣੇ ਤੁੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨੇ ਬੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਪਾਈ ਤੇ ਮੰਨੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਬੁੱਲੇ ਲੁਟੱਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਹ ਕਰਨੀਆਂ | ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਿਕੰਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੱਟ ਵਦਾਣ ਦੀ ਚੋਟ | ਸੂਰਤਵਾਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ੧ ਇਕ ਨਮਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ। ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ। -੧੦੧-<noinclude></noinclude> 95ohsasz7htyfz87v0c2ega2ybj4e44 250 74598 236984 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ॥੨੭॥ {ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮ: ੧} ਵਿਚ ਅਇਆ’ ਕਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪਣੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਵਿਚ ਮਨ੍ਹੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿਣਾ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨਾ ਤੇ वुझ ਤੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ॥੨੭॥ {ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮ: ੧} ਵਿਚ ਅਇਆ’ ਕਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪਣੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਵਿਚ ਮਨ੍ਹੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿਣਾ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨਾ ਤੇ वुझ ਤੋਲਣਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰਨ ਉਹ ਜੋ ਕੁਛ ਸਨ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ | ‘ਹੁਉਮੈਂ-ਅਭਾਵਤਾ' ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕਈ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਡਲੀ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਅੱਗ | ਅਵਤਾਰਾਂ ਪਿਕੰਬਰਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾ ਰੂਹਾਨੀ ਰੱਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਹੋਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਰੂਪ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ | ਪੈਗ਼ਾਮ ਦੱਸਣ ਲੱਗਿਆਂ "ਮੈਂ" ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨਾ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗ ਬੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਅੱਗ ਦੇ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਭੀ ਉਸ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੋਨਾ ਬੀ ਹੈ। ਇਹ – ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਬੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਢੁੱਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਂ ਹਉਂ ਦਾ ਲੇਸ਼ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਦਾਉ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਬੀਅਤ | ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਢਾਡੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅਦੇਸ਼ ਅਕਾਲੀ ਤੇ ਅਜ਼ਲੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ, | ਦੱਸਕੇ ਤੇ ਵਿਹਲਾ ਦੱਸਕੇ ਹਉਂ ਅਭਾਵਤਾ ਦੱਸੀ। ਪਰ ਪਰ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਕੁਛ ਖਿਆਲ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰ ਅਸਮਾਨੀ, ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਗੋਵਿੰਦ ਰੂਪ" | ਰੂਹਾਨੀ, ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਜਨਮ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਸਾਖੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ / ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਅਪਣੀ ਰੂਹਾਨੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰੁ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਓਥੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੇ ਔਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ :- ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸਰੁ” ਆਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰੁ’ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਭੱਟਾਂ ਨੇ ‘ਪਰਤਖ ਹਰਿ’ ਤੇ ਆਪਿ ਨਰਾਇਣੁ ਕਲਾਧਾਰਿ ਜਗ ਮਹਿ ਪਰਵਰਿਯਉ ਕਹਿਕੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ :- ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਨਕ ਦੇਉ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆਕਾਰ ਬਣਾਇਆ ॥ {ਵਾਰ ੨੪-੨੫} ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਪਣੀ ਪੂਰਨ ਹਉਮੈਂ ਅਭਾਵਤਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਢਾਡੀ (ਜਸੁ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਆਪ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ :- ਹਉ ਢਾਢੀ ਵੇਕਾਰੁ ਕਾਰੈ ਲਾਇਆ ॥ ਰਾਤਿ ਦਿਹੈ ` ਵਾਰ ਧੁਰਹੁ ਫੁਰਮਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਸਚੈ ਮਹਲਿ ਖਸਮਿ ਬੁਲਾਇਆ ॥ ਸਚੀ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹਿ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ ॥ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਭੋਜਨੁ ਆਇਆ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਖਾਧਾ ਰਜਿ ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਕਰੇ ਪਸਾਉ ਸਬਦੁ ਵਜਾਇਆ ॥ ੧ ਇਸ ਤੁਕ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਮੈਂ ਅਗੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। | | ਢਾਢੀ ਸਚੇ ਮਹਲਿ ਖਸਮਿ ਬੁਲਾਇਆ ॥ ਉਥੋਂ ਸੱਚੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨਾਮ ਦਾਤ ਦਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ‘ਪਸਾਉ’ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਅਪਣਾ ਰੱਬੀ ਕਮਾਮ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਅੰਤ ਪੂਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ, ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ‘ਜੈਸੀ ਮੈ ਆਵੈ ਖਸਮ ਪਾਇ ਆਦਿਕ ਥਾਂਈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਬੀ ਵਸੀਕਾਰਤਾ ਕੀ ਬਾਣੀ’ ਤੇ ‘ਬੀਜਉ ਸੂਝੇ' ਕੋ ਨਹੀ ਬਹੈ ਦੁਲੀਚਾ ਦਾ ਪਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀਂ ਤੋਂ ਪਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਜੂਨਿ ਵਿਚ ਆਕੇ ‘ਨਾਨਕ ਰੂਪ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਆਖਣਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿਣ ਬੀ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੱਬੀ ਨੂਰਦੇ ਸੋਮੇ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਉਹ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗੇ, ਉਹ ਅਲੂਹੀਅਤ, ਰੱਬੀਅਤ, ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤਿ ਤੇ ਤਾਣ ਸਰਸ਼ਾਰ ਚਸ਼ਮੇ; ਉਹ ਇਲਾਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਦਿਪਤ ਸੂਰਜ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੀਰ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਅਕਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇ -੯੭-<noinclude></noinclude> ohf1jshteh81tn01fh97pa20cfqf1yc 250 74599 236985 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੇਚਹਿ ਨਾਉ ॥ ਖੇਤੀ ਜਿਨ ਕੀ ਉਜੜੈ ਖਲਵਾੜੇ ਕਿਆ ਥਾਉ ॥{ਸਾਰੰਗ ਕੀ ਵਾਰ ਮ. ੧} ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੇ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕ ਵੇਚਾਰਾ॥ {ਮਾਰੂ ਮ:੧} ਇਹ ਤੱਕ ਕੇ ਮੁੱਲਾਂ ਟੂਰ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫਕੀਰ ਹੈ, ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੇਚਹਿ ਨਾਉ ॥ ਖੇਤੀ ਜਿਨ ਕੀ ਉਜੜੈ ਖਲਵਾੜੇ ਕਿਆ ਥਾਉ ॥{ਸਾਰੰਗ ਕੀ ਵਾਰ ਮ. ੧} ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੇ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕ ਵੇਚਾਰਾ॥ {ਮਾਰੂ ਮ:੧} ਇਹ ਤੱਕ ਕੇ ਮੁੱਲਾਂ ਟੂਰ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਫਕੀਰ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੋਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਗਿਰਦ ਆਏ ਸਜਣਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਇਹ ਸੁਣਾਇਆ : ‘ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ'। :- ਗਲ ਫੈਲ ਗਈ, ਹਿੰਦੂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਤਾਣ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੀਨ ਪਰ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਸ ਨੇ ਨਵਾਬ ਪਾਸ ਚੁਗਲੀ ਲਾਈ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਨਾਨਕ ਦੇ ਖਹਿੜੇ ਨਾ ਪਉ ਉਹ ਕੋਈ ਵਲੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਪਈਦਾ, ਜੇ ਫਕੀਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇੱਡੀ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਦਾ ? ਡੇਰਾ ਲੁਟਾਉਂਦਾ ? ਜੰਗਲੀਂ ਜਾ ਬਹਿਂਦਾ ? ਪਰ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਮੁਫ਼ਤੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਨਾਨਕ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਦੀਨ ਦੀ ਹਾਣਤ ਹੈ। ਅੰਤ ਨਵਾਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਦ | ਭੇਜਿਆ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਾਣੋ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਖਾਨ ਨੇ ਆਦਮੀ ਭੇਜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਰੱਬ ਲੇਖੇ ਆ ਕੇ ਦੀਦਾਰ ਦਿਓ। ਰੱਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਖਾਨ ਪਾਸ ਆਏ। ਖਾਨ ਨੇ ਉਠਕੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ ‘ਇਹ ਮੁੱਤਕਾ ਗਲੋਂ ਲਾਹ ਦਿਓ ਤੇ ਚੋਗਾ ਪਾ ਕੇ ਕਮਰਬੰਦ ਲਾ ਲਓ। ‘ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੁੱਤਕਾ ਲਾਹਕੇ ਕਮਰਬੰਦ ਲਾ ਲਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ- ਤਬ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬਕਿ ਖੁਲਾ ਹੋਇਆ ‘ਜੋ ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ। “ ਬਕਨਾ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੋਲਣਾ ਅਰਥ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ੨ ‘ਅਜ਼ ਬਰਾਹ ਖੁਦਾ ਏਕ ਬਾਰ ਦੀਦਾਰ ਦੇਹੁ।” {ਜ:ਸਾ:ਹਾ:ਬਾਦੀ} | ਫੇਰ ਨਵਾਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਫਸੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ : ‘ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ।' ਹੁਣ ਨਵਾਬ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ‘ਆਪ ਤੋਂ ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।” ਫੇਰ ਨਵਾਬ ਕਾਜ਼ੀ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ ਪੁੱਛੋ, ਹੁਣ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜੇ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੌਨ ਧਾਰ ਲੈਣਗੇ। ‘ਤਦ ਕਾਜ਼ੀ ਪੁੱਛਣਾ ਕੀਤੀ’ ਤੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਕੋਈ | ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਕੀ ਲੱਧਾ ਹੈ ? ਹਿੰਦੂ ਹਿੰਦੂ ਨਾ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਦੀਨ ਕੈਮ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਿਵੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ?? ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ :- ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵਣੁ ਮੁਸਕਲੁ ਜਾ ਹੋਇ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵੈ॥ਅਵਲਿ ਅਉਲਿ ਦੀਨੁ ਕਰਿ ਮਿਠਾ ਮੁਸਕਲ ਮਾਨਾ ਮਾਲੁ ਮੁਸਾਵੈ ॥ ਹੋਇ ਮੁਸਲਿਮੁ ਦੀਨ ਮੁਹਾਣੈ ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਕਾ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਵੈ॥ ਰਬ ਕੀ ਰਜਾਇ ਮੰਨੇ ਸਿਰ ਉਪਰਿ ਕਰਤਾ ਮੰਨੇ ਆਪੁ ਗਵਾਵੈ ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਜੀਆ ਮਿਹਰੰਮਤਿ ਹੋਇ ਤ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਕਹਾਵੈ ॥੧॥ {ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮ:੧-੮} ਫੇਰਿ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਰਬਾਬ ਵੱਲ ਸੈਨਤ ਕੀਤੀ, ਰਬਾਬ ਵੱਜਿਆ ਤੇ ਆਪ ਗਾਂਵਿਆਂ :- -900- ਮਿਹਰ ਮਸੀਤਿ ਸਿਦਕੁ ਮੁਸਲਾ ਹਕੁ ਹਲਾਲੁ ਕੁਰਾਣੁ॥ ਸਰਮ ਸੁੰਨਤਿ ਸੀਲੁ ਰੋਜਾ ਹੋਹੁ ਮੁਸਲਮਾਣੁ॥ ਕਰਣੀ ਕਾਬਾ ਸਚੁ ਪੀਰੁ ਕਲਮਾ ਕਰਮ ਨਿਵਾਜ ॥ ਤਸਬੀ ਸਾ ਤਿਸੁ ਭਾਵਸੀ ਨਾਨਕ ਰਖੈ ॥ ਲਾਜ ॥੧॥ਮਃ੧॥ ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ॥ ਗੁਰੁ ਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾ ਭਰੇ ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ॥ ਗਲੀ ਭਿਸਤਿ ਨ ਜਾਈਐ ਛੁਟੈ ਸਚੁ ਕਮਾਇ ॥ ਮਾਰਣ ਪਾਹਿ ਹਰਾਮ ਮਹਿ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗਲੀ ਕੂੜੀਈ ਕੂੜੋ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੨॥ਮਃ੧॥ ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜਿ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ॥ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ॥ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ॥ ਕਰਣੀ<noinclude></noinclude> 6m9bzkeqa7ft2vs3ygrqrtarh69dl4d 250 74600 236986 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੋ ਜਗਤ ਰਖਯਕ ਨਾਲ ਓਥੇ ਵਰਤੀ, ਜਾਂ ਵਰਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਤੇ ਵਰਤੀ ਉਹ ਜਾਣੇ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨ ਲਈ-ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਵਿਚ, ਸਾਡੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਵਾਂਗੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੋ ਜਗਤ ਰਖਯਕ ਨਾਲ ਓਥੇ ਵਰਤੀ, ਜਾਂ ਵਰਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਤੇ ਵਰਤੀ ਉਹ ਜਾਣੇ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨ ਲਈ-ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਵਿਚ, ਸਾਡੇ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਵਾਂਗੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ-ਆਪਣੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦੋਂ ਐਉਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ:- ਹਉ ਢਾਢੀ ਵੇਕਾਰੁ ਕਾਰੈ ਲਾਇਆ ॥ ਰਾਤਿ ਦਿਹੈ ਕੈ ਵਾਰ ਧੁਰਹੁ ਫੁਰਮਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਸਚੈ ਮਹਲਿ ਖਸਮਿ ਬੁਲਾਇਆ ॥ ਸਚੀ ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹਿ ਕਪੜਾ ਪਾਇਆ ॥ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਭੋਜਨੁ ਆਇਆ ॥ ਗੁਰਮਤੀ ਖਾਧਾ ਰਜਿ ਤਿਨਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਢਾਢੀ ਕਰੇ ਪਸਾਉ ਸਬਦੁ ਵਜਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ॥੨੭॥ ਸੁਧੁ ॥੧ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨੇ ਲਈ ਐਉਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨੂਰੀ ਆਏ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਲੈ ਗਏ। ਜਿਤ ਦਰ ਦੇਵੀ ਦੇਵ ਅਵਤਾਰ ਪੀਰ ਪੈਕਾਂਬਰ ਖੜੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਰਗਾਹੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਸੱਚੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਪਾਸ ਲੈ ਗਏ। ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਭਰ ਕਰ ਆਗਿਆ | ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, "ਨਾਨਕ ਇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਕਾ ਪਿਆਲਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਪੀਉ"। ਤਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤਸਲੀਮ ਕੀਤੀ, ਪਿਆਲਾ ਪੀਤਾ। ਸਾਹਿਬ ਮਿਹਰਵਾਨ ਹੋਯਾ :- “ਨਾਨਕ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤਾਈਂ ਨਿਹਾਲੁ ਕੀਆ ਹੈ ਅਰ ਜੋ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਲੇਵੇਗਾ, ਸੋ ਸਭ ਮੈਂ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤੇ ਹੈਨ।” “ਤੂੰ ਜਾਇ ਕਰ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪਿ। ਅਰ ਲੋਕਾਂ ਥੀਂ ਭੀ ਜਪਾਇ ਅਰੁ ਸੰਸਾਰ ਥੀਂ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹੁ; ਨਾਮ, ਦਾਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੇਵਾ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਰਹੁ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤਾਈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੀਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਏਹਾ ਕਿਰਤ ਕਰ।” ੧ ਮਾਝ ਕੀ ਵਾਰ ਮ: ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ੨ ਏਹ ਸਾਰੇ ਵਾਕ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੇ ਹਨ | | / ਤਦ ਗੂਰ ਜੀ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਕੇ ਇਹ ਸਿਫਤ ਮਹਾਂਰਾਜ ਦੀ ਗਾਵੀਂ :- ਕੋਟਿ ਕੋਟੀ ਮੇਰੀ ਆਰਜਾ ਪਵਣੁ ਪੀਅਣੁ ਅਪਿਆਉ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਗੁਫੈ ਨ ਦੇਖਾ ਸੁਪਨੈ ਸਉਣ ਨ ਥਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੧॥ ਸਾਚਾ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਨਿਜ ਥਾਇ ॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਆਖਣੁ ਆਖਣਾ ਜੋ ਭਾਵੈ ਕਰੇ ਤਮਾਇ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੁਸਾ ਕਟੀਆ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀਸਣਿ ਪੀਸਾ ਪਾਇ ॥ ਅਗੀ ਸੇਤੀ ਜਾਲੀਆ ਭਸਮ ਸੇਤੀ ਰਲਿ ਜਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥ ੨ ॥ ਪੰਖੀ ਹੋਇ ਕੈ ਜੇ ਭਵਾ ਸੈ ਅਸਮਾਨੀ ਜਾਉ ॥ ਨਦਰੀ ਕਿਸੈ ਨ ਆਵਊ ਨਾ ਕਿਛੁ ਪੀਆ ਨ ਖਾਉ ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥ ੩ ॥ ਨਾਨਕ ਕਾਗਦ ਲਖ ਮਣਾ ਪੜਿ ਪੜਿ ਕੀਚੈ ਭਾਉ ॥ ਮਸੂ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵਈ ਲੇਖਣਿ ਪਉਣੁ ਚਲਾਉ॥ ਭੀ ਤੇਰੀ ਕੀਮਤਿ ਨਾ ਪਵੈ ਹਉ ਕੇਵਡੁ ਆਖਾ ਨਾਉ ॥੪॥੨॥੧ | ਇਸ ਪਰ ਧੁਨਿ ਆਈ :- ਹੈ ਤੂੰ -੯੫- ‘ਨਾਨਕ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਤੇਰੀ ਨਦਰੀ ਆਇਆ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕਰ।” ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ :- ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਜੀਵ ਕੀ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਹਿਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ! ਤੂੰ ਹੈਂ :- ਕੀਤਾ :- ਤਦ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਰਾਗ ਆਸਾ ਵਿਚ ਜਪੁ ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿਐ ॥ਜਪੁ॥ ਆਦਿ ਸਚੁ ਜੁਗਾਦਿ ਸਚੁ ॥ ਹੈ ਭੀ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਹੋਸੀ ਭੀ ਸਚੁ ॥੧॥੪ ੧ ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥ २ ਪੁ: ਜ ਸਾਖੀ। ੩ ਹਾਫ਼ਜਾਬਾਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ੴ ਤੋਂ ‘ਹਉਮੈ ਕਹੈ ਨ ਕੋਇ' उर ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਚਾਰਿਆ ਹੋਊ, ਕਿਉਂਕਿ ‘ਹੁਕਮ ਦੀ {ਬਾਕੀ ਟੂਕ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੯੬ ਦੇ ਹੇਠ} -<noinclude></noinclude> 586zabyh71qrwtzhi0j67322dr63htn 250 74601 236987 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਉਂ ਇਹ ਸੱਜਣ ‘ਪ੍ਰਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸ' ਦਾ ਇਕ ਚੋਣਵਾਂ ਹੀਰਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇਹ ਧਵਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਗੀਰਥਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਪਾਹ ਨਾਲ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਉਂ ਇਹ ਸੱਜਣ ‘ਪ੍ਰਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸ' ਦਾ ਇਕ ਚੋਣਵਾਂ ਹੀਰਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇਹ ਧਵਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਗੀਰਥਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਪਾਹ ਨਾਲ ਮਨਸੁਖ ਸੁਖੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਰਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਤਦ ਤਾਈਂ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਹੀ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜਦ ਤਾਂਈਂ ਦਾਤੇ ਨੇ ਨਵਾਂ ਚੋਜ ਵਰਤਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਧਾਰਿਆ। ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨਰੁਕਤ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵਿਛੜ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਘਾਲ ਘਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਸੀ ਸਕਦਾ, ਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਦ ਦਰੁਸਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਐਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਗਿਆ ਕਿ ਫਿਰ ਘਰ ਮੁੜਨਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਮੈਲਸੀਹੇਂ ਜਾ ਰਹੁ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਜਾਇਆ ਕਰਨੇ, ਡੋਲਣਾ ਨਹੀਂ । ਭਗੀਰਥ ਸੁਖੀ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਪੂਰਨ ਪਦ ਪਾ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਐਸਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਬਿਰਹੇ ਨੂੰ ਬੀ ਕੇਵਲ ਹੁਕਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਧਰਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਮਹੀਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਦ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇ। ੭. ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਤਿਆਰੀਆਂ । ੩. {ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਪ੍ਰੇਮ} ਜਿਕਰ ਭਗੀਰਥ ਜੀ ਦਾ ਹਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ ਇੱਕੁਰ ਦੇ ਕਈ ਉਪਕਾਰ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਿਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸਵੇਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੀ : ਦੁਪਹਿਰੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਵਿਹਲੇ ਹੋਕੇ ਕੁਛ ਆਰਾਮ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦਾ ਬਾਕੀ ਕੰਮ ਮੁਕਾਉਣਾ, ਫੇਰ ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਸੁਹਣੇ ਥਾਂ ਅਨੰਦ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਲੱਗ ਪੈਣੇ। ਕਦੇ ਆਪ ਨੇ ਜੰਗਲੀਂ ਏਕਾਂਤ ਜਾ ਬੈਠਣਾ, ਕਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ, ਪਰ ਰਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਗਈ ਤਕ ਕੀਰਤਨ ਹੋਣਾ। ਆਪ ਬੀ ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਦਾ ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ ਵਾਲਾ ਗਲਾ ਰੱਖਦੇ ਸੇ, ਉਠਦੇ ਬਹਿੰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਕਿ ਏਕਾਂਤ, ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਕਿ ' ਐਵੇਂ ਬੈਠਿਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ਐਸਾ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਚਲਦੇ ਦਰਿਆ ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। १ ਆਪ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਨ, ਘਰ ਬਾਰੀ ਸਦਾਉਣ, ਪਰ ‘ਗ੍ਰਿਹਸਤ-ਉਦਾਸ' ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਸਤਾ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਖਾਇਆ। ਵਰਤਣ ਜਗਤ ਨਾਲ ਸਾਫ ਸੁਹਣੀ, ਪਰ ਹਿਰਦੇ ਇਸ ਵੱਲੋਂ ਸਹਿਜ ਭਾ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਸੀ। ਚਾਉ, ਉਮਾਹ, ਰੰਗ ਰਸ, ਖਿੱਚ ਸਿੱਕ, ਸੱਧਰ, ਸ਼ੌਂਕ, ਪਿਆਰ, ਪ੍ਰੀਤ ਸਾਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ। ਰਾਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪਿਛਲਾ ਪਹਿਰ ਤਾਂ ਹਰੀ ਜਸ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨਤਾ ਦੇ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਧੁਰ ਛੱਤੇ ਮਗਨ ਬੈਠਿਆਂ, ਕਈ ਵੇਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਰਾਤਾਂ ਫਿਰਦਿਆਂ, ਕਈ ਵੇਰ ਇਕ ਥਾਵੇਂ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਮਗਨ ਬੈਠਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਣ। ਗਲ ਕੀਹ ‘ਇਕ ਰੱਬੀ ਰੰਗ' ਇਕ ‘ਅੰਦਰਲਾ ਪਿਆਰ’ ਪੂਰੇ ਜੋਬਨਾਂ ਵਿਚ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੇ ਕਦੇ ਆਪ, ਨੇ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ' ਰੰਗ ਰੂਪ ਵਰਤੋਂ ਵਰਤਾਉ ਤੇ ਦੈਵੀ ਪਿਆਰ ਸਹਿਜ ਰੰਗ ਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਰ ਜਗਤ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਝੀਣੀ ਬਾਣ ਉਠ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜਦੀ ਦਰਸਹੁ ਆਇ। ਪੂਰਬ ਕੇ ਬਿਉਹਾਰ ਜੋ ਤਿਨਹੁ ਨ {ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ਮੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੰਕ ੫, ‘ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ` (ਪੰਨਾ ੭੪) ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਅੱਧ ਹੈ। ਤਥਾ ਭਗੀਰਥ ਸੋਂ ਭਯੋਂ ‘ਕਬਿ ਕਬਿ ਅਬ ਮਨ ਲਗਾਇ।' -੯੨-<noinclude></noinclude> k7fltck7ha3ez6hktsu4ehc1etimnta 250 74602 236988 2026-09-27T07:37:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਂਈ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਓਹ ਸਾਈਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ। ਚਾਹੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਓਹ ਫਸੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੈਂਦੇ। ਰੱਬੀ ਲਗਨ ਉਂਵੇ ਦੀ ਉਵੇਂ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਂਈ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਓਹ ਸਾਈਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ। ਚਾਹੇ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਓਹ ਫਸੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੈਂਦੇ। ਰੱਬੀ ਲਗਨ ਉਂਵੇ ਦੀ ਉਵੇਂ ਸੀ। ਜਗਤ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਐਉਂ ਤਾਂ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਮੋਹਨ ਹਾਰ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੈਣ ਦੇਂਦੇ, ਪਰ ਹੁਣ ‘ਦਾਇਆ ਤੇ ‘ਦਇਆ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਉਠਦੇ ਸੇ, ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਙੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੰਗ ਕੇ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁੰਗ ਉਠਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਬੰਦੇ ਤਾਂ ਏਸੇ ਰੰਗਣ ਵਿਚ ਰੰਗੀਜ ਚੁਕੇ ਸੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਗਤਾਧਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਗਤ-ਰਖ੍ਯਾ ਦੇ ਤਰੰਗ ਆਉਂਦੇ ਸੇ, ਏਸ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ। ੪. {ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਗੁਰੂ ਹੋਕੇ ਮਿਲੇ ਤੇ ਵਰ ਦਾਨ ਪਾਇਆ} ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿਂਦੀ ਉੱਠਕੇ ਆਪ ਵੇਈਂ ਨੂੰ ਗਏ। ਕਿਨਾਰੇ ਅੱਪੜਕੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰੇ ਤੇ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਆਪ ਦਰਯਾ ਵਿਚ ਵੜੇ। ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਤੇ ਤਰਦੇ ਦਿੱਸੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਨਜ਼ਰੋਂ ਦਿੱਸਣੋਂ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤਕ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਅੰਤ ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਕੀਤੀ। ਉਧਰੋਂ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ। ਸਾਰੇ ਵੇਈਂ, ਤੇ ਆਏ, ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਬੀ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਇਆ, ਮਲਾਹ ਬੁਲਾਏ ਗਏ, ਨਦੀ ਵਿਚ ਬੜੀ ਟੋਲ ਕੀਤੀ; ਦੋ ਚਾਰ ਮੀਲ ਹੇਠਾਂ ਤਕ ਗਏ ਪਰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਆਖਰ ਇਹ ਸਮਝਕੇ ਕਿ ਨਦੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਤੇ ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ ਹਨ ਸਾਰੇ ਦਿਲਗੀਰ ਹੋਕੇ ਘਰੀਂ ਆ ਗਏ। ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਲੱਗੇ ਤਲਵੰਡੀ ਖਬਰਾਂ ਘੱਲਣ, ਪਰ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਹੋੜਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ : ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਦਰਿਆ ਡੋਬਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ? ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਸਭ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਉਸ਼ ਨੂੰ ਕੌਣ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਇਹ ਕੋਈ ਕੌਤਕ ਹੈਂ ਤੇ ਪਿਛਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੌਤਕ ਹੈ, ਉਡੀਕ ਕਰੋ ਤੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਕੀ ਖੇੜਾ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੀ ਸਾਰੇ ਹੀ ‘ਡੁੱਬ ਜਾਣ' ਵਾਲੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਪੈ | ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਕ ਬੇਬੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਹਿੱਲ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਤਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ । ਂ | । १ I ਮਰਦਾਨਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਵੇਈਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ਘੁੰਮਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਸਤਿਸੰਗੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬਣਾਂ ਵਿਚ ਉਦਾਸ ਫਿਰਦੇ ਬਾਣੀ ਗਾਉਂਦੇ ਸੇ। ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਅਜ ਤਕ ਜਗਤ ਰਕ ਜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਸੂੰਹ ਨਾ ਪਈ। ਉਧਰ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਸੋ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਏਹ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਥੇ ਲੰਘੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਨਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਨਾ ਕਾਲ। ਸਾਡੇ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤੇ ਅਦੇਸ਼ ਟਿਕਾਣੇ ਲੰਘੇ, ਜਿਥੇ ਨਾ ਬੋਲੀ ਹੈ ਨਾ ਸੁਣਨਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਮੈਂ ਹੈ ਨਾ ਤੂੰ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਅਦੇਸ਼ ਸਭੋ ਕੁਛ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਯ ਨੂਰ ਨਾਲ ਤੇ ਦਿੱ ਚਾਨਣੇ ਅਕਾਲ ਰੰਗ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਪੂਰਨ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੈ। ਓਥੇ ਏਕਤਾ ਹੈ ਤੇ ਹੈ ਜੋ ਕੁਛ ਸੋ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਏਥੇ ‘ਅਨੇਕਤਾ’ ਹੈ, ‘ਰੂਪ’ ਹੈ ਤੇ ‘ਨਾਉਂ ਨਾਉਂ ਰੂਪ ਰੰਗ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਹੈ” ਹੈ, ਸਰਬ ਅਨੰਦ ਓਥੇ ਹੈ। ਪਰ ਹੈ ‘ਹੈ’ ਦੇ ਰੂਪ। ਬੱਸ। ਪਰ ਸਰਬ ਚੇਤਨਾ ਓਥੇ ਹੈ, ਸਰਬ ਪ੍ਰੇਮ ਓਥੇ ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਥੋਂ ਦਾ ਜੋ ਕੁਛ ਹੈ ਉਹ ਅਗੰਮ ਹੈ, ਅਗੋਚਰ ਹੈ। ਪਰ ‘ਹੈ’ ਜ਼ਰੂਰ ਤੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਅਦੇਸ਼ ਅਕਾਲ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੋ ਕੁਛ ‘ਹੁੰਦਾ’ ਹੈ ਉਹ ਬੀ ਅਦੇਸ਼ ਅਕਾਲ ਹੈ ; ਉਹ ‘ਹੈ’ ਤੇ ਓਥੋਂ ਦੀ ‘ਹੋਂਦ ਦੋਵੇਂ ਕਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਜਕਦੇ, ਉਹ ਆਪ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਪ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਹੈ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਤੋਂ -੯੪- ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼<noinclude></noinclude> qvcho4dezm3naqrz3jneub2f518jmfs 250 74603 236989 2026-09-27T07:37:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਤਅੱਸਬ ਤੋਂ ਭੈ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ | ਮਰਦਾਨਾ੩ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਾਲ ਲੀਤਾ। ਇਸ ਉਧਰ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਰੰਗਤ ਬਦਲਦੀ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਸਾਕਾਂ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਫਕੀਰਾਂ, ਕਾਜ਼ੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਤਅੱਸਬ ਤੋਂ ਭੈ ਖਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ | ਮਰਦਾਨਾ੩ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਾਲ ਲੀਤਾ। ਇਸ ਉਧਰ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਰੰਗਤ ਬਦਲਦੀ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ, ਸਾਕਾਂ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਫਕੀਰਾਂ, ਕਾਜ਼ੀਆਂ, ਮੁਫਤੀਆਂ, ਨਵਾਬ, ਸਭ ਤੋਂ ਸਭ ਦੇ ਪਿਆਰ ਸਤਿਕਾਰ ਆਦਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਅਪਣੇ ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਬਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਮਾਉਣ ਟੁਰੇ :- ਗਈ, ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦੇ ਗਏ, ਕਾਜ਼ੀ, ਮੁੱਲਾਂ, ਮੁਫ਼ਤੀ ਸਾਰੇ ਲੋਹਾ ਮੰਨਣ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਨਵਾਬ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੋ ਲੱਗੀ ਸੀ ਉਹ ਬੀ ਇੰਨੀ ਮਘ ਉੱਠੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰਕ ਭੈ ਸ਼ਰਮਾਂ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਚਰਨੀਂ ਪੈ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਆਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕੂਚ ਵੇਲੇ ਨਵਾਬ ਪੁਜ ਗਿਆ ਤੇ ਚਰਨੀਂ ਪੈ ਗਿਆ, ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮੇਂ ਤੇ ਬੰਦਗੀ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਨਗਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆ ਜੁੜੇ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ‘ਤਬ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਆਇ ਪੈਰ ਚੁੰਮੇਂ, ਦਸਤਪੰਜਾ ਲੀਆ, ਬਾਬੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਫਕੀਰਾਂ ਉਪਰ ੇ। ਬਾਬਾ ਪੈਧਾ ਸੱਚਖੰਡਿ, ਨਉ ਨਿਧਿ ਨਾਮੁ ਗਰੀਬੀ ਪਾਈ। ' ਬਾਬਾ ਦੇਖੈ ਧਿਆਨ ਧਰਿ, ਜਲਤੀ ਸਭਿ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਿਸਿ ਆਈ॥ ਬਾਝਹੁ ਗੁਰੂ ਗੁਬਾਰ ਹੈ, ਹੈ ਹੈ ਕਰਦੀ ਸੁਣੀ ਲੁਕਾਈ। ਭੇਖ ਬਣਾਇਆ ਉੱਦਾਸੀ ਕੀ ਰੀਤਿ ਚਲਾਈ। ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੋਧਣਿ ਧਰਤ ਲੁਕਾਈ। {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ: ੧-੨੪} ੧ ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ। ੨ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ੩ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਵਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਬਾਬ ਇਕ ਅਰਬੀ ਸਾਜ਼ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਰਬਾਬ ਕੁਛ ਆਪਣੀ ਤਰਜ਼ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਫਿਰੰਦੇ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕਾਢ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਬਾਬ ‘ਮਰਦਾਨੇ’ ਨੇ ਨਾਲ ਲੀਤਾ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰੰਦੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤਾਰਿਆ ਸੀ। ਰਬਾਬੀਆਂ ਪਾਸ ਜੋ ਰਬਾਬ ਹੁਣ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵਾਲੇ ਰਬਾਬ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਤੇ ਵਯੇ ਰਾਮ ਪੁਰ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਅਜੇ ਬੀ ਸੁਣੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੇ ਤਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰੋਦੇ ਵਾਂਙੂ ਵਜਦਾ ਹੈ। ‘ਕਾਨੂਨੇ ਇਸ਼ਰਤ’ ਨਾਮੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਵੇਰਵਾ ਤੇ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। -੧੦੭-<noinclude></noinclude> f94oiptxmzp3jhmp2q1bhrrddloroxx 250 74604 236990 2026-09-27T07:37:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੩. ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ -੧੦੮-" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੩. ਉਦਾਸੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ -੧੦੮-<noinclude></noinclude> fb4sxulkfz4d01f3p4mejruplrtajaw 250 74605 236991 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨਾ ਹੈ। ੨. ਸਾਡੇ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਸਾਰੇ ਬੁਤ ਪ੍ਰਸਤੀ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ, ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਤੋਂ ਵੱਧ। ਹਾਂ, ਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨਾ ਹੈ। ੨. ਸਾਡੇ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਸਾਰੇ ਬੁਤ ਪ੍ਰਸਤੀ ਹਨ। ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ, ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਤੋਂ ਵੱਧ। ਹਾਂ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਸਭ ੲ. {ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਮਿਹਰਾਮਤ} ਤੀਸਰੀ ਮੱਤ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਬਾਬੇ ਦਿੱਤੀ, ਸੋ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਵਾਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਹੋ ਂ ਗਿਆ ਜਾਣਕੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ, ਉਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਲੇਖੇ ਕਰਨ ਤੇ ਵਿਧ ਮੇਲਨੀ ਸੀ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਮਿਲਿਆਂ ਕੁਛ ਰਕਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਵਾਬ ਵੱਲ ਨਿਕਲੀ, ਉਹ ਨਵਾਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲ ਘੱਲ ਦਿਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਇਕ ਲੋੜਵੰਦ ਗ਼ਰੀਬ ਬਾਬੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪ ਨੇ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਵੇਖੇ। ਪਾਸੋਂ ਕਿਸੇ ਆਖਿਆ ‘ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਆਪ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤ ਹਨ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਆਪ ਤਿਆਗੀ ਹੋਏ ਹੋ, ਇਹ ਧਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ ! ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ ‘ਸਭਨਾਂ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ ਹਨ' ਸੋ ਜੋ ਕੁਛ ਸੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਲੁਟਾ ਦਿਤਾ। ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਰਤਾ ਲੋਭ ਨਹੀਂ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੋ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਆਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਰਬ ਵਿਚ ਭਗਵੰਤ ਵੇਂਹਦਾ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਪਰਤੱਖ ਪਿਆਰ ਸਰਬ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੀਸਰੀ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਖੀ ਭੀ ਅੱਜੋ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਸਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਅੰਦਰ ਨਾਮ ਵਸਾਓ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਸਮਝੋ, ਨਾਮ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਨਾ ਭੁੱਲੇ। ਪਰ ਜਦ ਲੋੜਵੰਦ ਦਿੱਸੇ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਬੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦਿੱਸੇ ਜੋ ਸਾਰੇ | ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਤ ਮੂਜਬ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਉੱਚੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਰਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਰਹੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਮੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਦੁੱਖ, ਦਰੋਂਦੂ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਮੈਂ ਨਾ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਨਾ ਮੈਂ | | | | | | ਂ | | ਦਾਤਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕੋ ਜੋਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ‘ਨਾਮ’ ਹੋਕੇ ਜੋਤਿ ਵੱਸ ਰਹੀ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਜੋਤਿ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਰੱਖ। ਇਹ ਤੀਸਰਾ ਸਬਕ- ‘ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਮਿਹਰੰਮਤ' ਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਹਾਂ; ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਮੱਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ, ਜੋ ਮਿਹਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਸਦਾਏ। ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਉਹ ਮੱਤਾਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਿਤੀਆਂ, ਉਹ ਗੁਣ ਜੋ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਏ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਹਨ ? ਜੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੀ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਕੇ ‘ਧੰਨ ਸਿਖ’ ਹਾਂ। ਪਰ ਜੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਧਾਰਨੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਖੀ ਨਹੀਂ; ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨ ਤੇ ਰਹਿਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਖੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ :- ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ ਗੁਣ ਧਾਰਨੇ ਚਾਹੀਏ। ਹੁਣ ਸਭ ਕਿਸੇ ਦਾ ਰੁਖ ਮਾਇਆ ਵਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਸਿਰ ਪਰਨੇ ਇਸਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਲ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਸਿਰ ਪਰਨੇ ਡਿਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਦਿਨ ਦਿਨ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਦਾਤਾ ਵਿਸਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ‘ਦਾਤਾਂ’ ਵਲ ਪ੍ਯਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਤਮ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਓਦੋਂ ਦੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ‘ਅਮਲ’ ਲੋੜੀਏ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਖੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤੇ ਤੀਏ ਤਿਹਾਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਵਾਚਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਕੇ ਲਾਂਭੇ ਨਾ ਹੋ ਜਾਈਏ, ਸਾਖੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਸਮਝੀਏ, ਆਪੇ ਦੇ ਔਗੁਣ ਉਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਤੱਕੀਏ ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਆਰੀਏ, ਸੁਧਾਰੀਏ, ਤਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਹਾਂ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਿੱਖ ਹਾਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਨਾਵਟ ਦਿਖਾਵਾ। ਫੋਕੀ ਜ਼ਾਹਰਦਾਰੀ, ਰਿਆਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਰੱਦਕੇ ਪਰੇ ਸੁੱਟਦੇ ਸਨ। ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੂਕਾਂ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਤਦ ਸਿਖਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਕੇ ਕਿੰਨਾਂ -908-<noinclude></noinclude> j9y9ao2zh79ffnao9on19iwy6f0kvkw 250 74606 236992 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਨ ਤੇ ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ਵਿਛੋੜੈ ਦਾ ਕਾਂਬਾ ਸੀ। ਅਕਲ ਰਜ਼ਾ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਦਿਲ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਤਾਰੀ ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਵਿਛੁੜਨ ਤੇ ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹਾਇ ਮੈਂ ਨਿਕਾਰੀ ਪੀਆ ਰੱਬ ਦਾ ਵਪਾਰੀ, ਉਚ ਸ਼ਾਨ, ਮੈਥੋਂ ਫੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਨ ਤੇ ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ਵਿਛੋੜੈ ਦਾ ਕਾਂਬਾ ਸੀ। ਅਕਲ ਰਜ਼ਾ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਦਿਲ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਤਾਰੀ ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਵਿਛੁੜਨ ਤੇ ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹਾਇ ਮੈਂ ਨਿਕਾਰੀ ਪੀਆ ਰੱਬ ਦਾ ਵਪਾਰੀ, ਉਚ ਸ਼ਾਨ, ਮੈਥੋਂ ਫੜਿਆ ਨਾ ਜਾਇ। ੩. ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਬਿਰਹੇ ਦੀ ਇਹ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ | ਤਸਵੀਰ ਹੈ :- ਆਖਿਆ : ਬੇਬੇ ! ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਰੱਬੀ ਹੈ ਤੇ ਬਹੂੰ ੧. ੨. {ਰਾਗ ਜ਼ਿਲਾ ਪਹਾੜੀ ਮਿਤ} ਸੰਗਤ ਹੈ ਅਰਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਨੈਣ ਭਰਦੀ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਕਦਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਂ ਠਹਿਰ ਜਾਈਂ ਠਹਿਰ ਜਾਈਂ ਰਬ ਦੇ ਸੁਆਰਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਵੈਰਾਗੇ ਹੋ ਜਾਓ ਤੇ ਝੱਲ ਨਾ ਸਕੋ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ; ਤਦੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗੇ। ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਬੜੇ ਡੂੰਘੇ ਸੇ, ਪਰ ਉਹ ਕੁਛ ਸਾਰ ਨਾ ਸਕੇ। ਪਰ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੇ ਪਰਮ ਤਿਆਗੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੰਨਾਂ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਆਸ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਰਹਿਣ, ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਮੁਹਾਰਾਂ ਮੋੜਨਗੇ ਤੇ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣਗੇ। -0- ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਲਵਲੇ । ੧. ਬੇਬੇ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਕੁਛ ਨਕਸ਼ਾ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਹੈ :- ਗੀਤ {ਰਾਗ ਮਲਾਰ} ਸੱਦ ਧੁਰੋਂ ਅਰਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਈ, ਵੀਰਨ ਲੈ ਪਰਦੇਸ਼ ਾ ਸਿਧਾਈ। ਜੀਅ ਘਬਰਾਵੇ, ਚੈਨ ਨਾ ਆਵੇ, ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਅੰਧਿਆਰਾ ਛਾਵੇ, ਜਾਓ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਬ-ਕਾਰ ਕਮਾਵੋ, ਕਦੇ ਝਾਤੀ ਆ ਪਾਈਂ। ੨. ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦੇ ਬਿਰਹੋਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ :- {ਰਾਗ ਕੌਸੀਆਂ} ਪਾਪੀ ਮਿਟ ਜਾਓ ਨੈਣ ! ਸਾਂਈਆਂ ! ਹੋ ਸਾਂਈਆਂ ! ਪੀਆ ਪਰਦੇਸ਼ ਸਿਧਾਇ } } ਅਸਥਾਈ ਏਹ ਗੀਤ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੩ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸੇ ਅਤੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਏ ਸੇ। ਠਹਿਰ ਜਾਈਂ ਠਹਿਰ ਜਾਈਂ ਰੱਬ ਦੇ ਦੁਲਾਰਿਆ। ਰੱਜ ਨਾ ਦੀਦਾਰ ਪਾਇਆ, ਬਿਜਲੀ ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਆਇਆ, ਜਾਈਂਵੇ ਨੇ ਜਾਈਂ ਦਾਤਾ ! ਰੱਬ ਦੇ ਸੁਆਰਿਆ। ਵਾੜੀ ਜੁ ਆਪ ਲਾਈ, ੩. ਅਜੇ ਹੈ ਨਿਆਣੀ ਸਾਂਈਂ ! ਮੰਗਦੀ ਹੈ ਪਾਣੀ ਹੱਥੋਂ, ਖੇਤੀ ਰਖਵਾਰਿਆ ॥ ਪੌਣ ਵੇਗ ਕੌਣ ਰੋਕੈ, 8. ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਠਾਕੇ ? ਧੁਰਾਂ ਤੋਂ ਜੁ ਚਾਲ ਪਾਏ ਟਰਨ ਨਹੀਂ ਟਾਰਿਆ। ਚੱਲੇ ਜੇ ਆਪ ਸਾਂਈਂ। 4. ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਨ ਭੁੱਲਨਾ ਈਂ, ਕੂੰਜ ਵਾਂਙੂ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ ਦੇਈਂ ਆ ਦਿਦਾਰਿਆ। ੪. ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਨੋਂ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਬਾਣੀ ਹੋਈ- {ਰਾਗ ਪੂਰੀਆ} ਨਾਨਕ ! ਸਾਰੇ ਜਾ ਜਪਾਵੀਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮ, ਥਾਂ ਥਾਂ ਜਾਵੀਂ ਪਿਲਾਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਾਮ, ਟੁੱਟੀ ਨੂੰ ਗੰਢਾਂ ਤੇ ਵਿਛੁੜੀ ਮਿਲਾਈਂ, ਦੇਵੀਂ ਜੀਅਦਾਨ ਤੂੰ ਕਰੀਂ ਏ ਕਾਮ। ਨਵਾਬ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਾ ਉਹ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਵਾਹੜਾ ਵਰਤਿਆ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਉਹ ਮਾਮੂਲੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਗ੍ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਅਸਰ ਨਵਾਬ ਤੇ ਹੋਰ ਪਿਆ, ਉਹ ਕੁਛ ਸੋਚਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਲੰਘਦੀ, ਅੱਗੇ ਦਾ ਭੈ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਰੱਬੀ ਰੰਗਤ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਂਦਾ। ਜੀ ਕਰਦਾ ਕਿ ਕੁਛ ਅਰਜ਼ ਕਰੇ, -੧੦੬-<noinclude></noinclude> fm8wxdv90ny8k2u7pl4j003ie9if936 250 74607 236993 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਧੀਕ ਹੋਕਾ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਬੋਲੇ ‘ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ' ਉਹ ਕੂਕ ਇਹੋ ਸੀ | ਕਿ ਬਨਾਵਟ, ਦਿਖਾਵਾ, ਜ਼ਾਹਰਦਾਰੀ, ਰਿਆਕਾਰੀ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮਜ਼ਹਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰਮਾਰਥ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਧੀਕ ਹੋਕਾ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਬੋਲੇ ‘ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ' ਉਹ ਕੂਕ ਇਹੋ ਸੀ | ਕਿ ਬਨਾਵਟ, ਦਿਖਾਵਾ, ਜ਼ਾਹਰਦਾਰੀ, ਰਿਆਕਾਰੀ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮਜ਼ਹਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰਮਾਰਥ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸੱਦ, ‘ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ' ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਕੰਨ ਦੇ ਕੇ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਾਰ ਜਾਂ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਂ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਅਸਾਂ ਅੱਜ ਕੀ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕੀ | ਆਪਾ ਸੁਆਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਲਾਭ ਲੈਣਾ ? ਇਹ ਹੈ | ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਜਾਣਨਾ, ਆਪਣੇ / ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਵੇਖਣਾ, ਸੁਣਕੇ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖ | ਬਣਨਾ। ੬. {ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੋਂ ਵਿਦੈਗੀ} ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਤਿਆਗੀ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ ਸਹੁਰੇ ਮੂਲ ਚੰਦ ਦਾ ਸ਼ਾਮੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਮ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਘਰ ਰਹੋ ਤੇ ਸਾਧੂ ਬਾਣਾ ਛੋੜੋ ਤੇ ਸ਼ਾਮੇ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਸੁਣਾਕੇ ਪਰਮਾਰਥ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਘਰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਅਉਗਣ ਦੱਸੇ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ‘ਰਾਜਾ ਬਾਲਕੁ ਨਗਰੀ ਕਾਚੀ ਦੁਸਟਾ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੋ' ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾ ਖਾਤਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੰਡਤ ਨੇ ਲਖ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਿਰਾ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਆਵੇ, ਇਹ ਅਨੁਭਵੀ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੈ। ਪਰ ਮੋਹ ਵਾਲੇ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਤੇ ਅਪਣੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਨਵਿਰਤੀ ਦੇ ਇਛਾਵਾਨ ਮੂਲ ਚੰਦ ਜੀ ਦੁਖਾਤੁਰ ਹੋਏ। ਅੰਤ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਵਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਵਿਚ ਉਸੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੈ, ਵਿਛੁੜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਲਣ ਦੀ ਆਯਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਵਿਥਿਆ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਐਸੇ ਰੱਬੀ ਪ੍ਰੇਮ | | - | | ਂ | | | | | | ਂ ਵਿਚ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਉ ਛਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ‘ਹਾਂ’ ਕਰ ਗਏ। ਇਹ ‘ਹਾਂ” ਕਿਸੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੋ ਗਈ, ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਘਰ ਨੂੰ ਗਏ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਉਦਾਸੀਨ ਹੀ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਦੁਖ ਭਰੀ ਦਸ਼ਾ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲ ਛੱਡਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਬੈਠਾ ਤੇ ਇਹ ਸੁੰਧਕਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਕੰਨੀ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਪਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਮੁਹਾੜਾਂ ਮੋੜਨਗੇ ਕਿ ਨਹੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਅਤੇ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾ ਸਹਿੰਸਾ; ਅਨੇਕ ਭਾਵ ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦਰਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜਾਂ ਦੇਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਠਉੜੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਟੁੱਟ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਬੇਬੇ ਦਾ ਹੀ ਦਿਲ ਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਘਾਬਰਦਾ। ਉਹ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਵੀਰ ਦੀ ਰੱਬੀ ਰੰਗਤ ਦਾ ਚਾਉ ਵੇਖਦੀ ਸੀ। ਕੀ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ? ਵੀਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵੈਰਾਗ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਵਲਵਲੇ ਸਨ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਗੁਰੂ ਜੋ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਹੈ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਡਾਢੀ ਉੱਚੀ, ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਕਾਰ ਕਰਨ ਚੱਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਟੋਟ ਸੀ, ਖਿੱਝ ਤੇ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ਕਰਸੀ। ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਆਯਾ ਦਾ ਹਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੱਸਿਆ ਇਸ ਨੇ ਇਕ ਵੇਰਾਂ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਦੇ ਜੇਰੇ ਤੇ ਬੀ ਅਸਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਕ ਝਲਕਾਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਚੇ ਕੰਮ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੀ ਵੱਜ ਗਿਆ, ਜਿਸਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਬੀ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਬੇ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਐਸਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਖ ਆਪ ਪਾਰਖੂ ਨੂੰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਤੇ ਪਿਆਰ, ਬੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਫਰ- -੧੦੫-<noinclude></noinclude> 0dcilylfml78yfo6jwnz4nv3qm8fh8a 250 74608 236994 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੮. ਮਲਕ ਭਾਗੋ-ਭਾਈ ਲਾਲੋ। ੧. {ਭਾਈ ਲਾਲੋ} ਬਿਆਸਾ ਨਦੀ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰਾ, ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਟਿੱਬੀ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ‘ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੂਰਤ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਠੰਢਾ ਸੁਹਾਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੮. ਮਲਕ ਭਾਗੋ-ਭਾਈ ਲਾਲੋ। ੧. {ਭਾਈ ਲਾਲੋ} ਬਿਆਸਾ ਨਦੀ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਕਿਨਾਰਾ, ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਟਿੱਬੀ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ‘ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੂਰਤ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਠੰਢਾ ਸੁਹਾਉ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਤਿ ਤੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਰੌ ਸੁਆਦ ਦਰ ਸੁਆਦ ਦੀ ਲਪਟ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ, ਆਪ ਨੇ ਸੁਹਣੇ ਨੈਣ ਖੁਹਲੇ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਤੇ ਫੇਰ ਦਰਿਆ ਵੱਲ ਤੇ ਫਿਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕੇ- ਹਉ ਜੀਵਾ ਗੁਣ ਸਾਰਿ ਅੰਤਰਿ ਤੂ ਵਸੈ॥ ਤੂੰ ਵਸਹਿ ਮਨ ਮਾਹਿ ਸਹਜੇ ਰਸ ਰਸੈ ॥੩॥{ਸੂਹੀ ਮ੧} ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਸੱਦ ਆਈ, ਫੇਰ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਿਆ; ‘ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਇਕ ਆਵੇਗਾ, ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਵੱਸੋਂ ਵਸੇਗੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਦੋ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰ, ਰਸਤੇ ਟੁਰਦੇ, ਠਹਿਰਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਇਕ ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਝੰਗੀ ਹੇਠ ਇਕ ਸੁਹਾਵੇ ਛੰਭ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ। ਕੀਰਤਨ ਹੋਇਆ, ਸੁਆਦ ਆਇਆ, ਫਿਰ ਸੁਹਣੇ ਹੋਠ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਵਾਕ ਹੋਇਆ:- ਅਬ ਤਬ ਅਵਰੁ ਨ ਮਾਗਉ ਹਰਿ ਪਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਦੀਜੈ ਪਿਆਰ ॥ ਨਾਨਕ ਚਾਤ੍ਰਿਕੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਲੁ ਮਾਗੈ ਹਰਿ ਜਸੁ ਦੀਜੈ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ॥੮॥{ਗੂਜਰੀ ਅ: ਮ:੧} ਇਥੇ ਜੋਤਾਂ ਜਗਾ ਕੇ, ਰੰਗ ਲਾ ਕੇ ਇਥੋਂ ਬੀ ਇਕ ਦਿਨ ਉੱਠੇ ਤੇ ਟੁਰ ਪਏ; ਬਚਨ ਕੀਤਾ: ‘ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਆਉਣਗੇ”। ਫੇਰ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੋਰ ਸਫਰ ਕੀਤਾ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਖਾਲੜੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਚੁਹੱਟੇ ਪਿੱਪਲ ਹੇਠ ਠਹਿਰਦੇ ਅੱਪੜੇ ਐਮਨਾ-ਬਾਦ, | | ਂ | ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਤਦੋਂ ਸੈਦਪੁਰ ਸੰਖ੍ਯਾਲੀ ਸੀ। ਇਕ ਤਖਾਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਅਲਖ ਜਗਾਈ। ਇਹ ਤ੍ਰਖਾਣਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਿੱਧੀ : ਪੱਧਰੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਸੀ, ਬਾਹਰੋਂ ਖਹੁਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ। ਵਾਜ ਸੁਣਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਤੱਕਿਆ, ਨੈਣ ਨੀਵੇਂ ਪਾ ਲਏ, ਫੇਰ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ। ਆਪ ਬੋਲੇ-‘ਲੈ ਭਾਈ ਲਾਲੋ! ਆ ਗਏ ਹਾਂ ਤੇ ਟੁਰ ਪਏ ਹਾਂ ਦੇਸ਼ੋਂ ਬਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਧਾਰਕੇ’। ਲਾਲੋ ਦੇ ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ, ਸੀਸ ਝੁਕ ਗਿਆ, ਫੇਰ ਲੈ ਗਿਆ ਕੋਠੇ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਨਾਲ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹਰਿਆਨ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੀ ਵਿਚ ਆਖੇ:-ਕਿੰਨੇ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦੇ ਨੌਕਰ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਖੜੋਂਦੇ ਸਨ, ਨਵਾਬ ਮਿਹਰਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਘਰ ਦਾ ਸੁਖ ਸੀ, ਦੈਵੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਪਤੀਬ੍ਰਤਾ ਇਸਤੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਸੋ ਸਭ ਛੱਡਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਹੱਥੀਂ ਛਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਜ ਕਿੱਥੇ ਆ ਗਏ ਹਨ ਕਿੱਲੇ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ। ਨਾ ਮੰਜਾ ਨਾ ਪੀਹੜੀ, ਨਾ ਖੇਸ ਨਾ ਦਰੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਲਾਲੋ ਨੇ ਬਾਹਰੋਂ ਜਾ ਕੇ ਇਕ ਪਲੰਘੀਰੀ ਜਿਹੀ ਆਂਦੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰ ਬਿਠਾਇਆ, ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਦੁਵੱਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਲਾਲੋ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕਿੱਕਲ-ਵੱਜੇ ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਰਸੋਈ ਕੀਤੀ। ਇਧਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਹੇ ਦਾਤਾ ਜੀ! ਇਹ ਕੌਣ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਆਪ ਚੱਲਕੇ ਆਏ ਹੋ? ਘਰ ਛੱਡ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਕਿੱਥੇ ਆਪ ਆ ਚਰਨ ਪਾਏ ਨੇ? ਆਪ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲੇ, ‘ਅਸੀਂ, ਭਗਤੀ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਹਾਂ, ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਤ ਹੈ ਧਰਮ ਦੀ, ਪਰ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਵੰਬਰ ੧੯੨੪ ਸੰ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾਹਿਬ ੪੫੬ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ੨ ਏਥੇ ਤੀਜੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਸਾਇਆ। ੩ ਏਸ ਥਾਂਵੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੀਸਰੇ, ਚੌਥੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਸਾਜਿਆ। -੧੦੯-<noinclude></noinclude> d7izibl6hp66bisj9gjh2yonyzv2vlq 250 74609 236995 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਸੋਝੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਾਲੋ ਨੇ ਆਕੇ ਕਿਹਾ: ‘ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਚਲੋ ਤੇ ਭੋਜਨ ਪਾਓ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਹੀ ਮਨ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਸੋਝੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਾਲੋ ਨੇ ਆਕੇ ਕਿਹਾ: ‘ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਚਲੋ ਤੇ ਭੋਜਨ ਪਾਓ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਲਾਲੋ! ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਚੌਂਕਾ ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਰੱਤਿਆਂ ਸਾਰੀ ਸੁੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਭੋਜਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੈ ਆ। ਜਾਂ ਲਾਲੋ ਕੋਧਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸਾਗ ਲੈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਵਿਚ ਆਖੇ, ਕਿੱਥੇ ਆ ਗਏ, ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸੰਘ ! ਪਰ ਚੰਗਾ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਭਾਵੇ ਸੋ ਪਰਵਾਨ। ਖਾਹ ਮਨਾ, ਖਾਹ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਕੇ ਖਾਹ! ਇਹ ਵਿਚਾਰਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀਓਸੁ ਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਇਆ। ਜਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕ ਲਿਆ ਤਾਂ ਲਾਲੋ ਨੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਕਿ ਲਾਲੋ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸਾਧਨਾ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਅਡੋਲ ਆਤਮ ਰਸ ਵਿਚ ਭਿੱਜ ਗਈ। ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਇਸੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਟੁਰਨ ਲੱਗੇ ਪਰ ਲਾਲੋ ਨੇ ਨੈਣ ਭਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕੁਛ ਦਿਨ ਹੋਰ ਠਹਿਰੋ, ਜੋ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉ ਤੇ ਹੋਰ ਤਠੋ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਪਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਆਪ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਠਹਿਰ ਪਏ। ਰਾਤ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਠੇ ਆ ਜਾਣਾ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਰੋੜਾਂ ਯਾ ਰੇਤੇ ਦੇ ਥੜ੍ਹਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ ਬੈਠ ਰਹਿਣਾਂ। ਥੋੜੇ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ | | · ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਂ ਘਰਦਿਆਂ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਰਤ ਲੈਣ | ਤਲਵੰਡੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਤਕ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਹ ਗਲ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਤਲਵੰਡੀ ਦਾ ਵੇਦੀ ਕੁਲ ਦਾ | | ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕੀ ਉਸਨੂੰ ‘ਕੁਰਾਹੀਏ ਦਾ ਡੂਮ ਯਾ ਮਿਰਾਸੀ ਆਖਿਆ ਕਰਨ। ਇਹ ਖੁਣਸ ਹੋਰ ਬੀ ਵਧੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਗਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਕ ਕਰਕੇ ਨਿਰੁੱਤਰ ਹੋਕੇ ਮੁੜੇ। ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਬੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ‘ਨਾਨਕ ਤਪਾ’ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਏ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਈ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਕਰਕੇ ਗਲ ਕੱਥ ਕਰਦੇ ਸੇ। ਇਉਂ ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਗਿਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ, ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿਖ੍ਯਾ ਲੈਕੇ ਜੀਵਨ ਸੁਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਮੁਲਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਖੁਣਸ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਡੇਰਾ ਲਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕੀ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੀ ਵਲੋਂ ਲੋਕੀ ਕਿਤੇ ਉਪ੍ਰਾਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਨਵਾਬ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਦਾਰ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਖੱਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਚੁਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਉਣਾ ਅਰੰਭ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਚਾਰ ਵੇਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਚੋਰੀ ਛੱਪੀ ਆਦਮੀ ਬੀ ਘੱਲੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਬਯ ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਭਰੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੀਆ ਨਾ ਪਿਆ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਵਾਕ ਤਕ ਬੀ ਉਚਾਰਨ ਦਾ। ਅੰਤ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੀ ਨਿਉਤਾ ਘੱਲਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾ ਗਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਿਆ ਹੱਥ ਲਗਾ, ਲੱਗੇ ਮਲਕ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਚਾਉਣ ਕਿ ਦੇਖੋ ਨਾਨਕ ਤਪਾ ਕੇਡਾ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਤੇ ਨਿਉਤੇ ਜਾਣੇ ਤੇ ਬੀ ਨਹੀਂ ਇਕ ਖੱਤ੍ਰੀ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਰ ਉਸਦੇ ਆਇਆ। ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਘਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੱਤਰੀ ਹੱਥ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਮਿਰਾਸੀ ਬੀ ਨਾਲ ੧ ਏਥੇ ਹੁਣ ਤਾਈਂ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਤੇ ਤਲਾਉ ਹੈ, ਨਾਉਂ ਰੋੜੀ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦਾ ਕੋਠਾ ਬੀ ਅਜੇ ਤਕ ਹੈ ਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੀ ਖੂਹੀ ਬੀ ਹੈ। ਖੱਤ੍ਰੀ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਵਾਰ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਨਿਉਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਕੋਡਾ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁਰੀਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਗੋ ਨੇ ਜਦ ਤਸੱਲੀ ਕਰ ਲਈ ਕਿ ਨੇਉਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭਰੇ ਪੀਤੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਵਾ ਘੱਲਿਆ, ਹੁਣ ਵੀ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਸੱਦਣ ਵਾਸਤੇ ਗਿਆ, ਪਰ -੧੧੦-<noinclude></noinclude> 1tx88vute29ur1oeglxiv8je2py2fqf 250 74610 236996 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਹੋ ਮੈਂ ਸਿਖ ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਨਾਮ ਗ੍ਰੀਕ ਸਿਖ | ਹਾਂ ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ! ਤੇਰਾ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸਦਕੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਪਾਠ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਭਜਨ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਮਨ ਅਜੇ ਭੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਹੋ ਮੈਂ ਸਿਖ ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਨਾਮ ਗ੍ਰੀਕ ਸਿਖ | ਹਾਂ ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ! ਤੇਰਾ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸਦਕੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਪਾਠ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਭਜਨ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਮਨ ਅਜੇ ਭੀ ਲੁੱਤਘੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰੇ ਤਦ ਬੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਦੁੱਖ ਕਹੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀਓ ! ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ | ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਪਾਠ ਕਰਿਆ ਕਰਾਂ, ਭਜਨ | ਅਰਦਾਸ ਪਾਠ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਗ਼ੈਰ ਹਜ਼ੂਰੀਆ ਨਾ ਹੋਵਾਂ, ਮੇਰੇ ਗ਼ੈਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਜਿਵੇਂ – ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਮਦਦ ਲਓ। ਆਪ ਜਤਨ ਲਾਓ, ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਮਨ ਵਰਜੋ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੋੜੋ, ਮੱਤ ਦਿਓਸੁ ਕਿ ਹੇ ਸਦਾ ਹਿੱਲਣੇ ਤੇ ਨਾਂ ਟਿਕਣੇ ਮਨ ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹ, ਕੋਟ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਦੇ ਠਾਕੁਰ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਲੈਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਢਹਿ ਪਉ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ, ਛੱਡ ਸੰਕਲਪ, ਵਿਕਲਪ, ਖਿਆਲ, ਆਸ, ਅੰਦੇਸੇ, ਏਹ ਉਡਾਰੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਆਪਣਾ ਘਾਤ ਹੈ। ਆ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਏਹੜ ਤੇਹੜ ਛੱਡ ਤੇ ਇਕ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਜੋ ਰੱਬ ਸੁਣੇਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਭੋਜਲ ਤਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣ ਪਵੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਜੇ ਭਾਵੇਂ ਛੇਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬਖਸ਼ੇ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਸਬਕ ਪਕਾਓ। ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਅਰਜ਼ਾਂ ਕਰੋ। ਸਦਾ ਪਾਠ ਵੇਲੇ ਸਮਝੋ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ‘ਹੈ', ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਮੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਜੋ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਲ ਲਾਏਗਾ। ਅ. {ਇਕ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨਾ} ਦੂਸਰੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਜੋ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ:- ਇਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਬੁੱਤ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਬੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧੂੰਮ ਸੁਣੀ ਸੀ ਕਿ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਵਿਚ "ਇਕ ਤਪਾ / | | ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਹੈ", ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਾਨਕ ਹੈ। ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਉਸਦੇ ਪੈਰੀਂ ਢੱਠੇ ਹਨ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਕੀਰ ਚਰਨੀਂ ਪੈ ਰਹੇ ਤੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ! ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੁੱਤਾਂ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਉਮਾਹਿਆ, ਹਾਂ, ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੰਘਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜੋ ਮੁਰਾਦ ਉਸਦੀ ਸੀ ਲੱਭੀ ਨਾ, ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਕੀ ਮਹਿਮਾਂ ਸੁਣਕੇ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਹਾਂ, ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਕਿ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ‘ਮੁਸ਼ਕਿਆ’ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵਗ ਟੁਰਿਆ। ਜਾਂ ਆ ਉਦਿਆਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਡਿੱਠੋਸੁ ਤਾਂ ਕਾਲਜੇ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਪੁੜ ਗਈ ਤੇ ਚਰਨੀਂ ਢਹਿ ਪਿਆ, ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਦਿਲ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀਓਈ ? ਪਰ ਅੱਗੋਂ ਕੌਣ ਬੋਲਦਾ ? ਜੀਉਂਦੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਵਰ ਜੁਵਾਬ ਮਿਲੇ। ‘ਬੁੱਤ ਪੂਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਠੰਢ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਸੁਆਦ ਭੀ ਆਇਓਸੁ, ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਪੰਘਰਿਆ ਬੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਪਰਪੱਕ ਹੋਈ ਲੀਕ ਦਾ ਅਸਰ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਉਸ ਰਾਤ ਜਾਂ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਜਦਾ ਸੀ, ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਵੇਖੀ ਕਿ ਝਾੜੂ ਲਈ ਬਾਹਰ ਖੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋਰ ਪਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਨਾਉਂ ਧਰੀਕ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਰਸਨਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਲਗੀ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ ਤੇ ਮੋਇਆ ਜੀਉ ਪਿਆ। ਸੋ ਦੂਸਰੀ ਮੱਤ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤੀ ਉਹ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਝਾੜੂ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪੱਥਰ ਪੂਜਾ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਭੁੱਲਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸਾਖੀ ਅਸਾਂ ਅੱਜ ਵਾਚੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਪ ਮੱਤ ਦਿਤੀ ਹੈ ਕਿ :- ੧. ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੂਜਣਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਾਮ ਦੇ ਧਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। -903-<noinclude></noinclude> nnpfksp58n4ti1nwjan2ird7uqrekan 250 74611 236997 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ | ਹੋਰਨਾਂ ਸ਼ੈਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਲੈ ਕਿਰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਜਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਰੰਭੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਮੱਤ ਇਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ :- ਭਜਨ ਵਾਹਿਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ | ਹੋਰਨਾਂ ਸ਼ੈਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਲੈ ਕਿਰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਜਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਰੰਭੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਮੱਤ ਇਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ :- ਭਜਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਕਰੋ। ਕਿਤਨੇ ਸਿਖ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਂ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਕਿਤਨੇ ਜੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਨਿਤਨੇਮ ਕਰੀਦਾ ਹੈ, ਸੁਖਮਨੀ ਦਾ ਪਾਠ ਬੀ ਰੋਜ਼ ਦੂਏ ਦਿਨ ਮੁਕਾ ਲਈਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵਾਧੂ ਪਾਠ ਜਪੁਜੀ ਦੇ ਬੀ ਕਰੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹੁਣ ਜੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚਾਰੋ | ਹਿਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ ਘੋਖੋ ਤਾਂ ਇਹ ਖੇਚਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਜੋ ਕੁਛ ਅੱਜ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਸਾਂ ਇਹ ਸਾਖੀ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਖੂਬ ਝਾੜ ਪਾਈ ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜਿਸਨੇ ਅੰਤਰਯਾਮਤਾ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜੋ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਰਤੀ, ਪਰ ਤੀਜੀ ਗੱਲ ਛੱਡ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਇਹ ਸਾਖੀ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਵਰਗੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਈ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰੋ, ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹੋ ਪਰ ਰੱਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ, ਗ਼ੈਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਜੇ ਸੁਆਦ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਕਸੂਰ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੈ। ਜਦ ਬਾਣੀ ਪੜੋ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਸਮਝੋ ਤੇ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਣੀ ਉਹ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਹ ਸਮਝਕੇ ਦਿਲ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਲਾਈਏ ਕਿ ਜੇ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਉੱਡੇਗਾ ਤੇ ਜੀਭ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹੇਗੀ, ਤਦ ਜਿਸਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਓਹ ਕਿੰਞ ਖੁਸ਼ ਹੋਸੀ ? ਉਸ ਨਾਲ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਸੀ ? ਮਨ ਜੁੜਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੈਆਂ ਨਾਲ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਪੈਸੀ। ਜੇ ਬਾਣੀ ਭਜਨ ਵੇਲੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਅਸਰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਠੰਢ, ਸੁਖ, ਆਤਮ ਖੇੜਾ, ਆਤਮਰਸ ਲੈਕੇ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਜੇ | | ਲਏਗਾ।ਸੋ ਜੋ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਕਾਜ਼ੀ ਵਾਂਙੂ ਸੰਸਾਰਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ ਉਸ ਤੇ ਅਸਰ ਖਿੰਡਾਉ ਦਾ ਪਏਗਾ, ਤਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਸਮਝੋ ਕਿ ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈ :‘ਹੇ ਮੇਰੇ ਸਿਖ ! ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਭਜਨ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ। ਮਨ ਧਾਂਵਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਇਹੋ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਵਰਜ, ਮੋੜ, ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥ ਵੱਲ ਲਾ। ਵੇਖ ਬਾਣੀ ਕੀ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਣੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਜੁੜ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਹਾਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ। ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰ, ਜੋ ਉਹ ਦੱਸਣ ਕਿ ਕਿੰਞ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਨੇ ਸਨੇ ਦੌੜਨਾ ਛੱਡਦਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪੱਕ ਕਰ : ੧. ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ, ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ। ੨. ਚਾਹੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਆਤਮ ਨੈਣ ਅਜੇ ਖੁੱਲੇ ਨਹੀਂ ੩. ਖੁੱਲਣ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾਂ ਬਾਣੀ ਤੇ ਭਜਨ ਹੈ। ੪. ਮੈਂ ਪਾਠ ਕਰਾਂ, ਪਾਠ ਸੁਣਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਾਂ, ਭਜਨ ਵਿਚ ਬੰਦਗੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾਂ। ੫.ਪਾਠ ਕੀਰਤਨ, ਭਜਨ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਸਮਝਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਂ। "ਕੋਟਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਕੋ ਠਾਕੁਰੁ ਸੁਆਮੀ" ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਭੈ ਵਿਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਰਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਾਂ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂ। ਜੇ ਮਨ ਉੱਡੇ ਤਾਂ ਰੋਕਾਂ। ਨ ਰੁਕੇ, ਫੇਰ ਰੋਕਾਂ, ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂ, ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਅਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂ ਕਿ "ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਨੇ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋ, ਦੇਹੀ ਵਿਚ ਕਿ ਦੇਹੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋ, ਜਾਗਤੀ ਜੋਤਿ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਓਦੋਂ ਝੂਠੇ ਸਾਓ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੇ ਝੂਠੋ, ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ, ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨੀ, ਭਜਨ ਕਰਨਾ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਦਿਆਲ ਹੋ, ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ, -902-<noinclude></noinclude> bi9iv2owdviefuftxq6qtpj0hqu5lml 250 74612 236998 2026-09-27T07:37:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਸੁਭਾ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਬੈਠਾ ਫ਼ਕੀਰ ਲੋਕ ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ ? ਸੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਕਿਹਾ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਸੁਭਾ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਬੈਠਾ ਫ਼ਕੀਰ ਲੋਕ ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ ? ਸੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹੋਰ ਜਾ ਮਲਕ ਨੂੰ | ਜਿਵੇਂ ਗਏ ਸੇ ਚੁਪ ਖੜੇ ਹੋ ਰਹੇ। ਮੁਲਕ ਨੇ ਤੱਕਕੇ ਸੀਖਿਆ ਕਿ ਦੇਖੋ ਹੁਣ ਬੀ ਆਕੜ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ ਕਾਂਬਾ ਖਾਧਾ, ਕੁਛ ਸੱਦੇ ਤੇ ਬੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਬਥੇਰਾ | ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਜੀਭ ਰੁਕ ਗਈ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਮਝਾਇਆ, ਅੱਗੋਂ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਮਲਕ ਬੋਲੇ, ‘ਹੇ ਮੁਲਕ ! ਕਿਸ ਕਾਜ ਸਦਵਾਇਆ ਹੈ ? ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਧਰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇਹ | ਫਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਹ ਕੰਮ ਹੈ ?? ਮਲਕ ਨੇ ਥਿਥਲਾਕੇ ਕਹਿਕੇ ਬਾਹਰ ਉਦਿਆਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਿੱਛੇ | ਕਿਹਾ : ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਜਾਣਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਘਰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਸਜਣਾਂ | ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਵਿਚ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹੋ ?? ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਸੀਂ ਫ਼ਕੀਰ ਹਾਂ, ਸਾਂਈਂ ਜਿੱਥੇ ਮਲਕ-ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਖਾਣ ਦਾ ਕੀਹ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਕੱਠ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਭਲੀ ਨਾ ਹੋਈ ਜੋ ਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨਾਲ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਛਿੜ ਪਈ। ਇਹ ਲੋਕ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਦੀ ਸੋਝੀ ਤੋ ਕੋਰੇ, | ਜੇਹੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਰਾਜਮਦ ਵਿਚ ਮਸਤ ਇਹ ਅਕਾਰਣ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਮੁਲਕ ਇਸ ਨੂਰ ਇਲਾਹੀ ਤੇ ਰਬੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤਸੀਹਾ ਨਾ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਨਵੇਂ ਜਾਗੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ। ਕਈ ਇਕ ਉਪਾਉ ਸੋਚੇ, ਪਰ ਨੇਪਰੇ ਨਾ ਚੜਦੇ ਦਿੱਸੇ। ਸੰਝਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਘਰ ਆਏ ਤੇ ਗਲ ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਬੋਲੇ ‘ਕੋਈ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਜਿਸ ਦੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ, ਆਪੇ ਸਭ ਕੁਛ ਕਰੇਗਾ; ਨਾਮ ਜਪੋ, ਨਿਰਭਉ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤੇ | ਰਹੋ'। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਕ ਆਪ ਆਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਨੂਰਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਦਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਧਰ ਨਿਰਾਸ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਬੱਝਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੇਰੇ ਘਰ ਅਨੇਕਾਂ ਖਾ ਗਏ ਇਕ ਨਾ ਖਾ ਗਿਆ ਤਾ ਕੀਹ ? ੨. {ਮਲਕ ਭਾਗੋ} ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦੇ ਘੱਲੇ ਹੋਏ ਪੰਜ ਸਰਕਾਰੀ ਆਦਮੀ ਆਏ ਕਿ ਕਾਰਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਕਚਹਿਰੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੋ; ਤੇ ਜੇ ਨਾਂਹ ਕਰੋ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮੱਲੋਮੱਲੀ ਲੈ ਚੱਲਣ ਲਈ ਆਖੇ ਗਏ ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: “ਚੰਗਾ ਭਾਈ ਅਸੀਂ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਐਉਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਾਰਨਾ ਤਾਂ ਐਉਂ ਹੀ ਸਹੀ।’ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਪਰੇਮ ਡੋਰ ਦਾ ਬੱਧਾ ਲਾਲੋ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਟੁਰੀ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਬੀ ਦੋ ਚਾਰ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਸਜਣਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਓਹ ਬੀ ਕਚਹਿਰੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਕੁਛ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨ ਬੀ ਜਾ ਅੱਪੜੇ। | | | | | ਮਲਕ-ਜਦ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤ੍ਰੀ, ਸਾਧੂ ਮਹਾਤਮਾ ਖਾਣ ਤੇ ਇਕ ਸਾਧੂ ਆਕੜੇ ਤੇ ਕਹੇ ‘ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਇਹ ਹੱਤਕ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫਕੀਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਦਾਨੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਰੇ, ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਲਵੇ, ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੰਡ ਯੋਗ ਕਿਉਂ ? ... ਮਲਕ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਰਿਸਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ਤੂੰ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੋਕੇ, ਵੇਦੀ ਹੋਕੇ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਖਾਵੇਂ, ਡੂਮਾਂ ਮਿਰਾਸੀਆਂ ਂ ਪਾਸ ਬਹਾਵੇਂ, ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਨਿਰਧਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਪੰਗਤ ਲੁਆਕੇ ਖੁਆਵੇਂ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਹੁ ਰੀਤਿ ਤੋੜੇਂ ਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਨਿਉਤਿਆਂ ਬੀ ਨਾ ਆਵੇਂ ਇਹ ਕੀਹ ਫ਼ਕੀਰੀ ਹੈ ? ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ : ‘ਚੰਗਾ ! ਫੇਰ ਮਲਕ ਜੀ ! ਇਕ ਪੂੜਾ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਦਾ ਮੰਗਵਾਓ'। ਓਧਰ ਇਕ ਆਦਮੀ ਪੂੜਾ ਲੈਣ ਗਿਆ, ਇਧਰ ਲਾਲੋ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਤੂੰ ਬੀ ਆਪਣਾ ਸੁੱਕਾ ਟੁੱਕਰ ਕੋਧਰੇ ਦਾ ਲੈ ਆਉ ! ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਆ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਹੱਥ ਪੂੜਾ ਲੀਤਾ ਤੇ ਇਕ ਹੱਥ ਕੋਧਰੇ ਦਾ ਟੁੱਕਰ। ਬਾਹਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਕਰਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਘੁੱਟਿਆ ਤਾਂ ਪੂੜੇ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਦੇ ਟੇਪੇ -੧੧੧-<noinclude></noinclude> gdhi3r9aexppp7777a0422ofjalnx99 250 74613 236999 2026-09-27T07:37:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਨ। ਮੇਰਾ ਹੀਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਜੋ ਜਗਾ ਲਿਆਵਾਂ ਮਾਤਾ-ਹੱਛਾ ਬੱਚੀ, ਕੌਨ ਹੱਸਣੀਗੇ, ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਕਿਸ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਵਾਕ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ? ਮਾਤਾ-ਆਹ ਦੇਖਾਂ, ਤੁਲਸਾਂ ਅੱਜ ਆਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 236999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਨ। ਮੇਰਾ ਹੀਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਜੋ ਜਗਾ ਲਿਆਵਾਂ ਮਾਤਾ-ਹੱਛਾ ਬੱਚੀ, ਕੌਨ ਹੱਸਣੀਗੇ, ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਕਿਸ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਵਾਕ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ? ਮਾਤਾ-ਆਹ ਦੇਖਾਂ, ਤੁਲਸਾਂ ਅੱਜ ਆਖਦੀ ਸੀ ਜਾਏ ? ਇਹ ਬੀ ਦਿਨ ਆਉਣੇ ਸਨ, ਤੂੰ ਬੀ ਸਾਨੂੰ ਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸਨੂੰ ਜਗਾਵਾਂ, ਲਾਲ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਮਖੌਲ ਕਰਨੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਾਤਾ ਆਪ ਗਈ ਤੇ ਇਧਰ ਚੌਂਕੇ ਵਿਚ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਆ ਬੈਠੀ :- ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ-ਤੁਲਸਾਂ ! ਤੂੰ ਭਾਰੀ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਣਕਾ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦਾ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ? ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ | ਸਦਾ ਤੋਂ ਰੱਬ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਿਛੋਂ ਪਛੁਤਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਹਰ ਸਮੇਂ ਬੇਕਦਰੀ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਜਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਦੀ ਕੀਰਤਿ ਬੇ ਵਿਚਾਰੇ ਕਰੋ | ਤਾਂ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਨਿੰਦਾ ਕਰਵਾਈਦੀ ਹੈ। ਬੀਬੀ ! ਜੀਭ ਨੂੰ ਜੰਦਰਾ ਮਾਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖ ਲੈ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਕੌਤਕਹਾਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪ ਜਗਾ ਲਿਆਈ। ਆਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਾਇਆ ਤੇ ਂ ਪਿਛੋਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ‘ਦੇਖ ਲਾਲ ! ਜੇ ਤੂੰ ਫਕੀਰਾਂ | ਵਾਂਙ ਬਉਰਾਨਿਆਂ ਨਾ ਫਿਰੇਂ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਾਜ ਕਰੇਂ, | ਸੁਹਣਾ ਪਰ੍ਹੇ ਪੰਚੈਤ ਵਿਚ ਬੈਠੋਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਲੋਕ ਮਖੌਲ ਟਿਚਕਰਾਂ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰਨ ! ਅਗੇ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹੱਸਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਘਰ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬੀ ਪਏ ਠੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।” | | | ਜਹਾਜ਼ ਪਿਆ ਤਾਰਦਾ ਹੈ ! ਸਤਿਗੁਰੂ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੁਲਸਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕਮਲੀ ਹੈ, ਕਮਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਗੁੱਸਾ? ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ਕਿ ਬੇਬੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠੋਂ ਮਿੱਟੀ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਚੱਕਰ ਖਾ ਗਏ, ‘ਹਾਹ’ਕਰਕੇ ਹਾਵਾ ਖਾਧਾ, ਪਰ ਫੇਰ ਸੰਭਲੀ, ਜ਼ੁਬਾਨ ਰੋਕੀ, ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕੀ। ਤੁਲਸਾਂ ਕਮਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਭਲਕ ਜਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਏਕਾਂਤ ਬੈਠੇ ਸੇ ਤਾਂ ਤਰਸ ਦੀ ਖਾਣ ਬੇਬੇ ਨੇ ਜਾ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਵੀਰ ! ਹੇ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ, ਤੁਲਸਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ! ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਬੇਬੇ ! ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੁਲਸਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਦਾ। ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰੇਗੀ ਤੇ ਪਚਾਵੇਗੀ। ਅਜਰ ਨੂੰ ਜਰੇਗੀ। ਕਮਲ ਏਨਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਭੰਡੇਗੀ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਗਲੋਂ ਕਮਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਮਲਾ ਉਹ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੇ, ਤੁਲਸਾਂ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਮੇ ਦਾ ਚੂਰਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਜੀਉਰੇਗੀ ਤੇ ਜਰੇਗੀ। ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਪਛਾਣਨਹਾਰ ਬੇਬੇ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ। ਤੁਲਸਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਆਤਮ ਸੁਖ ਵਿਚ ਲੰਘੇ। ਸੂਚਨਾ-ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਛ ਦਿਨ ਤਲਵੰਡੀ ਰਹਿਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਫੇਰ ਸੈਦਪੁਰ ਕੰਡਿਆਲੀ ਲਾਲੋ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੰਜ ਦਿਨ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਓਥੋਂ ਬੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ‘ਤਬ ਬਾਬਾ ਜੀ ਉਜੜ ਕਉ ਚਲੇ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਗੇ ਉੱਪਲ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨਗਰੀ ਦਾ ਤੇ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਾਪਦਾ ਇਉਂ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੈਦਪੁਰ ਜ਼ਰੂਰ ਗਏ ਹਨ, ਓਥੇ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਮੰਦਰ, ਰੋੜੀ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਲਾਲੋ ਦਾ ਕੋਠਾ-ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਬੀ, ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤਲਵੰਡੀ ਗਏ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਿਰਧ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਿਆਣ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਪਰਮ ਪਿਆਰਾ ਮਨਤੱਵ ਸੀ। ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੋਹੀਂ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੁਣ ਏਮਨਾਬਾਦ ਹੈ। -੧੧੯-<noinclude></noinclude> 94vnr4gpb8qoo4qrps668ad87x9gqyw 250 74614 237000 2026-09-27T07:37:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>१ ੯. ਮੁੜ ਤਲਵੰਡੀ । ਸੈਦਪੁਰ ਸੰਡਯਾਲੀ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਆਪ ਹੁਣ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ ਤੇ ਬਾਹਰ ਇਕ ਖੂਹ ਤੇ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ, ਚਾਚਾ ਲਾਲੂ ਤੇ ਮਾਤਾ, ਤ੍ਰੈਏ ਆਏ ਤੇ ਘਰ ਚੱਲਣ ਲਈ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>१ ੯. ਮੁੜ ਤਲਵੰਡੀ । ਸੈਦਪੁਰ ਸੰਡਯਾਲੀ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਆਪ ਹੁਣ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ ਤੇ ਬਾਹਰ ਇਕ ਖੂਹ ਤੇ ਡੇਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ, ਚਾਚਾ ਲਾਲੂ ਤੇ ਮਾਤਾ, ਤ੍ਰੈਏ ਆਏ ਤੇ ਘਰ ਚੱਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਾ ਮੰਨਿਆ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਹੋਰ / ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੋਕੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਵੈਰਾਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤਾਂਈਂ ਤਾਂ ਚੱਲੋ ! ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਇ ਦੇ ਡੇਰੇ ਆਏ। ਰਾਇ ਮੰਜੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਠਿਆ ਤੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਲਗੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਰਾਇ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੰਜੇ ਦੇ ਸਿਰ੍ਹਾਣੇ ਵਲ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਆਪ ਦਾਵਣ ਵਲ ਹੋ ਬੈਠਾ। ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਰਾਇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਥਰੂ ਕਿਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਜੀ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਤੇ ਫੇਰ ਰਾਇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਬਖਸ਼ੇ ਹੋਏ ! ਮੈਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਤੋਂ ਬਖਸ਼ਾਇ ਦੇਹ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸੀਂ ਰਾਇ ਜੀ ਧੁਰ ਦੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਗਏ ਹੋ। ਰਾਇ-ਧੁਰੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ਾਇਆ ਹਈ ਤਾਂ ਆਪ ਵੀ ਕੁਛ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰਾਇ ਜੀਓ ਜੀ, ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਓਥੇ ਤੁਸੀਂ। ਰਾਇ-ਇਕ ਵੇਰ ਮੱਥਾ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾ ਲੈਣ ਦਿਓ, ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਤਾਂ ਪੈਂਦੀ ਏ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਰਾਇ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਮੰਜੀ ਤੋਂ ਹੇਠ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਲਾ ਲਿਆ। ਸਿਰ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੁਹੰਦਿਆ ਸਾਰ ਰਾਇ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਯਾਰ | | | | | | ਤੇ ਬਿਰਹਾ ਡੇਰੇ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸੀ ਖੇੜੇ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ ਤੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਗਾਸ ਗਿਆ। ‘ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ। ਰਾਇ ਨੂੰ ‘ਆਤਮ ਵਿਗਾਸੁ’ ਜੋ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਗਾਸ ਦੇ ਆਇਆਂ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-"ਸੁਣਿਐ ਦੂਖ ਪਾਪ ਕਾ ਨਾਸੁ ॥" ਦੁਖ ਪਾਪ ਝੜੇ ਤਾਂ "ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ||" ਕੁਛ ਚਿਰ ਇਸ ਰਸ ਵਿਚ ਨਿਮਗਨ ਰਹਿਕੇ ਰਾਇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁੱਧੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਅਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਏਥੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਛਕਿਆ। ਰਾਇ ਨਾਲ ਇਤਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਇ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਨਾਨਕ ਬਾਹਰ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਪੋ ਵੇਸ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਰਾਇ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪ ਫਕੀਰੀ ਹੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਟਿਕੋ ਏਥੇ ਹੀ। ਜ਼ਿਮੀਂ ਸਭ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਆਪ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਹੈ। ਕਾਮੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਆਪ ਵੰਡੋ ਵਰਤਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਖ ਮੰਨੋਂ ਕਰੋ, ਕੋਈ ਕੁਛ ਨਾ ਕਹੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ; ਕਿਰਸਾਨੀ, ਹੱਟੀ ਬਹਿਕੇ ਵਪਾਰ, ਫਿਰਕੇ ਸੁਦਾਗਰੀ ਤੇ ਲੱਕ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਚਾਕਰੀ ਸਭਨੀਂ ਥੋਕੀਂ ਅਸਾਂ ਨਾਮ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਹੈ ਕਿਰਸਾਣੀ, ਇਹੋ ਹੱਟ, ਇਹੋ ਸੁਦਾਗਰੀ ਤੇ ਇਹੋ ਚਾਕਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ । ਰਾਇ ਜੀ ! ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹੈ। ਰਾਇ ਤਾਂ ਰਜ਼ਾ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਏਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜਗਤ ਤਾਰਨ ੧ ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ‘ਤੁਲਸਾਂ ਦਾਸੀ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ’ ਤੱਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਨੰ: ੧੦੪੭ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੭੪ (੧੯੪੨ ਈ:) ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਇਸੇ ਸੰਚੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਅਗਸਤ ੧੯੨੮ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ੨ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ। ੩ ਸੋਰਠਿ ਮ: ੧ ਵਿਚ ‘ਮਨੁ ਹਾਲੀ ਕਿਰਸਾਣੀ ਕਰਣੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਚਾਰਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੱਤ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ। -੧੧੭-<noinclude></noinclude> bcag8480zrmv5zf44g8tcj79i35kdof 250 74615 237001 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਥਾਂਈਂ ਜਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ (ਪੰਨਾ ੭੮-੮੩)। ਉਥੋਂ ਉਰਾਰ ਆਏ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ ਹਨ ਤੇ ਉਜਾੜੋ ਉਜਾੜ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਹੌਰੋਂ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਬਾਰ ਵਿਚਦੀ ਸਫਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਹੈ। ਇਕ ਵਸਤੀ ਕੋਲ ਨਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਡੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਥਾਂਈਂ ਜਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ (ਪੰਨਾ ੭੮-੮੩)। ਉਥੋਂ ਉਰਾਰ ਆਏ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ ਹਨ ਤੇ ਉਜਾੜੋ ਉਜਾੜ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਲਾਹੌਰੋਂ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਬਾਰ ਵਿਚਦੀ ਸਫਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਹੈ। ਇਕ ਵਸਤੀ ਕੋਲ ਨਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਡੇਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਹ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਉੱਪਲ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਾ ਖੜੋ, ਤੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਛ ਮਿਲੇਗਾ। ਹੜੱਪੇ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾ ਖੜੋਈਏ ਤਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਜਾੜਾਂ ਲੰਘਕੇ ਵਸਤੀ ਸੋਹਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਹੋ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਏਥੇ ਆਪ ਟਿਕੇ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉੱਪਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਖੜੋਤਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਿਕਾਣਿਓਂ ਟੁਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੱਜਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਅੱਪੜਦੇ ਹਨ। ਸੱਜਣ ਦੀ ਸਮਾਧ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਤਲੁੰਭੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸੋ ਹੜੱਪੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸੜਕ ਤੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਤੋਂ ਟੁਰੀਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਹੜੱਪਾ, ਫੇਰ ਚੀਚਾਵਤਨੀ, ਫੇਰ ਬੁਰਂਜੀ ਫੇਰ ਤਲੁੰਭਾ ਤੇ ਫੇਰ ਮਖਦੂਮ ਪੁਰ, ਫੇਰ ਕਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਰਾਵਾਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਮੁਲਤਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਖਦੂਮ ਪੁਰ ਰੇਲ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਖਾਨੇਵਾਲ ਸ਼ੋਰ ਕੋਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਹੇ ਹੈ, ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸਮਾਧ ਅੱਧਾ ਪੌਣਾ ਮੀਲ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਥੇਹ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਈ ਸੱਜਣ (ਠੱਗ) ਦੀ ਭਿੜਕੀ ਸਦਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹੋ ਵਸਤੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀ। ਇਹ ਭਿੜਕੀ ਮਖਦੂਮ ਪੁਰ ਤੋਂ ਡੇਢ ਕੁ ਮੁਰੱਬੇ ਦੀ ਵਿੱਥ ਪੁਰ ਹੈ। ਸਮਾਧ ਅੱਜ ਕੱਲ ਗੁਸਾਂਈਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮਾਧ ਤੋਂ ਸੱਜਣ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਟਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਤਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤ੍ਰੈ ਸਮਾਧਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੱਜਣ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਗੁਸਾਂਈਆਂ ਦੀਆਂ, ਪਰ ਭਿੜਕੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੱਜਣ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਈ ਜੋਧ ਦਾ ਪੱਕਾ ਡੇਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਤਾਰਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸੱਤਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਵਰੋਸਾਏ ਜਾਕੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਜੀ ਇਥੇ ਆ ਟਿਕੇ ਤੇ ਬੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਦਸਮੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਸੰਦਾਂ ਦੀ ਪਕੜ ਵੇਲੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਵੀ ਆਨੰਦ ਪੁਰ ਅੱਪੜੇ। ਭਾਈ ਫੇਰੂ ਨੇ ਆਪ ਦੀ ਸੱਚੀ ਫਕੀਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਫੇਰ ਹੋਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ, ਫੇਰ ਆਪ ਇਥੇ ਆ ਰਹੇ ਤੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਛੱਟਾ ਦੇਂਦੇ ਰਹੇ। ਏਥੇ ਹੀ ਆਪ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਟੇਸ਼ਨੋਂ ਅੱਧ ਕੁ ਮੀਲ ਰੇਲ ਦੇ ‘ਸਿਗਨਲ’ ਦੇ ਪਾਸ ਵਾਰ ਹੈ।” ਸੱਜਣ ਦੀ ਸਮਾਧ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ ਭਾਈ ਸੱਜਣ ਦੀ ਸਮਾਧ ਕਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬੇ-ਖਿਆਲੇ ਕਹਿ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ‘ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦੀ ਸਮਾਧ’। ਸੱਜਣ ‘ਠੱਗ’ ਨਾ ਰਿਹਾ ‘ਸੰਤ’ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਲਗੇ ਘਾਉ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਕੇ ਬੀ ਦਾਗ਼ ਛੋੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਜਣ ਸੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ‘ਅੱਲ’-ਠੱਗ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਲਗੀ ਹੀ ਰਹੀ। ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੱਗੇ ਹੈ :- ੧੦. ਸੱਜਣ ਠੱਗਾ। ‘ਠਗੈ ਸੇਤੀ ਠਗੁ ਰਲਿ ਆਇਆ ਸਾਥੁ ਭੀ ਇਕੋ ਜੇਹਾ।” {ਰਾਮ: ਵਾ: ਮ: ੫-੭} ‘ਮਹਾ ਬਿਖਾਦੀ ਦੁਸਟ ਅਪਵਾਦੀ ਤੇ ਪੁਨੀਤ ਸੰਗਾਰੇ ॥੧॥ {: ਆ. ਮ. ੫} ੧. {ਹੜੱਪੇ ਦੀ ਸਾਖੀ} ਪਰਬਤੁ ਸੁਇਨਾ ਰੁਪਾ ਹੋਵੈ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਾਉ॥ ਭੀ ਤੂੰ ਹੈ ਸਾਲਾਹਣਾ ਆਖਣ ਲਹੈ ਨ ਚਾਉ॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਸ: ਮ: ੧-੮} ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ੯ ਨਵੰਬਰ ੧੯੨੭ ਸੰਮਤ ਗ, ਨ, ਸਾ, ੪੫੯ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੧੨੦-<noinclude></noinclude> 7h3ov8sm6d4f0zf9qq8oxpllq6j91e4 250 74616 237002 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>' ਤੇ ਇਹ ਨਵਾਬ ਕਿਲ੍ਹੇਦਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਜਾਬਰ ਹੁਕਮ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਮੰਨੀਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੋ ਸੀ ਜੋ ਬਾਬਰ ਨਾਲ ਅਟਕਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸੈਦਪੁਰ ਦੀ ਕਤਲਾਮ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਿੰਨ੍ਹਵੇ ਵਾਕ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁੜ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>' ਤੇ ਇਹ ਨਵਾਬ ਕਿਲ੍ਹੇਦਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਜਾਬਰ ਹੁਕਮ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਮੰਨੀਂਦਾ ਸੀ। ਇਹੋ ਸੀ ਜੋ ਬਾਬਰ ਨਾਲ ਅਟਕਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸੈਦਪੁਰ ਦੀ ਕਤਲਾਮ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਿੰਨ੍ਹਵੇ ਵਾਕ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁੜ ਗਏ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੋਹ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋ ਨਰਮ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ :-ਦਾਤਾ ਲੋਕ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਸਿਪਾਹੀ ਲੋਕ ਖੁਰਦਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੂੜਮਤ ਸਾਡੀ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਆਪ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਆਓ, ਤਕਸੀਰ ਮਾਫ ਕਰੋ ਤੇ ਦੁਆ ਕਰੋ ਜੋ ਬੇਟਾ ਵੱਲ ਹੋਵੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰਜ਼ਾ ਮੰਨ ਤੇ ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹੋਣ ਦੇ, ਹੁਕਮ ਤੇ ਟਿਕ, ਜੇ ਵੱਲ ਹੋਣਾ ਹੋਊ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਊ; ਨਾ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਊ ਨਾ ਹੋਊ। ਂ ਂ ਂ ਂ ਂ ਹੈ ? ਕਿਉਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉੱਤੇ ਬਹਿਕੇ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਾਲਦਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ? ਧਰਮ ਸੰਭਾਲੋ, ਨਿਆਂ ਕਰੋ, ਰਹਿਮ ਕਰੋ। ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ (ਲਾਲੋ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਦੇਖ ਲਾਲੋ ! ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ! ਕੂਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨੀ, ਚੜ੍ਹੀ ਗੁੱਡੀ ਵੇਲੇ ਕੌਣ ਡੋਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਹੁਕਮ ਧੁਰੋਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ਮੁੱਲ ਪੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਐਸ਼ਰਜ ਵੇਲੇ ਹੋਸ਼ ਕਰਦਾ ? ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਦ ਨਿਆਉਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੈ ਦੇਂਦਾ। ਨਵਾਬ-ਸਾਂਈਂ ਜੀ ! ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੋ ! ਤਕਸੀਰ ਜੋ ਹੋਈ ਖਿਮਾ ਕਰੋ ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਂਈਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੇ ਬਈ ਖਾਨਾਂ ! ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਨਵਾਬ-ਸਾਂਈਂ ਜੀ ! ਆਂਦਾਂ ਦੇ ਵਲੇਵੇਂ ਹਨ, ਮਮਤਾ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ ਇਹੁ ਜੀ ਤੜਫਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਂ ਹੀ ਸੁਖ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੇਖ ਮਾਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੇਖ ਮਮਤਾ ਵਾਲੇ ! ਦੇਖ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ! ਤੇਰੀ ਕਰੜਾਈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਰਗਾਹੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ, ਉਤੋਂ ਹੁਕਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਅਰ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਕੱਟਣ ਵਾਸਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਸੁਖ ਨਾਲ ਨੀਂਦਰੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਸੌਣ ਦੇਹ ਸੂ, ਕੱਲ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਾਇਆਂ ਦੇ ਕਪੜ ਕੀਕੂੰ ਲੀਰਾਂ ਹੋਣੇ ਹਨ ਤੇ ਕੰਵਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮੋਛਿਆਂ ਵਾਙੂ ਮੁਛੀਣਾ ਹੈ ? ਇਹ ਭਾਣਾ ਅਜ ਦਾ ਜੇ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਸੌਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰੜਾ ਹੈ। ਹਾਕਮ ਸਮਝਿਆ ਨਾ, ਹਾਂ, ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਨਾ ਸਮਝਿਆ, ਪਰ ਸਹਿਮ ਗਿਆ ! ਡਰ ਗਿਆ। ਬੋਲਿਆ :-ਸਾਂਈਂ ਜੀ ! ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਆਓ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਣੀ ਤਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਜੂਠੇ ਟੁੱਕਰਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰ ਜੋ ਉਹ ਬਚੇ। ਇਹ ਸਰਦਾਰੀ ਕਿਸ ਕੰਮ ਹੈ ? ਇਹ ਅਮੀਰੀ ਕਿਸ ਅਰਥ ਹੈ ? ਇਹ ਦੌਲਤ ਕਿਸ ਕਾਰੇ ਲੱਗਣੀ ਂ ਨਵਾਬ (ਸੋਚ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ)-ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ। (ਭਾਗੋ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਫਕੀਰ ਛੱਡ ਦਿਓ ! (ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਆਪ ਬੀ ਦਾਤਾ ਜੀ ! ਜਾਓ, ਮੈਂ ਆਪ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਕੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੀ ਮੰਗਾਂਗਾ। ਮੈਥੋਂ ਭੁੱਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਾਫ਼ ਕਰੀਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਾਹ, ਲਾਲੋ ਕੋਈ ਜੂਠਾ ਟੁੱਕਰ ਲਿਆ ਦੇਹ ਜੋ ਮੁੰਡਾ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਲਾਲੋ ਗਿਆ, ਟੁੱਕਰ ਲੈ ਆਇਆ, ਬਿਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਖਾਧਾ, ਤਤਕਾਲ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਠਾਣ ਹਾਕਮ ਅਚੰਭਾ, ਦਰਬਾਰ ਅਚੰਭਾ, ਭਾਗੋ ਅਚੰਭਾ, ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਖੜੇ ਫਕੀਰ ਅਚੰਭਾ !!! ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਖਬਰਦਾਰ ਹੋ ਖਾਨ ! ਉਤੋਂ ਹੁਕਮ ਦੀ ਕਲਮ ਵਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਲਈ ਜ਼ੋਰ १ ਗੁ: ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਤਾਂ ਮਰ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਰਾਜ਼ੀ ਕਿਸ ਘਰੋਂ ਖਬਰ ਮੰਗਵਾਈ ਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ ? ਜਦ ਨਵਾਬ ਪੁਤਰ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਤੇ ਬਾਲ਼ੇ ਵਾਲੀ ਜਮਨਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲੋ ਤੋਂ ਜੂਠਾ ਟੁੱਕਰ ਮੰਗਵਾਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਵਾਬ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। -੧੧੩-<noinclude></noinclude> eue9ea7ix8wi0565z11fopzl44d6onk 250 74617 237003 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ, ਤੇਰੇ ਦਾਨ, ਤੇਰੇ ਸ਼ੁੱਧ, ਤੇਰੇ ਜਗ ਅਪਣੀ ਂ ਇਕ ਅਸੀਸਾਂ ਦੀ ਨੈਂ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ। ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਇਆ ਭਾਗੋ ਲਾਲੋ ਦੇ ਘਰ। ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ, ਤੇਰੇ ਦਾਨ, ਤੇਰੇ ਸ਼ੁੱਧ, ਤੇਰੇ ਜਗ ਅਪਣੀ ਂ ਇਕ ਅਸੀਸਾਂ ਦੀ ਨੈਂ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ। ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਇਆ ਭਾਗੋ ਲਾਲੋ ਦੇ ਘਰ। ਹਾਂ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਟੁੱਕਰ ਦਿੱਤਾ ਭਾਗੋ ਨੂੰ ‘ਖਾਹ ਬਈ ਤੇ ਦੇਖ ਸਵਾਦ।” ਭਾਗੋ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਅੰਨ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਇਆ। ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ‘ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਦਾਤਾ ! ਮਿਹਰ ਕਰ ਤੇ ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲੈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖ ਲੈ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸਹਾਈ | ਹੋ। ਉਜਾਗਰੀ ਵਾਸਤੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕੱਜਣ ਹਨ, ਲਹੂ ਦੇ ਚੁਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਛੱਪਰ ਛਾਉਣੇ ਹਨ। ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਪੁੰਨ ਦੇ ਧਾਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਅੰਨ ਤੇ ਪਲ ਕੇ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਤੇ ਤਪੱਸ੍ਰੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ! ਦੇਸ਼ ਸੜ ਉਠਿਆ ਹੈ ਜ਼ੁਲਮ ਹੇਠ, ਭਾਗੋ ! ਪਰਜਾ ਕੁਰਲਾ ਉਠੀ ਹੈ ਜ਼ੋਰ ਹੇਠ, ਧੁਰੋਂ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਰੜਾ। ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਬਨ ਨੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਸ਼ਟਾਂਦੇ ਬੱਦਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਆਰ ਹੋਵੋ ਉਸ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਝੱਲਣ ਲਈ ਆਪ, ਜੋ ਜ਼ੁਲਮ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਨਹੀਂ ਸੰਗਦੇ ਰਹੇ। ਜੋ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੌੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਭੋਗਦਿਆਂ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਤਨਾ ਕੌੜਾ ਹਾਂ। ਭਾਗੋ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਰੋ ਪਿਆ, ਪੈਰੀਂ ਢਹਿ ਪਿਆ : ਬਖ਼ਸ਼ ! ਹੇ ਦਾਤਾ ! ਬਖਸ਼ ! ਤਾਂ ਗੁਰੂਜੀ-ਬਖਸ਼ੇਗਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ, ਪਰ ਬਖਸ਼ੇਗਾ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਣਗੇ ਉਹ ਗਰੀਬ ਤੇ ਨਿਤਾਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਗਰੀਬ ਤੇ ਨਿਤਾਣੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਾਹ ਬਖ਼ਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਤਾਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਉਦੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰ ਨਹੀਂ, ਪੂਰਾ ਤੁਲੇਗਾ ਪੂਰੇ ਤੱਕੜ ਤੇ। ਤੂਫਾਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਤੇ, ਪਠਾਣ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਰ ਝੱਖੜ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਪਣੀ ਲੋੜ ਹਈ ਤਾਂ ਹੋ ਨੀਵਾਂ, ਬਖ਼ਸ਼ਾ ਤੇ ਕਿਰਤ ਕਰ, ਫੇਰ ਉਸ ਸੁੱਚੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਉੱਜਲ ਹੋ ਕੇ ਹੋ ਉੱਚਾ। ਸਾਈਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਮਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਭਾਗੋ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਠ ਗਿਆ, ਜਾ ਘਰ ਦੇ ਤੋੜੇ ਖੋਹਲੇ, ਸਾਰਾ ਧਨ ਲੁਟਾ ਦਿੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਜਾ ਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਉਹ ਸਰਪਣੀ (ਮਾਇਆ) ਜੋ ਪਥੱਲਾ ਮਾਰਕੇ ਬੈਠੀ ਭਾਗੋ ਨੂੰ ਵੱਸ ਚਾੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਈ ਕਹਿਣ: ਬਾਵਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਭਾਗੋ, ਪਰ ਆਮ ਖਲਕਤ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈ ਕੀਰਤੀ ‘ਨਾਨਕ ਤੱਪੇ' ਦੀ ਕਿ ਓਸ ਨੇ ਸਾਧਿਆ ਹੈ ਐਡਾ ਅਸਰਾਲ ਸੱਪ। ਹਾਂ ਸੈਦ ਪੁਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਪਰਜਾ ਵਿਚ ਧੁੰਮ ਗਈ ਭਾਗੋ ਦੀ ਕੀਰਤੀ; ਦੁਖੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟੁਰੀ | | | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੇਖ ! ਪਰਜਾ ਜੋ ਤੂੰ ਦੁਖਾਈ ਸੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਠਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਰਗਾਹੇ ਪੁੱਜੀ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪ, ਦੇਖ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਸਾਂਈਂ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਸੁਹਾਗਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁੱਚੇ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਸੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਤਾਮਸੀ ਬਿਰਤਿ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਟੇਕ ਹੋਵੇ, ਨਾਮ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਹੋਵੇ, ਨਾਮ ਦੀ ਠੰਢ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੋ ਸਾਧੂ, ਉਹੋ ਸੰਤ, ਉਹੋ ਫਕੀਰ, ਉਹੋ ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ। ਨਿਰੇ ਕਿਰਤੀ ਬੀ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹਨ 'ਮੂਰਖਤਾ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਸੁਖੀ ਤੇ ਬੇਫਿਕਰ ਹਨ। ਬਨਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਨਿਰੀ ਚੁਪ ਸਾਧ ਗਏ ਲੋਕੀਂ ਸਾਧ ਸੰਤ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਯੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਯੰਤ੍ਰ ਵਾਂਙੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਾਂ ਓਹ ਜੋ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਉਛਲਦੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ, ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਰਸ ਨਾਲ ਤੁੜ੍ਹਕਦੇ ਹਨ, ਸਾਂਈਂ ਵੱਲ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹੀਂ ਉਲਾਰ ਉਲਾਰ ਤਾਂਘਦੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਓਹ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸੁਹੇਲੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਮੁਰਦਿਹਾਨ ਹੈ, ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਜਿੰਦ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਭਾਗੋ ਅੱਜ ਮੇਹਰ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਮ ਆਇਆ ਹੈ, ਨਾਮ ਵਿਚ ਜੀਉ, ਕਿਰਤ ੧ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸੂਰਯੋਦੈ ਵਿਚ ਭਾਗੋ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤੇ ਬਾਲੇ ਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਬਖਸ਼ਾਵਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੇਹਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ। -੧੧੫-<noinclude></noinclude> jmzg5miyj3gs50w33thxhbirqn0idpm 250 74618 237004 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੁਆਇ ਖ਼ੈਰ ਦੀ ਲੋੜ ਉਥੇ ਹੈ, ਕਰੋ ਜੇ ਕੁਛ ਬਣਦਾ ਜੇ ! ਖ਼ਲਕਤ ਰੱਬ ਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਸਭ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਰੱਬੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਨਵਾਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਨਿਆਂ ਕਰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੁਆਇ ਖ਼ੈਰ ਦੀ ਲੋੜ ਉਥੇ ਹੈ, ਕਰੋ ਜੇ ਕੁਛ ਬਣਦਾ ਜੇ ! ਖ਼ਲਕਤ ਰੱਬ ਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਸਭ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਰੱਬੀ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਨਵਾਬ ਨਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਰਾਂਗਾ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਿਆਂ ਬੀ ਇਕ ਧੱਕਾ ਹੀ ਸੀ। ਉਂਞ ਤਾਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਹੀ ਪਰਜਾ ਲਈ ਕਸ਼ਟ ਰੂਪ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਗਹੁ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮਸਤਾਨੇ ਰੰਗ ਤੇ ਚੁੱਪ ਟੂਰ ਆਏ, ਰੋੜੀ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਲਾਲੋ ਨੇ ਆ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਅੱਜ ਕੀ ਅਗੰਮ ਦੀ ਬੋਲੇ ਹੋ ?' ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੋਣਹਾਰ ਦੀ ਸੈਨਤ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਧਾਰ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਆ ਚਰਨੀ ਪਿਆ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ : ‘ਹੇ | ਰੱਬੀ ਦਾਤਾ ! ਮੈਂ ਬੜੀ ਅਵੱਯਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਕਰ ਤੇ ਬਖਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਭੁਤਲਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਾਰਦਾਰ ਹੋਣਾ ਤੇ ਭੁਤਲਾਵੇ ਵਿਚ ਆਉਣਾ, ਹੇ ਭਾਗੋ ! ਇਹ ਕਿਵੇਂ ? ਛੱਡ ਦੇ ਕਾਰਦਾਰੀ, ਕਿਰਤ ਕਰ ਦੱਸਾਂ ਨਵਾਂ ਦੀ, ਜੇ ਤੇਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੱਕ ਨਾਹੱਕ ਪਛਾਨਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ। ਹਾਕਮ ਸਿਰੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨਹੀਂ, ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਹੋਰ ਹਾਕਮ ਹੈ, ਡਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿਆਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੋਲਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਤੋਲਦਾ ਜਾਪਦਾ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅਦਲ। ... ਮਲਕ-ਮੈਥੋਂ ਅਵੱਗ੍ਯਾ ਹੋਈ, ਮਾਫ ਕਰੋ ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਮੇਰੀ ਅਵੱਯਾ, ਨਾਨਕ ਦੀ ਅਵੱਗ੍ਯਾ ? ਹੈਂ ! ਨਾਨਕ ਦੀ ਅਵੱਯਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਡਰ ਉਸ ਅਵੱਗ੍ਯਾ ਤੋਂ ਜੋ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਤੇ ਅਪਣੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਖਾਲਕ ਦੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਦੇਖ ! ਪਸ਼ੂ ਪੰਖੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪੇਟ ਭਰਨ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਮਾਨੋ ਕਿਰਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਪੇਟ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ, ਸਦਾ ਅਰੋਗ; ਸਦਾ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਿਚ ਸੁਖ ਹੈ, ਮਿਹਨਤ ਸਰੀਰ ਨਰੋਆ ਰਖਦੀ ਹੈ, ਮਿਹਨਤ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸੁਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਮਾਏ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖੁੱਸਣਾ, ਫਰੇਬ ਨਾਲ ਖੱਸਣਾ, ਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਵਾਂਙ | | | ¸ | | ਪਥੱਲਾ ਮਾਰ ਬੈਠਣਾ ਰੋਗ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦਾ, ਮਨ ਦਾ, ਆਤਮਾਂ ਦਾ। ਤੂੰ ‘ਆਪਾ ਖੁੰਝਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਆਪਾ ਵੰਞਾ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਆਪਾ ਆਪ ਮਾਰ ਬੈਠਾ ਹੈਂ, ਤਰਸ ਕਰ ਆਪੇ ਤੇ, ਇਸ ਮੋਏ ਨੂੰ ਜਿਵਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਕਣੀ ਇਸ ਵਿਚ ਪਾ। ਭਾਗੋ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਮਨ ਨੇ ਤਰੰਗ ਖਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਖੋ ਸੋ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਹੱਡ ਰੱਖ ਦੇਹ ਨਾਲ ਇਸ ਆਲਸੀ ਹੋ ਚੁਕੇ ਜਾਮੇ ਨਾਲ ਮਜੂਰੀ ਕੀਕੂੰ ਕਰਾਂ ? ਜੇ ਸਤਿਗੁਰੂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਤਖਤ ਮਜ਼ੂਰੀ ਹੈ, ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਮਜੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਾਂ ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਤੇ ਅੱਖ ਧਰਕੇ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੀ ਕਾਰਦਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਹੈ, ਮਜੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਰਤ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਹੱਕ ਨਹੱਕ ਪਛਾਣੇਂ, ਨਿਆਂ ਤੋਲੋਂ, ਵੱਢੀ ਨਾ ਖਾਵੇਂ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਕਰੇਂ ਤਾਂ। ਹਾਂ, ਸਭ ਕਮਾਮ, ਸਭ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਾਰੇ ਕਿਰਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ ਤਾਂ। ਚਾਹੋ ਕਿੱਤਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਆਪ ਚਾਇਆ ਹੈ, ਪਹੇਮਾਨਗੀ ਸਭਨਾਂ ਕਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤ੍ਯਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਮਜ਼ੂਰ ਦੀ ਟੋਕਰੀ, ਬਾਣੀਏ ਦੀ ਤੱਕੜੀ, ਕਾਰਦਾਰ ਦਾ ਕਰਤੱਤ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਿਆਂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਮੱਤ ਦਾਨ ਦੇਣੀ ਸਭ ਕਿਰਤ ਹੈ, ਜੇ ਪਹੇਮਾਨਗੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ। ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਬੰਦਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਹਿਰਦੇ ਸਾਂਈਂ ਰੱਖਕੇ ਕਰੇ, ਜੋ ਕੁਛ ਕਿ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਸਾਂਈਂ ਵੰਡ ਵਿਚ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਨਾਲ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਲਹੂ ਨਿਚੋੜਕੇ, ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਮਲਾ ਭਰਕੇ, ਜਿਸ ਰਾਹਕ ਪਾਸ ਮਸਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਟੁੱਕਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾ ਧਮਕਾ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਛ ਹੋਰ ਲੈਣਾ ਉਸਦਾ ਲਹੂ ਨਿਚੋੜਨਾ ਹੈ। ਜਿਹੀ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਵੱਢਕੇ ਰੱਤ ਚੋ ਲਈ, ਤੇਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ੋਰ ਛਲ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਰੱਤ ਨਿਚੋੜਨਾ ਹੈ। -੧੧੪- ਭਲਾ ਤੇਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਸਾਂਈਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ ਦੇ ਪਿਆਸੇ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ? ਜਦ ਕਿ ਗ੍ਰਾਹੀ ਗ੍ਰਹੀ ਵਿਚ ਹਾਵੇ ਤੇ ਰੋਣ ਦੀ ਝੀਣੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਰੁੱਤ ਦੇ ਟੇਪੇ ਤਪਕਦੇ ਹਨ ? ਤੇਰੇ :<noinclude></noinclude> ezbkcszkit8ujtlrhc8k1r0hm1o2iih 250 74619 237005 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਈ ਫਕੀਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਟਕਾਉਣਾ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਹੋਸੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀਓਸੁ :- ਕੋਈ ਹੋਰ ਫੁਰਮਾਇਸ਼ ਕਰੋ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬੀ ਕਬੂਲ ਪਵੀਏ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ਹੇ ਰਾਇ ! ਫੁਰਮਾਇਸ਼ ਇਹ ਹੈ:-ਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਈ ਫਕੀਰ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਟਕਾਉਣਾ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਹੋਸੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀਓਸੁ :- ਕੋਈ ਹੋਰ ਫੁਰਮਾਇਸ਼ ਕਰੋ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬੀ ਕਬੂਲ ਪਵੀਏ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ਹੇ ਰਾਇ ! ਫੁਰਮਾਇਸ਼ ਇਹ ਹੈ:-ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜੋ ਉਸ (ਰੱਬ) ਨੂੰ ਭਾਵੇ, ਉਸ ਰੱਬ ਨੂੰ ਧਿਆਉਣਾ, ਜਿਥੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲੇ, ਉਥੇ ਜ਼ੋਰ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਆਰਾਧਣ ਉਤੇ ਲਾਉਣਾ। ਉਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਰਹਿਣਾ । {ਤੁਲਸਾਂ ਦਾਸੀ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ} ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਾਰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ: ‘ਤੁਲਸਾਂ ਜਾਹੂ ਲਾਲ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖ ਜੋ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਹੈ ਛਕ ਲੈਣ।” ਤੁਲਸਾਂ-ਸਤਿ ਬਚਨ ਜੀ ! ਜਾਂ ਤੁਲਸਾਂ ਗਈ ਤਾਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ | ਬਿਰਾਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਕੁਛ ਐਸਾ ਉੱਚਾ ਤੇ | ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭਾਉ ਸੀ ਕਿ ਤੁਲਸਾਂ ਦਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਸੋਚਓਸੁ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਚਰਨ ਘੁੱਟਾਂ ਤਾਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪੈਣਗੇ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ੧ ਇਕ ਫੁਰਮਾਇਸ਼ ਆਖੀਐ ਜੇ ਮੰਨੈ ਸਾਂਈ ॥ ਜਿਸਤੇ ਜੋਰ ਨ ਚਲਦੀ ਕਰਿ ਜੋਰ ਧਿਆਈ ॥ ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰ ਰਾਇ ਜੀ ਕਿਸੈ ਹਾਥ ਨਾ ਆਵੈ ॥ ਸੋਈ ਕਾਰ ਕਮਾਵਣੀ ਜੋ ਉਸ ਕੋ ਭਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਿਕਮਤਿ ਹੁਕਮ ਨ ਚਲਈ ਕੋਈ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ॥ ਸੇਖ ਮਸਾਇਕ ਸਿਧ ਸਾਧ ਸਭ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ॥ਦਸ ਅਵਤਾਰੀ ਆਇਆ ਜਗੁ ਹੁਕਮ ਚਲਾਇਆ ॥ ਅੰਤ ਕਾਲ ਧਰਤੀ ਪਏ ਕੁਝ ਹਥੁ ਨ ਆਇਆ ॥ ਵਡੇ ਵਡੇ ਮਹਾਂ ਬਲੀ ਜੋਧੇ ਅਰ ਸੂਰੇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਭ ਦੇਖਿਆ ਸਭ ਧਰਤੀ ਧੂਰੇ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜ: ਸਾ: ਬਾ: ਵਿਚ ਇਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ੨ ਤੁਲਸਾਂ ਦਾਸੀ ਦੀ ਕਥਾ ਬੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਏਥੇ ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। | | | | ਤੁਲਸਾਂ ਨੇ ਜਦ ਚਰਨ ਛੋਹੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜ ਗਈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਥਰਰ ਕਰਦੀ ਇਕ ਰੌ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਝਰਨਾਟ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਛੌੜ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਘਰ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਹੋ ਦੱਸਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਲਖ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਾਨੁਖੀ ਖੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਸੀ ਉੱਚੀ ਸੁਰਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਦਾਸੀ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਕੀ ਤੱਕੇ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੂਹ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੁਖ ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਭੈ ਭਰਮ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸੁਖ ਹੀ ਸੁਖ ਹੈ। ਆਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਛੁਹਣ ਨੇ ਇਹ ਰੰਗ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਹੁਣ ਬੇਬਸੀ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਮਸਤਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੁੱਟਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਦਕੇ ਹੋ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ। ਬਿਹਬਲ ਹੋਈ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਤ੍ਰ ਇਕ ਗੇੜ ਖਾਕੇ ਇਕ ਕੁਪਾਹੀ ਰੰਗ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਪਰ ਠੰਢੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਜਾ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੀ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਮਨਸੁਖ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਦੇ ਲਾਗੇ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਰ ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਕੇ ਇਕ ਮਨ ਹੋ ਬਿਨੈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਸਾਂ ਇਹ ‘ਦਾਸਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਬਿਰਦ ਦਾ' ਕੌਤਕ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਦਰੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ : ਨੀ ਤੁਲਸਾਂ, ਬੀਬੀ ! ਛੇਤੀ ਲਾਲ ਜੀ ਨੂੰ ਜਗਾ ਲਿਆ।” ਤੁਲਸਾਂ ਇਸ ਮੌਜ ਵਿਚੋਂ ਅਨਚਾਹੇ ਉੱਠੀ, ਅੰਦਰ ਗਈ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : ‘ਲਾਲ ਜੀ ਉੱਠੇ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ ?? ਤੁਲਸਾਂ-ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਲਾਲ ਜੀ ਨਾ ਆਖੋ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜੀ ਆਖੋ। ਉਹ ਕੋਈ ਸੁੱਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਜੋ ਮੈਂ ਜਗਾ ਸਕਾਂ। ਅੰਮਾਂ ! ਉਹ ਤਾਂ ਮਨਸੁਖ ਦਾ ਡੁਬਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਪਏ ਪਾਰ ਕਰਦੇ -੧੧੮-<noinclude></noinclude> c9n3abq1rgy6fpt928m5r2qx0cgho4k 250 74620 237006 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਜਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ | ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਵੇਖ ਵੇਖਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਉਧਾਰਨ ਲਈ ਟੁਰ ਪਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ | ਫੁੱਲਿਆ ਜਾਮੇਂ ਨਾ ਸਮਾਵੇ, ਪਰ ਵਿਚ ਵਿਚ ਜਦ ਉਜਾੜਾਂ ਵਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਜਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ | ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਵੇਖ ਵੇਖਕੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਉਧਾਰਨ ਲਈ ਟੁਰ ਪਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ | ਫੁੱਲਿਆ ਜਾਮੇਂ ਨਾ ਸਮਾਵੇ, ਪਰ ਵਿਚ ਵਿਚ ਜਦ ਉਜਾੜਾਂ ਵਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਬਨੋਂ ਬਨ ਜਾਣ, ਵਸਤੀ ਂ ਕੋਈ ਐਸਾ ਆਦਮੀ ਆਵੇ, ਜੋ ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਤੱਕੇ ਬੀ ਨਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕੁਛਕੁ ਉਦਾਸੀ ਖਾਵੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਦ ਦਿਹੁਂ ਲੱਥਾ, ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਰੁਪਏ ਕਪੜੇ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਪਾਸ ਲੈ ਆਇਆ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ; ਮਨ ਦਾ ਹੁਲਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਤੱਕੀਆਂ, ਫੇਰ ਬਸਤ੍ਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸੂਤੀ ਤੱਕੇ, ਫੇਰ ਰੁਪੱਯੇ ਤੇ ਮੋਹਰਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੇਖਣ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਉਣ ਤੇ ਹੱਸਣ। ਹੱਸਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਨਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਣ ! ਆਖਣ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ, ਕੀ ਆਂਦੋ ਈ ? ਆਵੇ ਤਾਂ ਵਿਚ ਵੜਨਾਂ ਨਾਂ। ਇਕ ਦਿਹਾੜੇ ਇਕ ਵਸਤੀ ਆਈ, ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ?” ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ : ‘ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਤੁਸੀਂ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਹੋ ! ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ‘ਜਾਹ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜ ਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਆਉ।” ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ : ‘ਜੀਉ ਜੀ ! ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਰੋਟੀ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ ? ਆਖੋ ਤਾਂ ਮੰਗਕੇ ਖਾ ਆਵਾਂ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਗਾਵਣ ਹਾਰਿਆ ! ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਾਹ ਉੱਪਲ ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਜਾ ਖੜੋ, ਚੁਪਾਤਾ ਹੀ ਰਹੀਂ, ਉਹ ਲੋਕ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਤੈਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ ਦੇਖਕੇ ਖਿੜਨਗੇ, ਸਾਰੀ ਨਗਰੀ ਉਲਟ ਪਏਗੀ, ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਭ ਤੇਰੀ ਪੈਰੀਂ ਪੈਣਗੇ, ਛਤੀਹ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਲਿਆ ਅੱਗੇ ਧਰਨਗੇ, ਕੋਈ ਬਸਤ੍ਰ ਬੀ ਲਿਆ ਭੇਟ ਧਰੇਗਾ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਲੱਗੇਗਾ ਜੀ ਵਿਚ ਕਹੇਗਾ : ਇਥੇ ਸਰਬੰਸ ਲਿਆ ਅੱਗੇ ਧਰਾਂ। ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਸਦਕੇ ਹੋ ਹੋ ਆਖਣਗੇ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਤੈਥੋਂ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਕੋਈ ਐਸੇ ਬੀ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੇ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਬਚਨ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ ਸੀ ਸੋ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਸੱਚ ਹੋਇਆ। ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਪੈਰੀਂ ਪਿਆ। ਭੋਜਨ ਰੁਪੱਯੇ ਬਸਤ੍ਰ ਬਥੇਰੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਮਰਦਾਨਾ १ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਸਤੀ ਹੜੱਪਾ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਕੌਹ ਕੁ ਭਰ ਬਾਹਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬੜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਬਰਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖੰਡਰ ਇਥੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ। | ਂ ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਹ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹੈ, ਤੇਰੇ ‘ਨਾਮ’ ਦਾ ਸਦਕਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆ ਢੁੱਕਿਆ, ਮੈਂ ਰੱਜ ਰੱਜ ਪਦਾਰਥ ਛਕੇ, ਇਹ ਰੁਪਏ, ਕਪੜੇ ਆਪ ਜੋਗ ਲੈ ਆਇਆ ਹਾਂ। | ਗੁਰੂ ਜੀ (ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ )-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਭਲਾ ਕੀਤੋਈ ਜੋ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਭਾਉ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਕਰਾਂ? ਮਰਦਾਨਾ-ਫੇਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੱਟ ਘੱਤ। ਮਰਦਾਨੇ ਇਕ ਵੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਦੂਜੀ ਝਾਤ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਾਈ, ਫੇਰ ਨੂਰੀ ਮਸਤਕ ਤੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਪੁਰੋਂ ‘ਚਾਨਣ ਫੁਹਾਰ’ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਪੰਡ ਚਾਈ ਤੇ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਸੱਟ ਪਾਈ। ਫੇਰ ਪਾਸ ਆਇਆ, ਬੈਠਾ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ : ਆਪ ਸਦਾ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿਂਦੇ ਹੋ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਛੁਹਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਲੋਕੀਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਦੇਣ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ ਸੱਟ ਘੱਤਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਕੀ ਗਲ ਹੈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਇਹੋ ਮਾਇਆ ਤਾਂ ਛੱਡਕੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬੇਘਰੇ ਹੋ ਤੁਰੇ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਏਸੇ ਵਿਚ ਲਪਟ ਜਾਣਾ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੋਈ ? -੧੨੧- ੧, ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਏਹੋ ਪਦ ਵਰਤਿਆ ਹੈ।<noinclude></noinclude> arttcfo5jmplkajkhsv6rjlte1nbhn8 250 74621 237007 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਡਿਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਤੇ ਕੋਧਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਹਿੱਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਲਾਲੋ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਗੋ ਅਚੰਭਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਮ ਆਈ, ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ, ਖਿਝ ਚੜ੍ਹੀ ਪਰ ਫੇਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਡਿਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਤੇ ਕੋਧਰੇ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਹਿੱਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਲਾਲੋ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਭਾਗੋ ਅਚੰਭਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਮ ਆਈ, ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ, ਖਿਝ ਚੜ੍ਹੀ ਪਰ ਫੇਰ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਕੰਡੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਪਰ ਜਦ ਬੀਜ ਦਿਓ ਬੂਟਾ ਉੱਗ ਪਵੇ ਤਾਂ ਕੰਡੇ ਸੂਲਾਂ | ਆਪੇ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਧਰਮ ਦਾ ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ . ਪੈਸਾ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਣੇ ਪਦਾਰਥ ਕਿਵੇਂ ਬੀ ਦੁਖਦਾਈ | ਨਹੀਂ ਭਾਸਦੇ, ਪਰ ਜਦ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਕੰਡੇ ਚੁਭਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਦਾ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲ੍ਹ ਪੂੜੇ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾ ਖਾਵੇ ਤੇ ਕੋਧਰਾ ਖਾਵੇ ? ਪਰ ਕਿਸਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੈ, ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੰਡ ਵਿਚ ਲਪੇਟਿਆ ਮਹੁਰਾ ਖਾਵੇ? ਐਸ਼੍ਵਰਜ, ਪਰਤਾਪ, ਹੁਕਮ,ਪਦਾਰਥ, ਧਨ ਧਾਮ ਜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕਿਸ ਕੰਮ? ਗ਼ਰੀਬੀ, ਕੰਗਾਲਤਾਈ, ਮੰਢਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਧਰੇ ਦੀ ਪਰ ਜੇਹੀ ਹੈ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਚਿੰਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਮਨ ਜੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਜਾਗਿਆ ਮਨ ਹੈ ਹਾਂ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਿਰਤ, ਐਸੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ ਹੈ। ਇਉਂ ਕਹਿਂਦੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਮਲਕ ਦਾ ਹੀਆ ਨਾ ਪਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਕਹੇ। ਸਭਾ ਵਿਚ ਇਹ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖਕੇ ਲੋਕ ਦੰਗ ਸਨ, ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕਲਾਵਾਨ ਤੇ ਕਰਨੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਹਚਾ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਸੈਦਪੁਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਕ ਦਿਨ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਸੁਰਤ ਲੈਣ ਗਿਆ | ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਵੈਦ ਹਕੀਮ ਆਸ ਲਾਹ ਬੈਠੇ ਸੀ। ਭਾਗੋ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਾਸਤਾ ਤੱਕ ਕੇ ਆਖਿਆ, ‘ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ! ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਕਈ ਵੇਰ ਸੰਵਰੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਕਾਮਲ ਫ਼ਕੀਰ ਜੇ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ”। ਨਵਾਬ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਕਾਮਲ ਫ਼ਕੀਰ ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਭਾਂ?' ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ : ‘ਪੰਜਾਂ ਦਸਾਂ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜ ਮੰਗਾਓ ਤੇ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਰੱਖੋ, ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਕਿ ਰਾਜ਼ੀ ਂ | | | | ਂ | ਨਾ ਕਰ ਦੇਣ, ਛੱਡੋ ਨਾ। ਸੋ ਵਿਚ ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਮਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਆਪੇ ਨਿਤਰ ਪਏਗਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਰਈਅਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਵੇਗੀ।” ਨਵਾਬ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਆਯਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਵਾਓ। ਭਾਗੋ ਨੇ ਜੋ ਫਹਿਰਿਸਤ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲਿਖਕੇ ਦਿੱਤੀ ਉਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਪਿਛੋਂ ਅਹਿਦੀਏ ਟੂਰ ਪਏ ਤੇ ਦਸ ਪੰਜ ਸਾਧੂ ਨਵਾਬ ਦੇ ਡੇਰੇ ਲੈ ਆਏ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਹਰ ਰੋੜੀ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਸੇ, ਓਸ ਥਾਂ ਤੋਂ | ਸਤਿਗੁਰ ਬੀ ਸੱਦ ਲਿਆਂਦੇ। ਲਾਲੋ ਸੁਣਕੇ ਨੱਠਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਜਗਤ ' ਚਾਨਣ ਜੀ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਵੇਖਕੇ ਰੋ ਪਿਆ :- ਹੇ ਜਗਤ ! ਤੇਰਾ ਅੰਧਕਾਰ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਭੀ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਿਆਂ, ਕਦੇ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਦੇ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣੋਂ ਨਾ ਟਲਿਆ। ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਲਾਲੋ ਨੂੰ ਸੈਨਤ ਕੀਤੀ : ‘ਲਾਲੋ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਚੋਜ ਹੈ।’ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ‘ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰੋ ! ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਬੀਮਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਆਇ ਖੈਰ ਕਰੋ ਜੋ ਅੱਲਾ ਮਿਹਰ ਕਰੇ ਤੇ ਉਹ ਵੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਦੇ ਕਿੱਕਰ ਨੂੰ ਅੰਗੂਰ ਲੱਗੇ ਹਨ ? ਨਵਾਬ-ਫ਼ਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ! ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਖੈਰ ਦਾ ਫਲ ਕੀਕੂੰ ਲੱਗੇ ? ਨਵਾਬ-ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰੱਬ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰ ਤੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੱਦ ਘੱਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀ ਪੁਰ ਇਸ ਧੱਕੇ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸੋਚੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੋਰ ਬੀਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ‘ਦੁਆਇ ਖੈਰ’ ਕੀਕੂੰ ਉੱਗੇ ? ਨਵਾਬ (ਬੁੱਲ ਟੁੱਕਕੇ)-ਗੱਲ ਵਾਜਬ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੂੰ ਜੀਕੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਮਲਾ ਲੈਂਦਾ ਜੀਕੂੰ ਵਗਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰੋਂ ‘ਜ਼ੋਰ’ ਨਾਲ ‘ਖੈਰ’ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ? ਹੈਂ, -੧੧੨- ਸੈਦਪੁਰ ਪਠਾਣਾਂ ਦਾ ਇਕ ਤਕੜਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ<noinclude></noinclude> tgwe6iwk4lc2fpbtuurxc89gf4u4f2a 250 74622 237008 2026-09-27T07:37:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰ ਧਰਮ ਦੀ, ਕੁਸੰਗ ਛੱਡ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਰਹੁ ਤਾਂ ਬਚੇਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਥੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਬੀ ਠਉਰ ਨਹੀਂ, ਕਸ਼ਟ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੁਥਾਂਈਂ। ਭਾਗੋ ਫੇਰ ਪੈਰੀਂ ਢੱਠਾ। ਭਾਗੋ ਹੁਣ ਨੀਮ ਬੇਸੁਧ ਸੀ, ਲਾਲੋ ਨੇ ਆ ਪਾਣੀ ਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰ ਧਰਮ ਦੀ, ਕੁਸੰਗ ਛੱਡ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਰਹੁ ਤਾਂ ਬਚੇਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਥੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਬੀ ਠਉਰ ਨਹੀਂ, ਕਸ਼ਟ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੁਥਾਂਈਂ। ਭਾਗੋ ਫੇਰ ਪੈਰੀਂ ਢੱਠਾ। ਭਾਗੋ ਹੁਣ ਨੀਮ ਬੇਸੁਧ ਸੀ, ਲਾਲੋ ਨੇ ਆ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛੱਟਾ ਮਾਰਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ, ਸਮਰੱਥ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ- ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' | ਚਿਰ ਏਥੇ ਹੋਰ ਰਹੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਗਤ ਰੱਖ੍ਯਾ ਦੀ ਸੱਦ ਡਾਢੀ ਸੀ, ਸੋ ਆਪ ਇਥੋਂ ਟੁਰ ਪਏ। ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਤੋਂ ਤੁਰਨ ਵੇਲੇ ਆਪ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਅਰਦਾਸ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ, ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਕਰੋ, ਗ਼ੈਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਕੀਤਾ ਪਰਵਾਨ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਸੁਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਐਮਨਾਬਾਦ ਵਿਚ ਭਾਗੋ ਨੇ ਆਖਿਆ-‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਤੇ ਉਸ ਦੇ | ਦੂਸਰਾ ਸਬਕ ਆਪ ਨੇ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਬਹਿ ਗਿਆ - ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’। ਕਿਰਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਹਰ ਕੰਮ, ਹਰ ਕਮਾਮ : ਕਿੱਲੇ ਘੜਨ ਤੋਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਤੱਕ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ ਜੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ; ਤੇ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਤਾਂ ਸੁਹਾਗਵੰਤੀ ਹੈ ਜੇ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦੋ ਚੋਟੀ ਦੇ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਖੜੇ ਕਰਕੇ ਦਾਤਾ ਜੀ ਇਥੋਂ ਟੁਰ ਪਏ :- ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਮਨੋ ਕਲਪਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਐਉਂ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਸੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਘਰ ਬਾਹਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਭ ਛੱਡਕੇ ਸਾਧਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰਿਓਂ ਟੁਰਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂਈਂ ਠਹਿਰਦਾ ਪਹਿਲਾ ਡੇਰਾ ਐਮਨਾਬਾਦ ਆ ਕੇ | ਕ੍ਰਿਯਾਮਾਨ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ, ਪਰ ਧਰਮ ਲਾਇਓਸੂ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਮੁੱਢ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਗਿਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕੀ ਂ ਸੁਧਰੇ, ਪਰ ਭਾਗੋ ਤੇ ਲਾਲੋ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਮੁਖੀਏ ਸਿੱਖ- ਗੁਰਮੁਖ-ਹੋਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚੇਟਕੀ ਮੁਲਾਣੇ ਤੇ ਬੀਰਾਰਾਧਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤ ਤੇ ਪਾਂਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਲਾਈ ਗਏ, ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਭੁਤਲਾਈ ਗਏ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਦੀ ਕਤਲਾਮ ਆ ਹੋਈ ਤੇ ਸੈਨਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਮ ਪਰਜਾ ਬੀ ਪੀੜਤ ਹੋਈ । ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ | ਮਗਰੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਗੋ ਲਾਲੋ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਸ਼ਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜੋ ਸੈਦਪੁਰ ਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆ ਤੇ ਕਤਲਾਮ ਹੋਈ, ਭਾਗੋ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਸਾਂਈਂ ਰੰਗ ਰਤਾ ਸੁਖਾਲੇ ਸ੍ਵਾਸੀਂ ਇਸ ਜਗਤ ਤੋਂ ਅਗੇਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੁਝ (੧) ਬੰਦਗੀ ਕਰੋ, ਭਜਨ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ। (੨) ਜੇ ਕਿਰਤ ਕਰੋ ਸੁਹਣੀ ਕਰੋ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਛਕੋ, ਫਿਰ ਨਾਮ ਜਪ। ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਤੇ ਨਾਮ ਇੱਕਠੇ ਰੱਖੋ। ਸੂਚਨਾ-ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਟੁਰਕੇ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹੋਰ ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਤੇ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਦਿਕ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ਸੈਦਪੁਰ ਗਏ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿ ਉੱਤੇ ਆ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਆਪ ਤਲਵੰਡੀ ਗਏ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲੀ ਖਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਧੂਹ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਣੀ ਸੀ। ੧ ਦੇਖੋ ਇਸੇ ਪੋਥੀ (ਉਤਾਰਧ)ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਗ- ‘ਸੈਦਪੁਰ ਬੰਦੀ ਛੋੜ' - (ਪੰਨਾ:੨੦੫) ੨ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਥੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਬੇਨਤੀ ਪੁੱਜੀ ਸੀ। -੧੧੬-<noinclude></noinclude> stiq2w36je5sp9qmdt7f7yo5g0l7jm1 250 74623 237009 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਓ ! ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ, ਪੈਂਡੇ ਕਰ ਥਕਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹੋ, ਧੂੜ ਮੱਥੇ ਦੇ ਭਰਵੱਟੇ ਚੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਓ ਲੰਘ ਆਓ, ਇਹ ਅਤਿੱਥੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ, ਸ਼ਮ ਲਾਹੋ, ਥਕਾਨ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਜੀਉ ਆਏ, ਭਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਓ ! ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ, ਪੈਂਡੇ ਕਰ ਥਕਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹੋ, ਧੂੜ ਮੱਥੇ ਦੇ ਭਰਵੱਟੇ ਚੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਓ ਲੰਘ ਆਓ, ਇਹ ਅਤਿੱਥੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਹੈ, ਸ਼ਮ ਲਾਹੋ, ਥਕਾਨ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਜੀਉ ਆਏ, ਭਾਗ ਆਏ, ਕਰਮ ਆਏ, ਆਏ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ, ਲੰਘ ਆਓ। " ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਪੁੰਜ ਕਦਮ ਵਸਤੀਆਂ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਦੁਰੇਡੇ ਦੁਰੇਡੇ ਟੁਰਨ ਵਾਲੇ ਕਦਮ ਅੱਜ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਅੱਗੇ ਵਧ ਵਧ ਕੇ ਵਸਤੀਆਂ ਵਲ ਰੁਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਅੱਜ ਠਹਿਰਦਾ, ਠਠੰਬਰਦਾ, ਸਹਿਮਦਾ, ਝਿਜਕਦਾ ਮਗਰੇ ਕਦਮ ਸੁੱਟਦਾ ਤਾਂ ਆਇਆ, ਪਰ ਧਰੇ ਪੈਰ ਅੱਗੇ ਤੇ ਪਵੇ ਪਿੱਛੇ, ਆਖਿਓਸੁ, ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ, ਵੇਖਾਂ ...।' ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ, ਟੁਰਿਆਂ ਆ ਸੁਹਣੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆ ! ਝਿਜਕ ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਪਰ ਝਿਜਕ ਨਾ, ਆ ਜਾ, ਕਹਿਂਦੇ ਜੁ ਹਨ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ, ਸੱਭੇ ਘਰ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਓਹ ਹੋ ਵੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਆਪਣੇ, ਲੰਘ ਆ। ਅੱਗੇ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਸਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੇ, ਅਪੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾਸ ਟੁਰ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕ ਬੀਬੀ ਦਾਹੜੀ, ਚਿਕਨੀ ਚੋਪੜੀ ਸੂਰਤ, ਨੈਣ ਜਲਮੱਛਾਂ ਵਾਂਗੂ ਦੇਖਣਹਾਰ, ਤਰੋ ਤਰ; ਚਾਲ ਗਿਣ ਗਿਣ ਕਦਮ ਧਰਨ ਵਾਲੀ ਠਰ੍ਹਮੇ ਦੀ, ਪੱਗ ਸਿੱਧੀ ਪੌੜੀਦਾਰ, ਹੱਥ ਮਾਲਾ, ਗਲ ਜਾਮਾਂ, ਤੇੜ ਧੁਬਲੀ ਅੰਬੂਏ ਦੀ। ਆਇਆ, ਆ ਕੇ ਨਮਸ਼ਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ: ‘ਆਓ, ਜੀਉ ਆਇਆਂ ਨੂੰ, ਇਹ ਘਰ ਅਤਿੱਥੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਸ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਘਰ ਦਾ ਨੌਕਰ ਥਾਪਿਆ ਹੈ; ਲੋਭ ਮੋਹ ਹਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਸੰਤਾਂ, ਰੱਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਟਹਿਲੀਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਕੜਾਂ ਦੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਸੱਜੇ ਹਥ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਨਿਮਾਜ਼, ਦੋਇ ਅੱਲਾ ਦੇ ਘਰ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਦੋ ਦਾਸ ਗਰਮ ਜਲ ਤੇ ਸਾਫਾ ਲੈਕੇ ਆ ਗਏ, ਬੋਲੇ:-ਮਹਾਰਾਜ ! ਆਪ ਦੇ ਪੈਂਡੇ ਥੱਕੇ ਂ ਂ | | / | ਚਰਨ ਧੋਵੀਏ ? ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਅਡੋਲ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੇ:-ਵਾਹ ਵਾਹ... ਭਾਈ ਲੋਕੋ ! ਪੈਰ ਧੁਆਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਨਹੀਂ, ਚਿਤ ਐਵੇਂ ਸੁਖੀ ਹੈ (ਮਾਲਕ ਵਲ) ਭਾਈ ! ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ? ਮਾਲਕ-ਵੈਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੀ ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੈਂ ! ਨਿਰਵੈਰ ਨਾਮ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਕ-ਜੀ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੂਕਰਾਂ ਦਾ ਬੀ ਕੂਕਰ ਹਾਂ, ਉਂਞ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਸੱਜਣ, ਸਭ ਦਾ ਸੱਜਣ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾ ਦੋਖੀ। ਲਾਲ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੱਜਣ ? ਨਾਲ ਕੀਹ : ਦਾਸ, ਰਾਮ, ਮਾਲਕ-ਜੀ ਨਾਮ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪੰਡ ਦਾ ਮਿੱਟੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੇਵਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ੇਖ ਸੱਜਣ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਹਿੰਦੂ, ਸੱਜਣ ਰਾਮ ਸੱਦਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਦੁਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਤੜ੍ਹਕਿਆ ਤੇ ਤੱਕਿਆ ਘੂਰਕੇ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਪਏ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਿਹਾ-ਏਥੇ ਤਾਂ ਸਹਿਮ ਹੀ ਸਹਿਮ ਹੈ, ਘਰ ਵਿਚ, ਦਰ ਵਿਚ, ਚਾਕਰ ਵਿਚ, ਠਾਕਰ ਵਿਚ, ਟਹਿਲ ਵਿਚ, ਗੱਲ ਗੱਲ ਵਿਚ। ਅੱਜ ਇਸ ਮੇਰੇ ਚੋਜੀ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੌਤਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹਨ। ਦਾਸ ਜੋ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ਮੁੜ ਗਏ। ਮਾਲਕ ਬੀ ਉਠ ਗਿਆ। ਜਾਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਸੀਤ ਵਲ ਗਏ ਤਾਂ ਡਿੱਠਾ ਸੱਜਣ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਓਥੋਂ ਵੇਹਲਾ ਹੋ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਠਾਕਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀਵੇ ਫਿਰਾਉਣ ਜਾ ਪਹੁੰਚਾ, ਫੇਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਸਤੇ ਰੋਟੀ ਦਾ ਥਾਲ ਆਪ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਭਈ ! ਰੋਟੀ ਸੁਖ ਲਿਆਓ, ਇਕ ਰਾਤ ਕੱਟਣੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਜੀਂਵੇਂ ਤੇ ਸਵੋਂ। ਸੱਜਣ-ਘਰ ਆਉਣ ਅਤਿੱਥੀ ਤੇ ਰਹਿਣ ਭੁੱਖੇ, ਏਹ ਪਾਪ ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਦਿਆਂਗਾ? | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ ਖੁਆਲੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ੧ ਖਾਵੋ। -928-<noinclude></noinclude> ikdhv0fv014dcvbdmrvm63p18v4ggqs 250 74624 237010 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੀਤਦੀ ਨਹੀਂ, ਸੌਖੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗੀ। ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਭੋਲਿਓ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚਾਰਦੇ ਹੋ! ਮੱਥਾ ਦਮਕਦਾ ਹੈ ਕੁੜੀਏ ਵਾਂਗੂ, ਅੱਖ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਲਖੀਅਰ ਵਾਂਗੂ, ਅਸੀਂ ਸਿਆਣਦੇ ਹਾਂ ਸੈਨਤਾਂ। ਆਓ ਭਲਾ ਇਹ ਸਹੁੰ ਸਹੀ, ਜੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੀਤਦੀ ਨਹੀਂ, ਸੌਖੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗੀ। ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਭੋਲਿਓ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚਾਰਦੇ ਹੋ! ਮੱਥਾ ਦਮਕਦਾ ਹੈ ਕੁੜੀਏ ਵਾਂਗੂ, ਅੱਖ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਲਖੀਅਰ ਵਾਂਗੂ, ਅਸੀਂ ਸਿਆਣਦੇ ਹਾਂ ਸੈਨਤਾਂ। ਆਓ ਭਲਾ ਇਹ ਸਹੁੰ ਸਹੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤੇ ਤਾਂ ਲਓ, ਜੇ ਹਾਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਾ ਲੈਣਾ। | | ਂ ਪਾਣੀ, ਨਾ ਦੁੱਧ, ਕੇਡੇ ਕਠਨ ਵਰਤ ਧਾਰੇ ਹਨ, ਵਾਹ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਾਨੂੰ ਜਾਚ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ, ਂ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਲਾਲ ! ਤਪ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ, ਬੰਦਗੀ ਹੋਵੇ ਧਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋਕੇ ਟੁਰੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਇਹ (ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ) ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਭਾਂਡੇ ਤੱਕੇ। ਹਾਂ ! ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਜਾਵਾਂ ! ਰਾਤ ਜਾਗਣਾ ਹੈ ਸਾਰੀ, ਕੁਛ ਤਾਂ ਏਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੁਲ੍ਹਾ ਦਿਓ, ਇਹ ਕੱਖਾਂ ਦਾ ਛੱਪਰ, ਤੁਲ੍ਹੇ ਬਿਨ ਕਿੰਞ ਟਿਕੇਗਾ ? ਇਸ ਗੜਵੀ ਵਿਚ ਹੈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ‘ਸੁਰ+ਪਾਨ’ ਜਿਸ ਦਾ ਇਕ ਘੁੱਟ ਪੀਕੇ ਸਿੱਧ, ਨਾਥ; ਗੋਰਖ ਆਪ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਲਿਵ ਵਿਚ ਜੁੜ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੂਜੀ ਵਿਚ ਹੈ ਸੋਮਾਂ ਰਸ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪੀਕੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਹੋ ਹੈ ਸੋਮ ਰਸ, ਹਿਮਾਲੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਰੇਗਸਤਾਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹੋ ਇਕ ਬੂਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਥਕਾਨ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੀ ਹੈ ‘ਭੰਗ’, ਹੁਣ ਬੀ ਸਾਧੂ ਲੋਕ ਘੁੱਟ ਪੀਕੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾੜੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ। ਤੇ ਇਸ ਤੀਜੀ ਵਿਚ ਹੈ ਦਿਲ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਮਲਿਆਂ ਪੁਣਿਆਂ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ, ਮਲੰਗ ਬੇਨਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਦਾ ਹਾਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਾਉਣ ਵਾਲਿਆ, ਕਾਸ਼ ! ਤੈਨੂੰ ਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹਾਰ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਵੇਖਣ ਦੀ। ਜਾਹ ਸਉਂ ... ਖਿਆਲ ਨਾ ਪਉ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ। .. ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਚਲੋ ਫਕੀਰ ਹੀ ਸਹੀ, ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ ਦਾਵਾਂ ਤੇ ਧਨ, ਐਵੇਂ ਹੀ ਖੋਡੋ ਚੌਸਰ; ਸ਼ਤ੍ਰਜ, ਤਾਸ਼। ਸ਼ਰ੍ਰੰਜ ਤਾਂ ਅਕਲ ਵਧਾਂਵੀਂ ਖੇਡ ਹੈ, ਲਿਆਵਾਂ ਮੁਹਰੇ ? ਇਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹਾਰ ਨਾਲ ਕੁਛ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੀਰੇ ਜਨਮ ਦੀ ਹਾਰ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ | ਚੰਗੇ ਫਕੀਰ ਪੀ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤਾਰ ਦਿਲ ਦੀ ਰੱ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਨਾਲ ਪੈ ਰਹੇ ਘਾਟੇ ਦੀ ਕੀ ਸਾਰ ? ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਹੀਰਾ ਜਨਮ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੌਲਤ, ਮਾਲ, ਹਾਸਾ, ਖੇਡ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ। ਨਾਲ। ਇਹ ਡੱਬੀ ਹੈ ਪੋਸਤ ਦੀ ਬੇਟੀ ਚੀਨੀ-ਬੇਗਮ ਦੀ, ਜੋ ਪੀਂਦੇ ਨਹੀਂ ਓਹ ਅੱਧੀ ਕੁ ਰੱਤੀ ਇਸੇ ਦੀ ਜੀਭ ਦੀ ਨੋਕ ਨੂੰ ਲਾਕੇ ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਦਾ ਉਛਾਲਾ ਖਾਕੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਭਜਨ ਦੀ ਲੈ ਵਿਚ। ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਰਤਾ ਕੁ ਲੈ ਲਓ ਤੁਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਏ ਸ਼ਰੀਰ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੀਰਾ ਜਨਮ ਮਾਨੁੱਖਾ ਦੇਹ ਹੈ, ਤੇ ਂ ਨੂੰ, ਹਾਂ ਲੰਘ ਜਾਏਗੀ ਰਾਤ ਸੁਖ ਵਿਚ ! ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ ਇਉਂ :- ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਕੀਏ ਰਸ ਭੋਗ ॥ ਤਾ ਤਨਿ ਉਠਿ ਖਲੋਏ ਰੋਗ ॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੧} ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਧਾਂ ਵਾਂਗੂ ਧੂੰਦੇ ਹੋ ਚੱਲ ਬਈ ਮਨਾਂ ! ਸਉਂ, ਕਾਹਨੂੰ ਐਵੇਂ ਸਿਰ ਰਗੜਦਾ ਹੈਂ, ਨਾਲੇ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਨਾਲੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮਿਹਣੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਣਾਉਤਾਂ ਸੁੱਟਕੇ ਇਹ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ। ਫੇਰ ਆਈ ਇਕ ਮਾਈ, ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਢਲੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ, ਵਡੇਰੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗੂ ਦਰਦਾਂ ਪਿਆਰਾਂ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਥਾਲ ਅੱਗੇ ਧਰਿਓ | ਸੁ: ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਗਈ ਲਾਲ ਜੀਓ ! ਨਾ ਅੰਨ, ਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੇ ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ! ਆਰਾਮ ਕਰ। ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ, ਹੋਛੇ ਨਸ਼ੇ ਹੋਛਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਾਓ ਸਵੇਂ, ਜੋ ਬਿਨ ਪੀਤੇ ਮਸਤ ਹੋਣ ਉਹ ਕਿਉਂ ਪੀਣ ? ਮਾਈ-ਵਾਹਵਾ ! ਸਾਂਈਂ ਵਾਲਿਓ ! ਮੈਂ ਤੇ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਬੀ ਉੱਚੇ ਹੋ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੂੰ ਜੇ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬੀ १ ਸੁਰਾਪਾਨ=ਸੁਰ+ਅਪਾਨ=ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਨਾ ਪੀਣ। ਪਰ ਮਾਈ ‘ਸ਼ਰਾਬ' ਨੂੰ ‘ਸੁਰ+ਪਾਨ' ਦਸਦੀ ਹੈ। ਸੁਰ+ਪਾਨ=ਜੋ ਪੀਣ। ੨ ਪੋਸਤ ਦੇਵਤੇ -੧੨੬-<noinclude></noinclude> avsoinyqnyw03supj3721fsa7rs454r 250 74625 237011 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ। ਜੇ ਬੇਦਰਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬੀ ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਮਾਈ ਬੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਟੁਰ ਗਈ। -0- ੩. {ਸੱਜਣ ਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਮਤੇ} ਸੱਜਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ। ਜੇ ਬੇਦਰਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬੀ ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਮਾਈ ਬੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਟੁਰ ਗਈ। -0- ੩. {ਸੱਜਣ ਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਮਤੇ} ਸੱਜਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੱਜਣ ਪੁਛ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਾਇ- ਸੱਜਣ-ਦੱਸੋ ਫੇਰ ਇਹ ਫਕੀਰ ਹੈ, ਧਨ ਪਾਤ੍ਰ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੈ ? ੧-ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਮਾਮੂਲੀ ਸਾਧ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਵਿਰਾਗੀ ਹੈ, ਤਪ, ਜਪ, ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੱਲੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੂ, ਖਹਿੜਾ ਛੋੜੋ ਸੁ ਪਰੇ, ਟੋਰੋ ਸਵੇਰੇ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ। ੨-ਨਹੀਂ, ਅਮੀਰ ਹੈ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਰੱਤੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਧਨ ਦੀ, ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਰੱਤੀ ਰੂਪ ਦੀ : ਧਨ ਪੱਲੇ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਲੱਸੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਮੱਥੇ ਦਮਕੇ ਹਨ ? ਕਿਤੋਂ ਖੱਟ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਹੈ ਮਾਲ। ਪਾਸ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਮੋਤੀ, ਹੀਰੇ। ਕੋਈ ਇਕ ਡੱਬੀ ਕਿ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਡੱਬਾ, ਬੱਸ। ੩-ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਖੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛੀਆਂ ਜਾਲ ਵਿਚ ਤੇ ਕਦੇ ਮਗਰ ਮੱਛ ਜਾਲ ਵਿਚ, ਕਿਉਂ ਆਖੀ ਹੈ ? ਇਹ ਪੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੂੰਹੀਏਂ ਹੋਣ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੇ ਇਕ ਦੋ ਦਿਨ ਰਹਿਕੇ ਕੋਈ ਭੇਤ ਲੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬੱਸ ਫੇਰ ਸਾਡੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਇਥੇ ਹੀ ਸਮਾਧੀ ਲਗੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦਾ। ੪. ਮਾਈ-ਸਾਰੇ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮਰਦ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤ੍ਰੀਮਤ ਦੀ ਅਕਲ ਕਦੇ ਦੂਰ ਦੇ ਪੈਂਡੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਬੀ ਮੇਰੀ ਸੁਣ ਲੈਣੀ। ਸਾਰੇ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ-ਸਮੇਤ ਮਾਲਕ ਦੇ-ਗ਼ਲਤ ਹਨ, ਇਹ ਸੂਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੱਜਣ (ਗੱਲ ਟੁੱਕ ਕੇ)-ਫੇਰ ਮਗਰਮੱਛ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੂ ? ਮਾਈ-ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ। ਜ਼ਰਾ ਸੁਣ ਲਓ ਸਾਰੇ ਸਿਆਣੇ ਜੇਰਾ ਕਰਕੇ ਮੈ ਮੂਰਖ ਦੀ; ਕਈ ਇਥੇ | | ਂ | ਆਏ ਅਮੀਰ, ਗ਼ਰੀਬ, ਚਤੁਰ, ਸਾਧ, ਫਕੀਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਅਸਾਂ ਸਾਰੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਪੈਸੇ ਵਾਲੀ ਦਮਕ ਇਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਨੈਣ ਰਸੀਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੱਕੀਏ ਤਾਂ ਠੰਢ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਕਿਤੇ ਗੁੰਮ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਕੋਲ ਜਾਓ ਤਾਂ ਹੋਰਵੇਂ ਜਿਹਾ ਸਵਾਦ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਇਆਂ ਨਹੀਂ ਪਏ। ਫੇਰ ਜੋ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਹੋਰ, ਸੋਚ ਲਾਕੇ ਮਸਾਂ ਕੁਛ ਸਮਝ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੂੰਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੇ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮਗਰ ਮੱਛ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੱਚੀ ਗਲ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਗਰ ਮੱਛ ਸਮਝਕੇ ਤਬਕ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਚੁਕੰਨੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ। ਸੂਹੀਏਂ ਆਪਾ ਨਹੀਂ ਜਣਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ। ਵਿਸਾਹ ਵਧਾਕੇ, ਭਰੋਸਾ ਜਮਾਕੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸੂੰਹੀਏਂ ਤਾਂ। ਸੱਜਣ-ਫੇਰ ਨਿਹੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ ? ਮੈਂ ਮਾਈ-ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਫਕੀਰੀ ਰਮਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਮੈਂਨੂੰ ਭੀ ਰਮਜ਼ ਮਾਰੀ ਸੂ, ਕਿਹਾ : ਮੈਂ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ; ਜੇ ਬੇਦਰਦੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬੀ ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਲਵੋ, ਇਹ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਉੱਚਾ, ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਦਾ ਰੱਬ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰ ਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਅਮੀਰ, ਨਾ ਕੰਗਾਲ, ਨਾ ਭੇਖੀ ਫਕੀਰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਸਾਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਦਰਦ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਸੀ। ਸੱਜਣ-ਮਰ ਜਾਏਂ ਦਾਨੀਏਂ ! ਧੌਲਾ ਝਾਟਾ ਤੇ ਆਟਾ ਖਰਾਬ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੱਬ ਵਾਲਾ ਸੱਚੀ ਮੁਚੀ ਬੀ ਹੈ ? ਸਭ ਪਖੰਡ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ। (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਨੇਕੀ ਵਾਲਾ ਬੀ ਹੈ ? ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਮਤਲਬੀ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਰੱਬ -੧੨੭- ੧ ਮਗਰ ਮੱਛ।<noinclude></noinclude> jp6go1ysyypi363ov03ou6pi157ty37 250 74626 237012 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੱਜਣ (ਘਬਰਾਕੇ)-ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ। ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਬਾਦਰ ਹੈ, ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਖਾਓ, ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਸ ਹੈ ਹਜ਼ੂਰ ਦਾ। ਭਰਮ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹਿੰਦੂ ਹੈ; ਰਹਿਤ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੱਜਣ (ਘਬਰਾਕੇ)-ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ। ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਬਾਦਰ ਹੈ, ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਖਾਓ, ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਸ ਹੈ ਹਜ਼ੂਰ ਦਾ। ਭਰਮ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹਿੰਦੂ ਹੈ; ਰਹਿਤ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ। ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸਾਮਾਨ ਤਾਂ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਜਥਾ ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਪਰਜਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲਈਦੀ ਹੈ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੀ (ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਤੱਕਕੇ) ਕਿਉਂ ਭੁੱਖ ਹੈ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਸਾਂਈਂ ਜੀਓ, ਅੱਜ ਤਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਕਲੇਜੇ ਨੂੰ ਬੀ ਕੋਈ ਢੱਕਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਚਿੜੀ ਜਿੰਨੀ ਬੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੂ। ਸੱਜਣ-ਭਲਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣੀ ਹੈ। (ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ) ਲੈ ਜਾਓ ਬਈ ਅੰਨ। (ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲ) ਦੁੱਧ ਤਾਂ ਛਕੋਗੇ ਨਾ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ । ਸੱਜਣਾ ! ਆਰਾਮ ਕਰ। ਦੇਖ ! ਜਾਲੀ ਦਾ ਜਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਬਾਹ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਤੇ ਵੇਚਣ ਤੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਨਿਹੰਗਾਂ ਬੀ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਣ (ਤੁਬਕ ਕੇ)-ਇਹ ਕੀ ਆਖਿਆ ਨੇ, ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਤੇ ਰਿੰਜਗੀ ਹੈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰਿੰਗੀ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾੜੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਮਾੜ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਟਿਕਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਜਾਓ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤੀ ਸੱਜਣ ਫੇਰ ਆਇਆ, "ਮਹਾਰਾਜ ! ਬਿਸਤਰਾ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਚਲੋ ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਸਵੇਂ"। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਸੋਂ ਉਸ ਨੀਂਦੇ ਜੋ ਸਰੀਰ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਗਰੀਬ ਅਮੀਰ, ਪਾਪੀ ਪੁੰਨੀ ਨੂੰ, ਇਕਸਾਰ ਕਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾਂਗੇ, ਸੌਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਾਡਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੱਜਣ-ਕਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸੁੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ? ਓਪਰਿਆਂਦ ਨਾ ਕਰੋ ਦਾਤਾ ਜੀ ! ਅਪਣਾ ੧ ਸਨਸਾਰ, ਮਗਰ ਮੱਛ ਂ | ਂ | | ਘਰ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ। ਗੁਰੂ ਜੀ (ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ)—ਨਾ ਕਹੁ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਸਾਡਾ, ਮਤਾਂ ਸਾਡਾ ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸੁਖੀ ਵੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਟਿਕਾਕੇ ਟੋਰ ਦੇ ਸਵੇਰੇ। ਖਹਿੜੇ ਨਾ ਪਉ, ਮੌਜ ਲੈਣ ਦੇ ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰਤਜ ਦੀ। ਸੱਜਣ (ਬੜੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਦਿਖਾਕੇ)-ਜਿਵੇਂ ਰਜ਼ਾ; ਜਿਵੇਂ ਰਜ਼ਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਜ਼ਾ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਾਓ ਫੇਰ ਸਵੇਂ। ਸੱਜਣ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਗੀ ਦੀ ਫਬਨ ਵਾਲਾ ਅਮੀਰ ਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਆਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਬੰਦਨਾ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ :-ਸੁਹਣਿਓਂ ! ਮੈਂ ਬੀ ਮੁਸਾਫਰ ਹਾਂ, ਕੱਲ ਦਾ ਏਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਬੜਾ ਸੱਜਣ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਧਨ ਕਮਾਇਆ ਸੂ, ਹੁਣ ਪੁੰਨ ਅਰਥੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਧਨੀ ਤੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਦਿੱਸਦੇ ਹੋ: ਕਿਉਂ ? ਠੀਕ ਹੈ ਨਾ ਜੀ? ਧਨ ਖੱਟਕੇ ਆਏ ਹੋ ਪੱਲੇ ਹੀਰੇ ਪੰਨੇ ਹਨ। ਲੁਕੋ ਨਾਲ ਘਰ ਅੱਪੜ ਜਾਓ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਫਕੀਰੀ ਧਾਰੀ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਤਾੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿਉਂ ? ਤੁਹਾਡਾ ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ। ਮੈਂ ਨਵਾਬ ਈਸੇ ਖਾਂ ਖਰਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹਾਂ। ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਪਾਸੇ ਲਾਉਣ ਦਾ, ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਸੀ ਖੇਡਣ ਖਿਡਾਉਣ ਦਾ। ਆਓ ਜ਼ਰਾ ਦਿਲ ਪਰਚਾਈਏ, ਖੇਡੀਏ ਨੱਕੀ ਪੂਰ। ਖੱਟ ਲਓ ਕੁਛ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਏ ਜੇ ਧਨ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਕ ਠਰਕ ਹੈ ਖੇਡਣ ਦਾ, ਹਾਰਦਾ ਹੀ ਹਾਂ ਸਦਾ, ਪਰ ਸੁਭਾਉ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ਸਾਂਈਂ ਦਿੱਤਾ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀਦੀ, ਦਿਲ ਇਸ ਪਰਚਾਵੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਂਦਾ, ਹੈ। ਨਹੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ (ਘੂਰੀ ਵੱਟ ਕੇ)-ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਧਨ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ-ਹੈਂ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਪਰ ਨਾ ਸਹੀ, ਪੰਜ ਸੌ ਮੈਥੋਂ ਹੀ ਲੈ ਲਓ ਖਾਂ ਤੇ ਆਓ ਖੇਡੀਏ, ਦਿਲ ਪਰਚਾਵਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੀਹ ਸਿਆਲੇ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਜਗਰਾਤਾ। -੧੨੫-<noinclude></noinclude> b1ii41ku0fmfavcasq0hokpbisehh0l 250 74627 237014 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>19 ਸੱਪਣੀ ਆਪੇ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਸੱਜਣ-ਹੁਣ ਸਿਰ ਨਾ ਖਾਹ, ਗਿਆਨ ਨਾ ਘੋਟ, ਅੱਜ ਵੇਲਾ ਆਇਆਂ ਹੈ ਕਸ਼ਟ ਦਾ, ਅਕਲ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ, ਘਰ ਆਏ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦਾ, ਇਹ ਲੈ ਤੁਰੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਰਾਗ। ਪਹਿਲਾ ਠੱਗ-ਜਾਣ ਦਿਓ ਸੂ, ਕਿਉਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>19 ਸੱਪਣੀ ਆਪੇ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਸੱਜਣ-ਹੁਣ ਸਿਰ ਨਾ ਖਾਹ, ਗਿਆਨ ਨਾ ਘੋਟ, ਅੱਜ ਵੇਲਾ ਆਇਆਂ ਹੈ ਕਸ਼ਟ ਦਾ, ਅਕਲ ਖਰਚ ਕਰਨ ਦਾ, ਘਰ ਆਏ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦਾ, ਇਹ ਲੈ ਤੁਰੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਰਾਗ। ਪਹਿਲਾ ਠੱਗ-ਜਾਣ ਦਿਓ ਸੂ, ਕਿਉਂ ਸਾਰੇ ਘਬਰਾ ਗਏ ਹੋ ? ਜਾਓ ਸਵੇਂ, ਮੇਰੇ ਜ਼ਿੰਮੇ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਜਾਗਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਤੜਕੇ ਤੋਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਐਵੇਂ ' ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਨਾਗ ਸਮਝਕੇ ਚੀਕਾਂ ਪਏ ਮਾਰਦੇ ਹੋ। ਦੂਜਾ-ਸਾਰੇ ਜਾਓ ਖਾਂ, ਮੈਂ ਜਾਗਦਾ ਹਾਂ ! ਮੈਂ ਰਾਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਡੱਬੀ ਜੇ ਨਾ ਖੋਹ ਲਈ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ। ਤੀਸਰਾ-ਦੱਸੋ ਖਾਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ। ਰਲਕੇ ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਕੱਸ ਲਈਏ, ਭੋਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਚਲੀਏ ਤੇ ਓਥੇ ਸਦਾ ਦੀ ਸਮਾਧਿ ਲਵਾ ਦੇਈਏ। ਜੇ ਧਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨ ਨਿਕਲ ਆਊ, ਜੇ ਐਵੇਂ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਸੌ ਮਾਰਿਆ ਉਥੇ ਇਕੋਤ੍ਰ ਸੌ ਸਹੀ। ਜੇ ਸੁੰਹੀਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਬੀ ਅਲਖ ਚੁੱਕੀ; ਨਾ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਦੰਦ ਖੁਹਲੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਪਵੇ ਸਾਨੂੰ। ਮਾਈ-ਠੀਕ ਹੈ, ਧਨ ਬੀ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤੇ ਐਵੇਂ ਵਿਹਲਾ ਮਾਰ ਦਿਓ ਤੇ ਜੇ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਰਿਆਂ ਅਲਖ ਚੁੱਕੀ, ਜਿਸਦਾ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੈ ਉਹ ਕੋਈ ਭਲਾ ਪਿੱਛੇ ਹੈ ? ਉਹ ਤਾਂ ਕਟਕ ਲੈਕੇ ਆ ਪਏਗਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪੱਤਾ ਪੱਤਾ ਢੂੰਡ ਲਏਗਾ। ਅੱਜ ਬਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ? ਸੱਜਣ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਘੋਰ ਪਾਪੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਖੂਹ ਲਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਸੋਚਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਛੇਕੜ ਇਹੋ ਠਹਿਰੀ ਕਿ ‘ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਪੰਜ ਸਤ ਜਣੇਂ ਜਾਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਓ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਭੋਰੇ ਵਿਚ ਲਿਜਾਕੇ ਕਰ ਦਿਓ ਸੇਵਾ।' ੪. {ਫਜ਼ਲ। ਪਹਿਲੀ ਧਰਮਸਾਲ} ਹਾ ਹਾ ! ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਇਉਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਜਿਵੇਂ ਵਪਾਰੀ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਤੇ ਕਿਰਤੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਘਰ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਗਾਹਕ ਬਣਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਟਿਲ ਤਿਆਰੀਆਂ | | | | / | ਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਸੱਜਣ ਆਪਣੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਮੰਜੇ ਤੇ ਜਾ ਲੇਟਿਆ। ਨੈਣ ਮੀਟਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬੜੇ ਪਕੇ ਤੇ ਅਕਲਾਂ ਦੇ ਬੀਕ ਤੰਦਣ ਤਾਣੇ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਓਹ ਬੜੇ ਬੜੇ ਘੋਰ ਕੰਮ ਕਰ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪੇ ਦਾ ਭੈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਬੀ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘਬਰਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾ ਕਿ ਮਤਾਂ ਸੂੰਹੀਆਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਤੇ ਬੇਤਰਸੀਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਘਬਰਾ ਘਬਰਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੂੰਹੀਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬੀ ਖੈਰ ਗੁਜ਼ਰੇਗੀ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਇਹ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ, ਫੇਰ ਮਨ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਤੇ ਪਾਪ ਵਿਚ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਪਕਿਆਈ ਬੇਪਰਵਾਹ ਕਰਕੇ ਨੈਣ ਮਿਟਵਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਇਸ ਜਾਗੋ ਮੀਟੀ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਸਾਜ਼ ਛਿੜਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ, ਜੋ ਸਰੋਦੇ ਤੋਂ ਬੀ ਡਾਢੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਛਿੜ ਪਈ। ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਤਾਂ ਅਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਹਾਗ ਦਾ, ਫੇਰ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਫੇਰ ਜੋਗ ਦਾ। ਸੱਜਣ ਉੱਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਦਿਲ ਸੁਣਨ ਵੱਲ ਲਗ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਕ ਡਾਢੇ ਮਿੱਠੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਾਲ ਸੁਰ ਨਿਕਲੀ ਸੁਰੀਲੀ, ਸਾਜ਼ ਦੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਐਉਂ ਲਪੇਟਵੀਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਰੂਪ ਹਨ। ਆਹ ! ਪੱਥਰ ਕਲੇਜਾ ਬੀ ਖਿਚੀਜਿਆ। ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਛ ਗਾਂਵਿਆਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਬੀ ਪੈਣ ਲੱਗੀ। ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੱਜਣ ਆਪਣੀ ਕੋਠੜੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਝੀਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਠੋ ਸੁ ਕਿ ਦਾਸ ਤਾਂ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ‘ਆਪ ਜੀ' ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅਚਰਜ ਆਭਾ ਛਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਸੱਜਣ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਆਇਆ, ਕੁਛ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸੀ ਤੇ ਕੁਝ ਬੇਵਸੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਇਕ ਖੂੰਜੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜੁੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਬੀ ਜੁੜਨ ਮਿਟਣ ਲੱਗ ਗਏ, ਫੇਰ ਜੁੜ ਗਏ, ਅੰਦਰਲਾ ਬੀ ਕੁਛ ਜੁੜਿਆ, ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਇਕ ਝੂਟਾ ਆਇਆ। ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਕੀਤੇ ਖੂਨ -੧੨੯-<noinclude></noinclude> 5jnjqkknurln8c7hhynyud9vsnex1ih 250 74628 237013 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਲਾ ਯਾ ਕੋਈ ਇਕ ਬੰਦਾ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਨੇਕ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਾਲਕੇ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਠੋਕ ਵਜਾ, ਪਰਖ ਪੁਰਖ, ਨੇਕੀਆਂ ਕਰ ਕਰ, ਸੱਟਾਂ ਖਾ ਖਾ, ਸਦਮੇਂ ਸਹਿ ਸਹਿ, ਆਪਣੀਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਲਾ ਯਾ ਕੋਈ ਇਕ ਬੰਦਾ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਨੇਕ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਾਲਕੇ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਠੋਕ ਵਜਾ, ਪਰਖ ਪੁਰਖ, ਨੇਕੀਆਂ ਕਰ ਕਰ, ਸੱਟਾਂ ਖਾ ਖਾ, ਸਦਮੇਂ ਸਹਿ ਸਹਿ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਭਲਿਆਈਆਂ ਦੇ ਬੁਥਾਡ਼ ਧ੍ਰੋਹਾਂ ਨਾਲ ਭਨਵਾ ਭਨਵਾ ਇਥੇ ਅੱਪੜਿਆ ਸਾਂ ਕਿ ਜਗਤ ਪਾਪ, ਧਰੋਹ, ਝੂਠ, ਬਨਾਵਟ, ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦਾ ਇੰਦਰ ਜਾਲ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਇੰਦਰ ਜਾਲੀਆ ਸੋ ਵੱਡਾ ਸੁਖੀ। ਚਿਹਰੇ ਤੱਕੋ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਵੇਖੋ, ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਤੱਕੋ, ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਪਰਉਪਕਾਰਾਂ ਕਰਦੇ ਤੱਕੋ ਤਾਂ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਹੋ ਜਾਓ। ਜਦੋਂ ਵਾਹ ਪਏ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਬਿੱਲੇ, ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਮਗਰ ਬੇਵਸੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਹੀ। ਵਪਾਰੀ ਤੱਕੋ, ਕਿਰਤੀ ਤੱਕੋ, ਠੇਕੇਦਾਰ ਤੱਕੋ, ਸਭ ਛਲ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ। ਸੋ ਅਸਾਂ ਕਿਹਾ: ਸੱਜਣਾਂ ! ਤੂੰ ਬਣ ਠੱਗਾਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਤੇ ਛਲੀਆਂ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜ। ਦੁਹਾਈ ਜੇ ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਧ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਾਫ ਹੈ। ...ਹਾਇ! ਅਜ ਮੇਰਾ ਕਾਲਜਾ ਉੱਖੜ ਖਲੋਤਾ ਹੈ ਫਿਕਰ ਨਾਲ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਥੋਂ ਬੀ ਵੱਡਾ ਹੈ, ... ਜਾਲ ਵਿਚ ਘੜਿਆਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। | ਜੋ ਂ | | | ਮਾਈ-ਜਿਵੇਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਠੀਕ ਹੋਸੀ, ਪਰ ਅਜ ਤ੍ਰੀਮਤ ਦੀ ਮੱਤ, ਜੋ ਮਰਦ ਖੁਰੀ ਪਿੱਛੇ ਦੱਸਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਨਿਕਲਨੀ ਹੈ। ਕਰ ਲਓ ਜੋ ਚਾਹੋ; ਪਰ ਮੈਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਰੂਰ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਾ ਤਪੀਆ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜੇ ਭਾਸਦਾ; ਉਹ ਕੁਛ ਬਲਵਾਨ, ਉੱਪਰੋਂ ਗੋਤ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੱਤਿਆਵਾਨ - ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਗਰਮੱਛ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੁਛ ਰਾਹੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਖਬਰੇ ਆਖੀਸੂ ਜੋ ਫਿਕਰ ਪੈਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਦਾ-ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ-ਥਰ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਵੇਂ ਤੇ ਉਹ ਕੋਈ ਮਰਮੀ ਥਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਸੱਟ ਮਾਰੇ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨ ਦੀ। | | | | / ਰਮਜ਼ਦਾਨ ਕਿਥੋਂ ਅਜ ਬਣ ਗਈ ? ਕਿਤੇ ਉਸ ਸੂੰਹੀਏਂ ਨੇ ਕੁਛ ਦੇ ਦਿਵਾਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਣੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਲਾ ਲਿਆ ਤੈਨੂੰ ? ਮਾਈ(ਹੱਸਕੇ)-ਸਿਆਣੇ ਹੋ। ਵਿਨਾਸ਼ ਕਾਲ ਵੇਲੇ ਬੁੱਧ ਪੁੱਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸੱਟ ਵੱਜਣ ਲੱਗਿਆ ਬੁੱਧੀ ਆਪੇ ਦਾ ਹਠ ਛੱਡ ਬੈਠਦੀ ਹੈ।... ਚੇਤਾ ਹੀ ਜੇ ਨਾ ! ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਧ੍ਰੋਹ ਨਾਲ ਫੜਕੇ ਲਿਆਏ ਤੇ ਕੈਦ ਪਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਟੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਰਚਾਇਆ ਜੇ। ਮੈਂ ਸਾਧੂ ਦੀ ਤ੍ਰੀਮਤ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਘਰ ਨਿੱਤ ਸਾਂਈਂ ਵਾਲੇ, ਚਾਹੋ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਚਾਹੋ ਤਪਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨੀ, ਚਾਹੋ ਚੰਗੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸਾਂ, ਵੇਖਦੀ ਸਾਂ, ਸੁਣਦੀ ਸਾਂ। ਭਾਗ ਹਿਰ ਗਏ, ਇਥੇ ਆ ਫਸੀ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ... ਫਸੀ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਦੇਖਕੇ ਨਹੀਂ ਫਸੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਮਨ ਕਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪਾਪ ਹੀ ਪਾਪ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ ਸਾਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਪੁੰਨ ਬੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਲੋਕੀਂ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਠੱਗ ਹਨ, ਦੋਹੀ ਹਨ; ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਹ ਕੁਛ ਬਣਨਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਾਂ ਨੇਕ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ? ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੀ ਵੱਸ ਹੈ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੇਖ। ਕਰਮ ਹਿਰ ਗਏ, ਮੈਂ ਸਾਧੂ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਕੰਨ ਕੁਤਰਨੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਭਾਗ! (ਕਹਿਕੇ ਰੋ ਪਈ)। ਸੱਜਣ-ਬਈ ਮਿੱਤ੍ਰੋ ! ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰੋ ਅੱਜ, ਇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਤੇ ਇਕ ਇਸ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਬੁੱਕਲ ਦੇ ਸੱਪ ਦਾ ਜੋ ਅਜ ਆਪਣੀ ਜ਼ਾਤ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਵੇਖਕੇ, ਹਿਕੇ ਵੱਢੀ ਖਾਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਫੁੰਕਾਰੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਬਥੇਰੇ ਦੰਦ ਭੰਨੇ, ਪਰ ਸੁਹਰੀ ਦੇ ਫੇਰ ਫੇਰ ਉੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਈ-ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਦੰਦ ਭੰਨੋ ਤੇ ਸਿਰ ਬੀ ਚਿੱਥੋ, ਅਲਖ ਮੁੱਕੇ ਮੇਰੀ। ਇੰਨੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਬੱਝਾ ਅਜੇ। ਵਿਸਾਹ ਘਾਤੀਆਂ ਪਾਸ ਸੱਜਣ-ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨਣ ਤੇ ਫਕੀਰੀ ਦੀ | ਕਦੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਟੁੱਟ ਟੁੱਟ ੧ ਮਗਰ ਮੱਛ। -੧੨੮- ਮਰੋ। ਉਠੋ ਥਾਂ ਪਹਿਲੇ ਮੇਰੀ ਸਿਰੀ ਫੇਹ ਦਿਓ, ਕੁਛ ਪੂਛ ਮਾਰ ਮਾਰ ਇਹ ਮੂੰਹੀ ਚਿਰ<noinclude></noinclude> ixfq5w4syj7m4web9sj00voy4qd6bxq 250 74629 237015 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਉਜਲੁ ਕੈਹਾ ਚਿਲਕਣਾ ਘੋਟਿਮ ਕਾਲੜੀ | ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ? ਹੁਮਾਂ ਤੇ ਮਸੁ॥ ਧੋਤਿਆ ਜੂਠਿ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਧੋਵਾ ਂ ਉਨਕਾ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੈਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਤੱਕੇ ਤਿਸੁ ॥੧॥ ਸਜਣ ਸੇਈ ਨਾਲਿ ਮੈ ਚਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਉਜਲੁ ਕੈਹਾ ਚਿਲਕਣਾ ਘੋਟਿਮ ਕਾਲੜੀ | ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ? ਹੁਮਾਂ ਤੇ ਮਸੁ॥ ਧੋਤਿਆ ਜੂਠਿ ਨ ਉਤਰੈ ਜੇ ਸਉ ਧੋਵਾ ਂ ਉਨਕਾ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੈਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਤੱਕੇ ਤਿਸੁ ॥੧॥ ਸਜਣ ਸੇਈ ਨਾਲਿ ਮੈ ਚਲਦਿਆ | ਨਹੀਂ। ਜੋ ਨਹੀਂ ਹਨ ਓਹ ਏਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ? ਕਿਤੇ ਨਾਲਿ ਚਲੰਨ੍ਹਿ ॥ ਜਿਥੈ ਲੇਖਾ ਮੰਗੀਐ ਤਿਥੈ ਕੋਈ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਖੜੇ ਦਿਸੰਨਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੋਠੇ ਮੰਡਪ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਪੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਨੇਕੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾੜੀਆ ਪਾਸਹੁ ਚਿਤਵੀਆਹਾ॥ ਢਠੀਆ ਦਿੱਸਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਦੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਆਇਆ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਨ੍ਹੀ ਵਿਚਹੁ ਸਖਣੀਆਹਾ ॥੨॥ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੈ ? ਫਿਰ ਹਰਨਾਖਸ਼, ਰਾਵਣ, ਬਗਾ ਬਗੇ ਕਪੜੇ ਤੀਰਥ ਮੰਝਿ ਵਸੰਨ੍ਹਿ ॥ ਕੰਸ ਆਦਿ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੁਣੇ ਨਾਮ ਚੇਤੇ ਆਕੇ ਸੱਜਣ ਘੁਟਿ ਘੁਟਿ ਜੀਆ ਖਾਵਣੇ ਬਗੇ ਨਾ ਅਪਣਾ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਮਾੜਾ ਤੇ ਮੈਲਾ ਦਿੱਸੇ। ਕਹੀਅਨ੍ਹਿ ॥੩॥ ਸਿੰਮਲ ਰੁਖੁ ਸਰੀਰੁ ਮੈ ਮੈਜਨ ਦੇਖਿ ਭੁਲੰਨ੍ਹਿ ॥ ਸੇ ਫਲ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਨ੍ਹੀ ਤੇ ਗੁਣ ਮੈ ਤਨਿ ਹੰਨਿ ॥੪॥ ਅੰਧੁਲੈ ਭਾਰੁ ਉਠਾਇਆ ਡੂਗਰ ਵਾਟ ਬਹੁਤੁ ॥ ਅਖੀ ਲੋੜੀ ਨਾ ਲਹਾ ਹਉ ਚੜਿ ਲੰਘਾ ਕਿਤੁ ॥੫॥ ਚਾਕਰੀਆ ਚੰਗਿਆਈਆ ਅਵਰ ਸਿਆਣਪ ਕਿਤੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਤੂੰ ਬਧਾ ਛੁਟਹਿ ਜਿਤੁ ॥੬॥੧॥੩॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੬} ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਇਕ ਇਕ ਤੁਕ ਗਾਂਵੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸੱਜਣ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਵਨਹਾਰ ਜੀ, ਵਿਚ ਵਿਚ ਅਪਣੇ ਨੈਣ ਕਟੋਰੇ ਖੋਹਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਡੁਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸੱਜਣ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਮੀਟ ਮੀਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸੁਪਨਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਸੱਜਣ ਦੇ, ਕਦੇ ਬੰਦ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਗਾਵਣਹਾਰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਨੈਣ ਖੋਲ੍ਹਿਆਂ ਪਰਤੱਖ ਦੀਦਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਘੁਟਿ ਘੁਟਿ ਜੀਆ ਖਾਵਣੇ' ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਸੱਜਣ ਦੇ ਦਿਲ ਕਾਤੀ ਫਿਰੀ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਅੱਗੇ ਧਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮੇਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਦੇ ਉੱਗੇ ਕੰਡੈਲੇ ਬਨ ਤੇ ਵਿਹੁਲੇ ਬਾਗ਼ ਦਿੱਸੇ, ਅਜੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁੱਟਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪਰਤੱਖ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਕਰਮ ਪੱਤ੍ਰੀ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਧਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਵੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸੂੰਹੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਕੰਗਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਮੀਰ ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੋਈ ਉਹੋ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸਹੀ | | ਨੂੰ ਸੋ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਅਗਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਗਾਂਵੀਆਂ ਜਾਣ, ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੁਗਤਣ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦਿੱਸੇ ਤੇ ਅਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਕਾਰਥ ਖੋਣੇ ਦਾ ਹਾਹੁਕਾ ਲੱਗੇ ! ਜ਼ੋਰ ਬੀ ਲਾਵੇ ਕਿ ਪਾਪ ਦਾ ਥਰ, ਜੋ ਪਾਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫੇਰ ਆ ਜੁੜੇ ਤੇ ਇਹ ਗ੍ਯਾਨਕ ਨਕਸ਼ੇ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਪਰ ਫਟ ਚੁਕੇ ਪਰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਖੀਰ ਮਨ ਬਿਹਬਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਜੇ ਛੇਕੜਲੀ ਤੁਕ ਦਾ ਪਰਤ ਉਲਟ ਫੇਰ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਗਾਂਵਿਆਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉੱਠਕੇ ਆ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਢੱਠਾ, ਪੈਰ ਚੁੰਮਿਓਸੁ ਤੇ ਰੋ ਕੇ ਕੂਕਿਆ : ‘ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਫ਼ਜ਼ਲ, ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫ਼ਜਲ ਕਰ; ਆਖੇ ਫ਼ਜ਼ਲ ਕਰ, ਫ਼ਜ਼ਲ ਕਰ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜਦਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਫੇਰ ਆਖੀ ਜਾਵੇ; ‘ਫ਼ਜਲ ਕਰ’। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮੇ ਬੁਧਿ ਸਾਫ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇ, ਮਨ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਮਲ ਹੋ ਹੋ ਆਖੇ : ‘ਮੇਰੇ ਤੇ ਫ਼ਜਲ ਕਰ ! ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਉਠਾ ਬਹਾਲਿਆਂ, ਸੱਜਣ ਉਠ ਬੈਠਾ ਤੇ ਫੇਰ ਸੁਹਣੇ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕੇ ਤੇ ਆਖੇ ‘ਫ਼ਜ਼ਲ ਕਰ। ਨੇ . ਸਤਿਗੁਰ-ਸਜਣਾਂ ! ਫ਼ਜ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੇ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ : ਇਕ ਸੱਚ ਵਿਚ ਆ ਜਾਈਏ, ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਕਹਿ ਦੇ ਜੋ ਤੈਂ ਖੂਨ, ਖੋਹਾਂ ਤੇ ਧ੍ਰੋਹ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਫ਼ਜ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਨਿਹੁੰ ਤੋੜਿਆਂ। ਵਿਹੁ ਸਮਝ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਤੇ ਵਰ- -੧੩੧- ੧ ਦੋ ਪੰਛੀਆ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।<noinclude></noinclude> a0kld4se3jtl97nxlrkqe9t7fr6hsbu 250 74630 237016 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਫੇਰ ਇਹ ਘਰੋਂ ਘਾਟੋਂ ਗਏ ਅਤੀਤ ਸਾਧ ਬੀ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮੈਨੂੰ ‘ਨਾ-ਭਾਉਂਦਾ?' ਕੋਈ ਬੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਘਰ, ਪੁਤ੍ਰ, ਨਾਰਿ, ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਤਿਆਗ ਮਖੱਟੂ ਹੋ ਆਪਣਾ ਬੋਝ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੇ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਫੇਰ ਇਹ ਘਰੋਂ ਘਾਟੋਂ ਗਏ ਅਤੀਤ ਸਾਧ ਬੀ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮੈਨੂੰ ‘ਨਾ-ਭਾਉਂਦਾ?' ਕੋਈ ਬੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਘਰ, ਪੁਤ੍ਰ, ਨਾਰਿ, ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਤਿਆਗ ਮਖੱਟੂ ਹੋ ਆਪਣਾ ਬੋਝ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੇ ਪਾ ਟੁਰਨਾ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਤਿਆਗ ਕੁਛ ਸਾਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਆਪ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਿਉਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਅਸੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਉਠ ਟੁਰੇ ਹਾਂ, ਘਰ ਬਨ ਸਾਨੂੰ ਸਮਸਰ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਤਿਆਗ ਤੁੱਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰੱਖੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ ਉਸਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ। ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਹੈ ਹੁਣ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਵਿਚ ਠੰਢ ਵਰਤਾਉਣ ਦੀ, ਥਾਂ ਥਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਥਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ, ਦੁਖੀਆਂ ਸੰਤਾਪੀਆਂ, ਸਰਾਪੀਆਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ। ਇਸ ਅਜ਼ਲੀ ਹੁਕਮ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਅਸੀਂ ਟੁਰੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਟੁਰਦੀ ਹੈ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਪੌਣ ਜਗਤ ਦਾ ਕਰਦੀ ਭਲਾ। ਅਸੀਂ ਮਾਇਆ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਟੁਰੇ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਰ ਜੀਓ ਜੀ ! ਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜਾ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅੰਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਖੜੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮਜਲਾਂ, ਸਫਰ, ਫੇਰ ਫ਼ਾਕੇ ਕੜਾਕੇ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ--ਸਰੀਰ ਅੰਨ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਨ ਛੱਡਣਾ ਪਖੰਡ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਾ ਉਸ ਅੰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ ਜੋ ਉਹ ਆਪ ਖਾਵੇ, ਪਰ ਪਿਆਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਖੁਲਾਉਣ ਦਾ ਬੀ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਛਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਬੀ ਆਧਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਾ ਅੰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂਦਾ, ਜੀਵਨ- ਨਾਂਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬੀ ਹੈ। ਜਪੀਦਾ ਹੈ ਨਾਮ ਅੰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ, ਪਰ ਨਾਮ ਦਾ ਬੀ ਆਧਾਰ ਹੈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੋਈ। ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਰ ਕੇ ਦਿੱਸੇਗੀ। ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਭੁਖ ਸਾਲਾਹਣੁ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਆਧਾਰੁ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧} ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਬਹਾਨ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨੂੰ, ਦਾਤਾ ਜੀਉ ! ਪਰ ਮਾਇਆ ਗੁਜ਼ਰਾਨ ਤਾਂ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਞ ਵਗਾਹ ਵਗਾਹ ਸੁੱਟਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਾਇਆ ਗੁਜ਼ਰਾਨ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਪੇਟ ਰੱਜਣ ਜੋਗਾ ਅੰਨ ਖਾਣਾ ਬੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਉਣਾ ਹੀ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਪਰ ਫਾਕੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਮਾਯਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿੰਨੇ ਤਿਆਗ ਦੇ ਐਸੇ ਜਤਨ ਹਨ ਬਿਰਥੇ ਹਨ, ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਲੋਭ ਦਾ ਤਿਆਗ ਮਾਇਆ ਦਾ ਤਿਆਗ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਣਾ ਆਖਿਆ ਨੇ, ਫੇਰ ਇਹ ਕੱਪੜੇ ਰੁਪਯੇ ਕਾਸਨੂੰ ਸੱਟ ਘੱਤੇ ਨੇ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੇ ਅੰਦਰ ਲੋਭ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਵਰਤਾਉ ਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ। ਸਾਨੂੰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਟ ਘੱਤੇ ਹਨ, ਜਦ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਟੁਰਨਾ ਲੋਭ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ; ਦੇਖ ਸੱਟ ਘੱਤੀ ਬੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਯਾਦ ਪਈ ਪੈਂਦੀ ਏ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਕਹੁ ਸੱਤਿ ਕਰਤਾਰ! ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਤਿ ਕਰਤਾਰ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੇਖ ਮਰਦਾਨੇ ! ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪਛਾਣ, ਜੀਉਣਾ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਤੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਮੁਖੜੇ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਾਹ ਵਸਤੀ ਵਿਚ, ਸਾਰੀ ਨਗਰੀ ਪੈਰੀਂ ਆ ਪਏਗੀ। ਤੇਰੇ ਏਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਦਕਾ ਸਭ ਪੈਰੀਂ ਆ ਪਈ, ਮੈਂ ਨਾ ਪਛਾਤਾ ਕਿ ਭੋਜਨ, ਬਸਤ੍ਰ, ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ ਆਪਦੇ ਉਚਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੋਇ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣਾਂ, ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂ; ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਉਚਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਚੋਟ ਬੀ ਸਹਾਰਾਂ। ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਤੇ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਅਟੁੱਟ ਹੈ ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗੂੰ ਆ ਮੁਹਾਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆ ! ਰਬਾਬ ਵਜਾ, ਛੇੜ ਆਸਾ ਦੀ ਸੁਰ। -੧੨੨-<noinclude></noinclude> kr8uwbq1tsqtzvvfrgdqkfztescno1h 250 74631 237017 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮਕਤੂਲੀ | ਸਫ ਬੰਨ੍ਹ ਖੜੋਤੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਕੂਕ ਉਠੇ ਹਨ:- ‘ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ, ਜਾਣੇ ਨਾ ਪਾਏ; ਬਦਲਾ, ਬਦਲਾ, ਖੂਨੀ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਹੈ, ਠੱਗ ਹੈ, ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਮਕਤੂਲੀ | ਸਫ ਬੰਨ੍ਹ ਖੜੋਤੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਕੂਕ ਉਠੇ ਹਨ:- ‘ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ, ਜਾਣੇ ਨਾ ਪਾਏ; ਬਦਲਾ, ਬਦਲਾ, ਖੂਨੀ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਹੈ, ਠੱਗ ਹੈ, ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ ਮਾਰੋ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਵਿਧਵਾ, ਮਹਿੱਟਰ ਬਾਲ, ਬੁੱਢੇ ਮਾਪੇ ਵਿਲੂੰ ਵਿਗੂੰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੱਜਣਾਂ ! ਦੇਖ ਬਈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਗਾਏ ਬੂਟਿਆਂ ਦਾ ਬਾਗ਼ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਕੀਤੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਖੇਤ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਖੇਤ ਰੱਖੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਫਸਲ ਉੱਗਿਆ ਖੜਾ ਹੈ। ਇੰਨ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀਏ ਸੱਜਣ ਉਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਕੋਈ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਚਕ ਵੱਢਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਕੋੲ ਮਰੋੜੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਰੋੜੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਘ ਘੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਣਾ ! ਇਹ ਤੇਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਾਈਆਂ ਕਸ਼ਟਣੀਆਂ-ਤੇਰੇ ਤੇ ਕਿੰਞ ਆ ਪਈਆਂ ? ਬਦੀ ਕਰੇ ਪਰ ਨੂੰ, ਆ ਢੁੱਕੇ ਘਰ ਨੂੰ। ਹੈਂ ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ? ਤੜਫਕੇ ਸੱਜਣ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁਲ ਗਈ, ਦੀਵਾ ਦਿਵੱਟਣ ਤੇ ਟਿਮਟਿਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਜ਼ ਛਿੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਲਾਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਗਲਾ ਪਰ ਬੰਦ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ, ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਛੇਤੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ, ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਹਾਂ ! ਹੁਣ ਸੱਜਣ ਸੋਚਦਾ ਹੈ-ਕੀ ਜਾਣੀਏ ' ਇਹ ਹੋਵੇ ਹੀ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਜੋ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਚੰਗਾ ਤੇ ਨੇਕ ਹੋਵੇ ? ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਖੈਰ ! ਪਰ ਸੁਫਨਾ ਕੀਹ ਸੀ ? ਮੇਰੇ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਮਰੇ ਨਹੀਂ ? ਅਜੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ ? ਬਦਲੇ ਬਦਲੇ ਕੂਕਦੇ ਹਨ ? ਓਹ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ? ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ। ਵਾਹ ਜੀਉੜਿਆ ! ਸੀ ਤਾਂ ਸੁਪਨਾ, ਪਰ ਨੌਕਰ, ਚਾਕਰ, ਠੱਗੀ ਦੇ ਭਾਈਵਾਲ ਕੋਈ ਨਾ ਬਾਹੁੜਿਆ ਕਸ਼ਟ ਵੇਲੇ, ਮੈਂ ਮਾਰ ਕੱਲਿਆਂ ਖਾਧੀ ? ਪੁੱਤ, ਧੀ, ਵਹੁਟੀ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਹੋਏ। ੨ ਕਤਲ ਕੀਤਿਆਂ। ਂ | | | | | ਪਰਵਾਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਹੁੜੀ ਨਾ ਕੀਤੀ ? ਮਾਰ, ਤੂੰ ਦਿਲਾ ! ਤੂੰਹੋਂ, ਹਾਂ, ਤੂੰਹੋਂ, ਇਕੱਲਿਆਂ ਖਾਧੀ। ਕੋਈ ਨਹੀਓਂ ਕਿਸੇ ਦਾ, ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਾਰ। ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਲੇਖੇ ਵੇਲੇ, ਭਰਨ ਵੇਲੇ ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਸੈਂ। ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸੁਪਨਾ ਸੀ। ਵਾਹ ਕਾਇਰਾ ! ਮੂਰਖਾ ! ਬਸ ਸੁਪਨੇ ਨਾਲ ਘਬਰਾ ਗਿਓਂ ! ਛੋਡ ਨਾ ਖਹਿੜਾ ਸੁਪਨੇ ਦਾ, ਤਕੜਾ ਹੋ। ਰੋਟੀ ਦੀ ਗ੍ਰਾਹੀ ਵੱਧ ਖਾਧੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਭੇੜੇ ਸੁਫਨੇ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਛੋੜ। ਠੀਕ, ਸੁਪਨਾ ਸੀ, ਸਹੁਰਿਆ ! ਛੋੜ ਸੁ ਪਰੇ, ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੇਹ। ਪਰ ਕਿਉਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ? ਸੀ ਸੁਪਨਾ, ਹੁਣ ਜਾਗ ਵਿਚ ਸਾਮਰਤਖ ਹੋ ਹੋ ਕਿਉਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ? ਲੋਕੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ: ‘ਜਾਗ੍ਰਤ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਸਮਝਕੇ ਝੂਠ ਜਾਣੋਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਜਾਏ ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਵਿਚ ਸਾਮਰਤੱਖ ਪਿਆ ਦੇਖਦਾ ਹੈਂ। ਸਹੁਰਿਆ ! ਛੋੜ ਸੁ ਪਰੇ, ਹੋਣ ਦੇਹ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ। ਮਨਾਂ ! ਇਹ ਵੇਦਾਂਤੀ ਕਿਵੇਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਤੈਥੋਂ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੁਪਨਾ। ਜਾਹ ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਪਣੇ ਦੇਸ਼, ਸੌਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ, ਤੇਰਾ ਜਾਗ੍ਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਕੰਮ ? ਹਟ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੋਂ, ਦੂਰ ਹੋ। ਫੇਰ ਨੈਣ ਪੱਟਕੇ ਡਿੱਠੋ ਸੁ ਕਿ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਸਾਜ਼ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਲਾਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸੂਹੀ ਦਾ, ਹੈਂ ਸੂਹੀ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਵੇਲਾ ? ਵਾਹ ਓਏ ਠੱਗਾ ! ਤੂੰ ਬੀ ਸੂਹੀ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਅਡੋਲ ਸਮਾਧਿ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਨੂਰ ਵਰਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਡਰ ਜਿਹਾ ਆਯਾ, ਸਹਿਮਿਆਂ, ਨੈਣ ਮਿਟ ਗਏ ਫਿਰ ਸੁਪਨਾ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ। ਖੋਹਲਦਾ ਹੈ ਨੈਣ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋਕੇ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਟਦਾ ਹੈ ਨੈਣ ਤਾਂ ਸੁਪਨਾ ਸਾਮਰਤੱਖ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮਾਧੀ ਲੱਗੀ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਗਲੇ ਦਾ ਨਾਦ ਉਠਿਆ, ਅਲਾਪ ਨਾਲ ਗਾਇਨ ਛਿੜਿਆ, ਛਿੜ ਪਿਆ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਸੱਜਣ ਦੇ ਭਾਣੇ ਬੋਲ ਛਿੜਿਆ, ਲਗਾ ਸੁਣਨ ਸੱਜਣ। ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਧਿਆਨ ਸ਼ਬਦ ਵਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਸੁਆਦ ਰਸ ਤੇ ਸਾਰ ਰਸ- -੧੩੦- °<noinclude></noinclude> sksik0157pevfxbvmrzrgz2fy6krydq 250 74632 237018 2026-09-27T07:37:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਭੀਖਕੁ ਭੀਖਿਆ ਖਾਇ ॥ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਕਿਸਹੀ ਮਾਨੁ ਕਿਸੈ ਅਪਮਾਨੁ ॥ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੇ ਧਰੇ ਧਿਆਨੁ ॥ ਤੁਝ ਤੇ ਵਡਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਕਿਸੁ ਵੇਖਾਲੀ ਚੰਗਾ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੈ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਆਧਾਰੁ॥ ਤੂੰ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਭੀਖਕੁ ਭੀਖਿਆ ਖਾਇ ॥ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥ ਕਿਸਹੀ ਮਾਨੁ ਕਿਸੈ ਅਪਮਾਨੁ ॥ ਢਾਹਿ ਉਸਾਰੇ ਧਰੇ ਧਿਆਨੁ ॥ ਤੁਝ ਤੇ ਵਡਾ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਕਿਸੁ ਵੇਖਾਲੀ ਚੰਗਾ ਹੋਇ ॥੧॥ ਮੈ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ ਆਧਾਰੁ॥ ਤੂੰ ਦਾਤਾ ਕਰਣਹਾਰੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਵਾਟ ਨ ਪਾਵਉ ਵੀਗਾ ਜਾਉ ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥ ਮਨ ਕਾ ਅੰਧੁਲਾ ਮਾਇਆ ਕਾ ਬੰਧੁ ॥ ਖੀਨ ਖਰਾਬੁ ਹੋਵੈ ਨਿਤ ਕੰਧੁ ॥ ਖਾਣ ਜੀਵਣ ਕੀ ਬਹੁਤੀ | ਆਸ ॥ ਲੇਖੈ ਤੇਰੈ ਸਾਸ ਗਿਰਾਸ ॥੨॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਅੰਧੁਲੇ ਦੀਪਕੁ ਦੇਇ ॥ ਭਉਜਲ ਡੂਬਤ ਚਿੰਤ ਕਰੇਇ ॥ ਕਹਹਿ ਸੁਣਹਿ ਜੋ ਮਾਨਹਿ ਨਾਉ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੈ ਤਾਕੈ ਜਾਉ॥ ਨਾਨਕ ਏਕੁ ਕਹੈ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭ ਤੇਰੈ ਪਾਸਿ ॥੩॥ ਜਾਂ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਜਪੀ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣ ਹੋਵੈ ਥਾਉ ॥ ਜਾਂ उप ਭਾਵੈ ਤਾ ਦੁਰਮਤਿ ਜਾਇ ॥ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ਆਇ ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲੈ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਭਵਜਲੁ ਤਰੈ ॥੪॥੧੮॥ {ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ਤਿਤੁਕਾ} ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ, ਦੈਵੀ ਸੁਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਭਾਵ ਅਸਰ ਕਰ ਗਏ, ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੇ ਉੱਚੀ ਤੌਰ ਬੱਧੀ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆਸੂ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮਨ ਸੋਝੀ ਹੋਈ ਕਿ ਇਕ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਿਆਰ | ਭਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਧਰੋਹ ਕਰਕੇ। ਅਨੇਕਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲੋਭ ਮਾਇਆ ਕੱਠੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਭ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਪ ਆ ਛਲਦਾ ਹੈ। -0- ੨. {ਸੱਜਣ ਦਾ ਘਰ} ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਹੁਣ ਕੋਈ ਵਸਤੀ ਨੇੜੇ ਆਵੇਗੀ ? ਰੰਗ। ਗੁਰੂ ਜੀ--ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕਿਤੇ ਠੌਰ ਕਰੀਏ, ਚਾਰ ਦਿਨ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਮਿਲੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ, ਠੌਰ ਬੀ ਦੇਸੀ, ਅੰਨ ਬੀ ਦੇਸੀ, ਪਰ ਡਾਢਾ ਮਹਿੰਗਾ। ਦੁਖ ਬੀ ਆਸੀ, ਪਰ ਕਲਿਆਣ ਹੋਸੀ, ਹੱਤਿਆ ਹਤ ਹੋਸੀ। ਮਰਦਾਨਾ-ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ ; ਮੈਨੂੰ ਬਣਾ ਲਓ ਖਾਂ ਸੁਰ ਹੋਈ ਤਰਬ ਆਪਣੀ ਰਜ਼ਾ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ, ਮੈਂ ਵੱਖਰੀ ਟੀ ਟੀਂ ਨਾ ਕਰਿਆਂ ਕਰਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ--ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਥੀ ਵੈਸੀ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਟੁਰੇ ਤਾਂ ਇਕ ਵਸਤੀ ਦਿੱਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਉਰੇ ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਆਇਆ, ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵਲਗਣ ਸੀ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੇ ਅੱਗੇ ਡੇਉਢੀ ਸੀ, ਦੋਹੀਂ ਨੁੱਕਰੀਂ ਧਰਮ ਸਥਾਨ ਸਨ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਠਾਕੁਰ ਦੁਆਰਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ ਤੇ ਯਾਦ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਅੰਦਰ | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਸੀਤ ਸੀ। ਡਿਉਢੀ ਲੰਘ ਕੇ ਅੱਗੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਸ ਰੂਪ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਨਾਮ ਰੂਪ ਹੈ ਚਾਹੋ ਕੀਰਤਨ ਰੂਪ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਇਸ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਬਚਨ ਰੂਪ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਨਾਮ ਜਪੇ; ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਜਪਾਵੇ ਲੋਭ ਵਿਚ ਨਾ ਵਰਤੇਗਾ। ਜੋ ਲੋਭ ਵਿਚ ਵਰਤਦਾ ਦਿੱਸੇ ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਸੇਵਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਮੈਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ। ਲੋਭੀ ਦਾ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਘੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹੈ। ਲੋਭ ਪਾਪ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਨਾਲ, ਦਗ਼ੇ ਨਾਲ, ਘੱਟ ਤੋਲਕੇ, ਵੱਢੀ ਲੈਕੇ, ਝੂਠੀ ਸਾਖ ਥਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਹਵੇਲੀ ਸੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ, ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਠੜੀਆਂ ਤੇ ਤਹਿਖਾਨੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਲੁਕੇ ਅੰਦਰ ਖੂਹ ਸਰੀਖਾ ਥਾਉਂ ਬੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਰਸਤਾ ਗੁਪਤ ਸੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੇਠਾਂ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਈ ਕਮਰੇ ਸੇ। ਇਸ ਹਵੇਲੀ ਦਾ ਇਕ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਅਰ ਕਈ ਉਸਦੇ ਦਾਸ ਸੇਵਕ ਸਨ। ਜਾਂ ਇਸ ਦੁਆਰੇ ਜਾ ਖਲੋਤੇ, ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਦੋਇ ਸੇਵਕ ਹੱਥ ਜੋੜ ਖਲੋਤੇ :-"ਆਓ ਮਹਾਰਾਜ ! ਤੁਸਾਡੇ ਮੁਖ ਨੂਰ ਹੈ, ਮਾਲਕ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਝਲਕਾਉ ਹੈ। ਭਾਗਸ਼ੀਲ ਹੋ, ਆਓ, ਲੰਘ -923- ੧ ਭੋਰੇ।<noinclude></noinclude> jwka039p6o1dt0x6dbofjvc5j5zecon 250 74633 237019 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ ਏ ਨੈਨ।" ਮੋਰਖੰਭ ਤੇ ਅੱਖ ਬੱਦਲ ਤਕ ਕੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਉਡਦਾ ਗੈਨ:- प्टे ਬੋਲਿਆ | ਪਰ ਮੁਰਦੇ ਓ ਨੈਨ ਜੀਵੰਦੇ "ਮੈਂ ਅੱਜ ਡਿੱਠਾ ਰੈਨ, | ਨੈਨ “ਗੁਲ ਮਸਤਾਇਆ ਤਕ ਰਿਹਾ ਹੋਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਚੇਰੇ ਵੇਲੇ ਗਰਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ ਏ ਨੈਨ।" ਮੋਰਖੰਭ ਤੇ ਅੱਖ ਬੱਦਲ ਤਕ ਕੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਉਡਦਾ ਗੈਨ:- प्टे ਬੋਲਿਆ | ਪਰ ਮੁਰਦੇ ਓ ਨੈਨ ਜੀਵੰਦੇ "ਮੈਂ ਅੱਜ ਡਿੱਠਾ ਰੈਨ, | ਨੈਨ “ਗੁਲ ਮਸਤਾਇਆ ਤਕ ਰਿਹਾ ਹੋਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਚੇਰੇ ਵੇਲੇ ਗਰਬ ਗੰਜੈਨ! | ਖਾਲੀ ਮੁੜਿਆ, "ਭੋਲਿਆ ! ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ ਏ ਨੈਨ!" ਨੈਨ।” | ਫਨੀਅਰ ਡੰਗਣ ਆ ਗਿਆ, - ... ਨੈਣੀ ਦੀ ਪਈ ਤਕ ਨੈਨ:- -ਵਿੱਸ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨੈਨ, ਅੱਖ ਕਟੋਰੀ ਬੋਲਿਆ | ਲੇਪ ਅੱਖ, ਫਨ ਸਿੱਟਕੇ ਡੁੱਲ੍ਹ ‘ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ’ਉਚਰੇ ਬੈਨ।|"ਚਰਨ ਪਪੀਆ: "ਮੇਰੀ ਭੈਨ ! "ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਾਇਆ ਭੇਤ ਹੈ— ਸਭ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਜਿਉਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਨੌਕਰ ਰਖ ਮੈਂ ਲੈਨ!" ਨੈਨ, | ਕੱਢ ਕਲੇਜਾ ਸੁੱਟਦੀ" ਕਹਿਣ: ਕੁਈ ਡੈਣ।" ਹਨ, ਨਜ਼ਰ - ਹੈਨ। ਡੈਣ ਨਜ਼ਰ' ਏ ਨੈਨ ਤਕ "ਸ਼ਾਂਤੀ ਬੂੰਦ ਸੁਹਾਵਣੀ ਵਸ ਰਹੀ ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੈਨ।" ਪਾਵੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੈਨ'। - ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਨੈਨ ਤੱਕ ਨੈਨ ਜਮਾਏ ਨੈਨ, | ਖਾਲੀ ਕੋਏ ਨੈਨ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਵੇਖੀ ਚਮਕ | ਅਪਣੇ ਲੈਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਅਖਹੀਣੇ ਕਰ ਲੈਣ ਕਹੇ प्टे "ਏਨੀਂ ਨੈਨ ਦੀ ਨੱਚਣ ਤੇ ਕੁਹਕੈਨ ਨੈਨ ਕਹਿਣ ਚਕੋਰ:- "ਅਚਰਜ ਹਨ ਚੰਦ੍ਰ ਵਿਮਲੀਏ ਨੈਨ।" ਰਲ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨੈਣੀਂ ਮੇਲਣ ਕਬੂਤਰ: "ਬਿੱਲੀਏ ! ਦਮਕ ਟਕ-ਬੱਝਵੇਂ ਨੈਨ ਸਜਦੇ ਵਿਚ ਝੁਕ ਨੈਣੀਂ ਲਾਇਂ ਜੇ ਜੋਗੀ ਹੋ ਜਾਇਂ ਭੈਨ!" ਰਤੀ ਕਹੇ "ਮੈਂ ਨੈਨ ਕੱਢ ਮੂਰਖ ਚਹੇ ਦੇਖਕੇ ਦੇਖੇ ਅਪਣੇ ਨੈਨ, ਪੈਨ। ਦੇਖੇ ਪਰ टे ਨੈਨ ਜੇ, ਦੇਖ ਲਵੇ ਨਿਜ ਨੈਨ। ਯੇ ਮੇਰੇ ਨੈਨ ਤਕ ਮਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੈਨ।" ਇਕ ਗ਼ਮਜ਼ੇ ਨੈਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਛਾ ਸੈਨ। ਜੇ ਇਨ੍ਹ ਨੈਣਾਂ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਪਾ ਲੇਵਣ ਓ ਨੈਨ। ਆਈਆਂ ਨੈਨ, | ਨੈਨ ਅਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੁਭਾਇਆ ਮੈਨ। ਨੈਨਾਂ-ਖੂਹ ਭਰ ਭਰ ਰਹੇ ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਕਮਾਂਵਦੇ | "ਠਰ ਦੂਰਬੀਨ ਜੋ ਨੈਨ प्टे ਤੇਜੱਸੀ ਉਪਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਭਰ ਦਿੱਤੇ € ਨੈਨ। ਦੇਖ ਉਕਾਬਾ! ਨੈਨ। ਲੇਲੀ, ਸੱਸੀ, ਸੋਹਿਣੀ, ਹੀਰ ਨ ਨੈਨ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਓਂ | ਦੁੱਖ ਨਿੱਕੇ यै ਗਏ ਨੈਨ, ਦੇਖ ਦੇਖ ਹੰਕਾਰੀ ਹਾਥੀਆ! ੧ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਜਲ। ਇਕ ਸਮਾਧੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀ ਹੈ। २ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ? ਜੇ ਅੱਖ ਹੀਣੇ (ਅੰਨ੍ਹੇ) ਇਹਨਾਂ ਗਿਆ ਸਿਕੰਦੂ ਸਮੁੰਦ ਨੂੰ | ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪਣੇ ਸੱਖਣੇ ਕੋਏ ਕਰ ਆਬਿ ਹਯਾਤਾਂ ੧ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ। ਲੈਨ, ਂ ਦੇਣ ਤਾਂ ਓਹ ਨੈਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ੩ ਨੈਣਾਂ ਰੂਪੀ ਖੂਹ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਲੂ ਅੱਖ ੪ ਪਰ ਓਹ ਨਾ ਭਰੇ। ਮੁੱਠੀਆਂ ਦੇਖਨ ਨੈਨ, ਜੇ ਨੈਨ, ਲੈਨ। ੧ ਨਾਇਣ। ਪੰਛੀ। 2 ਕਾਮਦੇਵ -੧੩੬-<noinclude></noinclude> 56b30cf7p39ig6qbswwzz7x2w5073vd 250 74634 237020 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈਂ ਜੋ ਚਾਹੇ ਗ੍ਰੀਬ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਮੀਰ, ਚਾਹੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਂ ਕਰਕੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋਏ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬਿਨੈ ਵਾਲਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਨਹੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪੀਰ ਤਾਂ ਯਾਜ਼ਤਾਂ (ਘਾਲਾਂ) ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਮੜੱਪਨ ਵਿਚ ਕਿਉਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈਂ ਜੋ ਚਾਹੇ ਗ੍ਰੀਬ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਮੀਰ, ਚਾਹੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਂ ਕਰਕੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋਏ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬਿਨੈ ਵਾਲਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਨਹੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪੀਰ ਤਾਂ ਯਾਜ਼ਤਾਂ (ਘਾਲਾਂ) ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਮੜੱਪਨ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਯਾਜ਼ਤਾਂ ਤੇ ਘਾਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਖੜੱਲ ਵਿਚ ਡਿਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਾ -ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਨ ਦੀਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਨ ਹੈ ਭੁੱਖਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਨ ਲੋੜਾਂ, ਤੇ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਮੰਗ--ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ। ਸੋ ਰ੍ਯਾਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦ ਨੇਕ ਨਾਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਯਾ ਕੋਈ ਰਿਧੀ ਸਿਧੀ ਫੁਰ ਪਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਹੋਇਆ ਲਓ ਲਈ ਦੀ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੁੱਖ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਹੈ ਖੜੱਲ ਸਾਧਕਾਂ ਦੀ। ਮਰਦਾਨਾ-ਬਚੇ ਕੀਕੂੰ ? ਢਹਿ ਪਵੇ ਤਾਂ ਨਿਕਲੇ ਕੀਕੂੰ ? ਗੁਰੂ ਜੀ--ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਞਾਣਕੇ ਟੁਰੇ ਨਾ। ਸੇਧ ਬੰਨ੍ਹੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ, ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰੇ ਵੱਸ, ਆਪਾ ਜਿੱਤੇ, ਫੇਰ ਸਾਧਨਾ ਕਰੇ, ਟੇਕ ਧਰੇ ਕਰਤਾਰ ਤੇ, ਉਸੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਛ ਸਮਝੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਧਾਰੇ। ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ ਏਸ ਖੜੱਲ ਵਿਚ। ਮਰਦਾਨਾ-ਫੇਰ ਹੁਣ ਜਿਸ ਪੀਰ ਵਲ ਚੱਲੇ ਹੋ, ਉਹ ਕੋਈ ਸੱਜਣ ਵਾਂਙੂ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਦਾ ਲਾਗੂ ਹੀ ਹੋਊ ਕਿ ਸੁੱਖ ਗੁਜ਼ਰੇਗੀ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਘਬਰਾ ਨਹੀਂ, ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਉਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਟੁਰੀ ਗਏ। ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਰਾਤਾਂ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਮੁਕਾਮ ਬੀ ਕੀਤੇ। ਫੇਰ ਇਕ ਗਿਰਾਉਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁਥਰਾ ਥਾਂ ਦੇਖਕੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਏਥੇ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰੰਗ ਲਗ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਲੋਕੀਂ ਆ ਗਏ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਦਰਸ਼ਨ ੧ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕੈ ਹੋਇ ਸੁ ਭਲਾ ॥ {ਗਉੜੀ ਸੁਖਮਨੀ} | | | | | | ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਆਪ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸੰਗਤ ਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਹੋ ਪਿਆ ਤਾਂ ਪੀਰ ਕੰਨ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਕਿ ਕੋਈ ਦਰਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਚਲਦੇ ਦਰਿਯਾ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼-ਇਲਹਾਨੀ ਨਾਲ। ਫਿਰ ਸੁਣਿਓਸੁ ਕਿ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਕਿਹਾ ਡੇਰਾ ਪਾਉਣ ਲਗਾ ਹੈ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਤੇ ਚੁਬਾਰਾ ਬੀ ਬਣਸੀ। ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨੀਚਾ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਗੁਰੂ ਕੇ ਟਿਕਾਣੇ। ਇਸ ਨੇ ਤ੍ਰਾਟਕ ਆਦਿ ਸਾਧਨਾਂ ਤੇ ਮਾਨਸਕ ਬਲ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੋ ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਕੇ ਲੱਗਾ ਦਬਾਉ ਪਾਉਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੁਰਤ ਉਤੇ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਨਾ ਭੈ ਦੇ ਘਰ ਵਸਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ, ਨਾ ਵੈਰ ਕਰਨ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਨਾ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲਾ ਮੋਹ; ਸੋ ਚੜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ ਚਮਕਦਾ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪੀਰ ਬੀ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ : ਦਰਵੇਸ਼ ! ਕਿਧਰੋਂ ਆਏ ਤੇ ਕਿਧਰ ਜਾਓਗੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪੌਣ ਇਕ ਪਾਸਿਓ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਟੁਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਟੁਰੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਅਸੀਂ ਆਖ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਂ ਪੀਰ-ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਇੱਥੇ ਟਿਕੋਗੇ। ਟਿਕੋ ਤਾਂ ਕੋਠਾ ਪੁਆ ਦੇਈਏ, ਬੈਠਕੇ ਤਪ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬੈਠੋ ... ਬੈਠੇ ਰਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਟੁਰਨੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਅਜੇ। ਪੀਰ(ਸੁਖੱਲਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ)-ਅਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਚੁਬਾਰਾ ਪਾਓਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਢਾਵਾਂਗੇ ? ਫਕੀਰ ਦਾ ਘਰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਚੁਬਾਰੇ। ਪੀਰ-ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਨਾਲੇ ਢਾਹੁਣਾ ਨਾਲੇ ਚੁਬਾਰੇ ਦੱਸਣਾ ! ੧ ਬਲਿਓ ਚਰਾਗੁ ਅੰਧਾਰ ਮਹਿ ਸਭ ਕਲ ਉਧਰੀ ਇਕ {ਸਵ; ਸ੍ਰੀ ਮੁਖ: ਮ: ੫} ਨਾਮ ਧਰਮ ॥ ੨ ਲਉ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਤਿਪਤਿ... {ਸ: ਸਹਸ: ਮਹਲਾ ੫} -980-<noinclude></noinclude> 22h9l045zu1k2l88epdqhd3veliwyvt 250 74635 237021 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੈਨ, ਨੈਨਾਂ ਦੀ ਨੈਨ ਗਏ ਨੈਨਾਂ ਮਿਲਨ | ਨੈਨ ਆਏ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ | ਪੁਤਲੀ ਜਿਉਂ ਹਰ ਅੱਖ ਵਿਚ ਦਿਲ ਵੇਚ ਆਏ ਨੈਨ, ਨੈਨ ਮਿਲੇ ਜੋ ‘ਨੈਨ-ਦਿਦਾਰਾ’ ਨੈਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਗਨ ਸਮਾਧੀ ਲਗ ਗਈ | ਪੁਤਲੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਨਵੇਂ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੈਨ, ਨੈਨਾਂ ਦੀ ਨੈਨ ਗਏ ਨੈਨਾਂ ਮਿਲਨ | ਨੈਨ ਆਏ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ | ਪੁਤਲੀ ਜਿਉਂ ਹਰ ਅੱਖ ਵਿਚ ਦਿਲ ਵੇਚ ਆਏ ਨੈਨ, ਨੈਨ ਮਿਲੇ ਜੋ ‘ਨੈਨ-ਦਿਦਾਰਾ’ ਨੈਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਗਨ ਸਮਾਧੀ ਲਗ ਗਈ | ਪੁਤਲੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਦਿਲ ਲੈਨ। ਹੈਨ ਨੈਨ ਨੈਨ। ਦੇਖਦਿਆਂ टे ਨੈਨ। ਨੈਨਾਂ . ਦੀ ਗਰਬੀ ਧਨੀਆਂ ਦ੍ਵਾਰ ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਿਨ ਦੇਖ ਲੈ | ਅੰਦਰ-ਸ਼ੀਸ਼ਾ’ ਕਵੀਆਂ ਸੰਦੇ ਨੈਨ प्टे ‘ਸਦ-ਹਸਦੇ-ਨੈਨ’, ‘ਬਾਹਰ-ਸ਼ੀਸ਼ਾ’ ਤਾਹੀਓਂ ਦਿੱਸਣ ਡੋਲਦੇ ਨਜ਼ਰ ਚੜ੍ਹੇ ਨਾ ਫਿਰ ਕੁਈ ਦੇਖਨ ਰੱਬ, ਦਿਖਾਣ ਰੱਬ, ਨਹਿ रेखे प्टे ਨੈਨ। ਨੈਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਨ। ... ਤਕਿ ਤਕਿ ਰੂਪ ਰੂਪ ਕੁਠੇ ‘ਰੂਪ ਅਰੂਪੀ ਨ ਰੱਜਦੇ ਸਭ ਨੈਨ, ‘ਨੈਨ-ਝਰੋਖੇ’ ਤੱਕਣ ਤਾਂ ਤੋਤਾ-ਚਸ਼ਮੀ ਨਾ प्टे ਨੈਨ। ‘ਰਬ-ਸ਼ੀਸ਼ਾ’ ਸੰਤ ਬਹਿ - ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਰੂਹ ਜਗ ਦਾ ਮੁਜਰਾ ਲੈਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਬ ਜੀ ਹੈਨ; ਨੈਨ ਏ ਨੈਨਾਂ ਦਾ ਮੁਜਰਾ, ਸਖੀ ! ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤੈਨ। ਲੈਂਦੇ ‘ਸ਼ਾਹ-ਨੈਨ’। ਰਚੇ ਆਪਨੇ ਨੈਨ। ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨੈਨ, ਉਨ੍ਹ ਨੈਨਾਂ ਦੇ ਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਖਲ ਕੀਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਨ੍ਹ ਨੈਨਾਂ ਜਿਨਾਂ ਮਟੱਕੇ ਜਿੱਤੇ प्टे ਰਹੇ | ਰੂਪ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤਾਂ ਸਫਲ | ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਵਸਦੇ ਸਖੀ ! ਨੈਨ ਜਿ ਚਿਹਰੇ ਹੈਨ, ਫਰਸ਼ ਵੇਖ ਗਯੇ ਨੈਨ। ਚਸ਼ਮਿਓਂ | ਨੈਨ ਘਨੇ ਪਰ ਸਫਲ ਏ | ਪੰਜ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮ ਨੂੰ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਨੈਨ। ਆਬਦ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਨ। ਲੈਨ। ' ਹਨ | ਨੈਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ | ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਸੈਨੀ, ਖਿਚ ਖਾਵਣ, ਖਿਚ ਦੈਨੀ ਭਰੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਏ ਨੈਨਾਂ ‘ਖਿਚ-ਮੂਲ’ ਹਨ, ਪਵੇ ਨ ‘ਪੰਡਤ-ਨੈਨ’। ਖਿਚ ਰਹੇ ਜੰਗ ਦੇ ਨੈਨ। ਤਾਂ ਗੋਲੇ ਹੋ ਰਹੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਨੈਨਾਂ ... ਕਟੋਰਾ ਨੈਨ ਹਨ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਚੈਨ, ਜੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੁਝ उठट प्टे ਨੈਨ। ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੀਕ ਏ ਜਾ ਸਾਰਾ ਨੈਨ, ਗੁੰਗਾ ਕਹਿਣ ਬਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਨੈਨ ਪਰ प्टे ਝੂਠੇ ਸਦਾ ਜਾਗਦੇ ਨੈਨ, ਏ | ਰਸਨਾ ਕਾ ਸੁੱਯਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਦੈਨ। ਬੋਲ ਰਹੇ प्टे ਅਦਬ ਨਾਲ ਜੋ ਮੁੰਦ ਗਏ | ਖਾਲੀ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਜਗਤ उर टे ਸੁਹਣੇ ਦਿੱਬ ਹੋ ਗਏ ਨੈਨ ਓ | ਸਾਰੇ ਚਮਕਣ ਦੋ ਪਾਸੀਂ ਖੁਲ ਗਯੇ' ਨ ੧ ਸੈਨਤ ਨੇ। ਬੈਨ, | ਜੇ ਚਾਹੇਂ ਤੂੰ ਨੈਨ प्टे ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਨਦਰਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਨ। ਨੈਨ। ਲਉਬਾਲੀ ਦਰਗਾਹ ਨੈਨ ਜਿਤਨੇ ਹਨਗੇ ਹੈ, ‘ਸ਼ਾਹ-ਨੈਨ’ टे ਨੈਨ। ਦੇ | ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦਰਿਯਾਉ ਹਨ, ਨੈਨ, ਨਦਰਾਂ ਦੀ ਨੈਂ ਹੈਨ ਵਾਸਤੇ | ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੈਨਾਂ ਤੇ ਦਿਲਾ ! ਜੋਤਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈਨ। ੧ ਖਿੱਚ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਖਿੱਚ ਲਾ रे ਨੈਨ ਸੁਖੈਨ, ਬਿਰਥੇ ਲਗ ਲਗ ਜਾ ਰਹੇ २ ' ਖੁਲ੍ਹ ਗਏ ਹਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ੧ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ। २ ਸੁੰਦਰਤਾ। -੧੩੭-<noinclude></noinclude> n8724waqhnmwyyxmngqvv1enob8el9m 250 74636 237022 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫੇਰ ਕਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ... ! ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ। ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ, ਸ਼ੁਕਰ, ... ਆਖਦਿਆਂ ਸੱਜਣ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਏ। ਹਾਂ ਜੋ ਮੁਸਾਫਰਾਂ, ਬੇਗਾਨਿਆਂ, ਬੇਵਤਨਿਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫੇਰ ਕਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ... ! ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ। ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ, ਸ਼ੁਕਰ, ... ਆਖਦਿਆਂ ਸੱਜਣ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਏ। ਹਾਂ ਜੋ ਮੁਸਾਫਰਾਂ, ਬੇਗਾਨਿਆਂ, ਬੇਵਤਨਿਆਂ, ਗ੍ਰੀਬਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦਾ ਤੇ ਵਿਧਵਾ ਤੇ ਯਤੀਮ ਬਣਾ ਬਣਾਕੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਨੈਆਂ ਵਹਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਜ ਆਪਣੇ ਪਛੁਤਾਵੇ | ਅੱਥਰੂ, ਯਾਰ ਅੱਥਰੂ, ਵੈਰਾਗ ਅੱਥਰੂ, ਦਵੇ ਹੁੰਦੇ ਦੇ ਸੁਹਾਵੇ ਅੱਥਰੂ ਤਾਰਨਹਾਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਕੋਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹੋ ਹੈ ਭੇਟਾ, ਜੋ ਸਿੱਝੇ ਹੋਏ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਸੋਝੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰ ਕਰਕੇ ਮੋਏ ਜੀਵਾਲਦਾ ਤੇ ਜੀਵੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਧੰਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ! ਹੁਣ ਤੁਰ ਪਏ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਸਮੀਰ ਵਾਕੂ ਗੁਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨਾਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਮਗਰ ਮਗਰ ਟੁਰ ਪਿਆ ਮਰਦਾਨਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੁਰ ਵਾਕੂ ਬਰਰ ਥਰਰ ਵਿਚ ਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੱਜਣ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੋਹ ਦੋ ਕੋਹ ਤਕ ਛੋੜਨ ਆਏ। ਏਥੇਂ ਮਸੇ ਮਸੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਵਿਦਾ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ। ਜੋ ਮਰਦਾਨਾ (ਇਕੱਲੇ ਟੁਰੇ ਜਾਂਦਿਆਂ)-ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਕੇਡਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਮੈਂ ਡੂਮ ਹਾਂ ਤੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਲੋਕੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾ ਸਕਦੇ ਸਾਓ, ਇਸ ਠਗ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਾਰਿਆ ਨੇ, ਕਿਸ ਪਾਪੀ ਤੇ ਤੁੱਠੇ ਹੋ ? ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮਾਰਕੇ ਖਲਿਹਾਨ ਕਰ ਛੋਡ਼ਨਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾਧਿਆ ਨੇ? ਕੇਡੇ ਬਲੀ ਹੋ? ਹੈਂ ਜੀਓ, ਕਿਸਤੇ ਲਾਇਆ ਨੇ ਬਲ? ਠੱਗ ਉੱਤੇ। ਕਿਉਂ? ਤੇਰੀਆਂ ਤੂੰਹੇਂ ਜਾਣੇ। ਨਾ ਸਾਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪਉਂਦੀ ਹੈ ਨਾ ਤੁੱਧੇ ਦੀ, ਸੁਹਾਣ ਤੈਨੂੰ! ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਇਕ ਗੰਦੇ ਚਲ੍ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਦੀ ਸੋਤ ਬਣਾ ਦੇਣਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੀਹ ਲੋੜ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਜਗਤ ਇਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਕ | | । | ਂ | | | | ਇਸ ਦੇ ਸੰਵਰਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਬਚ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਸੀ। ਅਗੋਂ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਟ ਹਰੇਗਾ। ਜਗਤ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਇਆ। ਨਾਲੇ ਸੋਚ ਕਰ, ਇਹ ਜੋ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿ ਬਦੀ ਤਾਂ ਬਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਦੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜੋ ਹੈ ਡਾਢੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਲੋਕੀਂ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਤਾਕਤ ਮਾੜੀ ਸ਼ੈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਏਹ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜੇ ਟੁੱਟਕੇ ਨੇਕੀਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਿਤਾਣੇ, ਆਲਸੀ ਤੇ ਦਲਿੱਦਰੀ ਲੋਕ, ਜੋ ਨੇਕੀ ਬਦੀ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਬਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੀਹ ਜਾਣੀਏ ਜੇ ਦਲਿਦ੍ਰੀ ਭਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਦ ਜਾਵੇ। ਸੋ ਜਿੱਥੇ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਥੇ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤਾਕਤ ਚੰਗੇ ਪਾਸੇ ਲਗ ਜਾਵੇ। ਵੀਆਂ, ਜੁਆਰੀਆਂ, ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਬੜੀ ਮਰਦਾਨਾ-ਠੀਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਰਾਂ, ਧਾੜ- ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਹੁਰੇ ਐਵੇਂ ਪਏ ਬਦੀ ਵਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਨੇ, ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਨੇਕੀ ਵੱਲ ਹੀ ਉਹੋ ਤਾਕਤ ਲਗੇਗੀ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਦਾਤਾ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਤਾਕਤਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦੀ ਵੱਲੋਂ ਹੋੜਕੇ ਨੇਕੀ ਵਲ ਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਧੰਨ ਤੂੰ, ਧੰਨ ਤੇਰਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਭਲਾ ਹੁਣ ਕਿੱਧਰ ਚੱਲੇ ਹੋ ? ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਸੀ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਗੋ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਹ ਛੋੜਕੇ ਪੁਰੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ ਹੋ ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਨੀਲੀ ਵਲ ਨੂੰ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ਇਕ ਪੀਰ ਹੈ ਏਧਰ, ਜੋ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਬਹੁਤ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪੀਰ ਬੀ ਦੁਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪੀਰ ਹੋਵੇ ਕਿ ਰਾਜਾ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਧਨ ਵਾਲਾ, ਰਿਧੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤਪੀਆ, ਜਿਸ ਪਾਸ ਤਾਕਤ ਹੈ ਗ੍ਯਾਨ ਨਹੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨੇਕੀ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਯਾਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ -੧੩੯- '<noinclude></noinclude> 9b97fzy6u7rcpbj1w71shu4jfrjv2dz 250 74637 237023 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਨੁਖ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਏਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ। | ਯਥਾਰਥ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਬਾਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਹੈਂਕੜ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਇਕ ਮਿਟੀ ਦਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹੈਸੁ, ਇਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਨੁਖ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਏਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ। | ਯਥਾਰਥ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਬਾਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਹੈਂਕੜ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਇਕ ਮਿਟੀ ਦਾ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਹੈਸੁ, ਇਕ ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਕੋਈ ਦਾ ਹੋਰ ਮੰਡਪ ਉਸਾਰਕੇ ਵਿਚ ਵੜ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਚੁਬਾਰਾ ਨਾ ਪਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਢੁਆ ਬਫਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਂ ਮਾਲਕ, ਪਰ ਤਲਬ ਸਾਂਈਂ / ਦੇਂਦਾ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਦੀ ਆਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੁਇ ਮੜੋਲੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ | ਦੂਸਰੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਭੈ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਛਡ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਫਸ ਬੈਠਣਾ ਮਿੱਟੀ ਂ ਸੀ। ਸਭ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਆਮਨੇ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵਰਗੀ ਅਕਲ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਫਕੀਰ ਉੱਜਲ ਮਤਿ | ਕੋਈ ਨੇਕੀ ਦਾ ਸਿਖ੍ਯਾ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਆਪਣੀ ਨ੍ਯਾਜ਼ਤ ਦੀ ਹਉਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ, ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਮਨਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕਈ ਜੋਤਿ ਦਾ ਚੁਬਾਰਾ ਹੈ, ਫਕੀਰ ਉਸ ਵਿਚ ਜਾ ਟਿਕਾਣਾ | ਵਧੀਕੀਆਂ ਹੋ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਠਦਾ, ਬਹਿਂਦਾ, ਟੁਰਦਾ, ਉਨਮਨ ਵਿਚ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਗੁਰੂ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਫਕੀਰ ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁਬਾਰੇ ਉਲਟ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਹੜੀ ਅਟਕ ਸੀ, ਨਿਕਲ ਕੇ ਮੜ੍ਹੀਆਂ, ਗੋਰਾਂ, ਕਬਰਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਮਿੱਟੀ ਗਈ। ਕਰਾਮਾਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਯਾਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਰੱਖਸੀ। ਦਾ ਰੰਗ ਲਗ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਰਜਾ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਔਖ ਵਿਚ ਸੀ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਪੀਰ ਸੁਣ ਕੇ ਘਬਰਾਇਆ, ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ | | | | ੧੨. ਤਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ਦੀ ਹਰਿਦਵਾਰ ਫੇਰੀ ੩। ਪੀਰ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗ ਕੇ, ਕਈ ਥਾਂ ਮੁਕਾਮ ਕਰਦੇ, ਜਗਤ ਨਿਸਤਾਰਦੇ ਰੁਮਕੇ ਰੁਮਕੇ | ਚਾਲੇ ਪਏ ਰੁਮਕਦੀ ਪੌਣ ਵਾਂਙੂ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਹਰਿਦ੍ਵਾਰ ਅੱਪੜੇ। ਅੱਗੇ ਖੂਬ ਗਹਿਮਾਂ ਗਹਿਮ ਮੇਲੇ ਦੀ ਸੀ। ਤਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਯਾਨ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਡਿੱਠਾ ; ਸੀਤਲ ਨਦੀ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਂ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਧੋ ਰਹੇ ਸਨ ਦੇਹੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਮਨ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਟੁਭਕੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ੧ਫਰੀਦਾ ਕੋਠੇ ਮੰਡਪ ਮਾੜੀਆਂ ਉਸਾਰੇਦੇ ਭੀ ਗਏ ॥ ਕੂੜਾ ਸਉਦਾ ਕਰਿ ਗਏ ਗੋਰੀ ਆਇ ਪਏ ॥ | | | ਸਨ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰ ਵਿਚ ਤੇ ਮਨ ਧਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ। ਜਲ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਰਪਣ ਤੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਪਾਠ, ਪਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭਰਾ, ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਂ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਖਹਿੜਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਛੱਡ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਕੜਕੁੱਟ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ ੪੬} ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਕ ਸੰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਥੜ੍ਹਾ ਹੈਸੀ। ਸੰਗਤਾਂ ਜੋੜ ਮੇਲੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਸੀਨੇ ਬਸੀਨੇ ਤੁਰਿਆ ਆਇਆ ਹੈ। 3 ' ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹਰਦਵਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕੁਰਖੇਤ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ੧ ਭਾਦਰੋਂ ਸੰਮਤ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੯ ਸਤੰਬਰ ੧੯੨੮ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਚੈ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। -੧੪੧-<noinclude></noinclude> 30ycfrxfivt38ltsugvk8upqszko4nk 250 74638 237024 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੀਤ ਬੁੱਝੋ ਕਿਸਦੇ ਨੈਨੀ। ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜਦ ਅੱਖ ਖੁਲ੍ਹੀ | ਉਹ ਚੜ੍ਹਨੋ ਉਹ ਡੁੱਬਣੋ | ਕਾਲੇ ਨਜ਼ਰ ਪਏ ਏ ਨੈਨ। ਰੁਕੇ ਨੈਨ ਦੇਖ ਰੀਝੇ ਕਮਲ ਨੈਨੀਂ € ਕੂੰਜ ਖੜੇ ਬੇਚੈਨ। उउढ ਉਠੀ ਕੁਰਲੈਨ:- "ਹਾਇਂ ! ਨ ਪਹਿਲੇ ਕਿਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੀਤ ਬੁੱਝੋ ਕਿਸਦੇ ਨੈਨੀ। ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜਦ ਅੱਖ ਖੁਲ੍ਹੀ | ਉਹ ਚੜ੍ਹਨੋ ਉਹ ਡੁੱਬਣੋ | ਕਾਲੇ ਨਜ਼ਰ ਪਏ ਏ ਨੈਨ। ਰੁਕੇ ਨੈਨ ਦੇਖ ਰੀਝੇ ਕਮਲ ਨੈਨੀਂ € ਕੂੰਜ ਖੜੇ ਬੇਚੈਨ। उउढ ਉਠੀ ਕੁਰਲੈਨ:- "ਹਾਇਂ ! ਨ ਪਹਿਲੇ ਕਿਉਂ ਤਕੇ ਯਾਮ ਸਲੋਨੇ ਨੈਨ" ਨਿਉਂ ਨਿਉਂ ਝੁਕ ਝੁਕ ਪੈਨ। ਬਿਜਲੀ ਚਮਕੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਦੇਖਿਆ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਭਰ ਨੈਨ, "ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਓ ਕਮਲਾਂ ਉਚਰੇ ਬੈਨ। ਦੇਖ ਖੁਲ੍ਹੇ ਏ ਨੈਨ, ਤੜਫ ਲੁਕੀ ਕਹਿ: "ਨੈਨ ਏ | ਬੁਝੱਕ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮੁਹਿ ਲੈਨ।" ਅਰਧ ਰਾਤਿ ਦੇਖੇ ਸਖੀ ! ਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਏ ਨੈਨ, "ਸਾਥੋਂ ਕਿਨ੍ਹੇ ਰਚੇ ਏ ਨਰਗਸ ਕਹਿ: “ਮਖਮੂਰ ਮੈਂ उव प्टे ਮਸਤੇ ਨੈਨ, | ਆਖਣ: “ਮਦ ਦੇ ਟੋਪੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ‘ਨੈਨ-ਕਟੋਰੀ’ ਪੈਨ"। ਫੁਲ ਕਲੀਆਂ ਅਜ ਆਖਿਆ ਮਮੋਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਦੇਖ ਨੈਨ ਏ ਨ:- "ਨਜ਼ਰ ਆਪਦੀ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਅਪਨੇ ਨੈਨ।" ਸੋਹਿਣੇ | ਮੱਛ ਹੈਨ ?" ਬਰ ਪਾਣੀ ਗਗਨ ਝੁਕ੍ਯਾ ਅਰਸ਼ੋਂ ਸੁਖੀ ! ਦੇਖਣ ਕਾਲੇ ਨੈਨ, ਚਟਕੈਨ:- | ਨੀਲਾ ਪੈਕੇ ਰਹਿ ਜਿਉਂ ਉਲਟਾਇਆ ਚੁਟਕ ਚੁਟਕ "ਅਸਾਂ ਖਿੜਾਵੇ ਕੌਣ ਦਰਸ ਤਾਂਘ ਇਨ ਨੈਨ"। ? ਅੱਖ ਫੁੱਟੀ ਹਰ ਸ਼ਾਖ ਦੀ ਦੇਖਣ ਹੋ ਸ਼ਰਮਦੇ ਨੈਨ उव ਨਾ ਸਕਣ, ਮਚੈਨ, ਪਰਦਾ ਤਾਣਕੇ ਲੁਕ ਲੁਕ ਦੇਖਣ ਨੈਨ। ਗਿਆ | ਠੁਮਕ ਟੁਰਨ, ਗੁਰ ਗੁਰ ਕਰਨ, ਨੈਨ। ਮਟਕ ਮਟਕ ਮਟਕੈਨ, ਖੁਮਰੇ ਆਖਣ: "ਅਸਾਂ ਏ ਤੇਲ ਹੈ ਦੇਖ ਲਏ ਅਜ ਨੈਨ।” ਲਖ-ਅੱਖੀ ਵਿਛੀ ਪਈ, ਕਹਿ ਬੈਨ:- "ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ‘ਦਰਸ਼ਨ-ਸੱਧਰ’ टे ਨੈਨ, ਨਿੱਕਲੀ ਮੈਂ ਅੱਖੀਂ प्टे ‘ਦਰਸ਼ਨ-ਝਾਕਾ’ ਲੈਨ। ਅਗਨੀ- ਆਖੇ : "ਮੈਂ ਰਚੇ ਚਮਕਦੇ | ਚਕਵਾ ਆਖੇ : "ਚਕਵੀਏ! ਨੈਨ"। ਸਦਾ ਲਈ ਗਈ ਰੈਨ, "ਕਦੇ ਨ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੜੇ ਹੀਰੇ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਡਾਰ उर ਚੜ੍ਹ ਪੈ ਸੂਰਜ ਨੈਨ।” ਹੋਇ ਰਹੀ ਬੇਚੈਨ: ਸਾਰੇ ਜਗ ਦੇ ਨੈਨ। "ਏ ਸਾਡੇ ਓਥੇ ਕਿਵੇਂ | ਮੱਛੀ ਆਖੇ: "ਬਗਲਿਆ ! "ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਝੁਕ ਝੁਕ प्टे ਨੂਰਾਨੀ ਨੈਨ"। ਸਭ ठे ਦੇਖ ਪਵਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਨੈਨ।" ਤੱਕ ਸਲਾਮਤੇ "ਤੱਕ ਨੈਨ ਨ ਮੇਰੇ ਨੈਨ। ਸੋਹਿਣੇ ਆਪੋ ਅਪਣੇ ਨੈਨ ‘ਹੰਸ-ਨੈਨ’ उप ਦੈਨ।" ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਰੇ ਪੂਰੇ | ਕੂਕ ਕਿਹਾ: ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਕੇ ਅਧਖੁਲੇ ਨੈਨ, ਅਸਾਂ ਮਿਲੇ ਏ ਹੈਨ!" ਪਰਭਾਤੇ ਬੁਲਬੁਲ ਕਹੇ: ੧ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੰਮਤ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾਹਿਬ ੪੫੮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨੁਵੰਬਰ ੧੯੨੭, ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ‘ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸੀ। -੧੩੫-<noinclude></noinclude> g67z0y7xqzg4fbluw62weuf8dr432oi 250 74639 237025 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਰ ਥਾਉਂ ਤੇ ਨੈਨ। "ਇੱਕ ਮਟੱਕਾ ਖੈਰ ਪਾ | ਪੁੱਛ:- ਹੇ ਵਡ- ਡ-ਉਚੜੇ ਨੈਨ!” ‘ਨੈਨ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਾ ਗਈ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਆਂ ! ‘ਕਾ-ਸੁੰਦ੍ਰਤਾ’ ਰੈਨ- ਸੇਵ ਵਿਛਾਵਾਂ ਨੈਨ, | ਅਪਣੇ ਵੇਚਣ ਮੈਂ ਗਈ | ਸੈਨਤ ਗੁੱਝੀ ਦੇ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਰ ਥਾਉਂ ਤੇ ਨੈਨ। "ਇੱਕ ਮਟੱਕਾ ਖੈਰ ਪਾ | ਪੁੱਛ:- ਹੇ ਵਡ- ਡ-ਉਚੜੇ ਨੈਨ!” ‘ਨੈਨ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਾ ਗਈ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਆਂ ! ‘ਕਾ-ਸੁੰਦ੍ਰਤਾ’ ਰੈਨ- ਸੇਵ ਵਿਛਾਵਾਂ ਨੈਨ, | ਅਪਣੇ ਵੇਚਣ ਮੈਂ ਗਈ | ਸੈਨਤ ਗੁੱਝੀ ਦੇ ਗਈ, ਇਕ ਛਿਨ ਸੇਜੇ ਕਰ ਜਾਵੇਂ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਆਇਕੇ ਮੁਫ਼ਤ ਲੋਕੀਂ ਸੈਨ! | ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਸਖੀ ! ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਲੱਖੀਂ ਲੈ ਯੇ ਲੈਨ, "ਬੁੱਝੋ ਕਿਸਦੇ ਨੈਨ?" ਨੈਨ। ਉੱਤਰ:- ਕਦਮ ਧਰੀਂ ਆ ਨੈਨ; | ਸਮਝ ਨ ਪੈਂਦੀ ਹੇ ਸਖੀ, ਤੂੰ ਪਾਈ ਮੈਂ ਬੁਝ ਲਈ ਨਜ਼ਰ ਵਿਛਾਈ ਵਿਛ ਰਹੀ टे ਬੇਕੀਮਤ ਨੈਨ | ਸਖੀਏ ਤੇਰੀ ਸੈਨ, ਛੂਹ ਕਦਮਾ ਦੀ ਲੈਨ। ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨੈਨ ਏ ਬੈਰਾਗੀ ਨੈਨਾਂ ਦੇ ਭਏ ਜੋ ਗਾਏ ਨੈਨ। ਰੋ ਰੋ ਅਰਜ਼ ਕਰੈਨ:- । ਨਜ਼ਰੇ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹ ਹੈਂ? ਨ | ਤੂੰ ੧੧. ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਤਾਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੁਰਨ ਨੂੰ ਤ੍ਯਾਰ ਹੋ ਪਏ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ:- ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਆਪ ਚੱਲੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਆਪ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਜਨਮਿਆ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਬੱਚਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਪਦਾ ਹੱਥ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਛੜਕੇ ਕਿੰਞ ਜੀਸਾਂ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੱਜਣਾ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਘੋਰ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਤੂੰ ਛੁਹਣੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੈਂ, ਪਰ ਉਹ ਜੋ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਕਲ ਆਉਣ, ਸੁਭਾਗ ਹਨ। ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਨੈਨ-ਹੀਨ ਸੁਖੱਲੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੇ ਨੈਣੋਂ ਮੁਨਾਖੇ ਲਖ ਲੈਣ ਕਿ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਪਏ ਹਾਂ ਤੇ ਨਿਕਲ ਆਉਣ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਅਯਾਨ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਨਿਰਾ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਸਗੋਂ ਸੁਜਾਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਪ ਬੁਰਾ ਂ ਦਾ ਟਿੱਬਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਪ੍ਯਾਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੁਣ ਵੈਰੀ ਜਾਣਕੇ ਦੁਪਰਿਆਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਪਾਸੇ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਾਂਈਂ ਭਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾ ਦੇ। ‘ਨਾਮ ਜਪ ਵਿਚ ਰਹੀਂ, ਬਾਣੀ ਦੀ ਟੇਕ ਰੱਖੀਂ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਨੇਕੀ ਕਰੀਂ। ਨਾਮ ਜਪੀਂ, ਨਾਮ ਜਪਾਈਂ ਤੇ ਆਏ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ, ਨੰਗੇ ਭੁੱਖੇ, ਦੁਖੀ ਦਰਦ ਰਞਾਣੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਫੱਟ ਲਾਉਂਦਾ ਸੈਂ ਹੁਣ ਮੱਲ੍ਹਮ ਲਾਈਂ, ਕਰਤਾਰ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇਗਾ। ਅਸੀਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਜਣ-ਆਪ ਦੀਆਂ ਪਾਲਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਦਾਤਾ ! ਮੈਂ ਨਿਤਾਣਾ ਹਾਂ, ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਫੇਰ ਨਾ ਤਿਲਕ ਪਵਾਂ। ਕੂੰਜ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਙੂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਰਖੋਗੇ ਤਾਂ ਆਪ ਦੇ ਦੱਸੇ ਨਵੇਂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਲ ਖਲੋਵਾਂਗਾ। (ਨੈਨ ਭਰ ਕੇ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ) ਜਿਵੇਂ ਰਜ਼ਾ ਦਾਤਾ ! ਪਰ ਹੇ ਦਾਤਾ ਫੇਰ ਕਦੇ ... (ਅੱਥਰੂ ਢਹਿ ਪਏ)... ਫੇਰ ਕਦੇ ਦਾਤਾ... ੪ ਸੈਨਤ ੨ ਸਾਡੇ ਨੈਣ। ... ੩ ਗਏ ਹਨ। ੧ ਸੌਣਾ ਕਰ ਜਾਓ ਤਾਂ। ੫ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (੨੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੯) ਮਘਰ ਦੀ ੧੧ ਸੰ:ਗੁ:ਨਾ:ਸਾ: ੪੭੧ ਤੇ ਬਿ: ੧੯੯੬ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਰਫ ਤੇ ਬਜੀਦ’ ਨਾਮੀ ਟ੍ਰੈਕਟ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੬ ਕਬੀਰ ਜਗੁ ਕਾਜਲ ਕੀ ਕੋਠਰੀ ਅੰਧ ਪਰੇ ਤਿਸ ਮਾਹਿ ॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿਨ ਕਉ ਪੈਸਿ ਜੁ ਨੀਕਸਿ ? ਪਾਪੁ ਬੁਰਾ ਪਾਪੀ ਕਉ ਪਿਆਰਾ॥ ਜਾਹਿ ॥੨੬॥ -੧੩੮- {ਰਾਮ:ਦ:ਓਅੰਕਾਰ-੩੮}<noinclude></noinclude> 49tf3vkiyazyo5lbob8lq4f39svzczz 250 74640 237026 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਣਾ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਈ। ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੋਕ ਹੈ। ਸੱਜਣ-ਹੇ ਕੋਈ ਓਹ ਦਾਤੇ ਜੋ ਅੱਜੋ ਹੀ ਦਿੱਸੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਗੁਨਾਹੀ ਹਾਂ, ਖੂਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਖੋਹਿਆ ਹੈ, ਠੱਗਿਆ ਹੈ, ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਣਾ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੋਈ। ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਫ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੋਕ ਹੈ। ਸੱਜਣ-ਹੇ ਕੋਈ ਓਹ ਦਾਤੇ ਜੋ ਅੱਜੋ ਹੀ ਦਿੱਸੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਗੁਨਾਹੀ ਹਾਂ, ਖੂਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਖੋਹਿਆ ਹੈ, ਠੱਗਿਆ ਹੈ, ਵਿਸਾਹਘਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤੇਰੇ ਦਰ ਸਭ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; | ਅੱਖੀਂ ਚਲੋ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਫ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਤੂੰ ਮੇਹਰਬਾਨ ਹੋ, ਕਹੁ ਬਖਸ਼ਿਆ ! ਪਾਪ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲੁਟਾ ਦਿਓ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ, ਪਰ ਹਾਇ ! ਤੁਹਾਡੇ ਸੁੱਚੇ ਹੱਥ ਲੁਟਾਉਣ ਲਈ ਬੀ ਨਾ ਛੁਹਣ ਮੇਰੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਨੂੰ, ਇਹ ਕੱਠੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਹੱਥ ਹੀ ਲੁਟਾਉਣਗੇ ਉਸ ਨੂੰ-ਲਹੂ ਭਰੀ ਨੂੰ। ਜੋ ਜੋ ਪਤੇ ਚੇਤੇ ਹਨ ਪੁਚਾ ਦਿਆਂਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੋਹਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ, ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਿਵੇਂ। ਦਾਤਾ ! ਤੁਮ ਕਿਵੇਂ ਕਹੁ ‘ਬਖਸ਼ਿਆ’ ! ਤਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਫਜ਼ਲ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਇਆ, ਆਖਿਓਸੁ ਸੱਜਣਾ ! ਤੇਰੇ | ਪਾਪ ਫ਼ਜ਼ਲ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਹੁਣ ਨਾਮ ਜਪ, ਨਾਮ ਜਪ, ਏਸ ਘਰ ਨੂੰ ਢਾਹਕੇ ਦੂਰ ਕਰ, ਧਰਮਸਾਲਾ ਬਣਾ, ਵਿਚ ਬੈਠ, ਨਾਮ ਜਪ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾ, ਆਏ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਅੰਨ ਦੀ, ਬਸਤਰ ਦੀ। ਨਾਮ ਦੀ ਕਰ ਕਮਾਈ। ਸੱਜਣ-ਮਿਹਰ, ਮਿਹਰ, ਜੋ ਕਰਾਸੋ ਹੋਸੀ। ਇਹ ਕਹਿਂਦਾ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਸੱਜਣ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਖੜਨ ਦਾ। ਆ ਗਏ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਜਣ ਤਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਬੜੱਕ ਹੋਕੇ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਖੜੋਤੇ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ :- ਸਾਂਈਂ ਤੋਂ ਭੁੱਲਿਓ ! ਏਹ ਰੱਸੇ ਜੋ ਦੂਇਆਂ | ਲਈ ਵੱਟੇ ਨੇ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਵੱਟੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੁਰੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਖੇ ਕੀਤੇ ਨੇ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਅਪਣੇ ਗਲੇ ਲਈ ਸਾਨ ਚਾੜ੍ਹ ਆਂਦੇ ਨੇ। ਵਿਖ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਘੱਲੇ ਨੇ, ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਆਪੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਡਰੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਾ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਮੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, | | ਂ ਂ | ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਾ ਬੁਰਾ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਪਣੇ ਤੇ ਉਲਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਰੋ ਉਸ ਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰ ਇਕ ਦਿਨ ਮੋੜਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਚਾਇਆ ਕਿ ਮਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦੂਤ ਕੁਛ ਕਰ ਨਾ ਬੈਠਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਤੱਕਕੇ ਬੋਲਿਆ: ਆਓ ਚਰਨ ਪਕੜੋ, ਮੈਂ ਤੇ ਸਹੀ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਖਤੇ ਤੇ ਮੈਂਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਝਾ, ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਪਓ ‘ਆਪ’ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨੀਂ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਝਿਜਕਦੇ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਝਪਦੇ ਸਾਰੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਚਰਨੀਂ ਢਹਿ ਪਏ। ਜੋ ਜੋ ਚਰਨਾਂ ਛੋਹੇ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਤੇ ਛੋੜ ਢਹਿ ਪੈਣ ਤੇ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਨੂੰ ਫ਼ਜ਼ਲ ਕਰਾਵਾਂ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਨੇ ਨੈਣ ਭਰਕੇ ਕਿਹਾ : ਖੇਮੀਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ? ਦਾਸ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਜਾਓ, ਲਿਆਓ। ਜਾਂ ਦਾਸ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਭੋਛਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਟਕੇ ਛੱਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਫਾਹੇ ਵਾਗੂੰ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪੇ ਫਾਹਾ ਲੈਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਤਬਕ ਕੇ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ : ਮਾਈ ! ਇਹ ਕੀਹ ? ਖੇਮੀ-ਨਿਰਾਸਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਏਸੇ ਥਾਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਾਹ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਾਉਣ ਦੇ ਇਹ ਪਾਪੀ ਆਪਾ । ਦਾਸ-ਕਿਉਂ ? ਖੇਮੀ (ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ)-ਕਿਉਂ ਕਾਹਦੀ ? ਉਮਰਾ ਗਾਲੀ, ਪਾਪ ਕਮਾਏ, ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸੇ ਲੀਤੇ, ਅੰਤ ਪਾਪੀਆਂ ਵਿਚ ਰਲਣ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ‘ਵਿਸਾਹ ਘਾਤਣ ਹਾਂ। ਹਾਇ ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਕਰਨੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਤਬਾਰ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ‘ਵਿਸਾਹ ਘਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸਾਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਾਸ ਲਈ ਜੀਵਾਂ ? ਘਰੋਂ ਗਈ, ਘਾਟੋਂ ਗਈ, -932-<noinclude></noinclude> 7n77h3chh7cc5zq56wil9k1yp2t1yhd 250 74641 237027 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀਨੋਂ ਗਈ, ਧਰਮੋਂ ਗਈ, ਨਾ ਇਹ ਜੱਗ ਰਿਹਾ ਨਾ ਅਗਲਾ। ਪਾਪੀਆਂ ਵਿਚ ਬੀ ਰਹਿਣ ਜੋਗੀ ਨਾ ਰਹੀ, ਂ ਵਿਸਾਹ ਘਾਤੀ ਬੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਾਹ ਘਾਤਣ ਆਖਦੇ ਕੜੱਕ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਮੂਰਛਾ ਹੋ ਡਿੱਗੀ, ਅੱਖਾਂ ਤਾੜੇ ਲਗੀਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀਨੋਂ ਗਈ, ਧਰਮੋਂ ਗਈ, ਨਾ ਇਹ ਜੱਗ ਰਿਹਾ ਨਾ ਅਗਲਾ। ਪਾਪੀਆਂ ਵਿਚ ਬੀ ਰਹਿਣ ਜੋਗੀ ਨਾ ਰਹੀ, ਂ ਵਿਸਾਹ ਘਾਤੀ ਬੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਾਹ ਘਾਤਣ ਆਖਦੇ ਕੜੱਕ ਕਰਕੇ ਹੋਈ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਮੂਰਛਾ ਹੋ ਡਿੱਗੀ, ਅੱਖਾਂ ਤਾੜੇ ਲਗੀਆਂ ਤੇ ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਸੀ। ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨੈਣ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ ਨੀਝ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਹਨ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਮੇਰੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਾਪੀ ਬੀ | ਖੇਮੀ ਵਲ। ਕੁੱਸਣ ਹਟ ਗਈ, ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਈ, ਨੈਣ ਮੈਨੂੰ ਪਾਪੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਥਾਂ ਹੁਣ ਇੱਕੋ | ਮਿਟ ਗਏ। ਸ੍ਵਾਸ ਰੁਖ ਸਿਰ ਹੋ ਟੁਰੇ, ਧੀਮੇਂ ਧੀਮੇਂ ਹੋ ਮੌਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਾਹ ਦੂਰ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ | ਗਏ। ਦੇ ਕੁੱਛੜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇਹ। (ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਕੇ) ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਐ ਮੌਤ ਤੂੰਹੋਂ ਹੈਂ, ਆ, ਅਰ ਚਾ ਲੈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁੱਛੜ ਦਾਸ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਖੇਮੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ ਤੇ ਧੂ ਕੇ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ ਸੱਚੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿੱਥਿਆ ਆ ਦੱਸੀ। ਸਤਿਗੁਰ-ਆ ਖੇਮੀਏਂ ! ਜੇ ਤੂੰ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬੀ ਓਹ ਦਰਦਾਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਦਰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇਰਾ, ਆ ਦਰਦਾਂ ਵਾਲੀਏ ! ਆ ਦਰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰੋਂ ਤੈਨੂੰ ਫ਼ਜ਼ਲ ਲੈ ਦੇਈਏ। ਖੇਮੀ (ਹਡਕੋਰੇ ਲੈਕੇ)-ਦਰਦਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ... ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਕਰਮ ਕਰ (ਭੁੱਬ ਮਾਰਕੇ) ਇਸ ਨਿਖੁੱਟੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਖੁੱਟਣ ਦੇਹ। ਮੈਂ ਜੀਉਣ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ (ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਕੇ)--ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ, ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ ਮੰਨ ਆਪਣੇ ਪਾਪ, ਮੰਗ ਖਿਮਾਂ, ਖਿਮਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤੇਰੇ ਤੇ ਬੀ। ਖੇਮੀ (ਡਾਢੀਆਂ ਨਿਰਾਸ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਆਸ ਨਾਲ ਤੱਕ ਕੇ)-ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਕਿਸ ਅਪ੍ਰਾਧਣ ਦੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਈ, ਹੱਥ ਪਰੇ ਕਰ, ਮਤਾਂ ਤੇਰੇ ਕੂਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਛਾਲੇ ਨਾ ਪੈ ਜਾਣ ਇਸ ਸੜਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਛੁਹ ਨਾਲ-ਤੇਰੇ ਕੂਲੇ ਕੂਲੇ ਮਲੂਕ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਠਰ ਜਾਏਗਾ ਤੇਰੀ ਨਿਰਾਸਤਾ ਨਾਲ ਸੜ ਉਠਿਆ ਸਿਰ ਇਸ ਛੁਹ ਨਾਲ, ਜਾਗ, ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਬਖਸ਼ੇ, ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਸਾੜੇ, ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਅਨਕੀਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ! ਫ਼ਜ਼ਲ ! | | | - | | ਫੇਰਿਆ, ਦਾਤੇ ਨੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਫਿਰ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਕਿਹਾ: ‘ਉੱਠ’ । ਉੱਠੀ ਠੰਢੀ ਠਾਰ, ਪਰ ਕਮਜ਼ੋਰ; ਸੁਖੀ, ਪਰ ਨਿਰਬਲ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਖਿਮਾਂ ਹੋ ਗਈ ਤੇਰੇ ਤੇ, ਸੱਜਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਤੇ। ਤੂੰ ਮਾਈ (ਨੈਣ ਚਾਕੇ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕ ਕੇ)--ਸਾਰੇ ਬਖਸ਼ੇ ਗਏ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਫਕੀਰ ? ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਕੁਈ ‘ਆਪ’ ਹੈਂ ਤੂੰ ‘ਆਪ’ ਹੈਂ। ਕੌਣ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਬਲਦੇ ਭਾਂਬੜ ਬੁਝਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ? (ਸਿਰ ਫੇਰ ਫੇਰ ਕੇ) ਅਸੀਂ ਬਖਸ਼ੇ ਗਏ ! ਸੱਚ ? (ਲੰਮਾ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਤੱਕ ਕੇ ਸੱਜਣ ਵਲ) ਕਿਉਂ ਵੇ ਸੱਜਣਾਂ ! ਸੱਜਣ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ; ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਸੱਜਣ, ਮਗ਼ਰ ਮਗ਼ਰ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਮਗਰ ਮਰਦਾਨਾ ਹਯਾਨੀ ਵਿਚ ਹਯਾਨ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਸਾਰੇ ਠੱਗ ਦੇ ਮਿੱਤਰ। ਸੱਜਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਕਮਰੇ, ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਠੱਗ ਮੂਰੀਆਂ, ਮਾਰਨ ਦੇ ਢੰਗ, ਜੂਏ ਖੇਡਾਂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਮਨਸੂਬੇ ਦੱਸੇ। ਅਤੇ ਭੋਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਖੂਹ ਵਰਗਾ ਇਕ ਟੋਆ ਸੀ, ਇਥੇ ਹੱਡਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਮਰੇ ਪਏ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਖੁਰਾ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਟਿਆ, ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਅਲਖਾਂ ਮੁਕਾੳਣੁ ਦੇ ਦਰਸਾਏ । ਇਥੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਨਕਸ਼ਾ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਾਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਕ ਚੀਕ ਨਿਕਲੀ, ਪਰ ਓਹ ਚੀਕ ਕਹਿ ਰਹਿ ਸੀ : “ਧੰਨ ਤੂੰ ਧੰਨ ਤੂੰ ‘ਧੰਨ ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’‘ਧੰਨ ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ’। ‘ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਉਬਾਰਾਨ ਹਾਰ ! ਹੇ ਰਿਆਸਤ ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਚ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਖਿਡਾਉਂਣੇ ਬਣਾਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਖੋਲਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਕੇ ਰਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। -933- ‘ਫ਼ਜ਼ਲ, ਫ਼ਜ਼ਲ’ ਸੁਣਦੀ ਸੁਣਦੀ ਮਾਈ ਦੇ<noinclude></noinclude> je62vvxeievlv5e55n2pgoy9cdkmsk6 250 74642 237028 2026-09-27T07:37:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦੀ ! ਹੇ ਤ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਬਰਾਬਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਦਾਤਾ ! ਤੂੰ ਕੀ ਹੈਂ ? ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ? ਕਿੱਥੂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਹੂਲਕੇ ਮੌਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦੀ ! ਹੇ ਤ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਬਰਾਬਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਦਾਤਾ ! ਤੂੰ ਕੀ ਹੈਂ ? ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ? ਕਿੱਥੂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਹੂਲਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਘੁਰਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ੰਗ ਆ ਵੜਦਾ ਹੈਂ? ਕਿਉਂ ਕਸ਼ਟਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਭੁੱਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਖਬਰੇ ਕੀ ਗ਼ਜ਼ਬ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਹਾਇ, ਰਾਜਾ ਇਸ ਕਤਲਗਾਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਪਰਜਾ ਇਸ ਦੀ ਅਲਖ ਨਹੀਂ ਮੁਕਾ ਸਕੀ, ਤੂੰ ਕਿੱਕੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਤਾੜ ਲਿਆ, ਕਿੱਕੂ ਸੇਧ ਤੇ ਆ ਪੁੱਜੋਂ, ਕਿੱਕੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੋਰ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਗਾਇਆ ਈ ? ਕੀਕੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਹੇ ਨਹੀਂ ਊ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਵਲ ਮੋੜਿਆ ਈ, ਤੂੰ ਂ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਦਾਤਾ ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ । ਸਿਆਣਦਾ, ਨਹੀਂ ਸਿਆਣਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਏਹ ਬਖਸ਼ੇ ਨੀ; ਮੈਂ ਨਾ-ਕਦਰੇ ਨੂੰ ਬੀ ਬਖਸ਼ ਦੇਹ, ਆਖ ਫ਼ਜ਼ਲ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨੈਣ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪੰਘਰ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਭਰੇ; ਭਰ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਫੇਰ ਸਿਰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਲਿਆ ਤੇ ਬੋਲੇ; "ਦਰਗਾਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਜ਼ਲ। " ੫. {ਭਾਈ ਸੱਜਣ} ਦਿਨ ਹੋ ਆਇਆ, ਸੱਜਣ ਸਾਰਾ ਧਨ ਵੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੇਤੇ ਕਰ ਕਰ ਦੂਰ ਦੂਰ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਾਲ ਮਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਘਰ ਢਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਲ ਵੰਡੀਜ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਆਪ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ‘ਧੰਨ ਕਰਤਾਰ’ ! ‘ਧੰਨ ਕਰਤਾਰ” ਦਾ ਰਾਜੇ ਪਾਪ ਕਮਾਂਵਦੇ ਉਲਟੀ ਵਾੜ ਖੇਤ ਕਉ ਖਾਈ ॥ | | | | | - ਂ ਉਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਾਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਹਿਦੀਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਧਾਂਕ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਕੋਤਵਾਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿਰਕਰਦੇ ਉਦਾਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਜਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਾਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤਲਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਕ ਗੱਫੇ ਸੱਜਣ ਦੇ ਘਰੋਂ ਅੱਪੜਦੇ ਸਨ। ਓਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਸੱਜਣ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ, ਪਰ ਭਾਈਵਾਲ ਸਨ ਸੱਜਣ ਦੀ ਖੋਟੀ ਕਮਾਈ ਦੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਕੜਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਵਾੜ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਰੂਏ ਬਟਮਾਰਾਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਯਾਰ ਸਨ। ਚੋਰ ਦੇ ਤਲਬਦਾਰ ਸਨ ਕੁਤਵਾਲ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ੧ । ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਜਾਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਰਦਾਨਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪ ਨੂਰ ਦੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੱਜਣ ਨੇ ਘਰ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਬਣਾਈ, ਹਾਫ਼ਿਜ਼ਾ ਬਾਦ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੱਜਣ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਲੱਗਾ ਜਪਣ, ਨਾਉਂ ਧਰੀਕ ਸਿੱਖ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲ ਓਥੇ ਹੀ ਬੱਧੀ। ਹਾਂ ਜੀ, ਧਰਮਸਾਲੀਆ ਂ ਸੱਜਣ ਹੋਇਆ। ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੈ ਗਈ ‘ਅੱਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈ। ਸਭ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ‘ਭਾਈ, ਪਰ ਬੇ- ਖਿਆਲੇ ਸਭ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ‘ਸੱਜਣ ਠੱਗ’। ਲੱਗ ਗਏ ਜ਼ਖਮ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇਹਨ, ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਘਾਉ, ਪਰ ਲੱਗੇ ਫੱਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਪਏ ਘਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆਂ ਬੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ} ੨ ਦੇਖੋ ਪੁਰਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਛਾਪਾ ਟੈਪ (੧੯੩੧ ਈ:) ਦਾ ਸਫਾ ੨੮। ਪਿਛਲੇਰੀਆ ਸਾਖੀਆ ਆਦਿਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਖੀ ਅਖੀਰਲੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਦਿਤੀ ਹੈ; ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਤੇ ਕਿਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਪੁਤ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਧਰਮਸਾਲ ਭਾਈ ਜੋਧ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਈ (ਉਤਾਰਧ) ਦੇਖੋ ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੂਚਨਾ। ੩ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਬੀ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਇਸ ਪੋਥੀ (ਉਤਾਰਧ) ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ‘ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਅੰਕ।(ਪੰਨਾ : ੩੪੮) -938-<noinclude></noinclude> l1nblhdqftbxv5jxge99lrubbsnhbcj 250 74643 237029 2026-09-27T07:37:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧੫. ਮਨਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ। ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿੱਖ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਮਨਸੁਖ, ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਦਾਸੀ ਧਾਰ ਕੇ ਟੁਰ ਪਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਕਿਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਆਪ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਨੂੰ ਗਿਆ ਓਥੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧੫. ਮਨਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ। ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿੱਖ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਮਨਸੁਖ, ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਦਾਸੀ ਧਾਰ ਕੇ ਟੁਰ ਪਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਕਿਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਆਪ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਨੂੰ ਗਿਆ ਓਥੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿਖ ਨੇ ਵਰਤ ਨਾ ਰਖਿਆ, ਸਾਲਗਰਾਮ ਨਾ ਪੂਜਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਾਸ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਕਿਹਾ :- ਦਾਸ-ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਧਰਮ ਬਿਹੀਨਾ, ਸੁਣ ਰਾਜਾ ਕਿਰਪਾਲਾ। ਪਾਰ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਏਥੇ ਆਇਆ, ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹੇ ਕੁਚਾਲਾ। ਸਾਲਗਰਾਮ ਮਨਾਇਆ ਨਾਹੀਂ, ਏਕਾਦਸ਼ ਬ੍ਰਤ ਨਾਹੀਂ। ਦੇਖ ਦੇਖਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਿਸਮੇਂ, ਮੰਦਾ ਹੱਭ ਅਖਾਹੀਂ; ਰਾਜਾ (ਮਨਸੁਖ ਨੂੰ)— ਸੀ। २ ਮੱਜਨ ਪੂਜਾ ਵਰਤ ਨ ਕਰੇਂ, ਸੰਜਮ ਨੇਮ ਤਿਲਕ ਨਾ ਧਰੇਂ। ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਕੀਤੀ ਚਾਲ ਨਿਰਾਲੀ, ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਾ ਰੀਤਿ ਨ ਪਾਲੀ ? | | ਮਨਸੁਖ- ਰਾਜਾ ਜੀ ਸੁਣ ਲੀਜੀਏ, ਜਗ ਹੈ ਬ੍ਰਿਛ ਸਮਾਨ, ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗ ਰਿਹਾ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਜਾਨ। ਦੋ ਰਸਤੇ ਫਲ ਪਾਨ ਦੇ, ਇਕ ਹੈ ਕੀੜੀ ਰਾਹ; ਦੂਜਾ ਰਾਹ ਬਿਹੰਗਮੀ, ਪੰਖੀ ਜਿਉਂ ਉਡ ਜਾਹਿ। ਰਾਜਾ-ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਰੀਤਿ ਇਹ ਯਾਰੀ, ਖੁਹਲ ਕਹੋ ਮੈਂ ਸਮਝਾਂ ਸਾਰੀ ? ਮਨਸੁਖ-ਤਪ, ਹਠ, ਤੀਰਥ ਸੰਜਮ ਸਾਰੇ, ਵਰਤ ਨੇਮ ਰਤ ਕਰਮਾਂ ਚਾਰੇ। ਇਹ ਕੀੜੀ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਰਾਜਾ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਸ਼ਟ ਮਹਾਨ ਸੁ ਸਾਜਾ। ਕੀੜੀ ਵਾਂਙ ਤੁਰੇ ਨਿਤ ਤੁਰੇ, ਤਰਲੇ ਕਰ ਕਰ ਟੁਰ ਟੂਰ ਮਰੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਆ। ਖਿੱਚ ਖਾਇ ਜਿਸ ਹਿਰਦਾ ਹਿਲਿਆ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਣੀ ਜਿਸ ਅੰਦਰ ਵੜੀ, ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਲੱਗੀ ਜਿਹ ਝੜੀ ! ਪ੍ਰੇਮ ਲਗੇ ਪ੍ਰਭੂ ਚਰਨਾਂ ਸੰਦਾ। ਨਿਸ ਦਿਨ ਹਿਰਦਾ ਰਹੇ ਖਿਚੰਦਾ, ਸਿਫ਼ਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਲਏ ਉਡਾਰੀ, ਨਾਮ ਗਗਨ ਦੀ ਲਾਵੇ ਤਾਰੀ, ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੪ (੧੯੧੩ ਈ:) ਵਿਚ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ‘ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ' ' ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਦਿਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਟੁਰਨ ਦੇ ਲਾਗੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਗੀਰਥ ਮੈਲਸੀਂਹੇ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜੋ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਵਪਾਰ ਦੀ ਹੱਟ ਪਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਅੰਨ ਦਾਣੇ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਮਾਯਾ ਧਨ ਵੰਡਦਾ ਸੀ, ਤਾਂਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣ ਦਾ ਇਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਓਦੋਂ ਓਥੇ ਹੋਣਾ ਵਧੀਕ ਅਗਲਬ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਪਿਛੇ ਆ ਚੁਕੀ ਹੈ ਦੇਖੋ ਅੰਕ ੬। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੂਜੀ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਦੋਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਤ ਦਾ ਠਾਠ ਸੀ, ਤੇ ਝੱਟ ਹੀ ਮਨਸੁਖ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇ ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਦੀ ਦੂਜੀ ਉਦਾਸੀ ਹੋਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਸੰਗਲਾਦੀਪ ਬੜੀ ਦੂਰ ਵਾਟ ਤੇ ਸੀ ਰਾਜਾ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬਿਰਹੁੰ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਇਹ ਵਕਤ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਨਿੱਕਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਏਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। -੧੫੧-<noinclude></noinclude> eg4eu56yn6xdvib8tle0sisi0rf7vnm 250 74644 237030 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਜ ਚਾਰ ਜਦ ਵਾਰੀ ਏਦਾਂ ਪਾਏ ! ਅੰਜੁਲਿ ਭਰ ਭਰ ਮਰਦ ਤੀਮੀਆਂ ਹਰੀ ਦ੍ਵਾਰ ਦੇ ਤੱਕਣ ਨੀਝ ਲਗਾਏ ਲੋਕਾਂ ਆਨ ਕਿਹਾ:'ਹੇ ਪੁਰਖਾ ! ਉਲਟੀ ਕਾਰ ਕਰਾਵੇਂ, ਵੰਨੇ "ਪਿੱਠ ਕਰੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਕਿਨੂੰ ਪੁਚਾਵੇਂ ?" ਪਾਣੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਜ ਚਾਰ ਜਦ ਵਾਰੀ ਏਦਾਂ ਪਾਏ ! ਅੰਜੁਲਿ ਭਰ ਭਰ ਮਰਦ ਤੀਮੀਆਂ ਹਰੀ ਦ੍ਵਾਰ ਦੇ ਤੱਕਣ ਨੀਝ ਲਗਾਏ ਲੋਕਾਂ ਆਨ ਕਿਹਾ:'ਹੇ ਪੁਰਖਾ ! ਉਲਟੀ ਕਾਰ ਕਰਾਵੇਂ, ਵੰਨੇ "ਪਿੱਠ ਕਰੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਕਿਨੂੰ ਪੁਚਾਵੇਂ ?" ਪਾਣੀ ਪਾਵਾਂ ! ਖਲੋਤੇ !" ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਹਾ:"ਸੱਜਣੋਂ! ਮੈਂ ਖੇਤੀ ਨੂੰ "ਸੁੱਕ ਨ ਜਾਵਣ ਖੇਤ ਏਥੋਂ ਪਿਆਂ ਪੁਚਾਵਾਂ ਹੱਸ ਕਿਹਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ: "ਭਾਈ ! ਮਿਲੇ ਨ ਖੇਤੀ ਸੇਤੀ "ਗੰਗੋਂ ਲਏਂ ਗੰਗ ਵਿਚ ਹਲੇਂ ? ਦੂਰ ਰਹੀ उप ਖੇਤੀ।" ਬਿਹਸ ਕਿਹਾ ਗੁਰ:"ਤੁਸੀਂ ਸੱਜਣੋ! ਭਰ ਭਰ ਪਾਣੀ ਪਾਵੋ, "ਸੂਰਜ ਦੇਸ਼ ਟਰਾਵੋ ਏਥੋਂ ਕੀਕੂੰ ਤੋੜ ਪੁਚਾਵੋ "ਮੇਰਾ ਖੇਤ ਏਸ ਹੀ ਧਰਤੀ ? ਓਥੇ ਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇ, "ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਨੀਰ ਤੁਸਾਡਾ ਕੀਕੂੰ ਹੈ ਪੁਜ ਜਾਵੇ ?" ਕੰਘੀ ਖੁਭੀ ਕਲੇਜੇ ਲੋਕਾਂ, ਹਰਿਆਨੀ ਛਾ ਆਈ, ਪੈਰੀਂ ਪਏ, ਕਿਹਾ :"ਹੇ ਦਾਤੇ! ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਖੁਲ੍ਹਾਈ "ਢਾਹੀਂ ਪਾਲ ਭਰਮ ਦੀ ਸਾਡੀ, ਸੱਚੀ ਕੁਈ ਉਸਾਰੀਂ, "ਜਲ ਤੋਂ ਕੱਢ ਨ ਸੇਂਟ ਬਰੇਤੀ ਸੁਹਣੀ ਠਉਰ ਉਤਾਰੀਂ ।" ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਤਦ ਸਭਨਾਂ ਵੰਨੇ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਤਕਾਈ, ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਂਦੀ ਸੂਰਜ ਅਪਣੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇ I ਧਾਈ, ਅੰਦਰ ਲੰਘੀ ਅੰਦਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਅਗਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਗਾਈ ਭਾਂਬੜ ਬਲ ਉਠਿਆ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੂਰਜ ਅੰਦਰ ਚੜਿਆ, ਛੂਹ ਚਾਨਣ ਦੀ ਚਾਨਣ ਲਾਯਾ, ਖੇੜ੍ਹੋਂ ਖੇੜਾ ਖਿੜਿਆ I ਆਪਾ ਮੱਧੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਾਸ੍ਯਾ ਸੂਰਜ ਦਿੱਸੇ ਜੇਲਾਂ, ਅਪਣਾ ਘਟ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦਿੱਸੇ ਸਾਫ ਉਜੈਲਾ I ਸੁਥਰਾ ਭਰਕੇ ਪ੍ਯਾਰ ਰੰਗ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਭਨਾਂ ਕੂਕ ਮਚਾਈ, ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ,ਧੰਨ ਗੁਰਨਾਨਕ' ਉੱਚੀ ਸੱਦ ਲਗਾਈ ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ,ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ I ਹਰ ਜੀਭੋਂ ਗੁੰਜਾਇਆ, ‘ਜਗ ਨਿਸਤਾਰਣ ਕਾਰਣ ਧੁਰ ਤੋਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੇ ਆਇਆ ।’ ਖਲਕਤ ਵਧੀ ਵੇਖ ਸਤਿਗੁਰਨੇ, ਚੱਕਰ ਨਾਮ ਚਲਾਇਆ, ਭਰਮ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਪਰਦਾ, ਪੁਰਜ਼ੇ ਕਰ ਦਿਖਲਾਇਆ ਸੱਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ ਚਲਾਇਆ, ‘ਆਪਾ’ ਟੁੰਬ ਜਗਾਇਆ, ‘ਸੋਝੀ-ਨੈਣ’ ਦਾਨ ਚਾ ਦਿੱਤੇ, ਜੀਆਦਾਨ ਦਿਵਾਇਆ ਘਟ-ਦੀਪਕ ਦੇ ਦੀਪ ਜਗਾਕੇ, ਸੁਤਿਆਂ ਗੁਰੂ “ਪ੍ਰੇਮ-ਸੂਰ ਨੂੰ ਆਪਾ ਦੇਣਾ' ਜਲ ਚਾੜ੍ਹਨ ਸਿਖਲਾਵੇ "ਮਨ ਮੰਦਰ ਤਨ ਵੇਸ ਕਲੰਦਰ, I ਜਗਾਵੇ, :- ਘਟ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਵੇ, "ਨਾਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਚਿੱਤ ਵਸਾਵੋ, ਮੁੜਕੇ ਜਨਮ ਨ ਆਵੋ ।" -੧੪੬-<noinclude></noinclude> m19ami724lyacusdxptl6rlaot21a14 250 74645 237031 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਬਾਲਦੀ ਹੈ ! ਕ੍ਰੋਧ ਬਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਪਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਂ ਬਖਸੀ ਗਈ, ਸਾਂਈਂ ਚਰਨਾ ਨਾਲ ਲਿਵ ਬਖਸ਼ੀ ਸਾੜਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਇਸ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਤਨ ਇਸ ਂ ਗਈ। ਆਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਰੁਖੀਆ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਬਾਲਦੀ ਹੈ ! ਕ੍ਰੋਧ ਬਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਪਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਂ ਬਖਸੀ ਗਈ, ਸਾਂਈਂ ਚਰਨਾ ਨਾਲ ਲਿਵ ਬਖਸ਼ੀ ਸਾੜਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਇਸ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਤਨ ਇਸ ਂ ਗਈ। ਆਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਰੁਖੀਆ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜੁ ਚੌਕੇ ਵੜੇ ਹੋ ਮਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੁਖੀਏ ਵਿਚ ਕੰਘੀਆਂ ਮਾਰ ਲਓ ਕਿ ਭਿੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ ਨਾ ਬਨਾ ਦਿਤਾ। ਜਾਚ ਸਿਖਾ ਦਿਤੀ ਕਿ ਮਨ ਇਕ ਰਸ ਚੌਂਕਾ ? ਵਿਚ ਰਹੇ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਉਦ੍ਯਾਨ, ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਤੀ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਟੁਰੀ ਰਹੇ। ਏਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਕੁਛ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋ ਕੇ ਤਾਂ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਦੇ ਭਾਵ ਤੇ ਤਨ ਦੀਆਂ | ਕਰਨੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤਾਂ ਉਹੋ ਸਨ, ਹੁਣ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ | ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਮੂਰਤਿ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਏ ਤੇ ਬੋਲੇ :-"ਕਿਵੇਂ ਬਖਸ਼ੀਏ, ਗੁਨਾਹਵੰਦ ਹਾਂ !" ਲਓ। ਬਖਸ਼ਣਹਾਰ ਨੇ ਤਦੋਂ ਸਲੋਕ ਗਾਂਵਿਆਂ :- ਸਚੁ ਸੰਜਮੁ ਕਰਣੀ ਕਾਰਾਂ ਨਾਵਣੁ ਨਾਉ ਜਪੇਹੀ ॥ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਊਤਮ ਸੇਈ ਜਿ ਪਾਪਾਂ ਪੰਦਿ ਨ ਦੇਹੀ ॥੧॥ {ਵਾ: ਸਿ: ਰਾ: ਮਹਲਾ ੧-੨੦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੇ ਦਾਤਾ ! ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਬਣਾ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਾਡੀ ਸਿਖੀ ਕਠਨ ਹੈ, ਪਰ ਸੌਖੀ ਬੀ ਹੈ। ਜੋ ਧਨ ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਹੈ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਂ ਤੁਸਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ, ਭਗਵੰਤ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੁਟਾ ਦਿਓ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵੰਡ ਦਿਤੀ। ਇਹ ਤੱਕ ਕੇ ਉਸ ਦਾਤੇ ਤੋਂ ਮਿਹਰ ਦੀਆਂ ਛਹਿਬਰਾਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ, ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੀ ਦਾਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕੀਂ ਸਿਖ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਪਖੰਡ ਬਨਾਵਟ ਦੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਪਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਪੰਡਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਜਥਾ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਦੇ ਲਾਭ ਦੱਸਣ ਆਇਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਐਸੇ ਪੁਨੀਤ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਉਹਨਾਂ ਬੱਝੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਟੁਰੇ ਰਹਿਣ। ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਜੱਗਾਂ ਤੇ ਹੋਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ:- ਭਲੀ ਗੱਲ ਸਦਾ ਭਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਨਾਵਟ ਤੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੀਤਿ ਕਦੇ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ। ਸੱਚ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਅਸਾਂ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਸੁਣੋ ਤੇ ਅਨਸੁਣੀ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਭਾਗ ਹਨ। ਅਗਨੀਆਂ ਵਿਚ ਅੰਨ ਘਿਉ ਪਾ ਕੇ ਹੁਣ ਖਰਾਬ ਨਾ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੁਖੀਆ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ, ਤੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿਓ, ਇਹ ਹੋਮ ਹੈ, ਇਹ ਜੱਗ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਮਹਿਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਹਿਮਾ ਮਾਖੀ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਦੀ ਖੀਰ ਤੇ ਬਹਿਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਛੁਹ ਲਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾੜਿਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਸੱਚ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਓਟ ਹੈ। ਮਹਿੰਮਾ ਮਾਖੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸੂਚਨਾ-ਇਹੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰਖੇਪ ਹੋਕੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਕੇ ਸੰ: ੪੫੦ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਉਂ ਹੈ :- ੧੩. ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਗੰਗਾ ਯਾਤ੍ਰਾ । ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਸਤਿਗੁਰ ਖੜ੍ਹ ਗਏ ਹੋਇ ਪਸਿੱਤੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਕ ਭਰ ਭਰ ਕਿੰਨੇ ਡੁਹਲ ਅਗਾਹਾਂ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੦ (੧੯੧੯ ਈ) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -984-<noinclude></noinclude> nwquftu5j0ft7elz3jz6p3y73cojffh 250 74646 237032 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>"ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ" ਦਾ ਘਮਸਾਨ ਬੀ ਮਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਾਂਡੇ ਦਾਨ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸੇ, ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਵਰ ਸ਼ਾਪਾਂ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਦੇਕੇ ਜ਼ੋਰੀਂ ਬੀ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ-ਦਾਨ। ਸ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>"ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ" ਦਾ ਘਮਸਾਨ ਬੀ ਮਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਾਂਡੇ ਦਾਨ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸੇ, ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਵਰ ਸ਼ਾਪਾਂ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਦੇਕੇ ਜ਼ੋਰੀਂ ਬੀ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ-ਦਾਨ। ਸ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿਚ, ਡੂਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਦੀਵੇ ਤਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਆਰਤੀ ਦੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਝੁਣਕਾਰਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਫੁਲ ਤਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਅਗ੍ਯਾਨ, ਦਿਲਾਂ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਤੇ ਮਨਾਂ ਦੀ ਅਧੋਗਤੀ ਵੇਖਕੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਜੀ ਆਪ ਬੀ ਇਕ ਦਿਨ ਜਲ ਵਿਚ ਜਾ ਖਲੋਤੇ। ਪੂਰੇ | ਵਲੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਮੂੰਹ ਪੱਛੋਂ ਵੱਲ ਕੁਛ ਉੱਤਰ ਦਾ ਰੁਖ ਲੈਕੇ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਲਗ ਪਏ। ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕੀ ਹਰਿਆਨ ਹੋ ਦੁਆਲੇ ਖੜੋਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਲੋਕੀ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ | | । ਜਦ ਖਾਸੀ ਭੀੜ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਲੋਕੀਂ ਲੱਗੇ ਆਪ ਤੋਂ | ਆਪ ਹੀ ਘੂਰ ਘੂਰ ਪੁੱਛਣ "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਹਿੰਦੂ ਹੈਂ? ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ? ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੱਕਾ ਹੈ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਹੈਂ ਤਾਂ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਹ, ਦੇਖ ਪੁਰੇ ਵਲੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੱਸ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ ?" ਤਦ ਜਗਤ ਦੇ ਅਯਾਨ ਪੁਰ ਸੇਜਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਂਕੜ ਤੇ ਹੱਸ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਇਕ ਕੌਤਕੀ ਚਮਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਹਿਮਤ ਭਰੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : “ਤੁਸੀਂ ਪੁਰੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ “ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ,” ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ ... ਕੌਤਕੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਤੁਸਾਡੇ ਪਿਤ੍ਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਹੈਨ ? ਸੂਰਜ ਕਿੱਥੇ ਕੁ ਹੈ ? ਲੋਕੀਂ-ਪਿਤ੍ਰ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਲੱਖਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਕੋਹਾਂ ਤੇ। ਸੂਰਜ ਬੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੈ, ਹਾਂ ਹਾਂ ...। ਤੇ ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਲਗ ਪਏ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਪੰਡਤ-ਤੂੰ ਬਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਅਸਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬੀ ਉੱਤਰ ਮਿਲੇ ਨਾ ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬਈ ਸੱਜਣੋਂ ! ਮੇਰਾ ਏਸ ਰੁਖ ਨੂੰ ਗਿਰਾਂ ਹੈ, ਘਰ ਦਾ ਪੈਲੀ ਬੰਨਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਮੀਂਹ / – ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਤੁਸਾਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਚੱਲੋ ਏਥੋਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੁਚਾ ਵੇਖੀਏ, ਭਲਾ ਜੇ ਖੇਤੀ ਸੋਕਿਓਂ ਬਚ ਰਹੇ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਹੱਸ ਪਏ। ਕੋਈ ਕਹੇ, ‘ਬਾਉਲਾ ਹੈ’, ਕੋਈ ਕਹੇ : ‘ਦੇਖੋ ਅੱਜ ਕੱਲ ਬੀ ਐਡੇ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕ ਹਨ; ਪਾਣੀ ! ਗੰਗਾ ਦਾ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਪਿਆ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਭਾਣੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ"। ਇਕ ਸਿਆਣਾ-ਭਲੇ ਸੱਜਣਾਂ ! ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਕਿਉਂ ਥਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪਾਣੀ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਖੇਤ ਤੇਰੇ ਹਨ ਦੂਰ ਲਹਿਂਦੇ ਨੂੰ, ਗੰਗਾ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ! ' ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੱਛਾ ਜੀ ! ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜੇਗਾ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕਰੋੜਾਂ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਜਾ ਅੱਪੜੇਗਾ ! ਹੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਵਿਚ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜੀਓ? ਹਾਂ ! ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀਓ, ਤੇਰੀ ਯੁਕਤੀ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਤਰੀਕਾ ! ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਏ। ਲੱਗੇ ਤੂਤਭੀਤੀਆਂ ਬੋਲਣ। ਇਕ-ਆਖਦਾ ਤਾਂ ਸੱਚ ਹੈ। ਦੂਜਾ-ਭੁੱਲੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਕੇਡੀ ਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਸੌ ਦੋ ਸੌ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਅਰਪਿਆ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਲੱਖਾਂ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਕੀਕੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੋਊ ? ਤੀਜਾ-ਕਲੇਜਾ ਕੱਢ ਲਿਆ ਸੂ। ਸਾਨੂੰ ਪਾਂਡਿਆਂ ਨੇ ਮੂਰਖ ਬਣਾ ਛੱਡਿਆ ਏ। ਚੌਥਾ-ਆਹ ਲੈ ਬਈ, ਕੱਢੀ ਸੂ ਨਾ ਗੱਲ, ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ। ਅਸਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੋਈ ਕੌਤਕੀ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ (ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ )--ਬਈ ਭਲੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ! ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚੋਖੀ ਆਖੀ ਏ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਘਾ ਪਾ ਗਈ ਏ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਗੱਲ ਏ ਨਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੰਕਲਪ ਤੁਸਾਡੇ ਹੀ ਤੁਸਾਨੂੰ ਨਰਕਾਂ -੧੪੨-<noinclude></noinclude> nutss774o8bpp7yf7l9vm85ae5t1hxv 250 74647 237033 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | | | ਨਾਨੂ-ਆਪ ਨੇ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਕ ਉਚਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਗੱਲਾਂ ਕਰੜੀਆਂ ਹਨ, ਚੁਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਨ ਸੱਚੀਆਂ। ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਤ ਵਿਚ ਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | | | ਨਾਨੂ-ਆਪ ਨੇ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਕ ਉਚਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਗੱਲਾਂ ਕਰੜੀਆਂ ਹਨ, ਚੁਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਨ ਸੱਚੀਆਂ। ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਤ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾੜਾ ? ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਖਿੰਡਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਪਾਪ ਰੂਪੀ ਖਿੰਡਾਉ ਵਿਚ ਮਨ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਾਸ ਨਾਲੋਂ ਮਾੜੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ। ਚਿਤ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਰਹਿਂਦਾ। ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਰਮ ਧਰਮ, ਬ੍ਰਤ, ਪੂਜਾ, | ਤੁਸਾਡੀ ਦੇਹ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ, ਜੋ ਮਾਸ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਬਣਾਏ ਹਨ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਂ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦੀ। ਦੇਹ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬੰਦਾ ਕਰਮ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਏਹ ਕਰਮ ਕਰਮ ਮਾਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹੋ; | ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਮਾਸ ਤੇ ਮਾਸ ਦਾ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਤੇ ਖਿੰਡਾਉ ਤੁਸੀਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਨ। ਐਸੇ ਕਰਮ ਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਹਉਮੈਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਤੇ ਨਾ ਖਾਣ ਦੇ ਝਗੜੇ ਤੇ ਇਸ ਪਰ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਗ੍ਰਹਣ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਬਹਿਸਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਤੇ ਸਿਰ ਪਾੜਨ ਤਕ ਦੇ ਜੰਗ ਰਚਾ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇਕ ਪਰਤੌ ਹੈ। ਕਿਥੇ ਸੂਰਜ ਕਿਥੋਂ ਲੈਣੇ ਸਿਵਾ ਭੁੱਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੁਸੀਂ! ਕੇਡਾ ਸੂਰਜ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਰਾਖਸ਼ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ | ਪ੍ਰੋਹਿਤ, ਰਾਜੇ, ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਖੱਤ੍ਰੀ, ਸੂਰਮੇਂ ਸਭ ਮਾਸ ਵਾਲਾ!ਤੁਸੀਂ ਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਮਨ ਓਸੇ | ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਤੁਸੀਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਦਾਨ . ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗੇ ਵਾਂਗ ਧੰਦੇ ਧੰਦਾਲਾਂ ਵਿਚ ਫਾਥੇ ਪਏ ਹਨ। ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਸੋ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਓਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਸਣ ਮਾਸ ਖਾਣ ਹਨ। ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਏਸ ਬ੍ਰਿਤੀ ਕਰਕੇ ! ਹੈਂ ? ਉਤੇ ਤੁਸਾਂ ਰੱਬੀ ਪੇਉਂਦ ਨਹੀਂ ਲਾਈ। ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਣਾ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗੋ, ਧਿਆਨ ਸਿੱਧੀ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਸੁਰਤ ਪਸ਼ੂ-ਸੁਰਤ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਾ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ' ਵਿਚ ਆਈ ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਓ ਤਾਂ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ, ਖਾਓ ਤਾਂ ਕੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਮਾਸ ਦਾ ਝਗੜਾ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਪਰਧਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਪਰਾਇਆ | ਹੱਕ, ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਏਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਕੋਲੋਂ ਭੈੜੇ ਨਹੀਂ ਭਾਸਦੇ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਇਹ ਬੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਬੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਲਗਾਉ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋ ਮਾਸ ਤੋਂ ਜੰਮਣਾ, ਮਾਸ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ, ਪਲਨਾ, ਸਾਰੇ ਮਾਸ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਹਨ। ਫਿਰ ਤੁਸਾਡਾ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਮਾਸ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਹੀ ਜੱਗ ਵਿਚ, ਹੋਮ ਵਿਚ, ਵਿਆਹ ਆਦਿ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿਚ ਮਾਸ ਵਿਹਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਡਕੇ ਮਾਸ ਵਰਤਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੇਵਲ ਮਾਸ ਦਾ ਤਿਆਗ ਧਰਮ | | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹ ਮਨੁੱਖਾ ਦੇਹੀ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਸ਼ੂ ਦੇਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਸ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਰਤ ਨੇ ਮੱਤ ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਬੁੱਧਿ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਪਸ਼ੂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਾਨੁੱਖ ਤਾਂਤੇ ਅਕਲ ਸੋਚਿ ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਬੁਧਿ ਤੋਂ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਉੱਠੇ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਚ ਆਏ। ਸੁੱਧਿ ਉਹ ਬੁੱਧੀ ੧ ਮਲਾਰ ਰਾਗ ਵਿਚ-ਪਹਿਲਾ ਮਾਸੂਹ ਨਿੰਮਿਆ— ਦੇ ਸਲੋਕ ਮ: ੧ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰ ਭਾਵ ਹੈ। ੨ ਮੰਨੈ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨ ਬੁਧਿ ॥ ੩ ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਪੂਨਾ-ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ਪੂਨਾ-ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਬੁਧਿ ਹਰਿ ਲਾਈ ਮੇਰੀ } -੧੪੮- ਬੁਧਿ ਬਦਲੀ ਸਿਧਿ ਪਾਈ ॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ}<noinclude></noinclude> su37bwauhekgnv6035ht289vuaeozi2 250 74648 237034 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੋਂ ਅਨੁਭਵ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਕਲ ਤੇ ਂ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਯਤਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਬੁੱਧਿ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ‘ਸੁਤੇ ਸਿਧ ਦੀ ਸੋਝੀ’ ਹੋ ਆਉਂਦੀ । ਬੁੱਧੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚੋਂ ਸਿਧੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੋਂ ਅਨੁਭਵ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਕਲ ਤੇ ਂ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਯਤਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਬੁੱਧਿ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ‘ਸੁਤੇ ਸਿਧ ਦੀ ਸੋਝੀ’ ਹੋ ਆਉਂਦੀ । ਬੁੱਧੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚੋਂ ਸਿਧੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਲ ਟੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਾ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਕ ਂ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਸੁਰ ਹੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਇਕ ਉੱਚਾ | ਫੂਕ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਨੋ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਰਸ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਸ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲੋਂ | ਹੈ। ਬੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਮਨ ਅਰ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਰਸ ਕੋਲੋਂ ਬੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਆਪੇ ਵਿਚੋਂ | ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਕਹੋ, ਧਿਆਨ ਕਹੋ, | ਪਾਰਦਰਸ਼ਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਹੋ, ਸਾਖੀ ਪਦ ਵਿਚ ਇਸਥਿਤੀ ਕਹੋ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਹੋ, ਜੋ ਜੀ ਆਵੇ ਕਹਿ ਲਓ; ਇਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ | ਪਦ ਵਿਚ ਇਸਥਿਤੀ। ਹੇ ਪੰਡਤ ! ਕਰਤੱਵ ਇਹ ਹੈ। ਪੰਡਤ-ਫੇਰ ਮਨੁੱਖ ਰੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹੋ ਤੁਸਾਡੇ ਭੁਲਾਵੇ ਹਨ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋ। ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਦੇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਜੰਮਣਾ, ਪਲਨਾ, ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਸਭ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗੂ ਹਨ; ਦੇਹ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਹ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵ ਜਦ ਵੈਰਾਗ ਧਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਬਤਾਂ; ਹਠਾਂ, ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਫਤਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁੱਠਾ ਹੋ ਹੋ ਡਿਗਦਾ ਹੈ। ਏਹ ਸ਼ਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਕਰਨਾਂ ਹੈ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਹੋਰ ਝੇੜੇ ਸੁਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸਹੇੜਨੇ। ਇਕ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਲਓ, ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ॥੧॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਮਹਲਾ ੧} ਜਿਸ ਸ਼ੈ ਦੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੋਗ ਆਵੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਕਾਰ ਉਤਪਤ ਹੋਣ ਉਸਦੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਖੁਆਰੀ ਸਜਝੋ। ਇਸ ਪਸ਼ੂ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਕਲ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਖੁਆਰ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਤਾਂ ਅਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ | ਂ ਂ ਂ | | | | ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵ, ਜੋ ਜਾਨਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਹੈ। ਇਕ ਮਾਨੋਂ ਖੱਟੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰ ਜੁ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਤੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਦੇਉਤਾ ਸੁਭਾਵ ਦੀ | ਪੇਉਂਦ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਖੱਟੇ ਉਤੇ ਸੰਗਤਰੇ ਦੀ ਪੇਉਂਦ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਖੱਟੇ ਦਾ ਮੂਲ ਪੇੜ ਹੈ, ਉਹ ਕੱਟੀਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੋਣੋਂ ਰਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤੇ ਪੇਉਂਦ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪੇਉਂਦ ਉਸ ਰਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਕੇ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜੇ ਖੱਟੇ ਦੀ ਕੋਈ ਟਾਹਣੀ ਫੁੱਟੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਟਦੇ ਰਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਦੇਵ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਲਿਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲਿਵ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਭੁਲਾਕੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰੇ ਤਪ ਬ੍ਰਤ ਆਦਿ ਕਠਨਾਈਆਂ, ਦਿਲਗੀਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੈਆਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਮਾਨੋ ਖੱਟੇ ਦੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਮਨ ਓਥੇ ਦਾ ਓਥੇ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ, ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਕਰਦਿਆਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਾਂਨੋ ਖੱਟੇ ਦਾ ਖੱਟਾ ਹੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਪੰਡਤ ਜੀ ! ਨਿਤਾਣੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। -੧੪੯- ਨਾਨੂੰ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰਿਤੀ ਸਚ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਈ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ- ਨਾਨੂੰ-ਅਗੰਮੀ ਗਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਤਿਆ ! ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਦਿਗਬਿਜੈ ਬੀ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਸਕੰਧ ਤੇ ਭਵਿੱਖਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਏ ਕਿ ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਨੂੰ ਨਾਉਂ ਨੂੰ ‘ਨਾਨਕ' ਨਾਮ ਬਣਾ ਕੇ ਮਹਿਮਾਂ ਪਾਈ, ਪਰ ਅੱਜ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਉਹ ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੋਂ ਮੁੜਕੇ ਨਾਨੂੰ ਕਹਾ ਂਗਾ, ਤੂ ਮਿਹਰਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ<noinclude></noinclude> bmp7yqu6250xfd0sy2fxyyvolxodyxv 250 74649 237035 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧੪. ਕੁਰਛੇਤ੍ਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣੀ । ਸਨੇ ਸਨੇ ਚਲਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦਾ ਮੇਲਾ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੁਰਛੇਤ੍ਰ ਆ ਗਏ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਹਣ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ | | । | ਕਿਰਤ ਬਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧੪. ਕੁਰਛੇਤ੍ਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣੀ । ਸਨੇ ਸਨੇ ਚਲਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਦਾ ਮੇਲਾ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੁਰਛੇਤ੍ਰ ਆ ਗਏ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਹਣ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ | | । | ਕਿਰਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਸੁਰ ਹੋਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਵਿਚ ਲਗ ਪਵੇਂ ਤੇ ਪਰਜਾ ਪਾਲਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਪੱਕਾ ਆਇਆ ਸਫਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜ ਪੁਤਰ ! ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਂਈਂ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪੈਣਾ ਵਡੀ ਗਲ ਨਹੀਂ। ਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਵਿਚ ਜੁੱਟ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਬੈਠੇ ਸੇ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਜਗਤ-ਆਧਾਰ ਜੀ ਦਾ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਪੰਡਿਤਾਂ, ਸਾਧੂਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਰਾਣੀ ਤੇ ਨੇ ਧੂੰਆਂ ਡਿੱਠਾ, ਸੋ ਡਾਢੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ "ਤੂੰ ਕੌਣ ਉਸਦਾ ਪੁਤਰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਧਰਮ-ਹੈਂ ਤੇਰਾ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ ? ਗ੍ਰਹਣ ਖੁਹਾਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਯੁਵਰਾਜ ਨੇ ਇਕ ਵੇਲੇ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੈਂ !" ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮਿਰਗ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਕਿਹਾ, "ਭੁੱਖ ਸ਼ਮਨ ਵਾਸਤੇ ਭਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਚੁੱਲ੍ਹਾ"। ਕਿ ਅਜ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਆ ਤਦ ਪੰਡਤ ਪਾਂਧੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਗੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨੂਰ ਵਰਸਾਉਂਦੀ ਉੱਲਰੇ। ਇਹ ਤੱਕਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਸੁਹਣੀ ਸੂਰਤ ਦੇਖੀ ! ਐਸੀ ਅਗੰਮੀ ਧੂਹ ਕੋਈ ਪਈ ਦੇਗਚੀ ਵਿਚ ਰਿੱਝ ਰਿਹਾ ਗ੍ਰਹਣ ਵਿਚ ਮਨ੍ਹੇ ਹੈ ਤੇ ਕਿ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰਕੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ, ਰਾਣੀ ਵੀ ਸਾਡਾ ਮਾਰਨਾ ਗ੍ਰਹਣ ਵਿਚ ਵਿਹਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀ ਸਦਕੇ ਡੋਲਿਓਂ ਉਤਰੀ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਹਰਨ ਮਹਾਰਜ ਜੀ | ਆਓ, ਤੇ ਜੇ ਕੁਛ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰ ਲਓ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ ! ਆਪ ਨੇ ਅਗਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ | ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਓਹ ਕੁਛ ਸ਼ਰਮਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਛੇਤੀ ਮਟਕੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਰਿੰਨ੍ਹਣਾ ਧਰ ਦਿਓ। ਉਧਰ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਨਾਨੂੰ ਨਾਮੇਂ ਦਿਗ-ਬਿਜਈ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਸੱਦ ਦੇ ਟਹਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਹਰਨ ਦਾ ਮਾਸ ਰਿੱਝਣਾ ਧਰ ਘੱਲਿਓ ਨੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਕੇ ਮਾਸ ਤੇ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ, ਇਧਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖੜਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਂ ਦਿੱਤੀ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ ਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਐਸੀ ਅਸੀਸ | ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੂਨ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾ ਦਿਓ ਜੋ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਗੁਰੂ | ਦੇਹੀ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂ-ਬ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵਿਕ੍ਰੇਕ ਬੁੱਧੀ ਵਧਵੀਂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ :-ਰਾਜ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਜੇ | ਸ਼ੈ ਹੈ। ਬੁਧਿ ਸਾਂਈਂ ਵਲ ਲਾਇਆਂ ਇਕ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਖਾਂ ਲਈ ਸਮਝੇ ਜੇ ਰਾਜਾ ਉਦਯ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਧਿ ਯਾ ਸੁਧਿ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਮਝੇ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣੀ | ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਲਾਦ ਜਾਣਕੇ ਪਾਲੇ ਤੇ ਮਨ ਦਾ ਰਉਂ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ | ਉੱਚਾ ਰਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਲਾਈ ਰਖੋ ਤਾਂ ਰਾਜ ਵਿਚ ਝੱਲੇ ਦੁਖ ਵਾਲੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਪਰਉਪਕਾਰ ਲਈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਬੀ ਮਾਨੋਂ | ਅਨੇਕਾਂ ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਸੰਚੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਡੀਸ਼ਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਭਾਦਰੋਂ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੯ (ਸਤੰਬਰ ੧੯੨੮) ਨੂੰ। ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਏਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਦੇ ਮਗ਼ਰੋਂ ਹੈ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੀਰਥ ਜੋ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਅੰਬਾਲੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਸੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕੌਰਵਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਜੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ। -੧੪੭-<noinclude></noinclude> q2n5tx2ntxq056iozr6uuxdscvfiq3f 250 74650 237036 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾਨ ਕਰ ਕਿ ਜੀਕੂੰ ਮੇਰੀ ਲਿਵ ਲਗੇ ! ਓਹ ਤਿਆਗ - ਕੀਕੂੰ ਦੂਰ ਹੋਵਨ ਜੋ ਕਰੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ ? ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਜਾ, ਫੋਕੇ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਦੇਹੀ ਘਾਲ ਘਾਲ-ਮੈਂ ਲੋਕੀਂ ਡਿੱਠੇ ਹਨ-ਜੋ ਮੁੜ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਆ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾਨ ਕਰ ਕਿ ਜੀਕੂੰ ਮੇਰੀ ਲਿਵ ਲਗੇ ! ਓਹ ਤਿਆਗ - ਕੀਕੂੰ ਦੂਰ ਹੋਵਨ ਜੋ ਕਰੀਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ ? ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਜਾ, ਫੋਕੇ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਦੇਹੀ ਘਾਲ ਘਾਲ-ਮੈਂ ਲੋਕੀਂ ਡਿੱਠੇ ਹਨ-ਜੋ ਮੁੜ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੇਦਾਂਤ ਵੇਤਾ ‘ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਮ’ ਕੂਕਦੇ, ‘ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ’ ਆਖਦੇ, ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵੇਗਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਛੁਟਦੇ, ਨਿਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਵਿਚ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀਆਂ ਚੰਚਲਤਾਈਆਂ ਵਿਚ ਤੇ ਕਥਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ | ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਖੱਟੇ ਉਤੇ ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਂ ਪੇਉਂਦ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ, ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਟੁਰਦੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਨ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜਾਣਨ ਨੂੰ, ਮਨ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਨ ਸੋਚ ਯਾ ਇਹ ‘ਅਨੇਕ ਵਿਚਾਰ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਪਰ ਚਿੰਤਨ' ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ | ਪੜੇ ਲੋਕ ਵ੍ਰਿਤੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ, ਗ੍ਯਾਨ ਉਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਲ ਰੁਖ ਕਰੇ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਰਸ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲਵੇ ਤਾਂ ਸਫਲ ਗ੍ਯਾਨ ਦਾ ਫਲ ਲਗੇ। ਇਹ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਮਨ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ-ਇਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੇ। ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਮਨ ਦਿਨੇ ਰਾਤ, ਜਾਗਦੇ ਸੁੱਤੇ, ਕੰਮ ਕਿ ਵਿਹਲੇ ਹਰ ਹਾਲ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਵਿਹਲੇ ਤੇ ਨਿਕੰਮੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ :‘ਅਨੇਕ-ਚਿੰਤਨ’ ਮਨ ਦਾ ਖਿੰਡਾਉ ਹੈ। ਮਨ ਦਾ ਖਿੰਡਾਉ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ। ਜੁੜਨਾ, ਇਕਾਗਰ ਹੋਣਾ ਇਹ ਸਤ੍ਯਾ ਹੈ ਮਨ ਦੀ। ਜੋ ਮਨ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਤ੍ਯਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ੍ਯਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹੋ ਉਤਾਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਜੁੜਨ ਵਾਲਾ ਮਨ ਨਿਰਮਲ ਬੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਏ ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉੱਚਾ ਉਠਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਨ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਬੁੱਧੀ ਵਿਚ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਸੁਧਿ ਵਿਚ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਧਿ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਗਲ ਭਵਨ ਕੀ ਸੁੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਂ ਸਾਖੀ ਪਦ ਵਿਚ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਹਾਲਤ ਫਾਇਲੀਅਤ ਵਿਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ ਆਪੇ ਨੂੰ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਮਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰੀ ਮੇਲ ਵਿਚ। ਫੇਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅੰਨਦੂ ਵਿਚ ਯਾ ਖੇੜੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਪੰਡਤ ਜੀ ! ਜਗਤ ਦਾ ਮੇਲ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੇਲ ਹੈ- | ਂ | | ਂ | ਸਾਂਈਂ, ਮਾਲਕ ਆਤਮ ਸੱਯਾ ਜੋ ਹੈ-ਸੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਆਪੇ ਦੇ ਸੁਧਿ ਮੰਡਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸਟਾ ਪਾਸੇ ਵਲ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਵਿਹਤ ਭੁਖਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਉਸਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਫੋਕੇ ਜਪ, ਤਪ, ਤਿਆਗ, ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਆਦਿ ਦਿਲਗੀਰੀ ਤੇ ਦਿਲ ਢਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਰੁੱਸਣਾ ਮਾਰਗ ਹੈ । ਰਸਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੀਆ ਭੁੱਖਾਂ ਲੋੜਾਂ ਜੋ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅਕਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਅਕਲ ਨਾਲ ਤੋਲਕੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕਰੀਏ। ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਮਤ ਵਾਂਙੂ ਨਹੀਂ ਜੋ ਬੇਵਸਾ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਲਗੀ" ਵੱਲ ਉਠ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰੀਏ। ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ, ਸਚਮੁਚ ਚੰਗਾ ਕੀ ਹੈ ਸੋ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਨਾਮ ਜਪੋ। ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਬੁੱਧੀ ਲਿਵ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਇਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਇਕ ਵ੍ਯਾਪਕ ਜ੍ਯੋਤਿ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਇਹ ‘ਇਕ ਚਿੰਤਨ’ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਵਧੇਗਾ, ਸੱਯਾ ਵਧੇਗੀ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੁੱਲੇਗੀ; ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਿਮਰਣ ਦੇ ਮੂਲ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਯਾਦ ਕਰਨਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣਾ, ਪ੍ਯਾਰ ਕਰਨਾ। ਸਿਮਰਣ ਦਾ ਫਲ ਹੈ : ਬ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਉਦੇ ਹੋਣਾ, ਸਿਮਰਦੇ ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਯਾਰ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਓਹ ਅਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਯਾਰਬ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਸਿਮਰਿਆਂ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਨੂੰ (ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਚ ਭਰਕੇ)-ਮਿਹਰ ਕਰੋ ਤੇ ਇਹ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ੋ, ਚਰਨੀ ਲਾਓ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਇਸ ਟਿਕਾਣੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕੀਂ ਆਏ। -੧੫੦- ਇਥੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ<noinclude></noinclude> s2ywcptabd7cc33sljfdvkh0jdl46p9 250 74651 237037 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ-ਸਾਡੇ ਸੰਕਲਪ ਤਾਂ ‘ਹਰਿ ਹਰਿ’ ਦੇ ਹਨ, ‘ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਘੱਲਦੇ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਤੁਸਾਡੇ ਹੱਥ ਮਾਲਾ ਦਾ ਮਣਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਸਿਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਪੁੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ-ਸਾਡੇ ਸੰਕਲਪ ਤਾਂ ‘ਹਰਿ ਹਰਿ’ ਦੇ ਹਨ, ‘ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਘੱਲਦੇ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਤੁਸਾਡੇ ਹੱਥ ਮਾਲਾ ਦਾ ਮਣਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਸਿਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਪੁੱਤ, ਧਨ ਧਾਮ, ਵਿਹਾਰਕਾਰ, ਘਰ ਬਾਰ, ਅਨੇਕ ਧੰਦੇ। ਮਨ ਜਾਏਗਾ ਓਥੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੀ ਤਾਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲਿਵ ਵਿਚ ਮਨ ਹੈ ਓਥੇ ਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ । ਜਲ ਦਿਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਿੱਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ, ਪਰ ਮਨ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਾਲਸਾਂ ਵਿਚ। ਮਾਲਾ ਗੁਪਤੀਆਂ ਲਈ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ | ਆਸਣ ਲਗਾਈ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਨੈਣ ਬੰਦ ਹਨ, ਮਣਕਾ ਮਣਕੇ ਤੇ ਠੱਕ ਠੱਕ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨ ਜੰਜਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟੁਭਕੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਠੰਢੇ ਨੀਰ ਵਿਚ, ਮੂੰਹ ਪਾਲੇ ਮਾਰਿਆ ਥਰ ਥਰ ਕਰਦਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਰ ਹਰ, ਹਰ ਹਰ। ਦਿਲ ਪਾਲੇ ਦੀ ਸਕੋੜ ਵਿਚ ਮਨੋ-ਰਾਜੀ ਸੰਕਲਪਾਂ | ਫੁਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਉਡੰਤ ਹੈ, ਜਿੱਧਰ ਜਿੱਧਰ ਮਨ ਓਧਰ ਓਧਰ ਜੀਵ ਦੀ ਗਤੀ। ਮਨੁੱਖ-ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਬੀ ਖਰੀ ਆਖੀ ਜੇ ਪਰ ਤੁਸਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ? ਖ਼ਬਰੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ ਮਨ ਭਗਵੰਤ ਵਿਚ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦੋ ਚਾਰ ਸਮਾਧੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀ ਠੀਕ ਉਡਾਰੂ ਗਤੀ ਮਸੀਤ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਾਂਙੂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਕ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੂਏ ਦਾ ਕਾਬਲ, ਤੀਏ ਦਾ ਦਿੱਲੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਹਾਰਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਜਿਸ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖਚਿਤ ਸੀ ਜਦ ਸਾਫ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਭੈ ੧ ਸਾਈ ਵਸਤੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਜਿਸੁ ਸੇਤੀ ਮਨ ਲਾਇਆ ॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧} २ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ :- ਗੁਪਤੁ ਪ੍ਰਗਟੁ ਸਭ ਜਾਣੀਐ ਜੇ ਮਨ ਰਾਖੇ ਠਾਇ ॥ | - | | | | - | ਛਾ ਗਿਆ, ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਭਰ ਆਈ; ਆਪ ਬੈਠ ਗਏ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਉਦਾਲੇ ਲੋਕ ਜੁੜ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ। ਜਦ ਸਮਾਗਮ ਜੁੜਕੇ ਠਠ ਬੱਝ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦਾਤੇ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਗ੍ਯਾਨ ਦੇ ਛੋੜ ਕੱਟੇ। ਸਾਰਾ ਸੱਚਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆਂ। ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਲਿਵ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸੋ, ਉਠਦੇ ਬਹਿੰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਉਸ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਰਹੋ, ਉਸ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਰਸਭਰੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਐਉਂ ਜਾਣੋਂ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਸਨਾਂ ਤੇ ਹੈ ਉਹ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਪੌਣ ਜੀਕੂੰ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਓ, ਸਵੇਂ, ਟੂਰੋ, ਬਹੋ, ਸਦਾ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ, ਦੀਹਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੈ; ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਪੌਣ ਤੋਂ ਬੀ ਸੂਖ਼ਮ ਪਰਮਤੱਤ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ। ਪ੍ਯਾਰ, ਰਸ ਤੇ ਅਨੰਦ ਓਸ | ਤੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫੁਹਾਰੇ ਵਾਕੂ ਛੁਟਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁਆਦ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਆਵੇਗਾ ਜੇ ਉਸ ਸਦਾ ਜਾਗਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਅੰਗ, ਸੰਗ ‘ਸਤ੍ਯ' ਦੇ ਵਿਚ ਸਾਡਾ ਮਨ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਮਰਕੇ ਬੀ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਹਾਂ, ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ, ਬਈ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ, ਕੋਈ ਕਿੱਤਾ, ਕੋਈ ਰੋਜ਼ੀ ਕਰਕੇ-ਕਮਾਕੇ-ਰੋਟੀ ਖਾਓ। ਕਮਾਕੇ ਫਿਰ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਓ । ਕਿਰਤ ਕਮਾਈ ਵਿਚੋਂ ਦੇਕੇ ਭਲਾ ਮਨਾਓ। ਕਰੋ ਕੰਮ ਕਾਜ ਜ਼ਰੂਰ, ਮਖੱਟੂ ਨਾ ਬਣੋ, ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਭਾਰ ਪਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਔਖਿਆਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਰੋ, ਕੋਈ ਕਿਰਤ ਕਰੋ, ਪਰ ਜੋ ਕਰੋ ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ। ਕਮਾਓ, ਪਰ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਨਾਲ। ਹਾਂ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਨ ਲੋੜੀਏ, ਮਨ ਜਾਏਗਾ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਕੀਕੂੰ ਵੱਸੇਗਾ ? ਹਾਂ, ਬਈ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸੇਗਾ ਐਉਂ : ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਾਰ ਕਰੋ, ਦਿਲ ਦੀ ਸਤ੍ਯਾ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਓ, ਕਿੱਤੇ ਕੰਮ ਅਕਲ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਕਪਟ ਛਲ ਨਾਲ ਨਾ, ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਬੁਰੇ ਦੀ ਨੀਯਤ ਨਾਲ ਨਾ, ਪਰ ਅਕਲ ੧ ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ {ਸਾ: ਵਾ: ਮ: ੧} ਪਛਾਣਹਿ ਸੇਇ ॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧} -੧੪੩-<noinclude></noinclude> q6ufudu7owqdbz2z7fqc66ob0l2hu50 250 74652 237038 2026-09-27T07:37:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਲ, ਸੋਚ ਨਾਲ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਦੇਕੇ। ਕਿੱਤਾ | ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡਦੀ ਸੁਹਣਾ ਕਰੋ : ਪਰ ਵਿਚ ਵਿਚ ਵਿਹਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; | ਹੈ। ਸੋਚ ਲਓ ਕਿੰਨੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਓਹ ਬ੍ਰਿਤੀ ਸਹੇੜਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਲ, ਸੋਚ ਨਾਲ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਦੇਕੇ। ਕਿੱਤਾ | ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡਦੀ ਸੁਹਣਾ ਕਰੋ : ਪਰ ਵਿਚ ਵਿਚ ਵਿਹਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; | ਹੈ। ਸੋਚ ਲਓ ਕਿੰਨੀਆਂ ਛੋਹਾਂ ਓਹ ਬ੍ਰਿਤੀ ਸਹੇੜਦੀ ਸਵੇਰਾ, ਸੰਧ੍ਯਾ, ਰਾਤ, ਵਿਹਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ | ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਰੇਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਕੁੰਡਾ ਨਹੀਂ ਵਿਹਲੇ ਵਿਹਲੇ ਵੇਲੇ' ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਹੈ ਉਹ ਡੂੰਮਣੀਂ ਵਾਂਙੂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਫਲ ਕਰੋ।” ਫੇਰ ਹੱਥ ਕਾਰ ਵੱਲ ਟੁਰਿਆ ਰਹੇ, ਂ ਭੈੜੇ ਗੰਦੇ ਗੀਤ ਗਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਲੀਣ ਕਰਦੀ ਦਿਲ ਕਰਤਾਰ ਵੱਲ ਲਾਈ ਰੱਖੋ। ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਦਿਲ | ਹੈ ? ਹਜ਼ੂਰੀਓਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਰੇਗਾ। ਭੁੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਤੇ ਮਾਲਕ ਵਿਚ, ਭੁੱਲ ਕੱਢ ਦਿਓ, ਯਾਦ ਵਿਚ ਵੱਸੋ। ਯਾਦ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ‘ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ” ਇਹ ਸਮਝਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨੂੰ ਇਸ ‘ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਅਯਾਸ’ ਦੀ ਟੋਹਣੀ ਸਮਝੋ। ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਚਾ ਮਨ ਨੂੰ ਗ਼ਾਫਲੀ ਤੋਂ ਕੱਢਦਾ ਤੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਨਾਮ | ਹਜ਼ੂਰੀਵਾਸ ਹੈ। ਜਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸੱਚ ਦਾ ਡੰਕਾ ਦੇਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਓਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ : ‘ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲੋ ਭੋਜਨ ਪਾਓ'। ਅੱਗੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕਾਰਾਂ ਕੱਢਕੇ ਚੋਂਕਾ ਸੁਆਰਕੇ ਰਸੋਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਾਂ ਸੁੱਚ ਸੰਜਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਚ ਵੜੇ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਬੋਲੇ : "ਚੋਂਕਾ ਭਿੱਟ ਗਿਆ। ਭਿੱਟੇ ਚੌਕੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕੌਣ ਖਾਏ ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧੋ "ਜੀ ਲੱਕੜਾਂ ਧੋ; ਚੌਂਕਾ ਪਾ, ਅੰਨ ਧੋ ਸੁਕਾ, ਆਪ ਨਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਸੁੱਚ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਬਣੀ ਹੈ।" ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਵੜਕੇ ਭਿੱਟ ਦਿੱਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਛੁਹ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਛੁਹਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕੁਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਚੂਹੜਾ ਚੰਡਾਲ ਡੂਮ ਕਸਾਈ ਤਾਂ ਆਇਆ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ- ਕੁਬੁਧਿ ਡੂਮਣੀ ਕੁਦਇਆ ਕਸਾਇਣਿ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਘਟ ਚੂਹੜੀ ਮੁਠੀ ਕ੍ਰੋਧਿ ਚੰਡਾਲਿ ॥ ਕਾਰੀ ਕਢੀ ਕਿਆ ਥੀਐ ਜਾਂ ਚਾਰੇ ਬੈਠੀਆ ਨਾਲਿ ॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਕੀ ਵਾਰ ਮ: ੧-੨੦} ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਨ ਸੁੱਚੇ ਕੀਤੇ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਭਿੱਟਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਅੰਦਰ ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਹੈ ਜੋ ਪਸ਼ੂ | ਂ | | | | ਬੇਤਰਸੀ, ਜ਼ੁਲਮ, ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਕਰਨਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਲੋਚਣਾ ਇਹ ਕਸਾਈ ਪੁਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਪਰ ਦਾ ਮਾਸ ਨੋਚਣਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਵਾਦ ਂ ਲੈਣਾ, ਇਸ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਭੇੜੇ ਸੁਭਾਉ ਦੀ ਛੁਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਮਨਾਂ ਨੂੰ? ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਿਆ, ਦੂਸਰੇ ' ਜਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਨੂੰ, ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਬੱਜ ਲਾਉਣ ਦੀ ਨੀਯਤ, ਇਹ ਹੈ ਨਾ ਅੰਦਰ ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਵਾਸ ? ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਭਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਫਲਾਣਾ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਮਣਾ ਵਧੀਕ ਫੈਲੇ, ਇਹ ਚੂਹੜੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ? ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਹੋਏ ਯਾ ਅਨਹੋਏ ਅਵਗੁਣਾਂ, ਪਾਪਾਂ, ਐਬਾਂ, ਉਕਾਈਆਂ ਦੀ ਮੈਲ ਆਪ ਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਚੂਹੜੀ ਵਰਗਾ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਆਪਣੇ ਸੁਹਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੰਦ ਨਾਲ ਬਦਬੂ ਲਾਉਣੀ ਫੇਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਪਕੇ ਅਗੋਂ ਕਰਨੀ, ਐਉਂ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਾਕੇ ਓਸ ਗੰਦ ਦੀ ਛੁਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਪੈਣਾ। ਨਿੰਦਾ ਚੂਹੜੀ ਪਰ੍ਹੇ ਦੀ ਪਰਧਾਨ ਹੈ। ਡੇਉਢੀਆਂ ਵਿਚ, ਮਜਲਸਾਂ ਵਿਚ, ਹੁਜਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਯਾਰ ਬੈਠਣ ਓਥੇ ਨਿੰਦਾ ਚੂਹੜੀ ਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਚਾਰ ਰਲੇ ਓਥੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਛਿੜਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਕ ਗਲ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੋਰਥੇ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਤੀਸਰੀ ਭੈੜੀ ਛੁਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨੀਚ ਨਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਸਭ ਦਾ ਵਡਾ ਭੈੜੀ ਛੁਹ ਵਾਲਾ ਚੰਡਾਲ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧ ਅੱਗ ਹੈ ਆਪ ਬਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਏ ਨੂੰ ਬਾਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਬਚਨ ਕਰੇ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਦੀ ਹੈ, ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਕ੍ਰੋਧ ਛੁਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ? ਫਿਰ ਇਸ ਦੀ ਛੁਹ ਅੱਗ ਦੀ ਛੁਹ ਵਾਂਙੂ ਹੈ, ਆਪ ਬਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੁਹੇ -੧੪੪-<noinclude></noinclude> 213hcbib6ebzl1fd3wiw99qy57qea9p 250 74653 237039 2026-09-27T07:37:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰੱਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣੇ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਏ ਲੋਹੇ ਵਾਂਙੂ ਅਲੂਹੀਅਤ ਨਾਲ ਉਹ ਰੱਬ ਰੂਪ ਹੌ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਫੇਰ ਉਹ ਗੱਲ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਰਬੀਅਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਵੇ। | | ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰੱਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣੇ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਏ ਲੋਹੇ ਵਾਂਙੂ ਅਲੂਹੀਅਤ ਨਾਲ ਉਹ ਰੱਬ ਰੂਪ ਹੌ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਫੇਰ ਉਹ ਗੱਲ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਰਬੀਅਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਵੇ। | | ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਟੀ ਉਠਣੋਂ ਰਹੀ।' ਭਾਵ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਂ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਕੀਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਉਹ ਨਹੀਂ ਫਕੀਰ ਰੱਬ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਨ ਰਾਤ | ਉਲਟਾਉਂਦਾ'। ਉਹ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਜੋ ਅਤਿ ਕਰੜਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਨਰਮ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਖਣਾ ਲਗਾ-‘ਹੇ ਦਰਵੇਸ਼ ! ਕੁਛ ਕਬੂਲ ਕਰ।’ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਹਾ-‘ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਰੱਬ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਹੋਰ ਭੁੱਖਾਂ ਮਰ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਲਬ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਮੌਲਾ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਤਲਬ ਹੈ?। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਤਦ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਨ ਫਕੀਰ ਹੈ। ਜੋ ਫਕੀਰਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਡਿੱਠੋਸ ਤੇ ਤਸਲੀਮ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਓਥੋਂ ਰਵਦੇ ਰਹੇ।੩ ਤਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਨਜ਼ਾਮੀਂ ਨਾਮੇ ਫਕੀਰ ਸੀ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਤੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ | ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ‘ਦਰਵੇਸ਼ ਕਾਮਲ ਹੈ। ਠੀਕ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਰੱਬ ਆਪਣੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਂ ਗਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ . ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼। ੨ ਨਾਨਕ ਭੁਖ ਖੁਦਾਇ ਕੀ ਬਿਆ ਬੇਪਰਵਾਹੀ। ਅਸਾਂ ਤਲਬ ਦੀਦਾਰ ਕੀ ਬਿਆ ਤਲਬ ਨ ਕਾਈ। {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} ੩ ਇਸ ਟਿੱਲੇ ਪਰ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਰਨ ਪਾਦਕਾਂ ਹਨ। ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਬੀ ਇਥੇ ਟਿਕੇ ਹਨ। -੧੬੦-<noinclude></noinclude> 5ioirm01po57ay2xfdioyhi4wpc5t19 250 74654 237040 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੪. ਅਰਸ਼ੀ ਦਾਤੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ।" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੪. ਅਰਸ਼ੀ ਦਾਤੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ।<noinclude></noinclude> 9z8jagwa4jzjhecganij51me4zsly8g 250 74655 237041 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਦ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਹੋਵੇ ਐਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਿਆ ਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਿਆ। | | ਹੇਠ ਨਾ ਰਹੇ, ਦਿਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਸੁ, ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਦ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਹੋਵੇ ਐਸੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਿਆ ਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਿਆ। | | ਹੇਠ ਨਾ ਰਹੇ, ਦਿਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਸੁ, ਅੰਦਰ ਦਾ ਕਵਲ ਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਬੁੱਧ ਤਾਂ ਓਹ ਸੰਦ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਜੀਉ ਨੂੰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਪਲਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਹਾਯਕ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਉਹ ਗੱਲ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ‘ਅਨੁਭਵ’ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਿਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਆਇਆ। ਇਸ ਅਨੁਭਵੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਜਾਂ ਪੀਰ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨੇ ਫੇਰ ਮਨ ‘ਬੁੱਧੀ’ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਮੋੜਾ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਪੀਰ ਆਖਿਆ-ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਦਾਇ ਦਿਆਂ ਸਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਿਆ.... ਸਹੀ ਕੀਚੇ, ਉਨਕਾ ਦੀਦਾਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਤਬ ਆਇ ਦਸਤ ਪੋਸੀ ਕੀਤੀਓਸੁ ਅਤੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਿਓਸੁ; ਡੇਰੇ ਕਉ ਹੋਆ। ਤਬ ਬਾਬਾ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਰਵਦੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਵਜਾਇਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ‘ਹਮ ਜੇਰ ਜਿਮੀ ਦੁਨੀਆ ਪੀਰਾ ਮਸਾਇਕਾ' ਬੜੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗਾਂਵਿਆਂ। ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਫਕੀਰ ਕਿਸੇ ਅਕਹਿ ਰੰਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਉਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ, ਹਾਂ ਜੋ ਗੱਲ ਮਨ ਬੁੱਧੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਤੇ ੧੭. ਜਮੁਨਾ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਛੋੜਦੀ, ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਨੂੰ ਲੰਘਦੀ, ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਸਬਜ਼ ਕਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਆ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ‘ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦੀ ਦਿੱਲੀ' ਤੋਂ ਦੋ ਮੀਲ ਉੱਪਰ ਵਾਰ ਜਮਨਾ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵਲ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਐਨਾ ਕਿ ਜਮਨਾ ਵਲੋਂ ਤੱਕੋ ਤਾਂ ਟਿੱਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫਕੀਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆਖਦੇ ਬੀ ‘ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਟਿੱਲਾ' ਹੈਨ : ਥਾਂ ਬੜੀ ਰਮਣੀਕ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਲੇ ਪਾਸੇ ਸਾਵੇ ਘਾਹ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। . ਇਸੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ, ਜਿੱਧਰ ਕਿ ਟਿੱਲਾ ਹੈ ‘ਤਿਮਾਰ ਪੁਰ’ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਏਥੇ ਕਦੇ ਤੈਮੂਰ ਹਮਲਾ ਆਵਰ ਨੇ ਡੇਰੇ ਲਾਏ | ਦਿੱਲੀ। | ਸਨ ਤੇ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਇਹ ਨਾਮ ਪੈ ਗਿਆ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਏਸ ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਉਤੇ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਵਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਜਸ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ।ਪਾਣੀਪਤ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਥਾਈਂ ਠਹਿਰਦੇ, ਭਾਗ ਲਾਉਂਦੇ, ਆਪ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਰਮਣੀਕ ਦੇਖਕੇ ਡੇਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤ ਆਪਣਾ ਜਲਵਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਤੇ ਲੋਧੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਫੀਲਖਾਨਾ ਹੈ। ਜੀਵਤਾ ਮਰੇ ਜਾਗਤ ਫੁਨਿ ਸੋਵੈ ਜਾਨਤ ਆਪੁ ਮੁਸਾਵੈ ॥ ਸਫਨ ਸਫਾ ਹੋਇ ਮਿਲੈ ਖਾਲਕ ਕਉ ਤਉ ਦਰਵੇਸ਼ ਕਹਾਵੈ ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਜਨੁ ਹੈ ਕੋ ਐਸਾ ਦਿਲ ਦਰਵੇਸੁ ॥ ਸਾਦੀ ਗਮੀ ਤਮਕ ਨਾਹੀ ਗੁਸਾ ਖੁਦੀ ਹਿਰਸੁ ਨਹੀ ਏਸੁ ॥ਰਹਾਉ॥ ਕੰਚਨੁ ਖਾਕ ਬਰਾਬਰਿ ਦੇਖੈ ਹਕੁ ਹਲਾਲੁ ਪਛਾਣੈ ॥ ਆਈ ਤਲਬ ਸਾਹਿਬ ਕਾ ਮਾਨੈ ਅਵਰੁ ਤਲਬ ਨਹੀ ਜਾਨੈ ॥ ਗਗਨ ਮੰਡਲ ਮਹਿ ਆਸਣਿ ਬੈਠੇ ਅਨਹਦੁ ਨਾਦੁ ਵਜਾਵੈ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਾਧੂ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਦੁ ਕੁਰਾਨ ਨ ਪਾਵੈ ॥੫॥ {ਪੂ: ਜ: ਸਾਖੀ}। ੨ ਹੱਥ ਚੁੰਮੇ। ३ ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ। “ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੭੧ (੨੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੯) ਨੂੰ ਛਪੇ ਟ੍ਰੈਕਟ ‘ਸ਼ਰਫ ਤੇ ਬਜ਼ੀਦ' ਵਿਚੋਂ ਹੈ। -੧੫੭-<noinclude></noinclude> mkjvfhc8drnpylozl4s4ekb2a291d81 250 74656 237042 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਿਵ ਅੰਦਰ ਇਉਂ ਆਕੇ ਜਾਗੇ, ਪੰਛੀ ਰਾਹ ਇਹ ਹੈ, ਵਡਭਾਗੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ। ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਨਿਤ ਉਡਦਾ ਪੰਖੀ, ਸੜਕਨ ਪਹਿਆ, ਨ ਡੰਡੀ ਅੰਕੀ। ਤਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਿਤ ਚਾਹ ਭਰਾਏ, ਬਹੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਿਵ ਅੰਦਰ ਇਉਂ ਆਕੇ ਜਾਗੇ, ਪੰਛੀ ਰਾਹ ਇਹ ਹੈ, ਵਡਭਾਗੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ। ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਨਿਤ ਉਡਦਾ ਪੰਖੀ, ਸੜਕਨ ਪਹਿਆ, ਨ ਡੰਡੀ ਅੰਕੀ। ਤਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਿਤ ਚਾਹ ਭਰਾਏ, ਬਹੁਤ ਹੁਲਾਸ ਰਿਦੇ ਉਮਗਾਏ, ਭਰੇ ਉਮਾਹ ਸਦਾ ਉਤਸਾਹ, ਨਿੱਤ ਨਵਾਂ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣ ਰਾਹ। ਅੰਨਦ; ਅਨੰਦ ਉਡਾਰੀ; ਅਗਮ ਗਗਨ ਦੀ ਤਰਦੇ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਹਰ ਘੜੀ ਉਠਾਵੇ, ਨਵਾਂ ਚਾਉ ਹਰ ਪਲ ਉਮਗਾਵੇ। ਤਾਰੀ; ਓਹ ਕੀ ਜਾਣਨ ਕੀਟੀ ਰਾਹ, ਭਰਿਆ ਹਿਰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਮਾਹ। ਹਉਮੈ ਸੰਗ ਕਰਨ ਸਭ ਕਰਮਾਂ, ਜਪ ਤਪ ਬ੍ਰਤ ਆਦਿਕ ਜੋ ਧਰਮਾਂ! ਹੁਉਮੈ ਰਾਹ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਹਿਆ, ਕੀੜੀ ਰਾਹ ਕਿਨ ਸ੍ਵਾਦ ਨ ਲਹਿਆ। ਸੁਣ ਰਾਜਾ ਮਹੀਪਾਲ ! ਕਥਾ ਅਨੂਪਮ ਏ ਬਨੀ, ਹਉਮੈ ਤੁੱਟੈ ਪਾਲ, ਰਾਹ ਬਿਹੰਗਮਿ ਟੁਰਦਿਆਂ। ਰਾਜਾ- ਧੰਨ ਸ਼ਾਹ ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਕੌਣ ਗੁਰੂ ਸਮਰੱਥ? ਜਿਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤਾਰਿਆ, ਸਿਰ ਤੇ ਦੇਕੇ ਹੱਥ। ਮਨਸੁਖ-ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ। ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਪਾਪ ਦਾ ਘਾਲਕ। ਨਾਮ ਲਿਆਂ ਨੈਨੀ ਜਲ ਛਾਇਆ। ਗਦ ਗਦ ਹੋਇ ਕੰਠ ਭਰ ਆਇਆ। ਰਾਜਾ-ਤੀਰ ਕੱਸਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਲਾ, ਨਾਉਂ ਲੈਂਦਿਆਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਈ। ਬਿਰਹੋਂ ਸੱਲਿਆ ਤੇਜ ਫੁੰਕਾਰ ਵਾਲਾ, ਫਨੀਅਰ ਫੂਕ ਕਲੇਜੜੇ ਵਾੜਿਆ ਈ। ਅਣੀਆਂ ਚੋਭਕੇ ਰਿਦਾ ਮਰੰਮਿਆ ਈ, ਕੋਈ ਘਾਉ ਅਵੱਲੜਾ ਘਾਰਿਆ ਈ, ਜਾਦੂ ਘੱਤਿਆ ਈ, ਸਿਹਰ ਫੂਕਿਆ ਈ, ਖਿੱਚਾਂ ਪਾਇਕੇ ਧੂਹ ਪਛਾੜਿਆ ਈ। -੧੫੨- ਮਨਸੁਖ-ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦੇਹਿ ਡਰਾਵਣੀ ਹੈ, ਸੁੰਞੀ ਜਾਣਨੀ ਮਰਘਟਾਂ ਵਾਂਙ ਰਾਜਾ! ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ ਕੁਲੀਨ ਤੇ ਅਕਲ ਵਾਲਾ, ਯਾਨੀ ਮੁੱਖ ਤੇ ਵਡਾ ਵਡਭਾਗ, ਰਾਜਾ! ਜੇਕਰ ਬਿਰਹੋਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨਾਂ ਖਾਂਵਦਾ ਹੈ, ਲੱਗੀ ਨਹੀਂ ਪਰੇਮ ਜੀ ਜਾਗ ਰਾਜਾ! ਮ੍ਰਿਤਕ ਤੁੱਲ ਹੈ ਜੀਉਂਦਾ ਜੱਗ ਅੰਦਰ, ਗ੍ਯਾਨ ਘੋਟਦਾ ਲਵੇ ਜਿਉਂ ਕਾਗ, ਰਾਜਾ! ਰਾਜਾ-ਸਾਨੂੰ ਖਿੱਚ ਅਵੱਲੜੀ ਪਈ, ਭਾਈ! ਸਾਨੂੰ ਮੇਲ ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਸੁਲਤਾਨ ਪ੍ਯਾਰੇ! ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਅਪਾਰ ਵੱਸੇ, ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਵਦੇ ਜਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਨ ਸਾਰੇ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਖ ਦੇ ਤੀਰ ਦੁਸਾਰ ਵੱਗਣ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਕਮਾਨ ਨੂੰ ਤਾਨ ਮਾਰੇ। ਓਸ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੇਹ ਦੀਦਾਰ ਸਿੱਖਾ! ਚਰਨ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਤਾਣ ਹਾਰੇ! ਰਾਜ ਕਾਜ ਤੋਂ ਜੀ ਉਵੱਟਿਆ ਹੈ, ਐਹ ਲਓ ਪਏ ਜੇ ਤਾਜ ਤੇ ਤਖਤ ਲੋਕੋ ! ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਨਾ ਰਾਜ ਕਮਾਵਣੇ ਦੀ, ਸਾਨੂੰ ਆਣ ਲੱਗੇ ਜੋਗ-ਬਖ਼ਤ ਲੋਕੋ! ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਝੱਲਣਾ ਪਏ ਜੇ ਵਖਤ ਲੋਕੋ! ਜਾਕੇ ਮਿਲਾਂਗੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੀ ਖਾਕ ਅੰਦਰ, ਝੱਲ ਲਵਾਂਗੇ ਹੋਣੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਲੋਕੋ! ਮਨਸੁਖ-ਲੋੜ ਨ ਰਾਜਾ ਢੂੰਡਣ ਦੀ, ਇਕ ਲੋੜ ਚਿਤਾਰਨ ਦੀ ਦਿਲ ਧਾਰੋ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੋ ਕਰ ਭਾਉ ਰਿਦੇ, ਪਰ ਧ੍ਯਾਨਂ ਸਦਾ ਗੁਰ ਰੂਪ ਨਿਹਾਰੋ। ਖਿਚ ਖਾਇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਵਨਗੇ; ਇਕ ਚਿੱਤ ਰਟੋ ਇਕ ਚਿੱਤ ਚਿਤਾਰੋ। ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਦਾਸ ਨਿਵਾਜੂ, ਭਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਤੇ ਬਿਰਦ ਹੈ ਭਾਰੋ। ਰਾਜਾ-ਕੁਈ ਦੱਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਜਾਵਣਾ, ਜਿਸਤੋਂ ਮੈਂ ਆਇ ਪਛਾਣਨਾ। ਮਨਸੁਖ-ਦਿੱਸ ਆਂਦਿਆਂ ਰਿਦੇ ਨੂੰ ਲੰਗਣ ਚੰਗੇ, ਖਿੱਚ ਪਏਗੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰ, ਰਾਜਾ! ਨੈਣ ਭਰਨਗੇ ਵਾਂਗ ਫੁਹਾਰਿਆਂ ਦੇ,<noinclude></noinclude> 93blribb759lk0pqu8klvtoa3x8l5jr 250 74657 237043 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੋਈ ਸ੍ਵਾਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓਗੇ ? ਤਾਂ ਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਜੀ ਸਦਕੇ। ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ- ਆਪ ਫਕੀਰੀ ਬਾਣੇ ਵਿਚ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਰੱਖੇ ਹਨ ਸਿਰ ਤੇ ਕੇਸ। ਵੈਰਾਗ ਕੀਤਾ, ਘਰ ਬਾਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਮੂੰਡ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੋਈ ਸ੍ਵਾਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓਗੇ ? ਤਾਂ ਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਜੀ ਸਦਕੇ। ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ- ਆਪ ਫਕੀਰੀ ਬਾਣੇ ਵਿਚ ਹੋ, ਪਰ ਫਿਰ ਰੱਖੇ ਹਨ ਸਿਰ ਤੇ ਕੇਸ। ਵੈਰਾਗ ਕੀਤਾ, ਘਰ ਬਾਰ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਮੂੰਡ ਨਾ ਮੁਡਾਇਆ। ਆਪ ਕੌਣ ਫਕੀਰ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫਕੀਰੀ ਹੈ ਮਨ ਦਾ ਮੁੰਨਣਾ, ਨਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ। ਮਨ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਬਿਨਾਂ ਫਕੀਰੀ ਦੀ ਜੁਗਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਨ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜੁਗਤਿ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰ ਦੇਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਆਪਣੀ ਮਨ ਦੀ ਮੱਤ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਣਾ ਲਵੇ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਤ ਖੁਦੀ ਵਲ ਲੈ ਜਾਏਗੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦੁਐਤ ਸਿਖਾਏਗੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵੈਰ, ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਤਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸਮਝਣਾ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਸਮਝਣਾ ਸਿਖਾਏਗੀ। ਸੋ ਮਨ ਦੀ ਮੱਤ ਤਿਆਗਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਟੁਰਨ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹ ਆਪਣਾ ਭਾਈ ਸਮਝੇਗਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਰੇਣ ਸਮਝੇਗਾ। ਇਹੋ ਪੁਰਖ ਬੈਰਾਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਦਾ ਪਰਖਣਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਟੁਰਕੇ ਜਦ ਉਹ ਆਪ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾ ਲਈ ਬੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਖਣਾ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੱਤ ਸਚਮੁਚ ਉੱਚੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੁਰੂ ਮੱਤ ਪਰ ਟੁਰਕੇ ਪਰਖਣਾ ਨਾਲ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਰਾਹੇ ਟੁਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਗੁਰਮੁਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਐਸਾ ਗੁਰਮੁਖ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਰਲਾ {ਸਫਾ ੧੫੪ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਮਤਾਅ ਯਾ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਹੈ ? {ਫਾਰਸੀ, ਮਾਲ ਮਤਾਅ=ਅਸਬਾਬ ਮਨੀ=ਮੈਂ-ਪਨਾ, ਤਕੱਬਰ ਸ਼ਮਨ ਸੁ ਮਾਨ=ਸ਼ਮਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮਾਨ=ਹੰਕਾਰ}। ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੀ ਹਉਂ ਤੇ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦੇ ਭਰੇ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੇ ਰਸਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਫਕੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਖ਼ਫ਼ਨੀ ਤੁਸਾਡੀ ਕਿਸ ਮਜ਼ਹਬ ਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ-ਗੁਰੂ ਮੱਤ ਦਾ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਫਕੀਰੀ ਦਾ ਅਸਲ ਭੇਖ। ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਯਾਸ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪ ਵਿਕਲਪ ਦੇ ਸਦਾ ਚਲਦੇ ਦਰਯਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਤੇਹਾਰ ਨਿਰਸੰਕਲਪ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਸਹਜ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਹਰਖ ਸੋਗ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣਾ ਤੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣਾ, ਇਉਂ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਸੁੰਨ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਣਾ; ਇਹ ਹੈ ਕਫਨੀ ਦੀ ਜੁਗਤਿ। ਇਹ ਕਫਨੀ ਪਹਿਨ ਕੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਕੁਟੰਬ ਤ੍ਯਾਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ ਕਫਨੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪਈ ਹੈ। ਇਹ ਕਫਨੀ ਹੈ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਅੰਦਰਲੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਲਖਾਯਕ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਨ ਕੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹਾਂ । ਤਾਂ ਫੇਰ ਫਕੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ-ਇਹ ਕੁਪੀਨ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਕਿਸ ਮਜ਼ਹਬ ਦੀ ਲਖਾਯਕ ਹੈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਦੀਖਿਆ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਜ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਕੜ ਲੈਣਾ, ਪੰਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ੧ ਉਪਰਲੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ:-ਪੀਰ ਮਤ ਮੁਰੀਦ ਹੋਇ ਰਹਨ। ਖਫਨੀ ਟੋਪੀ ਮਨਿ ਸਬਦੁ ਗਹਨੰ ॥ ਬਹਿਤਾ ਦਰਿਆਉ ਕਰਿ ਰਹੈ ਬਰੇਤੀ ॥ ਸਹਜਿ ਬੈਸਿ ਤਹਾ ਸੁਖ ਮਨਾਤੀ। ਹਰਖ ਸੋਗੁ ਕੀਨਾ ਅਹਾਰੰ। ਪਹਿਰੇ ਖਫਨੀ ਸਭਿ ਦੁਸਟ ਬਿਡਾਰੰ। ਸੁੰਨ ਨਗਰ ਲੈ ਬਸਤੀ ਰਹਾਈ ॥ ਤਉ ਕਫਨੀ ਕੀ ਜੁਗਤਿ ਪਾਈ ॥ ਕੁਟੰਬ ਛੇਦ ਹੂਆ ਇਕੇਲਾ॥ ਨਾਨਕ ਪਹਿਰਿ · ਕਫਨੀ ਭਇਆ ਸੁਹੇਲਾ ॥੨॥ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} -944-<noinclude></noinclude> b77ltc86gasum0yc7i9ov54onofeu05 250 74658 237044 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੀ ਗਲ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਸਲਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਵ ਅਲੈਕੁਮ ਅੱਸਲਾਮ'। ਇਸ ਫਕੀਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ‘ਅਲੇਖ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਹੈ' ਕਿ ਤੇਰੀ ਸਲਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਜੋ ਬੇਗੂਨ ਹੈ, ਤਸਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੀ ਗਲ ਹੋਈ, ਮੇਰੀ ਸਲਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਵ ਅਲੈਕੁਮ ਅੱਸਲਾਮ'। ਇਸ ਫਕੀਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ‘ਅਲੇਖ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਹੈ' ਕਿ ਤੇਰੀ ਸਲਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਜੋ ਬੇਗੂਨ ਹੈ, ਤਸਲੀਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਯਾ ਖ਼ਬਰੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਲਾਮਤੀ ਨਾ ਤੈਨੂੰ ਹੈ ਨਾ ਮੈਨੂੰ, ਸਦਾ ਸਲਾਮਤ ਅਲੇਖ ਹੈ। ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਦੁਏ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਰਹ ਦੇ ਬੱਧੇ ਤ੍ਰੀਕੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਹੀਆ ਹੈ? ਚੱਲਕੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀਏ ਕਿ ਅੱਜ ਇਕ ਬਹੁਤ ਦਲੇਰ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਸਲਾਮ ਨੂੰ ਫੇਰਕੇ ਨੇ ਉਲਟਾ ਪੁਲਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਗਿਣਦਾ ਟਟੀਹਰੀ ਪੀਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੀਰ ਸੀ ਸ਼ੇਖ ਸ਼ਰਫ ਦੀ ਗੱਦੀ ਦਾ ਜਾਨਸ਼ੀਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀ ਸ਼ੇਖ ਸ਼ਰਫ ਆਮ ਲੋਕ ਸੱਦਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸ਼ੇਖ ਸ਼ਰਫ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਉਂ ਸੀ ਅਬੂ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ, ਜੋ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਆਕੇ ਇਥੇ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੀ ਸ਼ਰਫ ਹੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਟਟੀਹਰੀ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਆਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੀਰ ਸਲਾਮਤ ! ਅੱਜ ਇਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਲਾਮ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਤੋਂ ਰੱਬੀ ਜਲਾਲ ਵੇਖਕੇ ਮੈਂ ਅਦਬ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਮੋੜ ਦਿਤੀ। ਪੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਓਸ ਕੀਹ ਆਖਿਆ? ਤਾਂ ਟਟੀਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਓਸ ਕਿਹਾ; ‘ਅਲੇਖ ਕਉ ਸਲਾਮ ਪੀਰ ਕੇ ਦਸਤਪੇਸ਼।' ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਪੀਰ ਤਬਕ ਪਿਆ। ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਬੱਚਾ ! ਜਿਸਨੇ ਅਲੇਖ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ, ਓਨ ਸਲਾਮ ਨਹੀਂ ਮੋੜੀ, ਤੈਨੂੰ ਸੁਮੱਤ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਝੁਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਬੱਚਾ ! ਉਹ ਕੋਈ ਵਡਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹੈ, ਚੱਲ ਉਸ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਕਰੀਏ। ਇਉਂ ਕਹਿਕੇ ਪੀਰ ਜੀ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਤੇ ਤਾਹਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਉਸ ਟਿਕਾਣੇ ਆਏ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਬੈਠੇ ਸੇ। ਪੀਰ ਨੇ ਆਕੇ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁਆਬ ਦਿਤਾ। -੧੫੪- ਫੇਰ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ ? ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ-ਇਥੋਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਕਾਹਲੇ ਪੈਕੇ ਪੁੱਛਿਆ-ਬੱਸ, ਇਕ ‘ਮੈਂ ਪਨ’ ਹੀ ਲਟਾ ਪਟਾ ਹੈ ਆਪ ਦਾ?ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, ‘ਮੈਂ ਪਨੇਂ ਦਾ ਮਾਨ ਸ਼ਮਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ?!” ਤਾਂ ਸ਼ਰਫ ਏਹ ਸਵਾਲ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਹਨ ਜੋ ਤਦੋਂ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ ਰਲ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਇਕ ਰੂਪ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੁਆਬ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ, ਪਰ ਸਾਧੂ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਲਵੀਂ ਵਿਚ ਹੈਨ, ਜੋ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੁਖੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੂਬਹੂ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਬੋਲੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਇਹ ਵਾਕ ਚੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕੇਵਲ ਇਤਨਾਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼ਰਫ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ- “ਨਿਤ ਪੂਛਾ ਪੰਡਤ ਜੋਇਸੀ। ਪੀਆ ਕਬੀ ਮਿਲਾਵਾ ਹੋਇਸੀ।” ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਯਾ: “ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਨਾ ਥੀ ਉਤਾਵਲਾ। ਇਕ ਚੋਟ ਨ ਥੀਵਨ ਚਾਵਲਾ। ਕਿਉਂ ਦਰਸ਼ਨ ਭੂਲਾ ਬਾਵਲਾ।" ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਏਹ ਟੱਪੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹੋਣ। ਸ਼ਰਫ ਗ਼ਾਲਬਨ ਦੋ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਾਣੀਪਤ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਸ਼ਰਫ ਕਰਕੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਏਹ ਟੱਪੇ ਬੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਨ, ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਵਿਚ ਇਬਾਰਤ ਇਉਂ ਹੈ:-(ਪ੍ਰਸ਼ਨ:) ਕੂਜਾ ਆਮਦ। (ਉੱਤਰ:) ਈਂ ਜਾ ਆਮਦ। (ਪ੍ਰਸ਼ਨ:) ਅਸਮਨ ਮਨੀ। (ਉੱਤਰ:) ਸੁਮਨ ਸਮਾਨ। ਸ਼ੁਧ ਪਾਠ ਐਉਂ ਚਾਹੀਏ- ਅਜ਼ ਕੁਜਾ ਆਮਦੀ=ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਯਾ ਹੈਂ ? ਅਸੀਂ ਜਾ ਆਮਦਮ=ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਹੀ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਅਸਤ ਮਾਲ ਮਨੀ=ਤੇਰਾ ਮੈਂਪਨਾ ਹੀ ਕੀ {ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੧੫੫ ਕਾਲਮ ਪਹਿਲੇ ਹੇਠ}<noinclude></noinclude> fh7g353mnovpdl0ye33mssbzqh41rgh 250 74659 237045 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਰ ਉੱਛਲੇ ਛੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਰਾਜਾ! ਗਦਗਦ ਕੰਠ ਤੇ ਦੇਹ ਪੁਲਕਾਵਲੀ ਹੋ, ਸਾਤਕ ਅੰਗ ਤੇ ਕਟਕ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰ, ਰਾਜਾ! ਨੈਣ ਨਿਉਣ ਤੇ ਨਿਵੇਂਗਾ ਸੀਸ ਆਪੇ, ਲਿਵ ਜੁੜੇਗੀ ਚਰਨ ਮਝਾਰ, ਰਾਜਾ! ਰਾਜਾ-ਰਹੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਂ ਪਾਸ ਪਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਰ ਉੱਛਲੇ ਛੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਰਾਜਾ! ਗਦਗਦ ਕੰਠ ਤੇ ਦੇਹ ਪੁਲਕਾਵਲੀ ਹੋ, ਸਾਤਕ ਅੰਗ ਤੇ ਕਟਕ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰ, ਰਾਜਾ! ਨੈਣ ਨਿਉਣ ਤੇ ਨਿਵੇਂਗਾ ਸੀਸ ਆਪੇ, ਲਿਵ ਜੁੜੇਗੀ ਚਰਨ ਮਝਾਰ, ਰਾਜਾ! ਰਾਜਾ-ਰਹੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਂ ਪਾਸ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸੁਖ ਲਵਾਂ ਅਪਾਰੇ! ਮਨਸੁਖ-ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਉ ਹੈ ਜਾਗਾ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਰਾਜਾ ਤੈਂ ਲਾਗਾ। ਮੈਂ ਨਿਜ ਦੇਸ਼ ਜਾਵਣਾ, ਰਾਜਾ! ਬਹੁਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਰਨੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਵੇਗਾ, ਰਾਜਾ! ਕਾਜਾ! ਛਾਜਾ। ਕਰੁਣਾ ਕਰ ਕਰੁਣਾਮਯ ਮੈਂ ਇਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਣੀਂ, ਦੇ ਚਲਿਆ ਹਾਂ ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਇਸਥਾਂ ਚਰਨ ਆ ਪਾਊ। ਤੇਰੀ ਸਿਕ ਆ ਆਪ ਪੁਜਾਊ। ਬਿਰਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਦਾ ਦਿਆਲਾ। ਮਿਲਦਾ ਆਪ ' ਹੋਇ ਕਿਰਪਾਲਾ। ਰਾਜਾ-ਮੋਰ ਸਮਾਨ ਭਯੋ ਮਨ ਮੋਰਾ, ਕਬਹਿ ਮਿਲਹਿ ਹੈ ਕੈ ਘਨਘੋਰਾ। ਚਿਤ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਕੋ ਪ੍ਯਾਸ ਪੁਕਾਰਤ। ਚਾਹਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਰਸ ਹਰਿਆਰਤ। ਲੋਚਨ ਭਏ ਚਕੋਰ ਵਿਚਾਰੇ। ਚੰਦ ਬਦਨ ਕਬਿ ਆਨ ਦਿਖਾਰੇਂ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿੱਖ ਮਨਸੁਖ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜਿਵਾਲਕੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਅਨੁਰਾਗ ਵਿਚ ਲਗਾ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਇਆ। ੧੬. ਪਾਣੀਪਤ ਕੁਰਖੇਤ੍ਰ ਨਾਨੂੰ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਹਿਠਾੜ ਨੂੰ ਚਾਲੇ ਪਾ ਗਏ ਤੇ ਪਾਣੀਪਤ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕ ਖੂਹ ਤੇ ਟਿਕਾਣਾ ਕੀਤਾ। ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਫਕੀਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਨ ਦੇ ਮੁਤਲਾਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸ਼ੇਖ ਤਾਹਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਆਮ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ‘ਸ਼ੇਖ ਟਟੀਹਰੀ” ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਇਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਰਵੇਸ਼ ਜਾਣਕੇ ਅਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭੂਪਤਿ ਅਭਿਲਾਖਾ, ਦਿਨ ਪ੍ਰਤਿ ਬਿਟਪ ਬਧਤਿ ਜਿਉਂ ਸਾਖਾ। ਰੈਨ ਵਿਖੈ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਜਿਨ ਤ੍ਯਾਗੀ, ਦਿਨ ਮੈਂ ਭੂਖ ਪਿਆਸਾ ਭਾਗੀ। ਪ੍ਰੇਮ ਅਧਾਰ ਜੀਵਨਾ ਜਿਹ ਕੋ, ਲੋਚਨ ਚਲਤ ਰਹਤ ਜਲ ਤਿਹ ਕੋ। ਕਿਤਕ ਦਿਵਸ ਅਸ ਭਾਂਤਿ ਬਿਤਾਏ, ਜਿਸ ਕੇ ਜਾਗੇ ਭਾਗ ਸੁਹਾਏ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} । ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਨੈਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਟੱਕ ਲਾਈ। ਲਿਬਾਸ ਫਕੀਰੀ ਸੀ ਤੇ ਥਹੁ ਇਹੋ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ਹੈਨ ਤੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਦਮਕ ਰੱਬੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਝੁਕ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ-‘ਹੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਅੱਲਾ ਦੇ ! ਸਲਾਮਾ ਲੈਕਮ'। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਭਰ ਕੇ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ-‘ਅਲੇਖ ਕਉ ਸਲਾਮ ਹੋ, ਪੀਰ ਕੇ ਦਸਤਪੇਸ਼ੀ। ਸ਼ੇਖ ਤਾਹਰ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ੧ ਇਸੇ ਸੰਚਯ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੰ: ੪੫੯ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: (ਸਤੰਬਰ ੧੯੨੮) ਤੇ ਸੰ: ੪੭੧ ਗੁ: ਨਾ; ਸਾ: (੪ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੯) ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੁਹਾਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ। ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਘਰੋਂ ਟੁਰਕੇ ਕੁਲਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਪਾਣੀਪਤ ਦਾ। ਗੁਰ ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਜਿਥੇ ਕੁਲਖੇਤਰ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਿਦਵਾਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। २ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। -੧੫੩-<noinclude></noinclude> qukv8hsf5760gispbxc9lcxj4wjhn7a 250 74660 237046 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਈ। ਪਾਤ-ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ! ਗਲ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਨੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਿਹਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਂ ਰਹਿਮ ਅਲਾਹ ਹੈ।” ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਯਾਰੇ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੌਤਕਹਾਰ ਖੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਥੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਈ। ਪਾਤ-ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ! ਗਲ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਨੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ ਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਿਹਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਂ ਰਹਿਮ ਅਲਾਹ ਹੈ।” ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਯਾਰੇ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ ਹਾਥੀ ਨੂੰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੌਤਕਹਾਰ ਖੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਾਥੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤਿ ਦੀ ਰੌ ਨਾਲ ਹਿੱਲ ਪਿਆ, ਆਕੜ ਲੀਤੀਓਸੁ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਨੈਣ ਖੁਹਲਕੇ ਵਡੇ ਵਧੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਕੰਬਦਾ ਕੰਬਦਾ / ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਕੰਨ ਪੱਖਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਾਇਓਸੁ, ਸੁੰਡ ਉੱਚੀ ਨੀਵੀਂ ਕੀਤੀਓਸੁ, ਸੁੰਡ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁਹਲਿਓਸੁ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾਤਾ ਜੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਓਸੁ। ਹਾਂ, ਭਾਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਿਜ਼ਕ ਦਾਤਾ ਹਾਥੀ ! ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਨੇ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਿਜ਼ਕ ਦਾਤਾ ਹੈਸੇਂ। ਤੂੰ ਹਾਥੀ ਜੀਉ ਪਿਆ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਬਨ ਅਗਨੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਡ ਖਲੀ ਹੋਈ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਦਾ ਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਬੀ, ਕਿ ਕਿਸ ਕਾਰਣ ਮਰਿਆ ਹੈ ਅੱਪੜ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ ਹਾਥੀ ਇਕ ਅਨੋਖੇ ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ, ਅੱਲਾ ਦੇ ਦਰਵੇਸ਼, ਨੇ ਜਿਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਅਹਿਦੀਏ ਘੱਲੇ ਗਏ ਜੋ ਕਿ ਖਬਰ ਲੈ ਆਏ ਕਿ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਲੋਤਰੀ ਨੇ ਬੀ ਜਾਕੇ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਆ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਜੀਉ ਪਿਆ ਹੈ। ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਚੰਭਾ ਹੋਕੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਉਠ ਟੁਰਿਆ। ਉਹ ਲੋਧੀ ਪਠਾਣ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਹਥੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕਸ਼ਟ ਪਾ ਚੁਕੇ ਸੇ, ਫਕੀਰ ਦੁਖ ਚੁਕੇ | ਸੇ, ਆਪ ਆਇਆ ਤੇ ਆ ਕੇ ਹਾਥੀ ਡਿਠੋਸੁ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਸੱਲੀ ਕੀਤੀਓਸੂ ਕਿ ਠੀਕ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਪਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਤਸਲੀਮ ਕਰਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ‘ਐ ਦਰਵੇਸ਼ ! ਇਹ ਹਾਥੀ ਤੁਸਾਂ ਜਿਵਾਇਆ ਹੈ?' ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:- ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ! ਮਾਰਣ ਜੀਵਾਲਣ | ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਹੈ, ਦੁਆਇ ਫਕੀਰਾਂ, ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤਦੋਂ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਬੇਗ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਂ ਂ | | ਤਾਂ ਆਪ ਬੋਲੇ : ਮਾਰਣਾ ਤੇ ਜਿਵਾਲਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਫਕੀਰ ਪਾਸ ਦੁਆ ਹੈ, ਨੇਕ ਕੰਮ ਲਈ ਦੁਆ ਕਰਨੀ ਫਕੀਰ ਕੋਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਰਹਿਮ ਬੀ ਫੁਰਮਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਆ ਫਕੀਰ ਦੀ ਤਾਂ ਦੁਆ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ! ਰਹਿਮ ਫੇਰ ਅੱਲਾ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ। ਤਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ' ਤੁਸੀਂ ਦੁਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਹ ਫਿਰ ਮਰ ਬੀ ਜਾਏ ? ਮਾਰੋ ਤਾਂ ? ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ। ਫੇਰ ਨੈਣ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਏ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਵੱਟ ਜਿਹਾ ਪਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਪਰ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ “ਮਾਰੈ ਜੀਵਾਲੈ ਸੋਈ॥ ਨਾਨਕ ਏਕਸੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ ॥” ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਗਏ, ਹਾਥੀ ਥਿੜਕਦਾ ਨੀਂਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਆਏ, ਨੈਣ ਤੇਰੇ ਲੈ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਤੇ ਹਾਥੀ ਸੈਆਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਏ। ਕੁਛ ਸਹਿਮੇਂ, ਕੁਛ ਚੁਪ ਛਾਈ, ਪਰ ਫੇਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਗੱਲ ਫੁਰੀ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-ਹੁਣ ਜੀਵਾਲ ਦੇਹ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੱਸੇ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ-ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੁਣ ਇਹ ਉਠਣੇ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਖੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਕੀਰ ਦੀ ਦੁਆ ਤੇ ਰਹਿਮ ਅੱਲਾਹ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਦਬ ਲੋੜੀਏ। ਤਦ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ- ਕਾਰਣ ਕੀਹ ਹੈ? ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ‘ਸੁਣੋ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਲੋਹਾ ਲੋਹਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਾਓ ਤਾਂ ਲਾਲ ਅੰਗਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਤੀ ਭਰ ਹੱਥ ਤੇ ਸਾੜੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਅੱਗ ਦਾ ਅੰਗਿਆਰ ਕੋਈ ਬਿੰਦ ਛਿਨ ਹੱਥ ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਂ ਰਬ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲਾਲ ਹੋਏ ਰੱਬ ਦੀ ਸੱਟੀ ਉਠਾਇ ਲੈਣ ਪਰ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। २ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। -੧੫੯-<noinclude></noinclude> qp32uh2cm8vy34bm87rybyti2x9n89c 250 74661 237047 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਕੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਮਨ ਨੂੰ ਭ੍ਰਮਨ | ਜੀਵਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਉਪਰਾਮ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਦਸਾਂ ਹੀ ਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਂ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਟਿਕ ਜਾਣਗੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਵਾਸਾ ਵਿਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਕੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਮਨ ਨੂੰ ਭ੍ਰਮਨ | ਜੀਵਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਉਪਰਾਮ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਸਹਿਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਦਸਾਂ ਹੀ ਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਂ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਟਿਕ ਜਾਣਗੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਵਾਸਾ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਅਠਾਹਠ ਹਾਟਾਂ ਨੂੰ ਤਾੜ ਲੈਣਾ। ਪਾਏਗਾ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਜੁੱਤੀ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਇਹ ਹੈ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਲੰਗੋਟੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਧਾਰ ਲਈ ਕਰੇਗਾ, ਅਰਥਾਤ ਫਕੀਰ ਬਣੇਗਾ ਉਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਾ ਮਰਣ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਇਹ ਲੰਗੋਟੀ ਤੁਰੇਗੀ। ਪਹਿਨ ਕੇ ਉਹ ਜਤ ਸਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਜੋ ਤੇਜ ਵਧਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣਨਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮੱਤ ਨਾਲ ਇਉਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਮੱਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਗੋਟੀ ਪਹਿਨਣੇ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਇਹ । | - | ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਪੀਰ ਨੇ ਫੇਰ ਸੁਆਲ ਕੀਤਾ : ਹੇ ਦਰਵੇਸ਼ ! ਇਹ ਦੱਸ ਕਿ ਉਸ ਦਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਅਮਲ ਰਹਣੀ, ਰਹਿਤ, ਭੇਸ, ਵੇਸ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸਫਲ ਦਿਲ ਦਰਵੇਸ਼ ਕਹਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ? ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਫੇਰ ਪੀਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ-ਹੇ ਦਰਵੇਸ਼ ! ਤੇਰੇ | ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ-ਭਾਈ ! ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਗਾਖੜੀ ਸ਼ੈ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਪਹਿਨਾਵਾ ਹੈ। (ਭਾਵ ਜੋ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ਤੇ ਵੇਸਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਧਰੀ ਪਈ: ਹੋ?) ਇਹ ਕਿਸ ਮਜ਼ਹਬ ਦਾ ਲਖਾਯਕ ਹੈ? ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀਉਂਦਾ ਮਰੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਮੋਹ ਬਾਬੇ ਨੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ: ਅਗ੍ਯਾਨ ਹਨੇਰਾ, ਮਾਯਾ ਵਿਚ ਫਾਥਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਗ੍ਯਾਨ ਚਾਨਣਾ ਹੈ, ਸੋ ਫਕੀਰ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਚ ਜੀਉ ਪਵੇ, ਫੇਰ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੂਰਨ ਗ੍ਯਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੇ। ਵਿਚ ਮਨ ਜਾਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਆ ਦੇਵੇ। ਲੋਕ ਅੱਗ, ਪੌਣ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੋਰਾਂ ਹੇਠ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਬ੍ਰਿਛ ਇਸ ਨੂੰ ਠੱਗਣ, ਮਾੜਾ ਮਾੜਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨ। ਪਰ ਵਾਂਙੂ ਉੱਗ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਸਹਿਨ ਸਹਾਰਨ ਦੀ ਇਹ ਸਿਰੇ ਨਾ ਆਵੇ, ਜਾਣ ਬੁੱਝਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੀਤਿ ਧਾਰਨ ਕਰੇ। ਕੋਈ ਕੁੱਟੇ, ਕੋਈ ਪੱਟੇ ਬ੍ਰਿਛ ਵਾਂਙ ਪਿਆ ਠਗਾਵੇ। ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਫ ਹੋਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਭ ਕੁਛ ਸਹਾਰੇ, ਪਰ ਰੋਸ ਨਾ ਕਰੇ, ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਿਲੇ। ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ! ਐਸਾ ਕੋਈ ਦਿਲੋਂ ਤੇਰੀਆਂ ਜੀਰਾਂਦ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਸਹੇ ਪਰ ਆਪ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ | ਦਲ੍ਹੀਜਾਂ ਨਾਲ ਚੰਬੜ ਰਿਹਾ ਦਰਵੇਸ਼ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਗਤ ਨਾ ਕਰੇ। ਦਰਿਯਾਉ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਤਿ ਧਾਰਨ ਕਰੇ ; ਨੂੰ ਠਾਰੇ। ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਗਮੀਂ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲ ਲਵੇ, ਕੋਈ ਦੁਪ੍ਰਿਆਰ | ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਤਮਕ ਨਹੀਂ, ਖੁਦੀ ਨਹੀਂ, ਹਿਰਸ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇਕੀ ਹੀ ਕਰਦਾ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹੀਂ, ਹਾਂ ਜੋ ਲੋਹੇ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਇਕ ਤੁੱਲ ਜਾਣੇ, ਫੇਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਹੀਂ ਵਾਂਙੂ ਰਿੜਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੱਕ ਨਾਹੱਕ, ਹਲਾਲ ਤੇ ਹਰਾਮ ਦੀ ਸੋਝੀ ਰੱਖੇ, ਇਕ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਕਾਣ ਰੱਖੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਣ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਦੀਖਿਆ ਮਹਿ ਸਹਜਿ ਗਹਨੰ॥ ਪੰਚ ਇੰਦ੍ਰੀ ਦਿਲਿ ਅਟਲ ਰਹਿਨੰ ॥ ਦਿਸਟਿ ਬੰਧਿ ਭਰਮਤਾ ਰਹੀਅੰ ॥ ਦਸ ਹੀ ਦੁਆਰੇ ਤਾਲੈ ਚੜੀਅੰ ॥ ਅਠਸਠਿ ਹਾਟ ਤਾੜ ਕਰਨੰ ॥ ਲੈਇ ਲੰਗੋਟੀ ਜਰਾ ਨ ਮਰਨੰ ॥ ਪਹਿਰ ਲੰਗੋਟੀ ਰਹੈ ਇਕੇਲਾ ॥ ਉਲਟਿ ਲੰਬਿ ਕਾ ਪੀਵੈ ਉਆ ਜਲਾ || ਬਿਲੰਦ ਮਤਿ ਗੁਰ ਹਿਰੀ ਛੋਟੀ ॥ ਇਹੁ ਜੁਗਤਿ ਨਾਨਕ ਪਹਿਰਿਬੋ ਲੰਗੋਟੀ ॥੨॥ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} | ਂ ਂ ਨੂੰ ੨ ਪਾਉਪੋਸ਼ਿ ਤਿਆਗ, ਚੇ ਜ਼ੇਬਾਸ਼ਿ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} -948- ੧ ਸਰਬ ਗਿਆਨ ਅਹਿਨਿਸ ਡੀਤੰ ॥ ਪਾਵਕ ਪੌਨ ਜਾਤਿ ਮਨਿ ਕੀਤੰ ॥ ਧਰਨਿ ਤਰਵਰ ਕੀ ਰਹਤ ਰਹਨੰ ॥ ਕਾਟਨ ਖੋਦਨਿ ਮਨ ਮਹਿ ਸਹਿਨੰ ॥ ਦਰੀਆਂਉ ਸੈਲੇ ਰੀਤਿ ਬਾਛੰ ॥ ਭਾਇ ਭਾਇ ਓਹੁ ਕਰੈ ਹਾਛੰ ॥ ਏਹੁ ਮਥਨੁ ਮਥ ਕੈ ਰਹੈ ਓਪਰਾਨੰ ॥ ਸਉ ਸਹਜਿ ਪਾਉਪੋਸ ਹੋਇ ਬ੍ਰਹਮੁ ॥ ਬਿਨ ਬ੍ਰਹਮ ਚੀਨੇ ਪਾਉਪੋਸ ਤਿਆਗੇ। ਕਹੈ ਨਾਨਕ ਓਹੁ ਤਿੜਿ ਨਾ ਲਾਗੇ ॥੪॥ {ਤਿੜ=ਡੀਲੇ ਘਾਹ ਦੀ ਜੜ੍ਹ}<noinclude></noinclude> hpdjkyvtgko40d7kazg4he8v2oaqvy9 250 74662 237048 2026-09-27T07:37:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ | ਦੂਸਰੇ ਉਪਜੀਵਕਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਜ ਹੀ ਅਸੀਂ ਢਾਹੇ ਉਤੇ ਨਿਤਰੀ ਹੋਈ ਜਮੁਨਾ ਪਰਵਾਹ ਦਾ | ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਹਾਥੀ ਆਊ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ | ਦੂਸਰੇ ਉਪਜੀਵਕਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਜ ਹੀ ਅਸੀਂ ਢਾਹੇ ਉਤੇ ਨਿਤਰੀ ਹੋਈ ਜਮੁਨਾ ਪਰਵਾਹ ਦਾ | ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਹਾਥੀ ਆਊ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੇ ਜਲ ਤਰੰਗਾਂ ਦੇ ਕਲੋਲ ਨੂੰ ਦੇਖਣ | ਕੀ ਪਤਾ ਸਾਨੂੰ ਰਖਿਆ ਜਾਊ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਆ ਬੈਠ ਗਏ ਤਾਂ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਰਸ ਰੰਗ ਰੁੱਤੇ ਕੰਨਾਂ | ਵਿਚ ਰੋਣੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ। ਦਵੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਵਾਰੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ, ਸੂਖਮ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਾਲ ਨਰਮੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਲ ਪੀੜਾ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜ ਪਈ: ਹੇ ਭਗਵੰਤ ! ਜਗਤ ਹੈਂ। ਹੇ ਕਿਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਜਿਧਰ ਦੇਖੋ ਦੁਖ ਹੀ ਦੁਖ ਦਾਤਾ ! ਆਪਣੇ ਜਗਤ ਤੇ ਆਪ ਮਿਹਰ ਕਰ ! ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਰਦਾਸ ਮਗਨ ਸਨ ਕਿ ਰੋਣੇ ਕੁਰਲਾਣੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ-ਜਾਹ ਭਾਈ, ਦਿਲ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੀ ਸੱਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚ, ਕੀਰਤਨੀਏ ਰਸਾਂ ਦੇ ਰਸਿਕ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨੀ ਵੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲਿਆ ਕਿ ਕੀਹ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੇ ਕੁਛ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕਰੀਏ। ਮਰਦਾਨਾ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰ ਲਿਆਇਆ ਕਿ ਦਾਤਾ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫੀਲਬਾਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੀ ਖਾਤਰਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਹ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਦ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ, ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਇਨਸਾਨੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਹਰਨ ਲਈ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ, ਦਰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਦੀ ਆਪ ਓਥੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਟਿਕਾਣਾ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੀ। ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ: ਭਾਈ ਪੁਰਖੋ ਕਿਉਂ ਰੋਂਦੇ ਹੋ? ਮਹਾਵਤ-ਰਬ ਦੇ ਸਵਾਰਿਆ ਦਾਤਿਆ! ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਹਾਥੀ ਤਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ; ਇਕ ਮਰ ਗਿਆ, ਦਸ ਹੋਰ ਖਰੀਦ ਲਏਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਹੋ? ਮਹਾਵਤ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਕ ਰੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਮਰਨੇ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸਾਡੇ ਤੇ ਨਾ ਟੁੱਟ ਪਵੇ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗਾਫ਼ਲੀ ਕਰਕੇ ਮਰਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਦੁਖੀਆ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰ ॥ {ਰਾਮ:ਵਾ:ਮਹਲਾ ੧} ਂ । ਂ ਮੱਲੂ। ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ੀ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਜਣੇ ਖਣੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਰਾਜੇ ਹੀ ਹਾਥੀ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਔਖੀਆਂ ਲੱਭਦੀਆ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਟੱਬਰ ਨਾਲ ਵਿਲਕੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਯਾਲ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਦਿਲ ਹੋਰ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਯਾ--ਬਚਿਓ ! ਬੀਬੀਓ ! ਚੁਪ ਕਰੋ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਜੇ ਭਲਾ ਹਾਥੀ ਜੀਉ ਪਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਰੋਵੋ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁਪ ਧਾਰ ਗਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਆਖਿਆ- ਜੀ ਫੇਰ ਤਾਂ ਹੱਸੀਏ, ਸੁਖੀ ਹੋਈਏ, ਪਰ ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ! ਮੋਏ ਕਦ ਜੀਵੇ ਹਨ ? ਤਦ ਆਪਦੇ ਨੈਣ ਉਚੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਾਦ ਹੋਇਆ:- ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਤਾ ਮਾਰਿ ਮਰੁ ਭਾਗੋ ਕਿਸੁ ਪਹਿ ਜਾਉ ॥ ਜਿਸ ਕੈ ਡਰਿ ਭੈ ਭਾਗੀਐ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਾਕੋ ਨਾਉ ॥ ਮਾਰਹਿ ਰਾਖਹਿ ਏਕੁ ਤੂ ਬੀਜਉ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥੧॥ {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧} ਮਾਰਹਿ ਰਾਖਹਿ ਏਕ ਤੂ ਬੀਜਉ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ਬਾਰ ਬਾਰ ਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਨੈਣ ਮਿਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਵਤ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਵਤ ਲੋਕ ਖੜੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੈ ਛਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚੁਪ ਹਨ ਤੇ ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਵਲ ਸਾਰੇ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ੍ਵਾਸ ਦੇ ਬੇੜੇ ਪਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ! ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਤ ਹਨ, ਫ਼ਕੀਰ ਹਨ, ਖਬਰੇ ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੇਖ ਮਾਰ ਹੀ ਦੇਣ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਦ ਨੈਣ ਖੁੱਲੇ। ਜਗਤ ਪੀੜਾ ਤੇ ਪਸੀਜੇ, ਨੈਣ ਜਗਤ ਯਾਰ ਨਾਲ ਸੇਜਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਹ ਸੇਜਲ ਨੈਣ ਦੁਖਿਆਰਿਆਂ ਵਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਰਸਨਾ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ-‘ਜਾਇ ਕਰ ਇਸਦੇ ਮੁਹਿ ਉਪਰ ਹੱਥ ਫੇਰਹੁ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖਹੁੰ।' ਤਦ ਆਯਾ ਮੰਨ ਕੇ ਹਾਥੀ ਮੂੰਹ ਪਰ ਮਹਾਵਤ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ -੧੫੮-<noinclude></noinclude> cd6z70ra7nqe1bvxttq8zsjpslp7f3y 250 74663 237049 2026-09-27T07:37:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ-ਅਣਦਿੱਸਦੇ ਰੱਬ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ-ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਉਸਦੀ ਸ੍ਵਛੰਦ - ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਹ ਇਹ ਹੈ : ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਯਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ-ਅਣਦਿੱਸਦੇ ਰੱਬ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ-ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਉਸਦੀ ਸ੍ਵਛੰਦ - ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਹ ਇਹ ਹੈ : ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਯਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਲਗਦੇ ਤਾਣ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਨੇ, ਨੇਕੀ ਕਰਨੀ, ਭਲਿਆਈ ਵੰਡਣੀ, ਬਦੀ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚਣਾ। ਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਾਲ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫੁਰਦਾ | ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਰੇਖ ਤੇ ਲੇਖ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਿਟਦੇ ਨਹੀਂ।ਪਰ ਉਹ ਮਿਟਦੇ ਬੀ ਹੈਨ। ਕਰਮ ਜੀਵ ਨੇ ਦੇਹ ਧਾਰਕੇ ਕੀਤੇ ਹੈਨ, ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਮ ਕਿੱਥੇ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਹ ਦਿਤੀ? ਸੋ ਕਰਮ ਦਾ ਆਦਿ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੀਵ ਹਦਬੰਦੀ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਤਾਂਤੇ ਅਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਸੋ ਆਦਿ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ ਤੇ ਮਿਤ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਲਈ ਮੁੱਕਣਾ ਹੈ। ਮੁੱਕਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਤਾਂ ਜੀਵ ਸ਼ੁਭ ਕਰੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਰ ਨਾ ਵਧਣ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕਰਮ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰੇ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਰਚੇ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵੇ। ਇਉਂ ਕਰਤਾਰ ਤੇ ਜਾ ਮਨ ਟਿਕੇਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰੇਗੀ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਿਆਂ ਪਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆਂ ਨਿੱਘ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਵਿਛੁੜੀਦਾ ਹੈ, ਦੂਰ ਜਾ ਪਾਈਦਾ ਹੈ। ਭਲੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਹੋਈਦਾ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਹੋਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਈਦਾ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਅੰਦਰ ਸੁਹਜ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਬਣਕੇ ਟਿਕ ਹੈ। ਫੇਰ ਹਰੀ ਕੀਰਤਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਾਵੇ। ਯਾਦ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਯਾਦ ਸਹਿਜ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਟਿਕਣਾ ਅਧ੍ਯਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਉਸਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਅਭਯਾਸ ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨ ਵਿਚ ਰਖੀਦਾ ਹੈ- ਹੈ ਹਜ਼ੂਰਿ ਹਾਜਰੁ ਅਰਦਾਸਿ ॥ ਦੁਖੁ ਸੁਖੁ ਸਾਚੁ ਕਰਤੇ ਪ੍ਰਭ ਪਾਸਿ॥ {ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} ਐਉਂ ਮਿਟ ਬੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਰਮ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ। ਸੂਚਨਾ-ਇਹੋ ਪ੍ਰਸੰਗ, ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਹੋਕੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਬੀ ਗੁ: ਪ੍ਰ: ਪੁੰਨਮ ਸੰ ਗੁ:ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੪ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੰਬਰ ੧੯੨੨ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ :- ਸੁਖਪਾਲੇ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਿਆ ਆਵੇ, ਸ਼ੇਖ ਵਜੀਦ ਸਿਆਣਾ, ਰੁੱਖ ਇਕ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਕੇ, ਕੀਤਾ ਓਸ ਟਿਕਾਣਾ! ਦਰੀ ਵਿਛੀ ਉਹ ਲੰਮਾ ਪੈਯਾ, ਚੁਕ ਕੇ ਜੋ ਸਨ ਯਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਹੁਣ, ਮੁਠੀਆਂ ਉਹ ਭਰਵਾਏ। ਜਬ ਕਛੁ ਨ ਸੀਓ ਤਬ ਕਿਆ ਕਰਤਾ ਕਵਣ ਕਰਮ ਕਰਿ ਆਇਆ ॥ ੨ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ ਸਿਰ ਕਰਮਨ ਕੈ ਕਰਮਾ ॥ ੩ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਪਾਈ ਪਰਮ ਗਤੇ ॥ 8 ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਤੇਰੀ ਉਤਰਸਿ ਮੈਲੁ ॥ -੧੬੪- ਕੋਈ ਦੱਬੇ ਕੋਈ ਘੁੱਟੇ, ਕੋਈ ਮੁਕੀਆਂ ਮਾਰੇ, ਪੱਖਾ ਲੈਕੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ, ਠੰਢੀ ਪੌਣ ਝੁਲਾਰੇ! ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤਦੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਜਗਤ ਤਾਰਨੇ ਤਾਂਈਂ . ਮਰਦਾਨਾ ਸੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੰਧ ਰਬਾਬ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੫} {ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੫} {ਮਲ: ਰਵਿ:} {ਗਉ: ਸੁਖ:} ਰਿਹਾ, ਚਵਾਈ।<noinclude></noinclude> 0vg6ui5ph42yxs2hynlo4xfabwr18s2 250 74664 237050 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨੇ ਹਸ ਕਿਹਾ-"ਗੁਰੂ ਜੀ ! ਇਹ ਕੀ ਅਚਰਜ ਹੋਈ, “ਨਾਲੇ ਤਾਂ ਚੜ੍ਹ ਡੋਲੇ ਆਯਾ, ਚੜ੍ਹੀ ਥਕਾਨ ਨ ਕੋਈ। ਨਾਲੇ ਪਿਆ ਘੁਟੀਏ ਦਬੀਏ, ਜਿਉਂ ਥਕ ਕੇ ਹੈ ਆਯਾ, ਝੱਲੀਏ, ਸੇਵਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕੀ ਉਲਟੀ ਮਾਯਾ ? “ਜੋ ਟੁਰਕੇ ਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨੇ ਹਸ ਕਿਹਾ-"ਗੁਰੂ ਜੀ ! ਇਹ ਕੀ ਅਚਰਜ ਹੋਈ, “ਨਾਲੇ ਤਾਂ ਚੜ੍ਹ ਡੋਲੇ ਆਯਾ, ਚੜ੍ਹੀ ਥਕਾਨ ਨ ਕੋਈ। ਨਾਲੇ ਪਿਆ ਘੁਟੀਏ ਦਬੀਏ, ਜਿਉਂ ਥਕ ਕੇ ਹੈ ਆਯਾ, ਝੱਲੀਏ, ਸੇਵਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕੀ ਉਲਟੀ ਮਾਯਾ ? “ਜੋ ਟੁਰਕੇ ਤੇ ਚਾਕੇ ਯਾਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਸੇਵਾ ਲਾਏ ! “ਜੋ ਚੜ੍ਹਕੇ ਸੁਖਪਾਲੇ ਆਯਾ “ਪੱਖੇ ਉਹ ਸੇਯਾ ਹੈ ਜਾਏ" ਗੁਰੂ ਕਹਿਆ "ਇਹ ਤਪੀਆ ਹੋਵੇ, ਤਪ ਕਰਦਾ ਥਕ ਗਇਆ। “ਉਸ ਥਕਾਨ ਉਤਰਾਵਨ ਕਾਰਨ, ਹੈ ਘੁਟੀਜ ਇਹ ਰਹਿਆ, “ਹੁਣ ਥਕਾਨ ਹੈ ਰਾਜ ਭਾਗ ਦਾ, ਚੜ੍ਹਿਆ ਹਰਦਮ ਰਹਿੰਦਾ ! “ਪੂਰਬਲੇ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸੱਜਣਾਂ ! ਦੋ ਥਕਾਨ ਦੁਖ ਸਹਿਂਦਾ ! “ਤਪੋਂ ਰਾਜ ਤੇ ਨਰਕ ਰਾਜ ਤੋਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਆਈਏ, ਨਾਂਗੇ “ਦੁਖ ਸੁਖ ਕਰਮੀ ਅਪਣੀ ਮਿਲਦਾ, ਮੁਕਤਿ ਨਾਮ ਲਿਵ ਲਾਈਏ।” ਸੁਣ ਮਰਦਾਨਾਂ ਚਰਨੀ ਢੱਠਾ, "ਧੰਨ ਧੰਨ" ਮੁਖ ਗਾਵੇ, ਸਤਿਗੁਰ ਸੁਹਣਾ ਜਗ ਤਾਰਣ ਹਿਤ ਟੁਰ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਜਾਵੇ ! ਸੂਚਨਾ-ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੈਂਡੇ ਪੈਕੇ ਅਨੇਕ ਥਾਂਈਂ ਠਹਿਰਦੇ ਗੋਰਖ ਮਤੇ ਆ ਨਿਕਲੇ। ੧੯. ਅਰਸ਼ੀ ਜੋਤਿ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ । ੧. ਨਦੀ ‘ਬੱਝ’ ਦੀ ਆਈ ਗੁਸਾਂਈਂ ਮੇਰੇ! ਧੱਕ ਏਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਾਂਈਆ! ਸਾਡੇ ਫੇੜਿਆਂ ਵਲ ਨਾ ਤੱਕ ਸਾਂਈਆਂ! ਸਾਨੂੰ ਖੇੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਚਾ ਸਾਂਈਆਂ! ਕੋਈ ਘੁੱਟ ਅਗੰਮ ਦੀ ਚੜ੍ਹੀ ਅੰਦਰ ਜ਼ੋਰ ਥੱਕਿਆਂ ਆਪਣਾ ਲਾ ਸਾਂਈਆਂ! ਕਰਮ ਬੁਰੇ, ਪਰ ਕਰਮ ਕਰ ਆਪਣਾ ਤੂੰ, ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਬੱਝੀਆਂ ਦੇਹ ਖੁਲ੍ਹਾ ਸਾਂਈਆਂ ! ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ, ਦਿਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪੱਛੋਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਧਰਤੀ ਵਲ ਛੇਕੜਲੀਆਂ ਤੇ ਹਸਰਤ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਅਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਪਹੁ ਪਸਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਚਿੱਟਾ ਚਾਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਝ ਪਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਬਨ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਛ ਵਸੋਂ ਜੇਹੀ ਬੀ ਪਰੇ ਪਈ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ, ਵੱਸੋਂ ਕਾਹਦੀ? ਨਾ ਨਿੱਕਾ ਹੈ ਨਾ ਨਿਆਣਾ, ਨਾ ਸੁਆਣੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਸੁਆਮੀ। ਝੁੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਟੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਵਿਚ ਤੇ ਕਿਤੇ ਬਾਹਰ ਕੰਨ ਪਾਟੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਸਣ ਹਨ, ਧੂਣੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਥੜੇ ਹਨ। ਦੂਰ ਸਾਰੇ ਇਕ ਪਿੱਪਲ ਹੈ, ਦੁਆਲੇ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਕੱਚਾ ਜਿਹਾ ਥੜਾ ਹੈ। ਪਿੱਪਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੱਤੇ ਸੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਹੈਂ ‘ਕੋਈ’ ? ਹਾਂ ਕੋਈ ਕਹਿਣਾ ਬੇਅਦਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਓਹ ਆਪੇ ਵਿਚ ‘ਕੋਈ ਆਯਾ ਹੈ' ਹੀ ਆਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਉਜਾੜ ਖੇੜੇ ਵਲੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸੂਰਤ ਦਿਲ ਢੱਠੇ ਸਿਰ ਸੱਟੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ‘ਕੋਈ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ (੨ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੩) ਕੱਤਕ ਦੀ ੧੭ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੫ ਤੇ ਬਿ: ੧੯੯੦ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -984-<noinclude></noinclude> npqm86jkaeq4vtryz9x5ug3j0g3bhus 250 74665 237052 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਹੱਟੀ ਛੋੜਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦੇ ਉਦਿਆਨ ਛੱਡਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਵਿੰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਰ ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਝਿੜੀ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ, ਟਿਕਦੇ ਸੈਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਹੱਟੀ ਛੋੜਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦੇ ਉਦਿਆਨ ਛੱਡਕੇ ਸੁਲਤਾਨ ਵਿੰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਰ ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਝਿੜੀ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ, ਟਿਕਦੇ ਸੈਦ ਪੁਰ ਕੰਡਿਆਲੀ ਜਾ ਤਪੱਸ੍ਯਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਕੇ ਜਗਤ ਨਿਸਤਾਰਨ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ। ਪਰ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਪਹਿਲੀ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਏਥੇ ਹੈ-ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਟੂਰਨ ਵੇਲੇ, ਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਏਥੇ ਐਉਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ :- ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਉਦਾਸੀ ਕੀਤੀ ਪੂਰਬ ਕੀ, ਤਿਤੁ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲਿ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬੀ ਥਾ, ਤਦਹੁੰ ਕੁ ਪਉਣ ਅਹਾਰੁ ਕੀਆ। ਪਹਿਰਾਵਾ ਬਾਬੇ ਕਾ-ਇਕ ਬਸਤੁਰੁ ਅੰਬੋਆ, ਏਕ ਬਸਤੁਰ ਚਿੱਟਾ। ਏਕ ਪੈਰ ਜੁਤੀ, ਏਕ ਪੈਰੁ ਖੰਉਸੁ, ਗਲਿ ਕਫਨੀ, ਸਿਰ ਟੋਪੀ ਕਲੰਦਰੀ, ਮਾਲਾ ਹਡਾਂ ਕੀ, ਮੱਥੇ ਤਿਲਕੁ ਕੇਸਰ ਕਾ। ਇਹ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਕੀਰਾਂ ਦਾ ਰਲਵਾਂ ਤੇ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਰਕਮਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਜਮਾਂ ਤੇ ਖਰਚ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪਈਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬਾਕੀ ਖ਼ੂਨ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੋਇ ਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਬਾ ਕਿਸੇ ਵੇਸ਼ ਭੇਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਭੇਖ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ; ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਸ਼ ਵਿਚ ਟੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਅਜੇ ਦਿੱਲੀਓਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਸ਼ੇਖ ਬਜੀਦ ਮਿਲਿਆ ਸੁਖਪਾਲ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਐਉਂ ਹੈ :- ੧੮. ਸ਼ੇਖ ਬਜੀਦ ਸੱਯਦ । ਇਥੋਂ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇ; ਦਿੱਲੀਓਂ ਹੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ। ਭੇਖ ਅਜਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਕੀਰੀ ਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਇਕ ਮਤ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੁਰੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਥਾਂ ਬੈਠਕੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਿਆਂ ਤੇ ਫੇਰ ਅਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੂਰ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸਾਏਦਾਰ ਰੁੱਖ ਸੀ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਪਾਲਕੀ ਆ ਠਹਿਰੀ, ਪਾਲਕੀ ਵਿਚ ਇਕ ਜਲ ਜਲੌ ਵਾਲਾ ਪੀਰ ਸੀ। ਛੇ ਕਹਾਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਾਲਕੀ ਚਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੀਰ ਜੀ ਜੋ ਸਫਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਇਸ ਸੁਖਪਾਲ ਵਿਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਉਂ ਬਜੀਦ ਸੀ। | | ਪਾਲਕੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਆਪ ਟਹਿਲਣ ਲਗੇ ਤੇ ਕਹਾਰਾਂ ਨੇ ਵਿਛਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਆਪ ਲੇਟ ਗਏ ਤਦ ਕੁਛ ਕਹਾਰ ਤਾਂ ਘੁੱਟਣ ਦੱਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕੁਛ ਪੱਖਾ ਕਰਨ ਲਗ ਗਏ, ਇਕ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਖੂਹ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਤਦ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ-‘ਕਿਉਂ ਭਲਾ, ਜੀਓ ਜੀ ! ਖੁਦਾ ਇਕ ਹੈ ਕਿ ਦੋ! ਬਾਬੇ ਹੱਸਕੇ ਆਖਿਆ: ਖੁਦਾਇਕ ਹੈ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਤਦ ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੜ੍ਹਕੇ | ਆਇਆ ਕਿਸਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਚੱਕਕੇ ਲਿਆਏ ਕਿਸਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹਨ। ਨਾਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਇਹ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਓਹ ੧ ਇਹ ਇਕ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਲਾਜਵਰਦੀ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਨਵੇਂ ਨਿਕਲੇ ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆ ਦਾ ਰੰਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅੰਬੂਆ ਨਾਮ ਪਿਆ। ੨ ਖੜਾਵਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਖੂਟੀ ਪਊਆ। ੩ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਸੰ:ਗੁ:ਨਾ:ਸਾ: ੪੭੧ (੨੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੯) ਨੂੰ ਛਪੇ ਟਰੈਕਟ ‘ਸ਼ਰਫ ਤੇ ਬਜੀਦ' ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ੪ ਬਜੀਦ ਦਾ ਮੂਲ਼ ਹੈ ਅਰਬੀ ਪਦ ਬਾਯਜ਼ੀਦ। ‘ਏਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਕ ਫਕੀਰ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਜ਼ੀਦਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਛੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਯਾਦ ਹਨ। ਇਹ ਬਜੀਦ ਇਹੋ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫਕੀਰ ਸੀ, ਅਜੇ ਖੋਜ ਤਲਬ ਬਾਤ ਹੈ। -982-<noinclude></noinclude> oochxy54y0xm6wm3numa80pjkabywnq 250 74666 237051 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਆਖੀ ਨੂੰ। ਈਹਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਕੇ ਖੜੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਕੁਛ ਬੇਨਤੀ | ਖੇੜਾ ਟੁਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਉਪਰਲੇ ਛੰਦ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ-ਪੀੜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰਿਉ ਸੁਣਕੇ ਸੁਹਣੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਆਖੀ ਨੂੰ। ਈਹਾ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਕੇ ਖੜੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਕੁਛ ਬੇਨਤੀ | ਖੇੜਾ ਟੁਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਉਪਰਲੇ ਛੰਦ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ-ਪੀੜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿਉ ਪ੍ਰਿਉ ਸੁਣਕੇ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ਅਰਸ਼ੀ ‘ਕੋਈ’ ਜੀ ਮੁਸਕਾਏ :- ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਜਦੋਂ ਮਨ ‘ਬੱਝ’ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਰਣ ਲੱਭੀਏ, ਉਸ ਕਾਰਣ ਦਾ ਹੀਜ ਪਿਆਜ਼ ਫੋਲੀਏ ਤੇ ਪੜਤਾਲੀਏ ! ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਚਾਰ ਦੇ ਤੱਕੜ ਤੇ ਤੋਲੀਏ। ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਲ ਚੁੱਕਿਆਂ ਹੀ ਕਈ ਵੇਰ ਬੱਝ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਰ ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕਦੇ ਐਉਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕੁਛ ਬਣਦਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ- ਫੇਰ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਅਗੰਮ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਫੇੜਿਆਂ ਦੇ-ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਲੁਕ ਗਏ ਪਰ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉੱਗਰ ਉੱਗਰ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਜ ਦੇ, ਚਾਹੇ ਕਲ ਦੇ ਤੇ ਚਾਹੇ ਪਿਛਲੇ ਪਿਛਲੇਰੇ। ਏਸ ਦਾ ਦਾਰੂ ਹੈ ਨਾਮ, ਕੀਰਤਨ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ, ਅਰਦਾਸ, ਸਤਿਸੰਗ, | ਦਾਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਾਵੇ ਨਦੀਆਂ, ਬਨਾਂ, ਨਹਿਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਨਾਦ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਉਮਾਹ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਇਕ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਸੁਰੇ ਰਾਗ, ਇਸ਼ਨਾਨ। ਹਾਂ, ਨਾਮ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਚਾਉ ਉਮਾਹ ਦੇ ਖੇੜੇ ਦੀ ਛੁਹ ਲੈਕੇ ਖਿੜ ਜਾਣਾ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਾਬ ਕੀ ਵਰਤੀ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੂੰ ਕਿਤੋਂ ਅਨਾਦਰ ਲਿਆ ਹੈ ? ਓਥੇ ਤੂੰ ਅਗੋਂ ਅਨਾਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ‘ਹੋਊ ਪਰੇਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ‘ਨਾ ਜਰੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ' ਤੇ ‘ਨਾ ਸੁੱਟੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ’ ਨਿਜ ਅਪਮਾਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੱਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੇ ਇਸ ‘ਕਾਰਣ ਵਲ’ ਰੁਖ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚੇਤੇ ਨੇ ਸਹਾਯਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਸੋ ਮਲਕੜੇ ਤੇਰੀ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਖਿੜੀ ਸੁਰਤ ਦਬ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲੇ ਹੀ | । ਤੇ | ਗਲ ਹੋਈ ਨੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਿਵੇਂ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਸਾਰੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਇਕ ਅੰਗਾਰੀ ਅੱਗ ਦੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਦੋ ਲੱਕੜਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਾ ਅੰਨ ਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਸਰਨਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਤੀਤ ਹਾਂ। ਫੇਰ ਮਿੱਠਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕੂੰਦੇ। ਝਿੜਕ ਝਿੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਭੁੱਖੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠੇ, ਪਦਾਰਥ ਬੀ ਪਾਸ ਪਏ ਹੈਨੇ। ਏਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਚੰਗਾ, ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਖਾਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਸਤ ਓਪਰਾ ਅਤੀਤ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੱਪ ਆਟੇ ਦੀ ਤਾਂ ਪਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਮਰਦਾਨਿਆਂ '! ਇਹੋ ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਤੇ ਸੋਧਣ ਚੜੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆਂ। ਦੁਖ ਅੰਦਰ ਵਾੜਿਆ ਤਾਂ ‘ਬੱਝ’ ਪਈ, ‘ਬੱਝ’ ਪਈ ਤਾਂ ਨਾਮ ਗਿਆ, ਨਾਮ ਗਿਆ ਤਾਂ ਖੇੜਾ ਗਿਆ, ਖੇੜਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ? ਨਿਰਾ ਬਲਣਾ। ਜਿਵੇਂ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਬਾਲਣ ਦੇ ਬਲਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਅੰਨ ਦੇ ਬਲਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਬਲਣਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਲਾ ਮੁਖੀ ਪਰਬਤ ਬੋਲਕੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ! ਨਿਰਾ ਬਲਣਾ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਲਾਓ ਤਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿੱਘੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਹੈ ਨਾ ਨਿੱਘ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਪਰ ਨਿਰਾ ਬਲਣਾ ਅਮਰ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਬਲਣਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸਰੀਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਨਿੱਘ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਣ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੱਗ ਬੁਝ ਗਈ, ਜੀਵਨ ਫੇਰ ਓਥੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਬ੍ਰਿਛ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਜੀਵਨ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲਣਾ ਹੈ, ਹੋਇਆ ਜੁ ਬਲਣੇ ਦੇ ਆਸਰੇ। ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਜਾਗ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਖੇੜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। -੧੬੬- ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਗ, ਸੇਕ ਯਾ ਨਿੱਘ ਉਪਜ<noinclude></noinclude> 025ztceq2hxx7f1haseofs54i5jsm82 250 74667 237053 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਛੱਡੀਂ, ਦੂਜੇ ਤੇਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਤਾਂ ਤਾਂ ਖੇੜਾ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਬਚਿਆ ਰਹੂ। ਜਣੇ ਤੂੰ ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਉਦਾਸ | ਹੋਇਓਂ, ਕੁੱਝਓਂ ਯਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਛੱਡੀਂ, ਦੂਜੇ ਤੇਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਤਾਂ ਤਾਂ ਖੇੜਾ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਬਚਿਆ ਰਹੂ। ਜਣੇ ਤੂੰ ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਉਦਾਸ | ਹੋਇਓਂ, ਕੁੱਝਓਂ ਯਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਬਫਾਇਓਂ, ਹੰਕਾਰਿਓਂ ਤੇ ਪਾਟਿਓਂ ਤਾਂ ਖੇੜਾ ਟੁਰ ਜਾਏਗਾ; ਨਾਮ ਦੀ ਰੌ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਜਾਂ ਅਤਿ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਏਗੀ। ਫੇਰ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ‘ਬੱਝ’ ਆ ਜਾਏਗੀ। ਤਦੋਂ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਆਖੇਂਗਾ, ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬੀਤ ਗਈ ਸਾਰੀ, ਦਿਨੇ | ਦੁੱਖ, ਰਾਤੀਂ ਦੁਖ, ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਦੁੱਖ ਹੈ ਏਥੇ ? ਹਾਇ ਦੁੱਖ' ! ਮਰਦਾਨਾ-ਤੇ ਭਲਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਗਿਆ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਸਦਕੇ, ਫੇਰ ਜੋ ਲੋੜ ਕਿ ਥੋੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੀ ਓਹ ਪੂਰੀ ਆਪੇ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਹੁਤੀ ਵੇਰ। ਪਰ ਜੇ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਰਤ ਦਾ (ਰੂਹਾਨੀ) ਖੇੜਾ ਤਾਂ ਬਚ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਤੇ ਸੂਰਤ ਦੀ ਤਾਰ ਤਾਂ ਤੁਰੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ ਨਾ। ਓਹ ਜੋ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਪੁੱਗਣਾ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਅਕਲਾਂ ਨਾਲ ਬੀ ਕਦੇ ਪੁੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਗਦਾ। ਇਸ ਅੰਦਰੋਂ ਮਿਲੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜੇ ਭਲਾ ਨਾ ਪੁੱਗਾ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ ਜਿੰਦ ਕਣੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ। ਅਤੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਉਹ ਪੁੱਗੇ ਹੀ ਤਾਂ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲੱਗਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮਾ-ਭਗਤੀ ਨਾ ਹੋਈ ਇਹ ਤਾਂ ਵਟਾਂਦਰਾ ਤੇ ਸੌਦਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ-ਫੇਰ ਅਕਲ ਤੇ ਉੱਦਮ ਨਾ ਵਰਤੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਤੂੰ ਉਹੋ ਲੱਲ੍ਹੀ ਲਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੱਤੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਲ ਵਰਤੋ ਉੱਦਮ ਕਰੋ, ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰੋ ? ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਆਲਸ ਤਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਲਾਹੇ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸੁਰਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਗਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਟਿਕਾਉ ਦੇ ਘਰ ਜਾਕੇ ਆਤਮ ਚਾਉ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਯਾ ਜੋ ਅੰਦਰ ਖੇੜਾ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਸ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ ॥ {ਜਪੁਜੀ} । | | ਂ | | | ਆਪਣੀ ਸਿਰ ਬੀਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੋਚ ਕਿ ਉੱਦਮ ਤੇ ਅਕਲ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵਰਤ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਬਣਿਆਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਗੋਂ ਨਾਮ ਤੇ ਖੇੜਾ ਗੁਆ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਉੱਦਮ ਤੇ ਅਕਲ ਮਾੜੇ ਨਹੀਂ ਖੇੜਾ ਗੁਆ ਲੈਣਾ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਕਲ ਉੱਦਮ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲਾ, ਪਰ ਖੇੜਾ ਸੰਭਾਲੀਂ। ਜੇ ਖੇੜਾ ਨਾ ਗੁਆਚਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ ਅਮਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ। ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਕਰ ਕਿ ਜਿਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਿਆ ਚੰਬੜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ, ਪਰ ਖੇੜੇ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਜੋ ਅਮਰ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਉਹ ਰਹੇਗਾ। ਜੇ ਅਕਲ ਤੇ ਉੱਦਮ ਦੀ ਦੌੜ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਈ ਤਾਂ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ, ਖੇੜੇ ਦੇ ਘਰ ਖਿੜ ਤੇ ਬਹਿ ਜਾ ਅਰਾਮ ਨਾਲ। ‘ਹਰਿ ਸਿਉਂ ਸਮਾਈ ਕਰ ਅੰਦਰ। ਅੰਤਰ ਸਮਾਈ ਨਾਲ ਆਪਾ ਸੁਤੇ ਹੀ ਮਾਲਕ ਦੀ ਛੁਹ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਹਿ ਜਾ ਏਸ ਮੌਜ ਵਿਚ। ਦੇਖ ਕਿ ਰਾਤ ਅੱਗੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਖਾਣ ਨੂੰ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਜੇ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਇਸੇ ਰੰਗ ਬੈਠਾ ਰਹੁ, ਸਾਂਈਂ ਨਾਲੋਂ ਸਾਕਤ ਤਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਇਕ ਸ਼ੈ ਤੇ ਅਮੋਲਕ ਤਾਂ ਪੱਲੇ ਰਹਿ ਜਾਏਗੀ ਨਾ ! ਕਿਉਂ ਸਮਝੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਸ਼ੈ ਗਲ? ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਜੇਰੇ ਨੂੰ ਜੋ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਨਾਲ ਕੱਟਦੇ ਹੋ, ਕੱਟਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਨੂੰ ਦੰਦ ਖੰਦ ਦੇ ਪਾੜਛੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਖੇੜੇ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਉਸ ਪਰਮਤੱਤ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੀ ਛੁਹ ਖੇੜੇ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹਿਕੇ ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਨ ਹਾਜ਼ਰ ਕੀਤਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਛੁਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਛੁਹ ਖੇੜਾ ਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਲੈ ਹੁਣ ਮਿਹਰ ਕਰ ਜੋ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ‘ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ’ ਕਹਿਕੇ ਤੇਰਾ ਲਾਇਆਂ ਬੂਟਾ ਰਾਤੀਂ ਲਹਿਰਾ ਲੈਂਦਾ ਰਹੇ। ਬਹਿ ਗਿਆ, ਟਿਕਕੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਕੇ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਦੇ ਬਾਦ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਹੀ ਨੀਂਦ ਪੈ ਗਈ। ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਆਪੇ ਨਿੱਸਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਾਦਰ -੧੬੮- ਹੋਹੁ ਦਇਆਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਹਰਿ ਸਿਉ {ਸਾਰੰ: ਅਸਟ: ਮਹਲਾ ੧-੧} ਰਹਾ ਸਮਾਈ। ੨ ਟੁੱਟਾ ਹੋਇਆ ॥<noinclude></noinclude> hzrlq8ca1ka71gthku1firjjjnvdm4d 250 74668 237054 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੋ ਜੇ ਜੀਵ ਉਸ ਖੇੜੇ ਵਿਚ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ' ਜੇ ਨਹੀਂ ਖਿੜਦਾ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਬਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇੜੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਮਰ ਖੇੜੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਮਨੁੱਖ ਜੀਏ ਕਿ ਮਰੇ, ਖੇੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਖੇੜਾ ਨਾਲ ਰਹਿਂਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੋ ਜੇ ਜੀਵ ਉਸ ਖੇੜੇ ਵਿਚ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ' ਜੇ ਨਹੀਂ ਖਿੜਦਾ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਬਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇੜੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਮਰ ਖੇੜੇ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਮਨੁੱਖ ਜੀਏ ਕਿ ਮਰੇ, ਖੇੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਖੇੜਾ ਨਾਲ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਅਸਲੀ ਰੱਬੀ ਖੇੜੇ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਏਥੇ ਓਥੇ ਖੇੜੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਹੇ ਮਰਦਾਨੇ ! ਸਾਂਈਂ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਰਹਿਣਾ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਸੋਝੀ ਨੂੰ, ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਆਖੀ ਨੂੰ। ਡੂੰਮ ਕਦ ਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਸਮਝਿਆ ਬੀ ਸੂ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਬੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੇਰ ਪੈਰ ਤਿਲਕ ਜਾਂਦੇ ਸੂ। ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਹੀ ਅਮਰ ਖੇੜੇ ਹਨ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੁਹਾਵੇ ਰਾਗ ਹਨ, ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਫਿਰ ਖਿੜ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਨੈਣ ਖੁੱਲ ਆਏ ਹਨ, ਲਹੂ ਗੇੜ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਰ ਸਰਰ ਕਰ ਉਠਿਆ ਹੈ, ਨਾਮ ਦੀ ਤਾਰ ਤਰੱਬਕ ਉੱਠੀ ਹੈ, ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਦੇ। ‘ਸਤਿ ਸੁਹਾਣ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉ ਤੁਸਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵੇਰੀ ਫੁਰਮਾਇਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਲ੍ਹੜ ਦੇ ਲੜ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ ਇਹ ਨੁਕਤਾ। (ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਤੇ ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਕੇ) ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਹ ਕੀਹ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨ ਦੀ ਤ੍ਰੇੜ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਸੁਖ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੁਰਤੇ ਪੁਰਖ ਨਾਮ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਪਣੇ ਨਾਮ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਾਉ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਉ ਜਰਨਾ ਕਠਨ ਹੈ, ਅਜਰ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਨਾ ਜਰ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਭੁੱਲਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੁੱਲਾਂ ਦਾ ਫਲ ‘ਬੱਝ’ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਘੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੱਪੇ ਆਵੇ ਵਾਂਗੂੰ ਘੁੱਟਿਆ ਮਨ ਆਪੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੁਰਤੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ‘ਬੱਝ’ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਨਾਮ ਦੀ ਅਮਰੀ ਰੌ ਰੁਮਕੇ ਤੇ ਜੈਸਾ ਕਿ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ:- ਬਿਨੁ ਸਿਮਰਨ ਜੋ ਜੀਵਨੁ ਬਲਨਾ ਸਰਪ ਜੈਸੇ ਆਰਜਾਰੀ ॥ ੨ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਵਿਗਾਸੁ {ਟੋ: ਮ: ੫} {ਜਪੁਜੀ} | | | | | - | | ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਮੋੜੇ ਪੈਣ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸੁਰਤ ਮਾਨੋਂ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਓਹ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਸੁਖ ਦੇ ਤੇ ਮੁੜਕੇ ਠੰਢ ਵਰਤਣ ਦੇ ਸਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਅੰਦਰ ਸਹੂਲਤ ਵਰਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫੇਰ ਖੇੜੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੌ ਸਾਫ ਟੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਵਧਾਨ ਰਿਹਾ ਕਰ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸਾਵਧਾਨ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਹੀ ਰਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਡੂੰਮ ਤਾਂ ਓਧਰੇ ‘ਬੱਝ’ ਵਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਖ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੁਣੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੁਣੇ ਫੁਰ ਪਈ ਹੈ ਫੇਰ ਸੋਚ ਕਿ ਰਾਤ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਠੰਢ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਬੀਤਸੀ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਦੇ ਤਾਂ ਫੁਰਨਿਆਂ ਦੀ ਨੈਂ ਨੂੰ ਤਰਿਆ ਬੀ ਕਰ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋੜਦੇ ਫੁਰਨੇ ਨੂੰ, ਆ ਜਾ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਘਰ, ਤੱਕ ਅੰਦਰ ਨੂੰ, ਫੁਰਨਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਸਨਾ ਪਰ ਹੈ। ਰੋਕ, ਲੈ ਨਾਮ ਸਾਂਈਂ ਦਾ। ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਇਕ ਦਮ ਲਈ ਹੀ ਆ ਜਾ, ਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾ, ਆਪੇ ਵਿਚ। ਦੇਖ ਹੁਣ ਜੋ ਤੂੰ ‘ਹੈ” ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੇਹ ਆਪ ਨੂੰ, ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਹੋੜ ਹੈਂ ਸੋ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ‘ਹੈ” ਨਾਲ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਦੇਹ, ਹੰਭਲਾ ਮਾਰ, ਰਾਤ ਆਪੇ ਬੀਤ ਜਾਏਗੀ। ਇਹ ਹੈ ‘ਮੇਲਾ’, ਇਹ ਹੈ ‘ਜੋਗ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ’, ਇਹ ਹੈ ‘ਸਿਦਕ ਯਕੀਨ ਰਬ ਵਿਚ’-‘ਗਲ ਚੰਬੜ' ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲਵੇ। ਸੋ ਇਹ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਗਲ ਲੱਗੇ ਹਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਕਰ ਹੈ ਰਾਤ ਦਾ। ਕਦੇ ਤਾਂ ਫਿਕਰ ਛੱਡਕੇ ਟਿਕਾਉ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਦੇਖ ਕਿ ਕਾਦਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਕੀਹ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਫਿਕਰ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਕਰ, ਮਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਾਲ ਅਕਲ ਦੁੜਾ ਤੇ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰ ! ਪਰ ਇਕ ਤਾਂ ਨਾਮ ਨਾਂ ੧ ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ‘ਸਤਿ ਸੁਹਾਣੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ੨ ਅੰਤਰਿ ਵਸੈ ਨ ਬਾਹਰਿ ਜਾਇ ॥ {ਸੂ: ਮ: ੧} ੩ ਇਕ ਭਾਇ ਇਕ ਮਨਿ ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਸਤਿਗੁਰੂ ਹਮ ਮੇਲੀਆ ॥ {ਬਿਲਾ: ਮ: ੧} -੧੬੭-<noinclude></noinclude> 3z8emybu8t4l49o6t3clay14384pgie 250 74669 237055 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਿਲੀਆਂ ਇਸ ਨੇ ਕਾਰਣ ਬਣ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਭਾਉ ਉਪਜਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਰ ਜਾਣ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗੋਂ ਕਦੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨਾ ਹੈ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦੇਹ ਰਜ਼ਾ ਦਾ ਸਬਕ। ਤਾਰ ਦੇਹ ਅਪਣੇ ਢਾਡੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਿਲੀਆਂ ਇਸ ਨੇ ਕਾਰਣ ਬਣ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਭਾਉ ਉਪਜਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਰ ਜਾਣ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗੋਂ ਕਦੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨਾ ਹੈ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦੇਹ ਰਜ਼ਾ ਦਾ ਸਬਕ। ਤਾਰ ਦੇਹ ਅਪਣੇ ਢਾਡੀ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਂਙੂ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਕਹੁ ਧੰਨ ਕਰਤਾਰ ਹੁਣ ਲਾ ਦੇਹ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰੰਗ। ੨. ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿੱਪਲ ਹੇਠ ਧੂਣੀ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਅਸਾਂ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਇਲਾਹੀ ਸੰਗੀਤ ਏਥੇ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਬੀ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਸੁਕੇ ਪਿੱਪਲ ਂ ਨੂੰ ਕਰੂੰਬਲੀਆਂ ਫੁੱਟ ਪਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਵਾ ਹੋ ਰਿਹਾ | ਹੈਂ । ਤਦ, ਜੋਗੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਖੁਣਸੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਸਾਧ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕੰਨ- ਪਾਟਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਸਾਧੂ। ਸੋ ਧੂਣੀ ਨਾ ਲਗਣ ਦੇਕੇ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਭਜਾ ਦਿਆਂਗੇ। ਸਗੋਂ ਇਕ ਥਾਂਵੇਂ ਤਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋਗੀ ਧੂਣੀ ਖੋਹਕੇ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਦ ਪਿੱਪਲ ਹਰਾ ਹੁੰਦਾ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਘਬਰਾਏ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਲਾਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਸੁੱਕਾ ਬੂਟਾ ਹਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਰਾਮਾਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਆਈਏ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਤਪ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਲਾਭ ਪੁੱਜੇ। ਇਹ ਵਿਚਾਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਆ ਬੈਠੇ ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਛੇੜੀਓਨੇ ਕਿ ਹੇ ਬਾਲਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈਂ? ਦੀ ਕਿਸ ਤੋਂ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਸ ੧੫: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ‘ਬੋੜ੍ਹ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ, ‘ਸ਼੍ਰੀ ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼’ ਤੇ ‘ਤਵਾ: ਖਾਲਸਾ; ਵਿਚ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਜੋਗੀਆਂ ਸਾੜਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰਾਂ ਹਰਾ ਕੀਤਾ, ਓਹ ਇਹੋ ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਪਿੱਪਲ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਓਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਂ | | ਸਰਾਫ ਦੇ ਕੰਡੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਕਸਵੱਟੀ ਪੂਰਾ ਉਤਰਿਆ ਹੈਂ ? ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ:- ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੀ ਤੋਲਣ ਲਈ ਤੱਕੜੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਹੀ ਵੱਟਾ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਰਾਫ ਹੈ ਤੋਲਣਹਾਰ, ਪਰਖਣਹਾਰ-ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਉਸ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਤੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਇਸੇ ਅਯਾਸ ਵਿਚ ਚਿੱਤ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਉਹ ਆਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੋਲਣਹਾਰ, ਕੰਡਾ, ਵੱਟੇ ਤੇ ਤੱਕੜੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਿਞਾਤਾ ਹੈ। ਮਨ ਤਾਂ ਜੀਵ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਰੁਖ ਇਸ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ,ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਵਾਂਙ ਭਟਕਦਾ ਹੈ-ਸੰਕਲਪ ਵਿਕਲਪ ਵਿਚ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਹੈ ਚਿਤ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਦਾ, ਸਿਵਾ ਇਸ ਦੇ ਕਿ ਉਸੇ ਵਿਚ ਸਦਾ ਲਿਵ ਲੱਗੀ ਰਹੇ? ਇਹੋ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਇਹੋ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਭਾਵ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਾਧਕ ਤੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਸੂਹੀ ਮ: ੧ ਘਰੁ ੭ ਵਿਚ ਐਉਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ :- -੧੭੦- ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਕਉਣ ਤਰਾਜੀ ਕਵਣੁ ਤੁਲਾ ਤੇਰਾ ਕਵਣੁ ਸਰਾਫੁ ਬੁਲਾਵਾ ॥ ਕਉਣੁ ਗੁਰੂ ਕੈ ਪਹਿ ਦੀਖਿਆ ਲੇਵਾ ਕੈ ਪਹਿ ਮੂਲੁ ਕਰਾਵਾ ॥੧॥ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਜੀਉ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਾ ॥ ਤੂੰ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਭਰਿਪੁਰਿ ਲੀਣਾ ਤੂੰ ਆਪੇ ਸਰਬ ਸਮਾਣਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਮਨੁ ਤਾਰਾਜੀ ਚਿਤੁ ਤੁਲਾ ਤੇਰੀ ਸੇਵ ਸਰਾਫੁ ਕਮਾਵਾ ॥ ਘਟ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਸੋ ਸਹੁ ਤੋਲੀ ਇਨ ਬਿਧਿ ਚਿਤੁ ਰਹਾਵਾ ॥੨॥ ਆਪੇ ਕੰਡਾ ਤੋਲੁ ਤਰਾਜੀ ਆਪੇ ਤੋਲਣਹਾਰਾ ॥ ਆਪੇ ਦੇਖੈ ਆਪੇ ਬੂਝੈ ਆਪੇ ਹੈ ਵਣਜਾਰਾ ॥੩॥ ਅੰਧੁਲਾ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਪਰਦੇਸੀ ਖਿਨੁ ਆਵੈ ਤਿਲੁ ਜਾਵੈ॥ ਤਾ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਨਾਨਕੁ ਰਹਦਾ ਕਿਉ ਕਰਿ ਮੂੜਾ ਪਾਵੈ ॥੪॥੨॥੯॥ ਤਦ ਸਿੱਧਾਂ ਆਖਿਆ:‘ਇਹ ਗਲ ਤਾਂ ਸਮਝੀ<noinclude></noinclude> 2rihcf1f9t32bmkopzg915yjhoygev4 250 74670 237056 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਿਸ ਦੀ ਝੁੰਬ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਸਾਸੁ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਲਿਟ ਗਈ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੀ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਤਾਂ ਅਯਾਸੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਕੀਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਤ ਸੁਖੀ ਹੈ, |..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਿਸ ਦੀ ਝੁੰਬ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਸਾਸੁ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿਲਿਟ ਗਈ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੀ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਤਾਂ ਅਯਾਸੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਕੀਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਰਤ ਸੁਖੀ ਹੈ, | ਥੋੜਾਂ ਥੋੜਾ ਪਾਲਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੰਨੇ ਤੱਕਿਓਸੁ; ਆਖਣ ਲੱਗਾ : ਉੱਠ ਮਨਾ ! ਰਬਾਬ ਵਜਾ, ਕੀਰਤਨ ਕਰ, ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਂ ਉੱਠਿਆ ਤਾਂ ਕੀਹ ਦੇਖੇ ਕਿ ਲਾਗੇ ਹੀ ਧੂਣੀ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਲਟ ਲਟ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਲੱਕੜਾਂ ਅਜੇ ਹੋਰ ਪਾਸ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਦੇਖਕੇ ਅਚਰਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਤੱਕੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਆਸਣ ਪਿਆ ਹੈ ਪਰ ਆਪ ਸੁਖ ਹੈਨ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਆ ਗਏ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਇਹ ਅੱਗ ਕਿਥੋਂ ਆ ਗਈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ | ਹੱਸਕੇ ਬੋਲੇ ਜਿਸ ਦਾਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਨਦਰ ਹੈਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਮਿਹਰ ਪਾ ਦਿਤੀ ਹੋਊ। ਮਰਦਾਨਾ-ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਥੱਕਾ ਸੈਂ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਤੂੰ ਸੌਂ ਗਿਆ ਸੈਂ। ਅਜੇ ਸਵੀਂ ਸਾਂਝੀ ਸੀ ਕਿ ਬਨ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕੋਈ ਆਇਆ, ਗੋਹਾਂ ਮਾਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਸੀ ਤੇ ਹੱਥ ਦੀਨ੍ਹੀ ਬਲਦੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਲਕੜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਭੁੰਜੇ ਧਰਕੇ ਪਾਸ ਆ ਬੈਠਾ ਤੇ ਡਾਢੇ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ‘ਸਾਧੂ ਜੀ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰਸੋ, ਧੂਣੀ ਨਹੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਆਖਿਆ: ‘ਬੀਤ ਜਾਏਗੀ’। ਤਾਂ ਉਸ ਆਖਿਆ: ‘ਮੈਂ ਧੂਣੀ ਲਾ ਦਿਆਂ?? ਅਸਾਂ ਆਖਿਆ: ‘ਤੂੰ ਟੱਬਰਦਾਰ ਹੈਂ, ਅਜ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਲੈਣਾ ਹੋਊ ! ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ : ‘ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਨੀਵੇਂ ਹਾਂ, ਸਾਡਾ ਕਿੱਤਾ ਬੀ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਸਾਧੂ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ! ਮੇਰੋ ਮਨ ਡਾਢਾ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ੧ ਅਚਿੰਤ ਕੰਮ ਕਰਹਿ ਪ੍ਰਭ ਤਿਨਕੇ ਜਿਨ ਹਰਿ ਕਾ {ਸੋਰਠਿ ਮ: ੩} ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਾ। ਂ | | | | ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਬਾਹਰੇ ਬੈਠੋ ਤੇ ਪਾਲਾ ਸਹੋ। ਮੇਰੇ ਘਰ ਬਾਲਣ ਹੈਗਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਜੋਗਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਬੀ ਹੈ। ਮਾਂ, ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਬੱਚੇ ਭੁੱਖੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਲਗੇ, ਅਰਜ਼ੋਈ ਮੰਨ ਲਵੋ।' ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਆਖਿਆ: ‘ਜੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਭਾਉ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ।” ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਭਾਉ ਦਾ ਅੰਦਰ ਫੇਰਾ ਪੈਣਾ ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਧੂਣੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ; ਬਾਕੀ ਲੱਕੜਾਂ ਕੋਲ ਧਰ ਦਿਤੀਆਂ ਤੇ ਆਪ ਦੂਜੀ ਦੀੜ੍ਹੀ ਬਾਲਕੇ; ਕੁਛ ਦੀਨ੍ਹੀਆਂ ਏਥੇ ਧਰ ਗਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਐਡੇ ਸਿੱਧ ਪੱਧਰੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਤੇਰੀ ਕਰਾਮਾਤ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬੀ ਮਿਹਰ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਅਡੋਲ ਦਿਲ ਨੂੰ, ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸਾਂਈਂ-ਪ੍ਯਾਰ ਨੂੰ, ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਨੂੰ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਓਸ ਭਾਉ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਤੇ ਤੁੱਠੇ ਹੋਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬੜੇ ਕੂਲੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਹਾਇ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਸੌਂ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਮਨ ਦਾ ਭਾਉ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਾਵਾਰ ਦਾਨ, ਆਪ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣਾ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਨਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਧੱਕਾ ਸੈਂ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਸੈਂ ਗਿਆ ਸੈਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਇਹ ਦੱਸੋ ਉਸਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਕਿ ਨਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਡਾਢੇ ਤੁੱਠਣਹਾਰ ਹੋ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਉਸ ਦਾ ਭਾਉ ਥਾਂ ਪਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹ ਲੱਗੇਗਾ ਸਾਂਈਂ ਵਲ, ਭਜਨ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਜਨਮ ਬੜਾ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੋਕੇ ਕਈਆਂ ਤਾਰੇਗਾ। ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨੂੰ। ਮੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗ ਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਪ ਬੀਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਓਹ ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰਮੁਖ ਹੋਕੇ ਇਸੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਰੰਗ ਲਾ ਗਏ ਹਨ। -੧੬੯-<noinclude></noinclude> 3whqkaah0vnrl4lw209oos47kns91rj 250 74671 237057 2026-09-27T07:37:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਇਹ ਤਾਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕਿਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਆਖੀ | ਇਹ ਜੀਵਨ ‘ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਮਰ ਰਹਿਣ’ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਾਧਕੀ ਤੇ ਤਪੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ | ਹੈ; ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਮਨ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਇਹ ਤਾਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕਿਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਆਖੀ | ਇਹ ਜੀਵਨ ‘ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਮਰ ਰਹਿਣ’ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਾਧਕੀ ਤੇ ਤਪੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ | ਹੈ; ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਮਨ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜੋਗ ਦਾ ਭੇਖ ਲੈਕੇ ਦੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਮਾਇਆ ਤੇ ਪਾਉ ! ਜੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜੋਗੀ ਬਣ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਵ ਲੱਗੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲੈ, ਮੂੰਦਾਂ ਪਹਿਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੋਕੇ ਰਹੁ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਜੀਵੇ। ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜਕੇ ਨਾ ਮਾਇਆ ਐਵੇਂ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਬਚੀਏ, ਵਿੱਚੇ ਰਹਿਕੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨ ਨਾਲ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਗਿਰਾਉਟ ਨਾ ਖਾਈਏ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਬਣ ਸਕੀਦਾ। ਗੋਦੜੀ, ਡੰਡਾ, ਭਸਮ, ਮੁੰਦ੍ਰਾ, ਸਿਰ ਇਹ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਦਾ ਮੁੰਡਣ, ਸਿੰਙੀ ਵਜਾਉਣੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਾ ਨਾਮ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋਗ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਫਿਰ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਮਸਾਣਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠਣਾ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਦੇਸਾਂ ਪਰਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣਾ, ਤੀਰਥੀਂ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਜੋਗ ਹੈ। ਨਾ ਸਰੀਰ ਅਕੜਾਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ ਯਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਜਮਾਕੇ ਬਹਿ ਰਹਿਣ ਦਾ ਨਾਮ ਜੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਾੜੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ? ਜੋਗੀ-ਫਿਰ ਜੋਗ ਕਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲੇ, ਫਿਰ ਸ਼ੱਕ ਸ਼ੁਭੇ ਦੂਰ ਹੋਣ, ਮਨ ਧਾਂਵਦੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਰਖੀਏ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨ ਨਾਲ ਪਰਚਾ ਪਾਈਏ ਕਿ ਮਨ ਨਾਮ ਜਪੇ, ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਜੇ ਮਨ ਭੱਜੇ ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਹੋਵੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ। ਜੇ ਮਨ ਟਿਕੇ ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਤੀਜਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਫੇਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੋਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਸਹਿਜ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਲਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰਸ ਰੂਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਠ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਹਿਜ ਦੀ ਸਮਾਧੀ, ਅਰਥਾਤ ਉਠਦੇ ਬਹਿਂਦੇ ਟੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨ ਸੁਤੇ ਸਿਧ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਲਿਵ ਲਾਈ ਰੱਖੇ ਤੇ ਆਤਮ ਖੇੜੇ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਜੋ ਸਿੰਙੀ ਵਿਚ ਫੂਕ ਨਾਲ ਵਜਾਕੇ ਸ਼ਬਦ ਕੱਢਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ਬਦ ਹੋਵੇ ਜੋ ਵਜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਜੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਹੋਵੇ ਨਿਰਭੈ ਪਦ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋਗ ਪਾਕੇ ਫੇਰ ਬਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਲੁਕ ਬਹੀਏ ਪਰ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਸੁਰਮੇਂ ਵਾਂਙੂ ਕਾਲੀ ਤੇ ਕਾਲਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸੀਏ, ਐਸੀ ਜੁਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ ਕਿ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਨਿਰ-ਅੰਜਨ ਰਹੀਏ ਅਰਥਾਤ ਮਾਇਆ ਅਪਣੀ ਕਾਲਕ ਨਾ ਲਾ ਸਕੇ। ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੭ ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਖਿੰਥਾ ਜੋਗੁ ਨ ਡੰਡੈ ਜੋਗੁ ਨ ਭਸਮ ਚੜਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਮੁੰਦੀ ਮੂੰਡਿ ਮੁਡਾਇਐ ਜੋਗੁ ਨ ਸਿੰਙੀ ਵਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਗਲੀ ਜੋਗੁ ਨ ਹੋਈ ॥ ਏਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਕਰਿ ਸਮਸਰਿ ਜਾਣੈ ਜੋਗੀ ਕਹੀਐ ਸੋਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਬਾਹਰਿ ਮੜੀ ਮਸਾਣੀ ਜੋਗੁ ਨ ਤਾੜੀ ਲਾਈਐ ॥ ਜੋਗੁ ਨ ਦੇਸਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਭਵਿਐ ਜੋਗੁ ਨ ਤੀਰਥਿ ਨਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ ॥ ਨਿਝਰੁ ਝਰੈ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਲਾਗੈ ਘਰ ਹੀ ਪਰਚਾ ਪਾਈਐ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਇਵ ਪਾਈਐ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਜੀਵਤਿਆ ਮਰਿ ਰਹੀਐ ਐਸਾ ਜੋਗੁ ਕਮਾਈਐ ॥ ਵਾਜੇ ਬਾਝਹੁ ਸਿੰਙੀ ਵਾਜੈ ਤਉ ਨਿਰਭਉ ਪਦੁ ਪਾਈਐ ॥ ਅੰਜਨ ਮਾਹਿ ਨਿਰੰਜਨਿ ਰਹੀਐ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਤਉ ਪਾਈਐ॥੪॥੧॥੮॥੧ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਗੁਰੂ ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਗ ਏਥੇ ਮੁਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ: ਤੇ ਤਵਾ: ਖਾਲਸਾ ਵਿਚ ਅਗੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਅਗੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। -੧੭੧-<noinclude></noinclude> fn9uwmbt1vr4hd3o0j866d06hudxzmf 250 74672 237058 2026-09-27T07:37:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟੁਰਕੇ ਆਏ ਹਨ ਨਾਲੇ ਓਹ ਘੁੱਟਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਹੋਰ ਕੰਮ ਬੀ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਭਾਈ ! ਤੁਰਨ ਦੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ | ਤੁਰਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ, ਤੁਰਕੇ ਭੁੱਖ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਰੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੈਠੇ ਬੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟੁਰਕੇ ਆਏ ਹਨ ਨਾਲੇ ਓਹ ਘੁੱਟਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਹੋਰ ਕੰਮ ਬੀ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਭਾਈ ! ਤੁਰਨ ਦੇ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੇ | ਤੁਰਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ, ਤੁਰਕੇ ਭੁੱਖ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਰੋਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੈਠੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ ਥੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭੁੱਖ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਥੋੜਾ ਖਾਣ ਤਾਂ ਤਾਣ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੇਤੀ ਥੱਕਣ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਧੇਰਾ ਖਾਣ ਤਾਂ ਨਰੋਏ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਭੀ ਸਰੀਰ ਛੇਤੀ ਥੱਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ‘ਤੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਨਾ ਮਰੇ ਤੇ ਬੈਠੜੜਾ ਮਰ ਜਾਇ।’ ਮਰਦਾਨਾ-ਪਰ ਜੀਓ ਜੀ; ਸੁਖਪਾਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਨਾ, ਕਿ ਥੱਕਾਂ ਨਾ? ਹੁਣ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਥੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਘੁਟਾਂਵਦਾ ਹੈ ਪਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ- ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਇਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਥਕਾਨ ਹਨ, ਘੁਟਾਵੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੀਹ ਕਰੇ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤਪ ਕੀਤੇ, ਹੱਠ ਕੀਤੇ, ਰਾਤਾਂ ਜਾਗੇ, ਪਾਲੇ ਸਹਾਰੇ, ਕੱਕਰਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਤੇ, ਤੀਰਥ ਹੱਜ ਕੀਤੇ; ਜੋ ਸਿਧੀਆਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ, ਸੋ ਥੱਕ ਗਏ। ਹੁਣ ਤਪਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਭਾਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਿਚ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਿਲੇ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਥਕਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਹਰੇ ਥਕਾਨ ਹੈਨ, ਘੁਟਵਾਵੇ ਨਾ ਵਿਚਾਰਾ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ? (ਹੱਸ ਪਏ)। ਮਰਦਾਨਾ-ਫਿਰ ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਗਲ ਹੋਈ ਕਿ ਏਥੇ ਕੋਈ ਸੁਖੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਾਰਨ ਕਰਤਾ ਜਾਣੇ। ਕਾਰਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਉਹ ਆਪ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਹਧਾਰੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਯਾ ਬੁਰਾ। ਦੁਹਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਅੰਦਰ ਅੰਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੂਜਬ ਜੋ ਵਾਕ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਬਿਲਾਸ ਨਾਲ ਆਖੇ, ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ;- ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਕੇ ਤਪੀਏ ਪਾਲੇ ਸਹਿਆ ਡੰਗੁ ॥ ਤਬ ਕੇ ਥਕੇ ਨਾਨਕਾ ਅਬੈ ਮੰਡਾਵਨਿ ਅੰਗੁ ॥ | | ਸੁਭਾਉ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸੁਭਾਉ ਸੁਖ ਦੁਖ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਜੋ ਬੀਜੋ ਸੋ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਪੀੜ ਬੀਜੋ ਪੀੜ ਉਗੇਗੀ, ਸੁਖ ਬੀਜੋ ਸੁਖ। ਸੋ, ਬੀਜਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮੀਂ ਦੁਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਪ ਹਠ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਰਾਜਭਾਗ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਸੋ ਰਾਜ ਭਾਗ ਪਾਕੇ ਫੇਰ ਜ਼ੋਰ ਵਿਚ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਭਾਵ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਾਧਿਆ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤਪੋਂ ਰਾਜ ਤੋ ਰਾਜੋਂ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੈਨ? ਮਰਦਾਨਾ-ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਕਦੇ ਮਿਟਦੇ ਬੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਕਰਮ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅੰਦਰ ਪੱਕੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਦੇ ਪਏ ਰੇਖ ਤੇ ਲੇਖ ਮਿਟਦੇ ਨਹੀਂ ੨, ਪਰ ਸੱਜਣਾ ! ਕਰਮ ਜੀਵ ਨੇ ਦੇਹ ਧਾਰਕੇ ਕੀਤੇ ਹੈਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੈ ਆਦਿ ਰਖਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਬੀ ਹੈ। ਸੋ ਕਰਮ ਮਿਟਦੇ ਬੀ ਹੈਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲਾਣ ਨਾਲ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕਰਮ। ਜੇ ਬੰਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵਿਚ ਲਿਵ ਲਾਵੇ, ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਰਖੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਪਈਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕਾਰੀ ਰੇਖਾਂ ਧੋ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। ਸੁਖ, ਦੁਖ, ਦੇਹ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਨਦਰ ਉਤੇ ਹੈਂ। ਨਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹੈਨ। ਨਦਰ ਨੂੰ ਕੌਣ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਨਦਰੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਗਨ ਖਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਬੀ ਜਾ ਦਾਨੰ ਪਰਾ ਪੂਰਬੇਣ ਭੁੰਚੰਤੇ ਮਹੀਪਤੇ ॥ ਬਿਪਰੀਤਿ ਬੁਧੂੰ ਮਾਰਤ ਲੋਕਹ ਨਾਨਕ ਚਿਰੰਕਾਲ ਦੁਖ ਭੋਗਤੇ ॥੨੪॥ {ਸ: ਸਹਸ: ਮ: ੫} २ ਕਰਮਾ ਉਪਰਿ ਨਿਬੜੈ ਜੇ ਲੋਚੇ ਸਭ ਕੋਇ ॥ ੩ ਲੋਕਾਂ ਮਤ ਕੋ ਫਕੜਿ ਪਾਇ ॥ ਏਕਠੇ ਏਕ ਰਤੀ ਲੇ ਭਾਹਿ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੧} ਲਖ ਮੜਿਆ ਕਰਿ {ਆਸਾ ਮ: ੧} ੪ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ ਸੁਣਿ ਸਭਨਾ ਨੋ ਕਰਿ ਦਾਨੁ॥ ਜਨਮ ਕਰਮ ਮਲੁ ਉਤਰੈ ਮਨ ਤੇ ਜਾਇ ਗੁਮਾਨੁ ॥ {ਬਾ: ਮਾਹਾ ਮਾਝ ਮ: ੫} ੫ ਕਰਮੀ ਆਵੈ ਕਪੜਾ ਨਦਰੀ ਮੋਖੁ ਦੁਆਰੁ॥ {ਜਪੁਜੀ} -੧੬੩-<noinclude></noinclude> 2f95m2mqc6siijk7acre1rnbqdsv5li 250 74673 237059 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਸਾਫ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਸਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ- ‘ਸੁਣਿ ਪਾਂਡੇ ਕਿਆ ਲਿਖਹੁ ਜੰਜਾਲਾ ॥ ਲਿਖ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਰਮੁਖ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਰਚਨਾ ਦਾ ‘ਅਰਥ-ਵੇਗ' ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਧੇ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਸਾਫ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਸਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ- ‘ਸੁਣਿ ਪਾਂਡੇ ਕਿਆ ਲਿਖਹੁ ਜੰਜਾਲਾ ॥ ਲਿਖ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਰਮੁਖ ਗੋਪਾਲਾ ॥ ਰਚਨਾ ਦਾ ‘ਅਰਥ-ਵੇਗ' ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਧੇ ਵਰਣ ਮਾਲਾ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਇਕ ਇਕ ਤੁਕ ਠੱਪਕੇ ਇਕ ਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਿਉਂਤ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸੋਧਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮੱਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਤੀ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਜਦ ਇਹ ਵਰਤਾਉ ਸਿਖਾਓ ਤਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਮੱਤ ਦਿਓ। ਪਾਂਧਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਝਿਜਕਦਾ ਮਾਲੂਮ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡਰਦਾ ਭੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਹਾਰੀਆਂ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਕੀ ਮੱਤ ਦਿਆਂ, ਅਰ ਕੁਛ ਆਪ ਬੀ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਦੀ ਮੱਤ ਦਾ ਆਦਮੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਫਰਜ਼ ਸੁਝਾਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਾਫ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ, ਰਚਨਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਨਿਰ-ਅਟਕਵਾਂ ਹੈ, ਕਈ ਛੰਦ ਦੋਹੇ ਦੀ ਚਾਲ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਯਥਾ-‘ਡੋਲਤ ਡੋਲਤ ਹੇ ਸਖੀ ਫਾਟੇ ਚੀਰ ਸੀਗਾਰ ॥ ਅਰ ਕਈ ਚਉਪਈ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਂਙੂ ਪੌੜੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ ਯਥਾ :- ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਆ । ਕਈ ਦੁੱਵਯੇ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ--ਸਸੈ ਸਭੁ ਜਗੁ ਸਹਜਿ ਉਪਾਇਆ ਤੀਨਿ ਭਵਨ ਇਕ ਜੋਤੀ ॥ “ ਹੋਰ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਬੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਸਾਧਰਨ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਿਸ ਬੋਲੀ ਦੀ ਪੈਂਤੀ ਹੈ ਅਰ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਲ ਸਿਆਣੇ ਗਹੁ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਵਾਲੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਕਿ ਪੈਂਤੀ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਯਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਓ, ਸ, ਧੀ' ਦੇਖਕੇ ਭੀ ਟਪਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਬਰੇ ਕਿਸ ਬੋਲੀ ਦੀ ਪੈਂਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਭੇਤ ਇਹ ਹੈ :- ਪਾਂਧੇ ਜਦ ਵਿਦ੍ਯਾਰਥੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਉਤੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਪਾਕੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੋਈ ‘ਸ੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮ: ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੋਈ · ਂ । | ਂ | ਂ ਂ “ਓਨਮ: ਸਿੱਧ” “ਮੰਗਲ ਰੂਪ" ਸਿਰੇ ਤੇ ਲਿਖਕੇ ਫੇਰ ਅਗੇ ਅੱਖਰ ਪਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਪਰਲੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਓਹ ਅੱਖਰ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਮੰਗਲ ਤਾਂ ਪਾਂਧੇ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ੁਭ ਰੀਤੀ ਦੇ ਮਗਰ ਟੁਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਓਥੋਂ ਹੀ ਮੁੱਢ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੇ ‘ਓ’ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਕਣ ਪਰ ‘ਓਨਮ’ ਸਾਫ ਦਸਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਪਾਂਧੇ ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਲਿਖੇ ‘ਓਨਮ' ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਸੁਣ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ‘ਸਿਧੰ’ ਦੇ ਅਰਥ ‘ਸ’ ਤੇ ਧ ਲੈਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ੩ ਅੰਕ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੋਥੇ ਵਿਚ ਅਨੁਸਾਰ रे ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਸਾਰ ਦੱਸਦੇ ਫਿਰ ਵਰਣਮਾਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੀ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਮੰਗਲ ਵਿਚ ‘ਓ’ ਹੈ ਤੇ ‘ਓ ਕਿਉ ਨਹੀਂ। ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਤੀ ਪਾਂਧੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਛ ਉਸ ਦੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਹੈ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪੈਂਤੀ ਯਾ ਧਾਰਮਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ, ਪੈਂਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਓਸੇ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਕ੍ਰਮ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੈਂਤੀ ਵਿਚ ਅੱਖਰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਰ ਤੇ ਵਯੰਜਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ‘ਅ, ੲ, ਉ, ਗ੍ਰੀ, ਸ੍ਰੀ’ ਏਹ ਸ੍ਵਰ ਹਨ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਵਯੰਜਨ ਹਨ। ਸੋ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਉੜੀ ਤੋਂ ੧੪ ਤਕ ਸ੍ਵਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੀ, ਲਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ‘ਰ, ਲ' ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ੧੫ਵੀਂ ਤੋਂ ੧੭ਵੀਂ ਤਕ ਫੇਰ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇ ਪਰ ਪੁਨਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਉਣ ਵਾਂਙੂ ਵੀਚਾਰ ਕਥਿਆ ਹੈ ਤੇ ੧੮ਵੀਂ ਪਉੜੀ ਤੋਂ ਵਯੰਜਨ ਅੱਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ੧ 'ਓਨਮ; ਸਿਧੰ; ਜੈਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਧਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋਇਆ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। -੧੮੦-<noinclude></noinclude> qbfrlwcuosx0zq62decohyei2qvokuj 250 74674 237060 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਕਪਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਏਹ ਇੰਨੇ ਨੀਵੇਂ ਉਤਰੇ ਹਨ ਕਿ ਛਲ ਤੇ ਹਥ- ਨਾਟਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਜੀ 'ਪਾਜ ਖੋਹਲ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧੂ | | ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਓ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਕਪਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਏਹ ਇੰਨੇ ਨੀਵੇਂ ਉਤਰੇ ਹਨ ਕਿ ਛਲ ਤੇ ਹਥ- ਨਾਟਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਜੀ 'ਪਾਜ ਖੋਹਲ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਧੂ | | ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਓਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੋਗੀ | ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਬਣਾਂ : ਫੇਰ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਖੇਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਬੀ ਇਕ | ਝੂਠ ਫਰੇਬ ਤੇ ਕਪਟ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੈਲਿਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਫਿਰ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬੁਲਾਰੇ ਚੇਲੇ ਰਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਦੱਸੇ ਕਪਟ ਵਾਂਙੂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਨਾਵਟਾਂ ਤੇ ਓਹ ਗਲਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਦੂ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ਿਆ ਵਾਲੇ ਹਥ ਨਾਟਕਾਂ ਤੇ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਲਦੇ ਹਨ, ਮਾਯਾ ਡਾਢੀ ਹੈ, ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਸਾਧਕ ਸੰਤ, ਜੱਗ੍ਯਾਸੂ, ਮਹਾਤਮਾ ਕਦੇ ਏਸ ਰਸਤੇ ਨਾ ਪੈਣ। ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਲੱਗੇ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਮਲ ਸੱਚ ਪਰ ਟਿਕਣ, ਫਿਰ ਜੋ ਕਰਤਾਰ ਕਰੇ ਸੋ ਹੋਵੇ। ਸਾਧਕ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਰਤਾਰ ਆਪ ਇਸ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਕੁਛ ਕੌਤਕ ਕਰੇ ਤਾਂ ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ। ਸਗੋਂ ਡਰੇ ਕਿ ਇਹ ਕੌਤਕ ਕਿਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਡੀ ਹਉਮੈ ਵਿਚ ਨਾ ਫਸਾ ਦੇਵੇ। ਆਪ ਨਾਮ ਜਪੇ। ਹੋਰਨਾਂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕਰਾਮਾਤ ਦੀ ਪਰਪਾਟੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਘਾਲੀ ਪੁਰਖ ਵਿਚ ਕੋਈ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਣ ਯਾ ਕਿਸੇ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਕਾਰਣ ਕੋਈ ਮਾਨਸਿਕ ਬਲ ਆ ਬੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਰੋਗ ਅਸੂਲ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਦੇ ਟਿਕਾਉ ਲਈ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਐਸ਼ਰਜ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮਣਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਸ਼ੈ ਵਰਤਿਆਂ ਖਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਤਾਕਤ ਬੀ ਖਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਵਰਤਕੇ ਸਾਧੂ ਘਟਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਬਨਾਵਟਾਂ ਤੇ ਛਲ ਤੇ ਹਥਕੰਡੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੈਸੇ ਯੂਰਪ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕਈ ‘ਮੀਮਾਂ ਨੇ ਸੱਯਾ ਹਰਿ ਜਾਣੇ ਦੇ ਬਾਦ ਬਾਜ਼ੇ ਵੇਲੇ ਛਲ ਬੀ ਖੇਡੇ ਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਪਕੜੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਕੋਈ ਇਕ ਅੱਧੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਧਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦਿਖਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸੁਭਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਲ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਆਪ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਯਾ ਫੇਰ ਦੰਭ ਕਪਟ ਤੇ ਬਨਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਪੀਰੀਆਂ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਯਾ ਦੇ ਇਕ ਜਿਵੇਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਇਕ ਜੋਗੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ‘ਰਾਮਨ` ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿੱਲ ਕਾਂਟੇ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਰਿਆ, ਪਰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਐਸਾ ਕਰਨ ਤੇ ਬਲ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤੇ ਟਿਕ ਪਰਤਾਵੇ ਵੇਲੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੇ ਸਾਧਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ :- ਂ / ਨੂੰ ਜਪਾਵੇ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਸਮਝਕੇ, ਹੁਕਮ ਹੋਣ ਤੇ ਜਪਾਵੇ, ਕਰਾਮਾਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਕਿ ਦਿਖਾਵੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਾ ਪਏ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰ ਕਹੇ ਹਾਲ ਵਾਂਙੂ ਅਜ ਕਲ ਬੀ ਕਈ ਪਖੰਡ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਯਾਸੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ, ਟੁਰਨਾ ਚਾਹੀਏ। ਗਲ ਕੀਹ, ਜਦੋਂ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਪਾਜ ਉੱਘੜ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਲਟੀ ਵਰਤ ਗਈ ਕਿ ਜੋ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸੱਯਾ ਹਠਾਂ ਤਪਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈਸੀ ਬੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ ਉਡ ਗਈ। ਕਵਿ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋਗੀ ਇਹ ਹਾਰ ਖਾਕੇ ਕੀਕੂੰ ਬੈਠੇ ਹਨ :- ਆਪ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਬੈਸੇ ॥ ਚੋਰ ਨਾਰ ਜਿਉਂ ਤੂਸ਼ਨਿ ਤੈਸੇ ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਸੋ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਇਹ ਉਘਾੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਉਥੇ ਸਨ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਓਧਰੋਂ ਮੁੜ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲ ਉਲਟ ਪਏ। ਜੋਗੀ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਖਿਸਕ ਗਏ। ਇਹ ਬੀ ਖਿਆਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ -੧੭੫- ਜੋ ਕੋਊ ਅਪੁਨੀ ਓਟ ਸਮਾਰੈ। ਜੈਸਾ ਬਿਤੁ ਤੈਸਾ ਹੋਇ ਵਰਤੈ ਅਪੁਨਾ ਬਲੁ ਨਹੀ ਹਾਰੈ ॥ {ਧਨਾ: ਮ: ੫}<noinclude></noinclude> 1v0er2keb4utv1s59jiv4tkm5lmzply 250 74675 237061 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਂ | ਭਰਥਰਿ ਆਦਿ ਜੋ ਭਲੇ ਜੋਗੀ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ | ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਥਾਨ ਉਦਾਸੀ ਜੀ ਵਲ ਝੁਕਾਉ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਮਿਲਾਪਾਂ | ਸੰਤਾ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤਕ ਓਥੇ ਡੇਰਾ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਵਧਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਂ | ਭਰਥਰਿ ਆਦਿ ਜੋ ਭਲੇ ਜੋਗੀ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ | ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਥਾਨ ਉਦਾਸੀ ਜੀ ਵਲ ਝੁਕਾਉ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਗਲੇ ਮਿਲਾਪਾਂ | ਸੰਤਾ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤਕ ਓਥੇ ਡੇਰਾ ਵਿਚ ਵਧਦਾ ਵਧਦਾ ਐਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਰਥਰਿ ਹੈ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕੀਂ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ ਮਾਨਤਾ ਕਰਦੇ ਬਾਬਤ ਤਾਂ ਸ੍ਵੈਯਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਰਥਰ ਗੁਰੂ ਰਹੇ। ਪਰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਖੁਣਸ ਦਿਲੋਂ ਨਾ ਮਿਟੀ। ਛੇਵੇਂ ਜੀ ਦੇ ਗੁਣ ਉਚਰਦਾ ਸਦਾ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੋਗੀਆਂ ਫੇਰ ਧਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਏਥੈ ਰਿਹਾ। ਗਲ ਕੀ, ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਥਾਂਉਂ ਆਪਣਾ ਬਲ ਪਾਇਆ। ਸਾਧ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ‘ਗੋਰਖ ਮਤਾ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਮਤਾ' ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਕੋਈ ਧਰ ਦਿਤਾ, ਜੋ ਅਜ ਤਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ ਜਾਵੇ ਨਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਆਰੰਭ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਿੱਧ `ਬਾਲਕਾ ਜ਼ਿਮੀ ਵਿਚ ਂ ਦਿੱਤੀ। ਐਸੀ ਲਿਵ ਲਾਈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮੁਰਦਾ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ ਸੋ ਖਿੱਚ ਪਈ ਆਪ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਬੇ-ਹੁਰਮਤੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਕਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ, ਕਿੱਥੇ ਪੀਲੀ ਭੀਤੀ, ਪੰਜ ਛੇ ਸੋ ਕੋਹ ਦਾ ਪੈਂਡਾ, ਪਰ ਆਪ ਟੁਰ ਪਏ। ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਅਸਵਾਰ ਤੇ ਡੇਰਾ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ। ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਕਰਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਪੁੱਜੇ। ੩. ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਾਂ ਓਥੋਂ ਹੁਣ ਅਗੇ ਨੂੰ ਰਵਦੇ ਰਹੇ, | ਪਰ ਓਥੇ ਲੋਕੀਂ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਰਾਹੇ ਲਗੇ, ਸੋ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਕੋਈ ਇਕ ਤਿਆਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਥੇ ਟਿਕ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਟੀ ਪਾਕੇ ਰਹਿ | ਪਿਆ ਤੇ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਯਾਤ੍ਰਾ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆਂ। ਯੂ.ਪੀ. ਵਿਚ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ ਲੋਕ ਕਈ ਜਗਾ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਏਥੋਂ ਹੀ ਤੇ ਅੱਜ ਹੀ ਆਰੰਭ ਜੇ ਕੋਆ ॥ ਸਿਧ ਆਸਣ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਨਕ ਆਦਿ ਮਤੇ {ਵਾ: ਭਾ: ਗੁ:} ੨ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਆਤਮ ਬਲ ਨਾਲ ਜਿਵਾ ਦੇਣਾ ਗੁਰੂ “ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮ ਸਤ੍ਯਾ ਅਗੇ ਕਠਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਯਥਾ-‘ਸਤਿਗੁਰ ਮੇਰਾ ਮਾਰਿ ਜੀਵਾਲੈ॥” {ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫} ਪਰ ਜੇ ਇਸ ਦੀ ਯਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਵਿਚ ਹੀ ਟੋਲਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾ ਵਿਚਾਰ ਇਉਂ ਬੀ ਚਲ ਸਕਦੀ ਹੈ-ਬਾਲਕੇ ਦਾ ਮਰਨਾ ਯਾ ਮਰਨਾਊ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੇਠਾਂ ਟੋਏ ਵਿਚ ਹਵਾ ਦੇ ਗੰਦੇ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗਲ ਸੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਥਿੜਕਦੀ ਪਛਾਣਕੇ ਕਾਹਲੀ ਕਰਨੀ ਟੋਏ ਪੁਟਾਉਣ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਹਵਾ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਬਚਾ ਦੇਣਾ ਯਾ ਬੰਦ ਹੋਈ ਸਾਸ ਵਾਯੂ ਮੁੜ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦੇਣੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਹਰ ਹੈ। ਅਜ ਕਲ ਬੀ ਸਾਹ ਰੁਕ ਕੇ ਤਾਜ਼ੇ ਮੋਏ ਨੂੰ ਸਾਹ ਜਾਰੀ ਕਰਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। | | ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਟਦਾ ਦੇਖਕੇ ਆ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਕੂਚ ਦੀ ਠਾਣ ਲਈ, ਪਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਪਿੱਪਲ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਹੇਠ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸੇ ਤੋ ਦੁਆਲੇ ਯਾਦਗਾਰ ਖੜੀ ਸੀ, ਛਾਪੇ ਰੱਖਕੇ, ਅੱਗ ਲਾਕੇ ਫੂਕ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੇ ਪੁੱਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਰਫੂ-ਚੱਕਰ ਹੋ ਗਏ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਪੁਹੁੰਚਕੇ ਓਥੇ ਜਾ ਡੇਰਾ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ ਸਾਧ ਦਾ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜਕੇ ਉਸ ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਆਪਣੇ ਸੂਰਮੇ ਓਥੇ ਛੋੜਕੇ ਪੱਕਾ -੧੭੬- ੧ ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਪੀਲੀ ਭੀਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਖਟੇਮੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਸਟੇਸ਼ਨ ਅੱਠ ਦਸ ਮੀਲ ਹੈ। ਸਵਾਰੀ ਘੋੜੇ ਦੀ ਦੱਸੀਦੀ ਹੈ। ਰਸਤਾ ਬਰਸਾਤ ਵਿਚ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 75twuvaiq2bgc719jfiu22ohmah4jhk 250 74676 237062 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਆਏ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੱਚ ਦੀ ਅਮੱਸ੍ਯਾ ਦੀ ਰਾਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਥਾਂ ਟਿਕਾਣਾ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸੱਚ ਦਾ ਚਾਨਣ ਬੀ ਹੋਵੇ ? ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਤੱਕਕੇ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਆਏ ਤੁਮਾਰੇ। ਹਮਹਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਆਏ। ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੱਚ ਦੀ ਅਮੱਸ੍ਯਾ ਦੀ ਰਾਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਥਾਂ ਟਿਕਾਣਾ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਸੱਚ ਦਾ ਚਾਨਣ ਬੀ ਹੋਵੇ ? ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਤੱਕਕੇ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਆਏ ਤੁਮਾਰੇ। ਹਮਹਿ ਦਿਖਾਵਹੁ ਦੇਖਨਹਾਰੇ"। {ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਤਦ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ : ‘ਹੇ ਧਰਤੀ ਜੇ ਸਾਂਕਿ ਦੇਖ਼ੀਏ ਤੁਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾਈ ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਬੋਲ ਪਉ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਂ ! ਤ੍ਰੈ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਹੀ ਫਿਕਰ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਡੇ ਮਗਰ ਲਗੀ ਰਹੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇ ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਭੈ ਹੇਠ ਲੋਕ ਦਬੇ ਰਹਿਣ ਯਾ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਵਾਸ ਹੋ ਕੇ ਜਗਤ ਤਾਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਜੋ ਅਸਾਂ ਨੇ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਸੋ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਸੀ ਆਪ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨਾ, ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਹਕੇ ਮੁਰਦਾ ਨਾ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਧਕੇ ਇਕ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਉਡਦੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਙੂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਸਾ ਦੇਣਾ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਾਇਕ ਤੇ ਵਿਕਾਰੀ ਕੈਦ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ। ਹੋਣਾ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਪੰਛੀ ਵਤ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਮੈਲੇ ਥਾਂ, ਨਾਲੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ ਕਿ ਮੰਦੀਆਂ ਜਾਈਂ ਕਿਤੇ ਕਦਮ ਨਾ ਧਰਨਾ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਆਖੇ ਲਗੋ ਇਹ ਰਾਹ ਛਡੋ, ਨਾਮ ਜਪੋ, ਜਾਗੋ, ਖੇੜੇ ਦੇ ਘਰ ਆਓ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਗਾਓ, ਨਾਮ ਦੇ ਲੜ ਲਾਓ ਤੇ ਆਤਮ ਖੇੜੇ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਓ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਇਹ ਤੌਖਲਾ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਮਰ ਜਾਏ ਸੋ ਸਜਣੋਂ ਸਾਨੂੰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਸਾਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਅਗੇ ਬੀ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਠੀਕ ਪਾਸੇ ਨਾ ਆਏ, ਸਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਥਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋਗੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਜੇ ਪੂਜਾ ਕਰਾਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਓ ਤੇ ਨਿਆਂ ਸਾਰਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਕਿਸੇ ਹਾਕਮ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਛ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਹੇ ਧਰਤੀ ਤੂੰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ? ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ :- "ਸ਼ਕਤਿਵਾਨ ਏਕੋ ਜਗਤੇਸ਼ਾ ॥ ਹਮਰੈ ਬਿਖੇ ਨਾ ਪਾਯਤ ਲੇਸ਼ਾ। ਅਜ਼ਮਤ ਕੋ ਹੰਕਾਰ ਂ | / | | ਵਾਰੀ ਕਹੁ ਤਾਂ ਜੋ ਕਈ ਸੰਸਾ ਨਾ ਰਹੇ। ‘ਇਹ ਕਹਿ ਹਟਣ ਬਾਦ ਧਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਦਬਵੀਂ ਜਿਹੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਫੇਰ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ : ‘ਮੈਂ ਨਿਸਚੇ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ : ‘ਮੈਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਹਾਂ।” ਦੂਜੀ ਵੇਰ ਫੇਰ ਹੋ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ।' ਸਿੱਧ ਅਸਚਰਜ ਹੋਕੇ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਗਿੱਬ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਹਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਫੇਰ ਬਫਾਕੇ ਸਿੱਧ ਬੋਲੇ: ‘ਕਹੁ ਜਾਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ : ‘ਓਏ ! ਅਜੇ ਧਰਤੀ! ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਹੈਂ? ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਬੋਲ ਤੇ ਨਬੇੜਾ ਤਾਈਂ ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਜੋਗਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈਂ ?” ਏਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਿੱਧ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਹੇ ਪਰ ਅਵਾਜ਼ ਨਾ ਆਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਠੇ। ਜਿਥੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਪਰੇ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਧ ਬੀ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਥੇ ਜਾ ਖੜੋਤੇ, ਘਾਹ ਫੂਸ ਜੋ ਉਪਰ ਪਏ ਸਨ, ਸੋ ਕਿਹਾ ਇਹ ਥਾਂ ਪੁੱਟੋ। ਸਿੱਧ ਨਾਲੇ ਤਾਂ ਪੁਟਣਾ ਨਾ ਚਾਹੁਣ ਪਰ ਨਾਲੇ ੳਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉਤਾਵਲੀ ਬੀ ਸੀ। ਆਖਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਟਿਆ ਤਾਂ ਹੇਠੋਂ ਇਕ ਸਿੱਧ ਬਾਲਕਾ ਮੋਇਆ ਪਿਆ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸਿੱਧ ਬਲਕਾ ਟੋਇਆ ਪੁਟਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਤੋਂ ਛਤ ਜੇਹੀ ਪਾਕੇ ਮਿਟੀ ਬਰਾਬਰ ਕਰਕੇ ਘਾਹ ਤੇ ਤ੍ਰਿਣ ਉਪਰ ਖਲੇਰ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਅਵਾਜ਼ ਲਈ ਡਾਢਾ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਛੇਕ ਰਖਿਆ ਸਾਨੇ, ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂਗੇ ਤਦ ਇਹ ਅਵਾਜ਼ ਜੋ ਬਾਲਕਾ | ਦੇਵੇਗਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਮਝਕੇ ਸਾਡੀ ਕਰਾਮਾਤ ਮੰਨੀ ਜਾਊ, ਪਰ ਸਿੱਧਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਖੇਲ ਬੀ ਪੁੱਠੀ ਪਏਗੀ। ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਵਿਚ -੧੭੪- ੧ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਓ, ਅਸੀਂ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹਾਂ।<noinclude></noinclude> t7ph9d3fzrk3jaymfruxwo8i3hzj9nr 250 74677 237063 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਵਾਲੇ ਧੁਰੋਂ ਆਏ ਦਾਤਾ ਜੀ ਸਨ। ਤਾਕਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ / ਵਿਚ ਵੰਡਕੇ ਪੀਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸਿੱਧ ਲਾਉਣ, ਤਵਾ: ਖਾ: ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ | ਰੱਜ ਗਏ ਪਰ ਦੁੱਧ ਨਾ ਮੁੱਕਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਵਾਲੇ ਧੁਰੋਂ ਆਏ ਦਾਤਾ ਜੀ ਸਨ। ਤਾਕਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ / ਵਿਚ ਵੰਡਕੇ ਪੀਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸਿੱਧ ਲਾਉਣ, ਤਵਾ: ਖਾ: ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ | ਰੱਜ ਗਏ ਪਰ ਦੁੱਧ ਨਾ ਮੁੱਕਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿ ਸਿੱਧਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗੋਦੜੀਆਂ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾ | ਪਰਤਾਵੇ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਖਾਂ ਹੋ ਹਟੀਆਂ, ਆਦਿ ਮਾਨਸਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿਚ ਉਡਾਈਆਂ | ਪਰ ਸਿੱਧ ਜਿੱਤ ਨਾ ਸਕੇ। ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸੱਚ ਦੀ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆਂ ਮਹਾਰਾਜ ! ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ | ਸੱਯਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਾਰੂ ਨਾ ਪੈ ਸਕੇ, ਤਦ ਜਾਪਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਰੋ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਨ ਤੋੜੋ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ | ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤਾਂ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਸੀ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਖੜਾਂਵ ਉਡੀ ਤੇ ਸੰਯਮ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਭਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਅੱਗੇ, ਭੱਜੇ ਪਏ ਫਿਰਨ, ਜਾਂ ਜੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਿੱਧਾਂ ਹਾਰ ਮੰਨੀ ਤਾਂ ਖੜਾਂਵ ਬੀ ਹੇਠ ਉਤਰੀ। ਪਾਸ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ, ਭਰਮ ਪਿਓ ਨੇ ਕਿ ਇਸਨੇ ਸਾਥੋਂ ਵਡੇਰਾ ਕੋਈ ਜੋਗ ਸਾਧਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਸੋਚਣ ਲਗੇ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਗੋਰਖ ਮਤਾ ਸਾਡਾ ਭਾਰਾ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਥੋਂ ਨਾ ਖੁੱਸ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਬਨਾਰਸ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੰਡਤਾਈ ਦਾ ਭਾਰਾ ਅੱਡਾ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੋਰਖ ਮਤਾ ਕੰਨ ਪਾਟਿਆਂ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ। ਏਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅੱਡਾ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਧੂਣੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਜੋਗੀਆਂ ਨੇ ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਤੋਂ ਖੋਹ ਖੜਿਆ ਤਾਂ वे ਗੁਰੂ ਹਜ਼ੂਰ ਚਾਰ ਮੇਂਗਣਾਂ ਤੋਂ ਅਖੁੱਟ ਧੂਣੀ ਲਗ ਗਈ। ਜਦ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੜੀ ਧੂਣੀ ਲਗੀ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਯਾ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਚਲਾਈ, ਪਰ ਅਸਰ ਉਲਟਾ ਪਿਆ ਕਿ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੂਣੀਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਹਵਾ ਅਗੇ ਉੱਡ ਂ ਬੁਝ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਧੂਣੀ ਲਗੀ ਰਹੀ। ਸਵੇਰੇ ਪਾਲੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਸਿੱਧ ਅੱਗ ਲਗੇ ਲੱਭਣ। ਸ਼ਕਤੀ ਬੀ ਲਾਈ ਪਰ ਅੱਗ ਨਾ ਬਲੀ। ਅੰਤ ਹਾਰਕੇ ਭਰਥਰ ਨੂੰ ਘੱਲਿਓ ਨੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆਵੇ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ : ‘ਹੇ ਭਰਥਰਿ ਜੋਗੀ ! ਗੋਰਖ ਦੀ ਖੜਾਂਵ ਤੇ ਮੁੰਦਰਾਂ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਅੱਗ ਦਿਆਂਗੇ।” ਸੋ ਲੋੜ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਭਰਥਰਿ ਅੱਗ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਰਖ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਟੁਰ ਗਈ, ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਚਿਤ ਬ੍ਰਿਤੀ ‘ਸੰਯਮ’ ਵਿਚੋਂ ਜਾਣੋਂ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਗੋਰਖ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਦੇਖਕੇ ਭੰਗਰਨਾਥ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਤੂੰਬਾ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ ਕਿ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭਰਿਆ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ ਦੁੱਧ। ਭੰਗਰ ਉਹ ਲੈ ਗਿਆ ਜੋਗੀਆਂ ਪਾਸ ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਪੋ ਂ ਲੋਕਾਂ ਜੁੜਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮੇਲਾ ਬੀ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਹੁਣ ਓਹੋ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਾਲਕਾ ਬਣਾਕੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹਰ ਗੱਲੇ ਹਾਰ ਹੋਈ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਹੌਲਾ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੀ ਫਿਕਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਹਾਰਦੇ ਹੀ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਏਥੋਂ ਟੁਰਨਾ ਪਊ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਏਥੇ ਟਿਕਾਣਾ ਪਾਈ ਰਖਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਸੋ ਸਭ ਸਾਥੋਂ ਹਟਕੇ ਉੱਧਰ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ। ਫੇਰ ਇਕ ਤਾਂ ਅੱਡਾ ਹੱਥੋਂ ਜਾਊ, ਇਕ ਬਦਨਾਮੀ ਹੋਊ। ਜਦ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਾਉ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਿਕਮਤ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਏਥੋਂ ਟੋਰੀਏ ਜੋ ਸਾਡਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਏਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਗਲੀ ਧਰਤੀ ਮਾਲਕ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂ ਕਿਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਨਾਲ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜੀਕੂੰ ੧ ‘ਧਾਰਨਾਂ ਧਿਆਨ ਸਮਾਧੀ’ ਤ੍ਰੈਆਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਟੋਰਦੇ ਹੋ ਉਕਰ ਸਾਡਾ ਜਾਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਜਾਗਾ ਮੱਲਣ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ - ਕੱਢਣ – ਸੰਯਮ ਕਹੀਦਾ ਹੈ। -੧੭੩-<noinclude></noinclude> juq5spzas6zf4iuigcdbig9t0q33yli 250 74678 237064 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਲ ਪੂਰੀ ਪਤੇ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਂ ਨਵੀਂ ਉੱਚੀ ਗਲ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹਿਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਹੇ ਟੁਰਨਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਕਰੀਏ। ਤਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਜੋਗੀਆਂ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਲ ਪੂਰੀ ਪਤੇ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਂ ਨਵੀਂ ਉੱਚੀ ਗਲ ਚਲਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹਿਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਹੇ ਟੁਰਨਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਕਰੀਏ। ਤਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਜੋਗੀਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਲੇ ਦੇ ਦੌਰ ਚੱਲਣ ਦਾ ਵਕਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਦ ਘੱਲਿਆ ਤੇ ਭੰਗਰ ਨਾਥ ਨੇ ਆਪ ਪਿਆਲਾ ਭਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ : ਭੰਗਰ ਨਾਥ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੀਣ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ? ਜੋਗੀ-ਇਹ ਪਿਆਲਾ ਹੈ ਰਸ ਦਾ। ਇਸ ਦੇ ਪੀਣੇ ਨਾਲ ਸਮਾਧੀ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰ ਚੋਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨਾਹਦ ਸ਼ਬਦ ਵਜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋਗੀ ਜੀ ! ਇਹ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਰਸ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ ਤੇ ਨਸ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੱਤ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਕੇ ਬਾਉਰਿਆਂ ਕਰਕੇ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਟੋਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਸਤੀ ਵਿਚ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੋਊ ਉਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ .ਸੋ ਕ੍ਰਾਂਤੀ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਦੇਖੇ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਹੋਸ਼ ਮਾਰੀ ਜਾਏ ਓਥੇ ਸ਼ਬਦ ਗਿਆਨ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਥੇ? ਓਥੇ ਤਾਂ ਤਮੋਗੁਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੇ ਭੰਗਰ ਨਾਥ! ਅਸਾਂ ਨੇ ਜੇ ਸੁਰਾ ਬਣਾਈ ਹੈ ਸੋ ਸੁਣੋ:-‘ਧਿਆਨ’ ਦੀ ਔਖਧੀ ਪਾਈ ਹੈ ਤੇ ‘ਕਰਨੀ’ ਦੀ ਕਸ ਪਾਈ ਹੈ, ‘ਪ੍ਰੇਮ’ ਦਾ ਪੋਚਾ ਤੇ ‘ਯਾਨ’ ਦੀ ਅੱਗ ਬਾਲੀ ਹੈ, ‘ਭਾਉ’ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ‘ਸੁਰਤ’ ਦੀ ਨਾਲ ਹੈ ਇਉਂ ਤਾਂ ਚੁਆਈ ਹੈ ਇਹ ਸੂਰਾ। ਫੇਰ ਚੁਆਕੇ ਅਸਾਂ ਇਹ ‘ਦਇਆ' ਦੀ ਸੁਰਾਹੀ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਰੱਖੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਸਹਜ’ ਦੇ ਪਿਆਲੇ ਪਾਕੇ ਪੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਨਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜਾਏ ਹਰ ਰੰਗੇ ਕਰਤਾਰ ਪਿਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਪਣੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਅਪਣੇ ਅਨੰਦ ਵਿਚ, ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਂਙੂ ਵ੍ਯਾਪਕ ਤੇ ਸੂਖਮ, ਪਰ ਪ੍ਰਤੀਤ ੧ ਲਾਗ | | | | ਦੇਣਹਾਰ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ-ਹੱਦ ਵਾਲਾ ਅਨੰਦ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਇਹੀ ਰੌ ਸਦਾ ਲਿਵ ਹੈ। ਇਹੋ ਸਾਡੀ ਸੁਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਗਲ ਬਾਤ ਛਿੜੀ ਸੀ ਲੰਮੇਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਪੀਣਾ ਨਾ ਮੰਨਿਆਂ ਤੇ ਨਾ ਉਹ ਉਕਤ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਨਾ ਸਕੇ। ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿਚ ਓਹ ਜਿੱਤ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ। ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਝ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਹਾਰ ਦਾ ਫਲ ਖਿਝ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਧਮਕਾ ਕੇ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਕੇ ਭਜਾ ਨਾ ਸਕੇ। ਦੂਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਲਾਕੇ ਮਸਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਾ ਸਕੇ। ਤੀਜੇ ਬਹਿਸ ਵਿਚ ਹਰਾ ਨਾ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਚੌਥੀ ਖੇਡ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰਚਾਈ ਕਿ ਜੋ ਨਾਟਕਾਂ ਚੇਟਕਾਂ ਵਿਚ ਓਹ ਆਪ ਨੂੰ ਤਕੜੇ ਸਮਝਦੇ ਸੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਹੀਨ ਸਾਬਤ ਕਰਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਿਧੀਆਂ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਸੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬੰਧਨ ਦੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸੱਤਿਨਾਮ ਵਿਚ ਸਹਿਜ ਸਮਾਧੀ ਲਗੀ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਆਪ ਅਸਲ ਕਰਾਮਾਤ ਦੱਸਦੇ ਸੇ। ਆਪ ਧੁਰੋਂ ਅਵਤਾਰ ਹੋਕੇ ਆਏ ਸੇ, ਸਦਾ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਲਿਵ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਸੇ। ਤਾਕਤਾਂ ਆਪ ਅੱਗੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜੇ ਕਦੀ ਕੋਈ ਆਤਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਪਕਾਰ ਹਿਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਠ (ਜ਼ਿਦ) ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਹਿਤ, ਯਾ ਜੋਗੀਆਂ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਤੁੱਛਤਾ ਦੱਸਣ ਨਮਿਤ। ਏਕਾਗਰ ਮਨ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜੁੜੇ ਮਨ -੧੭੨- ੧ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬਾਤ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰ ਉਕਤੀਆਂ ਓਥੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਓਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਬਾਜ਼ੀ ਗਲ ਬਾਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੋਈ ਤੁਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੀ। ਸਾਰੰਸ਼ ਅਸਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਚੀਤ ਵਿਚ ਦਿਤਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> bfdw325sa0og25nfde1uump7g3ya29s 250 74679 237065 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਮੰਗਣ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਪੁਤ੍ਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦਾਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਾਏ। ਉਦਾਸ, ਸੰਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਮੰਗਣ ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਸਪੁਤ੍ਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦਾਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਾਏ। ਉਦਾਸ, ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ 'ਸਾਰਾ ਸਿਹਰਾ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਹੈ। ਚਾਰ ਧੂਣੀਆਂ ਅਰਥਾਤਂ ਚਾਰ ਵਡੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਥਵਾ ਮੋਢੀਵਾਲ ਆਪ ਨੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ . ਬੀ . ਫੇਰ ਇਹਨਾਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਪੁਰਦੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਜੋ ਹੁਣ ਤਕ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਹਰਿਆ ਕੀਤਾ ਪਿੱਪਲ ਜਿਸ ਹੇਠ ਆਪ ਓਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਟਿਕੇ ਸਨ ਤੇ ਜਿਥੇ ਬੈਠਕੇ ਸੱਚ ਦੀ ਬਿਜੈ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਈ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਥੇ ਪਿੱਪਲ ਹਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮਿਟ ਜਾਣੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਖਾਈ। ਆਪ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਕੇਸਰ ਰਗੜਵਾਕੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਸੜੇ ਬ੍ਰਿਛ ਪਰ ਚੌਂਕਿਆ ਤੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ:- ‘ਸਚ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ! ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਟਣਾ। ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਜਾਹ, ਫੇਰ ਫੁੱਟ ਪਉ ਤੇ ਹਰੀ ਰਹੁ। ਤੈਂ ਪੁਰ ਕੇਸਰ ਚੌਂਕਿਆ ਹੈ, ਛੱਟੇ ਮਾਰੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ਼ ਹੋਇਆ ਕਰਨਗੇ, ਯਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਿਆਂ ਹੈਂ।’ ਸੋ ਉਹ ਪਿੱਪਲ ਫੇਰ ਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਯਾਦਗਾਰ ਜਾਣਕੇ ਯਾਤਰੂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਹਨਾਂ ਪਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਫੇਰ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਗੀਤ ੧. ਅਰਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ {ਰਾਗ-ਕੌਂਸੀਆ} ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਰਾਤ ਵਿਸ਼ਤੇ ਹੇਠ ਆਏ ਕਿ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਰੋਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਏ, ਸਰੋਦਾਂ ਛਿੜ ਰਹੀਆਂ ਰਸ ਰੰਗ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਦਫ ਵਜਦੇ ਸੁਹਾਵੇ ਤਾਲੇ ਲਾਏ। ਕਿ ਨਚਦੇ, ਹੇਠ ਨੂੰ ਸੁਰ ਤਾਲ ਲਾਂਦੇ, -੧੭੭- ਚਲੇ ਸਭ ਰਾਗ ਆਵਨ ਸਾਜ਼, ਚਾਏ। ਤੇ ਚਲੀਆਂ ਰਾਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਆਵਨ ਗਲੇ ਮਿੱਠੇ ' ਸੁਹਾਵੇ ਸੁਰ ਅਲਾਏ। ਜਿਵੇਂ ਮੋਰਾਂ ਤਿਵੇਂ ‘ਪੈਲਾਂ' ਨਾ ਪੈਂਦੀਆਂ ਜ਼ਿਮੀਂ ਦੇ ਨਾਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਚਾਂ ਭੁਲਾਏ। ਜਾਂ ਦਿੱਤਾ ਦਿਲ, ਸਮਝ ਗਾਵਣ ਦੀਆਈ ਗੁਰੂ ਆਵਣ ਦਾ ਸੋਹਲਾ ਇਹ ਸੁਣ ਆਏ:- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਿਆਰਾ ਸੁਣੋ ਲੋਕੋ ! ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਆਏ, “ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਵੋ ਆਦਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਿ ਘਰ ਬਨ ਬਾਗ, ਸਭ ਕਰ ਲਓ ਸੁਹਾਏ। ‘ਦਿਲ ਅਪਣੇ ਨੂੰ ਬਣਾਵੋ ਤਖਤ ਸੁਹਣਾ, ਦਿਓ ‘ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾਏ। ਸੁਗੰਧੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਛਿੜਕਾ ਦਿਓ ਜੀ ਦਿਓ ‘ਆਪਾ’ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਅਜ ਲੁਟਾਏ। ‘ਜੋ ‘ਆਪਾ’ ਹੋ ਗਿਆ ‘ਆਪੇ’ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤਦੋਂ ਡੇਰੇ ਆ ਲਾਏ। ‘ਤੁਸੀਂ ਯਾਰਾਂ ਦੇ ਤਦ ਰਸ ਰੰਗ ਮਾਣੋ ਜਦੋਂ ਆਪਾ ਇਸ ਆਪੇ ਤੋਂ ਘੁਮਾਏ। ‘ਦਿਸੇ ਪ੍ਯਾਰਾ ਤਦੋਂ ਹਰ ਰੰਗ ਵਸਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਫੇਰ ਨਾ ਆ ਮੂੰਹ ਦਿਖਾਏ। ਉਠੋ ਲੋਕੋ ! ਸੁਣੋ ਲੋਕੋ ! ਤੇ ਗਾਵੋ:- ਕਿ ਔਹ ਆਏ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਹੁ ਆਏ। ‘ਬੁਸ਼ਾਰਤੀ’ ਦੇ ਦਿਓ ਅਜ ਜਗਤ ਤਾਈਂ "ਗੁਰੂ ਆਏ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਏ। ‘ਮਿਲੋ ਆ ਕੇ, ਹਾਂ ਆਪਾ ਭੇਟ ਧਰਕੇ " ਮਿਲੋ ਐਦਾਂ ਜੋ ਗੁਰ ਗੋਦੀ ਖਿਡਾਏ।. ‘ਸਫਲ ਜੀਵਨ, ਸਫਲ ਜੀਵਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅੰਗ ਵਿਚ ਰਹੀਓ ਸਮਾਏ'। ਗੀਤ 2 . . ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾ ਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਚਿਰੋਕੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ ਸੱਜਣਾ ! ਪੂਜਾ ਦੇ, ਪੂਜਾ ਦੇ, ਪੁਜਾਂ ਦੇ, ਯਾਰਿਆ! ੧. ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ।<noinclude></noinclude> hupsy2nstq88epegavie95papa984aj 250 74680 237066 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਧਿਆਵਾਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਪਈ ਅਲਾਵਾਂ ਪਈ ਅਲਾਵਾਂ ਵਾਹ ਵਾ ਵਾਹ; ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾਦੇ ਸੁਹਣਿਆ ! ੨. ਹੁਣ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਯਾਰੇ ਆਈਂ। ਫ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਧਿਆਵਾਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਪਈ ਅਲਾਵਾਂ ਪਈ ਅਲਾਵਾਂ ਵਾਹ ਵਾ ਵਾਹ; ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾਦੇ ਸੁਹਣਿਆ ! ੨. ਹੁਣ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਯਾਰੇ ਆਈਂ। ਫੇਰਾ ਅਜ ਆ ਸਾਡੇ ਪਾਈਂ। ਫੇਰਾ ਪਾਈਂ ਵਾਹ ਵਾ ਵਾਂਹ। ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ! ੩. ਸਾਨੂੰ ਚਰਨੀਂ ਆਨ ਲਗਾਈਂ। ਸਿਕਦੇ ਮੱਥੇ ਠੰਢਕ ਪਾਈਂ। ਠੰਢਕ ਪਾਈਂ ਵਾਹ ਵਾ ਵਾਹ। ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ! ੪. ਆ ਜਾ ਵਿੱਥਾਂ ਮੇਟ ਗੁਸਾਈਂ। ‘ਅਪਨਾ’ ਆਖ ਤੇ ਲੈ ਅਪਨਾਈ। ਲੈ ਅਪਨਾਈ ਵਾਹ ਵਾ ਵਾਹ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਦਿਖਾ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰਿਆ ! ਜ਼ਰਾ ਮੁਖੜਾ ਸੁਹਾਵਾ ਦਿਖਾਦੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ! ੫. ੨੦. ਬਨਾਰਸ-ਪੰਡਤ ਚਤਰ ਦਾਸ ੧। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬਨਾਰਸ ਆਏ, ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਚਤੁਰਦਾਸ ਨਾਮੇ ਇਕ ਬੜਾ ਪ੍ਰਬੀਨ ਪੰਡਤ ਏਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮੋਹਿਣੀ ਮੂਰਤ ਦੇਖਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ-ਹੇ ਭਗਤ ਜਨ ! ਜਲ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਸਾਧੂ ਹੋ, ਪਰ ਸਾਲਗਰਾਮ, ਤੁਲਸੀ ਮਾਲਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਪੂਜਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ? ਭਗਤੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹੋ ? ਅਤੀਤ ਹੋ ? ਕਿਵੇਂ ਹੋ ?” ਤਦ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਰਬਾਬ ਵਿਚ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਦੀ ਸੁਰ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ, ਤਦ ਆਪ ਬੋਲੇ :- ਮਹਲਾ ੧ ਬਸੰਤੁ ਹਿੰਡੋਲ ਘਰੁ ੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਸਾਲ ਗ੍ਰਾਮ ਬਿਪ ਪੂਜਿ ਮਨਾਵਹੁ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਤੁਲਸੀ ਮਾਲਾ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਜਪਿ ਬੇੜਾ ਬਾਂਧਹੁ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਦਇਆਲਾ ॥੧॥ ਕਾਹੇ ਕਲਰਾ ਸਿੰਚਹੁ ਜਨਮੁ ਗਵਾਵਹੁ॥ | | ਚੀਰ ਗਏ। ਮਨ ਭਾਵੇਂ ਹੰਕਾਰੀ ਸੀ ਪਰ ਸੱਚ ਨੇ ਤੀਰ ਚੋਭ ਹੀ ਦਿੱਤਾ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ "ਹੇ ਸਾਧੂ ਜਨ ! ਜੇ ਇਹ ਖੇਤੀ ਅਫਲ ਹੈ ਤਾਂ ਸਫਲ ਖੇਤੀ ਕੌਣ ਹੈ?" ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ :- ਕਰ ਹਰਿਹਟ ਮਾਲ ਟਿੰਡ ਪਰੋਵਹੁ ਤਿਸੁ ਭੀਤਰਿ ਮਨੁ ਜੋਵਹੁ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਸਿੰਚਹੁ ਭਰਹੁ ਕਿਆਰੇ ਤਉ ਮਾਲੀ ਕੇ ਹੋਵਹੁ ॥ ੨ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਦੁਇ ਕਰਹੁ ਬਸੋਲੇ ਗੋਡਹੁ ਧਰਤੀ ਭਾਈ ॥ ਜਿਉ ਗੋਡਹੁ ਤਿਉ ਤੁਮ੍ ਸੁਖ ਪਾਵਹੁ ਕਿਰਤੁ ਨ ਮੇਟਿਆ ਜਾਈ ॥ ੩ ॥ ਬਗੁਲੇ ਤੇ ਫੁਨਿ ਹੰਸੁਲਾ ਹੋਵੈ ਜੇ ਤੂ ਕਰਹਿ ਦਇਆਲਾ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਦਇਆ ਕਰਹੁ ਦਇਆਲਾ ॥੪॥੧॥੯॥ ਹੁਣ ਪੰਡਤ ਮੋਮ ਦਿਲ ਹੋਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਆਪ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਸਾਧੂ ਹੋ, ਪਰ ਕੁਛ ਵਿਦ੍ਯਾ ਚਾਹੀਏ; ਕਹੋ ਤਾਂ ਦਾਸ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ? ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸੱਚੇ ਦੇ ਨੈਣ ਭਰ ਕਾਚੀ ਢਹਗਿ ਦਿਵਾਲ ਕਾਹੇ ਗਚੁ | ਪੁਲਕਾਵਲੀ ਹੋ ਆਯਾ ਤੇ ਬੜੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਬੋਲੇ :- ਆਏ, ਅਪਾਰ ਛਹਿਬਰ ਂ ਲੱਗ ਗਈ, ਤਨ ਲਾਵਹੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਚਿਆਈ, ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ, ' ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ ਪੰਡਤ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਮਹਲਾ ੧ ਰਾਜਾ ਬਾਲਕੁ ਨਗਰੀ ਕਾਚੀ ਦੁਸਟਾ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੋ॥ਦੁਇ ਮਾਈ ਦੁਇ ਬਾਪਾ ਪੜੀਅਹਿ ਗੁ: ਪੁੰਨਮ ਸੰ:ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੮ (੧੯੧੭ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਟਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਟਰੈਕਟ ਨੰ: ੫੩੦ (ਨੌਵਾਂ ਭਾਗ) ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੧੭੮-<noinclude></noinclude> qml4xkdbpayx4pg9g87361328e3tfc2 250 74681 237067 2026-09-27T07:37:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ | ਪਉੜੀ ੨੨ ਵਿਚ ‘ਙ’ ਨੂੰ ‘ਗ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇ ੪੬ ਵਿਚ ‘ਬ” ਨੂੰ ਬਜਾਏ ‘ਵ’ ਦੇ ਤੇ ੪੩ ਵਿਚ ‘ਯ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਜ' ਵਾਲੇ ਪਦ ਵਰਤੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਏਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਪੋ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ | ਪਉੜੀ ੨੨ ਵਿਚ ‘ਙ’ ਨੂੰ ‘ਗ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇ ੪੬ ਵਿਚ ‘ਬ” ਨੂੰ ਬਜਾਏ ‘ਵ’ ਦੇ ਤੇ ੪੩ ਵਿਚ ‘ਯ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਜ' ਵਾਲੇ ਪਦ ਵਰਤੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਏਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵਟਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੌੜੀ ੪੨ ਵਿਚ ‘ੜ' ਤੇ ੫੨ ਵਿਚ ‘ਲ (ਲ)’ ਫੇਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਤੀ ਮਰਹਟੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ () ਦੇ ਥਾਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਮਰਹਟੀ ਲਿਪੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਹੀ, ਪਰ ਵਿਚ ‘ਲ’ ਅੱਖਰ ਵੱਖਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਲਲੇ ਦਾ ਉਚਾਰਾਣ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ੪੬ ਪੌੜੀ ਤਕ ਏਹ ਮੁੱਕੇ | ਹਨ। ਅਗੇ ਇਕ ਅੱਖਰ ‘ੜ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਪਰ ‘ਡ’ ਨੂੰ ਬਿੰਦੀ ਦੇਕੇ ਲੋੜ ਪਏ ਤੇ ਵਰਤ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਅੱਖਰ (ਸ਼’, ਖ਼, ਸ, ਹ’ ਨੂੰ ‘ਸ, ਖ, ਹ, ਸ’) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ੫੧ ਪਉੜੀਆਂ ਮੁਕਾਕੇ ੫੨ਵੀਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਾਰ ਮਤ, "ਹੁਕਮ, ਨਦਰ, ਗੁਰੂ" ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਕੇ ੫੩ ਤੇ ੫੪ ਵਿਚ ਫੇਰ ਪਾਂਧੇ ਵਲ ਸਿੱਧਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਭੁੱਲ, ਂ ਉਸਦਾ ਫ਼ਰਜ਼, ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ | ਦੱਸਕੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਂ ਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਂ | ਸੂਚਨਾ-ਬਨਾਰਸ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਆਏ, ਪਰੰਤੂ ਦੋ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੇਦਾਂਤੀ ਪੰਡਤ ਹਰੀ ਲਾਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਕੇ ਸਤਿਮਾਰਗ ਤੇ ਆਏ। ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਪਟਣੇ ਆਏ। ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਇਕ ਵਿਥਿਆ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ। ੨੧. ਪਟਨਾ-ਸਾਲਸ ਰਾਇ। ੧. {ਸਿਞਾਣ ਤੇ ਗਤੀ} ਇਕ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ :- ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਤੁਸੀਂ ਆਖਨੇ ਹੋ ਸਾਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਜੋ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਦਿੱਸਦੇ ਦੇ ਵਿਚ ਉਹੋ ਹੈ, ਇਹ ਦਿੱਸਦਾ ਉਸਦਾ ਪੁਸ਼ਾਕਾ ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਐਕੁਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੀਹਦਾ ?" ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਹੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆਂ ਕਰ। ਜਦ ਕੋਈ ਦੂਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਵੇਖੀਦਾ ਹੈ, ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਕਰ, ਜਦ ਠੀਕ ਟਿਕ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਝਲਕਾ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਜਪਦਾ ਹਾਂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੋ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਮਹਿਰਮ ਜੀ ! ਮਿਹਰ ਵਰਤਾਓ ਦਿਓ ਨਾ ਦਿੰਦੇ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਸਿਮਰਿਆ ਕਰ, ਟਿਕਿਆ ਕਰ। ਵੇਖਾਂ! ਸਿਆਣੇ ਹਦਵਾਣੇ ਦੀ ਬਾਹਰੋਂ ਸਬਜ਼ੀ ਵਿਚੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਲਾਲੀ ਤਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਹੋਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੇਂਹਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਉਪਾਉ ਕਰ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਬੀ ਵੇਂਹਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਨਾਂ, ਕਿ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸਾਂਈਂ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਜਹਾਨ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਵਾਜਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸੁਰ ਤੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਖੁਰਜ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਰਿਖਭ ਤੇ, ਕੋਈ ਪੰਚਮ 'ਤੇ; ਮਰਦਾਨਾ-ਡਾਢੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਲਾ ਲਾ ਤੱਕਦਾ | ਕੋਈ ਕੁਛ ਗਾਉਂਦੇ ਭੀ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਾਰ ਹਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਭੀ ਕਈ ਵੇਰੀ ਅੰਦਰੋਂ | ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾਰ ਹੈ ਕਿ ਆਹ ਅਵਾਜ਼ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੁਬਹਾਨ ਤੇਰੇ ਕਰਤਾਰ ਨੂੰ, | ਪੰਚਮ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਹ ਗੰਧਾਰ ਹੈ ਤੇ ਆਹ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁ: ਪੁ: ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੧ (੧੯੨੦ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੧੮੧-<noinclude></noinclude> cudr6mcis8xkye3r5wmjy16x6i7bc1i 250 74682 237068 2026-09-27T07:37:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਡਿਤ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰੋ ॥੧॥ ਸੁਆਮੀ | ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਸਿਖਿਆ, ਸੁਖ ਸੁਆਦ ਤੇ ਪੰਡਿਤਾ ਤੁਮ੍ ਦੇਹੁ ਮਤੀ॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਪਾਵਉ ਪ੍ਰਾਨਪਤੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭੀਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਡਿਤ ਕਰਹੁ ਬੀਚਾਰੋ ॥੧॥ ਸੁਆਮੀ | ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਸਿਖਿਆ, ਸੁਖ ਸੁਆਦ ਤੇ ਪੰਡਿਤਾ ਤੁਮ੍ ਦੇਹੁ ਮਤੀ॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਪਾਵਉ ਪ੍ਰਾਨਪਤੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭੀਤਰਿ ਅਗਨਿ ਬਨਾਸਪਤਿ ਮਉਲੀ ਸਾਗਰੁ ਪੰਡੈ ਪਾਇਆ ॥ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜੁ ਦੁਇ ਘਰ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਐਸਾ ਗਿਆਨੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥੨॥ ਰਾਮ ਰਵੰਤਾ ਜਾਣੀਐ ਇਕ ਮਾਈ ਭੋਗੁ ਕਰੇਇ ॥ ਤਾ ਕੇ ਲਖਣ ਜਾਣੀਅਹਿ ਖਿਮਾ ਧਨੁ ਸੰਗ੍ਰਹੇਇ ॥ ੩ ॥ ਕਹਿਆ ਸੁਣਹਿ ਨ ਖਾਇਆ ਮਾਨਹਿ ਤਿਨ੍ਹਾ ਹੀ ਸੇਤੀ ਵਾਸਾ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਖਿਨੁ ਤੋਲਾ ਖਿਨੁ ਮਾਸਾ ॥੪॥੩॥੧੧॥ ਸੁਣਕੇ ਚਤੁਰਦਾਸ ਘਬਰਾਇਆ, ਕੁਛ ਵੈਰਾਗ ਫੁਰ ਆਇਆ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ:‘ਹੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਆਪ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋ ? ਪੜ੍ਹਾਵਨ ਹਾਰ ਜਾਪਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪੜ੍ਹਉਂਦੇ ਹੋ ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਬਾਵਨ ਅੱਖਰੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਪਾਂਡੇ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਪਈ ਅਤੇ ਢੇਰ ਚਿਰ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪੰਡਤ ਪੈਰੀਂ ਪਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ ਤੇ ਉਹ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲਗ ਗਿਆ। ਬਨਾਰਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਸਿਖੀ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਇਹ ਸਜਣ ਹੋ ਚਮਕਿਆ। ਂ | | ਜੋ ਗੱਲ ਬਾਤ ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇਂ ਇਕ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਰਚੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਦੱਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ’` ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ । ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੀ ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਬਾਣੀ ਭੀ ਇਕ ਬੜੇ ਗੁਹਝ ਕਟਾਖ੍ਯ ਦੀ ਭਰੀ १ ਂ | | ਬਾਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੁਆਰੇ ਕਿਸੇ ਪੰਡਤ ਪ੍ਰਤੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਨਰਬਦਾ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਓਅੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦੇ ਕੇ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਪਾਂਡਾ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਲੇਖੇ ਪੱਤੇ ਸਿਖਾਲਦਾ ਦੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮੱਤ ਦਿਤੀ ਕਿ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਆਤਮ ਰੂਪ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਲੱਯਾ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਨਾ ਦਿਓ। ਪਰੰਤੂ ਪੁਰਤਾਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਪੰਡਤ ਚਤਰ ਦਾਸ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਇਆ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਐਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਅੰਕਾਰ ਪਦ ਪੈਂਤੀ ਵਾਸਤੇ ਬੀ ਵਰਤੀਂਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਕੂੰ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਬੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਊੜਾ ਐੜਾ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈਸੁ ਕਿ ਨਹੀਂ", ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ‘ਪੈਂਤੀ ਸਿੱਖੀ ਹੈਸੁ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ‘ਐਲਫੇਬੈਟ' ਦੀ ਵਿਤਪਤੀ ਵੀ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ‘ਐਲਫਾ ਤੇ ਬੀਟਾ ਪੈਂਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਚ ‘ਅਬਜਦ ਪਦ ਭੀ ਪੈਂਤੀ ਦੇ ‘ਅਲਫ਼, ਬੇ, ਜੰਮ, ਦਾਲ, ਚਾਰ ਹਰਫ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਵਾਚਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਓਅੰਕਾਰ’ ਭੀ ਪੈਂਤੀ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ, ਅਰ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਰਣਮਾਲਾ' ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿੱਕੂੰ ਕਿਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਪੱਟੀ ਆਖੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਣੀ ਬੀ ਇਕ ਪੱਟੀ ਵਾਂਙੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਉਂਗਾਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ‘ਸਚੀ ਪਟੀ ਸਚੁ ਮਨਿ ਪੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸੁ ਸਾਰੁ॥ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਉਗਾਹੀ ਬੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਧੇ ਡਾਕਟਰ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਾਣੀ ਬਿਉਰੋ (ਸੰਨ | ਪਰਿਥਾਇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ-ਇਸ ਰਚਨਾਂ ੧੯੦੨) ਵਿਚ ਇਕ ਵੀਚਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਬਾਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਓਅੰਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਦਖਣੀ ਪਦ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਕਲੀ ਦਖਣੀ ਭਾਂਤਿ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਲਾਵਲ ਤੇ ਵਡਹੰਸ ਆਦਿ ਨਾਲ ਦਖਣੀ ਪਦ ਰਾਗ ਸੂਚਨਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ- ਪਾਂਧਾ ਪੜਿਆ ਆਖੀਐ ਬਿਦਿਆ ਬਿਚਰੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥ ॥੫੩॥” {ਮ: ਮ:੧ ਦਖ. ਓ} -੧੭੯-<noinclude></noinclude> 49gx4l5we302g04w77qpbpn958fe11t 250 74683 237069 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਮੈਂ ਰਾਤ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ, ਜੀ ਭੁੱਖੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅੰਨ ਉਹਨਾਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਹੁਕਮ ਇਹ ਸੀ ਵੇਚਕੇ ਭੋਜਨ ਲੈ ਆਓ। ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲਸ-ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੈ ਜਾਓ, ਭੋਜਨ ਬੀ ਪਹੁੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਮੈਂ ਰਾਤ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ, ਜੀ ਭੁੱਖੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅੰਨ ਉਹਨਾਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਹੁਕਮ ਇਹ ਸੀ ਵੇਚਕੇ ਭੋਜਨ ਲੈ ਆਓ। ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਲਸ-ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੈ ਜਾਓ, ਭੋਜਨ ਬੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏਗਾ, ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਦੱਸ ਜਾਓ, ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਵਪਾਰੀ ਲੋਕ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਵਪਾਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਾਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ(ਜ਼ਰਾ ਮੱਥਾ ਵੱਟਕੇ)-ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਵੱਡਾ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ) ਪਰ ਜੇ ਵਪਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਬਦੇਸ਼ ਭੌਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ ? ਘਰ ਬੈਠਾ ਹੀ ਅਮੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ (ਉੱਚੀ) ਹੱਛਾ ਚਲਦੇ ਹਾਂ। ਸੋ ਰੂਪੱਯਾ ਤੇ ਲਾਲ ਲੈਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸ ਪੁੱਜਾ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇਖਕੇ ਹੱਸੇ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਲਾਲ ਤੇ ਰੂਪੱਯੇ ਅਗੇ ਧਰੇ ਤੇ ਆਖਿਆ :- ਆਹ ਲਓ ! ਆਪਣਾ ਤਲਿਸਮ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੋ ਮੂਲੀਆਂ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਦਰਸ਼ਨ ਭੇਟਾ ਤੇ ਮੁੱਲੋਂ ਅਮੋਲਕ ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਅਮੋਲਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਹੋ ਹਾਲ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਅਮੋਲਕ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਮੁੱਲ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਉੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਸਿਆਣ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਓਸ ਮੂਲੀ ਮੁੱਲ ਪਾਇਆ, तिम ਦੇ ਨੈਣ ਸਨ ਉਸ ਅਮੋਲਕ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਹੱਕ ਕਾਂਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮਾਲ ਦਿੱਤੇ ਮੁੱਲ ਲਵੀਏ, ਜਾਹੂ ਇਹ ਮੋੜ ਆ। ਮਰਦਾਨਾ ਥੱਕਾ ਟੁੱਟਾ ਪਰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ / | | | |' ਕਿਆ ਸਾਲਾਹੀ ਅਗਮ ਅਪਾਰੈ ॥ ਸਾਚੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮੁਰਾਰੈ ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਿਸੁ ਮੇਲੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲੈ ਮੇਲਾਈ ਹੇ ॥ ੧੩ ॥ {ਮਾਰੂ ਸੋ: ਮ:੧-੨} ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਧਰੱਕਾ ਭੋਜਨ ਪਕਵਾਨ ਲੈਕੇ ਪੁੱਜ ਪਿਆ ਤੇ ਇਸ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਤੇ ਮਸਤ ਹੋਕੇ ਭਚੱਕ ਰਹਿ ਗਿਆ ! ਨਜ਼ਰ ਬੱਝ ਗਈ ਤੇ ਕੋਈ ਡੂੰਘੀ ਖਿੱਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਜੌਹਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪ ਆਪੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਕੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਝੂਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਮੁੱਕਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅੱਗੇ ਰੱਖਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪਿਆ। ਢਹਿ ਹੇ ਨਾਥ ! ਰੱਖ ਲੈ ਮੈਂ ਜੌਹਰੀ ਜਾਣਕੇ ਆਯਾ ਸਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਦਿੱਸੇ ਹੋ। ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਜੋਤਿ ਚਮਤਕਾਰੇ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੋ ਲਹਿਰੇ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ! ਦਰਸ਼ਨ ਭੀ ਦਿੱਤਾ ਨੇ ਸੋਝੀ ਭੀ ਦਿੱਤੀ ਨੇ, ਮੇਲ ਲਓ ਚਿਰੀਂ ਵਿਛੁੰਨੇ ਨੂੰ ਮੇਲ ਲਓ। ਮਰਦਾਨਾ ਹੁਣ ਜੌਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਰੂਪੱਯੇ ਸੱਟਕੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜੌਹਰੀ ਇਹ ਪਰਮ ਤ੍ਯਾਗ ਦੇਖਕੇ ਮਗਰੇ ਮਗਰ ਆਇਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਰਨ ਬੰਦਨਾਂ ਕੀਤੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਆਦਰ ਦਿਤਾ। ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ :- • ਲਾਲ ਆਪ ਦਾ ਵੇਖਕੇ ਚਿਤ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਆਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਬੀ ਅਨੰਦ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਆਸਚਰਜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਆਪ ਦਾ ਦੇਸ਼, ਨਾਮ ? ਸਤਿਗੁਰ- ਦੇਸ਼-ਨਿਰੰਕਾਰ। ਨਾਮ-ਨਿਰੰਕਾਰੀ। ਸਾਲਸ(ਗਹੁ ਨਾਲ ਤੱਕ ਕੇ ਤੇ ਖਿੱਚ ਖਾਕੇ)- ਕਿ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਅਨਹੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ, ਕੁਛ ਸਾਨੂੰ ਬੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਝੀ ਪਾਓ ? ਸੋ ਚਾਹੇ ਅਨਚਾਹੇ ਦੇਣ ਮੁੜ ਗਿਆ। ੩. ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਓਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਕਿਸੇ ਡਾਢੀ ਮਿੱਠੀ ਲੈ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ :- ਸਤਿਗੁਰ- ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ॥ ਆਇ ਨ ਜਾਈ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਰਪਾਲਾ ॥ ਜੀਆ ਅੰਦਰਿ ਜੁਗਤਿ ਸਮਾਈ ਰਹਿਓ ਨਿਰਾਲਮੁ ਰਾਇਆ॥੧॥ {ਮਾਰੂ: ਸੋ: ਮ: ੧-੧੮} --੧੮੫-<noinclude></noinclude> lito11787a3r52judy5chb6pwkaf93c 250 74684 237070 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਈ ਨਾਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸਤਕ ਬਣਾਕੇ ਆਪ ਪਹੁੰਚੇ ਗਂਯਾ। ਆਪ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਸੁਹਾਵਾ ਤੇ ਤੇਜ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾ ਨੂਰਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਕੇ ਪੰਡੇ ਬੀ ਆ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗੇ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀਓ ! ਪਿੰਡ ਭਰਾਓ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਈ ਨਾਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸਤਕ ਬਣਾਕੇ ਆਪ ਪਹੁੰਚੇ ਗਂਯਾ। ਆਪ ਦਾ ਸੁਹਣਾ ਸੁਹਾਵਾ ਤੇ ਤੇਜ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾ ਨੂਰਾਨੀ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਕੇ ਪੰਡੇ ਬੀ ਆ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗੇ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀਓ ! ਪਿੰਡ ਭਰਾਓ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕਰਾ ਲਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਿਹਾ ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬੀ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਕਰਮ ਕਰਾ ਛਡਿਆ ਹੈ। ਅਰ ਐਸੀ ਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਗ੍ਯਾਨ ਦਾ ਅੰਧੇਰਾ ਸਭ ਮਿਟ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਦਗਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਰਗ ਤੇ ਨਰਕ ਜੋ ਹਨ ਸੋ ਅਗ੍ਯਾਨ ਵਿਖੇ ਹਨ, ਤਾਂਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਦੀਵਾ ਬਾਲਿਆ ਹੈ | ਤਿਨਕਾ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਰਥਾਇ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਸਾ ਰਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਿਆ :- ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਦੀਵਾ ਮੇਰਾ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਦੁਖੁ ਵਿਚਿ ਪਾਇਆ ਤੇਲੁ॥ਉਨਿ ਚਾਨਣਿ ਓਹੁ ਸੋਖਿਆ ਚੂਕਾ ਜਮ ਸਿਉ ਮੇਲੁ ॥੧॥ ਲੋਕਾ ਮਤ ਕੋ ਫਕੜਿ ਪਾਇ॥ ਲਖ ਮੜਿਆ ਕਰਿ ਏਕਠੇ ਏਕ ਰਤੀ ਲੇ ਭਾਹਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪਿੰਡੁ ਪਤਲਿ ਮੇਰੀ ਕੇਸਉ ਕਿਰਿਆ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥ ਐਥੈ ਓਥੈ ਆਗੈ ਪਾਛੈ ਏਹੁ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰੁ ॥੨॥ ਗੰਗ ਬਨਾਰਸਿ ਸਿਫਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ਨਾਵੈ ਆਤਮ ਰਾਉ ॥ ਸਚਾ ਨਾਵਣੁ ਤਾਂ ਥੀਐ ਜਾਂ ਅਹਿਨਿਸਿ ਲਾਗੈ ਭਾਉ ॥੩॥ ਇਕ ਲੋਕੀ ਹੋਰੁ ਛਮਿਛਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੁ ਵਟਿ ਪਿੰਡੁ ਖਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਪਿੰਡੁ ਬਖਸੀਸ ਕਾ ਕਬਹੂੰ ਨਿਖੂਟਸਿ ਨਾਹਿ ॥੪॥੨॥੩੨॥ ਅਰਥਾਤ-ਮੇਰਾ ਦੀਵਾ ਇਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ‘ਦੁੱਖ’ ਦਾ ਤੇਲ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਬਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ-ਰਾਹ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਕੂੰ ਦੀਵੇ ਬਲਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰੇ ਕਿ ਦੁਖ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹਨ ਅਵੱਸ਼ ਭੋਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਲੋਕੋ ! ਇਸ ਬਿਰਥਾ ਖ੍ਯਾਲ ਵਿਚ ਨਾ ਪੈਣਾ ਕਿ ਕਰਮ ਦਗਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮਣ ਲਕੜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਰੱਤੀ ਅੱਗ ਰੱਖ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨਾਮ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਦਗਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਤਲ ਮੇਰਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਤੇ ਕਿਰਿਆ ਮੇਰੀ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਤੇ ਅੱਗੇ ਪਿਛੇ ਮੇਰਾ ਆਧਾਰ ਏਹੋ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੇਰੀ ਸਿਫਤ ਕਰਨੀ ਮੇਰੀ ਗੰਗਾ ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ (ਤੀਰਥ ਹੈ) ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਪਿੰਡ ਭਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਓਹ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਵ ਓਹ ਸਾਨੂੰ ਅਨੰਤ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਪੰਡੇ ਸ਼ਰਨ ਪੈ ਗਏ। ੨੩. ਬੁਧ ਗਯਾ--ਦੇਵਗਿਰ। ਗਯਾ ਦੇ ਪਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਰਾਹ ਕਲ੍ਯਾਨ ਦਾ ਦੱਸਕੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੋਂ ਟੁਰ ਪਏ। ਜੋ ਬੀਚਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਹਣੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਯਾਨ ਨੇਤ੍ਰ ਬਖਸ਼ੇ ਓਹ ਵੀਚਾਰ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਉਪਰਲੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਹੈਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਅਜ ਤਕ ਅਨੇਕ ਂ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸੁਖ ਪਾਇਆ ਹੈ। ੧ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ। ਂ ਗਯਾ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਆਪ ਬੁੱਧ ਗਯਾਵੇ ਤੇ ਆਏ। ਏਥੇ ਆਕੇ ਆਪ ਨੇ ਬਾਹਰ ਡੇਰੇ ਲਾ ਦਿਤੇ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੇ ਨਿਜਾਨੰਦ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਇਸ ਕੀਰਤਨ ਨੇ ਬੁੱਧ ਗਯਾ ਦੇ ਮਹੰਤ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਪਾਈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਦੇਵ ਗਿਰ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਮੀ ਸੀ ਤਾਂ ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁ: ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੯ (੧੮ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੭ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੩ ਇਹ ਜਗਾ ਗਯਾ ਤੋਂ ਪੰਜ ਛੇ ਕੋਹ ਤੇ ਹੈ। -੧੮੮- ੪ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ<noinclude></noinclude> 0do7nm11vckli61hryuujrtlizg6cjg 250 74685 237071 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀ, ਰਾਗੀ ਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ | ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੁਰਦੇ, ਫਿਰਦੇ, ਵਸਦੇ ਜਗਤ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਦ ਭੀ ਬੇ-ਮਲੂਮੇ - ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਕਰਤਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ, ਧੰਨ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀ, ਰਾਗੀ ਤੇ ਕਵੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ | ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੁਰਦੇ, ਫਿਰਦੇ, ਵਸਦੇ ਜਗਤ ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਦ ਭੀ ਬੇ-ਮਲੂਮੇ - ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਕਰਤਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ, ਧੰਨ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਫੁਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਪੂਰਨ ਅਨਭਉ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਿੱਸਦੇ ਵੱਸਦੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਉੱਠਕੇ ਵਿਸਮਾਦ ਦੇ ਘਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਆਪਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ, ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਝਲਕਾ ਅਨੰਤ | ਅਪਾਰ ਦਾ ਵਜਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੱਦਾਂ ਬੰਨੇ ਹੇਠ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਝਲਕਾ ਮਨ ਪਰ ਇਕ ਅਸਰ ਛੱਡ ਂ - | ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਜਲਵਾ ਆਪਾ ਅਨਭਉ ਕਰਾਉਂਦਾ, ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜੀਵ ਦਿੱਸਦੇ ਨੂੰ, ਵੇਖਕੇ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਦਿੱਸਦਾ ਇਸਨੂੰ ਕੁਛ ਕੁਛ ਪੁਸ਼ਾਕੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਵਿਚ ਲੱਸਦਾ ਕਰਤਾਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ‘ਇਹ ਜਗੁ ਸਚੈ ਕੀ ਹੈ ਕੋਠੜੀ ਸਚੇ ਕਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ' ਤੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਉਸ ਵਿਚਵਸਦੇ’ ਪਿਆਰੇ ਤੋਂ ਬਲਿਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ :-ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਵਸਿਆ ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਈ ਲਿਖਿਆ॥ ਸੂਚਨਾ-ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਪੂਰਨ ਰਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਾਲਸ ਤੇ ਅਧਰਕਾ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਇਥੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਪਟਣੇ ਤੋਂ ਤੈ ਮੀਲ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਹਰੀਹਰ ਛੇਤ੍ਰ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੇਲੇ ਲਈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਏਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ ਕਿ ਆਏ ਯਾਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਯਾਨ, ਭਰਮ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀ ਨਿਵਿਰਤੀ ਦਾ ਦਾਰੂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇ। ਆਪ ਦੇ ਗਿਰਦ ਰੋਜ਼ ਭੀੜ ਲੱਗੀ ਰਹੇ, ਰੱਬੀ ਕੀਰਤਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਮੋਏ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾਤ ਮਿਲੇ। ਇਉਂ ਸ਼ਹਿਰ ਪਟਣੇ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋ ਪਿਆ, ਸੰਗਤ ਆਵੇ, ਸਤਿਸੰਗ ਆਨੰਦ ਰਸ ਦਾ ਅਮਿੱਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਇਹੋ ਕੱਤਕ ਪੁੰਨਿਆਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਪਟਣੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿਕੇ ਟੁਰਨ ਲਗੇ। ਸੰਗਤ ਨੇ ਇਕ ਆਗੂ ਲਈ ਬਿਨੈ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਅਧਰੱਕੇ ਵਲ ਸੈਨਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫੇਰ ਬਚਨ ਕੀਤਾ--ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਸੇਵਾ ਸਾਲਸ ਕਰੇਗਾ, ਸਾਲਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਅਧਰੱਕਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸੇ ਸਾਲਸ ਦੀ ਅਉਲਾਦ ਵਿਚੋਂ ਫਤਹ ਚੰਦ ਮੈਣੀ ਦਸਮੇਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਯਾਦਗੀਰੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੈ ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤ ਹੈ ਕਿ ਅਧਰਕੇ ਦੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਮਸੰਦ ਦਸਮੇਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਪਟਣੇ ਹਰੀਮੰਦਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਸਾਲਸ ਰਾਇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਨੇਮੀ ਭਜਨੀਕ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਫੁਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਮ: ੧ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਵਾਲਾ ਇਕ ਮਿਲਿਆ ਹੈ : ਬਿਲਾਵਲ ਸਾਲਸ ਰਾਇ ਜੀ ਕੀ : ਸਤਿਗੁਰ ਦਾਤਾ ਨਾਮ ਕਾ ਦੀਨੇ ਖੋਲ ਕਪਾਟ ॥ ਏਕ ਜੋ ਵਣਜਾ ਵਣਜਿਆ ਬਹੁਰ ਨ ਆਵੈ ਘਾਟ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ॥ਬਚਨ ਕਾ ਸੂਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦਿਖਲਾਵਤਾ ਖੋਲੇ ਨੇਤ੍ਰ ਕਪਾਟ ਅਨੰਦ ॥ ਜਗ ਵਣਜਾਰਾ ਸਗਲ ਹੈ ਸਾਹ ਏਕ ਭਗਵੰਤ ॥ ਵਣਜ ਹਮਾਰਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪੂੰਜੀ ਹਮਰੀ ਨਾਮ॥ ਆਠ ਪਹਿਰ ਧੁਨਿ ਲਗ ਰਹੇ ਯਹੀ ਹਮਾਰੇ ਕਾਮ॥ ਸਾਲਸ ਬਿਨਵੈ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਲੈ ਤੂੰ ਕਰਤਾਰ ॥ ਕਾਚੇ ਰੰਗ ਉਤਾਰਕੇ ਸਾਚੇ ਰੰਗ ਅਪਾਰ ॥ ਸਾਲਸਰਾਇ ਤੇ ਅਧਰਕੇ ਨੂੰ ੨੨. ਗਯਾ ੧ ਤਾਰਕੇ ਸ੍ਰੀ | ਵਾਂਙੂ ਹੋਰਥ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬੂੰਦਾਂ ਦਾ ਵਰੋਸਾਉ ਕਰਨ ਤੇ ਆ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਟੁਰ ਪਏ, ਟੁਰ ਪਏ ਉਪਕਾਰੀ ਬੱਦਲਾਂ | ਗਏ ਰਾਜ ਗਿਰੀ। ਇਥੇ ਮੇਲਾ ਸੀ। ਮੇਲੇ ਤੇ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ (੧੮ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੭) ਮਘਰ ਦੀ ੪ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੯ ਤੇ ਬਿ ੧੯੯੪ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੨ ਇਤਿਹਾਸ ਖਜ਼ਾਨ ਸਿੰਘ। -੧੮੭-<noinclude></noinclude> m5lbsqrc5yo3hqcurixr2tewcuhu3hk 250 74686 237072 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਾਲਸ-ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਧਰ ਦੇਖੋ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਸਤਿਗੁਰ-ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਲਾ ਤੇ ਕੌਲ ਫੁਲ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਮਲ ਮਕਰੰਦ ਰਸ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਕੋ ਜਲ ਦੀ ਹੀ ਦੁਹਾਂ ਨੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਾਲਸ-ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਧਰ ਦੇਖੋ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਸਤਿਗੁਰ-ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਲਾ ਤੇ ਕੌਲ ਫੁਲ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਮਲ ਮਕਰੰਦ ਰਸ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਕੋ ਜਲ ਦੀ ਹੀ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ ਂ ਸੰਗਤ ਹੈ ਪਰ ਕੌਲ ਫੁਲ ਨੂੰ ਜਾਲੇ ਦਾ ‘ਸੰਗ-ਦੌਖ’- ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ । ਡੱਡੂ ਬੀ ਓਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ | ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਕੰਵਲ ਫੁਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਿਆਣਦਾ, - ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਰੂਪੀ ਮਕਰੰਦ ਰਸ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਖਦਾ। ਡਡੂ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ (ਕੌਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ) ਨਿਤ ਵਸਦਾ (ਹੋਯਾ ਨਹੀਂ ਸੋਝੀ ਪਾਉਂਦਾ ਤੇ ਭੌਰੇ ਭੋਰੀਆਂ) (ਜਲ ਵਿਚ) ਨਹੀਂ ਵਸਦੇ, (ਪਰ) ਉਪਰੋਂ (ਆਕੇ) ਉਸਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ, ਚੁੰਘ (ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ) ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲਸ ਰਾਇ-ਹੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਜੀ ! ਇਸ ਵਿਚ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਅਨੁਭਉ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੁਮੁਦਨੀਆਂ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਾਰਨ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਖੋਲ੍ਹੀਏ? ਸਾਲਸ-ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਜੀ ! ਅਨੁਭਵ ਸਤਿਗੁਰ-ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਹੀਰੇ ਜਵਾਹਰ ਪਰਖਣ ਵਿਚ ਅਨੁਭਉ ਹੋ ਆਯਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਜਣ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਅਨਭਉ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਿ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਚੇ ਰਸ ਵਿਚ ਅਨਭਉ ਹੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਵਲ ਰੇ ॥ ਨਹੀ ਰੇ॥ ੧ ਬਿਮਲ ਮਝਾਰਿ ਬਸਸਿ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਪਦਮਨਿ {ਮਾਰੂ: ਮ: ੧} ੨ ਪਦਮਨਿ ਜਾਵਲ ਜਲ ਰਸ ਸੰਗਤਿ ਸੰਗਿ ਦੋਖ {ਮਾਰੂ: ਮ:੧} | ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਇਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਪਰ ਇਕ ਹੋਰ ਅਗੰਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਅਨੁਭਉ ਦਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਵਾਲਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ, ਓਧਰ ਜੌਹਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਚੇਤੇ ਆਈ ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਧੜੱਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਘੀਆਂ ਫਿਰ ਗਈਆਂ। ਸਾਲਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਦਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ, ਦੇਹੁੰ ਵੱਡਾ ਆਇਆ ਵੇਖਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਾਸਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਮਾਯਾ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਫੇਰ ਦਿਤੀ, "ਫਕੀਰਾਂ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ' ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਬੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਬੀ ਛਕਿਆ, ਜੋ ਅਧਰੱਕੇ ਨੇ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋਕੇ ਛਕਾਇਆ। ਨੂੰ ਸਾਲਸ ਰਾਇ-ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ! ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਿੱਸ ਆਵੇ। ਸਤਿਗੁਰ-ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ। ਗਹੁ ਕਰ ਦੇਖਿਆ ਸੂ ਤੇ ਆਪਾ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਦੇਖਿਆ ਸੁ ਤੇ ਆਪਾ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਕੀਤਾ ਸੂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਸੂ ਦਾ ਸਦਕਾ ਦਿਸ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਚਰਨੀਂ ਢੈ ਪਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਦ੍ਰਵਣਤਾ ਨਿਰਮਾਣਤਾ ਪਰ ਰੀਝਕੇ ਉੱਠੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਪਰ, ਜੋ ਡੇਢ ਗਜ ਸਾਫਾ ਸੀ ਲਾਹਕੇ ਸਾਲਸ ਦੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਤਾ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਕੇ ਉੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕਪੜਾ :- ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਜੌਹਰੀ ਨੇ ਦਾਸ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਸਾਲਸ ਬਾਂਯੋ ਸੀਸ ਪਰ ਸ਼ੀਘਰ ਖੁਲ੍ਹੇ ਕਪਾਟ। ਗ੍ਯਾਨਾਨੰਦ ਪੂਰਨ ਭਯੋ ਠਯੋ ਔਰ ਹੀ ਠਾਟ। ਭਾ ਨਿਹਾਲ, ਤਤਕਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਮਇਆ ਤੇ। ੩ ਦਾਦਰ ਤੂੰ ਕਬਹਿ ਨ ਜਾਨਸਿ ਰੇ ॥ ਭਖਸਿ ਸਿਬਾਲੁ ਉਮਯੋ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਸਾਲ ਉਸਤਤਿ ਉਚਰਤ ਸ਼ਬਦ ਕਰੋ। ਬਸਸਿ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨ ਲਖਸਿ ਰੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ 8 ਰੇ ॥ ਰੇ॥੨॥ {ਮਾਰੂ: ਮ:੧} ਬਸੁ ਜਲ ਨਿਤ ਨ ਵਸਤ ਅਲੀਅਲ ਮੇਰ ਚਚਾ ਗੁਨ {ਮਾਰੂ: ਮ: ੧} ੫ ਚੰਦ ਕੁਮੁਦਨੀ ਦੂਰਹੁ ਨਿਵਸਸਿ ਅਨਭਉ ਕਾਰਨਿ {ਰਾਗ ਮਾਰੂ ਮ: ੧-੪} -੧੮੬ {ਗੁ: ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਸਤਿ ਗੁਰ ਨੇ ਵਾਕ ਉਚਾਰਿਆ :-ਭਾਈ ! ਜਿਵੇਂ ਜੌਹਰੀ<noinclude></noinclude> 3igy1lakm7nir22e88r2qelad03im6o 250 74687 237073 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੁਧ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮਹੰਤ, ਪਰਸੀ ਲਗਪਗ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਜਦ ਬੋਧ ਮਤ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਬੋਧੀ ਅਸਥਾਨ ਬੀ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਬੁਧ ਜੀ ਨੇ ਤਪ ਤਪਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੁਧ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਮਹੰਤ, ਪਰਸੀ ਲਗਪਗ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਜਦ ਬੋਧ ਮਤ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਸਮਾਪਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਇਹ ਬੋਧੀ ਅਸਥਾਨ ਬੀ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਬੁਧ ਜੀ ਨੇ ਤਪ ਤਪਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯਾਨ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਦੂ ਬੁਧ ਜੀ ਨੂੰ ਂ ਅਵਤਾਰ ਬੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਹੰਤ ਦੇਵਗਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਮਹੰਤਾਂ ਦਾ ਵਡਾ ਮਹੰਤ ਤੇ ਮਾਨਨੀਯ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਪਰ ਸੀ ਸੱਚ ਦਾ ਖੋਜੀ ਤੇ | ਵਿਦਵਾਨ। ਵਿਦ੍ਯਾ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨਹਾਰ ਤਾਂ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵੈਰਾਗੀ ਬੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ‘ਰਾਗ’ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਪਲਟਦਾ ਪਲਟਦਾ ਇੰਞ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਡਾਲੀ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੁੱਕ ਜਾਏ ਤਾਂ ਮੂਲੋਂ ਅਝੁਕ ਤੇ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਦੀ ਇਸ ਪਕਿਆਈ ਤੇ ਕਰੜਾਈ ਵਿਚ ਂ ਉਸ ਵਿਚ ਲਚਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਹ ਲਚਕ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਕਣੀ। ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜੀਉਂਦੀ ਟਹਿਣੀ ਵਿਚ ਪਕਿਆਈ ਂ ਤੇ ਲਚਕ ਦੁਇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਨ- ਮਰਨ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਜਦ ਗਲ ਬਾਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੋਝੀ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁਮਕਾ ਫਿਰ ਆ ਫਿਰਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਗ(ਯਾਰ) ਮਾੜਾ ਹੈ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ, ਰਾਗ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਸ਼ਵੰਤ ਪਦਾਰਥਾਂ | ਦਾ, ਪਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰਾਗ(ਪ੍ਰੇਮ) ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਰਾਗ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਈਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਗ ਦੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਥਿਰ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਰਾਗ ਦਾ ਅੰਤ ਦੁਖੁ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ । ਫੇਰ ਉਹ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਗ ਸੁਖ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜਿਸ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਨਾ ਓਹ ਮਰੈ ਨ ਹੋਵੈ ਸੋਗੁ। {ਆਸਾ ਮ: ੧} ਂ / | ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁਹਣਾ ਹੈ, ਇੰਦਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜਿਆਂ ਸਮਝਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਰਾਗੁ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਗ- ਕੀਤਿਆਂ ਸਹਜ ਸੁਭਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕੁਹਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ। ਇਨਸਾਨ ਨਿਰਾ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੇ ਵਿਚ ਭਾਵ (ਪ੍ਰੇਮ) ਬੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਵੈਰਾਗ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਮਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਘੱਤਿਆ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਰਾਗ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਕ ਗਏ ਮਨ ਬੁੱਧਿ ਨੂੰ ਨਿਵਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਸੁੱਕੀ ਟਹਿਣੀ ਵਾਂਙੂ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲਚਕਦਾਰ ਤੇ ਜੀਉਂਦੀ 'ਅਪਕੜਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਿੰਦ-ਹੀਨਤਾ ਵਾਲੀ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਅਕੜੇਵਾਂ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਹੈ ਦੇਵਗਿਰ ਲਈ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਬਕ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰਿਆਂ ਤੇ ਮਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕੁਹਕੇ ਏਕਾਗ੍ਰ ਹੋਣੇ ਨੂੰ ਜੋਗ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਫੇਰ ਕੀਹ ਜੀਓ ! ਇੰਦਰੇ ਦਮਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ? ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਭਾਈ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਿਆਂ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣਾ। ਸਭ ਅਵਗੁਨ ਤਿਆਗਣੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਧਾਰਨੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਕ ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕਰਨੇ ਦਾ ਹੈ, ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਵਿਚ ਧਵਾ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੋਏ ਨਿਰਮਲਤਾ ਲਈ ਵੈਰਾਗ ਵਿਵੇਕ ਵਰਤਣੇ ਹਨ। ਮਨ ਓਤੇ ਇਸ ਨਿਰਮਲ ਬੁਧਿ ਦਾ ਚਰਾਗ਼ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮਨ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਰਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁੰਡੇ ਹੇਠ ਮਨ ਨੂੰ ਟੋਰਨਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਅੰਦਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਤਮਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿਯ ਸਰੂਪਤਾ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੀ ਵਰਤਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ! ਉਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਵਲ ਲਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬਨਾਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਅਲੰਬ ਲੱਭਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜੱਫਾ ਮਾਰਨਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀ ਨੇ ਜਦ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ -੧੮੯-<noinclude></noinclude> ci1h1mbpdkttjrrmdkje9z619eqi658 250 74688 237074 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਆਲੰਬ ਇਹ ‘ਏਕੰਕਾਰ’ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਰਾਗ ਕਰਕੇ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਲੰਬ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰੀ ਲਗਾਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਇਕ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਆਲੰਬ ਇਹ ‘ਏਕੰਕਾਰ’ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਰਾਗ ਕਰਕੇ ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਲੰਬ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰੀ ਲਗਾਉ ਪਾ ਲੈਣਗੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਓਹ ਵੱਸਣਗੇ। ਫੇਰ ਸਾਡਾ ਆਪਾ, ਜੀਵਤ ਆਪਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸੁਖ ਪਾਏਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰਾ ਆਪਾ ਅਪਣੇ ਸਾਰੇ ਤਾਣ ਨਾਲ ਜਦ ਸਦਾ ਲਗਾ ਰਹੇਗਾ “ਇਕ’ ਵਿਚ ਤਾਂ ‘ਇਕ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ' ਸਫਲ ਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਗ੍ਯਾਨ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਆਪਾ-- ਇਹ ਆਤਮਾ--ਸ਼ੁਧ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਕਾਰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ। ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਹਿੰਦੇ ਸਹਿੰਦੇ ਹਠ, ਮਨ ਤੇ ਕੁੰਡਾ, ਤੇ ਆਪਾ ਨਿਵਾਰਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਟੇਕ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਧਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ। ਜਦੋਂ ਅੰਦਰ ਠੰਢ ਵਰਤਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ‘ਸਹਿਜ ਦਾ ਭਾ ਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਸਹਿਜ ਅਨੰਦ ਨੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣ ਜੁੜ ਗਏ ਤੇ ਆਪ ਦੇ ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ‘ਹਰਣੀ ਹੋਵਾ’ ਪਦ ਨਿਕਲਿਆ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਰਮਜ਼ ਸਮਝ ਲਈ ਤੇ ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਮਈ ਪਰ ਰਸ ਭਰੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਰਬਾਬ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਵਿਆਂ :- ਗਉੜੀ ਬੈਰਾਗਣਿ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਹਰਣੀ ਹੋਵਾ ਬਨਿ ਬਸਾ ਕੰਦ ਮੂਲ ਚੁਣਿ ਖਾਉ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਮਿਲੈ ੧ ਚੇਤਹਿ ਏਕੁ ਤਹੀ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥ | । ¦ | ਵਾਰਿ ਵਾਰਿ ਹਉ ਜਾਉ ਜੀਉ ॥੧॥ ਮੈ ਬਨਜਾਰਨਿ ਰਾਮ ਕੀ ॥ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਵਖਰੁ ਵਾਪਾਰੁ ਜੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕੋਕਿਲ ਹੋਵਾ ਅੰਬਿ ਬਸਾ ਸਹਜਿ ਸਬਦ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਮਿਲੈ ਦਰਸਨਿ ਰੂਪਿ ਅਪਾਰੁ ॥੨॥ ਮਛੁਲੀ ਹੋਵਾ ਜਲਿ ਬਸਾ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਭਿ ਸਾਰਿ ॥ ਉਰਵਾਰਿ ਪਾਰਿ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਵਸੈ ਹਉ ਮਿਲਉਗੀ ਬਾਹ ਪਸਾਰਿ॥੩॥ ਨਾਗਨਿ —ਹੋਵਾ ਧਰ ਵਸਾ ਸਬਦੁ ਵਸੈ ਭਉ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਜੋਤੀ-ਜੋਤਿ ਸਮਾਇ ॥੪॥੨॥੧੯॥ ਦੇਵ ਗਿਰ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆ ਗਈ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਇਕ ਲਿਵ ਦਾ ਰੌ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਅਗੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਬੀ ਫੁਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਥਾ ਵਾਰਤਾ, ਚਰਚਾ ਵੀਚਾਰ, ਸੰਥਾ ਆਦਿ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਮਾਤ੍ਰ ਲੰਘਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਇਕ ਰਸਮਯ ਯਾਦ ਲਗਾਤਾਰੀ ਰੌ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਵਸ ਗਈ। ਮਨ, ਜੋ ਫੁਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਖਿੰਡਦਾ ਤੇ ਨਿਤਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਨੂੰ ਚੇਤ ਕੇ ਤਾਣ ਤੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਦੇਵ ਗਿਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਸ ਰੱਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਬੀ ਗਿਆਨ ਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਮਾਤਮ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣਿਆ ਤੇ ‘ਕੀਰਤਨ ਨਿਰਮੋਲਕ ਹੀਰਾ' ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਧਾਇਆ। {ਦਖਣੀ ਓਅੰਕਾਰ} ੨ ਇਸ ਦੇਵ ਗਿਰ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਹੰਤ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਕੇ ਸਿਖ ਬਣੇ। ਇਹ ਸੰਤ ਜੀ ਤਿਆਗੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਧੂ ਬਣਕੇ ਸਾਧੂ ਵੇਸ ਵਿਚ ਵਿਚਰੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਵਡੇ ਉਪਕਾਰੀ ਹੋਏ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਨਾਨਕ ਪੰਥੀ ਆਪ ਨੇ ਬਣਾਏ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਤ੍ਰੈ ਚਾਰ ਸੌ ਗੁਰ ਧਾਮ ਬਣਾਏ। ਆਪ ਦਾ ਨਾਮ ਸਤਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ‘ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ' ਰਖਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਤ ‘ਭਗਤ ਭਗਵਾਨ ਕੇ' ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਦਾਸੀ ਸੰਤ ਹਨ। ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ। -੧੯੦-<noinclude></noinclude> rua4gygwegw6pt08twmzxr7q9c5fcyi 250 74689 237075 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨੪. ਰਾਜੌਲੀ ੧। ਗਯਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਈ ਥਾਂਈਂ ਟਿਕੇ ਹਨ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਜੇ ਤਕ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਥਾਂਉਂ ਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨੪. ਰਾਜੌਲੀ ੧। ਗਯਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਈ ਥਾਂਈਂ ਟਿਕੇ ਹਨ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਜੇ ਤਕ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਥਾਂਉਂ ਰਾਜੌਲੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਇਕ ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ ਨਾਮੇ ਫਕੀਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਧੂਣੀ ਧੁਖਦੀ ਰਹਿਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪ ਬੈਠੇ ਤਪਸ੍ਯਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਜਗਤ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਓਥੇ ਅਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ' ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਭੁੱਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਹੇ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਰਦ ਪੁੱਗਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਅਟਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ ਬੀ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੇ ਜਾ ਟਿਕੇ ਤਾਂ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨੀ ਪਾਈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾ ਲੁਕ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁ: ਪੁ: ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੯ ੨ ਕਲ: ਚਮਤਕਾਰ। ਛਿਪਕੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਿਆ। ਇਸ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਨੇ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਤਾਂ ਸ਼ੌਕ ਨਿਵਾਰਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪਏ ਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਕਹਿ ਸੁਣਾਏ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੇ ਅਟਕੇ ਖਲੇ ਸਨ ਓਥੋਂ ‘ਨਾਮ ਮਹਾਂਰਸ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਕੇ ਸੁੱਚੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਆਰੂੜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਰਮਤੇ ਰਹੇ। ਤਦ ਤੋਂ ਓਥੇ ਦੋ ਅਸਥਾਨ ਚਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ; ਇਕ ਤਾਂ ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ ਸਦਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਏਸ ਫਕੀਰ ਦੀ ਧੂਣੀ ਹੁਣ ਤਕ ਚਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਟਿਕੇ ਸਨ ਤੇ ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ-ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੰਗਤ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਦਾ ' ਮੁਜਾਵਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੀ ਦਾ ਉਦਾਸੀ ਸੰਤ (੧੯੩੭ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾ: ਸਮਾ: ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੩ ਗਯਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਗੁਰ ਅਸਥਾਨ ਬੀ ਹਨ, ਖੋਜ ਭਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਰਾਜੌਲੀ ਹੈ। ਰਾਜੌਲੀ ਗੁਰ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਾਬਤ ਅਸਾਂ ਸ: ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਿੱਲੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਥ ਸੇਵਕ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਤ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਖੇਚਲ ਦਿਤੀ ਸੀ !ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਆਪਣੇ ਸਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰਫਤ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਸੌ ਹੇਠਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਥ ਵਿਚ ਖੋਜ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵਧਣ ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇਧਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਹਾਲਾਤ ਲੱਭਣ ਤੇ ਫੇਰ ਸਿਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੋਵੇ। ਹਾਲਾਤ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ :- ਇਕ ਗੁਰਦੁਵਾਰਾ ਕਸਬਾ ਰਾਜੌਲੀ ਖਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਰਾਜੌਲੀ ਇਕ ਤਕੜਾ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜ਼ਿਲਾ ‘ਗਯਾ ਜੀ’ ਹੈ। ਰਾਜੌਲੀ ਪੁਜਣ ਵਾਸਤੇ ਈ. ਆਈ. ਰੇਲਵੇ ਦੀ (Grand chord line) ਤੇ ਗਯਾ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰੀ ਬਾਗ ਰੋਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (Gajhandi) ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਹ ਕਸਬਾ ੧੦ ਮੀਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਅਸਵਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਰਸਤਾ, ਕੱਚਾ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਹੈ, ਨਜ਼ਾਰਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਰਾਜੌਲੀ ਵਿਚ ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਗਯਾ ਤੋਂ ਅਗੇਰੇ ਵਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਠਹਿਰੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜ਼ੋਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਕੀਰ ‘ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ’ ਜੋ ਪਿਛੋਂ ‘ਬਾਬਾ ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ' ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਬੈਠਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਗਿਆਨ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਰਾਜੌਲੀ ਵਿਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੋ ਗੱਦੀਆਂ ਚਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ ਬੈਠਾ ਸੀ ਉਥੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ‘ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ’ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਬੀ ਇਕ ਭਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਖੜੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵੱਡੀ ਸੰਗਤ’ ਆਖਦੇ ਹਨ। -੧੯੧- {ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਪੰਨੇ ੧੯੨ ਪਰ}<noinclude></noinclude> qe9ivcjhbgmwjgtydmm41325051q05m 250 74690 237076 2026-09-27T07:37:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁੰਮ ਹੋਕੇ)-ਹੱਛਾ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਅੱਜ ਕੁਝ ਜੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਦੀਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਆਸਣ। ਸਾਲਸ-ਦੇਖਿਆ ਕਰ, ਦੇਖਿਆ ਕਰ, ਦੇਖਿਆ ਕਰ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਨੌਕਰ ਹੇਠੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗਾ ਕਿ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਇਕ ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁੰਮ ਹੋਕੇ)-ਹੱਛਾ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਅੱਜ ਕੁਝ ਜੀ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸਾਡੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਦੀਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਆਸਣ। ਸਾਲਸ-ਦੇਖਿਆ ਕਰ, ਦੇਖਿਆ ਕਰ, ਦੇਖਿਆ ਕਰ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਨੌਕਰ ਹੇਠੋਂ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗਾ ਕਿ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਇਕ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਨਵੀਂ ਵੰਨ ਦਾ ਆਇਆ ਖੜਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਵੇਚਣ ਨੂੰ ਕਾਹਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਅਧਰਕਾ ਹੇਠਾਂ ਹੱਟੀ ਪਰ ਆ ਗਏ ਤੇ ਹੱਟੀ ਪਰ ਆਏ ਬੈਠੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਗਲਾਂ ਟੁਰ ਪਈਆਂ :- ਆਓ ਜੀ ! ਸੇਠ ਜੀ ! ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ? ਕੀ ਮਾਲ ਲਿਆਏ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੱਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ, ਜਿਥੇ ਪੰਜ ਨਦ ਵਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਕ ਲਾਲ ਜੇਹੀ ਗੀਟੀ ਵੇਚਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਜੇ ਚਾਰਕੌਡਾਂ ਚਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਹੋ ਜਾਏ। ਸਾਲਸ-ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓ ? ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਇਕ ਪੋਟਲੀ ਖੋਹਲਕੇ ਪੰਜ ਛੇ ਮਾਸੇ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਚਮਕਦੀ ਲਾਲੋ ਲਾਲ ਗੀਟੀ ਜੇਹੀ ਅੱਗੇ ਧਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਲਸਰਾਇ-(ਹੱ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਤ ਪਰਤਕੇ ਦੇਖ ਕੇ)-ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਧੰਨ ! ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੇ ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਜਾਈਏ । ਅਧਰਕੇ ! ਬੱਚਾ, ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਲੈ ਆਉ। ਅਧਰਕਾ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਲੈ ਆਇਆ। ਸਾਲਸ (ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ)--ਲਓ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ, ਤੇ ਇਹ ਲਓ ਅਪਣਾ ਲਾਲ, ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਪੋਟਲੀ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣਾ। ਮਰਦਾਨਾ-ਤੇ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ? ਸਾਲਸ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਵਲ ਤੱਕਕੇ)- ਇਹ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਇਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ-ਭੇਟਾ ਹੈ। ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ੈ ਕਿਸੇ ਜੌਹਰੀ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸਨੇ ਦੇਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੌਹਰੀਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਵਾਸਤੇ ਘੱਲਿਆ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਲਾਲ ਕੌਣ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ? ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇੰਨਾਂ ਚੁਹਚੁਹਾ ਤੇ ਨੀਰ ਦਾ ਐਨਾ ਸਾਫ ਤੇ ਵਡਾ ਲਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸਤਾਦ ਸਾਡੇ ਇਕ ਗਲ ਕਹਿਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲਾਲ ਦੀ। ਸੋ ਅਸਾਂ ਅੱਜ ਅੱਖੀਂ ਤੱਕਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਪਾਏ ਦਾ ਰਤਨ ਜਦ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਭੇਟਾ ਕਰੋ। ਮੁੱਲੋਂ ਇਹ ਲਾਲ ਇੰਨੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮੁੱਲ ਹੈ। ਸੋ ਅਸਾਂ ਓਹਨਾਂ ਉਸਤਾਦਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਮਾਈ ਹੈ, ਆਪ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਭੇਟਾ ਲੈ ਜਾਓ। ਅਧਕਰਾ-ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਜ਼ਰਾ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਦਿਖਾਉਣਾ ਇਹ ਲਾਲ। ਸਾਲਸ(ਚਾ ਕੇ)--ਲਓ ਬੱਚਾ ਵੇਖੋ। ਅਧਰਕਾ (ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ) -ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀ ਕੁਛ ਅੱਖ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਇਹ ਬੜੀ ਸੁੱਚੀ ਬੇਰਗ ਡਾਢੀ ਸੁਥਰੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਇਹ ਡਲ੍ਹਕ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਝਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੱਕੀ। ਮਰਦਾਨਾ--ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਇਹ ਗੀਟੀ ਮਾਲਕ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਸ਼ਕਰੀ ਸਮਝੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਸ਼ੁਕੀਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਕੋਈ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਲਈ ਲੈ ਲਏਗਾ ਤੇ ਪੇਟ ਭਰ ਅੰਨ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ। ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮੂਲੀ ਦੇਕੇ ਕਿਹਾ ਬਈ ਇਹ ਲੈ ਲੈ ਸਾਡੇ ਬਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਖੇਡ ਲੈਣਗੇ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਦੋ ਚਾ ਦੇਹ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਦਿਤੀਆਂ। ਫੇਰ ਹਿੱਕ ਹਲਵਾਈ ਦੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਸੇਰ ਮਠਿਆਈ ਨਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਇਕ ਬਜਾਜ ਦੇ ਜਾ ਖੜੋਤਾ ਤਾਂ ਓਸ ਦੋ ਗਜ਼ ਖੱਦਰ ਹੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ । ਜਦ ਮੈਂ ਪੈਸੀ ਮੰਗੀ ਤਾਂ ਓਸ ਕਿਹਾ ਕਿਸੇ ਸਰਾਫ ਪਾਸ ਜਾਹ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਦੋ ਚਾਰ ਹਣੀਂ ਗਿਆ, ਮੂਲ ਵੱਧ ਵੱਧ ਪੈਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਦੇ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਸੰਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਢੂੰਡਦਾ ਢੂੰਡਦਾ ਆਪ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ, ਆਪ ਨੇ ਮੁੱਲ ਅਮੁੱਲ ਆਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਭੇਟਾ ਸੌ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਸਾਲਸ--ਤੁਸੀਂ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਤੇ ਲਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹ ਪਾਸ ਲੈ ਜਾਓ, ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਵੇਚਣਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਆ ਜਾਣਾ, ਮੁੱਲ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਇਸ ਸ਼ੈ ਦਾ ਮੁੱਲ ਅਮੁੱਲ ਹੈ। -੧੮੪- ਸਰਦਾਰ ਖਜ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੰਨਾ ੮੩<noinclude></noinclude> toby0xaytf5jlql8c3x8ca2l1oy7dns 250 74691 237077 2026-09-27T07:37:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਖਾਧ ਹੈ ? ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਆਹ | ਰਾਮਕਲੀ ਹੈ ? ਕਿਹੜੇ ਤਰਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਤੋਲਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਗਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ? ਕਿਹੜੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਵੇਹਨਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ‘ਪਾਰਖੂ- ਤੱਤ' ਮੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਖਾਧ ਹੈ ? ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਆਹ | ਰਾਮਕਲੀ ਹੈ ? ਕਿਹੜੇ ਤਰਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਤੋਲਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਗਜ਼ ਨਾਲ ਮਿਣਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ? ਕਿਹੜੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਵੇਹਨਾ ਹੈਂ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ‘ਪਾਰਖੂ- ਤੱਤ' ਮੇਲਕੇ ਪਰਖਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ? ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰਾ ਆਪਾ ਕਿਸੇ ਜਾਚ ਨਾਲ ਆਪੇ ਦੱਸ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਹ ਤਾਂ ਕਾਨੜਾ ਹੈ ਤੇ ਆਹ ਕਲਿਆਨ ਹੈ, ਆਹ ਤਿੰਨ ਤਾਰ ਹੈ ਤੇ ਆਹ ਚਾਰ। ਕਿਵੇਂ ਪਰਖਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਦੱਸ ਤਾਂ ਸਹੀ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਪਤਸ਼ਾਹ ! ਇਹ ਤਾਂ ਕਈ ਸਮੇਂ ਗਾਉਂਦਿਆਂ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਰਤ ਜੋੜ ਜੋੜ ਫਰਕ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਸ੍ਯਾਣਦਿਆਂ ਕੋਈ ਆਪੇ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ। ਸਤਿਗੁਰ-ਠੀਕ ਹੈ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਆਪੇ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਬਾਬ ਉਤੇ ਤਾਂ ਤਾਰਾਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਹਰ ਸੁਰ ਲਈ ਸੇਧ ਸਿਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਇਥੋਂ ਟੁਨਕਾਰਿਆਂ ਖੁਰਜ ਉਠਦੀਂ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਪੰਚਮ, ਉਧਰ ਤੇਰੇ ਸੰਘ ਵਿਚੋਂ ਭੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੱਸ ਤਾਂ ਸਹੀ ਉਥੇ ਕਿਹੜੀ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਸੁਰ, ਰਿਖਭ, ਗੰਧਾਰ ਲਈ ਲੱਭੀ ਹੁਈ ? ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਫੁੰਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਸੀਲੇ ' ਨਾਲ ਟਿਕਾਣੇ ਸਿਆਣ ਸਿਆਣ ਕੇ ਪਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਥਰ੍ਹਾਟ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ? ਸੋਚਕੇ ਦੱਸੀਂ ਕਿ ਓਸੇ ਸੰਘ ਵਿਚੋਂ ਓਸੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀਕੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਾਨਾਂ ਅੱਡੋ ਅੱਡੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਬਈ ਕੀਕੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹਰ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਸਿਆਣ ਆ ਗਈ ਹੈ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ' ! ਗੱਲ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਆਖੀ ਨੇ। ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸੁਰਤ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਓਹ ਟਿਕਾਣੇ ਦੇਖੇ ਭੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤੇ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਤਾਨਾਂ ਪਈਆਂ ਕੱਢੀ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹੋ ਓਹੋ ਰਾਗ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਓਹੋ ਤਾਨ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਓਹੋ ਸੁਰ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਕੀਕੂੰ ? ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਫੇਰ ਹੈਂ ਨਾ ਕੋਈ ਅੰਦਰ ਜਾਚ, ਕੋਈ ਸਿਆਣ, ਕੋਈ ਸੋਝੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਪਾਰਖੂ ਹੈਂ ? ਤੇ ਆਪ | ਂ | | | ਹੁਨਰੀਆ ਹੈਂ ਕਿ ਜੋ ਚਾਹੇਂ ਅੰਦਰੋਂ ਰਾਗ ਕੱਢਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਉਂਞ ਨਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੱਟੀ ਹੈ ਨਾ ਬੁਤਕਾ, ਨਾ ਕਾਗਤ ਹੈ ਨਾ ਦੁਆਤ, ਨਾ ਹਕੀਮ ਦੀ ਹੱਟੀ ਹੈ ਨਾ ਪਾਰਖੂ ਦਾ ਤਖਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਿਣਤੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ ਨਾ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਅੰਕ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੋ ਵਿਚ ਕਾਈ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਿਆਣ ਹੈ, ਕੋਈ ਜਾਚ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਆਪੇ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ਮਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਰੰਗ ਰਲੀਆਂ ਖੇਡਦਾ ਹੈਂ, ਮਸਤ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ ਮਸਤ ਹੋ -ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ; ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਗਨਤਾਈ ਵਿਚ ਚਾੜ੍ਹ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਬਿਸਮਾਦੀ ਜਿਹਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ। ਦੱਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸੋਝੀ ਹੈ ਨਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਖਦਾ ਤਾਂ ਹੈਂ, ਪਰ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਮਰਦਾਨਾ-ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ। ਸਤਿਗੁਰ-ਤਿਵੇਂ ਭਈ ਜਪਦਿਆਂ ਜਪਦਿਆਂ, ਸਿਮਰਦਿਆਂ ਸਿਮਰਦਿਆਂ, ਜੁੜਦਿਆਂ ਜੁੜਦਿਆਂ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਵਿਚੋਂ ਅੰਦਰੋਂ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਇਕ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ‘ਦਿੱਸਦਾ ਤੇ ਵੱਸਦਾ’ ਜੋ ਕੁਛ ਦਿੱਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਏਹ ਪੁਸ਼ਾਕਾ ਦੀਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੁਸ਼ਾਕੇ ਦੇ ਵਿਚ ਕਰਤਾਰ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪਾਲਕ ਆਪਣੇ ਜਲਾਲ ਤੇ ਜੋਬਨਾਂ ਵਿਚ ਦਮਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਅਡੋਲ ਬੀ, ਚੋਜ ਕਰਦਾ ਬੀ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਆਖੀਏ ਕਿ ਕੁਛ ਹੋਰ ? ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਸਿਆਣ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਰੱਬ ਹੀ | ਰੱਬ ਦਾ ਜਲਵਾ ਝਲਕੇ ਮਾਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ:- -੧੮੨- ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਅਲਖ ਅਪਾਰ ਅਗੰਮ ਅਗੋਚਰ ਨਾ ਤਿਸੁ ਕਾਲੁ ਨ ਕਰਮਾ॥ ਜਾਤਿ ਅਜਾਤਿ ਅਜੋਨੀ ਸੰਭਉ ਨਾ ਤਿਸੁ ਭਾਉ ਨ ਭਰਮਾ ॥੧॥ ਸਾਚੇ – ਸਚਿਆਰ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੁ ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਰੂਪ ਵਰਨੁ ਨਹੀ ਰੇਖਿਆ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਨੀਸਾਣੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾ ਤਿਸੁ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਸੁਤ ਬੰਧਪ ਨਾ ਤਿਸੁ ਕਾਮੁ ਨ ਨਾਰੀ ॥ ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਨ ਅਪਰ ਪਰੰਪਰੁ ਸਗਲੀ ਜੋਤਿ ਤੁਮਾਰੀ ॥੨॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਲੁਕਾਇਆ ਘਟਿ ਘਟਿ ਜੋਤਿ · ਸਬਾਈ ॥ਬਜਰ ਕਪਾਟ ਮੁਕਤੇ ਗੁਰਮਤੀ ਨਿਰਭੈ<noinclude></noinclude> k60038lf2k4znwwf0x1nz498h2go3ir 250 74692 237078 2026-09-27T07:37:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਤਾੜੀ ਲਾਈ ॥੩॥ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਕਾਲੁ ਸਿਰਿ | ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ, ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਜੰਤਾ ਵਸਗਤਿ ਜੁਗਤਿ ਸਬਾਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ | ਛਿਨ ਆਵੇਗੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕ ਜਾਵੇਗੀ, ਰਤਨ, ਸੇਵਿ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਵਹਿ ਛੂਟਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਤਾੜੀ ਲਾਈ ॥੩॥ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਕਾਲੁ ਸਿਰਿ | ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ, ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ, ਕਦੇ ਕੋਈ ਜੰਤਾ ਵਸਗਤਿ ਜੁਗਤਿ ਸਬਾਈ ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ | ਛਿਨ ਆਵੇਗੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕ ਜਾਵੇਗੀ, ਰਤਨ, ਸੇਵਿ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਵਹਿ ਛੂਟਹਿ ਸਬਦੁ ਸੰਗ ਤੇ ਕੱਚ, ਬਲੋਰ ਦੀ ਪਰਖ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋ ਕਮਾਈ ॥੪॥ ਸੂਚੈ ਭਾਡੈ ਸਾਚੁ ਸਮਾਵੈ ਆਵੇਗੀ, ਫੇਰ ਤੂੰ ਪਰਖਿਆ ਕਰੇਂਗਾ ਤੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਵਿਰਲੇ ਸੂਚਾਚਾਰੀ ॥ ਤੰਤੈ ਕਉ ਪਰਮ ਤੰਤੁ ਕਰੇਂਗਾ। ਮਿਲਾਇਆ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਮਾਰੀ॥੫॥੬॥ ਮਰਦਾਨਾ (ਹਾਹੁਕਾ ਲੈਕੇ)-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਭੀ ਇਹ ਸਿਆਣ ਆਵੇ, ਕਦੇ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ, ਇਸ ਸੁਰ ਦੀ ਬੀ ਸੁਰਤ ਹੋ ਆਵੇ। ਹੈਂ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਹੋ, ਖੋਲ੍ਹੋ ਨਾ ਬਜਰ ਕਪਾਟ। ਗੱਲ ਸਮਝੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ‘ਪਰ ਕੇ ਕਰਾਂ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਹੁਣ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਸਉਂ ਰਹੁ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੈਨੂੰ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੋਰ ਸੋਝੀ ਆ ਜਾਂਸੀ ਕਿ ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਹੈ ਅੰਦਰ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਝੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹਈ ਤਾਂ ਬਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਕਰ ਨਿੱਤ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਭੁੰਞੇ ਲੇਟ ਗਿਆ ਤੇ ਤਾਰੇ ਗਿਣਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦਾ ਝਲਕਾ ਦੇਖਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੈਂ ਗਿਆ। ੨. {ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ} ਇਕ ਰੌਣਕੀ ਨੱਗਰ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਮਹੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਨੌਕਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਧਰਕਾ-ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਜੀ ! ਆਪ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਉਮਰਾ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੀਰੇ, ਲਾਲ; ਪੰਨੇ, ਫੀਰੋਜ਼ੇ, ਨੀਲਮ, ਪੁਖਰਾਜ, ਲਸਨੀਏ; ਗੋਮੇਧ; ਗੁੱਲੀਆਂ ਨਵੇਂ ਰਤਨ ਤੇ ਚੁਰਾਸੀ ਸੰਗ ਆਪ ਦੇ ਪਾਸ ਹਨ, ਰੋਜ਼ ਆਪ ਖੋਲ੍ਹਦੇ; ਵੇਚਦੇ, ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ ਤੇ ਡੱਬੇ ਗੰਢਾਂ ਮੈਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾਂ ਸਾਂਭਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਝੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ ਕਿ ਖਰੇ ਖੋਟੇ ਪਰਖ ਲਿਆ ਕਰਾਂ। ਨਾ ਰੰਗ, ਨਾ ਨੀਰ; ਨਾ ਜ਼ਾਤ; ਨਾ ਵੰਨ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਦਾ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਹਾਂ। ਸਾਲਸਰਾਇ-ਅਧਰਕੇ ! ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਲੇਖਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੇ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਜੋੜ, ਬਾਕੀ, ਗੁਣਾ, ਸਿਖਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਦੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਕਰ, | ਂ ਅਧਰਕਾ-ਪਰ ਸੁਆਮੀ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆ ਉਸਤਾਦ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਏਸ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਸੁਝਾਊ ਰਸਤਾ ਤੇ ਸੋਝੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ? ਸਾਲਸ-ਸਭੋ ਕੁਛ ਹੈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਦਿਆਂ ਦੀ ਜੁਗਤ ਬਾਹਰੋਂ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ; ਸਿੱਟੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਕੱਢਣ ਦੀ ਹੈ। ਖਟਾਸ ਵਿਚ ਕੁਛ ਪਾਇਆਂ ਜੇ ਸੁੰ ਸੂੰ ਕਰ ਉਠੇ ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਸ਼ੈ ਏਸ ਵਿਚ ਪਾਈ ਸੀ ਉਹ ਸ਼ੈ ਖਾਰ ਸੀ, ਇਹ ਇਕ ਤੀਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪੇ ਨਾਲ ਆਪੇ ਸਿਆਣ ਪਛਾਣ ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਰਸੋਈਆ ਸੇਰ ਦਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਫੇਰ ਤੋਲਕੇ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ ਲੂਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦਾਲ ਨੂੰ ਰਿੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਤ੍ਰੀਮਤ ਪਾਣੀ ਧਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਦਾਲ ਪਾਕੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈਂ ਠੀਕ ਹੈ; ਫੇਰ ਲੂਣ ਤਲੀ ਤੇ ਲੈਕੇ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਦਾਲ ਵਿਚ ਤੇ ਇਕ ਪਾਣੀ ਵੰਨੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ; ਠੀਕ ਹੈ, ਲੂਣ ਝੱਟ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦਾਲ ਰਿੱਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਪਾਣੀ ਪੂਰਾ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਅਧਰਕੇ ! ਇਸਨੇ ਕਿੱਕੂੰ ਸਿਆਣ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੂਣ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਇਹ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ‘ਦ੍ਰਿਟੀ' ਦਾ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨੀ` ਪਰਖ ਦਾ। ਇਕ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੋਰ ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ' ਦਾ, ਉਹ ਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ, ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜਾਹਰਾਤ ਦੇ ਤੋਲ ਤੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਜੋ ਰੱਤੀ ਚੌਲ ਆਦਿ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ਇਹ ਹੈ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨੀ ਪਰਖ ਦਾ; ਪਰ ਜਾਹਰਾਤ ਦੀ ਜ਼ਾਤ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਦੀ ਪਰਖ ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ’ ਦਾ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ, ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ ਕਰ, ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਕਰਿਆ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਪਾਰਖੂ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਅਧਰਕਾ (ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ; ਡੂੰਘਾ ਅੰਦਰੋਂ -੧੮੩- ਲੂਣ<noinclude></noinclude> 3m2hrz2kp1njx974hof7uxgqobcxdvn 250 74693 237079 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ-ਜੀਉ! ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਸੋਦਾ ਸੂਤ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ, ਹਥ ਵਿਚ ਤੱਕੜੀ ਤੇ ਵੱਟੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੋਲਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦਾ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ - ਪੁਰਖਾ! ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ-ਜੀਉ! ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਸੋਦਾ ਸੂਤ ਹੈ ਜੋ ਵੇਚਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ, ਹਥ ਵਿਚ ਤੱਕੜੀ ਤੇ ਵੱਟੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੋਲਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਦਾ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ - ਪੁਰਖਾ! ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਤੇ ਵੱਟੇ ਕੰਡੇ ਤਾਂ ਦਿਖਾ ਦੇਹ। ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਕੇ ਸਭ ਕੁਛ ਖੂਹਲਕੇ ਅਗੇ ਧਰ ਦਿਤਾ। ਦਾਤਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰ ਵੇਖੇ ਤੇ ਫੇਰ ਵੱਟੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਾ ਚਾ ਕੇ ਤੱਕੇ ਤੇ ਆਖਿਆ:-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੋਲ ਤਾਂ ਦੱਸ ਕਿੰਨੇ ਕਿੰਨੇ ਦੇ ਹਨ? ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਤੋਲ ਦੱਸੇ। ਜਦ ਇਕ ਵੱਟੇ ਦਾ ਨਾਉ, ਉਸਨੇ ‘ਪਾਉ’ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਆਪ ਬੋਲੇ ‘ਧੰਨ ਹੈ ਪਾਉ! ਧੰਨ ਹੈ ਪਾਉ ! ਵਪਾਰੀ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋਕੇ ਤੱਕਣ ਲਗ ਗਿਆ। ਕੀ ਵੇਖੋ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਲ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਖ ਦੀ ਕਾਲੀਧਾਰੀ ਉੱਪਰ ‘ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਿਹਰਾ ਇਕ ਨੂਰ ਦੀ ਆਭਾ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ‘ਧੰਨ ਪਾਉਂ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ਰਸਨਾ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਾਸ ਖੜਾ (ਮਰਦਾਨਾ) ਬੀ ਵਿਸਮਾਦ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਭੜੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਪਰ ਬੀ ‘ਧੰਨ ਪਾਉ’ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਅਚਰਜ ਅਸਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਕੋਈ ਪਰਭਾਉ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨੈਣ ਬੀ ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਿਲ ਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਿੱਠੇ ਰਾਗ ਦੀ ਧੁਨਿ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਪੈ ਕੇ ਮਗਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਗ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਘੱਟ ਹੀ ਆਯਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ।ਮਗਨ ਹੁੰਦਾ ਬੇਵਸਾ ਹੋਕੇ ਵਪਾਰੀ ਆਪ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ ਤੇ ਉਹੋ ਧੁਨਿ, ਜੋ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਲਮਕਵੀਂ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀ ਹੋ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ:- ਗਈ:- ਪਾਓ! ਪਾਓ!! ਪਾਓ!!! ਉਹੋ ਧੁਨਿ ਵਪਾਰੀਦੇ ਗਲੇ ਤੋ ਆਰੰਭ ਹੋ ਪਾਓ! ਪਾਓ!! ਪਾਓ!!! ਇਹ ਧੁਨਿ ‘ਪਾਉ” ਦੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਡਾਢੀ ਨਿਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਿਰ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਚਰਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਪਾ ਬਿਨ - | ਜਾਣੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠ ਵਿਛ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਦਾਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੇਠਾਂ ਵਲ ਤੱਕਿਆ, ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ‘ਪਾਓ ਪਾਓ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਬਦੇ, ਪਰ ਚਰਨਾਂ ਪਰ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਸਹੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਭਰੀ ਅਰਜ਼ੋਈ:- ਪਾਓ! ਪਾਓ!! ਪਾਓ!!! ਥੱਰਾਟਾਂ ਛੇੜਨ ਵਾਲੀ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ, ਤਠੇ, ਤੇ ਐਸੇ ਤੂਠੇ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੇ ਤੱਕ ਉਚਰੇ ਹਾਂ:- ਪਾਉ, ਪਾੳ, ਮਿਹਰ, ਮਿਹਰ, ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਦਾਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਇਸ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਪੁਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ:- ਅਦਭੁਤ ਭਇਉ ਅਵਰ ਹੀ ਠਾਟਾ। ਤਿਹ ਛਿਨ ਖੁਲ੍ਹਗੇ ਬਿਕਟ ਕਪਾਟਾ। ਜਯੋ ਗ੍ਯਾਨ ਦੁਬਿਧਾ ਸਭ ਖੋਈ। ਤੀਨ ਲੋਕ ਕੀ ਸੁਧ ਉਰ ਹੋਈ। {ਗੁ: ਨ: ਪ੍ਰ:} ਮਿਰਚ ਦੀ ਹਾਂ, ਕੁਛ ਛਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਲੂਣ ਸੋਝੀ ਵਾਲਾ ਤੱਕੜੀ ਵੱਟੇ ਲਈ ਚਾਰ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਪਣੇ ਘਟ ਵਿਚ ਤੋਲਣਹਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਉਥੇ ਹੁਣ ਤੁਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ‘ਆਪਾ’ ਤੇ ਆਪੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’। ਉਥੇ ਤੁਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਤੁਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਝਰਨਾਟਾਂ। ਹਾਂ, ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਖਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਵਪਾਰ ਹੋ ਇਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲੂੰਆਂ ਤੇ ਜੀਭ ਪੁਰ ਨਾਮ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਹੈ। ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦੀ ਧੂਹ ਹੈ ਤੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਰਸ ਰੰਗ ਤੇ ਆਪੇ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਪੈਕੇ ਆਪਾ ਕਿਸੇ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੈ। ਅਰਦਾਸ, ‘ਪਾਓ’ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨਿ, ‘ਪਾਓ ਅਰਸ਼ੀ ਦੈਵੀ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਜਾਈ ਅਰਦਾਸ ਰਹਾਵਾ ॥ -200- ੧ ਘਟੁ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਸੋ ਸਹੁ ਤੋਲੀ ਇਨ ਬਿਧਿ ਚਿਤੁ {ਸੂਹੀ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> st3m4awtqfcfhbmihkr9shbehathart 250 74694 237080 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੀਤਾ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਮੋਏ ਜੀਵਾਲੇ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇ ਦੇ ਕੇ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਮਾਲਕ ਜੀ ਚਾਰ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਨ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲੇ: "ਭਲਾ ਮਰਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੀਤਾ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਮੋਏ ਜੀਵਾਲੇ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇ ਦੇ ਕੇ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਮਾਲਕ ਜੀ ਚਾਰ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਨ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲੇ: "ਭਲਾ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਜਿਥੇ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਗਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਚੁਮਾਸੇ ਦੇ ਦਿਨ ਅਟਕ ਜਾਵਾਂਗੇ। ੨. " ਸਾਂਈਂ ਦੀਆਂ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਉਚੇਰਾ ਥਲ, ਸੁਹਾਵਣਾਂ ਟਿਕਾਣਾ, ਚੰਗਾ ਗਿਰਾਉਂ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਇਕ ਕੋਸ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਇਕ ਆਸਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਦਾਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਨਿੱਤ ਦੇ ਪੈਂਡੇ ਮੁੱਕੇ, ਚਾਹੇ ਚੁਮਾਸੇ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਦਸ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸਵੇਂਗਾ, ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਅੰਨ ਪਾਏਗਾ, ਸੁਖੀ ਹੋਏਗਾ। ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵੱਸੋਂ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਮਾਨੋਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਸਬਾ ਸੀ। ਇਕ ਚੰਗਾ ਸਰਦੇ ਪੁਜਦੇ ਵਾਲਾ ਖੱਤਰੀ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਆਏ ਗਏ ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਸਰੇ ਤਾਂ ਪੂਜਾ ਸੇਵਾ ਬੀ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਸੁਣਿਆ ਜੋ ਬਾਹਰ ਕੁਟੀਆ ਵਿਚ ਕੋਈ ਆ ਉਤਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਡਾਢੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਲਦੇ ਦਰਯਾ ਅਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਖੱਤ੍ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਇਆ। ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅਪਣੇ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਭੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਬੈਠਦੇ ਦੇ ਨੈਣ ਰੰਗ ਭਰ ਆਏ, ਛੱਪਰ ਭਾਰੇ ਹੋ ਢੱਠੇ, ਰੰਗ ਲੱਗੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜੇ ਤੇ ਆਪ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਜੁੜੇ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾ ਕਿੱਥੇ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਂ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਵੇਖੇ ਕਿ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਘੜੀਆਂ ਬੀਤ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਂ, ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲ ਨੂੰ ਬੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ-ਕਾਲ ਦਾ ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਅੱਗੇ ਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਐਸਾ ਕੀਰਤਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਬੇਮਲੂਮਾ ਕਰਾ | ਂ | | | | | ਂ - ਦੇਵੇ। ਐਸੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਸਨ ਕਿ ਮੰਨ ਮੋਰ ਵਾਂਗੂੰ ਪੈਲਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਪਿਆ ਪਰਕਰਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਐਉਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਖੱਤ੍ਰੀ ਕੰਮਾਂ ਕਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੱਚਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ। ਫੇਰ ਫੇਰ ਆਵੇ, ਖੀਵਾ ਹੋਵੇ, ਰਸ ਮਾਣੇ ਤੇ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਖਿੱਚ ਵਧੇ ਸੁ। ਆਵੇ, ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਸੁਖ ਪਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਐਂਤਨੀ ਖਿੱਚ ਵਧੀ ਕਿ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਨੇਮ ਕੀਤੋਸੁ ਕਿ ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਗਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ ਤੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਨਾਗਾ ਪੈ ਜਾਵੇ ਜਲ ਪਾਣੀ ਕੁਛ ਵੀ ਅੰਗੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ੩. ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਆਵੇ ਖੱਤ੍ਰੀ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣ, ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਕਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣੇ, ਕਦੇ ਸੰਝਾਂ ਨੂੰ ਸੋਦਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣੇ। ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਇਆ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਬੀ ਕਰੇ, ਡੇਰੇ ਝਾੜੂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬੀ ਫਿਕਰ ਕਰੇ। ਓਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹਟਵਾਣੀਏ ਦੀ ਹੱਟੀ ਸੀ, ਓਹ ਰੋਜ਼ ਵੇਖੇ ਕਿ ਇਹ ਖੱਤਰੀ ਬਿਨਾ ਨਾਗਾ ਪਾਏ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਹੋਵੇ ਨਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛੀਏ ਜੋ ਇਹ ਕਿੱਧਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਇਕ ਦਿਨ ਓਸ ਨੇ ਵਾਜ ਮਾਰ ਕੇ ਓਸ ਨੂੰ ਕੋਲ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣਾ ਕੀਤਾ ਜੋ "ਭਾਈ | ਜੀਵਨ ਤੇਰੇ, ਸੱਜਣਾਂ ! ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਏਸ ਰਸਤੇ ਲੰਘਦਾ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਗਿਰਾਉਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਮੈਂ, ਹੁਣ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੁੱਧੇ ਨੂੰ ਕੇਹੀ ਲਗਨ ਲਗ਼ ਪਈ ਹੈ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਗਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ?? ਤਾਂ ਖੱਤਰੀ ਆਖਿਆ ‘ਸੱਜਣ ਜੀਉ ! ਬਾਹਰ ਕੁਟੀਆ ਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਹਾਂ ਜੋਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਆਇ ਉਤਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਸੋ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਕਰਨ ਦਾ ਚਸਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਦ ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਆਖਿਆ : ‘ਫੇਰ ਜੋ ਐਸੇ ਦਰ- -੧੯੪- ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ।<noinclude></noinclude> ri5yxgu6gdxnmmrmyljht3gu04vpjti 250 74695 237081 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | | ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਰਸਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ ਤਾਣ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਪਰਦਾ ਟੁੱਟਾ ਤਾਂ ਵਿੱਥ ਨਾ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਬਲ, ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ, ਉਸ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀ ਛੁਹ ਅਸਾਂ ਵਿਚ ਆਵੇਗੀ, ਉਹ ਸਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | | ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਰਸਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ ਤਾਣ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਪਰਦਾ ਟੁੱਟਾ ਤਾਂ ਵਿੱਥ ਨਾ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਬਲ, ਉਸ ਦਾ ਭਾਵ, ਉਸ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀ ਛੁਹ ਅਸਾਂ ਵਿਚ ਆਵੇਗੀ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਮੁਰਦਿਹਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੱਢੇਗੀ, ਮੋਇਆ ਮਨ ਜੀਉ ਪਏਗਾ, ਜੀਉਕੇ ਉੱਚੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਆਕੇ ਆਤਮ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਾਲੇ-ਪੰਘਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ--ਅਸਰ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗੱਠ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭਾਵ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਦਵਾ ਦੇਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਚੀ ਦਾ ਰੌ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਭਲੇ ਪਾਸੇ ਰੁਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਧਾ ਕੇ ਚਰਨੀਂ ਢੱਠਾ "ਦਾਤਾ ! ਦਾਤਾ ! ਦਾਤਾ ! ਰੱਖ ਲੈ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ | ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਓੁਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਬਲਾ ਤੇ ਬੁਰਾ। ਇਹ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰਦੇ | ਹਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਚੀ ਬਣਦੀ ਹੈ,ਰੁਚੀ ਪੱਕ ਪੱਕ ਕੇ | ਸੁਭਾਵ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਾਡੀ ਕਿਰਤ (ਕਰਨੀ) ਦਾ ਫਲ ਸਾਨੂੰ ਫੇਰ ਅੰਦਰੋਂ ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਵੱਲ ਟੋਰਦਾ ਹੈ। ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਨੋ ਚੋਗ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗੂੰ। ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਭਾਵ ਮਾੜੇ ਪਾਸੇ ਵਲ ਰੁਚੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਰੋਂ ਰਸਦਾਇਕ ਭੋਗ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਜੀਵ ਫਸਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਮਨੂਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਉੱਚੇ ਰਸਾਂ ਵਲੋਂ ਮੁਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਰਸਾਂ ਵਿਚ-ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਅਸ਼ਕਤ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸਿਰ ਕੰਡੀ ਤੇ ਹੱਥ ਰਹਿਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੀਵੇਂ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਖੱਚਤ ਹੋ ਂ ਫੇਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: ‘ਕਹੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ’। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਤੇ ਵਿਸਾਰੇ | ਕਹਾਇਆ? ਨਹੀਂ, ਅੰਦਰ ਪਾ ਦਿਤਾ, ਦੋਹਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਪੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਂ ਦੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਛੁੱਟੇ, ਦੋਵੇਂ ਨਾਉਂ ਵ੍ਹੀਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਰੂਪੀ - ਸਿਖ ਹੋਏ । ਕੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਗਲਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਫਾਥੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਛੁੱਟਣ, ਜਾਂ ਮਨੂਰ ਹੋਏ ਮਨ ਰੂਪ ਲੋਹੇ ਦੇ ਫੇਰ ਜੀਉ ਪੈਣ ਦਾ ਦਾਰੂ ਨਿਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਗਲਦੇ ਜਾਣਗੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਮਘ ਰਹੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ, ਹਾਂ ਮਨੂਰ ਦੇ ਜੀਉ ਉੱਠਣ ਦਾ, ਜੀਉ ਕੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਛੱਟਾ ਮਾਰੇ। ਨਾਮ ਦੇ ਹੌਂਕੇ ਨਾਲ ਮਨ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੈ। ਂ ਕਰਮ ਜੀਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਨੂੰ ਫਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਆਵੇ ਤਾਂ ਕਰਮ ਦਗਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਦੀ ਲਿਵ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਰਸ ਹੈ, ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਨਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਗੰਦ ਨੂੰ ਧੋਂਦਾ ਹੈ, ਮਤ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਸੂਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਨਾਮ ਫੇਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੋਕੇ ਰਸ ਦੇਂਦਾ ਹੈ :- ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਸਿਮਰਨਿ ਮਨ ਕੀ ਮਲੁ ਜਾਇ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਰਿਦ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇ ॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਸੂਚਨਾ-ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਥੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਬਿਤਾਕੇ ਅਜੇ ਚੁਮਾਸਾ ਟੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੂਚ ਕਰ ਦਿਤੀ। ੨੬, ਮਾਲਦਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਈ ਥਾਈਂ ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ | ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਤਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਠਹਿਰਦੇ ਜੀਆਦਾਨ ਦੇਂਦੇ ਉੱਤਰ ਰੁਖ ਹੋਕੇ ਮੁੰਘੇਰ | ਭਾਗਲਪੁਰੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਈ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ (੧੯੩੭ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁ: ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬ ੩ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬੀ ਏਥੇ ਦੁਹੀਂ ਥਾਂਈਂ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। -੧੯੮-<noinclude></noinclude> 68lh6zuarcnn6ohv6hder2zc0twfwa2 250 74696 237082 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਲਗ ਪਿਆ, ਆਪ ਜਪੇ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾਵੇ। ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਛੁਹ ਲਾ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ‘ਪਾਓ’ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈ ਗਿਆ ਆਤਮ ਦਾਨ। ਆਤਮ ਖ਼ੈਰ ਨਾਲ ਝੋਲੇ ਭਰਕੇ ਵਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਲਗ ਪਿਆ, ਆਪ ਜਪੇ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾਵੇ। ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਛੁਹ ਲਾ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ‘ਪਾਓ’ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈ ਗਿਆ ਆਤਮ ਦਾਨ। ਆਤਮ ਖ਼ੈਰ ਨਾਲ ਝੋਲੇ ਭਰਕੇ ਵਪਾਰੀ ਸਰਸ਼ਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਹਾ ਅਚਰਜ ਕੌਤਕ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕੌਣ ਕਰੇ। ਕਵਿ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ | ਪਰ ਕਿ ਕਿਉਂ ਇਸ ਪਰ ਇਹ ਮਿਹਰ ਹੋ ਗਈ, ਂ ਇਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਜਲੀ- | ਛੁਹ ਛੁਹਿੰਦੇ ਸਾਰ ਭਾਂਬੜ ਹੋ ਬਲਿਆ, ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ | ਮਿਲਿਆ? ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿਤਾ:- ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਪੁੰਨ ਇਸ ਕੇਰੇ॥ ਮਿਲਿ ਸਤਿ- ਸੰਗਤਿ ਕੀਨਿ ਘਨੇਰੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਦੀਪਕ ਬਾਤੀ ਤੇਲ ਯੁਗ ਪਾਵਕ ਲਾਵਨ ਦੇਰ॥ ਹੁਇ ਹੈ ਰੌਸ਼ਨ ਤੁਰਤ ਜਿਮ ਤਿਉਂ ਇਸਕੋ ਤੂੰ ਹੇਰ॥ {ਸ੍ਰੀ ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਸਤਿਸੰਗ ਨਾਲ ਮਨੁ ਕਮਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਮੈਲ ਉੱਗਰ ਉੱਗਰ ਕੇ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਨਾਮ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਹੀ ਕਿ ਮਨ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਅਭੇਦ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਰੂਹਾਨੀ ਅਸਰ ਨਾਲ ਛੂਹ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਅਦਭੁਤ ਕੌਤਕ ਨਾਲ ਰਗੜ ਖਾ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਉਸ ਵਿਚ ਧਸ ਗਿਆ, ਨਾਮ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਤੇ ਭੈ ਭਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਟਿਕਕੇ ਆਪੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਥੇ ਤਾਂ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਪਏ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੇ ਦਾਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ-ਛੁਹ ਨੇ ਤਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਾਹਦੇ ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਕਾਹਦੇ ਲੇਖੇ? ਰੂਹਾਨੀ ਅੱਗ ਲਗ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਭਸਮ ਹੋ ਗਏ। ਵਪਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖ ਹੋਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਵਪਾਰ ੧ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਾਏ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਸਿਮਰਣ ਵਿਚ ਛੇਤੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਕਮਾਏ ਮਨ ਕੀਕੂੰ ਨਾਮ ਜਪਨ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵੇਰਵੇ ਲਈ ਪੜੋ ਭਾਈ ਝੰਡੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ, ਜੋ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਆਵੇਗਾ।(ਪੰਨਾ ੨੬੨) ੨. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਥੋਂ ਟੁਰੇ, ਮਗਰੇ ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਟੁਰ ਪਿਆ, ਇਕ ਭਾਰੀ ਉਜਾੜ ਆ ਗਈ, ਚੋਖਾ ਚਿਰ ਇਸਦੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਰਹੇ, ਤਦ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਹ ਕੇਹੀ ਭਿਆਨਕ ਉਜਾੜ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਜੀ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਵਾਕ- ਸੁਨਿਕੈ ਬੋਲੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨਾ:- ਇਹ ਨਹਿਂ ਲਖੋ ਉਜਾਰ ਮਹਾਨਾ। ਬਡੋ ਨਗਰ ਵਸਦੀ ਅਭਿਰਾਮੂ। ਸਿਮਰਨ ਹੋਇ ਜਹਾਂ ਸਤਿਨਾਮੁ ॥੩੬॥ ਜਹਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਚਿੱਤ ਨ ਆਵੈ। ਵਸਦੀ ਉਦਿਆਨ ਲਖਾਵੈ। ਹਰਖ ਨ ਹੋਵੈ ਤਹਾਂ ਕਦਾਈਂ। ਜਹਾਂ ਨ ਕਬਹੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਗੁਨ ਗਾਈਂ। {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਸੋ “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਉਹ ਉਜਾੜਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤ ਆਵੇ। ਓਹ ਵਸਤੀਆਂ ਭਯਾਨਕ ਹਨ ਜਿਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਸਾਰਾ ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਸਿੱਕਣ ਸੱਧਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਜਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤੀਆਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਸ਼ੌਕਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾ ਬੈਠੇ ਤੇ ਜਿਥੇ ਕਿਸੇ ਬੈਠਕੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਸੋ ਜਾਈਂ ਸੁਭਾਗ ਹੋ ਗਈਆਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣ ਪ੍ਰੇਮ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਜਲ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਥਰਰ ਥਰਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ ਹੋਇਆ, ਆਸਾ ਰਾਗ ਦੀ ਮਧੁਰ ਸੁਰ ਵਿਚ:- -੨੦੧- ਦੇਵਤਿਆ ਦਰਸਨ ਕੈ ਤਾਈ ਦੂਖ ਭੂਖ ਤੀਰਥ ਕੀਏ ॥ ਜੋਗੀ ਜਤੀ ਜੁਗਤਿ ਮਹਿ ਰਹਤੇ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭਗਵੇ ਭੇਖ ਭਏ॥੧॥ ਤਉ ਕਾਰਣਿ ਸਾਹਿਬਾ ਰੰਗਿ ਰਤੇ॥ਤੇਰੇ<noinclude></noinclude> 7mxrabvwd8k36o8tvno16h7d5fhnlse 250 74697 237083 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>{੧੯੧ ਪੰਨਾ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} *ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ-ਇਥੋਂ ਦਾ ਮਹੰਤ ਸਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕੀਂ ‘ਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ' ਕਰਕੇ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕਿਸੇ ਮਹੰਤ ਨੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਿਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>{੧੯੧ ਪੰਨਾ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} *ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ-ਇਥੋਂ ਦਾ ਮਹੰਤ ਸਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕੀਂ ‘ਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ' ਕਰਕੇ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕਿਸੇ ਮਹੰਤ ਨੇ ਸ਼ਾਦੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਜਟਾਂ ਰਖਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹੰਤ ਨੇ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਮਹੰਤ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਜਰਾਂ ਵਾਲੇ (ਪੰਜਾਬ) ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਗੱਦੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਾਦੀ ਬੀ ਕਰਾ ਲਈ ਹੈ ਤੇ `ਜਟਾਂ ਬੀ ਕਟਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਬੇ ਕੱਲ੍ਹਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਵਕਤ ਤੋਂ ਧੂਣੀ ਧੁਖਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਬੁਝਣ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਲੋਕੀ ਧੂਣੀ ਦੀ ਰਾਖ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਸਤਕ ਤੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹੋ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ‘ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ' ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਜਾਇਦਾਦ ਬੀ ਹੋ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਬੀ ਮਾਕੂਲ ਹੈ। ਬੜੀ ਸੰਗਤ-ਇਹ ਇਕ ਤਕੜੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਚੁਤਰਫੀ ਮਕਾਨ ਹਨ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਮਿਹਨ (ਵਿਹੜਾ) ਹੈ। ਇਸ ਸਿਹਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਲਕੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਇਕ ਕਮਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੀੜ ਇਕ ਚਬੂਤਰੇ ਦੇ ਉਪਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਣੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਉਪਰ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀਆਂ ਦਸਤੀ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਮਹੰਤ ਇਕ ਉਦਾਸੀ ਸਾਧੂ ਹੈ। ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਲੱਖ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਬੁਹਤ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਦ ਕੋਈ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਰਸਮ ਹੈ ਕਿ ਲਾੜਾ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਵਾਜੇ ਤੇ ਬਰਾਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਛੋਟੀ ਸੰਗਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਓਥੇ ਬਕਰਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾੜੇ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਧੂਣੀ ਦੀ ਰਾਖ ਪਤਾਸੇ ਤੇ ਫੁਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਲਾੜਾ ਵਹੁਟੀ ਦੋਵੇਂ ਬੜੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਓਥੇ ਘਟੋ ਘਟ ੧ ।) (ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ) ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਦੇਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ। ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਇਥੇ ਮੇਲਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਲੋਕੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ-ਮਿਲਵਰਤਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕਲ ਸੇਵਾ ਸੰਮਤੀ ਦੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੇ ਮਹੰਤ ਨੂੰ ਕੱਢਕੇ ਵੜੀ ਸੰਗਤ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰ ‘ਹਜ਼ਾਰੀ ਬਾਗ’ ‘ਗਿਰਢੀ’ ਆਦਿਕ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਪਾਸ ਓਹ ਆਏ ਸਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਕਾਲੀ ਜੱਥਾ ਭੇਜਕੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸੰਭਾਲ ਲਵੋ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖਿਆਲ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮੂਵਮੈਂਟ ਢਿੱਲੀ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਮਹੰਤ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਪਾਸੇ ‘ਮੁਹਰੀ’ ਇਕ ਜਾਤ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ ਤੇ ਆਮ ਕਰਕੇ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੀ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੋਂ ਸਿਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਬਹੁਤ ਸੀ ਤੇ ਓਹ ਕੇਵਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ ਸਨ। ਪਰੰਤੂ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਥੁੜ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਓਹ ਸਭ ਕੁਛ ਭੁੱਲ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ। ਰਾਜੌਰੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕੋਹ ਪਰੇ ਇਕ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਅਕਬਰ ਪੁਰ ਕਸਬੇ ਵਿਚ ਹੈ। ਮਹੰਤ ਉਦਾਸੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਲਖ ਸਾਲਾਨਾ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਪਟਨੇ ਤੋਂ 'ਰਾਹੀ' ਤਕ ਸਿੱਧੀ ਸੜਕ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਰਾਜੇਹੀ ਵਿਚ ਦੀ ਲੰਘੇਗੀ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਭੀ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਰੂ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਜੋ ਖੋਜ ਕਰਨ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। -੧੯੩-<noinclude></noinclude> jl2dovoa3zdv36rjoww4jas8dqasehb 250 74698 237084 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਗਰਾਂ ਵਿਚ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਾਰਦੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਆਏ। ਏਥੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਹੋਕੇ ‘ਮਾਲਦਾ’ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਸਭਨੀਂ ਥਾਂਈਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਪ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਦੱਸੀਦੇ ਹਨ। ਮਾਲਦਾ ਦੀ ਵਸਤੀ ਮਹਾਂ ਨੰਦ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ। ਇਥੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਗਰਾਂ ਵਿਚ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਾਰਦੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਆਏ। ਏਥੋਂ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਹੋਕੇ ‘ਮਾਲਦਾ’ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਸਭਨੀਂ ਥਾਂਈਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਪ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਦੱਸੀਦੇ ਹਨ। ਮਾਲਦਾ ਦੀ ਵਸਤੀ ਮਹਾਂ ਨੰਦ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਤੁੱਲ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ “ਰਾਮ ਦੇਵ ਬਾਬੂ'। ਇਹ ਸੱਜਣ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਐਸ਼ਰਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੀ ਭਲਾ। ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਬਾਗ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ। ਇਹ ਬਾਗ਼ ਸੀ ਤਾਂ ‘ਮਾਲਦਾ’ ਨਾਮੀ ਅੰਬਾਂ ਦਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਆਮਦਨ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮਦੇਵ ਬਾਬੂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਕੁਟੀ ਬੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਕਦੇ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਸਾਧੂ ਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਟਿਕਣ ਦੀ ਏਥੇ ਐਉਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਫੁਹਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਬਾਬੂ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਇਹ ਆਪਣਾ ਸ਼ਬਦ ਗਉੜੀ ਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਗਾਉਂ ਰਹੇ ਸੀ:- ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਚੋਆ ਚੰਦਨੁ ਅੰਕਿ ਚੜਾਵਉ॥ ਪਾਟ ਪਟੰਬਰ ਪਹਿਰਿ ਹਢਾਵਉ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਕਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਵਉ ॥੧॥ ਕਿਆ ਪਹਿਰਉ ਕਿਆ ਓਢਿ ਦਿਖਾਵਉ ॥ ਬਿਨੁ ਜਗਦੀਸ ਕਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਵਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਕਾਨੀ ਕੁੰਡਲ ਗਲਿ ਮੋਤੀਅਨ ਕੀ ਮਾਲਾ॥ ਲਾਲ ਨਿਹਾਲੀ ਫੂਲ ਗੁਲਾਲਾ ॥ ਬਿਨੁ ਜਗਦੀਸ ਕਹਾ ਸੁਖੁ ਭਾਲਾ ॥੨॥ ਨੈਨ ਸਲੋਨੀ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ॥ ਖੋੜ | ਸੀਗਾਰੁ ਕਰੈ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ॥ ਬਿਨੁ ਜਗਦੀਸ ਭਜੇ ਨਿਤ ਖੁਆਰੀ ॥ ੩ ॥ ਦਰ ਘਰ ਮਹਲਾ ਸੇਜ ਸੁਖਾਲੀ ॥ ਅਹਿਨਿਸਿ ਫੂਲ ਬਿਛਾਵੈ ਮਾਲੀ ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਸੁ ਦੇਹ ਦੁਖਾਲੀ ॥੪॥ ਹੈਵਰ ਗੈਵਰ ਨੇਜੇ ਵਾਜੇ ॥ ਲਸਕਰ ਨੇਬ ਖਵਾਸੀ ਪਾਜੇ ॥ ਬਿਨੁ ਜਗਦੀਸ ਝੂਠੇ ਦਿਵਾਜੇ ॥੫॥ ਸਿਧੁ ਕਹਾਵਉ ਰਿਧਿ ਸਿਧਿ ਬੁਲਾਵਉ ॥ ਤਾਜ ਕੁਲਹ ਸਿਰਿ ਛਤ੍ਰੁ ਬਨਾਵਉ॥ ਬਿਨੁ ਜਗਦੀਸ ਕਹਾ ਸਚੁ ਪਾਵਉ॥੬॥ ਖਾਨੁ ਮਲੂਕੁ ਕਹਾਵਉ ਰਾਜਾ॥ ਅਬੇ ਤਬੇ ਕੂੜੇ ਹੈ ਪਾਜਾ ॥ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਸਵਰਸਿ ਕਾਜਾ ॥੭॥ ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਵਿਸਾਰੀ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਜਾਨਿਆ ਰਿਦੈ ਮੁਰਾਰੀ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਮਾਰੀ ॥੮॥੧੦॥ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਐਸਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਮਦੇਵ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਮ ਸੁਖ ਦੇ ਸਦੈਵੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਤਾਂ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣੇ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਤੁਰਨੋਂ ਅਟਕਾਵੇ। ਐਸਾ ਪ੍ਰੇਮ ਇਸ ਸਜਣ ਪੁਰਖ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਕੀ ਦੇ ਚੁਮਾਸੇ ਲਈ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਏ੧। ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਅਟਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਚੰਗਾ ਰੰਗ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਰਾਮ ਦੇਵ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਬੀ ਸਿਖੀ ਫੈਲੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਹੋਇਆ। ਫੇਰ ਆਪ ਏਥੋਂ ਬੀ ਟੁਰ ਪਏ। ੨੭. ਧੰਨ ਹੈ ਪਾਉ। ਠੱਗ ਨਿਸਤਾਰਾ ੩। ੧. ਜਗਤ ਤਾਰਨਹਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਨਾਲ ਮਰਦਾਨਾ ਟੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਸ ਇਕ ਗੰਢ ੧ ਇਤਿਹਾਸ ਸ: ਖ: ਸਿੰਘ। | ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੱਕੜੀ ਤੇ ਕੁਛ ਵੱਟੇ ਬੀ ਸਨ। ਦੂਰੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਸਤਕ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ : ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਯਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਲਗੇ :- ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਕੀ ਹੈ ਭਲੇ ਪੁਰਖਾ ? ਉਸ ੨ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ। ੩ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਵੀਰਵਾਰ ੨੧ ਕੱਤਕ ਸੰਮਤ ੪੬੨ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: (੧੯੩੦ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੧੯੯-<noinclude></noinclude> 3pkad6ctl8f95io1v774i8you3xzc6l 250 74699 237085 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੰਨੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਸਲਾਹ ਦੀ, ਮਨ ਹਿੱਲਿਆ, ਉੱਚਾ ਗਿਆ। ਸਿਫਤ ਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਸਾਰ ਜੁੱਤੀ ਤਾਈਂ ਅੱਪੜਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, | ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਡਾ ਚੁਭ ਗਿਆ, ਸੋ ਕੰਡਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰਸ ਦਾ ਸੁਆਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੰਨੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਸਲਾਹ ਦੀ, ਮਨ ਹਿੱਲਿਆ, ਉੱਚਾ ਗਿਆ। ਸਿਫਤ ਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਸਾਰ ਜੁੱਤੀ ਤਾਈਂ ਅੱਪੜਨ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, | ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਡਾ ਚੁਭ ਗਿਆ, ਸੋ ਕੰਡਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਯਾ, ਟਿਕਕੇ ਬਹਿ | ਕੱਡਿਆ, ਪਰ ਕੁਛ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪੈਰ ਨੂੰ ਲੀਰ ਬੱਧੀ ਹੈ ਤੇ ਜੁੱਤੀ ਠਿੱਬੀ ਕਰਕੇ ਟੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਧਰ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਸੁੰਞਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ ਸੋ ਮੰਦਾ ਸਰੀਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਗਿਰਾਉਂ ਨੂੰ ਵਾਂਢੇ ਟੁਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਸੋ ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਿਆ, ਓੜਕ ਪਿਛੇ ਪਰਤ ਪਿਆ। ਜਿਸ ਟਿਕਾਣੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਨੇਮ ਬੱਧਾ ਸੀ ਓਸ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਡੀਕਣ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਉਡੀਕ ਲੰਮੇਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਹ ਛੇਤੀ ਪਰਤ ਆਇਆ ਸੀ; ਸੋ ਬੈਠਾ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਇਕੱਲਾ ਆਦਮੀ ਕਈ ਵੇਰ ਧਰਤੀ ਖੁਣਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਇਹ ਬੀ ਵਹਿਣੀ ਡੁੱਬਾ ਲੱਗਾ ਧਰਤੀ ਖੇਤਰਣ, ਖੋਤਦਿਆਂ ਖੋਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਮੋਹਰ ਲੱਭੀ। ਮੋਹਰ ਤੱਕਕੇ ਬਨੀਆਂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਲੱਕ ਨਾਲੋਂ ਛੁਰੀ ਖੋਹਲ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਖੁਣਨ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਮਤਾਂ ਹੋਰ ਮੋਹਰਾਂ ਲੱਭਣ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੱਬੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਠਹਿਕਿਆ, ਫੇਰ ਤਾਂ ਹੱਟੀ-ਵਾਨ ਲੱਗਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਪੁੱਟਣ। ਪੁਟੱਦਾ ਗਿਆ, ਉਡੀਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੇਮਲੂਮ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਇਕ ਮੋਹਰ ਦੇ ਲੱਭ ਪੈਣ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਦਿੱਸ ਪੈਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਾਈ ਰਖਿਆ। ਜਦ ਖੋਦ ਚੁਕਾ ਤਦ ਕੀ ਦੇਖੋ ਕਿ ਇਕ ਭਾਂਡਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਢੱਕਣ ਉਖੇੜਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖੇ ਜੋ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਫੋਲਿਆਂ ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਤਕ ਕੋਲੇ ਹੀ ਕੋਲੇ ਨਿਕਲੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਖ ਬੀ ਆ ਨਿਕਲਿਆ, ਪਰ ਲੰਗੜਾਉਂਦਾ ਲੰਗੜਾਉਂਦਾ ਆਵੇ। ਇਕ ਜੁੱਤੀ ਤਾਂ ਪਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਦੂਸਰੀ ਦੀ ਅੱਡੀ ਭੰਨੀ ਹੋਈ, ਘਿਸਰ ਘਿਸਰ ਕੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਟੁਰੇ। ਇਉਂ ਆਉਂਦਾ ਤੱਕਕੇ ਹਟਵਾਣੀਏ ਨੇ ਆਖਿਆ : ਭਾਈ ਜੀਵਨੀ ! | | | - ਹਟਵਾਣੀਆਂ-ਹੱਛਾ ਭਾਈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਆ ਰਤਾ ਬਹਿ ਜਾ, ਸਾਹ ਕੱਢ ਲੈ, ਕੁਝ ਗਲ ਬਾਤ ਬੀ ਕਰੀਏ, ਫੇਰ ਟੁਰਾਂਗੇ। 4. ਜਾਂ ਬਹਿ ਗਏ ਤਾਂ ਗਲ ਬਾਤ ਛਿੜੀ। ਹਟਵਾਣੀਏ ਨੇ ਆਖਿਆ : "ਵੇਖ, ਭਾਈ ਜੀ ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਪਾਈ ਮੋਹਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਚੁਭਿਆ ਕੰਡਾ, ਇਹ ਬਾਤ ਪੁੱਛੀ ਚਾਹੀਏ ਜੋ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ ਪਾਪ ਕਮਾਵਨਿ "। ਸਿਖ-ਭਾਈ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੋ ਹੋਇਆ, ਸਤਿਸੰਗ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਸੁਹਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਦਾ ਖੋਟਾ ਹੈ। ਹਟਵਾਣੀਆਂ-ਨਹੀਂ ਭਾਈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਪਾਸ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਕੀ ਵੇਰਵਾ ਹੈ ? ਤਦ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਪਏ ਤੇ ਆ ਪੈਰੀਂ ਪਏ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇਖਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਇਸ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋ ਬੈਠਾ ਕਿ ਇਤਨੇ ਹਟਵਾਣੀਏ ਨੇ ਨੈਣ ਨੀਵੇਂ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਸੱਚੋ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਕਹਿ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਨੇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸੋ ਬੀ ਆਖ ਸੁਣਾਇਆ, ਤੇ ਪੁੱਛਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਫਲ ਮੋਹਰ ਲੱਗਾ ਹੈ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਫਲ ਕੰਡਾ ਚੁਭਿਆ ਹੈ ? ਨਹੀਂ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੇ ਤੇ ਬੋਲੇ ਕਾਈ ਹਟਵਾਣੀਆਂ-ਜਿਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀ ਚਾੜ੍ਹ ਲੈ, ਠਿੱਬੀ ਕਰਕੇ ਟੁਰਦਿਆਂ ਖੇਚਲ ਹੁੰਦੀ | ਭਾਵੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੋਊ। ਉਸ ਸਿਖ ਨੇ ਤਦ ਆਖਿਆ ਸੱਜਣਾਂ ! ਅਜ ਜਾਂ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ -੧੯੬-<noinclude></noinclude> 9gpjuhccpqrrq08ttb2um8y1lljt9i5 250 74700 237086 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਉਂਦੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਭੇਦ ਖੋਹਲ ਦਿਓ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਫਲ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ? ਤਦ ਦਿਆਲ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਅਪਣਾ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੱਥ ਉਸ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੁਹਾਇਆ, ਹਾਂ ਸੁਹਣਾ ਸੁੱਚਾ ਹੱਥ ਮੈਲ ਭਰੇ ਸਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਉਂਦੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਭੇਦ ਖੋਹਲ ਦਿਓ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਫਲ ਕਿਉਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ? ਤਦ ਦਿਆਲ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਅਪਣਾ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੱਥ ਉਸ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੁਹਾਇਆ, ਹਾਂ ਸੁਹਣਾ ਸੁੱਚਾ ਹੱਥ ਮੈਲ ਭਰੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਲਾਇਆ। ਹੱਥ ਧਰਦੇ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਤੇ ਬੋਲੇ :- | | | | ਂ ਭੋਲਿਆ ! ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਇਕ ਮੁਹਰ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਹਨਰੀ ਨੇ ਤੇਰੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਿਛ ਹਲੂਣ ਘੱਤਿਆ, ਸਭ ਝੜ ਪਈਆਂ, ਤੇਰੇ ਜੋਗੀ ਇਕੋ ਰਹਿ ਗਈ। ਕੋਲਿਆਂ ਦਾ ਮਟਕਾ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਮਟਕਾ ਹੈਸੀ, ਕਿਸੇ ਰੱਬ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਤੂੰ | ਇਕ ਮੋਹਰ ਦਿਤੀ ਹੈਸੀ ਉਹ ਪਰਮਪਦ ਦੇ ਭੀਖਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਕ ਮੋਹਰ ਸਹੰਸਰ ਗੁਣਾਂ ਹੋ ਫਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਤੂੰ ਪਾਪ ਕਮਾਏ ਉਹ ਪੁੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਸੜਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸੁੱਟਿਆ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਰਹਿ ਗਿਆ | ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਏਥੇ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ, ਸੋ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਇਕ ਮੋਹਰ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮੱਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਮੈਂ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਬੀਜਿਆ ਹਰਿਆ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਸੰਗ ਨੇ ਸਾੜ ਘੱਤਿਆ, ਕੋਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਘਾਲੀ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਨੇ-ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ ਤੇ ਕਰਨ ਨੇ- ਇਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਹੈ ਸਨ ਐਸੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸੂਲੀ ਹੈਸੀ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਆਇਆ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਬ ਜੀ ਦੇ ਜਸ ਨਾਲ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਉਮਾਹ ਆਇਆ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਸਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਲੈਕੇ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਘਟਦੇ ਘਟਦੇ ਸੂਲੀ ਦੀ ਸੂਲ ਰਹਿ ਗਈ ਜੋ ਸੂਈ ਵਾਂਙੂ ਚੁਭਕੇ ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਗਈ। ਦੂਜੀ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਗਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ! ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਹੋਰ ਖੋਟੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਰੁਚੀ ਮਾੜੇ ਪਾਸੇ ਵਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਸ ਘਾਲੀ ਨੇ ਸਤਿਸੰਗ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਂ | ਹਨ, ਦੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਭਲੇ ਵਲ, ਸੇਵਾ ਵਲ, ਸਤਿਸੰਗ ਵਲ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੋਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸੇਧ ‘ਸ਼ੁੱਧ’ ਬੱਝ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਦੇ ਦਿਲ ਗੱਲ ਪੁੜ ਗਈ, ਕੰਬਿਆ, ਉਹ ਜੋ ਦਾਤੇ ਦਾ ਹੱਥ ਛੁਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਸੀ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਮੜ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਖੜੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਓੁਣ ਲਈ। ਜਾਂ ਪਾਪ ਸੜੇ ਤਾਂ ਮਤਿ ਤੋਂ ਮੈਲ ਤੇ ਬੋਝਾ ਉਤਰਿਆ, ਚਰਨੀਂ ਢੱਠਾ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ ; ਮਿਹਰ ਕਰੋ ਤੇ ਹੁਣ ਸ਼ੁੱਧ ਮਾਰਗ | ਪਾਓ, ਭਲੇ ਕਰਮ ਸਿਖਾਓ ਤੇ ਮਾੜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹੋਂ ਵਰਜ ਲਓ। ਆਪਣੇ ਤਾਣ ਨਾਲ ਰਹਾ ਲਓ, ਅਸਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਆਸੰਙ ਕਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। | ਤਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਮਿਹਰਵਾਨ ਹੋਇਆ, | ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ, ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਛੇੜਿਆ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਮਾਰੂ ਦੀ ਵੈਰਾਗ ਭਰੀ ਸੁਰ ਛਿੜੀ :- ਕਰਣੀ ਕਾਗਦੁ ਮਨੁ ਮਸਵਾਣੀ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਦੁਇ ਲੇਖ ਪਏ ॥ ਜਿਉ ਜਿਉ ਕਿਰਤੁ ਚਲਾਏ ਤਿਉ ਚਲੀਐ ਤਉ ਗੁਣ ਨਾਹੀ ਅੰਤੁ ਹਰੇ ॥੧॥ ਚਿਤ ਚੇਤਸਿ ਕੀ ਨਹੀ ਬਾਵਰਿਆ॥ ਹਰਿ ਬਿਸਰਤ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਲਿਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਾਲੀ ਰੈਨਿ ਜਾਲੁ ਦਿਨੁ ਹੂਆ ਜੇਤੀ ਘੜੀ ਫਾਹੀ ਤੇਤੀ ॥ ਰਸਿ ਰਸਿ ਚੋਗ ਚੁਗਹਿ ਨਿਤ ਫਾਸਹਿ ਛੂਟਸਿ ਮੂੜੇ ਕਵਨ ਗੁਣੀ॥੨॥ ਕਾਇਆ ਆਰਣੁ ਮਨੁ ਵਿਚਿ ਲੋਹਾ ਪੰਚ ਅਗਨਿ ਤਿਤੁ ਲਾਗਿ ਰਹੀ ॥ ਕੋਇਲੇ ਪਾਪ ਪੜੇ ਤਿਸੁ ਊਪਰਿ ਮਨੁ ਜਲਿਆ ਸੰਨ੍ਹੀ ਚਿੰਤ ਭਈ ॥੩॥ ਭਇਆ ਮਨੂਰੁ ਕੰਚਨੁ ਫਿਰਿ ਹੋਵੈ ਜੇ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਨੇਹਾ ॥ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਓਹੁ ਦੇਵੈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਤ੍ਰਿਸਟਸਿ ਦੇਹਾ {ਮਾਰੂ ਮ: ੧} ॥੪॥੩॥ ਦੈਵੀ ਆਵਾਜ਼, ਮਨ ਵਿਚ ਪੁੜ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਕਹਿਰ ਦਾ ਅਸਰ ਕਰ ਗਏ। ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਦੇ ਮਨ ਦਾ ਥਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮਨ ਦੁੱਵ ਗਿਆ, ਸੋਝੀ ਆ ਗਈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਰਮ -੧੯੭-<noinclude></noinclude> 8g8eqw4jb6vsb6a2629xwd743cytum2 250 74701 237087 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨੫. ਮੁਹਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲੇ ਤੇ ਸੂਲੀ ਦੀ ਸੂਲਾਂ ੧. “ਜ਼ਰਾ ਤਕੋ ਨਾ ਕਿਹੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸੱਚ ਪਿਆ ਆਹਨਾਂ ਏਂ, ਠੀਕ ਹੈ, ਚੁਮਾਸੇ ਦੀ ਰੁਤ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਜਣਾਂ ਵੇਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨੫. ਮੁਹਰਾਂ ਦੇ ਕੋਲੇ ਤੇ ਸੂਲੀ ਦੀ ਸੂਲਾਂ ੧. “ਜ਼ਰਾ ਤਕੋ ਨਾ ਕਿਹੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸੱਚ ਪਿਆ ਆਹਨਾਂ ਏਂ, ਠੀਕ ਹੈ, ਚੁਮਾਸੇ ਦੀ ਰੁਤ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਜਣਾਂ ਵੇਖ ਚਾਕਰੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰ ਚੜ੍ਹ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਨੀਲੇ ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਉਮਡ | ਚਾਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਏਸ ਰੁਤੇ ਬੀ ਅਰਾਮ ਕਿੱਥੇ ? ਆ ਰਹੇ ਬੱਦਲ ਕਿਹੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਲਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਬੀ ਠੰਡੀ ਝੁੱਲ ਪਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਤਪਤ ਪੀ ਲਈ ਹੈ। ਆਈ ਜੀ ਹੁਣ ਬਰਸਾਤ ਆਈ, (ਖੰਘੂਰਾ | ਭਰਕੇ) ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਚੁਮਾਸਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਰੁੱਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਫਿਰੀ ਟੁਰੀਦਾ, ਕਿਤੇ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰਕੇ ਬਹਿ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਪੈਂਡੇ ਦੀ ਥਕੌਟ ਬਹੁਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੀ ਹੁੱਸਦਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ-ਕਿਤੇ ਕੱਚੇ, ਕਿਤੇ ਮੈਲੇ, ਕਿਤੇ ਥੱਵੇ ਕਿਤੇ ਬੇਥਵੇ-ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਵਟਾਉਂਦਿਆਂ ਬੰਦਾ ਨਰੋਆ ਬੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਂਞ | ਬੀ ਰੁਤ ਕੱਚੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ, ਕਦੇ ਮੀਂਹ, ਕਦੇ ਸੋਕਾ, ਹੁੱਸੜ, ਚੀਹੋਵਣੁ, ਕਦੇ ਠੰਢੀ ਨਿੱਕੀ ਹਵਾ, ਕਦੇ ਗੜਗੱਜ ਤੇ ਬੁੱਲੇ। ਸੱਪ ਸਲੂੰਗੜੇ ਹੁਨਾਲੇ ਬਥੇਰੇ ਪਰ ਅੱਜ ਕਲ ਤਾਂ ਹਨੇਰ ਆਇਆ | ਹੋਇਆ ਨੇ, ਤਪਾਲੀਆਂ ਸਪਾਲੀਆਂ ਦੇ ਬੀ ਏਹੋ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੀਓ ਲਖ ਸੈ ਵਰਿਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਸੁਲਤਾਨ ਜੀ ! ਪਰ ਤੱਕੋ ਨਾ ਅਰਾਮ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਦੇ ਦਿਨ ਹਨ। ਆਓ ਕਿਤੇ ਠਹਿਰ ਜਾਈਏ, ਡੇਰਾ ਕਰੀਏ, ਇਹ ਚੁਮਾਸੇ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਥਹੁ ਥਿੱਤਾ ਲਾਕੇ ਇਕ ਜਾਗਾ ਬੈਠਕੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵੀਏ। ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਹਿ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਅਕੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕਾਣ ਹੀ ਚਾਰ ਦਿਨ ਟਿਕ ਚਲੋ ਕਿਧਰੇ।” ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ-ਆਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦਿਲੀ ਮਰਮੀ ਤੇ ਦਰਦ ਭਰੀ ਹੁੱਬ ਦੀ-ਗਲ ਬਾਤ ਸੁਣਕੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰੋਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਂ | | ਹਲਕਾਰੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਸੁਨੇਹੇ ਲੈਕੇ ਦੇਖ ! ਅਜ ਕਲ ਬੀ ਭੱਜੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਔਹ ਵੇਖ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਦੀ ਇਕ ਲੰਘਕੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਭੱਜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚਾਕਰੀ ਗਾਖੜੀ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਤੋਰੇ ਤੁਰਨਾ, ਜਿਉਂ ਪ੍ਰੇਰੇ ਕਰਨਾ। ਮਾਲਕ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਿਆ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਚਾਕਰੀ ਨੂੰ, ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ, ਸੁਹਾਣ ਤੁਧੇ ਨੂੰ (ਹੱਸਕੇ) ਤੇ ਰੁਵਾਲ ਕੁ ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਢਾਡੀ ਨੂੰ ਬੀ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਤੇਰੇ ਤਨ ਤਾਣ ਹੈ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦਾ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਤਨ ਨਿਤਾਣਪਨ ਹੈ | ਕੱਚੇ ਸ਼ੀਰ ਦਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤਾ ਪੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕਾਣ ਹੀ ਠਹਿਰ ਜਾਓ, ਮੇਰਾ ਜੀ ਇਸ ਰੁਤੇ ਟੁਰਨੋਂ ਹੱਸਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਹੀ ਕਿਤੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਸਸਤਾ ਜਾਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਇਸ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਤੇ ਸ਼ਮ ਲੈਂਦੇ ਹੋਰ ਲੋੜ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਸਨ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਅਪਣੇ ਥਕਾਨ ਜਾਂ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬੋਲ ਤੇ ਦੱਸ ਦੱਸ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖਾਤਰ ਵਾਸਤੇ ਪਾ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਬਸੰਤ ਰੁਤ ਦੇ ਤੁਰੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਤੇ ਡੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿਤੇ ਦੋ ਕਿਤੇ ਚਾਰ ਦਿਨ ਠਹਿਰਦੇ ‘ਸਤਿਨਾਮ' ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਅੱਗੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਬਰਸਾਤ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਕੱਟਕੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਫਰ ਤ੍ਰੈ | ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾਹਿਬ ੪੬੧ ਮੱਘਰ ਦੀ ੨ (੧੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੨੯ ਈ:) ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਖਿਆਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਕਿਆ ਰਾਜੌਲੀ ਗਯਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਲਾਗਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਥਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। -੧੯੩-<noinclude></noinclude> db162hy7iry3qmh91vu01rhkx2qlw44 250 74702 237088 2026-09-27T07:37:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" ਸ਼ਨ ਹੈਨ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਕਰਾਉ। ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਮ ਜਮ ਕਰੋ, ਆਓ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ। " ਸੋ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਬੀ ਨਾਲ ਹੋ ਤੁਰਿਆ। ਇਹ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੜਕ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਸੋ ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" ਸ਼ਨ ਹੈਨ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਕਰਾਉ। ਖੱਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਮ ਜਮ ਕਰੋ, ਆਓ ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ। " ਸੋ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਬੀ ਨਾਲ ਹੋ ਤੁਰਿਆ। ਇਹ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੜਕ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਸੋ ਅਗੇ ਜਾਕੇ ਦੋ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਕੁਟੀਆ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇਕ / ਹੋਰਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਉਰੇ ਇਕ ਮਾੜਾ ਥਾਉਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੁਛ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ | ਰਹਿਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਉਸ ਟਿਕਾਣੇ ਕੋਲ ਅੱਪੜੇ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸੜਕਾਂ ਪਾਟਦੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ / ਦੂਸਰੀ ਸੜਕ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਓਸ ਮੰਦੀ ਵਸਤੀ ਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੇ ਂ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਖਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਲਾਜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਟੁਰੀ ਗਿਆ। ਇਉਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਆ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੋ ਸੁ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਠੰਢ ਤਾਂ ਪਈ, ਪਰ ਜੋ ਕੰਡਾ ਅੰਦਰ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਚੁਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਸ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਣ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਖੱਤਰੀ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਹ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਮਨ ਵਿਚ ਪੁੜੇ ਕੰਡੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਕਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਕੁਛ ਮੋੜਾ ਖਾਂਦਾ ਦੁਚਿਤਾਈ ਵਿਚ ਰਿਹਾ। ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਬੈਠਕੇ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਆਏ। ਹੁਣ ਇਹ ਕਾਰ ਬੱਝੀ ਕਿ ਓਸ ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਨੇ ਓਸ ਮੰਦੀ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬਾਣ ਪਾ ਲਈ। ਸੋਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਗਿਰਾਉਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਆਵਣ। ਜਿੱਥੋਂ ਸੜਕਾਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਓਥੋਂ ਖੱਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਦਰ ਵਲ ਟੁਰ ਪਵੇ ਤੇ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਵੱਲ ਟੁਰ ਪਵੇ । ਖੱਤ੍ਰੀ ਨੇ ਅਪਣੀ ਵਲੋਂ ਕਈ ਵੇਰ ਸਮਝਾਯਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਟੁਰਿਆ ਸੈਂ ਸਤਿਸੰਗ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਟੁਰ ਜਾਨਾਂ ਹੈਂ ਕੁਸੰਗ ਨੂੰ, ਇਹ ਭਲੀ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉ, ਤਕੜਾ ਹੋ, ਆਪੇ ਤੇ ਬਿਜੈਮਾਨ ਹੋਕੇ ਭਲੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹੋਏ ਮਨ ਉਤੇ ਕੋਈ ਗਲ ਪੋਹੀ ਨਾ। ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪ੍ਰੇਮ ਐਸਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਦੇ ਕਦੇ ਂ ਂ | | | ਰਾਤ ਸੋਦਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਕੇ ਬੀ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਉਸਦੇ ਘਰੋਂ ਉੱਥੇ ਅੱਪੜ ਜਾਵੇ, ਸੋਹਿਲੇ ਦਾ ਪਾਠ ਸੁਣਕੇ ਥੋੜਾ ਅਰਾਮ ਕਰੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਕੇ ਘਰ ਮੁੜੇ। ਰੰਗ ਲਗਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਰਸ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਫੇਰ ਵਾਰਤਾ ਛਿੜ ਪਈ। ਖੱਤ੍ਰੀ ਉਸਨੂੰ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਭਲੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੇ, ਪਰ ਉਹ ਹਟਵਾਣੀਆਂ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਛਿਨ ਭੰਗਰ ਰਸਾਂ ਦੀ-ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਪਤਾਸੇ ਜਿੰਨੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਦਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰੇ। ਛੇਕੜ ਹਟਵਾਣੀਏ ਨੇ ਹੱਸਕੇ ਆਖਿਆ : ਭਈ ਲੈ ਖਾਂ ਅੱਜ ਪਰਤਾਵਾ ਕਰੀਏ : ਤੂੰ ਚੱਲਿਆ ਹੈਂ ਸਤਿਸੰਗ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਚੱਲਿਆਂ ਹਾਂ ਕੁਸੰਗ ਨੂੰ, ਆਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਸੜਕਾਂ ਨਿੱਖੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਵਡਾ ਬਿਰਛ ਏ ਪਿੱਪਲ ਦਾ। ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਲੇ ਆਵੇ ਇਸ ਬ੍ਰਿਛ ਹੇਠ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੇ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਂਵਦੇ ਤਾਂ ਕੱਠੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਰਤਦੇ ਅੱਗੜ ਪਿੱਛੜ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਲਾਹਾ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਲਾਹਾ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਨਿਰਨੇ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਔਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਖੱਤ੍ਰੀ ਨੇ ਹਰਿਆਨ ਹੋਕੇ ਆਖਿਆ: ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਇਵੇਂ ਸਹੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾ ਕਾਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤੋਟਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਤਾਂ ਲਾਹਾ ਹੀ ਲਾਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੀ ਸਹਿੰਸਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਾਰ੍ਗ ਖੋਟਾ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹੇ ਜਦ ਕਦ ਹੈ ਤਾਂ ਤੋਟਾ ਹੈ, ਲਾਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੋਟਾ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦਾ, ਅਬਰੋ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ, ਤੋਟਾ ਧਨ ਦਾ, ਤੋਟਾ ਮਨ ਦਾ। ਹਟਵਾਣੀਏਂ ਆਖਿਆ :-ਚੱਲੋ ਜਿਵੇਂ ਸਮਝੋ ਉਵੇਂ ਸਹੀ ਪਰ ਅੱਜ ਪਰਤਾਵਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਕੀਹ ਵਿਚਲਦਾ ਹੈ, ਘੜੀ ਦੋ ਘੜੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੀ ਹੈ ਨਾ। 8. ਇਉਂ ਮਤਾ ਪਕਾਕੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਛੜ ਗਏ। ਸਿਖ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਪਹੁਤਾ। ਅੱਗੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋ -੧੯੫-<noinclude></noinclude> b7w397db7hhw4xuttuamgqg2yugd1q3 250 74703 237089 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਓ। ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਬੜੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਿਹਰ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਉਬਰ ਸਕਦੇ। ਨਿੱਕੇ ਮੋਟੇ ਤਾਂ ਬਤੇਰੇ ਸਾਧ ਸੰਤ ਅਸਾਂ ਵੇਖੇ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੁੱਟੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜ ਤੁਸੀਂ ਵਡੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਮਿਲੇ ਹੋ। ਸਮੁੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਓ। ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਬੜੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਿਹਰ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਉਬਰ ਸਕਦੇ। ਨਿੱਕੇ ਮੋਟੇ ਤਾਂ ਬਤੇਰੇ ਸਾਧ ਸੰਤ ਅਸਾਂ ਵੇਖੇ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੁੱਟੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਜ ਤੁਸੀਂ ਵਡੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਮਿਲੇ ਹੋ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਤੌਂ ਨੂੰ ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਬਰਖਾ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਿਰਾਂ ਚੱਲੋਂ; ਕੁਛ ਦਿਨ ਰਹੋ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਾਰੋ। ਇਹ ਬਿਨੈ ਸੁਣਕੇ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣ ਉਹਨਾਂ ਵਲ ਤੱਕੇ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਨਰਮੀ ਤੇ ਪਸੀਜਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਫਿਰੇ ਤੇ ਬਚਨ ਹੋਇਆ:-ਤੁਸੀਂ ਚੱਲੋ ਅਸੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਚਰਨਾਂ ਅਗੇ ਲੰਮੇ ਪੈਕੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਠੱਗ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਆਪ ਕੁਛ ਚਿਰ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫੇਰ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਪਰਤ ਪਏ ਜਗਤਾਰਕ ਜੀ। ਦੀਨ ਭਏ ਅਵਲੋਕਿ ਗੁਸਾਈ ਹਟੇ ਗ੍ਰਾਮ ਕੀ ਦਿਸ਼ ਤਿਸ ਥਾਈ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਇਹ ਕੀ ਕੌਤਕ | ਵਰਤਿਆ? ਮਾਰਨ ਆਏ ਸਨ ਏਹ, ਆਪ ਬੀ ਅੱਗੋਂ | ਤਿਆਰ ਹੋ ਪਏ ਸਾਓ ਮਰਨ ਨੂੰ। ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰੇ ਅਸੀਂ ਂ ਦਿਖਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਨਾਹੱਕ ਂ ਕਿਉਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਆਪ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਾ ਕਿਹਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹ ਬੜੇ ਬਿਕਰਾਲ ਠੱਗ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕਪੜੇ ਫੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਦ ਸੁਣਦੇ ਸਨ। ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਪੱਥਰ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰ ਹੀ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਆਪ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾ ਵਿਖਾਲਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਦ ਟਲਦੇ ਸਨ?.....ਠੀਕ ਹੈ, ਬੜੇ ਬਿਕਰਾਲ ਸਨ। ਂ ਂ | ਂ | | | ਂ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵੇਖ! ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਉਸ ਬਿਰਦ ਬਾਣੇ ਦੀ ਲਾਜ ਹੈ! ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਣਥ ਆਪ ਖੜਾ ਹੈ! ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਵੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਟ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਛੁੱਟੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕਦਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ। ਜਾਂ ਇਹ ਪਿੱਛੇ ਆ ਪਏ ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ' ਸੀ ਸਾਡੀ ਰਸਨਾਂ ਤੇ ਆ ਬੈਠਾ ਤੇ ਅਸਾਂ ਹਾਰ ਮੰਨਕੇ ਦਾਹ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਜਦ ਅੱਗ ਦਾ ਪਤਾ ਪੁੱਛਿਓ ਨੇ ਸਾਡੀ ਨਜ਼ਰ ਚਿਖਾ ਤੇ ਜਾ ਪਈ। ਸਾਂਈ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਨਰਕੀ ਜੀਵ ਦੇ ਅਘ ਓਘ ਮਿਟ ਗਏ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਆ ਗਏ ਤੇ ਦੇ ਇਹ ਕੌਤਕ ਗੁਪਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਠੱਗਾਂ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਐਉਂ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਾ ਕਰਤਬ ਹੈ ਨਾ, ਕਰਤਾਰ ਦਾ, ਬਖਸ਼ਣਹਾਰ ਦਾ, ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਦਾ ਕਿ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕੌਤਕ ਰਚ ਦਿਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਓਹ ਮਹਾਨ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਕਰ ਕਰਕੇ ਕਠੋਰ ਹੋਏ ਦਿਲ ਭੈ ਵਿਚ ਆਕੇ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਦੇ ਪਿਆਸੇ ਭੀ ਨਾ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭੈ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਚ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਕੌਤਕ ਹਮਾਤੜਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਨਾ ਵਰਤਦੇ। ਚੰਗੇ ਚੰਗ ਸਾਧੂ ਗ੍ਯਾਨੀਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ। ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸਿਦਕ ਨੂੰ ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਗੋਦ ਦਾ ਬਾਲਕਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਰੱਬ ਦੀ ਕਲਾ ਹੀ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਸਦਾ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੇਡੇ ਭੋਲੇਪਨ ਨਾਲ ਆਪ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਨੇ, ਮਾਰੋ, ਜੀ ਸਦਕੇ ਮਾਰੋ” ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ ਦਰਦ ਦੀ ਕਿ ਹੈਂ ‘ਮੇਰੇ ਕੂਲੇ ਕੂਲੇ, ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕੀਹ ਆਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣਾ: ਇਹ ਜੋ ਹਾਰ ਆਪ ਨੇ ਮੰਨੀ ਹੈ ਇਸਦੇ ਮਗਰ ਅਰਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੇ ਹਿੱਲ ਖਲੋਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਾਡਲੇ ਦਾ ਵਾਲ ਵਿੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ, ਸਗੋ -੨੦੬- ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਦਿਖਲਾਉਣੀ ਸੀ, ਹਾਰ ਮੰਨੀ ਕਿ ਚੰਗਾ ਭਾਈ ਮਾਰੂ ਲਓ। ਹਾਰ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪਾ ਦੇਣੀ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਹਾਰ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਸਦਾ ਜਿੱਤ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਡਾਢਾ ਕੌਤਕ ਵਰਤਾਇਆ ਨੇ।<noinclude></noinclude> go7vqu1d64218zogxiub99cqo85tcz7 250 74704 237090 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਰਾਵੇਗਾ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ । ਏਕ ਤੁਈ ਪਰਤੱਖ ਪਰਤੀਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਰੇਗਾ। ਭਲਾ ਅੱਜ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦਿਓ ਇਹ ਕੌਤਕਹਾਰ ਓਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ ਨਾ ਓਹ ਜੋ ਕੋਈ ਕਲਾ ਧਾਰਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਰਾਵੇਗਾ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ । ਏਕ ਤੁਈ ਪਰਤੱਖ ਪਰਤੀਤ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਰੇਗਾ। ਭਲਾ ਅੱਜ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦਿਓ ਇਹ ਕੌਤਕਹਾਰ ਓਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ ਨਾ ਓਹ ਜੋ ਕੋਈ ਕਲਾ ਧਾਰਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਚੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਕਦੇ ਤਾਂ ਦੱਸ ਛੱਡੋ ਆਪਣੇ ਮਿਰਾਸੀ ਨੂੰ ਭੇਤ ਦੀ ਗਲ। ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਗਏ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਮਾਝ ਦੀ ਕਲੇਜਾ ਥਰਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰਂ ਨਿਕਲੀ:- | | ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈ ਗਿਆ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਕੇ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਿਆ, ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬੋਲੇ:-ਚਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਕਰਤਾਰ ਦੇ! ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸਿਦਕ ਦੇ! ਚੱਲੋ, ਪਰ ਗਿਆਂ ਤੇ ਜੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਤੇ ਫਸ ਨਾ ਜਾਈਏ? ਹਮ ਜੇਰ ਜਿਮੀ ਦੁਨੀਆ ਪੀਰਾ ਮਸਾਇਕਾ ਰਾਇਆ ॥ ਮੇ ਰਵਦਿ ਬਾਦਿਸਾਹਾ ਅਫਜੂ ਖੁਦਾਇ ॥ ਏਕ ਤੂਹੀ ਏਕ ਤੁਹੀ ॥੧॥ਮਃ੧॥ ਨ ਦੇਵ ਦਾਨਵਾ ਨਰਾ ॥ ਨ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕਾ ਧਰਾ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕ ਦਿਗਰਿ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੨॥ ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਦਾਦੇ ਦਿਹੰਦ ਆਦਮੀ ॥ ਨ ਸਪਤ ਜੋਰ ਜਿਮੀ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕ ਦਿਗਰਿ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੩॥ ਮਃ ੧ ॥ ਨ ਸੂਰ ਸਸਿ ਮੰਡਲੋ ॥ ਨ ਸਪਤ ਦੀਪ ਨਹ ਜਲੋ ॥ ਅੰਨ ਪਉਣ ਥਿਰੁ ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਆਪ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਟੁਰ ਪਏ ਤੇ ਮਗਰੇ ਗੁਰੁ ਜੀ-ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂਉਂ ਕਿ ਰੱਖਣਹਾਰ ਨੇ ਕੀਕੂੰ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਫਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਫਲੌਤੀ ਹੋ ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਰੋਜਨ ਹੈ ਮਾਲਕ ਦਾ, ਸੋ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਕੀ ਹਾਂ? ਕਾਠ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ, ਵਿਚ ਦੀ ਲੰਘ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ਖਿਲਾਵਣਹਾਰ ਜਾਣੇ ਅਪਣੇ ਪਰੋਜਨਾਂ ਨੂੰ, ਸਦਾ ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰਹੀਏ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪੀਏ, ਬਿਰਦ ਬਾਣੇ ਦੀ ਲਾਜ ਵਾਲਾ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨ ਕੁਈ ॥ ਏਕੁ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੪॥ਮਃ੧॥ ਨ ਰਿਜਕੁ ਦਸਤ ਆ ਕਸੇ ॥ ਹਮਾ ਰਾ ਏਕੁ ਆਸ ਵਸੇ ॥ ਅਸਤਿ ਏਕੁ ਦਿਗਰ ਕੁਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੫॥ ਮਃ ੧ ॥ ਪਰੰਦਏ ਨ ਗਿਰਾਹ ਜਰ ॥ ਦਰਖਤ ਆਬ ਆਸ ਕਰ॥ ਦਿਹੰਦ ਸੂਈ ॥ ਏਕ ਤੁਈ ਏਕ ਤੁਈ ॥੬॥ ਮਃ ੧ ॥ ਨਾਨਕੁ ਲਿਲਾਰਿ ਲਿਖਿਆ ਸੋਇ ॥ ਮੇਟਿ ਨ ਸਾਕੈ ਕੋਇ ॥ ਕਲਾ ਧਰੈ ਹਿਰੈ ਸੁਈ ॥ ਏਕੁ ਤੁਈ ਏਕੁ ਤੁਈ ॥੭॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧-੧੩} ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਰਦਾਨਾ ਨਾਲੇ ਰਬਾਬ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਤਪ ਤਪ ਹੰਝੂ ਕੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਪਰਤੱਖ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਕਰਕੇ ਸੋਚਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਕਲ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇਨਕਾਰ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਦੀ ਪਰਤੱਖ ਹੋਂਦ ਦੀਆਂ ਝਰਨਾਟਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਛਿੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ‘ਏਕ ਤੁਈ | | ਮਰਦਾਨਾ ਵੀ ਟੁਰ ਪਿਆ। 4. ਠੱਗ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਗੇ ਲੋਕੀਂ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿ ਗੱਬਰ ਮਾਲ ਲੁੱਟਣ ਗਏ ਗੱਭਰੂ ਕਦ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਆਏ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਵੱਡੇ ਥੜੇ ਤੇ ਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਓ। ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਸਾਰੇ ਹੋਕਾ ਫਿਰ ਗਿਆ ਤੇ ਠੱਗ ਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਗਏ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਕਹਿ ਸੁਣਾਈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ, ਕੁਛ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਹੋਏ, ਕੁਛ ਭੈ ਖਾ ਗਏ ਤੇ ਕੁਛ ਪ੍ਰਸ਼ਨੋਤਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ੧. ਕੀ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਮਾਲ ਆਪ ਤੱਲ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦਾ ਮੱਕੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬੁੱਧਾ? ੨. ਇਹ ਤਾਂ ਗਲ ਸੌਖੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਓਹ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੀਉਂਦੇ ਦੇਖ ਲਓਗੇ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਲਓਗੇ, ਫੇਰ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਦੇਖ ਆਇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਠੱਗ-ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਾਡੇ ਨਸੀਬ, ਜੇ ਅਸਾਂ ਜਗਤ ਠੱਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਆਪੋ ਵਿਚ ਬੀ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਭਰਾਵਾਂ -202-<noinclude></noinclude> dv2fhh1zda82oq0wnm7om5139fd62ck 250 74705 237091 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਠਗੀ ਕਰਾਂਗੇ? . ਇਹ ਆਪੋ ਵਿਚ ਬੇ- ਇਤਬਾਰੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ ਕਿੱਕਰ ਬੀਜਿਆਂ ਸੂਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਸਾਂ ਵਿਸਾਹਘਾਤ ਬੀਜੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਬੇ-ਵਿਸਾਹੀ ਹੀ ਉੱਗਣੀ ਸੀ, ਉੱਗੀ ਖੜੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਠਗੀ ਕਰਾਂਗੇ? . ਇਹ ਆਪੋ ਵਿਚ ਬੇ- ਇਤਬਾਰੀ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ ਕਿੱਕਰ ਬੀਜਿਆਂ ਸੂਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਅਸਾਂ ਵਿਸਾਹਘਾਤ ਬੀਜੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਬੇ-ਵਿਸਾਹੀ ਹੀ ਉੱਗਣੀ ਸੀ, ਉੱਗੀ ਖੜੀ ਹੈ। ੩. ਠੱਗ (ਜੋ ਸੁਣਕੇ ਭੈ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ)- ਛੱਡੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਗੱਲ ਸੁਣਾਓ, ਪਰ ਦੱਸੋ ਤੁਸਾਂ ਆਪੇ ਸੁਣਿਆਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ‘ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰ' ਹੈ? ਦੇਖ ਆਏ ਠੱਗ-ਹਾਂ? ੪. ਠੱਗ(ਜੋ ਹਰਿਆਨ ਸੀ)-ਕੀ ਤੁਸਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਸੱਲੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮਤਾਂ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਸਿਹਰ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਰਤੱਖ ਦਿਨ ਦੀਵੀਂ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੌਤਕ ਵਰਤਦਾ ਡਿੱਠਾ? ਦੇਖ ਆਏ ਠੱਗ-ਜ਼ੇ ਤਾਂ ਇਕ ਦੇਖਦਾ ਤਾਂ ਭਖਲਾਵਾ ਹੁੰਦਾ, ਅਸਾਂ ਤਾਂ, ਜਿੰਨੇ ਗਏ ਸਾਂ ਅੱਗ ਲੈਣ, ਡਿੱਠਾ ਪਰਤੱਖ, ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਸੱਲੀ ਕੀਤੀ। ਅਸਾਂ ਰਾਮਗਣਾਂ ਨੂੰ ਉਪਰ ਉਡਦੇ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਡਿੱਠਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬਾਲ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਡਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨਰਮ ਦਿਲ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਸੀਂ ਪੁੰਨੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਖੂੰਨੀ, ਡਾਕੂ, ਲੁਟੇਰੇ, ਮਹਾਂ ਪੱਥਰ, ਕਰੜੇ ਦਿਲ ਤੇ ਪਾਪੀ, ਅਸੀਂ ਪਰਤੱਖ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਅਮੰਨੇ ਦੇ ਘਰ ਕਦੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਸਾਰੇ ਠੀਕ ਹੈ। ਦੇਖ ਆਏ ਠੱਗ-ਫਿਰ ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਗਲ ਸੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਉਹ ਸਮਝ ਲੈਣ ਕਿ ਸਾਡੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਦੇ ਛੱਟੇ ਛੁੱਟ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਜੇ ਹੁਣ ਬੱਧੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਅੱਗ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆਂ ਬੀ ਪਾਲੇ ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਮਗਰ ਹਨ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਣ ਲਓ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਉਹ ਵਸਤੀ ਛੱਡ ਜਾਉ ਤੇ ਹੋਰਥੇ ਅਪਣਾ ਠੱਗੀ ਡਕੈਤੀ ਦਾ ਅੱਡਾ ਬਣਾ ਲਓ। ਇਹ ਖਰੀ ਖਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਮੰਨ ਗਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਵਿੱਛੁੜਨਾ। | ਂ | | | | | | | ਦੇਖ ਆਏ ਠੱਗ-ਫੇਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਲਈ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ ਸੋ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਦੰਡ ਦੇਵੇ ਤਾ ਝੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਛ ਵੇਖ ਆਏ ਹਾਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਹਦੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ-ਜੋ ਭਰਾ ਕਰਨਗੇ, ਕਰਾਂਗੇ। ਦੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਸੁਥਰਾ ਥਾਂ ਆਪ ਡੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਗਤ ਭਾਗਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਸਭ ਨੇ ਚਰਨਾਂ ਅੱਗੇ ਚੁਫਾਲ ਡਿੱਗਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਸਚ ਮੁਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਜਿਸ ਤੇਜ ਦੀ ਆਭਾ ਨੂਮ ਕੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੌਲਤ ਦੀ ਆਭਾ ਸਮਝਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਜ ਫਕੀਰੀ ਜਲਾਲ ਭਾਸਿਆ। ਸੁਹਣੇ ਥਾਂ ਆਪ ਦਾ ਡੇਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਭੇਟਾ ਲਿਆ ਲਿਆ ਕੇ ਅੱਗੇ ਧਰੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਂ ਆਖੀ:- ਹੁਤੋ ਸਥਾਨ ਜਹਾਂ ਤਿਨ ਨੀਕਾ। ਤਹਿਂ ਬਿਠਾਇ ਬੇਦੀ ਕੁਲਟੀਕਾ। ਧਰਹਿਂ ਉਪਾਇਨ, ਬੰਦਨ ਕਰਿਹੀਂ। ਉਸਤਤਿ ਬਾਰੰਬਾਰ ਉਚਰਿਹੀਂ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਆਏ ਠੱਗ:- ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁਇ ਭਲਾ ਹਮਾਰਾ। ਸਿਖਵਨ ਸੁਊ ਸਿਖਾਇ ਉਦਾਰਾ। ਮਾਨਵ ਸਰਬ ਕੁਕਰਮਨ ਲਾਗੇ। ਸਮਝ ਪਰੀ ਤੁਮ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਗੇ। {ਗੁ: ਨ; ;} ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੇ ਰੱਬ ਦੇ ਰਸਤਿਓਂ ਭਟਕੇ ਬੰਦਿਓ! ਇਹ ਜੋ ਭੇਟਾ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਧਰੀਆਂ ਹਨ ਸਭ ਮਾਲ ਠੱਗੀਆਂ ਡਕੈਤੀਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਅਸਾਂ ਇਹ ਅੰਗੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ। ਠੱਗ-ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕੀਕੂੰ ਹੋਸੀ? ਸਾਡਾ ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਪਾਓ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। , “ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਹਾਡਾ ਕੁਛ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ, ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਪਾਇਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਬੁਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸਾਹ ਘਾਤ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਜੋਰ ਜਬਰੀ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ -੨੦੮-<noinclude></noinclude> qw43rt0dbth84177idkm0qenik47hra 250 74706 237092 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਨ ਨਾਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੇ ਰਸੀਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਇਸ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਧਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਰ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਉਸਤਤ ਦੇ ਰਚੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਛੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਨ ਨਾਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਤੇ ਰਸੀਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਇਸ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਧਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਰ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਉਸਤਤ ਦੇ ਰਚੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਛੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:- ਂ | ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਜਿਸ ਗਾਵਤੇ ਵਹਿ ਸਤਿਗੁਰ ਏਹ। ਜਿਨਕੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਭਇਓ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਸੰਦੇਹ। ਕੱਚਾ ਰੰਗ ਉਤਾਰਿਕੇ ਸੁਭ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ । ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਇਆ ਤੇ ਅਮਰਾਪਦ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪਰਸਿਆ ਸਭ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸੇ। ਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੱਡ ਦਿਤਾ। ਸੂਜੇ ਭਗਤ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਨਾਮ ਅਮੋਲਕ ਪਾਇਆ ਕਾਰਜ ਭਏ ਰਾਸੇ। ਂ ਉਲਾਦ ਅਜੇ ਓਥੇ ਦੱਸੀ ਦੀ ਹੈ। ੨੯. ਭਾਈ ਰਾਮਦਾਸ। ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖਣ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਲਿਆ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੰਜ ਜਾ ਨਿਕਲੇ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ਸੁਣਕੇ | ਕਈ ਥਾਂਈ ਫਿਰਦੇ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਨੂੰ ਹੋ ਪਏ ਤਾਂ ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜ ਗੰਜ ਆ ਠਹਿਰੇ । ਕੁਛ ਦਿਨ ਏਥੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਤੇ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਟਿਕਦਿਆਂ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਫੇਰ ਇਕ ਥਾਂ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਜਲ ਹੀ ਜਲ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ। ਉਥੋਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਧੁਰ ਪਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਪਵੇ। ਏਥੇ ਆਪ ਜੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ ਖੜੇ ਸਨ, ਮਰਦਾਨਾ ਪੁੱਛਗਿਛ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ, ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਓਹ ਆਪ ਸਭ ਕੁਛ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਬੇੜੀ ਚੰਗੀ ਵੱਡੀ ਆ ਗਈ। ਮਲਾਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੱਸਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੇ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਜਲ ਦੇ ਫੈਲਾਉ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਜਾ ਲੱਗੀ। ਜੋ ਸਾਧੂ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ ਉਹ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਜੇਹੀ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਜਾਕੇ ਸਾਰੇ ਇਕ ਕੰਦਰਾ ਵਿਚ ਵੜ ਗਏ ਏਥੇ ਅੰਧਕਾਰ ਸਖਤ ਸੀ। ਮਰਦਾਨਾਂ ਘਬਰਾਇਆ ਕਿ ਖਬਰੇ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਬਾਦ ਅੰਧਕਾਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਈ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀਆਂ ਧੂਣੀਆਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਜ਼ਰੇ ਪਈਆਂ। ਤਪਸੀ / ਸਾਧੂ ਲੋਕ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਸਣ ਲਾਏ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆ ਨੇ ਉਠਕੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੋਮਣੀ | | ਂ ਸਾਧੂ ਨੇ ਬੜੇ ਭਾਉ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਭੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ ਤੇ ਦੁਇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਬਿਰਾਜ ਗਏ। ਇਸ ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੁਛ ਦਿਨ ਏਥੇ ਟਿਕ ਗਏ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਨੂੰ ਏਥੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਜੋ ਬੜੇ ਸ੍ਵਾਦੀਕ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਦ ਜੋ ਜ਼ਿਮੀਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭੁੰਨਕੇ ਖਾਈਦੇ ਹਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਏਥੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੋਸ਼ਟ ਵੀਚਾਰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਅਵਸਰ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਤ ਪੈਂਦਿਆ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਓਥੋਂ ਬੀ ਅਗੇਰੇ ਕਿਸੇ ਤਪੋਭੂਮੀ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਧ੍ਯਾਨ ਮਗਨ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸ੍ਰੇਰੇ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਦਿਨ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਰਵਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੋਂ ਭੀ ਟੁਰ ਪਏ। ਮਰਦਾਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਆਪ ਕਿਥੇ ਜਾਂਦੇ ਸੇ ? ਤਾਂ ਫੁਰਮਾਉਣ ਲਗੇ:- ਸਬਦਿ ਰੰਗਾਏ ਹੁਕਮਿ ਦਰਗਹ ਮਹਲਿ ਬੁਲਾਏ॥ {ਵਾਕਾ} ਸਬਾਏ॥ ਸਾਚੀ {ਮਾਝ ਮ: ੧} ਐਉਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ ਤੇ ਢਾਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਆਪ ਟਿਕ ਗਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਤੇ ਸੰਝਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਵਾਂਙੂ ਦੋਇ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰੰਗ ਲਗ ਜਾਇਆ ਕਰੇ। ਨੇੜੇ -੨੧੧-<noinclude></noinclude> 5r5t3hmlbz79v26sfbk8es385vwiy6q 250 74707 237093 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਾਨਾਂ ਮਾਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਨ ਖੋਹ ਲਓ ਤੇ ਇਸ | ਵੇਖਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ-ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਕੌਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਸਮਝਕੇ ਵਰਤੋ। ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, ਸੱਤਿ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿੱਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਾਨਾਂ ਮਾਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਨ ਖੋਹ ਲਓ ਤੇ ਇਸ | ਵੇਖਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ-ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਕੌਡੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਸਮਝਕੇ ਵਰਤੋ। ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, ਸੱਤਿ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕਿੱਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਅੱਗੇ ਜਗਤ ਦੀ ਬਦੀ ਆ ਦਿਸੀ ਤੇ ਆਪ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਮੂਰਤ ਹੋਕੇ ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਗਵਿਆਂ :- ਲਬੁ ਕੁਤਾ ਕੂੜੁ ਚੂਹੜਾ ਠਗਿ ਖਾਧਾ ਮੁਰਦਾਰੁ॥ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਪਰ ਮਲੁ ਮੁਖ ਸੁਧੀ ਅਗਨਿ ਕ੍ਰੋਧੁ ਚੰਡਾਲੁ ॥ ਰਸ ਕਸ ਆਪੁ ਸਲਾਹਣਾ ਏ ਕਰਮ ਮੇਰੇ ਕਰਤਾਰ ॥੧॥ ਬਾਬਾ ਬੋਲੀਐ ਪਤਿ ਹੋਇ ॥ ਊਤਮ ਸੇ ਦਰਿ ਊਤਮ ਕਹੀਅਹਿ ਨੀਚ ਕਰਮ ਬਹਿ ਰੋਇ। ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਰਸੁ ਸੁਇਨਾ ਰਸੁ ਰੁਪਾ ਕਾਮਣਿ ਰਸੁ ਪਰਮਲ ਕੀ ਵਾਸੁ॥ ਰਸੁ ਘੋੜੇ ਰਸੁ ਸੇਜਾ ਮੰਦਰ ਰਸੁ ਮੀਠਾ ਰਸੁ ਮਾਸੁ ॥ ਏਤੇ ਰਸ ਸਰੀਰ ਕੇ ਕੈ ਘਟਿ ਨਾਮ ਨਿਵਾਸੁ | ॥੨॥ ਜਿਤੁ ਬੋਲਿਐ ਪਤਿ ਪਾਈਐ ਸੋ ਬੋਲਿਆ ਪਰਵਾਣੁ ॥ ਫਿਕਾ ਬੋਲਿ ਵਿਗੁਚਣਾ ਸੁਣਿ ਮੂਰਖ ਮਨ ਅਜਾਣ। ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵਹਿ ਸੇ ਭਲੇ ਹੋਰਿ ਕਿ ਕਹਣ ਵਖਾਣ ॥੩॥ ਤਿਨ ਮਤਿ ਤਿਨ ਪਤਿ ਤਿਨ ਧਨੁ ਪਲੈ ਜਿਨ ਹਿਰਦੈ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ॥ ਤਿਨ ਕਾ ਕਿਆ ਸਾਲਾਹਣਾ ਅਵਰ ਸੁਆਲਿਉ ਕਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਬਾਹਰੇ ਰਾਚਹਿ ਦਾਨਿ ਨ ਨਾਇ {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧} ਇਸਦੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਭਾਵ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਮ ਕਰ ਦਿਤੇ ਤੇ ਰੋ ਰੋਕੇ ਬੋਲੇ:- ॥੪॥੪॥ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਹੁਣ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਕਰ, ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸ ਕਰ। ਕਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਕੀਤੇ ਅਨਕੀਤੇ ਕਰ ਦੇ, ਕਿਵੇਂ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆ। | | – | ਪਾਪ ਤਾਂ ਬਿਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛੁਤਾਵਾ ਕਰੋ ਤੇ ਇਹ ਕਿਰਤ ਛੋੜ ਦਿਓ। ਠੱਗ-ਪਾਤਸਾਹ ! ਅਸੀਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਰਤ ਸਾਡੀ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਹੈ, ਬਾਲਪਨੇ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ: ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਅਸਾਂ ਇਹ ਕਿਰਤ ਸਿਖੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੇਸ਼ਾ ਸਮਝਕੇ ਕਰਦੇ ਪੱਥਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਜਿੱਡਾ ਕਿ ਮਹਾਨ ਕੌਤਕ ਅਜ ਆਪ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਏਡੇ ਪਰਤੱਖ ਤੇ ਮਹਾਨ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਤੱਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਡੇ ਪੱਥਰ-ਦਿਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪੰਘਰ ਸਕਦੇ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ, ਕਿਰਤ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਕਿੰਜ। ਕਰੀਏ? ਜਿਵੇਂ ਫੁਰਮਾਓ ਕਰਾਂਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸਾਡੇ ਲਾਗੇ ਭੋਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ ਵਿਰਲਾ ਕਿਤੇ ਖੇਤ ਹਰਾ ਦਿੱਸਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਥੋੜੀ ਕਰੋ, ਭੋਹਾਂ ਵਾਹੋ, ਬਨ ਕੱਟੋ ਤੇ ਮਲਗੁਜ਼ਾਰਾਂ ਬਣਾ ਦੂਰ ਬਨ ਹੈ ਸੁਹਣਾ, ਸਾਵਾ ਤੇ ਸੁਹਾਵਾ: ਕਿਰਸਾਣੀ ਕਿਰਸਾਣੀ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਨਹੀਂ। ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਲਓ। ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤਕੜੇ ਹਨ, ਤਕੜਿਆਂ ਲਈ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਖਾਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਉ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਦਾਤ ਅਸਾਂ ਬਖਸ਼ਣੀ ਹੈ ਸੋ ਸੰਭਾਲੋਗੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਬਖਸ਼ੀਣਗੇ ਨਾ ਅਗੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਉੱਤਮ ਬੀਜ ਹਰੇ ਹੋਣਗੇ। ਠੱਗ-ਜੋ ਹੁਕਮ ਕਰੋਗੇ ਕਰਾਂਗੇ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਖੋ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਹੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਨਹਾਰ ! ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਹਈ ਤਿਵੇਂ ਕੁਈ ਨਜ਼ਰ ਪਾ ਤੇ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਧਨ ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਮਾੜੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਲੁਟਾ ਦਿਓ ਭਲੇ ਅਰਥ, ਗ੍ਰੀਬਾਂ, ਲੋੜ ਵੰਦਾਂ, ਅਤਿੱਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦੇ ਦਿਓ। ਜੇ ਕੁਛ ਕਿਸੇ ਦਾ ਥਹੁ ਹੋਵੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਚਾ ਦਿਓ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਭ ਨੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਧਨ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਧਰੇ ਤੇ ਜੋ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ:-ਅਸਾਡੇ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸ ਕਰ; ਅਸੀਂ ਂ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਮੁਹਾਂ ਘੋਰ ਪਾਪ ਕਮਾਏ ਹਨ। ਦੀ ਬਿਨਤੀ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤੀ:- ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪਛੁਤਾਵੇ ਦੀ ਹਾਲਤ -੨੦੯-<noinclude></noinclude> r2t1hjv4zk34oyjaen8lbm9vapghms1 250 74708 237094 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਅਨੇਕਾ ਰੂਪ ਅਨੰਤਾ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਕੇਤੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਰ ਘਰ ਮਹਲਾ ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ਛੋਡਿ ਵਿਲਾਇਤਿ ਦੇ ਗਏ॥ ਪੀਰ ਪੈਕਾਂਬਰ ਸਾਲਿਕ ਸਦਿਕ ਛੋਡੇ ਦੁਨੀਆ ਥਾਇ ਪਏ॥੨॥ ਸਾਦ ਸਹਜ ਸੁਖ ਰਸ ਕਸ ਤਜੀਅਲੇ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਅਨੇਕਾ ਰੂਪ ਅਨੰਤਾ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਈ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਕੇਤੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਰ ਘਰ ਮਹਲਾ ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ਛੋਡਿ ਵਿਲਾਇਤਿ ਦੇ ਗਏ॥ ਪੀਰ ਪੈਕਾਂਬਰ ਸਾਲਿਕ ਸਦਿਕ ਛੋਡੇ ਦੁਨੀਆ ਥਾਇ ਪਏ॥੨॥ ਸਾਦ ਸਹਜ ਸੁਖ ਰਸ ਕਸ ਤਜੀਅਲੇ ਕਾਪੜ ਛੋਡੇ ਚਮੜ ਲੀਏ॥ਦੁਖੀਏ ਦਰਦਵੰਦ ਦਰਿ ਤੇਰੈ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਦਰਵੇਸ ਭਏ ॥੩॥ ਖਲੜੀ ਖਪਰੀ ਲਕੜੀ ਚਮੜੀ ਸਿਖਾ ਸੂਤੁ ਧੋਤੀ ਕੀਨੀ ॥ ਤੂੰ ਸਾਹਿਬੁ ਹਉ ਸਾਂਗੀ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਨਕੁ ਜਾਤਿ ਕੈਸੀ ॥੪॥੧॥੩੩॥ {ਆਸਾ:ਮ:੧} ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਐਸੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਅੱਗੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਫਿਰ ਂ ਗਿਆ, ਵਣ ਤਿਣ ਐਉਂ ਭਾਸਣ ਕਿ ਸ਼ਾਂਈਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਤਰਲੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਨ ਮਾਨੋਂ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂਆਂ ਢੂੰਡਾਊਆਂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਰੰਗ ਰੰਗ ਦੇ ਪਿਆਰ- ਭੌਰੇ ਤਰਲੇ ਲੈਣ ਵਿਚ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਤਕ ਆਪ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਮਰਦਾਨਾ ਇਸ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਮਗਨ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਸ਼ਬਦ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਇਕ ਲੰਬਾ ਸਹੂਲਤ ਵਾਲਾ ਸਾਹ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਲੈਕੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਆਖਿਆ- ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ! ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ!! ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਅਗੇਰੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਉਜਾੜ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਗੇ ਹੁਣ ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਜੂਹਾਂ, ਪਰ ਟਾਂਵੀਆਂ ਟਾਂਵੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ। ਥੌੜੀ ਜਿਹੀ ਵਸੋਂ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਠੱਗਾਂ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਸੀ। ਲਗ ਪਗ ਸਾਰੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ ਇਹੋ ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠਗਣਾ, ਲੁੱਟਣਾ, ਮਾਰਨਾ ਤੇ ਫੇਰ ਥਹੁ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇਣਾ। ਵਸਤੀ ਵੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਬਚਨ ਕੀਤਾ: ਲੈ | | | ਭਲੇ ਸਾਥੀਆ! ਉਜਾੜ ਤਾਂ ਮੁੱਕੀ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਸਤੀ ਆਈ । ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਬਿਸਰਾਮ ਕਰੀਏ। ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਹਾ-ਸਤਿ ਬਚਨ, ਭਲੀ ਗਲ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਚਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੇ ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ! ਵਸਤੀ ਤੇ ਉਜਾੜ ਦਾ ਵੇਰਵਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸ ਬਿਲਾਸ ਕਰਦੇ ਜਾ ਵੜੇ ਵੱਸੋਂ ਵਿਚ। ਇਕ ਘਰ ਅੱਗੇ ਗਏ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਉਸਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੱਕਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ “ਆਓ ਭਲੇ ਜੀਓ, ਇਹ ਘਰ ਆਪਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰੋ, ਰਾਤ ਅਰਾਮ ਪਾਓ, ਜੋ ਕੁਛ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਖਾਓ ਪੀਓ, ਥਕੇਵਾਂ ਲਾਹ ਕੇ ਸਵੇਰੇ ਅੱਗੇ ਟੂਰ ਪੈਣਾ॥” ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਬਹਿ ਗਿਆ, ਪਰ ਬੁਝੇ ਚਿੱਤ। | ਬਾਕੀ ਦੇ ਠੱਗਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਠੱਗ ਨੂੰ ਵੱਖ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲਗੇ : “ਜੋਤ ਲਿਲਾਰੀ ਬੜੀ ਇਹ ਕੇ ਧਨ ਹੈ ਬਹੁੰ ਪਾਸ ਚਲਯੋ ਕਿਹ ਥਾਂਈਂ। ਲੇਹੁ ਸਭੈ, ਨਾ ਦੁਰਾਵਹੁ ਹਮ ਭੋਰ ਭਈ ਧਨ ਲੇਹਿਂ ਬਟਾਈ॥ ਸੋ {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਇਉਂ ਪੱਕੀਆਂ ਪਕਾ ਕੇ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਢੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ, ਓਹ ਤਰਕੀਬਾਂ ਸੋਚਣ ਬਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਜਦ ਸੌਂ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਐਉਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਲੱਤੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਕਰਸਾਂ। ਐਉਂ ਧਨ ਹਰ ਲੈਸਾਂ, ਜੇ ਜਾਗ ਪਏ ਤਾਂ ਐਉਂ ਕਰਸਾਂ । ਪਰੰਤੂ ਸਾਂਈ ਦੀ ਭਾਵੀ ਐਸੀ ਵਰਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪੈਂਦੇ ਸਾਰ ਘੂਕ ਸੌਂ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਬੀ ਸੌਂ ਗਏ। ਸੁੱਤੇ ਐਸੇ ਕਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤੱਕੇ ਵਸਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਗ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਛ ਰਾਤ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਤੜਕੇ ਉੱਠਕੇ ਖੂਹ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪਾਣੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ १ ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਚੀਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਸੁਦੰਰਤਾ ਬਾਬਤ ਐਉਂ ਲਿਖੀ ਹੈ :- “ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਹਿ ਵਿਚ ਐਸੀ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋ ਖਾਲੀ ਨਹੀ, ਇਸ ਦੇ ਪੱਲੇ ਬਹੁਤ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਗੁੱਝੀ ਹੈ। " -202-<noinclude></noinclude> o1qmy60hdp33nst1tvf0s3peztnl18u 250 74709 237095 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੀ ਅਸਾਂ ਕਉ ਨਾਉਂ ਗ੍ਰੀਕ ਕਰਾਂ > ਅਰਥਾਤ ਸਾਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇਹਿ। ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਕਿਰਤ ਛੋੜ ਦਿਤੀ। ਜੋ ਕੁਛ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ, ਸੋ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾ ਦਿੱਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੀ ਅਸਾਂ ਕਉ ਨਾਉਂ ਗ੍ਰੀਕ ਕਰਾਂ > ਅਰਥਾਤ ਸਾਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇਹਿ। ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਕਿਰਤ ਛੋੜ ਦਿਤੀ। ਜੋ ਕੁਛ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ, ਸੋ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਮਾਨੇ ਬਚਨ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਹੀ। ਦਰਬ ਲੁਟਾਇ ਦੀਨ ਤਿਨ ਤਬਹੀ । ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਲਯੋ | ਸਭ ਗ੍ਰਾਮਾਂ। ਪੂਰਬ ਤਜਿ ਦਯੋ ਕੁਕਾਮਾ। ਧਰਮਸਾਲ ਮਿਲ ਸਕਲ ਸਵਾਰੀ। ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕੇ ਭੇ ਅਧਿਕਾਰੀ। ਸਿਮਰਨ ਲਗੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮੂ। ਸਿਖੀ ਰੀਤਿ ਲੀਨਿ ਅਭਿਰਾਮੂ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਕਰਾਮਾਤ ਦੱਸਣੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਪੈਣ ਨਾਲ ਕੀਹ ਅਚਰਜ ਵਰਤਿਆ ਕਿ ਘੋਰ ਪੱਥਰ ਮੋਮ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਪੈ ਗਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੂਰ ਕਰਾਈ, ਅੱਗੋਂ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਤੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਨਾਮ - ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੱਚੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਧਸੇ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਰਸੇ। ਉਸ ਪਾਪ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਵਾਈ। ਜਿੱਥੇ ਅੱਗੇ ਲੋਕੀਂ ਮੁੱਠੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਸੇਵਾ, ਭਾਉ, ਭਗਤੀ, ਆਦਰ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਧਰਮਸਾਲ ਇਕ ਅਚਰਜ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੇਕੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਟੋਰਿਆ ਵਸਤੀ ਨੂੰ ਪੁੰਨਾਂ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਕੇ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੀ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਥੇ ਠਹਿਰਕੇ ਸਾਰੀ ਹੋਇਆਂ ਵੇਖਕੇ ਅੱਗੇ ਟੁਰੇ। ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਲ ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਪੱਕੇ ਪੁੰਨੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦਾ ਅਜਬ ਰੌ ਹੈ ਕਿ ਘੋਰ ਪਾਪੀ ਜਦ ਪੁੰਨੀ ਬਣਦੇ ਹਨ ਕਿਤਕ ਦਿਵਸ ਬਸ ਕਰਿ ਤਿਹ ਥਾਨਾ। ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਬਿਧਿ ਨੀਕ ਦ੍ਰਿੜਾਨਾ। ਬਖਸ਼ੇ ਸਰਬ ਪਾਪ ਤਿਨ ਕੇਰੇ। ਬਹੁਰ ਚਲਾਏ ਪੰਥ ਭਲੇਰੇ। ਬਿਦਾ ਭਏ ਤਿਨ ਤੇ ਬੁਰਿਆਈ। ਆਗੇ ਕੀਨੋ ਗਮਨ ਗੁਸਾਈਂ ਮਹਾਂ ਅਘੀ ਜਿਨ ਜਗਤ ਉਧਾਰੇ। ਤਿਨ ਦਰਸਨ ਪਰ ਕਵਿ ਬਲਿਹਾਰੇ। ੨੮. ਭਾਈ ਸੂਜਾ ੫। ਇਥੋਂ ਟੁਰਕੇ ਸਨੇ ਸਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ ਪਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ ਆਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਮਕਸੂਦਾਬਾਦ ਬੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਥੋਂ | ਸਾਧੂਆਂ ਦੀਆਂ ਅੰਡੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀਆਂ ਦੇ | ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਦੁਪੱਟੇ ਤੇ ਸਾਫੇ ਆਦਿਕ ਆਉਂਦੇ | ਹਨ। ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਡਾ ਨਗਰ ਹੈ; ਕਦੇ ਇਹ ਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਏਥੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਡੇਰਾ ਲਾ ਦਿਤਾ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਲਗਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਯਾਰ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਏ। ਅਨੇਕਾਂ ਦੇ ਮੰਦ १ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ਵਿਚ ਅਗਰ ਖੋਜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਨਾਨਕ ਮਤੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗਯਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁਣ ਭੀ ਲੱਭ ਪਵੇ। ਤੇ ਕਰਮ ਛੁੱਟ ਗਏ ਤੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮੀ ਤੇ ਨਾਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਨਾਮ ਰੰਗ ਇਕ ਜੜੀਏ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸੀ ਸੂਜਾ। ਇਹ ਸੱਜਣ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਕਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮੌਤ ਦਾ ਭੈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਭਲਿਆਈ ਦਾ ਖੋਜੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਥਾਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।ਜਾਂ ਸ੍ਰੀ | ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਟੇਕ ਬੁੱਧੀ ਰੋਜ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ, ਸਤਿਸੰਗ ਕਰੇ ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਿਵ ਧਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ, ਇਥੋਂ ਤਾਂਈਂ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੀਆਂ ਦਿਤੀਆ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਸਿਲਸਲੇ ਕਾਮ ਰੂਪ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਰੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਅਚਰਜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਤੇ ੩ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ। ੪ ਠੱਗੀ ਤੇ ਡਕੈਤੀ ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਜ਼ੋਰਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਧਾਰਣ ਪੁਲਸ ਕਾਫੀ ਨਾ ਸਮਝਕੇ ਵੱਖਰਾ ਮਹਿਕਮਾਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਠੱਗੀ ਡਕੈਤੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਭੀ ਹਿੰਦ ਵਿਚੋਂ ਮੂਲੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ੫ ਇਹ ਤੇ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗ: ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੯ (੧੯੩੭ ਈ:) ਨੂੰ ‘ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ' ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੨੧੦-<noinclude></noinclude> bsvzkogupd94l4ftb2bsw6mkfaldeul 250 74710 237096 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੩. ਜਦ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਦੂਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਲਿਆ ਤਾਂ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਬੋਲੇ: ਖੜੇ ਰਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਦਾਤੇ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, | ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਕੁਛ ਕੇਹਾਂ ਪਰ ਸ੍ਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੩. ਜਦ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਦੂਰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਲਿਆ ਤਾਂ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਬੋਲੇ: ਖੜੇ ਰਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਦਾਤੇ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, | ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਕੁਛ ਕੇਹਾਂ ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਟੁਰ ਪਏ! ਰਾਹ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਜਾ ਮਿਲੇ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਸੀ ਨੀਂਦ ਵਾਪਰੀ? ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ-‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਇਹ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਪਾਈ ਨੀਂਦ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਰਾਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰੀ ਰੱਖਦੀ | ਹੈ'।ਜਾਗਣਾ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਕ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਹਾਵੀ ਨੀਂਦ ਬੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ ।ਮੰਦ ਕਰਮੀ ਪਾਪ ਲਈ ਜਾਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਥਕੇਵੇਂ ਵਿਚ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। , ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਛ ਪੰਧ ਲੰਘ ਗਏ ਤਾਂ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆ ਜੁੜੇ, ਜਿਸਦੇ ਘਰ ਆਪ ਟਿਕੇ ਸਨ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਕਿ ਮਾਲ ਮਤਾ ਕੱਢ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਹਿੱਸੇ ਪਰਤੀ ਵੰਡ ਦੇਹ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਜਾਗੇ ਹੋ ਮੈਂ ਬੀ ਰਾਤ ਦਾ ਪਿਆ ਹੁਣ ਜਾਗਿਆ ਹਾਂ, ਓੁਹ ਮੁਸਾਫਰ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਸੁੱਤੇ ਪਿਆਂ ਹੀ ਟੁਰ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਤ ਤਾਂ ਕੋਈ ਐਸੀ ਦਬਵੀਂ ਨੀਂਦ ਪਈ ਹੈ ਕਿ ਜਾਗ ਹੀ ਨਹੀਂ | ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਸਾਨੂੰ ਭੰਗ ਪਿਲਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੁਸਾਫਰ ਕੋਈ ਸਿਹਰੀ ਸਨ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਠੱਗ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਮਾਲ ਤੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਤੇ ਐਸਾ ਮਾਰ ਮੁਕਾਕੇ ਲੁਕਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਭੀ ਥਹੁ ਨਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਗੜਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਓਹ ਮੰਗਣ, ਉਹ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰੇ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਕਹਿਣ:- ਹਾਥ ਲਯੋ ਬਹੁਤੋ ਧਨ ਤੋਕਹੁ, ਲਾਲਚ ਧਾਰ ਕੇ ਲੀਨ ਛਪਾਈ। ਸੁ ਨਹਿ ਛੋਡਹਿਂ ਕੈਸੇ ਕਰੋ, ਤੁਮ ਪਾਸ ਹਮਾਰੇ ਤੇ ਲੇਤ ਸਦਾਈ। ਕਿਉਂ ਅਬ ਤੂਸ਼ਨ ਬੈਠ ਰਹਾ ? ਸਭ ਕਾਢਿ ਨਿਕੇਤ ਤੇ ਦੇਹੁ ਦਿਖਾਈ।` {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਉਸ ਨੇ ਜਦ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਤਦ ਆਪਣੇ ਪੀਰ ਠੱਗ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚਾਈ, ਇਸ ਪਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮੰਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਪਏ ਤੇ ਲੱਗੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੋਜ ਲੱਭਣ। ਜਦ ਖੋਜ ਲੱਭ ਪਿਆ ਤਾਂ ਕੁਛ ਬਹੁਤ ਤਕੜੇ ਜੁਆਨ ਖੋਜ ੧ ਜਾਦੂਗਰੀ ਵਾਲੇ । | ਂ ਂ | | | | ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ | ਮੁੜਕੇ ਪਿੱਛੇ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਖੜੋ ਗਏ। ਮਰਦਾਨੇ ਕੁਛ ਧ੍ਯਾਨਕ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਭੈ ਖਾਧਾ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ:-ਇਹ ਬੇਟਮਾਰ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਤੇ ਖਹਿੜਾ ਛੁੱਟੇ। ਮੇਰਾ ਰਬਾਬ ਹੈ, ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਸੁਰਿਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਲੈਣ ਤਾਂ ਜੀ ਸਦਕੇ ਦੇ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਗਰੋਂ ਲਾਹੀਏ। ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ਮਰਦਾਨਿਆ! ਵੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ! ਸਾਨੂੰ ਠੱਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਠੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ !.. ਹਾਂ ! -ਜਿਸ ਸਾਡੇ ਮਗਰ ਠੱਗ ਲਾਏ ਹਨ ਤਾਂ ਓੁਹ ਆਪ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਬੀ ਆਇਆ ਜਾਣ। ਮਰਦਾਨਾ ਚੰਗਾ ਸਤਿਸੰਗੀ ਪੁਰਖ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿਚ ਉਹ ਧੈਰਯ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਅਰਸ਼ੀ ਜੋਤਿ ਵਿਚ ਸੀ। ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਕੁਛ ਧੀਰਜ ਆ ਤਾਂ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਕੁ ਦਿਲ ਕਾਹਲਾ ਪਿਆ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਛ ਖੜੋ ਬੀ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਧਾਰ ਹੋ ਖਲੋਤੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਬੀ ਜ਼ਰਾ ਅਗੇਰੇ ਹੋਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਵਾਰ ਆ ਖਲੋਤਾ। ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਕੁਛ ਵੱਧ ਘੱਟ ਆਖਿਆ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨੇੜੇ ਆਏ ਕੁਛ ਹੋਰਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਜਦ ਕੋਲ ਆ ਖੜੋਤੇ ਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ- ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਤਬਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਖਣੇ ਨਾਲ ਸਭ ਆਇ ਅੰਦਰਹੁ ਨਿਬਲ ਭਏ। ਜਦ ਓਹ ਘੇਰਾ ਪਾਕੇ ਖੜੋ ਗਏ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਪੁੱਛਿਆ:-ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਆਖਿਆ:-ਅਸੀਂ ਮਾਰਿਆ ਪਹਿਲੇ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਲੁੱਟਿਆ ਪਿਛੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਐਸੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਠੱਗ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਨਵਾਨ ਹੋ, ਰਾਤ ਚੁਪ ਕਰਕੇ -੨੦੩-<noinclude></noinclude> f3146bajkhxp7p65aws46otci01iyt8 250 74711 237097 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਈ ਇਹ ਪੁਰਖ ਇਕ ਮਰ ਗਏ ਦਾ ਭੌਰ (ਰੂਹ) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਿਖਾ ਵਿਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਲਿਆਏ ਹੋ। ਇਹ ਮੰਦਕਰਮੀ ਸੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਡਾ ਕੀ ਬਣੂ ? ਪਹਿਲਾ ਠੱਗ-ਕੀਕੂੰ? ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਣਾਓ? ਤਦ ਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਈ ਇਹ ਪੁਰਖ ਇਕ ਮਰ ਗਏ ਦਾ ਭੌਰ (ਰੂਹ) ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਿਖਾ ਵਿਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗ ਲਿਆਏ ਹੋ। ਇਹ ਮੰਦਕਰਮੀ ਸੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਡਾ ਕੀ ਬਣੂ ? ਪਹਿਲਾ ਠੱਗ-ਕੀਕੂੰ? ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਣਾਓ? ਤਦ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਜੋ ਡਿੱਠੀ ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਰਕਾਂ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਂ ਸੀ, ਆਖ ਸੁਣਾਈ। ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਘਾਬਰੇ, ਸਾਂ, ਇਸ ਨੇ ਜੋ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਨਰਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਹੀ ਪਛੁਤਾਵੇ, ਹਾਵੇ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ, ਪਰ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣੇ, ਅੰਧਕਾਰ ਤੇ ਨੰਗ ਤੇ ਦੁੱਖ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਹਨ ਜੋ ਰੂਹ ਨੇ ਆਪ ਕਮਾਏ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਇਹ ਹੁਣ ਭੋਗੇਗਾ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮਗਣ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਜਮਗਣ ਹਾਂ, ਇਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਥੋਂ ਖੋਹਕੇ ਲੈ ਚੱਲੇ ਹਨ। ਠੱਗ-ਕਿਉਂ ਭਾਈ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਖੋਹ ਲੈ ਚੱਲੇ ਹੋ? | ਂ | ਸਾਰੇ ਹੀ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗੇ:- ਨਿੰਦ ਜੀਵਕਾ ਹੁਤੀ ਹਮਾਰੀ। ਮਾਰਹਿਂ ਜੀਵਨ ਬਿਨਾ ਬਿਚਾਰੀ। ਤੁਮ ਸਮਰੱਥ ਸੰਤ ਸੁਖਦਾਈ। ਅਪਣੀ ਕਲਾ ਨ ਹਮਹਿ ਦਿਖਾਈ। {ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜਦ ਦੇ ਓਹ ਗਏ ਸਨ, ਇਕ ਅਹਿੱਲ ਪਰਬਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਸਨ। ਨਜ਼ਰ ਮਾਨੋਂ ਗਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਕਿਸੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੈਣ ਬੀ ਮਾਨੋਂ ਝਮਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹੇ, ਸੁਆਸ ਦਾ ਬੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਗਣ-‘ਇਹ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀ ਥਾ, ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ । ਮਰਦਾਨਾ ਇਹ ਰੰਗ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਦਾ ਕੁੰਭੀ ਨਰਕ ਮੈਂ ਦੇਣਾ ਥਾ, ਪਰ ਜਿਸ ਗੁਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਪਰ ਸਹਿਮਿਆ ਖੜਾ ਸੀ। ਕਉ ਤੁਮ ਮਾਰਣ ਆਏ ਹੋ, ਤਿਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਸ | ਠੱਗਾਂ ਪਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਭੈ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਰ, ਕੀ ਚਿਖਾ ਕਾ ਧੂਆਂ ਪਇਆ ਹੈ। ਤਿਸਕਾ ਸਦਕਾ ਬਿਨੈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਬੈਕੁੰਠ ਕਉ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਇਆ ਹੈ੨। ’ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅਹਿੱਲ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਸਨ, ਨਜ਼ਰ ਟਕ-ਬੰਨ੍ਹੀ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਤੇਜ ਤੇ ਰੋਅਬ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਠੱਗ-ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਰਨ ਲਗੇ ਹਾਂ ਉਹ ਕਉਣ ਹੈ? ਰਾਮਗਣ-ਉਹ ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਿਸਤਾਰਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਠੱਗ ਘਬਰਾਏ ਤੇ ਉਠ ਨੱਠੇ, ਭੱਜਕੇ ਸਾਥੀਆਂ ਪਾਸ ਆਏ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਪਰ ਧੱਕੇ ਢਹਿ ਪਏ:-ਹੇ ਗੁਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ! ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਰਖ ਲੈ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਠੱਗ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਦੇਖਕੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਕਿਥੇ ਗਵਾ ਆਏ ਹੋ? ਚਿਖਾ ਤੋਂ ਆਯਾ ਇਕ ਠੱਗ-ਸੱਜਣੋਂ ! ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਗੇ ਹੋ, ਇਹ ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਤਾਂ ਸਜ਼ਾ ਹੀ ਮਿਲੂ, ਪਰ ਗੁਰੁ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ੧ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਰਾਮਗਣ ਤੇ ਜਮਗਣ ਪਦ ੨ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ਹੀ ਵਰਤੇ ਹਨ। | | ਕੈਸਾ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਨ ਆਏ ਸਨ, ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲ ਰਹੇ ਤੇ ਤਰਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਪ ਨਾ ਪਹਿਲੋਂ ਡਰੇ ਤੇ ਨਾ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਪਸੀਜਨਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਆਏ ਹਨ । ਖੜੇ ਹਨ ਅਰ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਇਧਰ ਉਧਰ ਝਰ ਝਰਕੇ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬਿਨੈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:- ਬਖਸ਼ਹੁ ਬੜੇ ਕਰੇ ਅਪਰਾਧੂ॥ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਹੈ ਜਗ ਸਾਧੂ॥ 8. {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} “ਚਲਹੁ ਗ੍ਰਾਮ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਭੂ! ਬਹੋਰੀ" ਬਿਨਤੀ ਸਰਬ ਕਰੈਂ ਕਰ ਜੋਰੀ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਠੱਗ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬਿਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਕ ਵੇਰੀ ਪਿੰਡ ਫੇਰ ਚੱਲੋ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਪਾਪ ਕਮਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਮਾਰਨ ਲੁੱਟਣ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਹਨ ਸਾਨੂੰ ਰਸਤੇ -੨੦੫-<noinclude></noinclude> tsu4f38oxjjgrbqivau11zurhakm8iz 250 74712 237098 2026-09-27T07:37:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਹਿਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਿਸਕ ਆਏ ਹੋ, ਅਸਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਛ ਪਾਸ ਹੈ ਲੁੱਟ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਛ ਬੋਲਣ ਵੱਲ ਉੱਮਲਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਹਿੱਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੇਖਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਹਿਕੇ ਸਵੇਰੇ ਖਿਸਕ ਆਏ ਹੋ, ਅਸਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਛ ਪਾਸ ਹੈ ਲੁੱਟ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਕੁਛ ਬੋਲਣ ਵੱਲ ਉੱਮਲਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਹਿੱਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੇਖਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਠੱਗਾਂ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਕਿਹਾ-ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਨੇ ਮਾਰੋ, ਜੀਉ ਸਦਕੇ ਮਾਰੋ, ਪਰ ਇਕ ਕੰਮ ਕਰਿਆ ਜੇ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਸੱਟ ਨਾ ਜਾਇਆ ਜੇ। ਇਹ ਬਨ ਹੈ, ਕਾਠ ਬਹੁਤ ਪਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਅਗਨੀ ਦਾ ਦਾਗ਼ ਦੇਕੇ ਜਾਇਆ ਜੇ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਣ। ਤੁਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਭਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਰਾ ਖੋਜ ਸਾਰਾ ਮਿਟ ਜਾਏਗਾ, ਕੋਈ ਸੂੰਹ ਸੁਰਾਗ਼ ਨਾ ਲਗ ਸਕੇਗਾ। ਤਦ ਇਕ ਠੱਗ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਦਾਹ ਦਿਓ ਸੂ! ਕੌਣ ਪਿੱਟਣੇ ਕਰੇ? ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਹੀਨ ਹੈ, ਆਉ ਮਾਰੋ, ਕਰੋ ਦੂਰ, ਕੌਣ ਅੱਗਾਂ ਲੱਭਦਾ ਫਿਰੇ ਤੇ ਦਾਗ਼ ਦਿੰਦਾ ਫਿਰੇ। ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਇਕ ਹੋਰ ਠੱਗ ਨੇ ਠਠੰਬਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨੇ ਐਸੀ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਾਧੀ ਜੋ ਅੱਜ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੋਚ ਤਾਂ ਲਓ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬੇਸ਼ਕ ਮਾਰ ਲਓ। ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਸਭ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਸਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, | ਹੱਥ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕੋਈ ਸੂਰਮਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬੀ ਘਾਬਰ ਕੇ ਤੇ ਜੀ ਭਿਆਣਾ ਹੋਕੇ ਲੜਨ ਨੂੰ ਉਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਮਾਰੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ‘ਹਾਇ ਨਾ ਮਰੀਏ ਦੇ ਜਤਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਹੱਸਕੇ ਮਰਨਾ ਕਬੂਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨਾ ਕਬੂਲਦਾ ਡਰਦਾ, ਝੁਕਦਾ ਝਿਜਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸੁਣ ਲਓ। ਨਾਲੇ ਜੇ ਮਾਰਕੇ ਸਾੜ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਗੱਲ ਸਚੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਵੀ ਭਲਾ ਹੈ, ਖੋਜ ਮੂਲੋਂ ਮਿਟ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਜੇ ਸੋਚੀਏ ਕਿ ਇਹ ਬਹਾਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਥੋਂ ਭੱਜਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਚਲੋ ਅੱਗ ਕਿਤੋਂ ਲੈ ਆਵੀਏ ਦੋ ਜਣੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਘੇਰਾ ਪਾਕੇ ਖੜੋਤੇ ਰਹੋ। ਪੁ:ਜ: ਸਾਖੀ-‘ਅਸਾਂ ਤੇ ਕਹਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’ ਇਕ ਹੋਰ ਠੱਗ-ਪਰ ਅੱਗ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਕਿਥੋਂ ਢੂੰਡਣ ਜਾਵਾਂਗੇ? ਕਿਉਂ ਮਰਦਊ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ? ਇਕ ਹੋਰ ਠਗ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਛੋ ਅੱਗ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਤੱਕਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਔਹ ਤੱਕੋ ਉਧਰ ਧੂੰ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਲੈ ਆਓ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਖੜੇ ਹਾਂ, ਲਕੜਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ ਬਨ ਦੀਆਂ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਰਹੋ। ਜਿਸ ਠੱਗ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ‘ਮਾਰਕੇ ਦਾਹ ਕਰਨ' ਦੀ ਪਸੰਦ ਆਈ ਸੀ ਉਹ ਅੱਗ ਵੱਲ ਉਠ ਦੌੜਿਆ’ ਨਾਲ ਇਕ ਦੋ ਹੋਰ ਲੈ ਲਏ। ਜਦ ਇਹ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਗਏ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਣ ਕਿ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨਗਨੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਛ ਆਦਮੀ ਪਕੜਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਖਾਵਾ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸੇ ਭਲੀਵੇ, ਪਰ ਜਦ ਗਹੁ ਕਰਨ ਤਾਂ ਖੜਾ ਕੁਝ ਨਾ ਦਿੱਸੇ; ਪਰ ਫਿਰ ਓਹੋ ਨਕਸ਼ਾ ਸਾਫ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਪਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਅੱਗ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਉਹ ਚਿਖਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਹੁਣੇ ਲਾਕੇ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਬਾਲਣ ਵਾਲੇ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਠੱਗ ਨੇ ਅਗੇ ਵਧਕੇ ਡਾਂਗ ਨਾਲ ਥੁਹੜੀ ਅੱਗ ਕੱਢ ਲਈ ਤੇ ਲੈਕੇ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਪਾਏ, ਤਾਂ ਕੀਹ ਦੇਖਣ ਕਿ ਉਹੋ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੈਦੀ ਵਾਂਙੂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰੀ ਠਾਠ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਬੰਦੇ ਗਿਰਦ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਜੋ ਕੈਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ ਉਹ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਹ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੈ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਆਵੋ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੇਖਕੇ ਠੱਗਾਂ ਤੋਂ ਨਾ ਰਿਹਾ ਗਿਆ, ਪੁੱਛਣ ਲਗੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਦਿੱਸਦੇ ਹੋ, ਭਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਛਲਾਵਾ ਹੋ, ਕਦੇ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸਾਂਗ ਹੈ, ਕਦੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਸਾਂਗ ਹੈ: ਆਪੋ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ। -੨੦੪- - ੧ ਨੰਗਾ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ਤਾ ਦਿਸੈ ਖਰਾ ਡਰਾਵਣਾ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧}<noinclude></noinclude> fnyfrfloj0njacf45uh3i7mofccau28 250 74713 237099 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੇਵਸੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ:- ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਰਾਗੁ ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧॥ ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ ॥ਕਸਤੂਰਿ ਕੁੰਗੂ ਅਗਰਿ ਚੰਦਨਿ ਲੀਪਿ ਆਵੈ ਚਾਉ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੇਵਸੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ:- ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਰਾਗੁ ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ਪਹਿਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧॥ ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ ॥ਕਸਤੂਰਿ ਕੁੰਗੂ ਅਗਰਿ ਚੰਦਨਿ ਲੀਪਿ ਆਵੈ ਚਾਉ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ॥੧॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੀਉ ਜਲਿ ਬਲਿ ਜਾਉ॥ ਮੈ ਆਪਣਾ ਗੁਰੁ ਪੂਛਿ ਦੇਖਿਆ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਥਾਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਧਰਤੀ ਤ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਤੀ ਪਲਘਿ ਲਾਲ ਜੜਾਉ॥ ਮੋਹਣੀ ਮੁਖਿ ਮਣੀ ਸੋਹੈ ਕਰੇ ਰੰਗਿ ਪਸਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ॥੨॥ ਸਿਧੁ ਹੋਵਾ ਸਿਧਿ ਲਾਈ ਰਿਧਿ ਆਖਾ ਆਉ॥ ਗੁਪਤੁ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ਬੈਸਾ ਲੋਕੁ ਰਾਖੈ ਭਾਉ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ॥੩॥ ਸੁਲਤਾਨੁ ਹੋਵਾ ਮੇਲਿ ਲਸਕਰ ਤਖਤਿ ਰਾਖਾ ਪਾਉ ॥ ਹੁਕਮੁ ਹਾਸਲੁ ਕਰੀ ਬੈਠਾ ਨਾਨਕਾ ਸਭ ਵਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ॥੪॥੧॥ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਸ਼ੀਲ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਕਮਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਅਪਣਾ ਮੋਹਣੀ ਅਸਰ ਖੂਹਾ ਬੈਠੇ। ਮਰਦਾਨੇ ਹੁਰੀਂ ਉੱਠ ਟੁਰੇ ਅਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਜੁ ਤੁਰੇ, ਅੱਗੇ ਜਾਕੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਵੱਜਾ ਮੱਥਾ ਤਾਂ ਹੋਸ਼ ਪਰਤੀ “ਹੈਂ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ, ਹਨੇਰਾ ਛਾਯਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।” ਸੂਰਦਾਸ ਵਾਂਗੂੰ ਕੰਧ ਨਾਲ ਹੱਥ ਰੱਖਕੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਟੁਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਚਾਰੋਂ ਹੀ ਕੰਧਾਂ ਫਿਰ ਆਏ। ਨੁੱਕਰਾਂ ਬੀ ਗਿਣੀਆਂ, ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਿਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੱਭਾ। ਹੁਣ ਕਰਨ ਤਾਂ ਕੀਹ, ਨਾ ਕਰਨ ਤਾਂ ਕੀਹ। ਹਾਰਕੇ ਬਹਿ ਗਏ। “ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਵਸੀਂ” ਇਸ ਦਾ ਕੀਹ ਅਰਥ ਸੀ?” ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੀਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਜਲਾਲ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਮਾਰ ਲਿਆ ਇਸ ਪੇਟ ਜ਼ਾਲਮ ਨੇ, ਰੋਜ਼ ਇਸ ਖੂਹ ਨੂੰ ਭਰਿਆ, ਪਰ ਇਹ ` ਖਾਲੀ ਦਾ ਖਾਲੀ। ਚੰਗੇ ਫਾਥੇ, ਖੂਬ ਜ਼ਰਦੇ ਪੁਲਾ | ਉਡਾਏ, ਪਲੰਘਿ ਨਿਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਤੇ, ਫਲ ਨਿਕਲਿਆ ਇਹ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਡੌਲ ਕੰਧ ਟੱਪਣ ਦੀ ਕਰੋ। ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੰਨ ਦੇ ਪਾਸ ਇਕ ਜਾਲੇ ਵਿਚੋਂ ਵਾਜ ਆਈ, "ਕੰਧਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਚੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ। 11 ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲਾਂ ? ਅਵਾਜ਼-ਮੂਰਖ ਹੈ ਜੋ ਏਥੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਆਕੇ ਏਥੋਂ ਕਦੇ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ? ਮਰਦਾਨਾ ਆਪ ਨਾਲ)— (ਆਪਣੇ ਮਰਜਾਣਿਆਂ ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਵਰਜਦਾ ਸੀ: ਨਾ ਜਾਹ, ਲੈ ਹੁਣ ਸੁਣ ਲੈ, ਇਥੋਂ ਆਕੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ! ਮੇਰੇ ਬਾਲ ਬੱਚੇ, ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਗਿਰਾਂ, ਉਹ ਜੂਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਵਣ ਸਭ ਛੁੱਟ ਗਏ, ਬੱਸ ਰਹਿ ਗਏ ਏਥੇ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ !... ਓਇ ਮੇਰੇ ਮਨਾਂ !.... ਬੱਚੇ.... ! ਹਾਇ ਬੱਚੇ ਚੇਤੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਆਯਾ ? ਉਹ ਅਚਾਹ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਫਿਕਰ ਵਿਚ ਹੋਊ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰਾਸਤਾ ਪੈਣ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਬੱਚੇ ਚੇਤੇ ਆਏ ਹਨ ! ਹੇ ਮਨ ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਪਾਰ ਨਾ ਲੰਘਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਥੇ ਸਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ। ਇੰਨਾ ਸਤਿਸੰਗ ਕੀਤਾ, ਇੰਨਾ ਕੀਰਤਨ ਉਚਾਰਿਆ, ਫੇਰ ਜੇ ਅੰਤਕਾਲ ਦਾ ਝਲਕਾ ਵੱਜਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਯਾਦ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਓਹੋ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਦੇ ਨਾਤੇ ਯਾਦ ਆਏ ਹਨ। ਹੱਛਾ ਬਈ ਤੂੰ ਬੀ ਟੁਰੀ ਚੱਲ ਤੇ ਅਸੀਂ ਬੀ ਜ਼ੋਰ ਲਾਈ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਜਾਕੇ ਤਾਂ ਮਗਰੋਂ ਲਵੇਂਗਾ ਹੀ ਨਾ। ੯. {ਤਿਲਕਣ ਬਾਜ਼ੀ} ਖਰਾ ਸਿਆਣਾ ਬਹੁਤਾ ਭਾਰ ॥ ਸ੍ਰੀ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਹੁਣ ਉੱਚੀ ਬੋਲੇ :-“ਚੰਗਾ ਬਈ, ਸਾਡਾ ਬੀ ਕੋਈ ਸਮਰੱਥ ਦਾਤਾ ਹੋਊ ਤਾਂ ਲੈ ਚਲੂ ਏਥੋਂ ਕੱਢਕੇ ਸਾਨੂੰ।” ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਬਹਿ ਗਏ ਤੇ ਚਿੱਤ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਜੋੜਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਲ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਇਕ ਰਾਗ ਦੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ, ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਰਸੀਏ ਕੰਨ ਉਧਰ ਵਲ ਲੱਗ ਗਏ। ਧੁਨਿ ਅਤਿ ਰਸੀਲੀ ਤੇ ਮਾਲਕੌਂਸ ਦੀ ਸੀ। -220-<noinclude></noinclude> ie17qmgtmdzsux4jqp1tw58dyrzqfjc 250 74714 237100 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਅਲਾਪ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਉੱਤਮ ਕਿ | ਗਾਉਣਹਾਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਨੈਣ ਇਤਨੇ ਵਡੇ ਸਨ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਜੈਸੇ ਰਸਿਕ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਬੀ ਅਸਰ ਪਿਆ | ਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਾਣ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ : ਬਈ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਅਲਾਪ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਉੱਤਮ ਕਿ | ਗਾਉਣਹਾਰੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਨੈਣ ਇਤਨੇ ਵਡੇ ਸਨ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਜੈਸੇ ਰਸਿਕ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਬੀ ਅਸਰ ਪਿਆ | ਹਰਨਾਂ ਦੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬਾਣ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ : ਬਈ ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਉਧਰ ਤਾਂ ਂ ਆਪ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਡੂੰਘਾ ਕਰਕੇ ਜੋੜਨ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਇਧਰ ਕੰਨੀ ਬਲੇਲ ਸੰਗੀਤ ਰਸ ਦੀ ਪਈ, ਜਿਸਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਬੇਮਲੰਮੇ ਆਪਣੀ ਵਲ ਖਿੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ‘ਵਾਹ ਵਾਹ’ ਦਾ ਮੂੰਹੋਂ | ਨਿਕਲਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਗ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਬੇਮਲੂਮੇਂ| ਖਿੱਚੀਂਦੇ ਖਿੱਚੀਂਦੇ ਇਸ ਰਾਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਬੇਵਸੇ ਕਦੇ ‘ਮਰਹਬਾ’ ਕਹਿ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ‘ਵਾਹ ਵਾਹ’ ਕਹਿ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ‘ਜਜ਼ਾਕ ਅੱਲਾ' ਬੀ ਮੂੰਹ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਸਰੂ ਵਾਂਗ ਝੂਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹਿੱਲਦਾ ਹੈ। | ਜਿਹੇ ਵੱਜਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਕੁਛ ਸਹਿਮ ਤੇ ਕੁਛ ਸੁਆਦ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਾਂ ਆਪ ਦਾ ਖ੍ਯਾਲ ਲਯ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸ ਸੂਰਤ ਪਰ ਗਿਆ ! ਆਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕਾਂਬਾ ਲੰਘਿਆ, ਫੇਰ ਹਥ ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੋਣ ਲਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਚੇਤੇ ਨੇ ਇਕ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ, ਯਾਦ ਆਯਾ ਕਦੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਦੇ ‘ਟੋਡੇ ਜਾਂਗਲੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸੀ ਤ੍ਰਾਟਕ ਸਿੱਧੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਟੱਕ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਚੀਂ ਚੀਂ ਕਰਦੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਆ ਵੜਦੇ ਹਨ। ਟੋਡੀ ਰਾਗ ਦੇ ਅਲਾਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਟੋਡਿਆਂ ਦਾ ਚੇਤਾ ਆ ਭੀ ਗਿਆ, ਭਰਮ ਗਲੇ ਦੇ ਅਲਾਪ ਹੇਠਾਂ ਵੀਣਾਂ ਦੀ ਝੁਨਕਾਰ ਹੈ | ਉੱਠਿਆ ਬੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹਥ ਪੈਰ ਜੁ ਝੂਠੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਟਪਲਾ ਵੱਜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰੇਕ ਸਾਰੰਗੀ ਬੀ ਛਿੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਸਤ ਅਲੱਸਤ ਅਲਾਪ ਮਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਅਲਾਪ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਬਦਲਿਆ, ਹੁਣ ਇਸ ਨੇ ਟੋਡੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਇਖਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਬੱਸ ਹੁਣ ਕੀਹ ਸੀ, ਚਿੱਤ ਇਸ ਅਲਾਪ ਨੂੰ ਅਰਪਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਨ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ ਸੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜਨਾ, ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਘੜ ਲੈਣਾ। ਅਲਾਪ ਸੁਣੀਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਗਵੱਯੇ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਦਿੱਸੇ ਗਵੱਯੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਬਣਾ ਕੱਢਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਰੂਪ ਦੀ ਕੈਦ ਮਨ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ। ਖ੍ਯਾਲ ‘ਰੂਪ’ ਘੜਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ‘ਨਾਮ’ ਧਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਲਯ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ · ਫਿਰਦੀ, ਪਰ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸੂਰਤ ਅਖਾਂ ਅਗੇ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਬੱਝਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਵੇਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਕੰਡ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਚਾਨਣਾ ਆਇਆ ਜੋ ਠੀਕ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਮੇਰੇ ਪਰ ਕੋਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ? ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਿਹਾ ? ਪਰ ਫੇਰ ਛਾ ਰਹੀ ਬੇਸੁੱਧੀ ਵਿਚ ਅੰਦਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਗ ਰੱਬ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਨਾਦ ਆਪ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਦ ਦਾ ਰਸ, ਰੱਬ ਦਾ ਰਸ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਚ ਤਿੱਖੀ ਬਦਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੇ ਗਲਾ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਟਕ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਐਸੀ ਬੱਧੀ ਕਿ ਮਰਦਾਨਾ ਨੈਣ ਝਮਕਣੇ ਭੁੱਲ ਗਿਆ । ਇਸ ਸੂਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਮੋਟਾ ਬਲੌਰ ਆਪਣੇ ਪਰ ਪੈ ਰਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਰਤਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਤਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਰਦਾਨੇ ਹੁਰੀਂ ਕੋਮਲ ਕਲਾ ਕੌਸਲੀਏ ਇਸ ਅਸਰ ਹੇਠਾਂ ਬੱਝ ਗਏ। ਸੁਰਤ ਆਪਣੇ ਵਸੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਦੂਏ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਦੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ : "ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਵੱਸੀਂ"। ਇਹ ਬੀ ਕਿਹਾ ਸਾਨੇ : "ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੂੰ ਰਸੀਆਂ ਹੈਂ ਕੋਮਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਸੇ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਮੋਰਾਂ ਦੀ | ਉਨਰਾਂ ਦਾ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਰਾਗ ਦੀ ਸੂਖਮ ਕਲਾ ਸ਼ਕਲ ਉਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੌਂਕੀ ਉੱਚੀ ਵਾਰ ਪਈ ਸੀ, ਗਿਰਦੇ ਰਾਜ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤ ਖੜੇ ਸੇ। ਚੌਂਕੀ ਪਰ ਇਕ ਅਤਿ ਸੋਹਣੀ ਕੋਈ ਤੀਸ ਬਰਸ ਦੀ ਰਸਿਕ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸੁਤੇ ਅਕਸ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੇਖੀਂ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਵੱਸੀਂ, ਕਿਤੇ ਰਸੀਆ ਹੋਕੇ ਸੱਟ ਨਾ ਖਾ ਬੈਠੀ'। ਪਰ ਚੋਜੀ ਦੇ ਚੋਜ ਹਨ, -੨੨੧-<noinclude></noinclude> 7fs3q2ebc91xq9rs3y00orvk53gp48j 250 74715 237101 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੩੦. ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨਿਸਤਾਰਾ ੧। ੧. {ਮਨੋਵਾਦ}। ਨਾਨਕ ਮਨੁ ਸਮਝਾਈਐ ਗੁਰਕੈ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹ॥ ਮਰਦਾਨਾ (ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ)-ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਨਗਰ ਨਾ ਜਾਹ, ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੀ ਰਹੁ। ਜਦੋਂ ਢਾਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੩੦. ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨਿਸਤਾਰਾ ੧। ੧. {ਮਨੋਵਾਦ}। ਨਾਨਕ ਮਨੁ ਸਮਝਾਈਐ ਗੁਰਕੈ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹ॥ ਮਰਦਾਨਾ (ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ)-ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਸ ਨਗਰ ਨਾ ਜਾਹ, ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੀ ਰਹੁ। ਜਦੋਂ ਢਾਕਿਓਂ ਟੂਰਨ ' ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਸਵੀਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਅੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਹੋਰ ਕੱਟੀਏ, ਤਾਂ ਆਖਦੇ ਸਨ: “ਨਹੀਂ, ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਕ ਭਾਰੀ ਉਪੱਦਰ ਮੇਟਣਾ ਹੈ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੱਲਣਾ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ” ਤਦੋਂ ਇਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਮੰਨਦੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਪਰਵਾਹ ਟੁਰ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਯਾ ਪੂਜ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਰ ਟੁਰਨ ਦੇ ਨਾਉਂ ਤੇ ਅੱਠ ਅੱਠ ਹੰਝੂ ਰੋਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਥੋਂ ਹਠ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਹੀ ਆਏ ਤੇ ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਤੁਰ ਆਏ ‘ਕਿ ਉਪੱਦਰ ਮੇਟਣਾ ਹੈ’, ‘ਕਾਹਲੀ ਹੈ’। ਏਥੇ ਆਏ ਤਾਂ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠ ਰਹੇ, ਨਾ ਰੋਟੀ ਨਾ ਪਾਣੀ। ਆਪ ਤਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਇਕ ਭੁੱਖ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਜੇ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਉ ਘਬਰਾ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ ਨਿਕਟ ਵਰਤੀ, ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋਤਿ ਇਲਾਹੀ ਹਨ, ਪਰ ਘਬਰਾ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੰਸੇ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹਾਂ, ਭੁੱਖਾ ਹੋਕੇ ਛਿੱਥਾ ਵੀ ਹੋ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਨਿਕਟ ਰਹਿਕੇ ਸੰਸਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਬੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਪਟਣੇ ਵਿਚ ਸਾਲਸ ਰਾਇ ਦਾ ਮੇਲਾ ਕਰਾਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸਾਨੇ ਕਿ ਕਦਰ ਨਾ ਪਾਕੇ, ਪਛਾਣ ਨਾ ਕਰਕੇ ਮੁੱਲ ਨਾ ਪਾਕੇ ਜਗਤ ਕੀਕੂੰ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਦੋਂ ਸਹੁੰ ਬੀ ਖਾਧੀ ਸੀ ਕਿ ਫੇਰ ਕਦੇ ਸੰਸਾ, ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ | | | | ਜੋਤਿ ਸਮਝਕੇ ਸਦਾ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਟੁਰਾਂਗਾ,ਪਰ ਹਾਇ! ਮੇਰਾ ਕੱਚਾ ਪੀਤਾ ਸ਼ੀਰ! ਮੈਂ ਫੇਰ ਉੱਤਲ ਭੌਤਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਮਾਰ ਮੁਕਾਯਾ, ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ! ਮੈਂ ਭੀ ਭੁੱਖ ਤਿਖ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ? ਫੇਰ ਤਾਂ ਖਵਰੇ ਮੈਂ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਟੂਰ ਪਵਾਂ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਘਬਰਾਵਾਂ। ਕਦੇ ਫੁਰਮਾਯਾ ਸਾਨੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਮਰ ਜਾਣਿਆਂ! ਤੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਕੀ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ ਸੀ ਚੇਤੇ ਕਰ:- ਦਾਦਰ ਤੂੰ ਕਬਹਿ ਨ ਭਖਸਿ ਸਿਬਾਲੁ ਬਸਸਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨ ਲਖਸਿ ਰੇ॥ ਜਾਨਸਿ ਰੇ॥ ਨਿਰਮਲ ਜਲ {ਮਾਰੂ ਮ: ੧-੪} ਬੱਸ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੀ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਿਚ ਵੱਸਕੇ ਮੈਂ ਡੱਡੂ ਵਾਂਙੂ ਰੋਟੀ, ਪਾਣੀ ਸੁਖ ਆਰਾਮ-ਮਾਯਾ ਸਿਵਾਲ- ਦੇ ਹੀ ਮਗਰੇ ਰਹਿਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋਤਿ ਵਿਚ ਪਤੰਗਾ ਹੋਕੇ ਨਹੀਂ ਮਰ ਮੁੱਕਦਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਤੇਰੀ ਮਾਯਾ ਡਾਢੀ, ਜਿਸਦਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਸੰਘ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਕੀਰਤਨ ਕੀ ਕਰੇ? ਨਹੀਂ ਪਰ, ਕਿਉਂ, ਉਹ ਪਰਵਾਨਾ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਏ। ਦੇਖ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੋਕੇ ਮਰ ਗਏ! ਤੂੰ ਜੰਮਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਜਾਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਬੀ ਮਰ ਹੀ ਜਾਏਗਾ। ਐਵੇਂ ਮੇਰੀ ਕੁੱਖ ਸਤਾਉਣ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਆਯਾ ਹੈ, ਮੋਹ ਦਾ ਚਿਮਟਾ ਲਾ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਹੀ ‘ਮਰਜਾਣਾ’ ਰੱਖ ਦਿਤਾ। ਜੇ ਕੁਈ ਆਖੇ-“ਨੀ ਹਾਇ! ਹਾਇ! ਭੈੜੀ !! ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ! ਪੁੱਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਈ? ਤਾਂ ਉਹ ਆਖੇ: “ਮੇਰੇ ਭਾਗੀਂ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨਹੀਂ, ਏਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਛਲਾਵੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਉਣ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੯ (੧੯੧੮ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। २ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਕਾਮਰੂਪ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਸਾਮ ਦਾ ਉਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਗੁਹਾਟੀ ਹੈ। ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਢਾਕੇ ਤੋਂ ੩ (ਤਿੰਨ) ਕੋਹ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਬਰਛਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ -੨੧੩-<noinclude></noinclude> dzyp2mn31knsjmwx5qtdui4u7xsdl1n 250 74716 237102 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਇਆ ਕਿ ਦੋ ਕਾਲੇ ਬਿੱਲੇ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ | ਆਪ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਘੂਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਧਰੋਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਸੋਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸੱਰਰ ਕਰਦਾ ਇਕ ਤੀਰ ਕੰਨ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਬਕੇ ਤੇ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਨਾ ਤਾਂ ਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਇਆ ਕਿ ਦੋ ਕਾਲੇ ਬਿੱਲੇ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ | ਆਪ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਘੂਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਧਰੋਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਸੋਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸੱਰਰ ਕਰਦਾ ਇਕ ਤੀਰ ਕੰਨ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਬਕੇ ਤੇ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਡਿਉੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਦਲਾਨ ਹੈ; ਨਾ ਵਿਹੜਾ, ਨਾ ਸੱਪ ਹਨ, ਨਾ ਸ਼ੇਰ, ਨਾ ਬਿੱਲੇ, ਨਾ ਪਕਵਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਪ੍ਰੋਸਨ ਹਾਰੀਆਂ। ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਕਮਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਤੇ ਨਗਾਂ ਦੀ ਜੜਤਕਾਰੀ ਹੈ, ਛੱਤ ਪਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੰਮ ਹੈ ਤੇ ਫਰਸ਼ ਕੀਮਤੀ ਗ਼ਲੀਚਿਆਂ ਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ | ਪਲੰਘ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਨੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕ ਮਚਾ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਬੜੀ ਸੂਖਮ ਕਿਸਮ ਦੀ। ਆਪ ਉੱਠ ਬੈਠੇ, ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਿਆ, ‘ਆਹ! | ਜਗਤ ਵਿਚ ਲੋਕ ਕੈਸੇ ਕੈਸੇ ਸੁਖੀ ਹਨ, ਭਗਵੰਤ ਨੇ ਕੈਸੇ ਕੈਸੇ ਸਾਮਾਨ ਆਰਾਮ ਦੇ ਬਣਾਏ ਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਹਨ! ਪਰ ਹੈਂ, ਜਗਮਗਾਹਟ ਕੈਸੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰੇ ਸੁੱਤਾ ਸਾਂ, ਇਥੇ ਏਹ ਝਾੜ ਫਾਨੂਸ ਲਟਲਟ ਬਲ ਰਹੇ ਹਨ! ਰਾਤ ਗਈ, ਉਹੋ ਹੋ! ਮੈਂ ਮੁੱਠਾ ਗਿਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਖਿਆਂ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਯਤ ਦੋ ਸਾਇਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਆਸਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਾਤ ਪਾ ਦਿੱਤੀ, ਕੇ ਕਰਸ਼ਾਂ, ਰਾਹ ਕਿੰਞ। ਲੱਭਸਾਂ? ਚੱਲ ਮਨਾਂ ਉੱਠ ਆਪਣੀ ਉਜਾੜ ਭਾਲੀਏ। ਕਰਤਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ! ੫. {ਮਨ ਮੋਹਿਤ!} ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨਾ ਆਵੈ ਨਾਉ॥ ਆਪ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਲ ਨੂੰ ਟੁਰੇ, ਚਾਣਚੱਕ ਜ਼ਿਮੀ ਤੋਂ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਉਠੀ ਤੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੀ: ‘ਹੁਕਮ?’ ਮਰਦਾਨਾ-ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ ਅਸਾਂ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਕਿੱਥੇ? ਮਰਦਾਨਾ-ਆਪਣੀ ਉਜਾੜ ਨੂੰ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਕਰਨ ਕੀਹ? ਮਰਦਾਨਾ-ਅਪਣੇ ਮਾਲਕ ਪਾਸ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਤੇ ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਏਥੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਆ ਤਾਂ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੁ ਦੇਰ ਹੋ | | ਂ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤਾਂ ਬਿਰਦਪਾਲ ਹਨ, ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣ ਆਉਣਗੇ। (ਤੁਕ ਕੇ) ਕਿਤੇ ਆ ਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਗਏ? ਤ੍ਰੀਮਤ-ਆਏ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਲੈਣ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ, ਆਏ ਤਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿ “ਪੈਣਗੇ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਪਏ ਹੱਡ ਗੋਡੇ ਭਨਾੳਗੇ, ਏਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾ ਤਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਏ ਰਹੋ ਏਥੇ, ਐਸੇ ਸੁਖ ਛੱਡਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਦੇ ਹੋ? ਬਹੁਤ ਚਿੱਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ, ਰਾਤ ਤਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲਓ। ਮਰਦਾਨਾ-(ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ)- ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਤ੍ਰੀਮਤ-ਮੈਂ ਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਕਦੇ ਮੈਂ ਇਕ ਰਾਜ ਰਾਣੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਘਰ ਦੇ ਸੁਖ ਜਦ ਦੇ ਦੇਖੇ ਹਨ, ਪੈਰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸੱਕੀ, ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਐਸਾ ਸੁਖ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਹੋਊ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੁਛ ਪੋਹੀਆਂ। ਕਿੱਥੇ ਤਲਵੰਡੀ, ਕਿਥੇ ਢਾਕਾ, ਪੈਦਲ ਸਫਰ, ਦੁੱਖ, ਭੁੱਖ, ਥਕਾਨ, ਧੁੱਪਾਂ ਦੇ ਕੜਾਕੇ, ਮੀਂਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਟੇ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਜੱਫਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਕਲੇਜਾ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਦੋ ਹੰਝੂ ਭੀ ਭਰ ਆਏ; ਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਲਾ ਐਨੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਕੌਈ ਰੱਜਕੇ ਸੈਂ ਲਵੇ, ਦੋ ਦਿਨ ਪੇਟ ਭਰ ਅੰਨ ਹੀ ਖਾ ਲਵੇ ਤਾਂ ਕੀਹ ਪਾਪ ਹੈ ? ਮੰਨਿਆਂ ਅਸੀਂ ਭਗਵੰਤ ਜੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ੍ਯਾਨ ਦੇ ਹਰਕਾਰੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਰਕਾਰਾ ਬੀ ਤਾਂ ਹੀ ਡਾਕ ਲੈਕੇ ਭੱਜੇਗਾ ਨਾ ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨੌ ਬਰ ਨੌ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ। ਜੇ ਸਰੀਰ ਹੀ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਡਾਕ ਕੌਣ ਚੁੱਕ ਕੇ ਟੁਰੇਗਾ। ਥਕਾਨ ਮਗਰੋਂ ਨਿਰਾ ਆਰਾਮ ਤਾਂ ਅਣਦੋਸ਼ਾ ਸੁਖ ਹੈ। ਦੋ ਦਿਨ ਤੇ ਹਿਕ ਰਾਤ ਮਗਰੋਂ ਸੈਂ ਜਾਣਾ ਤੇ ਪੇਟ ਭਰ ਅੰਨ ਪਾ ਲੈਣਾ। ਹਾਂ ਜੀ ਚੇਤਾ ਆ ਗਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ ਹੈ:- “ਅੰਨੁ ਨ ਖਾਇਆ ਸਾਦੁ ਗਵਾਇਆ”। {ਵਾਰ ਆਸਾ} ਹੁਣ ਦੇਖਾਂ ਮੈਂਨੂੰ ਬੀ ਅਨੰਦ, ਸੁਆਦ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਰਸ ਬੀ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਸੀ! ਠੀਕ ਹੈ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਇਕ ਰਾਤ ਹੀ ਸਹੀ ; ਕੱਟ -੨੧੬-<noinclude></noinclude> to4t1h896ha9xud9jwserd2w4wrrvnt 250 74717 237103 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਈਏ, ਸਵੇਰੇ ਚੱਲ ਮਿਲਾਂਗੇ। ਭੁੱਲਿਆ ਤੇ ਭਟਕਿਆ! ਜੇ ਤੈਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ, ਮਰਦਾਨਾ-(ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ)-ਕਾਕੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਅੰਨ ਲੈਕੇ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਭਜਦੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਏਥੇ ਮੈਂ ਰਹਾਂ ਤਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਈਏ, ਸਵੇਰੇ ਚੱਲ ਮਿਲਾਂਗੇ। ਭੁੱਲਿਆ ਤੇ ਭਟਕਿਆ! ਜੇ ਤੈਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ, ਮਰਦਾਨਾ-(ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ)-ਕਾਕੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਅੰਨ ਲੈਕੇ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਭਜਦੋਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਰਾਤ ਏਥੇ ਮੈਂ ਰਹਾਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖੇਚਲ ਤਾਂ ਨਾ ਵਾਪਰੇਗੀ, ਅੱਗੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਬੜੀਆਂ ਬਲਾਈਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੁਲਾਉਂਦੋਂ, ਫੇਰ ਜੋ ਬਚਦਾ ਆਪ ਖਾਂਦੋਂ, ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਕਰਾਂ ਕੀਹ ? ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸਰ ਆਉਂਦਾ। ਸੋ ਸਹੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੇ ਮਨਾਂ! ਕਿ ਤੈਂ ਅੰਦਰ ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਤ੍ਰੀਮਤ-ਨਹੀਂ ਜੀ ! ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਰਹੋ ਂ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਕਿਸ ਮੂੰਹ ਜਾਵਾਂ ?ਕੀ ਪੰਜ ਪਾਵਾਂ ਤੇ ਤੇ ਜੋ ਚਾਹੋ ਛਕੋ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਅਤਿਥੀ | ਆਖਾਂ ਕੀ ਵਰਤੀ ? ਕੀ ਵਰਤੀ, ਜੋ ਵਰਤੀ ਸੁ ਸੇਵਾ ਦਾ ਛੇਤ੍ਰ ਹੈ, ਡਰ ਤਾਂ ਜੋ ਸੀ ਸੋ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਦਾਨੇ ਹੋ। ੬. {ਮਨ ਸੰਗ੍ਰਾਮ} ਜਾਉ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੀਉ ਜਲਿ ਬਲਿ । ਆਪਣਾ ਗੁਰੁਪੂਛਿ ਦੇਖਿਆ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਥਾਉ॥ ਮਰਦਾਨਾ ਫੇਰ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਟੂਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ‘ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਰਹੀ'। ਕਿਉਂ ਆਖਿਆ ਸਾਨੇ? ਮੈਂ ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸਾਂ, ਜਲਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿੱਥੇ ਪੈਣੀ ਸੀ? ਭਲਾ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਸੂਝੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਐਸੇ ਰਾਜ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਐਸੇ ਪੁੰਨ੍ਯਾਰਥੀ ਛੇਤ੍ਰ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜਾਂਗਾ ਤੇ ਕਿਤੇ ਲੋੜ ਜਲਾਲ ਵਿਰਤੀ ਦੀ ਵੀ ਪਵੇਗੀ ? ਵਡੇ ਜੁ ਹੋਏ, ਮੱਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਨੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਮਤਾਂ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਪਰਦੇਸਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਆਖਦੇ | ਹਨ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਜੰਤ੍ਰਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਹੂੰ! ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਹੋਊ ? ਓਹ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਨਣਹਾਰ ਹਨ, ਓਹ ਰੱਬ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਓਇ ਡੂੰਮਾਂ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਟਹਿਲੂਆ! ਓਹ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹਨ, ਓਹੋ। ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਉਡੀਕਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਹਾਇ ਮੇਰੇ ਮਨ! ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਗੁਰੂ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੀ ਇਕ ਡੋਬ ਪੈ ਗਿਆ ਅਰ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬੇਸੁਧ ਜੇਹੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਭਾਰੀ ਅਵੱਯਾ ਹੋ ਗਈ, ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ -ਤਾਰ ਨੂੰ ਗੰਢ ਪੈ ਗਈ, ਆਓ ਵੇ ਕੋਈ ਰੱਖੋ ਵੇ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਵਲ ਪੈ ਗਿਆ ਜੇ। ਓਇ ਮਿਰਾਸੀ! ਤੇਰਾ ਸੜੇ ਪੇਟ, ਆਪੇ ਖਾ ਗਿਓਂ ਰੱਜਕੇ ਖਾ ਗਿਓਂ ਫੇਰ ਸੌਂ ਗਿਓਂ ਤੈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਭੁੱਖੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ ੋ | | | ਵਰਤੀ। ਆਖਸਾਂ ਜੀ ਮੈਂ ਮੁਰਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ, ਤੂੰ ਜੀਅ-ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸੋ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੂੰ ਅੰਦਰ, ਮੈਂ ‘ਮਰਦਾਨਾ’, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਾਹਰ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ‘ਮਰ ਜਾਣਾ'। ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਅੰਧ, ਮੇਰਾ ਕੀ ਤਾਣ ਤੇ ਕੀ ਜ਼ੋਰ? ਤੂੰ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਫੂਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਜੀ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਅੰਗ ਸੰਗ ਵਸਦਾ ਹੈਂ ਓਹ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਹੱਲਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਉਹੋ ਬੱਸ, ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਤਾਰ ਢਿੱਲੀ। ਜੋ ਉਹ ਸਮਝ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਅੰਦਰਲੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ ਉਹ ਤੇਰੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਤੂੰ ਹੈਂ ਬਖਸ਼ੰਦ ਹੈਂ, ਬਖਸ਼ ਲੈ ਤੇ ਫੇਰ ਲੜ ਲਾ ਲੈ। ਜਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸੋਚੀ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਅਰ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਛਮਾਂ ਛਮ ਹੰਝੂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਦਾਸੀ ਭੀ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਜਦ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਬੋਲੀ: ਮੈਂ ਸਦਕੇ ! ਆਪ ਰੁੰਨੇ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਮਰਦਾਨਾ-ਕੁਛ ਨਹੀਂ, (ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ) ਫੇਰ ਓਇ ਮੂਰਖਾ ਮਰ ਜਾਣਿਆਂ ! ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਕਦਰ ਨਾ ਪਾਈ, ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਜਜਮਾਨ ਹੀ ਜਾਣਿਆ। ਭੁੱਲਿਆ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇ ਭੁਖ ? ਕਦੇ ਓਸ ਨੂੰ ਭੁਖ ਨੇ ਸਤਾਇਆ ਹੈ ? ਕਦੇ ਪੂਰਨ ਨੂੰ ਭੁਖ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ? ਤੂੰ ਪਾਪੀ ਹੈਂ ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਸੋਚ ਸੋਚੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਭੁੱਖਾ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਰੋਟੀ ਲੈਕੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜਾ। ਉਹਨੂੰ ਤਾਂ ਇਕ ਰੱਬ ਦੇ ਸਲਾਹੁਣ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਬਿਯ ਭੁੱਖ ਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਣੂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਸਰਬੱਗ ਨੂੰ ਅਲਪੱਗ ਕਿਉਂ ਜਾਤਾ? ਸਦਾ ਰੱਜੇ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਕਿਉਂ ਜਾਤਾ ? ਤੂੰ ਦਾਤੇ ਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦ ਕਿਉਂ ਸੋਚਿਆ ? ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਅੰਧ ਹੈਂ, ਉੱਥੇ ਨਾ ਦੁੱਖ ਹੈ ਨਾ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਸਦਾ ਇਕ ਉੱਚੇ ਸੁਖ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ। ਪਰ ਬਈ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ -੨੧੭-<noinclude></noinclude> miuw3967ypcwwv4tw2gfl4vzt68yhuq 250 74718 237104 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| । ੩. {ਰੱਜ} ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ॥ ਗਿਆ, ਲੰਘਦੇ ਸਾਰ ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਦਿੱਸਿਆ | ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਲਾਸ ਧਰ ਗਈ। ਇਕ ਹੋਰ ਆਈ ਕੁਛ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਬੂਹਾ ਮੀਟਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ | ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ ਚੌਂਕੀ ਬੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| । ੩. {ਰੱਜ} ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ॥ ਗਿਆ, ਲੰਘਦੇ ਸਾਰ ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਦਿੱਸਿਆ | ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਲਾਸ ਧਰ ਗਈ। ਇਕ ਹੋਰ ਆਈ ਕੁਛ ਨਾ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਬੂਹਾ ਮੀਟਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ | ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ ਚੌਂਕੀ ਬੈਠਣ ਵਾਸਤੇ ਡਾਹ ਗਈ, ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਬੀ ਰਕੇਬ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਦਾ ਖਿੱਚਿਆ | ਇਕ ਹੋਰ ਆਈ ਚਮਚਾ ਧਰ ਗਈ, ਇਕ ਹੋਰ ਮਰਦਾਨਾ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉੱਥੇ ਰਕੇਬ ਤਾਂ ਹੈ | ਆਈ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਛੰਨਾ ਰਖ ਗਈ। ਪਰ ਨਾ ਕੋਈ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਕ ਵਿਹੜਾ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਨਾ ਕੂਈ, ਮਾਨੋਂ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬਤੀਸੀ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਇਕ ਕੰਧ ਵਿਚ ਕਿੱਲੀ ਸੀ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਕੰਮ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਜਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਸਚ ਮੁੱਚ ਦਾ ਪਿੰਜਰ ਸੀ। ਇਕ ਪੈਰ ਤਾਂ ਡਰ ਆਯਾ ਪਰ ਦੂਸਰੇ ਪੈਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿਕੇ ਸੰਭਲਿਆ। ਅਜੇ ਸੰਭਲਿਆ ਮਰਦਾਨੇ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਛੇ ਡਿੱਠਾ, ਬੂਹਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਹੜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਜ਼ਰ ਪਈ ਤਾਂ ਇਕ ਂ ਤਾਂ ਬੰਦ ਸੀ, ਕਿੱਲੀ ਬੀ ਸੀ, ਪਰ ਨਾਲ ਪਿੰਜਰ ਨਹੀਂ ਦਲਾਨ ਬ੍ਰਾਮ ਵਾਂਙੂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਥੰਮ੍ਹ | ਸੀ ਲਟਕਦਾ, ਇਕ ਚਾਦਰ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਗੇ ਸਨ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਤਕੜੇ ਬੱਚੇ ਬੱਧੇ ਡਿਠਾ ਤਾਂ ਦਲਾਨ ਦੀ ਪਰ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੇਠਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਆਏ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਵੱਲ ਘੂਰ ਘੂਰ ਤੱਕ ਰਹੇ | ਉੱਪਰ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਭੈ ਦਾ ਸਨ। ਹੁਣ ਫਿਰ ਸਹਿਮ ਦਾ ਲਹਿਰਾ ਵੱਜਾ! ਪਰ ਸਾਮਾਨ ਯਾ ਅਦਭੁਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਭੁੱਖ, ਜੋ ਸਹਿਮ ਖਾ ਰਹੀ ਤੇ ਹੌਲ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੀ ਅਕਲ ਨੇ | ਸਹਿਮ ਤੇ ਹੌਲ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕ ਗਈ ਸੀ, ਪਰਤੀ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਖਣ ਵੱਲ ਲਾਯਾ ਕਿ | ਪੁਲਾਉ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਖੂਬ ਚਮਕੀ, ਆਪ ਬੈਠ ਸ਼ੇਰ ਬੱਧੇ ਹਨ ਯਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਦ ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਬੱਧੇ ਹਏ | ਗਏ, ‘ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ ਆਖਿਆ ਤੇ ਖੂਬ ਛਕਿਆ। ਨਜ਼ਰ ਪਏ: ਪਰ ਪੈਰ ਕੁਛ ਹੌਸਲਾ ਖਾਕੇ ਬੀ ਓਥੇ ਹੀ | ਕਈ ਪਕਵਾਨ ਆਏ, ਸ੍ਵਾਦੀਕ ਤੇ ਰਸਦਾਂਇਕ, ਖਾਵੇ ਠਠੰਬਰ ਗਏ। ਜਿਥੇ ਕਿ ਮਰਦਾਨਾ ਹੁਣ ਖੜੋ ਗਿਆ | ਤੇ ਆਖੇ: ਅਚਰਜ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਖਮੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੀ, ਕੁਛ ਸਲਾਮਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਕੇ ਖੜਾ ਸੀ ਕਿ | ਕੋਈ ਕੂੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਅਲਾ! ਖੈਰ ਕਰੀਂ। ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਸੱਰਰ ਸਰਰ ਹੋਈ, ਤੱਕੇ ਤਾਂ ਦੋ ਫਨੀਅਰ | ਸੱਪ ਸੱਰਰ ਸਰਰ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਦੀ ਲੰਘਦੇ ਅਦਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਚਰਜ ਦਾ ਸਕਤਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਨਾ ਮਰਦਾਨਾਂ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ; ਨਾ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿਚ, ਨਾ ਸ਼ੇਰਾ ਵੱਲ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਈ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਪਹਿਲੇ ਸਹਿਮ ਦਾ ਸਹਿਮਿਆ ਪਿਛੇ ਹਟਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਜਿਥੇ ਖੜਾ ਸੀ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਸਲਾਮਤੀ ਵਿਚ ਹੈ ਨਾ ਸਰਕਣ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਸਲਾਮਤੀ ਭਾਸਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਚੱਕਰ ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਇਆ, ਅਰ ਘਬਰਾਕੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਹੌਲ ਨੇ ਫੇਰ ਹਿਲਾਯਾ ਤੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਸੱਪ ਲੰਘ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਸ਼ੇਰ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਲੋਪ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਇਕ ਸੰਗ ਮਰਮਰ ਦੀ ਚੌਕੀ ਅੱਗੇ ਧਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਪਰ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਰਕੇਬੀ ਰੱਖੀ ਹੈ ਖੁਸ਼ਬੋ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਤਲੀ ਸੁਹਲ ਚੁਪ ਚਾਪ ਸੁੰਦਰੀ ਆਈ ੧ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਰ। ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਯਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੈ ਕਿ ਭੁਲੇਵਾ? ਪਰ ਪੇਟ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭੁੱਖ ਹਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੀ ਹੈ। ਰੱਜ ਤਾਂ ਭਲਾ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਟੂਣਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਾ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਰੱਜਕੇ ਖਾਧਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਨੀਂਦ ਬੀ ਆਈ, ਪਰ ਪਿਛੇ ਪਰਤਣ ਦੀ ਬੀ ਸੁੱਝੀ। ਨਜ਼ਰ ਚੱਕਕੇ ਪਿਛੇ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਜਿਸ ਡਿਉਢੀ ਆਪ ਵੜੇ ਸਨ ਓਥੇ ਮੰਜਾ ਡੱਠਾ ਹੈ ਚਿੱਟੀ ਵਿਛਾਈ ਹੈ, ਆਪ ਬੈਠ ਗਏ, ਬੈਠੇ ਲੇਟ ਗਏ, ਲੇਟੇ ਸਉਂ ਗਏ। ੪.{ਨੀਂਦ} ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਸਉਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ॥ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਸੁੱਤੇ ਸਨ ਖੂਬ ਛਕਕੇ, ਨੀਂਦ ਗੂੜ੍ਹੀ ਪੈ ਗਈ, ਪਰ ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਸੁਪਨਾ -੨੧੫-<noinclude></noinclude> kngvn48d1sjxa3huk54kkwn8iavkv7l 250 74719 237105 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀ ਆਸ ਹੀ ਲਾਹ ਛੱਡੀ ਹੈ, ‘ਮਰਜਾਣਾ’ ਨਾਂ ਰੱਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਮਰੂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰੋਊਂ ਤਾਂ ਨਾਂ, ਆਂਖੂੰ ਉਹ ਜਾਣੇ ਮਰ ਗਿਆ ‘ਮਰ ਜਾਣਾ ' ਸੀ, ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸਹੀ”। ਐਸੇ ਬੇਲੋੜੇ ਨਾਉਂ ਵਾਲੇ ‘ਮਰ ਜਾਣਿਆਂ !” ਜਦੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀ ਆਸ ਹੀ ਲਾਹ ਛੱਡੀ ਹੈ, ‘ਮਰਜਾਣਾ’ ਨਾਂ ਰੱਖ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਮਰੂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰੋਊਂ ਤਾਂ ਨਾਂ, ਆਂਖੂੰ ਉਹ ਜਾਣੇ ਮਰ ਗਿਆ ‘ਮਰ ਜਾਣਾ ' ਸੀ, ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸਹੀ”। ਐਸੇ ਬੇਲੋੜੇ ਨਾਉਂ ਵਾਲੇ ‘ਮਰ ਜਾਣਿਆਂ !” ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਖੇਡਿਓਂ ਤੇ ਗਾਵਿਓਂ ਤਾਂ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਦਾਤੇ ਨੇ ਤੇਰਾ ਘ੍ਰਿਣਾਂ | ਵਾਲਾ ਨਾਉਂ ਬਦਲਕੇ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਨ ਵਾਲਾ ‘ਮਰਦਾਨਾ’ ਨਾਉਂ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਸੁੰਗੀਏ! ਤੇਰੇ ਮਰ ਜਾਣੇ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਨ ਵਿਚ ਜੀਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਨਾਉਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਮਰ ਜਾਣੇ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਨ ਵਿਚ ਜੀਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਨਾਉਂ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਭਾਗੀਂ ਨਹੀਂ ਜੀਏਗਾ, ਪਰ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੇ ਭਾਗੀਂ ਜੀਏਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਂ ਰੱਬ ਦਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਜੀਉਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਏਗਾ ਤੇ ਜੀਅਦਾਨ ਦੀ ਗੱਡ ਦਾ ਇਕ ਪਿੰਜ ਬਣੇਗਾ। “ਸੋ | ਮਰਜਾਣਿਆਂ! ਜਿਸ ਤੈਨੂੰ ਮੋਏ ਨੂੰ ਜਿਵਾਯਾ, ਜੀਅ- ਦਾਨ ਦੇਕੇ ਜਿਵਾਯਾ, ਜਿਨ ਮਰਦਾਨਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਰ ਮਿਟਦਾ? ਜਿਸ ਬਿਨ ਤੂੰ ਖਿਨ ਰਹਿ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਤੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਉਹਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ? ਹਾ! ਕਾਲਜਾ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਬੂਹੇ ਅੰਨ ਮੰਗਾਂ। ਜੇ ਸਬਰ ਕਰ ਬੈਠਾ ਰਹਿਂਦਾ ਤਾਂ ਓਥੋਂ ਖਬਰੇ ਰੱਬੀ ਤੋਸ਼ਾ ਆਉਂਦਾ: ਅਰਸ਼ੋਂ ਥਾਲ ਉਤਰਦੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਅੰਨ ਲਈ ਦੁਆਰ ਦੁਆਰ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਜਬ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਯਾ ਅੱਲਾ! ਨੱਢੀਆਂ ਹੀ ਨੱਢੀਆਂ। ਖੇਤ ਵਿਚ ਤਾਂ, ਤੇ ਹੱਟਾਂ ਉੱਪਰ ਤਾਂ, ਘੂਰ ਘੂਰ ਵੇਂਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਣੀ ਸੜੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਹੀ ਆਖਦੀ: :“ਭਾਈ ਮੁਸਾਫਰਾ ! ਰੋਟੀ ਖਾ ਲੈ। ਤੱਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਭਈਏ ਪਿੱਟੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਲਾ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੇਹੀ ਨਜ਼ਰ, ਮੇਰੇ ਸਿਰਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦਾ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਬੈਠਾ ਹੈ। " ਹੈਂ ! ਆਹ ਕੀਹ ਆਯਾ ਹੈ? ਸਾਰਾ ਬਜ਼ਾਰ ਚੁੱਪ ਜਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਕੈਸਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ! ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਕਿੰਨੀ ਡਰਾਵਣੀ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਊਈ, ਸੱਚ ਮੁਚ ਦੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਂ | ਂ | | | | ਂ | ਖੜੀ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਤ ਹਨ। ਕਾਲਾ ਨੀਲਾ ਰਲਾ ਕੇ ਕੇਹਾ ਰੰਗ ਘਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੋਹ ਉੱਪਰ ਖਿੜਕੀ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਝਾਕਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਬੁਲਾਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਹੈ: ‘ਲੈ ਵੀਰਾ ਰੋਟੀ’ (ਖੜੋ ਗਿਆ)ਹੈਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਕਿਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕੁਛ ਖਾ ਲੈ। ਚੰਗਾ ਚਲੋ ਅੱਗੇ। (ਪਰ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਹੱਲਦੇ) ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਅੰਨ ਦੇ ਤੋਟੇ ਕਰਕੇ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਭਾਵੇਂ । ਨਹੀਂ, ਟੁਰਨ ਦਾ ਤਾਣ ਤਾਂ ਅਜੇ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਕਦਮ ਕਿਉਂ ਭਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤਕੜਾ ਹੋ ਤੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਠਹਿਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਜੇ ਨਾ ਜਾਹ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਹਠ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬੋਲੇ:-ਸੰਭਲ ਕੇ, ਆਪਾ ਸੰਭਾਲਕੇ ਜਾਵੀਂ, ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਰਹੀਂ। ਤੂੰ ਕੋਮਲ ਹੈਂ, ਸੂਖਮ ਗੁਣ ਦਾ ਕਾਰੀਗਰ ਹੈ, ਚਿਤ ਵਿਚ ਇਕ ਐਸੀ ਨਰਮੀ ਰਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਜੋ ਸੱਟ ਖਾ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਚੱਲਿਆ ਹੈਂ ਤਾਂ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਰਹੀਂ। ਹੁਣ ਲਓ ਵੇਖੋ ਮੇਰਾ ਜਲਾਲ ! ਕਦਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦਾ! ਭਲਾ ਦੱਸੋ, ਭੁੱਖੇ ਦਾ ਜਲਾਲ ਕੀ ਕਰੇ? (ਕਲੇਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕੀ ਮਾਰ ਕੇ) ਹਾਇ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਾਤੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਤੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭੁੱਖਾ ਵੀ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਰੂਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਚਨ ਦਾ ਸਦਕਾ। ਤਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਰਹੀਂ। ਜੇ ਭੁੱਖਾ ਨ ਰਹਿ ਸਕੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਆਖਦਾ ਕਿਉਂ? ਤੇ ਪਰਤੱਖ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਆਪ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਕੇ ਜਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੱਚਾ ਹਾਂ। ੨. {ਹੌਲ-ਅਚਰਜ !} ਕਚੀ ਕੰਧ ਕਚਾ ਵਿਚਿ ਰਾਜੁ॥ ਮਤਿ ਅਲੂਣੀ ਫਿਕਾ ਸਾਦ॥ {ਸਿਰੀ: ਮ:੧} ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਉਸ ਸਹਿਮ ਭਰੇ ਘਰ ਦਾ ਇਕ ਬੂਹਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ, ਪਰ ਖੁਹਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕਿਆ ਇਕ ਡਿਉਢੀ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਸੁੰਞਾ ਵਿਹੜਾ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਐਉਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਦਰ ਵਿਛੀ ਹੈ ਤੇ ਉੱਤੇ ਪੁਲਾਉ ਦਾ ਰਕੇਬ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਭਾਫ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਕੇਸਰ ਤੇ ਸੰਗਤਰੇ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਅੰਦਰ ਲੰਘ -੨੧੪- 4<noinclude></noinclude> 20yy96226otik3r9yv92r1c0465hfjj 250 74720 237106 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਸ ਦਾ ਕ੍ਰਿਤਯ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਹੋਊ। ਕਿਵੇਂ ਜਲਾਲ ਤੇ ਰਹਾਂ? | ਂ ਨੂੰ ਨਿਆਮਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਖ਼ਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਬਣ ਬਣ ਬਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੂਰ ! ਸਰੂਰ! ਕੀ “ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸੂਖਮ ਕਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਸ ਦਾ ਕ੍ਰਿਤਯ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਹੋਊ। ਕਿਵੇਂ ਜਲਾਲ ਤੇ ਰਹਾਂ? | ਂ ਨੂੰ ਨਿਆਮਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਖ਼ਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਬਣ ਬਣ ਬਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੂਰ ! ਸਰੂਰ! ਕੀ “ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਸੂਖਮ ਕਲਾ ਰਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਾ? ਨਹੀਂ, ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਨਸ਼ਾ। ਸਰੂਰ ਦੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਚਿੱਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਨਾਮ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ? ਹੈਂ, ਪਰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੋਝੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਖਬਰੇ ਚੰਨ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਰੂਪ, ਚਾਹੇ ਸੁੰਦਰ | ਨੀਂਦ ਆਊ। ਨਹੀਂ ਬਈ ਅੱਗੇ ਹੀ ਬੜੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ-ਮਨ ਕਲਾਵਾਨ ਹੋਣਾ | ਗਈ ਹੈ ਚੱਲੋ ਚੱਲੀਏ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਬੇਮੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਕਰਕੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅਕਸ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਕੇ ਉੱਠੇ ਤੇ ਟੁਰ ਪਏ। ' ਵੇਖੀਂ ਕਿਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਵਿਚ ਹੋਕੇ ਨਾ ਬਹੀਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਪਦ ਵਿਚ ਖੇਲੀ”। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਅਜ ਕੀਹ ਅਰਥ ਸੀ? ਮਰਦਾਨਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ੭. {ਅਮਲ} ਸਭਿ ਰਸ ਭੋਗਣ ਬਾਦਿ ਹਹਿ ਸਭਿ ਸੀਗਾਰ ਵਿਕਾਰ॥ {ਸਿਰੀ: ਮ:੧} ਹੁਣ ਇਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੌਂਕੀ ਵਿਛ ਗਈ, ਇਸ ਂ ਪਰ ਖੀਨਖਾਫ ਦਾ ਰੁਮਾਲ ਵਿਛ ਗਿਆ, ਉੱਪਰ ਇਕ ਸੁਰਾਹੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਧਰੀ ਗਈ, ਨਾਲ ਇਕ ਪਿਆਲੀ ਆ ਗਈ, ਦੋ ਇਕ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਬੱਚੀਆਂ, ਕੋਈ ਦਸ ਦਸ ਬਰਸ ਦੇ, ਆ ਗਏ :- ਮਹਾਰਾਜ! ਥਕਤ ਹੋ, ਛਕੋ। ਹੋਯਾ? ਮਰਦਾਨਾ-ਕੀ ਹੈ? ਬੱਚੇ-ਅੰਗੂਰ ਦਾ ਰਸ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਆਯਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਰਸ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਚੁਆਇਆ ਬੱਚੇ-ਅਨ-ਚੁਆਇਆ। ਮਰਦਾਨਾ(ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ)-ਕੁਛ ਨਸ਼ਾ ਹੈ ? ਬੱਚੇ-ਨਹੀਂ ਸਰੂਰ ਹੈ। ਇਤੁਮਦਿ ਪੀਤੇ ਨਾਨਕਾ ਬਹੁਤੇ ਖਟੀਅਹਿ ਬਿਕਾਰ॥ ਇਹ ਵਾਕ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਪਏ। ਠੀਕ ਹੈ, ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਇਹ ਅਤਿੱਥੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਛੇਤ੍ਰ ਹੈ, ਕਿ ਕੋਈ ਠੱਗ ਦਾ ਘਰ ਹੈ? ਸੇਵਾ ਭਾਉ ਭਗਤੀ ਕੇਹੀ ਤੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਤ੍ਰਕਾਏ ਰਸ ਕਾਹਦੇ?ਬਚ, ਮੂਰਖਾ! ਬਚ। ਚੱਲੀਊ ਸਾਰੀ ਖੇਪ। ...ਪਰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕੀਹ ਜੋੜ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਮੇਰੇ ਆਖਿਆ ਹੈ: “ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਹੈ ਦਿਤੋਨੁ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ।” ਇਹ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੈ। ਜਨਮ ਦੇ ਭੁੱਖੇ | | ਤ੍ਰੀਮਤ-ਭੋਲੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹੋ! ਕਿੱਥੇ ਟੁਰ ਪਏ ਹੋ? ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੰਢ ਆਏ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਟਿਕੋ, ਏਥੇ ਗੱਦੀ ਬਣਾਓ, ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਰੰਗੋ ਤੇ ਘੱਲੋ, ਆਪ ਏਥੇ ਅਰਾਮ ਕਰੋ। ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਚਿੱਤ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਦੂਰ ਦੇਸੀਂ ਮਰਦਾਨਾ-ਚਿੱਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰਜਾਣਾ ਤ੍ਰੀਮਤ-ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਤੰਗੀ ਦੇਣੀ ਚੰਗੀ ਹੈ? ਮਰਦਾਨਾ-ਨਹੀਂ, ਪਰ ਏਥੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵੇਖਕੇ ਜੀ ਉਦਾਸੀ ਖਾ ਇਹਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਸ਼ਰਾਬ ਕਿੱਥੇ, ਇਹ ਤਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਮੁਨੱਕੇ ਦਾ ਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਫਕੀਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਮੁਨੱਕਾ ਲਿਆ, ਦੋਪਹਿਰ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਰੱਖਿਆ, ਫ਼ੇਰ ਮਲਕੇ ਨਚੋੜ ਕੇ ਪੀ ਲਿਆ, ਇਹ ਥਕੇਵੇਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਕਾਹਦਾ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕਿੱਥੇ? ੮. {ਮਨ-ਜਿੱਤ} ਬਾਬਾ ਮਾਇਆ ਰਚਨਾ ਧੋਹੁ॥ ਇਹ ਂ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਜੀ ਥਾਂਵੇਂ ਆਗਿਆ, ਫੇਰ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਫੇਰ ਮਨ ਦੀ ਉਧੇੜ ਬੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਕਿ ਚੱਲੀਏ ਯਾ ਰਾਤ ਅਰਾਮ ਕਰ ਲਈਏ? ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਮਨ ਲਲਚ ਗਿਆ ਤੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕਰ ਆਇਆ। ਲੇਟ ਗਏ, ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਗਏ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਸਰੂਰ ਉਠਿਆ, ਕੁਛ ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਕਿ ਘੜੀ ਗੁੰਮ ਰਹੇ, ਫੇਰ ਬਾਵਰੇ ਵਾਂਙ ਉਠੇ; ਗਲਾ ਖੁੱਲਿਆ; ਭਾਵੇਂ ਰਾਤ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਪਰ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਸਿਰੀਰਾਗਾਂ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਧੁਨਿ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਉੱਠੀ, ਆਲਾਪ ੧ ਇਹ ਰਾਗ ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਦਾ ਹੈ। -੨੧੯-<noinclude></noinclude> 1s6pp9dboqf8ciqc3xaxadklenfa8xb 250 74721 237107 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਅਚਰਜ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ:- ਮਨੁ ਕੁੰਚਰੁ ਕਾਇਆ ਉਦਿਆਨੈ॥ {ਗਉ:ਗੁਆ: ਮਹਲਾ ੧} ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋ ਚਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੋਕੀਂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਅਚਰਜ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ:- ਮਨੁ ਕੁੰਚਰੁ ਕਾਇਆ ਉਦਿਆਨੈ॥ {ਗਉ:ਗੁਆ: ਮਹਲਾ ੧} ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋ ਚਾਰ ਸਿਆਣੇ | | | ਫਲਵਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਖ ਅਹਿਮਦ ਨਾਮੇ ਫਕੀਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਿਲੇ ਕੱਟ ਕੱਟ ਕੇ ਥੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮਨ ਠੌਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਉਂਦਾ, ਨਾਮ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਬੀ ਰੇਵਾ ਦਾਸ, ਸ਼ਾਮਲ ਨਾਥ, ਚੰਦਨ ਨਾਥ, ਨਰੈਣ ਦਾਸ ਆਦਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਲਾਂ ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਟਕ ਵਾਲੇ ਥਾਉਂ ਸੁਲਝਾਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੋਹਿਲੇ ਨਾਲ ਜਿਵਾਲ ਦਿਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਟਿਕਾਣੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਦੱਸੀਦੇ ਹਨ । ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧੂ ਜਨ ਆਪਣੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਤੱਪਸ੍ਯਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਕੁਛ ਐਸੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਪ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਤਪ ਨੇ ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਕੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਲੈ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਤਪ ਨੇ ਰੱਖਕੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਦਰ ਕਦੋਂ ਪੁਚਾਉਣਾ ਹੋਇਆ। ਇਸੇਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਜੋਧਨਾਂ ਪੁਰਖ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾ ਤੇ ਐਸਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਗਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੁਖ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਓਥੋਂ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕਈ ਨਾਮੀ ਸਾਧੂਆਂ ਤੱਕ ਸੋਆਂ ਪੁੱਜੀਆਂ। ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤਪੀਆਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੇ ਬੀ ਖਬਰਾਂ ਗਈਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਐਸੀ ਰੱਬੀ ਜੋਤਿ ਵਾਲਾ ਦਾਤਾ ਢਾਕੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਆ ਬੈਠਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਇਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਠੰਢਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਏਹ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣਕੇ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਓਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕ ਤੇ ਰੱਬੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਹੋਰ ਠਰਕੀ ਲੋਕ ਬੀ | ਵਿਚ ਲਗੇ ਮਿਹਨਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਫੇਰੇ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਉਹ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤਪੀ ਤੇ ਸਾਧੂ ਇਥੋਂ ਤਿਲਕ ਕੇ ਤਾਂਤ੍ਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭ ਬਾਬੇ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਜੋ | ਕਾਂਈਆਂ ਮਾਂਜਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਉਹ ਨੱਥੇ ਸ਼ਾਹ ਨਾਮੇ ਫਕੀਰ ਸੁਅਸਤਤਾਈ ਤੇ ਬਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਤਨਾ ਹੀ ਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਲੈਕੇ ਆਪਣੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲਨ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਆਪ ਪਾਸ ਲੂਣੀਆਂ ਨਾਮੇ ਸਿਧ | ਜੁੜਨ ਵਲ ਯਤਨ ਫੁਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਇਆ। ਇਹ ਹਠ ਯੋਗੀ ਸੀ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ | ਤਪੀਆਂ ਤੇ ਘਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਰਾਹੇ ਪਾਇਆ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਾਕੇ ਕੀਤੀ ਤੱਪਸਿਆ ਨੂੰ ' ਤੇ ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਲਾ ਦਿੱਤੀ । | ਸੂਚਨਾ-ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਫਿਰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਜਾ ਨਿਕਲੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਹਾਲ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ:- ੧ ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ। ੨ ਜਿਥੇ ਆਪ ਬਿਰਾਜੇ ਸਨ, ਓਥੇ ਚੰਗਾ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੁਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਥੋੜੇ ਮੀਲਾਂ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਹੈ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਚਰਨ ਪਾਦਕਾਂ ਓਥੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਥ ਸ਼ਾਹ, ਜੋ ਆਦਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਫਕੀਰ ਸੀ, (ਵਿਸ਼ੇਸ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ)। ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਵੇਲੇ ਜੋ ਮਸੰਦ ਨੱਥਾ ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਉਦਾਸੀ ਸ੍ਰੀ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਭਾਈ ਨਥਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨੱਥਾ ਰਾਮ ਬੀ ਸਦਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਤਵੇਂ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਸਿਖੀ ਬਿਥਾਰਨ ਲਈ ਘੱਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਤਿ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਭੀ ਉਦਾਸੀ ਸੰਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਢਾਕੇ ਘੱਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਬੀ ਹੈ। ਨੌਵੇਂ ਤੇ ਦਸਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਵੇਲੇ ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਬੁਲਾਕੀ ਦਾਸ ਮਸੰਦ ਸੀ। ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਸੋ ਨਾਵੇਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬਿਰਾਜਣ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਹੈ। -੨੧੨-<noinclude></noinclude> 23sgs52lr6ut5bbu96wnkeppxjtjtm2 250 74722 237108 2026-09-27T07:37:56Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਠੀਕ ਬੇਚਾਹ ਹੈ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਚਾਹ ਹੈ ਨਾ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਨਾ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਲੋੜਵੰਦ ਹੈਂ, ਜੀਵ ਹੈਂ, ਬਈ ਤੂੰ ਘੁੱਸਾ ਹੀ ਘੁੱਸਾ। ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਠੀਕ ਬੇਚਾਹ ਹੈ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਚਾਹ ਹੈ ਨਾ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਨਾ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਲੋੜਵੰਦ ਹੈਂ, ਜੀਵ ਹੈਂ, ਬਈ ਤੂੰ ਘੁੱਸਾ ਹੀ ਘੁੱਸਾ। ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦੀ ਤੇਰੇ ਸੰਘੋਂ ਰੋਟੀ ਨਾ ਲਹਿਂਦੀ। ਨਾ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਯਾਰਾ ਭੁੱਖਾ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛਕਦਿਆਂ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੇ ਸੰਘੋਂ ਗਰਾਹੀ ਲੰਘ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਅਕਲ ਸੁੱਝ ਪਈ ਹੈ, ਦੇਖਿਆ ਈ ਅਕਲ ਕਿਹੜੇ ਵੇਲੇ ਆਈ ਹੈ? ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰੀਤ-ਤਾਰ ਨੂੰ ਵਲ ਪਾਯਾ ਤੇ ਹੁਣ ਵਲ ਕੱਢਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਨ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਵਲ ਪਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਕਲ | | ਂ ਉਦ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਥਾਲ ਪਰੋਸਕੇ ਆਪ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਤੱਕਿਆ, ਫੇਰ ਤੱਕਿਆ, ਫੇਰ ਐਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦਾ ਦਾਰੂ ਕਰ ਚਿੱਤ ਖਿੜ ਆਇਆ ਕਿ ਅਤਿੱਥੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਵੇ। ਧੰਨ ਅਤਿੱਥੀ ਸੇਵਾ, ਧੰਨ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ! ਲੈ ਬਈ ਮਨਾਂ ਸੁਖੀ ਹੋ, ਚੱਲ ਮਖੌਲ ਮਾਰਾਂਗੇ, ਸਿੱਖੀ ਤੋਂ ਕਹਾਂਗੇ ਲੳ ਸਦਾ ਤੁਸੀਂ ਖੁਲਾਂਦੇ ਹੋ, ਅੱਜ ਅਸਾਂ ਰਤਾ ਉਰੇ ਖੜੋਕੇ ਮਰਾਸੀ ਬਣਕੇ ਜੁਗਤਾਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਆਪ ਨੂੰ ਕੈਸਾ ਸੁਆਦੀ ਥਾਲ ਘੱਲਿਆ? ਓਹ ਹੱਸਣਗੇ ਅਸੀਂ ਦੋ ਹੋਰ ਫਬਦੀਆਂ ਕਹਾਂਗੇ, ਮੌਜੂ ਦੀ ਐਨਕ ਲਾ ਲਾ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਂ ਹੋਊ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ੳਇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਈ? ਤੂੰ ਸਦਾ ਰੱਜੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਊਂਘ ਨਾਂ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਆਤਮ ਰਾਮ' ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਠੀਕ, ਹੈ ਤਾਂ ਸੱਚ, ਦਰੁਸਤ ਗੱਲ, ਸੱਚ, ਨਿਰਾ ਸੱਚ, ਪਰ ਭੋਲਿਆ! ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਓਹ ਤਾਂ ਬੇਲੋੜ ਹੈਨ ਤੂੰ ਬਲੋੜ ਕਦ ਤੋਂ ਹੋ ਗਿਆ ?ਤੂੰ ਚਰਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਭੌਰਾ, ਤੈਥੋਂ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਕਿਵੇਂ ਗਈ? ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਛੱਪਰ ਇਸ ਸੁੰਞੀ ਛੇਜ, ਅੱਗ ਲੱਗਣੀ ਪਲੰਘੜੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਗਏ? ਮਨਾਂ! ਨਾਂ ਦੇਹ ਧੋਖੇ ਉਹ ਤਾਂ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਪੂਰਨ ਉਸ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਪੂਰਨ ਹਾਂ ਤੇ ਜੁੜਾਂ ਕਿਵੇਂ ? ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਪੈ ਗਿਆ ਵਲ, ਤੇ ਲਓ ਬਈ ਆ ਗਏ ਅਕਲ ਹੁਰੀਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੀ ਕਿੱਥੇ ਸੀ? ਹੋ ਮਨ! ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਇਤਬਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦੋਹੀਂ ਜਹਾਨੀਂ ਮੁੱਠਾ, ਚੱਲ ਹੁੱਜਤੀ ਮਨਾਂ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਉੱਠ! ਤ੍ਰੀਮਤ-ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਚਿਤ ਦੀ ਬ੍ਰਿਥਾ ਦੱਸਦੇ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਕਹੋ ਤਾਂ ਉਪਰਾਲਾ ਹੋ ਜਾਏ ! ਓੁਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਏਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ? ਮਰਦਾਨਾ- ਮੈਥੋਂ ਭੁੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਖੁਲਾਯਾ, ਆਪ ਖਾ ਕੇ ਗਾਫ਼ਲ ਸੈਂ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤ੍ਰੀਮਤ-ਬੱਸ, ਵਾਹ ਮਹਾਰਾਜ ! ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਨਿਕੰਮਾ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਆਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੋਜਨ ਆਯਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ | । | ਂ | ਮਖੌਲ ਤਾਂ ਕਰੇਂਗਾ, ਪਰ ਕਹੇਂਗਾ:‘ਅਸਾਂ ਘੱਲਿਆ ਸੀ'? ਮਖੌਲ ਖੇੜੇ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਝੂਠ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਵਾਸਤੇ? ਫੇਰ ਮਾਲਕ ਨਾਲ। ਧੰਨ ਮਰਜਾਣਿਆਂ! ਤੇਰਾ ਧੰਨ ਹੈ ਮਨ। ਤੂੰ ਬੁੱਟਰ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕੋਣ ਵਿਸਾਹ ਕਰੇ? ਅੱਛਾ ਬਈ ਅਸੀਂ ਊਰੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਲੜ ਪੂਰੇ ਦੇ ਲੱਗੇ ਹਾਂ, ਬੱਸ ਏਹੋ ਇਕ ਟੇਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਜੇਹਾ ਹਾਂ ਤੇਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਲੋਕ ਕੇਡੇ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਨੱਗਰ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਐਸੇ ਭਗਤ ਜਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਪੱਦਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮੇਟਣ ਆਇਆ ਹੈ! ਦੇਖੋ ਇਧਰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਧਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿੰਨਾ ਆਦਰ ਹੈ! “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਜਲਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸੀ" ਅਚਾਨਕ ਏਹ ਸ਼ਬਦ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਕੰਨਾ ਵਿਚ ਗੂੰਜ ਪਏ, ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਹੁਣ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। (ਘਬਰਾ ਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ,) ਪਿਆਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੈਣ ਦਿਆਂ ਤੇ ਆਖਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰੱਬ ਰਹਾਂ? ਬਈ ਮੇਰੇ ਪਰ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਘਟ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਪਰਵਰਦਗਾਰ ਤੇ ਰੱਖਕ ਉਹੋ ਹੈ। ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾਣੇ ਸਿਰ ਰਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲਕੇ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਦਾਤੇ ਦੇ ਫਾਹੇ ਨਾ ਫਸ ਜਾਵਾਂ ਜੋ ਆਪ ਮੰਗਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਇਹ ਬੀ ਨਾਸ਼ੁਕਰੀ ਹੋ ਜਾਊ. ਜਿਸ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ -੨੧੮-<noinclude></noinclude> dzec1wtykc1cnojskfs89icfzz86tbv 250 74723 237109 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ ਸੱਟ ਖਾ ਗਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ ਕਿਉਂ ਸੱਟ ਖਾਵੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸੂਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ ? ਪਰ ਚੋਜੀ ਦੇ ਂ ਚੋਜਾਂ ਦਾ ਚੋਜੀ ਆਪ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਸੱਟ ਖਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਤੇ ਰਾਗ ਦਾ ਰਸ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ ਸੱਟ ਖਾ ਗਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ ਕਿਉਂ ਸੱਟ ਖਾਵੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸੂਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ ? ਪਰ ਚੋਜੀ ਦੇ ਂ ਚੋਜਾਂ ਦਾ ਚੋਜੀ ਆਪ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਰਦਾਨਾ ਬੀ ਸੱਟ ਖਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਤੇ ਰਾਗ ਦਾ ਰਸ ਪਿਆ, ਖ਼ੂਨਤਾ ਛਾ ਗਈ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਸੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਗਏ, ਫੇਰ ਨੈਣ ਝਮਕਣਾ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਫੇਰ ਮਾਨੋਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਬੇਹੋਸ਼ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਥਹੁ ਥਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂਉ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲਿਆ, ਚਾਨਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੂਰਤ ਹਿੱਲੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ ਤੇ ਆਖਿਆ : ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਤ-ਤੂੰ ਗੱਵਯਾ ਹੈਂ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੂਰਤ-ਗਾਉਂ ! ਤਦ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਬੇਸੁਧੀ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ। ਸੂਰਤ-ਤੂੰ ਆਦਮੀ ਹੈਂ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੂਰਤ-ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਤ੍ਰੀਮਤ ਹੈਂ ! ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਹਾਂ। ਸੂਰਤ-ਤੂੰ ਮੇਢਾ ਹੈਂ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਹਾਂ। ਮੇਢੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲ ! ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਮਕਿਆਉਣ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲੀ। ਸੂਰਤ-ਹਾਂ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੇ, ਬੈਠਾ ਰਹੂ ਤੇ ਬੁੱਲੇ ਲੁੱਟ। (ਸਹੀਆਂ ਵਲ ਤੱਕਕੇ) ਆਇਆ ਸੀ ਏਥੇ ਭਾਰਾ ਚੌਧਰੀ, ਸਵੇਰ ਦਾ ਖਪਾ ਮਾਰਿਆ ਸੂ ਸਾਰੇ ਘਰ ਨੂੰ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਲੋਪ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਦਾਸ ਦਾਸੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਖੜੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕਕੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਗਾਂਉਂ ਰਹੇ ਸਨ :- ਧੰਨ ਨੂਰੰਸ਼ਾਹ ਨੂਰਨ, ਧੰਨ ਹੈਂ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਧੰਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਧੰਨ ਰਾਣੀ ! ਧੰਨ ਹੈਂ ਦਰਬਾਰ ਹੈ । ਜੋ ਇਸ ਘਰ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਬੇ-ਅਸਰ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਅੱਜ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ ਸੀ ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਮੋਹਣੀ ਮੂਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰਾਟਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਆਦਮੀ ਆ ਂ ਵੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤੇ ਸਾਡਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਿਹਾ ਇਸ ਤੌਖਲੇ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਿਤੇ ਇਹ ਸੁੱਕਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਚੇਲੇ ਚੇਲੀਆਂ ਪਰ ਬੇ- ਰੋਅਬੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਹੁਣ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਆਕੜ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਵਾਹਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। | | | | ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਗ੍ਰੀਬ ਦੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸੁੱਧ ਉੱਕੀ ਨਹੀਂ। ਚੁੰਬਕ ਦੇ ਮਗਰ ਜਿੱਕੁਰ ਲੋਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਮਗਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਹ ਕਹੇ ਸੋ ਕਹਿਂਦਾ ਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਥੋਂ ਤਾਂਈਂ ਕਿ ਉਹ ਮਿਰਚਾਂ ਖੁਆਕੇ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ਛੁਹਾਰੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਬੜੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ ਤੇ ਛੁਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੌੜਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌੜਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਥੂ ਥੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ੧੦. {ਨਦਰ} ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮੈਲੁ ਨ ਉਤਰੈ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਕਿਉ ਘਰ ਵਾਸੁ॥ {ਸਿਰੀ: ਮ:੧} ਦੁਪਹਿਰ ਢਲ ਪਈ; ਮਰਦਾਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਮੁੜਿਆ ਨਹੀਂ। ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿਖ, ਸੇਵਕ ਤੇ ਬਾਲ ਸਥਾਈ ਮਿੱਤ੍ਰ ਲਈ ਸੋਚ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਏਡੇ ਇਕ ਭਾਰੀ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਹੈ; ਸੋ ਕਿਸੇ ਚੋਜ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਚਲੋ ਮਿੱਤ੍ਰ ਦੀ ਸਾਰ ਲਈਏ ਤੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਬਜਾ ਲਿਆਈਏ। ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਗਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਗਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉੱਠ ਟੁਰੇ। ਟੁਰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਜਿਧਰ ਚਰਨ ਲਈ ਗਏ ਚਲੇ ਗਏ, ਅੰਤ ਉਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਕੇ ਖੜੋ ਂ ਗਏ। ਕੁਦਰਤ ਐਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਬੂਹੇ ਮਰਦਾਨਾ ਅੰਦਰ ਲੰਘਿਆ ਸੀ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ -222-<noinclude></noinclude> mbs6qh094pkg9t5407jc48pn135hwq8 250 74724 237110 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੰਤ ਬੇਖ ਧਰ ਆਏ ॥ ਧੰਨ ਧੰਨ ਗ੍ਰਿਹ ਪਾਵਨ ਕਰਨੇ ਆਏ ॥ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ, ਪਿਆਰਾ ਕੋਮਲ ਗਲਾ, ਉਹ ਖਿੱਚਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਧੁਨਿ ਕਿ ਕਾਲਜਾ ਮੁੱਠ ਵਿਚ ਆ ਜਾਏ, ਪਰ ਅਹਿੱਲ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸੀ ਰੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੈ ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੰਤ ਬੇਖ ਧਰ ਆਏ ॥ ਧੰਨ ਧੰਨ ਗ੍ਰਿਹ ਪਾਵਨ ਕਰਨੇ ਆਏ ॥ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਮਧੁਰ ਧੁਨੀ, ਪਿਆਰਾ ਕੋਮਲ ਗਲਾ, ਉਹ ਖਿੱਚਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਧੁਨਿ ਕਿ ਕਾਲਜਾ ਮੁੱਠ ਵਿਚ ਆ ਜਾਏ, ਪਰ ਅਹਿੱਲ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸੀ ਰੰਗ ਵਿਚ, ਉਸੇ ਰੁਖ ਵਿਚ, ਉਸੇ ਆਸਨ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਇਕ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਗ-ਯਸ਼ਬ ਦੇ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਮਣਕੇ ਪਰ ਉਂਗਲ ਟਿਕ ਗਈ। ਦੂਸਰਾ ਹੱਥ ਅਸਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੈਨਤ ਵੱਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਮਰਦਾਨੇ ਰੁਖ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਯਾ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦੇਣਹਾਰਾ ਸੀ। ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਖੜੀ ਤੱਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਨੈਣ ਖਿਸਿਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਹਿੱਲਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਐਸਾ ਦਬਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਿੱਲ ਸਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੈਨਤਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਬਾਲਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਗਤਾਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਸੇ। ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਘੜੀ ਇਕ ਲੰਘ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਬੇਮਲੂਮੋਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਿਚ ਅਚਰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਦੋ ਚਾਰ ਫਕੀਰ ਤੇ ਫਕੀਰਨੀਆਂ ਬੰਨਿਆਂ ਤੇ ਛੱਜਿਆਂ ਉੱਪਰ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਨੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਸਭ ਦੇ ਛੱਪਰ ਢੈ ਢੈ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ- "ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ" ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕੰਨ ਫੜਕੇ, ਇਧਰ ਉਧਰ ਤੱਕਿਆ, ਕੁਛ ਬੇਚੈਨੀ ਆਈ ਕਿ ਦੂਸਰੀ ਪਲ ਵਿਚ ਜਿੰਨੇ ਖੜੇ ਤ੍ਰਾਟਕਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਤਾਂ ਲੰਮੇ ਪੈ ਗਏ, ਕਈ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਪਾਕੇ ਬਹਿ ਗਏ, ਕੋਈ ਚੱਕਰ ਖਾਕੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਸਿਰ ਜੋੜ ਬੈਠਾ ਤੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਧੜੰਮ ਕਰਕੇ ਢੈਪਈ, ਅਰ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਯਾਕੁਲ ਹੋ ਤੜਫ਼ੀ। ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰੂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਬੋਲੇ :- "ਰਬ ਦਾ ਬੰਦਾ ਮੋੜ ਦੇਹ, ਫਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਕਰੀ ਭਲੀ ਨਹੀਂ। ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨੇ ਘੂਰਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ' ਨੈਣ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਕਿਹਾ-ਜਾਹ ਬਈ ਤੇਰੇ ਪਹੁ ਪੰਧ ਮੋਕਲੇ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ, ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਡਿਠੀਆਂ। ਬੇ-ਵਸਾ ਉੱਠਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।ਕੀ ਦੇਖਦਾ | ਂ - | ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਉਸ ਦਲਾਨ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਆਰੀ ਠੰਢ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਡ ਵੇਖਕੇ ਠਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਬੰਦੀ ਛੋਰ ਦੀਨਾਂ ਬੰਧੂ ਉਦਿਆਨ ਨੂੰ ਟੁਰ ਗਏ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਵੀ ਮਗਰ ਮਗਰ ਟੁਰੀ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਾਂਈਂ ਉਹ ਮਾਲਕੋਂਸ ਤੇ ਟੋਡੀ ਦੇ ਆਲਾਪ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਤੇ ਕੰਡ ਪਿੱਛੋਂ ਚਾਨਣਾ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਉਹ ਸੂਰਤ-ਜਿਸ ਪਰ ਚਾਨਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ-ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਛੱਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਝਲਕੇ ਮਾਰਦੀ ਸੀ, ਹੋਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਛ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਬਹਿ ਗਏ ! ੧੧. {ਚਾਨਣ} ਪਾਖੰਡਿ ਪ੍ਰੇਮੁ ਨਾ ਪਾਈਐ ਖੋਟਾ ਪਾਜੁ ਖੁਆਰੁ ॥ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਲੋਢਾ ਪਹਿਰ ਹੋ ਆਇਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਬੀ ਗਿਓਂ, ਵੱਤ ਸਾਡੇ ਖਾਣ ਜੋਗਾ ਅਹਾਰ ਬੀ ਨਾ ਲਿਆਇਓਂ ? ਮਰਦਾਨਾ:-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਆਪ ਨੂੰ ਅਹਾਰ ਪੁੱਜ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਾ ? ਛੇਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਸੀਂ ਭੇਜ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਹੈ ? ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੁਣਕੇ ਮਸੁਕਾਏ। ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਹੋ, ਅੱਜ ਕੌਣ ਦਿਨ ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਆਪ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਵੱਤ ਸਤਿਗੁਰ-ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਬਾਲ ਸਖਾਈ ਨਾਲ ਸੈਂ ਸਾਡੀ ਕੇ ਸੁੱਖ ਮਨਾਈ ਹਈ ? ਇਥੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣ ਪ੍ਯਾਰ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰ ਆਏ-‘ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਂ ਮੰਦਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਹਾਂ। ਹਿੱਕ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਦੂਜੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਿਆਰ-ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਕੇ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਟੋਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚੰਗਾ। ਸਤਿਗੁਰ-ਹੋ ਕਲਿਆਣ ! ਮਰਦਾਨਿਆਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਾ ਹੀ ਟੋਲੀਦਾ ਹੈ, ਆਪਾ ਖੋਜੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਖਨ ਖਨਕੇ ਵੇਖੀਦਾ ਹੈ ! ਫੇਰ ਆਪੇ ਦਾ ਆਪੇ ਨਾਲ ਜੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਪਾ ਆਪੇ ਤੇ -228-<noinclude></noinclude> cwobbm6exmpmmma3c95asxburt10sb8 250 74725 237111 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ। ਫੇਰ ਕੰਬੀ, ਫੇਰ ਟੁੱਟ ਪੈਣ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਚੇਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਫੇਰ ਰਿੱਧੇ ਚੌਲ ਤੇ ਦਾਲ, ਸਿਰ ਧਰਕੇ ਟੁਰ ਪਈ, ਉਦਿਆਨ ਵਿਚ ਲਿਆਈ; ਲਿਆ ਅੱਗੇ ਧਰੇ। ਹੇ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ! ਭੋਜਨ ਛਕੋ, ਭੋਜਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ। ਫੇਰ ਕੰਬੀ, ਫੇਰ ਟੁੱਟ ਪੈਣ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਚੇਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਫੇਰ ਰਿੱਧੇ ਚੌਲ ਤੇ ਦਾਲ, ਸਿਰ ਧਰਕੇ ਟੁਰ ਪਈ, ਉਦਿਆਨ ਵਿਚ ਲਿਆਈ; ਲਿਆ ਅੱਗੇ ਧਰੇ। ਹੇ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ! ਭੋਜਨ ਛਕੋ, ਭੋਜਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪਾਪ ਕਮਾਈ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ! ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੋ ਦਾਣੇ ਲਿਆਈ ਹਾਂ। ਆਪਦਾ ਹੁਕਮ ਸੀ-‘ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਾ’ ਇਹ ਨਿਮਾਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਮਜੂਰੀ ਕਰਕੇ ਹੱਕ ਸਤਿਗੁਰੂ (ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ)-ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ! ਤੇਰੀ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਦੀ ਕਮਾਈ ? (ਫੇਰ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ) ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ॥ ਪਰ ਕੁੜੀਏ ! ਮੇਰੀ ਅੱਜ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੇ ਭੱਠ | ਵਿਚ ਜੀਅ ਜੰਤ ਤੜਫ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਅੰਨ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਵਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦੇ ਅਜ ਟੋਟ ਵਿਚ ਤੜਫ਼ ਰਹੇ ਹਨ ? ਠੰਢ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਸੰਘੋਂ ਅੰਨ ਲੰਘੇ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ--ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ! ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਬੜੀ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ (ਨੈਣ ਮੀਟਕੇ) ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਇਉਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿਂਦੀ ਹਨੇਰੀ ਵਾਂਗ ਉਡ ਗਈ, ਜਾ ਘਰ ਵੜੀ ਤੇ ਉਥੇ ਗਈ ਜਿਥੇ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਲਕੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਚੰਗੇ ਬਤੀ, ਤਪੀ, ਹਠੀ, ਤ੍ਯਾਗੀ, ਵਿਰਾਗੀ ਭੀ ਸਨ, ਲੁੱਛ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਹਾਵੇ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ :- ਹੇ ਮੂਰਖੋ ! ਚਲੋ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਮੇ ਦੀ ਲਾਲਟੈਣ ਵਿਚ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਬਣਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਚਲੋ, ਉਠੋ। ਮੈਂ, ਜਿਸਨੇ ਤੁਸਾਂਨੂੰ ਕੈਦ ਪਾਇਆ | ਸੀ, ਚਲੋ ਤੁਹਾਂਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲੈ ਦੇਵਾਂ, ਚਲੋ ਤੁਹਾਡਾ ਤਾਪ ਉਤਰਵਾ ਦੇਵਾਂ, ਚਲੋ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈ ਦੀ ਸ਼ਰਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੰਢਾਂ ਅਮੁੱਲ ਲੈ ਦੇਵਾਂ। ਸਾਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸਤਾ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਦੰਦੀਆਂ ਕ੍ਰੀਚਦੇ ਤੇ ਫੇਰ ਦਬਕਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਕਾਠ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਵਾਂਙ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਗਰੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਹੋਕਰਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ :-“ਮੇਰਾ ਘਰ ਲੁੱਟ ਲਓ ! ਸਭ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪਿਆ ਹੈ।” ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚੌੜ ਚੁਪੱਟ ਸੁੱਟਕੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਚਲੀ ਗਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਲੁੱਟ ਲਵੇ, | ਂ | ਂ | | ਉਂਞ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਖਬਰ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਬਾਲਕਿਆਂ ਸਣੇ ਕਿਤੇ ਚਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਧਰ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ | ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ, ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ, ਕਾਲਜੇ ਠੰਢ ਹੈ, ਉਦ੍ਯਾਣ ਵੱਲ ਨੂੰ ਧੂ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਜਾ ਕੇ ਚੁਫਾਲ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਬਾਲਕਿਆਂ ਟੇਕਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ (ਸਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ)-ਚਾਨਣ ਚਾਨਣੇ ਦੇ ਪੁੰਜ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਨੇਕੀ ਨੇਕੀ ਦੇ ਪੁੰਜ ਵਾਹਿਗਰੂ ਤੋਂ ਹੈ, ਨਿਰੀ ਨੇਕੀ ਕੀ ਹੋਈ ? ਫੋਕੀ ਨੇਕੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਹਾਰ ਦੇ ਗਈ, ਥਾਂਘੀ ਬਿਨਾਂ ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ। (ਥਾਪੀ ਦੇ ਕੇ) ਈਮਾਨ ਲਿਆ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਮੰਨ ਕਿ ਹਰਦਮ ਸ਼ਰਨ ਉਸਦੀ ਵੱਸਣਾ ਹੈ, ਤਕੜਾ ਹੋ ਤੇ ਕਹੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’। ਸਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਠੰਢ ਵਰਤੀ, ਸੁਖ ਹੋਇਆ, ਦਿਲ ਦੀ ਟੇਕ ਕਿਸੇ ਕੇਂਦਰ, ਵਲ ਨੂੰ ਗਈ ਤੇ ਓਟ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਤੁੰਮਨ ਸ਼ਾਹ ਅੱਗੇ ਹੋਇਆ, ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰਕੇ ਕਿਹਾ:- ਦੀਸਣਹਾਰ ਦਾ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਕੇ ਫਿਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਪਦ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਔਖੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਰੱਬ ਰੱਬ ਕੂਕਣਾਂ ਪਰ ਹੋਣਾਂ ਨਫਸ ਦੇ ਬੰਦੇ, ਕਰਨੇ ਕੰਮ ਨਫਸ ਦੇ, ਨਾਮ ਧਰਨਾ ਖੁਦਾ ਦਾ, ਫਿਰ ਮਾਯਾ ਨੇ ਫਸਾਉਣਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਨਾ। ਦੇਖ ਬੇਟਾ ! ਚੱਕ ਟੇਕ ਮਾਯਾ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ, ਕਹੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ! ਤੁੰਮਨ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਰੌ ਵਰਤੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਤੱਕੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ, ਅੰਦਰਲੇ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਰੱਬ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨਮਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉੱਚੀ ਸੁਰਤ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ ਸੈਨਾਨੰਦ ਦੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰ ਬੋਲੇ, ਭਗਤੀ ਭਾਈ ਮਨ ਦੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਚਾਇਆ; ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ -੨੩੦-<noinclude></noinclude> 7fo0iy73tq3qpok8o0txntdhufh4e11 250 74726 237112 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਨ, ਸੋ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਪਰੇ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਤੀਖਣ-ਏਥੇ ਇਕ ਜਾਦੂ ਘਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਫਟਕਾ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹਲਾ ! ਏਥੇ ਤਾਂ ਪੁੰਨਿਆਰਥੀ ਛੇਤ੍ਰ ਬੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਤੀਖਣ (ਹੱਸਕੇ)--ਉਹੋ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਨ, ਸੋ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਪਰੇ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਤੀਖਣ-ਏਥੇ ਇਕ ਜਾਦੂ ਘਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਫਟਕਾ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹਲਾ ! ਏਥੇ ਤਾਂ ਪੁੰਨਿਆਰਥੀ ਛੇਤ੍ਰ ਬੀ ਇੱਕ ਹੈ। ਤੀਖਣ (ਹੱਸਕੇ)--ਉਹੋ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ !! ਤਦੇ ਹੰਗਾਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਟੋਟ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੀਖਨ--ਕਿਉਂ ? ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਹਰਾਂ ਕਰ ਆਏ ਹਨ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਮਿਹਮਾਨੀਆਂ ਖਾ ਆਯਾ ਹਾਂ। ਤੀਖਣ--ਬਚਕੇ ਤਾਂ ਆ ਗਏ? ਮਰਦਾਨਾ--ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, | | | ਤੀਖਣ--ਆਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਢਾਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਲੋਕੀਂ ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ; ਫਕੀਰ ਸਾਧੂ ਸਭ ਤੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਗੋਰਖ ਮਤ ਹੈ, ਜੋਗ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਕੇ ਲੋਕੀਂ ਤੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵਿਚ ਦੁਖ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਨੇਕੀ ਵੰਞ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਗਿਰਾਉ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਧਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੇ ਵਹਿਮ, ਟੂਣਿਆਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਜੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਹੈ। ਸੋ ਉਧਰ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਸੁਮੱਤ ਦੇਂਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਇਧਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ, ਤੁਸਾਂ ਕੀਹ ਫਸਣਾ ਸੀ, ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਇਹ ਗੜ੍ਹ ਬਿਜੈ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰ ! ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ੳਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਦੂਰ ਸਤਿਗੁਰ ਜਾ ਕੇ ਲੈ ਆਏ ਸੇ, ਪਰ ਤੀਖਣ ਜੀ ! ਉਹ ਂ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਬੀ ਕੱਟਣਗੇ। ਕੀ ਖੇਡ ਹੈ ? ਤੀਖਣ ਜੀ--ਮਹਾਰਾਜ ! ਇਕ ਫਕੀਰ ਦੀ ਗੱਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਪਰ ਇਕ ਤ੍ਰੀਮਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆਂ, ਨਰਕ, ਸੁਰਗ, ਸਭੋ ਕੁਛ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਠਾਠ ਹੈ। ਕੋਈ ਐਸੀ ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਆਦਮੀ ਬੇਵਸਾ ਹੋਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਭੀ ਉਹ ਅਚਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭੈ, ਹੈਰਾਨੀ, ਲੋਭ, ਅਨੇਕਾਂ ਰੰਗ ਹਨ। ਧਾਗੇ, ਤਵੀਤ, ਸੁਆਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰੇ ਹੋਏ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਪੁਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਮੰਗਦੇ ਤੇ ਮਰਾਦਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭੇਤ ਦਾ ਬਹੁ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਮੇਰਾ ਬੀ ਜਾਣ ਆਉਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਸਾਂ ਲੋੜਕੂ ਮਨ ਦੇ ਸੁਖ ਦਾ, ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾ ਭਾਸਿਆ। ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਸਨ, ਢਾਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਮੁਰਾਦ ਪਾ ਲਈ ਸੀ। ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਇਕ ਰੰਗ ਆਵੇ ਇਕ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਸੱਪ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਤੇ ਖਾਤਰ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਧੁਨਾਂ, ਸੱਭੇ ਚੇਤੇ ਆ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਤੰਦਾਂ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਬੇਵਸੀ ਤੇ ਬੇਥਵੀ, ਹਾਂ, ਕੰਬ ਗਿਆ। ਤੀਖਣ--ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੀ ਵਾਰ ਚੱਲ ਗਿਆ ? ਮਰਦਾਨਾ--ਹੋਰ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਰਾਗ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋਕੇ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਸਾਂ; ਫੇਰ ਤਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਕੱਢ ਲਿਆਏ। | ਂ । ੧੨. {ਟੋਟ} ਨਾ ਸੁਖ ਪੇਈਐ ਸਾਹੁਰੈ ਝੂਠਿ ਜਲੀ ਵੇਕਾਰਿ ॥ ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤਦੋਂ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਈ ਲੁੱਛ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੰਗਾਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਿਰ ਫੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਬੇਕਰਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਦੇ ਬਾਲਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਪਾਕੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਕੋਈ ਤਲੀਆਂ ਝੱਸੇ, ਕੋਈ ਪੱਖਾ ਝੱਲੇ, ਕੋਈ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਮਾਰੇ, ਕੋਈ ਕਉੜੇ ਦੇ ਚਮਚੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਵੇ। ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਕਈ ਜਣੇ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਖਿਸਕਣ ਲੱਗੇ। ਅੱਜ ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵਰਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਇਕ ਬੁੱਧ ਭਿੱਖੂ ਏਥੋਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠੇ, ਐਉਂ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਓਫ਼ ਓਫ਼ ਕਰਕੇ ਤੱਕੇ। ਹੇ ਬੁੱਧ ! ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ ? ਮੈਂ ਤ੍ਯਾਗੀ, ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰਾਂ ਖਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਹ ? ਹੈਂ ! ਮੈਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਚੇਲਾ, ਮੈਂ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ, ਤਵੀਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਸਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਆਹਾਂ ਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਆਸਾਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ! ਹੇ ਕਿਸਮਤ ! ਹੇ ਕਰਮ ! ਹੇ ਕਰਮ ! -228-<noinclude></noinclude> ml6xvvusu9xdzrw8gi71eyql143lf6y 250 74727 237114 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਪਾ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਪਾ ਆਪੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਟਿਕਦਾ ਤੇ ਖੀਵਾ | ਹੋਕੇ ਦੁਖ ਸੁਖ, ਹਰਖ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ- ਉੱਚਾ ਹੋਕੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਤਾ ਪਰਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਪਾ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਪਾ ਆਪੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਟਿਕਦਾ ਤੇ ਖੀਵਾ | ਹੋਕੇ ਦੁਖ ਸੁਖ, ਹਰਖ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ- ਉੱਚਾ ਹੋਕੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਤਾ ਪਰਤਾ ਫੋਲ ਫੋਲ ਕੇ ਵੇਖੀਏ ਹੀ ਨਾਂ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੀ ਨਾ ਹੋਈਏ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪੇ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਦੇ ਦੇ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖ ਸੋ ਜੋ ਮਨ ਦੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਣੂੰ । ਮਰਦਾਨਾ-ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਅੰਧ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ‘ਪਸ਼ੂ-ਬ੍ਰਿਤੀ’ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਆਪਾ ਹੇਠ ਆਇਆ ਦੁਖ – ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤੂੰ ਘਬਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਗੁਰਮੁਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਜੋ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਉਹ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਜਿੱਤੀਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਸ਼ੂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣੀਦਾ ਹੈ ਫੇਰ ਦੇਵਤਾ। ਭਾਗ ਹੋਇਆ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਪਾ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਆਪਾ ਆਪੇ ਤੇ ਛੇਤੀ ਕਾਬੂ ਪਾ ਜਾਏਗਾ। ਕਾਹਲੀ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਮਰਦਾਨਾ (ਹੰਝੂ ਭਰਕੇ)--ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ--ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਪੇਟ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਪਿੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਛਿੰਝ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸਾਂ ਮੱਲ ਮਾਰਨੀ ਤੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦੀਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਆਂ ਕਰਕੇ ਆਤਾਮ ਰੰਗ ਦਾ ਬਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਈਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਮਾਯਾ ਹੈ, ਮਾਯਾ ਜਿੱਤਣੀ ਹੈ, ਘਬਰਾ ਨਹੀਂ, ਮਾਇਆ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤਣੀ ਹੈ। ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰਿਆ ਕਰ :- ਦਿਲ ਦਰਵਾਨੀ ਜੋ ਕਰੇ ਦਰਵੇਸੀ ਦਿਲੁ ਰਾਸਿ। ਇਸਕ ਮੁਹਬਤਿ ਨਾਨਕਾ ਲੇਖਾ ਕਰਤੇ ਪਾਸਿ। {ਮਾਰੂ ਵਾਰ ਮ:੩-੧੨} ਮਨ ਹੀ ਨਾਲਿ ਝਗੜਾ ਮਨ ਹੀ ਨਾਲਿ ਸਥ ਮਨ ਹੀ ਮੰਝਿ ਸਮਾਇ ॥ {ਸਿਰੀ ਗ: ਵਾ: ਪ: ੪-੧੨} । | ਂ | ੧. ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਨਾ ਧੋਇਆ ਕਰ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਧੋਪਦਾ। ਕਾਇਆਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਮਾਂਜਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛਲਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂੰ ਹੋ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਤੇ ਜਾਣੂੰ ਹੋਣ ਲਈ ਤੇ ਕਾਬੂ | ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਾਮ ਦਾ ਵਿਸਾਰਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਕਰ ਤੇ ਚਿੱਤ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ੨. ਚਿਤ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਰੱਖਣ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਲਾਈਦਾ, ਸਹਿ-ਸੁਭਾ ਸਾਵਧਾਨਤਾ ਨਾਲ ਲਾਈਦਾ ਹੈ, ਘਬਰਾਈਦਾ ਨਹੀਂ, ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭੁੱਖ ਹੈ, ਦੁਖ ਹੈ, ਲੋੜ ਹੈ, ਮੁਸੀਬਤ ਹੈ ਤਦੋਂ ਨਾਮ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਕਰਾਂ । ਸ਼ਰਨ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਚਰਨ ਗਹੁ ਕਰ ਫੜੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਧੀਰਜ ਧਾਰਕੇ, ਘਾਬਰਿਆ ਨਾ ਕਰ ! ਘਬਰਾ ਬੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੈ, ਕਰਤਾਰ ਆਪ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਾਲਕ, ਦੁਖ ਹਰਤਾ ਹੈ। ਬਸ ! ਹੁਣ ਇਹ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਘਬਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਲਿਵ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਜੋ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਰੱਖੀਦਾ | ਹੈ, ਉਹ ਤਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਮਨ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੋਚਾਂ ਹੀ ਸੋਚਾਂ ਹਨ ਤੇ ਝਗੜੇ ਹੀ ਝਗੜੇ ਹਨ, ਕੱਲ੍ਯਾਣ ਤਾਂ ਪਾਰ ਪਾਰ ਹੈ, ਲਿਵ ਵਿਚ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸਿਮਰਨ ਨਾ ਹਿੱਲੇ, ਧ੍ਯਾਨ ਨਾ ਡੋਲੇ; ਤੂੰ ਵਡਭਾਗ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰਾਮਤ ਹੋਈ ਹੈ ਆਪਾ ਦੇਖਣ ਦੀ; ਹੁਣ ਹੋਣੀ ਹੈ ਆਪਾ ਵੱਸ ਕਰਨ ਦੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਢਾਕੇ ਦਾ ਇਕ ਸਿਖ; ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹੁਵਰੇ ਏਸ ਪਿੰਡ ਸਨ; ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਗਿਆ, ਆ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਓਸੁ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਅਸੀਸ ਦਿਤੀ, ਉਹ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ-ਏਸ ਨਗਰ ਦੇ ਧੰਨ ਭਾਗ, ਆਪ ਨੇ ਚਰਨ ਪਾਏ। ਹੁਣ ਕੁਫ਼ਰ ਟੁੱਟੇਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ-ਤੀਖਣ ਜੀ ! ਕੁਫਰ ਕਿਹਾ ? ਸਤਿਗੁਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਰਿ ਨਾਲ ਰਹੁ ਤੂੰ ਮੰਨ ਮੇਰੇ ਦੂਖ ਸਭਿ ਵਿਸਾਰਣਾ॥ {ਅਨੰਦ। ਰਾਮ: ਮ: ੩ } ੨ ਮਨ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ ॥ -੨੨੫- {ਜਪੁਜੀ}<noinclude></noinclude> pld12hnnltrm2famcd4ancsee2gnpmt 250 74728 237113 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ ? ਤੁੰਮਨ ਸ਼ਾਹ-ਅੱਲਾਹ ! ਮੈਂ ਕੁਛ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ | ਹਾਂ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਿਚ ਸਾਂ ? ਮੈਂ ਰੱਬੀ ਫਕੀਰ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦਾ ਆਸ਼ਕ, ਹੈਂ, ਮੈਂ ਮਰਦੂਦ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ! ਮੈਂ ਆਬਦ ਜ਼ਾਹਦ, ਮੁੱਤਕੀ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ ? ਤੁੰਮਨ ਸ਼ਾਹ-ਅੱਲਾਹ ! ਮੈਂ ਕੁਛ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ | ਹਾਂ ਕਿ ਹਨੇਰੀ ਦੇ ਬੁੱਲੇ ਵਿਚ ਸਾਂ ? ਮੈਂ ਰੱਬੀ ਫਕੀਰ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦਾ ਆਸ਼ਕ, ਹੈਂ, ਮੈਂ ਮਰਦੂਦ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦਾ ਚੇਲਾ ! ਮੈਂ ਆਬਦ ਜ਼ਾਹਦ, ਮੁੱਤਕੀ, ਪ੍ਰਹੇਜ਼ਗਾਰ, ਮੈਂ ਮਸਾਣ ਜਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਬੀਰਾਰਾਧਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਲਾਅਨਤ ਹੈ ਮੇਰੇ ਤੇ। ਓ ਸ਼ੈਤਾਨ ਮਰਦੂਦ ! ਦੋਜ਼ਖ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇਰੇ ਤੇ ਵਾਫ਼ਰ ਹੋਵੇ। ਤੁਮ ਆਦਮ ਨੂੰ ਬਹਿਕਾਯਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹਿਕਾਇਆ; ਇਸ ਚਿਕਾਬੂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦਾ ਅੱਯਾਰ ਮੈਨੂੰ ਬਣਾ ਮਾਰਿਆ। ਅੱਲਾ ! ਮਗ਼ਫਰਿਤ ਕਰ, ਯਾ ਹੂ ! ਮੇਰੇ ਪੀਰ ! ਦਸਤਗੀਰੀ ਕਰ। ਸੈਨਾ ਨੰਦ-ਰਾਮ ! ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਸੋਏ, ਕਹਾਂ ਥੇ ਕਹਾਂ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਹੈਂ ! ਯੇ ਕਿਆ ਹੈ ? ਬ੍ਰਤੀ ਸਦਾ ਬ੍ਰਤੀ, ਅਤੇ ਹਮ ਭਗਤ ਯਿਹ ਰਾਂਡ, ਇਸ ਕੇ ਚੇਲੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਨ ਗਏ ? ਹਮ ਨੇ ਕਿਆ ਕੀਆ ? ਮਾਇਆ ! ਹੇ ਭਗਵੰਤ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਘੇਰ ਮਾਰਤੀ ਹੈ, ਕਹਾਂ ਫਸ ਗਏ, ਕੈਸੇ ਨਿਕਲੇਂ ? ਗੋਰਨ ਜੀ-ਚੰਦ੍ਰਾਇਣ ਬ੍ਰਤ ਸਮਾਪਤ ਕਰਕੇ ਚਾਲੀਸ ਦਿਨ ਇਕ ਤੋਲਾ ਬਦਾਮ ਰੋਗਨ ਪਰ ਜੀ ਕੇ ਸਰੀਰ ਕ੍ਰਿਯ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਸੋ ਗਏ। ਕਿਸੀ ਨੇ ਆ ਕਰ ਪਾਉਂ ਦਬਾਏ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਾ ਫਿਰ ਕਿਆ ਹੂਆ, ਫਿਰ ਹਮ ਨੇ ਹੀ ਗੋਸ਼ਤ ਖਾਏ, ਅਰੇ ਰੇ ਰੇ ! ਹਮ ਜੈਨ, ਪਾਣੀ ਭੀ ਧੋਣ ਕਾ ਪੀਏਂ, ਅੰਨ ਬੀ ਆਪ ਨਾ ਪਕਾਏਂ, ਸਾਂਸ ਤੱਕ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਲੇਂ, ਹਮ ਨੇ ਗੋਸ਼ਤ ਖਾਏ ? ਸੱਚ ਹੈ ! ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੈ। ਖੁਦਗਲ ! ਹਾਂ ਪੁਦਗਲ ਤੇਰੀ ਸਯਾਨਾਸ, ਮਲੀਨ ਕਰਦੀ ਬੁਧੀ। ਓਹ ਹੋ ! ਯਿਹ ਕਿਆ ਹੈ। ਮਰ ਜਾਏਂ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਫਟੇ ਕਿ ਹਮ ਗ਼ਰਕ ਜਾਏਂ, ਆਗ ! ਭੜਕ ਕਿ ਹਮ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰੇਂ ਔਰ ਜਲ ਜਾਏਂ ਅਰੇ ਰੇ ਰੇ ਰੇ ! (ਅਪਣੇ ਹੱਥ ਆਪ ਟੁੱਕਕੇ) ਹਮ ! ਕਿਸ ਤਰਹ ਫਸ ਗਏ, ਗੋਸ਼ਤ ਖਾਤੇ ਰਹੇ, ਕੈਸੇ ਹੋਗਾ (ਫਿਰ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕ ਵੱਢੇ) ਗੋਸ਼ਤ ਤੋ ਖਾਇਆ, ਅਬ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਕਾ ਗੋਸ਼ਤ ਨੋਚੇਂ, ਚਲੋ ਨੋਚੇਂ। ਪਾਪੀ ਤੋ ਪਾਪੀ ਹੀ ਸਹੀ, ਹਿੰਸਕ ਤੋ ਹਿੰਸਕ ਹੀ ਸਹੀ। | | ਂ ਂ ਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹਿਸ਼ੀ ਹੋਕੇ ਉੱਠ ਨੱਠਾ, ਮਗਰੇ ਤ੍ਰੈਏ ਉਹ ਵੀ ਨੱਠੇ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਚੇਲੇ, ਬਾਲਕੇ ਬਾਲਕੀਆਂ ਬੀ ਮਗਰ ਉੱਠ ਨੱਸੇ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦਬਕੇ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਪੱਟਦਾ ਸੀ; ਓਥੇ ਸਭ ਦੇ ਨੈਣ ਐਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਉਸ ਹਨ ਕਿ ਓਸੇ ਦਾ ਗੋਸ਼ਤ ਨੋਚਣ ਦੌੜੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੇਟੀ ਤੜਫ ਰਹੀ ਸੀ; ਗਿਰਾਂਡੀਲ ਸੂਰਤ ਲੰਮੀ ਪਈ ਦੇਖੀ; ਸਾਰੇ ਅਝਕ ਪਰ ਐਉਂ ਹੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵੜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੱਲਦੇ ਭਬਾਕੇ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਪੈਂਦਾ ਗਏ; ਐਉਂ ਠਟਕ ਗਏ। ਇਕ ਸਹਿਮ, ਇਕ ਭੈ; ਢੱਠੇ ਪਏ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਕਲੇਜੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਝਮਕ ਝਮਕ ਸਿਰ ਸੱਟ ਸੱਟ ਸਾਰੇ ਫੇਰ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੁੱਕਰ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਖੂੰਜੇ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਥਾਂਵੇਂ ਗੋਡਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਦੇ ਦੇ ਰੋਂਦੇ ਤੇ ਪਛੁਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਸੌਂ ਗਈ ਸੀ ਪਰ ਪਲ ਭਰ। ਜਾਗੀ ਤਾਂ ਤੇਜ ਘੱਟ ਸੀ; ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ ‘ਯਾ ਹੂ ਯਾ ਹੂ’ ਕਰਦੀ ਉੱਠੀ, ਉੱਠਕੇ ਆਦਮ ਕੱਦ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਖੜੋਤੀ, ਆਪਣੀ ਸੂਰਤ ' ਦੇਖਕੇ ਆਪ ਬੋਲੀ "ਕੋਝੀ ਕੁਰੂਪ" "ਕੋਝੀ ਕੁਰੂਪ", "ਫੇਰ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਚੰਡੀਏ ! ਸ਼ੇਰ ਹੋ ਜਾਹ, ਦੇਖ ਸਾਰਾ ਘਰ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਢੱਠੀ ਤਾਂ ਮੋਈ। ਏਹ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਠੀਕ ਕਰ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਹ ... ਪਰ ਹਾਏ ਅੰਦਰਲੇ ! ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਿਸਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੈਰ ਪਾਏ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਭੰਨ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਬਿਨ ਚੰਗਾਰੇ ਕੌਣ ਅੱਗ ਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਨ ਗਰਜੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੋਹ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਲੜੇ ਝੁੱਗਾ ਵੈਰਾਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਫੇਰ ਗਾਲ ਕੱਢਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੰਦਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਬਦਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਤੋੜ ਵਿਚ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਮੇਰਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਆਖਾਂ ਕਿ ਓਹ ਬੜਾ ਮਾੜਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸਿਹਰੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਿਹਰ ਤੋੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ! ਤੈਥੋਂ ਬੀ ਵੱਡਾ ਅਤਾਈ ਆ ਟੱਕਰਿਆ। ਕੀ ਇਸ ਨਾਲ ਟਕਰਾਵਾਂ ਕਿ ਸ਼ਰਨ -222-<noinclude></noinclude> 076p16dqqsv8x87mkwt6aei2crhlj7p 250 74729 237115 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ / ਕਿ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬੜੀ ਕ੍ਰਾਂਡੀਲ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਮੋਟੇ, ਅਤਿ ਂ ਖਿਸਿਆਈ ਤੇ ਨੈਣ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਢਹਿ ਪਏ। ਇਹ ਭੀ ਮੋਟੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਖੜੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਦੋ | ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤ੍ਰਾਟਕ-ਸਿੱਧ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ / ਕਿ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬੜੀ ਕ੍ਰਾਂਡੀਲ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਮੋਟੇ, ਅਤਿ ਂ ਖਿਸਿਆਈ ਤੇ ਨੈਣ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਢਹਿ ਪਏ। ਇਹ ਭੀ ਮੋਟੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਖੜੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਦੋ | ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤ੍ਰਾਟਕ-ਸਿੱਧ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਤੱਕਣੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਕੇ ਨੀਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਲਕੇ ਬਾਲਕੀਆਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਪਟ ਲੈਣ, ਪਰ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣ ਲੱਗਿਆਂ ਪੈਰਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬਲ ਧਾਰਕੇ ਨਜ਼ਰ ਉੱਚੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਛੱਪਰ ਢੈ ਪਏ। ਫਿਰ ਮਨ ਉੱਚਾ ਤੇ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪਿਛੇ ਹਟੀ, ਪਰ ਇਕ ਹੀ ਕਦਮ ਲੱਖਾਂ ਕੋਹਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੈਰ ਠਠੰਬਰ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੇ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਇਕ ਬਾਲਕੀ ਨੂੰ ਕੀਤੀ । ਉਹ ਦੌੜਕੇ ਅੰਦਰ ਗਈ ਤੇ ਇਕ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਲ ਪਾ ਬੱਧੇ ਹਨ, ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਹੋਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਖੜੀਆਂ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਾ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ : ‘ਸ਼ਾਹ ਜੀ ! ਹੁਣ ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਇਸ ਦੀ । ਤੰਦ੍ਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ, ਕਾਫੀ ਅਸਰ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਹ ਆਪ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਏਸੇ ਦਰ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਦੇਵ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਕੇ ਆਪ ਦਾ ਬਾਲਕਾ ਫਕੀਰ ਬਣੇਗਾ, ਗਾਉਂਦਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਆਪ ਦੀ ਮੁਰੀਦੀ ਖੂਬ ਵਧੇਗੀ।” ਨੂਰਸ਼ਾਹ (ਉਹ ਵੱਡੀ ਇਸਤ੍ਰੀ)-ਨਹੀਂ | ਬਾਬਾ, ਇਹ ਮਾਮੂਲੀ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਤ੍ਰੈ ਰਾਤਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਗੁੱਟ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਮੰਚ ਮਰੇਗਾ। | | | ਸੈਨਤ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਥਾਲ ਲੈ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਿਆਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਤੇ ਥਾਲ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ। ਦੂਸਰੀ ਨੇ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਬੂਹਾ-ਜੋ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ-ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ। ਭੋਜਨ ਦੂਸਰੀ ਬੋਲੀ-ਸ੍ਵਾਮਨੀ ਜੀ ! ਏਸ ਦੀ ਸੂਰਤ – ਦੇਖਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਰੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸੈਨਤ ਤੇ ਤਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ-ਮਗਰ-ਮੱਛਾਂ ਤੇ ਤਰਸ ? ਐਡੀ ਤਰਸਾਂ ਵਾਲੀ ਆਈ ਹੈ! ਅਸਾਂ ਕੋਈ ਫਾਹੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ? ਬੈਠਾ ਹੈ ਮੌਜ ਵਿਚ। ਜੋ ਖਿਆਲ ਦੇ ਛੱਡੀਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਵਿਚ ਬੁੱਲੇ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਰੋਟੀ | ਖਾਹ, ਦੇਖੋ ਐਵੇਂ ਮੂੰਹ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਹਿਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਢਾ ਹੈਂ ਬੋਲ ! ਦੇਖੋ ਮਕਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੱਕਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਸ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਚਾਨਕ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਧੜਕਿਆ, ਕਾਰਨ ਕੁਛ ਸੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਸਨੇ ਧੜਕ ਕਦੇ ਖਾਧੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਕਾਲਜੇ ਨੇ ਧੜਕ ਖਾਧੀ। ਘਬਰਾਕੇ ਇਸ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚਾਈ, ਅਜੇ ਨਜ਼ਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉੱਠ ਹੀ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਮਿੱਠੀ ਪਰ ਗਰਜਵੀਂ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਸੱਦ ਆਈ :- ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ !" ਜਾਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚਾਈ ਤਾਂ ਬੂਹਾ ਲੰਘ ਕੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜਮਯ ਸੂਰਤ ਖੜੀ ਦਿੱਸੀ। ਜਿਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ ਸਾਰ ਨਜ਼ਰ ਂ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ : ਅਜੇ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਆਪ ਹੁਣ ਅਚੱਲ ਚਿਟਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਸਨ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਅਨੂਠੀ ਦਮਕ ਸੀ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਤੇਜ ਤੇ ਲਾਲੀ ਦੀ ਭਾ ਸੀ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਮਿਟ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਦੁਹਰੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਦੋ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਕ ਮ੍ਰਿਦੁਲ ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਦਬਾ ਭਰੀ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਵੱਲ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਅੱਧਾ ਚਿਹਰਾ ਜਮਾਲ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਧਾ ਜਲਾਲ ਨਾਲ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਰ ਵਿਚ ਫੁਰਤੀ ਦਾ ਕਮਾਲ ਸੀ, ਰੋਟੀ ਦੇ ਥਾਲ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਹੋਇਆਂ ਪੁਲਾਂ ਹੀ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਥਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਕੇਬੀ ਸੀ, ਇਸ ਵਿਚ ਬੁੱਕੇ ਮੋਤੀ ਭਰੇ ਸਨ ਤੇ ਗਿਰਦੇ ਥਾਲ ਵਿਚ ਮੋਹਰਾਂ ਬੀੜੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਤੱਕਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਰੇ ਕੀਤਾ, ਕਿ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਜੇ ਇਹ ਇਨਕਾਰ ਹੋ ਹੀ ਚੁਕਾ ' ਸੀ ਕਿ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਕਾਕੀਆਂ ਕੁਛ ਬਾਲਕੇ ਅੱਠ ਅੱਠ ਬਰਸ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਸੱਛ ਬਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਆਕੇ ਚਰਨਾ ਤੇ ਢੈ ਪਏ ਤੇ ਇਕ ਗੀਤ ਗਾਵੇਂ :- -223-<noinclude></noinclude> igkwoy344ogyj2sk9gyfokm9ax16fi3 250 74730 237116 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਠੰਢ ਵਰਤ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਦਮ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਤੇ | ਨੇੜੇ ਆਕੇ ਰੋ ਕੇ ਬੋਲੀ "ਤੂੰ ਵਡਾ, ਮੈਂ ਇਕਰਾਰ | ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੱਡਾ, ਮੇਰਾ ਬਲ ਤੇ ਬੀਰ ਮੇਰੇ ਮੋੜ ਦੇਹ ਸ਼ਰਨ ਪਈ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖ ਲੈ !" ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਇਕ ਮੁਸਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਠੰਢ ਵਰਤ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਦਮ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਤੇ | ਨੇੜੇ ਆਕੇ ਰੋ ਕੇ ਬੋਲੀ "ਤੂੰ ਵਡਾ, ਮੈਂ ਇਕਰਾਰ | ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੱਡਾ, ਮੇਰਾ ਬਲ ਤੇ ਬੀਰ ਮੇਰੇ ਮੋੜ ਦੇਹ ਸ਼ਰਨ ਪਈ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖ ਲੈ !" ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਇਕ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਗੁਰੂ ਆਈ ਤੇ ਹਟ ਹਟ ਗਈ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ-ਹੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਹੇ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ! ਮੈਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨੇ ਅਤੇ ਤੀਖਣ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਜਲਵੇ ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਾਂ, ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜੋ ਜਲਾਲ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣੀਂ ਅੱਜ ਪਿਆ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੇਖ ਚੁਕਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਈ; ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਝੁਕ ਨਾ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਸ ਘੜੀ ਦਾ ਜਲਾਲ ਉਸ ਹੁਲਾਰੇ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰ ਡਾਢੇ ਡੂੰਘੇ ਲਹਿ ਗਏ। ਤੀਖਣ ਦੀ ਤਾਂ ਪੁੱਛੋ ਹੀ ਨਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਜਗਤ ਦਾ ਭਲਾ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿਚ ਦੇਖਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਤੋਂ ਵਾਰਨੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਇਸ ਦੇ ਕੰਨ - ਵੱਲ ਜਾਕੇ ਉੱਚੀ ਕਹੁ, ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੀਖਣਾਂ ! ਤੂੰ ਕਹੁ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇੰਞ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ-- ਹ--ਹੈਂ, ਇਹ ਕੀ ਧ੍ਯਾਨਕ ਅਵਾਜ਼ ਹੈ, ਮੈਂ ਗਈ, ਗਈ, ਮਰ ਗਈ, ਹਾ ! ਗਈ। (ਪਲਕੁ ਮਗਰੋਂ) ਮੇਰੀ ਜਾਗ ਖੁਲ੍ਹ ਗਈ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਵਸਦੀ ਸਾਂ, ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਕਦੋਂ ਆਯਾ ਸੀ ? ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ‘ਹੋਣਹਾਰ ਹੈਂ”। ਮੈਂ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਸਿੱਖੇ ਸਨ; ਮੈਂ ਕੋਣ ਸਾਂ ਤੇ ਫੇਰ ਕੌਣ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਅੱਜ ਕੌਣ ਹਾਂ ? ਐਉਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰਾਜ਼ੀ ਸਾਂ, ਫੇਰ ਕੋਈ ਤਾਪ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਉਮਰਾ ਉਸੇ ਤਾਪ ਵਿਚ ਬਿਤਾਈ, ਅਜ ਉਹ ਤਾਪ ਲਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀਕੂੰ ਲਹਿ ਗਿਆ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਕੁਛ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਤਾਪ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਂ ਮੈਂ ਖਾਲੀ ਹੋਕੇ ਸੱਖਣੀ ਸੁੰਞੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਠੰਢ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਸ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਘਰ ਸੀ, ਭੂੰਡਾਂ ਬੀ ਖੱਖਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡੇਹਮੂਆਂ ਦੇ ਘਰ ਸਨ।.... ਸਾਰੇ ਉਡ ਗਏ। ਹੈਂ ! ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਉਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਇ! ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਕਿਉਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾ ਹੋ ਭਾਸੇ। ਮੈਂ ਭੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਵਿਹੁ ਨੂੰ ਵਿਹੁ ਕੀ ਭਾਸੇ। ਹੈਂ ! ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ! ਉੱਠ।.... ਕੌਣ ਉੱਠੇ ? ਸ਼ਾਲਾ ਕੇਹੀ ਠੰਢ ਵਰਤਾਈ ਆ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਖੂਨ ਸਰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਈ; ਮੈਂ ਬਲ ਲੈਣ ਆਈ ਸਾਂ, ਅਗਲਾ ਬੀ ਗੁਆ ਲਿਆ। ਹਾ ! ਮੇਰਾ ਐਸ਼੍ਵਰਜ, ਹਾ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਤਾਪ; ਹਾ ਮੇਰੇ ਸਿਹਰ ਤੇ ਸਿੱਧੀ, ਸਭ ਕੁਛ ਗਿਆ।..... ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਉੱਠ। ਠੰਢ ! ਇਹ ਠੰਢ ਬੜੀ ਸੁਆਦਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਤਾਪ ਸੀ ਤਾਪ। ਦੇਖ ਮਨਾਂ ! ਠੰਢ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਾਗ ਸੁਲੱਖੀ ਜਾਗ ਆਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਏਸੇ ਜਾਗ ਵਿਚ ਜੀਵਾਂ। ਮੇਰੇ ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ਝਰਨਾਟ ਹੈ, ਲੂੰ ਵੀਣਾਂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਸੰਗੀਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਇਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੋਇਆ? ਇਸੇ ਮੇਰੀ ਜਾਗ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੈ ? ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ। ਤੂੰ ਰਾਗ ਨਾਲ ਲੋਕ ਫਸਾਏ, ਕੀ ਇਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਰਾਗ ਨੇ ਤੇਰੀ ਬੰਦ ਖੁਹਲੀ। ਪਿਆ ਰਹੁ ਮਨ ਏਸ ਸੁਖ ਵਿਚ; ਖਾਕ ਪਾ ਐਸ਼ਰਜ ਦੇ ਸਿਰ। ਧੂੜੀ ਵਿਚ ਲੇਟਾਂ ਤੇ ਇਹ ਰਾਗ ਸੁਣਦੀ ਰਹਾਂ:-- ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ੧੪. {ਕੇਤੀ ਛੁਟੀ ਨਾਲ} ਨਾਨਕ ਬੇੜੀ ਸਚ ਕੀ ਤਰੀਐ ਗੁਰ ਵੀਚਾਰਿ ॥ ਕੀ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਟੁਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਿਰ ਤੇ ਇਕ ਪੰਡ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਪੁਚਾਕੇ ਦੋ ਆਨੇ ਮਜੂਰੀ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚੌਲ ਤੇ ਦਾਲ ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਚੋਰ ਰਸਤੇ ਘਰ ਜਾ ਵੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਲ ਦਾਲ ਚਾੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਆਖਦੀ ਹੈ ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਫੂਕ ਦਿਆਂ ਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਵੱਸਾਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਡਰੀ ਕਿ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਲੀਤਾ। ਹੇ ਮਨਾਂ ! ਠੰਢਾ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਜੂਰੀ ਕਰ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਆਪੇ ਉਸ ਭੂਤ ਕਮਾਈ ਤੋਂ ਡਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ -੨੨੯-<noinclude></noinclude> 3mxtx8rmkqmra2mc9utl24qjlp6yp4v 250 74731 237117 2026-09-27T07:37:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਦਕੇ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਕਹਿਣ ਤੇ ਜੋ ਭਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਗਨ ਡਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਾਂ। ਨਾਗਨ ਦਾ ਵਾਰ ਤਦੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸਿਰ ਤੇ ਕੋਈ ਰਾਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂਤੇ ਸੂਰੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਸਮਾਉ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਦਕੇ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਕਹਿਣ ਤੇ ਜੋ ਭਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਗਨ ਡਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਨਾਂ। ਨਾਗਨ ਦਾ ਵਾਰ ਤਦੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸਿਰ ਤੇ ਕੋਈ ਰਾਖਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂਤੇ ਸੂਰੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਸਮਾਉ, ਕਹੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ! ਇਸ ਭਗਤ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਦੀ ਮੈਲ ਲੱਥੀ, ਠੰਢ ਵਰਤੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲੱਗਾ, ਉਨਮਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਗੋਰਨ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਰੱਖਕੇ :-ਬਤ | ਰਖੇ, ਸਰੀਰ ਲਿੱਸਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਲਸ, ਤਮੋਗੁਣ ਵਧ ਗਿਆ, ਨਾ ਮਨ ਵੱਸ ਆਇਆ ਨਾ ਮੈਲ ਨਿਕਲੀ, ਜਦੋਂ ਮਾਇਆ ਖਾਵੀਂ, ਚਕਾਚੂੰਧ ! ਇਕ ਚਮਕਾਰਾ ਹੀ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਸਿਦਕ ਕਰ ਕਿ ਸਿਰ ਤੇ ਂ ਰੱਬ ਹੈ। ਕਹੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ'। ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਰ ਗੋਰਨ ਦਾ ਮਨ ਉੱਪਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਟੇਕ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਨਮਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਕ ਇਕ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦਰਸਾਈ, ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਠਾਰਕੇ ਸੁਖੀ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆ ! ਅੱਜ ਕੀ ਦਿਨ ਹੈ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਅੱਜ ਆਪ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਲਟਪਟਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਾਮਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੀਖਣ ਜੀ ਜਲ ਲਿਆਏ ਹੱਥ ਧੁਵਾਏ, ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬਚਾਵਣਹਾਰੇ ਨੇ ਓਹ ਦੁਆਨੀ ਦੇ ਚੌਲ ਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਖਾਧੇ। ਫੇਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ। ੧੫. { ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਦੀ ਸੋਝੀ } ਗੁਰੂ ਜਿਨਾ ਕਾ ਅੰਧੁਲਾ ਚੇਲੇ ਨਾਹੀ ਠਾਉ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਉ ਨ ਪਾਈਐ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਕਿਆ ਸੁਆਉ ॥ ਆਇ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਵਣਾ ਜਿਉ ਸੁੰਞੈ ਘਰਿ ਕਾਉ॥੩॥ {ਸਿਰੀ ਮ:੧} - ਂ ਰਾਤ ਬੀਤ ਚੁਕੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੋ ਆਇਆ, ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜੁੜੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਹਾਹੁਕਾ ਭਰਕੇ ਉੱਠਿਆ, ਮਨਾ ! ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਗਦੋਂ, ਆਪ ਨ੍ਹਾਉਂਦੋਂ, ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੋਂ, ਪਰ ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਹੀ ਛੇਤੀ ਕਰਾਂ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਝੱਟ ਪੱਟ ਤਿਆਰ ਹੋਕੇ ਰਬਾਬ, ਸੁਰੀਲਾ ਮਨ ਮੋਹਨਾ ਰਬਾਬ, ਲੈਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਤਾਰਾਂ ਤੇ ਜਦ ਠੁਹਕਰਾਂ ਵੱਜੀਆਂ ਤਾਂ ਅਰਸ਼ੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ, ਨਾਲ ਸੁਰੀਲਾ ਪਿਆਰਾ ਗਲਾ ਛਿੜ ਪਿਆ, ਫੇਰ ਕੀਹ ਸੀ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਜੰਮ ਗਿਆ। ਬਾਕੀ ਸੰਗਤ ਬੀ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਸਮੇਤ ਉੱਠ ਬੈਠੀ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਅੰਦਰਲੇ ਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਧੁਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰਾਗ ਦੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ ! ਸਾਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜੁੜ ਗਏ। ਇਹ ਠੰਢ, ਇਹ ਰੰਗ, ਇਹ ਰਸ ਤੇ ਲੀਨਤਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤਕ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨੇ ਭੋਗ ਪਾਇਆ, ਤੀਖਣ ਜੀ ਸਹੁਰੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਦੁੱਧ ਲੈਕੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਾਤ ਦੀ ਹੀ ਧੁੰਮ ਮਚ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਐਸਾ ਰੱਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਯਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਤਲਿੱਸਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਘਰ ਬਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡਕੇ ਚਰਨੀਂ ਪੈ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਦਸਾਂ ਨਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੋਗਾ ਭੋਜਨ ਲੈ ਗਈ ਹੈ। ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ ਇਹੋ ਕਥਾ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਦਿਲ ਉਸ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਮਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਦਿਨ ਨਿਕਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕੀਂ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਟੁਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਖਾਸੀ ਭੀੜ ਉਦਾਲੇ ਜਮਾਂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਨੇ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਰੱਬੀ ਦੀਦਾਰ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਤੋਗੁਣੀ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਦੁੱਧ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਵਰਤਾ ਦਿਓ’। ਫੇਰ ਆਪ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੱਦ ਉਠਾਈ ਤੇ ਫੇਰ ਜਿਉਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਐਸੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਭ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਸਾਂਈਂ- ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗ ਰੰਗੀ ਗਈ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲ ਰੁਖ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਸਭ -੨੩੧-<noinclude></noinclude> 3vyzlc25ko6y8v4eckif3xqp40ltz97 250 74732 237118 2026-09-27T07:37:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਵਾਂ ? ਟਕਰਾਇਆਂ ਹਾਰਸਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਅੰਦਰਲਾ ਬਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੈਨ, ਬੁੱਧ, | ਭਗਤ, ਸੂਫੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਪ੍ਰਾਜੈ ਤੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਕੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੱਜ ਢੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਅੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਵਾਂ ? ਟਕਰਾਇਆਂ ਹਾਰਸਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਅੰਦਰਲਾ ਬਲ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੈਨ, ਬੁੱਧ, | ਭਗਤ, ਸੂਫੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਪ੍ਰਾਜੈ ਤੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਲਕੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅੱਜ ਢੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਅੰਦਰ ਦੇ ਜਦ ਕਿੰਗਰੇ ਢੈ ਗਏ ਤਦ ਟਾਕਰੇ ਕਾਹਦੇ ? ਸ਼ਰਨ ਲਈਏ, ਸ਼ਰਨ ਲਿਆਂ ਕੁਛ ਮਿਲੇਗਾ ਤੇ ਇਹ ਖਿੰਡਦੀ ਤਾਣੀ ਬਚ ਜਾਏਗੀ, ਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸ਼ਰਜ ਵਧ ਜਾਏ।ਉਹ ਫਕੀਰ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਬਲ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਓਸ ਦੇ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ; ਬੱਝਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰ ਮੈਂ ਉਸਤਾਦ ਸਾਂ; ਉਸ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਤਾੜ ਗਈ ਸਾਂ, ਤੇ ਉਥੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾ ਨੱਪਿਆ। ਹਾਂ ਹਾਂ, ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਉਸਤਾਦ ਬਲੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬਾਲਕਾ ਆਪਣਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਹੀ ਸਾਸੁ ਨਾ। ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ। ਪਰ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ! ਕੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰੋਜ਼ ਮਾਛੀ ਮੱਛੀਆਂ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਘੜਿਆਲੀ ਫਾਹ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਨਾ ਜਾਲ ਨਾ ਜਾਲੀ: ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅੱਜ ਉਹੋ ਹੋਈ। ਪਰ ਕਿਉਂ ? ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਨਾ। ਚਲੋ ਹੱਲੀਏ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਿਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਪੈਕੇ ਗਿਆ ਬਲ ਜੋੜ ਲਿਆਈਏ।” | ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭੇਤ ਚਾਕਰਾਂ ਬਾਲਕਿਆਂ ਨੂੰ ੋ ਮਲੂਮ ਸਨ, ਪਰ ਕਈ ਐਸੇ ਸਨ ਜੋ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਘਰ ਦਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਮੂਲੋਂ ਹੀ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਉੱਠੀ ਅਰ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਖਨੇ ਅਖੁੱਲ੍ਹ ਤ੍ਰੀਕੇ ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਆਈ ਤੇ ਆਪ ਇਕ ਚੋਰ ਰਸਤੇ ਨਿਕਲ ਗਈ। ੧੩. {ਨਿਸਤਾਰਾ} ਸਤਿਗੁਰ ਮੇਲੀ ਭੈ ਵਸੀ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੇਮ ਸਖਾਇ ॥ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਪਦਮਾਸਨ ਵਾਂਙ ਚੌਂਕੜਾ ਮਾਰੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹਣਹਾਰ ਕੰਵਲਾਂ ਵਾਂਙ ੧ ਮਾਗਰ ਮੱਛ, ਸੰਸਾਰ ਬੰਦ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਪਰ ਨੂਰੀ ਭਾ ਦਗ਼ ਦਗ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੱਥਾ ਇਲਾਹੀ ਦਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਕਿਸੇ ਸੁਖ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਿਰਦ ਗਿਰਦ ਇੰਞ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸੁਖ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਫੁਹਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਥੋੜੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਤੇ ਤੀਖਣ ਜੀ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹਨ, ਅਰ ਰਸ ਵਿਚ ਗੁੱਟੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਪੱਛੋਂ ਵਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਧੁੱਪ ਕੁਛ ਪੱਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਛ ਹੇਠੋਂ ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਥੋੜੀ ਥੋੜੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਵੱਲ ਨੀਲੇ ਸਾਫ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੰਗ ਸੁਆਦ ਬੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਆਈ, ਇਕ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਥਾਲ ਆਪ ਚੱਕਕੇ ਲਿਆਈ, ਅੱਗੇ ਧਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਪਰ ਜਦ ਬੈਠਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਤੋੜ ਪਈ ਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗੀ। ਘਬਰਾਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟੀ, ਹੋਰ ਹਟੀ, ਹੋਰ ਹਟੀ, ਕੋਈ ਚਾਲੀ ਗਜ਼ ਪਰੇ ਗਈ ਤਾਂ ਚੈਨ ਆਇਆ। ਏਥੇ ਕੁ ਬੜਾ ਜੇਰਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਈ, ਲੱਗੀ ਤੱਕਣ ਪਰ ਝਾਲ ਝੱਲੀ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜਾਦੂਗਰ ਨੈਣ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘਬਰਾਕੇ ਢੈ ਢੈ ਪੈਣ ਪਰ ਉਹ ਦਮਾਂ ਦੀ ਗਾਹੜੀ ਹਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਹੀ ਗਈ। "ਹੱਛਾ ਬਾਬਾ, ਸਿਹਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾ ! ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਭੀ ਬੜਾ ਹੈ, ਉਂਞ ਨਹੀ ਤਾਂ ਉਂਞ ਸਹੀਂ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਨਿਉਂਕੇ ਹੀ ਸਹੀ, ਤੇਰੀ ਬਰਕਤ ਲੈ ਜਾਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੈ ਜਾਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਆ ਰਹਿਮ ਕਰ, ਮਾਰ ਨਾ ! ਮੈਂ ਸਾਂਈਆਂ ! ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇਰੇ ਬਾਲਕੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ, ਹੁਣ ਆਪ ਬਾਂਦੀ ਹੋਕੇ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਸ਼ਰਨ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਕਰ, ਹੋਰ ਨਾ ਮਾਰ ਬਾਬਾ ! ਬੱਸ ਕਰ। ਜਦ ਕਦਮਾਂ ਵਿਚ ਆ ਪਏ ਫੇਰ ਕੀਹ ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜਗਤ-ਤਾਰਕ ਸਿਹਰ ਤੋੜ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਵਡਾ ਸਿਹਰ ਸਮਝਕੇ ਸ਼ਰਨ ਤਕਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜਗਤ ਆਧਾਰ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਫੁਹਾਰਾ ਕਿਸੇ ਇਲਾਹੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਤਾਬ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕੀ ਤੇ ਢੈਪਈ। ਪਲ ਭਰ ਬੇਸੁੱਧ ਜਿਹੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉੱਠੀ ਤਾਂ -੨੨੮-<noinclude></noinclude> qlp5f4nez2yslkxtptd3snx0m630ngm 250 74733 237119 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਦੂਤ ਦੂਤਣੀਆਂ ਦੂਰ ਨੇੜੇ | ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਜਸ ਗਾ ਗਾਕੇ ਇਸ ਦੇ ਫੰਧੇ ਵਿਚ ਫਸਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸੱਚ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਸ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ਇਹ ਬੀਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਦੂਤ ਦੂਤਣੀਆਂ ਦੂਰ ਨੇੜੇ | ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਜਸ ਗਾ ਗਾਕੇ ਇਸ ਦੇ ਫੰਧੇ ਵਿਚ ਫਸਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਸੱਚ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਇਸ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ। ਇਹ ਬੀਬੀ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਈ। ਪਾਪ ਝੂਠ ਇਸ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿਤੇ। ਜਦ ਇਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਸੁਭਾਗ ਹੋ ਗਈ। ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕੀਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਕੇ ਕੁਰਾਹੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ ਸੁਮਾਰਗ ਪੈ ਗਏ। ਇਹ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਬਦਲਕੇ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਸੂੰਹ ਪਈ ' ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਭੁਲੇਵੇ ਪਾਪ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਢਾਕੇ ਦੀ ਇਕ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਿਰਾਂ ਢਾਕੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਸੀ। ਇਹ ਆਦਮੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਦਿਨ ਨੂੰ ਰਾਹਾਂ ਖਹਿੜਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇ ਹੋਰਥ ਧਾੜੇ ਮਾਰਦਾ ਮਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਚੋਰੀਆਂ | ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਲ ਪਦਾਰਥ ਬਹੁਤ ਹੱਥ ਆ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਏਸ ਪਾਸ ਚੋਰ ਤੇ ਧਾੜਵੀ | ਨੌਕਰ ਬੀ ਸਨ। ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਸੋਝੀ ਕਿਤੋਂ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਪਾਪ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਟਾਂਦਰਾ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਏਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਲੰਗਰ ਵਾਙੂ ਸਦਾਤ ਬੀ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਐਤਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ ਇਹ ਸਦਾਬਤ ਕਿ ਜੋ ਜੀਵ ਆਵੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਕੇ ਜਾਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਂਹ 'ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਭੂਮੀਆ” ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਛਡਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਧ ਫਕੀਰ ਆਵੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਘੱਲ ਦਿਓ ਮਤ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਅਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਰੱਖੇ। ਜੋ ਕੋਈ ਰੱਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਘਰਬਾਰ ਲੁੱਟ ਲੁਟਾ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਦਾਤ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਆਵੇ ਰੋਟੀ ਖਾਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਜੀਉ ਨੂੰ ਇਹ ਕੁਮਤਿ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਨ ਦਾਨ ਨਾਲ | | ¦ | ਂ ਂ | | ਂ | ਂ | ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋ ਧਾੜੇ ਚੋਰੀਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅੰਨ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਜੋ ਪਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਨਾਲੇ ਕਦੇ ਇਹ ਬੀ ਸੋਚ ਲਿਆ ਕਰੇ ਕਿ ਐਡਾ ਵਡਾ ਦਾਤ ਜੋ ਮੈਂ ਟੋਰਨਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਟੁਰੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰੁਪੈ ਖੋਹ ਮਾਰਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਟੋਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਨਾ। ਸਜਣ ਠੱਗ ਤੇ ਹੋਰ ਇਹੋ ਜੇਹੇ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਤਾਰਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪੁੰਨ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਏਹ ਪਾਪ ਕਰਮ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਢਕਣੇ ਦਾ ਪਰਦਾ ਬਣਾਯਾ ਹੋਯਾ ਸੀ, ਪਰ ਏਸ ਧਾੜਵੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਨੇ ਭੁਲੇਵਾਂ ਪਾਯਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਪਰਸੁਆਰਥੀ ਹਾਂ ਤੇ ਪੁੰਨੀ ਹਾਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੀੜਾ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੰਨਾ ਨੇ ਸੁਣ ਪਾਈ ਇਹ ਸੋਇ ਤੇ ਦਿਲ ਵ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮੂਰਖ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਸ਼ਟ ਪਾ ਰਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰੀਏ। ਕੁਰਲਾ ਰਹੀ ਦੁਖੀ ਪਰਜਾ ਦਾ ਸੰਕਟ ਹਰਨ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਹੁਣ ਏਸ ਧਰਤੀ ਵਲ ਮੋੜੇ। ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਆਪ ਓਸ ਪਿੰਡ ਅੱਪੜੇ ਤਾਂ ਇਕ ਭਲੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਓਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਪਾਇਆ, ਚਿਤ ਕੀਤੋਸੁ ਕਿ ਸੇਵਾ ਭਾਉ ਕਰਾਂ, ਅੰਨ ਖੁਲਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਤ ਪਾਸ ਰੱਖਾਂ, ਐਸੇ ਸੁਹਣੇ ਰੂਪ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੇ। ਪਰ ਫੇਰ ਭੂਮੀਏ ਦੇ ਭੈ ਕਰਕੇ ਡਰਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ‘ਆਓ ਜੀਉ ਆਇਆਂ ਨੂੰ। ਬੈਠੋ ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਸੇਵਾ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਆਪ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਹੰਸ ਰੂਪ ਜੀ ! ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਿਰਾਂ ਦੇ ਚਉਧਰੀ ਦਾ ਡਰ ਹੈ ਜੋ ਵਡਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਤੇ ਬੜੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੜਾ ਸਦਾਬੂਤ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਸੁ ਆਏ ਗਏ ਦੇ ਵਾਸਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ਕਿ ਮਤ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਕਿਸੇ ਆਏ ਸੰਤ, ਫਕੀਰ, ਅਯਾਗਤ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਕਰਾਵੇ ਕਿ -੨੩੭-<noinclude></noinclude> 6b4173fuvnemg6lfo5e3jaif4ztzosq 250 74734 237120 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾ ਮੰਦਰ ਢਾ ਦਿਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਖੰਡ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ, | ਲੁਟਾ ਦਿਤੀ, ਰੜੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਪੱਲੂ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਬਾਲਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ਲੈਕੇ ਫਿਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾ ਮੰਦਰ ਢਾ ਦਿਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਖੰਡ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ, | ਲੁਟਾ ਦਿਤੀ, ਰੜੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਈ ਤੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਪੱਲੂ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਬਾਲਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ਲੈਕੇ ਫਿਰ ਨਿਕਲੇ। ਜਿੱਥੇ ਰੜੇ ਵਿਚ ਪਾਰਬਤੀ ਬੈਠੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣ ਗਈ, ਲੰਗਰ; ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਦਾ ਲੰਗਰ-ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ' ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਲੰਗਰ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰੰਗ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਉਹ, ੧. | ਂ ਜੋ ਕੈਦ ਪਾਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਰੂਹ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਅੰਦਰਲੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਬੰਦੀ-ਛੋੜ ਬਣ ਗਈ। ਟੁਰਨ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੰਗਣ ਲੱਗੀ, ਬਾਬੇ ਦੇ ਹੱਥ ਬਰਛਾ ਸੀ ਓੁਹੋ ਫੜਾ ਦਿਤਾ। ਇਹ ਬਰਛਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ! १ ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥ ੩੧. ਭਾਈ ਭੂਮੀਆ ੨। ਨ ਜਾਲੀ ਲਾ, ਨ ਪਿੰਜਰਾ ਲੈ, ਹੁਮਾ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੰਸਾਂ ਨੂੰ; ਨ ਸੋਚੀਂ ਕੈਦ ਪਾਣੇ ਤੂੰ ਪੰਛੀ ਉੱਚ-ਅੰਸਾਂ ਨੂੰ। ਨ ਰੀਝਣ ਚੋਗਿਆਂ ਤੇ ਓ, ਕਿਵੇਂ ਉਤਰਨਗੇ ਜਾਲੀ ਤੇ ? ਫਸਾ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਬਿਧਿ ਸਫ-ਵੰਸਾਂ ਨੂੰ। ਉ ਵਿਚਰਨ ਜਿਸ ਜਗਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਤੇ ਕਰਦੇ ਕੋਲ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਜਾ ਉਸ ਥਾਂ ਦਰਸ ਪਰਸਨ, ਮਿਟਾ ਦਿਲ ਮੈਲ ਮੰਸਾ ਨੂੰ। ਅਦਬ ਭੈ ਨਾਲ ਜਾਵੀਂ ਤੂੰ, ਸੁਣੀਂ ਸੰਗੀਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ, ਲਈਂ ਸਿਖ ਵੱਲ ਨਿਖੇੜਨ ਦਾ, ਅਸਾਰੋਂ ਸਾਰ-ਅੰਸਾਂ ਲਈਂ ਫਿਰ ਛੋਹ ਹੰਸਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਸਾਯਾ ਲਈਂ ਹੁਮਾ ਦਾ ਤੂੰ, ੧ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਮੁੜੇਂਗਾ ਫੇਰ ਹੋ ਹੁਮਾ ਤੂੰ, ਰਾਜ-ਹੰਸਾ ਤੂੰ। ਆਪੇ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਉਬਾਰਨ ਲਈ ਘਰ ਬਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਰਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਟੁਰੇ ਸਨ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਆਪ ਨੇ ਤੁਲੰਭੇ ਦੇ ਲਾਗ ਵਾਰ ਵੱਸਦੇ ਜਿਸ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦਾ ਠੱਗੀ ਵਾਲਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਜੰਤ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਾਪ ਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਗਿਰਵਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਵਾ ਕੇ ਆਪ ਅੱਗੇ ਟੁਰੇ ਸਨ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵ ਤਾਰੇ, ਅਨੇਕਾਂ ਵਡੇ ਪਾਪੀ ਰਸਤੇ ਪਾ ਕੇ ਬਚਾਏ। ਛੇਕੜ ਆਪ ਆਸਾਮ ਪਹੁੰਚੇ। ਏਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਥਾਂਉਂ ਇਕ ਚੇਟਕੀ ਫਕੀਰਨ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨਾਮੇ ਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤ੍ਰੀਮਤ ਫਕੀਰ ਨੇ ਜੋ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਤਕੜੀ ਤੇ ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸਿਆਣੀ ਸੀ ਬੜੇ ਬੜੇ ਦਾਨੇ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਸਾਧ, ਅਮੀਰ ਤੇ ਵਡੇ ਲੋਕ ਚੇਲੇ ਬਣਾ ਰਖੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਤ੍ਰਾਟਕ ਮੁਦ੍ਰਾ ਨੇੜੇ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਫਾਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ:ਸ: ੪੬੮ ਮੱਘਰ ਦੀ ੧੪ (੨੮ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੬) ੧੯੯੩ ਬਿ: ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੩ ਇਸ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਾਚਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ‘ਸੱਜਣ ਠੱਗ’ ਨਾਮ ਦਾ ਲੇਖ ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਪੰਨਾ ੧੨੦ ਤੇ ਆ ਚੁਕਾ ਹੈ। ੪ ਦੇਖੋ ‘ਠੱਗ ਨਿਸਤਾਰਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਲੇਖ ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੰਨਾ ੧੯੯ ਤੇ। ੫ ਇਸਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਾਚਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ ‘ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨਿਸਤਾਰਾ' ਨਾਮ ਦਾ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੇਖ-ਪੰਨਾ ੨੧੩- -238-<noinclude></noinclude> e73w41bd5nck05lpv18il98xfyazbmp 250 74735 237121 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਕਤ ਸਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਗਲ ਕੀ, ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਜਾਚ ਤ੍ਰਾਟਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਰ ਹੋਰ ਫੰਧ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਲਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ | ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੇ ਗ਼ਰਜ਼ੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਕਤ ਸਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਗਲ ਕੀ, ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਜਾਚ ਤ੍ਰਾਟਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੀ ਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਅਰ ਹੋਰ ਫੰਧ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਲਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ | ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੇ ਗ਼ਰਜ਼ੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਗੇ ਤਵੀਤ ਮੰਤ੍ਰ ਜੰਤ੍ਰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਗਿਰਦ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ‘ਪਾਰਬਤੀ’-ਜੋ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੀ-ਸੱਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਸੱਦਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੈਨੂੰ ਬਲਕਾਰ ਬੜਾ ਸੀ ਤੇ ਨਿੱਜ ਨਾ ਹੋਣੀ ਅਕਲ ਤਿੱਖੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇਸ | ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਉਪਕਾਰ ਤੇ ਨਾ ਵਰਤਿਆ, ਪਰ ਸਭ ਨੂੰ | ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਟਿਕਣ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਏਸ ਵਿਚ ਕਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਸੰਸਾਰਕ ਮਾਨਸਕ ਸਭ ਕਰਤਬ ਕਮਾਲ ਕੀਤੇ। ਆਹ ਦੇਖ ਲਓ ਬੁੱਧ ਤੇ ਜੈਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ, ਸੂਫੀ ਤੇ ਭਗਤ ਸਭ ਜ਼ੋਰ ਕੀਤੇ, ਆਪਣੀ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਵਧਾਈ ਤੇ ਮਾਨ ਪਾਯਾ ! ਮੇਰੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਚ ਭੁਲਾਵੇ ਤੇ ਮਾਯਾ ਹੈ, ਇਕ ਨੁਕਤਾ ਮਾਨਸਕ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਲ ਤੱਕ ਮੈਂ ਭੀ ਰੱਬੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝਦੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੋਝੀ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਆਪ ਕੈਦ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ, ਕੱਲ ਏਹ ਕੁਛ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਤਪ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਲੋਕੀਂ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੈਦ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਮੈਂ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਤੇ ਮਾਨਸਕ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕੈਦਾਂ ਘੜ ਲਈਆਂ ਸਨ। (ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ) ਹੇ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ! ਕੱਲ੍ਹ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਸਵਾਰੇ ਭਗਤ ਪਰ ਮੇਰੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਕੱਲ੍ਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੇ ਕਲਵਲੀਆਂ ਖਾਧੀਆਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਅਕਲ ਵਿਚ ਦਾਰੂ ਸੁੱਝ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਰਾਗ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁਨ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਓਹ ਅਲਾਪ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਵਜਦ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਰਾਗ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਲੱਗਕੇ ਆਪੇ ਤੋਂ ਭੁੱਲੀ, ਠੀਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਗਵੱਯੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂਰਤ ਦਾ ਝਲਕਾ ਦੇਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਉਖੇੜ ਲਿਆ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ (ਘਬਰਾਕੇ)-ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ! ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਏਸ ਰਾਗ ਦੇ ਹਥੋਂ ਹੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ? | ਂ | | | | | - ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਅਦਬ ਨਾਲ ਬੋਲ, ਰਾਗ ਇਲਾਹੀ ਨਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾੜਤ ਹੈ। ਰਾਗ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸ਼ੈ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਉੱਚਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ,ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਦੇ ਓਂਦਾਲੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕੂੜੇ ਦੀ ਪਾਲ ਯਾ ਕੰਧ ਉਸਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਕੈਦ ਪਾ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਰਦਾਨੇ! ਜੋ ਰਾਗ ਅਸੀਂ ਤੈਥੋਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾਕੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਗ ਦਾ ਜੋ ਵਰਤਾਉ ਇਸ ਬੀਬੀ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਗ ਨਾਦ ‘ਸਚ’ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਵਰਤਾਉ ਕੱਚਾ ਹੈ। ਬੰਦੇ ਦਾ ਵਰਤਾਓ ਹੀ ਨਰਕ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਵਲੋਂ ਅਰਸ਼ ਹੀ ਅਰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਨੂਰਸ਼ਾਹ | ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲੀ :-ਹੇ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ! ਮਿਹਰ ਕਰੋ ! ਧੰਨ ਆਪ ਹੋ ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਕੈਦ ਜੀਉ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਕੈਦਖਾਨੇ ਤੋਂ ਤਾਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪੇ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਆਪੇ ਉਸਾਰੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ। ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਤੀਖਣ ਜੀ ਨੇ, ਕੂੜੇ ਦੀ ਪਾਲ ਆਪ ਤੋੜਦੇ ਤੇ ਸਯਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਸੱਚ ਦੀ ਠੰਢ ਤੇ ਠੰਢਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਪ ਹਰਨ ਹਾਰ, ਤਾਣ ਕਰਤਾ ! ਆਪ ਧੰਨ ਹੋ! ਹਾਂ, ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀਉ ! ਮੈਂ ਭੁੱਲੀ ਹੋਈ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਏਸ ਦਾਉ ਤੋਂ ਨੱਪਿਆ ਤੇ ਐਸੀ ਮਾਯਾ ਵਰਤਾਕੇ ਸੁਆ ਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਰਚਾਂ ਦੇਕੇ ਕਹਾਂ ਕਹੁ ਮਿਸਰੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਸਾਓ ਕਿ ਠੀਕ ਮਿਠੀ ਤੁਸੀਂ ਹੈ ! ਮੈ ਕਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮੇਢੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੈਂ ਕਰਕੇ ਮਕਿਆਉਂਦੇ ਸਾਓ, ਮੈਨੂੰ ਬਖਸ਼ਣਾ, ਮੇਰੀ ਅਵੱਯਾ ਬਖਸ਼ਣੀ। ਪਰ ਦੇਖੋ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ, ਵੀਰ ਜੀ ! ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਭੁੱਲ ਮੇਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ। ਨਹੀਂ; ਭੁੱਲ ਨੇ ਕੀ ਕਲ੍ਯਾਨ ਕਰਨੀ -233-<noinclude></noinclude> f9nwh2mn94d2023zh2x8a3kaa0qz545 250 74736 237122 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾੜੀ ਦੱਸੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੂਮੀਆ-ਜਦ ਸਭ ਕੁਛ ਮੈਂ ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਖੋਂਹਦਾ ਹੈਂ, ਓਹ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾੜੀ ਦੱਸੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭੂਮੀਆ-ਜਦ ਸਭ ਕੁਛ ਮੈਂ ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਖੋਂਹਦਾ ਹੈਂ, ਓਹ ਰੋਂਦੇ ਹਨ, ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੱਸ ਉਸ ਂ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਬੀਜੇ ਪੁੰਨ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਗ ਸਕਦੇ | ਹਨ। ਸਬੂਤ ਦਾਣੇ ਬੀਜੇ ਤਾਂ ਉਗਦੇ ਹਨ ਕਦੇ ਦਾਲ ਬੀ ਬੀਜੀ ਉੱਗੀ ਹੈ੧ ? ਨੂੰ ਭੂਮੀਆਂ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ : ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਕੰਬੇ। ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤੇ, ਲੁੱਟੇ, ਖੋਹੇ, ਮਾਰੇ ਲੋਕ, ਤੜਫਦੇ, ਰੋਂਦੇ, ਬਦਅਸੀਸਾਂ ਦੇਂਦੇ ਸਭ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਗਏ। ਇਕ ਮੈਦਾਨ ਐਸੇ ਕਸ਼ਟ ਵਿਚ ਦੁਖੀਆਂ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰੇ ਪੈ ਗਿਆ। ਭੂਮੀਆਂ ਫੇਰ ਕੰਬਿਆ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਨੈਣ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਭੂਮੀਆਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੜਫਣੀਆਂ ਵਿਲਕਣੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਬਦ ਅਸੀਸਾਂ ਨੂੰ। ਕੁਛ ਦੇਰ ਐਉਂ ਹੋ ਹਵਾ ਕੇ ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਅਗੋਂ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ਤੁਸਾਂ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਪਾਓ ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਭਲੇ ਭਲੇ ਏਥੇ ਅੰਨ ਪਾ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਬੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਨਾ, ਕਰੋ ਮਿਹਰ ! ਸਤਿਗੁਰ-ਭਾਈ ਇਹ ਕਿਰਤ ਛੋੜ, ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਕਰ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ‘ਰਤੁ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਧਨ', ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ‘ਧਰਮ ਧਨ' ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ੨। ਜੋ ਤੂੰ ਫੇੜੇ ਹਨ, ਫੇੜਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਤੂੰ ਸਹਿਣਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਫੇੜਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਤੇਰੇ ਘਰੋਂ ਖਾਣ ਦਾਲਿ ॥ ਜਾਇ ॥ ੧ ਬੀਉ ਬੀਜਿ ਪਤਿ ਲੈ ਗਏ ਅਬ ਕਿਉ ਉਗਵੈ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} २ ਮਾਰਣ ਪਾਹਿ ਹਰਾਮ ਮਹਿ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਨ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੧} ਂ | ਂ ' ਵਾਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਸਹਿਣਾ। ਦੇਖ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸੂਲੀ ਕੌਣ ਚੜ੍ਹੇਗਾ ਤੂੰ ਕਿ ਤੇਰੇ ਘਰ ਖਾ ਗਏ ਸਾਧ ਫਕੀਰ ? ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਚਾਰ ਲੈ ਕਿ ਧਰਮ ਜਿੱਥੇ ਤੁਲੇਗਾ ਤੂੰ ਓਥੇ ਮਾਰੀਏਂਗਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰ। ਪਾਪ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਥੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਭਉ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਨਿਯਤ ਵਿਚ ਜੁ ਨੇਕੀ ਦਾ ਕੁਛ ਮਾੜਾ ਮਾੜਾ ਖਿਆਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸਦਕਾ ਅੱਜ ਤੂੰ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਸਦਕੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਅਗੋਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ ਤੇ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਕਰੇਂ। ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚੋਂ ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾਵੇਂ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਦਿਤਾ ਥਾਂ ਪਵੇਗਾ। ਭੂਮੀਆਂ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਸਿਰ ਫੇਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ; “ਊਂ ਊਂ” ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਵੇ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫੇਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਹੇ ਚੀਰਵੀਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਾਲਿਆ ! ਅੰਦਰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਘੱਤਿਆ ਈ। ਕੀਹ ਆਖਾਂ। ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਗਈ ਆ, ਵਲਾ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਈ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਆਪ ‘ਸੱਚ’ ਹੈਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੂਠ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਲੁਕਦਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਜੇ ਰਤਾ ਭੋਰਾ ਸੱਚ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਈ ਉਹੋ ਹੰਭਲੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਪਿਆ ਏ। ਮੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਰਮ ਬਖਸ਼ ਦੇਹ, ਪਰ ਹੇ ਬਖਸ਼ਣਹਾਰ ! ਰੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਮਾਰ, ਮੇਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਏ ਸੁਭਾਵ ਏਹੋ ਚੋਰੀਆਂ ਤੇ ਧਾੜੇ, ਮੈਥੋਂ ਏਹ ਨਹੀਓਂ ਛੁੱਟਣੇ। ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਲਹੂ ਏਹੋ, ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਏਹੋ, ਪਿਉ ਏਹੋ ਕਿੱਤਾ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਦਾਦਾ ਇਹੋ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਇਹੋ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਨੇਕੀ ਤੇ ਲਾਯਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਮਾਯਾ।(ਸਿਰ ਫੇਰ ਫੇਰਕੇ) ਕੂੜੀ ਗੱਲ, ਨਹੀ ਮੈਥੋਂ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟ ਸਕਦਾ ਏਹ ਕਿੱਤਾ। ਪਰ ਕੀਤਾ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਲੇਖਾ ਸੰਢੀਐ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} ੨ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਸੋ ਮਿਲੈ ਜਿ ਖਟੇ ਘਾਲੇ ਦੇਇ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} -੨੩੯-<noinclude></noinclude> 13zt1e2tkns8o38niqiseg8f3tba08x 250 74737 237123 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ; ਮੈਂ ਜਲ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਕਿ ਜਲ ਰਹੀ ਤੇ ਜਾਲ ਰਹੀ | ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣਾ ਮੋਹ ਹੈ। ਸਾਂ, ਜਲੰਦੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣਹਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੀਆਂ | ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਆ ਠੰਢਾਂ ਵਰਤਾਈਆਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੁਣ ਗੱਲ ਸਮਝ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ; ਮੈਂ ਜਲ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਕਿ ਜਲ ਰਹੀ ਤੇ ਜਾਲ ਰਹੀ | ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣਾ ਮੋਹ ਹੈ। ਸਾਂ, ਜਲੰਦੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੱਖਣਹਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੀਆਂ | ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਆ ਠੰਢਾਂ ਵਰਤਾਈਆਂ। ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੁਣ ਗੱਲ ਸਮਝੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਚੇਟਕੀ ਕੁੜੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਛੇਤ੍ਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਮੈਂ ਗਿਆ, ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਛੁਡਾ ਲਿਆਏ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਾਣੇ ਇਕ ਰਾਤ ਵਿਚ ਬੀਤੀ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਬੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹੋ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ-ਇਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਪ ਨੇ ਰਾਤ ਵੇਖੀ ਸੀ ਤੇ ਝਾੜ ਫਨੂਸ ਤੱਕੇ ਸਨ, ਓਹ ਮੇਰੀ ਚਾਤੁਰੀ ਦੀ ਰਾਤ ਸੀ, ਜੋ ਹਨੇਰਾ ਕਰਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਨਰਕ, ਸੁਰਗ, ਰਾਤ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਜੰਗਲ, ਸ਼ਹਿਰ ਸਭ ਨਕਸ਼ੇ ਘੜੇ ਪਏ ਸਨ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਸਾਂ। ਇਸ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਾਲਕੇ ਨੈਣੀਂ ਨੀਰ ਭਰ ਲਿਆਏ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਇਹ ਵਾਕ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਉਚਾਰੇ :- ਸੁਣਿ ਮੁੰਧੇ ਹਰਣਾਖੀਏ ਗੂੜਾ ਵੈਣੁ ਅਪਾਰੁ॥ ਪਹਿਲਾ ਵਸਤੁ ਸਿਞਾਣਿ ਕੈ ਤਾਂ ਕੀਚੈ ਵਾਪਾਰੁ॥ ਦੋਹੀ ਦਿਚੈ ਦੁਰਜਨਾ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਕੂੰ ਜੈਕਾਰੁ॥ ਜਿਤੁ ਦੋਹੀ ਸਜਣ ਮਿਲਨਿ ਲਹੁ ਮੁੰਧੇ ਵੀਚਾਰੁ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਦੀਜੈ ਸਜਣਾ ਐਸਾ ਹਸਣੁ ਸਾਰੁ॥ ਤਿਸ ਸਉ ਨੇਹੁ ਨ ਕੀਚਈ ਜਿ ਦਿਸੈ ਚਲਣਹਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿ ਇਵ ਕਰਿ ਬੁਝਿਆ ਤਿਨ੍ਹਾ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੁ ॥੨॥ {ਸ: ਵਾ: ਤੇ ਵ: ਮ:੧} ੧੬. {ਸਿੱਧਾਂਤ} ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆਂ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥ ਮਰਦਾਨਾ (ਸਤਿਗੁਰ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ)-- ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਢੀਠਤਾ ਬਖਸ਼ਣੀਂ, ਆਪ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਲਾਈ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਯਾ ਤੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦੀ ਬੰਦ ਵਿਚ ਪਏ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਮਾਇਆ ਦੀ ਖਿੱਚ | | ਂ ਪ੍ਯਾਰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕੀਤਿਆਂ ਬੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਉਮੈਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਕੈਦ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਹੈ ਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ :- ਹੋਂਦਾ ਫੜੀਅਗੁ ਨਾਨਕ ਜਾਣੁ॥ ਨਾ ਹਉ ਨਾ ਮੈ ਜੂਨੀ ਪਾਣੁ ॥ {ਵਾ: ਮਲਾ: ਮ ੧-੧੪} ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਪਾਲ ਤੁੜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਆਪਾ ਛੁੱਟਕੇ ਅਪਣੇ ਧੁਰੇ ਉੱਤੇ, ਅਪਣੀ ਓਟ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਏਥੋਂ ਫੇਰ ਆਪਾ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੋਹ ਤੁਸਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਬੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ। ਜੋ ਮਰਦਾਨਾ--ਪਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰ--ਫਿਰ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਹੋਈ ਆਤਮਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਗੁਣ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਹ ਝਲਕਾ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਮਾਰੇ। ਪ੍ਰੇਮ ਤਾਂ ਆਪੇ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੈਦ ਤਾਂ ਮੋਹ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ... ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ--ਹੈ। ਜੋ ਆਤਮਾ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਜਲਵੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਰੂਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਐਉਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚਾਨਣਾ ਹੈ। ਸਮਝ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ! ਇਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮੋਹ ਮਾਯਾ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਤੁਟਦਾ ਹੈ, ਏਸੇ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪਾਈਦਾ ਹੈ ! ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਮੋਹ ਕੈਦ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ--ਮੈਂ ਘੋਲੀ, ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਦਕਾ ਮੈਂ ਮਾੜਾ ਬੀ ਸੁਖ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤਿਆਗ, ਵੈਰਾਗ, ਹਠ, ਤਪ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਬ੍ਰਤ ਧਾਰੇ ਸਾਰਦ ਜੀ--ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ! ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ? ਸਤਿਗੁਰ--ਸਜਣੋ ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ (ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਫਿਤਰਤ, ਦੇਹ ਦੇ ਸੁਭਾਵ) ਨੂੰ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਇਕ ਦਮ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ -238-<noinclude></noinclude> ckbdsld1ihigbi85svt9k1lsm150vfr 250 74738 237124 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ | ਸੜਕੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਟਕੇ ਆਪੇ ਦੇ ਰਸ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਸੁਖ ਪਾਓਗੇ। ਲੰਗਰ ਉੱਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ | ਸੜਕੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਟਕੇ ਆਪੇ ਦੇ ਰਸ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਸੁਖ ਪਾਓਗੇ। ਲੰਗਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਨੇ ਛਕਿਆ। ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਵੇਲੇ ਜ਼ਰਾ ਇਕਾਂਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ :-"ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਪਰਬਤ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਜਿਵੇਂ ਹਲਕਾਪਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਪਾਸ ਕੀਹ ਕੌਤਕ ਸੀ ਤੇ ਏਨ੍ਹਾਂ | ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆ ਸੀ ?" ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬੋਲੇ:-ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਤੈਨੂੰ ਆਪ ਸੁਣਾ ਦੇਸੀ, ਫੇਰ ਸਮਝ ਲਈਂ, ਜੇ ਕੁਛ ਤੇਰੀ ਸਮਝੇ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ :- ਂ | ਹੇ ਠੰਢਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ! ਮਾਯਾ ਦੀ ਖੇਲ ਹੈ। ਮਾਯਾ ਤਾਂ ਹੋਯਾ ਸਾਰਾ ਭੁਲਾਵਾ। ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ | ਭੁਲਾਵੇ, ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ ? ਪਰ ਆਯਾ ਹੈ, ਬਿਨੈ ਕਰਦੀ ਹਾਂ:- ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਰਿੰਦੂ ਨਾਥ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਮਾਫਕ (ਏਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੰਗੇ) ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਸਨ ਤੇ ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਦੇ ਸੇਵੀ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਵੇਰ ਕਿ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਉਹ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਰੀਝ ਪਿਆ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਇਸ ਪਰ ਬਿਨ ਦੰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕ ਗਏ। ਮੈਂ ਮੁਟਿਆਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਸਾਂ। ਇਕ ਵੇਰੀ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾ ਹੋ ਪਿਆ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਈ ਆਖੇ ਚੀਰੇ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਤੇ ਮੈਂ ਚੀਰਾ ਦੁਵਾਵਾਂ ਨਾਂ, ਦਰਦ ਕੋਲੋਂ ਡਰਾਂ, ਬੂਟੀ ਪੱਥਰਚੂਨ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬੱਧੀ, ਕੁਆਰ ਗੰਦਲ ਦਾ ਭੜਥਾ, ਆਟੇ ਅਲਸੀ ਦੀ ਲੇਵੀ ਲਾਈ, ਪਰ ਕੁਛ ਨਾਂ ਬਣਿਆ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਖੇਚਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਬੁਲਾ ਛੱਡੋ, ਅਸੀਂ ਦੁਪਹਿਰੇ ਆਕੇ ਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗੇ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੁਪਹਿਰੇ ਆ ਕੇ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਬੈਠੇ : ਤੇ ਆਖਣ - | | | ਲੱਗੇ : ਕਾਕੀ ! ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਨੀਂਦ ਆਵੇਗੀ, ਦੇਖ ਸਾਡੇ ਮਸਤਕ ਪਰ ਚਾਨਣਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਬੋਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਹੱਝੂੰ ਨੀਝ ਲਾਵੇਂ ਤਾਂ ਦਿੱਸਸੀ। ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੱਕਦੀ ਤੱਕਦੀ ਸੌਂ ਗਈ ਸਾਂ ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਂ ਗਈ ਤਦ ਆਪ ਨੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਰਾ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ--ਕਾਕੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਜਾਗ ਪਏਗੀ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ--ਇਹ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਗੇਗੀ। ਮੇਰੇ ਵਲ ਤੱਕਕੇ ਬੋਲੇ--ਜਾਗਣਾ ਨਹੀਂ-ਗੱਲ ਕੀ ਨਾਈ ਚੀਰਾ ਦੇਕੇ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਮੱਲ੍ਹਮ ਲਾਕੇ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜਾਗ ਤਦੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਦੋਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਇਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਦਾ ਅਸਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਜਦੋਂ ਬਿਰਧ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਚਤੁਰਾਈ ਤੇ ਤ੍ਰਾਟਕ ਮੁੱਦਰਾ ਦੇ ਕੌਤਕ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਦਿਤੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਜੰਤ੍ਰਾਂ, ਤੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਚੇਲੇ ਬਾਲੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਿਰਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਕਹਿਣ ਲਗ ਪਏ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀਆਂ ਅਖਾਂ ਤੇ ਮੱਥਾ, ਮਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਗਲ ਬਾਤ ਸਿਖ ਲੈ, ਸੁਖ ਪਾਏਂਗੀ, ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਖੇਡ ਹੈ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਸੂਫੀ ਹੋਕੇ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਪਾਕੇ, ਹਠ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਦਾਸ ਰਹੇ ਤੇ ਸਾਰਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਸਤਾਨ,ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਫਿਰੇ, ਅੰਤ ਨੀਲਗਿਰੀ (ਦੱਖਣ) ਵਿਚ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਕੌਮ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਟੋਡਾ ਹੈ-ਦੇ ਇਕ ਵਡੇ ਫਕੀਰ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜਾਚ ਪਾਈ, ਕਿ ਦੂਜੇ ਆਦਮੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਵੱਸ ਕੀ ਪਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਕਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁਅਜਜ਼ਾ ਯਾ ਕਰਾਮਾਤ ਨਬੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨਬੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ -੨੩੨- ਹਨ। ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ੧ ਪੱਛਮੀ ਬੀ ਹੁਣ ਇਸ ਖੇਲ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਮੈਸਮਰਿਜ਼ਮ ਤੇ ਹਿਪਨਾਟਿਜ਼ਮ ਨਾਮ<noinclude></noinclude> htgq88sl7qsgfm27g328wqjzsaul0al 250 74739 237125 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੇਵਾ ਭਾਉ ਕਰੇ। ਸਭ ਕੋਈ ਜੋ ਆਵੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁਚਾ | ਦਿਓ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਆਯਾ ਭੰਨੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਮੈਂ ਭੰਨ ਲਵਾਂਗਾ। ਸੋ ਹੇ ਦੇਵ ਮੂਰਤੀ ਭਗਵਾਨ ! ਆਓ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਆਵਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਤਿਗੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੇਵਾ ਭਾਉ ਕਰੇ। ਸਭ ਕੋਈ ਜੋ ਆਵੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁਚਾ | ਦਿਓ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਆਯਾ ਭੰਨੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਮੈਂ ਭੰਨ ਲਵਾਂਗਾ। ਸੋ ਹੇ ਦੇਵ ਮੂਰਤੀ ਭਗਵਾਨ ! ਆਓ ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਆਵਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਟੁਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਹਾਹ ਵਾਂਙੂ ਹਾਹ ਮਾਰਕੇ ਤੇ ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ : ਹੇ ਨੀਲੇ ਨੀਲੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਉਹਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆ ! ਏਸ ਭੂਮੀਏ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਤਾਂ ਧਨ ਮਾਲ ਖੋਹ ਲਏ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਬੀ ਖੋਹ ਲਏ। ਅਸੀਂ ਭਲਿਆਈ ਕਿਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਕਰੀਏ ਤੇ ਅਪਣੇ ਲਈ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਤੋਸ਼ਾ ਕਦੋਂ ਲੱਦੀਏ, ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਇਹ ਸਾਡੇ ਬੀ ਘਰ ਬਾਰ ਲੁੱਟ ਲਵੇ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਨੇਕੀਓਂ ਤਾਂ ਨਾ ਵਾਂਜੇ।’ ਇਹ ਕਹਿ ਹੋਰ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਭ ਕੁਛ ਖੋਹ ਲਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਪੁੰਨ ਕਾਹਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗੇ ! ‘ਹੱਛਾ ! ਭਾਵੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ। ਸਹੁ ਹੇ ਮਨ ਸਹੁ !' ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਭੂਮੀਏ ਦਾ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਬੰਦਾ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਣੇ ਓਥੇ ਛੋੜਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਭੂਮੀਏ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਹੋਈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੋਈ ਬੜੇ ਤੇਜ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੰਤ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧੂ ਬੀ ਹੈ, ਹਿਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਤੇ ਬੜੇ ਭਾਉ ਨਾਲ ਸੁਹਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਬਿਠਾਕੇ ਲਗਾ ਖਾਤਰਦਾਰੀ ਕਰਨ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਠੰਢ ਪਈ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ ਇਕ ਐਸਾ ਸੁਹਣਾ ਦੀਦਾਰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਦੇ ਡਿੱਠਾ। ਖਿੱਚ ਪਵੇ ਸੁ, ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਣ ਸੁ, ਪਰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ ਸੁ ਕਿਉਂ ? ਭੂਮੀਏ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਭਾਉ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਚਰਨ ਧੋਤੇ ਤੇ ਫੇਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ : ਜੀਓ ਸੰਤ ਜੀ ! ਅੰਨ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਆਓ ਆਪ ਜੀਵੋਂ। ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਭਾਈ ਭਲਾ ਹੋਵੀ, ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਦੱਸ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਰਤ ਕੀਹ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਭੂਮੀਏ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਇਕ ਟੋਆ ਜਿਹਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ / ਂ | ਮੈਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਧਾੜੇ ਮਾਰਦਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗਲ ਕੋਝੀ ਹੋਈ ਤੇ ਕੂੜ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਹ ਪੂਰੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਲਖ ਲੈਣਗੇ। ਜੇ ਏਹ ਕਿਤੇ ਕਿਸੇ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਸੂੰਹ ਸੁਣ ਹੀ ਆਏ ਹੋਣ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਿੱਤਾ ਮਾਰਨਾ ਤੇ ਖਹੁਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਿਆਂ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕੂੜ ਕਹਾਂ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਜ਼ਰ ਪਾਕੇ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਪਾਪ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੰਬ ਪਏ ਸਨ ਤੇ ਮਨ ਨੇ ਸੋਝੀ ਵਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਕਿਸੇ ਘਬਰਾ ਜੇਹੇ ਵਿਚ। ਇਸ ਘਬਰਾ ਵਿਚ, ਇਸ ਦੁਚਿਤਾਈ ਵਿਚ ਜੋ ਅੰਦਰ ਰੇੜਕਾ ਪਿਆ ਉਸ ਨਾਲ ਮੱਖਣ ਵਾਂਙ ਸੱਚ ਉਪਰ ਤਰ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ : ਦਾਤਾ ਮੇਰੇ ! ਰੋਜ਼ੀ ਮੇਰੀ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਕਿਰਤ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੁਛਿਆ ਹੈ ਦੱਸ, ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਤੋਂ, ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਜੇ ਕਿ ਮੈਂ ਦਿਨੇ ਰਾਹ ਖਹਿੜੇ ਲੁੱਟਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਤੀ ਚੋਰੀਆਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਜੇ ! ਮੈਂ ਲਾਉਂਦਾ ਭਲੇ ਅਰਥ ਹਾਂ, ਸਦਾਤ ਮੇਰਾ ਜੇ ਜਾਰੀ, ਆਇਆ ਗਿਆ ਸਾਧ ਸੰਤ ਸਭ ਵਰੋਸਾਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਏਥੋਂ, ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਸਾਧੂ ਸੰਤ ਏਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ। ਸਭ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਖਦੇ ਹੈਨ ਜੋ ਤੇਰੇ ਜੈਸਾ ਪੁੰਨੀ ਤੂੰਹੋਂ ਹੀ ਹੈਂ। ਸੋ ਮੈਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਾ ਖੋਂਹਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਅਯਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰੋਸਾਉਂਦਾ ਹਾਂ । ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ, ‘ਭਲਾ ਹੋਵੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ ਈ।' ਭੂਮੀਆਂ-ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਹੀਏ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਮੋਥੋਂ ਏਦਾਂ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਨਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਆਪਣਾ ਮੁੜੱਪਣ ਆਪ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਸੰਤ ! ਤੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਹ ਹੈ, ਅਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੰਬਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਆਪ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਲਓ ਹੁਣ ਆਓ ਭੋਜਨ ਪਾਓ। -੨੩੮- ਸਤਿਗੁਰ-ਜਦ ਭਾਈ ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਤੂੰ ਆਪ<noinclude></noinclude> 3tz9mkz1wc51c6o0rkdvj8cinzunzyw 250 74740 237126 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੱਚ ਨੂੰ ਪੱਲੇ ਰੱਖਿਓਈ ਤਾਂ । ਭੂਮੀਆ-ਸੱਚ ? ਸੱਚ ? ਸੱਚ ? ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵਾਂ ? ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂ ? ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂ?। ਦੂਜੀ ਗੱਲ, ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੇ ਚਾਹੇ ਕੌੜੀ ਹੋਵੇ ਸਹਿ ਲਵਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੱਚ ਨੂੰ ਪੱਲੇ ਰੱਖਿਓਈ ਤਾਂ । ਭੂਮੀਆ-ਸੱਚ ? ਸੱਚ ? ਸੱਚ ? ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਵਾਂ ? ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂ ? ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂ?। ਦੂਜੀ ਗੱਲ, ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖੇ ਚਾਹੇ ਕੌੜੀ ਹੋਵੇ ਸਹਿ ਲਵਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚੀ ਹੈ? ਹੈਂ ? ਠੀਕ ਹੈ ਜੀਓ ! ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚਾ ਹੋਵਾਂ, ਲੋਕੀਂ ਕੁਛ ਸਮਝਣ ਪਏ, ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚਾ ਹੋਵਾਂ, ਹੈਂ ? ਠੀਕ ! ਮੈਂ ਫਿਰ ਸੱਚਾ ਰੱਬ ਲਵਾਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ, ਹੈਂ ਸੱਚ ਕੀਕੂੰ ਹੋਇਆ ? ਮਰਦਾਨਾ--ਭਾਈ ਜੋ ਸਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਸੱਚ, ਜੋ ਹੈਸੀ ਸਦਾ ਤੋਂ ਉਹ ਸੱਚ, ਜੋ ਹੈ ਹੁਣ, ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ ਸਦਾ ਉਹ ‘ਸਦਾ ਸੱਚ' ਹੋਇਆ ਨਾ। ਭੂਮੀਆ-ਠੀਕ; ਉਹ ਰਬ ਸੱਚ ਹੈ, ਸਦਾ ਜੋ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਸਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਸੱਚ, ਠੀਕ ਹੈ। ਕੂੜ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਸਦਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਬਣਾ ਕੇ ਬੋਲੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਉੱਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਸੱਚ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੂੜ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਚ ਮਰ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਸੱਚ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਕੂੜ ਸੀ, ਸੋ ਮਰ ਗਿਆ, ਕੂੜ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ, ਸੱਚ ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਜੀਵੇ ਸੋ ਸੱਚ। ਐਉਂ ਰੱਬ ਜੋ ਸਦਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ ਹੀ ਹੋਇਆ ਨਾ। ਜਗਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ ਉਹ ਕੂੜ ਹੈ; ਪਰ ਰੱਬ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ ਜੀ। ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਧਾਰ ਲਵਾਂ। ਉਸਦਾ ਨਾਉਂ, ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਉਂ ਕੀਕੂੰ ਸੱਚ ਹੈ ? ਹਾਂ, ਰੱਬ ਜੁ ਸੱਚ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਬੀ ਸੱਚਾ। ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੈ ਮੈਂ ਝੂਠਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਬੀ ਮਰ ਜਾਏਗਾ ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਸੋ ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਬੀ ਝੂਠਾ। ਐਉਂ ਸੱਚੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸਚਾ ਆਪੇ ਹੋਯਾ। ਐਉਂ ਕਿ ਐਉਂ ਹੈ ? ਹੈਂ ਜੀਓ ? ਜੀਕੂੰ ਓਥੈ ਸਚੋ ਹੀ ਸਚਿ ਨਿਬੜੈ ਚੁਣਿ ਵਖਿ ਕਢੇ ਜਜਮਾਲਿਆ ॥ ਥਾਉ ਨ ਪਾਇਨਿ ਕੂੜਿਆਰ ਮੁਹ ਕਾਲੈ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ:੧} | | | | | ਂ ਂ ਂ | ਂ ਸੂਰਜ ਚਾਨਣ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੁੱਪ ਬੀ ਚਾਨਣਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਬੀ ਸੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਬੀ ਸਚ। ਰਬ ਸੂਰਜ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧੁੱਪ। ਠੀਕ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਾਯਾ ਧਰਤੀ ਵਾਂਙੂ ਸਾਧਣੀ ਹੈ। ਦਇਆ, ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਨਾਲ। ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਕਰਨੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦਇਆ ਮੈਂ ਨਾ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਦਇਆ ਸਿੱਖਣੀ ਪਈ। ਦਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਠੀਕ ਹੈ, ਐਵੇਂ ਤਾਂ ਫੋਕੇ ਹੋਏ ਨਾ ਪੁੰਨ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੀਲੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰ ! ਠੀਕ ਹੈ। ਪਰ ਜੀਓ ਇਹ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਮੈਂ ਕਿ ਆਤਮ ਤੀਰਥ ਕੀਹ ਹੈ ਤੇ ਓਥੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣਾ ਕੀਹ ਹੈ । ਪਰ ਚੰਗਾ ਮੈਂ ਦਇਆ ਸਿੱਖਾਂ, ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਾਂ, ਜੋ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸੱਚੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਾਂ ? ਹੈਂ ਮੰਨਾਂ ? ਹਾਂ, ਅੱਗੇ ਜਾਣਦਾ ਤਾਂ ਹਾਂ ਰੱਬ, ਪਰ ਕਦੇ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ। ਹੱਛਾ ਜੀ ! ਹੁਣ ਗੱਲ ਕੋਈ ਮੋਟੀ ਜੇਹੀ ਕਰਕੇ ਦੱਸ ਦਿਓ ਨਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ--ਭਾਈ ਇਕ ਬਚਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹਈ ਕਿ ਸੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਸੱਚ ਬੋਲ, ਸੱਚ ਸੁਣ, ਸੱਚੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੱਚਾ ਰਹੁ, ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਜਪੁ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਹਈ ਇਹ ਕਿ ਦਇਆ ਕਰਿਆ ਕਰ, ਗ਼ੈਬਾਂ ਤੇ ਦਇਆ, ਹੈਂ ? ਤੀਜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿ ਤੂੰ ਐਉਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਲੂਣ | ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰੀਂ ਕਿਸੇ ਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਤ੍ਰੈ ਬਚਨ ਪਾਲੇਂਗਾ ਤਾਂ ਕਰਮ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ; ਤੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ ਜਾਏਂਗਾ। ਭੂਮੀਆ-ਠੀਕ, ਲਓ ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਕਰਮ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਸੱਚ, ਗ੍ਰੀਬ ਮਾਰ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਦਇਆ ਜਿਹੜੀ ਆਖੀ ਨੇ, ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਚੰਗਾ ਜੀ ! ਪਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾ ਸੱਚ ਇਹ ਜੇ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਏ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਨਹੀਂ ਜੇ ਛੁੱਟਣਾ, ਉਞ ਮੈਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾਵਾਂਗਾ ਆਪਣੀ ਵਲੋਂ ਜੋ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਦਿੜਤਾ ਨਹੀਂ ਜੇ, ਪਰ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਹੋਰ ਸੱਚ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਆਖੇ ਹਨ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਸਿੱਖ ਲਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਦੋ ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਧਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਕ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੱਚ, ਦੂਸਰੇ ਸੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪੀ ਜਾਣਾ। ਸੱਚ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਰਤੱਖ ਜੁ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਪਰ -੨੪੧-<noinclude></noinclude> 2tpbpcjc2j1799esz3avy78u1o382rv 250 74741 237127 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਰੂਪ ਸਮਝਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੰਨ ਕੇ ਕਿਸੇ ਖਿਆਲੀ ਯਾਗ ਵਿਚ ਟਿਕਾਣਾ ਲੋੜਦੇ ਹੋ। ਕੋਈ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਬ ਬਣਾਕੇ ਟੁਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਨਫਸ ਰੱਬ ਦੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਰੂਪ ਸਮਝਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੰਨ ਕੇ ਕਿਸੇ ਖਿਆਲੀ ਯਾਗ ਵਿਚ ਟਿਕਾਣਾ ਲੋੜਦੇ ਹੋ। ਕੋਈ ਮਨ ਨੂੰ ਰੱਬ ਬਣਾਕੇ ਟੁਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਨਫਸ ਰੱਬ ਦੇ ਤਖਤ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਰਾਜ ਤੇ ਰਜੋ ਗੁਣੀ ਸੁਖ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੀ ਪਾਰ ਗਿਰਾਮਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਇਕ ਰਾਜ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਜਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰ ਤਾਕਤ ਕਿਸੇ ਸੁਖ ਲਈ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਸੁਰਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਅੰਦਰ ਜੋ ਆਪਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਤਾਬਿਆ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਤਾਕਤਾਂ ਬਲ ਪਾਕੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਨੱਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀ ਉਸ ਕੈਦ ਵਿਚ ਪਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ‘ਕੈਦ ਰੂਪ’ ਸਮਝਕੇ ਕੱਟਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ, ਜ਼ਿਨਾਂ ਦੇ ਢਹਿਣ ਨਾਲ ਢੈ | ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਜਦੋਂ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠਾਂ ਕਿ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭਲਿਆਈ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਦ ਸੁਭਾਵ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਲੇ ਤੋਂ ਗਿਰਾਉ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਤੁਸੀਂ ਡਿੱਗੇ। ਦਾਰੂ ਆਪਾ ਵਿਨਾਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਦਾਰੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤਾਕਤਾਂ ਪਰ ਵੱਸ ਪਾਓ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ। ਆਪਾ ਅੰਦਰ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਕ ਸਭ ਰੁਚੀਆਂ; ਤਾਕਤਾਂ ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਪਰ ਬਲ ਪਾਵੇ, ਆਪਣੇ ਤਾਬੇ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪ ਇਸ ਘਰ ਦਾ ਠਾਕਰ ਬਣਕੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰੋ, ਤਾਕਤਾਂ ਤੋਂ ਬਲ, ਉਮਾਹ, ਹੁਲਾਰਾ ਲਓ; ਮਾਰੋ ਨਹੀਂ, ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਆਪੇ ਪੈਰ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਲੂਲੇ ਹੋਕੇ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਅਸੀਂ ਅਚੱਲ ਅਹਿੱਲ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ; ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ; ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਪਾਰਬਤੀ ਨੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਕੈਦ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਨਾ ਸਮਝੀ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨਾ ਆਪ ਬੀ ਕੈਦ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਇਹ ਤੌਖਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਓ। ਦਿਨ ਰਾਤ | ਂ | | | | | ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਹੈ ? ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਸ ਕੈਦ ਨੂੰ ਐਸ਼ਰਜ ਜਾਤਾ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਪਾ ਆਪੇ ਨਾਲ ਦਗ਼ੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪੇ ਨੂੰ ਚੀਨੋ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਂ, ਆਪੇ ਦੀਆਂ ਚੋਰੀਆਂ ਤੇ ਠੱਗੀਆਂ ਦੇ ਦੇਖਣਹਾਰ ਬਣੋਂ, ਆਪੇ ਤੇ ਵੱਸ ਪਾਓ ਤੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਫਿਰ ਤੁਸਾਨੂੰ ਆਪੇ ਦਾ ਜਲਵਾ ਦਿੱਸੇ । ਫਿਰ ਆਪੇ ਨੂੰ ਜਗਤ ਆਧਾਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇ ਆਵੇ ਤੇ ਮਿਲ ਪਵੇ। ਫਿਰ ਸਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇ। ਪਰ ਰਾਹ ਲੰਮਾ ਹੈ, ਜੇਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਜੋ ਮੁੱਦਤਾਂ ਦਾ ਉਲਟ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਗਲ ਸੁਣਕੇ ਆਪੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਿਕੂੰ ਮੁੱਦਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਣ ਦਾ ਤੇ ਪੁੱਠੇ ਗੇੜ ਦਾ ਅਧ੍ਯਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਗੇੜ ਦਾ ਅਯਾਸ ਕਰਾਓ। ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਰੱਖੋ, ਸ਼ਰਨ ਸੰਭਾਲੋ; ਸ਼ਰਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ ਸ਼ਰਨ ਦਾ ਅਯਾਸ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਿਰੰਤਰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਵੱਸੋ, ਨਾਮ ਸਭ ਸੋਝੀਆਂ ਤੇ ਬਲ ਬਖਸ਼ੇਗਾ। ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਵੱਸੋ, ਸਦਾ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਓਟ ਰਹੋ ! ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਪਾ ਆਪੇ ਨੂੰ ਚੀਨਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਪਾ ਆਪੇ ਤੇ ਵਸੀਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਨ ਂ ਆਸਰੇ ਆਪਾ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਕੇ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਸਮਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾਮ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲੋ। ਦੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਇਕ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆਕੇ ਇਲਾਹੀ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ :- ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਦੋ ਤੁਕਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਗਾਂਵੀਆਂ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਗਾਂਵੀਆਂ ਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ‘ਸਭਨਾਂ ਜੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਦਾਤੇ’ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਕੁਛ ਦਿਨ ਉਥੇ ਰਹਿਕੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਜਮਾਕੇ ਦਾ ਕੈਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਆਪ ਕੈਦ ਪੈਣ ਤੋਂ ਂ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਪਾਰਬਤੀ ਨੇ ਤਲਿੱਸਮ -੨੩੫-<noinclude></noinclude> mkazbyycxz8oqsfkkbigtk1rgtz7jy7 250 74742 237128 2026-09-27T07:38:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਤੂੰ ਡਾਢਾ ਚੰਗਾ ਏਂ; ਉਹ ਜਾਣੇ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਹੋ ਲਈਂ ਔਖਾ, ਦੋ ਬੁਰਕੀਆਂ ਅੰਨ ਤਾ ਖਾ ਜਾਹ। (ਸੋਚ ਕੇ) ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਮੀਂ ਬੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅੰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅੰਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਪਕਵਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਹਣਿਆਂ ! ਤੂੰ ਡਾਢਾ ਚੰਗਾ ਏਂ; ਉਹ ਜਾਣੇ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਹੋ ਲਈਂ ਔਖਾ, ਦੋ ਬੁਰਕੀਆਂ ਅੰਨ ਤਾ ਖਾ ਜਾਹ। (ਸੋਚ ਕੇ) ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਮੀਂ ਬੀ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਅੰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅੰਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਪਕਵਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਵੇਂ ਮੰਨ, ਭੋਜਨ ਪਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਹੁਣ ਮਰਦਾਨੇ ਵਲ ਤੱਕੇ। ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀ ਇਹ ਪਉੜੀ ਗਾਇਨ ਹੋਈ : ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਤੂੰ ਜਿਨਿ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਾਇਆ ॥ ਜਿਸੁ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਸਚੁ ਤਾ ਤਿ ਸਚੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਸਚੁ ਵਸਾਇਆ ॥ ਮੂਰਖ ਸਚੁ ਨ ਜਾਣਨੀ ਮਨਮੁਖੀ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਕਾਹੇ ਆਇਆ ॥ ੮ ॥ {ਆਸਾ: ਵਾਰ: ਮ:੧} ਇਸ ਪਉੜੀ ਨੂੰ ਭੂਮੀਏ ਨੇ ਸੁਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਂ ਜੀਉ ਤੇ ਨਕਸ਼ ਬੱਝ ਗਿਆ ਕਿ ਸੱਚ ਕੋਈ ਬੜੀ ਅਮੋਲਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਆਪ ਸਚ ਬੋਲਿਆ ਸਾਸੁ ਤੇ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਰੱਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੰਤ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨਾਂ ਤੇ ਤਾਂ ਰੀਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਦਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਾਤਾ ਸੀ ਮੇਰੇ ਸੱਚ ਉਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੀਝੇ ਤੇ ਇਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਸੱਚ ਤੇ ਰੀਝੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਰਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਮੈਥੋਂ ਕਿੱਤਾ ਛੁੱਟਣਾ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੂੜਾ ਬਚਨ ਕੀਹ ਦੇ ਦਿਆਂ, ਆਪ ਦੇ ਦਰ ਕੂੜ ਦੀ ਜਾਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੀਹਦੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਸੂਰਾ ਵੈਦ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਬੀ ਨਿਰੋਲ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਤੇ ਉਮਰਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਉ ਕਹਿਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਪਾਪ ਵਿਚ ਪਥਰਾ ਗਿਆ ਦਿਲ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹੇ ਪਾ ਦੇਈਏ ਕਿ ਆਪੇ | | | ਂ | | । ਇਸ ਤੋਂ ਬੇਮਲੂੰਮੇ ਇਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ, ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਛੁੱਟ ਜਾਏ। ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ :- ਭੂਮੀਆਂ ! ਰਬ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਸਦਾ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭਨਾਂ ਮਰਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਕੇ ਮਿਟ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਮੂਲੋਂ, ਫੇਰ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਨੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਰੰਗ। ਰਬ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆਂ ਹੀ ਕੂੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸਮਝ ਕਿ ਸੱਚ ਹੈ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ ਸੱਚ ਧਾਰਨਾ ਅੰਦਰ ਮਨ ਵਿਚ, ਤੇ ਸੱਚ ਹੈ ਸੱਚ ਨਾਲ ਐਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕੌੜਾ ਲਗੇ ਸੱਚ ਸੁਣਕੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਜੇ ਇਉਂ ਕਰੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸੱਚੀ ਸਿਖਿਆ ਲੈਣ ਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਦਾ ਵੱਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਧਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੀ ਸਿਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ। ਪਰਮੇਸੁਰ ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਸੱਚ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ ! ਉਸ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਰੇ ਅਰਾਧਣਾ, ਹਾਂ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਵੇ। ਇਉਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇਹੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਜਾਣੇ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਵਾਹੀ ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਨਾਲ ਭੰਨੀ ਸਾਧੀ ਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਕਾਯਾਂ ਭਲੇ ਕਰਮਾਂ (ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਨ) ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਤੇ ਸੱਚ ਧਾਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਧੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਫੇਰ ਉਸ ਸੱਚੇ ਦੇ ਸਤਿਨਾਮ ਨੂੰ ਬੀਜੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀਉ ਫੇਰ ਮੌਲਦਾ ਹੈ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ, ਫੇਰ ਅੰਦਰਲਾ ਤੀਰਥ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਜੀਵ ਦਾ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚ ਅੰਦਰ ਵਸਦੇ ਸੁਭਾਉ ਵਿਚ ਵਸਦੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਕੇ ਕੱਢ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੇ ਭੂਮੀਆਂ ! ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚ ਨੂੰ ਘੁੱਟਕੇ ਖਿੱਚਕੇ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੇ। ਹਾਂ, ਸੱਚ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਤੇਰਾ। ਮਿਹਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੀ ਪਰ ਜੇ ੧ ਨਿਹਚੁਲ ਏਕੁ ਨਰਾਇਣੋ ਹਰਿ ਅਗਮ ਅਗਾਧਾ ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ ਹਰਿ ਲਾਧਾ ॥ {ਮਾਰੂ ਵਾਰ ਮ: ੫-੧੯} २ ਸਚੁ ਤਾਂ ਪਰੁ ਜਾਣੀਐ ਜਾ ਆਤਮ ਤੀਰਥਿ ਕਰੇ ਨਿਵਾਸੁ ॥ {ਆਸਾਂ: ਵਾ: ਮ: ੧} -੨੪੦-<noinclude></noinclude> 2opr8x73u1bfnnjuzg85jaqp5ghxbrb 250 74743 237129 2026-09-27T07:38:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੇਵਕ, ਜੋ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਦਾਉਂਦੇ ਸੇ, ਕੀਰਤਨ | ਕਰਿਆ ਕਰਨ। ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ ਸਿਖ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆ ਜੁੜਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਆਪ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ ਆਇਆ ਕਰੇ। ਹੋਰ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਆਇਆ। ਭੂਮੀਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੇਵਕ, ਜੋ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਦਾਉਂਦੇ ਸੇ, ਕੀਰਤਨ | ਕਰਿਆ ਕਰਨ। ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ ਸਿਖ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆ ਜੁੜਦੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਆਪ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ ਆਇਆ ਕਰੇ। ਹੋਰ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਆਇਆ। ਭੂਮੀਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੰਨੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋਈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਵਿਚ ਥਾਉਂ ਦੇ ਦਿਤੀਓਸੁ ਕਿ ਜੋ ਸੱਚਾ, ਭਲਾ ਹੈ, ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਲ ਰਖਦਾ ਹੈ ਨੇਕੀ ਦਾ ਤੇ ਭਾਉ ਰਖਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਦਾ, | ਇਹ ਰਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਿਬਾਹੇਗਾ। ਆਪ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਏਸ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਕਰੇ ਕਿ ਕਦੇ ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੇਰੇ ਦੀਦਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ। ਭੂਮੀਆਂ ਜੋ ਭੂਮੀ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਮੋਢੀਵਾਲ ਸੀ ਹੁਣ ਪਿਆਰ, ਧਰਮ, ਨੇਕੀ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਥੋਹਰਾਂ ਦਾ ਪੇੜ ਮਤ੍ਯਾਗਰ ਦਾ ਚੰਦਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਕਲੀਆਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਿ ਸਦੱਕੜੇ ਅੱਜ ਨਸੀਮ ਜਦੋਂ ਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ:- ‘ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਲ ਆਸਣ ਪੱਕੀ ਏਹ ਅਵਾਈ। ਸੁਣ ਕਲੀਆਂ ਭਰ ਚਾਉ ਆਖਿਆ:-‘ਸਹੀਓ ਅੱਜ ਨ ਖਿੜਨਾ, ਕਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਆਯਾਂ ਕੱਠੀ ਦੇਈਏ ਮੁਸ਼ਕ ਲੁਟਾਈ। ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਨੁਛਾਵਰ-ਤੇਲਾਂ ਪੌਣ-ਲੁਕੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਸਹੀਓ ! ਜਾਂ ਇਹ ਗਲ ਸੁਣ ਪਾਈ; ‘ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਲ ਆਸਣ ਪ੍ਯਾਰ ਛਹਿਬਰਾਂ ਲਾਈ। ਪੌਣ ਕੁੱਛੜੋਂ ਤਿਲਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਬਨਮ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ ਵਿਛ ਯਾ ਸਾਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਚਰਨ ਧੂੜ ਮੁਖ ਲਾਈਂ। ਸੂਚਨਾ-ਕਾਮਰੂਪ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਚੱਲਕੇ ਜਿਸ ਇਲਾਕੇ ਗਏ ਓਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਬਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਜਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਬਨ ਵਿਚ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ । ਜਗਤ ਦੇ ਲੱਗ ਪੱਗ ਸਾਰੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੈਤਾਨ ਅਥਵਾ ਮਾਯਾ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ ਆਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਨਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਲਿਜੁਗ ਬੀ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਪਰਤਾਵਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ‘ਕਲਿਜੁਗ ਕੋਈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਵਾਂਙੂ ਪੱਕਾ ਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ ਵਜੂਦ ਹੈ’ ਇਹ ਗੱਲ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾੜੇ ਗੁਣ ਤੇ ਭੈੜੇ ਲੱਛਣ ਕਲਿਜੁਗ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਲਜੁਗ ਕੋਈ ਮੂਰਤੀ ਯਾ ਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਆਕੇ ਬੈਠਾ ਯਾ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਸਦਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਯਾ ਡਿੱਠਾ ਹੋਵੇ,ਜਿਹਾ ਕੁ ਰਾਮਕਲੀ ਮ: ੧ ਅਸਟਪਦੀਆਂ ‘ਸੋਈ ਚੰਦੁ ਚੜਹਿ ਸੇ ਤਾਰੇ ਵਿਚ ਆਪ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਸੰ: ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ੪੬੫ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ। ੩ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਇਸ ਵਾਕਿਆ ਜਗਨ ਨਾਥ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। -282- २ ੨ ਤੇਲ।<noinclude></noinclude> touwe3iervkh2ss2ueineq76giph1a8 250 74744 237130 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਉਸਰਹਿ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਕਾ, ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਜੜਾਉ ਕਰਾਂ, ਅਗਰ ਚੰਦਨ ਕਾ ਲੇਪੁ ਦੇਵਾਂ'। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਸਬਦ ਰਾਗੁ ਸ੍ਰੀ ਰਾਗੁ ਵਿਚ :- ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ॥ ਕਸਤੂਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਉਸਰਹਿ, ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਕਾ, ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਜੜਾਉ ਕਰਾਂ, ਅਗਰ ਚੰਦਨ ਕਾ ਲੇਪੁ ਦੇਵਾਂ'। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਸਬਦ ਰਾਗੁ ਸ੍ਰੀ ਰਾਗੁ ਵਿਚ :- ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ ਰਤਨੀ ਤ ਹੋਹਿ ਜੜਾਉ॥ ਕਸਤੂਰਿ ਕੁੰਗੂ ਅਗਰਿ ਚੰਦਨਿ ਲੀਪਿ ਆਵੈ ਚਾਉ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੧॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੀਉ ਜਲਿ ਬਲਿ ਜਾਉ॥ ਮੈ ਆਪਣਾ ਗੁਰੁ ਪੂਛਿ ਦੇਖਿਆ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤਬ ਫਿਰਿ ਕਲਜੁਗਿ ਆਖਿਆ, ‘ਜੋ ਜੀ ਜਵੇਹਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਰਾਂ, ਅਰ ਲਾਲਾਂ ਦਾ ਜੜਾਉ ਕਹਾਂ, ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮੋਹਣੀਆਂ ਲਿਆਵਾਂ। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਪਉੜੀ ਦੂਜੀ ਆਖੀ :- ਧਰਤੀ ਤ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਜੜਤੀ ਪਲਘਿ ਲਾਲ ਜੜਾਉ ॥ ਮੋਹਣੀ ਮੁਖਿ ਮਣੀ ਸੋਹੈ ਕਰੇ ਰੰਗਿ ਪਸਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੨ ॥ ਤਬਿ ਕਲਜੁਗਿ ਕਹਿਆ, “ਜੋ ਜੀ ਇਹ ਭੀ ਨਾਹੀ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਸਿਧ ਲੈ ਜੋ ਰਿਧਿ ਆਵੈ, ਅਤੇ | ¦ | ਗੁਪਤ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਚਲੂ, ਅਰ ਹਜ਼ਾਰ ਕੋਹਾਂ ਜਾਇ ਪ੍ਰਗਟਿ ਹੋਇ।” ਤਬ ਗੁਰੂ ਪਉੜੀ ਤੀਜੀ ਆਖੀ :- ਸਿਧੁ ਹੋਵਾ ਸਿਧਿ ਲਾਈ ਰਿਧਿ ਆਖਾ ਆਉ॥ ਗੁਪਤੁ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ਬੈਸਾ ਲੋਕੁ ਰਾਖੈ ਭਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥ ੩ ॥ ਤਬਿ ਕਲਿਜੁਗ ਆਖਿਆ, “ਕੁਛ ਲੇਵਹੁ, ਸੁਲਤਾਨ ਹੋਵਹੁ, ਰਾਜ ਕਰਹੁ।' ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਚਉਥੀ ਪਉੜੀ ਕਹੀ :- ਸੁਲਤਾਨੁ ਹੋਵਾ ਮੇਲਿ ਲਸਕਰ ਤਖਤਿ ਰਾਖਾ ਪਾਉ ॥ ਹੁਕਮੁ ਹਾਸਲੁ ਕਰੀ ਬੈਠਾ ਨਾਨਕਾ ਸਭ ਵਾਉ ॥ ਮਤੁ ਦੇਖਿ ਭੂਲਾ ਵੀਸਰੈ ਤੇਰਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਨਾਉ ॥੪ ॥ ੧ ॥ ਤਬਿ ਕਲਜੁਗ ਪਰਦੱਖਣਾ ਕੀਤੀ, ਆਇ ਪੈਰੀ ਪਇਆ। ਆਖਿਓਸੁ, ‘ਜੀ ਮੇਰੀ ਗਤਿ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ ?” ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਖਿਆ, ‘ਮੇਰਾ ਸਿਖ ਕੋਟ ਮਧੇ ਕੋਈ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਿਸਕਾ ਸਦਕਾ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਹੋਵੇਗੀ।' ਤਬਿ ਕਲਜੁਗ ਪੈਰੀ ਪਇਆ। ਬਾਬੇ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਬੋਲਹੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਸੂਚਨਾ--ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਕੀੜ ਨਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਅਨਾਦਰ ਬਹੁਤ ਹੋਇਆ, ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਵਰ ਦਿਤਾ ‘ਵਸਦਾ ਰਹੁ’। ਅਗਲੇ ਪਿੰਡ ਗਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਮ, ਸਤਿਸੰਗ ਹੋਇਆ, ਓਥੇ ਵਰ ਦਿਤਾ ਇਵ ‘ਉਜਾੜ ਹੋਵੇ”। ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਹਾ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਿਆਉਂ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਹਾ ‘ਪਹਿਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਰੋਗੀ ਸਰੀਰ ਵਾਗੂੰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਗੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਗ ਲਾਉਣਗੇ। ਉਹ ਬਦੀ ਇੱਕੇ ਥਾਂ ਨੱਪੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਚੰਦਨ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਜਿਤਨੇ ਦੂਰ ਦੂਰ ਜਾਣਗੇ ਆਪਣੀ ਸੁਗੰਧੀ ਲਾਕੇ ਸਤਿਸੰਗਿ, ਨੇਕੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਬੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਗੇ।” ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਫਿਰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦਾ ਆਸਾ ਦੇ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਨਾਲ ਸਾਖੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਬਿਸੀਆਰ ਦੇਸ ਜਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਏਥੇ ਹੈ। ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਛੁਟਘਾਟਕਾ ਦਿਤਾ ਹੈ। ‘ਛੁਟਘਾਟਕਾ' (ਅਰਥਾਤ ਚਿਟਾ ਗਾਉਂ) ਤੇ ‘ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਬਰੇਤੀ' ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਆਸਾਮ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤਕ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੋਨ ਦੀਪ ਆਦਿਕ ਟਿਕਾਣੇ ਬੀ ਏਥੇ ਈ ਹੈਨ। ਏਥੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪੈਣ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਲਾਗ ਲਾਗ ਜਹਾਜ਼ੀ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਅੱਪੜਨਾ, ਵੀ ਢੁੱਕਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇੱਕਤ ਨਗਰ ੩੩. ਵੱਸਦੇ ਰਹੋ-ਉੱਜੜ ਜਾਓ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਆਦਰ ਕਿਸੇ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾਨਕ ਸਾ: ੪੫੨ ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾ: ਸ: ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਦਿੱਤਾ, -੨੪੯-<noinclude></noinclude> ci6owcs7r4ac0ji5txhflcuf5legwph 250 74745 237131 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਸਤਾ ਅੱਗੇ ਲਿੱਤਾ। ਯਾਰ ਅਮਿੱਤਾ ਖਿਲਿਆ; ਇਹ ਵਰ ਗੁਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਕੀ ਯਾਉਂ ਕਿਤੋ ਨੇ?? ਵਰ ਕਿਉਂ ਆਪ ਦਿਤੋ ਨੇ? "ਵੱਸਦਾ ਰਹੁ" ਵਰ ਦੇਕੇ ਗੁਰ ਨੇ ਫਿਰ ਇਕ ਨਗਰੀ ਆਦਰ ਹੋਇਆ, "ਉੱਜੜ ਜਾਣ ਏ ਲੋਕੀ ਏਥੋਂ" ਮਰਦਾਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਸਤਾ ਅੱਗੇ ਲਿੱਤਾ। ਯਾਰ ਅਮਿੱਤਾ ਖਿਲਿਆ; ਇਹ ਵਰ ਗੁਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਕੀ ਯਾਉਂ ਕਿਤੋ ਨੇ?? ਵਰ ਕਿਉਂ ਆਪ ਦਿਤੋ ਨੇ? "ਵੱਸਦਾ ਰਹੁ" ਵਰ ਦੇਕੇ ਗੁਰ ਨੇ ਫਿਰ ਇਕ ਨਗਰੀ ਆਦਰ ਹੋਇਆ, "ਉੱਜੜ ਜਾਣ ਏ ਲੋਕੀ ਏਥੋਂ" ਮਰਦਾਨੇ ਹੱਸ ਕਿਹਾ "ਗੁਰੂ ਜੀ ! "ਵਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ, ਸ੍ਵਾਪੀਆਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸਤਿਗੁਰਾਂ: "ਦੋਵੇਂ "ਪਾਪੀ ਰਹਿਣ ਸਮੇਟੇ ਇਕ ਥਾਂ ' ਛੂਤ "ਭਲੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕੀਂ, ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ "ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਜਾਣ ਪਿਆਰੇ ਛੂਹ "ਗੰਦ ਦੱਬੀਏ ਇੱਕੋ ਥਾਂਵੇਂ ‘ਗੰਧਿ ਬੁਹਾਈਏ ਜਗ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਹਨ ਭਾਈ! ਲਾਈ। ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ रे ਜਾਵਣ, ਨੇਕੀ ਦੀ ਲਾਵਣ। ਦੱਬਣ ਵਰ ਹੈ। ਗੰਧਿ ਖਿਲੇਰਨ ਵਰ ਹੈ।" ਸੂਚਨਾ-ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ; ਓਥੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਮਿਲਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਅਜੇ ਤਕ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਫਰੀਦ ਜੀ ੧੧੭੩ ਈ: ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਜੰਮੇ ਤੇ ੧੨੬੬ ਈ: ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ੧੪੬੯ ਈ: ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਫਰੀਦ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਫਰੀਦ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲੇ ਫਰੀਦ ਨੇ ਅਜੋਧਨ ਡੇਰਾ ਜਮਾਇਆ ਸੀ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆ ਦੇ ਦਰਯਾ ਵਿਚ ਵੁਜ਼ੂ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ‘ਪਾਕ ਪੱਤਣ’ ‘ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਪੱਤਣ’ ਕਹਿਲਾਉਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਬੋਧੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਅਜੋਧਨ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਨਗਰੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ‘ਪਾਕ ਪਟਣ’ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਫਰੀਦ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿਧ ਫਕੀਰ ਹੋਏ। ਇਕ ਭਾਰੀ ਗੱਦੀ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਦੀ ਰਹੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਦਸਵੀਂ ਕੁ ਥਾਵੇਂ ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹੀਮ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਾ। ਇਸ ਬੰਦੇ ਦੇ ਲੱਛਣ ਉਦਾਸੀਆਂ, ਤਪ, ਹਠ, ਜ਼ੁਹਦ, ਫਾਕੇ ਕੜਾਕੇ ਪਹਿਲੇ ਫਰੀਦ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਲੋਕੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ, ਫਰੀਦ ਸਾਲਸ ਕਰਕੇ ਸੱਦਣ ਲਗ ਪਏ। ਆਮ ਲੋਕ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ, ਸ਼ਾਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਬਲ ਰਾਜਾ ਆਦਿਕ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੋ ਵੇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਇਸੇ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਇਸ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ, ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ :- ਪਟਣ ਕਾ ਪੀਰੁ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦੁ ਥਾ, ਤਿਸਕੇ ਤਖਤਿ ਤੇ ਸ਼ੇਖੁ ਬ੍ਰਹਮ ਥਾ’। ਫਿਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ; ‘ਗੋਸ਼ਿਟਿ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਬੇ ਨਾਲਿ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਇਸੇ ਬ੍ਰਿਹਮ (ਇਬਰਾਹੀਮ) ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ ਯਾ ਸਾਲਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਬਾਣੀ ਬ੍ਰਿਹਮ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਦਿਆ ਕਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਦੀ ਜੋ ਬਾਣੀ ਹੈ ਸੋ ਇਸੇ ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ ਸ਼ੇਖ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਦੀ ਹੈ। ਆਪ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਗੱਦੀ ਤੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਓਸੇ ਤਰਾਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ‘ਨਾਨਕ’ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਇਚ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਦੋ ਵੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਾਂ ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ -240-<noinclude></noinclude> jir9vqnp84fv0y5gydykckond11t3bb 250 74746 237132 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਰਗੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਓਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਸੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਪੈ | ਜਾਏਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਿਆਂ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਅਸਲ ਨਿਆਂ ਹੈ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਰਗੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਓਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਸੰਗ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਪੈ | ਜਾਏਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਨਿਆਂ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਅਸਲ ਨਿਆਂ ਹੈ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਦੇਣਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਦੰਡ ਬੀ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਬੀ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੰਨੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੈਂ ਅੱਜ ਪਾਪੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਜਸ ਜੀਵਨ ਅਪਜਸ ਮਰਨ। ਅਪਜਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਦੰਡ ਆਪੇ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਰਸਤੇ ਐਸਾ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪ ਸੁਧਰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਖ਼ਬਰੇ ਸੁਧਰ ਹੀ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਚੋਰੀ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਧਾੜਾ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਮੀਰਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੁੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੋ ਜਦ ਸ਼ੁਬਹ ਪਏ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਹੋਣੀ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਤੂੰ ਆਪੇ ਹੀ ਪਕੜੇ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਸੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੋਰੀ ਧਾੜਾ ਕਰ ਸਕਣਾ ਕਠਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੇਰੇ ਸੱਚੇ ਵੈਦ ਨੇ ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪੇ ਸਾਧ ਬਣ ਜਾਏਂਗਾ, ਪਰ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੇ ਤੇਰੇ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਕਮ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿੰਦ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਬੀ ਤੂੰ ਹੁਕਮ ਪਾਲਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣ ਭਲਾ ਹੋ ਚਲਿਆ ਹੈਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਬਲ ਹੈ; ਸਾਹਸ ਹੈ, ਸਤ੍ਯਾ ਹੈ; ਅਣਖ ਹੈ, ਸੱਚ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੀਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਤਨਾ ਭਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾਂ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਆਯਾ ਕਰਨਗੇ, ਸੋ ਮੈਂ ਖਿਮਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਤੇਰੇ ਤੇ ਰਹੇਗੀ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਿ ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਤੇ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। 8. ਕੁਛ ਸਮਾ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਭੂਮੀਆਂ ਸਚ ਮੁਚ ਸੰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਾਪ ਕਰਮ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੁੱਟ ਗਏ। ਦਇਆ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਉਸ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ। ਸੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋ ਕੱਢੇ। ਨਾਮ ਨੇ ਅੰਦਰ ਸਵੱਛ ਕਰ ਦਿਤਾ ਬਰੀਕ ਮੈਲਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਕਾਈ ਤੋਂ। ਨਾਮ ਨੇ ਬਲ਼ ਭਰ ਦਿਤਾ ਨੇਕੀ ਦਾ, ਹਾਂ, ਨਾਮ ਨੇ ਰਸ ਲਾ ਦਿਤਾ ਆਤਮ ਰਸ। ਭੂਮੀਏ ਦੇ ਹੁਣ ਦੇ ਹਾਲ ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭੂਮੀਏ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੀਖ੍ਯਾ ਦੇਹ। ਤਾਂ ਭੂਮੀਏਂ ਆਖਿਆ : ਰਾਜਾ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਸਿਖ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਪਾਪ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਮਿਹਰ ਵਿਚ ਪੁਚਾ ਦਿਤਾ। ਰਾਜਾ ! ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਨਾਮ ਰਸ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਪੈਣਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆਈਏ ਹੁਣ, ਮਿਹਰ ਹੈ-ਨਾਮ ਰਸ, ਨਾਮ ਰਸ। ਹਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਕਿਥੇ ਹਨ? ਤਾਂ ਭੂਮੀਏਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਓੁਹ ਤਾਂ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਓਹ ਜਾਨਣਹਾਰ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਰ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਉ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਉ ਜਿੱਥੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਆਪ ਬੀ ਆਕੇ ਸੁਣਿਆ ਕਰ। ਕੀਰਤਨ, ਰਾਜਾ ! ਉਸ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਕੁਛ ਸੱਜਣ ਹੁਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਾਂ ਤਦੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕੁਛ ਲਿਖਕੇ ਲੈ ਆਏ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸੋ ਜੇ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ ! ਤਾਂ ਧਰਮਸਾਲ ਪੁਆਓ ਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਕਰੋ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸਦਾਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਹਾਂ ਲੰਗਰ ਗੁਰੂ ਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ- ਜਿਤਨਾ ਮੇਰਾ ਵਿਤ ਹੈ ਉਸ ਮੂਜਬ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਵੰਡ ਛਕਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਮਸਾਲ ਪੁਆਈ, ਧਰਮਸਾਲ ਨਾਲ ਲੰਗਰ ਲਾ ਦਿਤਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ। ਜੋ ਕਈ ਆਵੇ ਅਤਿੱਥੀ ਪਰਦੇਸੀ, ਲੋੜਵੰਦ ਸਾਧ ਸੰਤ ਓਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕੇ। ਤੀਸਰੇ ਪਹਿਰ ਓਥੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ। ਭੂਮੀਏਂ ਦੇ -੨੪੬-<noinclude></noinclude> q0s6gofwrpdo4t8lznu1puy0qfxhmyy 250 74747 237133 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਘਰ ਬਾਰ ਛਡਕੇ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਬਨ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਆਸਾਂ ਦੇਸ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਠ ਤਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਜਤਾਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਰਸਦਾਇਕ ਜਿਉਂਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਘਰ ਬਾਰ ਛਡਕੇ ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਬਨ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਆਸਾਂ ਦੇਸ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹਠ ਤਪ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਜਤਾਈ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਰਸਦਾਇਕ ਜਿਉਂਦੀ ਕਣੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ। ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਡੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਐਸ਼ਰਜ਼ ਵਾਲੇ ਬੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੱਭਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿ ਇਹ ਆਦਿ ਫਰੀਦ ਦੀ ਸੁਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਪ, ਤਪ, ਬ੍ਰਤ, ਜ਼ੁਹਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਘਰੋਂ ਕਈ ਵੇਰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ' ਦੂਰ ਦੂਰ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਕਠਨ ਤਪ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੋ ਜਲੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਰਖੱਣ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਆਏ ਸਨ, ਓਹ ਹਠਾਂ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਰੱਬ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ, ਸ਼ੌਕ ਤੇ ਤਤਿੱ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਕਣੀ ਬਖਸ਼ ਕੇ ਸੁਭਾਗ ਕਰਨ ਆਪ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਭੁੱਲ ਦੀ ਘੁੰਡੀ ਖੁਹਲਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਮਿਲਾਵੜਾ ਕਰਾ ਦੇਂਦੇ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉੱਦਮ ਇਹ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਰੂਹਾਂ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜੀਉ ਉੱਠਣ, ਜੀਉ ਜੀਉ ਪੈਣ ਤੇ ਜੀਉ ਜੀਉ ਵੱਸਣ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵੇਰ ਬਨ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਤੇ ਭੁੱਲ ਕੱਢ ਕੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਗਏ ਹਨ, ਦੂਜੀ ਵੇਰ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕ ਪਟਨ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਉਸ ਤੇ ਫਕੀਰੀ, ਦਰਯਾ ਦਿਲੀ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਵੇਰ ਮੇਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ-‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਪਟਣ ਅਸਾਂ ਨੇ ਜਾਵਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੋ ਦੇਖਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸਰ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜੋ ਆਸਾ ਦੇਸ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ ਉਹ ਇਸੇ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੋ ਗਲ ਬਾਤ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਜੈਸਾ ਕਿ ‘ਬੇੜਾ ਬੰਧਿ ਨ ਸਕਿਓ', ਓਹ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਪਟਨ ਵਾਲੇ ਫਰੀਦ ਦੁਇ ਇਕੋ ਸਨ। ੩੪. ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ- ਪਹਿਲੀ ੨। ਜਬ ਲਗ ਦਰਸੁ ਨ ਪਰਸੈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤਬ ਲਗੁ ਭੂਖ ਪਿਆਸੀ॥ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਜਲ ਰਸਿ ਕਮਲ ਬਿਗਾਸੀ॥ ੧. {ਸਾਰਗ ਮ:੧} ਵੇਲਾ ਤਾਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਧੁੱਪ ਚੜ੍ਹ ਆਈ ਸੀ। ਇਕ ਬਨ ਦੇ ਲਾਗੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਸੀ। ॥ ਇਸ ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰਵਾਰ ਬਨ ਦੀ ਸੰਨ੍ਹ ਕੋਲ ਇਕ ਖੂਹ ਸੀ। ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ਇਸ ਖੂਹ ਤੇ ਖੜੀ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਡੋਲ ਭਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਡੋਹਲ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਭਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਡੋਹਲ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਇਕ ਜ਼ੁਹਦੀ ਫਕੀਰ, ਜੋ ਤਪਾਂ ਹਠਾਂ ਤੇ ਰਿਆਜ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਲਿੱਸੇ ਹੋਏ ਹੋਏ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਵਾਲੇ ਸੇ, ਆ ਨਿਕਲੇ। ਚਾਹੋ ਲਿੱਸੇ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ-ਆਸਾਮ-ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਜੈਸਾ ਕਿ ਪਿੱਛੇ ਦੱਸ ਆਏ ਹਾਂ। ੨ ਇਹ ਰਚਨਾਂ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ:੪੭੦ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੮ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਟੈਕਟ ਨੰ:੯੮੩ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸੀ। -੨੫੧-<noinclude></noinclude> 9an7sebjxqdh0blg5mxaovmpyq4i1hm 250 74748 237134 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੀ ਰੀਝੇ ਹੋ ਨਾ, ਜੋ ਐਨੀ ਮਿਹਰ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਦੂਜੀ ਗਲ ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਤੇ ਤੀਜੀ ਗਲ ਗ੍ਰੀਬ ਮਾਰ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਚੰਗਾ ਜੀਓ। ੨. ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹਵਾ ਵਗੇ ਤਾਂ ਮੈਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਾਂ | ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੀ ਰੀਝੇ ਹੋ ਨਾ, ਜੋ ਐਨੀ ਮਿਹਰ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਦੂਜੀ ਗਲ ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਤੇ ਤੀਜੀ ਗਲ ਗ੍ਰੀਬ ਮਾਰ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਚੰਗਾ ਜੀਓ। ੨. ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹਵਾ ਵਗੇ ਤਾਂ ਮੈਲੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਾਂ | ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੀਂਹ ਪਵੇ ਤਾਂ ਛਪੜ ਜੂਹੜ ਤਾਜ਼ੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਨਣ ਦਾ ਧੱਕਾ ਵਜੇ ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੂਮੀਏਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਦੇਕੇ ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਰਮਦੇ ਰਹੇ। ਭੂਮੀਆ ਹੁਣ ਅਪਣੇ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਟਿਕਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਝੱਸ ਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਨਾਮ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਫੁੱਟਿਆ ਅੰਗੂਰ ਹੈ ਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸੁਭਾਉ ਰੁੱਖ ਹਨ ਪਤਾਲੀਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ। ਪਰ ਇਕ ਫਰਕ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਫਾਉਂਦਾ ਸੀ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਉੱਤੇ, ਹੁਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਕੀਹ ਲੀਤਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਨ ਹਿਰਕੇ। ਤਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ ਛੱਡ ਦੇਹ ਕਿੱਤਾ। ਐਉਂ ਜੱਕੋ ਤੱਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਲਗਾ; ‘ਉਹ ਹੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਚਨ ਦਿਤਾ ਸੀ ਕਿ ਦਇਆ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਤਾਂ ਦਇਆ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਇਹ ਸੋਚ ਲੱਗੀ ਵੱਢ ਵੱਢ ਕੇ ਖਾਣ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ‘ਮਨਾਂ ਛੱਡ ਹੁਣ ਤੂੰ ਘਰ ਭਨਾਉਣੇ ਤੇ ਰਾਹ ਖਹਿੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹਣਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਗਰੀਬ ਮਾਰ ਬੀ ਕਈ ਵੇਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਨਾਂ ! ਸਦਾਤ ਕੀਕੂੰ ਚੱਲੇ, ਨੌਕਰਾਂ ਜੋਗੇ ਰੁਪੈ ਕਿਥੋਂ ਆਉਣ। ਖਰਚ- ਸ਼ਾਹ ਖਰਚ--ਕੀਕੂੰ ਟੁਰਨ ? ਹੱਛਾ ਬਈ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਫੁਰ ਪਈ, ਚੰਗਾ ...। ਚਲੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਘਰ ਭੰਨੀਏ। ਇਸ ਵਿਚ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਅਮੀਰ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਲੁੱਟਣ ਵਿਚ ਕੁਦਇਆ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਰਾਜੇ ਪਾਸ ਕਿਹੜਾ ਆਪਣਾ ਧਨ ਹੈ ਤੇ ਓਸ ਕਿਹੜਾ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਠੀਕ ਹੈ, ਮਨ ਮੇਰੇ ! ਚੱਲ ਹੁਣ ਘਰ ਭੰਨ ਰਾਜੇ ਦਾ। ਇੱਕੋ ਵੇਰ ਆ ਜਾਏਗੀ ਮਾਯਾ ਚੋਖੀ ਤੇ ਢੇਰ --- | | | | | ਚਿਰ ਲੰਘ ਜਾਏਗਾ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੀ ਰਾਤ ਅਮੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਤੇ ਮੱਥੇ ਜਿਗਾ ਬੀ ਲਾ ਲਈ, ਸੁਹਣਾ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਬਣਕੇ ਚਾਰ ਘੜੀ ਰਾਤ ਗਈ ਧਿਆਨ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਦਰਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਰਾਜ ਦੁਆਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਬੇਝਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪ ਕੌਣ ਹੋ ਜੋ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ? ਭੂਮੀਏਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਪੈ ਗਈ-ਝੂਠ ਕਹਾਂ ਕਿ ਸੱਚ? ਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਪ੍ਰਣ ਜੋ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਹੁ ਸੱਚ। ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਚੋਰ ਹਾਂ। ਦਰਵਾਨ ਸੁਣਕੇ ਘਾਬਰਿਆ, ਫਿਰ ਠਠੰਬਰਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸਨਬੰਧੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਹੈ ਜੋ ਬੇਖਟਕੇ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਚਲਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਚੋਰ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕਹੇ ਕਿ ਦਰਵਾਨ ਨੇ ਮੇਰੀ ਹੱਤਕ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾ ਜਾਵਾਂ, ਮੈਂ ਨਵਾਂ ਆਦਮੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ-- ਹਛਾ ਮਹਾਰਜ ਜੀ ਜਾਓ ਖਿਮਾਂ ਕਰਨੀ। ਭੂਮੀਆਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅੰਦਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਰਾਹ ਤੇ ਮਹੱਲ ਦਾ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਵਡਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵੇਰ ਆਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚਿਤ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਪਤ ਥਾਂਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂੰਹਾਂ ਬੀ ਕੱਢ ਕਢਾ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਜਾ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਿੱਜ ਦਾ ਥਾਂ ਲੱਭਿਓਸੁ। ਰਾਜੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਲੈ ਦੇਕੇ ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਟੁਰਨ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਕੇਬੀ ਹੋਰ ਦਿੱਸੀਓਸੁ। ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਇਓਸੁ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸੀ, ਟੋਹਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਹਰਿਆਨ ਹੋਕੇ ਚੱਖਿਓਸੁ ਤਾਂ ਉਹ ਹਾਜ਼ਮੇ ਦਾ ਚੂਰਨ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਉਸ ਵਿਚ ਲੂਣ ਸੀ, ਉਹ ਲਗ ਗਿਆ ਭੂਮੀਏਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ। ਭੂਮੀਆਂ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। .. ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਲੂਣ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ ! ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੁਣ ਚੋਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਏਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸੀ ਕਿ -੨੪੨-<noinclude></noinclude> 98f6x08air06q3a9sr5h50y1d6kr2co 250 74749 237135 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਹ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਦਲੇ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ ਨਾ। ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਤੇ ਭਰਨ ਗ਼ਰੀਬ, ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਹੈ। ਚੱਲ ਹੇ ਮਨ ! ਹੁਣ ਮੌਤ ਕਿ ਬੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਹ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਦਲੇ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ ਨਾ। ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਤੇ ਭਰਨ ਗ਼ਰੀਬ, ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਹੈ। ਚੱਲ ਹੇ ਮਨ ! ਹੁਣ ਮੌਤ ਕਿ ਬੰਦੀ ਜੋ ਮਿਲੇ ਸੋ ਸਹਿ ਲੈ, ਪਰ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਦੇਹ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾ ਗੁਆ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤਿਆ ਦਾ ਭੋਗ ਭੋਗਣਾ ਹੀ ਹੈ ਨਾ। ਇਹ ਵੀਚਾਰਕੇ ਭੂਮੀਆਂ ਬਣ ਠਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਪਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਉ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਦਰਬਾਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਦਾਉ ਬਚਾਕੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਖੜੋਤਾ। ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਓਸੁ ਕਿ ਹੇ ਰਾਜਨ ! ਤੇਰਾ ਚੋਰ ਮੈ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਧਨ ਮਾਲ ਚੁਰਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਓਥੇ ਹੀ ਛੱਡਕੇ ਟੁਰ ਆਇਆ ਸਾਂ। ਇਹ ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਕੋਟਵਾਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ ਛੁਡਾ ਦੇਹ, ਜੋ ਓਹ ਸਭ ਬੇ-ਗੁਨਾਹ ਹਨ, ਗੁਨਾਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਦੰਡ ਚਿਤ ਆਵੇ ਦਿਓ। ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਅਹਿਲਕਾਰ ਹੱਕੇ ਬੱਕੇ ਰਹਿ ਗਏ ਕਿ ਐਸਾ ਚੋਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਣਿਆ। ਕਿਸ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਹਿਕਮਤ ਨਾਲ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਾਲ ਧਨ ਛੋੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਚੋਰ ਹੋਕੇ ਕਿਤਨਾ ਤਰਸਵਾਨ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਧਰਮੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਧਰਮੀ ? ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਭਾਈ ! ਤੂੰ ਇਤਨਾ ਮਾਲ ਪਦਾਰਥ ਲੈਕੇ ਛੱਡ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ? ਕੋਈ ਜਾਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ? ਭੂਮੀਆ-ਨਹੀਂ ਰਾਜਾ ! ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਫੜ ਸਕਦਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਬੀ ਕੋਈ ਨਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰਿਆ ਹੈ। ਓਨ ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰੈ ਸੁਮੱਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਜਦ ਆਪ ਦਾ ਮਾਲ ਪਦਾਰਥ ਮੈਂ ਲੈਕੇ ਟੁਰਿਆ ਤਾ ਆਪ ਦਾ ਓਸੇ ਥਾਂ ਪਿਆ ਚੂਰਨ 'ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਲਗ ਗਿਆ, ਸੋ ਰਾਜਾ! ਲੂਣ ਖਾਧਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰ | ਸਕਦਾ ਸਾਂ। ਸੋ ਸਭ ਕੁਛ ਛੋੜਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਹੋਰ ਅਚਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਹੈਂ ਇਹ ਚੋਰ ਹੈ ਦੁਰਾਚਾਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ! ਪਰ ਕੈਸਾ ਗੁਰੂ-ਆਯਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਦੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਹ ਹੋਇਆ- ਸਰੇਸ਼ਟਾਚਾਰੀ ਕਿ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ? ਫੇਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਰਾਜ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਗੱਲ ਫੁਰੀ, ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, ਓ ਨਿਡਰ ਆਦਮੀ ! ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਬਿਨਾਂ ਮਾਰੇ ਕੁੱਟੇ ਆਪੇ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰੇ ਆਕੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ? ਭੂਮੀਆ-ਏਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ! ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲ ਨੇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ। ਸੱਚ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਾਂਗਾ। ਏਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ (ਹੋਰ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਕੇ)-ਤੂੰ ਪਕੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਆਪੇ ਕਿਉਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ਰਾਜ ਦੰਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤੇ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ? ਭੂਮੀਆ-ਹੇ ਰਾਜਨ ! ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲ ਬਚਨ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਹੁਣ ਆਪ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਤੇ ਭਰਨ ਗ਼ਰੀਬ ! ਇਹ ਕਿਉਂ ? ਨਹੀਂ; ਕਰੇ ਭੂਮੀਆਂ ਤੇ ਭਰੇ ਬੀ ਭੂਮੀਆ। ਰਾਜਾ ਹੋਰ ਅਚੰਭਾ ਹੋਕੇ-ਹੈਂ, ਓਇ ਤੂੰ ਭੂਮੀਆਂ ਹੈਂ ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਇਕ ਵਡਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਹੈਂ ! ਤੂੰ ਬੜਾ ਦਾਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ, ਸਾਧ ਸੇਵੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਚੋਰ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਧਰਮੀ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੈਂ ? ਭੂਮੀਆਂ-ਠੀਕ ਹੈ ਜੀਉ ! ਮੈਂ ਬੀ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਧਰਮੀ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਧਾੜਾ ਮਾਰਕੇ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦਾ ਸਾਂ ਸੋ ਮੈਂ ਪਰਸੁਆਰਥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹੀ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਜਿਨੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਬੁਝਾਇਆ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} -288-<noinclude></noinclude> av3ttjtu7i1ga46udq013oms6ygcqmu 250 74750 237136 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ | ਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਹੈ। ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਸਾਂਝ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਂ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ | ਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਹੈ। ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਸਾਂਝ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਂ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੂਜੇ ਇਹ ਬੀ ਹੋਊ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰੀਏ ਉਸ | ਤੱਕ ਚੋਰ ਅੱਪੜ ਕੀਕੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਧੁਰ ਅੰਤਹਪੁਰ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਈਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਬੀ | ਵਿਚ ਵੜ ਕੀਕੂੰ ਗਿਆ। ਸੋ ਪਹਿਲੀ ਪੁੱਛ ਏਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੀਸਰੇ ਮੰਗ ਖਾਣ ਵਾਲੇ | ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਈ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਵਾਸਤੇ ਬੀ ਸਿਖ੍ਯਾ ਹੋਊ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਣਾ ਕਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਆਦਮੀ ਅੰਦਰ ਹੈ ਦਾਤੇ ਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰੀਏ, ਸੋ ਨਾ ਮੈਂ ਗਿਆ ਹੈ ਰਾਤ ਨੂੰ। ਉਸ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਬੀ ਸੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਚਾਕਰ ਹਾਂ, ਂ ਕਿ ਮੈਂ ਚੋਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਿਤਾ। ਹੁਣ ਐਸੇ ਫਿਰ ਸਿੱਖਿਆ ਤਾਂ ਕਮਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਹੈਂ ? (ਹੋਰ ਦਿਲਾਵਰ ਚੋਰ ਨੂੰ ਪਕੜਨ ਦੀ ਚਾਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਸੋਚ ਕੇ) ਹੈਂ, ਪਰ ਬਚਨ ਤਾਂ ਏਹੋ ਕੀਤਾ ਸੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਂ ਵਿਚ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਰ ਗਈ ਕਿ ਜੋ ਤਲੀ ਤੇ ਦੀਵਾ ਧਰਕੇ ਨੇ ਕਿ ਲੂਣ ਖਾ ਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਲੂਣ ਹੁਣ ਚੋਰੀ ਦਾ ਹੀਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਚਾਹੋ ਕਿਵੇਂ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇ ਕੋਤਵਾਲ ਅਰ ਉਸਦੇ ਸੇਵਕ ਲੱਗੇ ਲੱਭਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਜੇ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਛ ਸਮਝਿਆ ਹੈ | ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਰਸ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਠੀਕ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਨਾ ਕਰਸੀ। ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈਕੇ ਏਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਹਾਂ ਜੀ, ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਬਖਸ਼ੀਣੇ ਹਨ। ਮਿਹਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਸ਼ੁਭੇ ਵਿਚ ਹੀ ਕਈ ਫੜੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਅੱਪੜਨਾ ਹੈ। ਮਿਹਰ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਕੜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਜਾਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਸੋ ਮਿਹਰ ਲੈਣ | ਪਕੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਜਦ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਪਾਲਣਾ ਹੈ। ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈਆਂ ਟੁਰ ਪਈਆਂ। ਇਹ ਖਬਰ ਹੁਣ ਕਰਨਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਹੈਸੀ। ਮੈਂ ਬਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਮੀਏ ਨੂੰ ਬੀ ਆ ਲੱਗੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਕਮਾਵਾਂਗਾ, ਇਹ ਪਾਲਣਾ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰ। ਹੈਂ ਫੇਰ ਬਦਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੇਗੁਨਾਹ ਘਰ ਦਾ ਖਰਚ ਕੀਕੂੰ ਟੁਰੂ ? ਹੱਛਾ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਕੋਈ ਫੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਧਨ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਵੱਢੀਆਂ ਦੇ ਚੱਲ ਸੱਲਾਂਗੇ। ਚੱਲ ਮਨਾਂ ਹੁਣ ਚੱਲ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਕੇ ਛੁੱਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਗਿਣਦਾ ਸਭ ਕੁਛ ਲੀਤਾ ਬੱਧਾ ਓਥੇ ਹੀ ਪਈਆਂ ਖਲਾਂ ਉਧੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੂਮੀਏਂ ਸੋਚਿਆ, ਛੋੜਕੇ ਭੂਮੀਆਂ ਟੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਣੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਰਸਤਿਓਂ ਕਿਸੇ ਚਾਤੁਰੀ ਨਾਲ ਮਲਕੜੇ ਨਿਕਲ ਕਰਨੀ, ਪਰ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ੩. ... ਜਾਂ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੀਰੇ ਪੰਨੇ ਤੇ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਬੱਧੇ ਪਏ ਹਨ। ਖਹੁਲੇ, ਦੇਖੇ ਸਾਰੇ ਜਿਉਂਕੇ ਤਿਉਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਚੋਰ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਛ ਚਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਗੱਲੋਂ ਛੱਡਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ | | | ਨਹੀਂ -੨੪੩- ੧ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਭੀ ਇਕ ਕਥਾ ਚੋਰ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਲਿਖੀ ਹੈ ‘ਚੋਰ ਗਿਆ ਘਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜਾ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ। {ਵਾਰ ਭਾ: ਗੁ:} ਸੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੇ ਏਹੋ ਭੂਮੀਏ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ ਸੁਣਕੇ ਕਥਾ ਲਿਖੀ ਹੋਵੇ। ਅਗੋਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਜੋ ਯਾਦ ਹੋਈ ਇਹ ਕਥਾ ਕਿਸੇ ਆਮ ਚੋਰ ਬਾਬਤ, ਸੋ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਵਾਰ ਤੋਂ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜੋ ਓਹ ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 9dwkldyiv030lmur7lw1mcj90p2zmsj 250 74751 237137 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਹੋ ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਕਲਿਜੁਗ ਵੱਖਰਾ ਕਿਵੇਂ ਆਯਾ ਹੈ ? ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਆਯਾ ਹੈ ? ਕਿਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵੱਸਦਾ, ਕਿਤੇ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰਕੇ ਬੈਠਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਸੁਣਿਆ। ‘ਕਲਿ ਲਖਣ ਵੀਚਾਰਿ’ ਕਲਿਜੁਗ ਲੱਛਣਾਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਹੋ ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਕਲਿਜੁਗ ਵੱਖਰਾ ਕਿਵੇਂ ਆਯਾ ਹੈ ? ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਆਯਾ ਹੈ ? ਕਿਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵੱਸਦਾ, ਕਿਤੇ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰਕੇ ਬੈਠਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਸੁਣਿਆ। ‘ਕਲਿ ਲਖਣ ਵੀਚਾਰਿ’ ਕਲਿਜੁਗ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਸੋ ਕੀ ਹਨ :-ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ, ਸੱਚ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਤਪ ਵਾਲੇ ਦਾ ਤਪ ਛਿੱਜਣਾ, ਆਦਿ, ‘ਆਖੁ ਗੁਣਾਂ ਕਲਿ ਆਈਐ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਕਲਜੁਗ ਆਇਆ ਪਛਾਣੀਦਾ ਹੈ। ਕਲਜੁਗ ਜਿਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਾਣ ਆਇਆ ਸੋ ਸਾਖੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁਰਤਾਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਹੈ :- ੩੨. ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸਾਖੀ ਤਬਿ ਬਾਬਾ ਓਥਹੁਂ ਰਵਦਾ ਰਹਿਆ। ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਉਦਿਆਨ ਵਿਚ ਗਇਆ, ਜਾਇ ਬੈਠਾ ਤਬ ਪਰਮੇਸਰਿ ਕੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਕਲਿਜੁਗ ਛਲਣਿ ਕਉ ਆਇਆ। ਆਣਿ ਰੂਪ ਧਾਰਿਓਸੁ, ਤਬਿ ਬਾਬਾ ਦੇਖੈ ਤਾਂ ਅੰਧੇਰੀ ਬਹੁਤ ਆਈ, ਦਰਖਤ ਲਗੇ ਉਡਣਿ। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨਾ ਬਹੁਤ ਭੈਮਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਖਿਓਸੁ ‘ਜੀਉ ਪਾਤਿਸਾਹੁ, ਆਣ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਪਾਇ ਮਾਰਿਓ, ਗੋਰ ਖਫਣਹੁ ਭੀ ਗਏ।” ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ, ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਕਾਹਲਾ ਹੋਹੁ ਨਾਂਹੀ। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਅੱਜ ਤੋੜੀ ਏਡਾ ਹੋਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਬਲਾ ਤਾਂ ਨਾਹੀ ਡਿੱਠੀ, ਜੁ ਏਹੁ ਕਿ ਆਇਆ ਹੈ ਅਸਾਡੇ ਜੀਅੜੇ ਤਾਂਈਂ ?' ਤਬਿ ਅਗਨਿ ਕਾ ਰੂਪੁ ਦਿਖਇਆ ਜੋ ਧੂੰਆਂ ਚਉਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਠਿਆ, ਚਾਰੇ ਕੁੰਡਾਂ ਅਗਨਿ ਹੋਈਆਂ। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨਾ ਮੂੰਹ ਢਕ ਕੇ ਪੈ ਰਹਿਆ। ਆਖਿਓਸੁ, ‘ਜੀਵਣਾ ਰਹਿਆ।’ ਤਬ ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਕਾ ਰੂਪ ਹੋਆ, ਘਟਾ ਬੰਨ੍ਹਿ ਆਇਆ, ਲਗਾ ਬਰਸਣ ਪਾਣੀ। ਪਰੁ ਬਾਬੇ ਤੇ ਦੂਰ ਪਵੈ। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਕਹਿਆ, ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ, ਮੂੰਹ ਉਘਾੜ; ਉਠ ਬੈਠ, ਰਬਾਬ ਵਜਾਇ।' ਤਬਿ ਮਰਦਾਨਾ ਉਠ ਬੈਠਾ; ਰਬਾਬ | ਵਜਾਇਓਸੁ। ਰਾਗੁ ਮਾਰੂ ਕੀਤਾ, ਬਾਬੇ ਸ਼ਬਦੁ ਉਠਾਇਆ:- ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨ ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਡਰਪੈ ਧਰਤਿ ਅਕਾਸੁ ਨਿਖੜਾ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਅਮਰੁ ਕਰਾਰਾ ॥ ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਡਰਪੈ ਡਰਪੈ ਇੰਦ੍ਰ ਬਿਚਾਰਾ ॥੧॥ ਏਕਾ ਨਿਰਭਉ ਬਾਤ ਸੁਨੀ ॥ ਸੋ ਸੁਖੀਆ ਸੋ ਸਦਾ ਸੁਹੇਲਾ ਜੋ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਗਾਇ ਗੁਨੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੇਹਧਾਰ ਅਰੁ ਦੇਵਾ ਡਰਪਹਿ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਡਰਿ ਮੁਇਆ ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜਨਮੇ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੋਨੀ ਜੋਇਆ॥੨॥ ਰਾਜਸੁ ਸਾਤਕੁ ਤਾਮਸੁ ਡਰਪਹਿ ਕੇਤੇ ਰੂਪ ਉਪਾਇਆ ॥ ਛਲ ਬਪੁਰੀ ਇਹ ਕਉਲਾ ਡਰਪੈ ਅਤਿ ਡਰਪੈ ਧਰਮ ਰਾਇਆ॥੩॥ ਸਗਲ ਸਮਗ੍ਰੀ ਡਰਹਿ ਬਿਆਪੀ ਬਿਨੁ ਡਰ ਕਰਣੈਹਾਰਾ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਗਤਨ ਕਾ ਸੰਗੀ ਭਗਤ ਸੋਹਹਿ ਦਰਬਾਰਾ ॥੪॥੧॥ ਤਬਿ ਦੈਤ ਕਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਆਇਆ। ਚੋਟੀ ਅਸਮਾਨ ਨਾਲਿ ਕੀਤੀਆਸ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨੇੜੇ ਆਵੈ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਘਟਦਾ ਜਾਵੈ ॥ ਤਬਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਰਿਕੈ ਆਇਆ। ਹਥਿ ਜੋੜਿ ਕਰਿ ਖੜਾ ਹੋਆ। ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਭਾਈ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ? ਤਬਿ ਉਨ ਆਖਿਆ, ‘ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਨਾਹੀ ਜਾਣਦਾ ? ਮੈਂ ਕਲਿਜੁਗ ਹਾਂ, ਅਰ ਤੇਰੇ ਮਿਲਨੇ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਕਰਤੇ ਪੁਰਖ ਕਾ ਵਜ਼ੀਰ ਹੈਂ”। ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਆਖਿਓਸੁ : ਜੀ ਕਿਛੁ ਮੈਂ ਤੇ ਲੇਵਹੁ, ਮੇਰੈ ਵਚਨਿਚਲੁ। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਪੁਛਿਆ, ‘ਤੈਂ ਪਾਸ ਕਿਆ ਹੈ ? ਤਾਂ ਕਲਿਜੁਗ ਆਖਿਆ ‘ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੈ; ਜੇ ਆਖਹੁ ਤਾਂ ੧ ਇਹ ਸਬਦੁ ਪੰਚਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੈ। ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਉਕਾਈ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ‘ਮਹਲਾ ੧’ ਦਾ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। -੨੪੮-<noinclude></noinclude> p5jhxzb91btkpyof6ctypnyb7s2tlc2 250 74752 237138 2026-09-27T07:38:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਸਾਧ ਸੇਵਾ ਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਂ ਮੈਂ ਪੁੰਨੀ ਹਾਂ, ਦਾਨ ਜੁ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਵੇਖ ਰਾਜਾ ! ਇਕ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸੰਤ, ਸੰਤ ਕਿ ਆਪ ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤਿ, ਓਨ ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ। ਓੁਹ ਆਖੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਸਾਧ ਸੇਵਾ ਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਂ ਮੈਂ ਪੁੰਨੀ ਹਾਂ, ਦਾਨ ਜੁ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਵੇਖ ਰਾਜਾ ! ਇਕ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਉਹ ਸੰਤ, ਸੰਤ ਕਿ ਆਪ ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤਿ, ਓਨ ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ। ਓੁਹ ਆਖੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਤੇਰਾ ਅੰਨ ਪਾਪ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੁੰਨੀ ਬਣ ਬਣ ਬਹਾਂ, ਉਹ ਆਖੇ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਪਾਪਾਂ ਭਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਕਸ਼ਟ ਤੇ ਪੀੜਾ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ। ਲੈ ਰਾਜਾ ਮੈਂ ਮੰਨ ਗਿਆ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਉ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ, ਉਹ ਛੁੱਟਣ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਤਾਂ ਉਸ ਦਾਤੇ ਨੇ ਮੈਥੋਂ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਣ ਲਏ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੇ ਮਿਹਰ ਦਾ ਲੋੜਵੰਦ ਹੈਂ ਤਾਂ ਏਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤਨੋਂ ਮਨੋਂ ਅਮਲ ਕਰ। ਜਦ ਉਹ ਟੁਰ ਗਏ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਹੁਕਮਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਦ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਕਿ ਡਾਕੇ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਈ ਵੇਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ ਲੁਟੀਂਦਿਆਂ ਦਾ ਦੁਖ ਦੇਖਕੇ। ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇਕੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮਰਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪੰਖੀਆਂ ਦੀ ਤੜਫਣੀ ਵੇਖਕੇ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤੜਫਣੀ ਵਿਲਕਣੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਪਸੀਜਣ ਨੂੰ ਬਹਾਦਰੀ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਕੀ ਦੱਸੀ ਦਇਆ ਉਪਜਣ ਲਗ ਪਈ, ਨਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਛੋੜ ਦੇਹ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਥੋਂ ਛੁੱਟੇ ਨਾਂਹ। ਪਰ ਜਦ ਹੁਣ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖੋਹਾਂ ਤਾਂ ਦਇਆ ਉਪਜੇ, ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਛੱਡਾਂ ਤੇ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਾਂ, ਪਰ ਕਈ ਵੇਰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਅਮੀਰ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ। ਸੋ ਮੈਨੂੰ | ਫਿਕਰ ਪਿਆ ਕਿ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਣਜਾਣੇ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ | ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਘਰ ਭੰਨਕੇ ਵਰ੍ਹਾ ਦੋ ਵਰ੍ਹੇ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂ ਤੇ ਨਿਰਸੰਸੇ ਹੋ ਜਾਵਾਂ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਇਉਂ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ! ਤੇਰੇ ਘਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸਾਂ, ਇਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਮਾਰ ਨਾ ਕਰਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਉਪਦੇਸ਼ ‘ਲੂਣ ਖਾਕੇ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ | | ਨੇ ਮੈਥੋਂ ਤੇਰੀ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ ਛੁਟਵਾਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਨੇ ਸਾਕਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਦੇ ਬੀ ਕੁਛ ਖਾਧਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕਰਨੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ । ਤੀਸਰੇ ਇਸ ਪ੍ਰਣ ਨੇ ਕਿ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਾਂਗਾ, ਆਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਛ ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸ ਦੇਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਜੋ ਜੀ ਕਰੇ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਭੋਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ ਸੁਣਕੇ ਹੋਰ ਹਰਿਆਨ ਹੋਇਆ। ਸੋਚੇ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਕੋਈ ਅਚਰਜ ਅਕਲ ਦਾ ਕੋਟ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਪ ਕਰਮ ਛੁਡਵਾਏ ਸੁ। ਝੱਸ ਬੁਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੀਕੂੰ ਉਸ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਝੱਸ ਚੋਰੀ ਡਾਕੇ ਦਾ ਇਸ ਦਾ ਆਪੇ हट ਜਾਏ। ਪਰ ਹਾਂ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਿਰਾ ਅਕਲ ਦਾ ਕੋਟ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਰੂਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਤ੍ਯਾਵਾਲਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਆਖੇ ਦਾ ਐਡਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਡਾਕੂਆਂ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਗੁਰੂ ' ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਏ। ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਫੇਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਭੂਮੀਏ ਕਿਹਾ : ਓਹ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਚਲੇ ਗਏ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਧਰ ? ਰਾਜਾ--ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਕੀ ਹੈ ? ਭੂਮੀਆ--ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਾਮ ਪੁੱਛ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਸਕਿਆ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸੀਗੇ ਜੋ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਸੀ। ਰਾਜਾ (ਕੰਬਕੇ)-ਹੈਂ ! ਓਹੋ ਜਿਸ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੁਆਰਿਆ ਹੈ ? ਵਜ਼ੀਰ--ਹਾਂ ਰਾਜਨ ! ਓਹੋ ਹੈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਇਧਰ ਦੀ ਲੰਘ ਗਏ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ (ਜੀ ਵਿਚ)--ਸ਼ੋਕ ! ਐਸੇ ਮਹਾਂ ਯੋਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਏ। (ਭੂਮੀਏ ਨੂੰ)-ਸੁਣ ਭਾਈ ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਜ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆਂ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਵਾਂ, ਪਰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੈਦ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਤੰਗ ਪਵੇਂਗਾ, ਓਥੇ ਹੋਰ ਤੇਰੇ -੨੪੫-<noinclude></noinclude> a0b7mnqo7ga0q59yp1bsts5c7m042ii 250 74753 237139 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੀਤ- १ ਕਿੱਥੇ ਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵੱਸਦਾ ? ਟੇਕ-ਕਿੱਥੇ ਨੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਸਦਾ? ਜੰਗਲ ਬੇਲੇ ਜਲ ਥਲ ਢੂੰਡੇ, ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਨੀ ਦਿਸਦਾ। ਜੋਗੀ ਤਪੀ ਸਿਆਣੇ ਪੁੱਛੇ ਭੇਤ ਜਿਤ ਵਲ ਸੂੰਹ ਪਵੇ ਆਖਣ ‘ਕਦੇ ਫੜੀਂਦਾ ਨਾਹੀਂ' ਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੀਤ- १ ਕਿੱਥੇ ਨੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਵੱਸਦਾ ? ਟੇਕ-ਕਿੱਥੇ ਨੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਸਦਾ? ਜੰਗਲ ਬੇਲੇ ਜਲ ਥਲ ਢੂੰਡੇ, ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਨੀ ਦਿਸਦਾ। ਜੋਗੀ ਤਪੀ ਸਿਆਣੇ ਪੁੱਛੇ ਭੇਤ ਜਿਤ ਵਲ ਸੂੰਹ ਪਵੇ ਆਖਣ ‘ਕਦੇ ਫੜੀਂਦਾ ਨਾਹੀਂ' ਲੁਕਿਆ, ਪਰ ਖਿੱਚ ਉਠ ਛੇੜੇ, ਐਸੀ ਛੇੜ ਝਰਨਵੀਂ ਦਿਲ ਪੰਘਰ ਪੰਘਰ ਵਹਿ ਤੁਰਦਾ, ਇਕ ਦਿਨ ਐਕੁਰ, ਗੁੰਮ ਗੁੰਮਦਿਆਂ, ਕੀ ਵੇਖਾਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਅੰਦਰ, ਕੋਈ ਦਸਦਾ, ਭਾਲਾਂ ਪਰ ਉਹ ਭਾਲ ਨ ਫਸਦਾ। ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਸੁਣ ਖਸਦਾ, ਪਾਂਵਦਾ ਖਿੱਚ ਤਣਾਵਾਂ ਕਸਦਾ। ਕਰ ਬਿਹਬਲ ਦਿਲ ਖਸਦਾ। ਪ੍ਯਾਰ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਧਸਦਾ। ਝਲਕਾ ਵਸਦਾ, ਅਰਸ਼ੋਂ ਅੰਦਰ ਹਾਸਯੋਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਲਸਦਾ। ਹਸਦਾ, ਵਸਦਾ। ਰਸੀਆ ਹੋ ਰਸ ਰਸਦਾ। ਮਸਤਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਖਿੱਚਦਾ, ਡੋਰੀ ਪਾ ਕੋਈ ਕਸਦਾ। ਦਿਸਦਾ ਹਰ ਹਰ ਦੇ ਵਿਚ ਵਸਦਾ। ਲੜ ਲਾ ਫੇਰ ਨ ਨਸਦਾ। ਝਾਤੀ ਪਾਇਆਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਹ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਬਾਹਰ ਪੈਂਦਾ, ਵਣ ਤਿਣ ਲਸਦਾ ਦਿਸਦਾ। ਰੰਗ-ਰਤੜਾ, ਹਰਿ ਜਾਈਂ ਵਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅੱਖਾਂ ਮਸਤਾਂਦਾ, ਵੇਖੋ ਹੱਸੇ, ਰਸੇ, ਰਸਾਵੇ ਰਸੀਆ, ਖਿੱਚ-ਤਣੀ ਕੁਈ ਲਾਕੇ ਜਿਤ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਉਤੇ ਵਲ ਵੱਸ ਆਇਆ ਫਿਰ ਛੋੜ ਨ ਜਾਂਦਾ ਦਿਲ ਮੰਦਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਸਦਾ, ਅੰਦਰ ਦਿਸਿਆਂ ਵਣ ਤਿਣ ਦਿੱਸੇ, ਜਲ ਥਲ ਘਟ ਘਟ ਵਸਦਾ। ਗੀਤ ? ! ਦੁਆਰੇ ਤੇਰੇ ਆ ਗਿਆ ਅਸਥਾਈ- ਨਾਮ ਦਾ ਝੱਮਕਾ ਤੇਰਾ ਖੇੜਾ ਕੋਈ ਲਾ ਗਿਆ, ਅੱਖ ਦਾ ਮਟੱਕਾ ਦਾਤਾ ! ਅੰਤਰਾ- ਆਪੇ ਤੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਿਹਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨੂਰ ਦਾਤਾ ! ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਏਹੋ ਹਾੜੇ, ‘ਟੁੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਢਣ’, ਦਾਤਾ! ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੂੰ, ਮੰਗਦਾ ਏ ਖ਼ੈਰ ਦਿਲ ਦ੍ਵਾਰੇ ਜਿੰਦ ਨਵੀਂ ਪਾ ਗਿਆ। ਨੈਣਾਂ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੂੰ ਵਸਾ ਗਿਆ। ਲਾਈਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਤੋੜ ਚਾੜੇਂ, ਬਿਰਦ ਤੈਨੂੰ ਭਾ ਗਿਆ। ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਤੂੰ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇਰੇ ਆ ਗਿਆ। ੧ ਇਹ ਗੀਤ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੨ (੧੯੨੧ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਧਾਰਨਾ-ਹੀਰ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਰਾਂਝਾ . ੨ ਇਹ ਗੀਤ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੮ ਮੁਤਾਬਿਕ ੧੯੨੬ ਈ: ... -289-<noinclude></noinclude> 068b348ink97dm2syawgq6yqccq5ojv 250 74754 237140 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀ ਬੀ ਲੱਦਦੇ, ਖਬਰੇ ਕਿਹੜੀ ਪੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਫਰੀਦ-ਓਹ ਕਿੰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬੇੜੀਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਡੁਬਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਰ ਕੋਈ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਵੱਖਰ ਤਾਂ ਹੈ ਸੱਚ ‘ਤੇ ਧਨ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀ ਬੀ ਲੱਦਦੇ, ਖਬਰੇ ਕਿਹੜੀ ਪੁੱਗਣੀ ਹੈ। ਫਰੀਦ-ਓਹ ਕਿੰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬੇੜੀਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਡੁਬਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਰ ਕੋਈ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਵੱਖਰ ਤਾਂ ਹੈ ਸੱਚ ‘ਤੇ ਧਨ ਬੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਚਨਾ ਹੈ ਸੱਚ'। ਓਹ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਤੇ ਸੁਤੇ ਸੁਭਾਵ ਸਾਰੇ ਥਾਂਈਂ ਹੈ। ਸੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਚਾਹੇ ਹਿੰਦੂ ਬੇੜੀ ਹੈ ਚਾਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੇੜੀ ਹੈ। ਫਰੀਦ-ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਤਾਂ ਛੁਹਣਾ ਹੀ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਰਚੇ ਸੋ ਗਏ, ਇਹ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਜਮਾਏ ਖੇਤ ਉਜੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਲੋਕ! ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਤਾਂ ਮੂਲ ਹੋਇਆ ਜਗਤ ਦਾ, ਇਸੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੱਚ ਦਾ ਖੇਤ ਲਾਈਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਖਾ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੇਤ ਬੋਹਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਜੜਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਠੀ ਤਪੀ ਫਰੀਦ ਕੰਬਿਆ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਵਲੇ ਖਿਆਲ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ:- ਫਰੀਦਾ ਤਨੁ ਰਹਿਆ ਮਨੁ ਫਟਿਆ ਤਾਗਤਿ ਰਹੀ ਨ ਕਾਇ॥ ਉਠੀ ਪੀਰਿ ੧ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉਤਰ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹਨ:- ਦੁਹੀ ਬੇੜੀ ਲਤ ਧਰੁ ਦੁਹੀ ਵਖਰ ਚਾੜਿ॥ ਕੋਈ ਬੇੜੀ ਡੁਬਸੀ ਕੋਈ ਲੰਘੇ ਪਾਰਿ॥ ਨਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਬੇੜੀਆ ਨਾ ਡੁਬੈ ਨਾ ਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਵਖਰੁ ਸਚੁ ਧਨ ਸਹਜੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ॥ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} ੨ ਫਰੀਦ ਚੂੜੇਲੀ ਸਿਉ ਰਤਿਆ ਦੁਨੀਆਂ ਕੂੜਾ ਭੇਤੁ ॥ਨਾਨਕ! ਅਖੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਉਜੜਿ ਵੰਞੈ ਖੇਤੁ॥ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} ੩ ਫਰੀਦਾ ਧੁਰਹੁ ਧੁਰਹੁ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਚੂੜੇਲੀ ਸਿਉ ਹੇਤ॥ ਨਾਨਕ ਖੇਤੁ ਨ ਉਜੜੈ ਜੇ ਰਾਖਾ ਹੋਇ ਸੁਚੇਤ॥ {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ} | ਤਬੀਬ ਥੀਓ ਕਾਰੀ ਦਾਰੂ ਲਾਇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਫੁੰਡਾਊ ਜੀਓ ! ਜੁਵਾਨੀ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਵਲ ਲਗੇ, ਪਰ ਸਜਣ ਪਰਖ ਕੇ ਕਰ। (ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣਾ ਰਚਿਆ ਇਕ ਸਲੋਕ ਬੋਲੇ):- ਸੁਣਿ ਮੁੰਧੇ ਹਰਣਾਖੀਏ ਗੂੜਾ ਵੈਣੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਪਹਿਲਾ ਵਸਤੁ ਸਿਞਾਣਿਕੈ ਤਾਂ ਕੀਚੈ ਵਾਪਾਰੁ॥ ਦੋਹੀ ਦਿਚੈ ਦੁਰਜਨਾ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਕੂੰ ਜੈਕਾਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਦੋਹੀ ਸਜਣ ਮਿਲਨਿ ਲਹੁ ਮੁੰਧੇ ਵੀਚਾਰੁ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਦੀਜੈ ਸਜਣਾ ਐਸਾ ਹਸਣੁ ਸਾਰੁ ॥ ਤਿਸ ਸਉ ਨੇਹੁ ਨ ਕੀਚਈ ਜਿ ਦਿਸੈ ਚਲਣਹਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਨ੍ਹੀ ਇਵ ਕਰਿ ਬੁਝਿਆ ਤਿਨ੍ਹਾ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੁ ॥ ੨ ॥ {ਸਲੋਕ ਵਾ: ਤੇ ਵ: ਮ:੧} ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਫਰੀਦ ਨੇ ਬੀ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ:- / ਬੇੜਾ ਬੰਧਿ ਨ ਸਕਿਓ ਬੰਧਨ ਕੀ ਵੇਲਾ ॥ ਭਰਿ ਸਰਵਰੁ ਜਬ ਊਛਲੈ ਤਬ ਤਰਣੁ ਦੁਹੇਲਾ॥੧॥ ਹਥੁ ਨ ਲਾਇ ਕਸੁੰਭੜੈ ਜਲਿ ਜਾਸੀ ਢੋਲਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਕ ਆਪੀਨ੍ਹੈ ਪਤਲੀ ਸਹ ਕੇਰੇ ਬੋਲਾ ॥ ਦੁਧਾ ਥਣੀ ਨ ਆਵਈ ਫਿਰਿ ਹੋਇ ਨ ਮੇਲਾ ॥੨॥ ਕਹੈ ਫਰੀਦੁ ਸਹੇਲੀਹੋ ਸਹੁ ਅਲਾਏਸੀ ॥ ਹੰਸੁ ਚਲਸੀ ਡੁੰਮਣਾ ਅਹਿ ਤਨੁ ਢੇਰੀ ਥੀਸੀ੩॥੩॥੨॥ {ਸੂਹੀ ਲਲਿਤ ਫਰੀਦ ਜੀ} ਫਰੀਦ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੂਹੀ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਬੀ ਤਦ ਸੂਹੀ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:- ਜਪ ਤਪ ਕਾ ਬੰਧੁ ਬੇੜੁਲਾ ਜਿਤੁ ਲੰਘਹਿ ਵਹੇਲਾ ॥ ਨਾ ਸਰਵਰੁ ਨਾ ਊਛਲੈ ਐਸਾ ੧੫: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ੨ ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਏਥੇ ਜੋ ਸਲੋਕ ਦਿਤਾ ਹੈ ਸੋ ਪੰਚਮ ਗੁਰੁ ਜੀ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਹੈ: ਸਜਣ ਸਚੁ ਪਰਖਿ ਮੁਖਿ ਅਲਾਵਣੁ ਥੋਥਰਾ॥ ਤੇ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ ਫਰਕ ਹੈ। -੨੫੬-<noinclude></noinclude> pjlptai8sex3cm6g1fb65yktlb321tc 250 74755 237141 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੰਥੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਮੰਜੀਠੜਾ ਰਤਾ ਮੇਰਾ ਚੋਲਾ ਸਦ ਰੰਗ ਢੋਲਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਪਿਆਰਿਆ ਕਿਉ ਮੇਲਾ ਹੋਈ ॥ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਹਿ ਗੰਠੜੀਐ ਮੇਲੇਗਾ ਸੋਈ ॥੨ ॥ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇ ਨ ਵੀਛੁੜੈ ਜੇ ਮਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੰਥੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਮੰਜੀਠੜਾ ਰਤਾ ਮੇਰਾ ਚੋਲਾ ਸਦ ਰੰਗ ਢੋਲਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਜਨ ਚਲੇ ਪਿਆਰਿਆ ਕਿਉ ਮੇਲਾ ਹੋਈ ॥ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਹਿ ਗੰਠੜੀਐ ਮੇਲੇਗਾ ਸੋਈ ॥੨ ॥ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇ ਨ ਵੀਛੁੜੈ ਜੇ ਮਿਲਿਆ ਹੋਈ ॥ ਆਵਾ ਗਉਣੁ ਨਿਵਾਰਿਆ ਹੈ ਸਾਚਾ ਸੋਈ ॥ ੩ ॥ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨਿਵਾਰਿਆ ਸੀਤਾ ਹੈ ਚੋਲਾ ॥ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ਸਹ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੋਲਾ ॥ ੪ ॥ ਨਾਨਕੁ ਕਹੈ ਸਹੇਲੀਹੋ ਸਹੁ ਖਰਾ ਪਿਆਰਾ ॥ ਹਮ ਸਹ ਕੇਰੀਆ ਦਾਸੀਆ ਸਾਚਾ ਖਸਮੁ ਹਮਾਰਾ ॥੫॥੨॥੪॥ {ਸੂਹੀ ਮ: ੧} ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੂਹੀ ਦੀ ਦਿਲ ਚੀਰਵੀਂ ਸੁਰ ਵਿਚ ਸੁਣਕੇ ਫਰੀਦ ਦਾ ਦਿਲ ਠੰਢ ਦੇ ਘਰ ਆਯਾ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੋਹਿਲਾ ਸੁਣਿਆਂ, ਪਿਆਰ ਦੇ, ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਤੇ ਤਿਆਗ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਤੇ ਸਮਝੇ ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬੜੇ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗੇ, ਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਹੈ; ਸੱਚ ਦਾ ਰੂਪ, ਮਰਦੇ ਹੱਕ, ਇਹ ਹੈ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ ਰਬ ਦਾ, ਇਹ ਹੈ ਸਿਜਦੇ ਲਾਇਕ, ਤਦ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਆਸਾ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆਂ:- ਦਿਲਹੁ ਮੁਹਬਤਿ ਜਿੰਨ੍ਹ ਸੇਈ ਸਚਿਆ ॥ ਜਿਨ੍ਹ ਮਨਿ ਹੋਰੁ ਮੁਖਿ ਹੋਰੁ ਸਿ ਕਾਂਢੇ ਕਚਿਆ ॥੧॥ ਰਤੇ ਇਸਕ ਖੁਦਾਇ ਰੰਗਿ ਦੀਦਾਰ ਕੇ ॥ ਵਿਸਰਿਆ ਜਿਨ੍ ਨਾਮੁ ਤੇ ਭੁਇ ਭਾਰੁ ਥੀਏ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਪਿ ਲੀਏ ਲੜਿ ਲਾਇ ਦਰਿ ਦਰਵੇਸ ਸੇ ॥ ਤਿਨ ਧੰਨੁ ਜਣੇਦੀ ਮਾਉ ਆਏ ਸਫਲੁ ਸੇ ॥ ੨ ॥ ਪਰਵਦਗਾਰ ਅਪਾਰ ਅਗਮ ਬੇਅੰਤ ਤੂ॥ ਜਿਨਾ ਪਛਾਤਾ ਸਚੁ ਚੁੰਮਾ ਪੈਰ ਮੂੰ ॥੩ ॥ ਤੇਰੀ ਪਨਹ ਖੁਦਾਇ ਤੂ ਬਖਸੰਦਗੀ ॥ ਸੇਖ ਫਰੀਦੈ ਖੈਰੁ ਦੀਜੈ ਬੰਦਗੀ ॥੪॥੧॥ {ਆਸਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ} ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਹੀ ਵਿਚ ਗਾਂਵੇਂ ; ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਤੇ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਬੱਝ | ਗਿਆ। ਫਰੀਦ ਦੇ ਨੈਣ ਜੁੜ ਗਏ। ਜਾ ਤੂ ਤਾ ਮੈ ਸਭੁ ਕੋ ਤੂ ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰੀ ਰਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਤੁਧੁ ਅੰਤਰਿ ਹਉ ਸੁਖਿ ਵਸਾ ਤੂੰ ਅੰਤਰਿ ਸਾਬਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਭਾਣੈ ਤਖਤਿ ਵਡਾਈਆ ਭਾਣੈ ਭੀਖ ਉਦਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਭਾਣੈ ਥਲ ਸਿਰਿ ਸਰੁ ਵਹੈ ਕਮਲੁ ਫੂਲੈ ਆਕਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਭਾਣੈ ਭਵਜਲੁ ਲੰਘੀਐ ਭਾਣੈ ਮੰਝਿ ਭਰੀਆਸਿ ਜੀਉ ॥ ਭਾਣੈ ਸੋ ਸਹੁ ਰੰਗੁਲਾ ਸਿਫਤਿ ਰਤਾ ਗੁਣਤਾਸਿ ਜੀਉ ॥ ਭਾਣੈ ਸਹੁ ਭੀਹਾਵਲਾ ਹਉ ਆਵਣਿ ਜਾਣਿ ਮੁਈਆਸਿ ਜੀਉ ॥ ਤੂ ਸਹੁ ਅਗਮੁ ਅਤੋਲਵਾ ਹਉ ਕਹਿ ਕਹਿ ਢਹਿ ਪਈਆਸਿ ਜੀਉ ॥ ਕਿਆ ਮਾਗਉ ਕਿਆ ਕਹਿ ਸੁਣੀ ਮੈ ਦਰਸਨ ਭੂਖ ਪਿਆਸਿ ਜੀਉ ॥ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸਹੁ ਪਾਇਆ ਸਚੁ ਨਾਨਕ ਕੀ ਅਰਦਾਸਿ ਜੀਉ॥੨॥ {ਸੂਹੀ ਮ:੧ ਸੁਚਜੀ} ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਗਾਯਨ ਵਿਚ ਫਰੀਦ ਦੇ ਨੈਣ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਮਨ ਟਿਕਦਾ ਟਿਕਦਾ ਇਕ ਸੁਖੋਪਤੀ ਦਾ ਝੂਟਾ ਖਾਕੇ ਕਿਸੇ ਰਸ ਦੇ ਘਰ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਅੰਦਰ ਠੰਢ ਵਰਤ ਗਈ। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਜਦ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਸਿਰ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਆਖਣ ਲੱਗਾ- ਨਵਾਜ਼ਸ਼! ਅੱਜ ਇਹ ਸਤਿਸੰਗ ਲਗਾ ਰਹੇ ਏਥੇ। ਸੋ ਤੈਂ ਜਿਉਂ ਉਥੇ ਬੈਠੇ; ਬੈਠੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਕਦੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਛਿੜੇ, ਕਦੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਪਵੇ, ਕਦੇ ਚੁੱਪਾਂ ਦੇ ਘਰ ਟਿਕਾਉ ਹੋ ਜਾਣ। ਐਉਂ ਦਿਹੁੰ ਬੀ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਬੀ ਬੀਤ ਚਲੀ। 8. ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਹੋ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠੇ ਬੈਠੇ ਸੁਖਾਸਨ ਰਤਾ ਕੁ ਹੋਏ ਸੇ। ਫਰੀਦ ਜੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਜਾਗ ਪਏ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਬੰਦਾ; ਜੋ ਇਸ ਸਤਿਸੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਤਬਲਬਾਜ ਭਰ ਕੇ ਲੈ ਆਇਆ। ਵਿਚ ਚਾਰ ਮੁਹਰਾਂ ਭੀ ਪਾ ਲਿਆਇਆ। ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਧ ਦਾ ਆਪਣੇ ਛੰਨੇ ਪੁਆ ਲਿਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਵਾਸਤੇ ਧਰਵਾ ਦਿਤਾ। ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨੈਣ ਕਟੋਰੇ ਖੋਹਲੇ -੨੫੭-<noinclude></noinclude> 0zq39t2e4y1l507te5whxii7lw63pmz 250 74756 237142 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਬੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਖਣ ਲਗਾ-ਕਾਕੋ! ਸੱਚ ਦੱਸ ਤੂੰ ਕਿਥੋਂ ਪਾਈ ਹੈ? ਕਾਕੋ ਬੋਲੀ-ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਬੰਦੇ! ਪਾਈ ਕਿਥੋਂ, ਆਪੇ ਆਈ ਹੈ। ਫਕੀਰ-ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਖੁਦਾ ਦਾ ਸ਼ੌਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਬੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਫੇਰ ਆਖਣ ਲਗਾ-ਕਾਕੋ! ਸੱਚ ਦੱਸ ਤੂੰ ਕਿਥੋਂ ਪਾਈ ਹੈ? ਕਾਕੋ ਬੋਲੀ-ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਬੰਦੇ! ਪਾਈ ਕਿਥੋਂ, ਆਪੇ ਆਈ ਹੈ। ਫਕੀਰ-ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਖੁਦਾ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ? ਕਾਕੋ ਬੋਲੀ-ਮੈਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜਾਣਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਮਨ ਜੋੜਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ‘ਪਾਈ’ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਤਮਾਸ਼ੇ ਹੈਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ ਆਪਣਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭੈਣ ਗਈ ਹੈ। | ਂ | ਫੇਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਜ ਆਵੇ ਤਾਂ ਪੁਛਿਓਸੁ-ਹੇ ਬੰਦੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ-ਦਰਦਮੰਦਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪੁੱਛ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਤੇ ਜਾਹ। ਉਸ ਆਖਿਆ ਭਾਈ! ਕਿਉਂ ਇੱਦਾਂ ਤਸੀਹਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਵਾਜ ਆਈ ਭਾਈ ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਮਿਲਨੇ ਖ਼ਾਤਰ। ਗ਼ਡਰੀਆ ਬੋਲਿਆ-ਇਞ ਖੁਦਾਇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਫਕੀਰ ਬੋਲਿਆ, ਹੋਰ ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਿਆਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਭੇਡ ਚਰਵਾਹੇ ਨੂੰ ਦਿਲ ਲੱਗੀ। ਉਠ ਭੱਜਾ। ਇਕਸ ਹੋਰ ਖੂਹ ਤੇ ਪੁੱਜਾ। ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਘਾਹ ਖੱਬਲ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਰਸਾ ਵੱਟਿਓਸੁ ਤੇ ਖੂਹੇ ਤੇ ਇਕ ਲੱਕੜ ਪਾਕੇ ਇਹ ਰੱਸਾ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚ ਲਟਕ ਗਿਆ ਤੇ ਲੱਗਾ ਆਪਣੇ ਭੋਲੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬਿਨ ਵਿੰਗ ਦਿਲ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਕਿ ਹੁਣ ਖੁਦਾਵੰਦ ਫਕੀਰ ਬੋਲਿਆ-ਤੈਨੂੰ ਤਲਬ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਘੜੀ ਮਗਰੋਂ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ? ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ! ਖੂਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਝਾਤ ਮਾਰੀ ਤੇ ਬੋਲੇ-ਬੰਦੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ, ਕਿਸ ਫੇੜੇ ਕਾਰਨ ਦੁਖ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਉਹ ਬੋਲਿਆ- ਫੇੜਿਆ ਕਿਸੀ ਕਾ ਕਿਹੁ ਨਹੀਂ, ਖੁਦਾ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਕਾਰਨ ਲਟਕ ਪਿਆ ਹਾਂ, ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਾਕੀ ਬੋਲੀ-ਮੈਨੂੰ ਤਲਬ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਭ ਫਿਕਰਾਨੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਏਗਾ! ਜਿਵੇਂ ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਖਸਮਾਨੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਖਸਮਾਨਾਂ ਵੀ ਉਹ | ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਿਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਆਪੇ ਕਰੇਗਾ। ੨. ਦਿਨ ਢਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਅਯਾਲੀ ਭੇਡਾਂ ਚਾਰਦੇ ਨੂੰ ਤੇਹ ਲਗੀ, ਇਹ ਬੀ ਉੱਪਰਲੇ ਖੂਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਆਇਆ। ਜਦ ਮਣ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖੋ ਕਿ ਚੌਖਟੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਹੋਰ ਲੱਕੜ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗਲ ਬੱਧਾ ਹੈ। ਅਗੇ ਹੋਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਤੱਕਿਓਸੁ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖੇਂ ਕਿ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਲ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਤੇ ਉਹ ਸੰਗਲ ਉਸ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਪਾਕੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਰ ਇੰਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲੋੜਕੂ ਦੋ ਚਾਰ ਬੰਦੇ ਹੋਰ ਉਥੇ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਆਪ ਨੇ ਆਖਿਆ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਢੋ ਭਾਈ! ਜਾਂ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਮੱਥਾ ਲਾਲ, ਚਿਹਰਾ ਸੂਹਾ, ਸਾਹ ਕਾਹਲਾ ਤੇ ਨੀਮ ਬਾਉਰੀ ਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਲੱਗੇ। ਆਪ ਨੇ ਆਗਿਆ ਕੀਤੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਿੱਨੀਆਂ ਸੂਤੋ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਇਉਂ ਕਰਨੇ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਮੁਹਰਾ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੱਕਿਓਸੁ ਨੈਣ ਭਰਕੇ-ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅਝੱਲ ਜਲਾਲ ਵੇਖਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ, ਮੇਰੇ ਅੱਲਾ, ਮੇਰੇ ਅੱਲਾ! ਤੂੰ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੈਂ? ਤੂੰ ਕੇਡਾ ਬੀਬਾ ਰਾਣਾ ਡਰਿਆ ਕਿ ਮਤੇ ਕੋਈ ਖੁਨਾਮਿਆਂ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਂ ਹੈ। ਆ ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਆਇਆਂ ਨੂੰ। ਉਹ ਇਉਂ ਹਾਕਮ ਨੇ ਦੰਡ ਦੇਕੇ ਪੁੱਠਾ ਫਾਹੇ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਰ ੧ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਕੁਝ ਵੱਧ ਘਟ ਫਰਕ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਗਿਆਨੀ ਸਜਣ ਕਥਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ਬਾਬੇ ਫਰੀਦ ਦੀ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਾਕ ਕਹੀ ਜਾਏ ਤੇ ਰਬ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਿਰ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੇਰੀ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਤਨ ਮਨ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੱਥ ਫਿਰਦਿਆਂ ਸੀਤਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਪ ਨੇ ਸਿਰ ਚਾਯਾ ਤੇ ਫੇਰ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਕਿਹਾ-ਬੰਦੇ ਖੁਦਾ ਦੇ ਖੁਦਾ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਾਉ ਭਗਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ -੨੫੩-<noinclude></noinclude> a2zi1pp4cnpsvd8ynqfkqdslvpigiv3 250 74757 237143 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਆਪਦੀ ਹੈ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭਾ ਦੀ ਚਾਹ ਜਗਤ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਇਹ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਬੀ ਰੱਖਣਹਾਰ ਦੇ | ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਆਖਿਆ; ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਪਲਟਦੀ;..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਆਪਦੀ ਹੈ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭਾ ਦੀ ਚਾਹ ਜਗਤ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਇਹ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਾਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਬੀ ਰੱਖਣਹਾਰ ਦੇ | ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਆਖਿਆ; ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਲ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਪਲਟਦੀ; ਕਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ | ਪਿਆਰੇ ਸਦਾ ਜਾਗਣਹਾਰ; ਆਪ ਧੰਨ ਹੋ! ਇਸ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਜਾਗਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਸਤਿਸੰਗ ਤੇ ਗੋਸਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਤੇ ਸੰਤਾਪ ਜੰਜਾਲਾਂ ਦੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਰਾਤ ਦਾ ਚਉਥਾ ਪਹਿਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਰਹੀ ਜੀਵ- ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੁਆਨੀ, ਬਲ, ਧਨ ਪਦਾਰਥ, ਪੁਤ੍ਰ ਸਦਾ ਨਾਲ ਰਹਿਣੇ ਸਮਝਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਯੋਗ ਪੈਂਦੇ | ਹਨ। ਸਰੀਰ ਛਿਜਦਾ ਹੈ, ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਕੰਬਣ ਲਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਗਕੇ ਜਾਗ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਰ ਸਫਲਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸੋ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਵੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਚਾਰੇ ਪਹਿਰ ਗ਼ਾਫ਼ਲੀ ਵਿਚ ਬੀਤੇ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਹੀ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖ- ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਕਿ ਜਦ ਚਾਰ ਪਹਿਰ ਉਮਰਾ ਦੇ ਬੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗੰਢ ਖੁੱਲ | ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਤਮਾ ਸ਼ਰੀਰ ਛੱਡਕੇ ਉਠ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਗ਼ਾਫ਼ਲੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੈਦ ਜਿਹੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਿੱਤੀ। ਫੇਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਜੋ ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ ਸੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਗਏ ਹਨ; ਉਹ ਦੁਖ ਸੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ ਸੇ, ਸੋ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਜਾਗ ਤਾਂ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਚਾਹੀਏ ਰੂਹ ਦੀ ਹਰ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਨਾਸ਼ਮਾਨਾ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਸਮਝ ਲਵੇ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜਾਣ ਲਵੇ! ਅਤੇ ਫੇਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਨੀਂਦ (ਗ਼ਾਫ਼ਲੀ) ਵਿਚ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ ਸੀ; ਪਰ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ਲਈ ਅਜ ਨਵਾਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਜ਼ੁਹਦੀ ਤਾਂ ਸੇ-ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸੇ-ਰਸ ਦੀ ਕਸਰ ਸੀ। ਬਾਬੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਮੇਹਰ ਰਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ। ਜੀਵਣ ਕਣੀ- ਚਮਕਦੀ ਹੀਰਾ ਕਣੀ-ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ, ਕਿਣਕਾ ਮਾਤ੍ਰ ਵਸ ਗਈ ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਤਪ ਸਾਧਣ ਤੇ ਹਬਸ ਦਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਚੁੱਕ ਗਈ ਸੀ। ਬਨ ਬੀ ਹੁਣ ਸੀ ਲੋੜੀਦਾ। ਸੋ ਬਾਬੇ ਦੇ ਟੁਰਨ ਵੇਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਰੂ ਉਠ ਟੁਰਿਆ। ਹਾਂ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਟੁਰ ਪਏ-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਰਸਿਕ ਬੈਰਾਗੀ ਨਾਨਕ-; ਰਸੀਆ ਮਰਦਾਨਾ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ। ਤਬਲਬਾਜ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮਾਯਾ ਦੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਬਰਕਤਾਂ ਪਾਕੇ ਟੁਰ ਆਏ। ਚੋਖੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤਬਲਬਾਜ ਵਾਲਾ ਆਯਾ ਕਿ ਅਸੀਸ ਲਵਾਂ, ਪਰ ਫਕੀਰ ਟੁਰ ਚੁਕੇ ਸੇ ਤੇ ਤਬਲਬਾਜ ਪਿਆ ਸੀ-ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਡਿੱਠੋਸ ਤੇ ਹਾਹੁਕਾ ਖਾਧੋਸੁ, ਹਾਇ, ਮੈਂ ਮਾਯਾ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਧਾਰਕੇ ਦੁੱਧ ਲਿਆਯਾ ਸੀ, ਮਾਯਾ ਮਿਲੀ; ਜੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਭਗਵੰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਸਦਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ। ਕਣੀ ਵਾਲੇ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਮਾਯਾ ਦਾ ਲੋਭ ਮੈਨੂੰ ਛਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਟੁਰੇ ਟੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਆਸਾ ਨਾਮੇ ਦੇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਆਏ, ਜਿੱਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ੍ਯਾਮ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੇ ਕਿ ਇਕ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ ਜੀਉਂਦੇ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸੇ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਗਤੀ ਤਾਂ ਹੋਵੇ ਜੇ ਸੱਚੇ ਸਾਧੂ ਦੇ ਚਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਹਿਕੇ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪੈਣ। ਜਦ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਾਸ ਗਏ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਡਿੱਠਾ ਸਾਧੂ -੨੫੯- ੧ ਇਹ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਤੁਖਾਰੀ ਰਾਗ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੁਕ ਹੈ :-ਪਹਿਲੈ ਪਹਰੈ ਨੈਣ ਸਲੋਨੜੀਏ ਰੈਣਿ ਅੰਧਿਆਰੀ ਰਾਮ॥<noinclude></noinclude> 04feuglo148bvhfm84al9evvj9qx0xi 250 74758 237144 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀਦਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ-ਖੁਦਾ ਦੀ ਸਿੱਕ ਹੈ। ਫੇਰ ਦੇਖ ਖੁਦਾ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤੇਹ ਲਾ ਕੇ ਏਸ ਖੂਹ ਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਰੱਸਾ ਕੱਚਾ ਸੀ ਤੇ ਟੁੱਟਣੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀਦਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ-ਖੁਦਾ ਦੀ ਸਿੱਕ ਹੈ। ਫੇਰ ਦੇਖ ਖੁਦਾ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤੇਹ ਲਾ ਕੇ ਏਸ ਖੂਹ ਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਰੱਸਾ ਕੱਚਾ ਸੀ ਤੇ ਟੁੱਟਣੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਂ ਸਚਿਆਈ ਨੂੰ ਫਲ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਂ ਤੂੰ ਖੂਹ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਡੁੱਬ ਮਰਨੋ ਬਚ ਗਿਆ, ਂ ਦੂਸਰਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅੱਲਾ ਦਾ ਇਹ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਿਹਾ ਅੱਲਾ ਦਾ ਦਿਦਾਰ-ਸੋ ਖੂਹਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਲਟਕ ਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਝਾਤੀ ਮਾਰ, ਪਰ ਮਾਰ ਝਾਤੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ। ਉੱਥੇ ਵਸਦਾ ਹੈ ਰੱਬ, ਅੱਲਾ, ਖੁਦਾ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਹੀਓਂ, ਰੰਗ ਨਹੀਓਂ, ਸ਼ਲਕ ਨਹੀਓਂ, ਉਹ ਹੋਈ ਨਿਰਾ ਨੂਰ ਸੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਕਰ। ਯਾਦ ਕਰਿਆ ਕਰ। ਉਸ ਦਾ ਨੂਰ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੁਆਦ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਿਆ ਕਰੇਂਗਾ ਤੇ ਸੁਆਦ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਸਮਝੀਂ ਅੱਲਾ | ਪਿਆ ਦਿਦਾਰੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਜੁ ਹੋਇਆ | ਅਨੰਦ, ਸੁਆਦ। ਅਯਾਲੀ ਬੋਲਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹੁਣ ਆਯਾ ਹੈ? ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਬੋਲੇ-ਹਾਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਬੀ ਹੋਰ ਹੋਰ। ਅਯਾਲੀ-ਫੇਰ ਤੂੰਹੋਂ ਕਿਉਂ ਖੁਦਾ ਨਹੀਂ? ਐਵੇਂ ਪੁੱਜ ਪਾ ਪਾ ਕੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਦੱਸਨਾ ਏਂ; ਤੂੰਹੀ ਏਂ, ਤੂੰਹੀ ਏਂ; ਅਸਾਂ ਸਿਞਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਨੇ ਫੇਰ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ; ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਿਆ ਕਰਨਾ ਵਾਂ ਤਿਵੇਂ ਕਰ। ਤੂੰ ਅਯਾਲੀ-ਤੇ ਮੈਂ ਫੇਰ ਭੇਡਾਂ ਪਿਆ ਚਾਰਾਂ ਤੇ ਨੱਸ ਜਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ? ਕੂੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਖੂਹ ਵਿਚ ਲਟਕੇ ਹੋਏ ਕੋਲੋਂ ਨੱਸ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਨੱਸਣਾ ਏਂ? ਨਾ ਭਾਈ! ਅਸਾਂ ਖੂਹੇ ਲਟਕਕੇ; ਮਰਨ ਮਰਾਂਦ ਹੋਕੇ ਤੁਸਾਂਨੂੰ ਲੱਧਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅੱਲਾ ਜੀਓ ੧ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਬੀ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ:- ਜਿਸੁ ਜਨ ਕਉ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸ ਪਿਆਸਾ॥ ਨਾਨਕ ਤਾਕੈ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਸਾ॥੫॥ {ਰਾਗਓ.:ਸੁਖ: ੫:੫-੩} | | ਦੇ | - ਜੀ! ਹੁਣ ਨਾ ਜਾਣ ਦੇਸਾਂ, ਰਹੋ ਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲੇ ਕੋਲੇ। ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਯਾ ਕਰਸਾਂ, ਮੱਖਣ ਖੁਲਾਯਾ ਕਰਸਾਂ, ਤਲੀਆਂ ਝੱਸਿਆ ਕਰਸਾਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਬੀਬਾ ਰਾਣਾ; ਰਹੁ ਪਉ ਨਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈ ਤੇ ਨਾਲ ਦੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ; ਆ ਬਈ ਜਬਰਾਈਲਾ! ਆ ਨਾ ਤੂੰ ਬੀ ਨਾਲੇ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਸਦੀ ਬੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈ ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਸਭ ਦੀ ਆਸ ਪੁਜਾਵਣ ਹਾਰ ਤੁਰ ਪਏ ਨਾਲ। ਉਸਦੀ ਸਫਾਈ ਸਚਾਈ ਤੇ ਤੂਠਦੇ, ਮਿਹਰਾਂ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ, ਅਨਜਾਣ ਹਿਰਦੇ, ਵਿਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵਸਾਉਂਦੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉਂਦੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹੇ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਢੋਕ ਨਿਮਾਣੀ ਵਿਚ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਲਾ ਪਰ ਸੱਚਾ ਬੰਦਾ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤੁਰ ਪਏ। ੩. ਗਹਬਰ ਬਨ, ਸੰਘਣੇ ਬ੍ਰਿਛ ਛਣ ਛਣ ਕੇ ਕਿਧਰੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਧੁੱਪ ਦੇ ਚਟਾਕ। ਹਾਂ, ਇਕ ਥਾਵੇਂ ਬੈਠਾ ਹੈ ਇਹ ਤਪਸੀ-ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ। ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਾਂ; ਕਾਸ਼! ਮੇਰਾ ਅੱਲਾ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਖਸਮ ਵਾਲੇ ਜਿਸਮ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਬੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਰੋਟੀ ਖੁਆਲਦਾ, ਮੁੱਠੀਆਂ ਭਰਦਾ, ਆਮਨੇ ਮੰਨਦਾ, ਰੀਝਾਉਂਦਾ। ਮੈਂ ਭੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਕੁੜੀ ਵਾਂਙ ਸੱਯਾਵਾਨ ਤੇ ਅੱਲਾ ਵਾਲਾ। ਬੇਚੂਨ, ਬੇਗੂਨ ਬੇਰੰਗ ਅਤੇ ਬੇਰੂਪ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਲੱਭਾ, ਕੀਕੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ, ਕੀਕੂੰ ਰੀਝਾਵਾਂ। ਕਾਸ਼! ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਰਜ਼ ਲਾਹੱਕ ਨਾ ਹੁੰਦੀ, ਕਾਸ਼! ਮੈਂ ਬੀ ਖਾਂਦਾ, ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਮੌਜ ਬਹਾਰਾਂ ਕਰਦਾ। ...ਹ ...ਹਸ੍ਰ. ਕਾਫਰ। ਹਸ੍ਰ ਹਝੂ ਮੇਰੇ ਅਵੈੜੇ ਮਨ! ਖੁਦਾ ਮਗਫ਼ਿਰਤ ਕਰੇ, ਇਹ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਚੰਗੀ, ਭੋਗਾਂ ਵਿਚ ਕੀਹ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਕਾਰੇ ਲਗ ਲਗਕੇ, ਆਪਾ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਖੁਆਰ ਹੋ -248- ੧ ਇਹ ਖੂਹ ਲਟਕਣ' ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਬੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ਜਣ ਕੁਛ ਕੁਛ ਫਰਕ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਦੇ ਸਨਬੰਧ ਵਿਚ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।<noinclude></noinclude> cimne3qql585x7q681bfc8wt04chps0 250 74759 237145 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਏ ਹਨ। ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨ ਜੋ ਚਰਨ ਪਾਓ ! ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਤੇ ਪੈਰ ਧਰ। ਪਰ ਉਸ ਆਖਿਆ-ਜੀਓ ਜੀ ! ਮੇਰੀ ਕੀ ਮਜਾਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪੈਰ ਧਰਾਂ। ਇਹ ਦਾਤਾ ! ਤੇਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਏ ਹਨ। ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨ ਜੋ ਚਰਨ ਪਾਓ ! ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਤੇ ਪੈਰ ਧਰ। ਪਰ ਉਸ ਆਖਿਆ-ਜੀਓ ਜੀ ! ਮੇਰੀ ਕੀ ਮਜਾਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪੈਰ ਧਰਾਂ। ਇਹ ਦਾਤਾ ! ਤੇਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਵੜੇ। ਤਦ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਹੋਈ। ਫੇਰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਧੁੰਮ ਗਈ ਕਿ ਕੋਈ ਡਾਢੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਆਏ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਭਾਂਡੇ ਸਾਧੂ ਤੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ! ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਥਾਂਵੇਂ ਡੇਰਾਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਆ ਮਾਰੂ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਦੀ ਫੁੰਕਾਰ ਲਾਈ, ਸਮਾਂ ਬੱਝ ਗਿਆ ਰਸਮਈ ਵੈਰਾਗ ਦਾ। ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਾਰਤਾ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਗੁਣ ਕੀਹ ਧਾਰਨੇ ਚਾਹੀਏ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਸ਼ੇਖ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨਿਹਾਲ ਹੋਈਆਂ। ਸ਼ਬਦ ਇਹ ਸੀ:- | ਂ | | ਤਾਂ ਆਖਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਖਾਧੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪੱਲੇ ਬੀ ਬੱਧੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮ ਆਈ ਕਿ ਇਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਝੂਠ ਕਰਕੇ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ‘ਰੋਟੀ ਖਾਓ’ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਟਾਲੇ ਦੇ ਵਾਕ ਕਹਿ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਖਾਧੀ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਬੀ ਹੈ, ਇਹ ਝੂਠ ਕੀਕੂੰ ਬਖਸ਼ੀਵੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੋ ਗਲ ਗਲ ਵਿਚ ‘ਸੱਚ’ ਪਿਆ ਕੂਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਤਾਂ ਗਲ ਗਲ ਵਿਚ ਕੂੜ ਸਿੰਜਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਖਰਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਚੰਗਾ, ਇਸ ਰਬ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬਰੀਕੀਆਂ ਸੁੱਝੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਰਸ ਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸ਼ਰਮ ਕਾਹਦੀ। ਝੂਠ ਛੱਡਿਆਂ ਹੀ ਭਲਾ; ਸੋ ਕਾਠ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸੱਟ ਪਾਈਓਸੁ। ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬੀ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰਾ ਕੌਤਕ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਹੱਸਕੇ ਕਿਹਾ-ਸ਼ੇਖ ਜੀ ! ਰੋਟੀ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਜੀਵੇ ਸਲਾਮਤ ਬਖਸ਼ੋ। ਤਬ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਸਭ ਵੰਡ ਦਿਤੇ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਹਲੇ ਹੋਕੇ ਸ਼ੇਖ ਵਲ ਫੇਰ ਤੱਕੇ, ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਪੁਰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: ਸ਼ੇਖਾ ! ਖੁਦਾ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਜ਼ੁਹਦ ਬੀ ਹੈ, ਘਾਲ ਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਪੀਰ ਕਰ। ਤਦ ਸ਼ੇਖ ਆਖਿਆ-‘ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਾਂ ਅਪਣੇ ਰੰਗ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੌਢਾ ਪਹਿਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਹੁਣ ਪਰ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ਸਾਵਧਾਨ ਬੈਠੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਥੋਂ ਟੁਰਨ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਸੀ ਸੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਰੋਟੀ ਆਂਦੀ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲੀਤੀ। ਚੇਲਾ ਸਮਝਕੇ ਅੱਗੇ ਧਰੀ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਬੀ ਭੇਟਾ, ਪੂਜਾ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਲੈ ਟੁਰੇ ਆਉਣ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਮਿਲਿ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਪਿੰਡੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ਤਿਨਿ ਕਰਤੈ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾਇਆ ॥ ਲਿਖੁ ਦਾਤਿ ਜੋਤਿ ਵਡਿਆਈ ॥ ਮਿਲਿ ਮਾਇਆ ਸੁਰਤਿ ਗਵਾਈ ॥੧॥ ਮੂਰਖ ਮਨ ਕਾਹੇ ਕਰਸਹਿ ਮਾਣਾ ॥ ਉਠਿ ਚਲਣਾ ਖਸਮੈ ਭਾਣਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਮਾਰੂ ਮ:੧-੨} ਗੁਰੂ ਜੀ ਗਲ ਲਾਕੇ ਮਿਲੇ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਸ੍ਰੀ ਰਾਗ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਿਆ। ‘ਆਵਹੁ ਭੈਣੇ ਗਲਿ ਮਿਲਹੁ ਅੰਕਿ ਸਹੇਲੜੀਆਹ'। ਇਉਂ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਤੇ ਯਾਰ ਭਾਵ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ਤਾਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਗਏ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਟਿਕ ਗਏ ਤੇ ਉੱਥੇ ‘ਸਤਿਨਾਮ' ਦਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾ ਦਿਤਾ। ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਨਾਮ ਜਪੁ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਆਏ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਆਸਾ ਨਾਮੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰੋਟੀਆਂ ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਅੱਗੇ ਧਰੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਆਖੇ ਜੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਖਾਧੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੇ ਆਏ ਹਨ, ਰੋਟੀ ਇਹਨਾਂ ਖਾਧੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਾਠ ਦੀ ਗੋਲ ਗੋਲ ਸ਼ੈ ਇਸ ਪਾਸ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਹੇ ਫਕੀਰ ! ਕੀਹ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਕੂੜਿਆਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੇਸ ਫਰੀਦ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਕਾਠ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਕੇ ਪਾਸ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ? ਤੇ ਜਦ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਰੋਟੀ ਖਾਓਗੇ | ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਇਕ ਮੰਜੀ ਬੀ ਬਖਸ਼ੀ। ਸੂਚਨਾ-‘ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਹਿਲੂ ਅੱਗੇ ‘ਗੋਸ਼ਟ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦੂਜੀ' ਦੇ ਅੰਤ ਪਰ ਆਏਗਾ। {ਪੰਨਾ-੪੦੧} -੨੬੦-<noinclude></noinclude> 1kn7axbge0sdwf542q7nxgy5xxycbp8 250 74760 237146 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮਾਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਤੇ ਇਕ ਸੈਨਤ ਸੱਟੀ, ਬੋਲਿਆ:- ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰੈ ਫੁਲੜਾ ਫਲੁ ਭੀ ਪਛਾ ਰਾਤਿ॥ ਜੋ ਜਾਗੰਨ੍ ਲਹੰਨਿ ਸੇ ਸਾਈ ਕੰਨੋ ਦਾਤਿ॥੧੧੨॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮਾਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਤੇ ਇਕ ਸੈਨਤ ਸੱਟੀ, ਬੋਲਿਆ:- ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰੈ ਫੁਲੜਾ ਫਲੁ ਭੀ ਪਛਾ ਰਾਤਿ॥ ਜੋ ਜਾਗੰਨ੍ ਲਹੰਨਿ ਸੇ ਸਾਈ ਕੰਨੋ ਦਾਤਿ॥੧੧੨॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ। ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਦਾ ਮਿਲਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਬੀ ਸਲੋਕ ਦਿੱਤਾ:- ਦਾਤੀ ਸਾਹਿਬ ਸੰਦੀਆ ਕਿਆ ਚਲੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ ॥ ਇਕ ਜਾਗੰਦੇ ਨਾ ਲਹੰਨਿ ਇਕਨਾ ਸੁਤਿਆ ਦੇਇ ਉਠਾਲਿ॥੧੧੩॥ ਫ਼ਰੀਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਜਾਗੇ ਹੋ ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਰਹੇ ਹੋ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਉੱਤਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਜਾਗਦਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਕੇ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਧ ਦੇ ਤਬਲਬਾਜ ਵਿਚੋਂ ਫਰੀਦ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਾਸਤੇ ਸੀ ਤੇ ਫਰੀਦ ਨੇ ਜਗਾ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿਚ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਬੀ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਦਿਤੀਆਂ। ਪਰਮਾਰਥਿਕ ਭਾਵ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਦਾ 'ਤੁਸਾਡਾ ਜਾਗਣਾ ਇਕ ਜ਼ੁਹਦ ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਨਾਉਂ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਆਦ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਗੁਰਮੁਖ ਬਨਾਉਟੀ ਯਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਹਠ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ‘ਹਠ ਤਪ' ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਸਹਜ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ੳਹ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਉਠਦੇ, ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਥੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਸ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਸਲਾਹ ਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਂਞ ਭਜਨ ਦੇ ਸੱਭੇ ਵੇਲੇ ਹਨ ਤੇ ਖਾਲਕ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੁਲਾਸ ਵਿਚ ਚੇਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਦਾਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਹ ਤੱਠਕੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਿਆਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਉਹ ਜਦ ਦੇਣ ਤੇ ਆਵੇ ਤਾਂ ਸੁੱਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਨੂੰ ਜਗਾਕੇ ਅਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਦਾਤ | | | | | ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੱਸਕੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੇਖਾ! ਤਬਲਬਾਜ ਵਿਚ ਹਥ ਫੇਰ। ਜਦ ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ ਤਾਂ ਚਾਰ ਮੁਹਰਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਤਦ ਉਸ ਹਠੀ ਤਪੀ ਨੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਤਕੀਏ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਅਰਥ ਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਤਬਲਬਾਜ ਵਾਲਾ ਜਾ ਚੁਕਾ ਸੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਫੇਰ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਇਕ ਰਾਤ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੇ, ਪਰ ਇਕ ਰਾਤ ਇਕੋ ਵੇਰੀ ਆਕੇ ਇਕੋ ਵੇਰੀ ਮੁਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਿਯ ਦੀ ਆਸਾਵੰਤ ਉਹ ਰਾਤ ਸੌਂਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਹੈ ਸੋ ਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਹੁ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਨੀਯਤ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਆਯਾ ਸੁੱਤੀ ਵੇਖਕੇ ਮੁੜ ਜਾਸੀ। ਤਾਂ ਤੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ-ਵਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ-ਬਾਲੀ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਜਾਗਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਲੋੜੀਏ। ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਵੀ ਚਾਰ ਪਹਿਰ ਹਨ। ਓਹ ਚਾਰੇ ਇਕ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਇਸਤ੍ਰੀ ਬਿਰਥਾ ਗੁਆ ਰਹੀ ਹੈ: ਸ਼ੇਖ ਬੋਲਿਆ-ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਦੁਪਹਿਰਾ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਇਸਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਜੀਵ ਤੇ ਰਾਤ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਤਾਂ ਹੈ ਬਚਪਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕੁਮਾਰ ਅਵਸਥਾ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਰ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਫੇਰ ਗਹਿਲੜੀ ਚਾਉ ਭਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਗਾਫਲੀ ਵਿਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਮ ਦਿਨ ਇਸਦੇ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਜਾਗ ਪੈਂਦੇ ਇਸਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਵਿਚ ਅਪਣੇ ਰੱਖਣਹਾਰ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਅਗਿਆਨ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਬੀਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਆਈ ਜੁਆਨੀ, ਇਸ ਪਹਿਰ ਵਿਚ ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਗਾਫਲੀ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਨੋਂ ਇਹ ਬੀ ਸੁੱਤਿਆਂ ਬੀਤਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰੁਖ਼ ਰੱਖਣਹਾਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਪਲਟਦਾ। ਫਿਰ ਤੀਜਾ ਪਹਿਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਰ ਜੁਆਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਵਿਚਲੀ ‘ਪੁਰ’ ਅਵਸਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਤ੍ਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਦੀ ਨੀਂਦ -੨੫੮-<noinclude></noinclude> qkfx3acnlp2vo3waf0p86t5q7sr6iqr 250 74761 237147 2026-09-27T07:38:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋ ਨਿਤਾਣਪੁਣੇ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ ਇਹ ਜ਼ੁਹਦ, ਇਹ ਭੁੱਖ, ਇਹ ਤਪ, ਇਹ ਸਿੱਕ! ਚੁਪ...ਹੈਂ....ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਨ ਵਿਚ ਕੌਣ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। (ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਉਂਗਲ ਦੇਕੇ) ਰਾਗ ਨਾ ਸੁਣ, ਸ਼ਰ੍ਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋ ਨਿਤਾਣਪੁਣੇ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ ਇਹ ਜ਼ੁਹਦ, ਇਹ ਭੁੱਖ, ਇਹ ਤਪ, ਇਹ ਸਿੱਕ! ਚੁਪ...ਹੈਂ....ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਨ ਵਿਚ ਕੌਣ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। (ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਉਂਗਲ ਦੇਕੇ) ਰਾਗ ਨਾ ਸੁਣ, ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ...ਹਾਂ, ਮਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਰ੍ਹਾਂ ਬੀ ਇਕਵਾਸੀ ਰੋਟੀ ਹੈ। ਭਲਾ ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਲਾ ਦੀ ਹਮਦੋਸਨਾ ਗਾਵੇ ਰਾਗ ਵਿਚ, ਤਾਂ ਰਾਗ ਕਿਉਂ ਮਾੜਾ। (ਕੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਂਗਲਾਂ / ਕੱਢਕੇ) ਸੁਣ ਭਾਈ ਸੁਣ, ਖੁਸ਼ਕੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੁੱਕ | ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਖ਼ਬਰੇ ਕੋਈ ਤਰੌਤ ਹੋਵੇ ਅੱਲਾ ਦੀ। ਜੇ ਂ ਕੋਈ ਨਾਪਾਕ ਗਾਇਣ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰੀਂ, ਹਮਦੋਸਨਾ (ਕੀਰਤੀ) ਹੋਈ ਤਾਂ ਸੁਣ ਲਈਂ। (ਕੰਨ ਲਾਕੇ ਤੇ ਸਾਹ ਵੱਟਕੇ) ਹਾਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਖੁਦਾਵੰਦ ਕੀਮ ਦੀ ਸਿਫਤ ਦੀ ਗਲ ਹੈ। ਹੈਂ, ਰਾਗ ਵਿਚ ਸੁਣਕੇ ਲਕੜੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾਨ ਰੁਮਕਦੀ ਹੈ। (ਫੇਰ ਕੰਨ ਲਾਕੇ) ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ | ਦੇਂਦੀ। ਬੱਸ ਚੁੱਪ, ਬੱਸ ਹੋ ਗਈ ਅਰਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ ਇਲਹਾਨੀ। ਭਾਗ, ਬੰਦੇ ਦੇ ਭਾਗ! ਹੁਣ ਫੇਰ | | | ਨਾਲ ਕਿ ਖ਼ਲੀਫ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੜੇ। ਉਹ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੇ ਯਹੂਦੀ, ਨਸਾਰਾ (ਈਸਾਈ) ਯਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਪਹਿਲੋਂ ਤਾਂ ਅਰਬ ਦੇ ਬੁਤਪ੍ਰਮਤ ਹਜ਼ਰਤ ਦੇ ਅਪਣੇ ਭਾਈ ਬੰਦ ਸਨ। ਵੈਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਾਏ। ਹਿੰਦੂ ਉਥੇ ਕਿਥੇ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਰਈ ਕਾਜ਼ੀ ਬੀ ਅਜ਼ਬ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਵਿਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਫਰਤ ਕਿਉਂ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਤਦੋਂ ਕੁਛ ਨਾ ਸੋ ਵਿਗਾੜਿਆ। ਸੋ ਮਨਾਂ! ਨਾ ਕਰ ਨਫਰਤ ਕਿਸੇ ਨਾਲ। ਨਫ਼ਰਤ ਕੀਤਿਆਂ ਨਫ਼ਰਤ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਨਫ਼ਰਤ ਖਸਲਤ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਹੈ, ਸੋ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੈਤਾਨ ਅੰਦਰ ਆ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜਿਥੇ ਨਫ਼ਰਤ ਉਥੇ ਖੁਦਾ ਕਿੱਥੇ? ਖ਼ਬਰੇ ਤਦੇ ਘਾਲ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਨਾ ਕਰ ਨਫ਼ਰਤ; ਆਉਣ ਦੇਹ, ਕੋਈ ਸਹੀ। ਫਕੀਰ ਤਾਂ ਹੈ। ਹੈਂ...ਠੰਢ ਬੀ ਪਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਉਹ ਦੋਇ ਬੀ ਪੁੱਜ ਪਏ, ਫਕੀਰ ਉਠਿਆ, ਦੋ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ: ਅਲਾਹ, ਅਲਾਹ ਦਰਵੇਸ਼! ਹੋ ਦਰਵੇਸ਼!' ਤਦ ਓਹ ਮੋਹਣੀ ਮੂਰਤ ਜੀ ਬੋਲੇ-‘ਅਲਹ, ਫਰੀਦ ਜ਼ੁਹਦੀ, ਤਪਸ੍ਰੀ ਨੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾਈ ਕਾਠ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਚੱਕ ਆਉ ਫਰੀਦ ਜ਼ੁਹਦੀ, ਅਲਹ, ਅਲਹ'। ਫਕੀਰ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਦੋ ਚਾਰ ਕਦਮ ਚੱਲ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ...... ਅੱਲਾ ਹੂ.....। ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ ਤੇ ਦੋਏ, ਦਸਤ ਪੰਜਾ ਲੈਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਰੀਦ-ਹਿੰਦੂ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਲਹ, ਅਲਹ ਤੇ ਅਲਹ ਦੇ। ਫਰੀਦ-ਮੁਬਾਰਕ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਕਿ ਤਿਆਗੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੋਏ ਨਾ ਤੇ ਦੋਏ? ਫਰੀਦ-ਦੋਏ...। . ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਲੋਕ! (ਕੰਬਕੇ) ਦੋ ਬੇੜੀ ਪੈਰ ਨਾ ਧਰ, ਜਾਂ ਰਬ ਲੱਭ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿੱਤੀ। ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਸਰਸਰਾਹਟ ਹੋਈ, (ਤੁਬਕ ਕੇ) ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਬਈ ਨਿਕਲਦੇ, ਇਹ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਪੈਖੜ ਹੈ। (ਤੱਕਕੇ) ਔਹ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਹਨ? (ਤੱਕ ਕੇ ਨੀਝ ਨਾਲ) ਦਰਵੇਸ਼ ਜਾਪਦੇ ਹਨ, ਚਲੋ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਆਏ, ਅੱਲਾ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਹੀ ਸਹੀ, ਕੁਝ ਸੁਣਾਂਗੇ? ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਖਬਰੇ ਹਿੰਦੂ ਹੈਨ, ਬੁੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਕਰਨਗੇ। ਹਿੰਦੂ ਮਾੜੇ ਹਨ, ਕਾਫਰ ਹਨ। ਅੱਲਾ ਨੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਏ? ਕੋਈ ਭੇਤ ਹੈ, ਉਸ ਜੋ ਬਣਾਏ ਫੇਰ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਕਹਾਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ | ਦੁਬੇੜੇ ਤਾਂ ਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ। ਬੱਸ ਕਰ ਫਰੀਦਾ! ਘਰ ਛੱਡ, | ਲੱਗਸੀ। ਬਾਹਰ ਛੱਡ, ਤਪ ਸਾਧ, ਸੁੱਕਕੇ ਪਿੰਜਰ ਥੀ ਫੇਰ ਨਫ਼ਰਤ; ਵੈਰ! ਅੱਲਾ ਤਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ, ਵੈਰ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ-ਭਾਈ ਇਹ ਦੁਬੇੜੀ ਹੈ, ਵਿਚ ਹੀ ਪੈਰ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਤਾਂ ਪਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਦੀ ਬੇੜੀ ਵੀ ਲੱਦਦੇ, ਅਤੀਤ ੧ ਅਕੈ ਤਾਂ ਲੋੜ ਮੁਕੱਦਮੀ ਅਕੈ ਤਾਂ ਤੂੰ, ਕਿਉਂ?... ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ? ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਹਿੰਦੂ ਅਲਹੁ ਲੋੜੁ॥ ਦੁਹੁ ਬੇੜੀ ਨਾ ਲਤੁ ਧਰ ਮਤ ਵੰਞਹੁ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨਾਲ ਕਾਹਦੇ। ਹਜ਼ਰਤ ਨਾਲ, ਕਿ ਅਲੀ ਵਖਰੁ ਬੋੜਿ॥ -੨੫੫- {ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ}<noinclude></noinclude> 6ai9gh6agntd9acbzhnzf497076vsoi 250 74762 237148 2026-09-27T07:38:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੇ, ਪਰ ਸ਼ਕਲ ਸੂਰਤ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਖੂਹ ਦੇ ਲਾਗੇ | ਵੰਨੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ-ਕਾਕੋ ! ਘੁੱਟ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਂ ਤੇਹ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੂਹ ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਸੀ। ਦੇ। ਮੁਟਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੇ, ਪਰ ਸ਼ਕਲ ਸੂਰਤ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਖੂਹ ਦੇ ਲਾਗੇ | ਵੰਨੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ-ਕਾਕੋ ! ਘੁੱਟ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਂ ਤੇਹ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੂਹ ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਸੀ। ਦੇ। ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਡੋਲ ਵਹਾਇਆ ਸੀ; ਕਹਿਣ | ਲੱਗੀ: ਸਾਂਈਂ ਬਹਿ ਜਾਓ, ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਕਾਕੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਡੋਲ ਭਰਕੇ ਫੇਰ ਡੋਹਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਂ ਹੁਣ ਜਦ ਕਾਕੀ ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਰੋਹੜ ਚੁਕੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਡੋਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ ਆ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕਾ। ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈ। ਫਕੀਰ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਉਹ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੁੱਕ ਅੱਡ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਓਸੁ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਰਦੀ ਡੋਹਲਦੀ ਰਹੀ। ਕੁਛ ਚਿਰ | ‘ਅਲਹਮਦੁਲਿੱਲਾ’ ਕਹਿਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਬੀਬੀ ਉਡੀਕਕੇ ਸਾਂਈ ਲੋਕ ਨੇ ਫੇਰ ਕਿਹਾ, ਪਰ ਕੁਛ ਤਮਕ ਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ਕਾਕੋ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਚਿੜੀਆਂ ਜੇਹੀ ਨਾਲ:-ਕਾਕੀ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਨੀਏਂ ਕਿ ਨਾ? ਵਾਲੀ ਗਲ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਪਾਣੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋੜਿਆ ਅਜਾਂਈਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿਲਾਇਆ? ਕਾਕੀ-ਪਿਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ ਫਕੀਰਾ ਬਹਿ ਜਾ ਏਥੇ ਕੋਈ ਚਿੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ‘ਮਰ ਜਾ’ ਕਹਿ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਰ ਵੰਞਸਣ। ਫਕੀਰ ਬਹਿ ਤਾਂ ਗਿਆ, ਗੁੱਸਾ ਬੀ ਘਟਿਆ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਚੰਬੜ ਗਈ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਦਾ ਕੌਤਕ ਨਿਰਜਨ ਬਨ ਵਿਚ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਦੱਸ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੋਵੇ ਨਾ ਤਾਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਕੋਈ ਕਣੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਹੈ! ਬਹਿ ਜਾਓ ਤੇ ਅੰਤਰਾ ਲਓ। ਅਸਲ ਗਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਗਹਬਰ ਬਨ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦ ਤੜਕਾ ਆਇਆ ਤੇ ਚਿੜੀ ਚੁਹਕੀ, ਚਾਨਣ ਪਸਰਿਆ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਅਪਣੇ ਠੰਢੇ ਸੁਹਾਂ ਵਿਚ ਕਬ ਕੇ ਦਿੱਸੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵਿਸਮਾਦੀ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਦੱਬੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਕੌੜੇ ਲਗੇ ਤੇ ਜਿਸ ਮਨ ਦੀ ਚੁੱਪ ਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇਹ ਸਮਾਧੀ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿਚ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਲੱਗੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ, ਸ਼ਾਲਾ! ਮਰ ਵੰਞੋ। ਜਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਫੜਕ ਡਿੱਗੀਆਂ ਤਾਂ | ਂ ਨੂੰ ਕਾਕੀ-ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਜੀ, ਇਹ ਗਲਾਂ ਜਾਣ ਲੈਣੀਆਂ ਕੋਈ ਔਖੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਅਜ਼ਮਤੀ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਕੀਰ-ਤੂੰ ਇਹ ਅਜ਼ਮਤ ਕਿਥੋਂ ਪਾਈ ਹੈ? ਕਾਕੀ-ਮੈਂ ਕੋਈ ਜ਼ੁਹਦ ਥੋੜੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਹੈ। ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਜੇਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪੇ ਦਿੱਸਣ ਭਲੀਣ ਲਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਪਿਲਾਇਆ ਸੀ ਛੇਤੀ ਤੈਨੂੰ, ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕਾ! ਇਥੋਂ ਬਾਰਾਂ ਕੋਹ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਗਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਗੁਆਂਢ ਅੱਗ ਲਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲਗਿਆ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਠਿਆਂ ਮੈਂ ਲਖ ਲਿਆ, ਸੋ ਡੋਲ ਲੈਕੇ ਖੂਹ ਤੇ ਭੱਜੀ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦ-ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਇਕ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੇ ਅੱਲਾ ਮਿਹਰਵਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਲਾਮ ਵਿਚ ਤਾਸੀਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਆਈ ਹੈ। ਭਲਾ ਪਰਤਾਵਾ ਲਓ, ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਫੇਰ ਆਖਿਆ:-ਸ਼ਾਲਾ! ਜੀ ਵੰਞੋ। ਆ ਗਈ, ਪਾਣੀ ਜੋ ਡੋਲ੍ਹਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਖਾ ਨਿਵਾਰਨ ਨਾਲੋਂ ਉਹ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਤਾਂਘ ਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੋਂ ਅੱਗ ਬੁਝਾਈ ਹੈ। ਭੈਣ ਦਾ ਘਰ ਬਚਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਅੱਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਓਹ ਝੱਟ ਉੱਡ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਖੁੱਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਖਬਰੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਚਉ ਨ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਉੱਠਕੇ ਅਪਣੀ ਕੁਟੀਆ -੨੫੨- ਫਕੀਰ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਹੋਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ .<noinclude></noinclude> tol0sugxaebkjxxt7l30fsvru5wlsay 250 74763 237149 2026-09-27T07:38:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ ਜਾਣਾ ਤੇ ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਖੋਜਕਾਂ ਨੇ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੀਲੀਬਾਰ ਪਾਕਪਟਨ ਤੇ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲੇ ਦੀ ਬੁਸ਼ਾਇਰ ਵ੍ਯ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ ਜਾਣਾ ਤੇ ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਖੋਜਕਾਂ ਨੇ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨੀਲੀਬਾਰ ਪਾਕਪਟਨ ਤੇ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲੇ ਦੀ ਬੁਸ਼ਾਇਰ ਵ੍ਯਾਸਤ (ਰਾਮਪੁਰ ਬੁਸ਼ਾਇਰ) ਸਮਝਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਫੇਰ ਝਟ ਇਕ ਟਾਪੂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਦੱਸੀਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬੁਸ਼ਾਇਰ ਤੋਂ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸੋ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਸਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਆਸਾਮ ਦੀ ਹੈ। ਕਾਮ ਰੂਪ ਆਸਾਮ ਵਿਚ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਸਾਮ ਤੋਂ ਮਨੀ ਪੁਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ ਪਾਸਾ ਸਮਝਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਬਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਚਿਟਾਗਾਉਂ ਪੁੱਜੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸੋਨ ਦੀਪ ਆਦਿ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਸੈਲਾ ਕਰਦੇ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁੱਜੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ‘ਤਿਤ ਸਮੈ ਬੈਠਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕੀ ਬਰੇਤੀ ਵਿਚ ਨਗਰ ਵੁਠ ਘਾਟਕਾ'। ਹਾ: ਵਾ: ਸਾਖੀ ਵਿਚ ‘ਛੁਟਾਘਾਟਕ’ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ‘ਛੁਟਾਘਾਟਕ' ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਟਾ ਗਾਉਂ ਯਾ ਚਿਟਾ ਗਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਕੱਲ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਰ ਉਥੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਬੀ ਨੇੜੇ ਹੈ। ੧. १ ੩੫. ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਜੀਓ । ਸਵੇਰਾਂ ਹੋ ਗਈਆ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਲੋਂ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਝੰਡਾ ਅੱਖਾਂ ਨੂਟੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਬੀ ਧੀਮੇ ਤੇ ਬੱਝਵੇਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ‘ਉਫ਼’ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਕੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਇਧਰ ਉਧਰ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਸਨ ਟਿਕਾ ਕੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਾਹ ਲੰਮਾ ਕਰਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਛ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਸਾਹ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਕਰਦਾ ਕਰਦਾ ਫੇਰ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ‘ਉਫ਼’ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲਕੇ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਦਾ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬੀਤਿਆ। ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋ ਆਇਆ, ਝੰਡਾ ਉੱਠਿਆ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬੂਹਾ ਖੜਕਿਆ; ਝੰਡੇ ਖੋਹਲਿਆ। ਇਕ ਜੁਆਨ ਗੱਭਰੂ ਸੁਹਣੀ ਨੁਹਾਰ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਸੁਣੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਕੱਪੜੇ ਬੀ ਜ਼ਰਾ ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅੰਦਰ ਆਇਆ। ਝੰਡਾ-ਆਉ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰੇ ! ਜੀਉ ਆਏ, ਂ ਸਦਕੇ ਆਏ। ਹੈ? ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਕਹੁ ਸੱਜਣਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਬੀਤ ਰਹੀ ਝੰਡਾ-ਚੰਗੀ ! ਜਗਤ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਨੇਹੁੰ ਤੇ ਨੇਹੁੰ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ, ਜੁਗ ਜੁਗ ਜੀਵੇ ਸਾਡੀ ਇਹ ਪੀੜ। ਜੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣਾ ਤਾਂ ਪੀੜ ਹੀ ਜੀਵੇ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਨੇ, ਲੋਚਾ ਲੱਗੀ ਰਹੇ, ਲੋਚਾ ਨਾਲ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਤਾਂ ਹਾਂ ਹੀ ਨਾ। ਝੰਡਾ-ਤਰਲਾ ਤਾਂ ਬਣਿਆਂ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਨਾ, ਜੇ ਲੋਚਾ ਅੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤਰਲਾ ਬੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਜਗਤ-ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਆਸਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚ ਆਪਾ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾ ਧਾਉਂਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਅੰਦਰ ਲੋਚਾ ਲੱਗੀ ਰਹੇ, ਤਰਲਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਦ ਐਤਨਾ ਤਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਹ ਮੈਂ ਹਾਂ ਤਰਲੇ ਲੈਣਹਾਰ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸ: ੪੬੨ ਕੱਤਕ ਦੀ ੨੧ ਵੀਰਵਾਰ ੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੦, ਸੰ: ੧੯੮੭ ਬਿ: ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਖਾ: ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁ: ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। -੨੬੨-<noinclude></noinclude> 0z6l6xajoyyms0fnvk2pxxmabokxiec 250 74764 237150 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦੀਪਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਗ, ਰਾਗ ਜੈਸੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ੈ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਵਰਤਾਉ ਹੈ। ੩। ਮੈਂ ਜੋ ‘ਕੀਰਤਨ-ਮਸਤ' ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਾਲਾਹ ਵਾਲੇ ਸ਼..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਦੀਪਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਗ, ਰਾਗ ਜੈਸੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ੈ ਦਾ ਨੀਵਾਂ ਵਰਤਾਉ ਹੈ। ੩। ਮੈਂ ਜੋ ‘ਕੀਰਤਨ-ਮਸਤ' ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਾਲਾਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਗ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਜਗਤ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਮਗਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ | ਹੈ। ਪਰ ਨਿਰਾ ਰਾਗ ਉਸ ਵਲਵਲੇ ਵਿਚ ਮਦਹੋਸ਼ | ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਲਵਲੇ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਉਸ | ਰਾਗ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਭੀ ਵੈਰਾਗ ਆਦਿ | ਉਪਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਜੰਤ੍ਰੀ ਤੇ ਗਵੱਯੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉਸ ਦਾ ਵੇਗ ਸਰੀਰਕ ਭਾਵਾਂ ਵਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਜਦ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਕੀਤਰਨ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਤਾਸੀਰਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ; ਉਤਸ਼ਾਹ, ਵੈਰਾਗ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋਕੇ ਐਵੇਂ ਰਾਗ ਸੁਣੋ ਤੇ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਮਗਰੇ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤਾਂ ਸੁਰਤ ਬੇਮਲੂਮ ਕਿਸੇ ਉਸ ਵਲਵਲੇ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਏਗੀ | ਕਿ ਜਿਸ ਵਲ ਵਜੰਤ੍ਰੀ (ਜਾਣੇ ਚਾਹੋ ਅਨਜਾਣੇ) ਸਾਨੂੰ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋ ? ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਸਮਝ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਗ ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਨਜਾਣੀ ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਆਪ ‘ਕੀਰਤਨ’ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਕ ਗਏ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਰਾਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਸੀਰ ਨੂੰ ਂ ਪਰਖਣ ਵਲ ਨਾ ਪਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਵਲਵਲੇ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਾਗ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਤੇ ਤੀਖਣਤਾ ਤੇ ਰਾਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਆਕੇ ‘ਰਾਗ-ਮਸਤ’ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਉਹ ਕਰਤੱਬ ਵਰਤਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਕਾਬੂ ' ਪਾਕੇ ਉਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤ ਭਾਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸਤੋਂ ਸਾਰਥ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੋਗੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਨੀਵਾਂ – | | | ਵਰਤਾਉ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਕਰਤਬ ਤੇ ਸ਼ਾਕਤਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਮੈਂ ਬੀ ਡਿੱਠੇ ਹਨ, ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਆਖੇ ਮੂਜਬ ਓਹ ਤਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਕਸਰ ਵਰਤਾਉ ਤਾਂ ਵਾਸ਼ਨਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਲ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋ ਉਹ ਤਾਂ ਮਾਯਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਾ ਵਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪਿੱਠ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਾਰਤਾ ਸੱਚ ਆਖੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਸੱਚੀ, ਇਹ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਅਮਲ ਦੀ ਜਾਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪਰ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮਨ ਵਿਛਾ ਦੇਈਏ ਤੇ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਖਿਆਲ ਪਾ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਗਰ ਲਈ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਨੀਮ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਿਹੀ ਹੋਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੋਂ ਉਹ ਜੇ ਵੈਰਾਗਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਮਾਯਾ ਅਤੀਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੁਆਰਥ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕੱਢੇਗਾ, ਪਰ ਐਸਾ ਹੋਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਜੇ ਉਹ ਸੁਆਰਥੀ ਨਾ ਬੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੀ ਉਸ ਅੱਗੇ ਮਨ ਵਿਛ ਵਿਛ ਕੇ ਦਬੇਲ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਯੋਗ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ ਰਸ ਨਾਲ, ਸਹਿਜ ਯੋਗ ਨਾਲ ਤਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਉੱਚਾ, ਸੁੱਚਾ, ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਹੇਠ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਖੀ ਪਦ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹਾਲਤ ਫ਼ਾਇਲੀਅਤ ਕਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਇਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵ੍ਯਕਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਉਪਰ ਕਥੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਮਫ਼ੂਲੀਅਤ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਦਬੇਲ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਰੋਗਾਂ ਜਾਂ ਭੈੜੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਇਸ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਜਾਵੇ। -੨੬੮- ੧ਉਹ ਜੋਗ ਜੋ ਵਾਸ਼ਨਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪੂਰਣਤਾ ਵਲ ਲੈ<noinclude></noinclude> l60dkvv3nkjvu79h4a0of4n05fs81ze 250 74765 237151 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦੀ, ਦੁਚਿਤਾਈ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਝੰਡਾ (ਸੋਚ ਕੇ)-ਠੀਕ। ਬਿਨਾਂ | ਜਾਣਿਆਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਲਾ ਝੰਡਿਆ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਕੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈਂ, ਭਗਵੰਤ ਵੱਲੋ | ਖਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦੀ, ਦੁਚਿਤਾਈ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਝੰਡਾ (ਸੋਚ ਕੇ)-ਠੀਕ। ਬਿਨਾਂ | ਜਾਣਿਆਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਲਾ ਝੰਡਿਆ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਕੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਦੌੜਾਂ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈਂ, ਭਗਵੰਤ ਵੱਲੋ | ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਹੈਂ ਤਦੋਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵਲ ਧਿਆਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ, ਤਦੋਂ ਮਨ ਉਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮਗਨ, ਤਦੋਂ ਤੂੰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਭਗਵੰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਝੰਡਾ-ਹਾਂ ਜੀ, ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤਾਂ ਤੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਜਦੋਂ ਆਸਣ ਲਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮਨ ਦਸੋ ਦਿਸ਼ਾਂ ਵਲ ਧਾਂਵਦਾ ਹੈ, ਤੈਥੋਂ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ‘ਨਾਮ ਰੂਪ’ ਮਿਥਿਆ ਖਿਆਲ ਕਰ ਕਰਕੇ; ‘ਅਨਾਮ ਅਰੂਪ’ ਦਾ ਇਕ ਆਪਣਾ ਖ਼ੂਨ ਵਰਗਾ ਖਿਆਲ ਬਣਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਟਿਕਣ ਦੇ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਉਹ ਤਾਂ ਵਕਤ ਲੰਘਿਆ ਤਰਲਿਆਂ ਵਿਚ। ਦਿਹਾੜੀ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣ, ਸਿਆਣ ਤੇ ਭੁਗਤਾਉਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਰਾਤ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੁੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁਝਿਆਂ ਲੰਘ ਗਈ। ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਵਿਵੇਚਨਾ ਤੇ ਅਪਣੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਦਾ ਇਹ ਹਿਸਾਬ ਸੁਣਕੇ ਝੰਡਾ ਘਬਰਾਇਆ, ਘਬਰਾਕੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਜੀ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਨ ਮੇਰਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਆਪ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਨੇ, ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਮਾਨ ਧਾਰੀ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੋਲ ਦੀ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਨਾ ਪਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ! ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਪਣੇ ਧਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਧਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁੰਦਿਆਂ ਥੁੜ ਖੜੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਛਿਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਧਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਧਨ ਦਾ ਉਸ ਲਈ ਹੋਣਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਹੁੰਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ | | | | ਝੰਡਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੀ ਦਿਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਤਾਣ ਲਾਕੇ ਸਮਝਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਾਂ ਆਪ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਹਿਲਾਕੇ ਕਹਿਣ ... ਲੱਗਾ:-ਠੀਕ, ਠੀਕ। ਝੰਡੇ ਨੇ ਅਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁੰਦਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆਂ ਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆਂ। ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਹਦਾ ਜਾਣਿਆਂ ਜੁ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਭੁੱਲ ਪਈ ਰਹੀ, ਕਦੇ ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਰਲੇ ਲੈ ਲੈਕੇ ਕੋਈ ਕਿਰਨ ਦਿੱਸੀ, ਕੋਈ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ, ਨਹੀਂ ਸਿਆਤਾ, ਨਹੀਂ ਪਛਾਤਾ। (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਆਹ! ਐਵੇਂ ਬੀਤ ਗਈ... ਬਿਰਥਾ ਲੰਘ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ! ਨਿਰਾਸ ਬੀ ਨਾ ਹੋ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਲਗਨ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਭਗਵੰਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤ੍ਰਿਖਾ ਹੈ ਸੋ ਭੀ ਧੰਨਤਾ ਜੋਗ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੇ ਮਿਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿੱਕ ਨਹੀਂ, ਤਾਂਘ ਨਹੀਂ, ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤੇਰਾ ਮਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਕਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਣ ਗੋਚਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਮੁਰਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਝੰਡਾ(ਤੜਫ ਕੇ)-ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾ? ਕਿਵੇਂ ਸਿਆਣਾਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਦਿ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਅਨੰਤ ਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਵਿੱਥਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵਿੱਥਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨੀਆਂ ਹਨ। ਝੰਡਾ (ਤਰਲੇ ਦੀ ਸੁਰ ਵਿਚ)-ਕਿਵੇਂ, ਜੀਓ ਜੀ, ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਨੰਤ ਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਜਿਸੁ ਜਨ ਕਉ ਪ੍ਰਭ ਦਰਸ਼ ਪਿਆਸਾ॥ ਨਾਨਕ ਤਾਕੈ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਸਾ ॥ {ਗਉ: ਸੁਖ:} ਮਸਾਣੁ ॥ -੨੭੧- ੨ ਫਰੀਦਾ ਜਿਤੁ ਤਨੁ ਬਿਰਹੁ ਨਾ ਊਪਜੈ ਸੋ ਤਨੁ ਜਾਣੁ {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ ਜੀ}<noinclude></noinclude> crhnab5ofu16t89bbabm7p1o31gz8iy 250 74766 237152 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਝੰਡਾ-ਲੳ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜੋ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਾ ਲਓ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲੈਕੇ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਲ ਕੇ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ–ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਹਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਝੰਡਾ-ਲੳ ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜੋ ਤਿਆਰ ਹੈ ਪਾ ਲਓ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਲੈਕੇ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਆਲ ਕੇ ਖਾਵਾਂਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ–ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਹਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੀਕੁਰ ਖਾਵਾਂ? ਪਹਿਲੋਂ ਸਾਹਿਬ ਖਾਵੇ ਤਾਂ ਮਗਰੋਂ ਨਫਰ ਮੂੰਹ ਪਾਵੇ। ਝੰਡਾ-ਇਹ ਬੀ ਖਰੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਨੇ! ਤਦ ਝੰਡੇ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਬਾਗ ਤੋਂ ਕੁਛ ਫਲ ਮੰਗਵਾਏ ਤੇ वुह ਰਿੱਧਾ ਪੱਕਾ ਘਰੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਕਰਾਇਆ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ੩. ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਆਕੇ ‘ਕਰਤਾਰ ਕਰਤਾਰ' ਉਚਾਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਧਰਿਆ। ਝੰਡੇ ਨੇ ਬੀ ਚੰਗੇਰ ਧਰਕੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਸੀਸ ਨਿਵਾਕੇ ‘ਕਰਤਾਰ ਕਰਤਾਰ' ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ | | ਖੁਲਾਉਣਾ ਸਾਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਪਿੱਛੋਂ ਅਸੀਂ ਖਾਵਾਂਗੇ।” ਤਦ ਮਰਦਾਨਾ ਬਚਨ ਮੰਨਕੇ ਅੰਨ ਖਾਣ ਲੱਗਾ! ਝੰਡਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿੱਡੇ ਆਦਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਹ ਖੁਆਲਣਗੇ, ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅੰਨ ਖਾਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਵਾਰੀ ਆਵੇਗੀ ਤੇ ਫੇਰ ਯੋਤੀ ਰੂਪ ਜੀ ਆਪ ਛਕਣਗੇ। ਝੰਡਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ਝੰਡਿਆ! ਇਹ ਭੋਜਨ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ? ਝੰਡਾ-ਜੀਉ ਜੀ! ਭੋਜਨ ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਘਰੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਮੈਂ ਕੌਣ ਵਿਚਾਰਾ ਹਾਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ! ਭੋਜਨ ਘੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਝੰਡਾ-ਇਹ ਤਾਂ, ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੀ ! ਸਭ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕੀ ਤੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੈ ? ਝੰਡਾ (ਕੁਛ ਹਰਿਆਨ ਹੋ ਕੇ )-ਜੀਓ! ਨਾਨਕ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੂਰ ਨੇ ਆਖਿਆ:-; ‘ਆਉ! ਜਾਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਸਤਿਸੰਗ ਵਲ ਚਿਤ ਨੂੰ ਰੁਚੀ ਝੰਡਾ!” ਤਾਂ ਝੰਡੇ ਨੇ ‘ਜੀਉ’ ਆਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਿ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ। ਆਪ ਬੋਲੇ-ਝੰਡਿਆ, ਇਹ ਕੀ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਉਸ ਆਖਿਆ: ‘ਜੀਉ! ਭੋਜਨ ਹੈ, ਆਪ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਅਚਵਾਓ।’ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ- ‘ਝੰਡਿਆ! ਇਸ ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਖਰੇ ਕਰ, ਇਕ ਬਖਰਾ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਦੇਹ ਜੋ ਖਾਵੇ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਕੇ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ-‘ਸਾਹਿਬਾ! ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਢੁਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਨਾ ਅਚੋ ਤੇ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹਿਬ ਪਿਛੋਂ ਚਾਕਰ।' ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਹੱਸੇ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ ਹੈ ਤੂੰ ਖਾਹ। ਤੂੰ ਝੰਡੇ ਦਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ | ਪਹਿਲਾਂ ਖਾ ਲੈ। ਝੰਡਾ ਟੁਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾ: ਬਾ: ਵਾ: ਜ: ਸਾਖੀ ਝੰਡਾ ਉਥੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਤ੍ਰਿਖਾਣ ਬੀ ਆਹਾ । | ਰਹਿਦੀ ਹੈ। ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੇ ਜਾਣਿਆਂ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਕਾਸ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਤਾਂ ਨਾ ਜਾਣਨੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਾਤਾ ਹੈ ਉਹ ਕਿਉਂ ਘਾਬਰਦਾ ਹੈ? ਝੰਡਿਆ ! ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਤੂੰ ਜਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਝੰਡਾ-ਕਿਵੇਂ ਜੀਉ! ਵਿਆਕੁਲ ਤਾਂ ਬੜਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਘਟ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਜਾਣ ਆਈ ਹੈ, ਉਥੇ ਫੇਰ ਘਬਰਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਜਦ ਸਾਡੀ ਜਾਣ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਸਰੂਪ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੁਚਿ- ੧ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਝੰਡੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਾ: ਵਾ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦਿਤਾ ਹੈ; ਸੋ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਉਂਞ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈਸੀ। -270-<noinclude></noinclude> 7eta8ws21cm3w2m8a2o7svt2f64a30f 250 74767 237153 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੱਕਿਆ, ਤੱਕ ਕੇ ਖਿੜਿਆ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਚਾਕਰਾਂ ਨੂੰ ਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-ਤੁਸੀਂ ਚਲੋ, ਮੈਂ ਇਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਝੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਅਪੜਾ ਆਵਾਂ। ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਚਾਕਰਾਂ ਆਖਿਆ-ਸਾਹਿਬ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਅਪੜਾ ਆਉਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੱਕਿਆ, ਤੱਕ ਕੇ ਖਿੜਿਆ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਚਾਕਰਾਂ ਨੂੰ ਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-ਤੁਸੀਂ ਚਲੋ, ਮੈਂ ਇਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਝੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਅਪੜਾ ਆਵਾਂ। ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਚਾਕਰਾਂ ਆਖਿਆ-ਸਾਹਿਬ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਅਪੜਾ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਸਨੂੰ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਦੱਸ ਦਿਓ, ਨਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨ ਨਾ ਸੇਵਕ ਜੀ। ਮਿਲ ਪਏ ਹੋ। ਸਿਆਣ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਾਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣ ਹੋਸੀ ਜੋ ਨਾਉਂ ਦੱਸਕੇ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਘੱਲਿਆ ਹੈ ਨੇ। ਝੰਡਾ (ਹਰਿਆਨ ਹੋਕੇ)-ਹੱਛਾ... ! ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਸਾਹਿਬ ਜੀਉ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਾਣ ਲੋਕ ‘ਨਾਨਕ ਤਪਾ’ ਉਹ ਮਰਦ ਬੋਲਿਆ-ਭਾਈ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਂ / ਕਰਕੇ ਵੀ ਸੱਦਦੇ ਹਨ। ਲੈਣ ਵਾਲੇ ! ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਆਓ। ਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਂ “ਭਾਈ ! ਤੂੰ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਕਦ ਦੀ ਸਿਆਣ ਹੈ ਤੇਰੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ?” ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ-"ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਪਰਗਨਾ ਹੈ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਹਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਸਿਆਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੈਨੂੰ ਘੱਲਿਆ ਹੈ"। ਝੰਡੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦੂਸੈਣ ਸੀ, ਜੋ ਇਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਆਪ ਆਇਆ ਹੈ। ਘਰ ਅਪੜਾ ਕੇ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਕੇ ਇੰਦਰਸੈਣ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਝੰਡੇ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਹਾਇਆ ਤੇ ਫੇਰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਭਲੇ ਪੁਰਖ ਜੀ ! ਆਪ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋ? ਦਾਸ ਨੂੰ ਕੀਹ ਆਯਾ ਹੈ? ਮਰਦਾਨਾ-ਦੇਸ਼ ਸਾਡਾ ਤਾਂ ਉਤਰਾ ਖੰਡ ਦੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਪੱਧਰਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਪੰਜ ਦਰਯਾ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਕਹੀਦੇ ਪੰਜ ਹਨ, ਉਂਜ ਹੈਨ ਸੱਤ, ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ ਂ | | / | ਝੰਡਾ-ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਉ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ! ਧੰਨ ਭਾਗ ਮੇਰੇ ! ਮੈਨੂੰ ਐਸੇ ਉੱਚੇ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਮੂੰਹ ਖੰਡ ਨਾਲ ਭਰਾਂ ! ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦਿਆਂ ਆਹ ਦਿਨ ਆ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਜੇ ਹੁਣ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਲ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਘੱਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਧੰਨ ਭਾਗ ! ਸਚ ਮੁਚ ਧੰਨ ਭਾਗ!! ਪਰ (ਸਿਰ ਫੇਰਕੇ) ਸੱਜਣ ਜੀ! ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਸਮਾਂ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਤ੍ਰੈ ਪੈਰ ਖਿਸਕ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਚੌਥੇ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿਸਾ ਬੀ ਖਿਸਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਆਪਣੇ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਨਾਮਣਿਆਂ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਗਰ ਲਾਕੇ ਟੁਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਯਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਧਾਗੇ ਤਵੀਤ, ਤੰਤ੍ਰ, ਮੰਤ੍ਰ; ਜਾਦੂ, ਟੂਣੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਉਪਾਸਕ, ਨਾਟਕਾਂ ਚੇਟਕਾਂ ਵਾਲੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲਗਿਆਂ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ, ਸਗਵੀਂ ਹੋਰ ਚੰਬੜਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਜੀ, ਸੱਚ ਹੈ ! ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਬੱਧਾ ਜੀਵ ਅੱਗੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਤੋਂ ਜਪ ਤਪ ਜੋਗ ਸਾਧਨ ਕਰਨੇ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਪਰਗਨਾ ਲਾਹੌਰ ਹੈ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਤਿਸਦੇ ਂ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਕਰਨੇ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਹੀ ਜਪਾਂ, ਲਾਗ ਦੇ ਅਸੀਂ ਹਾਂ। ਝਡਾ-ਧੰਨ ਭਾਗ, ਜੀਓ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ! ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ ? ਅਗੇ ਸਿਆਣ ਨਹੀਂ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੀ, ਹੁਣ ਸਿਆਣ ਹੋਈ ਹੈ, ਘਰ ਟੁਰ ਕੇ ਆਏ ਹੋ, ਕਰੋ ਕੋਈ ਮਿਹਰ, ਦਿਓ ਆਯਾ? ਮਰਦਾਨਾ-ਤੁਸੀਂ ਡਾਢੇ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋ, | ਜਾਣੀਏ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੀ ਹੋ, ਇਸ ਪਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਂ ਤਪਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀ ਨਾਂ; ਬਣਿਆ ਕੀ ? ਸਜਣ ਜੀ ! ਅਕਸਰ ਵੇਰ ਤਾਂ ਦੰਭ, ਭੇਖ ਤੇ ਆਪਾ ਪਾਲਣ ਦੇ ਦਰਸਨ ਮੇਲੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤਾ, ਅਚਾਹ, ਬੇਪਰਵਾਹ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਾ। ਲੱਭਦਾ ਭੀ ਕੀਕੂੰ ? ਸਾਡੇ ਮਨ ਜੋ ਮੈਲੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੀ ਢੂੰਡ ਹੀ | ਕਸਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅਚਾਹ ਯੋਤੀ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ -੨੬੫-<noinclude></noinclude> 71q9rz5tfkekomcerv7bawmx6v4682i 250 74768 237154 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਤੰਗ ਹਨ ਜੋ ਭਜਾਈ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ, ਦੱਸ ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ: ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ | ਹੈ, ਹੈ ਨੇੜੇ ? ਆਪਣੇ ਤਰਲੇ ਨਾਲ ਗੁਆਚ ਜਾਣੋਂ ਤਾਂ ਬਚੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸੋਝੀ ਨਹੀਓਂ ਪੈਂਦੀ। ਇੰਦਰਸੈਣ (ਮੁਸਕ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਤੰਗ ਹਨ ਜੋ ਭਜਾਈ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ, ਦੱਸ ਸੱਜਣਾ ! ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ: ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ | ਹੈ, ਹੈ ਨੇੜੇ ? ਆਪਣੇ ਤਰਲੇ ਨਾਲ ਗੁਆਚ ਜਾਣੋਂ ਤਾਂ ਬਚੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸੋਝੀ ਨਹੀਓਂ ਪੈਂਦੀ। ਇੰਦਰਸੈਣ (ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ)-ਸਮਾਂ ਪੁੱਗਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਭਾਸਦਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਦਿਲ ਸ਼ਾਹਦੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਬੀ ਲੱਛਣ ਆਣ ਢੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਰਖਾ ਤੋਂ ਂ ਪਹਿਲੇ ਹੁੱਸੜ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹੁਣ ਬਨਾਵਟੀ ਸਾਧ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੀ ਜਾਣੀਏ ਸੱਚੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਏਹ ਲੱਛਣ ਹੋਨ। ਬਾਤ, ਝੰਡਾ-ਹੱਛਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਮੰਤ੍ਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈਂ? ਇੰਦਰਸੈਣ-ਹਾਂ, ਉਹੋ ਗੱਲ, ਮੰਤ੍ਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ਾਕਤਕ ਜੋਗੀ ਦਾ ਫੜ ਹੋਰ ਟੁਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰੁ ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਸਿਆਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਰਾਹੇ ਪਈਆਂ ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਮੱਤ ਮਾਰ ਛੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਦੀ ਨਾਰ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਧ ਹੈ, ਜੋਗੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਤ ਧਾਰਨ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਆਹ ਦੀ ਚੂੰਢੀ ਨਾਲ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋ ਪਿਆ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰੀ ਵੀ ਮਗਰ ਲਗ ਟੁਰਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੀ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਜਾ ਜੀ ਤੇ ਕੁਛ ਪੁੰਹਦਾ ਪਾਂਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਜਦ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਨਾਟਕੀ ਲੋਕ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵੰਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਕਾਈ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾ ਖਾਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਬੀ ਝਾੜਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਉਂ ਜਨਮ ਬਿਰਥਾ ਗੁਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਟੁਰੋ, ਚੇਟਕੀ ਫਕੀਰਾਂ ਤੇ ਲੋਭੀ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਓਹ ਮਾਇਆ ਜਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤੋਂ ਮਾਂਗਵੇਂ ਖੰਭ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਤ੍ਰੀ ਮੱਨ ਤਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤ੍ਰਿਯਾਜਾਲ ਵਿਚ ਮੁੜ ਮੁੜ ਫਸਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤ੍ਰ ਜੀ ! ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਮਿਤ੍ਰ ਬੀ ਤਕੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਪੁੱਠੇ ਰਾਹੇ ਪੈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੱਤ ਮਾਰਨੀ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਜਿਹਾ ਕੁਰਾਹੇ | ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। | ਂ ਂ | | | | | ਝੰਡਾ-ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਨੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਨਿਰੋਲ ਫੁੰਡਾਊ ਹੋਣਾ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕਰਨਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਇਹ ਸੇਧ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹੀ ਬੱਝਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਾਮਨਾਂ ਦੇ ਬੱਧੇ ਲੋਕੀਂ ਭਲੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਰਤਾ ਕੁ ਬੀ ਮੁਰਾਦ ਪੁਗਦੀ ਦਾ ਭਰਮ ਪਵੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਢਹਿ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੇਧ ਤੋਂ ਨਾ ਉੱਕੇ ? ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਰਾਲਬਧ ਤੇ ਛੱਡੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਨੱਥਕੇ ਟੁਰੇ ਤੇ ਸਚ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੇ? ਬੜਾ ਔਖਾ ਰਾਹ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਔਖੀ ਘਾਟੀ ਹੈ। ਸਾਧ ਫ਼ਕੀਰ ਭੀ ਹੁਣ ਜੋ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਲੋੜ ਦੇ ਜਾਣੂੰ ਹਨ। ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਵੇ ਬੰਨ੍ਹਕੇ, ਅਨੇਕ ਜਾਲ ਤਾਣਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇ ਰਸਤੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੌਣ ਹੋਵੇ ਜੋ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜਾਣੂੰ ਹੋ ਕੇ ਬੇਲੋੜ ਹੋਵੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾ ਤੋਂ, ਤੇ ਫੇਰ ਲੋੜ ਰੱਖੇ ਅਸਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਦੀ, ਆਏ ਜਗਿਆਸੂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾ ਦੇਵੇ। ਸੱਚ ਦੇ ਝੰਡਾ-ਸੱਜਣਾਂ ! ਸੱਚ ਦੇ ਪਰਖਣ ਵਾਲੇ ਥੁਹੜੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਥੁਹੜੇ, ਸੱਚ ਨੰਗਾ, ਨਿਧੜਕ ਤੇ ਖੁਰਦਰਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਭਾਵੇ? ਸੱਚ ਜਾਣੋਂ, ਮੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਫਿਰਕੇ ਤੱਕਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਗਰ ਹਨ ਉਥੇ ਬਨਾਉਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਹਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਂਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਤੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਢੂੰਡਾਊ ਬੇਲੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰ ਲਈਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਸ ਰੱਖੀਦੀ ਹੈ, ‘ਦਿਆਲ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਆਪੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਭਾਈ ! ਜੋ ਜੋ ਕੁਛ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤੇ ਫੇਰ ਵਿਚਾਰੀਏ ਤੇ ਉਸ ਪੁਰ ਟੁਰੀਏ ਤਾਂ ਆਪਾ ਗੁਆਚਣੋਂ ਤਾਂ ਬਚ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਹੀ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ, ਬੰਦਾ ਡੁਬਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜਿਹੜਾ ਪੜ੍ਹ ਗੁੜ੍ਹ, ਸਮਝ ਬੁੱਝ ਕੇ ਫੇਰ ਮਨ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਉੱਠ ਭੱਜਣਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਕਾਰਾਂ -੨੬੩- |<noinclude></noinclude> 5mdqrksatqw5lp4hd5ehrb1avsjzhcs 250 74769 237155 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਪਿਛੋਂ ਤਪਹੀਣਾ ਹਾਂ, ਜਾਤ ਮੇਰੀ ਨੀਵੀਂ ਹੈ, ਸੁਹਬਤ ਬੀ ਪਹਿਲੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦਾ ਤਾਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਤਾਣ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲ ਫੜੀ, ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਪਿਛੋਂ ਤਪਹੀਣਾ ਹਾਂ, ਜਾਤ ਮੇਰੀ ਨੀਵੀਂ ਹੈ, ਸੁਹਬਤ ਬੀ ਪਹਿਲੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦਾ ਤਾਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਤਾਣ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲ ਫੜੀ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਨਾ ਰੀ ਰੀ' ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਝੂਠੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾਮਤਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ | ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਨਿਤਾਣਾਂ ਬੋਟ ਹਾਂ, ਦਾਤੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਉਡਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵਾਂ ਮੈਂ ਨਿਤਾਣਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹ ਅਕਾਰਣ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਤਾਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਬਾਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਣਾ ! ਮੈਨੂੰ ਰਾਗ ਦਾ ਠਰਕ ਬਾਹਲਾ ਹੈ, ਭੁੱਖ ਦੇ ਹੋਟੇ ਮੈਂ ਥੱਕਾ ਮਾਂਦਾ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਜਾ ਖੜੋਤਾ, ਉਸ ਇਕ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਦੇ ਰਾਗ ਦੀ ਗਵਾਈ ਤੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਪੁਨ ਵਜੰਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ‘ਰਾਗ-ਮਸਤ’ ਕਰ ਲਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਕੀਰਤਨ-ਮਸਤ' ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਅਡੋਲ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਤੋਂ ਂ ਭੁਲਕੇ ‘ਰਾਗ-ਮਸਤ’ ਹੋ ਗਿਆ। ਐਉਂ ਮੈਂ ਨਿਤਾਣਾ ਆਪਣੇ ਤਾਣ ਆਕੇ ਫਸ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਮਾਨੋ ਬੋਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਦਾਤੇ ਦੇ ਖੰਭ ਜੁ ਮੈਂ ਵਿਸਾਰ ਦਿਤੇ; ਪਰ ਮਿਹਰਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਬੋਟ ਨੂੰ, ਫੇਰ ਪਿੰਜਰਿਓਂ ਕੱਢਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੰਭ ਲਾਕੇ ਅਪਣੀ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਉਡਾ ਲਿਆ। ਝੰਡਾ-ਮੈਂ ਗੱਲ ਟੁਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੋ ਸਮਝੇ ਨਾ ਪਵੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋਕੇ ਪੁਛ ਲੈਣਾ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਗਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀ ਸਦਕੇ ਪੁਛੋ। אתר ਝੰਡਾ-ਮੈਂ ‘ਰਾਗ-ਮਸਤ' ਤੇ ‘ਕੀਰਤਨ- ਮਸਤ' ਦਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ')-ਰਾਗ ਇਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਰਦਾਨਾ (ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ)- ਹੈ, ਰਾਗ ਇਕ ਗੁਣ ਤੇ ਹੁਨਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ | | | ਂ | | | ਂ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਬੀ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਰਾਗ ਇਕ ਚਿੱਤਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਤੇ ਰੰਗ ਦੀ ਮੁਸੱਵਰੀ ਤੋਂ ਬਰੀਕ ਹੈ। ਰਾਗ ਜਦ ਕੋਈ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਵਿਤਾ, ਗੀਤ, ਨਹੀਂ ਗਾਵਿਆਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਨਿਰਾ ਰਾਗ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆ ਜਾਂ ਬਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਇਕ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਇਕ ਅਗੁਵਾਨੀ ਹੈ, ਇਕ ਮੋਹਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਪਣੀ ਬੈਂਚ ਨਾਲ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰਸ ਦੇਸ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਐਉਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਹ ਅਕਸਰ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਪਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਡਾਢਾ ਸੁਰਤ ਦਾ ਜੋੜਣਹਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਰਾਗ, ਕੀਹ ਵਲਵਲਾ ਕੀਹ ਭਾਵ ਉਪਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਗਵੱਯੇ ਤੇ ਗੁਣੀ ਜਨ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ, ਪਰਸਪਰ ਫਰਕਾਂ, ਸੁਰਾਂ ਸੁਰਤੀਆਂ, ਮੂਰਛਨਾ, ਤਾਲਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਯਾਤਾ ਤੇ ਉਸਤਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਗ ਕੀਹ ਤਾਸੀਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਵਲਵਲੇ ਨੂੰ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਹਾਂ ਤਾਸੀਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਹਾਰ, ਵਿਰਲਾ ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਰਸਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਾਤਾ ਇਸ ਭੇਤ ਦਾ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਗ ਦੀ ਇਸ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮ ਰੰਗ ਉਪਜਾਉਣ ਲਈ ਰਾਗ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਸੁਖੱਲ ਲਈ ਇਹ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਜਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਚੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਕਰਨ ਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਕਰਨ ਦੇ, ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਵਿਚ ਜਾਗ ਦੇਣ ਦੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਝੁਮਾ ਦੇਣ ਦੇ ਐਸੇ ਵਲਵਲੇ ਤੇ ਭਾਵ ਉਪਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਣੋ ਤਾ ਉੱਚੀ ਰੌ ਦੀ ਜਾਨ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਗਾਂ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਗਾਉਣ ਦੇ ਆਪ ਉਸਤਾਦ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਮਾਣਾ ਨਕਲੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਰਖਦਾ ਹਾਂ। ਸੋ ਉਹ ਰਾਗ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਾਤੇ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਸ ਤੇ ਉੱਚੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਦੇ ਭਾਵ ਗਾਇਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਵਲਵਲੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਗ ਇਕ ਬੋਲੀ ਹੈ ਜੋ ਂ ਉਹ ਕੀਰਤਨ ਹੈ ੧, ਤੇ ਨਿਰਾ ਰਾਗ ਰਾਗ ਹੈ ੨, ਤੇ -੨੬੭-<noinclude></noinclude> owhhcdd18c8vbkji3h7xj9tdftflw19 250 74770 237157 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਨੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਆਗੂ ਹੋਈ; ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ, ਸੱਚ ਤੇ ਖੜਾ ਤਾਂ ਉਪਕਾਰੀ / ਹੋਵੇਗਾ, ਨਿਜ ਦਾ ਪਾਲੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਨੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਆਗੂ ਹੋਈ; ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ, ਸੱਚ ਤੇ ਖੜਾ ਤਾਂ ਉਪਕਾਰੀ / ਹੋਵੇਗਾ, ਨਿਜ ਦਾ ਪਾਲੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਜੋ ਮਾਰਗ ਆਪ ਨੇ ਕਹੇ ਹਨ ਕਠਨ ਬੜੇ ਹਨ, ਆਪੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਜੋਗੀ ਮਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਭਗਤ ਭੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਧਰ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਬੀ ਕਾਲ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਹਾਰਕੇ ਇਹ ਰਾਹ ਫੜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਿਲ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰੋਕ ਬਹਿਂਦੇ ਹਾਂ ਏਕਾਂਤ। ਕਦੇ ਸਰਬ ਅਨਾਤਮ ਤੋਂ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਮੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ | ਕੁਛ ਬਣੇ ਚਾਹੇ ਨਾ, ਆਪਣੀ ਵਲੋਂ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਵੇਰ ਸਾਧ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋ ਜਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਧਾਂ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਡੋਲਦੇ ਤੇ ਅੰਨ ਬਸਤ੍ਰ ਲਈ ਕੋਈ ਰਚਨਾਂ ਰਚਦੇ ਵੇਖਕੇ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਾ ਬਈ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਰਤ ਮਜ਼ੂਰੀ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਵਲ ਲਗੇ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਮੈਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਪੈਂਦੀ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਾਈ ਵੱਡੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੈ ਬੀ ਡਾਢੀ, ਸਮਝੇ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਸਵੱਲੀ, ਨਾ ਪਈ ਤਾਂ ਔਖੀ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਧੁੱਪ ਵਲ ਡਿੱਠਾ, ਝੰਡਾ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਂਕ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੇਰ ਚਿਰ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਪਾਈ ਰਖਿਆ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਚੋਖਾ ਬੀਤ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਘਰ ਆਏ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਧਾਣੀ ਪੁੱਛਿਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਪਰੋਜਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਭਲੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ:- ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਆਪ ਨੂੰ ਅੰਨ ਜਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਆਉਣੇ ਦਾ ਪਰੋਜਨ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਈ ਟੁਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਖਾਓ ਪੀਓ, ਸੇਵਾ ਦੱਸੋ ? | | | | ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਚ ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਇਆ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਖਾਣ ਲਈ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾ ਆਵਾਂ, ਲੋਕੀਂ ਸਾਥੋਂ ਪਰੇ ਹਟਦੇ ਹਨ, ਭੇਸ ਵੇਖਕੇ ਖਬਰੇ ਕੀਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਲਕ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਖੁਲਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਖਕੇ ਆਪ ਨੇ ਆਪ ਦਾ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਸੋ ਮੇਰਾ ਪਰੋਜਨ ਹੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਹੈਸੀ ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਛ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਘੱਲਣ ਵਿਚ ਕੀਹ ਪਰੋਜਨ ਹੈ ਓਹ ਆਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਝੰਡਾ-ਵਾਹ ਸੱਜਣਾ! ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਈ, ਕਾਹਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਧ ਐਉਂ ਸਾਫ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ? ਵਾਹ ਵਾਹ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਦੇ ਸਾਥੀਆ ! ਅੱਜ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਸੱਚ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਤਾਰਣ। ਹੱਛਾ ਇਹ ਦੱਸ ! ਆਪ ਨੇ ਬੀ ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਊ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਹਾਂ ਦਾਸ ਤੇ ਜੀਵ, ਉਹ ਹਨ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿ ਰੂਪ, ਭੁੱਖ ਤ੍ਰਿਖਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੀਆਂ। ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਉਹ ਨਹੀ ਘਾਬਰਦੇ? ਉਹ ਜਾਣਨ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੀ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਜਾਣੀਏਂ ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ ਘਰ ਘਰ ਵਿਚ, ਰਸੋਈ ਪਕਾ ਕੇ, ਥਾਲ ਪ੍ਰੋਸ ਕੇ, ਆਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਾਰ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ਦੀ ਰਸਨਾ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲਵੇ, ਉਹ ਕੋਈ ਂ ਆਂਧਾਰ ਅਰਦਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਬਾਂ ਤੇ ਥਰਾਉਂਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੂਖਮ ਆਪੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਂਈਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂ ਓਹ ਆਪ। ਝੰਡਾ-ਪਰ ਉਂਜ ਉਹਨਾਂ ਅੱਜ, ਭੋਜਨ ਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਅਜੇ ? ਮਰਦਾਨਾ-ਨਾ ਕੇਵਲ ਅੱਜ, ਸਗੋਂ ਕਲ ਪਰਸੋਂ ਦੇ ਪੌਣ ਅਹਾਰੀ ਹੀ ਹਨ। -੨੬੯- ਸੁਖਵਾਸ॥ ੧ ਤਿਸੈ ਊਂਘ ਨ ਭੂਖ ਹੈ ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ {ਸਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵਧੀਕ: ੫ ੩-੧੬}<noinclude></noinclude> pkwow69rucphb1wmg1o4ju6p4mb4j23 250 74771 237156 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋਕੇ ਬੈਲ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਰੱਸੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਈ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਸੱਚ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹੈ ਮਨ ਨੂੰ ਤੱਕਣਾ, ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਵਰਜਣਾ, ਸਰੀਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋਕੇ ਬੈਲ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਰੱਸੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਈ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਸੱਚ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਹੈ ਮਨ ਨੂੰ ਤੱਕਣਾ, ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਵਰਜਣਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥੰਮ੍ਹ ਥੰਮ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਜੋ ਸਮਝ ਆਇਆ ਹੈ ਉਸ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਨੱਕ ਦੀ ਸੇਧੇ ਟੁਰਿਆ ਚੱਲੇ। ਂ ਇੰਦਰਸੈਣ-ਸੱਚ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਜੀਵ ਦਾ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨੇ ਦਾ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਂ ਭਰਥਰੀ ਨੇ ਸਿੰਗ ਪੂਛ ਬਿਨਾਂ ਆਦਮੀ ਬੀ ਇਕ ਪਸ਼ੂ ਹੀ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਕਰੀਏ ਬੀ ਕੀਹ ! ਭੁੱਖ, ਤੇਹ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਹੀ ਹਨ ਪਸ਼ੂ-ਬ੍ਰਿਤੀ | ਮੁੜ ਮੁੜ ਅੰਦਰੋਂ ਪੁੰਗਰਦੀ ਹੈ, ਸਾਧ ਫਕੀਰ ਪਸ਼ੂ- ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਹਨ, ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਗਿਆਨੀ ਧਿਆਨੀ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਕੀਲ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਪਰ ਫੇਰ ਲੋਹੜਾ ਇਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਹਿਬਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਪਹਿਲੋਂ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਲਦੇ। ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਸੋਧਣ ਹੈ ਕਠਨ; ਖਰਾ ਕਠਨ। ਮਨੁੱਖ ਬੇ ਧਿਆਨੇ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਟੁਰਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਖਿਆਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੁਛ ਫਿਕਰ ਪਵੇ। ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖ ਹਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਮਨੁਖਤਾਈ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਮਨੁਖ ਦਾ ਮਨ ਜੋਖਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ੋਖੇ ਪੂਰਾ ਜੋਖੇ ਤਾਂ ਜੋਖ ਕੇ ਜਾਚੀ ਹੋਈ ਉਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਵੇ, ਫੇਰ ਵੇਖੇ ਕਿ ਮਨੁੱਖਪੁਣਾ ਕੀ ਹੈ, ਭਾਈ ! ਫੇਰ ਅੱਗੇ ਟੁਰੇ। ਝੰਡਾ-ਸੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕਰਮ ਸੰਵਰੇ, ਫੇਰ ਬੰਦਾ ਆਤਮ ਸੋਝੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਵੇ। ਕੁਸੰਗ ਬੁਰਾ, ਰਬ ਕੁਸੰਗ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ, ਇਹੋ ਡਾਢਾ ਦੁਖ ਹੈ। ਹਾਂ ਸੱਚੀ, ਇਕ ਗਲ ਕੰਨੇ ਪਈ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਾਧੂ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ। ਲੋਕੀ ਘਾਬਰਦੇ ਹਨ ਪਰੇ ਪਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਭਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਥਾਂਈਂ ਤਾਂ ਜਦ ਜਾ ਖੜੋਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕੀਂ ਮਗਰੋਂ ਚਉਂਕਾ ਫੇਰਦੇ ਹਨ। ੧ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ਤੇ ਂ ਂ | | | | ਇੰਦਰਸੈਣ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਤੇ ਫੇਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ-ਹਾਂ, ਸੁਣਿਆਂ ਤਾ ਮੈਂ ਬੀ ਹੈ, ਸ਼ੈਤ ਉਹੋ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਦਾ ਕੁਫਰਗੜ੍ਹ ਤੋੜਿਆ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਹਛਾ! ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤਾਂ ਡਾਢੀ ਸੁਹਣੀ ਹੈ। ... ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਦੇਖੋ ! ਉਡੀਕੋ ! ਗ਼ੈਬ ਦੇ ਪਰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਜਾਣੇ ਕੀ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਉਥੇ ਹੈ, ਜੇ ਪਰਾਰਬਧ ਹੈ ਤਾਂ ਦਾਤੇ ਦਾ ਹੱਥ ਗ਼ੈਬ ਵਿਚੋਂ ਕੁਛ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਇੰਦਰਸੈਣ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਝੰਡਾ ਆਪਣੇ ਆਹਰੇ ਲਗ ਪਿਆ। ੨. ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਡਾਢੇ ਕਰੜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਤੇ ਅਚਰਜ ਹਿੰਦੂ, ਕੋਈ ਲਾਗੇ ਛੂਹਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਬੈਠਿਆਂ ਬੀ ਦੂਸਰਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਨਗਰੀ ਪਾਸ ਹੈ, ਆਗ੍ਯਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਜਾਵਾਂ ਕੁਛ ਮੰਗ ਪਿੰਨ ਕੇ ਢਿੱਡ ਭਰਾਂ? ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ-ਜਾਹੁ ਮਰਦਾਨਾ ! ਮੰਗਣਾ ਕਾਸਨੂੰ ਹੈ? ਇਕ ਸਾਂਈਂ ਤੋਂ ਜੁ ਮੰਗਿਆ; ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਤੋਂ ਕਾਸਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਹੋਇਆ ? ਤੂੰ ਜਾਹ ਨਗਰੀ ਇਕ ਝੰਡਾ ਬਾਢੀ ਹੈ, ਪਾਖਰ ਤਿਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਪਤਾ ਪੁੱਛਦਾ ਜਾਹ, ਉਹ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਨਗਰੀ ਜਾ ਵੜਿਆ। ਅੱਗੇ ਜੋ ਮਿਲੇ, ਮਰਦਾਨਾ ਚਾਹੇ ਕਿ ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਝੰਡੇ ਦਾ ਘਰ ਪੁੱਛਾਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੱਥਾ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਐਡਾ ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛੇ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਭਾਉਂਦੇ ਮੱਥੇ ਵਾਲਾ ਤੁਰਿਆ ਆਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਸ਼ਰੀਰ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੇ ਬੀ ਸਨ, ਦੁਇ ਚਾਕਰ ਬੀ ਮਗਰ ਸਨ, ਮੱਥਾ ਤੱਕ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਬੇਝਕ ਹੋ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ-ਭਾਈ! ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਦੱਸ? -288- ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵੱਲ<noinclude></noinclude> 8tfr0j1vwhy42yxcwg3xj4rpop3vit3 250 74772 237158 2026-09-27T07:38:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਭਾਵੇ ਨਾਂ। ਖ਼ਬਰੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਯੋਤੀ ਸਰੂਪ। ਧੰਨ ਭਾਗ ! ਤੁਸਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੱਥ ਸਿਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਹੋ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਂ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਭਾਵੇ ਨਾਂ। ਖ਼ਬਰੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਪਿਆ ਤੇ ਆਪੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਯੋਤੀ ਸਰੂਪ। ਧੰਨ ਭਾਗ ! ਤੁਸਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਹੱਥ ਸਿਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਿਮਾਂ, ਖਿਮਾਂ, ਸੰਤ ਜੀ ! ਧੰਨ | ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੀ ! ਮੈਂ ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਖੰਨਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਨੂੰ ਮੈਂ ਹਡਬੀਤੀਆਂ ਤੇ ਜਗਵਰਤਾਰਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਜਣਾਂ ! ਸੱਚ ਦਾ ਕਾਹਦਾ ਗਿਲਾ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਹੈ, ਜੇ ਕਦੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅੰਧਕਾਰ | ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾ ਸਾਂਈਂ ਸੂਰਜ ਕਿਉਂ ਉਪਾਉਂਦਾ ? ਸੱਚ ਦੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ-ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯੋਤੀ ਵਿਚ ਧਰਕੇ ਇਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਘੱਲਿਆ ਹੈ ਨਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਘਰ ਘਰ ਦਰ ਦਰ ਫਿਰ ਕੇ ਤਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੇਖ, ਮਿਤਰਾ ! ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਰਮਜ਼ ਬੁਝਾਵਾਂ ਇਸ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਨੂਰ ਦੀ। ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਢੂੰਡਾਊ ਮੁੱਦਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹਨ, ਕੋਈ ਤਪ, ਕੋਈ ਗਿਆਨ, ਕੋਈ ਧਿਆਨ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਓਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਲਾਹੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਜੀਵਿਆਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਤਾ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਸਿਰੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਖੋਜਕੇ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਕੜਾ ਖਿਲਾੜੀ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਅਟਕ ਭਟਕ ਰਹੀਆਂ ਨਰਦਾਂ ਨੂੰ ਚਾਤੁਰੀ ਨਾਲ ਪੁਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਜਿਸ ਜਿਸ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿਚ ਜੋ ਕੋਈ ਹੈ ਉਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਭੁੱਲਾਂ ਸੋਧਕੇ ਆਪਣੀ ਛੁਹ ਲਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਪਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਸੋ ਇਹ ਚਾਕਰ ਜੁ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਤ ਦਾ ਜਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਿਰਾਸੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਣੇ ਹੀ ਹੋਏ, ਪਰ ਮਿਤਰਾ ! ਮੈਂ ਇਸ ਨੂਰ ਤੋਂ ਸੱਚ ਸਿੱਖ੍ਯਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੱਚ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਸੱਚ ਸੱਚ, ‘ਸਚ ਸਭਨਾ ਹੋਇ ਦਾਰੂ' ਇਹ ਜਯੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਦਾ ਂ - | | | ਂ ਂ | ' ਵਾਕ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸੋਹਿਲੇ ਹੁਣ ਸੱਚ ਦੇ ਦਾਰੂ ਨਾਲ ਸੁਧਾ ਸੋਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਤੁਸਾਡੀ ਰਸਨਾ ਸੱਚ ਦੀ ਚੱਸ ਬਿਨਾਂ ਬਾਣੀ ਮਧੁਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਮੈਂ ਵਿਚ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਸੁਣਕੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਗੱਲ ਪੁਛਾਂ, ਉਦਾਸ ਤਾਂ ਨਾ ਹੋਸੋ? ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀਉ ਸਦਕੇ ਪੁਛੋ ! ਝੰਡਾ-ਜਿਧਰੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਓਧਰ ਇਕ ਭਾਰਾ ਕੁਫ਼ਰ ਗੜ੍ਹ ਸੀ-ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਗੱਦੀ-ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਹੈ ? ਸੋਆਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਸਾਂ ਪਰਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹੁੰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਸੋਝੀ ਹੋਵੇ ਨੇ ? ਕੋਈ ਕਨਸੋ ਕੰਨੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਨੇ? ਮਰਦਾਨਾ (ਕੁਛ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ)-ਮਿਤਰਾ ! ਸੋ ਕਨਸੋ ਕਾਹਦੀ ! ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੀ ਤੇ ਹੱਡ ਵਰਤੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਝੰਡਾ-ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੀ ਤੇ ਹਡ ਵਰਤੀ ਸੁਣਕੇ ਜੋ ਪਤੀਆ ਬੱਝਦਾ ਹੈ ਹੋਰਵੇਂ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ, ਧੰਨ ਭਾਗ ! ਕੁਛ ਸੁਣਾਓ ਨਾ। ਮਰਦਾਨਾ-ਉਹ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਇਸੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਅਵਗੁਣਿਹਾਰ, ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਮੂਹਰੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਹੀ ਉਸ ਜਾਲ ਵਿਚ ਜਾ ਫਸਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਨਿਕਾਰੀ ਚਿੜੀ ਦੀ ਬੰਦ ਖਲਾਸ ਲਈ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਉਸ ਕੁਫਰਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਦ ਨਿਵਾਰਨਹਾਰ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਦੀ ਸਿਲਕ ਕੱਟੀ, ਸਗੋਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬੰਦ ਵਿਚ ਪਏ ਸਾਰੇ ਬੰਦੀ ਗਨ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਨੂਰਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬੀ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਬੰਦੀ ਖਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਆਂਦਾ ਤੇ ਸਾਂਈ ਦੇ ਲੜ ਲਾ ਕੇ ਐਸਾ ਆਤਮ ਬਲ ਤੇ ਪਰਤਾਪ ਬਖਸ਼ਿਆ ਕਿ ਸੰਗਤ ਉਸ ਦੇ ਲੜ ਲਾਈ। ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਨੂਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਂ ਨੂਰ ਉਸ ਤੋਂ ਝਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਤੁਸੀਂ ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਨੂਰ ਕੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਜਾ -੨੬੬- ਫਸੇ?<noinclude></noinclude> cv8n312ou07x17b8o8nta5ewqccjkj0 250 74773 237159 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਮਨੋਂ ਦੂਰੀ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦੇ, ਵਿੱਥਾਂ ਤੇ ਖੜੋਕੇ ਕਾਲ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਕੱਖ ਪਲਾਹ ਇਕੱਠੇ | ਕਰਦਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹਾਂ | ਅਸੀਂ ਸਤਿਸੰਗੀ ਹਾਂ, ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਾਂ, ਭਲੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਮਨੋਂ ਦੂਰੀ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦੇ, ਵਿੱਥਾਂ ਤੇ ਖੜੋਕੇ ਕਾਲ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿਚ ਕੱਖ ਪਲਾਹ ਇਕੱਠੇ | ਕਰਦਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹਾਂ | ਅਸੀਂ ਸਤਿਸੰਗੀ ਹਾਂ, ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਾਂ, ਭਲੇ ਹਾਂ, ਵੈਰਾਗੀ ਹਾਂ, ਅਸਾਂ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਦਾ ਜਗਤ ਮਗਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੈ; ਫਿਰ ਅਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਬੀ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਭੁੱਲ ਦਰ ਭੁੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਆਪੇ ਤੇ, ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਤੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਾਲ ਛਿਨ ਛਿਨ ਕਰਕੇ ਟੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਸਦਾ ਇਕ ਵਗਦੀ ਧਾਰਾ ਵਾਂਙੂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਛਿਨ ਛਿਨ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਇਹ ਛਿਨ ਛਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਇਕ ਅਵਿਰਲ ਧਾਰਾ ਵਾਂਙੂ ਪਰਵਾਹ ਬਣ ਜਾਏਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਧਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰੀ ਹੈ, ਤਦੇ ਹੀ ਉਹ ਧਨ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਕੇ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਲਗਾਤਾਰ ‘ਹੈ’ ਦਾ ਭਾਵ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਵਸਦਾ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰੀ ਗਿਆਨ ਭਾਸੇਗਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਸੁਆਦ, ਰਸ ਤੇ ਅਨੰਦ ਮਿਲੇਗਾ। ਝੰਡਾ-ਮੈਂ ਜ੍ਯੋਤ ਨਿਰੰਜਨੀ ਜੀ! ਸਮਝ ਲਿਆ | ਹੈ, ਸੁਆਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਕੁਛ ਚਿਰ ਨੂੰ ਛਿਨ ਛਿਨ ਦੀ ਯਾਦ ਭੁੱਲ ਜਾਏਗੀ। ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਸਮਝਦੇ ਸਾਰ ਰੌ ਟੂਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਪਰ ਆਪ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਸਦਕਾ ਹੁਣ ਟੁਰਦਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਇਹ ਘੜੀ ਕੁ ਨੂੰ ਖੜੋ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ ! ਗੱਲ ਤਾਂ ਗਹੁ ਕਰਕੇ ਪਕੜਨ ਵਾਲੀ-ਮਨ ਦੇ ਪੱਲੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਖਿੱਚਕੇ ਗੰਢ - ਦੇ ਲੈਣ ਵਾਲੀ-ਹਈ ਇਹੋ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਾ ਰਉ ਟੁਰ ਪਏਗਾ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕਈ ਮਨ ਐਸੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਐਸੇ ਮਨ ਵਿਰਲੇ ਹਨ॥ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਮਨ ਜੋ ਦੀਵੇ, ਵੱਟੀ, ਤੇਲ ਦੇ ਮੇਲ ਵਾਂਙੂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਾਟ ਦੀ ਛੁਹ ਲਗਦੇ ਸਾਰ ਬਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਕਮਾਏ ਂ । | | ਂ ਹੋਏ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ, ਸਤਿਸੰਗ ਆਦਿ ਕੋਈ ਤਰਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਲੰਘੇ, ਉਹ ਲੱਗ ਤਾਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਭੁੱਲਦੇ ਹਨ।-ਸਾਹਿਬ-ਸੱਚੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਵਿਸਰ ਵਿਸਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਸਮਝ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਤੀਜਣਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹੁਣ ਵਾਂਙੂ ਟੁਰਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਝੰਡਾ-ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੱਚਾ ਹੈ, ਖਿਆਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਹੈ ਸਾਧਾਰਣ ਜੇਹਾ ਤੇ ਕੱਚਾ ਜੇਹਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਦੇ ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਡਿੱਠੇ ਨੀ! ਇਕ ਇਕ ਪਦ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰੀ ਘੋਖਦੇ ਹਨ। ਘੋਖਦਿਆਂ ਘੋਖਦਿਆਂ ਉਹ ਪਦ, ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਉਨ੍ਹਾਂਦੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਬੈਠਦਾ, ਹੇਠਾਂ ਚਿਤ ਵਿਚ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਸੋ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦਿਆਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਘਟ ਵਿਚ, ਦਿਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਸਾਡਾ ਗਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਉਹੋ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਜੋ ਗੱਲ ਇਕੋ ਵਾਰੀ ਸੁਣਕੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਸ ਜਾਂਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਭ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਈਦਾ ਹੈ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਉਚਾਰੀਦਾ ਹੈ, ਰਟਨ ਕਰੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਫਿਰ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਬਾਰ ਬਾਰ ਰਟਨ ਕਰਨਾ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਗਲ ਨੂੰ ਬਾਰਬਾਰ ਵਸਾਇਆਂ ਉਹ ਗਲ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਮਨ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਪਰਤੱਖ ਹੈ ਕਿ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੇਰੀ ਸਾਨੂੰ ਰਸਨਾ ਦੇ ਰਟਨ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲ ਕਿ ਰਟਨ ਨਾਲ-ਬਾਰ ਬਾਰ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ-ਜਪਣ ਨਾਲ, ਚੇਤੇ ਵਿਚ, ਯਾਦ ਵਿਚ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਗੱਲ ਵੱਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰਤੱਖ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਕਲਾ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਐਸੀ ' ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ ਸਭ ਨੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਟ ' ਰਟ 'ਤੇ ਯਾਦ -223-<noinclude></noinclude> 26ouay0bgvfop8wghjvxt4q27trnv06 250 74774 237160 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਵੇਰੀ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਝੰਡੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਮਗਨਤਾ ਵਲੋਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਪਰਤਿਆ, ਕਿ ਹੈਂ ! ਅਜੇ ਤਕ ਦਾਤਾ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਭੁੱਖੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਆਰਥੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਵੇਰੀ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਝੰਡੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੀ ਮਗਨਤਾ ਵਲੋਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਪਰਤਿਆ, ਕਿ ਹੈਂ ! ਅਜੇ ਤਕ ਦਾਤਾ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਭੁੱਖੇ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਆਰਥੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਬੱਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਪੈਸੇ ਭਰ ਅੰਨ ਮੂੰਹ ਪਾਉਣ ਦਾ ਬੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੱਤਾ ! ਨਾਮ ਸਿਮਰਦਾ, ਜਿਸਦੀ ਰੌ ਅੰਦਰ ਟੁਰ ਪਈ ਸੀ-ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ :-ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜ੍ਯੋਤ ਜੀ ! ਆਪ ਭੋਜਨ ਪਾਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਨੂੰ ਖੁਆਲਣਾ ਹੈ ਪਹਿਲੋਂ। ਝੰਡਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਉਦਿਆਨ ਵਿਚ ਨਾ ਬੈਠੋ ਤੇ ਇਸ ਦਾਸ ਤੇ ਡੇਰੇ ਚੱਲੋ। ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਸੁਣ ਕੇ ਟੁਰ ਪਏ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਜੁ ਹੋਈ ਉਸ ਤੋਂ ਝੰਡੇ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਆਪ ਇੰਦਰਸੈਨ ਨੂੰ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾਨ’ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪਾਉਣਗੇ। ਝੰਡੇ ' ਨੂੰ ਇਹ ਬੀ ਹਮਸੋਸ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੱਦ ਲਿਆ, ਉਹ ਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਚਨ ਸੁਣਦਾ ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਦਾ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਡੇਰਾ ਕਰਾਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਆਯਾ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ:- ਕਰਹਿਂ ਹੇਤ ਜਿਹ ਗ੍ਯਾਨ ਧਿਆਨਾ॥ ਮਿਲਾ ਸੰਤ ਪੂਰਨ ਗਤਿ-ਦਾਨਾ ॥੪॥ ਚਲਹੁ ਬੁਲਾਵਤ, ਅਬ ਤਿਹ ਪਾਹੀ॥ ਤੁਮ ਬਿਨ ਅਸਨ ਅਚਤ ਸੋ ਨਾਹੀ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ: ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਝੰਡੇ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੱਲ ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ੧੫: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਝੰਡਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਾ: ਪੂ: ਤੇ ਬਾਵਾ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਉਦਿਆਨ ਬੈਠੇ ਰਹੇ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। | | ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਆਏ ਸਾਓ ਮੇਰੇ ਘਰ, ਸੋਈ ਪੁਰਖੁ ਸੀ ਉਸ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨੀਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤਾਰਨ ਨਮਿੱਤ ਏਧਰ ਆਏ ਹਨ। ਕੀਕੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ? ਕਦੋਕਣੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ? ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਦਿੱਬ ਜਯੋਤੀ ਹੈ ਅਰ ਉਹ ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਹੀ ਉਹ ਕੁਛ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅਕਲਾਂ ਫਿਕਰਾਂ ਨਾਲ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਫਿਰ ਝੰਡੇ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲ ਬਾਤ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਵਾਕ-ਜਿਵੇਂ ਕੁ ਯਾਦ ਸਾਸੁ-ਇੰਦ੍ਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਕਦੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਅੱਥਰੂ ਭਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਕਦੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਫੇਰ ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਆਖਦਾ ਸੀ:-ਆਪੇ ਹੀ ਦਿਆਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕੁਛ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਦੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਦੇ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਅਚਰਜ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਦੁਏ ਟੁਰੀ ਆਏ। ਜਾਂ ਆ ਟਿਕਾਣੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੇ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਮਾਨੁੱਖ ਕੁਲ ਦੇ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੀ:-ਆਓ ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸੈਣ! ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ? ਇੰਦਰ ਸ਼ੈਣ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਸਾਰ ਐਉਂ ਖਿੱਚ ਖਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੁੱਦਤਾ ਦੇ ਜਾਣੇ ਸਿਆਣੇ ਪਰਮ ਹਿਤੂ ਜੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਡਾਢੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆਕੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ; ‘ਆਪ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਤੁੱਠੇ ਹੋ, ਬਿਰਦ ਸੰਭਾਲਿਆ ਨੇ। ਮੁੱਦਤਾਂ ਤੋਂ ਤਰਲੇ ਲੈ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਹੁਣ ਚਾਨਣਾ ਦਿਓ ਤੇ ਪਰਦਾ ਉਠਾਕੇ ਦਿਖਾ ਦਿਓ ਜੋ ਹੈ ਦੇਖਣੇ ਯੋਗ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ ਜੋ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਇਹੋ ਪਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਅਸਾਂ ਆਪੇ ਅੱਗੇ ਤਾਣ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ ! ਘਾਲ ਜੋ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਜੋ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਉਹ ਨੂਰ ਲਈ ਹੀ ਕਰੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਨੂਰ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਦੇ -੨੮੦-<noinclude></noinclude> cmwilzl3mrj39hv5zwhsyzgnc7zrij4 250 74775 237161 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>– ਂ ਸੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਇਸ ਦੇ ਜਪਣ ਹਾਰ, ਜਾਣਨਹਾਰ ਤੋਂ ਸੁਣਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਈ, ਅਖੰਨਾ ਕੀਤਾ, ਭਰੋਸਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ | ਕੀਤਾ। ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਅਰੰਭਿਆ। ਅੰਤਰਗਤ ਤੀਰਥ ਹੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>– ਂ ਸੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਇਸ ਦੇ ਜਪਣ ਹਾਰ, ਜਾਣਨਹਾਰ ਤੋਂ ਸੁਣਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਈ, ਅਖੰਨਾ ਕੀਤਾ, ਭਰੋਸਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ | ਕੀਤਾ। ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਅਰੰਭਿਆ। ਅੰਤਰਗਤ ਤੀਰਥ ਹੈਂ ਇਕ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਐਉਂ ਕਿ ਜੀਭ ਨਾਮ ਜਪੇ, ਮਨ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਸਿਫਤ ਂ ਸਲਾਹ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਭਰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਆਵੇ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਮੁਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੈਂ। ਬੱਸ ਇਸ ਨਾਲ ਮਨ-ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਜੋ ਹੈ ਸੋ-ਤਾਂ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹਿੱਸਾ ਬੀ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਈਂ ਨਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਗਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਤਿ - ਸਰੂਪ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਫਿਰ ਇਕ ਸੁਹਾੳ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਉਪਜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ’ਤਦੋਂ ਅਨੰਦ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲਕੇ ਜੀਵ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਪੁਰਖਾ! ਇਹ ਸਾਰੀ ਗਲ ਬਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਾਮ ਕਹਿਂਦੇ ਹਾਂ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਲਿਆਣ ਹੈ, ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਓ, ਸਾਰੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਤੇ ਘਬਰਾ ਹਟ ਜਾਣਗੇ। ਝੰਡਾ-ਅੱਛਾ ! ਇਤਨਾ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਨਾਮ ਹੈ! ਅਸਾਂ ਨਾਮ ਨਿਰਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਉਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਰਖਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਵਿਦ੍ਯਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਪਰਮੇਸੁਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ, ਨਾਮ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਨਾਮ ਉਸਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਆਪੇ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਲਾਈ ਰੱਖਣਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿਕੇ ਰੰਗ ਤੇ ਤੀਰਥਿ ਮਲਿ ਨਾਉ ॥ ਸੁਣਿਆ ਮੰਨਿਆ ਮਨਿ ਕੀਤਾ ਭਾਉ ॥ ਅੰਤਰਗਤਿ {ਜਪੁਜੀ} ੨ ਸਤਿ ਸੁਹਾਣੁ ਸਦਾ ਮਨਿ ਚਾਉ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ੩ ਨਾਉ ਪੂਜੀਐ ॥ ਨਾਉ ਮੰਨੀਐ ਅਖੰਡੁ ਸਦਾ {ਸਿਰੀ ਰਾ: ਮ: ਸਚੁ ਸੋਇ ॥ | ਰਸ ਵਿਚ ਜੀਉਣਾ ਨਾਮ ਹੈਂ; ਨਾਮ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਹੋਰ ਹੈ। ਨਾਮ ਇਕ ਤਿਆਰੀ ਤੇ ਜਤਨ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲਾ ਸਾਧਨ ਤੇ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਲਗਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕਰਨਾ ਅਪਣੇ ਪਾਲੇ ਨੂੰ ਹਰਨਾਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ | ਅਵਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕਰਨਾ ਕਰੀ ਰਖਣਾ ਮਨ ਦੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕਰਨਾ ਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਇਹ ਰੁਖ, ਇਹ ਝੁਕਾਉ, ਇਹ ਯਾਦ ਇਹ ਯਤਨ ਸਭ ਨਾਮ ਹੈ। ਤੇ ਝੰਡੇ ਦਾ ਅੰਦਰ ਸੰਸਿਆ ਤੇ ਦੁਬਿਧਾ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਸੋਝੀ ਤੇ ਅਖੰਨਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਉੱਚੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਮਨ ਵਿਚ ਟੁਰ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਸੁਆਦ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਰਸ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਧਰ ਮਰਦਾਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਕੇ, ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਕੁਰਲਾ ਪਾਣੀ ਕਰ ਦਬੇ ਪੈਰੀਂ ਉਰੇ ਆਕੇ ਮਲਕੜੇ ਜੇਹੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜਦ ਬਾਤ ਚੀਤ ਬੱਸ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ-ਹਾਂ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਕਰ ਚੁਕੇ ਹੋ, ਆਏ ਅਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਖਾਣਾ ਖੁਆਲ ਚੁਕੇ ਹੋ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਛ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਦਿਓ? ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਠਹਿਰ ਜਾਹ, ਖੁਆਲਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲੋਂ ਬਰਕਤ ਵੰਦਾ ਹੈ। 8. ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਣ ਦਿੰਦੀ, ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਪਾਉਣ। ਸਮਾਣੀਆਂ ॥ ੧} -੨੭੯- ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਨ ਛੋਡੈ ਸਾਧਨ ਨਾਮਿ ਸਹਿਜ {ਰਾਗ ਗਉੜੀ ਪੂ: ਛੰ: ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> o2g8a1eo6uy9nh117iu424gt01akox5 250 74776 237162 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਾ ਸ਼ਰਾਬੀ ਜਦ ਕਿਸੇ ਭਲੀ ਸੁਹਬਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪੁਰ ਬੁਰੇ ਅਸਰ ਵੇਖਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸ ਦੇ ਪਰਤੱਖ ਮਨ (ਯਾਤ ਮਨ) ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਵਗੁਣ ਸਿਆਣਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਾ ਸ਼ਰਾਬੀ ਜਦ ਕਿਸੇ ਭਲੀ ਸੁਹਬਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪੁਰ ਬੁਰੇ ਅਸਰ ਵੇਖਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸ ਦੇ ਪਰਤੱਖ ਮਨ (ਯਾਤ ਮਨ) ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਅਵਗੁਣ ਸਿਆਣਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਸਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਗੁਪਤ ਮਨ ਨੇ (ਜਿਥੇ ਸੰਸਕਾਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹਨ) ਇੰਨੀ ਛੇਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦ ਠੰਢੀ | ਹਵਾ ਵਗੇਗੀ, ਬੱਦਲ ਜੁੜਨਗੇ ਯਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕ ਆਵੇਗੀ, ਕਿਤੇ ਕਲਾਲਖਾਨਾ ਦਿੱਸੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸਦੇ | ਅੰਦਰੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਉੱਠੇਗੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਤੱਖ (ਯਾ ਸਯਾਤ) ਮਨ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਔਗੁਣ ਚਿਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੀਣੋਂ ਨਫਰਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਫਿਰ ਰੁਚੀ ਜ਼ੋਰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਰੁਚੀ ਕਿਥੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ? ਸੋਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਚੀ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ | ਦੇ ਸੰਚਰੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਪਤ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਉੱਠ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਰਣ ਰੁਚੀ, (ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੀ ਉੱਠ ਰਹੀ ਰੁਚੀ) ਉਸ ਗੁਪਤ ਮਨ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ਆਪ ਅੰਦਰ ਲੁਕੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। । ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੂ-ਬ-ਰੂ - ਨਕਸ਼ੇ ਯਾ ਹੋਰ ਹੋਰ ਵਟਾਵੇਂ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਨਕਸ਼ੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਵੇਖੋਗੇ। ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਅਪੂਰਣ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਕਈ ਵੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪੂਰਣ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਗੁਪਤ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁੱਤਾ ਆਦਮੀ ਜਾਗ੍ਰਤ ਵਾਂਙੂ ਸੋਚਦਾ ਵਿਚਾਰਦਾ, ਜੋਖਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਤਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਦੇ ਵਰਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੱਤ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਇਹ ਉਹ ਦੂਸਰਾ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਚਾਂ, ਵਚਨਾਂ, ਕਰਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਚਿੱਤ੍ਰ ਨਕਸ਼ੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਵਟਾ ਵਟਾ ਕੇ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋ ਝੰਡਿਆ! ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮਨ ਉਹ ਹਈ। | | | | ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਸਮਝਾਇਆ ਨੇ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਜੀਉ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੁੱਤਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੱਭੇ ਗੱਲਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਮਝ ਵਿਚ ਪੁੜੀਆਂ ਕੋਈ ਨਾ। ਸੰਸਕਾਰ ਕਦੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਕਈ ਵੇਰ ਵਰਤਿਆ, ਪਰ ਸੋਝੀ ਨਾ ਆਈ ਕਿਹ ਅਸਲ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦਾਤਾ ਜੀ! ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸੁਆਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਭੁੱਖ ਤ੍ਰੇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਜਤਨਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸੰਸਕਾਰ ਉਹੋ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਹੇਠਲਾ ਮਨ ਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਕਾਮਨਾਂ, ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖਾਂ, ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਨੋਂ ਇਕ ਤਲਾਉ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਵਿਚ ਰੁਚੀਆਂ ਦੇ ਤੰਗ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰਕ ਤੇ ਵਿਕਾਰੀ ਹੀ ਉਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਵੰਜਾ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਰੁਚੀ ਉੱਚੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਕੀਕੂੰ ਹੋਵੇਗੀ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਾਈ! ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਭਲਿਆਈ ਤੇ ਉਚਿਆਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਮਝਕੇ ਉਸ ਪਰ ਟੂਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਇੰਦੀਏ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਯਾਸੂ ਲੋਕ ਤੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਤਰਲੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੁਚੀਆਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ‘ਸਮਝੇ ਤੇ ਚੰਗਾ ਜਾਣੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇ ਡਿਗਦੇ ਹਨ। ਮਨ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਪਈਆਂ ਗਈ? ਝੰਡਾ-ਫੇਰ ਸਾਡੀ ਕਲਿਆਣ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਸੰਭਵ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਖੇਰੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮਾਂ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਸਾਹਿਬ ਜੀਉ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਵੇਂ ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਉਸ ਗੁਪਤ ਮਨ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹੁਣ ਭਲੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਏ। ਝੰਡਾ-ਉਹ ਜੋ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕੀਕੂੰ ਸੱਖਣਾਂ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਸਤੁ ਉਸ ਵਿਚ ਕੀਕੂੰ ਪਵੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਵਸਤੁ ਉਥੇ ‘ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸ- -228-<noinclude></noinclude> 7igulkto2b12sc8rdt01blrhivf6nk9 250 74777 237163 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਉਹ ਹੈਂਕੜ ਮਨ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਇਹ | ਆਪਣੇ ਆਸ਼ੇ ਮੂਜਬ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਉਚ੍ਯਾਣ ਆਪੇ ਦਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣਾ ਹੈ | ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣੀ ਸੀ, ਪਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਰਾਂ ਤੋਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਉਹ ਹੈਂਕੜ ਮਨ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਇਹ | ਆਪਣੇ ਆਸ਼ੇ ਮੂਜਬ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਉਚ੍ਯਾਣ ਆਪੇ ਦਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣਾ ਹੈ | ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣੀ ਸੀ, ਪਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸਰਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, | ਬੰਨ੍ਹਣੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਮਝ ਲੈ। ਸਾਡਾ ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਦਰਲੇ | ਜੋ ਇਸ ਜੜ੍ਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੇਤੰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਉਲ੍ਯਾਣ ਤੇ ਹੈਂਕੜ ਵਾਲੀ ਉਚਾਯਾਣ ਦਾ ਦੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗਿਆਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਉਹ ਅਸੀਂ ਹਾਂ, ਫਰਕ ਹੁਣ ਸਮਝ ਲਿਆ ਨੇ? ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ | ਉਹ ਸਾਡਾ ਆਪਾ ਹੈ ਯਾ ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸਾਰੇ ਦੇ ਜਾਣੂੰ ਨਹੀਂ। ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਉਤਨੇ ਹਨ' ਸਦਾ ਨੀਵੇਂ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ | ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਜਾਣੂ ਹੈ, ਜਿਤਨੇ ਵਿਚ ਕਿ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ, ਅਸਲੀ ਉਲ੍ਯਾਣ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀ ਪੈਂਦੀ, ਜਦੋਂ ਸਾਂਈ ਪਛਾਣ ਆਦਿਕ ਹਨ। ਜਿਹਾ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਮਨ ਤੋਂ ਆਸ, ਅੰਦੇਸੇ, ਸੋਚਾਂ, ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਢਹਿ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਨ ਇਸ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਕਈ ਵੇਰ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਈਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਚਿਆਣ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਚਣ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਮਨ, ਸਾਰਾ ਆਪਾ, ਸਾਰੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝ ਲਈਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਇਸ ‘ਸਾਡੇ ਸੋਚਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨ ਦਾ ਇਕ ਝੰਡਾ-ਜੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀਉ! ਸਮਝਿਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਗੱਲ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁੱਛਣ | ਹੋਰ ਪਰਤ ਯਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਇਸ ਮਨ ਵਾਲੀ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-(ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ)-ਪੁੱਛੋ। ਝੰਡਾ-ਇਹ ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ ਸਾਡੇ ਮਨ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਬਣਤਰ ਐਸੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਬਾਰ ਬਾਰ ਰਟਨ ਕਰਾਂਗੇ ਸੋ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਏਗੀ, ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਚੇਤਾ ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੱਖਾਂਗੇ, ਸੋ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਾਡਾ ਗਿਆਨ ਬਣ ਜਾਏਗੀ-ਲਗਾਤਾਰੀ ਗਿਆਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਗ੍ਯਾਨ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਰਸ ਮਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਇਉਂ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਲਗਾਤਾਰੀ ‘ਭਾਵ’ ਯਾ ‘ਸੁਭਾਵ' ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਤੁਸਾਂ ਇਹ ਆਖੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਬਾਤ ਅਸੀਂ ਬਾਰ ਬਾਰ ਸਿਮਰਣ ਕਰਾਂਗੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਏਗੀ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ਬਹਿ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪਰਤ, ਜਾਂ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਈ? ਹੇਠਲਾ ਪਰਤ ਮਨ ਦਾ ਕੀਹ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ! ਗੱਲ ਜ਼ਰਾ ਗਹੁ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚਿੱਤ ਦਾ ਅਰਥ ਤਾਂ ਹਰ ਮਤਿ ਵਾਲੇ ਆਪੋ ੧ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਦੁਇ ਪਟ ਜੜੇ। | | ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਦਿ ਅਕਸ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਨੋ ਉਥੇ ਅਕਸ ਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਯਾ ਇਓਂ ਕਹੀਏ ਕਿ ਉਸ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅਭਿਆਸ ‘ਸੰਸਾਰਕ' ਬਣਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਸੋਚਦਾ ਵਿਚਾਰਦਾ ਤੋਲਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਝੰਡਾ (ਕੁਛ ਕਾਹਲਾ ਹੋਕੇ)-ਫੇਰ ਉਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਸੋਝੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਉਸ ਦੀ ਸੋਝੀ ਅੰਦਰਲੀ ਰੁਚੀ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਦਸ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਦੂਸਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਰਦਾ ਤੇ ਉੱਥੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਕਰਨੀਆਂ ਦੇ ਅਕਸ ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਪੈ ਕੇ ਇਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਤ੍ਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੋ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮਝ ਲਓ। ਮਨ ਦਾ ਉਹ ਪਰਤ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸੰਸਕਾਰ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਚ, ਵਿਚਾਰ, ਖਿਆਲ ਜੋਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਪਰ ‘ਰੁਚੀਆਂ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਾਂ ਬਰਸ -224-<noinclude></noinclude> hfyrb8twlzrsqjdg938e4iopixhan6v 250 74778 237164 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੁਰੀਏ ਤਾਂ। ਉਸ ਦਾ ਮਾਰਗ, ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ` ਸੈਣ-ਸੱਚ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਰਦਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨਾਂ ਦੇ ਰੁਖ ਅੱਡਰੇ ਹਨ। ਝੰਡੇ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਭਗਤੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੁਰੀਏ ਤਾਂ। ਉਸ ਦਾ ਮਾਰਗ, ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ` ਸੈਣ-ਸੱਚ ਹੈ, ਭਗਤੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਰਦਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਨਾਂ ਦੇ ਰੁਖ ਅੱਡਰੇ ਹਨ। ਝੰਡੇ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਭਗਤੀ ਵਲ ਵਧੇਰੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਵੰਨੇ, ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸਤਿਸੰਗੀ। ਸਾਧਨ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਕੋ | ਕੀਤੇ ਹਨ:-ਮਨ ਨੂੰ ਧਾਵਣੋ ਵਰਜਣਾ, ‘ਹਾਂ, ਨਾਮ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਹਟਾ ਹਟਾ ਕੇ ਇਕ ‘ਸਾਰ` ਤੇ ਟਿਕਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ ਕੁਛ, ਇਕ ਖ਼ੂਨ ਜਿਹੀ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ ਜਿਹਾ ਕੁਛ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉੱਕ ਉੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਉਟਕ ਉਟਕ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੇਖ ਮਾਰੋ, ਕੋਈ ਸਰ ਸੰਧ ਕੇ ਛਡੋ ਜੋ ਹਨੇਰਾ ਜਿਹਾ, ਜਿਹੜਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਅਸਾ ਦੋਹਾਂ ਕੁਛ ਜੋਗ ਸਾਧਨ ਬੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਸਾ ਘਟ ਵਿਚ ਆ ਆ ਉਖੇੜਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਇਕ ਗਲ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ ਐਉਂ ਭਾਸਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਆਪ ਆਵੇਗਾ, ਲੜ ਲਾਵੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫਿਰ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ, ਲੋੜ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਸੈਣ- ਬਹੁਤ ਦਿਨਨ ਕੀ ਹਮ ਉਰ ਚਾਹੂ। ਕਰਹੁ ਦੈਤ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਦਾਹੂ ॥੪੪॥ ਗ੍ਯਾਨਾਨੰਦ ਦਾਨ ਕੋ ਦੀਜੈ। ਹਮ ਪਰ ਸੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ! ਪ੍ਰਸੀਜੈ। ਕੋਟਕ ਜਨਮ ਬਿਤੀਤੇ ਭੂਲੇ। ਨਿਜ ਸਰੂਪ ਤੇ ਭੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲੇ॥੪੫॥ ਸੋ ਸਰੂਪ ਅਬ ਦੇਹੁ ਦਿਖਾਈ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਕਬਹੂ ਨ ਆਵਨ ਜਾਈ ਹਿਰਖ ਸ਼ੋਕ ਕੇ ਦੁੰਦ ਬਿਹੀਨਾ। ਜੋ ਕਿਹ ਮਲ ਤੇ ਹੈ ਨ ਮਲੀਨਾ॥੪੬॥ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ ਬੋਲੇ-ਜੇ ਗ੍ਯਾਨਾਨੰਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰ ਦੱਛਨਾ ਕੀਹ ਦਿਓਗੇ? ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਜੋ ਆਯਾ ਕਰੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਰਬੰਸ ਦੇ ਦਿਓ। | । ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਜੀ ਕਹਿਨ ਲਗੇ: ਹਮਰਾ ਧਨ ਧਾਨਾ। ਸਦਨ ਸਹਿਤ ਤੁਮ ਚਰਨ ਚਢਾਨਾਂ। ਹਮ ਨਹਿ ਗ੍ਰਹਨ ਕਰੈਂ ਅਬ ਕੋਊ। ਜੋ ਸਰਬੰਸ ਹੁਤੋ ਦਿਯ ਸੋਊ॥੫੨॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੁਣ ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਇਕ ਇਹ ਸਰੀਰ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹ ਬੀ ਦੇ ਦਿਓ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਸਤਿ ਬਚਨ, ਇਹ ਬੀ ਅਰਪਣ ਹੈ ਆਪ ਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੁਣ ਆਪ ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਕੀ ਬਾਕੀ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਅੰਤਹਕਰਣ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹ ਬੀ ਅਰਪ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰਬੰਸ ਵਿਚੋਂ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ ਤੁਹਾਡੀ ‘ਮੈਂ” ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੈਂ ਦਾ ‘ਮੇਰਾ’; ਤੁਹਾਡੀ ਵਸਤੂ ਜਿਸ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਲਕ ਹੋ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਇਹ ਬੀ ਸਮਰਪਣ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੁਣ ਜੋ ਸੰਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈ ਉਹ ਪੁੱਛੋ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਨ ਵਿਚ ਕਸਰ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੇ ਜਦ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਤਾ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਭਾਈ ! ਇਹ ਜੋ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਫੁਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸੰਸੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਸੋ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਕਲਪ ਉਪਜਦੇ ਹਨ, ਸੰਸੇ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਰਪ ਚੁਕੇ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਅਰਪੀ ਸ਼ੈ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸੋ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਦੋਵੇਂ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਚਰਜ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ। ਸੰਕਲਪ ਫੁਰਨੋਂ ਰੁਕ ਖੜੋਤਾ, ਫੁਰੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਦੂਜਾ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰੇ ਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ। ਇਉਂ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਟਿਕਾਉ ਜਿਹੇ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਿਤਵਨਾ ਤੇ ਹਉਂ ਮਾਤ੍ਰ ਹੈ ਸੋ ਬੀ ਅੰਤਹਕਰਣ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੇ ਚੁਕੇ ਹੋ। ਇਹ ਕਹਿਦਿਆਂ ਆਪ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਇਕ ਐਸਾ ਬਾਣ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਦੁਹਾਂ ਦਾ ਆਪਾ ਦੂਈ ਦੀ ਛੋਹ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਰਛਾਈਂ ਕਿ ਹਉਂ ਹਉਂ ਮੈਂ -੨੮੧-<noinclude></noinclude> lqwvr74zgaddabhcikpbby1ct2weyda 250 74779 237165 2026-09-27T07:38:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਾਰਾਂ ਰੂਪੀ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ‘ਭਲਿਆਈ ਤੇ ਉਚਿਆਈ' ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਰੂਪੀ ਵਸਤੁ ਪਾਈ ਜਾਓ ਤਾਂ ‘ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ' ਰੂਪੀ ਵਸਤੁ ਉਥੋਂ ਆਪੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਝੰਡਾ-ਆਪ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਗੁਪਤ ਮਨ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਾਰਾਂ ਰੂਪੀ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ‘ਭਲਿਆਈ ਤੇ ਉਚਿਆਈ' ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਰੂਪੀ ਵਸਤੁ ਪਾਈ ਜਾਓ ਤਾਂ ‘ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ' ਰੂਪੀ ਵਸਤੁ ਉਥੋਂ ਆਪੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਝੰਡਾ-ਆਪ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਗੁਪਤ ਮਨ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਾੜੀ ਵਸਤੂ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਵਸਤੁ ਨੂੰ ਭਰੀਏ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਸਤੁ ਆਪੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਵੇਂ ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਰਾਤ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਵੱਸਦੇ ਵਿਚ ਧਰ ਦਿਓ ਤਾਂ ਉਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰ ਪੈ ਪੈ ਕੇ ਪਰਾਤ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ ਆਪੇ ਨਿਕਲਦਾ ਨਿਕਲਦਾ ਮੁੱਕ | ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਾਂ ਪਰਾਤ ਨੂੰ ਡੋਹਲ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਜੋ ਡੋਹਲ ਨਾ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਮੀਂਹ ਵੱਸਦੇ ਵਿਚ ਪਈ ਪਰਾਤ ਦਾ ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ ਆਪੇ ਮੁੱਕ ਜਾਏਗਾ, ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੈ ਪੈਕੇ। ਇਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਮਾਤ੍ਰ ਪਰਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮਝੇ ਪੈ ਜਾਏ ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਸਾਫ। ਝੰਡਾ-ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦਸੋ ਕਿ ਮੈਲ ਨਾਲ ਅੱਟੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਵਸਤੁ ਪਾਈਏ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨੇਕੀਆਂ। ਝੰਡਾ-ਨੇਕ ਕਰਮ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸ਼ੁਭ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਸੋਚਾਂ, ਬਚਨ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ। ਸ਼ੁਭ ਝੰਡਾ-ਕਿੰਨਾਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾਈਏ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹਡ ਵਰਤੀ ਅਰਜ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਤਾਂ ਨਿਰੇ ਨੇਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾ ਸੁਧਾ ਨੇਕ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਸਕੀਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਸੰਵਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜੇ ਜਾਂਦੀ, ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਜੇ, ਬਖਸ਼ ਲੈਣਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸੀਂ ਨਿਰੋਲ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਹੋ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੇ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਰੁਚੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰੋਲ ਨੇਕੀ ਤੇ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ। ਅੰਦਰਲੀ ਮੈਲ ਕੱਢਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬੰਦਾ ਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਤੋਂ ਹੋਰ ਹੋਰ ਮੈਲ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਂ / ਂ | | ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਧੋਪਦੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਹੋਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਿਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਟੇਕ ਧਾਰਨੀ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਅਪੜਾਉਂਦੀ। ਕਰਮ ਸ਼ੁਭ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਸੋਚ ਭਲੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਤਾਣ ਲਾਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਛ ਹੋਰ ਬੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਹਿ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਕਸਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇ। ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਸੰਵਰਦਾ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ, ਇਹੋ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਜੋ ਓਹ ਨਹੀਂ ਧੋਪਦੇ। ਝੰਡਾ-ਜੀ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੋ ਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰ ਆਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈਸੀ, ਉਹ ਇਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਹੱਲ ਸੀ। ਝੰਡਾ ਹੁਣ ‘ਗੁਪਤ ਤੇ ਪ੍ਰਤਖ ਮਨ' ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਪਹਿਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਨੋਂ ਭੁੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਣਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਵਾਕ ਮੁੜ ਲੱਗਾ ਸਾਰੀ ਸੋਚ ਮੁੱਢੋਂ ਸੁੱਢੋਂ ਕਰਨ। ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਬੋਲਿਆ- ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀਓ! ਮੁੜ ਜਿੱਥੇ ਗਲ ਹੁਣ ਆਈ ਹੈ, ਇਥੋਂ ਚਾਕੇ ਲੈ ਚੱਲਣ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਕਰੋ ਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਚੇਤੇ ਤਾਂ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਹਾਂ ਇਥੋਂ ਲੜ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਮੇਲਦਾ ਮੇਰਾ ਮੂਰਖ ਮਨ ਉਸ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਨਾਲ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਾ! ਇਹ ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਜਰਬਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅਪੂਰਨ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਅਵਗੁਣੀਂ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਵਗੁਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਉਪਜ ਸਕਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੱਕਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵਿਚ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਡੀ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਲ੍ਯਾਣ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਗੱਲ ਸਾਫ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਆਪ ਹੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ੧ ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ॥ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ ॥ {ਜਪੁਜੀ} -222-<noinclude></noinclude> px8lgvyckchl66y9pixqghkkus9pfb8 250 74780 237166 2026-09-27T07:38:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈ ਹੈ। ਸੋ ਝੰਡਿਆ! ਜੋ ਂ ਤੌਖਲਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ‘ਸਾਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ’ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਂ ਲਗਾਤਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਸਾਂਈ ਦਾ | ‘ਨਾਮ’ ਰਸਨਾ ਤੇ ਬਿਠਾਕੇ ਜਪ ਕਰੀਏ, ਰਟਨ ਕਰੀਏ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈ ਹੈ। ਸੋ ਝੰਡਿਆ! ਜੋ ਂ ਤੌਖਲਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ‘ਸਾਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ’ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਂ ਲਗਾਤਾਰੀ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਸਾਂਈ ਦਾ | ‘ਨਾਮ’ ਰਸਨਾ ਤੇ ਬਿਠਾਕੇ ਜਪ ਕਰੀਏ, ਰਟਨ ਕਰੀਏ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਉਚਾਰੀਏ। ਇਸ ਰਸਨਾ ਦੇ ਅੱਯਾਸ ਨਾਲ, ਇਸ ਜੀਭ ਨਾਲ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਸਾਂਈ ਦੀ ਹੋਂਦ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਏਗੀ, ਯਾਦ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਨਾ ਨਿਕਲਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਵ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਮਨ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਏਗਾ। ਂ | ਂ | ਤਦ ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਉਪਰਲਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਨਾ, ਉਹ ਪਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ ਰੌ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਜਦ ਹੀ ਕਿ ਉਪਰਲਾ ਮਨ ਰੁਝੇਵੇਂ ਤੋਂ ਵਿਹਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕੀ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਸੇ ਅਨਜਾਣੇ ਪਰਤ ਵਿਚੋਂ ਨਾਮ ਦੀ ਰੁਚੀ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੀ ਦੇਖੇਗਾ ਕਿ ਰੌ ਟੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਮਨ ' ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਤਾਂ ਟੁਰਦਾ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਰੁਝੇਵੇਂ ਦੀ ਪਈ ਆਰਜ਼ੀ ਮੈਲ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛੇਤੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੁਝੇਵੇਂ ਵੇਲੇ ਇਸੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਪ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਫੇਰ ਵਿਹਲੇ ਹੋਕੇ ਤੇ ਸਮਝ ਕੇ ਜਪੇ ਸਿਮਰਣ ਦੇ ਟੁਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁਝੇਵੇਂ ਵੇਲੇ ਆ ਪਈ ਮੈਲ ਪਹਿਲੋਂ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਜਪ ਸਿਮਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ, ਆਪ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਵ ‘ਹੈ’ ਦਾ ਯਾ ਇਉਂ ਕਹੋ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਯਾ ਉਸ ਦਾ; ਸਤਿ ਸਰੂਪ' ਐਉਂ ਲਗਾਤਾਰੀ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ; ਇਹ ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਖਾਉਂਦਾ ਰਹੇਗਾ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ। ਝੰਡਾ ਸਾਹ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਕੇ, ਸਾਰਾ ਧ੍ਯਾਨ ਲਾ ਲਾਕੇ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਤੇ, ‘ਉਫ’ ਜਿਹੀ ਮੱਧਮ ਅਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਆਖਣ । ਲਗਾ-ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਮਝੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਆਪ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਥੱਕ ਨਾ ਗਏ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਸਮਝਾ ਦਿਓ? ਇਹ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਸੁਹਣਾ ਸਮਝੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਈ ਦੀ ‘ਹੋਂਦ’ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਹਰ ਛਿਨ ਵੱਸੇ, ਜੋ ਐਉਂ ਮਨ ਦੀ ਸੂਖਮ ਗਤੀ ਵਿਚ ਯਾਦ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ‘ਯਾਦ’, ਲਗਾਤਾਰੀ ਹੋਕੇ ਨਾ ਵੱਸੇ, ਭੁੱਲ ਭੁੱਲ | ਜਾਵੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਚੇਤੇ ਆਵੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਭੁੱਲ ਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ, ‘ਹੈ” ਦਾ ਭਾਵ ਜਦ ਅੰਦਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਂਈ ਦਾ ਨਾਮ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਜਪੇ। ਇਹ . ਲਗਾਤਾਰੀ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਅੰਦਰਲਾ ਸਾਡਾ ਇਕ ਉਚਿ ਅੱਸ ‘ਸਾਂਈਂ’ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਭਾਵ' ਨੂੰ ਯਾਦ ਵਿਚ ਆਣ ਉੱਤੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰੇਗਾ, ਇਕ ਜਾਸ੍ਤ ਲਗਾਤਾਰੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਡਾਢਾ ਸੁਆਦ ਆਇਆ ਦਾ ਭਾਵ ਕਿ “ਮਾਨੋ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਾਂ, ਹੁਣੇ ਜਾਗੇ ਹਾਂ, ਹੈ। ਲੋਕੀ ਜੋ ਹੁੱਜਤਾਂ ਘੜਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ ਅੰਦਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਜ਼ਗੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੇਰੇ ਜਹੇ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਹਲਕਾਪਨ ਭਾਸੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅੰਦਰਲੇ ਨਾਮ-ਸਿਮਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹੋ ਦੱਸਿਆ ਜੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ' ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਣਗੇ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਨਾ? (ਸਿਰ ਹਿਲਾਕੇ ਤੇ ਤੱਕਕੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਜਿਧਰੋਂ ਨੂੰ ਉਨਮਨ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਉਲ੍ਯਾਣ ਵਿਚ ਆ ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ) ਕਿ ਸਿਮਰਣ ਨਾਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਾ ਇਉਂ ਕਹੋ ਕਿ ਆਂਪਾ ਦਬਾਵਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਭਾਵ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਤੇ ਗਿਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟਕੇ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਏਗਾ। ਮੈਂ ਐਉਂ ‘ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫਿਰ ਇਹ ਉਨ੍ਯਾਣ ਆਕੜ ਹੈਂਕੜ ਨਾ ਸਮਝਣੀ। ਉਠਦਿਆਂ ਬਹਿਦਿਆਂ, ਟੂਰਦਿਆਂ ਸੁੱਤਿਆਂ ਹਰ ਵੇਲੇ' ਹੈ ਦਾ ਭਾਵ' ਇਕ ਲਗਾਤਾਰੀ ਭਾਵ ਅੰਦਰ ਰਹੇਗਾ। ਭਲਾ ਜੀ, ਫੇਰ ਕੰਮ ਕਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਰੁਝੇਵੇਂ ਤਾਂ ਉਧਰੋਂ ਨਹੀਂ ਉਕਾ ਦੇਣਗੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਝੰਡਿਆ! ਜਦ ਮਨ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਤਬਕ ਵਿਚ-ਸੰਸਕਾਰੀ ਮਨ ਵਿਚੀਂ, ਨਾਮ ਵੱਸ ਜਾਵੇਗਾ | | ਂ ਮਨ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੰਸਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ‘ਤਲ ਹੀਅਲ' ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਤਲ ਹੀਅਲ=ਤਲਵਾਂ ਹਿਰਦਾ, ਅਰਥਾਤ ਹੇਠਲਾ ਮਨ। ਯਥਾ:-ਰਤਾ ਸਚਿ ਨਾਮਿ ਤਲ ਹੀਅਲੁ ਸੋ ਗੁਰੁ ਪਰਮਲ ਕਹੀਐ॥ {ਪ੍ਰਭਾ: ਮ: ੧-੬}} -228-<noinclude></noinclude> 8zdklzz822n5tjsragki8wwab5miypy 250 74781 237167 2026-09-27T07:38:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿੱਥ ਕਾਲ ਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੀ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤ | ਲਈਏ ..... ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਲ (ਸਮਾਂ) ਛਿਨ ਛਿਨ ਕਰਕੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਛਿਨ ਛਿਨ ਸੰਭਾਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹਰ ਛਿਨ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਛਿਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਮਾਨੋ ਲੜੀ ਜਿਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿੱਥ ਕਾਲ ਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੀ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅੰਤ | ਲਈਏ ..... ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਾਲ (ਸਮਾਂ) ਛਿਨ ਛਿਨ ਕਰਕੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਛਿਨ ਛਿਨ ਸੰਭਾਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹਰ ਛਿਨ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਛਿਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਮਾਨੋ ਲੜੀ ਜਿਹੀ ਬਣ ਜਾਏਗੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਹਾਂਗੇ' ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਲੜੀ। ਇਹ ਲੜੀ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ; ਮਾਨੋਂ ਅਸਾਂ ਕਾਲ ਦੀ ਹਰ ਛਿਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ | ਕੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਕਾਲ ਦੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਥ ਨੂੰ ਮਾਨੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਹੈ, ਠੀਕ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਸੁਹਣਾ ਕਰਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਨੇ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਣੀ ਕਰਤੱਬ ਵਿਚ ਕੀਕੂੰ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰਾ ਖੋਹਲਕੇ ਦਸੋ ਨਾ ਜੀਉ? ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗਕੇ ਹੋਰਵੇਂ ਹੋਰਵੇਂ ਸਮਝਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਤਾਂ ਸਬੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੋਝੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦਰ ਪੁੜਿਆ ਘਟਿਆ ਕੁਛ ਨਹੀਂ। ਕਰਨੀ ਕਰਤੱਵ ਦਾ ਵੱਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਦਾ ਵਿਆਕੁਲ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਪਰਤੱਖ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ‘ਹੈ’ ਹੀ ਤਾਂ ਹੈ ‘ਸ਼ੱ’ ਸਰੂਪ, ‘ਹੈ’ ਸਰੂਪ, ਠੀਕ ਹੈ? ਝੰਡਾ-ਜੀਉ ਹਾਂ ਸੱਤਿ, ਤਿੰਨੇ ਕਾਲ ਸੱਤਿ ਸਦਾ ਸਤਿ, ‘ਉਹ ਹੈ’, ਇਹੋ ਦੱਸਿਆ ਨੇ ਨਾ? ਗੁਰੂ ਜੀ-‘ਹੈ’ ‘ਉਹ ਹੈ’, ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਸਰੂਪ ਹੈ, ‘ਉਹ ਹੈ’, ਇਹ ਭਾਵ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ‘ਉਹ ਹੈ’ ਇਹ ਭਾਵ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸ - ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਸਾਡੀ ਜਾਣ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਾਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਕਾਲ ਸਾਡਾ ਛਿਨ ਛਿਨ ਕਰਕੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਛਿਨ ਛਿਨ ਵਿਚ ਹੋਰਨਾਂ ਪਰਚਿਆਂ, ਸੋਚਾ ਵਿਚ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਨੋਂ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਕਾਲ ਇਸ ‘ਹੈ’ ਭਾਵਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸਾਰੇ ਵਿਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਵਿਸਾਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਯਾਦ ਨੂੰ ਕਹੋ, ਯਾ ਚੇਤੇ ਨੂੰ ਕਹੋ ਯਾ ਸਿਮਰਣ ਨੂੰ ਕਹੋਂ, ਅੰਦਰ ਪਾ | ਝੰਡਾ (ਜ਼ਰਾ ਕਾਹਲਾ ਹੋਕੇ)—ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-‘ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ‘ਹੈ” ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਛਿਨ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖੀਏ, ਸਾਡੇ ਚੇਤੇ ਵਿਚੋਂ ‘ਉਹ ਹੈ’ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਛਿਨ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਆਣ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਆਣ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ‘ਹੈ” ਹੋਣ ਦੀ ਬੱਝ ਜਾਏਗੀ ਕਿ ਨਾ? ਹਰ ਛਿਨ ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਉਹ ‘ਹੈ’ ਤਾਂ ਕੋਈ ਛਿਨ ਨਾ ਆਊ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ‘ਹੈ’ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇ, ਤਦ ‘ਹੈ’ ਦੀ ਗਿਆਤ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਸੀਂ ਕਾਲ ਦੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਕੇ ਅਨੰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਾ ਛੋਹੇ ਕਿ ਨਾ? ‘ਅੰਤ ਵਾਲੇ’ ਦੇ ਅੰਦਰ ‘ਅਨੰਤ’ ਦੀ ‘ਹੈ’ ਦਾ ਭਾਵ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਵ ਹੋ ਗਿਆ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਹੈ, (ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ) ਕਿਵੇਂ ਕੱਖ ਦੇ ਉਹਲਿਓਂ ਲੱਖ ਕੱਢ ਦਿਖਾਇਆ ਨੇ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫਿਰ ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅੰਦਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ, ‘ਕਰਤਾਰ ਹੈ’ ‘ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ”, ‘ਹੈ’ ‘ਹੈ’ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਚੇਤੇ ਵਿਚ ‘ਹੈ’ ਵੱਸ ਜਾਏਗੀ। ਫਿਰ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਗੱਲ ਧੁਰ ਅੰਦਰਲੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਉਤਰ ਜਾਏਗੀ। ਕੋਈ ਦਿਨ ਐਸਾ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਵਾਹ ਲਗਾਤਾਰੀ ਹੋ ਜਾਏਗਾ; ਸੁਭਾਵਕ ਜਾਏਗਾ, ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਟੁਰਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਸਮਝੀਂ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਕੁਛ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਸਤਿਸੰਗੀ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਿ ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਵੇਲੇ, ਕਿ ਚਰਚਾਵਾਦ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਿਰਲੇ ਘੜੀ ਅੱਧ ਘੜੀ ਬੈਠ ਕੇ ਤਰਲਾ ਲੈ ਕੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਾਂ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹੋ ਭੁੱਲ ਭਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅੱਠਾਂ ਪਹਿਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੱਤ ਪਹਿਰ ਤੇ ਪੌਣੀਆਂ ਅੱਠ ਘੜੀਆਂ -222- ੧ ਹੈ ਹੈ ਕਰਿ ਕੈ ਓਹਿ ਕਰੇਨਿ ॥ ਗ ਪਿਟਨਿ ਸਿਰੁ ਖੋਹੇਨਿ ॥ ਨਾਉ ਲੈਨਿ ਅਰੁ ਕਰਨਿ ਸਮਾਇ ਜਾਇ ॥ ੬ ॥ 11 ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੈ {ਸਲੋਕ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵਧੀਕ:੪੧:੬}<noinclude></noinclude> 0gshsr1h3160657jrqemouce8ymjawl 250 74782 237168 2026-09-27T07:38:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਿਆ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ | ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਆਏ। ਫੇਰ ਸਮਝੇ ਕਿ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਰਚ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈਏ। ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਪਰਾਤ ਨੂੰ | ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਚਾਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਹੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਿਆ ਹੈ। ਝੰਡਾ-ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ | ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਆਏ। ਫੇਰ ਸਮਝੇ ਕਿ ਨਾਮ ਅੰਦਰ ਰਚ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈਏ। ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਪਰਾਤ ਨੂੰ | ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਚਾਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਹੇਠ ਧਰੀਏ। ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਵੱਸਦੀ ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਵਰਖਾ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਮੈਲਾ ਪਾਣੀ ਆਪੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਝੰਡਾ-ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਤੁੱਧੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ ਹੋਂਦ, ਨਿਰੋਲ ਹੋਂਦ ਉਹ। ‘ਹੈ” ਅਰਥਾਤ ‘ਸਤਿ’ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਇਹ ਸਰੂਪ ਚਿੰਤਨ ਕਰੀਏ। ਜਾਂ ਇਉਂ ਆਖੀਏ ਕਿ ਉਸ ਸਭ ਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੀਏ। ਉਹ ਸਭ ਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਨੇਕੀ ਕੁੱਲ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਉਸ ਨੇਕੀ ਕੁੱਲ ਦੀ, ਸਰਬ ਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ ਉਸ ਹੋਂਦ ਦਾ ਭਾਵ, ਉਸਦਾ ਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਸਰੂਪ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਵਿਚ ਆ ਆ ਕੇ, ਸੰਸਕਾਰ ਬਣ ਬਣ ਕੇ, ਸੰਸਕਾਰ ਜਿਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਰੇਗਾ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਮਨ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਵਿਚੋਂ ਮਾੜੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਉਛਲ ਉਛਲਕੇ ਡੁੱਲ੍ਹਣ ਲੱਗ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਨੇਕੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਭਰਨ ਲੱਗ ਜਾਏਗਾ। ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਉੱਥੇ ਸਾਈਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਭਾਵ, ਉਸ ਦਾ ਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਸਤਿ ਸਰੂਪ ਲਬਾਲਬ ਭਰ ਜਾਏਗਾ। ਫਿਰ ਸਾਡੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਸਭ ਨੇਕ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਜੂਦ ਸਤਿ ਸਰੂਪ - ਨਾਲ ਭਰ ਭਰਕੇ ਸਤਿ ਸਰੂਪ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਦੋ ਜਹਾਨਾਂ ਦੇ ਮੀਤ ਜੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਸਤਿ ਸਰੂਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰਸ ਆਵੇਗਾ, ਅਨੰਦ ਆਵੇਗਾ। ਉਸ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਰਤ ਵਿਚੋਂ ਨੇਕੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਉਪਜਣਗੀਆਂ ਜੋ ਪਰਤੱਖ ਮਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਮਾਨੋਂ ਨੇਕੀ ਦੀ ਰਾਸ ਅੰਦਰ ਜਮਾਂ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਐਉਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਗੁਣ ਸਾਗਰ ਦੇ ਗੁਣ ਬੀ ਆ ਜਾਣਗੇ। ਨਾਮ ਜਪਿਆਂ ਪਾਪ ਧੋਪੇ, ਸਾਂਈਂ ਆਇਆ, ਸਾਂਈਂ ਆਂਇਆਂ | | | ਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ, ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮਨ ਸਾਂਈ ਦੀ ‘ਹੋਂਦ’ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਏਗਾ, ਇਉਂ ਅੰਦਰਲਾ ਘਟ ‘ਸਾਂਈ’ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਏਗਾ! ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅੰਦਰ ਵਸ ਜਾਏਗਾ, ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸੋਮਾਂ ਹੈ ‘ਨੇਕੀ ਸੁਧੀ ਤੇ ਨੇਕੀ ਸਾਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਛੁਹ ਸਾਰੇ ਅਵਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਭ ਅਵਗੁਣ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਗੁਣ ਭਰ ਜਾਣਗੇ, ਫਿਰ ਆਪਾ ਆਪੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ, ਇਹੋ ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਨਾ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਲੇ ਪੁਰਖਾ! ਇਹੋ। ਸਾਡੀ ਮਤਿ, ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਮਨ, ਸੂਰਤ, ਸਾਰਾ ਕੁਛ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਧੋਪ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਨਾਲ। ਬੱਸ ਇਹੋ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ, ਸਮਝ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਓ। ਝੰਡਾ-ਠੀਕ ਫੁਰਮਾਯਾ ਨੇ, ਨਾਮ ਕੀਕੂੰ ਜਪਾਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਾਰਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਦੇ ਜਪਣ ਦੀ ਯਾ ਦਾ ਦੱਸ ਚੁਕੇ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਜੇ ਥੋੜੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਸਮਝਣਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸੁਣ ਲੈ। ਨਾਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਹੀ ਦਾਰੂ ਹੈ, ਨਾਮ ਹੀ ਅਰੋਗਤਾਈ ਹੈ, ਨਾਮ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਹੀ। ਪਰ ਨਾਮ ਅਮੋਲਕ ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਵਿਰਲਾ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੈ, ਆਵਾ ॥ ੧ ਏਕੁ ਸਬਦੁ ਮੇਰੈ ਪ੍ਰਾਨਿ ਬਸਤੁ ਹੈ ਬਾਹੁੜਿ ਜਨਮਿ ਨ {ਬਿਲਾਵਲ ਮ: ੧} ੨ ਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥ ਓਹੁ ਧੋਪੈ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ੜੁ ਸਾਈ ਨਾਮੁ ਅਮੋਲੁ ਕੀਮ ਨ ਕੋਈ ਜਾਣਦੋ ॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਛੰਤ ਮ: ੫, ਡਖਣਾ} -੨੭੮-<noinclude></noinclude> 46hyllhz7gsetgoy7ffjeffnks1q44y 250 74783 237169 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੋ, ਪਰ ਆਪ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫੇਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਕੁਛ ਸੱਜਣ ਭੋਜਨ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ੨. ਜਦ ਲੋਕੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਘਰੋ ਘਰੀ ਗਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੋ, ਪਰ ਆਪ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫੇਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਕੁਛ ਸੱਜਣ ਭੋਜਨ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ੨. ਜਦ ਲੋਕੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਘਰੋ ਘਰੀ ਗਏ ਤਾਂ ਸਵੇਰ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ ਵੇਖੋ ਇਹੋ ਗੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਣੋ ਇਹੋ ਕਹਾਣੀ। ਲੋਕੀਂ ਸੁਣਦੇ ਸਨ, ਹੱਸਦੇ ਸਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੱਬੀ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਚਾਹ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਏਹ ਰੱਬੀ ਬੰਦੇ ਕੌਣ ਸਨ ? ਕਲਿਤਾਰਨ ਭਗਵਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ, ਜੋ ਆਸਾਮ, ਕਛਾਰ, ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾਂ ਦਾ ਸੈਲਾ ਕਰਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਰਸਤੇ ਰਾਤ ‘ਪੂਰੀ’ ਅੱਪੜੇ ਸਨ। ਪੁਰੀ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ | ਕਿਨਾਰੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਬਤ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਕਦੇ ਬੋਧੀਆਂ, ਕਦੇ ਵਾਮੀਆਂ, ਕਦੇ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੰਦਰ ਹੈ ਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਰਾਜ ਹੈ। ਹਾੜ ਸੁਦੀ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਏਥੋਂ ਰਥ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਖਿਚੜੀ ਦਾ ਲੰਗਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਕਲੇਵਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਓਸ ਸਮੇਂ ਕਈ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਰਿਵਾਜ ਜਾਰੀ ਸਨ ਤੇ ਬੁੱਤ ਪ੍ਰਸਤੀ ਕਮਾਲ ਤੇ ਸੀ, ਪਖੰਡ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਲੋਕੀਂ ਏਥੇ ਆਕੇ ਮਰਨਾ ਤੇ ਰਥ ਅੱਗੇ ਲੰਮੇ ਪੈਕੇ ਆਤਮਘਾਤ ਕਰਨਾ ਧੰਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਨਾਵਟੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚਾਨਣ ਪਾਉਣ ਮਹਾਰਾਜ ਉਥੇ ਅੱਪੜੇ ਸਨ। ਅੱਪੜਦੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦੇ ਕੌਤਕ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕ ਦਿਹਾੜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਸਤੇ ਗਏ। ਰਾਤ ਆਈ ਤੇ ਬੀਤ ਗਈ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲੋਕੀਂ ਫੇਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਤਾੜੀ ਤੱਕਣ ਗਏ। ਕੁਛ ਮਖੌਲ ਨਾਲ, ਕੁਛ ਵਹਿਮ ਹੇਠ ਤੇ ਕੁਛ ਤੱਕਣ ਕਿ ਦੇਖੋ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸੇ ਥਾਂ ਦੈਵੀ ਨਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਂ ਂ | ਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਅਨੰਦ ਇਤਨਾ ਦਿਲ-ਖਿੱਚਵਾਂ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਆਏ ਸੱਜਣ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਕੇ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋਯਾ ਤਦੋਂ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਭੋਗ ਪਾਇਆ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਯਸ਼ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕੁਛ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਂ ਕਿਤਨੇ ਸੱਜਣ ਨਾਮ ਗ੍ਰੀਕ ਹੋਏ, ਅਰਥਾਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਯਾਦ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਆਏ। ਸੋ ਉਥੇ ਹੁਣ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਰੰਗ ਜੰਮ ਗਿਆ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵਧੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਘਰ ਬੈਠੇ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਜੀ ਖੁਣਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਓਥੇ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਚੇਲੇ ਬਾਲੇ ਨਾਲ ਲਿਜਾਕੇ ਤੇ ਯੋਗ ਦਰਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖਕੇ ਬਹਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਈਏ। ਆਪਣਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਭੈ ਭਰੀ ਝਰਨਾਟ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੀ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਕੇ ਗਈ ਬਾਜ਼ੀ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ‘ਅਹੋ ਦੈਵ ਗਤੀ, ਅਹੋ ਦੈਵ ਗਤੀ, ਆਖਕੇ ਚਉ ਦੇਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਜੋ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਰੁੜ੍ਹ ਗਈ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਯੋਗ ਚਉ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨ ਦੇਂਦਾ ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਤਾਬੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਵਕਤ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੁੱਝਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਸੀ ਤੇ ਅਛੇ ਅ ਪੰਡਤ ਇਥੇ ਰਹਿਂਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥਾਂ ਪਰ ਪਾਂਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਲਈ ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਸਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ ਬੀ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਡਿਆ ਵਿਚ ਇਕ ਧਾਤ੍ਰੀ ਨਾਮੇਂ ਪੰਡਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਕਲਜੁਗੰ -੨੮੯- ੧ ਚੋਥੇ ਜੁਗ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਪਿੱਛੇ ਆ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਏਸ ਪੰਡੇ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਜੁਗ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪੱਦ੍ਰਵੀ ਪੰਡੇ ਦੀ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਲਜੁਗ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ‘ਕਲਜੁਗ’ ਔਲ ਕਈ ਉਪੱਦਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੱਜ ਕੱਲ ਬੀ ਦੇਖੀਦੀ ਹੈ।<noinclude></noinclude> kma1cikwnala978fbppfr482pkawrbk 250 74784 237170 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਦੇ ਫੁਰਨੇ ਨੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਸੋ ਦੂਰ ਹੋਈ ਤੇ ਓਹ ਂ ਜੀਵ ਤੱਤ ਦਾ ਨਿਰੋਲ ਹੋਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੱਤ੍ਰ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਦੁਇ ਅਪਣੇ ‘ਆਪੇ’ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ। ਜੋ ਗਲ ਕਦੇ | ਇਹ ਜੀਵ ਤੱਤ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਤੱਤ ਉਨ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਦੇ ਫੁਰਨੇ ਨੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਸੋ ਦੂਰ ਹੋਈ ਤੇ ਓਹ ਂ ਜੀਵ ਤੱਤ ਦਾ ਨਿਰੋਲ ਹੋਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੱਤ੍ਰ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਦੁਇ ਅਪਣੇ ‘ਆਪੇ’ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ। ਜੋ ਗਲ ਕਦੇ | ਇਹ ਜੀਵ ਤੱਤ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਨਹੀਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਤੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਅਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿਚੋਂ ਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੰਘਦੀ ਵੇਖੀ ਅੱਜ ਲੰਘੀ, ਹਾਂ ਦੁਹਾਂ ਨੂੰ | ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬੋਲੇ- ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਧਨ ਧਾਮ ਸਰੀਰ ਅੰਤਹਕਰਨ ਸਭ ਕੁਛ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਰਹੇ ਜਦ ਤਕ ਹੈ ਸਰੀਰ, ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਕਾਈ ਸ਼ੈ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਸਾਂ ਲਏ 'ਸਨ ਤੁਸਾਨੂੰ ‘ਮੈਂ ਮੇਰੀ’ ਤੋਂ ਚੁੱਕਕੇ ਅਸਲ ‘ਮੈਂ ਦਾ ਝਲਕਾ ਦਿਖਾਵਣ ਵਾਸਤੇ। ‘ਮੈਂ ਮੇਰੀ’ ਅੰਦਰੋਂ ਉਠਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉ | ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਅਸਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਮੈਂ ਤੇ | ਮੇਰੀ ਓਪਰੀ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਬਾਕੀ ਕੀ ਰਿਹਾ? ਆਪੇ ਦਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆਪੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਨਾ, ਸੋ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਮਾਣ ਲਈ ਹੈ, ਹਾਂ ਦੇਖ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਦੇ ਇਸ ‘ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਓਪਰੀ ਕੀਤੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਨਾ ਕਰਿਓ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਦਾਨ ਹੋਯਾ ਹੈ, ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੁੜ ਸਿਥਲਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਢਿੱਲ ਪਏਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਮ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਦਾ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਿਥਲਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਜੋ ਝਲਕਾ ਤੁਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਵੱਜਾ ਹੈ, ਸੋ ਮੁੜ ਵਜਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਲੜ ਘੁੱਟ ਕੇ ਫੜ ਲਓ। ਹੁਣ ਟੁਰੋ ਅੱਗੇ, ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮੇਲ। ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਨਿਹਕੇਵਲ ਹੋਏ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਬੀ. ‘ਪਹਿਲੋਂ ਕਮਾਈ ਭਗਤੀ' ਦੇ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ' ਤੇ ਸਮਝੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਆਤਮਤੱਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਆਤਮਾਂ ਦਾ ਨਿਹਕੇਵਲ ਹੋ ਜਾਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ, ਨਿਹਕੇਵਲ ਹੋਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਜੀ ਮਿਲੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਨਦਰ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਾਤਮਾ ਜਦ ਇਥੇ ਆਵੇ ਤਾ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ‘ਅਨੰਤ’ ਵਿਚੋਂ ਤੇ ‘ਅਨੰਤ’ ਵਲੋਂ ਸ੍ਵਛੰਦ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵ ਤੱਤ ਨੂੰ | ਪਰਮ ਤੱਤ (ਪਰਮਾਤਮ ਤੱਤੂ) ਨਾਲ ਮੇਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਂ ਂ । ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਨਦਰ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਭਾਵ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੋਟੇ ਅੱਖਰਾ ਵਿਚ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਆਵੇ ਤਾਂ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਵਰਤਾਉ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ ‘ਨਾਮ’। ਨਾਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਕਰਣ ਝੰਡਾ ਸਮਝ ਚੁਕਾ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਨਾਲ ਆਪਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਵਰਣ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਦੇ ਪਟ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਆਪੇ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਵਲ ਝੁਕਾਉ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਘ ਤੇ ਉਲਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉਲਾਰ ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਪੈਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ, ਜਾਂ ਕਹੋ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ, ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ, ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਇਹੀ ਵਸਲ ਹੈ। ਜੇ ਜੀਵ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹੇ ਤੇ ਸਮਝ ਵਿਚ ਗ੍ਯਾਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪੈ ਜਾਣ ਤਾ ਜੋ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅਸਲੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਮਨ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ,-ਜਾਣਨਾ ਮਾਤ੍ਰ। ਉਹ ਗ੍ਯਾਨ ਦੇਸ ਕਾਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੀਵ ਛੁੱਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਛ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਸਫਲ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਸੋ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਯਥਾਰਥ ਹੈ?, ਸੋ ਪ੍ਰੇਮ ਮੁੱਖ ਵਸਤੂ ਹੈ; ਹੋਰ ੧ ਬਾਬਾ ਜੁਗਤਾ ਜੀਉ ਜੁਗਹਿ ਜੁਗ ਜੋਗੀ ਪਰਮ ਤੰਤ ਮਹਿ ਜੋਗਿੰ॥ {ਆਸਾ ਮ: ੧} ਕੁਲੀਨ ੩ ਯਥਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਵਾਕ:-ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਚਤੁਰ ਮੁਖਿ ਙਿਆਨੀ ਧਨਵੰਤ ਮਿਰਤਕ ਕਹੀਅਹਿ ਭਗਵੰਤ ॥ -੨੮੨- ਨਾਨਕਾ ਜਿਹ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨਹੀ {ਗਉੜੀ ਬਾ: ਅ: ਮ: ੫}<noinclude></noinclude> 78l3l65sjth6krmuuo2ityui7py09kc 250 74785 237171 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਜੀਅਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਡੇ ਸਾਧੂ ਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ੀ ਸਤਿਗੁਰ ਮੰਨ ਗਏ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਲੱਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਲਾਗ ਲਾਗ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਜੀਅਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਡੇ ਸਾਧੂ ਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ੀ ਸਤਿਗੁਰ ਮੰਨ ਗਏ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਲੱਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਲਾਗ ਲਾਗ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਆਉਣ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਬੀ ਲਗੇ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਆ ਆ ਕੇ ਲੋਕੀਂ ਤਰੇ। ਸੰਗਤ ਬਣ ਗਈ। ਝੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਟੁਰੇ ਰਹਿਣ, ਲੰਗਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਤੇ ਜਗਤ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ। ਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਇਹ ਖਬਰ ਰਾਜਾ ਸੁਧਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀ। ਨਵਾਂ ਸ਼ਾਕਤਕ ਜੋਗੀ, ਜੋ ਰਿਧੀਆਂ | ਸਿੱਧੀਆਂ, ਟੂਣੇ ਟਾਮਣ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸਤਿਕਾਰ ਰਖਦਾ ਸੀ, ਵਜ਼ੀਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਜਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਛ ਵਿਚਲਾਉਣ ਲਗਾ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੀ ਸੁਣਕੇ ਅਚਰਜ ਮੰਨਿਆਂ, ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਕਈ ਤੁੰਗ | ਲੰਘੇ, ਪਰ ਸੀ ਵਿਚਾਰਵਾਨ, ਸੋਚਣ ਲਗਾ ਕਿ ਇੰਦਰ / ਸੈਣ ਮੇਰਾ ਭਣੇਵਾਂ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੋਝੀ ਹੈ ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰਾ ਤੋਂ ਅਗਮ ਨਿਗਮ | ਦੇ ਪਤੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕੁਛ ਸ਼ਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੀ ਹੋਊ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਦਮੀ ਘੱਲਿਆ ਕਿ ਝੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾਓ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਆਓ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਆਕੇ ਜਦ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ;-ਤੂੰ ਜਾ, ਮੈਂ ਆਪ ਰਾਜਾ ਜੀ ਪਾਸ ਆਕੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਖਾ ! ਕਾਸਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ? ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਲ ਵੇਖ, ਜੋ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਭਲਾ ਕਰੇਗਾ, ਭੈ ਕਿਸਦਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਕਿਸ ਕੋਲ ? ਤਦ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਲਕ ਜੀਉ ! ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਮਾਮਾ ਹੈ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਉਹ ਨੇਕ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਨਿਆਈਂ ਹੈ, ਸਤਿਸੰਗ ਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰ ਆਪ ਦੀ ਮਿਹਰ ਚਾਹੀਏ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉਲਟ | ਂ | | / ਹੈ ਪੁਲਟ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂ, ਸੱਚ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਗੇ ਤੇ ਆਪ ਟੁਰਕੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਵੇ! ਜਿਵੇਂ ਅਸਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਪ ਦੀ ਮਿਹਰ ਉਸ ਪਰ ਬੀ ਹੋਵੇ: ਸਾਡਾ ਪਰਵਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੁਖੀ ਵੱਸੇ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ-ਜਾਓ ਸਾਂਈਂ ਭਲਾ ਕਰੇ। ਤਦ ਇੰਦਰ ਸੈਨ ਉਠਕੇ ਰਾਜੇ ਪਾਸ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਾਰਾ ਆਪਣੀ ਤੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਡਬੀਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਹਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਦੀ ਛੂਹ ਮਿਲੀ ਸੀ ਸੋ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਦੱਸੀ। ਰਾਜਾ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸੁਣਦਾ ਗਿਆ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਭਿਜਦਾ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਪਰ ਪੁਲਕਾਵਲੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਨੈਣ ਭਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ- ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓ ਉਸ ਯੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਦੇ ਜੋ ਮੈਂ ਬੀ ਨਿਸਤਾਰਾ ਪਾਵਾਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਇਤਨੀ ਮਹਿਮਾ ਤੁਸਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਰਚਾ ਘਰ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਖਿਚ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਬੇਟਾ ਜੀਓ ! ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਦਰਸਨ ਕਰਾਓ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ! ਫਿਰ ਮਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਭਰਿਆ ਹੀ ਲੈ ਚੱਲੋ, ਆਪ ਟੁਰਕੇ ਚੱਲੋ, ਭੇਟਾ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ, ਨਿੰਮ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਗਹੋ, ਤਦ ਜੀਵਨ ਰਸ ਲਹੋ। ਭਣੇਵੇਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਨਕੇ ਸੁਧਰ ਸੈਣ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਮਦ ਤਿਆਗਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਝੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਟੁਰ ਕੇ ਆਇਆ: -੨੮੪- ਮਨ ਦੀਨ ਹੈ, ਤਿਹ ਪਗ ਨੰਗੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗ ਆਨ। ਕਰ ਬੰਦੇ ਬੰਦਨ ਕਰੀ, ਪਰ ਦੰਡ ਸਮਾਨ। ਧਰ ਕਰ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਚਰਨ ਅਨੁਰਾਗਾ। ਪਰ੍ਯੋ ਯੋ ਉਠਤ ਨ ਬਡਭਾਗਾ। {ਨਾ: ਪ੍ਰ:}<noinclude></noinclude> fywlxuepz8077trcfm4aa9i0v4i26wu 250 74786 237172 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚੰਚਲਤਾਈਆਂ ਹਨ ਮਨ ਬੁੱਧਿ ਦੀਆਂ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ। ਆਪ ਦੀ ਦੱਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿੱਯਾ ਕੁਛ ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਤੇ ਕੁਛ ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸਮਝੀ ਹੈ। ਸੁਖੀ ਹੋ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚੰਚਲਤਾਈਆਂ ਹਨ ਮਨ ਬੁੱਧਿ ਦੀਆਂ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ-ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ। ਆਪ ਦੀ ਦੱਸੀ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿੱਯਾ ਕੁਛ ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਤੇ ਕੁਛ ਹੁਣ ਆਪ ਜੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸਮਝੀ ਹੈ। ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ, ਚਿਤ ਵਿਚੋਂ ਸੰਸੇ ਉਠ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਧਿਆਨ ਆਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਧ ਸੁਖ ਰੂਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਾ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਨਿਹਕੇਵਲ ਹੋ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਛੌੜ ਕੱਟੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਰਸਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਏ; ਅੰਤਹਕਰਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਣ, ਮਾੜੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਸ੍ਵੈਤਤਾਈ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾ ਰਹਿਣ, ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁੱਧਿ ਸਾਰੇ ‘ਮੈਂ” ਨਾ ਭਾਸ਼ਣ, ਪਰ ਜੋ ‘ਮੇਰੇ’ ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ‘ਮੇਰਿ’ ਸਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟ ਜਾਏ ਤੇ “ਮੈਂ” ਰਹਿ ਜਾਏ। ‘ਮੈਂ” ਜਦ ਜਗਤ ਵੱਲ, | | । ਪਸਾਰੇ ਵੱਲ, ਗ੍ਰਹਣ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ | ਹੋਵੇਗੀ ਹਉਮੈਂ, ਜੋ ਫਿਰ ਓਪਰੀ ਸ਼ੈ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਉਹ ‘ਮੈਂ” ਰੁਖ ਕਰੇਗੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦੇ ਵੱਲ, ਉਧਰ ਰਾਗ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਇਧਰੋਂ ਵਿਰਾਗ, ਅਰਥਾਤ ਸੁਤੇ ਵਿਰਾਗ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਅਨੰਤ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲਏਗਾ। ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੋਵੇਗੀ ਭਗਤੀ ਦੀ, ਉਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਸਫਲ ਗਿਆਨ ਦੀ। ਹੋਰ ਗਿਆਨ, ਕਥਨੀ ਮਾਤ੍ਰ ਵਾਯ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਪ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਦ ਤਕ ਦੇਹੀ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਦੇਹ ਵਿਚ ਅੰਤਹਕਰਣ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ; ਖਾਂਦਾ ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਤਕ ਅੰਤਹਕਰਣ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਧਰਮ ਸਿਮਰਣ ਵਿਚ ਰਹੇ; ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਸਿਮਰਣ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਸਿਮਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਗਤ ਦੇ ਵਿੱਚੇ ਵਸਦਾ ਜੀਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਉੱਚਾ, ਸੁੱਚਾ, ਸੁਖੀ ਤੇ ਰਸ ਵਿਚ, ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ। ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਲਿਪਾਇਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਸੁਖ ਇਸ ਤੋਂ ਦਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਹਉਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ! ਇਹ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਲਖਿਆ ਹੈ ਆਪ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਕੀਤੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਝੰਡੇ ਤੋਂ ਸੁਣੇ ਆਪ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਆਪ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਅਸਾਂ ਪਰ ਪਾਕੇ ਸਾਡੇ ਛੌੜ ਕੱਟੇ ਹਨ। ਭੁੱਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕਰ ਦਿਓ। ਖਿਮਾ ਕਰਨੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸਮਝੀ ਹੈ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਕਰਕੇ ਦੁਹਰਾਈ ਹੈ ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੁਸਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਜੀਵੇ ਹੋਏ ਹੋ। ਦੇਖੋ! ਇਲਾਹੀ ਰੌ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਆਪੇ ਵਿਚ। ਪਰ ਇਹ ਨਾ ਸਮਝਣਾ ਕਿ ਪਰਮ ਪਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ 'ਸਤ੍ਯ ਹੈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੜ੍ਹਤਾ ਤੁੱਲ ਹੈ। ਦੋਏ ਹੁਣ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਝੰਡਾ ਲਿਆਇਆ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਪਾਉਣ ਤੇ ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਅਪਣੇ ਆਤਮ ਰਸ ਪੀਣ ਵਿਚ ਲਗ ਪਿਆ ਤੇ ਦਾਤੇ ਜੀਦੇ ਅਹਾਰ ਪਾਉਣ ਵਲ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ, ਤਦ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਬਿਨੈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਆਪ ਹੁਣ ਕੁਛ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਤਦੋਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਪਾਇਆ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਬੁਧ ਹੋਏ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀ ਖਾਧਾ। ਝੰਡਾ ਤਾਂ ਖਾਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਧ ਨਾ ਰਹੀ; ਜੁੜ ਗਿਆ ਐਸਾ ਕਿ ਦੇਹ ਤੋਂ ਮਾਨੋਂ ਬੇਖਬਰ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਬੀ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਹ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਂਞ ਦੋਇ ਆਤਮ ਰਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਨੋ ਬੈਠੇ ਹੋਇ ਅਡੋਲਾ। ਸੁਖ ਆਤਮ ਕੋ ਪਾਇ ਅਮੋਲਾ। {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਤ੍ਰੈ ਪਹਿਰ-ਰਾਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤ ਗਈ। ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਧਿ ਖੁਲ੍ਹਾਈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। 4. ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਧੁੰਮ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਕੋਈ ਤਪਾ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਸੁਧਰ ਸੈਣ ਦੇ ਭਣੇਵੇਂ -੨੮੩-<noinclude></noinclude> 8n9y96r7b2fs5qa7ehubx5izdqb2hfs 250 74787 237173 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੜਾ ਦਿਲ ਚਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਪੱਦ੍ਰਵੀ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੁੰਡਪੁਣਾ ਸਾਰੇ ਭਲੇ ਮਾਣਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਹੌਰ ਪਸ਼ੌਰ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਇਸ ਦੇ ਜਜਮਾਨ ਸਨ। ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੜਾ ਦਿਲ ਚਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਪੱਦ੍ਰਵੀ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੁੰਡਪੁਣਾ ਸਾਰੇ ਭਲੇ ਮਾਣਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲਹੌਰ ਪਸ਼ੌਰ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਇਸ ਦੇ ਜਜਮਾਨ ਸਨ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਆਖਦੇ ਹਾਂ, ਏਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕੀ ਇਸ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਉਤਰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਾਸ ਮਾਇਆ ਬੀ ਅਮਿੱਤ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਬਲ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਮ ਬੀ ਬੜਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਇਸ ਪਾਸ ਬੜੇ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਪਰ ਤੇਜ ਬੀ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਆਦਮੀ ਪਾਸ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਜੀ ਆਪਣੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਲੈਕੇ ਗਏ। ਕਲਜੁਅਗੇ ਵਿਯਾ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਦ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਦੀ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ‘ਮੇਰੇ ਹੀ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਬਣੀ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਬਣੀ ਹੈ; ਓਹ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਗਲੇ ਪੂਜ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਨੂਰ ਸ਼ਾਹ ਵਰਗੇ ਗੱਦੀ, ਦਾਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬਾਲੇ ਕਰ ਆਏ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਮੂਲੀ ਹੋ? ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜੜ੍ਹ ਫੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿਓ, ਪਿੱਛੋਂ ਕੱਢਣਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜੇ ਤ੍ਰੈ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਕਿ ਕਿਤਨੇ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਨੀਚ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਡੂਮ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਰਨ ਭੇਖ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ। ਦੱਸੋ ਜੇ ਪੈਰ ਪਸਰ ਗਏ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੋਗੇ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਛਾਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਧਾਤ੍ਰੀ ਪੰਡਾ ਤੱਤਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਤਦਬੀਰਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕੁਛ ਥੋੜੀ ਸੁਨਸਨੀ ਖਾ ਜਾਏ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗੇ। ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਸੁਨਸਨੀ ਦੇ ਅਸਰਾਂ ਹੇਠ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁੱਝੀ ਕਿ ੧ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਜਗਨ ਨਾਥ ਵਿਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਲੇਖਕ ਕੋਈ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਕੋਈ ਮਗਰੋਂ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਕਾਮਰੂਪ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਟੁਰਕੇ ਅਗਲੇ ਬਨ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸਾਖੀ' ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਂ | | ਂ | | | | ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੱਥ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲੀਏ। ਸੋ ਇਕ ਦਾਸ ਨੂੰ ਘੱਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਾਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਪੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪ ਏਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚਰੋ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਮਹਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਥਾਉਂ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਨਾ ਟਿਕੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੁਣ ਭਾਈ ! ਪੰਡ ਰਾਜ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹੁ, ਅਸੀਂ ਆਪ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਘੱਲੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਸੱਦੇ ਉਠ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਦਾਸ-ਮਹਾਰਾਜ! ਪੰਡਾ ਸਾਡਾ ਬੜਾ ਡਾਢਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਤਕ ਉਸ ਦਾ ਆਮਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਦਾ ਸੁਖ ਆਯਾ ਮੰਨ ਹੀ ਲੈਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੁਖ ਤਾਂ ਆਗ੍ਯਾ ਮੰਨਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਆਯਾ ਜੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਜੀ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ। ਬਾਕੀ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਯਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਆਯਾ ਜੋ ਹਉਂ ਹੰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਿਝ ਵਿਚੋਂ ਦਾਸ-ਫਿਰ ਆਪ ਦੇ ਬਾਬ ਬੁਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬਾਬ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ ਜਿਹੀ ਕਰੇਗਾ ਤੇਹੀ ਸੁਹਾਣ। ਦਾਸ-ਫੇਰ ਆਪ ਚਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾਓਗੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸਭ ਕੁਛ ਚਾਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਕਿੱਥੇ ਅਟਕਣਾਂ ਹੈ, ਨਦੀਆਂ ਕਦੇ ਅਟਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਪੌਣ ਦਾ ਵੇਗ ਕਦੇ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਮਾਨ ਸਭ ਚਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਚੱਲਣਾ ਕਾਦਰ ਦੇ ਬੱਧੇ ਵੇਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਪ੍ਰੇਰੇ ਕਰਨਾ, ਜਿਉਂ ਟੋਰੇ ਟੁਰਨਾ। ਦਾਸ ਜੀ ਜਦ ਕੋਈ ਵਾਹ ਨਾ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਜਾ ਪੰਡੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਐਸੇ ਪੀਡੇ ਬਦਾਮ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹਥੌੜੇ ਨਾਲ ਭੱਜ ਨਹੀ ਸਕਦੇ। ਕੌੜਾ ਵਾਕ ਆਖਦੇ ਨਹੀਂ, ਲੜਦੇ ਨਹੀਂ, ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਹਿਂਦੇ ਹਨ; ਸਹਾਰਦੇ -੨੯੦- ੧ ਘਲੇ ਆਵਹਿ ਨਾਨਕ ਸਦੇ ਉਠੀ ਜਾਹਿ ॥ {ਵਾਰ ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੨}<noinclude></noinclude> qg3ezfij4tdptrhmt88pwtk7azsjjlr 250 74788 237174 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਗੇ ਚੱਲਕੇ ਸ੍ਵਰਨ ਪੁਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨ ਦੀਪ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੀਪ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਇਕ ਮੁਹਾਣੇ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਚਿਟਾ ਗਾਉਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਗੇ ਚੱਲਕੇ ਸ੍ਵਰਨ ਪੁਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨ ਦੀਪ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੀਪ ਬ੍ਰਹਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਇਕ ਮੁਹਾਣੇ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਚਿਟਾ ਗਾਉਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੋਜ ਕੀਤਿਆਂ ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਲੱਭੇਗਾ। ਕਈ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਬਿਸੀਅਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਰਾਮ ਪੁਰ ਬੁਸ਼ਾਇਰ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਯਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ, ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਮਨੀ ਪੁਰ ਦੀ ਤਦੋਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਸੀਮਫਲ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਬੀ ਆਸਾਮ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਹੈ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸੰਤ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਮਾਲੀਏ ਵਾਲਿਆਂ ਪਾਸ ਇਕ ਸੌ ਕੁ ਬਰਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖੀ ਹੈ:- "ਲਿਖਤ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਬਾਬਾ ਕਾ ਬੋਲਣਾ ਸੇਤ ਬੰਦ ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰ ਬਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਨਗਰ ਛਾਟੇ ਘੰਟਕਾ ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਪਾਸਹੁ ਪੈੜਾ ਮੋਖਾ ਲੈ ਆਇਆ, ਤਦ ਬਾਬਾ ਪਉਣ ਅਹਾਰੀ ਥਾ ਝੰਡਾ ਬਾਢੀ ਸਾਥ ਥਾ। ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਕਉ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਤਿਸਕੀ ਮੰਡੀ ਬਿਸਹਰ ਦੇਸ ਮੇਂ ਹੈ, ਉਥੇ ਝੰਡੇ ਬਾਢੀ ਕਉ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ। ਚਉਦਹ ਸਇ ਸਹਿਰ ਉਸ ਕੀ ਪੈਰੀ ਪੜਤਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਮਣ ਲੂਣ ਤਿਸਕੇ ਲੰਗਰ ਲਗਤਾ ਹੈ। " ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਬਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ ਤੇ ਨਗਰ ਛਾਟੇ ਘੰਟਕਾ ਦੱਖਣ ਦੇ ਅਖੀਰ ਸੇਤਬੰਦ ਰਾਮੇਸ੍ਵਰ ਦੇ ਕਿਤੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਲਿੱਖਤ ਤੋਂ ਖੋਜਕ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਟੋਹ ਇਸ ਟਿਕਾਣੇ ਦੇ ਲੱਭਣ ਦੀ ਮਿਲ ਗਈ, ਪਰ ਇਹ ਥਹੁ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਲੇਖਕ ਨੇ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐਵੇਂ:- ਇਹ ਪੋਥੀ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ੧੮੯੨ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬੁੰਦੇਲ ਖੰਡ ਦੇ ਕਾਲਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਬ੍ਰਹਮ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਲਿਖੀ ਹੈ। । ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚੋਂ ਬਸ਼ਹਿਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕੇ। ੨. ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਝੰਡੇ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਸਾਖੀ ਬੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਬੀ ਬਾਢੀ ਝੰਡਾ ਤੇ ਬਿਸਿਆਰ ਦੇਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਓਹੋ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ "ਸੁਖੀ ਬਸੈ ਮਸਕੀਨੀਆਂ" ਦੇ ਅਰਥ ਵੇਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਾਲਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੰਡੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਵਾਸਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨਾਲ ਘੋਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਮੱਲ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਅਨਾੜੀ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਇਕ ਉਖੇੜ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾ ਸੰਤ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਦ ਬੀ ਕੁਛ ਮਾਇਆ ਤਾਂ ਮਿਲੇਗੀ ਹੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਆਇਆ ਤੇ ਜਾਣਕੇ ਢਹਿ ਪਿਆ ਜੋ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਮੁੱਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਖੀ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਕਰਤਾ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਸਾਖੀ ਲਿਖ ਆਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਬਖਸ਼ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਸੰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਯਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵੇਲੇ ਵਰਤੀ ਹੋਵੇ। -੨੮੬-<noinclude></noinclude> 8fgytviky42bgdy2ecg7nlbtt8111c2 250 74789 237175 2026-09-27T07:38:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਾਜੇ ਦੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਥਾਪੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖ ਤੇ ਠੰਢ ਆਈ। ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ ਨੇ ਰੱਬੀ ਚਾਉ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਸਦਾ ਹੈ, ਨੈਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਾਜੇ ਦੀ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਥਾਪੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖ ਤੇ ਠੰਢ ਆਈ। ਨਾਮ ਦੇ ਰੰਗ ਨੇ ਰੱਬੀ ਚਾਉ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਸਦਾ ਹੈ, ਨੈਣ ਭਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ। ਅੰਤ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਤੇ ਭਾਉ ਕਰਕੇ ਸੇਵ ਕਮਾਈ। ਸੰਗਤ ਬੀ ਉੱਥੇ ਆਵੇ, ਝੰਡਾ ਬੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰਹੇ ਤੇ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਬੀ ਰਹੇ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ, ਸੰਝਾਂ ਸਮੇਂ ਫੇਰ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ, ਦਿਨ ਭਰ ਸਤਿਸੰਗ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਚੱਲੇ। ਕੋਈ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਮਾਲਿਕ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹੇ। ਅੰਤ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਪਕਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣਾ ਨੂਰ ਲਾਕੇ ਤਾਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਬਿਹਬਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਮਾਲਿਕ ਜੀਓ ! ‘ਗਜ ਬਾਜੀ, ਸਭ ਰਾਜ ਸਮਾਜਾ ‘ਨਿਜ ਕਰ ਝੰਡੇ ਕੋ ਦਿਹੁ ਆਜਾ। ‘ਮੋ ਕੋ ਲੇਹੁ ਆਪਨੇ ਸਾਥਾ। ਰਹਿ ਨ ਸਕੌਂ ਤੁਮ ਬਿਨ ਜਗ ਨਾਥਾ। ‘ਮੀਨ ਨੀਰ ਗਤਿ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਭੁ ਸੰਗਾ ਅਸ ਕਹਿਯੋ ਓਰ ਪ੍ਰੇਮ ਉਮੰਗਾਂ। ਪੁਲਕਾਵਲਿ ਤਨ ਗਦਗਦ ਬਾਨੀ੩। ਤਿਹ ਛਿਨ ਨਿਪ ਕੀ ਗਤਿ ਬਿਕੁਲਾਨੀ। ਦੇਖ ਪ੍ਰੀਤ ਅਸ ਉਰ ਕੀ ਸਾਚੀ। ਂ | ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ‘ਜੀ ਗਿਰਾ ਉਬਾਚੀ ਧਰਹੁ ਧ੍ਯਾਨ ਨਿਤ ਉਰ ਅਵਨੀਪਾ ! ‘ਮੈਂ ਹੋਂ ਤੁਮਰੇ ਸਦਾ ਸਮੀਪਾ। ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਕਰਿਵਾਵਹੁ॥ ‘ਸੂਚ “ਟਕਾ ਰਾਖਿ ਅਰਦਾਸ ਅਲਾਵਹੁ। ‘ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੋਂ ਆਨ ਤਬ ਕਰੋਂ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰ।’ ਅਸ ਕਹਿ ਬਹੁਧੀਰਜ ਦਯੋ ਭੁਪਤਕੋ ਜਗਮੂਰ ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਤਾਰਾਂ ਰਾਜੇ ਤੇਰੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਵਧੇਗਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ! ਫਿਰ ਆਪ ਨੇ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਗਤ ਬਹੁਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਐਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਕਰੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਪਰ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿ ‘ਆਪ ਇਹ ਪਦਵੀ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੋ, ਇਹ ਭਾਰਾ ਕੰਮ ਉਹ ਗੁਰਮੁਖ ਹੀ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਾਨ ਦਿਓ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਮ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹਾਂ, ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ ਤੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਨਿਭ ਆਵੇ।' ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਮੰਜੀ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੀ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੂੰ ਵਧੇਗਾ, ਫਲੋਂ ਫੁਲੇਂਗਾ, ਪਰ ਝੰਡੇ ਦਾ ਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਰੱਖਣਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਗੁਰਮੁਖ ਪਦ ਬਖਸ਼ਿਆ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਤੇ ਇੰਦਰ ਸੈਣ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ। ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਤੇ ਤਾਰਨਹਾਰ ਦਾਤੇ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ। ਸੂਚਨਾ-ਝੰਡੇ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਬਿਸੀਅਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੈ, ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਮੰਜੀ ਉੱਥੇ ਮਿਲੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਮ ਛੁਟਘਾਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ, ਜੈਸਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਦੱਸ ਆਏ ਹਾਂ, ਚਿਟਾ ਗਾਉਂ ਯਾ ਚਿਟਾ ਗਾਂਗ ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਨਾਮ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਜੀ ਨਾਲ। ੧ ਹਾਥੀ ਘੋੜੇ। ੪ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ। ਮੂਲ ਭਾਵ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ। ੨ ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀ ਪਾਣੀ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ, (ਉਹ) ਹਾਲਤ (ਹੈ) ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ੩ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲੂੰ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਕੰਠ ਰੁਕ ਗਿਆ। ੫ ਬਚਨ ਕਹੇ ੬ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦਿ। -੨੮੫- 2 ਜਗਤ ਦੇ<noinclude></noinclude> f5nn1gs1xcl2nwcgovi45r1rytlcvoe 250 74790 237176 2026-09-27T07:38:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਨ, ਝੱਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਓਸ ਝੱਲਣ ਤੇ ਸਹਾਰਨ ਵਿਚ ਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਨਾਮ ਦਾ ਰਸੀਆ ਵੀ ਸੀ ਪਰ ਕੋਈ ਅਮਿਟ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਬਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ | ਅਜੇ ਅਭੈ ਪਦ ਤੋਂ ਕੁਛ ਉਰੇ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਗਰਦ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਹਾਰ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਨ, ਝੱਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਓਸ ਝੱਲਣ ਤੇ ਸਹਾਰਨ ਵਿਚ ਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਨਾਮ ਦਾ ਰਸੀਆ ਵੀ ਸੀ ਪਰ ਕੋਈ ਅਮਿਟ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਬਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ | ਅਜੇ ਅਭੈ ਪਦ ਤੋਂ ਕੁਛ ਉਰੇ ਸੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਗਰਦ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਹਾਰ ਹੈ। ਓਹ ਆਪ ਦਾ ਹੁਕਮ ਏਥੋਂ ਟੁਰ | ਉਠੀ, ਹਨੇਰੀ ਵਗੀ, ਬੱਦਲ ਗੱਜੇ, ਬਿਜਲੀ ਕੜਕੀ, ਜਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਹੈਂਕੜ ਅਗੇ ਸਭ ਝੁਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਅਗੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾ ਝੁਕਣਾ ਇਕ ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੋ ਪੰਡੇ ਹੁਰੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਈਆਂ ਤੇ ਆ ਗਏ। ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਸੌ ਲੱਠ ਬਾਜ਼ ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਚੱਲੇ ਅਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕ ਕੇ ਚਿਲਕਾ ਝੀਲ ਤਕ ਦੇਸ ਬਦਰ ਕਰ ਆਵੇ, ਨਾ ਮੰਨਣ ਤਾਂ ਖੰਡਾ ਖੜਕ ਪਵੇ। ਇਹ ਖਬਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਲੋਕੀਂ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਕੇ ਪੰਡੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਆਖੇ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾ ਗੁਰੂ | ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਜ ਇਹ ਭਾਣਾ ਵਰਤਣਾ ਹੈ, ਸੋ ਆਪ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲੋ ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਲੁਕਾ ਲਵੀਏ, ਫਿਰ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖ ਵੇਖਕੇ ਪੰਡੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਪਹਿਰਾ ਚੌਥੇ ਜੁਗ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ, ‘ਜੇ ਕੋ ਨਾਉ ਲਏ ਬਦਨਾਵੀ’ ਇਸ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਨੱਸ ਲੁਕ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੋਇਆ? ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੰਮੇ- ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਏਸੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕਲ੍ਯਾਣ ਲੱਭਣੀ ਹੈ, ਕਲਜੁਗ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਣ ਨਾਮ ਵਿਚ ਹੈ। ‘ਨਾਮ` ਕਲਜੁਗ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਬਲ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਏਸ ਪੰਡੇ ਦਾ ਕੀਹ ਹੈ? ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯਾ ਅੱਲ ਮਾਤ੍ਰ ਕਲਜੁਗ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਟੇਕ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੇਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕੀ ਮਿੰਨਤਾ ਤਰਲੇ ਕਰ ਚੁਕੇ ਪਰ ਆਪ ਨੂੰ ਡੁਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਸੋ ਕੁਛ ਸੱਜਣ ਤਾਂ ਪੰਡੇ ਤੋਂ ਡਰਕੇ ਐਧਰ ਉਧਰ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਕੁਛ | ਬੈਠ ਗਏ ਕਿ ਓਹ ਜਾਣੇ ਜਾਨ ਜਾਏ ਪਰ ਇਸ ਦੈਵੀ ਮੂਰਤਿ ਦੀ ਰਾਖੀ ਜਰੂਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਲੌਢਾ ਪਹਿਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਰਦਾਨਾ ਓੁਸੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਕੁਛ ਘਬਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਸਦਾ ਦਿਲ ਵਿਦ੍ਯਾ-ਸੰਗੀਤ ਵਿਦ੍ਯਾ-ਦਾ ਕੋਮਲ ਰਸੀਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੁਹਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਅਸਰਾਂ ਂ | | | | ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਖਿਲਬਿਲੀ ਮਚੀ, ਉਹ ਨਕਸ਼ਾ ਭੈ ਦਾ ਬੱਝਾ ਕਿ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਦਿਲ ਕੁਛ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਉਧਰੋਂ ਸੌ ਕੁ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਬਕਾਰੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਵੇ। ਮਰਦਾਨਾ ਹੋਰ ਘਾਬਰਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਜਪ। ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਜਾਹ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਪ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹੈ ਤੇ ਯਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਹੋ, ਡੋਲਿਆਂ ਮਨ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਵਿੱਥ ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ, ਅੰਦਰੋਂ ਜੁੜ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਹ। ਨਹੀਂ, ਨਾਮ ਜਪੀ ਜਾਹ, ਬੇਸ਼ਕ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਜਪ; ਇਹ ਟੇਕ ਹਈ ਸਜਣਾਂ, ਕਰ ਤੇ ਦੇਖ। ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਤੱਤ ਘੁਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਕੀਹ? ਭਉ ਕਾਹਦਾ, ਜਦ ਨਿਰਭਉ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਕਣੀ ਅਸੀਂ ਕਣਾ ਥੰਮ੍ਹ ਗਿਆ, ਹਵਾ ਅਜੇ ਕੁਛ ਫਰਾਟੇ ਮਾਰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਗਰਦ ਘਟ ਗਈ। ਪੰਡੇ ਦੀ ਸੈਨਾ ਆ ਗਈ। ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਪਿੜ ਲਾਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਪਾਕੇ ਡਾਂਗਾਂ ਸੂਤਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਨੇ ਪਿੜ ਵਿਚ ਲੁੱਡੀ ਪਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਕੋਈ ਨੱਚੇ ਕੋਈ ਟੱਪੇ, ਕੋਈ ਗੱਤਕੇ ਖੇਲਣ, ਕੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਵਲ, ਤੱਕਕੇ ਡਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਬਨਾਉਣ, ਕੋਈ ਸੋਟਾ ਉਲਾਰਕੇ ਆਉਣ ਤੇ ਫੇਰ ਭੱਜ ਜਾਣ। ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏ, ਸਹਿਮ ਨਾਲ ਨੇਤਰ ਬੰਦ ਕਰੀ ਜਾਏ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰ ਅਡੋਲ, ਅਹਿੱਲ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠੇ ਸੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਨਾ ਡਰੇ ਸਹਿਮੇ, ਨਾ ਕੰਬੇ ਹਿੱਲੇ, ਅੱਖਾਂ ਉੱਪਰ ਵਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਰੱਖਕੇ ਬੱਝਵੀਂ ਟਕ ਵਿਚ | ਤੇ ਮੱਥਾ ਡਾਢੇ ਜਲ੍ਹੇ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਸੀ। ' ਗੱਤਕੇ ਬਾਜ਼ ਗੱਤਕਾ ਖੇਡਕੇ ਗੱਤਕਾ ਉਲਾਰ ਕੇ ਆਵੇ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੇਰ ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਐਉਂ ਜਿੱਕੂੰ ਇਕ -੨੯੧- |<noinclude></noinclude> 08y5enxc0vp9rcw4lj6nmyy7nz3fsft 250 74791 237177 2026-09-27T07:38:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਘਟਣ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਕੁਛ ਬਲ ਪਾਕੇ | ਰੱਬੀ ਨਾਦ ਦੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ :- ਮਨ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦਬੀ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ:- ਬ੍ਰਾਹਮਨ (ਘੂਰ ਕੇ)-ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਹੈਂ; ਤੁਮ... ਕਿਆ ਜਾਨੋ... ਬਾਲਕੇ !..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਘਟਣ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਕੁਛ ਬਲ ਪਾਕੇ | ਰੱਬੀ ਨਾਦ ਦੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ :- ਮਨ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਦਬੀ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ:- ਬ੍ਰਾਹਮਨ (ਘੂਰ ਕੇ)-ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਕੀ ਬਾਤੇਂ ਹੈਂ; ਤੁਮ... ਕਿਆ ਜਾਨੋ... ਬਾਲਕੇ ! ਮੁਸਾਫਰ-ਆਪ ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਹੋ? ਬ੍ਰਾਹਮਨ (ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ)-ਯੋਗ ਬਲ ਸੇ। ਮੁਸਾਫਰ-ਐਉਂ ਗੁਪਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਪਰਤੱਖ ਜਗਤ ਨੂੰ? ਬ੍ਰਾਹਮਨ-ਯੋਗ ਹਸਤਾਮਲ ਵਤ मे ਬਲ (ਥਥਲਕੇ) ਮੁਸਾਫਰ-ਆਪ ਦਾ ਤੂੰਬਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਬ੍ਰਾਹਮਨ-(ਅੱਗੇ, ਐਧਰ, ਉਧਰ ਵੇਖ ਕੇ)- ਹੈਂ, ਕਿਧਰ ਗਿਆ ਸ਼ਾਲਾ ? ਮੁਸਾਫਰ-ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਤੇ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਜੀ ! ਆਪਣੇ ਤੂੰਬੇ ਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ, ‘ਸ਼ਾਲਾ ਕਿੱਧਰ ਗਿਆ ?? ਬ੍ਰਾਹਮਨ (ਖਿਝ ਕੇ)-ਸਰਾਪ ਦੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਬਤਾਓ ਕਿਧਰ ਹੈ? ਮੁਸਾਫਰ-ਤਾਟਕ ਲਗਾਓ, ਸਮਾਧੀ ਜਮਾਓ ਅੰਤ੍ਰ ਮੁਖ ਹੋ ਜਾਓ, ਲਿਆਓ ਪਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ (ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ)-ਕਿੱਧਰ ਹੈ? ਬਤਾਓ, (ਘੂਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ) ਬਤਾਓ ਕਿੱਧਰ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਲੋਕੀਂ ਹੱਸ ਪਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਖਿਸਿਆਕੇ)-ਜਿਸ ਨਗਰੀ ਮੇਂ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਸੇ ਮਸਖਰੀ, ਉਹ ਨਗਰੀ ਉਜੜੀ। ਇਸ ਵਾਕ ਦੇ ਓਚਰਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਹਾਂ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੇਵਾ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਨੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਲਾਹਕੇ ਕੁਝ ਖੁਹਲਿਆ, ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਸਾਜ਼ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵਜਾਯਾ, ਐਸਾ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਿ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਮੋਹਿਤ ਹੋਕੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਇਹ ਸਾਜ਼ ਵਜਦਾ ਰਿਹਾ, ਧਨਾਸਰੀ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਲੈ ਕਿ ਅਚਰਜ ਅਲਾਪ ਵਿਚ ਰਸ ਦਾ ਰੰਗ ਜਮਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਦੂਸਰੇ ਮੁਸਾਫਰ ਜੀ ਦਾ ਇਲਾਹੀ ਗਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਤੇ | | ਂ ਂ ਕਾਲੁ ਨਾਹੀ ਜੋਗੁ ਨਾਹੀ ਨਾਹੀ ਸਤ ਕਾ ਢਬੁ ॥ ਥਾਨਸਟ ਜਗ ਭਰਿਸਟ ਹੋਏ ਡੂਬਤਾ ਇਵ ਜਗੁ ॥ ੧ ॥ ਕਲ ਮਹਿ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਸਾਰੁ ॥ ਅਖੀ ਤ ਮੀਟਹਿ ਨਾਕ ਪਕੜਹਿ ਠਗਣ ਕਉ ਸੰਸਾਰੁ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਂਟ ਸੇਤੀ ਨਾਕੁ ਪਕੜਹਿ ਸੂਝਤੇ ਤਿਨਿ ਲੋਅ ॥ ਮਗਰ ਪਾਛੈ ਕਛੁ ਨ ਸੂਝੈ ਏਹੁ ਪਦਮੁ ਅਲੋਅ ॥੨॥ ਖਤ੍ਰੀਆ ਤ ਧਰਮੁ ਛੋਡਿਆ ਮਲੇਛ ਭਾਖਿਆ ਗਹੀ॥ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਭ ਇਕ ਵਰਨ ਹੋਈ ਧਰਮ ਕੀ ਗਤਿ ਰਹੀ ॥੩॥ ਅਸਟ ਸਾਜ ਸਾਜਿ ਪੁਰਾਣ ਸੋਧਹਿ ਕਰਹਿ ਬੇਦ ਅਭਿਆਸੁ ॥ ਬਿਨੁ ਨਾਮ ਹਰਿ ਕੇ ਮੁਕਤਿ ਨਾਹੀ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸੁ ॥੪॥੧॥੬॥੮॥ {ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੩} ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਗਾਵੇਂ ਜਾਣ ਦਾ ਇਕ ਲਿਵਲੀਨ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਸਰ ਸੀ, ਇਸਦੇ ਅਰਥ ਭਾਵ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ ਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਖੰਡ ਦਾ ਉਘਾੜਾ ਸੀ, ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਵਰਤ ਰਹੀ ਭੁੱਲ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਡਾਢਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਮੁਸਾਫਰ—ਹੇ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ! ਤੂੰਬਾ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ ਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੀ ਖਬਰ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਦੇਂਦੇ ਹੋ। ਤੂੰਬਾ ਆਪ ਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਜੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਗ ਹੈ ? ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੱਟ ਖਾ ਗਈ। ਕਈ ਤਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੁਗਧ ਸੇ, ਅਜੇ ਬੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹਮਦਰਦੀ ਵਿਚ ਸੇ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਦੇ ਕੋਈ ਹੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਸੈਨਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਕੋਈ ਰੱਬੀ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਿਆ। ਸਾਰੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ਜੋਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖਿਸਕੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਰਿਹਾ। -੨੮੮- ਸ਼ਬਦ ਧਿਆਨ ਾਬੀ ਨਾ ਹੋਣ ਪਰ ਲੋਕਾਂ<noinclude></noinclude> 5og6prdm1x8qum03ktodrwjelcqki8g 250 74792 237178 2026-09-27T07:38:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੩੬. ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜਗਨ ਨਾਥ ਫੇਰੀ । ੧. ਨੀਲਾ ਨੀਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਪਰ ਤਣੇ ਹੋਏ ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਿਆ ਪਿਆ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮਾਨਾਂ ਦੇ ਤਾਰੇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੩੬. ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜਗਨ ਨਾਥ ਫੇਰੀ । ੧. ਨੀਲਾ ਨੀਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਪਰ ਤਣੇ ਹੋਏ ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਿਆ ਪਿਆ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਸਮਾਨਾਂ ਦੇ ਤਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਟੁਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਵੇਖੋ ਕੋਈ ਕੋਈ ਤਾਰਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਘੋਪਾ ਬੀ ਪਤਲਾ ਪੈਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਥੋੜੀ ਵਿੱਥ ਪਰ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਪਦਮਾਸਨ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂੰਹ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਜ਼ਰ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਗੱਡ ਗਈ ਹੈ, ਸਿਰ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਜਾ ਲਗਾ ਹੈ, ਸੁਆਸ ਇਨਾ ਧੀਮਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਤਾੜੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਸਤੀ ਵਲੋਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਆਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਕੁਛ ਮਾਇਆ ਉਸ ਤੂੰਬੇ ਵਿਚ, ਜੋ ਤਾੜੀ ' ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਪਾਕੇ ਪਰੇ ਜਾਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸੋਝਲਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਤੀਵੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਗਏ, ਇਥੋਂ ਤਾਈਂ ਕਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤਾਈਂ ਦੋ ਚਾਰ ਸੌ ਦੀ ਭੀੜ ਲਗ ਗਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ ਕੁਛ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤ੍ਰਾਟਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੀ ਗਲ ਬਾਤ ਸੁਣਾਯਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸੋ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਇਸ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਆਪ ਤਾੜੀ ਖੋਹਲਦੇ ਹਨ, ਤ੍ਰਾਟਕ ਛੋੜਦੇ ਹਨ, ਹੇਠਾਂ ਤੱਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਜ ਵੇਖੋ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦੇ ਕੀ ਕੌਤਕ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਦੋ ਮੁਸਾਫਰ ਆ ਗਏ, ਦੋਵੇਂ | ਸਾਧੂ ਜਾਪਦੇ ਸੇ। ਇਕ ਦੇ ਚੇਹਰੇ ਪਰ ਨੂਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਐਉਂ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਅਚਰਜ ਜਲਵਾ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੂਸਰੇ | ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਮਿੱਠਤ, ਯਾਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਰੰਗ ਲਹਿਰੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ ਚਿਰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਖਲਕਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਉਠੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪਈ, ਬੇਵੱਸੇ ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ ਝੁਕ ਗ਼ਏ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਦੋਵੇਂ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਇਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅਗੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੂੰਬਾ ਚਾ ਕੇ ਉਸੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਧਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਪਿੜ ਦੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਸੂਰਜ ਹੁਣ ਉੱਚਾ ਹੋ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਧੁੱਪ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਘਬਰਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾੜੀ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਏ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ ਨੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਧੌਣ ਨਰਮ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਧੌਣ ਟਿਕਾਣੇਂ ਲੈ ਆਏ, ‘ਅਹੋ ਧੰਨ੍ਯ' ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ। ਨੈਣ ਫੇਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ : ‘ਸੁਖੀ ਰਹੋ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਥੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਕ ਕਰ ਰਹੇ ਥੇ। ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਹੋ ਰਹੀ ਥੀ। ਬ੍ਰਹਮਪੁਰੀ ਮੇਂ ਅਹਿਲਾਦ ਥਾ; ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਮੇਂ ਆਜ ਸੰਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ, ਨਟ ਰਾਜ ਨਾਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਂ। ਸੁਖੀ ਬਸੋ ਭਾਈ ! ਪਰਜਾ ਕੇ ਭਾਗ ਅੱਛੇ ਹੈਂ, ਆਨੰਦ ਸੇ ਰਹੋ, ਧਨ ਸੇ ਧਾਮ ਭਰੇ ਰਹੇਂ।” ਮੁਸਾਫਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ ਜੀ ! ਆਪ ਨੇ ਕੀ ਵਾਕ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਪਾਸੇ ਪਈ। ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਚੂੰਢੀ ਭਰੀ ਗਈ, ਇਕ ਕਾਂਬਾ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਖਿਸਖਿਸੀ ਜੇਹੀ ਝਰਨਾਟ ਫਿਰੀ। ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵੱਲੋਂ ਜੀਭ ਬੰਦ ਪਾਈ। ਦੈਵੀ ਮੁਸਾਫਰ ਨੇ ਫੇਰ ਉਹੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਬੜਾ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ; ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੨ (੧੯੨੧ ਈ:) ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਤੇ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੨੮੭-<noinclude></noinclude> 699wb8svsbbczwvpd23to8juzpsx5x9 250 74793 237179 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਧਰਮਸਾਲ ਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ | ਕੋਈ ਕਠਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਇਹ ਜਲੂਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਟੁਰਿਆ। ਉਧਰ ਆਪ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਧਰਮਸਾਲ ਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ | ਕੋਈ ਕਠਨ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਤਿਆਰੀ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਇਹ ਜਲੂਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲੋਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਟੁਰਿਆ। ਉਧਰ ਆਪ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਦੇਖਕੇ ਹੱਸ ਪਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ, ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਪਾਂਡਾ ਕਲਜੁਗ ਬਣਕੇ ਆਯਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਕਲਜੁਗ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਈ। ਦੱਸ ਅੱਜ ਡਰਨਾ ਹੋਈ ਕਿ ਨਾਂ? ਮਰਦਾਨਾ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ:-ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਡਰਾਕੁਲ ਹਾਂ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਲੱਗਾ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਡਰਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਲੈ ਫੇਰ ਰਬਾਬ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਉੱਠ, ਚੱਲ ਚਲੀਏ। ਹੁਕਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਮਰਦਾਨਾ ਉੱਠ ਬੈਠਾ ਤੇ ਆਪ ਵਸਤੀ ਨੂੰ ਰਵਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕਸ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਥਾਣੀ ਪੁਰੀ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜੇ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲਾ ਜਾ ਬਿਰਾਜੇ। ਇਧਰ ਜਦ ਸਾਰਾ ਵਹੀਰ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਅੱਪੜੇ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਦੋਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਤੇ ਰੇਤੇ ਪਰ ਮੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ "ਸਤਿਨਾਮ" ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਿਰਾਸਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੋਈ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਪਰ ਬੜਾ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਅਸਰ ਪਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਰਾਹੇ ਪੈ ਗਏ। ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਆਏ ਸਨ, ਸਾਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਮੜ੍ਹੇ ਸਾੜਕੇ ਫੇਰ ਬਦਲਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਛਿਪੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਸਾਰੀ ਸੰਗਤ ਬੈਠ ਗਈ, ਢਾਈ ਘੜੀ ਸਭ ਨੇ ਬੈਠਕੇ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਅਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਗਾਵੇਂ। ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ | ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਕੁਛ ਢਾਰਸ ਆ ਗਈ, ਕੁਛ ਮਨ ਖਿੜ ਆਇਆ ਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਏ। ਜਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਆਏ ਤਾਂ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਈ ਪਵੇ, ਜਦ ਧਰਮਸਾਲਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਵੜੇ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਘੱਲਿਆ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਂਈ ਦਾ ਸੱਦਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ' ਦਾਤਾ ਗੁਰੂ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ | | | | ਬੈਠਾ ਹੈ। ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਜਗਮਗ ਜਗਮਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਭੋਗ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ; ‘ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਧੰਨ੍ਯ ਹੋ, ਬਡ਼ੀ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਅਸਾਂ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਮਸਾਲ ਬਾਲਕੇ ਲੇ ਟੁਰੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਕਟੋਰੀਆਂ ਭਰ ਲੈ ਟੁਰੇ। ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਹਰ ਕੌਤਕ ਇਕ ਛੌੜ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਹਰ ਕਰਨੀ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਕਲ੍ਯਾਣ ਹੈ, ਹੇ ਆਤਮ ਦਾਤੇ! ਮਿਹਰ ਕਰ।” ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ‘ਮੋਤੀ ਤ ਮੰਦਰ ਊਸਰਹਿ? ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ ਬੜੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ। ਹੁਣ ਧਰਮਸਾਲ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੰਗਤ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਰਹੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਵੀ ਕੀਰਤੀ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਰਿਆਂ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਆਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਘੱਲੋ। ਸੋ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਿਨਯ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਅੱਪੜੀ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੀ ਆਰਤੀ ਹੈ? ‘ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ ਆਰਤੀ ਰੋਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ! ਹਾਂ ਬਈ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਸਿਰ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਕਹੁ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਆਵਾਂਗੇ। ਪਾਂਡੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸਾਰੀ ਗੁਰਾਂ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਚਾਲ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਜ ਕਰ ਲਈਏ। ਜੇ ਆਪ ਆਰਤੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਆਊ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਰਚਾ ੧ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਮੰਦਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਸੇ ਦੀ ਉਲਾਦ ਦੇ ਹੱਥ ਦੱਸੀਦਾ ਹੈ। -309-<noinclude></noinclude> jysnjph0i85mfik4mrab6fjtx8yzil3 250 74794 237180 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵੱਸਦਿਆਂ ਝੂਠ, ਕੁਸੱਤ; ਜ਼ੋਰ, ਧੱਕਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਣ ਹੇ ਪੰਡੇ! ਕਿ ਹੈਂਕੜ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜ਼ੋਰ ਅੰਦਰਲੇ ‘ਟਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵੱਸਦਿਆਂ ਝੂਠ, ਕੁਸੱਤ; ਜ਼ੋਰ, ਧੱਕਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਣ ਹੇ ਪੰਡੇ! ਕਿ ਹੈਂਕੜ ਵਾਲੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜ਼ੋਰ ਅੰਦਰਲੇ ‘ਟਿਕਾਉ’ ਤੋਂ ‘ਸੱਤ’ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਪਰ ਤੇ ਉੱਚ ਉਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। 3. ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਰੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਆ ਗਿਆ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਸਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਰ ਜਾਣਾ ਬੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਡਰਾਉਣਾ | ਜੀ ਆਪੇ ਰਸੀਆ ਆਪਿ ਰਸੁ ਆਪੇ ਰਾਵਣ ਹਾਰ’ ਵੀ ਦਲੀਲ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਹੈ। ਬੜੇ ਬੜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਰ ਨਾ ਸੁੱਟੇ। ਨਿਰਭੈ ਹੋਣਾ, ਅਭੈ ਪਦ ਤੇ ਟਿਕਣਾ, ਨਾ ਡਰਨਾ ਨਾ ਡਰਾਉਣਾ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਬਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸਿਖ ਨਾ ਡਰੇਗਾ ਨਾ ਡਰਾਏਗਾ, ਮੇਰਾ ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ‘ਸੱਚ’ ਦੇ ਧੂ ਨਿਹਾਰ(ਕੁਤਬਨੁਮਾ) ਦੀ ਸੇਧ ਤੇ ਟੋਰੇਗਾ; ਮੇਰਾ ਸਿਖ ਅੰਦਰੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਉਸ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੌ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੁਰਜੀਤ, ਦਮਬਦਮ ਤਾਜ਼ਗੀ ਵਿਚ, ਸਦਾ ਜਾਗ ਵਿਚ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਕਣੀ ਨਾਲ ਦਗ਼ ਦਗ਼ ਕਰਦਾ, ਜੀਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਵਿਚਰੇਗਾ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਅਚਰਜ ਅਸਰ ਪਿਆ, ਪੰਡਾ ਸਿਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਾਮ ਧਰੀਕ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਲੱਠ ਬਾਜ਼ ਆਏ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਆਪ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਥੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਜਲ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਜਲ ਖਾਰਾ ਹੈ। ਪੰਡੇ ਤੇ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜੇ ਇਕ ਅੱਧ ਦਿਨ ਹੁਕਮ ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਜਾੜ ਤੋਂ ਕਾਹਲਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਤਾਂਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ | | ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਅਡੋਲ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਸੰਗਤ ਆਉਣੀ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤਕ ਠੱਠ ਬੱਝਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਭੋਗ ਪਿਆ, ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਤਿਆ, ਸੰਗਤ ਵਿਦਾ ਹੋਈ। ਅਜ ਸੰਗਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲਣ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਅਰਜ਼ੋਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਜ ਦਾ ਦਿਨ ਹੁਕਮ ਏਥੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੈ, ਕੱਲ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕਰਾਵੇਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੰਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਜੰਤ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਵਜਾਏਗਾ ਵੱਜੀਏਗਾ। ਆਇਆ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿਤਾ, ਪ੍ਯਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੁਖ ਪੁੱਛੀ। ਤਦ ਜੋਗੀ ਨੇ ਆਖਿਆ-ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪ ਦੇ ਬਲ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਝੁਕ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਆਪ ਦੀ ਕਰਨੀ ਕੀਰਤਿ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਸ਼ੰਕੇ ਅਜੇ ਨਿਵਿਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਿਵਾਰ ਲਓ। ਮਨ ਮੰਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਮਨ ਟਿਕੇ ਕਿਵੇਂ? ਟਿਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਉੱਚਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਉੱਚਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਰ ਹੋਵੇ ਕਿਵੇਂ? ਜੀਉਂਦੀ ਤਾਰ ਨਾਲ ਨਾ ਸੁਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀਵੇ ਕਿਵੇਂ? ਜੇ ਜੀਵੇ ਨਾ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦਾਰਥ ਪਾਵੇ ਕਿਵੇਂ? ਸੋ ਪੁੱਛ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ! ਸ਼ੰਕਾ ਨਿਵਾਰ ਲੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਆਪ ਕਿਹਾ ਹੈ: ਨਾਮ ਜਪੋ ਅਸੀਂ ਭੀ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਸਾਂਏਂ, ਪੰਡਾ ਵੀ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਆਹਾ, ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਖੁਨਾਮੀ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਆਪ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਫੇਰ ਨਾਮ ਹੀ ਆਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸੀਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਪਦੇ ਸਾਓ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਭੁਲੇਵੇਂ ਵਿਚ ਸਾਓ। ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਐਵੇਂ ਘੜੀ ਦੋ ਘੜੀ -੨੯੫-<noinclude></noinclude> e0zosq2ecryeq2x5s0yiq1ygawmota2 250 74795 237181 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਾਰੇ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਪੌਣ ਸਭ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਲੈ ਜਾਣ ਤਦ ਮਨ ਮਰਿਆ ਜਾਣੋ। ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੋ ਤਦ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੋ, ਮੋਇਆ ਮਨ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਜੀਵੇ। ਬਾਣੀ ਮਨ ਵਿਚ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਾਰੇ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਪੌਣ ਸਭ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਲੈ ਜਾਣ ਤਦ ਮਨ ਮਰਿਆ ਜਾਣੋ। ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੋ ਤਦ ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੋ, ਮੋਇਆ ਮਨ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਜੀਵੇ। ਬਾਣੀ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਗੋਦ ਹੈ, ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਨਾਮ ਵਿਚ, ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਖੇਲਦੇ ਜਾਗੇ ਮਨ ਅੰਨਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ! ਤੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈਂ, ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੁੱਜਤੀ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਦ ਰੱਖ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਹੁੱਜਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਹੁੰਦਾ। ਅਕਲ ਦੀਵਾ ਹੈ, ਚਾਨਣ ਹੈ, ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੋ ਤਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਸ੍ਵਛ ਅਕਲ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀ ਵਿੱਯਾ ਸਹਾਇਕ ਹਨ ਨਾਮ ਦੀਆਂ, ਹਾਂ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਮ ਅਯਾਸ ਦੀ ਕਰਨੀ ਨਾਲ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਨਿਰੀ ਯਾ ਨਾਲ ਸਮਝ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕੁਛ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧ੍ਯਾਨ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ। ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਂ ਮਨ ਦਾ ਧ੍ਯਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਨੇ ਹੀ ਗ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਯਾ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਨੁਭਵ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਾਹੁ ਤੈਨੂੰ ਨਾਮ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਪੁ ਅਰ ਵੱਸ, ਉਨਮਨ ਹੋ ਅਰ ਦੇਖ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਂਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਹੱਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆ:- ਕਰਿ ਹੁਕਮੁ ਮਸਤਕਿ ਹਥੁ ਧਰਿ ਵਿਚਹੁ ਮਾਰਿ ਕਢੀਆ ਬੁਰਿਆਈਆ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੱਕ੍ਰ ਆਕੇ ‘ਕੜਕ’ ਜੇਹੀ ਹੋਈ, ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਛੌੜ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਵਰਨ ਢਹਿ ਪਿਆ। ਜਾਗ ਆਈ, ਆਪ ਹਲਕਾ ਫੁੱਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਮਾਨੋਂ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਸਰੂਰ ਭਰ ਗਿਆ। ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚੋਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਫਿਰ ਨਿਕਲੀ, ਮਨ ਆਪੇ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਹੋਕੇ ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਰੰਗ' ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਾਟਕਾਂ ਨੇ ਮਾਯਾ ਲੀਨ ਂ | ਂ ਂ ਕਰਕੇ ਪੱਟ ਛੱਡਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜਦ ‘ਨਾਮ’ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਸਮਝੀਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਐਉਂ ਬੁੱਝੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ! ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਨ ਰਹਿਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ‘ਨਾਮ ਦਾਨ’ ਲੈਕੇ, ਹਾਂ ‘ਜੀਆ ਦਾਨ` ਲੈਕੇ ਦੁਖ ਦੇਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅਮਰ ਸੁਖ ਲੈਕੇ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਮੌਜਾਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ। 8. ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਹੁਣ ਜੀਵਨ ਕਣੀ ਨਾਲ ਮਘ ਉੱਠਿਆ ਸੀ, ਪੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿੱਥਿਆ ਸੁਣਾਈਓਸੁ। ਧਰਮਸਾਲ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਬੜੀ ਦਿਲ ਲੱਗੀਓ ਨੇ। ਓਸੇ ਦਿਨ ਜਗਨਨਾਥ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਮਕਾਨ ਲੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮਸਾਲ ਥਾਪ ਲਿਆ। ਇਸ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੰਗੂ ਮੱਠ ਹੈ। ਪਾਂਡੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਆਈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਬੜੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਲਿਆਈਏ। ਸੰਗਤ ਸਾਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬੀ ਇਸੇ ਗੱਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀ ਬੀ ਬਾਬੇ ਦੀ ਕਰਨੀ ਕੀਰਤਿ ਸੁਣਕੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਬੀ ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦੀ ਧੁੰਮ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੋ ਬੜੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਦੀ ਆਸ ਸੀ। ਸਲਾਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਾਜੇ, ਢੋਲ, ਨਗਾਰੇ, ਤੂਤੀਆਂ, ਗਤਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਆਸਾ ਬਰਦਾਰ ਤੇ ਕੋਤਲਾਂ ਦੇ ਜਲੂਸ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਯਾ ਰਥ ਪਰ ਬਿਠਾਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦੁ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ -300- ੧ ਮੰਗੂ ਮੱਠ ਉਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸੁਣੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੋ ਪਿੰਡ ਜਾਗੀਰ ਸਨ ਜੋ ਸਾਧੂ ਵੇਚ ਕੇ ਖਾ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਹੁਣ ਮੰਦਰ ਬੀ ਢੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਦਾਸੀ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿਰਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ।<noinclude></noinclude> lm9cyw2a0kfr41ou7x4brbr3yprrjgz 250 74796 237182 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚੁਕ ਕੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾ ਨਾਲ ਜੀਵ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ! ਕੱਲ੍ਯਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਗਤ ਸਮਾਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚੁਕ ਕੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾ ਨਾਲ ਜੀਵ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ! ਕੱਲ੍ਯਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਗਤ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਜਗਤ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾ ਇਕ ਗੱਲ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਉੱਨਤੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ ਅੰਦਰਲ਼ਾ ਏਕਾਂਤ ਜੋਗੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਜੇ ਸਾਰੇ ਬਨੀਂ ਜਾ ਬੈਠਣ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਸਾਰੇ ਕਿੱਥੋਂ ਖਾਣ, ਸੋ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਬਨ ਵੱਸਕੇ ਸਾਧਨ ਕਰਨ, ਬਨ ਵੱਸਕੇ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਮਰ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਧਨ ਐਸਾ ਲੋੜੀਏ ਕਿ ਜੋ ਬੇਮਲੂਮੇ ਅਸਰ ਕਰੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਟੁਰੇ ਰਹਿਣ। ਜੀਵ ਕਿਰਤ | ਕਰਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਧਿਆਨ ਮਾਯਾ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਲ ਰੁਖ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਰੰਤਰ ਅੰਦਰੋਂ ਰੱਬ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫੇਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਰਹੇ ਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਾਰ ਬੀ ਕਰਦਾ ਰਹੇ। ਇਹਾ | ਤ੍ਰੀਕਾ ਸਿਮਰਨ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ‘ਨਾਮ’ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਦਰੋਂ ਮਿਲਿਆ ਰਹਿਣਾ ਕੋਈ ਮੁਰਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦੋ ਜੜ੍ਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਲ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਆਤਮ ਜੀਵਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ‘ਜੀਵਨ ਤੱਤਾਂ’ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਬੀ ਉਹ / ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਵੱਸਿਆ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਿਆ ਉਹ ਮੁਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਲਗਾਤਾਰ ਰੌ ਹੈ ਸਾਡੇ ਧ੍ਯਾਨ ਦੀ ਸਾਂਈਂ ਵੱਲ, ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰੌ ਹੈ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਯਾਰ ਦੀ ਸਾਡੇ ਵੱਲ। ਹਾਂ, ਉਹ ਇਕ ਜੀਵਨ ਹੁਲਾਰਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦੂਸਰੀ ਭੁੱਲ ਬੀ ਦੱਸੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੂਸਰੀ ਭੁੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਕਿ ਧ੍ਯਾਨ ਮਾਯਾ ੧ ਸੋ ਜੀਵਿਆ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਨਾਨਕ ਅਵਰੁ ਨ ਜੀਵੈ ਕੋਇ ॥ | ਂ ਂ | | ਂ | | | ਂ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਮਾਨਸਕ ਤੇ ਆਤਮਕ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਾਯਾ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲਤਾ ਉਹੋ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਰੁਮਕਾ ਰੱਬੀ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦਾ, ਕਦੇ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਦੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨਮਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਕਦੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਕਦੇ ਭੈ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਯਾਰ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦੀ, ਕਦੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦੀ, ਕਦੇ ਵਲਵਲਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ, ਕਦੇ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਉਮਗਦਾ। ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਲੱਗ ਕੇ ਜਪਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਏਵੇਂ ਕਹਿ ਛੱਡਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜਪਦੇ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ! ਇਹ ਬੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਦਾ ਜੱਗ੍ਯਾਸੂ ਸਤਿਸੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲੇ ਜੀਉਂਦੇ ਦੀ ਸੁਹਬਤ ਕਰੇ। ਨਾਮੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਮ ਜਪੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਜੀਉ ਉਠੇਗਾ, ਹਾਂ ਜਪਣਾ ਹੀ ‘ਜਾਗ੍ਰਤ’ ਨੂੰ ਲੈ ਆਏਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ‘ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਸਰੂਪ’, ‘ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ' ਕੋਈ पु ' ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦ ਨਾਮ ਕੋਈ ਜਪੇਗਾ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਮੀ ਅੰਦਰ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਮਨ ਉਨਮਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਜੀ ਮੇਰੀ ਨਿਸ਼ਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਓ, ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਸਰੰਜਾਮ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸਤਿ ਬਚਨ, ਹੋਰ ਕੁਛ ਆਯਾ? ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਲਿਖ ਲਓ, ਇਸ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੋਰ ਬਾਣੀ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਧੁਰੋਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਿਆ ਕਰੋ। ਬਾਣੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਮਨ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵੇਗਾ। ‘ਯਾਦ ਰਖੋ:-ਉਹ ਦਿਲ ਮੁਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦਾ ਰੁਮਕਾ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦਾ। ਜ਼ਿਮੀਂ, ਅਸਮਾਨ, ੧ ਸੁਤੜੇ ਅਸੰਖ ਮਾਇਆ ਝੂਠੀ ਕਾਰਣੇ ॥ ਨਾਨਕ ਸੇ ਜਾਗੰਨ੍ਹਿ ਜਿ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਉਚਾਰਣੇ ॥ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥ {ਮਾਝ ਵਾ: ਮ: ੧} ੨ ਜਿਸ ਨੋ ਬਖਸੇ ਨਾਨਕ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ॥ -੨੯੯- {ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੫-੧੩} ਸਿਫਤਿ ਸਾਲਾਹ ॥ {ਜਪੁਜੀ}<noinclude></noinclude> lzqi57co6h3wzvoahdxp2pchhpbbnk0 250 74797 237183 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਿਆ ਮਣਕੇ ਤੇ ਮਣਕਾ ਠਾਹ ਠਾਹ ਵੱਜੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਂ ਤ੍ਰੈ ਘੜੀ ਕਰ ਉੱਠਣਾ ਨਾਮ ਜਾਣਦਾ ਸਾਂ। ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੀਭ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ। ਜੀਭ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਸਫਲ ਨਾਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਿਆ ਮਣਕੇ ਤੇ ਮਣਕਾ ਠਾਹ ਠਾਹ ਵੱਜੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਂ ਤ੍ਰੈ ਘੜੀ ਕਰ ਉੱਠਣਾ ਨਾਮ ਜਾਣਦਾ ਸਾਂ। ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੀਭ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ। ਜੀਭ ਨਾਲ ਜਪਣਾ ਸਫਲ ਨਾਮ ਹੈ। ਜਪਣਾ ਕਰਮ ਹੀ ਜੀਭ ਦਾ ਹੈ, ਜੀਭ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਦੀ ਹੈ, ਨਾਮ ਭੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰਿਆ! ਸਾਰੀ ਗਲ ਮੁੜ ਸਮਝ ਲੈ ‘ਨਾਮ’ਆਤਮ-ਜਾਗ ਨੂੰ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਮਨ ‘ਮਾਇਆ’ ਦੇ ‘ਬਿਸਮਾਦ' ਵਿਚ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਰਨ ਤੁੱਲ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਜਾਗ ਉੱਠਣਾ ਤੇ ਉਸ ਜਾਗ ਵਿਚ ਫਿਰ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਨੀਂਦ ਕਿ ਜਾਗ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਮਨ ‘ਮਾਇਆ ਬਿਸਮਾਦ` ਦੀ ਮੂਰਛਾ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ‘ਆਤਮ ਬਿਸਮਾਦ` ਦੀ ਜਾਗ੍ਰਤ ਵਿਚ ਆਕੇ ਇਕ ਰੱਬੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੌ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਆਰੰਭ ਤਾਂ ‘ਜੀਭ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਜੀ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਦਿਖਲਾਓ ਜੋ ਮੈਂ ਨਿਰਸੰਸੇ ਸਮਝ ਜਾਂਵਾਂ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੇਰੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਦੋ ਹਨ, ਇਕ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਇਕ ਮਗਰਲੀ। ਂ ਂ | - ਮਾਇਆ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ‘ਵਿੱਥ’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚਾ ਸੁਖ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਵਿਚ। ਸੋ ਜੇ ਸਦਾ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਦਮੀ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਤੇ ਨਾਮੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਐਸੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਾਮੀ ਦੇ ਗੁਣ, ਸਿਫਤ, ਸਰੂਪ, ਲਛਣਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਦਾ ਸੁਣਦਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਦੇਖ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਗੋਚਰ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਇਕ ਖਿਆਲ ਬਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਨਾਮੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ। ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਧੂਵਾ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ ਨਾਮੀ ਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਨਾਮ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਾ ਲੈਣ ਦਾ। ਸੋ ਤੁਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਭੁੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਾਮੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ (ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ) ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਾਮੀ ਵਿਚ ਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਧਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਨਾਮ ਰਟਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦ ਨਾਮ ਦੇ ਅਰਥ ਵਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਵਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਧਾਰੀ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੋ? ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰੋ, ਫੇਰ ਨਾਮ ਜਪੋ, ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਉਸ ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਦਾ ਹੈ। ਜਪਦਿਆਂ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਰਹੋ ਕਿ ‘ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀ’ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਯਕੀਨ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਜਪ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਠੀਕ ਹੈ, (ਸਿਰ ਹਿਲਾਕੇ) ਸਵਾਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫੇਰ ਜੀ! ਜਦ ਇਹ ਇਹ ਖਿਆਲ ਬਣਾ ਲਿਆ ਤੇ ਮਨ ਲਗ ਗਿਆ ਫੇਰ ਜੀਭ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹੀ? ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮੀ ਦਾ ਥਹੁ ਪਤਾ ਸੁਣੀਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ‘ਨਾਮੀ’ ਹੈ ਫੇਰ ‘ਨਾਮ' ਹੈ, ਫੇਰ ‘ਨਾਮੀ’ ਹੈ। ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਨਾਮੀ ਹੈ ਵਿਚ ਨਾਮ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣੀਂਦੇ ਹਨ-ਕਿ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਮੱਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਵਿਚ ਅੱਪੜਨਾ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ। ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੇ ਨਾਲ ਵੱਸਣਾ ਸਾਡਾ ਪਰਮਾਰਥ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਨਾਮੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁਖੀ ਹੋਈਏ ਪਰ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਹੀ ਰਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ | ਰਿਖੀ ਜੀ! ਮਾਇਆ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੋਂ ਉਲਟ ਭੁਲਾਵੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਂ ਹੋਇਆਂ ਦੇ। ਂ | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਏਥੇ ਹੀ ਨੁਕਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਤਾਂ ਇਹ ‘ਨਾਮੀ ਦੇ ਵਜੂਦ ਜਾਂ ਖਿਆਲ’ ਤੇ ‘ਨਾਮੀ’ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਜੋੜ ਲੈਣ' ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁਲਾਰਾ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਾ ਆ ਗਿਆ, ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਜਾਗ ਪਿਆ, ਅਰਥਾਤ ਖਿਆਲ ਫੌਰਨ ‘ਅਨੁਭਵ’ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਤਦ ਕਾਰਜ ਗਿਆ, ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਏਗਾ, ਪਰ ਐਸਾ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਸਿਵਾ ਬਖਸ਼ੇ ‘ਖਿਆਲ ਰੱਬ ਦੀ ਹੋਂਦ' ਦਾ ਯਾ -੨੯੭-<noinclude></noinclude> ho251aljsxyon5q798av0625l1q1j8y 250 74798 237184 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਖੇਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਅਟਖੇਲੀ ਅਦਾ ਵਿਚ ਗਿਆ | ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਜਮਾਈ ਖੜਾ ਹੈ ਪਰ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮੇਲਕੇ ਇਕ ਂ ਕਾਂਬਾ ਖਾਕੇ ਜਾਵੇ ਅਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਝੁਨਝੁਨੀ ਖਾ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਗੱਤਕੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਖੇਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਅਟਖੇਲੀ ਅਦਾ ਵਿਚ ਗਿਆ | ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਜਮਾਈ ਖੜਾ ਹੈ ਪਰ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਮਹਾਰਾਜ਼ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮੇਲਕੇ ਇਕ ਂ ਕਾਂਬਾ ਖਾਕੇ ਜਾਵੇ ਅਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਝੁਨਝੁਨੀ ਖਾ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਗੱਤਕੇ ਬਾਜ਼ ਬਲਦੇ ਮੁਆਤਿਆਂ ਦੇ ਗੱਤਕੇ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਲਰ ਕੇ ਆਉਣ, ਪਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਧੜਕਾ ਖਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ। ਫੇਰ ਕੁਝ ਤਲਵਰੀਏ ਲਗੇ ਖੇਡਾਂ ਕਰਨ ਅਰ ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਧੂਈ ਝਈਆਂ ਲੈ ਲੈਕੇ ਆ ਪੈਣ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਾ ਮੂੰਹ ਕੱਜਕੇ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਉੱਠ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਕਿ ਬਾਣੀ ਆਈ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਉੱਠਿਆ, ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰੌ ਫਿਰ ਗਈ ਦੀ ਮਲੂਮੀ ਦਿਤੀ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰ ਛੇੜ ਬੈਠਾ ਗਉੜੀ ਦੀ। ਤਦਿ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਦੈਵੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਇਕ ਡਾਢੇ ਬਲਕਾਰ ਵਾਲੀ ਮੇਘ ਸਮਾਨ ਗਰਜ ਭਰੀ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ:- ਡਰਿ ਘਰੁ ਘਰਿ ਡਰੁ ਡਰਿ ਡਰੁ ਜਾਇ ॥ ਸੋ ਡਰੁ ਕੇਹਾ ਜਿਤੁ ਡਰਿ ਡਰੁ ਪਾਇ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ਜੋ ਕਿਛੁ ਵਰਤੈ ਸਭ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ॥ ੧ ॥ ਡਰੀਐ ਜੇ ਡਰੁ ਹੋਵੈ ਹੋਰੁ ਡਰਿ ਡਰਿ ਡਰਣਾ ਮਨ ਕਾ ਸੋਰੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਨ ਜੀਉ ਮਰੈ ਨ ਡੂਬੈ ਤਰੈ ਜਿਨਿ ਕਿਛੁ ਕੀਆ ਸੋ ਕਿਛੁ ਕਰੈ ਹੁਕਮੇ ਆਵੈ ਹੁਕਮੇ ਜਾਇ ਆਗੈ ਪਾਛੈ ਹੁਕਮਿ ਸਮਾਇ ॥ ੨ ॥ || ॥ ॥ 11 {ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਉ ਪਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨੱਚਣ ਟੱਪਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਭੂਤ ਨਾਚ ਕਰਕੇ ਡਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਸਨ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਲੈ ਵਿਚ ਮੋਹਿਤ ਜੇਹੇ ਹੋਕੇ ਹਿਲਣੋਂ ਜੁਲਣੋਂ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਕੌਤਕ ਵਰਤਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਕੁ ਕਦਮ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਜੋ ਤਾੜੀ ਉਹ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਜਮਾਈ ਖੜਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੀਹ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ, ਦੁੱਪਰਿਆਰ ਦਾ ਹੈ। ਉੱਧਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ ਅਹਿੱਲ ਜਿਹਾ ਬਣਾਕੇ ਖੜਾ ਕਰ ਗਈ ਤਾਂ ਪੰਡਾ ਆਪ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਆਇਆ, ਬੜੀ ਗੁਸੈਲ ਤੇ ਬਿਕਰਾਲ ਸੂਰਤ ਧਾਰੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਤ੍ਰਿਖਾਪਨ ਘਟਦਾ ਗਿਆ, ਪੰਜ ਕੁ ਕਦਮਾਂ ਤੇ ਖੜਕੇ ਬੜਾ ਭੈ ਦੇਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਐਉਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਵੇ ਕਿ ਜੀਕੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਛਿਨ ਵਿਚ ਕੀਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਦੇ; ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਤ੍ਰਾਟਕ ਜੋੜੀ ਖੜਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਛੱਪਰ ਚੈ ਪਏ ਹਨ, ਇਕ ਚੱਕਰ ਜਿਹਾ ਖਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੱਤਾਂ ਲੜਖੜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਹਿਂਦਾ ਬਹਿਂਦਾ ਢੈ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਸਿਰ ਮੂਧੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਐਉਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖਕੇ ਪੰਡੇ ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਸਹਿਮ ਛਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਗੇ ਹੋਕੇ ਕੁਛ ਭਰਵੀਂ ਸੁਰ ਵਿਚ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਪੇ!.... ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ (ਅੱਖਾਂ ਚਮਕਾ ਕੇ) ਕਿਉਂ...? ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨਾ ਭੈ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਬੜੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਫੇਰ ਇਕ ਬੜੀ ਭਰਵੀਂ ਤੇ ਮੇਘਸਮਾਨ ਖਿਚਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ। -੨੯੨- ਭਉ ਮੁਚੁ ਭਾਰਾ ਵਡਾ ਤੋਲੁ ॥ ਮਨ ਮਤਿ ਹਉਲੀ ਬੋਲੇ ਬੋਲੁ ॥ ਸਿਰਿ ਧਰਿ ਚਲੀਐ ਸਹੀਐ ਭਾਰੁ ॥ ਨਦਰੀ ਕਰਮੀ ਗੁਰ ਬੀਚਾਰੁ ॥ ੧ ॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਕੋਇ ਨ ਲੰਘਸਿ ਪਾਰਿ ॥ ਭੈ ਭਉ ਰਾਖਿਆ ਭਾਇ ਸਵਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਭੈ ਤਨਿ ਅਗਨਿ ਭਖੈ ਭੈ ਨਾਲਿ॥ ਭੈ ਭਉ ਘੜੀਐ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਿ ॥ ਭੈ ਬਿਨੁ ਘਾੜਤ ਕਚੁ ਨਿਕਚ ॥ ਅੰਧਾ ਸਚਾ ਅੰਧੀ ਸਟ ॥੨॥ ਬੁਧੀ ਬਾਜੀ ਉਪਜੈ ਚਾਉ 11 ਸਹਸ ਸਿਆਣਪ ਪਵੈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਉੜੀ ਰਾਗ ਵਿਚ ਹੈ। {ਗ:ਗਓੁ:ਗੁਆਹੇਰੀ:ਮ ੧-੧}<noinclude></noinclude> 5k67zmso2fsrr98bcik2v3ubk75knto 250 74799 237185 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਵੈ ਨ ਤਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖਿ ਬੋਲਣੁ ਵਾਉ॥ ਅੰਧਾ ਅਖਰੁ ਵਾਉ ਦੁਆਉ ॥੩॥੧॥ ਇਸ ਵੇਰ ਡਾਢਾ ਸਹਿਮਵਾਂ ਅਸਰ ਪਿਆ, ਸਾਰੇ ਲੱਠ ਬਾਜ਼ ਬੈਠ ਗਏ, ਪੰਡਾ ਆਪ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ:- ਤਪਾ ਜੀ! ਮੈਂ ਸੁਖ ਸਬੀਲੀ ਨਾਲ ਸੁਨੇਹਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਵੈ ਨ ਤਾਉ ॥ ਨਾਨਕ ਮਨਮੁਖਿ ਬੋਲਣੁ ਵਾਉ॥ ਅੰਧਾ ਅਖਰੁ ਵਾਉ ਦੁਆਉ ॥੩॥੧॥ ਇਸ ਵੇਰ ਡਾਢਾ ਸਹਿਮਵਾਂ ਅਸਰ ਪਿਆ, ਸਾਰੇ ਲੱਠ ਬਾਜ਼ ਬੈਠ ਗਏ, ਪੰਡਾ ਆਪ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ:- ਤਪਾ ਜੀ! ਮੈਂ ਸੁਖ ਸਬੀਲੀ ਨਾਲ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ ਸੀ, ਆਪ ਗਏ ਨਹੀਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਲੈ ਜਾਏਗਾ ਤਾਂ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਪੰਡਾ-ਕੌਣ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਘੱਲਣ ਵਾਲਾ। ਪੰਡਾ(ਡਰਕੇ)-ਉਹ ਕੋਣ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਡਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਪੰਡਾ-ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰਣੇ ਹਾਰ, ਕੌਤਕ ਹਾਰ। ਪੰਡਾ-ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਐਥੇ। ਪੰਡਾ-ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਪਰ ਡਰ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਰੁੱਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਡਾ-ਪਾਪੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਡਾ-ਡਰਦੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਪੰਡਾ(ਗੱਲ ਟਾਲਕੇ)-ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂਤ੍ਰੀ ਹੋ ਜੋ ਹਿੱਲੇ ਜੁੱਲੇ ਨਹੀਂ, ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮੈਂ ਨਾ ਡਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਡਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਰਨਹਾਰ ਦੇ ਭੈ ਵਿਚ ਹਾਂ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਭੈ ਵਿਚ ਹੋਣ। ਉਸ ਦਾ ਭੈ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਨਿਰਭੈ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਸੋ ਉਸ ਦਾ ਭੈ ਕਰਨਾ ਨਿਰਭੈ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਪੰਡਾ-ਭੈ ਤਾਂ ਨਿਰਬਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ? | | ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਿਰਬਲਤਾਈ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਬਲਤਾਈ ਡਰ ਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਡਾ-ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਹੈਂ? ਸੱਵਾਨ ਹੈਂ? ਜੇ ਹੁਣੇ ਮੇਰਾ ਕੁਤਕਾ ਪਾਰ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਤੂੰ ਪਾਪੀ ਹੈਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰ ਜਾਣਾ, ਹਾਰ ਜਾਣਾ, | ਅਪਕੀਰਤੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣਾ, ਏਹ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਡਰ ਜਾਣ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਨਿਰਭੈ ਰਹਿਣਾ, ਹਾਂ ਅਭੈ ਹੋ ਜਾਣਾ ਅਪਜਸ ਤੋਂ, ਅਪਕੀਰਤੀ ਤੋਂ, ਸਰੀਰਕ ਕਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ, ਮੌਤ ਤੋਂ, ਇਹ ਸੱਯ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪਜਸ, ਕਸ਼ਟ ਤੇ ਮੌਤ ਪਾਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਭੈ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹਨ। ਮਰ ਜਾਏਗਾ ਸਰੀਰ ਜਿਸ ਮਰਨਾਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰ। ਕਸ਼ਟ ਭੋਗੇਗੀ ਦੇਹ ਜੋ ਨਿਤ ਭੋਗਦੀ ਹੈ। ਅਪਜਸ ਹੋਏ ਨਾਉਂ ਦਾ ਜੋ ਕਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਹਿ ਗਿਆ; ਜਸ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਸ ਮੋੜਕੇ ਲੈ ਗਏ; ਅਭੈ ਪਦ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੀ ਘਟਿਆ। ਜੀਉ ਨਾ ਮਰੇਗਾ, ਨਾ ਕਸ਼ਟ ਪਾਏਗਾ, ਨਾ ਅਪਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਾਸ ਬੜਾ ਪੰਡਾ-(ਘਬਰਾ ਕੇ)-ਮੇਰੇ ਐਸ਼ਰਜ ਹੈ, ਅਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਆਪ ਦੀ ਬਣ ਆਵੇ, ਜੋ ਚਾਹੋ ਲਓ, ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਵਧੋ ਫੁਲੋ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਨ ਬਾਨ ਰਹੇ। ਲਾਜ ਰਖੋ, ਲਾਜ ਰਖਾਓ। ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ, ਐਸ਼੍ਵਰਜ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਹੁਕਮ ਹਾਸਲ ਸਭ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂਤ੍ਰੀ ਵਿੱਯਾ ਦਾ ਬੀ ਆਚਾਰਯ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਗਾਵਿਆਂ, ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਪੰਡੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਤੇ ਬੋਲਿਆ:- ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਯਾਨ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਯਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ। ਪੰਡਾ-ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗ੍ਯਾਨ ਹੈ, ਜੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਯਾਨ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਿਰਬਲ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਸੱਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਂ ਨਿਰਬਲ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ -੨੯੩- ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬ੍ਰਹਮ ਅਮਿੱਤ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਹੈ,<noinclude></noinclude> d3fauy16exjuwodqe3suo8ow1708blh 250 74800 237186 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਈ ਲਈ ਜਾਣਾ ਨਾਮ ਕੀਕੂੰ ਹੈ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਲਈ ਜਾਣਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-‘ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ' ਆਖੋ, ਪਰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰਕੇ ਨਾਮ ਲਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ‘ਨਾਮੀ’ ‘ਹੈ’..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਈ ਲਈ ਜਾਣਾ ਨਾਮ ਕੀਕੂੰ ਹੈ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਲਈ ਜਾਣਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-‘ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ' ਆਖੋ, ਪਰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰਕੇ ਨਾਮ ਲਓ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ‘ਨਾਮੀ’ ‘ਹੈ’ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਧਾਰੋ। ਖ੍ਯਾਲ ਕਰੋ ਕਿ ‘ਨਾਮੀ’ ਹੈ। ਇਸ ਦਿੱਸਦੇ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪਾਲਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਰ ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਹੈ ਘਟਿ ਘਟਿ। ਉਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਭੀ ਜੋਤਿ ਹੈ। ਹਾਂ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਮਿੱਟੀ ਅੰਧ ਵਾਙੂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ, ਜਾਗਦਾ, ਸਦਾ ਸੁਰਜੀਤ ਆਤਮਤੱਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰੰਗ, ਉਸ ਦੇ ਕਰਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਤਰੰਗ ਉਹੀ ਜਾਣੇ | ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ। ਚਾਨਣੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ' ਕਰਨੇ ਮਿੱਟੀ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਬੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਜੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਨਿੱਕੀ ਜੋਤਿ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਵਧ ਜਾਵੇ; ਇਉਂ ਸਾਡਾ ਅੰਦਰਲਾ ਖਿੜਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੁਝੇ ਦੀਵੇਂ ਵਾਂਙ ਢੱਠਾ ਜਿਹਾ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਮਨ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਦੁਖ ਪਾਏਗਾ। ਸੋ ਉਸ ਮਹਾਂ ਜੋਤੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵਿੱਥ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਪਵੇ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਪਰਮ ਪਰਮਾਰਥ ਹੈ। ਉਸ ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਆਖੋ ‘ਨਾਮੀ’ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਉਂ ਨੂੰ ਆਖੋ ‘ਨਾਮ’। ਸੋ ਨਾਮ ਵਿਚ ਨਾਮੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰੋ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦਾ ਧਵਾ ਬੰਨ੍ਹੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਕਰੋ ਕਿ ਜਦ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲਈਏ ਤਾਂ ਧ੍ਯਾਨ ਨਾਮੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ? ਧ੍ਯਾਨ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਵੱਲ ਧ੍ਯਾਨ ਹੈ ਉਹ ਹੋ ਰਹਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਧ੍ਯਾਨ ਮੁੜਿਆ ਉਹ ਕੰਮ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹਾਲੀ ਧ੍ਯਾਨ ਹਲ ਤੇ ਬੌਲਦਾਂ ਵਿਚ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਲ ਵਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦ੍ਯਾਰਥੀ ਦਾ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡਾ ਂ | ਂ | ਧ੍ਯਾਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ, ਅਸਾਂ ਨਾਮੀ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਧਾਰਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧ੍ਯਾਨ ਨੇ ਨਾਮੀ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸੋ (੧) ਉਸ ਸਾਰੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਜੋ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸਟਮਾਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕਣ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਵਿਚ ਲਾਉਣ ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ‘ਨਾਮ' ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਧ੍ਯਾਨ ਸਾਂਈਂ ਵਲ ਲਗ ਗਿਆ, ਤਦ (੨) ਉਸ ਧਿਆਨ ਦੇ ਲਗੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ‘ਨਾਮ’ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ (੩) ਉਹ ਲੱਗਾ ਧਿਆਨ ਸਾਂਈਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਯਾਰ ਵਲਵਲੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਰੌ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੁੰਗ ਲੈ ਲੈ ਖੀਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਿਹਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਇਸ ਵਿਚ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ(੪) ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਹੋਇਆਂ ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ, ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਵਿਚ, ਪ੍ਯਾਰਾ ਹੀ ਪ੍ਯਾਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ। (੫) ਧ੍ਯਾਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਉਤੋਂ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ‘ਪ੍ਰਿਥਮ ਤਰੱਦਦ’ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣ ਤਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਾਮ ਆਖਦੇ ਹਾਂ। ਨਾਮ ਨਿਰਾ ਰਟਨ ਮਾਤ੍ਰ ਨਹੀਂ, ਨਾਮ ਰਟਣ ਹੈ, ਜਪ ਹੈ, ਸਿਮਰਨ ਹੈ। ਨਾਮ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਨਾਮ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਨਾਮ ਰੂਹ ਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸੰਜੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਯਾਰ, ਪ੍ਰੇਮ, ਤੁੰਗ, ਸੁਖ, ਰਸ, ਰੰਗ ਮਾਨਣ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਦ ‘ਨਾਮ' ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੀਭ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਉਚਾਰਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਰੱਬੀ ਰੌ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਤੇ ਉਮਾਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਉੱਜਲ ਪ੍ਰਦੂਲਤ ਦਗ਼ ਦਗ਼ ਕਰਦਾ ਸੂਰਜ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਨਾਮ ਹੈ ਨਾਮੀ ਵੱਲ ਲੱਗਣਾ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ਮਿਹਰ ਦਾ ਵਰਸਾਉ, ਹਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਉਤਰ ਰਹੇ ਪਿਆਰ, ਉਮਾਹ, 'ਅੰਦਰਲੀ ਸੋਝੀ ਤੱਕ ਦਾ ਨਾਉਂ ‘ਨਾਮ ਹੈ। ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਲਓ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਸਾਓ, ਓਹ ਤੇ ਏਹ, ਕੁਛ ਫਰਕ ਰਖਦੇ ਹਨ? ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ)-ਆਪ ਧੰਨ੍ਯ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਸੁੱਤੇ ਦੀ ਜਾਗ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜੇ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਮਟਰ ਮਟਰ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਿਵ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਿ ਲੋਕੀਂ ਪਏ ਸੁਣਨ ਕਿ ਭਗਤ ਹੈ ਤੇ ਜੀਭ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਪਈ ਵੱਜੇ ਦੰਦ ਪਏ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣ ਖੜੱਕਾ ਤੇ ਹੱਥ ਨਾਲ -੨੯੬-<noinclude></noinclude> hwn2mjvmbqodbri4bl2faz4j4xscvvc 250 74801 237187 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਸ ਦੇ ਵਜੂਦ ਦਾ ਧੂਵਾ' ਬੰਨ੍ਹ ਲਈਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ / ਦਿੱਸਦੇ ਜਗਤ ਦਾ ‘ਕਰਨਹਾਰ ਹੈ” ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ¦ ਮਿਲਣਾ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਭੁੱਲ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ‘ਮਾਯਾ' ਤੋਂ ਂ ਉੱਠਕੇ ਇਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਸ ਦੇ ਵਜੂਦ ਦਾ ਧੂਵਾ' ਬੰਨ੍ਹ ਲਈਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ / ਦਿੱਸਦੇ ਜਗਤ ਦਾ ‘ਕਰਨਹਾਰ ਹੈ” ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ¦ ਮਿਲਣਾ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਭੁੱਲ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ‘ਮਾਯਾ' ਤੋਂ ਂ ਉੱਠਕੇ ਇਕ ਦਮ ‘ਨਾਮੀਂ ਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਲੱਗਦਾ। ਸਮਝ ਭਾਵੇਂ ਸਮਝ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਧ੍ਯਾਨ ਜਿੱਥੇ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਪਰ ਨਿਰੰਤਰ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਗਲ ਲਈ ਕਿ ¦ ਧਿਆਨ ਭੁੱਲ ਵਾਲੇ ਥਾਂਉ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਤਰੱਦਦ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਓਹ ਤਰੱਦਦ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰਕ ਲੋੜੀਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਕਿ ਦਿਲ ਦਾ ਇਕ ਤਰੱਦਦ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ,-‘ਰੱਬ ਹੈ', ਅਸਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਨਾ ਅਸਾਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਧ੍ਯਾਨ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ | ਉਸ ਉਤੇ ਲਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਬੀ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਧ੍ਯਾਨ ਸਾਡੇ ਆਖੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਧ੍ਯਾਨ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਤਦ ਵਿਚਾਰ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅਸਰ ਮਨ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਮ ਸਰੀਰ ਕਰੇ ਮਨ ਉਸੇ ਦਾ ਅਕਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕਚਾਲੂ ਪੁੱਟੋ ਤਾਂ ਰਾਤ ਸੁਫਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਚਾਲੂ | ਪੁੱਟਣ ਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਢਿੱਲਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਲ ਸਮਝਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਰੂਪ ਰੇਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮੀ ਦਾ ਇਕ ‘ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਮ’ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸ ‘ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਮ' ਨੂੰ ਜੀਭ ਤੇ ਰੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਜਪਦੇ ਹਾਂ:- ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ।’ ਜਦ ਜੀਭ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਦ ਧ੍ਯਾਨ-ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਹੈ-ਮੋੜਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਵਜੂਦ, ਉਸਦੀ ‘ਹੈ’ ਯਾ ‘ਹੋਂਦ’ ਦਾ ਖਿਆਲ | ' ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਗੁਣਾਂ, ਸਿਫਤ ਸਲਾਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਲਿਵਲੀਨ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਝੱਟ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਨਾਮ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਪੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਠੁਹਕਰ ਦਾ ਅਕਸ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਤੇ ਪੈਕੇ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਈਸ਼੍ਵਰ ਯਾਨੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਨਾਮ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਕੇ ‘ਆਤਮ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ‘ਨਾਮੀ’ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਣ ਸਮਝਾਉਣ ਮਾਤ੍ਰ ਲਈ ਐਉਂ ਕਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੀਕੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਬਹੁਤ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਲਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਵੇਖੋ ਲਗ ਪਗ ਪੌਣੇ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਨੁੱਖ ਸਾਰਾ ਧ੍ਯਾਨ ਸਰੀਰਕ ਪਹਿਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੀਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਸੁਖ ਵਾਸਤੇ ਹੈ; ਪੌਣੇ ਤ੍ਰੈ ਪਹਿਰ ਰੋਜ਼ ਲਗ ਪਗ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਪੁਰ ਖਰਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਬੀ ਸਰੀਰਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਹੀ ਧਿਆਨ ਰਿਹਾ, ਬਾਕੀ ਪੌਣੇਂ ਤ੍ਰੈ ਪਹਿਰ ਹੱਸਣ, ਖੇਡਣ, ਸੈਲ, ਤਮਾਸ਼ੇ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੀ ਸਰੀਰਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਸਰੀਰਕ ਮੰਡਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਰਖਿਆਂ ਬੀਤੇ, ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਜਾਵੇ ਨਹੀਂ, ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਸਰੀਰਕ ਮੰਡਲ ਕੀਕੂੰ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਵੇਲੇ? ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਸੋ ਸਿੱਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਲੱਗ ਰਹੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਕ੍ਰਿਆ ਨਾਲ ਚੁੱਕੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦਾ ਜਪਣਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧ੍ਯਾਨ ਨਾਮੀ ਦੇ ਖਿਆਲ, ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਤੇ ਸਰੂਪ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਬੇ-ਮਲੂਮੇ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਇਹ ਧਿਆਨ ਮਾਨਸਕ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। -੨੯੮- ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਮ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅੱਯਾਸ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਤੋਂ .<noinclude></noinclude> kb73fexxus94r6n5pfhwb4ream6ych3 250 74802 237188 2026-09-27T07:38:14Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਨਾਦਿ ਹੈ। ਪੰ-ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਰਗੁਣ ਬੀ ਹੈ, ਸਰਗੁਣ ਬੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਈਸ਼ਰ ਬੀ ਹੈ, ਈਸ਼ਰ ਗੁਪਤ ਬੀ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਬੀ, ਈਸ਼ਰ ਵਿਦੇਹ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਹ ਬੀ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ। ਗੁਰੂ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਨਾਦਿ ਹੈ। ਪੰ-ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਰਗੁਣ ਬੀ ਹੈ, ਸਰਗੁਣ ਬੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਈਸ਼ਰ ਬੀ ਹੈ, ਈਸ਼ਰ ਗੁਪਤ ਬੀ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਬੀ, ਈਸ਼ਰ ਵਿਦੇਹ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਹ ਬੀ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਦੇਹ ਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੇਹ ਇਕ ਦੇਸ਼ੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਸਰਬ ਦੇਸ਼ੀ ਹੈ। ਪੰਡਾ (ਖਿਸਿਆ ਕੇ)-ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮੱਤ੍ਰ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਵਿਚ ਅਗਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼। ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸਿਆ ਹੈ ਨੂਰ। ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹੱਯਾ ਕਿਸ ਨੂੰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਘੱਲਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਇਸ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਹੱਯਾ, ਮੈਂ ਮਰਨ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਵੈਰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ | ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਟੁਰ ਰਿਹਾ, ਬੈਠ | ਰਿਹਾ, ਲੇਟ ਰਿਹਾ, ਹੱਸ ਰਿਹਾ, ਖਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ? ਪੰਡਾ(ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ, ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ) ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ ਮਿਹਰ, ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ ਮਿਹਰ, ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦੇ ਘਰ ਮਿਹਰ, ਹਾਜ਼ਰਾਂ ਕੂੰ ਮਿਹਰ। ਪੰਡਾ ਉੱਠਕੇ ਬੇਸੁਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਅੱਗੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤਾੜੇ ਲਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਸਾਹ ਕਿਸੇ ਅਨੋਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਢਿੱਲੇ ਸਟੀਜੇ ਪਏ ਸਨ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਬੋਲੇ- ਚਿਟਾਨ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਮਾਰਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪਾਟਦਾ ਹੈ; ਖੂਹ ਖੱਟਿਆਂ ਖਾਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਦੂ ਕੀਤਿਆਂ ਜਾਦੂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਵੈਰ ਪਿਆ ਹੈ ਚਿਟਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰ ਦੀ ਟੱਕਰ ਮਾਰਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ! ‘ਨਿਰਵੈਰ” ਇਕ ਬਲੌਰ ਦਾ ਚਿਟਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਲ ਮਾਨਸਕ ਲਹਿਰਾਂ | | ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਾ ਸੱਤਿ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਅਸੱਤਿ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ ਸਤਿ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਬਈ, ਲਾ ਇਸ ਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਛੂਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਚਰਨ ਜੋ ਕੁਲੀਨ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਪਰਤੇ ਤੇ ਜਾਗ ਜੀ ਉੱਠੇ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਉੱਠਕੇ ਹਿਲਾਯਾ, ਸਿਰ ਤੇ ਰਬਾਬ ਦੀ ਠੁਹਕਰ ਨਾਲ ਪ੍ਯਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋਗੀ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੁਆਸ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤਿ ਬਦਲ ਗਈ ਤੇ ਕੋਈ ਕੱਚੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਉੱਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪੰਡੇ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸਦੇ ਡੂੰਘੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬੇਸੁੱਧ ਕਰ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਪਾਉਂਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਚੱਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਫਿਰ ਕਿੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਝੱਟ ਵੱਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈਸ। ਇਹ ਫਿਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਭੈ ਹੈ। ਗਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਡਤਾਈ ਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਮਾਤ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਚ ਮੁੱਚ ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਅਵਤਾਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਹੁਣ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਪੰਡਾ-ਮਹਾਰਾਜ! ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ ਕੀਕੂੰ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕੁਲੱਛਨ ਛੱਡਿਆਂ। ਪੰਡਾ-ਕੁਲੱਛਨ ਕੀ ਕੀ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਸਤਿ, ਝੂਠ। ਪੰਡਾ-ਜੀ ਹੋਰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿੱਥੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੋਵੇ, ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪਿਆਰ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਜਿੱਥੇ ‘ਨਾਮ' ਹੈ ਉਥੇ ਅਦਬ ਕਰਿਆ ਕਰ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਨਾ ਕਰ। ਘੱਲੀਆਂ ਟਕਰਾ ਕੇ ਪਰਤਦੀਆਂ ਤੇ ਅਪਣੇ ਤੇ ਆਕੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਤੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਮੂਰਛਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਨਸਕ ਬਲ ਨਿਰਵੈਰ ਬਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ? ਆਪਾ ਆਪੇ | ਯਾਉ, -੩੯੪- ਪੰਡਾ-ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਜਪੁ। ਨਾਮ ਸਿਮਰ, ਨਾਮ ਨਾਮ ਵਿਚ ਖੇਡ, ਇੱਲਤਾਂ ਛੱਡ ਦੇਹ! ਪੰਡਾ-ਸੱਤ ਬਚਨ। ਪਰ ਜੀ ਜਗਤ ਵਿਚ<noinclude></noinclude> gart06lhhb384cjrhwxi6fxuymc2aue 250 74803 237189 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਤਦ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਤ ਬ-ਪੁਸ਼ਤ ਉਥੇ ਦਾ ਹੀ ਵਾਸੀ ਚਲਾ ਆਯਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬੀ ਸਥਾਪਤ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਤੱਕ ਕੇ | ਬਾਬਾ ਕਰਤਾਰ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਤਦ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਤ ਬ-ਪੁਸ਼ਤ ਉਥੇ ਦਾ ਹੀ ਵਾਸੀ ਚਲਾ ਆਯਾ ਹੈ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬੀ ਸਥਾਪਤ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਸਤਾ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਤੱਕ ਕੇ | ਬਾਬਾ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਕਟਕ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਯਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹੋਕੇ ਗਏ ਸਨ, ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬੜੇ ਸ਼ੁਮ ਨਾਲ ਰੁਪੱਯਾ ਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਸੁਹਣਾ ਪੱਕਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾ ਦਿਤਾ ਹੈ। ੩੮. ਮਰਦਾਨਾ ਨਿਹਾਲ । ਤਦ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਓਥਹੁੰ ਰਵਦੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਵਡੀ ਉਜਾੜਿ ਵਿਚਿ ਜਾਇ ਪਏ, ਤਬ ਉਥੇ ਕੋਈ ਮਿਲੇ ਨਾਹੀ, ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੁਖਿ ਲਾਗੀ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਹਾਣਿ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਡੂਮ ਸੇ, ਮੁਲਖ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਮੰਗਿ ਖਾਂਦੇ ਥੇ, ਉਥਹੁੰ ਬੀ ਗਵਾਇਆ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਵਡੀ ਉਜਾੜਿ ਵਿਚਿ ਆਏ ਪੈਇ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਖੁਦਾਇ ਕਾਢੇ ਤਾਂ ਨਿਕਲਹਿ, ਹੁਣਿ ਕੋਈ ਸੀਂਹੁ ਬੁਕਿ ਪਵੈਗਾ ਤਾਂ ਮਾਰਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਪਰ ਤੂੰ ਉਸੀਆਰੁ ਹੋਹੁ'। ਆਖ਼ਿਉਸ ‘ਜੀ ਕਿਉਂ ਕਰ ਉਸੀਆਰੁ ਹੋਵਾਂ ਉਜਾੜਿ ਵਿਚਿ ਆਇ ਪਇਆ'। ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਅਸੀਂ ਉਜਾੜਿ ਵਿਚਿ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਵਸਤੀ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਜਿਥੈ ਨਾਉ ਚਿਤਿ ਆਂਵਦਾ ਹੈ”। ਓਥੇ ਬਾਬੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਿਆ:- ਆਸਾ ਘਰੁ ੪ ਮਹਲਾ ੧ ੴਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ਦੇਵਤਿਆ ਦਰਸਨ ਕੈ ਤਾਈ ਦੂਖ ਭੂਖ ਤੀਰਥ ਕੀਏ ॥ ਜੋਗੀ ਜਤੀ ਜੁਗਤਿ ਮਹਿ ਰਹਤੇ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭਗਵੇ ਭੇਖ ਭਏ ॥੧॥ ਤਉ ਕਾਰਣਿ ਸਾਹਿਬਾ ਰੰਗਿ ਰਤੇ ॥ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਅਨੇਕਾ ਰੂਪ ਅਨੰਤਾ ਕਹਣੁ ਨ ਜਾਹੀ ਤੇਰੇ ॥ | | ਗੁਣ ਕੇਤੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਰ ਘਰ ਮਹਲਾ ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ਛੋਡਿ ਵਿਲਾਇਤਿ ਦੇਸ ਗਏ ॥ ਪੀਰ ਪੇਕਾਂਬਰ ਸਾਲਿਕ : ਸਾਦਿਕ ਛੋਡੀ ਦੁਨੀਆ ਥਾਇ ਪਏ ॥੨॥ ਸਾਦ ਸਹਜ ਸੁਖ ਰਸ ਕਸ ਤਜੀਅਲੇ ਕਾਪੜ ਛੋਡੇ ਚਮੜ ਲੀਏ॥ ਦੁਖੀਏ ਦਰਦਵੰਦ ਦਰਿ ਤੇਰੈ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਦਰਵੇਸ ਭਏ ॥੩॥ ਖਲੜੀ ਖਪਰੀ ਲਕੜੀ ਚਮੜੀ ਸਿਖਾ ਸੂਤੁ ਧੋਤੀ ਕੀ ॥ ਤੂੰ ਸਾਹਿਬੁ ਹਉ ਸਾਂਗੀ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਨਕੁ ਜਾਤਿ ਕੈਸੀ ॥੪॥੧॥੩੩॥ ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ : ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਸਬਦ ਚਿਤਿ ਕਰਿ, ਤਉ ਬਾਝੁ ਬਾਣੀ ਸਿਰਿ ਨਾਹੀ ਆਵਦੀ । ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਰਬਾਬੁ ਵਜਾਇ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਜੀ ਮੇਰਾ ਘਟੁ ਭੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲਿ ਮਿਲਿ ਗਇਆ ਹੈ ਮੈਂ ਇਹ ਰਬਾਬੁ ਵਜਾਇ ਨਾਹੀ ਸਕਦਾ'। ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਚਲੁ ਪਿਛੇ ਕਿਸੇ ਵਸਦੀ ਜਾਹਾਂ। “ਅਜੀ ਮੈਂ ਵਸਦੀ ਭੀ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ਸਕਦਾ, ਮੇਰਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲਿ ਘਟੁ ਮਿਲਿ ਗਇਆ ਹੈ, ਹਉ ਮਰਦਾ ਹਾਂ।” ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਹਉ ਤੈਨੂੰ ਆਈ ਬਿਨਾਂ ਮਰਣਿ ਨਾਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਕਲਜੁਗ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ ਜੋ ਪਿਛੇ ਆ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤਿੰਨਾ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਝਲਕ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੋ ਇਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋਵੇ ਤੇ ਇਥੇ ‘ਕਟਕ’ ਵਿਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਵੀ ਅਗ਼ਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰੈਏ ਅਡ ਅਡ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪੱਦ੍ਰਵ ਹੋਏ ਹੋਣ। ੨ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇੰਞ ਹੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਤੇ ਇਹ ਬਨ ਕਿੱਥੇ ਸੀ, ਖੋਜ ਗੋਚਰੀ ਬਾਤ ਹੈ 'ਅਜੇ। -੩੦੬-<noinclude></noinclude> 9klh6w6rsgamn7ihwh1nuem8sdkp6fp 250 74804 237190 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆ ਆ ਕਿ ਦੇਖ ਲੇਵਾਂ,-ਯਾਰਾ ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਆ ਆ ਕਿ ਰੁੱਤ ਫਿਰੀ ਹੈ, ਪਤ ਪਤ ਪਿਆ ਝੜੀਂਦਾ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਤੇ ਕੰਬਣੀ ਹੈ, ਬਨ ਸਹਿਮ ਛਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਲਬੁਲ ਹੈ ਰਾਹ ਤਕੇਂਦੀ, ਸ਼ਾਖੋ ਹੈ ਸ਼ਾਖ ਫਿਰਦੀ, ਵੇਲਾ ਖ਼ਿਜ਼ਾ ਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆ ਆ ਕਿ ਦੇਖ ਲੇਵਾਂ,-ਯਾਰਾ ਹੁਣ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਆ ਆ ਕਿ ਰੁੱਤ ਫਿਰੀ ਹੈ, ਪਤ ਪਤ ਪਿਆ ਝੜੀਂਦਾ, ਸ਼ਾਖਾਂ ਤੇ ਕੰਬਣੀ ਹੈ, ਬਨ ਸਹਿਮ ਛਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਲਬੁਲ ਹੈ ਰਾਹ ਤਕੇਂਦੀ, ਸ਼ਾਖੋ ਹੈ ਸ਼ਾਖ ਫਿਰਦੀ, ਵੇਲਾ ਖ਼ਿਜ਼ਾ ਦਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਆਖਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਖਰ ਤੇ ਹੈ ਖਿਜ਼ਾਂ ਹੁਣ, ਆਖ਼ਰ ਤੇ ਜਾਨ ਮੈਰੀ। ਆ ਜਾ ਬਸੰਤ ! ਆ ਜਾ, ਵੇਲਾ ਵਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਝੂਠੇ। ਅਜੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਕਸਰ ਹੈ। ਹੈ...।” ... ਇਉਂ ਆਖਦੀ ਕੁਛ ਬਾਉਲੀਆਂ ਵਾਙੂ ਉੱਠੀ, ਦਲਾਨ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਕ ਤਖਤ ਪੋਸ਼ ਤੇ ਵੀਣਾਂ ਪਈ ਸੀ, ਚਾ ਲਿਆਈ, ਫਿਰ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਕੇ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਙੂ ਅਚੱਲ ਹੋਕੇ ਬੀਬੀ ਬੈਠ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆ ਵੀਣਾ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੇ ਇਕ ਅਨੋਖੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਨਿਤਕਾਰੀ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈਆਂ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਬੀਬੀ ਦਾ ਗਲਾ ਇਕ ਸੁਥਰੇ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਲਾਲ ਪੱਥਰਂ | ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਤੇ ਡਾਢੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਇਹ ਲਾਡ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੜਾ ਹੈ, ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੋਂ ਹੱਥ ਕੁ ਭਰ ਉੱਚਾ ਹੈ ਉਸ ਤੇ ਵਿਛਿਆ ਹੈ ਕੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਤੇ ਉਤੇ ਧਰੀ ਹੈ ਇਕ ਮਰਜੰਗੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਿੱਤਲ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰੈ ਮੂਰਤੀਆਂ ਧਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਮੂਰਤੀ ਹੈ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ, ਦੂਸਰੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ, ਤੀਸਰੀ ਲਛਮਣ ਜੀ ਦੀ। ਤ੍ਰੈ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਹਨ, ਪਰ ਉਂਞ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਰਤਾ ਅਗੇਰੇ ਵਾਰ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰਤਾ ਪਿਛੇਰੇ ਤੇ ਲਛਮਣ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਤੋਂ ਰਤਾ ਹੋਰ ਪਿਛੇਰੇ। ਇਸ ਮਰਜੰਗੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੀ ਹੈਂ ਇਕ ਨਾਰਿ ਸਫ ਵਿਛਾਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਤੇ ਆਸਣ ਡਾਹਕੇ ਕਾਲਾ। ਇਹ ਬੀਬੀ ਹੈ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਲੰਘੀ ਉਮਰ ਦੀ। ਇਸ ਨੇ ਨੈਣ ਜਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਉਤੇ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਇਸ ਨੇ ਨੈਣ ਝਮਕੇ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਪੂ ਪ੍ਰਿਯਤਮ ! ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਇਕ ਵੇਰੀ ਨੈਣ ਖੂਹਲਕੇ ਮੈਂ ਵਲ ਤੱਕਦੇ। ਉਮਰ ਬੀਤ ਗਈ ਪੂਜਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਭਾਗ, ਮੇਰੇ ਕਰਮ, ਮੈਂ ਪਤਿਤ ! ਆਪ ਮੇਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਸੀਜੇ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਵੇਰ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋ, ਮੇਰੀ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਹੈ ? ਹਾਂ ! ਹਾਂ ! ਮੈਂ ਭਗਤ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕਰਮ ਹੀਣ ਹਾਂ, ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਗੁਨਹਗਾਰ ਹਾਂ। ਪਤਿਤ ਹਾਂ। ਪਰ ਗੱਲ ਕੀਹ ਸੀ? ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁੱਕਰੇ ਸਾਓ ? ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬੀ ਨੀਵੀਂ ਹਾਂ। ‘ਹਾਂ, ਹਾਂ... ਭਗਤੀ ਕਠਨ ਹੈ, ਪੂਜਨ ਔਖਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰੱਖਕੇ ਪੂਜਾ ਭਾਗ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਕਰੜਾ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਪਰ . | | | | ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ:- ਬੋਲਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋ? ਆਂਖੇ ਨ ਖੋਲਤੇ ਹੋ, ਭਗਤੀ ਮੇਰੀ ਕਾ ਕਿਆ ਤੋਲ ਤੋਲਤੇ ਹੋ ? ਮਿਰਨਾਲ ਤਾਰ ਕਾ ਕਿਆ ਤੋਲ ਤੁਲ ਸਕੇਗਾ ਮਕੜੀ ਕੀ ਤਾਰ ਕਾ ਕਿਆ ਮੋਲ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ? ਬਿੰਦੂ ਤੋ ਸ਼ੂਨ ਹੈ ਕੀਮਤ ਬੀ ਖ਼ੂਨ ਹੈ, ਪਰਖਤੇ ਹੋ ਬਾਂਦੀ ? ਬਾਂਦੀ ਤੋਂ ਊਨ ਹੈ ! ਬਿਰਦ ਕੋ ਸੰਭਾਲੋ ਅਪਨੇ ਕੋ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ! ਅਵਗੁਣ ਚਿਤਾਰੀਏ ਨਾ ਪਤਿਤੋਂ ਕੇ ਤੁਮ ਕਬੂ। ਪਹਿਲੇ ਯੁਗੋਂ ਮੈਂ ਤਾਰੇ ਕਿਤਨੇ ਪਤਿਤ ਉਬਾਰੇ, ਜੱਸੀ ਕੋ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ! ਕਲਜੁਗ ਮੇਂ ਲੇਹੁ ਤਾਰੇ। ਇਹ ਗੀਤ ਇਸ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਰਹਾ, ਲਯ, ਸੁਰ ਤੇ ਤਾਲ ਵਿਚ ਗਾਂਵਿਆਂ ਗਿਆ ਕਿ ਸੁਣਦੇ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਕੱਢ ਲਵੇ। ਗਾਉਣੇ ਵਾਲੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਂ ਜੱਸੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਉਮਰ ਦਾ ਵਿੰਜੋਗ ਇਸ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪ ਗਉਂਦੀ ਗਉਂਦੀ ਮੋਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਨੀਰ ਜਾਰੀ ਸੀ। ਹੱਥ ਹੁਣ ਖੜੋ ਗਏ, ਵੀਣਾਂ ਚੁਪ ਹੋ ਗਈ, ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਸਨਾਟਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਜੱਸੀ ਦੀ ਸਰੁਤ ਜੁੜ ਗਈ, ਐਉਂ ਭਾਸਿਆ ਕਿ ਮੂਰਤ ਹਿੱਲ ਪਈ ਹੈ, ਆਦਮ ਕੱਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਬੁਲ੍ਹ ਕੁਛ ਫਰਕ ਰਹੇ ਹਨ ਮਾਨੋ ਕੁਛ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਜਾਤਾ ਅਜ ਭੱਗਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਂ,' ਅੱਗੇ ਬੀ ਕਈ ਵੇਰ ਲਾਡ ਵਾਲੇ ਉਲਾਹਮਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤਾਂ ਭਗਤਾਂ ਤੇ ਪਸੀਜਿਆ ਹੈ ਅਜ ਬੀ ਓਸੇ ਬਿਰਦ ਦੀ ਲਾਜ ਆ ਗਈ ਸੂ। ਪਰ ਸੀ ਜੱਸੀ -੩੦੮-<noinclude></noinclude> hhypfzrjcv5xaf740wbwix40n89yrwv 250 74805 237191 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜੱਸੀ-ਰਾਮ ਗੁਣ ਕਥਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਵੀਣਾਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀ ਬੀ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਸਾਧੂ-ਨਹੀਂ, (ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ) ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਏ ਤਾ ਦੇਖੋ ਨਾ ਕਲਯੁਗ ਦਾ ਬੀਚਾਰ ਬੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜੱਸੀ-ਰਾਮ ਗੁਣ ਕਥਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਵੀਣਾਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀ ਬੀ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਸਾਧੂ-ਨਹੀਂ, (ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਕੇ) ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਏ ਤਾ ਦੇਖੋ ਨਾ ਕਲਯੁਗ ਦਾ ਬੀਚਾਰ ਬੀ ਕਰੋ ਨਾ, ਦੇਵਤਾ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਆਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਦੇਵਤਾ ਸਜਿੰਦ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਏਸ ਸਮੇਂ। ਜੱਸੀ (ਜ਼ਰਾ ਘਬਰਾ ਕੇ)-ਸਜਿੰਦ -? ਕੀਹ ਭਾਵ ? ਜੀਵ ਵਿਚ, ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ? ਸਾਧੂ (ਜੱਸੀ ਦਾ ਘਬਰਾ ਤਕ ਕੇ)-ਮਾਤਾ ! ਪ੍ਰਾਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਪਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਦਿ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੋ ਜਾਏ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦ੍ਰਵੀਭੂਤ ਤਾਂ ਆਵੇਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਠਾਕੁਰ ਦਾ। ਜੱਸੀ (ਸਿਰ ਹਿਲਾਕੇ)-ਰਸਤਾ ਖਤਰੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਖਤਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਧੋਖਾ ਦੇ ਜਾਏਗਾ। ਆਚਰਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਨ ਨਾਲ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ। ਸਾਧੂ-ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਂ ਆਪ ਂ ਸਾਧੂ ਮਹਾਤਮਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋ। ਜੱਸੀ-ਹਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਪੂਜ੍ਯ ਬੁੱਧੀ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਸਤਿਸੰਗੀ ਸਮਝਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੋਚਦੀ। ਂ ਂ ਂ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਰਾਮ ਦੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਆਵੇਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਰਾਮ ਦਾ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦਰਸਨ ਦਾ। ਸਾਖਿਆਤ ਉਸ ਵੇਲੇ ਠਾਕੁਰ ਉਹੋ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵੇਲੇ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੱਸੀ-ਰਾਮ ਲੀਲ੍ਹਾ ਜੋ ਅੱਸੂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਪਠਾਣ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦੇਂਦੇ। ਸਾਧੂ-ਹਾਂ ਰੋਕਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਅੱਸੂ ਮਾਸ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਖਾਸ ਚੁਣ ਕਰਕੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਲੋਗੋਂ ਕਾ ਸਮੁਦਾਯ ਸਾਰਾ ਨਾਟ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਹਰ ਦਿਨ। ਦੀ? .. ਜੱਸੀ-ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਸਾਧੂ-ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ! ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਵਿਚ ਆਮ ਖਾਸ ਨਹੀਂ, ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਭਜਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਆਤਮਾ ਨਾਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੱਸੀ-ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝੀ। ਸਾਧੂ-ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਆਵੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ, ਨਿੱਤ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਟ ਵੇਲੇ। ਜੇਸੇ ਸਾਡੇ ਪਰਸੋਂ ਭੀਲਨੀ-ਲੀਲ੍ਹਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ‘ਰਾਮ ਆਵੇਸ਼’ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਅਸਚਰਜ ਆਨੰਦ ਸੀ। ਆਪ ਦੇਖੋ ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਿਹਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਮਾਤਾ ! ਰਾਮ ਕੀ ਪਾਵਨ ਲੀਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਜੱਸੀ (ਸ਼ਰਧਾ ਨਾ ਕਰਕੇ)-ਦੋਸ ਕਿਉਂ ਪੁੰਯ ਸਾਧੂ (ਮੱਥੇ ਤੇ ਆਏ ਵੱਟ ਖੋਹਲ ਕੇ)-ਮਾਤਾ! - ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਰੋਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ? ਤੇ ਰਸਤਾ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਕੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਦੇਖੋ। ਜੱਸੀ-ਲੀਲ੍ਹਾ ! ਲੀਲ੍ਹਾ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੀ। ' ਸਾਧੂ-ਨਹੀਂ ਮਾਤਾ ! ਪਰਮ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੁਦਾਯ ਮਿਲਕੇ ਜੋ ਲੀਲ੍ਹਾ ਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਓਹ ਉਹ ਲੀਲ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਜਨ। ਉਸ ਲੀਲ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੇਖਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਭਗਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਜੋ ਲੀਲ੍ਹਾ ਕਰ ਸਾਧੂ-ਨਹੀਂ, ਓਹ ਕੁਛ ਦਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਹੈ ? ਜੱਸੀ-ਭਲਾ ! ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਦ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਅਵਸਰ ਸਾਧੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਵੇਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਕੁਛ ਆਪ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਾਧੂ ਜੀ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। -੩੧੦- ੨. ਲੀਲ੍ਹਾ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਉਚੇਚਾ ਥਾਉਂ ਬਣਿਆ<noinclude></noinclude> qe8yb5ld720mok6pqxmvwgurvqyxf5d 250 74806 237192 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੰਗ ਭੂਮੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਉਤੇ ਂ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਕ ਦੋ ਪਰਦੇ ਬੀ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਰਾਸ ! ਲੋਕੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੀਲ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਅੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੰਗ ਭੂਮੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਉਤੇ ਂ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਕ ਦੋ ਪਰਦੇ ਬੀ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਲੀਲ੍ਹਾ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਰਾਸ ! ਲੋਕੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੀਲ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਅੱਛੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, | ਜੀਕੂ ਚੰਗੇ ਸਿਆਣੇ ਨਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਜਾਣੂ ਪਾਤੁ ਨਾਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੱਸੀ ਬੀ ਬੈਠੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਜੀ ਇਸ ਦੇ ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਆਵੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਆਵੇ ਤਾ ਉਹ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਣ ਤੇ ਜੱਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਸ ਪੂਰਨ ਕਰ ਲਵੇ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਰਸ਼ਨ-ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ-ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ ਬਾਲਪਨ ਤੋਂ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਮਝਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਜਾਨ ਪੈਕੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਹੁਣ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਅਖੰਨਾ ਕਰਕੇ ਆਵੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਲੀਲ੍ਹਾ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਰੋਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗਲੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਧਾਬਲੀ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਦਾ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਛੋੜਦੀ। ਉਹ ਬੀ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਵੇਲੇ ‘ਇਨਸਾਨ ਰਾਮ' ਰੱਬ ਰਾਮ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਤਾਂ ਅਪਣੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਈ ਬੈਠੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਛਲ ਹੇਠ ਨਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਹਾਂ, ਉਹ ਤੱਕ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਖ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕਾਣੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉਕਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਵੇ। ਅਚਾਨਕ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਬਭੀਖਣ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਦੇਣ ਦਾ ਨਾਯ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ ਹੁਣ ਆਵੇਸ਼ ਹੈ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਕੇ ਨਾਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਕਤੇਜ ਤੇ ਜਲਾਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਚਮੁਚ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੱਸੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਸੱਧਰ ਸੀ ਪ੍ਰਤੱਖ | ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕਰਕੇ ਬਿਨਤੀ ਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ:- ‘ਹੇ ਸੀਯਬਰ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ! ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ ਤੇ ਆਏ ਹੋ ਭਗਤ ਬਭੀਖਨ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਭਿਖਾਰਨ ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ। ਰੰਗ ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਆਓ ਤੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਇਹ ਨਮਸਕਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਕਦਾ ਮੱਥਾ ਲੁਆ ਲਓ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਕਾਰਥਾ | - ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਮਨੋਂ ਮਨ ਕਰਦੀ ਮਾਨੋਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਧੂ ਕੋਈ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਈ ਮਗਨ ਹੈ ਆਪਣੀ ਬਿਨੈ ਵਿਚ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਹੀ ਜੋ ਉਹ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਧਾਬਲੀ ਤੱਕ ਰਹੀ ਹੈ ਕਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਵਲ, ਕਦੇ ਸਾਧੂ ਵਲ ਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿਵਲ ਤੇ ਬੇ-ਮਲੂਮੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਪਣੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਵਲ ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਮਨੋਂ ਮਨ: ਹੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ! ਰਾਮ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ ਘਟ ਘਟ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ! ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਰਾਮ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਰੰਗ ਭੂਮੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਾਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਓਹੋ ਰਾਮ ਹੈ ਜੋ ਤ੍ਰੇਤੇ ਵਿਚ ਹੈਸੀ ਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਮੇਰੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਜੋ ਕੁੱਠੀ ਪਈ ਹੈ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੱਕ ਵਿਚ ਤੇ ਭਿੱਜੀ ਪਈ ਹੈ ਕਿਸੇ ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ। ਫੇਰ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਾਂ, ਖਬਰੇ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ। | ਂ | | ਜੱਸੀ ਬਿਨੈ ਵਿਚ ਮਗਨ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਲੀਲਾ ਅਜ ਦੀ ਪੈ ਹਟੀ। ਸਾਧੂ ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮਾਤਾ ! ਲੀਲ੍ਹਾ ਸਮਾਪਤ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕਰਕੇ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਨਿਰਬਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੁਣਿਓਸੁ ਤੇ ਧਾਬਲੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਕੇ ਉੱਠਣ ਲੱਗੀ ਤਾ ਸਾਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ : ਕਿਉਂ ਮਾਤਾ ! ਅੱਜ ਉਮਰਾ ਦੀ ਸਿੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ? ਪਰ ਜੱਸੀ ਨੇ ਜੁਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਆ ਗਈ। ਅਜੁੱਧਿਆ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਲੀਲ੍ਹਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਪਰੰਤੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੀਲ੍ਹਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਲੀਲ੍ਹਾ ਪਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲੋਕੀਂ ਫੇਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਸੋ ਲੀਲ੍ਹਾ ਮੁੜ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ ਜੱਸੀ ਬੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਆਪ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਦੇਖਦੀ ਸੀ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਖਬਰੇ ਮੇਰੀ ਕਸਰ ਹਟੇ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ। ਪਰ ਜਿੰਨੀ ਵੇਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੇ ਆਵੇਸ਼ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੱਸਿਆ ਉਂਨੀ ਵੇਰ ਹੀ ਜੱਸੀ ਮਨੋਂ ਮਨ ਬਿਨੈ ਵਿਚ ਗਈ, -399-<noinclude></noinclude> 5uvg8tec794wvk5i0tjpeqaxnr2r62d 250 74807 237193 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਸੀਆਰ ਹੋਹੁ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਓਸੁ ‘ਜੀ ਹਉ | ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਹੋਆ, ਉਠਿ ਬੈਠਾ। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਉ ਕਰਿ 'ਉਸੀਆਰੁ ਹੋਵਾ? ਹਉ ਮਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੀਵਣੇ ਦੀ ਗਲਿ ਰਹੀ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਨਾ ਦੇਇ'। ਤਾਂ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਸੀਆਰ ਹੋਹੁ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਓਸੁ ‘ਜੀ ਹਉ | ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਹੋਆ, ਉਠਿ ਬੈਠਾ। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਉ ਕਰਿ 'ਉਸੀਆਰੁ ਹੋਵਾ? ਹਉ ਮਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੀਵਣੇ ਦੀ ਗਲਿ ਰਹੀ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ, ‘ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਨਾ ਦੇਇ'। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: | ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਇਸ ਰੁਖੁ ਦੇ ਫਲ ਖਾਹਿ, ਪਰੁ ਰਜਿ ਕੇ ਖਾਹਿ, ਜਿਤਨੇ ਖਾਇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਪਰੁ ਹੋਰੁ ਪਲੈ ਬੰਨ ਨਾਹੀਂ”। ਤਬਿ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ : ‘ਜੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇ'। ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਲਗਾ ਖਾਵਣ, ਫਲਾਂ ਕਾ ਸੁਆਦ ਆਇਓਸੁ, ਆਖੈ ‘ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਸਭੇ ਖਾਇ ਲਈ, ਫਿਰਿ ਹਥਿ ਆਵਨਿ ਕਿ ਨਾ ਆਵਨਿ, ਕਛੁ ਪਲੈ ਭੀ ਬੰਨਿ ਲੇਈ ਮਤੁ ਹਥਿ ਆਵਨਿ ਕਿ ਨਾ ਆਵਨਿ'। ਤਬ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਭੁਖ ਲਗੇਗੀ ਤਾਂ ਖਾਵਾਂਗਾ'। ਮਰਦਾਨੇ ਪਲੇ ਭੀ ਬੰਨ ਲਏ। ਜਾਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਭੁੱਖ ਲਾਗੀ ਤਾਂ ਆਖਿਓਸੁ: ‘ਕੁਛੁ ਖਾਵਾਂ’ ਜਾਂ ਮੁਹਿ ਪਾਇ ਤਾਂ ਉਤੈ ਵੇਲੇ ਢਹਿ ਪਇਆ। ਤਬ ਬਾਬੈ ਆਖਿਆ: ‘ਕਿਆ ਹੋਆ ਵੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ?’ ‘ਜੀਉ | ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ! ਤੁਧੁ ਆਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਖਾਹਿ ਸੋ ਖਾਹਿ ਵਧਦੇ ਪਲੈ ਬੰਨ੍ਹਿ ਨਾਹੀ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ: ਕੁਛ ਪਲੈ ਭੀ ਬੰਨਿ ਲਈ ਮਤੁ ਹਥਿ ਆਵਨਿ ਕਿ ਨਾ ਆਵਨਿ, ਸੋ ਮੈ ਮੁਹਿ ਪਾਏ ਸਨ, ਮੇਰਾ ਇਹੁ ਹਵਾਲੁ ਹੋਇ | ਗਇਆ'। ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ, “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੁਧੁ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਮੁਹਿ ਪਾਇ ਸਨਿ, ਏਹੁ ਵਿਖ | | | | | | | ਆਖਿਆ: ‘ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਡੂਮਿ ਮੰਗਿ ਪਿੰਨਿ ਖਾਧਾ ਲੋੜਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਤੀਤੁ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਖਾਹਿ ਪੀਵਹਿ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ, ਅਤੇ ਵਸਦੀ ਵੜੈ ਨਾਹੀ, ਹਉ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਤੁਧੁ ਨਾਲਿ ਰਹਾਂ? ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ'। ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ; ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਤੁਧੁ ਉਪਰਿ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਵਿਦਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ ਮੈਥਾਵਹੁ?? ਤਬਿ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਵਿਦਾ ਕਰਿ, ਹਉਂ ਆਪਣੇ ਘਰਿ ਜਾਵਾਂ”। ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਕਿਵੇਂ ਰਹੈਂ ਭੀ?' ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਹਉ ਤਾਂ ਰਹਾਂ ਜੇ ਮੇਰੀ ਭੁਖ ਗਵਾਵਹਿ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਅਹਾਰੁ ਹੋਵੇ ਸੋ ਮੇਰਾ ਹੋਵੈ, ਸੋ ਮੇਰਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਹਿ, ਜੇ ਤੂੰ ਏਹਾ ਕੰਮ ਕਰਹਿ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲਿ ਰਹਾਂ। ਜਾਂ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਕਰਹਿ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਭੀ ਨਾ ਬੀਚਾਰਿਹ ਤਾਂ ਹਉ ਤੇਰੇ ਨਾਲੇ ਰਹਾਂ, ਜੋ ਏਹੁ ਤੂੰ ਕੰਮੁ ਕਰੇਂ ਨਾਹੀ ਤਾ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਿ'। ਤਬਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਜਾਹਿ ਵੇ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੂੰ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਨਿਹਾਲੁ ਹੋਆ!' ਤਬਿ ਮਰਦਾਨਾ ਉਭਰਿ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ, ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਇਤਨੀਆਂ ਵਸਤੂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਮੱਥਾ ਚੁਕਦਿਆਂ ਨਾਲਿ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਫਲਿ ਸਨਿ,। ਪਰ ਬਚਨ ਕਰਿਕੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲੁ ਹੋਏ ਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ਆਈ; ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਬਾਬੇ ਸਨਿ'। ਤਬ ਬਾਬੇ ਮਥੈ ਉਪਰਿ ਪੈਰ ਰਖਿਆ ਤਬ | ਨਾਲਿ ਲਗਾ ਫਿਰਣਿ। ਸੂਚਨਾ-ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਥੋਂ ਅਗੇ ਹੁਣ ਪਰਤਵਾਂ ਸਫਰ ਹੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਨੇਕ ਥਾਂਈਂ ਵਿਚਰਦੇ ਆਗਰੇ ਆਏ, ਜਿਥੋਂ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੱਗੇ ਹੈ:- ੧. ੩੯. ਮਾਈ ਜੱਸੀ ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਨੇ ਦਿਲ ਚਾਉ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਆ ਆ ਕੇ ਕੌਲ ਖਿੜਿਆ ਮੁਰਝਾ ਮੇਰਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿੰਦੇ ! ਜਿ ਹੁਣ ਬੀ ਆਵੇਂ ਜਿੰਦੜੀ ਰੁਮਕ ਪਵੇ ਮੁੜ, ਖੂੰ-ਗੇੜ ਛਿੜ ਪਵੇ ਦਿਲ ਢਿੱਲਾ ਜੋ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਆ ਆ ਕਿ ਰੂਹ ਉਡਾਰੂ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇਰੇ ਦੇ ਸਦਕੇ, ਠਹਿਰੇ ਕਿ ਕਸਦ ਜਿਸਨੇ ਕਰ ਜਾਣਦਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਆ ਆ ਤੇ ਤਾਣ ਭਰ ਦੇ ਕਰ ਦੇ ਆ ਸਿੱਕ ਪੂਰੀ, ੧ ਇਹ ਲੇਖ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰਮਤ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ੪੬੮ ਮੱਘਰ ਦੀ ੧੪ ਸੰ: ਬਿ: ੧੯੯੩ (੨੮ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੬) ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਦਾ ਮੁਖ ਲੇਖ ਹੋਕੇ ਤੇ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਸੰਗਤਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੩੦੭-<noinclude></noinclude> arss3pgfoawxe4h0en3bf7c2kg1m50i 250 74808 237194 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੌਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਨੂੰ ਯਾਨ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ-ਐਸਾ ਜੋ ਅਗੰਮ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੌਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਨੂੰ ਯਾਨ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ-ਐਸਾ ਜੋ ਅਗੰਮ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕੋਈ ਕਿੱਕੂੰ ਜਾਣੇ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਸਭ ਨੂੰ ਯੋਤੀ-ਮਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਾ ਨਹੀਂ ਲਖਾ ਰਹੀ, ਉਸ ਯੋਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਲੱਖਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈਏ ਤਾਂ। ਵਿਚ ਹੈ। ਰਾਜਾ-ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਜਗਤ ਰਾਜਾ-ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਥੇ ਲੋੜ ਤੇ ਭਾਵਨੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ ਆਰਤੀ ਸੁਣੀ, ਆਰਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝੇ, ਅੰਦਰ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਘੜੀ ਮੂਰਤ ਪੂਜਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਘੜਿਆ ਉਸ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੀ ਕੋਈ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ! ਸਰਬ ਪੂਜਾ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੋਤੀ ਵਾਸਤੇ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਭੁਲੇਵੇਂ ਜੜ੍ਹ ਪਦਾਰਥਾਂ ਅਗੇ ਆਰਤ ਹੋ ਹੋ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ। ਸੋਚਾਂ ਸੱਚ ਸਨ, ਸੱਚ ਦਮਕ ਮਾਰਦਾ ਸੀ, ਕੁਛ ਲੋਕ ਲਾਜ ਦਬਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਸੂਰਜ ਜਦ ਚੜ੍ਹੇ ਪੁਰੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਘਟਾਂ ਭੀ ਹੋਣ ਉਹ ਆਖਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪੜਦੇ ਪਾੜ੍ਹ ਨਿਕਲ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਦਿਲ ਪਾਟ ਪਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਿਹਬਲ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਕੋਈ ਸੋਝੀ ਪਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੋਝੀ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਰਾਜਨ ! ਓਹ ਜਯੋਤੀ ਸਰੂਪ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕਿ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਫੇਰ ਸੁਖ ਵਿਚ ਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਂਈਂ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆ, ਉਸ ਅਗੇ ਆਰਤ ਹੋ ਕੀਰਤੀ ਕਰ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ | ਂ | ਂ । | ਂ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹੁ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਉਠ ਆਵੇਗਾ ਰੌ ਫਿਰੇਗੀ, ਅੰਦਰ ਉਸਰੱਗੀ ਆਵੇਗੀ, ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੋ ਆਵੇਗੀ, ਉਸ ਜਾਗ ਵਿਚ ਜੀਓ। ਹੇ ਰਾਜਾ ! ਭਲੇ ਇਨਸਾਨ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਨ, ਨੇਕੀ, ਪੁੰਨ, ਭਯਾਈ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤਕ ਅੰਦਰ ਜਾਗ ਨਹੀਂ ਤਦ ਤਕ ਉੱਚਾ ਤੇ ਅਸਲੀ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ, ਜੀਵਨ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵ ਮੁਰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਸੁਹਾਵਾ ਹੈ, ਰੰਗ ਕੋਮਲਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਫੁੱਲ ਉਹ ਸੁਫਲ ਹੈ ਜੋ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਲਪਟਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੋਵੇ, ਦਿਲ ਉਮਾਹ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਰਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਹੋਵੇ, ਆਤਮ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਮਾਹ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਰ ਸਫਲ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਉਚੇਰੇ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਉਹ ਉਚੇਰਾ ਜੀਵ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਓਤ ਪੋਤ ਵਜਦੀ ਹੈ। ਜੀਵ ਦੀ ਆਰਤੀ ਚਰਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਵਿਖੇ ਜਾ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਚਰਨਾ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿਹਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਵੱਜਦੀ ਹੈ। ਰਸ ਰੰਗ ਦੀ ਸਾਂਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੇ ਰਾਜਨ ! ਪੂਜਾ ਇਕ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜਾਨ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ-ਸੱਤਿ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਨ ! ਉਮਰਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਣੀ ਫਿਰ ਪਾ ਦਿਓ ਜੋ ਜੀ ਪਈਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਟਾਖ੍ਯ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਡਾਢੇ ਪ੍ਯਾਰ ਵਿਚ ਆਕੇ ਆਖਿਆ ਕਹੁ:- ਕਰ ਪ੍ਰਤੀਤ- ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇਖ ਅੰਦਰ ਹੁਲਾਰਾ- ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਕਿਸੇ ਅਚਰਜ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜਵੀਂ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਤਾ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਬੋਲੇ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ" ਵਾਹਿਗੁਰੂ” ਕਰਦਾ ਅੰਦਰ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਮੁੜ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਠੰਢ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਜਾਗ੍ਰਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਆਪ ਉੱਚਾ ਉੱਚਾ, ਪਰ ਸੀਤਲ ਤੇ ਦੇਖਣਹਾਰ -308-<noinclude></noinclude> e55ak4uui0mjo7q4roavkssdj1ch88o 250 74809 237195 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨਮਨੀ (ਮਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ) ਲਹਿਰ ਟਕਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਆਪੂੰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੁਆਦ ਅਗੰਮੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਸ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਚਰਨੀ ਢੱਠਾ। । ਤਾਰਨਹਾਰ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨਮਨੀ (ਮਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ) ਲਹਿਰ ਟਕਰਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਿ ਆਪੂੰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੁਆਦ ਅਗੰਮੀ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਰਸ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਚਰਨੀ ਢੱਠਾ। । ਤਾਰਨਹਾਰ ਦਾਤੇ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ-‘ਨਿਹਾਲ’। ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਰਾਜਾ, ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਈ ਸੰਗਤ। ਨਿਰਵੈਰ ਦਾਤੇ ਦੇ ਯਾਰ ਨੇ ਸੁੱਤੇ ਜਗਾ ਦਿਤੇ, ਮੋਏ ਜਿਵਾ ਦਿਤੇ, ਰੱਬ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟੇ ਜੋੜ ਦਿਤੇ, ਅਗੰਮ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਰੌਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਖੋਹਲ ਦਿਤੇ, ਹਾਂ ਜੀ, ‘ਨਾਮ ਧਰੀਕ' ਕਰ ਦਿਤੇ। ਪੁਰੀ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ, ਂ ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਧਰਮਸਾਲ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਐਉਂ ਰੇਤ ਥਲਿਆਂ ਵਿਚ ਖਜੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੰਗੀਆਂ ਤੇ ‘ਚਸ਼ਮੇ ਲਾਕੇ ਬਾਬਾ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੰਗਤਾਂ ਜੋ ਜੀ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਬਾਬੇ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਨਾਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ, ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਹੁਕਮ ਦੀ ਤਾਰ ਦੇ ਮਗਰ ਉੱਠ ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਅਜਬ ਨਕਸ਼ਾ ਬੱਝਦਾ ਹੈ, ਛੇਕੜ ਰਜ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੁ ਬਾਬਾ ਰਵਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਮਰ ਜੀਵਨ-ਸਤਿਸੰਗ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਮਿਲੇ ਜੀਵਨ-ਸਫਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਉਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੇ ਰਹੇ, ਫੇਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਓਥੋਂ ਰਵਦੇ ਰਹੇ। ੩੭. ਕਟਕ ਫੇਰੀ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਿਖ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕਟਕ ਵਿਚ ਵਿਦਮਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਾਤਣ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਹੰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ. ਕਿ ਸ੍ਵਰਨ ਦੀਪ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ੀ ਸਫਰ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਹਿਲੋਂ ਕਟਕ ਆਏ ਯਾ ਪੁਰੀ। ਪੁਰੀ ਪਹਿਲੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਤੇ ਓਥੋਂ ਉੱਤਰ ਰੁਖ ਹੋ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕਟਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਅਗ਼ਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪਰਤਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਏਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਣ। | ਮਹੰਤ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਵਡਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰਿਆ ਆਇਆ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਮਹੰਤ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ:-ਨਗਰ ਕਟਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਮਹਾਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕ ਸੁਹਾਵਣੇ ਥਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਡੇਰਾ ਪਾਇਆ। ਨਗਰ ਦਾ ਹਾਕਮ ਇਕ ਨੇਕ ਹਿੰਦੂ ਸੀ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਇਆ। ਇਸ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਧਾਰਣ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਂ ਇਕ ‘ਚੈਤਨ੍ਯ ਭਾਰਤੀ’ ਨਾਮੇ ਸਾਧੂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਭੈਰੋਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੈਤਨ੍ਯ ਭਾਰਤੀ | ਨੇ | | ਂ | | ਂ | | ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਦਾ, ਜੋ ਨਗਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਿਖ ਬਣਨਾ ਪਸੰਦ ਨ ਆਯਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ‘ਭੈਰੋਂ” ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਪੱਦ੍ਰਵ ਕਰਨੇ ਵਾਸਤੇ ਘੱਲਿਆ। ਭੈਰਵ ਨੇ ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ, ਤੂਫਾਨ, ਅੱਗ ਦਾ ਮੀਂਹ ਤੇ ਕਰੜੀ ਜਲ ਧਾਰਾ ਰੂਪੀ ਬਰਖਾ ਆਦਿ ਡਰਾਵਣੇ ਸਾਮਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਬਨ ਵਿਚ ਬੇਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਪੇਸ਼ ਕੁਛ ਨ ਗਈ ਤੇ ਅੰਤ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਹਾਰ ਵੇਖਕੇ ਚੈਤਨ੍ਯ ਭਾਰਤੀ ਬੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆ ਪਿਆ। ਚੈਤਨ੍ਯ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ‘ਸਹਾਰੇ’ ਪੇੜ ਦੀ ਟਹਿਣੀ ਲਿਆਇਆ ਜੋ -304- ਉਸ ਨੇ ਭੇਟਾ ਕੀਤੀ। ਚੈਤਨ੍ਯ ਭਾਰਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦੇ ਲੜ ਲਾ ਕੇ ਤਾਰਿਆ ਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਚੇਟਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਕੇ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੀਤੀ ‘ਸਹਾਰੇ’ ਦੀ ਟਹਿਣੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦਾਤਣ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਾਤਣ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਗੱਡ ਦਿਤੀ ਤੇ ਉਹ ਪੁੰਗਰ ਪਈ, ਹੁਣ ਉਹ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਪੁਰਾਤਨ ਬ੍ਰਿਛ ਹੈ। ਓਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆਂ ਜੋ ਉਧਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੁਣ ਤਕ ਚਲਾ ਆਯਾ<noinclude></noinclude> 08saqw0qvwuaz9pewdu5ti2ct9kzee6 250 74810 237197 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰਨਹਾਰ ਅੱਗੇ ਨਿਉਂਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਂ ਕੀਰਤੀ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਰਤੀ ਕਰਨੀ ਅਨਾਰਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸੁਣਕੇ ਸੋਚੀਂ ਭੀ ਪੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਤਪ ਭੀ ਉਠਿਆ। ਢੇਰ ਚਿਰ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰਨਹਾਰ ਅੱਗੇ ਨਿਉਂਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਂ ਕੀਰਤੀ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਆਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਆਰਤੀ ਕਰਨੀ ਅਨਾਰਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸੁਣਕੇ ਸੋਚੀਂ ਭੀ ਪੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਤਪ ਭੀ ਉਠਿਆ। ਢੇਰ ਚਿਰ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਂ ਂ ਸਾਰਿੰਗ ਕਉ ਹੋਇ ਜਾ ਤੇ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਵਾਸਾ ॥ ੪ ॥੩॥ ੧੩ ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਜੇ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਰਾਜਨ ! ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ, ਸੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਚ ਹੈਂ ਇਕ ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਲੁਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ-ਕੀਹ | ਦੀ ਆਰਤੀ ਇਕ ਥਾਲ ਤੇ ਟਿਮਟਿਮੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ ਨੇ, ਸੁਣਾਓ ਤਾਂ ਸਹੀ? ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਆਖਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਕ ਥਾਲ ਹੈ, ਇਸ ' ਪਾਸ ਆਯਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਰਬਾਬ ਛੇੜ ਬੈਠਾ। ਆਪ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਦੀਵੇ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਉਵੇਂ ਉਚੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹੋ ਤ੍ਰੇਲ ਭਿੰਨੀ ਤੋਂ ਮੋਤੀ ਜੜਤ ਵਾਂਙੂ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ! ਜਗਤ ਦੇ ਚੰਦਨ ਰਸ ਭਿੰਨੜੀ ਛਬੀ ਛਾ ਗਈ। ਸ਼ਬਦ ਧਨਾਸਰੀ ਦੀ ਬਨਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਧੂਪ ਧੁਖ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਵਨ ਚੌਰ ਕਰ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਿਚ ਹੋਇਆ:- ਰਹੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਬਨਾਂ ਦੇ ਫੁਲ ਪੁਸ਼ਪ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਨਾਹਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਰਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਣਾ, ਦੱਸ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਆਰਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਗਗਨ ਰਾਗੁ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧॥ ਮੈਂ ਥਾਲੁ ਰਵਿ ਚੰਦੁ ਦੀਪਕ ਬਨੇ ਤਾਰਿਕਾ ਮੰਡਲ ਜਨਕ ਮੋਤੀ ॥ ਧੂਪੁ ਮਲਆਨਲੋ ਪਵਣੁ ਚਵਰੋ ਕਰੇ ਸਗਲ ਬਨਰਾਇ ਫੂਲੰਤ ਜੋਤੀ ॥੧॥ ਕੈਸੀ ਆਰਤੀ ਹੋਇ ॥ ਭਵ ਖੰਡਨਾ ਤੇਰੀ ਆਰਤੀ॥ ਅਨਹਤਾ ਸਬਦ ਵਾਜੰਤ ਭੇਰੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਹਸ ਤਵ ਨੈਨ ਨਨ ਨੈਨ ਹਹਿ ਤੋਹਿ ਕਉ ਸਹਸ ਮੂਰਤਿ ਨਨਾ ਏਕ ਤੋੁਹੀ ॥ ਸਹਸ ਪਦ ਬਿਮਲ ਨਨ ਏਕ ਪਦ ਗੰਧ ਬਿਨੁ ਸਹਸ ਤਵ ਗੰਧ ਇਵ ਚਲਤ ਮੋਹੀ ॥ ੨॥ ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ ॥ ਤਿਸ ਦੈ ਚਾਨਣਿ ਸਭ ਮਹਿ ਚਾਨਣੁ ਹੋਇ ॥ ਗੁਰ ਸਾਖੀ ਜੋਤਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇ ॥ ਜੋ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ਸੁ ਆਰਤੀ ਹੋਇ ॥ ੩ ॥ ਹਰਿ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਲੋਭਿਤ ਮਨੋ ਅਨਦਿਨੋੁ ਮੋਹਿ ਆਹੀ ਪਿਆਸਾ ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਲੁ ਦੇਹਿ ਨਾਨਕ | | | ਂ ਰਾਜਾ-ਕਿਆ ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਥ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਰਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਸ ਦਾ ਨੱਕ ਹੈ ਕਿ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ? ਪੈਰ ਹਨ ਕਿ ਚੱਲਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਅੱਖ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰੇ ਧਾਰੀ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ ਓਸਦੀਆਂ ਜਾਣੋਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਤ੍ਯਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਪਰ ਸਰਬੱਗ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਰ ਸ਼ੈ ਦਾ ਆਪ ਰਸਿਕ ਤੇ ਰਸਿਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਧਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯਾਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਭੌਤਕ ਪੈਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਓਹ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵੇਗਵਾਨਾਂ ਤੋ ਵਧੀਕ ਵੇਗਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਨਣਾ ਹੈ, ਓਸ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਸਭਨਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਓਸ ਦੇ ਚਾਨਣ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਡਤ ਹਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਿਰਮਲੇ ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ‘ਗੁਰੂ ਪਾਰਿਜਾਤ' ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਇਹ ਸਲੋਕ ਲਿਖਿਆ ਹੈ—“ਅਸਮਦੀਯੋ ਜਗਨ ਨਾਥ ਵਰਤੇ ਸਕਲਾਂਤਰੇ ॥ ਸਰਬ ਵਯਾਪੀ ਯਥਾਂ ਦੇਵਾ ਤਥਾ ‘ਨੀਰਾਂਜਨੰ’ ਵਿਭੌ॥” ਅਰਥ- ਮੇਰਾ ਜਗਨ ਨਾਥ ਸਾਰੇ (ਜਗਤ ਵਿਚ) ਵ੍ਯਾਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਮੇਰਾ ‘ਦੇਵ ਸਰਬ ਵ੍ਯਾਪੀ ਹੈ ਤੈਸੇ ਉਸ ਦੀ ਆਰਤੀ ਭੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। -੩੦੩-<noinclude></noinclude> 7fcpy2x20ppoqhdywiyvyxtk69y0mm0 250 74811 237196 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਣਿਆ ਰਹੂ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਊ ਤੇ ਸਾਡਾ ਤੋਰਾ ਤੁਰਿਆ | ਰਹੂ। ਪਰ ਚੋਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਟੁਰ ਪਏ ਤੇ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਆ ਅੱਪੜੇ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਣਿਆ ਰਹੂ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਮੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਊ ਤੇ ਸਾਡਾ ਤੋਰਾ ਤੁਰਿਆ | ਰਹੂ। ਪਰ ਚੋਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਟੁਰ ਪਏ ਤੇ ਆਰਤੀ ਵੇਲੇ ਆ ਅੱਪੜੇ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਿਠਾਇਆ। ਆਰਤੀ ਦੀ ਯਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਥਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹੀਰੇ ਮੋਤੀ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਚਉਮੁਖੀਆਂ ਦੀਵਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ, ਘਿਉ ਤੇ ਬੱਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਥਾਲ ਵਿਚ ਧੂਪ ਧੁਖਾਈ ਗਈ ਤੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਥਾਲ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਰਕੇਬੀ ਪਰ ਸੰਦਲ ਬੂਰ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਮੁਸ਼ਕ ਕਾਫੂਰ ਦੀ ਡਲੀ ਰੱਖੀ ਸੀ ਤੇ ਅੱਗ ਲਾਈ ਸੀ। ਮੂਰਤੀ ਪਰ ਚੌਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਢੋਲਕੀ ਵੱਜ ਪਈ, ਛੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਨਾਲ ਬੀਨ ਛਿੜ ਪਈ, ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਉੱਠਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਂ | ਂ | ਬੈਠੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਕੁਛ ਹੈਰਾਨ, ਕੁਛ ਗੁੱਸੇ ਭਰਿਆ ਉਠਿਆ, ਨਾਲ ਲੋਕ ਭੀ ਉੱਠੇ, ਪੰਡਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ ਭੀ ਵਿਚ ਸਨ। ਜਦ ਪਾਸ ਵਾਰ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਕਦੇ ਨਾ ਡਿੱਠੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਸਾਰੇ ਠਠੰਬਰ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਬੀ ਅਝਕ ਗਿਆ। ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ‘ਧੰਨ ਕਰਤਾਰ! ‘ਧੰਨ ਕਰਤਾਰ!’ ਆਖਿਆ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਬੈਠੇ। ਹੁਣ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ ਆਖਿਆ:- ਗੁਰੂ ਜੀ! ਆਪ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵਾਂਗੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਖਿਸਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਹੀ ਚਲੇ ਆਏ। ਇਹ ਕੀ ਕਾਰਣ ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਆ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਜਗਤ ਨਾਥ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਆਪੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਰਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਹਾਂ, ਰਾਜਾ (ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ)-ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ (ਪਾਸੇ ਤੱਕਕੇ) ਕਿਉਂ ਬਈ? ਸਾਰੇ-ਜੀ ਸਰਕਾਰ! ਸਾਰੇ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਕੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਉੱਠੇ, ਉੱਠੇ । ਪਿੱਛੇ ਹਟੇ ਤੇ ਪਰੇ ਵਾਰ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਜਿਥੇ ਕਿ ਛੱਤ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਅਸਮਾਨਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਏਥੇ ਬੈਠਕੇ ਆਪ ਨੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ; ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਏ। ਐਸੇ ਟਿਕੇ ਕਿ ਅੰਦਰ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਬੀ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਪਰ ਆਪ ਅਜੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਅਚਰਜ ਤੌਰ ਤੇ ਰਸਭਿੰਨੜੀ ਭਿੱਜ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਲਸ ਲਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਕੋਈ ਟੇਪਾ ਤੇਲ ਮੋਤੀ ਵਾਂਙ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਆ ਆ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਫੁਹਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਅਜਬ ਸੁਹਣੀ ਤਰੌਤ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੱਥਾ ਖਿੜਿਆ ਹੈ, ਡਲ੍ਹਕ ਵਿਸਮਾਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਪ੍ਯਾਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਅਗੰਮੀ ਐਉਂ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮੇਘ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਧਰ ਆਰਤੀ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਆਪ ਮੁਕਾਕੇ ਜਦ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਜ਼ਰ ਚੇਤਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨ ਉਸ ਨੂੰ ਘੜਦੇ ਹਨ, ਨ ਆਏ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਾਂ ਪਹਿਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਜਗਤ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਹੈਂ? ਤਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਓਹ ਸ਼ਾਇਦ ਖਿਸਕ ਵਿਚ ਅਨਾਥ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਜਗਤ ਉਸ ਨੂੰ ਗਏ, ਆਰਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਭਾਲ | ਪੂਜੇ, ਚਾਹੇ ਅਨਾਦਰ ਕਰੇ। ਆਰਤੀ ਕਰਨੀ, ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਖੁੱਲੇ ਅੰਬਰ ਹੇਠ ਪਰੇ ਵਾਰ ਆਰਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਉਂਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ। ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ-ਆਪ ਬਚਨ ਦੇਕੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਆਰਤੀ ਅਸਾਂ ਕੀਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰੀਂ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬਈ ਰਾਜਾ! ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ | ਅਨਾਰਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੇ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਜਗਤ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਨਾਥ ਦੀ ਹੋਵੇਗੇ। | | ਰਾਜਾ-(ਘਬਰਾਕੇ)-ਹਮ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ, ਜਗਤ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਜੋ ਅਧੀਨ ਹੈ ਓਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ -੩੦੨-<noinclude></noinclude> giu57n097i45507413wsjymidsp6clo 250 74812 237198 2026-09-27T07:38:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਆਣੀ ਤੀਵੀਂ; ਨੈਣ ਖੂਹਲਕੇ ਲੱਗੀ ਤੱਕਣ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਭੁਲਾਵਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਅਪਣਾ ਭਖਲਾ? ਨੈਣ ਖੂਹਲਕੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮੂਰਤੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਜੰਗੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਖੜੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਫੇਰ ਦਿਲ ਟੁੱਟਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਆਣੀ ਤੀਵੀਂ; ਨੈਣ ਖੂਹਲਕੇ ਲੱਗੀ ਤੱਕਣ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਭੁਲਾਵਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਅਪਣਾ ਭਖਲਾ? ਨੈਣ ਖੂਹਲਕੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮੂਰਤੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਜੰਗੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਖੜੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਫੇਰ ਦਿਲ ਟੁੱਟਾ ਤੇ ਹੋਰ ਹੋਈ ਕਿ ਕਲਯੁਗ ਘੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਕਿਤਨੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਆਪਣਾ ਧਾਤੂ ਰੂਪ ਛੋੜਕੇ ਸਜਿੰਦ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦਾ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹਾਵੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸੀ ਕਿ ਦਾਸੀ ਆ ਗਈ-ਧਾਬਲੀ। ਇਹ ਮੁਟਿਆਰ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਬੀਬੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਰੀ ਘਰੋਂ ਟੁਰ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਦਾਨਿਆਂ, ਸਿਆਣਿਆਂ, ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਕੁਛ ਹੋਸ਼ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੀ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀ, ਸੋ ਜੱਸੀ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਬੱਝ ਕੇ ਇਸ ਪਾਸ ਟਿਕ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਕੋਈ ਮਹਾਤਮਾ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਫੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਆਈ ਹਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਹਿ ਆਈ ਹਾਂ ਕਿ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਹਨ ਉਠਣਗੇ ਤਾਂ ਆਉਣਗੇ। (ਚਿਹਰੇ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ) ਤੇ ਹੈਂ ਹੈਂ, ਫੇਰ ਰੁਦਨ ! ਵਾਹ ਬ੍ਰਾਮਣੀ ! ਦੀਦੇ ਗਾਲ ਲਓਗੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ। ਮੂਰਤੀਆਂ ਕੋਈ ਹੰਝੂ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰੋਣਾ ਤੇ ਡੁਸਕਾਰੇ ਸੁਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਦੇ ਘਰ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਮਨ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮਾਤ੍ਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਨੀ ਉਮਰ ਹੋ ਗਈ, ਕਦੀ ਏਹ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ? ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਗੀਆਂ, ਸ੍ਵਾਮਨਿ ! ਆਪਣੇ ਨੈਣ ਖੌਰੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਝਿੜਕ ਸੁਣਕੇ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਸਗੋਂ ਕੁਛ ਸੋਚ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ:-ਧਾਬਲੀ ! ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਜਾਂਗਲੀ ਹੈਂ, ਕਲਜੁਗ ਹੈ, ਦੇਵ ਮੌਨ ਹਨ, ਜਦੋਂ | ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਅਗਨੀ ਦਾ ਤੇਜ ਵਧੇਗਾ ਏਹ ਬੋਲ ਪੈਣਗੇ। ਧਾਬਲੀ-ਹੱਛਾ ਜੀਓ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਬਚਾਉ ਕਰੋ ਜੋ ਓਦੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਜੋਗੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਣ। ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਗਾਲ ਲਈਆਂ ਤੇ ਤਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਨਾ ਸਕੇ ਤਾ ਜਿਹੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਗਟੇ ਜਿਹੇ ਨਾ ਪ੍ਰਗਟੇਂ। ਂ | । | ਜੱਸੀ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਰਾਮ ਰਾਮ, ਸੀਆ ਬਰ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਕੀ ਜੈ, ਕਹਿਂਦੀ ਉਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਵੀਣਾਂ ਸਾਂਭ ਦਿਤੀਓ ਸੁ, ਦੂਸਰੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਕੇ ਸੁਫੇ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਜਾ ਉਸ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ‘ਜੈ ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਆਖੀ। ਸਾਧੂ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੀ ‘ਰਾਮ ਕਲਯਾਨ ਕਰੇ' ਤੇ ਫੇਰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀਓ ਸੂ:- ਮਾਤਾ ! ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ ਅਜੁੱਧਿਆ ਤੋਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਰਤੀ ਉਥੇ ਸੁਣੀ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਅਸਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਬਿੰਦਰਾਬਨ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਮਾਈ ਦਾ ਬੀ ਆਗਰੇ ਜਾ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਮਾਈ-ਸੁਣੋ ਬਾਵਾ ਜੀ ! ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕੁਛ ਨਹੀਂ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਬੈਰਾਗੀ ਸਾਧੂ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਪੂਜਨ, ਆਰਤੀ ਆਦਿ ਸਿਖਾ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ ਮੈਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਉਮਰਾ ਚਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਦਿਨ ਸੰਜਮ ਦੇ ਬਿਤਾਏ ਹਨ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਲ ਦੇ, ਤੀਰਥ ਬੀ ਪਰਸੇ ਹਨੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਸਾਧੂ-ਕਲਿਯੁਗ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ ਸਜੀਵ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਮਰਜੰਗੀ ਤੋਂ ਚਲਾਇਮਾਨ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਬ੍ਰਿਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜੱਸੀ-ਜਦ ਸ਼ੋਕ ਹੋਵੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾਸਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਸਰ ਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਧੂ-ਮਾਤਾ! ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਨ, ਅਰਚਾ, ਬੰਦਨ, ਧੂਪਦੀਪ ਪੁਸ਼ਪ ਨਈਵੇਦ ਏਹ ਪਹਿਲਾ ਪਾਦ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜੇ ਸੀ ਸ਼ੋਂਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਤਾਂ। -੩੦੯- ਮਾਈ-ਹੱਛਾ, ਅਗਲਾ ਪਾਦ ਕੀਹ ਸੀ? ਸਾਧੂ-ਭਜਨ ਗਾਇਨ। ੧ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ<noinclude></noinclude> lytglr9z7q4ygvm5wtti6okp12e4ifj 250 74813 237199 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਨਰੀ ਦਾ। ਮੂਰਤੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਰੰਗ ਬੀ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਰੰਗ ਸਾਂਵਲੀ ਭਾ ਦਾ ਸੀ, ਨੈਣ ਸੁਹਣੇ ਕਿਸੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਧਨੁਖ ਬਾਣ ਮੋਢੇ ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਰੌ ਐਦਾਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਨਰੀ ਦਾ। ਮੂਰਤੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਰੰਗ ਬੀ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਰੰਗ ਸਾਂਵਲੀ ਭਾ ਦਾ ਸੀ, ਨੈਣ ਸੁਹਣੇ ਕਿਸੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਧਨੁਖ ਬਾਣ ਮੋਢੇ ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਰੌ ਐਦਾਂ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਭਗਤ ਉਤੇ ਦਇਆਲ ਹੋਕੇ ਅਸੀਸ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੱਸੀ ਦੇ ਨੈਣ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਖਕੇ ਮੋਹੇ ਗਏ, ਸਮਝੀ ਕਿ ਸਚ ਮੁਚ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਜ਼ਰੂਰ | ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਮੂਜਬ ਠੀਕ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥਹੁ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜੱਸੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਚੇਤਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਕ ਹੈ ਤੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਨ ਤੋਂ ‘ਇਹ’ ਇਹ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਆਕੇ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੋਮਲ ਉਨਰੀਏ ਦੇ ਕਮਾਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੈ ਕੋਈ ਪੁਰਾਤਨ ਕਿਤੋਂ ਲੱਭੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਬੂਤ ਤਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਉਨਰ ਕਮਾਲ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਖਹੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਕਲਾ ਕੌਸਲੀਏ ਅਜ ਅਸਚਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੈਰ, ਰਾਮ ਰਵਨ ਦੀ ਜੁਗਤ ਕੁਛ ਕਾਰਗਰ ਪੈ ਗਈ, ਜੱਸੀ ਹੁਣ ਅੰਮਤੀ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਉਪਾਸਕ ਬੈਰਾਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੁਣ ਉੱਚਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਬੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮਰਾਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਕੁਛ ਅਹੰ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ ਤੇ ਨਿਜ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਪੂਜਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੂਰਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦੀ J, ਬੀਣਾਂ ਲੈਕੇ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰਲੀ ਅਗਨ, ਕਿ ਮੂਰਤਿ ਦੇ ਸਾਯਾਤ ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ, ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਈ ਨੇਕ ਸੀ, ਉਪਕਾਰੀ ਸੀ, ਪੂਜਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਛ ਮਾਈਆਂ ਦਾ ਪਰਚਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਇਸ ਪਾਸ ਆਉਣ ਜਾਣ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਨ ਦਾ। ਇਸ ਰੰਗ ਂ ਂ ਂ | ਂ ਂ | ਦੇ ਂ ਂ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮਾਈ ਹੁਣ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਪੈਰ ਰੱਖ ਖੜੋਤੀ। ਦੇ E 2. ਇਕ ਦਿਨ ਮਾਈ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠੀ ਭਜਨ ਗਾਉਂ ਰਹੀ ਸੀ:-ਕਿ ਧਾਬਲੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਗਈ ਹੋਈ ਬਜ਼ਾਰੋਂ ਘਰ ਮੁੜਕੇ ਆਈ ਤਾਂ ਕੀਹ ਦੇਖੇ ਕਿ ਜੱਸੀ ਬੀਨਾਂ ਵਜਾਉਂਦੀ ਤੇ ਗਾਉਂਦੀ ਚੁਪ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਛੇਕੜ ਉਂਗਲੀਆਂ ਖੜੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਹੱਥ ਹੇਠਾਂ ਢੈ ਪਏ ਤੇ ਮੂਰਤੀ ਵਢੂ ਅਚੱਲ ਹੋਈ ਜੱਸੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਥਾਵੇਂ। ਧਾਬਲੀ ਅਜ ਕਾਹਲੀ ਸੀ ਕੁਛ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਪਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕੰਨ ਉਸ ਨੇ ਬੇਤਿਆਰ ਪਾਏ। ਸੋ ਧਾਬਲੀ ਉਸ ਮੂੰਹ ਵਲ ਧਿਆਨ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੱਕਦੀ ਕੁਛ ਖੁਸ਼ੀ, ਕੁਛ ਤਰਸ ਤੇ ਕੁਛ ਹਰਿਆਨੀ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਆਈ ਬੈਠ ਗਈ ਇਕ ਪਾਸੇ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਬਾਦ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਆਏ, ਠੰਢੇ ਠੰਢੇ ਤੇ ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ। ਫੇਰ ਇਧਰ ਉਧਰ ਤੱਕਕੇ ਧਾਬਲੀ ਡਿੱਠੀਓਸੁ ਤਾਂ ਹੱਥ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤੋਸੁ ਜੋ ਧਾਬਲੀ ਸਮਝ ਗਈ ਤੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਜਾਕੇ ਥੋੜਾ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਲੈ ਆਈ ਜੋ ਜੱਸੀ ਨੇ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਕਰਕੇ ਪੀਤਾ। ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਵੇਰ ਦਾ ਬੈਠਾ ਬੈਠਾ ਠੰਢ ਨਾਲ ਜਕੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਿੱਘ ਫਿਰੀ, ਤਦ ਉੱਠਕੇ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰ ਸੌਂ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਕੁਛ ਪਹਿਲੇ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਧਾਬਲੀ ਨੇ ਭੋਜਨ ਖੁਲਾਯਾ ਤੇ ਫੇਰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜੱਸੀ-ਰੋਟੀ ਖਾ ਲੈ, ਚੌਂਕਾ ਸਾਂਭ ਲੈ, ਫੇਰ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਹ, ਮੈਂ ਉਪਰ ਚੱਲੀ ਹਾਂ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਧਾਬਲੀ ਚੁਬਾਰੇ ਆ ਗਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ਸ੍ਵਾਮਨਿ! ਵੇਖ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੋਂਦੀ ਸੈਂ ਆ ਗਿਆ ਈ। ਜੱਸੀ-(ਤਕਕੇ, ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖਕੇ)-ਕਿੱਥੇ, ਕੌਣ? ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਇਕ ਕੰਬਣੀ ਲੂਆਂ ਚੋਂ ਲੰਘ ਗਈ। -੩੧੮-<noinclude></noinclude> f46056khdpy3hkiknj4067j94w4wr2e 250 74814 237200 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਹੇ ਠਾਕੁਰ ! ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ ਮੈਂ ਨਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਇਆ ਕਰਾਂ, ਹੇ | ਰਾਮ ! ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਚਨਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਆਪ ਇਥੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਹੋ ਤਾਂ ਓਥੇ ਬੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੇ ਭਗਵਾਨ ! ਹੇ ਠਾਕੁਰ ! ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ ਮੈਂ ਨਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਇਆ ਕਰਾਂ, ਹੇ | ਰਾਮ ! ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਚਨਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਆਪ ਇਥੇ ਪ੍ਰਗਟੇ ਹੋ ਤਾਂ ਓਥੇ ਬੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਮੁਥਾਜ ਨਾ ਕਰੋ ਹੋਰਨਾਂ ਦਾ, ਆਪਣੀ ਚੇਰੀ ਜਾਣਕੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਿਹ ਆਓ। ਮੈਨੂੰ / ਨਿਤ ਨਿਤ ਦਰਸਨ ਦਿਓ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਦਿਓ ਪਰ ਦਿਓ ਮੇਰੀ ਪੂਜੀ ਗਈ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ। ਜੱਸੀ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ ਦਿਲੋਂ ਨਿਮਗਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ | ਕੁਛ ਨਾ ਮੰਗਿਆ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਜਾਰੀ ਸੁਣ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਤੇਜ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਸੋ ਹਿਲਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਜਗਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਜਦ ਮਾਈ ਨੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ਮਾਤਾ ! ਦੇਖ ਦਰਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਰਸ਼ਨ; ਮਾਂਗ ਮਨ ਕੀ ਮੁਰਾਦ, ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਭਈ ਹੈ ! ਦੇਖੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਠਾਕੁਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੈਂ: ਵਰੰ ਬੂਹ, ਵਰੰ ਬੂਹ। ਹੁਣ ਜੱਸੀ ਨੇ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੀ ਜੀ ਦੁਖਾਕੇ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਖਿਆ: ‘ਹੇ ਰਾਮ ! ਦੇਹ ਦਰਸ਼ਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਤੇਰਾ ਦੀਆ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਛ ਹੈ, ਦੇਹ ਦਰਸ਼ਨ, ਦੇਹ ਦਰਸ਼ਨ।’ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ: ਤਥਾਸਤੂ, ਤਥਾਸਤੂ, ਤਥਾਸਤੂ: (ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ')। ਜੱਸੀ ਸਮਝੀ ਕਿ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਹੋਇਆ ਦੇਵ ਅਜੇ ਹੋਰ ਕਹੇਗਾ ਤਥਾਸਤੂ, ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਫੇਰ ਹੋਇਆ। ਧੂੰਆਂ ਜਿਹਾ ਹੋਕੇ ਫੇਰ ਚਾਨਣ ਪੈ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਮੂਰਤੀ ਸੀ-ਪਾਖਾਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਮਾਇਆ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਫੇਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਟੂਰ ਆਈ। ਘਰ ਜਾਕੇ ਲੱਗੀ ਫੇਰ ਉਹੋ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ। ਇਹ ਨੇਮ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਰੋਜ਼ ਉਡੀਕਾਂ ਕਰੇ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਬੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਦਿਨ, ਵਰ ਜੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਨਾ ਬੋਲੀ ਪਰ ਨਾ ਬੋਲੀ। ਉਸ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਫੇਰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਇਆ ਕਿ ਚਲੋ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, | | | ਂ / | ਪਰ ਜੱਸੀ ਫੇਰ ਨਾ ਗਈ ਤੇ ਇਹੋ ਕਹਿ ਛੱਡਿਆ ਕਿ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਉਹ ਇਕੋ ਦਰਸ਼ਨ ਬੱਸ ਹੈ। 8. ਜੱਸੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਕੌਤਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਇਕ ਵੇਰ ਇਕ ਤ੍ਰੀਮਤ ਆਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: ‘ਮਾਤਾ ! ਤੂੰ ਸਿਆਣੀ ਹੋਕੇ ਕਿਥੇ ਫਸੀ ਪਈ ਹੈਂ। ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਜਿੰਦ ਪਈ ਹੈ? ਤੂੰ ਹੋਈ ਸਜਿੰਦ ਬੀਤਰਾਗ ਸਾਧੂ ਟੋਲ। ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਨਿਮਗਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਭਗਵਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਐਸਾ ਲੱਭ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਦੇਖ ਦੱਤਾ ਤੇਯ ਨੇ ੨੪ ਗੁਰੂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸਨ ਤੇ ਤੂੰ ਇਕ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ”। ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਸੋਚ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਗਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਚਿਓਸੁ ਕਿ ਗਲ ਕੁਛ ਖਤਰੇ ਵਾਲੀ ਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਮਾਈ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤੋਸੁ। ਇਹ ਮਾਈ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇਕ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਉਪਮਾ ਕਰ ਕਰਕੇ ਜੱਸੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਉਸ ਪਰ ਟਿਕਾ ਹੀ ਦਿਤੀ। ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਜੱਸੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਆਪ ਗਈ, ਫੇਰ ਓਹ ਬੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੱਸੀ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਗਲ ਬਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਤੁਰਤਾ ਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਕੁਛ ਦੋ ਇਕ ਕ੍ਰਿਆ ਯੋਗ ਦੀਆਂ ਦੇ घी ਜਾਣੂ ਸੇ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੱਸੀ ਪਤੀਜ ਗਈ, ਪਰ ਧਾਬਲੀ ਇਕ ਅਚਰਜ ਜਾਂਗਲੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਸੀ, ਉਹ ਬ੍ਰੇਕੀਆਂ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੀ, ਪਰ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਅਕਲ ਉਸ ਦੀ ਬੜੀ ਸਾਫ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਦਾ ਤੌਖਲਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਮ ਪੈਣ ਲਗ ਗਿਆ ਕਿ ਇਥੇ ਕੁਛ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਤਾਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹੋਣੇ ਲੋੜੀਏ ਤੇ ਹੈਨ ਬੀ, ਪਰ ਏਹ ਆਪ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਦੂਤ ਘੱਲਣੇ ਜ਼ਰੂਰ ਬਨਾਵਟ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਾਬਲੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ। ਜੱਸੀ -੩੧੩-<noinclude></noinclude> 1llogzw4nswhnm2s8mgh4lotbqtp0qt 250 74815 237201 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਪਰ ਕਦੇ ਲੀਲ੍ਹਾ ਪਾ ਰਹੇ ਤੇ ਰਾਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪਾਤ੍ਰ ਨੇ | ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪਾਰਖੂ ਕਸਵੱਟੀ ਬਣਾ ਰਖੀ ਸੀ ਅੰਤਯਾਮਤਾ ਨਾਲ ਜੱਸੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾ ਸੁਣੀ। ਜੱਸੀ | ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਖੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਪਰ ਕਦੇ ਲੀਲ੍ਹਾ ਪਾ ਰਹੇ ਤੇ ਰਾਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਪਾਤ੍ਰ ਨੇ | ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪਾਰਖੂ ਕਸਵੱਟੀ ਬਣਾ ਰਖੀ ਸੀ ਅੰਤਯਾਮਤਾ ਨਾਲ ਜੱਸੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨਾ ਸੁਣੀ। ਜੱਸੀ | ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਰਖੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਂਛਤ ਰਾਮ ਨਾ ਦਿੱਸ ਆਵੇ। ਇਕ ਵੇਰ ਕਿਸੇ ਡਾਢੇ ਚਾਤੁਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਭਵੰਦ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਚਲਾਕੀ ਦਾ ਕੌਤਕ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਏਹ ਜੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਕਿਸੇ ਰਾਮ ਭਗਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੈਣ-ਜਲ ਸਿੰਚ ਸਿੰਚਕੇ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਤੇ ਤੀਬ੍ਹਤਾ ਦੇ ਤਾਉ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਸਾਖ੍ਯਾਤਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੇ ਲੈਕੇ ਪਥੇਰੇ ਦੀ ਘੜੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ ਇਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੱਸੀ ਇਸ ਤੇ ਬੀ ਅਖੰਨਾ ਕਰ ਬੈਠੀ। ਇਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਜੈ ਦਸਮੀ ਦੀ ਰਾਤ ਮੇਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਯਾ ਬੀ ਕਈ ਵੇਰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਭੀ ਮਾਯਾ ਦਿਤੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਘਰ ਸੱਦਕੇ ਬੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਾਯਾ ਦਿਤੀ ਪਰ ਇਹ ਗਲ ਨਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀ ਕਿ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋ ਜਾਏ। ਅੰਤ ਹਾਰ ਕੇ ਂ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ | ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੋਸ਼ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਪੈਰ ਤਾਂ ਚੁਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਅਗਲਾ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ | ਸਹੀ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੀਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿਚ | ਜੋ ਆਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ ਸੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜਾਂਗਲੀ ਧਾਬਲੀ ਨੇ ਤਾਂ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿਤਾ-"ਭਾਈ ਰਾਮ ਨੂੰ | ਕੋਈ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ, ਕੋਈ ਧਰਮੀ | ਰਾਜਾ ਮੰਨੇ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸਾਡੇ ਬਣਾਏ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਭਜਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਪਾਸੋਂ ਫੇਰ ਲੀਲ੍ਹਾ ਕਿਸ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਇਕ ਪਥਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੀਉ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਵੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਮ ਰੂਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ। (ਜੱਸੀ ਵੱਨੇ ਤੱਕ ਕੇ) ਦੇਖ ਮੇਰੀ ਸੁਆਣੀ ! ਫੁਲਾ ਨਾਲ ਚੁੰਬਕ ਛੋਹੇ ਕਿ ਰਗੜੇ ਤਾ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਫੁਲਾਦ ਚੁੰਬਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੈ ਨਾ? ਂ | ਮੂਰਤੀ ਜੋ ਐਸੀ ਹੈ ਬੋਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਰ ਦਾਨ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਛੋ ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਬੀ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਬਿਜੈ ਦਸਮੀ ਤਕ ਉਤਾਵਲੀ ਹੋ ਹੋ ਉਡੀਕ ਕੀਤੀ ਜੱਸੀ ਨੇ। ਜਦੋਂ ਦਿਨ ਆਇਆ ਜੱਸੀ ਗਈ ਠੀਕ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਬਲੀ ਨਾਲ ਗਈ। ਉਸ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿਤੀ, ਪਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਇਕੱਲੀ। ਉਥੇ ਜਾਕੇ ਜੱਸੀ ਬੈਠ ਗਈ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰਕੇ। ਤਾੜੀ ਲਾਕੇ ਬੈਠਿਆਂ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਕੜੱਕ ਕਰਕੇ ਧਮਾਕੇ ਜੱਸੀ ਉਸ ਦੀ ਮੋਟੀ ਪਰ ਸਾਧਾਰਨ ਅਕਲ ਦੀ ਂ ਦੀ, ਨੈਣ ਜੁੜ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਨ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹ ਗਏ ਗਲ ਉਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਹੱਸ ਪਈ। ੩. ਜੱਸੀ ਦੀ ਲਗਨ ਹੁਣ ਐਉਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਜਿਵੇਂ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਮੀਰਾਂਬਾਈ ਦੀ ਲਗਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੀ, ਲਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮਤਾਂ ਮਤਾਂਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੰਤ ਆਉਣ ਜਾਣ। ਜੱਸੀ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿਚ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲ ਲੈਂਦੀ। ਭਗਤ ਜਨ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਭਜਨ ਸੁਣਦੇ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਅਸ਼ ਅਸ਼ ਕਰ ਉਠਦੇ। ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਂ | ਂ ਂ -- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਸਨ, ਪਰ ਫੇਰ ਮਿਟ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੀ। ਅੰਦਰ ਧੂਆਂ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਫੇਰ ਉੱਜਲ ਚਾਨਣਾ ਚਮਕ ਪਿਆ, ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਨੈਣ ਹਿੱਲੇ ਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ‘ਅਹੋ ਭਗਤ ਜਨ ! ਮਾਂਗੋ ਵਰ ਦਾਨ, ਮਾਂਗੋ ਦੇਨੇ ਆਏ ਹੈਂ। ਵਰੰ ਬੂਹ, ‘ਵਰੰ ਬੂਹ’। ਜੱਸੀ ਡਿੱਠਾ ਮੂਰਤ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਖੜੀ ਸੀ ਪਰ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ਵਰੰ ਬੂਹ। ਧਾਬਲੀ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਜਰ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ ਜਿਹੇ ਸ੍ਵਾਮਨਿ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ‘ਉੱਚੀ ਨਾ ਮੰਗੀਂ,ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਗੀ। ਜੱਸੀ ਅਗੇ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਬਿਨੈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਨੇ -392-<noinclude></noinclude> a9eisqq89msw6qt4jwm8zl1s664ry0b 250 74816 237202 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਵਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਅਨਮਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਂ ਕੇ ਤੇ ਭੋਛਣ ਉਤੇ ਲੈ ਕੇ ਦਾਨਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਚਨ ਮੋੜਨਾ ਵਰ ਨਹੀਂ। ਜਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ, ਖਬਰੇ ਕਿੰਨਾ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਵਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਅਨਮਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਂ ਕੇ ਤੇ ਭੋਛਣ ਉਤੇ ਲੈ ਕੇ ਦਾਨਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾਂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਚਨ ਮੋੜਨਾ ਵਰ ਨਹੀਂ। ਜਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ, ਖਬਰੇ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਹੈ, ਨਿਰਾਸ ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਜਨਮ ਗਿਆ, ਜੇ ਮੌਕਾ ਸਚ ਮੁਚ ਅਲੌਕਿਕ ਤੇ ਪੁੰਮਈ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਵਾਉਣ ਦੀ ਹੁਣ ਉਮਰਾ ਕਿੱਥੇ! ਖ਼ਬਰੇ ਕਿਸ ਕੱਖ ਦੇ ਉਹਲਿਓਂ ਲੱਖ ਨਿਕਲ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੈਨੀ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ: ਚੰਗੇ ਹਨ, ਇਹ ਭਲਾ ਹੈ, ਬੇਗ਼ਰਜ਼ ਹੈ, ਏਨ੍ਹ ਕੁਛ ਡਿੱਠਾ ਹੀ ਹੋਊ ਨਾ। ਹੈਂ ਕਿਞ ਕਰਾਂ? ਧਾਬਲੀ-ਸੋਚਨੀ ਕੀ ਪਈ ਏਂ, ਸੁਹਣੀਏਂ! ਰਾਮ ਰਾਵਨ ਕਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਤ ਦੇ ਠਾਕੁਰਾਂ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਠਾਕੁਰ ਦਾ ਬੀ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਤਾਂ ਆਪ ਹੋਇਆ, ਏਸ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਉਹ ਵਰਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਵਾਮਨਿ! ਜੇ ਕਦੇ ਰਾਮ ਰਵਨ ਦੇ ਨੈਣ ਪੈ ਗਏ । ਏਸ ਉਤੇ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਸੂਗੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੀਤੇ ਕਰਾਏ ਹਨ। ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ! ਵੇਖੇ ਸੁਣੇ ਦਾ ਫਰਕ ਏ। ਵੇਖੇਂਗੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੂਗਾ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: ਪੰਸਾਰੀ ਦੱਸ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਿਸੇ ਪਰਵਿਰਤ ਮਾਰਗ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਓਥੇ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਖੇਡ ਹੈ, ਨਵਾਂ ਰੰਗ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਰੰਗ। ਸੋ ਜਾਣ ਵਿਚ ਰਾਮ ਰਵਨ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਦੀ ਆਯਾ ਦਾ ਉਲੰਘਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਧਾਬਲੀ ਜਾਂਗਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਰੀਕ ਅਕਲ ਨਹੀਂ ਸੂ, ਪਰ ਸਾਧਾਰਣ ਅਕਲ ਕੇਡੀ'ਖਰੀ ਖਰੀ ਸੂ। ਝੱਟ ਪਤੇ ਦੀ ਕਹਿ ਦੇਂਦੀ ਹੈ! ਫੇਰ ਹੈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਤੇ ਵਾਲੀ। ਇਹ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਤੀਜੀ, ਅਜ ਇਹ ਬੀ ਪਤੀਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਚੱਲੋ ਖਬਰੇ ਇਹ ਧਾਬਲੀ ਹੀ ਕੁਛ ਗੁੱਝੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਨੌਕਰਾਣੀ ਬਣਾਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਭਗਵੰਤ ਨੇ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਉਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮਾਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਪੰਸਾਰੀ ਦੇ ਵਾਜ ਮਾਰਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਧਾਬਲੀ ਬੀ ਆਪਣਾ ਬੀਕਾਨੇਰੀ ਘੱਗਰਾ ਚੋਲੀ ਪਹਿਨ ਂ | ਂ | | | ਟੁਰ ਪਈ। ੮. ਨਿੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਜਾ ਕੇ ਜੱਸੀ ਨੇ ਕੀਹ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਇਕ ਦਿ ਮੂਰਤੀ ਤੇਜ ਦੇ ਪੁੰਜ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਜੀ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਨੈਣ ਬੰਦ ਹਨ, ਭਜਨ ਗਾਂਵਿਆਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਰ ਦੂਰ ਪੰਜ ਦਸ ਮੂਰਤਾਂ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਚ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਸਾਧੂ ਮਹਾਤਮਾਂ ਬੀ ਹਨ ' ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਬੀ ਹਨ ਤੇ ਸਚ ਮੁਚ ਕਾਜ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਤਰ ਬੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਸਾਰਿਆਂ ਵਲ ਮਾਰਕੇ ਜੱਸੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕ ਹਈ ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਉਤੇ ਤੇ ਜੀਉ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਪਈ। ਇਹ ਖਿੱਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਸੂਰਤ ਉਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਈ। ਦੇਖੋ ਇਸ ਖਿੱਚ ਦਾ ਤਤੁੱਕਾ ਵੱਜਾ ਮੱਥੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਐਉਂ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਣਾਵਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤਣਾਵਾਂ ਦੀ ਕੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਸੀਸ ਵਿਚ ਉਸ ਥਾਂਉਂ ਦੇ ਹੇਠ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਸਿਰ ਵਿਚ ਹਥ ਲਾਯਾਂ ਪੋਲੀ ਪੋਲੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਥੇ ਟੋਹਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨਾਲ ਉਪਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀਂਦੇ ਮਾਈ ਦੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਅਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਮਾਈ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਿੱ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਉਥਾਨ ਤਾਂ ਕਾਲਜੇ ਵਿਚੋਂ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤਣੱਕਾ ਜਾਕੇ ਵੱਜੇ ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਤੇ ਫਿਰ ਖਿੱਚ ਲਗ ਜਾਏ ਹੋਰ ਉਪਰ ਸੀਸ ਵਿਚ ਅੰਦਰਵਾਰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ। ਹੁਣ ਗਾਂਵੇਂ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਇਲਾਹੀ ਬੁੱਲ੍ਹ ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਾਦ ਹੋਇਆ ਤਿਲੰਗ ਮਃ:੧॥ ਇਆਨੜੀਏ ਮਾਨੜਾ ਕਾਇ ਕਰੇਹਿ॥ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਿਆ -੩੨੧- {ਤਵਾ: ਖਾ:}<noinclude></noinclude> fixrooz6wvbz50zl75uhqwwyfzej8b6 250 74817 237203 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੌਂ ਗਈ। ਸੌਣੇ ਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਕੀ | ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਾਬਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਮੋਢੇ ਤੇ ਂ ਚਾਕੇ ਨਿੰਮਾਂ ਦੇ ਬਨ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਹੇਠ ਕੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੌਂ ਗਈ। ਸੌਣੇ ਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਕੀ | ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਾਬਲੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਮੋਢੇ ਤੇ ਂ ਚਾਕੇ ਨਿੰਮਾਂ ਦੇ ਬਨ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਹੇਠ ਕੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ ਚੌਂਕੜੀ ਮਾਰੇ। ਜੱਸੀ ਉਤਾਵਲੀ ਹੋਈ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਚਾਦਰੇ ਦੀ ਬੁਕਲ ਮਾਰਕੇ ਮੂੰਹ ਸਿਰ ਵਲ੍ਹੇਟ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜੱਸੀ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਘੁੰਮੀ, ਕਾਹਲੀ ਹੋਈ ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਅੰਦਰ ਲੁਕੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨ ਹੋ ਸਕਣ ਦੀ ਨਿਰਾਸਤਾ' ਉੱਭਰ ਆਈ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਬਣ ਗਈ, ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਧੱਪਾ ਮਾਰਿਓਸੁ ਧਾਬਲੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉਤੇ,-ਮੂਰਖ ਕਹਿਂਦੀ ਸੀ, ਚਲੋ ਚਲੋ, ਆਏ ਹਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਐਹ ਕਰਾਏ ਨੀ ਦਰਸ਼ਨ? ਧਾਬਲੀ ਨੱਸ ਗਈ ਤੇ ਜੱਸੀ ਦਾ ਧੁੱਪਾ ਵੱਜਾ ਇਕ ਨਿੰਮ ਦੇ ਤਣੇ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੋਈ ਪੀੜ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਨਾ ਨਿੰਮਾਂ ਹਨ ਨਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਰ ਧਾਬਲੀ ਖੜੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਜੱਸੀ ਕਹਿਣ ਲਗੀ: ਕਿਉਂ ਆਈਏਂ ਫਿਰ? ਧਾਬਲੀ ਕਹਿਣ ਲਗੀ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ ਹੈ ਪੰਸਾਰੀ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। | ਂ | | ਬੀ ਖੜੋ ਗਈ ਹੈ ਮਾਨੋ ਸੁਣਨ ਵਾਸਤੇ। ਜੇ ਚਿਤ ਕਰੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਦੇਖ ਆਓ। ਆਮ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ; ਕੋਈ ਖਾਸ ਅਣੋਖੀ ਰਹਸ੍ਯ ਦੀ ਗਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੈਨੀ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਘੱਟ ਝੁਕਦੇ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸੀਸ ਨੀਉਂ ਗਿਆ ਓਥੇ ਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨ ਗਿਆਂ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਤੇ ਏਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਲਾਟਾਂ ਮਾਰਕੇ ਪਿਆ ਆਪ ਆਪਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਅਚਰਜ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਕੀਰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦੇ ਓਥੇ ਗਏ ਤੇ ਝੁਕੇ ਹਨ। ਕੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਝੁਕ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਡਿੱਠਾ ਹੈ। ਜੱਸੀ-ਕਿਸ ਮਤ ਦਾ ਹੈ? ਕਸਤੂਰੀਆ-ਮਾਤਾ! ਕਾਰਕ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਆਪ? ਕਿਸੇ ਮਤ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਮਤ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਭ ਦੇ ਗੁਣ ਚੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਵਗੁਣ ਨਾਲ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਥਾਓਂ, ਜੇ ਉਹ ਸੱਚ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭੂਤਲਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕੱਢਕੇ ਸਿਧੇ ਰਾਹ ਪਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਧੁਰੋਂ ਆਇਆ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਹੈ, ਜੱਸੀ-ਤੂੰ ਚੱਲ ਸੁਫੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਸੂ, ਮੈਂ ਆਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਜੱਸੀ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ ਂ ਪ੍ਰਭਾਓੁ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਵਿਭੂਤੀ ਹੈ ਆਤਮ ਤੇ ਸੁਫੇ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ। ਪੰਸਾਰੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ‘ਕਸਤੂਰੀਆ’ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ। ਜੱਸੀ-ਜੀਉਂਦਾ ਰਹੁ, ਜੁਆਨੀਆਂ ਮਾਣੇਂ। ਕੀਕੂੰ ਆਇਆਂ ਹੈਂ ਕਾਕਾ? ਕਸਤੂਰੀਆ-ਮਾਤਾ ! ਨਿੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਕੋਈ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਆ ਉਤਰਿਆ ਹੈ ਉਜਾੜ ਵਿਚ, ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਪੋ ਮੂਰਤੀ ਤਾਂ ਸੁਕੇ ਪਿੰਜਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਹੈ ਕੋਈ ਤੇਜਮਈ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤਾ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਠੰਢ ਪੈਂਦੀ ਏ। ਆਪ ਬਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਮੂਲੋਂ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਖੇਡ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਆਮ ਆਏ ਗਏ ਮਹਾਤਮਾ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕੋਈ ਹੋਰਵੇਂ ਰੰਗ ਦੇ, ਪਰ ਮਾਤਾ! ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਗਦੀ ਜਮਨਾ ਂ | ਪੰਸਾਰੀ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ ਭਲਾ ਪੁਰਖ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਮਾਈ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਲਾਂ ਛਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਚ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਾਬਲੀ ਮਰ ਜਾਣੀ ਬੀ ਸੱਚ ਹੀ ਆਖਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈ ਆਈ ਹੈ, ਕਹਿਣ ਲਗੀ: ‘ਹਛਾ ਬੱਚਾ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਾਓ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲਣਾ।” ਪੰਸਾਰੀ-ਮਾਤਾ! ਮੈਂ ਦੋ ਕੁ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਸਾਥੀ ਹੈ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵੇਲੇ। ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ, ਮੈਂ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਵਾਜ ਮਾਰ ਲੈਸਾਂ। ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਤਿ ਬਚਨ ਤੇ ਪੰਸਾਰੀ ਸੀਸ ਨਿਵਾਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਮਾਈ ਹੁਣ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਈ, ਰਾਮ -੩੨੦-<noinclude></noinclude> 4iuk6kzft0q18ixyy5gf73r2ses26or 250 74818 237204 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਧਾਬਲੀ-ਕੌਣ, ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ, ਬਾਹਰ ਇਕ ਥਾਵੇਂ ਇਕ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਧ ਹੀ ਆਖੇਂਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਈ ਉਹ ਕੁਛ ਜੋ ਤੂੰ ਕਹਿਂਦੀ ਜੋ ਏਂ ਹੁੰਦਾ ਏ ਦਿਲ ਦੀ ਆਪੇ ਜਾਣ ਲੈਣ ਵਾਲਾ। ਜੱਸੀ-ਮੂਰਖ! ਤੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਧਾਬਲੀ-ਕੌਣ, ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ, ਬਾਹਰ ਇਕ ਥਾਵੇਂ ਇਕ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਧ ਹੀ ਆਖੇਂਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਹਈ ਉਹ ਕੁਛ ਜੋ ਤੂੰ ਕਹਿਂਦੀ ਜੋ ਏਂ ਹੁੰਦਾ ਏ ਦਿਲ ਦੀ ਆਪੇ ਜਾਣ ਲੈਣ ਵਾਲਾ। ਜੱਸੀ-ਮੂਰਖ! ਤੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ! ਧਾਬਲੀ-ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ (ਚੁਟਕੀ ਮਾਰਕੇ), ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੱਸੀ-ਖੋਹਲ ਕੇ ਗਲ ਦੱਸ। ਧਾਬਲੀ-ਇਕ ਆਇਆ ਬੈਠਾ ਏ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਪੁਰਾਣੀ ਨਿੰਮ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਡਾਢਾ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਏ। ਜਿੰਨੇ ਤੁਸਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਜੇਹਾ ਨਹੀਂ, ਨੈਣਾਂ ਜੇਹਾ ਤਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਭਣਾਂ ਏ। ਚੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ। ਏਹ ਰੋਣ ਛੁਟ ਜਾਣ ਤੇ ਤੇਰੇ ਦੀਦੇ ਬਚ ਰਹਿਣ। ਜੱਸੀ-ਹੁਣ ਹਾਂਡ ਮੁੱਕ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਬਥੇਰੇ ਦੇਖ ਚੁਕੀ ਹਾਂ ਤੇ ਥੱਕ ਲੱਥੀ ਹਾਂ। ਧਾਂਬਲੀ-ਪਰ ਭੁੱਖ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਨਾ, ਲੱਥੀ। ਵਿਲੂੰ ਵਿਗੂੰ ਤਾਂ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਏਂ ਨਾ! ਜੱਸੀ-ਜਾਹ ਹੁਣ ਸੌਣ, ਦੇਹ ਰਤਾ। ਧਾਬਲੀ-ਚੰਗਾ, ਜਾਨੀ ਆਂ। (ਜਾ ਕੇ ਫੇਰ ਮੁੜ ਆਈ) ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਖਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਏ ਤਾਂ ਮਾਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰਾ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਉਸ ਵਿਚ ਜਾਨ ਮੁੜਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਮੂਰਤੀ ਕੀਕੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸ ਦੀ ਬਣੇਗੀ?ਫੇਰ ਜਾਨ ਕੀਕੂੰ ਆਵੇਗੀ ਓਸ ਵਿਚ? ਜੱਸੀ-ਜਾਹ ਜਾਹ ! ਠਾਕੁਰ ਸਭ ਕੁਛ ਕਰ ਸਕਦਾ ਏ। ਧਾਬਲੀ-ਫੇਰ ਠਾਕੁਰ ਭਗਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਂ | | | ਮਰਜ਼ੀ ਮਰ ਜਾਏ। ਜੇ ਉਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਸੀ ਜਾਣ ਵਿਚ ਤੇ ਮੁੜ ਨਾ ਆਉਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਫੂਕ, ਉਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਰੋ ਰੋ ਤਾਂ ਨਾ ਮਰੇਂ। ਜੱਸੀ (ਤੁਕ ਕੇ)-ਹੈਂ! ਰਾਮ ਰਾਮ; ਮੂਰਖ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੀਹ ਨਿਕਲਿਆ ਏ? ਧਾਬਲੀ-ਸੁਣ ਮੂਰਖ਼ ਦੀ ਗੱਲ, ਮਰਜ਼ੀ ਫੇਰ ਹੋ ਆਈ ਸੂ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਈ, ਹੁਣ ਸਾੜ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀ। ਜੱਸੀ (ਹੱਸਕੇ)-ਤੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਏ ਧਾਬਲੀ! ਧਾਬਲੀ-ਬੇ ਪਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਏ ਪਤਾ ਬੇ ਪਤਿਆਂ ਦਾ, ਤੇ ਹੇ ਪਤਿਆਂ ਵਾਲੀਏ! ਹਈ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਭ ਲੈ ਸੂ! ਉਮਰਾ ਗੁਆ ਲਈਆ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਦੀਦੇ ਖੌਰੇ ਕਰ ਕਰਕੇ, ਲੱਭ ਲੈ ਸੂ। ....ਹਾਂ ਹੁਣ, ਘੜਾ ਲੈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਤਮਾ'। ਜੱਸੀ (ਤਮਕ ਕੇ)-ਕੀ ਪਤਾ ਏ ਮੂਰਖ ਤੈਨੂੰ ? ਧਾਬਲੀ-ਏਨਾਂ ਪਤਾ ਏ ਕਿ ਜ਼ੋ ਪਰੀਖਿਆ ਲੈਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੈਂ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਤੇ ਕੋਈ ਨਾ ਉਤਰਿਆ ਪੂਰਾ, ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਏ ਪੂਰਾ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ। ਬੱਸ ਹੋਰ ਕੀ ਪਤਾ ਏ। ਜਿਹੜਾ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪਰਤਾਵੇ ਝੱਲ ਕੇ ਪੂਰਾ ਉਤਰ ਪਿਆ ਉਹ ਰੱਬ, ਜਿਹੜੇ ਪੂਰੇ ਉਤਰ ਗਏ ਉਸ ਦੇ ਪਰਤਾਵੇ ਵਿਚ ਸੋ ਭਗਤ। ਜੱਸੀ-ਕਿਹੜਾ ਰੱਬ? ਧਾਬਲੀ-ਮੈਨੂੰ ਖਬਰੇ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿ ਰਹਿਂਦਾ ਏ ਉਹ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਉਪਰ ਕੋਈ, ਜੋ ਵਡਾ ਏ ਸਭ ਦਾ। ਜੱਸੀ-ਬਸ ਏਨੀ ਹੁਈ ਨਾ ਅਕਲ! ਧਾਬਲੀ-ਵੱਧ ਅਕਲ ਰੋਣ ਦੀ ਹੈ ਨਾ ਮੂਰਤਾਂ ਅਗੇ ਬਹਿ ਬਹਿ ਕੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਸੁਣੇ ਨਾ | ਮੂੰਹ। ਕਿਉਂ ਨਾ ਰਹਿ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਸੀਗਾ ਮਾਸ ਵਾਲੇ | ਵੇਖੇ ਨਾ ਬੋਲੇ, ਨਾ ਆਖੇ ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੇ ਤੇ ਨਾ ਆਖੇ ਫਿਟੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਙੂ; ਤਦੋਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਕੀਹ ਸੂ ਪਿਆਰ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਐਵੇਂ ਭਗਤ ਰੋ ਰੋ ਮਰਦੇ ਨੇ ਉਹਦੇ ਪਿੱਛੇ। ਆਹ! ਜੱਸੀ-ਉਹਦੀ ਮਰਜ਼ੀ। ਧਾਬਲੀ-ਫੇਰ ਤਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਜੱਸੀ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਇਹ ਬੇਸਤਿਕਾਰੀ ਦੇ ਵਾਕ, ਧੁੱਪਾ ਉਲਾਰਕੇ ਪਈ, ਪਰ ਧਾਬਲੀ ਦੋੜ ਚੁਕੀ ਸੀ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਗਈ ਸੀ। ਜੱਸੀ ਚੁਬਾਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਲੇਟ ਗਈ ਤੇ -੩੧੯-<noinclude></noinclude> bhbmoni9zjb9lc6k8do6y0cmmkhb67i 250 74819 237205 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਭਰੋਸਾ ਬੱਝ ਖੜੋਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਐਉਂ ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਨਾ ਅਰੰਭਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਦਕ ਹੋ ਜਾਏ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਹੀ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਰਾਮ ਹੈ, ਹੋਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਭਰੋਸਾ ਬੱਝ ਖੜੋਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਐਉਂ ਪੈਂਤੜਾ ਬਦਲਨਾ ਅਰੰਭਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੰਤ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਦਕ ਹੋ ਜਾਏ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਹੀ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੈ, ਹੋਰ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਰਾਮ ਹੈ, ਹੋਰ ਰਾਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਬੱਝ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਏਹ ਸਫੁਟ ਹੋ ਪਏ ਤੇ ' ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ:-ਜੱਸਾਂ ! ਦੇਖ ਸ੍ਰੀ ਕਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਦੇਹ ਕੇਵਲ ਇਕ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ, ਤੂੰ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰਹੇਂਗਾ। ਹੁਣ ਸੋਚ ਜੱਸਾ ! ਜੇ ਤੂੰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵੇਂ ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਅਰਜਨ ਨੇ ਲਈ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤਾਂ ਹੁਣ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੈ। ਉਹ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਦੇਹ ਵਾਲਾ ਹੋਕੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਦੇਹ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਕਹਿ | ਰਿਹਾ ਸੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਸੁਣਦਾ ਸੀ, ਜਵਾਬ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਪੀਂਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਉਹੋ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਕਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਜੋ ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣਗੇ ਉਹ ਅਯਕਤ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਬਤ ਓਥੇ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਅਰਜਨ ਕਠਨ ਹੈ ਰਸਤਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਅਕਤ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਬਾਬਤ ਸੋਚ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਭੀਲਣੀ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਤਾ ਹੁਣ ‘ਅਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਧਾਰੀ ਰਾਮ ਭੀਲਣੀ ਦੇ ਬੇਰ ਖਾ ਲੈਣ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਾਲੇ ਜੱਸੀ (ਮਾਨੋ ਸੁੱਤੀ ਜਾਗ ਕੇ)-ਤਾਂ ਭਗਵਨ ! ਤਾਤਪਰਜ ਕੀ ਹੋਇਆ ? ਮਹਾਤਮਾ-ਇਹ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਦੇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮਝਕੇ, ਯਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਮੂਜਬ ‘ਰਾਮ’ ਸਮਝਕੇ ਉਹਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ। ਹੋਰ। ਜੱਸੀ-ਰਾਮ ਤਾਂ ਸਾਯਾਤ ਅਵਤਾਰ ਹਨ ਰੱਬ ਦਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤਾਂ...। ਉਹ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। | | | | | | ਦੇ | ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿੱਤ ਦਾ। ਮਹਾਤਮਾ-ਸਾਨੂੰ ਹੋਏ ਇਕ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਪਰ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਪਰ ਰਾਮ ਬੀ ਹੁਣ ਅਕਤ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵ੍ਯਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਰਾਮ ਬੁੱਧੀ ਧਾਰਨ ਕਰੋ। ਜੱਸੀ-ਤੇ ਉਹ ਰਾਮ ਫੇਰ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣਗੇ? ਮਹਾਤਮਾ-ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਰੇ ਵ੍ਯਾਪਕ ਹਨ। ਧਾਬਲੀ ਸੁਣਦੀ ਸੀ, ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲੀਤੋਸੁ ਤੇ ਹੱਸਕੇ ਬੋਲੀ:-ਸ੍ਵਾਮਿਨਿ ! ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਤਾਂ ਫੇਰ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਮਹਾਤਮਾ-ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਮਿ ਭਗਤ ਹੈਂ। ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ! ਜੱਸੀ-ਹੱਛਾ ਮਹਾਂਰਾਜ ! ਫੇਰ ਕੋਈ ਕਲਾ ਵਰਤਾਓ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲਗਨ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਉਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਤਮਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸਤਿਸੰਗ ਬੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ ਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ, ਪਰ ਉਹੀ ਹਨ ਰਾਮ, ਉਹੀ ਹਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸੇ ਰਾਮ ਤੇ ਜੋ ਸੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਈਸ਼ਰ ਨਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ, ਏਥੇ ਅਜੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕਸਰ ਹੋਊ ਮੇਰੇ ਵਿਚ, ਆ ਜਾਊ ਮਨ ਏਥੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ। ਮਹਾਤਮਾ-ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ) ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਭਰਮ ਨਵਿਰਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਵਾ ਇਸ ਸਾਮਰਤੱਖ ਸਦੇਹ ਰਾਮ ਮੂਰਤੀ ਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਚਲੇ ਗਏ। 2. ਅਜ ਜੱਸੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜਾ ਫਰਕ ਆਇਆ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਗਈ, ਕਿਸੇ ਦੁਚਿਤਾਈ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ। ਜੋ ਕਦਮ ਮਹਾਤਮਾ ਅਜ ਚਾ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਜੱਸੀ ਸੰਸਿਆਂ ਦੀ ਨੈਂ -398-<noinclude></noinclude> o6b2npifm2676dindwnfe8f4edvbij5 250 74820 237206 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਹਿੱਲ ਪਏ ਸਿਦਕ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰ ਵਿਚ ਘੁਮਾਟੀਆਂ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਾਬਲੀ ਬਜ਼ਾਰੋਂ ਫਟਕੜੀ ਲੈ ਆਈ ਤੇ ਜੱਸੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਹਿੱਲ ਪਏ ਸਿਦਕ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰ ਵਿਚ ਘੁਮਾਟੀਆਂ ਖਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਾਬਲੀ ਬਜ਼ਾਰੋਂ ਫਟਕੜੀ ਲੈ ਆਈ ਤੇ ਜੱਸੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਛਦੇ ਪੁਛਾਂਦੇ ਫਟਕੜੀ ਲੈਕੇ ਧਾਬਲੀ ਨੇ ਜਾ ਬਲਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪਾਈ। ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਜੱਸੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਨਿੱਕੋ ਕੀ ਕੀਤਾ ਈ? ਹੱਸ ਪਈ ਧਾਬਲੀ ਤਾੜੀ ਮਾਰਕੇ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: ‘ਸੁਆਣੀ ਜੀ ! ਤੁਸਾਂ | ਜਨਕ ਵਰਗੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਡੌਲ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵਰ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਮਝੇ ਓ ? ਜੱਸੀ (ਹੱਸ ਪਈ ਫੇਰ)-ਹਾਂ ਸਮਝੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਤਾ ਹੈ। ਧਾਬਲੀ-ਹਾਂ ਹੈ। ਜੱਸੀ-ਦੱਸ ਦੇਹ। ਧਾਬਲੀ-ਗੁੱਸੇ ਤਾਂ ਨਾ ਹੋਸੋ ? ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲਗ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਫਟਕੜੀ ਵਾਰਕੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ | ਰਾਮ ਜੋ ਜਾਣ ਲਿਆ ਏ, ਉਸ ਦੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਪਾਈ ਹੈ ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਲਹਿ ਜਾਵੇ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਜਾ ਪਵੇ। ਜੱਸੀ-ਮੈਂ ਕੋਈ ਬੱਚੀ ਹਾਂ ਜੋ ਨਜ਼ਰ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਲਾਉਣੀ ਹੈ? ਧਾਬਲੀ-ਉਹ ਜੋ ਹਮਾਤਮਾ, ਨਾ ਨਾ ਮਹਾਤਮਾ ਅਜ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਬੀ ਕਈ ਵੇਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਡੇਲੇ ਬੜੇ ੜੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਸਨ ਤੇ ਅਜ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੂਰ ਘੂਰ ਕੇ ਤੱਕਦਾ ਸੀ ਤੁਸਾਂ ਵਲ। ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਚਿਰ ਕਿ ਉਹ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ। ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲਗਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਓਸਦੀ। ਮੈਂ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀਂ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸਚੀਂ ਮੁੱਚੀਂ। ਜੱਸੀ-ਉਹ ਤਾਂ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ। ਧਾਬਲੀ-ਭਲਾ ਜੇ ਰਾਮ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਸੀ ਤੇਰਾ ਰਾਮ ਸੁਹਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਰਾਮ ਬੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਪਾਰਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਈ ਓਸ ਤੋਂ: ਛੱਡ ਦੇਹ ਸਾਰੀ ਖੇਡ। ਜੱਸੀ-ਹੁਣ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਘੇਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ ਤੇ ਹੱਸ ਪਈ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ‘ਧਾਬਲੀ ਤੂੰ ਬੜੀ ਮੂੰਹ ਫਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।’ ਧਾਬਲੀ-ਲੈ ਮੈਂ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁਹਣਾ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਭਲਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਵਰਿਆ ਉਹ ਸੁਹਣਾ ਸਡੌਲ ਹੋਸੀ ਗੋਲ ਗੋਲ, ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ। ਉਹ ਕਦੇ ਇਸ ਹਮਾਤਮਾ, ਨਾ ਨਾ ਮਹਾਤਮਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਂਗਲੀ ਨੂੰ ਅਜ ਡਰ ਲਗਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਓਹ ਰਾਮ ਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਹਣਾ ਹੋਊ ਜਿਸ ਨੂੰ ' | | ਲੈਸੋ? ਜੱਸੀ-ਨਹੀਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਧਾਬਲੀ-ਜਿਹੜੀ ਮਾਈ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਇੱਥੇ ਆਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਰਮਾਹਾਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਜਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਬਣਾਵੇ। ਜੱਸੀ (ਤਕ ਕੇ)-ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੈ? ਧਾਬਲੀ-ਮੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪੰਸਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਲੂਣ ਤੇ ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ਏਹ ਮਾਈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਹਾਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਈ ਜੱਸੀ ਤਾਂ ਬੜੀ ਮਹਾਤਮਾ ਹੈ ਆਪ, ਨਿਰਛਲ, ਸੂਧੀ, ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਤਾ ? ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਪਛਾਣ ਲਵੇਗੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ। ਜੱਸੀ-ਸੱਚ? ਧਾਬਲੀ-ਹਾਂ ਸੁਆਣੀ ਸੱਚ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਹੋਰਥੋਂ ਬੀ ਪਤੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਅਜ ਭੈੜਾ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਹੀ ਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ-(ਤੁਬਕ ਕੇ) ਵੇਖਿਆ ਈ ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਟਹਿਕ ਆਇਆ ਹੈ। ਨਜ਼ਰ ਉਤਰ ਗਈ ਏ। ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੇ ਮੇਰੀ ਫਟਕੜੀ ਦੇ! E. ਜੱਸੀ ਸਾਧਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੁਛ ਸੰਕੋਚ ਅੰਦਰ ਰੱਖਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਕਵਿ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਂਙ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ -੩੧੫-<noinclude></noinclude> nznywldrjysro0cb3a6x1964q9d34bw 250 74821 237207 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੂਜ੍ਯ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ | ‘ਹੋਰ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੂਜ੍ਯ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ | ‘ਹੋਰ ਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਧੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੋਏ ਹਨ? ਜਿਸ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜੱਸੀ ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ’ ਪਦ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰਦੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਰਵਨ ਜੀ ਇਕ ਵੇਰ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਹਿ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਫੇਰ ਅਗੋਂ ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਸਨ। ਜੱਸੀ-ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗੇ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤਾਂ ਉਹੋ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ੧੨ ਬਰਸ ਤਕ ਦੀ ਵਰੇਸ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ ਕਿ ਇਕੋ ਯੁਕਤੀ ਦੀ ਇਕ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਤਾਂ ਪੂਜਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਬਾਕੀ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇਣਾ। ਓਹ ਜ਼ਰਾ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: ਕਈ ਕਾਰਣ ਹਨ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਕ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਸੁਲਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਥੋੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦਇਆ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਲਓ ਭਗਤ ਜੀ! ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਲਗੀ ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਐਤਕੀਂ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮਿਲੋਗੇ ਤਾਂ ਕਹਾਂਗੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਬਾਲ-ਮੂਰਤੀ ਂ ਲੈ ਦਿਓ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਸੁਣਕੇ ਹੱਸ ਪਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਪਰ-ਇਸ਼ਟ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਕਾਂ ਸੰਗ ਕੁਸੰਗ ਤੁਲ੍ਯਾ ਹੈ ਬੇਟਾ! ਲਗੇ ਰਹੋ ਅਪਨੇ ਕਾਮ ਮੇਂ। ਘਬਰਾਉ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਔਰ ਅੰਨ੍ਯ ਮੁਤਾਵਲੰਬੀ ਬੀ ਆਇਆ ਥਾ? ਜੱਸੀ-ਜੀ ਇਕ ਮਾਈ ਆਈ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਜਦੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੀ ਸੀ ਸੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਸੋ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਕੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਕਾਮ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਤੋ ਨਿਰਗੁਨ ਰੂਪ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਸ਼ਕਤੀ ਕਾ ਪੂਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ! ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ! ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮਾਸ ਦਾ ਬੀ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਏਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਂ ਂ / | | | ਂ | ਂ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਹੈਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਜੀਵ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਅਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ? ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਉਤਪਤ ਤੇ ਪਰਲੈ ਦੁਇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ। ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਓਹ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਈ ਪਤੇ ਦੀਆਂ, ਪਰ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ! ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਦੱਸੀ ਧਿਆਨ ਮੂਰਤੀ ਤੋਂ ਭੈ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਟੁਰ ਜੁਆਲਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਮੀਪ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਗਈ ਪਰਬਤ ਵਿਚ। ਰਾਮ ਰਵਨ-ਬੇਟਾ ਛੋੜ ਦੇ ਮਤ ਮਤਾਤਰੋਂ ਕੇ ਸਾਧੂਓਂ ਕੋ ਮਿਲਨਾ, ਏਕ ਕੇ ਹੋ ਰਹਿਣਾ ਸਰੇਸ਼ਟ ਹੈ। ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਕੇ ਨਿਸਚੇ ਸੇ ਹਿਲਾ ਦੇਤੇ ਹੈਂ, ਹਿਲਤੇ ਦੂਸਰੇ ਮਤ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਬੀ ਹਰ ਜੀਵ ਕੋ ਅਪਣੇ ਰਹਿਨੇ ਸੇ ਕਾਰਯ ਕੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ। ਅਬ ਨਾ ਮਿਲਾ ਕਰੋ ਅਪਨੇ ਮਤ ਕੇ ਸਾਧੂਓਂ ਕੇ ਸਿਵਾ ਕਿਸੀ ਕੋ। ਦੂਸਰੀ ਬਾਤ ਯਹ ਕਰੋ ਕਿ ਜਿਸ ਮੂਰਤੀ ਕਾ ਪੂਜਨ ਕਰਤੇ ਹੋ ਵੁਹ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਵੋਹ ਤੁਮਾਹੇ ਬਾਲਪਨੇ ਕੇ ਲੀਏ ਠੀਕ ਥੀ। ਅਬ ਹਮ ਤੁਮ ਕੋ ਏਕ ਪਾਸ਼ਾਣ ਕੀ ਬੜੀ ਮੂਰਤੀ ਭੇਜੇਂਗੇ, ਇਸ ਕੋ ਸਥਾਪਨ ਕਰਨੇ ਕੋ ਹਮ ਆਪ ਆਏਂਗੇ। ਵਿਧੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਥਾਪਨ ਕਰੇਂਗੇ। ਵਹੁ ਮੂਰਤੀ ਬੜੀ ਦਿਲ੍ਯ ਹੈ। ਉਸ ਕੋ ਪੂਜਨ ਧਿਆਨ ਸੇ ਤੁਮਾਰੇ ਹਿਰਦੇ ਮੇਂ ਆਕਰਖਣ ਹੋਗਾ, ਔਰ ਆਨੰਦ ਰਹੋਗੇ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਸਤਿਬਚਨ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਪੱਕ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਰਵਨ ਜੀ ਰਮਤੇ ਰਹੇ। ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਬਸਤਰਾਂ ਦੇ ਪੁਲੰਦੇ ਵਿਚ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਕੇ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਡਰਦੇ-ਬੀਬੀ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਆਏ। ਪੁਰਾਤਨ ਪਿੱਤਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਮਰਜੰਗੀ ਉਸੇ ਦਲਾਨ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਥਾਉਂ ਪਰ ਧਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਸੇ ਥੜੇ ਤੇ ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਥਾਪਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਨੇ ਹੁਣ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਭਗਤ ਹੈਂ ਨਿਜ ਕੋ ਉੱਤਮ ਕਰਕੇ ਮਾਨ। ਹਰ ਸਾਧੂ ਕੋ ਪੂਜਨ ਯੋਗ ਨਾ ਮਾਨਾ ਕਰ, ਅੰਮਤੀ ਸਾਧੂ ਕਾ ਸਤਿਸੰਗ ਨਾ ਕੀਆ ਕਰ। ਦੀ -੩੧੭- ਕੋ ਸਚਮੁਚ ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਅਪਣੇ ਕਲਾ ਕੌਸਲ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮੂਜਬ ਇਕ ਨਮੂਨਾ : ਸੀ ਕੋਮਲ<noinclude></noinclude> 6qyyuxb8tvf5p5j23ei4czua02vdz9r 250 74822 237208 2026-09-27T07:38:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਭਾਉ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਲਿਆ ਇਕ ਕੁਆਰਾ | ਕੁਆਰਾ ਚਾਉ ਸੀ ਭੋਲੇ ਭਾ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਨਿਰਛਲ | ਨਿਰਸੰਸੇ ਵਾਲਾ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਸਾਫ ਤੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਦਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਸੰਸੇ ਨੇ ਥਾਂ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ੍ਰਭਾਉ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਲਿਆ ਇਕ ਕੁਆਰਾ | ਕੁਆਰਾ ਚਾਉ ਸੀ ਭੋਲੇ ਭਾ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਨਿਰਛਲ | ਨਿਰਸੰਸੇ ਵਾਲਾ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਸਾਫ ਤੇ ਸੱਚੇ ਹੋਣ ਦਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਸੰਸੇ ਨੇ ਥਾਂ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸੰਸਾ ‘ਸੰਗ’ ਜੇਹੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਆਏ ਗਏ ਸਾਧੂ ਨੂੰ | ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੰਗ ਰਹਿਤ ਦਿਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰਾਂ ਨਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ‘ਸੰਗ’ ਤੇ ਬਾਹਰ ਕੁਛ ‘ਵਿੱਥ’ ਰੱਖਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੱਸੀ ਨਾਲ ਐਸੇ ਵਰਤਾਉ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ? ਕਦੇ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਝੁਕਾਉ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ, ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਗਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਚੇਲੀ ਬਣ ਜਾਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੋਰ ਚੇਲੇ ਬਣਨਗੇ ਤੇ ਕਦੇ ਪਦਾਰਥ ਮੁੱਛਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਚ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਚਾਉ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ ਜਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੂਜਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ। ਂ | ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤਦੋਂ ਦੇ ਇਕ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ‘ਰਾਮ ਰਵਨ' ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਹ ੨੪ ਘੰਟੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੂਜ੍ਯ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਕੌਤਕ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਆਦਮੀ ਉਂਞ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਆਚਰਨ ਬੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਸੀ। ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਨ ਤੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡੀ ਇਸ ਦਾ ਮਤ ਸੀ। ਜੱਸੀ ਦਾ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਉਚੇਚੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਠਾਕੁਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਨਾਗਾ ਪਾਕੇ ਬੀ ਆਗਰੇ ਆਇਆ। ਆਗਰਾ ਤਦੋਂ ਅੱਜ ਵਾਲਾ ਆਗਰਾ ਨਹੀਂ | ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਤਾਜ ਮਹਲ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾ ਓਥੇ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਬੀ ਖਾਸੀ ਰੌਣਕ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਮਾਈ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਮਾਈ ਬੜੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਤੇ ਗਲ ਬਾਤ ਛਿੜੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ | | | ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸੁਣਾਏ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਕੁਛ ਹੋਰ ਸੋਚ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਛੇਕੜ ਕਹਿਣ ਲਗਾ: ਬੀਬੀ, ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਕਿਸੀ ਕੋ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤੋ ਬਚਾਉ ਮੇਂ ਰਹਿਤਾ ਹੈ। ਹਾਂ....ਹਾਂ.... ਤੁਮ ਕੋ ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀ ਲਗਨ ਹੈ ਠਾਕੁਰ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ, ਪਰ ਮਾਨੁਖ ਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਬੁਧੀਮਤਾ ਸੇ ਕਰਨਾ। ਕਿਆ ਕੋਈ ਦੂਸਰੇ ਇਸ਼ਟ ਕਾ ਬੀ. ਸਾਧੂ ਆਇਆ ਥਾ? ਜੱਸੀ-(ਸੋਚ ਕੇ)-ਆਪ ਦਾ ਭਾਵ ਉਪਾਸਕ ਤੋਂ? ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਮ ਰਵਨ-ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ! ਅਪਨੇ ਇਸ਼ਟ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਪਰ-ਇਸ਼ਟ ਕਾ ਨਾਮ ਰਸਨਾ ਪਰ ਨਾ ਲਾਓ। ਧਨੁਖ ਬਾਨ ਵਾਲੇ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਰਹੋ। ਮੁਰਲੀ ਵਾਲੇ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਂ ਨਾ ਜਾਓ। ਜੱਸੀ-ਤਾਂ ਉਹੋ ਗੱਲ ਹੈ ਨਾ। ਹਾਂ ਜੀ, ਆਇਆ ਸੀ ਇਕ ਓਸ ਮਤ ਦਾ ਆਦਮੀ। ਉਹ ਲਗਦਾ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਆਖਦਾ ਸੀ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਛ ਹੈ: ਭਗਤੀ, ਪ੍ਰੇਮ, ਪੂਜਨ, ਪਵਿੱਤਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਕਸਰ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਪੂ ਮੂਰਤੀ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਮੁਰਲੀ ਮਨੋਹਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰ। ਹੈ ਤਾਂ ਗਲ ਪਿਛੋਂ ਇਕੋ, ਪਰ ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਵਾਲਾ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਥਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਖ ਖਾਂ ਸ੍ਰੀ ਜੈ ਦੇਵ ਸੁਆਮੀ ਜੀ, ਜੋ ਆਦਿ ਭਗਤ ਹਨ, ਇਕ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਗੋਬਿੰਦ ਲਿਖਦੇ ਲਿਖਦੇ ਇਕ ਸਲੋਕ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਸੰਸੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਗਰੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ-ਹੂਬਹੂ ਜੈ ਦੇਵ ਵਰਗਾ-ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਫੇਰਾ ਪਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ' ਪੁਰ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਰਚ ਕੇ ਆਪ ਲਿੱਖ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਕਦੇ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੁਣਿਆਂ ਜੇ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀਆ ਦੇ ਗਿਆ ਹੋਵੇ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸੱਜ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਬੀਤ ਗਈ ਹੈ ਧਨੁਸ਼ ਬਾਣ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਵਿਚ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ -398- ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਮਥੁਰਾ ਕਈ ਵੇਰ ਲੁੱਟੀ, ਢਾਹੀ ਤੇ ਕਤਲਾਮੀ ਗਈ ਹੈ। |<noinclude></noinclude> juk9buzwlarap6phklg3g5b11sole02 250 74823 237209 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਗ ਗਈ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬੜਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਜਿਥੇ ਘਾਲੀ ਬੰਦੇ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਘਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਹੋਣ ਆਪਣੀ ਘਾਲ ਵਿਚ ਸਰਲ ਤੇ ਸੱਚੇ ਤਾਂ ਪੁੱਜਕੇ ਜਾਣਾ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਗ ਗਈ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬੜਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਜਿਥੇ ਘਾਲੀ ਬੰਦੇ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਘਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਹੋਣ ਆਪਣੀ ਘਾਲ ਵਿਚ ਸਰਲ ਤੇ ਸੱਚੇ ਤਾਂ ਪੁੱਜਕੇ ਜਾਣਾ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਕੇ ਸਤਿ ਮਾਰਗ ਤੇ ਲਾ ਦੇਣਾ। ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸੰਵਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸੰਵਰ ਜਾਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ। ਹਾਂ ਆਗਰੇ ਵਿਚ ਨੀਉਂ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਜੱਸੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾ ਕੇ ਬਾਬਾ ਰਵਦਾ ਰਿਹਾ। ਲਓ ਹੁਣ ਅਜ ਤਾਂਈਂ ਉਹ ਘਰ ਹੈ ਜੇ ਧਰਮਸਾਲ ਗੁਰੂ ਕੀ ਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਲੋਕੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਮਾਈ ਥਾਨ’। ਹੋ {ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲੂ} ਆਗਰੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਫੇਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪਾਈ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਧਰੀ। ਮਾਈ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ (ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ੧-੧) ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਗਰੇ ਆਏ ਹਨ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਨਾਲ। {ਗੁ: ਪ੍ਰ: ਸੂ: ਰਾਸ:੪, ਅੰ-੫੭ ਫੇਰ ਆਗਰੇ ਆਏ ਸਨ ਨਾਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਭੀ ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਸਾਈ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ। ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਦੋਂ ਹਾਕਮ | | | | | ਂ · ਏਥੇ ਇਕ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਵਰੋਸਾਈ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁਨ ਸਿੱਖਣੀ। ਇਹ ਮਾਈ ਨਾਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਏਥੇ ਸੀ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਯਾਚਨਾ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਭਾਣੇ ਵਰਤਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਸੋ ਆਪ ਪਹਿਲੇ ਆਗਰੇ ਆਏ, ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਨੂੰ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਇਹ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਦਸਮੇਂ ਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤਦੋਂ ਏਸੇ ਮਾਈ ਥਾਨ ਟਿਕਾਣੇ ਟਿਕੇ ਸਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੁ ਬਾਗ਼ ਮਗਰੋਂ ਟਿਕੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੁਰ ਦਵਾਰੇ ਨੂੰ ਨਾਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਬੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਗੁਰੂ ਅਸਥਾਨ ਦਰਸ਼ਨ' ਵਿਚ ਇਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਮਾਈ ਥਾਨ ਮਹੱਲੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਬੜਾ ਸੁਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਹੈਸ਼ ਤੇ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬੀ ਆਗਰੇ ਆਏ, ਮਾਈ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ‘ਇਆਨੜੀਏ ਮਾਨੜਾ ਕਾਇ ਕਰੇਹਿ' ਸ਼ਬਦ ਦ੍ਵਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਬੁੱਤ ਛੁੜਾਏ। ਸੂਚਨਾ-ਚਰਣ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਵਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਰੁਖ ਵਧੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਬੀ ਰੱਬੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਰ ਕਦੀ ਪਸਿੱਤੇ ਪਾਸੇ ਬੀ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕੌਤਕ ਤਾਂ ਮਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਸਦੀਂਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਇਕ ਭਾਰੀ ਜਗਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਮੇਟਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਅਵਧ ਦੇ ਲਾਗੇ ਰੁਹੇਲੇ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਵਰਤਿਆ, ਉਹ ਅਗਲੇ, ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ:- ੪੦, ਰੁਹੇਲ ਖੰਡ ਦੇ ਕੌਤਕ। ੧ ਵਿਛੋੜਾ! ਪਿਰ ਭਾਵੈ ਪ੍ਰੇਮ ਸਖਾਈ॥ ਤਿਸ ਬਿਨੁ ਘੜੀ ਨਹੀ ਜਗਿ ਜੀਵਾ ਐਸੀ ਪਿਆਸ ਤਿਸਾਈ॥ {ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧ ਅਸਟ:} ੧ ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ ਹਿ: ੧ ਭਾਗ ੧ ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰਮਤ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ੪੪੩ (੧੯੧੨ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਨਾਉਂ ਸੀ-'ਮੇਰਾ ਚੋਜੀ ਪਿਆਰਾ'। -੩੨੬-<noinclude></noinclude> 9k2678p1p8i9485p158lzuufxgzfjrd 250 74824 237210 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭਾ ਵੇਚ ਦਿਤਾ। ਸੋਚ ! ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ। ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਮੁੱਲ। ਜੱਸੀ ! ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਸੇਧ ਬੰਨ੍ਹੀਏ ਅਵਿਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭਾ ਵੇਚ ਦਿਤਾ। ਸੋਚ ! ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ। ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮੁੱਲ ਤੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਮੁੱਲ। ਜੱਸੀ ! ਮੁੱਢੋਂ ਹੀ ਸੇਧ ਬੰਨ੍ਹੀਏ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੀ। ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। | | । ਰਸ ਦੇ ਮੇਘ ਹਨ, ਅਜ ਆਏ ਨੀ ਏਥੇ ਵਰਖਾ ਕਰਨ, ਕੱਲ ਹੋਰਥੇ ਜਾ ਝੜੀ ਲਾਉਣਗੇ। ਭਰ ਲੈ ਅਜ ਆਪਣੇ ਖੇਤ। ਭਰ ਲੈ ਆਪਣੇ ਤਲਾਉ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਲਾਉ ਤੇ ਅਪਣੇ ਘੜੇ।’ ਬੀਕਾਨੇਰ, ਕਦੇ ਝੜ ਲਗੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੀ। ....ਹੇ (ਉਪਰ ਨੂੰ ਤੱਕਕੇ) ‘ਹਾਏ! ਮੇਰੇ ਸੁੱਕੇ ਬੇਨੀਰੇ ਬੀਬੀ ਪੁੱਛ ਲੈ। ‘ਧਾਬਲੀ ਦੀ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਹੁਣ ਜੱਸੀ ਦਾ ਸਿਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਝਾਂਵਲਾ ਭਾਵੇਂ ਜੱਸੀ ਸੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ। ਜੱਸੀ ਉਠ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ ਸੀ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਨਾ ਪਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਹਲਕਾ ਫੁੱਲ ਸੀ। ਇਕ ਠੰਢ, ਇਕ ਸੁਆਦ ਲੂੰ ਲੂੰ ਇਹ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਹਨ ਜੋ ਧਾਬਲੀ ਦੇ ਵਿਚ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਧਰ ਜੋ ਕੁਛ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਧਾਬਲੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਨੇ ਜੱਸੀ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਛ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਕਿਹਾ: ‘ਦਾਤਾ, ਉਹ ਗ੍ਯਾਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਕੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉੱਜਲ ਦਾਤਾ, ਦਾਤਾ! ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਹਰ ਦਿਓ! ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਨ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ: ਠੀਕ, ਮੈਂ | ਨਿਰਾ ਗਿਆਨ ਵੀਚਾਰ, ਜੋ ਅਰੂਪ ਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਅਗ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਰਹੀ, ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਰਹੀ, ਗੱਲ ਹੈ, ਮਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕੀਕੂੰ ਫੜਕੇ ਰਖੇਗਾ? ਇਹ ਪੈ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਮਝੇ ਨਾ ਪਈ। ਨਿੱਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਇਆ ਕਰੇਗਾ ਫੇਰ ਫੁਰਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ। ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਉਹ ਨਾ ਪਈ, ਪਰ ਨਾ ਪਈ। ਸਫਲ ਗ੍ਯਾਨ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਨੀਂਦਰ ਖੋਹਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਯਾਨ, ਭਗਤੀ, ਸਫਲ ਭਗਤੀ ਮੇਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ ਅੱਜ ਦਿੱਸੀ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਂ, ਸਚੀਂ, ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਹ ਰਹੇਗਾ? ਜੋ ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਇਹ ਬੀ ਰੂਪ ਰੇਖ ਤੋਂ ਂ ਨਿਆਰਾ ਜਿਹਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਮਨ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਅਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਅਪਕੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਸ ਸ਼ੈ ਨੂੰ ਫੜਾਂਗੀ? ਮਨ ਕਿਸ ਪਰਚੇ ਪਰਰੇਗਾ? ਇਸ ਅਵੈੜੇ ਮਨ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਫੜਨੇ ਹਨ। ਕੋਣ ਰੋਕੇਗਾ ਇਸ ਦਾ ਵੇਗ? ਪੁੱਛਾਂ? ਪੁੱਛਣਾਂ ਬੇਅਦਬੀ ਹੈ ! ਇਸ ਵੇਲੇ ਧਾਬਲੀ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਐਉਂ ਨਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਰ ਦੇਖੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ, ਪਰ ਐਉਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਲੋਂਹਦੀ ਮਾਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਉਸ ਪੁੱਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ ਜੋ ਚਿਰਾਂ ਪਿਛੋਂ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ; ‘ਸ੍ਵਾਮਨਿ! ਪੁੱਛ ਲੈ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੁਛ। ਏਹ ਤਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ¦ | ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ-‘ -‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਭੁੱਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣੀ। ਯਾਦ ਰਖਣਾ ਮਨ ਦਾ ਇਕ ਕਰਮ ਵਾਂਙੂ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੇ ਮਨ ਇਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਫੁਰਨਿਆਂ ਵਸਾਉ। ਰਸਨਾ ਜਪ ਕਰੇ ਨਾਮ ਦਾ, ਮਨ ਲਾਵੇ ਆਪ ਵਿਚ ਰਲਾ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਰਸਨਾਂ ਉਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਂਈਂ ਉਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਉਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੂਪ ਉਤੇ। ਮਨ ਦਾ ਇਹ ਕਰਮ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਹੈ, ਇਹ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ ਤੇ ‘ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਪੂਜਾ’ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਨਿਰੰਕਾਰ ਵਲ, ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦ ਸੇਧ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਹੈ” ਪਕਾਈਦੀ ਹੈ ਉਸਦਾ ਬੰਨ੍ਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸਚੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾਈਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਨਾਮ ਸਿਮਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਘਰ ਜਾਈਦਾ ਹੈ ‘ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ’। ਸੋ ਰਸਨਾ ਤੇ ਬਿਠਾ ਨਾਮ ਕਰਤਾਰ ਦਾ, ਇਹ ਹੋਊ ਤੇਰੀ ਸਰੀਰਕ ਪੂਜਾ। ਇਹ ਕਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਸਰੂਪੀ ਕਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਕਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਫਲੇਗਾ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਾਲੇ ਮਨ। ਨਾਮ -328-<noinclude></noinclude> s8f38fy6bcxad9trru9admlihz0ym4a 250 74825 237211 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਪ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਸਿਮਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾਮ ਦਾ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮੀ- ਨਿਰੰਕਾਰ-ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲ ਵਿਚੋਂ ਫੇਰ ਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਪ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਸਿਮਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾਮ ਦਾ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਜੀਵ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਨਾਮ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਨਾਮੀ- ਨਿਰੰਕਾਰ-ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੇਲ ਵਿਚੋਂ ਫੇਰ ਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਦਾ ਆਖਣਾ ਜੀਵਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦਾ। ਜੱਸੀ! ਸਦਾ ਸਿਮਰਣ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ। ਸਿਮਰਨ ਹੈ ਸੇਵਾ, ਪੂਜਾ, ਪਿਆਰ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਦਾ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਜੱਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਕੀਤਾ:- ਆਸਾ ਮਹਲਾ੧॥ ਆਖਾ ਜੀਵਾ ਵਿਸਰੈ ਮਰਿ ਜਾਉ ॥ ਆਖਣਿ ਅਉਖਾ ਸਾਚਾ ਨਾਉ ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਲਾਗੈ ਭੂਖ ॥ ਉਤੁ ਭੂਖੈ ਖਾਇ ਚਲੀਅਹਿ ਦੂਖ ॥ ੧॥ ਸੋ ਕਿਉ ਵਿਸਰੈ ਮੇਰੀ ਮਾਇ ॥ ਸਾਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਸਾਚੈ ਨਾਇ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਕੀ ਤਿਲੁ ਵਡਿਆਈ ॥ ਆਖਿ ਥਕੇ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥ ਜੇ ਸਭਿ ਮਿਲਿ ਕੈ ਆਖਣ ਪਾਹਿ ॥ ਵਡਾ ਨ ਹੋਵੈ ਘਾਟਿ ਨ ਜਾਇ ॥ ੨ ॥ ਨਾ ਓਹੁ ਮਰੈ ਨ ਹੋਵੈ ਸੋਗੁ ॥ ਦੇਦਾ ਰਹੈ ਨ ਚੂਕੈ ਭੋਗੁ ॥ ਗੁਣੁ ਏਹੋ ਹੋਰੁ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ਨਾ ਕੋ ਹੋਆ ਨਾ ਕੋ ਹੋਇ ॥ ੩ ॥ ਜੇਵਡੁ ਆਪਿ ਤੇਵਡ ਤੇਰੀ ਦਾਤਿ ॥ ਜਿਨਿ ਦਿਨੁ ਕਰਿ ਕੈ ਕੀਤੀ ਰਾਤਿ ॥ ਖਸਮੁ ਵਿਸਾਰਹਿ ਤੇ ਕਮਜਾਤਿ ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਵੈ ਬਾਝੁ ਸਨਾਤਿ ॥ ੪ ॥੩॥ ਜੱਸੀ ਤਰ ਗਈ, ਸੁਖ ਰੂਪ ਹੋ ਗਈ, ਸਿਮਰਨ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ‘ਸੋ ਜੀਵਿਆ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ' ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੋ ਗਈ। ਸੁੱਤੀ ਸੁੱਤੀ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਨੇ ਉਠਾਲ ਕੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ ਦਿਤੀ, ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਦੀ ਛੁਹ ਲਾ ਦਿਤੀ ਜੱਸੀ ਨੂੰ। €. | | | | | ਦਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੇ ਰਹੇ। ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵ ਭੁੱਲੇ ਭਟਕੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚ ਅਟਕੇ ਆਕੇ ਤਰੇ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਨੂੰ ਸੁਧ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ ਜੱਸੀ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਬਦਲ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਤੇ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਦੀ ਥਾਂ ਸਫਲ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਇਆ ਧਾਈ ਕਰਕੇ ਕਿ ਅੱਗੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣਗੇ ਅਨ੍ਯਮਤੀ ਸਾਧੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜੈ ਕਰਾਂਗਾ! ਪਰ ਬੈਠੇ ਸਨ ਅੱਗੇ ਰੱਬੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੇ ਸਾਖ੍ਯਾਤ ਆਪ। ਦੇਖਕੇ ਝਿਜਕਿਆ, ਕੰਬਣੀ ਆਈ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਛਾਇਆ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਦਬ ਜੇਹਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖ ਭਾਵ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਠ ੰਬਰ ਗਿਆ ਅੰਦਰੇ। ਜੱਸੀ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਤਾ; ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਵੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਜੱਸੀ ਦਾ ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਿੱਕ ਆਯਾ ਹੈ ਜੋ ਹੈ ਉਂਞ ਭਲਾ। ਉਸ ਵਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ:-‘ਆਓ ਰਾਮ ਰਵਨ! ਰਾਮ ਰਵ ਰਿਹਾ ਹੈ ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਇਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹੀਦਾ। ਦੇਖ, ਨੈਣ ਖੋਹਲ, ਵੇਖ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ’। ਰਾਮ ਰਵਨ ਨੂੰ ਇਕ ਵ੍ਯਾਪਕ ਵਜੂਦ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰੌਂ ਜਿਹਾ ਭਾਸਿਆ ਅੰਦਰ ਫਿਰਦਾ। ਪਰ ਰਾਮ ਰਵਨ ਆਪਣੇ ਮਤ ਦਾ ਚੰਗਾ ਜਾਣੂ ਸੀ, ਆਪਾ ਸੰਭਾਲਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲਗਾ ਕਰਨ ਪਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਮੰਨਣਾ ਪਿਓਸੁ ਕਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਕਾਰ ਤੋਂ ਤੇ ਸਰਗੁਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਸਿਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਰਹਿ ਪਿਆ ਉਥੇ ਕੁਛ ਦਿਨ ਤੇ ਤਰ ਗਿਆ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਕੇ ਅਰਸ਼ੀ ਨੂਰ ਦਾ। ਐਉਂ ਆਗਰੇ ਵਿਚ ਲਾਕੇ ਜਾਗ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਦੀ ਤੇ ਭੁਲੇਵਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਘਾਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਵਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਰਉਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਪਕਾਰੀ ਪੌਣ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ। ਜੱਸੀ ਹੁਣ ਆਗਰੇ ਵਿਚ ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣ ਗਈ। ਰਾਮ ਰਵਨ ਆਗਰੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਧਾਬਲੀ, ਮੂਰਖ ਧਾਬਲੀ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਟਿਚਕਰ ਜੱਸੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਈ। ਂ ਕਰਦੀ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਅਜ ਉਹ ਬੀ -੩੨੫-<noinclude></noinclude> 6ndbq9l9y5tc8h8xb232oi1j0dvjlbe 250 74826 237212 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਨੜੈ ਘਰਿ ਹਰਿ ਰੰਗੋ ਕੀ ਨ ਮਾਣੇਹਿ॥ ਸਹੁ ਨੇੜੈ ਧਨ ਕੰਮਲੀਏ ਬਾਹਰੁ ਕਿਆ ਢੂਢੇਹਿ ॥ ਭੈ ਕੀਆ ਦੇਹਿ ਸਲਾਈਆ ਨੈਣੀ ਭਾਵ ਕਾ ਕਰਿ ਸੀਗਾਰੋ॥ ਤਾ ਸੋਹਾਗਣਿ ਜਾਣੀਐ ਲਾਗੀ ਜਾ ਸਹੁ ਧਰੇ ਪਿਆਰੋ ॥੧॥ ਇਆਣੀ ਬਾਲੀ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਨੜੈ ਘਰਿ ਹਰਿ ਰੰਗੋ ਕੀ ਨ ਮਾਣੇਹਿ॥ ਸਹੁ ਨੇੜੈ ਧਨ ਕੰਮਲੀਏ ਬਾਹਰੁ ਕਿਆ ਢੂਢੇਹਿ ॥ ਭੈ ਕੀਆ ਦੇਹਿ ਸਲਾਈਆ ਨੈਣੀ ਭਾਵ ਕਾ ਕਰਿ ਸੀਗਾਰੋ॥ ਤਾ ਸੋਹਾਗਣਿ ਜਾਣੀਐ ਲਾਗੀ ਜਾ ਸਹੁ ਧਰੇ ਪਿਆਰੋ ॥੧॥ ਇਆਣੀ ਬਾਲੀ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜਾ ਧਨ ਕੰਤ ਨ ਭਾਵੈ ॥ ਕਰਣ ਪਲਾਹ ਕਰੇ ਬਹੁਤੇਰੇ ਸਾ ਧਨ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵੈ ॥ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਕਿਛੁ ਪਾਈਐ ਨਾਹੀ ਜੇ ਬਹੁਤੇਰਾ ਧਾਵੈ || ਲਬ ਲੋਭ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀ ਮਾਤੀ ਮਾਇਆ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਇਨੀ ਬਾਤੀ ਸਹੁ ਪਾਈਐ ਨਾਹੀ ਭਈ ਕਾਮਣਿ ਇਆਣੀ ॥੨॥ ਜਾਇ ਪੁਛਹੁ ਸੋਹਾਗਣੀ ਵਾਹੈ ਕਿਨੀ ਬਾਤੀ ਸਹੁ ਪਾਈਐ ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੋ ਭਲਾ ਕਰਿ ` ਮਾਨੀਐ ਹਿਕਮਤਿ ਹੁਕਮੁ ਚੁਕਾਈਐ ॥ ਜਾ ਕੈ ਪ੍ਰੇਮਿ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਈਐ ਤਉ ਚਰਣੀ ਚਿਤੁ ਲਾਈਐ ॥ ਸਹੁ ਕਹੈ ਸੋ ਕੀਜੈ ਤਨੁ ਮਨੋ ਦੀਜੈ ਐਸਾ ਪਰਮਲੁ ਲਾਈਐ ॥ ਏਵ ਕਹਹਿ ਸੋਹਾਗਣੀ ਭੈਣੇ ਇਨੀ ਬਾਤੀ ਸਹੁ ਪਾਈਐ ॥੩॥ ਆਪੁ ਗਵਾਈਐ ਤਾ ਸਹੁ ਪਾਈਐ ਅਉਰੁ ਕੈਸੀ ਚਤੁਰਾਈ ॥ ਸਹੁ ਨਦਰਿ ਕਰਿ ਦੇਖੈ ਸੋ ਦਿਨੁ ਲੇਖੈ ਕਾਮਣਿ ਨਉ ਨਿਧਿ ਪਾਈ॥ ਆਪਣੇ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ਸਾ ਸੋਹਾਗਣਿ ਨਾਨਕ ਸਾ ਸਭਰਾਈ ॥ ਐਸੇ ਰੰਗਿ ਰਾਤੀ ਸਹਜ ਕੀ ਮਾਤੀ ਅਹਿਨਿਸਿ ਭਾਇ ਸਮਾਣੀ॥ ਸੁੰਦਰਿ ਸਾਇ ਸਰੂਪ ਬਿਚਖਣਿ ਕਹੀਐ ਸਾ ਸਿਆਣੀ ॥੪॥੨॥੪॥ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੁਰ ਤਿਲੰਗ ਰਾਗ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਹਿਰਦਯ ਵੇਧਕ ਸੀ। ਲਹਿ ਗਈ ਜੱਸੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਤਾਸੀਰ, ਸਿਆਣੀ ਸੀ ਆਪ ਰਾਗ ਵਿਚ, ਪਰ ਏਥੇ ਡਿੱਠੋਸੁ ਰਾਗ ਦੇ ਕਮਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਸੀਰ ਦਾ ਕਮਾਲ ਭਾਵੇਂ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਸੀ ਉਹ ਭਜਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਲਗ ਪਗ ਸਾਰਾ ਭਾਵ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਗਿਆ। ਜੱਸ਼ੀ ਬੀ ਪਿੱਛੇ ਖਬਰੇ ਇਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਵੇ। ਭਜਨ ਦੀ ਜੋ ਸਮਝ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆਈ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ। ਦਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੀਸ ਧਰ ਦੇ ਤੇ ਜੋ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ ਸੋ ਕਰ। ਬੀਤਰਾਗਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਵੈਤ੍ਰਿਸ਼ਨਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਭਗਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਏਥੇ, ਰਸ ਹੈ ਤਾਂ ਏਥੇ। ਸੋ ਜਦ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਭੋਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉੱਠੀ ਤੇ ਜਾ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੀਸ ਧਰਿਓਸੁ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ, ਹਾਂ ਜੀ, ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ, ਸੀਸ ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਆਉ ਸਿਆਣੀਓਂ ਇਆਣੀਏਂ! ਕਿਸ ਗਲ ਦਾ ਮਾਨ ਧਾਰਿਆ ਈ? ਜੇ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦਾ, ਤੇਰੇ ਆਖੇ ਦੇਹ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਮਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਕੀਰਣੇ ਤੇ ਪ੍ਰਲਾਪ (ਕਰਨ ਪਲਾਹ) ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਹੰਕਾਰ ਕਿਸ ਗਲ ਦਾ? ਲੋਭ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੈਨੂੰ ਹੋਵੇ; ਸੋਭਾ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਸੋਝੀ ਇਤਨੀ ਨਾ ਆਈ ਕਿ ਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦੀ, ਇਹ ਬਿਨਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਬਿਨਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨੁਹਾਰ ਹੀ ਦਿੱਸਦੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਚਾਲਦੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਭਲਾ ਉਹੋ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਫੇਰ ਜੀਉਂਦੀ ਦੇਹ ਬਣ ਬੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਫੇਰ ਬਿਨਸੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਹ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਬਿਨਸ ਜਾਣਾ! ਜੋ ਉਪਜਦੀ ਬਿਨਸਦੀ ਹੈ ਉਹ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਠਾਕੁਰ ਕੀਕੂੰ ਹੋਈ? ਠਾਕੁਰ ਤਾਂ ਸਦਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਬਿਨਾਸ਼ ਹੈ। ਪਰ ਅਬਿਨਾਸ਼ ਹੈ ਉਹ ਰੂਪ ਰੰਗ ਰੇਖ ਤੋਂ ਨਿਆਰਾ ਹੈ ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਟ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਘਟ ਵਿਚ ਓੁਹ ਪ੍ਰਗਟਿਆ ਹੈ ਅਨੁਭਵ ਦੁਆਰਾ, ਓਹ ਘਟ ਉਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਕਦੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ੈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਹੈ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ। ਨਿਰੰਕਾਰ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਹ -322-<noinclude></noinclude> s52v0y7cu1x7ut1r1gu8zp7c56xo7lx 250 74827 237213 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਜਾਣੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂ ਰਸ ਦੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਮਹਾਂ ਰਸੀਆ ਹੋ ਗੁੰਮਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਸ, ਜੋ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤਕ ਅਸਰ ਕਰੇ, | ਹੇ ਜੋਤ ਨਿਰੰਜਨੀ! ਮੈਂ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਭੁੱਲਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਮਿਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਜਾਣੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮਹਾਂ ਰਸ ਦੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਮਹਾਂ ਰਸੀਆ ਹੋ ਗੁੰਮਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਸ, ਜੋ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤਕ ਅਸਰ ਕਰੇ, | ਹੇ ਜੋਤ ਨਿਰੰਜਨੀ! ਮੈਂ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਭੁੱਲਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਮਿਰਾਸੀ, ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਤੇ ਗੱਲ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਤੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਜਾਣਿਆਂ ਤੇ ਲੜ ਲਾਇਆ, ਆਪ ਹੀ ਨਿਵਾਜਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਰਖਿਆ, ਮੈਂ ਫੇਰ ਭੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਥਹੁ ਨਹੀਂ | ਭੁੱਲਾ, ਪਰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਬਖਸ਼ਿਆ। ਮੈਂ ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੇਂਦਾ ਕਿ ਕਿਸ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਸਾਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦੇਂਦਾ ਕਿ ਕੀਹ ਕੀਹ ਕਾਰਨ ਤੇ ਕੌਤਕ ਵਰਤ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਮਹਾਂ ਰਸ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਾਲ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਥਾਉਂ ਦਾ ਥਹੁ ਥਿੱਤਾ ਤੇ ਕਾਰਣ, ਵਰਤੋਂ, ਹੋਣੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਕਦ ਲੱਗਣ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਹੁਣ ਪੂਰਬ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਵੀਂ ਸੇਧ ਦੀਆਂ ਅਨੁਕੂਲ ਲਾਸਾਂ ਛੱਡੀਆਂ। ਇਹ ਕਿਰਨਾਂ ਕਿਹੀਆਂ ਯਾਰੀਆਂ ਹਨ! ਜਿਸ ਨੂਰ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੈਸੀ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ! ਇਕ ਵਾਰ ਤੱਕ ਲਿਆਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ; ਦੋ ਪਲ ਖੜੋ ਰਿਹਾਂ ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੇਜ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਹੋਕੇ ਜੀ ਹੌਲਾ ਫੁੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਧਰ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਇਧਰ ਉੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਨਾ ਕਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੈਵੀ ਸੂਰਤਾਂ ਦਾ ਅਡੋਲ ਬੈਠਿਆਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਜਮਯ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੇਤ੍ਰ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਐਸੀ ਅਸਚਰਜ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਅਗੋਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੋਪ ਹੋਕੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਆਨੰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਆਪ ‘ਕਰਤਾਰ! ਕਰਤਾਰ' ਦਾ ਵਾਕ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਕ ਅਸਚਰਜ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਪੈਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਲ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ਆਪ ਆਖਦੇ ਹਨ:- "ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ! ਤੂੰ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਕੁਛ ਦਿਨ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਰਹੁ"। ਇਹ ਵਾਕ ਸਨ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਣੀਦਾਰ ਕਟਾਰੀ ਤੋਂ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਲੱਗੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਲਧਾਰਾ ਵਹਿ ਤੁਰੀ ਤੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ:- ਂ | ਦੇ | | ਸਿਦਕ ਦੀ ਪੌੜੀਓਂ ਤਿਲਕਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੁੱਖ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਡਡਿਆਇਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਬਾਂਹ ਫੜੀ ਤੇ ਲਡਿਆਇਆ। ਹੇ ਆਪੇ ਪਸੀਜਣ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ! ਹੇ ਸਾਡੇ ਦੁੱਖ ਦੇਖਕੇ ਸਚਖੰਡ ਤੋਂ ਆਪ ਆਕੇ ਤਾਰਣਹਾਰੇ ਯੋਤੀ ਸਰੂਪ! ਹੇ ਸਦਾ ਮੇਲਣ ਵਾਲੇ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਦਾਤਿਆ! ਮੈਂ ਔਗਣਹਾਰ ਨੂੰ ਚਰਨੀ ਲਾਈ ਰੱਖ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨਾ ਵਿਛੋੜ। ਕੋਈ ਗੁਣ ਪੱਲੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਖਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਂ ਹੀ ਉੱਕਾ ਸੱਖਣਾ। ਹੇ ਕੱਖੋਂ ਹੌਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆ! ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਾਗ਼ ਨਾ ਦੇਹ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੀ ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ, ਅਰ ਵਿਛੋੜਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਸਾਰਾ ਜੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਨਾ ਵਿਛੁੜੇ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਬੈਕੁੰਠ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ-ਨਹੀਂ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇਗੀ, ਅਰ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ-ਜੋ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਿਛੁੜਿਆ ਲੋੜਦਾ, ਪਰ ਕੀਹ ਕਰੀਏ, ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਕੰਮ ਬੀ ਤਾਂ ਕਰਨੇ ਹੋਏ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜੀ! ਆਪ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਾਂ ਕੂਆਂਗਾ, ਜੋ ਜੋ ਕਰਸੋ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਖੋਗੇ ਆਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ, ਬਣ ਪਵੇ, ਧ੍ਰੋਹੀ ਜੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਾ ਛੱਡੋ। ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾਤੇ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਔਗਣਹਾਰਾ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ! ਜੇਹਾ ਕੇਹਾ ਹਾਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ-ਸੱਜਣਾ! ਅਸੀਂ ਤੈਥੋਂ ਵਿਛੁੜਨਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲੋੜਦੇ, ਪਰ ਕਾਰਜ ਹੀ ਐਸਾ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਵੇਧੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੇ -੩੨੮-<noinclude></noinclude> otw5xjo652h3s36133qq0kyk4kc4xaj 250 74828 237214 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇਖਕੇ ਝੱਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਰਜ਼ਾਇ | ਹੈ, ਹੁਕਮ ਜਾਣਕੇ ਸੱਜਣਾਂ ਏਸ ਅੱਗੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਨਿਵਾ ਦੇਣੀ ਹੀ ਲਾਭਵੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈਂ ਤਾਂ ਕਾਹਦਾ ਵਿਛੋੜਾ? ਮਰਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇਖਕੇ ਝੱਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਰਜ਼ਾਇ | ਹੈ, ਹੁਕਮ ਜਾਣਕੇ ਸੱਜਣਾਂ ਏਸ ਅੱਗੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਨਿਵਾ ਦੇਣੀ ਹੀ ਲਾਭਵੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੈਂ ਤਾਂ ਕਾਹਦਾ ਵਿਛੋੜਾ? ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਤ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਜੀ! ਆਪ ਦੀ ਰਾਇ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਜੀ! ਆਪਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕੀਕੂੰ ਨਿਭੇਗਾ? ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆ! ਜਿਸ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ‘ਭੁੱਲ’ ਆ ਰਲੇ ਉਹ ‘ਮਾਰੂ ਵਿਛੋੜਾ’ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ‘ਯਾਦ’ ਰਹੇ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਮੇਲਦਾ ਹੈ, ਏਸ ਯਾਦ ਵਾਲੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਹੀ ਬਿਰਹਾ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਰਹਾ ਨਹੀਂ ਓੁਹ ਸਾਂਈਂ ਵਲੋਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ | ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਬਿਰਹਾ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਸਾਂਈਂ ਵਾਲੀ ਜਾਨ ਰੁਮਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਜਣਾਂ! ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਹੀ ਮੰਗਲ ਹੈ। ਜਿਤਨਾ ਕਾਲ ਸਾਡਾ ਫੇਰ ਮੇਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ, ਫੇਰ ਉਹ ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਸਦਾ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ ਤੇ ਰਹੇਗਾ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੇ ਬਿਰਦ ਪਾਲਕ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ! ਬਰਸਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆਂ ਤੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਆਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜੀ ਭਿਆਣੇ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪ ਨੇ ਕੱਲ ਆਗ੍ਯਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਬੇਬੇ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸਾਂ ਹੁਣ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਚੱਲਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਜੀ! ਆਪ ਦਾ ਬਚਨ ਹੈ ਕਿ ਬੇਬੇ ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕਰੇਗੀ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਤੇ ਆਪ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ ਹੋ। ਬੇਬੇ ਦਾ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਰਾਗ ਕਰੇਗਾ। ਆਪ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋ, ਕੋਮਲ ਹੋ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਹੋ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਭਲੇ ਵੇਲੇ ਚੇਤਾ ਕਰਾਇਆ ਹਈ? ਪਰ ਕੀਹ ਕਰੀਏ, ਏਥੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ ਘੋਰ ਪਾਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬੰਦੇ ਖੇਦ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਅਜ ਰਾਤ ਅਸਾਨੂੰ ਡਾਢੇ ਰੋਣ ਤੇ ਕੀਰਨਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ। ਜਦ ਇਹ ਕੁਰਲੱਟ ਸੁਣਿਆਂ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਚੁਫੇਰੇ | ¦ | ਡਿੱਠਾ, ਕਿਤੇ ਜੀ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਜਦ ਫੇਰ ਨੈਣ ਮੀਟੇ ਤਾਂ ਬੜੇ ਹਾਵਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤ੍ਰੈ ਵਾਰ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਹੰਝੂਆਂ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰਲਾਪ ਨੇ ਇਹ ਕਲੇਜਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਏਸ ਕਰ ਕੇ ਸਜਣਾਂ ਹੁਣ ਏਥੇ ਠਹਿਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਸੁਖ ਦੇਕੇ ਫੇਰ ਬੇਬੇ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੇ ਦਇਆ ਦੀ ਨਿਧਿ ਜੀ! ਏਸ ਬਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ਜੀ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰੋਣਹਾਰਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਦੇਖ- ਹਰਣਾਂ ਬਾਜਾਂ ਤੈ ਸਿਕਦਾਰਾਂ ਏ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਾਉ ॥ ਫਾਂਧੀ ਲਗੀ ਜਾਤਿ ਫਹਾਇਨਿ ਅਗੇ ਨਾਹੀ ਥਾਉਂ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾ: ਮਹਲਾ ੧-੨੨} ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕਲੇਸ਼ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਵਿਚ ਪਏ ਖੇਦ ਝੱਲਦੇ ਹਨ। ਨਾਮੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਖੇਦ ਕਰਤਾਰ ਕਿਵੇਂ ਝੱਲੇ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੂੰ ਓਦਰਨਾ ਨਹੀਂ; ਤਕੜੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਅੱਡ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗੇ; ਭੋਰਾ ਕੁ ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ! ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਦਾਸ ਕਿਤ ਵਲ ਤੇ ਕਿਸ ਦਿਨ, ਕਿਸ ਜਗਾ ਆਪਦੇ ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਡੀਕੇ? ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੂੰ ਖਸਮੋਂ ਘੁੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ ਹੈ। ਜਿਤ ਵਲ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਲੈ ਜਾਣ ਚਲਿਆ ਜਾਵੀਂ ਤੇ ਜਿਤ ਦਿਨ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਫੁਰੇ ਓਸ ਦਿਨ ਏਥੇ ਜਾਂ ਜਿਥੇ ਪੈਰ ਲੈ ਜਾਣ ਆ ਜਾਵੀਂ, ਆਪਣੀ ਮੱਤਿ ਵਿਚ ਨਾ ਰਲਾਵੀਂ ਤਾਂ ਕਰਤਾਰ ਆਪ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਾਰੇਗਾ।. -੩੨੯-<noinclude></noinclude> h99a333gyob6793wvacn49aqu0l19ho 250 74829 237215 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ | ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੀ, ਮਿੱਠੀ, ਠੰਢੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ | ਪਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਵਧੀਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਚੁਭਵਾਂ ਘਬਰਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੱਤਾ ਨਹੀਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਕੜਕ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੈ; ਚਿੱਟਾ ਵਧੀਕ ਹੈ ਪਰ ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ | ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੀ, ਮਿੱਠੀ, ਠੰਢੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ | ਪਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਵਧੀਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਚੁਭਵਾਂ ਘਬਰਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੱਤਾ ਨਹੀਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਕੜਕ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੈ; ਚਿੱਟਾ ਵਧੀਕ ਹੈ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਧਿਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਚੰਦ ਜਿਹਾ ਦੁਧਵਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਮਸਤੀ' ਤੇ ਲੈ ਨਿਰਾਲੀ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਚਾਨਣਾ ਉਸ ਸੂਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਦਾਲੇ ਉਮੰਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਖਿੱਚ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਜੀ ਧੂਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖਿੱਚਿਆਂ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਬਿਨਾਂ ਉਰੇ ਅਟਕ ਨਹੀਂ ਸਕੀਦਾ। ਇਸ ਧੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਵਤਾਰ, ਇਕ ਅਚਰਜ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੇ ਤਾਰਾਂ ਤਰਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਲਾਹੀ ਸਾਜ਼ ਲਈ ਬੈਠਾ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੰਗ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਯਾ ਤਾਂ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਯਾ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਲੂੰਆਂ ਤਕ ਸਾਰਾ ਸਮਾਜ ਇਕ ਸੁਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਲਟਾ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਥਾ ਨਿਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਉੱਠਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਐਸਾ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਛੱਡਕੇ ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਨਿਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸੇ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪਿਆ ਬਲੌਰ ਗੁਲਾਬੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ, ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਇਸ ਇਲਾਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉਹ ਝਲਕਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਮਧੁ ਭਰੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਰਸੀਲੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਰਸ ਦਾ ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੱਪਰਾਂ ਤਕ ਭਾਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਰਸ ਨਾਲ ਭਾਰੇ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਮੀਟੇ ਕਰਕੇ ਪੁਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟੇਵੇਂ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਪਰ ਚਾੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਰਸ ਭਰੇ ਕੰਵਲ ਨੈਣ ਰਸ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਉਲਟਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਲਟਦੇ ਹੀ ਬਾਹਰ ਵਲੋਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਿਟਿਆਂ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਜੋ ਬਾਹਰ ਦੇ ਸੁਹਣੱਪ ਵਿਚ ਲੱਗਕੇ ਬਾਹਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਕਿਣਕੇ-ਨੁਕਤੇ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਐਸਾ ਟਿਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੇਰ ਰਸ ਹੀ ਰਸ ਗੁਲਾਬੀ ਰੁੱਤ ਹੈ। ਦੋ ਕੁ ਦਿਨ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਬਰਖਾ ਪੈਕੇ ਹਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਏਸ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਭਿੰਨੀ ਭਿੰਨੀ ਤੇ ਸੁਆਦਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਤ੍ਰੇਲ ਦੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਕਿਣਕੇ ਫੁਲ ਡਾਲੀਆਂ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੱਧਮ ਪਰ ਗਲੱਕੜੀਆਂ ਭਰਨ ਵਾਲੀ | ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਪੌਣ ਰੁਮਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਨੀਲ ਤਾਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਫੈਲਾਉ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਜੜਤ ਨਾਲ ਹੁਲਾਰੇ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਪਥਰੀਲੇ ਟਿੱਲੇ ਤੋਂ ਆਸਾ ਰਾਗ ਦੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ਸੁਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਗ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰਗ ਦੇ ਬੂਹੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਲ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖੁਹਲ ਦਿਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਿਠਾਸ ਹੈ | ਕਿ ਕੰਨ ਸਾਰੀ ਸੁਰਤੀ ਲੈਕੇ ਉਸ ਲਯ ਵਿਚ ਜੁੜਦੇ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਕੀਰਤਨ | ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਐਉਂ ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਦੇ | ਸਮੁੰਦਰ ਉਤੇ ਕੋਈ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤਰੰਗ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਤਾਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਤੇ ਨਰਮੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੀ ਕੋਮਲਤਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾਰੀਆਂ ਲਾਉਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਯਾਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅਵਾਜ਼ ਸਲੋਕ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੈਵੀ ਸੁਰ ਐਸੀ ਰਸ ਭਰੀ ਹੈ ਕਿ ਝੱਟ ਲਿਵ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੁਰ ਦੇ ਸਿਵਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਠੰਢੀ ਆਸ ਜੀ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਕਿ ਜੋ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਤਮ ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵੇ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਜਾਲ ਸਾਰੇ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਅਰ ਇਕ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗੂੰ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਰਸ ਛਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਲਿਵ ਲਗ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਉਸ ਟਿੱਲੇ ਦੇ ਉਪਰ ਬੇ-ਵਸਿਆਂ ਧੂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਡੌਲੀ ਹੋਈ ਸਿਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਰ ਇਕ ਐਸੀ ਸੂਰਤ ਬੈਠੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਨੂਰ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਛੁਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਚਾਨਣਾ ਹੈ, | | | | ਂ | | -322-<noinclude></noinclude> ijecesmq8zl6u4rdo9vbpyga6ya2ttg 250 74830 237216 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਣਕੇ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੁਹੇਲਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ | ਟੁਰਨ ਵਾਲੀ ਪਿਆਰੀ ਜੋਤਿ, ਰੱਬ ਦੇ ਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਵੇਖ ਕੇ | ਅਸਚਰਜ ਹੋਈ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤਕੜਾ ਜੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਣਕੇ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੁਹੇਲਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ | ਟੁਰਨ ਵਾਲੀ ਪਿਆਰੀ ਜੋਤਿ, ਰੱਬ ਦੇ ਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਵੇਖ ਕੇ | ਅਸਚਰਜ ਹੋਈ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤਕੜਾ ਜੁਆਨ ਹੈ, ਕਿਥੋਂ ਫੜ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ? ਰੁਹੇਲਾ-ਬੀਵੀ ! ਇਸ ਗ਼ੁਲਾਮ ਦਾ ਢੇਰ ਮੁੱਲ ਮਿਲੇਗਾ, ਅੱਜ ਭਲਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਵੀ-ਖਾਂ ਜੀ ! ਇਸਨੂੰ ਵੇਚੋ ਨਹੀਂ, ਘਰ ਰੱਖੋ, ਵੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕੈਸਾ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਇਹਦੀ ਮਾਂ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਫਾਹੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏਗੀ? ਏਸ ਦੀ ਭੈਣ ਵੈਣ ਪਾਉਂਦੀ ਨੂੰ ਗ਼ਸ਼ਾਂ ਨਾ ਪੈਣਗੀਆਂ ? ਏਸ ਦੀ ਨਾਰ ਕੀਰਨੇ ਕਰਦੀ ਮਰ ਹੀ ਨਾ ਜਾਏਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਇਹ ਹੀਰਾ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ ਓਹ ਸਾਰੇ ਹੀਰਾ ਕਣੀਆਂ ਨਾ ਚੱਟ ਜਾਣਗੇ ? ਏਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਕੇ ਤਾਂ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਏਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰਿਆਂ ਪਾਸ ਅਪੜਾਈਏ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਰੁਹੇਲਾ-ਹਸ਼ਤ ਮੂਰਖ ! ਆਪਣੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸਤ੍ਯਾਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ? ਏਸ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿਚ ਅਰਾਕੀ ਘੋੜੇ ਮਿਲਣਗੇ ! ਤੂੰ ਕਾਇਰ ਤਰਸ ਵਾਲੀ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋ ਗਈ? ਬੀਵੀ-ਭਲਾ ਨਾ ਸਹੀ, ਪਰ ਵੇਚੋ ਨਾ। ਵੇਖੋ ਖਾਂ ਕੇਹੇ ਕੂਲੇ ਕੂਲੇ ਹੱਥ ਹਨ, ਇਹ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਵਿਚ ਖਬਰੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਉਣਗੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਰੱਖੋ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਬਣਾ ਲਵੋ। ਰੁਹੇਲਾ-ਚੁੱਪ ਮੂਰਖ, ਏਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਚਣਾ ਹੈ ਤੇ ਘੋੜੇ ਲੈਣੇ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਭਲਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮੰਡੀ | ਵਿਚ ਵਿਕਣ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰ ਆਣ ਉਤਰਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਪਰ ਸਹਿ ਸਹਿਕੇ ਸੁਆਦ ਚੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ‘ਭੂਮ ਰੰਗਾਵਲੀ’ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਮ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ‘ਵਿਸੂਲਾ ਬਾਗ!? ਕਿੱਕੂੰ ਬਣਾ ਧਰਿਆ ਹੈ, ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸੁਹਣੇ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਖਰੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਆ ਜੁੜੀ, ਸਾਰੇ ਏਧਰ ਹੀ ਤੱਕਣ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਪਵੇ, ਅਖ਼ੀਰ ਦੋ ਅਰਾਕੀ ਘੋੜੇ ਮੁੱਲ ਪਿਆ ਤਾਂ ਰੁਹੇਲਾ ਵਟਾਂਦਰਾਂ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ | | ਮੂਰਤੀ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦਾ ਜੇਠਾ ਫਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਜ "ਮੂਲ ਖਰੀਦੀ ਲਾਲਾ ਗੋਲਾ ਮੇਰਾ ਨਾਉ ਸਭਾਗਾ ॥ ਸਚ ਮੁਚ ਗੋਲਾ ਹੋ ਟੁਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਆਪ ਵਿਚਾਈ' ਨੂੰ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਵਰਤਕੇ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਲੇਜਾ ਥੰਮ੍ਹ ਲੈਣਾ ! ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਿਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਉਹ ਰੋਹੇਲਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਓਸ ਦੇਸ ਵਿਚ ਆਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਚਾਵਣ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਓਹ ਰੁਹੇਲਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਦੋਇ ਘੋੜੇ ਵੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸੂਰਯੋਦੈ ਵਿਚ ਐਦਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਤਿਹ ਤਾਰਨ · ਹਿਤ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨਾ। ਬਿਕਨ ਤਬ ਸੰਗ ਪਠਾਨਾ। ਚਲੇ ਮੁਗਲ ਸੋਂ ਮੋਲ ਚੁਕਾਵਾ। ਏਕ ਦੋ ਘੋੜੇ ਲੈ ਘਰ ਮੈਂ ਆਵਾ। ਆਹ ਪਿਆਰਿਓ ! ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਖਾਤਰ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਚਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜੇ। ਕੌਣ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਐਤਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨੇ ਲਈ ਆਪ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਹੋਕੇ ਬੰਦੀ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਆਪ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਇਕ ਰੋਮ ਦੇ ਤੁੱਲ ਕ੍ਰੋੜ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨਹੀਂ ਤੁਲਦਾ, ਉਹ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। ੩. ਛੁਟਕਾਰਾ। ਪੂਰੇ ਕਾ ਕੀਆ ਸਭ ਕਿਛੁ ਪੂਰਾ ਘਟਿ ਵਧਿ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ॥ {ਸ: ਵਾ' ਤੇ ਵ: ਮ: ੧-੧੩} ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰ ਕੌਤਕਹਾਰ ਜੀ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ -339-<noinclude></noinclude> l831b3pkakoed7rg3rkjihmo6nxk47v 250 74831 237217 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>. ਬੀ ਘਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਾਂ ਸ਼ਹੁ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਨੇੜੇ | ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਅਪਣੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸ ਨੂੰ ਢੂੰਡਦੀ ਰਹੀ। ਸੋ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਤਕ ਸ਼ਹੁ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਹਚਾ ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>. ਬੀ ਘਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਹਾਂ ਸ਼ਹੁ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਨੇੜੇ | ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਅਪਣੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਸ ਨੂੰ ਢੂੰਡਦੀ ਰਹੀ। ਸੋ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਤਕ ਸ਼ਹੁ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਹਚਾ ਨਾ ਬੱਝਾ, ਉਸ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦਾ ਭੈ ਨਾ ਪਿਆ, ਉਸ ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਤੂੰ, ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਆਣੀ ਸਮਝਦੀ ਸੈਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ | ਇਞਾਣੀ ਹੋ ਗਈ, ਹਾਂ ਅਨਜਾਣ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਅਨਜਾਣਪੁਣਾ? ਦੱਸ ਇਞਾਣੀ ਬਾਲੀ | ਨੂੰ ‘ਸਦਾ ਬਾਲਾ ਸ਼ਹੁ’ ਕੀਕੂੰ ਵਰੇ: ਸ਼ਹੁ ਤਾਂ ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਇਞਾਣੀ। ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਆਣ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਫੇਰ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਸੋ ਕੰਤ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਹੁਣ ਮਿਲੇ ਕੀਕੂੰ ?" ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ। | | ਂ ਅਪਣੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹੈ, ਪਰੀਪੂਰਣ ਹੈ, ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇਰੇ | ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਅਵਗੁਣ ਦੂਰ ਰਹਿਣਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਤੇਰੀ ਰਹਿਬਰੀ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਸਦਾ। ਪੂਜਣ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਸਦਾ ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਕਹੇ ਸੋ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਮਰਜ਼ੀ ਮੇਲਣੀ। ਹਾਂ, ਸ਼ਹੁ ਕਹੇ ਸੋ ਕਰਨਾ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਣੀ, ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਮਰਜ਼ੀ ਮੇਲਣੀ। ਇਉਂ ਆਪਾ ਭਾਵ ਕਿ ਹਉਮੈਂ ਗੁਵਾਚਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਬਸਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਉਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਕੂੰ ਤੈਨੂੰ ਦਸਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਹਉਂ ਗਈ, ਅਰਥਾਤ ਆਪਾ ਭਾਵ ਗਿਆ ਤਦ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਯਾਦ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀ- ਜਯਾਸੂ ਰੂਪ ਇਸ੍ਤੀ-ਪਤੀ ਦੇ ਵਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਜਦੋਂ ਨਦਰ ਕਰਕੇ ਦੇਖੇਗਾ, ਮਿਹਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਪਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਹੋ ਜੱਸੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅਜੇ ਢੱਠਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਆਪ | ਦਾ ਮਿਹਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਸੀਸ ਤੇ ਧਰਿਆ | ਸੁਹਾਗਵੰਤੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਉਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹੋ ਪਿਆ ਸੀ। ਜੱਸੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਹੇ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਸ਼ਹੁ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਰੱਬ! ਦੱਸ ਫੇਰ ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਜੱਸੀ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਗੇ ਵਾਂਗੂ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਏਥੋਂ ਝਟ ਉੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਹੁਣ ਫੇਰ ਬੋਲੇ: ਸੁਣ ਬੀਬੀ! ਸ਼ਹੁ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਕ ਦੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਰਬ ਦੇਸ਼ੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਹੈ, ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਧਾਰ; ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖ। ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਭੁੱਲ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਵਿਛੁੜ ਗਈ ਤੂੰ ਉਸ ਤੋਂ। ‘ਉਹ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਇਹ ਗੱਲ ਅੰਦਰ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਇਸ ਅੱਗੇ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪਰਦਾ ਨਾ ਤਣੇ, ਇਉਂ ਜੋ ਠਾਕੁਰ ਕਿ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜੋ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਰਹੁ, ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰਹੁ। ਫੇਰ ਜੋ ਕੁਛ ਵਾਪਰੇ-ਉਸ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸਮਝ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕਰਕੇ ਮੰਨ। ਜਦ ਐਸਾ ਦ੍ਰਿੜ | | / ਹੀ ਭਗਤ ਹੋਊ, ਉਹੋ ਸਿਆਣੀ ਅਰਥਾਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਹੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਤੇ ਬੂਝ ਦੇ ਬਾਝੋਂ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਰਹੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਟੋਲਦੀ ਰਹੀ, ਤੂੰ ਇਞਾਣੀ ਬਾਲੀ ਹੀ ਰਹੀ! ਹਾਂ ਜੱਸੀ! ਤੂੰ ਅਨਜਾਣ ਰਹੀ, ਗਿਆਨ ਹੀਨ ਰਹੀ, ਤੈਨੂੰ ਸੋਝੀ ਨਾ ਆਈ ਕਿ ਕਿਸ ਸ਼ੈ ਦੀ ਕੀਹ ਕੀਮਤ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਅਮੋਲਕ ਸ਼ੈ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਮੋਲਕ ਥਾਵੇਂ ਲਾਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਸਨਹਾਰ ਨਾਲ ਕਰੋ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਸੇਗਾ, ਮਨ ਤਦ ਪੱਛੋਤਾਉ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਤੇ ਅਪਣੇ ਪਿਆਰ ਕੀ ਕੀਮਤ ਪਛਾਣਨੀ ਸੀ ਕਿ ਕੀਹ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਬਿਨਸਨਹਾਰ ਸਰੀਰਾਂ ਉਤੇ ਵਿਕ ਜਾਣ ਵਿਚ ਪੈਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸਾਜੇ ਨਿਰਜਿੰਦਾਂ ਦੇ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦੇਣ ਵਿਚ ਪੈਣਾ ਹੈ।ਤੂੰ ਤਾਂ ਲਾਲ ਅਮੋਲ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਲਾਕੇ ਡਾਢੇ ਸਸਤੇ -੩੨੩-<noinclude></noinclude> mcxlc47gxs0lsbof8vgqetjw5tp22yg 250 74832 237218 2026-09-27T07:38:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸਤਿ ਬਚਨ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਪਛਾਣਿਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਰਾਹ ਗੁਆਚਾ ਮੁਸਾਫਰ ਹੈ, ਕਰਤਾਰ! ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ! ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ! ਮਰਦਾਨਾ ‘ਕਰਤਾਰ, ਕਰਤਾਰ' ਆਖਦਾ, ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਝੁਕਦਾ, ਫੇਰ ਫੇਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਨੈਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਦਾਨਾ-ਸਤਿ ਬਚਨ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਪਛਾਣਿਆਂ ਕਿ ਕੋਈ ਰਾਹ ਗੁਆਚਾ ਮੁਸਾਫਰ ਹੈ, ਕਰਤਾਰ! ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ! ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ! ਮਰਦਾਨਾ ‘ਕਰਤਾਰ, ਕਰਤਾਰ' ਆਖਦਾ, ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਝੁਕਦਾ, ਫੇਰ ਫੇਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦਾ, ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਛਹਿਬਰ ਲਾਉਂਦਾ, ਪਿਛਲੇ ਪੈਰੀਂ ਮੁਖ ਸਤਿਗੁਰ ਵੱਲ | ਸਨਮੁਖ ਰੱਖਕੇ ਇਸ ਟਿੱਬੀ ਜੇਹੀ ਤੋਂ ਉਤਰਦਾ | ਕਿਧਰੇ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ੨. ਗ਼ੁਲਾਮੀ। ਇਹੁ ਤਨੁ ਵੇਚੀ ਬੈ ਕਰੀ ਜੇ ਕੋ ਲਏ ਵਿਕਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਕੰਮਿ ਨ ਆਵਈ ਜਿਤੁ ਤਨਿ ਨਾਹੀ ਸਚਾ ਨਾਉ ॥੪॥੫॥੭॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧} ਜਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੱਦਲ ਛਾ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਜੋ ਚਾਨਣਾ ਝੂੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੋਪ ਹੋਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਚਿਹਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾਈ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਯਾਰੀ ਲੱਗਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਮਰਾ ਕੁਛ ਗੱਭਰੂ ਜੇਹੀ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਕੋਈ ਭੋਲਾ ਭਾਲਾ, ਸਿੱਧਾ, ਸਾਫ਼, ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਜੁਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਡੀਲ ਸੁਡੌਲ ਹੈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤਕੜਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਕਾਜ ਸਿਪਾਹੀ-ਗੀਰੀ ਸੁਹਣੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਸੂਰਮਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਰੰਗ ਰੂਪ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਕਿਤੇ ਲੁਕਾ ਲਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਬੈਠ ਰਹੇ ਕੁਛ ਬੂੰਦਾ ਬਾਂਦੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਏਤਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਰੁਹੇਲਾ ਪਠਾਣ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਆ ਨਿਕਲਿਆ। ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨੇਹਰਕੇ ਡਿੱਠੋਸੁ ਕਿ ਕੌਣ ਇਕੱਲਾ ਸਿਲ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਓਸ ਦੇ ਚਿਤ ਨੇ ਭੈ ਖਾਧਾ ਤੇ ਇਕ ਝਰਨਾਟ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੀ। ਫੇਰ ਘੋੜਾ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਉਰੇ ਲਿਆਇਆ, ਪਰ ਡਰਦਾ ਡਰਦਾ, ਜਦ ਡੀਲ ਨੁਹਾਰ ਤੱਕੀ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਭੈ ਉਪਜਿਆ ਕਿ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਦੋਂ ਉੱਚੀ ਦਿੱਤੀ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ‘ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?? ਪਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਜੀ ਚੁੱਪ ਰਹੇ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆਕੇ | | ਂ ਤਕੜਾ ਜੁਆਨ ਹੈ ਜੋ ਫੜ ਲਿਚੱਲੀਏ ਤਾਂ ‘ਗੁਲਾਮ' ਚੰਗਾ ਬਣੇਗਾ। ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਇਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਕੇਡੇ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਕੈਸੇ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ। ਕੈਸਾ ਕਾਲਾ ਦਿਲ ਹੈ ਜਗਤ ਦੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਣ ਹਾਰੇ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੋਚ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਕਿਆ ਐਸਾ ਦਿਲ ਦਗਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ? ਪਰ ਹੇ ਕਰਤੇ ਕਰਤਾਰ! ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਦਾਤ ਕਦ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਖੁਹਂਦਾ ਹੈਂ? ਆਪਣੀ ਏਸ ਅਕਲ ਤੇ ਅਕਲ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਬਣੇ ਚਾਹੇ ਪਾਪੀ। ਹਿਰਦਾ ਕੰਬਦਾ ਹੈ, ਕਲੇਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਸੋਚ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੋਂ ਬਾਉਲੀ ਹੋਕੇ ਖਹਿੜਾ ਛੁਡਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਇ ! ਐਸੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਜਗਤ ਰੱਕ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਏ ? ਪਰ ਧੰਨ ਉਹ ਕੋਮਲ ਦਿਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਕੈਦਾਂ ਤੇ ਚੱਕੀਆਂ ਝੱਲੀਆਂ, ਹੋਰ ਕੌਣ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਔਹ ਦੇਖੋ ਦੁਸ਼ਟ ਰੁਹੇਲੇ ਨੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਯਾਰ ਪੁੰਜ ਦੀ ਵੀਣੀ ਫੜਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ: ਮੇਰੇ ਮਗਰ ਟੁਰ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਗੋਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਖ਼ਬਰਦਾਰ ! ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਪਲਟਦਾ, ਕੋਈ ਬੱਦਲੀ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਛਾਉਂਦੀ, ਉਸੇ ਜੁੜੇ ਤੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਟੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਪਾਪ ਦੇ ਦੁਖ ਦਾ ਕੈਦੀ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨੂੰ ਮਗਰ ਲਾ ਲੈ ਟੁਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਓਹ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਪ ਚਾਪ ਟੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਬੈਠੇ ਕੇ ਸਨ। ਕੌਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਯਾਰ, ਆਪਣੇ ਤਨ ਨੂੰ ਬੈ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੌਤਕਹਾਰ ਦੇ ਕੌਤਕ ! ਪਾਪੀ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ‘ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਜ' ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੰਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹਕੀਮ ਰੋਗੀ -੩੩੦-<noinclude></noinclude> mba16r43v6cbx3noomg1lojv6qu0hrc 250 74833 237219 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੀਚ ਹਾਂ। ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਅਰ ਉਹ ਰੁਹੇਲਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆਂ ਤੇ ਓਸ ਨੇ- ਤਯੋ ਕੁਕਰਮਨ ਕੋ ਜੁ ਸੁਭਾਵਾ। ਸੇਵ ਬੰਦਗੀ ਮੈਂ ਚਿਤ ਲਾਵਾ। ਨਾਮ ਦਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦ੍ਰਿੜਾਈ। ਤਿਹ ਤੇ ਗਮਨ ਕੀਨ ਜਗਰਾਈ। ਜਗਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੀਚ ਹਾਂ। ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਅਰ ਉਹ ਰੁਹੇਲਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆਂ ਤੇ ਓਸ ਨੇ- ਤਯੋ ਕੁਕਰਮਨ ਕੋ ਜੁ ਸੁਭਾਵਾ। ਸੇਵ ਬੰਦਗੀ ਮੈਂ ਚਿਤ ਲਾਵਾ। ਨਾਮ ਦਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦ੍ਰਿੜਾਈ। ਤਿਹ ਤੇ ਗਮਨ ਕੀਨ ਜਗਰਾਈ। ਜਗਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਪੀੜਾ ਦਾ ਸਿਰ ਚਿੱਥ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਕੋਮਲ, ਪਰ ਅਹਿੱਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰਾ ਸਤਿਗੁਰ ਫੇਰ ਓਸੇ ਟਿੱਲੇ ਉੱਤੇ ਆਣ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਜੋ ਕੌਤਕ ਸੀ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁਖ ਤੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਵਾਰ ਕੇ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀਏ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਅਮਿਤ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਸਤਿਗੁਰ ਵਰਤਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਜੋ ਆਤਮ ਨਾੜਾਂ ਦੇ ਪਛਾਣੂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਜ਼ ਸੁਣੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵਟਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰਸੀਆ ‘ਭਾਈ ਹਰਾ' ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਮ ਦੀ ਤਾਰ ਵਿਚ ਪੁਰੋਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਖਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ‘ਖਲਕ ਦੇ ਦੁਖ' ਤੇ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਖਾਲਕ ਦੁਖਦਾ ਹੈ” ਅਤੇ ਹਾਂ ‘ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨ ਦੁਇ ਏਕ ਹੈਂ” ਹਰਿ ਜਨ ਦੇ ਦੁਖਿਆਂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਾਲੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਧੂ ਪੈ ਕੇ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਖਿੱਚ ਲਿਆਵੇ। ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਰੁਹੇਲਿਆਂ ਤੇ ਮੀਰਾਂ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਟੁਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਹੋਰ ਸਤਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਖਾਸ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਸੀ :- ਆਵੈ ਇਹਾਂ ਜੁ ਸਿੱਖ ਹਮਾਰਾ। ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤਿਹ ਹਿਤ ਧਾਰਾ। {ਗੁਰ ਨਾ: ਸੂਰਯੋਦ੍ਯ} ਸਿਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਤਾਰ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਪੁਰੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਕ ਸੂਤ ਵਿਚ ਪੁਰੋਤੇ ਗਏ ਮਣਕੇ ਨੂੰ ਜਦ ਖਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਮਾਲਾ ਖਿੱਚ ਖਾਏਗੀ, ਸੋ ਸਤਿਗੁਰ ਵੈਦ ਨੇ ਂ ਨਾਮ ਰਸੀਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮੁਕਤੀ ਦਿਤੀ ਤੇ ਬੰਦੀਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਾਰਕੇ | | | ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਓਥੇ ਹੀ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ। ਓਹੋ ਤੇਜ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਓੁਹੋ ਵੇਗ ਦਾ ਅਨੰਦ ਆ ਝੁੱਲਿਆ। ਓਸ ਗੁਰ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਭੋਰੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਭੀ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੀ ਓਥੇ ਹੀ ਧੂ ਪਈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਰਸਤੇ ਪਾਇਆ, ਉਸ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ਪਰ ਮਨ ਦੇ ਝੁਕਾਉ ਤੋਂ ਰੁਖ ਪਲਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ। ਜਿੱਦਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿੱਧਰ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ, ਓਦਾਂ ਬੇਪਤੇ ਹੀ ਟੁਰ ਪਿਆ ਪਰ ਆਣ ਓਥੇ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਾਂ ਦੂਰੋਂ ਡਿੱਠੋ ਸੁ ਤਾਂ ਭੰਨਾਂ ਤੇ ਆਕੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਗਿਆ, ਰੋਂਦੇ ਦੀ ਹਿਚਕੀ ਬੱਝ ਗਈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਤੇ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਅਮਿੱਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੇਸੁਰਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕੰਡ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ, ਪਿਆਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਕੋਲ ਬਿਠਾਕੇ ਸੁੱਖ ਪੁੱਛੀ। ਮਰਦਾਨਾ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੁੱਢ ਦਾ ਭੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਆਪ ਦੇ ਦਰ ਦਾ ਸੁਆਲੀ ਹਾਂ, ਕੀ ਪੁੱਛਾਂ ਤੇ ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ, ਜੋ ਆਪ ਦੀ ਰਜ਼ਾਇ ਸੀ ਵਰਤਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਾਈ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਵਿਰਾਗ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਦਲ੍ਹੀਜਾਂ ਵਿਚਾ ਬੈਠੇ ਰਾਹ ਤੱਕਦੇ, ‘ਵੀਰ ਵੀਰ' ਕਰਦੇ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ, ਅੱਜ ਜੀ ਖਿੱਚ ਵੱਜੀ ਤੇ ਸਦਾ ਲਿਆਂ ਨੇ, ਆਪੇ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਨੇ। ਹੇ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ! ਤੇਰੀਆਂ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣੇਂ। ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਹ ਜੋ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਰਹਾਂ, ਭੁੱਲਾਂ ਨਾ, ਜੇ ਭੁੱਲ ਕਰ ਬੀ ਬੈਠਾਂ-ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਥੋੜੀ ਹੈ-ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਲੱਗੋ, ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗੋ, ਬੱਸ ਜੇ ਤੂਠੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਇਹ ਖੈਰ ਦਰ ਦੇ ਸੁਆਲੀ ਤੇ ਅਪਣੇ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਾਓ, ਪਰ ਸਦਾ ਪਾਓ। ਇਹ ਆਖਦਿਆਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਨੈਣ ਭਰ ਭਰ ਆਉਣ ਤੇ ਆਖੇ-ਹੇ ਤਾਰਨਹਾਰ ਦਾਤਾ ! ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਵੇਰ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਕੇ ਲੜ ਭਿੜ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਔਗੁਣ ਨਾ ਤੱਕੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਬਣਾਕੇ ਤੇ ਆਪ ਮਨੁੱਖ ਬਣਕੇ ਲੜ ਨਾ -੩੩੭-<noinclude></noinclude> 1lb62vfztd9j392h1f5ucvrmow7b3kq 250 74834 237220 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਤਮ ਵੀਰ ਜੀ ! ਹੈ ਅਸਾਂ ਸਾਕ ਪਛਾ ਣਿਆਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦਾਯਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਔਗੁਣ ਕਦੀ ਨਾ ਛਾਣਿਆਂ। ਹਾਂ, ਬੰਨ੍ਹ 'ਦਾਂਵੇ ਸਾਕਗੀਰੀ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਆਪ ਤੇ, ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਰੂਪ ਰੱਬੀ ਆਪਣਾ ਕਰ ਥਾਪਦੇ। ਹੋ ਵਾਂਙ ਸੂਰਜ ਜਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਤਮ ਵੀਰ ਜੀ ! ਹੈ ਅਸਾਂ ਸਾਕ ਪਛਾ ਣਿਆਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦਾਯਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਔਗੁਣ ਕਦੀ ਨਾ ਛਾਣਿਆਂ। ਹਾਂ, ਬੰਨ੍ਹ 'ਦਾਂਵੇ ਸਾਕਗੀਰੀ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਆਪ ਤੇ, ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਰੂਪ ਰੱਬੀ ਆਪਣਾ ਕਰ ਥਾਪਦੇ। ਹੋ ਵਾਂਙ ਸੂਰਜ ਜਗਤ-ਸਾਂਝੇ ਤਾਰਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਕਵਲ ਵਾਂਗੂੰ ਸ੍ਵਾਰਥੀ ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਨਾ ਸਾਰ ਨੂੰ। ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੋ, ਹੇ ਸਤਿਗੁਰੂ! ਬਖਸ਼ੋ ਜੁ ਭੁੱਲਾਂ ਸਾਡੀਆਂ, ਮੋੜੋ ਮੁਹਾਣਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤਾਂਘਾਂ ਹੁਈਆਂ ਹੁਣ ਡਾਢੀਆਂ। ਮੈਂ ਨੈਣ ਭਰ ਭਰ ਆਂਵਦੇ, ਡੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਵਦੇ ਫਿਰ ਭਰ- ਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਡੁੱਲ੍ਹਦੇ ਫਿਰ ਰੋਕਦੀ, ਜਾਂਦੇ ਜਰੇ ਨਾ ਜਰਦਿਆਂ। ਜਦ ਸੱਦ ਸੁਹਣੀ ਹੋਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਭੰਨੀ ਜਾਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਵਿਚ, ਦਲ਼ੀ ਥਿੜਕਦੀ, ਮੁੜ ਹੋ ਨਿਰਾਸੀ ਆਂਵਦੀ। ਜੋ ਵਾਜ ਮਿੱਠੀ ਆਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਵੀਰ ਜਾਣਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਸਾਰ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਪ੍ਯਾਰਾ ਲੈ ਦੁਆਰੇ ਆ ਰਿਹਾ। ਹੇ ਵੀਰ ਸੋਚੋ ਹਾਲ ਨੂੰ ਜਦ ਮੈਂ ਨਿਰਾਸੀ ਹੋਂਵਦੀ, ਦਿਲ ਧੜ੍ਹਕਦਾ, ਮਨ ਟੁੱਟਦਾ, ਮੈਂ ਬੈਠ ਛਮਛਮ ਰੋਂਵਦੀ। ਜਾਂ ਰੈਣ ਭਿੰਨੀ ਤੇਲ ਦੀ ਲੈ ਤਾਰਿਆਂ ਛਬਿ ਛਾਉਂਦੀ, ਹੈ ਵਾਉ ਨਿੱਕੀ ਰੁਮਕਦੀ ਏਕਾਂਤਾ ਪ੍ਯਾਰੀ ਆਉਂਦੀ। ਮੈਂ ਦੇਖਦੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਛਹਿਬਰ ਇਲਾਹੀ ਆ ਰਹੀ, ਪਰ ਇਲਾਹੀ ਗਾਣਹਾਰੇ ਵੀਰ ਬਿਨ ਘਬਰਾ ਰਹੀ, ਤਦ ਹੋ ਨਿਰਾਸੀ ਕੂਕਦੀ: ਹੇ ਵੀਰ ਜੀ ! ਮੈਂ ਵਿਲਪਦੀ। ਹਾਂ ਅਤਿ ਯਾਕੁਲ ਲੁੱਛਦੀ ਤੇ ਹੋ ਵਿਰਾ- ਗਨ ਤੜਫਦੀ। ਜੇ ਵੀਰ ਜੀ ! ਏ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿਸ ਵਿਲਾਇਤ ਹੋ ਗਏ ? ਤਾਂ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂ ਦਾਸ ਕੋਈ ਹਾਲ ਮੇਰਾ ਜਾ ਕਹੇ। ਕਦ ਦੇਹੁੰ ਆਵੇ ਭਾਗ ਭਰਿਆ ਵਾਜ ਕੰਨੀ ਏ ਪਏ-‘ਬੇਬੇ” ਕਹੇ ਓ ਚੰਦੂ- ਮੁਖ, ਬੇਬੇ ਸਦੱਕੜੀ ਹੋ ਜਏ। ਹੋ ਜਾਉਂ ਵਾਰੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਘੋਲ ਘੱਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਵਾਰ ਸੱਟਾਂ ਵੀਰ ਉਤੋਂ, ਵਰਤ, ਹਠ, ਤਪ, ਜਾਪ ਨੂੰ ! ਮੈਂ ਮਾਣ ਛੱਟਾਂ ਸਾਕ ਦਾ, ਹੇ ਗੁਰੂ ! ਜਾਣੋ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਭਾਰੀ ਮੰਗਦੀ ਏ ਭਿੱਖ ਹਾਂ:- ਹੇ ਗੁਰੂ ਪੂਰਨ ! ਖੈਰ ਪਾਵੋ, ਖੈਰ ਪਾਵੋ ਦਰਸ ਦੀ, ਏ ਹੋ ਨਿਮਾਣੀਂ ਦੂਰ ਢੱਠੀ ਦਰਸ ਤਾਈਂ ਤਰਸਦੀ। ਹੋ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ! ਪਰ ਜੀ ਦੀ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੋ, ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਵੋ ਜੀਵ ਤਾਈਂ ਬਿਰਦ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੋ। ਮਰਦਾਨਾ ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਡਾਢੇ ਵਿਛੋਡ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਉਹ ਰਸ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਗੁਰੂ ਜੋਤਿ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਅਨੰਦ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪੁਚਾਇਆ ਕਿ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸਚੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਭਾਵ ਅਨੁਭਵ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰੰਗ ਰਸ ਤੇ ਮੌਜ ਭਰੇ ਹੁਲਾਰੇ ਕੀਹ ਥਹੁ ਲੱਗਣ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾ ਕੀ ਸ਼ੈ ਹੈ? ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਿੱਥ ਕੋਈ ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ ਹੈ ਓਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿਚ ਮਾਨੋ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਕਾਦਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜਦ ਖਿਡਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਧੰਨ ਜਨਮੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਰਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਦੇਖਣਹਾਰ ਆਪਾ ਹੁਣ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਵਿੱਥ ਦੀ ਮੁਥਾਜੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਪੰਛੀ ਚਹਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਛਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਟਿੱਲਾ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਵੇਈਂ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਹੈ, ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੇ ਦੀ ਜੂਹ ਹੈ, ਬੇਬੇ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੁਆਰੀ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਤਾਰੀ, ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਰਨਹਾਰੀ ਬੇਬੇ-ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਕੌਤਕਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂੰ ਤੇ ਖੇਲਾਰੀ ਕੌਤਕਹਾਰ ਨੇ ਕੀਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ? ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ' ਕਹਿਂਦਾ ਮਰਦਾਨਾ -੩੪੦-<noinclude></noinclude> exc1r250woavibpaebwk95jkadmu3ny 250 74835 237221 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਠਿਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ : “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਅਜ ਐਸਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੱਤਾ ਕਿ ਵਾਰ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੇ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ! ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਕੀ ਜਾਣਾ ਤੇਰੇ ਚੌਜ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਚੋਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ! ਤੂੰਹੋਂ | ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਠਿਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ : “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਅਜ ਐਸਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੱਤਾ ਕਿ ਵਾਰ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਈ। ਮਰਦਾਨਾ-ਹੇ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ! ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਕੀ ਜਾਣਾ ਤੇਰੇ ਚੌਜ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਚੋਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ! ਤੂੰਹੋਂ | ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣਦਾ ਸਾਂ ਜੋ ਅਜ ਬੇਬੇ ਜੀ ਕੌਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਆਪ ਦਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇਗਾ? ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਫੇਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਰ ਰਸ ਵਿਚ ਰਤੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਆਏ, ਅਤੇ ਦਲ੍ਹੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਦਾਸੀ ਨੇ ਭੱਜਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਤਾ। ਬੇਬੇ, ਜੋ ਵੀਰ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਨਿਮਾਣੇ ਸਿਖ ਵਾਂਙੂ ਇਕ ਪੈਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਡਿਉਢੀ ਵਿਚ ਹੀ (ਵੀਰ) ਸੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਈ। ਪਰ ਉਸ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨੇ ਭੈਣ ਦਾ ਸਿਰ | ਂ | | | ਤੁੱਠੇ ਤੇ ਬੋਲੇ:- ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਸੁਆਰੀ ਬੇਬੇ ! ਤੇਰੀ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਥਾਂ ਪਈ, ਤੇਰੀ ਘਾਲ ਥਾਂ ਪਈ, ਤੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਵੱਸੀ, ਹੇ ਬੇਬੇ ! ਅਸਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਅਜੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨੇ ਹਨ ਤੁਸਾਂ ਯਾਦ ਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ, ਸਿਮਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਲੈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਆਪ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਭਾਈਆ ਜੈਰਾਮ ਦਾਸ ਆ ਗਿਆ, ਡਾਢੇ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਚਰਨੀਂ ਢੱਠਾ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਗਲ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: ‘ਕਰਤਾਰ ਪੂਰੀ ਪਾਏ, ਕਰਤਾਰ ਲਿਵ ਲਾਏ, ਤੋੜ ਨਿਭਾਏ। ਪਲੋ ਪਲੀ ਵਿਚ ਖਬਰ ਧੁੰਮ ਗਈ, ਜੋ ਸਿਖ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਸਨ ਆ ਜੁੜੇ। ਬੇਬੇ ਚਾਉ ਮਲ੍ਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਪਰ ਸੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਹੱਥਾ ਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ ‘ਵੱਡੀ ਭੈਣ ! ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਚਾਉ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਕਰਤਾਰ ! ਕਰਤਾਰ ! ਭੈਣ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਹੁਣ ਛਮਾਂਛਮ ਸਤਿਗੁਰ ਤਾਂ ਤੁਰਨ ਨੂੰ ਤਾਂਘਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਕਿਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਵੀਰ ਦਾ ਆਦਰ ਬੀ ਭੁੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਇਕ ਰਾਤ ਰਹੇ। ਸੋ ਬੇਬੇ ਦੇ ਘਰ ਸਿਰ ਵੀਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਹੈ, ਛਮਾਂਛਮ ਛਹਿਬਰ ਲਗ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਭਰਕੇ ਮੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਖੰਡ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ‘ਕਰਤਾਰ ਕਰਤਾਰ’ ਕਰ ਰਹੇ / ਕੀਰਤਨ ਐਸਾ ਲਗਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਇਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹਨ ਅਰ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਤ੍ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਖਾ | ਲੰਘ ਗਈ। ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਰਬਾਬ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਰਕੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ | ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਐਸਾ ਠੱਟ ਬੱਝਾ ਕਿ ਜੋ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਸਮਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ' ਵੀ ਤੱਕਣ ਆ ਗਿਆ ਸਿਖ ਹੋਕੇ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। ਅੰਦਰ ਗਏ। ਆਪ ਬੈਠ ਗਏ, ਬੇਬੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਈ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਰਾਤ ਬੇਬੇ ਦੇ ਘਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਸਮਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਾਪੇ। ਹੁਣ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਨੈਣ ਖੁਹਲੇ ਤਾਂ ਸੂਚੀ ਸੁਗੰਧਿ ਦਾ ਮਹਿਕਾਉ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਬੇਬੇ ਦੇ ਘਰ ਕੀਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਸੇ ਟਿੱਲੇ ਉਤੇ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਤੇ ਠੰਢੀ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਨਾਮ ਰੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਠੰਢੀ ਪੌਣ ਰੁਮਕ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਪਹੁ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਚਿੱਟਾ ਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੇਬੇ ਦੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਂ | ਚਿੱਟਾ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ-ਰੁਹੇਲ ਖੰਡ ਤੋਂ ਮੁਹਾੜਾਂ ਮੁੜਕੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਨ੍ਹੀ ਰਾਹੀਂ ਪਏ ਤੇ ਕੀਹ ਕੀਹ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਨੇ ਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੜੇ। ਅੱਗੇ ਜਿਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਬਿਹਬਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਤਾਂਘਾ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਸੋ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ। -੩੪੧-<noinclude></noinclude> ebu45024x1311ol5cvmx6lgt9lmzoi9 250 74836 237222 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟਿਕਾਣੇ ਪਹੁੰਚੇ-ਇਕ ਤਕੜਾ ਵਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘੇਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂ ਫੁਲਵਾੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਮਕਾਨ ਸਨ। ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਅਸਥਾਨ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਗੋਲੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟਿਕਾਣੇ ਪਹੁੰਚੇ-ਇਕ ਤਕੜਾ ਵਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘੇਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂ ਫੁਲਵਾੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਕਈ ਥਾਂ ਮਕਾਨ ਸਨ। ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਅਸਥਾਨ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਗੋਲੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭੋਲਾਪਨ ਅਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਧੁੰਮ ਪਈ ਤਾ ਮਾਲਕਾਣੀ ਨੇ ਬੁਲਵਾਕੇ ਤੱਕਿਆ ਕਿ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤਦ ਵਹੁਟੀ ਗਭਰੂ ਨੇ ਇਹ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਪਾਣੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਸਤੇ ਲੈਣ ਇਹ ਜਾਯਾ ਕਰੇ, ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਐਸੇ ਪੱਥਰ ਚਿੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਕੀਹ ਲੋੜ ਸੀ ? ਪਰ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਈ ਇਕ ਲੋਕ, ਜੋ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਦੀਆਂ ਤੇ ਸਨ, ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਬੜੇ ਜਰਵਾਣੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਰੀਦ ਤੇ ਚੇਲੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈਕੇ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਦੂਏ ਪਾਸੇ ਗਿਰਦ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਗਿਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜੋਰੋ ਜੋਰੀ ਮਾਮਲੇ ਉੱਘਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਤੀਜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਛੱਡੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਪਾਸੇ ਦੂਤ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲ ਖੋਹਂਦੇ ਤੇ ਬੰਦੇ ਫੜ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਜੀਬ ਨਕਸ਼ੇ ਥਾਓਂ ਥਾਈਂ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਰਣ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਅਨੋਖੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮੀ ਹੋਣ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਏਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੁਲਾਣੇ ਲੋਕ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਵੱਢੀ ਲਈ ਪੰਡਤ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚ ਆਪਦਾ ਜੱਸ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਬੜੇ ਭਾਰੇ ਪੀਰ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਫਕੀਰ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸੂਰਤ ਦੇ ਨਿਬਾਹ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਜਾਗ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਜਿਸ ਸੇਵਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਉਹ ਫਾਹੀ ਦੀ ਤਾਣੀ ਤਣਨੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ:- | ਕੁਦਰਤ ਕਾਦਰ ਦੀ ਕਾਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹੈ, ਭਲਾ ਕੁਦਰਤ ਇਹ ਕਦ ਝੱਲ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕਾਦਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟੇ ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਪਾਣੀ ਢੋਂਦੇ ਫਿਰਨ ! ਜਿਸ ਹੁਕਮ ਨੇ ਆਕਾਰ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸਾਜਨਾ ਸਾਜੀ, ਓਸ ਹੁਕਮ ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਪਰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਸੀ ? ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਉਸ ਅਟੱਲ ਸਦਾਚਾਰੀ ਨਿਯਮ ਨੇ ਵੇਗ ਖਾਧਾ ਅਰ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਏਸ ਨਗਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇ। ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਤੜਕੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਗਏ ਤਾਂ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਮੁੜ ਆਏ ਕਿ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਖੂਹ ਪਰ ਗਏ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਓਥੋਂ ਵੀ ਜੁਆਬ ਦੇ ਗਿਆ। ਲੱਗੀ ਖੂਹ ਖੂਹ ਦੀ ਭਾਲ ਹੋਣ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਕਿਤੇ ਨਾਂ ਰਿਹਾ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹਰੋਲੀ ਮਚ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਗਣਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਵਿ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਟਕ ਸੂਰਯੋਦੈ ਵਿਚ ਇਸ ਘਬਰਾ ਦਾ ਐਉਂ ਹਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਸ਼ੋਰ ਪਯੋ ਤਬ ਸਗਰੇ ਦੇਸ਼। ਰਹਯੋ ਨ ਕਹੂੰ ਨੀਰ ਕੋ ਲੇਸ਼। ਆਪਸ ਮੈਂ ਸਭ ਕਰੇਂ ਬਖਾਨਾ। ਇਹ ਕ੍ਯਾ ਅਚਰਜੁ ਭਇਓ ਮਹਾਨਾ। ਕਾਲ ਨਿਸ਼ਾ ਜਲ ਭਰ ਸਭ ਸੋਏ। ਸੂਯੋ ਆਜ ਨਾ ਕਿਤਹੂੰ ਜੋਏ। ਮੁਖ ਮਲੀਨ ਉਪਯੋ ਅਤਿ ਤ੍ਰਾਸਾ। ਤਜੀ ਸਭੀ ਜਗ ਜੀਵਨ ਆਸਾ। ਬਢੀ ਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਚਿੰਤ ਬਿਸਾਲਾ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਰਹੇ ਖੁਸ਼ਾਲਾ। ਜਾਂਹਿ ਭਵ ਮਿਟੈਂ ਕਲੇਸ਼ਾ। ਤਾਂਹਿ ਹੋਇ ਕਿਮ ਦੁਖ ਕੀ ਲੇਸ਼ਾ ॥੨੦॥ ਨਾਮ ਪਾਣੀ ਤਾ ਅਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਪਰ ਇਕ ਦਮ ਅੱਗੋਂ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੇ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਹਯਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਾਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੀਵ ਮਾਤ੍ਰ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਸੇ ਹਰਣਾਂ ਬਾਜਾਂ ਤੇ ਸਿਕਦਾਰਾਂ ਏ ਪੜਿਆ | ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨੰਦ ਤੇ ਗਦਗਦ ਸਨ। ਇਹ ਨਾਉ ॥ ਫਾਂਧੀ ਲਗੀ ਜਾਤਿ ਫਹਾਇਨਿ ਅਗੈ | ਗੱਲ ਕਈ ਇਕ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਨਾਹੀ ਥਾਉ ॥ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਲਕੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾ ਕਿਹਾ {ਵਾ: ਮਲਾ: ਮ: ੧} ਕਿ -332- ਭਾਈ ਸਾਰਾ ਜਹਾਨ ਪੀਲਾ ਵਸਾਰ<noinclude></noinclude> gfi8aomeqtj4fij3u2kya93rdb1m9sl 250 74837 237223 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਨਵਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਹਾ ਘੁੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣ ਤੇ ਭੈ ਭੀਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਭੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪ ਬੀ ਡਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਨਵਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਹਾ ਘੁੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣ ਤੇ ਭੈ ਭੀਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਭੇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪ ਬੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਆਯਾ ਹੈ ਇਸ ਉਤੇ ਇਕੋ ਰੰਗ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪਰ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਬੀ ਫੇਰਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੇ ਭੈ ਨੇ ਭੀ ਡਰਾਯਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਦੁਖ ਨੇ ਭੀ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਾਰਣ ਕੋਈ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਾਂ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਾਲੇ ਅਵੈਵ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਬੱਧੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਿਖਾਉਣੋਂ ਠਾਕੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਦਾ? ਜਿਸ ਂ | | ਖੇਲ ਹੈ। ਤੂੰ ਕੋਈ ਕਲਾਧਾਰੀ ਹੈਂ ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਅਵੱਗ੍ਯਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਫਲ ਪਾਇਆ ਹੈ।’ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਰੇ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ:‘ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਨ, ਖਿਜ਼ਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਹ ਜੋ ਜਲ ਘੱਲੇ।” ਮਾਲਕ-ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਹੀ ਵਰਗੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਲੂ ਜੀਵ ਹਨ, ਖਿਜ਼ਰ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਕਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ? ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਫਿਰ ਜੇ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰਜਾਲ ਰਚਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਛ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਕੂੰ ਤਸੱਲੀ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ? ਮਾਲਕ-ਸ਼ੈਤਾਨ ਮਲਊਨ ਨੇ ਕੁਛ ਪਰਦਾ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਅਵੈਵ ਅੱਡ ਅੱਡ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ | ਪਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਆਕਾਰ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੁਕਮ ਵਰਜਵੀਂ ਆਯਾ ਦੇ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਕੀਕੂੰ ਸਾਕਾਰ (ਰੂਪ ਵਾਲਾ) ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਵੇ? ਜਾਂ ਡੂੰਘੇ ਹਨੇਰੇ ਲੱਥੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਮੁੜੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਹੰਕਾਰੀ ਮਾਲਕ ਖੜਾ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚਾਨਣਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਗਾਗਰ ਬੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਉਚੇਰੀ ਜਿਹੀ ਹੈ, | ਮਾਨੋਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਬਾਕੀ ਦਾ ਧਿਰਾਸ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਕੁਛ ਭੈ ਛਾ ਗਿਆ, ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ਕੰਬਣੀ ਜਿਹੀ ਛਿੜ ਪਈ; ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਕੁਛ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਛੱਲੇ ਫਿਰ ਨਿਕਲੇ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇਂ ਗਲੇ ਤੋਂ ਸੁਰ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲੀ, ਕਿ ‘ਜਲ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚਸ਼ਮੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।’ ਮਾਲਕ ਜੁਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਂ ਸਕਿਆ; ਹੋਰ ਕੰਬਿਆ ਅਰ ਦੂਸਰੀ ਪਲ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਖਾਧੋਸੁ, ਕੋਈ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤਾਕਤ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਦੀ ਜਾਪੀ ਅਰ ਦੂਜੀ ਪਲ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਢੈ ਪਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਹੇ ਕਿਸੇ ਗੁੱਝੀ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਲਕਾ ! ਬਖਸ਼ ਲੈ ਤੇ ਬਖਸ਼ਾ ਲੈ। ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ ਅਰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ | | | | ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ-ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਨ੍ਹ ਕਦੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ? ਸ਼ੈਤਾਨ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਸਿਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਜੀ ਦੀ ਤੰਗੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮਾਲਕ-(ਘਬਰਾਇਆ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ? ਚੱਕਰਾਇਆ)- ਸਤਿਗੁਰ-ਜੇ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੈਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਬਣਕੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਇਹ ਕਰਤਬ ਸ਼ੈਤਾਨਪੁਣੇ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇਕ ਪੱਥਰ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਹੁਣ ਗੋਡੇ ਟੇਕਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਬੈਠਾ ਤੇ ਬੋਲਿਆ-ਸ਼ੈਤਾਨਪੁਣੇ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਸਤਿਗੁਰ-ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ, ਲਾਲਚ, ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮੰਦ ਵਾਸ਼ਨਾ, ਤੇਰਾ ਕ੍ਰੋਧ, ਤੇਰਾ ਹੰਕਾਰ ਏਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸਨ, ਬਾਹਰੋਂ ਕੌਣ ਤੇਰੀ ਧੌਣ ਨੱਪਦਾ ਤੇ ਅੰਦਰ ਵੜਕੇ ਕਲਾ ਮਰੋੜਦਾ ਸੀ? ਭਲਾ ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਤੇਰੇ ਉਤੇ ਜੋ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਤਾਨੀਆਂ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਬਣਿਆ! -33-<noinclude></noinclude> gu9b1j0116oqwciat80ajx9lq4uewjs 250 74838 237224 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀ ਇਕ ਭਾਰੀ ਛਾਵਣੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ, ਗ਼ਰੀਬੀ, ਂ ਆਪਾ ਵਾਰਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ / ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਰ ਕਰਕੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਦੇਖੋ ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਓਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ | ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀ ਇਕ ਭਾਰੀ ਛਾਵਣੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ, ਗ਼ਰੀਬੀ, ਂ ਆਪਾ ਵਾਰਨ, ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ / ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਰ ਕਰਕੇ ਟੁਰ ਪਏ। ਦੇਖੋ ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਓਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ | ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬੰਦਸ਼ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਤੁਰਿਆ ਹੈ। ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪਿਆ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਕੱਢਕੇ ਹਉਂ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਜਕੜਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਬੰਦਸ਼ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਰੱਤੀ ਦਾਨ ਦੇ ਚਲਿਆ ਹੈ। 4.77751 ਲਾਲਾ ਗੋਲਾ ਧਣੀ ਕੋ ਕਿਆ ਕਹਉ ਵਡਿਆਈਐ ॥ ਭਾਣੈ ਬਖਸੇ ਪੂਰਾ ਧਣੀ ਸਚੁ ਕਾਰ ਕਮਾਈਐ ॥ ਵਿਛੁੜਿਆ ਕਉ ਮੇਲਿ ਲਏ ਗੁਰ ਕਉ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ॥ ੩ ॥ {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧ ਅਸਟ-੪} ਜਿਸ ਟਿੱਬੀ ਤੋਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਰੁਹੇਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਆਪ ਪਕੜੀਏ ਸਨ ਫੇਰ ਹੁਣ ਓਥੇ ਆ ਬਿਰਾਜੇ, ਓਹੋ ਰੁਹੇਲਾ ਫੇਰ ਲੰਘਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਪਛਾਤਾ। ਜਾਤੋਸੁ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਏਸ ਨੂੰ ਵੇਚ ਆਯਾ ਸਾਂ ਓਥੋਂ ਭੱਜ ਆਇਆ ਹੈ, ਚਲੋ ਅੱਜ ਫੇਰ ਫੜਕੇ ਲੈ ਚੱਲੀਏ, ਨਿਖਾਸ ਚੱਲ ਵੇਚੀਏ ਤੇ ਦੋਇ ਘੋੜੇ ਹੋਰ ਮੁੱਲ ਵੱਟੀਏ। ਇਸ ਰੁਹੇਲੇ ਦਾ ਇਹੋ ਵਪਾਰ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਹ ਖਹਿੜੇ ਜਦ ਕੋਈ ਪਰਦੇਸੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਜਾਣਾ ਤੇ ਜਾ ਵੇਚਣਾ। ਪਾਰਲਾ ਨਗਰ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਸਾਰਾ ਸਾਫ ਕਰ ਆਏ ਸਨ। ਡਾਕੂਆਂ, ਬੰਦੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆੜ ਹੇਠ ਪਾਪ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਿੱਸ ਝਾੜਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਤੇ ਬਣਾ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਪਾਪੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਸੀ, ਸੋ ਅੱਜ ਫੇਰ ਏਸ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮਗਰ ਲੱਗ ਟੁਰੇ। ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਨਾਰਿ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆਂ; ੧ ਬਾਲੇ ਦੀ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਤ੍ਰੈ ਵੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਇਹ ਕੌਤਕ ਕਰਨਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬਾਬਾ ਗਣੇਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੱਤ ਵੇਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। | | | | ਂ ਂ | ਤੱਕਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਾਬਾ ਅਪਣੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤੇਜ ਵਿਚ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰੁਹੇਲੀ ਦਾ ਤੱਕਣਾ ਕੀਹ ਸੀ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਉਣੀ ਸੀ। ਨਜ਼ਰ ਮੁੜ ਗਈ ਤੇ ਇਕ ਡੂੰਘੇ ਭੈ ਦਾ ਅਸਰ ਲੈ ਗਈ, ਕੰਬੀ ਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਖਾਕੇ ‘ਹਾਏ ਹਾਏ’ ਕਰਨ ਲੱਗ ਗਈ। ਰੁਹੇਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲੀ ਕਿ ‘ਤੱਕ ਤਾਂ ਸਹੀ ਤੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ? ਦੇਖ ਖਾਂ। ਇਹ ਆਦਮੀ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਜੋ ਫੇਰ ਫੜ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ ਤੂੰ ਦੋਜ਼ਖ ਦੀ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਭੁਲ ਬਖ਼ਸ਼ਾਵੇਂ !' ਰੁਹੇਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਬਾਉਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ ਕਿਧਰੇ?’ ਰੁਹੇਲੀ ਬੋਲੀ-ਜ਼ਰਾ ਨਜ਼ਰ ਭਰ ਕੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਤਾਂ ਸਹੀ ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਹੋਸ਼ ਤਾਂ ਕਰ, ਸੋਚ ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਓਸੇ ਥਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਕੈਦ ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਗੱਲ ਕੁਛ ਕਾਟ ਕਰ ਗਈ, ਰੁਹੇਲੇ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਭਰ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖੇ ਕਿ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਚਾਨਣੇ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਚੱਕਰ ਫੇਰ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਰ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਚੁਫੇਰੇ ਮੀਂਹ ਵਸ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਕੋਈ ਬਲੌਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਐਸੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਮੜ੍ਹੇ ਸੜ ਉੱਠੇ। ਰੁਹੇਲੇ ਦੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸਾਰ ਚੀਕ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਚਰਨਾ ਤੇ ਢੱਠਾ ਤੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਹੇ ਨੂਰ ਹੀ ਨੂਰ, ਸਾਰੇ ਨੂਰ, ਹੈਂ, ਹੇ ਨੂਰ... ਤੂੰ !' ... ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਬੜੇ ਜਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ- ਹੇ ਪੈਰ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰਨਹਾਰੇ, ਸਿਆਣੇ ! ਜਿੰਨੇ ਜੀਵ ਬੰਦੀ ਪਾਏ ਓਤਨੇ ਬੰਦ ਤੇਰੀ ਅਪਣੀ ਰੂਹ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਪੈਂਦੇ ਗਏ ਹਨ ! ਤੂੰ ਹੁਣ ਕੈਦ ਹੈਂ ਅਰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਯੰਤ ਰੱਬ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਨਾ ਲੱਗੇਂ। ਇਕੋ ਦਾਰੂ ਹੈ ਤੇਰੇ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦਾ, ਕਹੁ ਹੈ ਮਨਜ਼ੂਰ ? ਰੁਹੇਲਾ-ਹੇ ਨੂਰ ਹੀ ਨੂਰ ! ਬਖ਼ਸ਼ ਲੈ ! ਜੋ ਕਰਾਵੇਂ ਸੋ ਕਰਸਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਾੜਾ; ਨੀਵਾਂ ਤੇ -336-<noinclude></noinclude> e87soamjnupv1unpp8m8a4tsc01t5y2 250 74839 237225 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਨ। ਹਾਂ, ਜੋ ਛੁਟਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਵਲ | ਕੀਤਾ। ‘ਹੁਕਮ’ ਨੇ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੂਹ ਵਿਚ ਲੈ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਰਨੀਂ | ਆਂਦਾ, ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਢਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਸ ਲੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਨ। ਹਾਂ, ਜੋ ਛੁਟਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਵਲ | ਕੀਤਾ। ‘ਹੁਕਮ’ ਨੇ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਖੂਹ ਵਿਚ ਲੈ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਰਨੀਂ | ਆਂਦਾ, ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਢਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ‘ਕਰਤਾਰ ਚਿਤ ਆਵੇ। ਔਹ ਦੇਖੋ ਡਾਢੀ ਸੁੰਦਰ ਨੁਹਾਰ ਦਾ ਆਦਮੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਵੇਖਦਾ ਕੀ ਹੈ ਤੁਝੁਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਹੈ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਮਿਲਿ ਅੰਕਿ ਸਮਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਘਰੁ ਮਹਲੁ ਦਿਖਾਇਆ ॥ ਨਾਨਕ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥੪॥੯॥ • {ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧} ਫੇਰ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਚੰਬੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ‘ਨਾਨਕ' ਨਾਮ ਨਿਕਲਣਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਸੱਚ ਹੈ ਇਹ ਜਲਾਲ ਪੀਰ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਪੀਰ ਦੀ ਸਾਰ ਪੈਣੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਵੈਰਾਗੇ ਹੋਏ ਕਲੇਜੇ ਹੋਰ ਪੰਘਰ ਗਏ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਸਾਹ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਲੱਗੇ ਰੋਣ: "ਅਸਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਘੱਲੇ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਡਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਤੇਂ ਕੋਈ ਵਲੀ ਯਾ ਫਰੇਸ਼ਤਾ ਆਯਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਦ ਨਾਮ ਪਛਾਤਾ ਤਾਂ ਸਮਝੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਆਯਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਇਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਕੋਈ ਬੜਾ ਮਰਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। 8. 11 ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਬੇ ਨੇ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਛੁਡਾਏ। ਬਾਬੇ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਕੌਤਕ ਕੀ ਖੇਡਿਆ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੇਖ ਹੀ ਉਡਾ ਕੱਢੀ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵਿਹਲੇ ਹੋਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਵਡੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਬਿਸਰਾਮ ੧ ਭਾਈ ਹਰਾ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਫਰ ਜਾਂਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੜ ਰਖਿਆ ਸੀ, ਕੈਦ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਅੱਜ ਪਰਤੱਖ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਲੋਕ ਪੁਲੋਕ ਸਹਾਈ ਹੈ, ਏਥੇ ਓਥੇ ਦਾ ਤਾਣ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੋਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਗਣੇਸ਼ਾ ਸਿੰਘ ‘ਮੀਰ’ ਕਰਕੇ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਨ੍ਹਾਤਾ ਤੇ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਸਾਈਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਰੋਇਆ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਭਗਤੀ ਦਾਨ ਦਿਤੀ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਯਾਰ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਲੰਘਾ ਦਿੱਤੀ। ਓਹ, ਜੋ ਕੱਲ ਪਾਪੀ ਸਨ, ਅਜ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਗਏ ਹਨ। ਜੈਸਾ ਕਿ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:- ਪਗ ਪਾਹੁਲ ਪੁਨ ਦੀਨਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਾ॥ ਕੀਨੇ ਸਗਲੇ ਲੋਗ ਨਿਹਾਲਾ॥ ਨਾਮ ਦਾਨ ਸਚ ਧਰਮ ਦ੍ਰਿੜਾਵਾ॥ ਪਾਪ ਕਰਮ ਸਭ ਤੇ ਛੁਟਕਾਵਾ || ਧਰਮਸਾਲ ਬਨਵਾਈ ਸੁੰਦਰ ॥ ਬੈਠਤ ਭਏ ਤਹਾਂ ਗੁਨ ਮੰਦਿਰ ॥ ਸ਼ਰਧਾ ਜੁਤਿ ਸੇਵਨ ਸਭ ਲਾਗੇ ॥ ਗੁਰ ਚਰਨਨ ਮੈ ਕਰਿ ਅਨੁਰਾਗੇ॥ ਫੇਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੀਰ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੀ ਢੀਮ ਚੁੱਕਣੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਰ ਦੇਖੋ:- ਜਬੈ ਮੀਰ ਵਹ ਢੀਮ ਉਪਾਰੀ ॥ ਨਿਕ ੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰੀ ॥ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੇਖ ਜਿਸ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖਾਤਰ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਓਹ ਸਹੁਰੀ ਕੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਕਰਤੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਉਸ ਹੁਕਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪਾਓ। ਮਾਯਾ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਸਫਲੀ ਕਰੋ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਾ ਕੱਠੀ ਕਰੋ। ਸਿਖ ਮੁਸਾਫਰ ਅਯਾਗਤ ਆਵੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਨਾ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ। ਇਕ ਵਡੀ ਬਣੀ ਇਮਾਰਤ ਧਰਮਸਾਲ ਰਚ ਦਿਤੀ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਚਲਾ ਦਿਤਾ। ਆਏ ਗਏ ਪਰਦੇਸੀਆਂ ਲਈ ਨਾਲ ਕੁਟੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤ੍ਰ ਦੇ ਇਕ ਭਾਰੀ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਉਖੇੜਕੇ ਤੇ ਦੁਖ ਦਾਤਿਆਂ -੩੩੫-<noinclude></noinclude> kwxftyq2qptgzga622kqpg8lom6smse 250 74840 237226 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੋਸ਼ੀ-ਹੈ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ-ਪਰ ਕਾਹਦੀ, ਤੂੰ ਜੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਅਸਲੇ ਤੇ ਰਹਿਂਦਾ, ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ (ਧਰਮ) ਪਛਾਣਦਾ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਦਿੱਸਣ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇਂ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੋਸ਼ੀ-ਹੈ ਤਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ-ਪਰ ਕਾਹਦੀ, ਤੂੰ ਜੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਅਸਲੇ ਤੇ ਰਹਿਂਦਾ, ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ (ਧਰਮ) ਪਛਾਣਦਾ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਦਿੱਸਣ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਅੰਤਰ ਆਤਮੇਂ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋਤਿ ਜਗਮਗ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਓੁਹ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਕੁਨਾਲੀ ਹੇਠ ਨਾ ਨੱਪੀ ਜਾਂਦੀ। ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਮਾਯਾ ਹੈ। ਦੋਸ਼ੀ-ਹੁਣ, ਤੂੰ ਣ, ...ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਸਤਿਗੁਰੂ(ਉਸੇ ਵੇਗ ਵਿਚ)-ਬੇ-ਗੁਨਾਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕੈਦ ਕੀਤਾ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਙ ਮੁੱਲ ਵੇਚਿਆ। ਬੇ- ਜ਼ੁਬਾਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਫੜਿਆ ਅਰ ਮੁੰਜ ਦੇ ਥੱਬਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕੁੱਟਿਆ। ਧਰਮ ਦੇ ਖੋਜ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦਾਸ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਹਾਈ ਬਣਾਇਆ। ਸਾਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕੈਦੇ ਪਾਇਆ; ਤੇਰੇ ਪਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਉਲਟਾ ਗੇੜ ਪਏਗਾ। ਸਮਝ ਕਿ ਤੇਰੇ ਚਲਾਏ ਤੀਰ ਤੁਰੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗੰਮ ਵਿੱਥਾਂ ਚੀਰਕੇ ਅੰਤ ਤੈਨੂੰ ਆਕੇ ਵੱਜਣੇ ਹਨ। ਵਿੱਥਾ ਦੇ ਪੈਂਡੇ ਬੱਝਵੀਂ ਸੇਧ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਚੱਕ੍ਰਾਕਾਰ ਹਨ। ਤੂੰ ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਬਾਣ ਚਾਲੇ ਪਾਏ ਸਨ ਉਹ ਗੇੜ ਖਾਕੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦੋਸ਼ੀ-ਕੀਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਇ ਉਪਾਇ ਨਹੀਂ? ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਦੁਖੀਆ ਹਾਂ... ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਦੁਖੀ ਹੈ... ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਮੇਹਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?..ਨਹੀਂ? ਹੱਛਾ, ਜੋ ਡੰਡ ਚਾਹੋ ਸੋ ਦਿਓ। ਸਤਿਗੁਰ-ਤੇਰਾ ਨਗਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕਠੋਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਸਨ ਉਹ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਸੁਖਦਾਤੇ ਬਣਦੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਭੀ ਡਾਕੂ ਤੇ ਬਰਦੇ ਫਰੋਸ਼ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਬੋਝ ਭਾਰੀ ਤੇ ਕਰੜਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਤਿੱਖੀ, ਚੀਰਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਤੇ ਹੁਕਮ ਭਰੀ, ਪਰ ਅਡੋਲ, ਭੈ ਭਰਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਉਸ ਦੇ | | ਆਤਮਾਂ ਦੇ ਖਿੜਕੇ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਅੰਦਰ ਘਾਉ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਪਰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੈ ਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਚ ਕਾਂਬਾ ਝੰਝੂਣੀਆਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਰਮਾਂ-ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ-ਦੇ ਸਮੂਹ ਖੜੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੇ-ਜਵਾਬ ਖੂਨੀ ਵਾਂਙੂ ਖੜਾ ਵੇਖਦਾ ਸੀ। ਕੀਹ ਕਲਾ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦਬਾਈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਚੱਕਰ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਉਲਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰ ਵਿਚ ਤੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਖਬਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਫੜਕੇ ਆਂਦੇ ਅੱਗੇ ਮਾਲਕ ਜੀ ਝੁਕੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਲੋਕੀਂ ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੁੜਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ ਅਰ ਸਾਰੇ ਕੁਛ ਕੰਬ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਸੀ (ਮਾਲਕ)-ਹੇ ਜਗਤ ਰਾਇ ! ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਖਸ਼ਣਾ ? ਸਤਿਗੁਰ-ਹੇ ਹੇਠਾਂ ਅੱਗ ਬਾਲਕੇ ਅਟਾਰੀ ਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ! ਬੰਦੀ ਖਾਨਾ ਖੋਹਲਕੇ ਬੇ-ਦੋਸ਼ਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ ਤੇ ਜਿਤਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਆਂਦੇ ਯਾ ਮੁੱਲ ਲਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੋਰ ਦੇਹ। ਸੱਜਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਝਟਪਟ ਹੌਲਾਗਿਰੀ ਕਰ। ਮਾਲ ਜੋ ਲੁੱਟ ਦਾ ਹਈ, ਘਰੀਂ ਪੁਚਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੁਟਾਦੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਚੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਠੱਗਿਆ ਹੈ ਮੋੜ, ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇਹ। ਹਾਂ, ਤੇ ਕਹੁ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੁਕਮ ਭਰੇ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਝੁਕੇ, ਹਾਹੁਕਿਆਂ ਤੇ ਪਛਤਾਵਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਦੁਖ ਭਰੀ ਕਸੀਸ ਨਾਲ ਖਿੱਚਵੀਂ ਆਹ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ‘ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ' ਇਕ ਗੂੰਜ ਵਿਚ ਸੁਣਾਈ ਦਿਤਾ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮਿਸਾਲਾਂ ਆ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਦੇਖੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ‘ਮੁਲ ਖਰੀਦੀ ਲਾਲਾ ਗੋਲਾ’ ਕੈਦ ਦੀਆਂ ਕੋਠੜੀਆਂ ਵਲ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਪਿਆ ਸੀ ਬੰਦੀਖਾਨੇ ਖੁਲ੍ਹਕੇ ਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਿਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮੁੱਲ ਫੁਰਮਾਨ ਨਾਲ, ਅਮੁੱਲ ਬਖਸ਼ੀਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੱਕੋ; ਜੋ ਵਰਿਹਾਂ ਤੇਂ ਜਕੜੇ ਪਏ ਸਨ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪਾ ਰਹੇ -੩੩੪-<noinclude></noinclude> ilnt8pm443fo6l92tojifg2gwfw12rd 250 74841 237227 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਣੇ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਰਸ ਤੇ ਰੰਗ ਤੇ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਦੀ ਮੌਜ ਵਿਚੋਂ-ਜੋ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ,-ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਇਹੋ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤੀ, ਸੱਚੇ ਸਿਦਕ ਵਾਲੀ ਂ ਬੇਬੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਣੇ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਰਸ ਤੇ ਰੰਗ ਤੇ ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਦੀ ਮੌਜ ਵਿਚੋਂ-ਜੋ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ,-ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਵਾਕ ਇਹੋ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤੀ, ਸੱਚੇ ਸਿਦਕ ਵਾਲੀ ਂ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ‘ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ।” ਰਾਤ ਅੱਧੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤਾਰੇ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਨੋਂ ਉਸ ਨੀਲੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਜੁੜਿਆ ਬੈਠਾ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੱਕ ਚੱਕਕੇ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਅਰਜ਼ੋਈਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਚੰਦ ! ਆ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ, ਵਡੇਰਾ | ਤੇ ਫੇਰ ਅਸਾਂ ਨਿਮਾਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਬੈਠਣ ਦੇ ਯਾਰ ਵਾਲਾ ਨਾਲੇ ਠੰਢਾ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸੁਹਣਾ ਚਾਨਣਾ ਲਿਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਲਕੇ ਨਾਮ ਮਹਾਂ ਰਸ ਪੀਵੀਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਇਕ ਲੰਮਾ, ਠੰਢਾ, ਪਰ ਡਾਢੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ ਸਾਹ ਲੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ:- ਪ੍ਰੇਮ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ-ਹੀਨਤਾ ਮੌਤ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਸੁਣ- ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕੰਨ ਲਾਏ, ਪੌਣ ਵਿਚ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਰੰਗ ਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਧਮ ਮੱਧਮ ਚਲਦੀ ਰੁਕਦੀ ਤੇ ਫੇਰ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਮਾਨੋਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰਮੁਖ, ਗੁਰੂ ਸੁਆਰੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਗੁਵਾਨੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਅਝਕ ਕੇ ਤੱਕਦੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਰਾ ਦੀ ਆਹਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ ਪਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਂਘ ਟਿਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀ, ਫੇਰ ਉਡੀਕਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰੁਮਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਨ ਲਾਏ, ਪਰ ਸਿਵਾ ਏਸ ਭਾਵ ਦੇ ਕੁਝ ਨਾ ਸਮਝਿਆ, ਤਾਰੇ ਤੱਕੇ ਤਾਂ ਚੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਦਿੱਸੇ। ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਸੱਜਣਾਂ ! ਸੁਣਿਆ ਹੋਈ?’ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕਿਹਾ:-‘ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ! ਉਡੀਕਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂਘਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।’ | ਂ | | | | ਂ | | | | ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਜਿਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਤਮਾਂ ਦੀ ਸਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੁਈ ਓਸਦੀ ਸੱਦ ਸੁਣ। ਜਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕੰਨ ਲਾਏ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਨਾ ਸੁਣੀ। ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਿਖ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ | ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ; “ਮਿੱਤ੍ਰਾ ! ਸਮਾਂ ਤੇ ਵਿੱਥਾਂ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸੁਣ !' ਜਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕੰਨ ਲਾਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਰਸ ਛਾਯਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਥਰਰਾਟ ਮੱਧਮ ਤੇ ਸੁਖ ਭਰਵੇਂ ਹਿਲਾਉ ਵਾਲੀ ਛਿੜ ਪਈ, ਫੇਰ ਤਾਂ ਡਾਢਾ ਕੋਮਲ ਉਤਮ ਤੇ ਰਸ ਭਰਿਆ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲਗਾ, ਅਰ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣ ਤੇ ਸਦਾ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਬੇਬੇ ਦੀ ਦੈਵੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਛਾਣੀ। ਚਿੱਟੇ ਸੁਫੈਦ ਬਸਤ੍ਰ ਹਨ, ਸੰਖ ਮਰਮਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਇਕ ਸ੍ਵਛ ਸੋਰਵਰ ਹੈ, ਨੇਤ੍ਰ ਬੰਦ ਹਨ, ਤੁੱਪ ਤੁੱਪ ਹੰਝੂ ਕਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਚਮਕਾਰਾ ਮਾਰਕੇ ਜਾ ਰਲਦੇ ਹਨ। ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਤਾਂਘ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਰੋਦੇ ਦੀ ਗ਼ਮਕਾਰ ਵਾਂਙੂ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਸੰਗਤੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਧੂਹ, ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਯਾਰ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ, ਆਤਮ ਸੁਖ ਦਾ ਲਹਿਰਾ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੰਗਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਅਰ ਛਮਾਂਛਮ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਭਾਵ ਉਸ ਪਰ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਦੈਵੀ ਪ੍ਰੇਮਾਭਗਤੀ ਦਾ ਛਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਕਹਿਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਛ ਸਮਝ ਗੋਚਰਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਦਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹਨ:- ਹੈ ਦੇਰ ਹੋਈ, ਵੀਰ ਜੀ! ਵਾਗਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨ ਮੋੜੀਆਂ, ਨਾ ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ, ਕੀ ਮੋਹ ਤਣਾਵਾਂ ਤੋੜੀਆਂ ? ਨਾ ਸੁਪ ਨਿਆਂ ਵਿਚ ਦਰਸ ਹੋਏ, ਧ੍ਯਾਨ ਬੀ ਹੈ ਹਾਰਿਆ, ਏ ਭੈਣ ਵਾਰੀ, ਵੀਰ ਅਰਸ਼ੀ ! ਕਿਉਂ ਅਸਾਂ ਵੀਸਾਰਿਆਂ ? ਹੋ ਰੂਪ ੧ ਕਾਲ ਤੇ ਦੇਸ਼। -੩੩੯-<noinclude></noinclude> pndf0x19382iplb93tn6r4899ag0vpx 250 74842 237228 2026-09-27T07:38:22Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਕਿੱਥੋਂ ਜਾਗਣਾਂ ਸੀ? ਜੇ ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਉੱਚਾ ਰਹਿਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਿਰਾਸੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਦ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਹੈ ਉਹ ‘ਸੱਚਾ ਥੇਹ’ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੜੇ ਕਰੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਕਿੱਥੋਂ ਜਾਗਣਾਂ ਸੀ? ਜੇ ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਉੱਚਾ ਰਹਿਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਿਰਾਸੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਦ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਹੈ ਉਹ ‘ਸੱਚਾ ਥੇਹ’ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੜੇ ਕਰੜੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਐਨੀਂ ਵਿੱਥ ਉਤੇ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਓਸ ਦਾ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਸੀ? ਜੇ ਤੂੰ ਆਪ ਆ ਕੇ ਜਗਾਇਆ, ਲੜ ਲਾਇਆ ਤੇ ਲਡਿਆਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਜਾਗੀ। ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਿਚ ਮੈਂ ਭੁੱਲਦਾ ਬੀ ਢੇਰ ਹਾਂ, | | ਦਾਸ ਹੈ', ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ, ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ-‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ !! ਮੰਗ ਜੋ ਹੋਰ ਮੰਗਣਾਂ ਹੈ।” ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ, ਤ੍ਯਾਗ ਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ! ਸਦਕੇ ਤੇ ਘੋਲ ਘੁਮਾਈਆਂ, ਕੈਸੀਆਂ ਅਸਚਰਜ ਹਨ? ਮਰਦਾਨਾਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਕਹਿ ਦੇਹ ‘ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੈਂ। ’ ਜਦ ਪ੍ਯਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੁਛ ਮੰਗ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਸੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹਾਂ, ਘਬਰਾ ਕੇ ਸਿਦਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਜਾਦੂ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਲਗਦਿਆ ਸਾਰ ਆਪਾ ਡੋਲ ਖਲੋਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਧੰਨ ਤੇਰਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਬਖਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਉੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਹੇ ਨੀਵਿਆਂ ਵਿਚ ਆਕੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ! ਹੇ ਨੀਵਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਿਆਂ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਹੇ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ! ਮੈਂ ਵਾਰੇ, ਮੈਂ ਵਾਰੇ, ਮੈਂ ਵਾਰੇ ! ਜੇ ਤੁੱਠਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਐਨਾਂ ਲੰਮਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਾਂ ਦੇਈਂ ! ਮੇਰੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਜੋ ਤੇਰੀ ਖਿੱਚ ਹੈ, ਜੀ ਤੂੰ ਵਿਛੁੜਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਖਿੱਚ ਦੀ | ਤਣੀ ਕੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਕੱਸ ਮੈਥੋਂ ਝੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਆਖ ਨਾ:- ‘ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦਾਸ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਵਿਛੋੜਸਾਂ ! ਹੇ ਨੀਵਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਹੇ ਨਿਮਾਣਿਆਂ ਦੇ ਯਾਰ, ਹੇ ਨੀਚਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀ ਸਾਥੀ ਰਹਿਕੇ ਉੱਪਰ ਚੱਕ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚਿਆ ! ਇਕ ਵਾਰ ਕਹੁ ‘ਡੂੰਮਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰੋਂ ਕਦੇ ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਸੇਂ।” ਏਹ ਡਾਢੇ ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਵਾਕ, ‘ਜਿਸੁ ਲਾਗੀ ਪੀਰ ਪਿਰੰਮ ਕੀ ਸੋ ਜਾਣੇ ਜਰੀਆ' ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਅਣੀਦਾਰ ਤੀਰ ਵਰਗੇ ਚੁਭਵੇਂ ਵਾਕ ਉਸ ਪ੍ਰੇਮ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਅਸਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿੱਕੂ ਲੰਘ ਸਕਦੇ ਸੀ ? ਓਹ ਦੈਵੀ ਨੇਤ੍ਰ ਬੰਦ ਸਨ ਅਰ ਉਹਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਹੰਝੂ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਡੋਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਪਰ ਪ੍ਯਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰਬਾਂ ਵਿਚ ਝਰਨਾਟ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਇਆ ਦੇ ਸਿੰਧੂ ਤੇ ਬਿਰਦ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ, ਪੈਰਾਂ ਪਰ ਢੱਠੇ ਤੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਆਖਦੇ: ‘ਇਕ ਵਾਰ ਕਹੋ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਕਿ ਮਰਦਾਨਾ ਮੇਰਾ | | ਤਾਂ ਉਡ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਦਾਨਾ ਕੀਹਦੇ ਲਈ ਕੁਛ ਮੰਗੇ ? ਦੇਖੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਆਪਾ ਵਾਰ ਰੰਗ ! ਆਖਦਾ ਹੈ: ‘ਹੇ ਤੁੱਠਿਆ ਸਤਿਗੁਰਾ ! ਬੇਬੇ ਬੜਾ ਵਿਰਾਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਦਾਂ ਮੈਂ ਥੋੜੇ ਦਿਨ ਵਿਛੁੜਕੇ ਵਿਆਕੁਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਬੀਬੀ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਜੋਤਿ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਿਖ, ਸਿਖੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਲਪਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਚੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗਿਆ! ਤੇ ਉੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਿਆ! ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਿਆ ! ਤੁੱਠਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਹ।' ਇਹ ਆਪਾ ਨਿਵਾਰ ਕੇ ਦੂਏ ਲਈ ਸੁਖ ਮੰਗਣ ਦਾ ਸੱਚਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਇਹ ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਦੈਵੀ ਸਾਂਝ, ਇਹ ਪੂਰਨ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਮਿਲਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਝੋਲੀ ਮੀਟਕੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਝੋਲੀ ਦਾਤੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦੇਣੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਈ ਖੈਰ ਐਥੇ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਭਾਵ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤਿ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਅਪਨਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਕ ਹੋਇਆ: ‘ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਤੇਰਾ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਵਾਸ ਹੋਇਆ। ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ, ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ'। ਪਰ ਲੱਗੀ ਸਮਾਧ ਤੋਂ ਆਤਮ ਰੰਗ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਤੇ ਹੁਣ ਉੱਚੇ ਮਹਾਂ ਰਸ ਵਿਚ ਐਸੀ ਨਿਮਗਨਤਾ ਵਿਚ ' ਗਏ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕੁਛ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨਾ ਬਣਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਇਸ ਰੰਗ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾ ਰੰਗ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਰਸ ਵਿਚ ਰਸ ਰੂਪ ਰਸੀਆ -੩੩੮-<noinclude></noinclude> ga701hccytuj739nd1byqceh8fr4op9 250 74843 237229 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੫.ਤਲਵੰਡੀ ਸਨੇ ਸਨੇ ਚਲਦੇ, ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਦੇ ਆਪਣੀ ਅਵਤਾਰ ਭੂਮੀ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ। ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਦੋ ਕੋਹ ਤੇ ਇਕ ਖੂਹ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੋ ਕੁ ਘੜੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕਿਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੫.ਤਲਵੰਡੀ ਸਨੇ ਸਨੇ ਚਲਦੇ, ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਦੇ ਆਪਣੀ ਅਵਤਾਰ ਭੂਮੀ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ। ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਦੋ ਕੋਹ ਤੇ ਇਕ ਖੂਹ ਸੀ, ਉਥੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਦੋ ਕੁ ਘੜੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਜਗਨ ਨਾਥ ਜੀ! ਆ ਹੋਵੇ ਤਾ ਮੈਂ ਟੱਬਰ ਟੋਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਆਵਾਂ, ਦੇਖਾਂ ਕੋਈ ਜੀਉਂਦਾ ਬਾਕੀ ਹੈ? ਤਦੋਂ ਦਾਸਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰਨਹਾਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਹੱਸ ਪਏ। ਸੁਨ ਕਰ ਬਿਗਸੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਕੇਤਾ। ਬੋਲੇ ਹਰਖ ਦੇਨ ਕੇ ਹੇਤਾ। ‘ਜੇ ਤੇਰੇ ਸਨਬੰਧੀ ਮਰਹੈਂ। ਅਵਰ ਕਾਜ ਹਮ ਜਗ ਕ ਕਰਿਹੈਂ? ਹਮ ਹੋਵਤ ਨਹਿਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰੀਏ। ਨਿਕਟ ਨ ਜਮ ਕੋ ਤ੍ਰਾਸ ਬਿਚਰੀਏ। ਜੇ ਅਬ ਤੋ ਮਨ ਐਸੀ ਆਈ। ਮਿਲਹੁ ਕੁਟੰਬ ਸਰਬ ਕੋ ਜਾਈ! {ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਲ਼ਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਇਹ ਬੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੁੜਕੇ ਛੇਤੀ ਆਵੀਂ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਸਾਡੇ ਆਉਣੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਉਮਰਾ ਇਕ ਢਲਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜੁਆਨੀ ਹੈ ਆਸਾਂ ਤੇ ਉਮੰਗਾਂ ਹੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਮਰਾ ਢਾਲੇ ਪਈ ਆਸਾਂ ਉਮੰਗਾਂ ਬੀ ਢਾਲੇ ਪੈ | ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਘਟਦੀ ਪਰ ਉਮੰਗਾਂ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਿਆਲੇ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤਲਾਵਾਂ ਵਾਂਙੂ ਲਹਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਮਰੇ ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਲ ਯਾ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਤੀਰ ਕਲੇਜੇ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਨਿਰਾਸਾ ਭਰੀ ਦਸ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਕ ਸੁਭਾਗ ਬ੍ਰਿਧ ਮਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਮੇਲ ਦੀ ਸਿੱਕ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਏ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦਾ ਖਿਆਲ ਟੋਟੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਜਾਣੀਏਂ ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਸੱਦਾ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲੇ ਹੀ ਟੁਰ ਪਈਏ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਖੜ ਪੁਜਦੀ ਹੈ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੱਲੇ ਮਨ ਵਿਯੋਗ ਤੇ ਬਿਰਹੋਂ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਕੋ ਂ ਤੇ | | | ਇਕ ਪੁੱਤ ਹੋਵੇ, ਸਿੱਕਾਂ ਨਾਲ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬੱਧੀ ਮੁਹਾੜਾਂ ਨਾ ਮੋੜੇ ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਧ ਅਵਸਥਾ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਮਾਂ ਦਾ ਹੀ ਜੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਮਤਾ ਕੀ ਸ਼ੈ ਹੈ, ਮੋਹ ਦੀ ਤੋੜ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਕਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ? ਆੳ ਦੇਖੀਏ, ਇਕ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਨਾਉਂ ਦੀ ਸੁਭਾਗ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਿਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਘਰਬਾਰੀ ਤੇ ਸੁਖੀ ਵੱਸਦਾ, ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਨਾਮਣਾਂ ਖੱਟਦਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਾਹਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਮੋਢਾ ਕਰਕੇ ਟੁਰਦਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਲੋਹਂਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਬਿਰਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਾਹ ਮੂਜਬ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਫਲਦਾ ਫੁੱਲਦਾ ਵੇਖਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ! ਪੁੱਤ੍ਰ-ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ, ਉਂਞ ਭਾਵੇਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਹਾਰੇ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਬਿਰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹਾਹੁਕਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵੇਰ ਸਦਾ ਲਈ ਮਿਟ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਮੀਟੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਕੇ ਵੇਖ ਲਵਾਂ ਪਰ ਪੁੱਤ ਦੀ ਕੋਈ ਸੋਇ ਸੰਧਕ ਨਹੀ ਮਿਲਦੀ। ਕਈ ਸਿਆਲ ਕਈ ਹੁਨਾਲ ਆਏ ਤੇ ਬੀਤ ਗਏ। ਪਰ ਪੁੱਤ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਲੰਘ ਗਏ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਸ ਤੇ ਸਿੱਕ ਅਰ ਦੂਏ ਪਾਸੇ ਨਿਰਾਸਾ ਤੇ ਹਾਹੁਕਾ ਹੈ। ਘਰ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਕੰਨ ਲਾਕੇ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਧਰੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਕੰਨੀ ਪੈ ਜਾਏ। ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ "ਬਿਧਨਾਂ! ਹੇ ਕਠੋਰ ਬਿਧਨਾਂ! ਕਦੇ ਰੱਜਕੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਏ, ਪੁੱਤ ਦਿੱਤਾ ਜਗਤ ਤੋਂ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੇਰਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਐਸਾ ਮੰਦੇਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਦੇ ਰੱਜਕੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਮੱਥਾ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਪੁੱਤ ਫਕੀਰੀ ਵਿਚ ਭੰਨਾਂ ਫਿਰਿਆ ਤੇ ਮਾਂ ਹਾਹੁਕੇ ਲੈਂਦੀ ਫਿਰੀ। ਕਾਲਿਆਂ ਦੇ ਧੌਲੇ ਤੇ ਧੌਲਿਆਂ ਦੇ ਪੀਲੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਆਏ। ਸਪੁੱਤ੍ਰੀ ਹੋਕੇ, ਸੌਤ੍ਰੀ ਹੋਕੇ; ਮੈਂ ਆਹਾਂ ਮਾਰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਬਿਧਨਾਂ! ਕਿਉਂ ਕਠੋਰਤਾ ਧਾਰੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਈ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਦੀ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢਨ ਨੇ ਆਕੇ ਆਖਿਆ: "ਲੈ ਨੀ ਬੇਬੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾ! ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦਾ -੩੫੧-<noinclude></noinclude> av7tlgx9pt6e0wx4yowbql2gjx00apo 250 74844 237230 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਸ ਭੋਗ ਭੋਜਨ ਸਭੁ ਝੂਠੁ ਕਿਤੈ ਨ ਲੇਖਏ ॥ ਮੈ ਮਤੁ ਜੋਬਨਿ ਗਰਬਿ ਗਾਲੀ ਦੁਧਾ ਥਣੀ ਨ ਆਵਏ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਬਿਨੁ ਪਿਰ ਨੀਦ ਨ ਆਵਏ ॥ ੧॥ {ਗਉ:ਪੂ: ਛੰ: ਮ:੧-੨੪੨} ਇਹ ਕਲੇਜਾ ਚੀਰਵੀਂ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸੱਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਸ ਭੋਗ ਭੋਜਨ ਸਭੁ ਝੂਠੁ ਕਿਤੈ ਨ ਲੇਖਏ ॥ ਮੈ ਮਤੁ ਜੋਬਨਿ ਗਰਬਿ ਗਾਲੀ ਦੁਧਾ ਥਣੀ ਨ ਆਵਏ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਬਿਨੁ ਪਿਰ ਨੀਦ ਨ ਆਵਏ ॥ ੧॥ {ਗਉ:ਪੂ: ਛੰ: ਮ:੧-੨੪੨} ਇਹ ਕਲੇਜਾ ਚੀਰਵੀਂ ਸੱਚੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸੱਦ ਸੁਣਕੇ ਨੂਰ ਦੇ ਬੁੱਕੇ ਨੇ ਨੂਰ ਭਰੇ ਨੇਣ ਖੁਹਲੇ, ਗੁਲਾਬ ਨੇ ਨਾਲੋਂ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖੜੇ ਤੋਂ ਰਸ ਭਰੇ ਬੈਨ ਉਚਾਰੇ:- “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਭਾਈ ਮਨਸੁਖ ਬਿਰਹਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਮਰਦਾਨੇ ‘ਹਾਂ ਜੀ’ ਆਖਿਆ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਫੇਰ ਸੱਦ ਆਈ;- ਸੁਣਿ ਨਾਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀਉ ਏਕਲੜੀ ਬਨ ਮਾਹੇ ॥ ਕਿਉ ਧੀਰੈਗੀ ਨਾਹ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਭ ਵੇਪਰਵਾਹੇ ॥ ਧਨੁ ਨਾਹ ਬਾਝਹੁ ਰਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਬਿਖਮੁ ਰੈਣਿ ਘਣੇਰੀਆ ॥ ਨਹ ਨੀਦ ਆਵੈ ਪ੍ਰੇਮੁ ਭਾਵੈ ਸੁਣਿ ਬੇਨੰਤੀ ਮੇਰੀਆ ॥ ਬਾਝਹੁ ਪਿਆਰੇ ਕੋਇ ਨ ਸਾਰੇ ਏਕਲੜੀ ਕੁਰਲਾਏ॥ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੁਖੁ ਪਾਏ ॥ ੧ ॥ {ਗਉ:ਛੰਤ ਮ:੧-੨੪੩} ਇਹ ਬਿਰਹਾ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਓਸ ਰੁਖ ਚਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁੰਜ ਜੀ ਨੇ ਅਟਕਾ ਲਿਆ; ਸੱਚ ਹੈ ਪਤੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪ੍ਰੇਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਹੇ ਵੇਗ ਬੁੳਰਾਨੇ ਮਨਸੁਖ ਜੀ ਰਾਵੀ, ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵੇਖ ਰਹੀ ਰਾਵੀ, ਵੰਨੇ ਖਿੱਚੀਂਦੇ ਉਧਰੇ ਆ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਕੂਕਾਂ ਦਿੱਤੀਓਨੇ ਜਿਨਾ ਦਾ ਭਾਵ ਕੁਛ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਹੈ:- ਬਾਰਾਂ ਹਿ ਬਰਸ ਬੀਤੇ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਿਦੇਸ਼ ਧਾਏ, ਆਇਆ ਨ ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ; ਧੋਲੇ ਹੋ ਕੇਸ ਆਏ। ਉਮਰਾ ਦਾ ਸੂਰ ਢਲਿਆ, ਪਾਸਾ ਨ ਪ੍ਰੇਮ ਫਿਰਿਆ, ਰੋ ਰੋ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿਹਾਏ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਨ ਦੇਸ਼ ਆਏ। ਆਵੋ ਕਦੀ ਤਾਂ ਆਵੋ, ਪ੍ਯਾਰੇ ਦਰਸ ਦਿਖਾਵੋ, ਆਖਾਂ ਕਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀ, “ਪ੍ਯਾਰੇ ਸ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਏ। ਤਰਸਨ ਏ ਨੈਣ ਪ੍ਯਾਸੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਨੀਰ ਭਾਲਣ, ਪਰਸਨ ਚਰਨ ਕਮਲ ਨੂੰ, ਫਿਰਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਏ। ਹਿਰਦਾ ਉਛਲਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਕੰਬੇ ਕਲੇ- ਜੜਾ ਏ, ਤਾਂਘੇ ਸੁਨਣ ਸੁਨੇਹਾ: ‘ਤੇਰੇ ਨਰੇਸ਼ ਆਏ'। ਆਏ ਨ ਹਾਇ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਤਾਂਘਾਂ ਨ ਖਿੱਚ ਲਿਆਈਆਂ, ਹਾਰੇ ਉਪਾਵ ਸਾਰੇ, ਕੋਈ ਨ ਪੇਸ਼ ਜਾਏ। ਆਪੇ ਦਿਆਲ ਹੋਕੇ, ਆਪੇ ਦਿਦਾਰ ਦੇਵੋ, ਦੇਖੋ ਬਿਨਾ ਹੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਕੀਕੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਜਾਏ ? ਆ ਜਾ ਦਇਆ ਦੇ ਵਾਲੀ ! ਮਾਲੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੂੰ, ਪਾਲੀਂ ਏ ਬਾਗ ਅਪਨਾ, ਸੁਕਦਾ ਏ ਬੇਸ਼ ਜਾਏ। ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਹੈ ਜਾਂਦੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਹੋਂਦਾ, ਬਿਰਹਾ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਹੀ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਵੇਸ ਆਏ। ਬਿਰਹਾ ਹੈ ਰੋਗ ਮੇਰਾ, ਤੇਰਾ ਦੀਦਾਰ ਦਾਰੂ, ਆ ਜਾ ਤਬੀਬ ਮੇਰੇ; ਬਿਤਦੀ ਵਰੇਸ ਜਾਏ। ਆ ਜਾ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ, ਅਪਣੇ ਬਿਰਦ ਕੇ ਸਦਕੇ, ਥੱਕੇ ਉਪਾਉ ਮੇਰੇ, ਮੇਰੀ ਨ ਪੇਸ਼ ਜਾਏ। ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਬਖਸ਼ਿਸ਼, ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਤੇ ਦਾਇਆ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਬਾਝੋਂ,ਮੇਰਾ ਨ ਕਲੇਸ਼ ਜਾਏ। ਭਰਿਆਂ ਨੇ ਜਦ ਇਹ ਚਾਰ ਕਦਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾਧਾ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਰਾਗ ਕਰਦਿਆਂ ਨੈਣ-ਅੱਥਰੂ ਮਨਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਯਾਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਜੋਤਿ ਜਗਮਗ ਕਰਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿੱਸੀ ! ਹੈਂ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਜਿੱਥੇ ਵੇਦਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅੱਖ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਚੁੰਧਿਆਉਂਦੀ ਤੇ ਭੈ ਨਾਲ ਨਿਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਅੱਖ ਦੈਵੀ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਲੁਧਿਆਉਂਦੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਨਿਉਂਦੀ ਰਸ ਭਰੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਆਖਦੀ ਹੈ-ਆਹ! ਨੈਣ ਤ੍ਰਾਸਿਓ ! ਆਹ! ਮੇਰੇ ਕਾਹਲਿਓ ਨੇਤ੍ਰੋ ! ਆਹ ! ਮੇਰੇ ਇਹ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਸ਼ਬਦ ਰਾਗ ਗਉੜੀ | ਨੈਣ ੳਡਾਰੂਓ ! ਸੱਚ ਹੈ ? ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ? ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਲਾ ਪੂਰਬੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹਨ। -੩੪੯-<noinclude></noinclude> c1l020xwssxsgpd6a916sl2u2may4t6 250 74845 237231 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧. ਗੁਰਸਿਖ ੪੧. ਦੇਸ਼ ਆਗਮ । ਅੱਸੂ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਯਾ | ਲਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਓਹ ਬਰਸਾਤ ਦੀਆਂ ਉਮਡਦੀਆਂ | ਕਾਂਗਾਂ, ਜੋ ਮੀਲਾਂ ਤਕ ਉਛਾਲੇ ਲੈਦੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ | ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧. ਗੁਰਸਿਖ ੪੧. ਦੇਸ਼ ਆਗਮ । ਅੱਸੂ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਯਾ | ਲਹਿ ਗਏ ਹਨ, ਓਹ ਬਰਸਾਤ ਦੀਆਂ ਉਮਡਦੀਆਂ | ਕਾਂਗਾਂ, ਜੋ ਮੀਲਾਂ ਤਕ ਉਛਾਲੇ ਲੈਦੀਆਂ ਸਨ, ਆਪਣੇ | ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ | ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਥੇ ਮਾੜੀ ਮਾੜੀ ਗਿੱਲ ਤੇ ਸੇਬਾ ਹੈ, ਪਿਲਛੀਆਂ, ਕਾਹਾਂ ਤੇ ਕਾਨਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਉੱਗੇ ਖੜੇ ਹਨ ਅਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਾਲ ਬੰਬਲ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਬੂਰ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਵੱਲੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਏਹ ਆਪਣੇ ਬਾਗ਼ ਖਿੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਨੀਵੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਰੌਆਂ ਉਮਰਾ ਢਲੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਵੇਗ ਵਾਂਗੂੰ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਨੀਵੇਂ ਬੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਠੰਢੇ ਬੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਠੰਡੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਨਿਰਮਲ ਬੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਸੱਚ ਮੁਚ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ | ਸੀਤਲਤਾ ਤੇ ਸੀਤਲਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲਤਾ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਜੋਗ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਤਿੰਨ ਓਥੇ ਇਲਾਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਆਪੇ ਝਲਕਾ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਐਹੋ ਜਿਹੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਫਬਾਏ ਦਰਿਆਵਾਂ ਪਰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਚੜ੍ਹੇ ਕੱਤਕ ਦੀ ਸਰਦ ਚਾਨਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਸੁਆਦ ਬੱਝਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ-ਸਮੇਤ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ- ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਪਏ ਦਰਿਯਾ ਨੇ ਨਿਰਮਲਤਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਧੁਰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖੋ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਆਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਆ ਹੈ ਨੀਵਾਂ ਪਰ ਵਸਾ ਲਿਆ ਸੂ ਅਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ। ਕੀਕੂੰ ਸਾਰੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਤਾਰੇ ਨੀਲ ਸਮੇਤ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਿਛੇ ਪਏ ਦੀਹਦੇ ਹਨ। ਰਾਤਾਂ ਅਡੋਲ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਂ, ਚਾਨਣੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ, ਪਾਣੀ | | | | | | ਚਿੱਟਾ ਦੁਆਲੇ ਚਿੱਟੇ ਬੂਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁਕਹ ਤੇ ਕਾਹੂ ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਯਾ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਹਜ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹਨ। ਕਿਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਬੇਲੇ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਬਨ ਤੇ ਕਿਤੇ ਖੇਤੀਆਂ। ਖੇਤੀਆਂ ਵੱਸੋਂ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੜੀ ਰੁਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿੰਨੀ ਕਿੰਨੀ ਰਾਤ ਗਈ ਤੱਕ ਸੌਂਚੀਆਂ ਤੇ ਕਬੱਡੀਆਂ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਤੇ ਸਾਫ ਸੀਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਾਸੀ ਕੁਦਰਤੀ ਉਮਾਹ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੜਕਸਾਰ ਸੁਆਣੀਆਂ ਤੇ | ਪ੍ਰਭਾਣੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਰੇੜਕੇ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਆਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਧਾਣੀ ਦੇ ਘੁਮਾਟਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਸੀਆਂ ਦਾ ਂ ਚਾਟੀਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣਾ ਕਿਹਾ ਮਿੱਠਾ ਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਵਿਚ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲਗਾਤਾਰ- ਘੂੰ-ਚਰਖੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਚੱਕੀ ਦੀ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਜਬ ਸੁਰ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਪਹੁ ਫੁਟਾਲੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਡੋਲ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੱਧੇ ਪੱਧਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਛਲ ਚਿਹਰੇ ਕਿਆ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮੌਜੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਰੰਗ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪੰਜ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਸੱਚ ਮੁਚ ਕਾਦਰ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਰਗਾ ਨਿਰਮਲ ਸਾਜਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਵੇਦਕ ਰਿਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹੀ ਰੱਖਿਆ ! ਉਸ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਨ ਹੁਲਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਊਆਂ ਤੇ ਭੋਆਂ ਦੇ ਵਾਧਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਰਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨਮੋਹਨ ਕੁਦਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਉ ਹੇਠ ਰਚੀਆਂ ਤੇ ਗਾਂਵੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਦੇ ਦਿਲਾਂ ਪਰ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਵਾਯੂ, ਅਕਾਸ਼ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਪੁੰਜ’ ਟ੍ਰੈਕਟ ਨੰ: ੪੩੪ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੪ (੧੯੧੩ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। 2 ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਤ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਦੇਸ਼, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ’ ਸੀ, ਤਦ ਸਿੰਧ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਕ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੱਤ ਦਰਿਆ ਇਕ ਹੋਕੇ ਵਗਦੇ ਹਨ ‘ਸਿੰਧ’ ਕਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ -੩੪੨-<noinclude></noinclude> p1gk7d19sblgpovz0xvl3llc70ucztk 250 74846 237232 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਿਜ ਬਿਰਦ ਪਾਣਹਾਰ ਜੀ ! ਆਪੇ ਉਬਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ! ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਬੇਬੇ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਭੱਜੇ ਭੱਜੇ | ਆ ਗਏ :- ਅੰਮੀ ਜੀ ! ਅੱਜ ਮਾਤਾ ਜੀ ਸਵੇਰ ਦਰਿਯਾ ਰੁਖ ਗਏ ਹੁਣ ਤੋੜੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਿਜ ਬਿਰਦ ਪਾਣਹਾਰ ਜੀ ! ਆਪੇ ਉਬਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ! ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਬੇਬੇ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਭੱਜੇ ਭੱਜੇ | ਆ ਗਏ :- ਅੰਮੀ ਜੀ ! ਅੱਜ ਮਾਤਾ ਜੀ ਸਵੇਰ ਦਰਿਯਾ ਰੁਖ ਗਏ ਹੁਣ ਤੋੜੀਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇ, ਛਾਹ ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬੇਬੇ ਤਬਕ ਉੱਠੀ, ਕਲਜੇ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਈ, ਫਿਰ ਇਕ ਦਾਸੀ ਤੇ ਇਕ ਨੌਕਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਅਰ ਸਿਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਸਮੇਤ ਦਰਿਯਾ ਰੁਖ ਹੋ ਟੁਰੀ। ਜਦ ਚੋਖਾ ਪੈਂਡਾ ਕਰਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਡਾਢੇ ਗੱਚ ਬੱਧੇ ਰੋਣ ਦੀ ਤੇ ਫਿਰ ਕੀਰਨੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਸੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੀ; ਤੇਰੇ ਹਾਂ ਜੋਗ ਨਾਹੀਂ ਤੇਰੀ ਸਦਾਂਵਦੀ ਹਾਂ, ਲਾਈ ਜਿ ਆਪ ਲੜ ਸੀ, ਲਾਈ ਦੀ ਪਾਲ ਸਾਂਈਂ ! ਸ਼ਰਮਾਂ ਨਿਬਾਹ ਦੇ ਸਾਂਈਂਆਂ !ਲਗੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਚਾੜ੍ਹੀ, ਚਰਨੀ ਲਗਾ ਕੇ ਆਂਦੀ ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲਾਈਂ। ਔਗੁਣ ਨ ਵੇਖ ਮੇਰੇ, ਦੇਖੀਂ ਗੁਣ ਆਪਣੇ ਤੂੰ, ਅਪਨੀ ਜਿ ਆਪ ਕੀਤੀ, ਆਪੇ ਦਈਂ ਨਿਭਾਈ ! ਨਿਮਾਣੇ ਜੁ ਮਾਣ ਲੀਤੇ, ਕੀਤੇ ਜੁ ਆਪਣੇ ਤੈਂ, ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਤੂੰ ਲੱਯਾ ਆਪੇ ਹੀ ਪਾਲ ਸਾਂਈਂ ! ਆਵੀਂ ਹੇ ਕੰਤ ਪ੍ਯਾਰੇ ! ਆਵੀਂ ਸਿਰੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ! ਦੇਵੀਂ ਦਿਦਾਰ ਆਪੇ, ਆਪੇ ਹੀ ਪਾਰ ਲਾਈਂ ! ਇਸ ਕੀਰਨੇ ਨੂੰ ਬੇਬੇ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ। ਆਹ ! ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ‘ਸੁਲੱਖਣੀ’ ਵਿਲਕ ਰਹੀ ਹੈ ! ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਦੇ ਦੈਵੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਿਆਣਦੀ, ਪਰ ਪਤੀ-ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਬਿਰਹਾ ਕਿਤਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੈ। ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਪਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯਾਰਾ ਪਤੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਯਾਰਦੀ ਤੇ ਵਿਲਕਦੀ ਹੈ। | ਵਧੀ, ਜਾਕੇ ਭਾਬੀ ਨੂੰ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾ ਲਈ, ਨੈਣ ਪੂੰਝੇ ਤੇ ਕਿਹਾ: ‘ਪਿਆਰੀ ਭਾਬੀ ਰੋ ਨਹੀਂ !” ਸੁਲੱਖਣੀ-ਬੇਬੇ ! ਰੋਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਹੋਰ ਕਰਾਂ ਕੀਹ ? ਮੇਰੇ ਜੀਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਜ ਹੈ? ਡਿਠਿਆਂ ਬਾਝੋਂ ਕੰਤ ਦੇ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਹੱਜ। ਕਦੇ ਨ ਸੁਖ ਕਰ ਬੈਠੀਆਂ, ਦਰਸ ਨ ਪਾਇਆ ਰੱਜ। ਦੋਸ਼ ਕੀ ਦੇਵਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾਂਹੀ ਚੱਜ। ਚੱਜ ਬਿਹੂਣੇ ਰੋਂਵਦੇ, ਰੋਵਨ ਬੁੱਕੀਂ ਛੱਜ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਬੇਬੇ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ, ਪਰ ਸੰਭਲਕੇ ਬੋਲੀ:-ਹੁਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਬੀ ਜੀ ! ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਉਣਗੇ, ਜੇਰਾ ਕਰ। ਸੁਲੱਖਣੀ-ਜੇਰਾ ਕੀ ਕਰਾਂ। ਮੇਰਾ ਕੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਕੀ ਬਣਿਆਂ? ਬੇਬੇ-ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਬਣਿਆਂ। ਸੁਲੱਖਣੀ-ਰੋਂਦੀ ਦੇ ਦੀਦੇ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ, ਉਡੀਕਾਂ ਕਰਦੀ ਦਾ ਸਿਰ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੁਹਾਗ ਪਾਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਨਾ ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਸੁਆਦ ਡਿੱਠਾ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸੁਹਾਗ ਮਹਿਂਦੀ ਹੱਥ ਲਾਈ ਰੁੱਤ ਰੋਂਦੀ ਨੂੰ ਆਹ ਦਿਨ ਆ ਗਏ। ਬੇਬੇ-ਭਾਬੀ ! ਦੁਖ ਨਾ ਕਰ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸੁਲੱਖਣੀ ਹੈਂ, ਧੰਨ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਕੋ ਗੱਲ ਕਰ ਲਵੇਂ ਤਾ ਤੇਰੇ ਜੇਹਾ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਦੇਹਧਾਰੀ ਹੋਰ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਪਤੀ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਦੇਖ। ਪਤੀਪਨੇ ਦੇ ਮਾਣ ਦਾਵੇ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੋਹ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਨਾਂ ਵੇਖ। ਉਹ ਤਾਂ ਜੋਤਿ ਹੈ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾ ਜੋ ਤੇਰਾ ਸੁਹਾਗ ਤੈਨੂੰ ਥਿਰ ਸੁਹਾਗ ਦਿੱਸੇ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਜੀਵ ਨਹੀਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ, ਜਗਤ ਤਾਰਨ ਆਯਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਖ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਬਰਸਾਂ ਹੀ ਜਿਸ ਵਿਲਕਦੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ | ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਜੋ ਸੀਹੜਾ ਕੱਟ ਰਹੀ ਹੈਂ ਵਿਛੁੜਿਆਂ ਬੀਤ ਗਏ ਤੇ ਸੋ ਤੱਕ ਨਾ ਆਈ, ਉਸ | ਸੰਸਾਰ ਉਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਿਰਹਣੀ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣ ਸਕਦੀ । ਤੈਨੂੰ ਭਗਵੰਤ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀਚਾਰਾਂ ਕਰਦੀ ਬੇਬੇ ਅੱਗੇ | ਤੈਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰੋਂ ਸੀਹੜੇ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ -੩੪੬-<noinclude></noinclude> ruta7jblpzj7uaid3uc1f71st5dbwai 250 74847 237233 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:- ਨਾਂ ਜੀਵਾਂ, ਨਾਂ ਮੋਈ ਮੁੱਕੀ ਤਕ ਤਕ ਰਾਹਾਂ ਥੱਕੀ। ਸੁਕ ਸੁਕ ਨਦੀਆਂ ਥੱਲੇ · ਗਈਆਂ, ਮੈਂ ਸਿੱਕ ਸਿੱਕ ਮਰ ਮਰ ਚੁੱਕੀ। ਬੱਧੀ ਆਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਅਖ ਸੁੱਕੀ। ਆ ਸਾਂਈਆਂ ! ਹੁਣ ਮੋੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:- ਨਾਂ ਜੀਵਾਂ, ਨਾਂ ਮੋਈ ਮੁੱਕੀ ਤਕ ਤਕ ਰਾਹਾਂ ਥੱਕੀ। ਸੁਕ ਸੁਕ ਨਦੀਆਂ ਥੱਲੇ · ਗਈਆਂ, ਮੈਂ ਸਿੱਕ ਸਿੱਕ ਮਰ ਮਰ ਚੁੱਕੀ। ਬੱਧੀ ਆਸ ਮਿਲਣ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਅਖ ਸੁੱਕੀ। ਆ ਸਾਂਈਆਂ ! ਹੁਣ ਮੋੜ ਮੁਹਾਰਾਂ, ਬਖਸ਼ ਜਿ ਭੁੱਲੀ ਚੁੱਕੀ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਚੁਪ ਵਰਤ ਗਈ, ਫੇਰ ਇਕ ਹਾਹ ਨਿਕਲੀ ਤਾ ਏਹ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ :- ਬਿਰਹੋਂ ਨੇ ਮਾਰੀਆਂ ਮੈਂ ਕਿਧਰੋਂ ਨ ਸਾਰ ਆਈ; ਆ ਕੇ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾਂ, ਕੰਨੀ ਬਲੇਲ ਪਾਈ। ਮੂਰਖ ਅਜਾਣ ਭਾਰੀ, ਜਾਣਾਂ ਨ ਸਾਰ ਕੋਈ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਿਝਾ ਨ ਸੱਕੀ, ਲੀਤਾ ਜਨਮ ਅਜਾਈਂ। ਔਗੁਣ ਭਰੀ ਨਿਮਾਣੀ, ਕੋਈ ਨ ਸਾਰ ਜਾਣਾਂ, ਐਪਰ ਪਿਆਰ ਖਿੱਚੀ, ਰੋਂਦੀ ਸਦਾ ਰਹਾਈਂ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੁ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਨ ਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ‘ਮੇਰਾ ਹੈ’ ‘ਕੰਤ ਮੇਰਾ’ ਜੀ ਮਾਣ ਏ ਧਰਾਈਂ। ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ ਤੋਂ ਤਰਸਾਂ ਤੇ ਰਹਿਮ ਵਾਲੇ ! ਤੜਫਾਂ ਦਿਨੇ ਤੇ ਰਾਤੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਠੰਢ ਪਾਈਂ। ਤਾਰਨ ਗਏ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਡੁਬਦੇ ਬਚਾਏ ਕਿੰਨੇ, ਡੁਬਦੀ ਮੈਂ ਮੋਹ ਤਰੰਗੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਤਾਰ, ਸਾਂਈਂ ! ੩. ਨਾਲੇ ਗੁਰ ਬੰਧਪ ਨਾਲੇ ਗੁਰ ਸਿਖ ‘ਬੇਬੇ’, ਆਹਾ ਕੇਡੇ ਪਿਆਰ ਦੋ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਉਂਞ ਤਾ ਇਹ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸਨ ਹੀ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਪੁੰਜ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਏਹ ਦੋ ਅੱਖਰ ਉਸ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਆਤਮਾ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਸੁਭਾਗ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੈਵੀ ਵੀਰ ਦੇ ਬਾਉਰੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਲਖ ਲਏ ਸਨ ! ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਦਾ ਚਾਨਣ ਦਾਤਾ ਬਾਲਪਨੇ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਞਾਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ੧ ਬਾਕੀ ਦਾ ਗੀਤ ੩੪੬ ਪੰਨੇ ਤੇ ਹੈ। ਵੇਲੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਯਾਗਤ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੇ ਪਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਉਸ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਅਰ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਭਖ ਭਖ ਕਰਦੇ ਮੁਖੜੇ ਉਤੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੱਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਾ ਟਾਲਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਏਸੇ ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ ਨੇ ਜਾਕੇ ਟਾਲ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੈਵੀ ਮੂਰਤਿ ਨੇ ਜਾਕੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਵੀਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾਕੇ ਆਖਿਆ:-‘ਬਾਪੂ ਜੀ ! ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕੋ, ਘੋਲ ਘੱਤੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯੇ ਇਸ ਚੰਦ ਮੁਖ ਵੀਰ ਤੋਂ।” ਇਸ ਪ੍ਯਾਰ ਦੇ ਸੋਮੇ ਨੂੰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ‘ਬੇਬੇ’ ਕਹਿਕੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਕਦੇ ਇਸ ਆਤਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਬੇਬੇ'। ਜਦ ਕਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿਤ੍ਹਾਤਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ‘ਵੀਰ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ' ਤਾਂ ਵਲਿੱਖਾ ਚੀਰ ਕੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਇਆ ਤੇ ਆ ਆਖਿਆ: ‘ਬੇਬੇ’। ਅੱਜ ਦੇਖੋ ਉਹ ਬੇਬੇ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ:- ਮਰਦਾਨੇ ਸੋਂ ਗਿਰਾ ਅਲਾਈ:-‘ਕਿਯੋ ਯਾਦ ਭਗਨੀ ਮੁਝ ਤਾਂਈਂ। ਚਲ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਸੁਧਿ ਲੀਜੈ। ‘ਬੇਬੇ ਜੀ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੀਜੈ।’ {ਨਾ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼} ‘ਬੇਬੇ ਕੇਡਾ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ' ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣ ਲਈ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਟੁਰਦੇ ਹਨ। ਉਧਰ ਦੇਖੋ ਬ੍ਯਾਸਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੂਰੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੀ ਬੇਬੇ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੁਛ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ :- -384- ਹੇ ਵੀਰ ਤੇ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ! ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਵਣਹਾਰ ਜੀ ! ਹੇ ਬਿਰਦ ਪਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ ! ਭਵ ਸਿੰਧੁ ਤਾਰਨਹਾਰ ਜੀ ! ਕਈ ਜੁੱਗ, ਜਾਪਣ ਹੋ ਗਏ, ਦਰਸਨ ਇਲਾਹੀ ਕੀਤਿਆਂ, ਹੈ ਹੋਰ ਝਾਲ ਨਾ ਜਾਇ ਝੱਲੀ ਆ ਲਓ ਹੁਣ ਸਾਰ ਜੀ ! ਕਰੁਣਾ ਕਰੋ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ ! ਕਰ ਮਿਹਰ ਆਓ ਵੀਰ ਜੀ !<noinclude></noinclude> 11e05xss4k1u9nt8qk4jr9ioq4g36oe 250 74848 237234 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਿਜਲੀ, ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਚਮਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਓਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਕ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਤੇ ਰਸੀਏ-ਅਜੇ ਕਾਦਰ ਨੂੰ ਫਿਲਸਫਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਨੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਿਜਲੀ, ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਚਮਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਓਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਕ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਤੇ ਰਸੀਏ-ਅਜੇ ਕਾਦਰ ਨੂੰ ਫਿਲਸਫਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਵਿਚ ਗਿਣਨੋਂ ਨਿਆਣੇਂ, ਹਾਂ ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਰਾਗ ਅਲਾਪਦੇ ਰਹੇ। ਸਦੀਆਂ ਤੀਕ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆ ਨੂੰ ਏਹ ਦਿਲ ਖਿੱਚ ਨਕਸ਼ੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਾਪ ਵਿਚ ਲਿਆਈ ਰੱਖੇ ਰਹੇ ਤੇ ਇਹੋ ਕਾਵ੍ਯ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਅੰਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਸਦੇ ਕਾਦਰ ਵਲ ਲੈ ਗਏ। ਸਮੇਂ ਬਦਲੇ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਏਹ ਕੁਦਰਤੀ ਨਕਸ਼ੇ ਨਾ ਬਦਲੇ ਅਰ ਸਾਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਨਾ ਘਟਿਆ। ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਵਾਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਸ ਆਏ, ਰਸਮ, ਰਿਵਾਜ, ਵਤੀਰੇ, ਸੁਭਾਉ ਬਦਲੇ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਜੇ ਬੀ ਉੱਕਰਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰਸੀਆਂ ਲਈ ਏਹ ਕਿਨਾਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸੰਗੀਤ ਹਨ, ਜੀਉਂਦੇ ਛੰਦ ਤੇ ਰਾਗ ਹਨ। ਹਾਂ, ਕਾਦਰ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਸੰਗੀਤ ਹੁਣ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਸਿੱਧਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ ਂ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਹੁਲਾਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਦਰ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਸੰਗੀਤ, ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਸਲਾਹ ਪਰ ਸੱਭੋ ਕੁਛ ਕਾਦਰ ਦਾ ਸਮਝਕੇ ਸਿੱਧਾ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗੁਰ ਸਿਖ ਵੇਈਂ ਦੇ ਲਾਗੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜਗਾਏ ਗੁਰ ਸਿਖ ਅੱਜ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਦੇ ਨ ਨੀਰ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਚੂਹਕਦੇ ਹੁਲਾਸ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੇ ਤੇ ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ' ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅੰਝੂ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਦਾਤਾ ! ਹੇ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ! ਕਦੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਚੰਦ ਮੁਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਓ। ਪਹੁ ਫੁਟ ੨ ਗੀਤ। ੨. ਗੁਰ ਬੰਧਪ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਲੋਂ ਆਈਏ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਿਯਾ ਸ਼ਤੱਦ੍ਰਵ ਯਾ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਸਮੇਂ ਜਾਮੇਂ ਭਾਗ ਲਾਇਆ। ਦੂਸਰੇ ਦਰਯਾ ਬਿਆਸ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਤੇ ਤੀਸਰੇ ਜਾਮੇਂ ਵਿਚ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਿਆਸ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨਿਜ ਚਰਨਾਂ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਮਕਰੰਦ ਦਾ ਸੁਆਦ ਚੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਦੇ ਸਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣੇ ਸੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਰਿਯਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ, ਅਪਣੇ ਦੁਆਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ, ਇਹ ਬਿਆਸ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਨਹਿਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਖਨ ਹੋਈ; ਇਸ ਨੀਵੇਂ ਦਰਿਯਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਕੁਛ ਦੂਰ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁ ਹੈ। ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਉਹ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸਚੇ ਸੁਲਤਾਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਹੱਟੀ ਪਾਈ ਤੇ ਜਿਥੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਬਣਕੇ ‘ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਾ ਕਰੈ ਸਰੀਰੁ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਫੈਲਾਈ। ਸੱਚੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਏਥੋਂ ਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਉਧਾਰ ਨਮਿਤ ਉਦਾਸੀ ਲਈ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇਖੋ ਸਵੇਰਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਯਾਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਮਾਈ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਨਦੀ ਦੇ ਤੁੰਗਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਤੱਕਦੀ ਗੱਲੀਂ ਲਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ- ਵਾਹ ਵਾਹ ਨਦੀਏ ! ਤੇਰਾ ਜਿਗਰਾ ਕਿਹਾ ਇਕ ਰਸ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਸਦੀਆਂ, ਜੁੱਗ ਬੀਤ ਗਏ ਤੂੰ ਉਸੇ ਰੁਖ਼ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਈ ਹੱਸੇ, ਕਈ ਰੋਏ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣਦੀ ਟੁਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਦੇਖ ਮੈਂ ਸੁਹਾਗਵੰਤੀ ਹਾਂ, ਲੋਕੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ-ਤੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਬਰਸਾਂ ਦੇ ਬਰਸ ਬੀਤ ਗਏ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਹਾਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਮੈਂ ਕੇਹੀ ੧ ਹੁਣ ਦਰਿਯਾ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਚਾਰ ਪੰਜ ਕੋਹ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਨੇੜੇ ਵਗਦਾ ਸੀ। -੩੪੩- २ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਕਦੇ ਦੁਆਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।<noinclude></noinclude> mpeol2jrtm1x8piedcz6a0iln60eodj 250 74849 237235 2026-09-27T07:38:25Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੁਹਾਗ ਨੇ ਨਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਲਈ ਤੇ ਨਾ ਦਿਤੀ। ਜੇ ਕਦੇ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ‘ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਮਾਲ ਜਮਾਂ ਨਾ ਕਰ, ਏਹ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਏਥੇ ਚੋਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਚੇ ਦਾ ਤੌਖਲਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੁਹਾਗ ਨੇ ਨਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਲਈ ਤੇ ਨਾ ਦਿਤੀ। ਜੇ ਕਦੇ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿ ‘ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਮਾਲ ਜਮਾਂ ਨਾ ਕਰ, ਏਹ ਛੱਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਏਥੇ ਚੋਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਚੇ ਦਾ ਤੌਖਲਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਪਰਲਾ ਧਨ ਜੋੜ ਜੋ ਨਾਲ ਨਿਭੀ।’ ਇਹ ਮੇਰੇ ਸੁਹਾਗ ਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੱਸ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਰਲ ਬੈਠਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੱਛਾ ! ਤੋੜੇ ਦਰਸਨ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂਘ ਨਾਲ ਸੱਜਰੀ ਰੋਟੀ ਤਾਂ ਪਕਾ ਬੈਠਦੀ ਸਾਂ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਏਸ ਹਾਲੋਂ ਬੀ ਗਈ। ਕਿੰਨੇ ਬਰਸ, ਬਾਰਾਂ ਕਿ ਵਧ ਘੱਟ ? ਉਈ ਰੱਬਾ ! ਜੁਗ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਸਾਕ ਮੱਤਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਪਿਆਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਮੈਂ ਨਿਖੁੱਟੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਫਾਵੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ? ਇਕ ਇਕ ਦਿਨ ਜੁੱਗ ਜੁੱਗ ਜੇਡਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਭਾਸਦਾ ? ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਨੂੰ ਖੋਹ ਕਾਸਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ? ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਰਨਾਲੇ ਕਿਉਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ? ਮੈਨੂੰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਜੀ ਪਰਦੇਸ ਸਿਧਾਏ, ਅੰਨ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਪਾਣੀ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਵਿਛੋੜੇ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਰੁੰਨੀ, ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਹਾਵੇ ਲਏ, ਤਰਲੇ ਕੱਢੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕੋ ਨਾਂਹ ਫੜੀ ਤੇ ਆਖਿਆ :-ਅਸਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰਾ ਉਥੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਸੋ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਗਏ ਨਿਤ ਦੇ ਮੁਹਿੰਮੀਏ ਬੀ ਬਾਰਾਂ ਵਰਿਹਾਂ ਵਿਚ ਸਤ ਸਤ ਫੇਰੇ ਘਰੀਂ ਪਾ ਗਏ, ਖ਼ਬਰੇ ਕਿਸ ਡਾਢੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਭੀ ਛੁੱਟੀ ਨਹੀਂ ਲੱਝਦੀ। ਪਰ ਨਹੀਂ, ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੀ ਵੱਸ ? ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਘਰ ਨਾਲ ਮੋਹ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨੋਂ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਡੂਮਣਾ ਨਹੀਂ ਪਈ। (ਸਾਹ ਭਰਕੇ) ਕੋਈ ਕੀ ਕਰੇ, ਲਿਖੰਤਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੁਹਾਗਣ ਬੀ, ਪੁਵੰਤੀ ਬੀ, ਫੇਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਆਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ! ਆਹ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ! ਮੈਨੂੰ ਰੋਣ ਨੂੰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਪੇਕੇ ਰਹਿਂਦੀ ਹਾਂ, ਓਥੇ ਰੋਵਾਂ ਤਾਂ ਮਾਪੇ ਝਿੜਕਦੇ ਹਨ,-ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗ, ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸੁਖ ਮੰਗ-1 ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਏਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਜੇ ਂ । | ਏਥੇ ਘਰ ਰੋਵਾਂ ਤਾਂ ਨਿਨਾਣ ਪਿਆਰ ਝਿੜਕਾਂ ਦੇਂਦੀ ਏ-ਸੁਖੀਂ ਸਾਂਦੀ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੜੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗੇ ਕਿ ਓਥੇ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਉਦਾਸੀ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਪੇਕੇ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਬਹਿਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਹਨ ਮਾਪੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਇਹ ਚੰਗੇ ਪੈਰੇ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਭ ਕੁਛ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਸੱਚ ਹੈ। ਆਹ ਨਦੀਏ ! ਤੂੰ ਕਈ ਵੇਰ ਕਾਂਗਾਂ ਭਰ ਭਰ ਆਈ, ਕਈ ਵੇਰ ਉਤਰੀ ਮੈਂ ਨਿਮਾਣੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬੱਧੀ ਨਿਮਾਣੀ ਦੀ ਨਿਮਾਣੀ ਰਹੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ;-ਮੈਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ-ਨਿਖੁੱਟੀ ਦਾ ਵਾਲ ਵਾਲ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਤਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਹਾ, ਅਨੋਖੇ ਪੀਆ ਨੂੰ ਅਨੋਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਟਕਲ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਤੋਂ ਅਜਾਣ ਕੀਹ ਜਾਣਾ? ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਜੇ ਘਰ ਵੱਸਦੇ ਖੱਟ ਕਮਾਕੇ ਘਰ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਟੱਬਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹੱਸਦੇ ਰੱਸਦੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸਦੀ। ਪਰਵਾਰ ਬੀ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਬੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਬੈਠਦੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਦਰ ਬੀ ਪੈਂਦੀ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰ ਮੇਰੇ ਜੋਗੀ ਪੀਆ ਨੂੰ ਹੈ। ਜੋਗ ਦੀ ਸਾਰ ਮੈਂ ਕੀ ਜਾਣਾਂ? ‘ਹਾ ਬਿਆਸ ! ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਵੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ! ਕਰ ਦੇਹ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਘਿਉ ਦੇ ਦੀਵੇ ਤਾਰਾਂ, ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਜੀ ਬੀ ਮੁਹਾੜਾਂ ਮੋੜਨ; ਕਦੇ ਘਰ ਪੈਰ ਪਾਉਣ, ਕਦੇ ਮੈਂ ਸੁਲੱਖੀ ਬੀ ਭਾਗ ਸੁਲੱਖਣੀ ਹੋਵਾਂ ! ਇਉਂ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨੈਣ ਛਮਾਂਛਮ ਭਰ ਆਏ, ਰੋਈ, ਕੋਲ ਕੋਈ ਹਟਕਣ ਵਰਜਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦਿਲ ਖੋਹਲਕੇ ਰੋਈ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਆਈ ਹੈ ਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦਾ ਗੱਚ ਕਢਕੇ ਰਜ ਰੱਜਕੇ ਰੋ ਲਵਾਂ। ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੇ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਗਏ, ਰੋਣ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਲਈ ਤੇ ਬਿਰਹੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਛਿੜ ਪਈ, ਓਹ ਭਾਵ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਕਲੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਤੋਂ ਕੁਝ -੩੪੪-<noinclude></noinclude> mt3no5zca41vo455jil357rco7rp5yl 250 74850 237236 2026-09-27T07:38:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਰ ਇੰਨੀ ਸੁਧ ਭੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦੀ। ‘ਗੁਰੂ | ਆਇਆ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸੁਖ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਪੁੰਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪਈਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ-‘ਪੁਰਖਾ ! ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਰ ਇੰਨੀ ਸੁਧ ਭੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦੀ। ‘ਗੁਰੂ | ਆਇਆ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਸੁਖ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਪੁੰਜ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪਈਆਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗੇ-‘ਪੁਰਖਾ ! ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਬੁਡ ਰਹੁ। ਹੁਣ ਮਨਸੁਖ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ, ਚਿਹਰਾ ਲਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਹਿਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਗ ਅੰਗ ਗਦ ਗਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ' ਦਾ ਕੁੱਠਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਚੱਕਰ ਖਾਂਦਾ ਨਸ਼ਈ ਵਾਂਗ ਲੜਖੜਾਉਂਦਾ ਉਨਮਨ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਢਹਿ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਉਸੇ ਪਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਪਸੀਜੇ ਤੇ ਦਵੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਮ ਪੁੰਜ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਿਰ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਪਿਆਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। "ਮਨਸੁਖ ! ਤੇਰੇ ਸਿਮਰਨ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰੰਗ ਸਵਾਏ, ਉਠ ਪੁਰਖਾ ! ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। " ਕੈਸਾ ਸੁਆਦਲਾ ਰਸ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅਨੰਦੀ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸਿੱਕਾਂ ਸਿੱਕਣ ਵਾਲਾ ਸੀਸ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਤਰਸਣ ਵਾਲੇ ਨੈਣ ਹਨ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਰਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਸਨਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਧਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਾ, ਸਿਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੈ ਅਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜੀ ਦਾ ਇਕ ਹੱਥ ਸੀਸ ਪਰ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਹੱਥ ਡਾਢੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਤੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੇਖੋ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਤਾਂ ਆਪ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਗਤਾਧਾਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਜਲ ਦੇ ਟੇਪੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਮਨਸੁਖ ਦੇ ਸੁਖੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸੀਸ ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ! ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਜਨਮਾਂ ਸਾਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਇਕ ਨਿਮਾਣੀ ਸਿੱਕ ਨੇ ਥੋੜੇ ਵਰ੍ਹੀ ਦਾਤ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਮਰਦਾਨਾ, ਗ਼ਰੀਬ ਰਬਾਬੀ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਨਿਵਾਜਿਆ ਨਿਮਾਣਾ ਸਿਖ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਲੋਂ ਧੂੜ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਨੈਣ ਭਰਦਾ ਤੇ ਜੀ ਹੀ ਜੀ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ:-ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮੈਂ ਢਾਡੀ, ਡੂੰਮ ਤੇ ਮਿਰਾਸੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੰਨ ਹੈ ਇਹ ਜੋ ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਵਿਛੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰਸ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸੰਜੋਗਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹਿਕੇ ਡੋਲਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਬਿਰਹੋਂ ਵਿਚ ਉਸੇ ਤਾਰ, ਸਗੋਂ ਸੱਤ ਸਵਾਇਆ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨਸੁਖ ! ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ ! ਤੇਰੀ ਧੂੜ ਤਾਰਨਹਾਰ ਹੈ! ਐਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਂ ਪਲ ਹੋਰ ਗੁਜ਼ਰੀ। ਜਦ ਸੁਰਤ ਰੱਜ ਚੁੱਕੀ ਤਾ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਤਕ ਕੇ ਝੁਕ ਝੁਕ ਕੇ ਰਸ ਪਾਇਆ ਜਦ ‘ਨੈਨ ਰਹੇ ਰੰਗ ਲਾਈ' ਤਦ ਜੀਭ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਅਲਾਪਿਆ :- ਮੇਰੀ ਇਛ ਪੁਨੀ ਜੀਉ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨੁ ਆਇਆ ॥ ਮਿਲਿ ਵਰੁ ਨਾਰੀ ਮੰਗਲੁ ਗਾਇਆ ॥ ਗੁਣ ਗਾਇ ਮੰਗਲੁ ਪ੍ਰੇਮਿ ਰਹਸੀ ਮੁੰਧ ਮਨਿ ਓਮਾਹਓ ॥ ਸਾਜਨ ਰਹੰਸੇ ਦੁਸਟ ਵਿਆਪੇ ਸਾਚੁ ਜਪਿ ਸਚੁ ਲਾਹਓ ॥ ਕਰ ਜੋੜਿ ਸਾ ਧਨੁ ਕਰੈ ਬਿਨਤੀ ਰੈਣਿ ਦਿਨੁ ਰਸਿ ਭਿੰਨੀਆ ॥ ਨਾਨਕ ਪਿਰੁ ਧਨ ਕਰਹਿ ਰਲੀਆ ਇਛ ਮੇਰੀ ਪੁੰਨੀਆ ॥ ੪ ॥੧॥ ਇਸ ਸ਼ੁਕਰ ਭਰੇ ਆਲਾਪ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਰਬਾਬ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਦੈਵੀ ਗਲਾ ਬੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਰਾਵੀ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਹੁਣ ਵੱਡਾ ਹੋ ਆਇਆ, ਮਨਸੁਖ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਿਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੀ ਲਾਹੌਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਨਿਜ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ‘ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਇਆ' ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਆ ਜੁੜੇ। ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਦੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਖਿੜ ਪਈ। ਦੋ ਦਿਨ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਮੇਲੇ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ, ਫੇਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਟੁਰ ਪਏ। ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਉੜੀ ਪੂਰਬੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। {ਪੰਨਾ-੨੪੨} -340-<noinclude></noinclude> ry1uai5m9ryw0bbojc8nwn185sxkbts 250 74851 237237 2026-09-27T07:38:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟੇਕਿਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ, ਂ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਪਈ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਛੇਕੜ:- ਹਾਥ ਬੰਦਿ ਬੋਯੋ ਜੈਰਾਮਾ ॥ ਕਰੁਨਾ ਕਰਹੁ ਰਹੁ ਅਬਿ ਧਾਮਾ ॥ ਬੈਸੇ ਸਿਮਰਹੁ ਸਦਾ ਗੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟੇਕਿਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ, ਂ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਪਈ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਛੇਕੜ:- ਹਾਥ ਬੰਦਿ ਬੋਯੋ ਜੈਰਾਮਾ ॥ ਕਰੁਨਾ ਕਰਹੁ ਰਹੁ ਅਬਿ ਧਾਮਾ ॥ ਬੈਸੇ ਸਿਮਰਹੁ ਸਦਾ ਗੋਬਿੰਦੰ ॥ਹਮ ਕਉ ਦੇਵਤ ਰਹਹੁ ਆਨੰਦੰ ॥ {ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਆ ਗਏ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਏ, ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ : ‘ਸਾਂਈਂ ਵਲ ਰਹੋ'। ਉਧਰ ਬੇਬੇ ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਸੀ। ਭਾਬੀ ਨੂੰ ਸੱਦ ਭੇਜਿਆ, ਮੋਹ ਭਰੀ ਤੇ ਸਹਿਕਣ ਵਾਲੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਅਰਧੰਗੀ ਕਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਆਤਮਾਂ, ਸੁਭ ਲੱਖਣਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਆਈ। ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਹੈ, ਪ੍ਰਤੂੰ ਪਿਆਰ ਮਾਇਆ ਵੇੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਂਞ ਹੈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੱਤ ਦਾ। ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਂ ਢੱਠੀ ਰੋਈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਘਟਿ ਘਟਿ ਦੇ | ਜਾਨਣਹਾਰ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਤੋਗੁਣੀ ਮੀਂਹ ਵਸਾਇਆ। ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਏ, ਸਭ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਓਥੇ ਮੰਗਲ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ, ਫੇਰ ਆਪ ਚਾਲੇ ਪੈ ਗਏ:- ਬਹੁ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਧੀਰਜ ਸਭ ਹੀ, ਰੈਨ ਬਸੇਰਾ ਕਿਯ ਤਹਿਂ ਤਬਹੀ। ਭੋਰ ਹੇਤ ਮਿਲਿਕੈ ਸਭਿ ਸਾਥਾ, ਗਮਨ ਕਯੋ ਬੇਦੀ ਕੁਲ ਨਾਥਾ। {ਨਾ: ਪ੍ਰ: ੪. ਲਾਹੌਰ। ਚਾਰ ਸੌ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਵਰ੍ਹਾਂ ਬੀਤਿਆ ਹੋਊ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਵੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰਲੀ ਨਦੀ, ਇਸੇ ਰੁਤੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਗੰਭੀਰ ਚਾਲੇ ਟੁਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰਯਾ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਹੈ, ਚਾਨਣੀ ਰਾਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਹੈ, ਮਿੱਠੜੀ ਠੰਢ ਹੈ, ਇਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਨੂਰ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀ ਸੂਰਤ ਕੰਢੇ ਦੀ ਅਣੀ ਂ | ਂ | | | | ਂ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਪਾਸ ਸੰਗੀਤ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਕੇ ਐਸੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੰਗੀ, ਸਰੋਦੇ ਤੇ ਵੀਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਸਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਗਨੀ ਦਾ ਅਲਾਪ ਹੈ, ਬਸ ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਸਾਰੀ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤਲੇ ਲਟਕੰਦੜੇ ਦਰਸ਼ਨ ਬੀ ਲੁਕਾ ਲਏ ਹਨ। ਉਸ਼ਾ-ਪਹੁ- ਦਾ ਚਾਨਣਾਂ ਪਸਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਰੰਗਤ ਬੀ ਲੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਚੰਦ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਪਰ ਦੀਹਦਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਕੁਛ ਮਾਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸੰਗੀਤ ਅਵਤਾਰ ਤੋਂ ਇਕ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਬਦ ਹੋਇਆ। ਦੇਖੋ ਅਡੋਲ ਵਗ ਰਹੀ ਰਾਵੀ ਕਿਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੀ ਤੇ ਖੀਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤਕ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰਸੀਏ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਕਿਨਾਰੇ ‘ਜੀਵ ਦਇਆ' ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ‘ਜੀਵ ਦਇਆ’ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਅਲਾਪਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਢੋਲ ਢਮੱਕੇ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ, ਅਜ ਕਿਸ ਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਮੌਜ ਵਿਚ ਹੈ? ਅਜ ਓਹ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਜੀਵ ਦਇਆ ਤੋਂ ਲੰਘਕੇ ਅਰ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ‘ਕਾਦਰ ਤੋਂ ਕਰਤਾ' ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਸੁਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਵੀ ਸਚ ਮੁਚ ਧੰਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਰਹੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਸੰਗੀਤਕ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਅੱਜ ਕਾਦਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਆਪ ਬੈਠੀ ਕਾਦਰ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੇਗ ਵਿਚ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਰ ਦਇਆ ਕੁਦਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਘਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਸੰਥਾ ਪੜ੍ਹਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸੰਗਤੀ ਤਾਂ ਬੱਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਜੇ ਟਿੱਕੀ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਦੂਰ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਲਚੀਰਵੀਂ ਸੱਦ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ- -੩੪੮- ਮੁੰਧ ਰੈਣਿ ਦੁਹੇਲੜੀਆ ਜੀਉ ਨੀਦ ਨ ਆਵੈ ॥ ਸਾ ਧਨ ਦੁਬਲੀਆ ਜੀਉ ਪਿਰ ਕੈ ਹਾਵੈ ॥ ਧਨ ਥੀਈ ਦੁਬਲਿ ਕੰਤ ਹਾਵੈ ਕੇਵ ਨੈਣੀ ਦੇਖਏ ॥ ਸੀਗਾਰ ਮਿਠ<noinclude></noinclude> 80kv5z1nr4f37ezg7b9sumoe6c4nvp2 250 74852 237238 2026-09-27T07:38:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਿਲੇਗਾ, ਤੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਏਹ ਤੇਰੇ ਕੀਰਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੀਰਨੇ ਮੇਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਰਹੋਂ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬਿਰਹ ਕਟੀਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। । ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ ! ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਹੀਰਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਦੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਿਲੇਗਾ, ਤੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਏਹ ਤੇਰੇ ਕੀਰਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੀਰਨੇ ਮੇਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਰਹੋਂ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਬਿਰਹ ਕਟੀਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। । ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ ! ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਹੀਰਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਦੁਖ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ! ਸੁਲੱਖਣੀ-ਬੇਬੇ ! ਈਹਾ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨਾ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਨਾ ਲੱਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਸੱਚ ਹੋ ਪਰ ਮੈਂ ਕੁੰਢ ਦੇ ਜੀ ਬੀ ਲੱਗੇ ? ਬੇਬੇ-ਇਕ ਵੇਰ ਵੀਰ ਜੀ ਨੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਕੌਤਕਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬੀ ਕਰਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਫੇਰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸਾਂ ਪਿਆਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੁਲੱਖਣੀ-ਸੱਚ ਹੈ, ਬੇਬੇ ! ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਉਤੇ ਖ਼ਬਰੇ ਕਿਹੀ ਮਾਇਆ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬੁਰੇ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦੀ। ਇਕੋ ਹਉਕਾ ਖਾਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ, ਂ ਅਰ ਸਾਡਾ ਘਰ ਇਕ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਵੱਸਦਾ | ਘਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਬੇਬੇ-ਆ ਭਾਬੀ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਹੁਣ ਬਹੂੰ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੁਲੱਖਣੀ-ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਬੈਠੀ ਰਹਾਂ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਰਹਾਂ, ਬੱਸ ! | | ਂ | | ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਲੂੰਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾਮ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛੇੜਦੇ ਹਨ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਆਤਮ ਧਿਆਨ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਲਿਆ ਕੇ ਲਿਵ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਮੋਹ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਇਹ ਫਰਕ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ, ਪਹੁ ਫੁਟ ਪਈ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ ਵਗ ਪਈ। ਚਿੜੀ ਚੁਹਕੀ ਪਹੁ ਫੁਟੀ ਵਗਨਿ ਬਹੁਤ ਤਰੰਗ॥ ਅਚਰਜ ਰੂਪ ਸੰਤਨ ਰਚੇ ਨਾਨਕ ਨਾਮਹਿ ਰੰਗਿ॥ ਬੇਬੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠੀ ਲੱਸੀ ਰਿੜਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਕ ਹੱਥ ਮੱਖਣ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਵੀਰ ਦੀ ਨੂਰ ਭਰੀ ਨੁਹਾਰ ਡੇਉਢੀ ਲੰਘ ਕੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਦਿੱਸ ਪਈ। ਦਿੱਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਈ, ਕੰਨਾਂ ਨੇ ਵਰਿਹਾਂ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੋ ਦੋ ਅੱਖਰ ਸੁਣੇ ‘ਬੇਬੇ। ‘ਬੇਬੇ’ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ, ‘ਧੰਨ ਬੇਬੇ’ ਉੱਠੀ। ਧਾ ਕੇ ਵੀਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜਾ ਢੱਠੀ, ਸਿਰ ਵਿਚੋਂ ਵੈਰਾਗ, ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਆਤਮ ਹੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਕ ਐਸੀ ਝਰਨਾਟ ਛੇੜੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਬੇਸੁਧ ਜਿਹਾ ਹੋਕੇ ਢੱਠਾ। ਪਰ ਉਸ ਸੱਚੇ ਜਗਤਾਰਕ ਨੇ ਭੈਣ ਦਾ ਸੀਸ ਹੱਥ ਤੇ ਬੋਚਿਆ ਅਰ ਡਾਢੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਤੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪੇ ਦੀ ਸੁਧ ਨਹੀਂ, ਆਪ ਹੀ ਮੰਜੇ ਪਰ ਬੈਠ ਗਏ। ਭੈਣ ਨੇ ਹੁਣ ਸਿਰ ਂ ਚੁੱਕਿਆ ਟਕ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਵੀਰ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ, ਇਹ ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਦੂਆ ਭੀ ਗਿਆ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਲਿਆਂ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਾਈ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦੀ ਅੱਥਰੂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਕੀ। ਉਸ | ਆਨੰਦ ਦਾ ਵੇਗ ਆਯਾ ਪਰ ਬੇਬੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਨੇਂ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪਰ ਪਤੀ ਨੂੰ | ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਉਹ ਲਿਵ ਬੱਧੀ - ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਘਲੀ ਜੋਤਿ ਨਾ ਪਛਾਣ ਸਕਣ ਵਾਲੀ | ਮਾਨੋ ਬੇਸੁਧ ਹੈ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਈਆ ਸੁਲੱਖਣੀ ਇਕ ਡਾਲ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਦੀ ਤੇ ਹਉਕੇ ਭਰਦੀ | ਜੈਰਾਮ ਦਾਸ ਆ ਗਿਆ, ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਰਹੀ। ਇਹ ਰੋਣਾ ਹਉਕੇ ਵਾਲਾ, ਤੋੜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਕਾਦਰੀ ਦੇ ਦਾਵੇ ਭਰਿਆਂ ਘਬਰਾ ਵਾਲਾ ਰੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਤੇ ਤੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਬੇਬੇ ਭੀ ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਰੋਣ ਵਿਚ ਠੰਢ ਹੈ, ਰਸ ਹੈ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਆ ਆ ਕੇ ਠੰਢ ਬੇਬੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਠੰਢਿਆਂ ਕਰਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਂਦਾ। | ੧ ਸਦਨ ਸਸਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇ ਜਬਿਹੀ॥ ਹਰਖ ਭਰੀ ਤੂਰਨ ਉਠਿ ਤਬਿਹੀ॥ ਕਰਨ ਬੰਦਨਾ ਪਗ ਪਰ ਧਾਈ॥ ਲੋਚਨ ਤੇ ਜਲ ਧਾਰ ਬਹਾਈ ॥ ਕਰ ਪਰ ਲੈ ਸਿਰ, ਕਹਿ ਹਿਤ ਬੈਨਾ ॥ ਬੈਸ ਗਏ ਮੰਚ ਪਰ ਗੁਣ ਐਨਾ ॥ {ਗੁਰ ਨਾ:ਪ੍ਰ:} -382- 1<noinclude></noinclude> rsrg968kb2xzvbzz4buzbwf3574bj5r 250 74853 237239 2026-09-27T07:38:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਦ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਜੀ, | ਉਹ ਬਿਧਾਤਾ ਪੁਰਖੁ ਹੈ, ਉਹ ਭੁੱਲਣੈ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਓਸ ਸੰਜੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਭਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ”। ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਆਖਿਆ: ‘ਬੱਚਾ ਤੂੰ ਉਠ ਚਾਲ, ਅਵਾਈਆਂ ਛੋਡੁ, ਫਿਰਿ ਕਿਆ ਸੰਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਦ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਜੀ, | ਉਹ ਬਿਧਾਤਾ ਪੁਰਖੁ ਹੈ, ਉਹ ਭੁੱਲਣੈ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਓਸ ਸੰਜੋਗ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸੋ ਭਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ”। ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਆਖਿਆ: ‘ਬੱਚਾ ਤੂੰ ਉਠ ਚਾਲ, ਅਵਾਈਆਂ ਛੋਡੁ, ਫਿਰਿ ਕਿਆ ਸੰਜੋਗ ਬਣੇਗਾ, ਜਿਤੁ ਫਿਰ ਮਿਲਹਿਂਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਸਬਦੁ ਕੀਤਾ ਰਾਗੁ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧॥ ਪਿਛਹੁ ਰਾਤੀ ਸਚੜਾ ਨਾਮੁ ਖਸਮ ਕਾ ਲੇਹਿ ॥ ਖੇਮੇ हडू ' ਸਰਾਇਚੇ ਦਿਸਨਿ ਰਥ ਪੀੜੇ ॥ ਜਿਨੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਤਿਨ ਕਉ ਸਦਿ ਮਿਲੇ ॥ ੧ ॥ ਬਾਬਾ ਮੈ ਕਰਮਹੀਣ ਕੂੜਿਆਰ ॥ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਇਆ ਤੇਰਾ ਅੰਧਾ ਭਰਮਿ ਭੂਲਾ ਮਨੁ ਮੇਰਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਦ ਕੀਤੇ ਦੁਖ ਪਰਫੁੜੇ ਪੂਰਬਿ ਲਿਖੇ ਮਾਇ ॥ ਸੁਖ ਥੋੜੇ ਦੁਖ ਅਗਲੇ ਦੂਖੇ ਦੂਖਿ ਵਿਹਾਇ ॥ ੨ ॥ ਵਿਛੁੜਿਆ ਕਾ ਕਿਆ ਵੀਛੁੜੈ ਮਿਲਿਆ ਕਾ ਕਿਆ ਮੇਲੁ ॥ ਸਾਹਿਬੁ ਸੋ ਸਾਲਾਹੀਐ ਜਿਨਿ ਕਰਿ ਦੇਖਿਆ ਖੇਲੁ ॥੩॥ ਸੰਜੋਗੀ ਮੇਲਾਵੜਾ ਇਨਿ ਤਨਿ ਕੀਤੇ ਭੋਗ॥ ਵਿਜੋਗੀ ਮਿਲਿ ਵਿਛੁੜੇ ਨਾਨਕ ਭੀ ਸੰਜੋਗ ॥੪॥੧॥ {ਮਾਰੂ: ਮ: ੧-੯੮੯} ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮਾਤਾ | ਜੀ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਆਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਹਿਆ ਥਾ ਆਵਿਹਂਗੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣਿ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਲੈਹੋ, ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਉਦਾਸ ਹਾਂ। ਤਦ ਮਾਤਾ ਕਹਿਆ: "ਬੇਟਾ! ਮੇਰੇ ਮਨ ਸੰਤੋਖ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਬਹੁਤੀ ਵਰ੍ਹ ਉਦਾਸੀ ਕਰਕੈ ਆਇਆ ਹੈਂ"। ਤਬ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: "ਮਾਤਾ ਤੂੰ ਬਚਨ ਮੰਨ, ਤੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਗਿਰਦ ਨਿਵਾਹੀ ਦਾ ਸੈਲ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਫੇਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੁਸਾਂ ਪਾਸ ਆਵਾਂਗੇ। "{ਬਾ: ਵਾ: ਜ: ਸਾਖੀ ੩੮੨} ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਚੁੱਪ ਕਰ ਰਹੀ। ਉਧਰ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਤੱਕ ਬੀ ਖਬਰ ਅੱਪੜ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਏ ਹਨ। ਉਸ ਪੱਕੀ ਖ਼ਬਰ ਮੰਗਵਾਈ ਤੇ ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਦਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਾਇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਰਧ ਹੈ, ਸੋ ਆਪ ਚੱਲਕੇ ਉਸ ਪਾਸ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਿੱਕਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਰਾਇ ਇਹ ਦੇਖਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਇਆ; ਬੇਵਸਾ ਹੋ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢੱਠਾ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਨਿਉਂਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਬੋਚ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ, ਦੁਇ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਿਲੇ। ਫੇਰ ਰਾਇ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਬਿਠਾਯਾ ਤੇ ਸਫਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਸੁਣੇ ਤੇ ਠੰਢਾਂ ਲਈਆਂ। ਰਾਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਸੇ ਪਾਸ ਰਹੇ ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫੇਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਪਏ। ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਇ ਨੇ ਰਜ਼ਾ ਸਿਰ ਧਰੀ ਤੇ ਆਖਿਆ-ਮੇਰਾ ਅੱਗਾ ਸਵਾਰਨਾ, ਮੈਂ ਤੁੱਧੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ। -੩੫੫-<noinclude></noinclude> 57bweodwl5n1xw5hgd9uzq8gzqd8orr 250 74854 237240 2026-09-27T07:38:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪ.ਸ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ : -੩੫੭-" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪ.ਸ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ : -੩੫੭-<noinclude></noinclude> qe875vsnq5clxiuiuervwg0ukyz3opr 250 74855 237241 2026-09-27T07:38:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁਪਨਾ" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁਪਨਾ<noinclude></noinclude> 7wkdh2n0pmx1p29b42eqfdwnd55t88m 250 74856 237242 2026-09-27T07:38:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਫੇਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਉਣ ਟੁਰ ਪਏ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆਏ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਏਕਾਂਤ ਬਣਾਂ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਕੇ ਏਥੋਂ ਫੇਰ ਪਰਤ ਪਏ ਤੇ ਝਨਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਫੇਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਉਣ ਟੁਰ ਪਏ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆਏ। ਕੁਛ ਦਿਨ ਏਕਾਂਤ ਬਣਾਂ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਕੇ ਏਥੋਂ ਫੇਰ ਪਰਤ ਪਏ ਤੇ ਝਨਾਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਆਏ। ਝਨਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਫਿਰਦੇ, ਸੈਲੇ ਕਰਦੇ ਫੇਰ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜੇ। ਫੇਰ ਉਜਾੜੋ ਉਜਾੜ (ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ) ਫਿਰਦੇ ਟੁਰਦੇ ਰਾਵੀ ਉੱਪਰ ਆਏ, ਵਣਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਪਾਕ ਪਟਨ ਬਾਹਰ ਆ ਠਹਿਰੇ। ਝਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹਾਲ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਅਜੇ ਮਿਲੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਓਥੇ ਕਿਸੇ ਤਪੇ ਵਿਚ ਵਰਤੀ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹੈ। ਓਦੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਠੱਪੇ ਵਾਂਙੂ ਤੱਪੇ ਤੇ ਤਪਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਤੱਪੇ ਦਾ ਬਹੂੰ ਤਕੜਾ ਸਰਦਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਅਪਣੀ ਜ਼ੋਰਾਵਰੀ ਕਰਕੇ ‘ਰਾਠ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਕੋ ਕਾਕੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗੂ ਪਾਲਿਆ ਸੀ। ਝਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਪੁਰਾਤਾਨ ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਟੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕੌਮ ਦਾ ਕੋਈ ਲਹੂ ਟੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕੀ ਬਹੁਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹਨ। ਤਦੋਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਤੇ ਕਾਕੀਆਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵਧੇਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਨ। ਦਮੋਦਰ ਕਵਿ ਨੇ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੇ ਹਾਲਾਤ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚੀ ਹੀਰ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਤੋਂ ਬੀ ਕਾਕੀਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਲੇਰੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਜੇ ਬੀ ਉੱਧਰ ਆਮ ਕਰਕੇ, ਪਰ ਜਾਂਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਤੰਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਵਰਤਾਉ ਦਿੱਸਦੇ ਹੈਨ। ਸੋ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇਕ ਤੱਪੇ ਦੇ ਇਕ ਰਾਠ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੇ ਹਾਲ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ੪੩ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਐਉਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਇਕ ਮੁਸਾਫਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ‘ਇਕ ਹੋ ਬੀਤੇ ਹਾਲ' ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ੧. ਬਰਖਾ ਮੋਹਲੇ ਧਾਰ ਲਹਿ ਪਈ, ਉਜਾੜ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ, ਵਸਦੀ ਨਾ ਗਿਰਾਂ, ਕੱਪੜੇ ਭਿੱਜ ਗਏ, ਖੜੀਆ ਬੀ ਸਿੱਜ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਪਾਲਾ ਬੀ ਆ ਗਿਆ। ਹੇਠੋਂ ਪੈਰ ਤਿਲਕਣ, ਉਤੋਂ ਕਣੀਆਂ ਵੱਜਣ, ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਪੌਣ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਉਡਾਈ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੀਹ ਹੋਵੇ? ਦਿਲ ਨੇ ਬਥੇਰਾ | ਤਾਂਘਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਾ ਪਾੜਕੇ ਬੀ ਚੁਫੇਰੇ ਦੂਰ ਤਕ ਨਜ਼ਰ ਦੁੜਾਈ, ਪਰ ਕੋਈ ਠਾਹਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਈ। ਠਾਹਰ ਬਿਨਾਂ ਠਹਿਰਨਾ ਅਫਲ ਸੀ ਤੇ ਟੁਰੇ ਜਾਣਾ ਕਦਮ ਕਦਮ ਤੇ ਖੇਚਲ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 'ਤੇ ਕੁ ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਕੁਛ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਡੋਰ ਟੁਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਹੁਣ ਹੱਡਾਂ ਵਿਚ ਥਕਾਨ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਣ ਲਗ ਪਿਆ ਜੋ ਟੁਰਨੇ ਨੂੰ ਬੀ ਭਾਰੂ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਝਾਗਦਿਆਂ ਇਕ ਬੁਰਜੀ ਜੇਹੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ। ਦਿਲ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤੇ ਨਿੱਗਰ ਬੁਰਜੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਂਈਂ ਕਰੇ ਜੋ ਕੋਈ ਮੰਦਰ, ਸਮਾਧ ਜਾਂ ਮਕਬਰਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਔਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲੇ। ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਸੇਧ ਬੱਧੀ, ਪੈਰਾਂ ਨੇ ਹੀਲਾ ਕੀਤਾ, ਮਨ ਨੇ ਸੁੱਖਾਂ ਹਾਂ, ਟੁਰੇ ਜਾਣ ਵਿਚ ਠਹਿਰਨ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਸੁਬਿਹਤਾ | ਸੁੱਖੀਆਂ। ਉਹ ਗੁੰਬਦ ਆ ਗਿਆ, ਭਾਗ ਚੰਗੇ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਿੱਘ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਉਡਦੀ ਸੀ ਉਂਨੀ | ਸਨ, ਉਹ ਨਿੱਗਰ ਬੁਰਜੀ ਨਾ ਨਿਕਲੀ, ਇਕ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰਮਤ ੪੪੨ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: (੧੯੧੧ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੩੫੮-<noinclude></noinclude> az5pr9qbilkjbu4old8asdkg7x570vx 250 74857 237243 2026-09-27T07:38:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੪੨. ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ। ਲਾਯਾ, ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਯਾ। ਜੀਉ ਰਹੇ ਉਦੁਸਾਯਾ, ਮਤੋਂ ਲਾਲ ਘਰ ਆਯਾ। ਟੁਰ ਯਾ ਦੇਸ਼ ਬਿਗਾਨੇ, ਪਤੇ ਨ ਮਿਲਨ ਠਿਕਾਨੇ। ਫਿਰ ਹੋ ਸਾਲ ਬਿਤੀਤੇ, ਕਿਤਨੇ ਲੰਮੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੪੨. ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ। ਲਾਯਾ, ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਯਾ। ਜੀਉ ਰਹੇ ਉਦੁਸਾਯਾ, ਮਤੋਂ ਲਾਲ ਘਰ ਆਯਾ। ਟੁਰ ਯਾ ਦੇਸ਼ ਬਿਗਾਨੇ, ਪਤੇ ਨ ਮਿਲਨ ਠਿਕਾਨੇ। ਫਿਰ ਹੋ ਸਾਲ ਬਿਤੀਤੇ, ਕਿਤਨੇ ਲੰਮੇ ਕੀਤੇ। ਮੈਂ ਭੀ ਚੇਤੇ ਆਈ? ‘ਯਾਦ ਕਰੇ ਅਜ ਮਾਈ। ਜੋਤ ਚਲੋ ਮਿਲੋ ਠੰਢ ਪਾਵੋ। ਨੈਣੀ ਕਿ ਜਗਾਵੋ, | ਯਾਦ ਕਰਾਯਾ, ‘ਜਗਤ ਜਲੰਦਾ ਰੱਖਣ ਕਾਰਨ, " ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਜਿਨ ਤ੍ਯਾਗੀ। ਮੁਰਦਾ ਰੂਹ ਕਿਸੇ ਅੰਦਰ ਜਦ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਰੂਹ ਫੂਕੀ, ‘ਧੰਨ ਜਨਨੀ, ਧੰਨ ਜਨਨੀ' ਕਹਿਕੇ ਬਿਹਬਲ ਹੋ ਓ ਕੂਕੀ। ਤਦੋਂ ਮਾਉਂ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਦਾਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਯਾਦ ਪਏ ਆਵੋ, ਸਾਮਰਤੱਖ ਕਰਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਮੈਂ, ਲਗਾਵੋ। ਚਰਨੀਂ ਤੁਸੀਂ ਲੂੰ ਲੂੰ ਮੇਰਾ ਧ੍ਯਾਨ ਧਰੇ ਤੇ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਵੇ, ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਤੂੰ ਧੰਨ ਮਾਉਂ ਹੈਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਕੁਕਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਕਰਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਤਲਵੰਡੀ ਫੇਰਾ ਪਾਇਆ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵੰਨਗੀ:- ਮਰਦਾ! ਇਕ ਜੁੱਗ ਜਾਪਦਾ ਤੁਸੀਂ ਬਿਦੇਸ਼ੀਂ ਇਕ ਇਕ ਦੋਹੋਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਬੀਯਾ ਰਾਤੀਂ ਨੀਂਦ ਨ ਚੈਨ ਦਿਨੇ ਸੀ, ਤੜ੍ਹਕ ਉਠਾਂ ਹਰ ਖੜਕ ਆਏ ਤੇ: ਇੱਕੋ ਪੁੱਤ, ਜੁ ਅਰਸ਼ੀ ਤਾਰਾ, ਨਾ ਕੁਈ ਸੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਆਵੇ, ਦਿਹੁਂ ਬੀਤੇ, ਹੋ ਗਏ ਮਹੀਨੇ, ਇੱਕ ਨ ਦੋ ਸਨ ਸਾਲ ਬਿਤੀਤੇ ਬੱਚਾ! ਦੱਸ ਕਦੇ ਜੇ ਤੇਰੇ ਕਦੇ ਪਾਸ ਤੇ ਕਿਹਾ ਲਾਲ ਨੂੰ ‘ਚੱਲੋ ਦੇਸ਼, ਮਿਲੋ ਲੁਹੰਦੀ ਨੂੰ ਇਕਲੌਤੇ ਦੀ ਅੰਮਾ ਅੰਨ੍ਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਯਾਦ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਪੁੱਤ ਦੇ ਕੰਨੀਂ, ਮਰਦਾਨੇ ਹਥ ਜੋੜਿ ਆਖਿਆ: ਯਾਦ ਕਰੇਂਦਾ ਟੱਬਰ ਅਪਣਾ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਂ ਯਾਦ ਕਰੇਂਦਾ ਯਾਦ ਕਰਾਇ ਵਿਛੋੜਾ ਤੇਰਾ, ਤੇਰਾ ਦੁਖ ਤੇ ਪੀੜ ਅੰਦਰਲੀ ਉਛਲ ਕਲੇਜਾ ਨਿਕਲੇ ਹੱਥੋਂ ਪਰ ਇਕ ਹੋਰ ਅੰਮੀਏਂ ਵੇਲਾ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੜੀ ਤੇ ਜਲੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਵਿਛੁੜੇ ਰੁਲਦੇ ਨਰਕ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲੇ ਭਟਕੇ ਤੇ ਦੁਖ ਭਰਦੇ ਕੋੜ੍ਹੀ ਕਪਟੀ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਤਦੋਂ ਰੂਹ ਉਹ ਜੀਉਂ ਕੇ ਉੱਠੀ, ਭਰ ਨੈਣੀਂ ਤੇ ਉਛਲ ਉਮਾਹੇ, "ਧੰਨ ਜਨਨੀ ਜਿਨ ਜਾਯਾ ਤੈਨੂੰ ਪਾਯਾ? ਕੀੜਾ, ਦੱਸ ਕਦੇ ਤੂੰ ਮੈਂ ਮੋਹ ਮਾਯਾ ਸਹਾਂ ਬਿਰਹੁੰ ਦੀ ਪੀੜਾ। ਗੁਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਵਾਂ, ਨੈਣ ਨੀਰ ਭਰ ਯਾਵਾਂ, ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਜਦ ਸੋਚਾਂ, ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਫਿਰ ਬੋਚਾਂ। ਕਦੀ ਕਦੀ ਉਹ ਆਵੇ, ਡੂੰਘਾ ਨਾਨਕ ਯਾਦ ਕਰਾਵੇ। ਪਾਵੇ, ਠੰਢਕ ਜਦ ਓ ਮੋਇਆਂ ਜਿਆਵੇ। ਕਰ ਚਾਨਣ ਰਾਹ ਲਾਵੇ; ਰੰਗ ਅਰਸ਼ੀ ਜਮਾਵੇ। ਲੂੰ ਲੂੰ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਾਵੇ, ਵਾਕ ਅਲਾਵੇ:- ਮੁਖ ਤੋਂ ਧੰਨ ਪਿਤਾ ਵਡਭਾਗੀ, ਡਾਢੇ ਮਿੱਠੇ ਲਗੋ ਮਾਉਂ ਜੀ! ਸਿਫਤ ਸਲਾਹੀਂ ਗਾਵਾਂ, ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸਾਡੀ ਭਰਕੇ ਵਿਸਮਾਦੇ ਆਖਾਂ:-ਅੰਮਾਂ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵਾਂ। ਲੋਹਂਦੀ ਹੋਸੀ ਪਰ ‘ਧੰਨ’ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ, ਅਸਲ ਅਸੀਲ ਅਸ਼ੀਰਬਾਦ ਹੈ ਯਾਰ ਉਮਾਹ ‘ਚਿ ਗੁੰਦੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੁਖੀਆਂ ਤੋਂ ਉਠਦੀ ਵਲ ਅੰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਂਦੀ, ਅੰਮੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸੁਹਾਂਦੀ। ਤੂੰ ਦੁਖੀਆ, ਨਹਿਂ ਸ਼ੱਕ ਰਤੀ ਬੀ ਵਿੱਚ ਵਿਛੋੜੇ ‘ਧੰਨ ਜਨਨੀ’ ਪਰ ਅੰਮੀ! ਤੈਨੂੰ ਹੋਈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਹਰ ਕੋਈ! ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੨ (੧੯੨੧ ਈ) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਸੀ। -੩੫੬-<noinclude></noinclude> hb72rokqrw43pyplbiz5kc4yjzchtdx 250 74858 237245 2026-09-27T07:38:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿ ਪੌਣ ਨੂੰ ਜੀਭ ਲਗ ਗਈ ਹੈ। ਪਲ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਚਾਨਣੇ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਫੇਰ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ: ਕੀ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਦੇ ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਓਨੀ ਕੁ ਕਮਾਈ ਬੀ ਕਰੇ। ਹਾਂ, ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਜਾਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿ ਪੌਣ ਨੂੰ ਜੀਭ ਲਗ ਗਈ ਹੈ। ਪਲ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਚਾਨਣੇ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ ਫੇਰ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ: ਕੀ ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਦੇ ਜਿੰਨਾਂ ਕੁ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਓਨੀ ਕੁ ਕਮਾਈ ਬੀ ਕਰੇ। ਹਾਂ, ਹਰ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਜਾਣਕੇ ਅਕਲ ਦੇ ਮੰਦਰ ਕੋਠੇ ਸਾਰੇ ਭਰ ਘੱਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਜਾਣਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਜਾਣਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਮੰਦਰ ਕੈਸਾ ਹੈ? ਤਦ ਉਸ | ਹੈ ਸੋ ਕੁਛ ਕਰੇ ਬੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੋਈਓ ਕੁਛ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਭਾਗ ਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਭਲੇ ਪੁਰਖ! ਇਹ ਬੁਧ ਮਤ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕ ਮੱਠ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਤ ਦਾ ਇਕ ਤਤਿੱਖ ਸਾਧੂ ਬੈਠ ਕੇ ਤਪ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੰਗ ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਹੌਕੇ ਸੌਂ ਨਾ ਸਕੇ। ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਇਸ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਥਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਵਡੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਅਪਣੇ ਸਰਕਸ਼ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਪਲਟ ਗਏ ਉਹ ਬੁਧ ਦੀ ਸਫਾ ਵਲ੍ਹੇਟੀ ਗਈ। ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿਤਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਬੂਟਾ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਪ੍ਰਫੱਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਨੇ ਕੇਰ ਦਿਤੇ,, ਕੁਛ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੱਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਖੇਰੂ ਖੇਰੂ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਬੀ ਖੰਡਰਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਪਲਟ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਹੱਥ ਲੁਆਕੇ ਫੇਰ ਬਣਵਾ ਦਿਤਾ। ਏਸੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਕਲਸ ਗੁੰਬਜ਼ ਦੇ ਇਟਾਂ ਪੱਥਰ ਮਿਲ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮਸਾਲੇ ਕੁਛ ਨਵੇਂ ਲੈਕੇ ਫੇਰ ਅਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾਨ ਪਾ ਗਏ। ਬਸ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜਾਣਕੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਠੰਢੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਯਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਂਙ ਇਕ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਦ ਹੋਰ ਬਖੇੜੇ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਨਵੀਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿਚ ਲਗਣ ਵਾਂਗੂੰ ਹੋਰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਜਾ ਪਈ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਜੀਉ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੀ ਜਾਣਾ ਕਿ ਇਸ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਨੂੰ ਕਿਸ ਮੁਰਾਦ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਸੰਸਾਰੀ ਹੱਥ ਨੇ ਫੇਰ ਉਠਾਯਾ ਅਰ ਉਸ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਕੀਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ? ਹੱਸਕੇ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਪਰੀ ਤੋਂ ਬੀ ਪਿਆਰੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਹੇ ਰਾਹੀਂ! ਆਦਮੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਸ਼! | | | | ਂ ਫੇਰ ਅੰਦਰਲਾ ਜਾਣਨਹਾਰ ਜਾਣ ਜਾਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜਾਣਨ ਅਰ ਜਾਣੀ ਹੋਈ ਤੇ ਜਾਣਨ ਗੋਚਰੀ ਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਅਰ ਐਉਂ ਅਸੰਗ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸੰਗ ਹੋਕੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹਾਂ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜੇ ਹੇ ਰਾਹੀ, ਹੇ ਪਰਾਹੁਣੇ ! ਤੇਰੇ ਆਦਰ ਖਾਤਰ ਤੈਨੂੰ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਸੁਣੀਂ ਤੇ ਸਮਝੀਂ। ਇਹ ਰਾਮ ਕਹਾਣੀ ਲੰਮੀਂ ਹੈ ਤੇ ਰਤਾ ਡੂੰਘੀ ਹੈ, ਜੇ ਹਰਿਆਨੀ ਨਾਲ ਸੁਣੇਂਗਾ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਾ ਜਾਣੇਂਗਾ, ਪਰ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਧ੍ਯਾਨ ਜੋੜਕੇ ਸੁਣੇਂਗਾ ਤਾਂ ਸਮਝੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਟਿਕਾਣੇ ਕੀਹ ਬੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਕੀਹ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮਿਥਿਆ ਜੁੜੀ ਹੈ, ਸੋ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਹਾਲ ਤੋਂ ਮੁੱਢ ਕਰਦੀ ਹਾਂ:- ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਰਾਜਸੀ ਘਰ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆਂ। ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਇਸ ਤੱਪੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਦਾਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪੇ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲਾਗ ਲਾਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰ-ਕੱਢਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਫ਼ਤਹ ਪਾਉਣ ਕਰਕੇ ‘ਰਾਠ’ ਕਹਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤ ਸਿੱਕਾਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੁਲਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕੁਛ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਛ ਰੀਸ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕੁਛ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਪਰਦਾ ਪਰਵਿਰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੁਜ ਬਲ ਦੇ ਤਾਣ ਮੈਂ ਨਿਰਭੈ ਸਾਂ ਤੇ ਅਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕੁਲਾਰੀਤ ਮੂਜਬ ਸੁਤੰਤਰ ਸਾਂ। ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਫਿਰਦੀ ਸਾਂ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਬੀ ਖੇਡਦੀ ਥਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਫੁੰਡਦੀ ਤੇ ਨੇਜ਼ੇ ਬੀ ਪੁਰੋਂਦੀ ਸਾਂ। ਖੂੰਡੀ ਦੀ ਖੇਡ ਤੇ ਖਿੱਦੋਪੱਟੀ ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਬਣਾਕੇ ਖੇਡਿਆ ਕਰਦੀ ਸਾਂ। ਗੱਲ ਕੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਮੌਜਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਖਾੜਾ -੩੬੦-<noinclude></noinclude> 8ulq666r5a3ic3mvuth3a9dl8aui5af 250 74859 237244 2026-09-27T07:38:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੂਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਤਖਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬੈਠਣ ਤੇ ਗੋਡੇ ਜੋੜਕੇ ਲੇਟਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਕਦਮ ਧਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਬੀਤ ਚੁਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਿਭੂਤੀ ਦੇ ਆਰਾਮ ਅਸਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੂਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੌਥੀ ਤਖਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਦਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬੈਠਣ ਤੇ ਗੋਡੇ ਜੋੜਕੇ ਲੇਟਣ ਜੋਗੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਕਦਮ ਧਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਬੀਤ ਚੁਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਭਲੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਿਭੂਤੀ ਦੇ ਆਰਾਮ ਅਸਥਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਅਦਬ ਨੇ ਮਨ੍ਹੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਦਮ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰਖ, ਪਰ ਫੇਰ ਉਸ ਭਲਿਆਈ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਜਿਹੜੇ ਸੁਖ ਦੇਕੇ ਭਲੇ ਅਖਾਏ ਉਹ ਮਰਕੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰੇ ਆਏ ਅਤਿੱਥੀ ਦੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨੋਂ ਕਦ ਪਰੇ ਹਟਣਾਂ ਪਸੰਦ ਕਰਨਗੇ? ਇਹ ਵੀਚਾਰਕੇ ਮੈਂ ਵਧਵੇਂ ਛੱਜੇ ਹੇਠ ਆ, ਖੜੋਤਾ, ਜੁੱਤੀ ਲਾਹੀ, ਕਪੜੇ ਉਤਾਰਕੇ ਰੱਖੇ, ਖੜੀਆ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਬਾਹਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਭਿੱਜ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਚਾਦਰ, ਕਛਹਿਰਾ, ਕੁੜਤਾ ਤੇ ਦੁਪੱਟਾ ਕੁਛ ਸੁੱਕੇ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਪਿੰਡਾ ਪੂੰਝਕੇ ਏਹ ਟੱਲੇ ਲਾ ਲਏ ਤੇ ਉਸ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਅੰਦਰ ਂ ਜਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ। ਨਿੱਘ ਆ ਗਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਛ ਸੁਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਾਲੇ ਤੇ ਪੈਂਡੇ ਵਲੋਂ ਜਾਂ ਧ੍ਯਾਨ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਵਲ ਆ ਗਿਆ, ਸੁਖ ਵਲੋਂ ਸੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਲ ਜਾ ਪਿਆ। ‘ਆਹ! ਜੇ ਇਹ ਥਾਉਂ ਨਾ ਲੱਝਦਾ ਤਾਂ ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਮੇਰਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ? ਕਿਸ ਸੁਭਾਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਇਹ ਥਾਉਂ ਬਣਾਯਾ ਹੋਊ? ਕੀਹ ਜਾਣੀਏ ਮੇਰੀ ਹੀ ਜਾਨ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਬੀਤ ਗਏ ਸਮੇਂ ਇਹ ਮਸਾਲਾ ਕੱਠਾ ਕਰਾਇਆ ਹੋਊ?” ਹੁਣ ਸੋਚ ਫੁਰੀ ਕਿ ‘ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਮੰਦਰ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਧ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਹੈ ਤਾਂ ਕੀਹ ਹੈ?” ਫੇਰ ਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ; ‘ਬੂਟੇ ਗਿਣਨ ਨਾਲ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ ਅੰਬ ਛਕਣੇ ਚਾਹੀਏ। ਸੁਖ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਥਾਂ ਆਯਾ ਦੇਵੇ ਉੱਨਾ ਕੁ ਨਿੱਸਲ ਹੋ ਜਾ'। ਜਾਂ ਨਿੱਸਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਵਿਚ ਚੂਨੇ ਗ਼ਜ਼ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਡਾਟ ਵਾਲੀ ਛੱਤ ਦੀ ਸੁਫੈਦੀ ਉਤੇ ਫਿਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਭਰੇਰੀ ਹੋਕੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜੀ ਤੇ ਪੁਤਲੀਆਂ ਥਾਣੀਂ ਥੱਲੇ ਲਹਿਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੁਆਲ ਗਈ। | / | | | | | | | ਚਾਨਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸੂਰਤ ਦਾ ਭੁਲਾਵਾ ਪੈਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਚੰਗੀ ਨੁਹਾਰ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੁਡੌਲ ਡੀਲ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸਾਂਤੀ ਦੀ ਦਮਕ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਸਾਫ, ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਯਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ:-‘ਹੇ ਸੁਖਾਂ ਪ੍ਯਾਰੇ। ਕੁੱਠਿਆਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੈਂ? ਜਿਸ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਥਾਂਉਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਿੱਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀਰਤਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹਈ ਤੇ ਸੌਣ ਦੀ ਪੈ ਗਈ ਆ। ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੰਦਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਬੰਦਾ ਮੰਦਾ ਹੈ। ਅਜ ਦੇ ਖੇਦ ਤੇ ਖੇਦ ਵਿਚ ਸੁਖ ਦੀ ਚਾਹ ਤੇ ਨਿਰਾਸਾ ਵਿਚ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਸੁਖ ਮਾਣਨ ਵਲ ਐਨਾਂ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਰਹਿਰਾਸ ਪੜ੍ਹਨੀ ਬੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਤੇ ਸੋਹਿਲਾ ਬੀ ਯਾਦ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਅਦਬ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੇ ਫੇਰ ਇਲਾਹੀ ਭੇਤਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਾੜਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਲੈਕੇ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਰੱਬ ਜੀ ਨਾਲ ਪ੍ਯਾਰ ਹੈ ਕਿ ਅਪਣੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਵਾਕਫੀ ਨਾਲ ਮਾਲਾ ਮਾਲ ਕਰਨੇ ਦਾ ਲੱਬ ਹੇ? ‘ਫਰੀਦਾ ਜਾ ਲਬੁ ਤ ਨੇਹੁ ਕਿਆ ਲਬੁ ਤ ਕੂੜਾ ਨੇਹੁ'। ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਜੀ! ਸੱਚ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਲੱਬ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਬਿਰਦ ਦੀ ਲਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਦਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਕੁਛ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਏਸੇ ਵਿਚ। ਇਹ ਕਹਿਂਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਪਛੁਤਾਵੇ ਤੇ ਵਿਰਾਗ ਨੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਅਰ ਅਪਣੇ ਸੱਚੀ ਮੁਚੀ ਨਿਕਾਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਖੜੋਤਾ। ਮੈਂ ਏਸੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਸਾਂ ਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ ਅਰ ਸੋਦਰ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਲਗ ਪਈ ਮਲੂਮ ਹੋਈ। ਕਾਹਨੂੰ ਕਦੇ ਐਸੀ ਸੁਰੀਲੀ, ਮਿੱਠੀ, ਪ੍ਯਾਰੀ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਇਹ ਚੌਂਕੀ ਸੁਣੀ ਸੀ। ਚੌਂਕੀ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿਰਾਸ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਆਰਤੀ ਦਾ ਉਚਾਰ ਸੁਣਿਆਂ। ਕੋਣ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੌਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਥਾਉਂ ਵਿਚ | ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ, ਐਉਂ ਹੀ ਲੱਗਦਾ -੩੫੯-<noinclude></noinclude> bgazxk6kw2gsfaz7hri4u2bycitxk6c 250 74860 237246 2026-09-27T07:38:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੋਹਿਨੀ ਮੂਰਤ ਆ ਪਈ, ਧਾ ਕੇ ਭੱਜੀ ਪਰ ਉਸ ਪਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਉੱਠਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਬੰਦਨਾਂ ਕੀਤੀ, ਲੁੜੀਂਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਕੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ। ਰੋਂਦੀ ਨੇ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੁੱਤ ਦੀ ਮੋਹਿਨੀ ਮੂਰਤ ਆ ਪਈ, ਧਾ ਕੇ ਭੱਜੀ ਪਰ ਉਸ ਪਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਂ ਨੇ ਉੱਠਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਬੰਦਨਾਂ ਕੀਤੀ, ਲੁੜੀਂਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਕੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ। ਰੋਂਦੀ ਨੇ ਨੈਂ ਵਹਾ ਦਿਤੀ, ਤਰਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਮੇਲ ਦੀ ਸਿੱਕ ਨੂੰ, ਕੌਣ ਵਰਣਨ ਕਰੇ? ਕਵਿ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ- ਕੌਰੀ ਭਰਿ ਨਾਨਕ ਜੋ ਜਨਨੀ। ਰੋਦਨ ਕਰਤ ਨ ਜਾਈ ਗਨਨੀ। ਚਯੋ ਬਿਲੋਚਨ ਤੇ ਬਹੁ ਨੀਰੰ। ਸੁਤ ਬਿਰਹਾਨਲ ਜਨੁ ਕਰਿ ਸੀਰੰ। ਅੱਸ਼ੂ ਪਾਤ ਸੋਂ ਬਸਤ੍ਰ ਭਿਗੋਏ। ਜੋ ਦੇਖਤ ਸੋ ਗੰਦਗਦ ਹੋਏ। ਕੌਰੀ ਤੇ ਸੁਤ ਕੋ ਨਹਿ ਤਜਈ। ਅਧਿਕ ਬਿਰਹ ਤੇ ਮਿਲਤ ਨ ਰਜਈ। ਬਦਨ ਬਿਲੋਕਤ ਸੰਘਤ ਮਾਥਾ। ਕਰਤ ਨੇਹ ਸਿਰ ਫੇਰਤ ਹਾਥਾ। ਹੁਤੀ ਬ੍ਰਿਧ ਬਲ ਤੇ ਤਨ ਹੀਨਾ। ਪੁਨ ਸਮੀਪ ਬੈਸੀ ਸੁਖ ਲੀਨਾ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਇਹ ਖਬਰ ਫੈਲ ਗਈ ਕਿ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰ ਖੂਹ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ, ਬ੍ਰਿਧ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਬੀ ਸੁਣਕੇ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਕੇ ਆਯਾ। ਹੁਣ ਵਿਛੋੜੇ ਨੇ ਕਦਰ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਲੰਮੇ ਬਿਰਹੋਂ ਨੇ ਦਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖ, ਜਿਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀਹ ਰੁਪਯੇ ਪਿਆਰੇ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਲੱਖੀਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਜੁਦਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨੇ ਮੱਤ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਮਲ ਨੈਣ ਸੁੰਦਰ ਬਦਨ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਬੀ ਬਿਰਹੋਂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਕੁਛ ਵਿੰਨ੍ਹ ਘੱਤਿਆ ਹੈ, ‘ਕਿਵੇਂ ਕਾਹਲੀ ਪਹੁੰਚਾਂ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖੜਾ ਤੱਕਾਂ' ਸੋਚਦਾ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਘੋੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਸਰਪੱਟ ਨਠਾਕੇ ਪਹੁੰਚਾ। ਓਹ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿਣ ਨੂੰ ਉਠੇ, ਪਰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਤਾਉ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਧਾ ਕੇ ਗਲੇ ਲਾਯਾ ਅਰ ਐਉਂ ਪਿਆਰ ੧ ਜੱਫੀ। ਮਾਨੋਂ ਠੰਢਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ੨ ਪੁੱਤ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕੀਤਾ:- ਜਨੁ ਬਹੁ ਭੂਖੇ ਮਿਲਗੋ ਅਹਾਰਾ। ਮਰ ਪ੍ਯਾਸੇ ਪਾਯੋ ਬਾਰਾ। ਨੀਰ ਬਿਮੋਚਤ ਲੋਚਨ ਦਰ ਤੇ। ਗਦਗਦ ਬੋਯੋ ਜਾਇ ਨਗਰ ਤੇ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੇ ਸਨੇਹੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ। ਵਿਚਕਾਹੇ ਪ੍ਰੇਮ ਮੰਡਲ ਦੇ ਚੰਦ ਬਿਰਾਜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਦੁਆਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਹੁਣ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਲਾਲ! ਬਹੁਤ ਬਰਸ ਬਿਤਾਕੇ ਘਰ ਆਏ ਹੋ, ਮੈਂ ਸਦਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਸੁਤ ! ਤੋ ਪਰ ਵਾਰੀ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿ ਗੁਰ ਮਹਤਾਰੀ। {ਗੂ: ਨਾ:ਪ੍ਰ: ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਅਮਲੀ ਅਮਲੁ ਨ ਅੰਬੜੈ ਮਛੀ ਨੀਰੁ ਨ ਹੋਇ ॥ ਜੋ ਰਤੇ ਸਹਿ ਆਪਣੈ ਤਿਨ ਭਾਵੈ ਸਭੁ ਕੋਇ 119 11 ਹਉ ਵਾਰੀ ਵੰਞਾ ਖੰਨੀਐ ਵੰਞਾ ਤਉ ਸਾਹਿਬ ਕੇ ਨਾਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਸਾਹਿਬੁ ਸਫਲਿਓ ਰੁਖੜਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਜਾ ਕਾ ਨਾਉ ॥ ਜਿਨ ਪੀਆ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਭਏ ਹਉ ਤਿਨ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥ ੨ ॥ ਮੈ ਕੀ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਹੀ ਵਸਹਿ ਹਭੀਆਂ ਨਾਲਿ ॥ ਤਿਖਾ ਤਿਹਾਇਆ ਕਿਉ ਲਹੈ ਜਾ ਸਰ ਭੀਤਰਿ ਪਾਲਿ ॥ ੩ ॥ ਨਾਨਕੁ ਤੇਰਾ ਬਾਣੀਆ ਤੂ ਸਾਹਿਬੁ ਮੈ ਰਾਸਿ ॥ ਮਨ ਤੇ ਧੋਖਾ ਤਾ ਲਹੈ ਸਿਫਤਿ ਕਰੀ ਅਰਦਾਸਿ॥੪॥੧॥੨ ਤਦ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ:-ਲਾਲ ਜੀ ! ਖਾਓ। ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਹੇ ਮਾਤਾ! ਮੈਂ ਇਕ ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਪਾਯਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੀ। ਮੈਂ ੧ ਜਨ। ੨ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਾਗੁ ਵਡਹੰਸ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। (ਪੰਨਾ ੫੫੭) -੩੫੩-<noinclude></noinclude> 8s01txbeeol0ah9qaoutzh2oiveb9eg 250 74861 237247 2026-09-27T07:38:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਰਾਸੀ ਯਾਰ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਈ॥" ਆਹ! ‘ਮਰਦਾਨਾ?” ਕਹਿਕੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਥਰੂ ਤਿਰ ਆਈਆਂ, ਹੰਭਲਾ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਠੀ, | ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਹੁੰਦੀ ਕਹਿਂਦੀਏ:-ਜਾਵੀਂ ਨੀ ਵੀਰ ਜੀਨੀਂ! ਮੈਂ ਸਦਕੇ! ਉਹਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਰਾਸੀ ਯਾਰ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਈ॥" ਆਹ! ‘ਮਰਦਾਨਾ?” ਕਹਿਕੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਥਰੂ ਤਿਰ ਆਈਆਂ, ਹੰਭਲਾ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਠੀ, | ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਹੁੰਦੀ ਕਹਿਂਦੀਏ:-ਜਾਵੀਂ ਨੀ ਵੀਰ ਜੀਨੀਂ! ਮੈਂ ਸਦਕੇ! ਉਹਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੱਦ ਲਿਆ। ਮਾਂ ਸਦਕੇ ਨੀ ਭੱਜਕੇ ਜਾਵੀਂ! ਗੁਆਂਢਣ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਭੱਜੀ ਤੇ ਉਤਾਵਲੀ ਮਾਂ ਆਪ ਵੀ ਮਗਰੇ ਉਠ ਟੁਰੀ, ਅਜੇ ਡੇਉਢੀ ਕਦਮ ਹੀ ਧਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦਾਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਮਮਤਾ ਮਾਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਜਬ ਆਵਤ ਦੋ ਮਰਦਾਨਾ। ਗਲ ਸੋਂ ਲਾ ਵਿਰਾਗ ਬਹੁ ਠਾਨਾ। ਭਯੌ ਮੋਹ ਸਰਿਤਾ ਸੁ ਪ੍ਰਵਾਹਾ। ਧੀਰਜ ਸਿਕਤਾ ਸੇਤ ਨਸਾਹਾ। ... ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕ ਕੋ ਭੀ ਅਨੁਰਾਗਾ॥ ਕੀਨੋ ਜਨਨੀ ਬਹੁ ਬੈਰਾਗਾ ॥ {ਗੁ: ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਵੈਰਾਗ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਅਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਬੇਲੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤ ਦੀ ਸੁਖਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ। ਮਰਦਾਨਾ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਅਪਣੇ ਵੇਗ ਵਿਚ ਵੈਰਾਗ ਕਰਦੀ ਸੀ:- ਨਿਸ ਦਿਨ ਕਰਯੋ ਰੁਦਨ ਬਿਤਾਉਂ। ਕਰ ਉਹ ਯਾਦ ਬੈਠ ਪਛੁਤਾਊਂ। ਬਿਧ ਨੇ ਇਕ ਸੁਤ ਦੀਨੋ ਮੋਹੀ। ਨਹਿ ਸਮੀਪ ਕਬ ਰਾਖ ਓਹੀ। {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ: ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਆਂਢੀ ਗੁਆਂਢੀ ‘ਮਰਦਾਨਾ ਆਯਾ’ ਸੁਣਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਏ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਪਤਾ ਨਾ ਦੱਸਣੇ ਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਇਧਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੇਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੀ ਹੀ ਜੀ ਵਿਚ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿਕਦਿਆਂ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਮੀਟੀ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸਦਾ ਗਾਉਂਦੀ ਜੀਭ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੁੱਪ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਗ' ਦਾ ਅਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਸਮਝਿਆ। ਚਾਰ ਘੜੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਕਈ ਵੇਰ ਬੇਸੁੱਧ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਮਰਦਾਨਾ ਕਾਲਜ ਤੇ ਪੱਥਰ | ਧਰਕੇ ਅਪਣੇ ਚੋਜੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਰੰਗ ਦੇਖਦਾ, ਬੇਮਲੂਮ ਹਾਹੁਕੇ ਭਰਦਾ, ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿਲਬਰੀਆਂ ਦੇਂਦਾ ਉਠ ਟੁਰਿਆ। ਹੁਣ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਲੇਜੇ ਤੀਰ ਵੱਜਾ। ਨਿਰਾਸਾ ਨੇ ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਇਕ ਸੋਚ ਆਈ ਕਿ ਕੀਹ ਜਾਣੀਏਂ ਬੱਚਾ ਸਾਧੂ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਤੇ ਨਵੇਕਲੇ ਥਾਂ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮਗਰੇ ਮਗਰ ਤਾਂ ਜਾਕੇ ਵੇਖਾਂ। ਇਸ ਬਿਧਿ ਮਾਤਾ ਮਨ ਗੁਨਤਿ, ਮਧੁਰ ਅਸਲ ਲੇ ੳ। ਤੂਰਨ ਗਵਨੀ ਧਾਇ ਕਰ, ਲੀਨੇ ਰੁਚਿਰ ਨਿਚੋਲ। ਮਿਲੀ ਗੈਲ ਮੈਂ ਜਹਿਂ ਮਰਦਾਨਾ। ਆਤੁਰ ਹੈ ਕਰਿ ਬਚਨ ਬਖਾਨਾ: ‘ਸੁਤ ਨਾਨਕ ਸੋਂ ਮੇਲਹੁ ਮੋਕੋ। ਸੁਧੁ ਮਰਦਾਨੇ ਹੈ ਕਹ ਤੋਕੋ। ਬਹੁਤ ਬਰਖ ਤੇ ਦੇਖਯੋ ਨਾਂਹੀ। ਮੋਹ ਬਯੋ ਅਤਿਸ਼ੈ ਮਨ ਮਾਂਹੀ। ਸੁਨ ਮਰਦਾਨੇ ਤੁਸ਼ਨ ਕੀਨੰ। ਗੁਰ ਭੈ ਲਖ, ਨ ਉੱਤਰ ਦੀਨੰ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਹੁਣ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਅਤਿ ਅਕੁਲਾਏ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਲਈ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮਗਰੇ ਮਗਰ ਹਾਹੁਕੇ ਭਰਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਨੈਣ-ਜਲ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ, ਟੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਮਰਾ ਭਰ ਇਸ ਮਾਨ ਵਿਚ ਰਹੇ ਕਿ ‘ਨਾਨਕ' ਪੁੱਤ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਕੀਹ ਰੰਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਵਰਿਹਾਂ ਦੇ ਬਿਰਹੋਂ ਨੇ ਮੋਹ ਦੀ ਅੱਗ ਤਿੱਖੀ ਕਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨੂੰ, ਹਾਂ ਪੁੱਤ ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਢੂੰਡਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਿੰਗਰੇ ਪੁਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹੈ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਤ੍ਰਿਖਾ ਉਸ ਅਣੀ ਤੇ ਅੱਜ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ. ਜਿੱਥੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਣੀ ਜਾਕੇ ਅੜ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ, ਪੁੱਤ ਅਨਜਾਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ-ਅਸਲੀ ਆਤਮ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ-ਤਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਚਿਤ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਰਦਾਨਾ ਖੂਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਤ੍ਰਾਸੇ ਤੇ ਸਿੱਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰੇ ੧ ਝੋਲੀ ਵਿਚ। 2 ਚੋਲਾ, ਬਸਤ੍ਰ ੩ ਚੁੱਪ -੩੫੨-<noinclude></noinclude> pjq0lw2e1rmmve1sxkvgqp5aedpbgjf 250 74862 237248 2026-09-27T07:38:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰੱਜਿਆ ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ ਤੇ ਅਘਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਤਾਤ! ਐਸੀ ਕੀ ਵਸਤੂ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਛਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ?" ਤਾਂ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ:- ਸਭਿ ਰਸ ਮਿਠੇ ਮੰਨਿਐ ਸੁਣਿਐ ਸਾਲੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰੱਜਿਆ ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ ਤੇ ਅਘਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਤਾਤ! ਐਸੀ ਕੀ ਵਸਤੂ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਛਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ?" ਤਾਂ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ:- ਸਭਿ ਰਸ ਮਿਠੇ ਮੰਨਿਐ ਸੁਣਿਐ ਸਾਲੋਣੇ॥ ਖਟ ਤੁਰਸੀ ਮੁਖਿ ਬੋਲਣਾ ਮਾਰਣ ਨਾਦ ਕੀਏ ॥ ਛਤੀਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਉ ਏਕੁ ਜਾ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰੇਇ ॥ ੧ ॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਖਾਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਖਾਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਸ ਪਰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਲੇਜੇ ਕੁਛ ਨੋਕ ਚੁਭੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਮਾਯਾ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨ, ਅਜੇ ਆਸ਼ਾ 'ਕਿ ਪੁੱਤ ਘਰ ਆ ਬੈਠੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਠਾਰੇ। ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਕਪੜੇ ਲਾਹਕੇ ਨਵੇਂ ਜਿਤੁ ਚੜਿਐ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਲਾਲ ਜੀ! ਘਰ ਚੱਲੋ, ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਵੱਸੋ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦੀਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੀਏ। ਅਸਾਂ ਘਰ ਨਵਾਂ ਉਸਾਰਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਸੋ, ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਂਵਦੇ ਦਿੱਸੋ। ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਘਰ ਮੰਦਰ ਖੁਸੀ ਨਾਮ ਕੀ ਨਦਰਿ ਤੇਰੀ ਪਰਵਾਰੁ ॥ ਹੁਕਮੁ ਸੋਈ ਤੁਧੁ ਭਾਵਸੀ ਹੋਰੁ ਆਖਣੁ ਬਹੁਤੁ ਅਪਾਰੁ ॥ ਨਾਨਕ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪੂਛਿ ਨ ਕਰੇ ਬੀਚਾਰੁ ॥੪॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਸਉਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ॥ ਜਿਤੁ ਸੁਤੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥੪॥੭॥੧ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਪਹਿਨਣੇ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ | ਫੇਰ ਆਪ ਬੋਲੇ:- ਆਖਿਆ:‘ਮੈਂ ਉਹ ਜਾਮਾਂ ਪਾਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਪਾਟਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੈਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ:"ਓਹ ਕਪੜੇ ਅਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਦਿੱਸ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੇ?" ਤਦ ਆਪ ਬੋਲੇ:- ਰਤਾ ਪੈਨਣੁ ਮਨੁ ਰਤਾ ਸੁਪੇਦੀ ਸਤੁ ਦਾਨੁ॥ ਨੀਲੀ ਸਿਆਹੀ ਕਦਾ ਕਰਣੀ ਪਹਿਰਣੁ ਪੈਰ ਧਿਆਨੁ ॥ ਕਮਰਬੰਦੁ ਸੰਤੋਖ ਕਾ ਧਨੁ ਜੋਬਨੁ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ॥੨॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਪੈਨਣੁ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ ॥ ਜਿਤੁ ਪੈਧੈ ਤਨੁ ਪੀੜੀਐ ਮਨ ਮਹਿ ਚਲਹਿ ਵਿਕਾਰ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਘਰ ਰਹੋ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਸੁਖ ਪਾਵੋ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ, ਸਾਡੇ ਕਮਾਏ ਪਰ ਸੁਖ ਪਾਓ, ਸਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ। ' ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:- ਘੋੜੇ ਪਾਖਰ ਸੁਇਨੇ ਸਾਖਤਿ ਬੂਝਣੁ ਤੇਰੀ ਵਾਟ ॥ ਤਰਕਸ ਤੀਰ ਕਮਾਣ ਸਾਂਗ ਤੇਗਬੰਦ ਗੁਣ ਧਾਤੁ ॥ ਵਾਜਾ ਨੇਜਾ ਪਤਿ ਸਿਉ ਪਰਗਟੁ ਕਰਮੁ ਤੇਰਾ ਮੇਰੀ ਜਾਤਿ ॥ ੩ ॥ ਬਾਬਾ ਹੋਰੁ ਚੜਣਾ ਖੁਸੀ ਖੁਆਰੁ॥ ਸੁਨ ਜਨਨੀ ਮਮ ਬਚਨ ਕੋ ਅਬ ਲੌ ਰਿਦਾ ਉਦਾਸ। ਦੇਸ ਬਦੇਸ ਬਿਲੋਕਿਕੈ ਬਹੁਰੋ ਆਇਂ ਅਵਾਸ। ਤਦ ਮਾਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਹੇ ਸੁਤ! ਤੈਂ ਅਸ ਬੈਨ ਉਚਾਰੇ। ਰਿਦੈ ਸਾਂਤਿ ਕਿਉਂ ਆਵ ਹਮਾਰੇ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਬਰਖ ਬਿਤੀਤੇ ਆਏ। ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇ ਸਦਨ ਨ ਪਗ ਇਕ ਪਾਏ। ਵਹਿਰ ਤੇ ਵਹਿਰ ਕਰਹੁ ਤੁਮ ਪ੍ਯਾਨਾ। ਹਮਰੋ ਕਹਯੋ ਨ ਇਕ ਮਨ ਮਾਨਾ। ਕਿਹ ਦੁਖ ਤੇ ਮਨ ਕੀਨ ਉਦਾਸੂ॥ ਜਿਉਂ ਤੁਮ ਕਹਉ ਕਰੈਂ ਤਿਮ ਆਸੂ॥ ਨਿਜ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਉ ਜੇ ਦੁਖ ਮਾਨਉ। ਔਰ ਬ੍ਯਾਹ ਕਰ ਦੇਹਿਂ, ਬਖਾਨਉ। ਸਭ ਕਿਛੁ ਘਰਿ ਮਹਿ ਦੀਨ ਬਿਧਾਤਾ। ਜਿਉਂ ਤੁਮ ਚਹਹੁ ਕਰਹਿਂ ਤਿਉਂ ਤਾਤਾ! ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੱਸੇ ਤੇ ਰਾਗ ਸੂਹੀ ਛੰਤ ਮ:੧ ਦਾ ਸਬਦ “ਜਿਨਿ ਕੀਆ ਤਿਨਿ ਦੇਖਿਆ ਜਗੁ ਧੰਧੜੈ ਲਾਇਆ" ਬੋਲਿਆ। ਵਿਚ ਹੈ। -੩੫੪- ੧ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧<noinclude></noinclude> 2q4tvnbxevw8aislhly94stdcy3bg76 250 74863 237249 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ? ਆਖਦਾ ਹੈ-ਤੀਰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਤੀਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਹੈਂ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਪਈ ਹੈਂ। ਦੇਖ ਮਾਂ ! ਜੋ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪਿਆ ਆਖਦਾ ਏ; ਅੰਮੀਏਂ ! ਕੇਡਾ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ? ਆਖਦਾ ਹੈ-ਤੀਰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ, ਤੀਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਹੈਂ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਪਈ ਹੈਂ। ਦੇਖ ਮਾਂ ! ਜੋ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪਿਆ ਆਖਦਾ ਏ; ਅੰਮੀਏਂ ! ਕੇਡਾ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਬਾਪੂ ਜੀ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਭਲਾ ਬਾਪੂ ਜੀ ਕਦੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਆਖਣ, ਉਹ ਤਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਹੇ ਲਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਆਖਦਾ ਹੈ: ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਹੈਂ”। ਮਾਂ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੀ:-"ਜਾਹ ਅੱਜ ਖੂੰਡੀ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਲ ਆ"। ਮੈਂ ਕਿਹਾ "ਮਾਂ! ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਗਲ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜੀ ਲਗਦਾ! ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹੋ ਪਿਆ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਹੜਾ ਵੇਲਾ ਹੋਵੇ ਮੈਂ ਫੇਰ ਕੋਲ ਜਾ ਬੈਠਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕੁਛ ਦਿਨ ਲੰਘੇ, ‘ਚੰਗੇ’ ਜੀ ਦਾ ਜੀ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਪਿਆ ਦਿੱਸੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੈਣ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਲ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: "ਦੇਖ ਤੂੰ ਇਕ ਪਰਦੇਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋਕੇ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਗ਼ਰੀਬ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ? ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗੀ, ਉਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈ ਧ੍ਯਾਨ ਦੇਕੇ, ਉਹ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਜੋ "-ਤੂੰ ਏਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ-"। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ "ਆਤਮਾ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ" ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਸਰੀ ਰਾਤ ਫੇਰ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ :"ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਖਰੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈਂ, ਸਰੀਰ ਨਾ ਰਹੇ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੀ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਤੂੰ ਜੇ ਨਿਰਾ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਹੱਸ ਖੇਡ ਖਾ ਪੀ ਛੱਡਿਆ ਕਰ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ, ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆਂ ਕਰ, ਦੂਜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਰਗੀ ਆਤਮਾ ਵੇਖਿਆ ਕਰ! ਦੌਲਤ ਤੇ ਸਰੀਰ ਪਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮਾਂ ਦਿੱਸਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੜਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾੜਕੇ ਆਤਮਾ ਵੇਖਿਆ ਕਰ! ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਿਕੂੰ ਸੁਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ, ਤਿੱਕੂੰ ਸੁਖ ਦਿਆ ਬੀ ਕਰ। " | | | | ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਆ ਗਿਆ, ਮੈ ਹਯਾਨ ਹੋ ਹੱਕੀ ਬੱਕੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ? "ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ ? ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ ਮਰਨਾ? ਮੈਂ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਹੈ?” ਹਾਇ ! ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ? ਜੇ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਨਾ ਕਹੁ, ਮੇਰਾ ਜੀ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ, ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਫੇਰ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਬੱਸ ਜੀ ਹੋਰ ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। "ਉਹ ਬੋਲੇ; "ਭੋਲੀਏ ! ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਉੱਡਣਵਾਲੀ ਹੈਂ! ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ, ਮਾਸ, ਹੱਡੀ, ਲਹੂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਚਾਨਣੇ ਵਾਂਙੂ ਜਯੋਤ ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਨਿਰੀ ਰੋਣ ਪਿੱਟਣ, ਹੱਸਣ, ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਦਾ ਸੁਖੀ, ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈਂ।" ਮੈਂ ਡਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਲਈਆਂ ਤੇ ਆਖਿਆ "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ! ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਕੁਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਪੂ ਜੀ ਕਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਨਾ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਮਗਰ ਜਦ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤਦ ਮੈਂ ਐਨੀ ਸੁੰਗੜਦੀ ਤੇ ਫੈਲਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਨਾ ਕਹੁ ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ।" ਫੇਰ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ‘ਹੇ ਚੰਗੀਏ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈਂ ! ਸੁਣ, ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ ! ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਲੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਦਾਤੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ ਸਾਰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਚਾਹ ਹੈ, ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਹੈਂ, ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਡਰ’ ਕਰਕੇ ਸੁਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ। ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਮੁਚੀ ਡਰ ਗਈ। ਮੈਂ ਸਹਿਮਕੇ ਬਹਿ ਗਈ। ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਜੋ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਸੁਣਕੇ ਡੌਰ ਭੌਰ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚੰਗੀ ਅਵਾਜ਼ ਅੱਗੇ ਕੰਨ ਕੀਕੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹਾਂ ? ਮੈਂ ਫੇਰ ਹੀਆ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: "ਬੱਸ " ਕਰ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਆਦਮੀ ! ਹੋਰ ਨਾ ਕਹੁ, ਮੇਰਾ ਹਾਲ ਬੁਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਜੋ ਏਸ -੩੬੬-<noinclude></noinclude> 79wtm2jfpih8m4c6km5fk8zzuqvdltw 250 74864 237250 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੰਮ ਕੀਕੂੰ ਕਰਾਂਗੀ? ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹਾਂ, ਂ ਹੋਵਾਂ? ਜੇ ਉਹ ਵੇਂਹਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹੋਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸੇ ਧੁਨਿ ਵਿਚ | ਮੈਂ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਅਝਕਿਆਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਇਕੱਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੰਮ ਕੀਕੂੰ ਕਰਾਂਗੀ? ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹਾਂ, ਂ ਹੋਵਾਂ? ਜੇ ਉਹ ਵੇਂਹਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹੋਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸੇ ਧੁਨਿ ਵਿਚ | ਮੈਂ ਹਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਅਝਕਿਆਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਇਕੱਲੀ ਰਹਾਂਗੀ ਤੇ ਇਕੱਲ ਮੈਨੂੰ ਖਾਯਾ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਮੈਂ | ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ ਸੋਚਿਆ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਿਆਂ ਕੀ ਸੁੱਕਕੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ ! ਕਰਿਆ ਕਰਾਂਗੀ? ਡੁੱਬ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗੀ? ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਕਿ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਤੱਕਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ। ਬੁੱਲ੍ਹ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਨੈਣ ਮੈਂ ਵਲ ਭਰ ਕੇ ਤੱਕੇ, ਤਾ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨ ਪੈ ਗਈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕੱਲ ਮੇਰੀ ਨੱਸ ਗਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ। ਮੈਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਕੱਲ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਾ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ "ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ! ਕਹੁ ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਮੇਰੇ ਝੱਲਣ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਅਰ ਕਹੁ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗ਼ੁਲਾਮ ਹੈਂ, ਂ ਹਰਦਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੁ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਤੀਰ ਲੈ ਤੇ ਖੋਭ ਦੇ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ, ਮੈਂ ਖੁਭਾਵਾਂਗੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਰਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਤਮਾ ਨਾ ਕਹੁ" | ਉਸ ਫੇਰ ਨੈਣ ਮੀਟੇ, ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਖੋਹਲੇ ਤੇ ਕਿਹਾ "ਤੂੰ | ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ"। ਮੈਂ ਰੋ ਰੋਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਹੁ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਤੈਥੋਂ ਚੰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ‘ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ’ ਤੇ ‘ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ' ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ"। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹਾਂ', ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ"। ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਹਿਮੀ। | ਂ | | ਂ | ਪਾਪ ਦੇਹ”। ਸਾਰਾ ਫੇਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ! ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂਨੂੰ ਡੰਨ ਦੇਹ, ਪਰ ਐਡਾ ਕਰੜਾ ਨਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਸਨ ਜੋ ਫੇਰ ਸੋਚਦੀ, ਡੁਬਦੀ ਤਰਦੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਬੈਠੀ ਦਿਨ ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਡੋਲਦੀ ਡਰਦੀ, ਰਹੀ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਏ ਮੈਂ ਭੱਜਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਨਾਲ ਜਾ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਬੀ ਕੁਛ ਉਦਾਸ ਜਿਹੇ ਆਏ। ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਕੇ ਹੋਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾ ਮੈਂ ਰਤਾਕੁ ਅਝਕੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਲਾਕੇ ਘੁੱਟਿਆ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਮੇਰੇ ਡੁਸਕਾਰੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ਤੇ ਤੱਤੇ ਤੱਤੇ ਹੰਝੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਵਗ ਤੁਰੇ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ ਉਹ ਰਾਠ, ਰਾਠਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਨਾਮਣਾ ਪਾ ਚੁਕਾ ਰਾਠ ਪਿਤਾ, ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਧੀਏ ! ਹੋਸ਼ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਦੁਖ ਹੁਣੇ ਦੂਰ ਕਰਾਂ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਹੀ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਖ ਮਿਲ ਕਰਨ ਦੇਂਦਾ"। ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਾ ਬੋਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਠੰਢ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਚੇਤਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਐਸੀ ਜੀ- ਭਿਆਣੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਥੋਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਾਡ ਦਿਲਾਸੇ ਦਾ ਸੁਖ ਛਡਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਧਿਰਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਇਕੱਲ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਯਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਦੱਸਿਆ ਉਹ ਹੱਸ ਪਏ, ਆਖਣ ਲਗੇ:-ਕਾਕੀ! ਤੇਰਾ ਭੋਲਾਪਨ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫੇਰ ਆਖਿਆ 'ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰਦਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਵਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੀ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੌਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਉਹ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਚਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੀ ਨਾ ਜਾਣਦੀ"। ਆਹ ! ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਡਰ ਛਾਯਾ। ਮੈਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੁਕਕੇ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਂਹਦਾ ਹੈ, ਦਿੱਸਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰ | ਤੈਨੂੰ ਬੜੀ ਸਾਦਗੀ, ਸਿੱਧੇ ਤੇ ਭੋਲੇਪਨ ਵਿਚ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਫੇਰ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਨਾ ਹੋਏ ਪਾਲਿਆ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਦੀਨ ਦੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ। ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ। ਹਾਇ! ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਤਮਾਂ ਨਾ ਬੱਚੀਏ! ਹੋਸ਼ ਕਰ ਤੇ ਸਮਝ ਜੋ ਕੁਛ ਤੈਨੂੰ -੩੬੯-<noinclude></noinclude> 1qr03a0azbjo7vavbd2oaz8nml1krj1 250 74865 237251 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੱਗੇ, ਕਦੇ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਐਡੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲੱਗੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਇੰਨੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਜਿੱਡਾ ਚੰਗਾ ਉਹ ਲੱਗਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਪਨੂੰ ਜਾਣਦੀ | ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੱਗੇ, ਕਦੇ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਐਡੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲੱਗੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਇੰਨੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਜਿੱਡਾ ਚੰਗਾ ਉਹ ਲੱਗਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਪਨੂੰ ਜਾਣਦੀ | ਸਾਂ, ਬੇਵੱਸ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੁਫਾਲ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਅਝੁਕ ਸਿਰ ਝੁਕ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਅਜੁੜੇ ਹੱਥ ਜੁੜ ਗਏ ਅਰ ਜੋ ਗਲ ਮੇਰੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਾ ਸੀ ਵਰਤੀ | ਉਹ ਅੱਜ ਆ ਵਰਤੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ | ਦੇ ਟੇਪੇ ਕਿਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਮੋਹਿਨੀ ਮੂਰਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤੀਰ ਖੁਭ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਤੀਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਰੋਈ, ਕੰਬੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਅਰ ਉਸ ਛੇਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੀ ਮੂਰਖ ਹੱਥਾਂ ਨੇ । ਪਾਇਆ ਸੀ, ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਘੁੱਟਕੇ ਫੜਿਆ। ਸਖੀਆਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਇਹ ਰੰਗ ਦੇਖਕੇ-ਜੋ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਾਨੇ ਡਿੱਠਾ:-ਮਾੜੀ ਨੂੰ ਦੌੜੀਆਂ। ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿਚ ਦੇਖਕੇ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਖੜੋਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਜੋ ਇਹ ਇਕ ਵੇਰ | ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਵਾਂ, ਡਰ ਆਵੇ ਜੋ ਮਤਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬੁਲਾਯਾਂ ਜਾਗ ਉਠੇ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਪੀੜ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰੇ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੀੜ ਮੈਨੂੰ ਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਦਾ ਲਹੂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਇਹ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਲ ਤੱਕੇ ਤੇ ਆਖੇ: ‘ਹੇ ਮੁਟਿਆਰੇ! ਤੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਲਾ ਬਨਾਵਾਂਗਾ'। ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾਕੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਕੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਮਨਾ ਲਵਾਂਗੀ ਕਿ: ‘ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਬਾਂਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਾਸਂ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਜੇ ਮਹੱਲ। ਂ | | | ਰਾਜ ਭਾਗ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਗੋਲਾ ਬਣਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਬੀ ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਮੁਕਦਾ ਜੇ'। ਇਹ ਅੰਮੀ ਤੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਆਂਗੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਾਂਗੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਲੇਜਾ ਉਛਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਇਕ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਟਹਿਲਣਾਂ ਪਲੋਸਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਐਉਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਨਾੜ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨੇ ਨੱਪੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਦੂਸਰਾ ' ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬੇਵਸੇ ਫੇਰ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਉਹਨਾ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪਿਆ ਅਰ ਮੇਰੇ ਝਨਾਂ ਵਾਂਙੂ ਉੱਛਲ ਰਹੇ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਤਾ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੀਤਾ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਚੁਕਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਡਿੱਠਾ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜ ਗਈ; ਕਾਹਨੂੰ ਕਦੇ ਮੈਂ ਐਹੋ ਜੇਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਸਨ? ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਆਖਾਂ: ‘ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖ! ਮੈਂ ਅਨਜਾਣੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਬੈਠੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਦੋਸ਼ ਆਪ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਤੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆਂ ਹੈ, ਉੱਠ ਅਰ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਇਸੇ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਘੱਤ। ਤੇ ਜੇ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ੀ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਚੀਰ ਕੇ ਵਾਲੀ ਪਾ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲ। ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਤੇਰੀ ਬਾਂਦੀ ਹੋਈ।' ਪਰ ਹਾਇ ਮੇਰਾ ਸੰਘ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਬੋਲ ਨਾ ਸੱਕੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੁਛ ਆਖਿਆ ਸੋ ਆਖਿਆ ਅਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਜੋ ਵਾਚਿਆ ਸੋ ਵਾਚਿਆ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਰੱਜਕੇ ਅੱਖੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਛੱਪਰ ਢਹਿ ਪਏ ਅਰ ਓਹ ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ, ਮਿੱਟੀ ਸਾਫ ਕੀਤੀ, ਪੂੰਝਿਆ, ਜਿਨੂੰ ਮਾਂ ਡਾਢੇ ਚਾਵਾਂ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦੀ ਸੀ, ਕੁਛ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕੁਛ ਸੰਗ ਜੇਹੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਾਂ ਤੇ -੩੬੨- ਰਾਠ ਯਾ ਤਪੇ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ | | |<noinclude></noinclude> ifhfbqhdvvgl2aqd9cfr10wq3hkilkd 250 74866 237252 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਛ ਹੋਇਆ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕੀ ਸੀ! ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੇਮ’ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਸ | ਦਾ ਪਤਾ ਬੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ-ਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਜੀ ਨੂੰ ਕੁਛ ਹੋਇਆ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕੀ ਸੀ! ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੇਮ’ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇਸ | ਦਾ ਪਤਾ ਬੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ-ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਅੰਮੀਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਦ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਮੈਂ | ਇਸ ਨਾਲ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਕਦ ਕਰਨਾ ਸੀ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਭੋਲਾਪਨ ਸੁਣਕੇ ਮਾਂ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਜੋ ਕੁਛ ਸਲੂਕ ਤੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੀਂ ਹੈਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ"। ਮੈਂ ਕਿਹਾ: "ਅੰਮੀ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਬੀ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਨਾੜ ਦੱਬੀ ਹੈ, ਪੈਰ ਘੁੱਟੇ ਹਨ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਗਰਦ ਝਾੜੀ ਹੈ, ਲਾਡ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੋਲਦਾ ਬੀ ਨਹੀਂ। ਅੰਮੀ ਜੀ! ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਡਾਢਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਚੰਗਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। "ਅੰਮੀ ਬੋਲੀ: "ਕੀਹ ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਤੋਂ ਬੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?' ਮੈਂ ਕਿਹਾ: "ਹਾਂ ਅੰਮੀਏਂ। | | ਤੁਹਾਥੋਂ ਬੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਹੈ? ਭਲਾ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅਗੇ ਐਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਡਿੱਠਾ ਹੈ? ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹੋਰਵੇਂ ? ਮਾਂ ਜੀ! ਮੈਂ ਡਾਢਾ ਹੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਐਡੀ ਪੀੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਪਾਪ ਹੈ ਨਾ, ਜਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਜੀ ਇਕ ਦਿਨ ਪਾਪ ਆਖਦੇ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋਕੇ ਉੱਠ ਗਈ ਸਾਂ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਮੈਨੂੰ ਕਾਇਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਚੇਤਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਮੈਥੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਦਲਾ ਦੇਣ ਨੂੰ | ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਅੰਮੀਏ ! ਜੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਛਾਤੀ ਅੱਗੇ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਜੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦਾਸੀ ਬਣਾਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗੀ। ਬੀਬੀ ਅੰਮੀ ! ਮੈਂਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਨਾ। " | | | | ਪਰ ਫੇਰ ਰੋ ਪਈ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਡਿੱਠਾ, ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਓਹ ਲੋਕ ਰੋਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ ਅਸੀਂ ਰਾਣੇ ਲੋਕ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਐਹੋ ਜਿਹਾ ਕੱਚਾ ਪਾਣੀ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਰੋਈ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਸੀ: ਨੀਚ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤਾ ਨੀਵੀਂ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਅੰਮੀ ਨੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਹ ਕਿਉਂ ਰੋਈ? ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਅੰਮੀ ਬੋਲੀ-"ਬੱਚੀਏ! ਕੀ ਆਖਾਂ? ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਆਦਮੀ ਮੋਏ। ਰਾਜ ਭਾਗ ਖਬਰੇ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਆਵੇ। ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੈਰੀ ਰਾਇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਤਕੜੀ ਨਾ ਹੋਈਓਂ ਤੇ ਲੜ ਕੇ ਫਤਹ ਪਾਕੇ ਰਾਠ ਨਾ ਬਣੀਓਂ ਤਾਂ ਰਾਜ ਕੀਕੂੰ ਸਾਂਭੇਂਗੀ? ਮਾੜਾ ਤਾਂ ਹੋਯਾ ਪਰ ਕੀਹ ਹੋਇਆ ਇਕ ਕੰਗਲਾ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸਹੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ, ਮੈ ਨਿਆਣੇ ਬਾਲ ਵਾਂਙੂ ਰੋਈ। ਮਾਂ ਨੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਰੋਣਾ ਨਾ ਠਲ੍ਹੀਵੇ, ਆਖਾਂ:-"ਅੰਮੀਏ! ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੀਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਤਾਹੀਓਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ‘ਕੰਗਲਾ’ ਆਖਦੀ ਹੈਂ? ‘ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਣੋਂ ! ਅੰਮੀ! ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਏਹੋ ਤੀਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਪੁਰੋਵਾਂਗੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡਾਂਗੀ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵਾਂਗੀ। ਅੰਮੀਏਂ! ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਹਣੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ ਤੂੰ ਚਾਉ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦੀ ਤੇ ਕਹਿਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੈਂ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਅਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ‘ਕੰਗਾਲ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀਹ ਹੋਇਆ ਆਖਦੀ ਹੈਂ। ਵੈਦ ਨੂੰ ਸੱਦ ਖਾਂ ਵੇਖੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡੋਰੇ ਦਾ ਜਾਲਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪੈ ਗਿਆ ਜਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪੈ ਗਿਆ? ਹਾਇ! ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਅੰਮੀ ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਮੁਸਕ੍ਰਾਈ, ਹੁਣ ਅੰਮੀਏ! ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਤੇ ਹਥ ਰੱਖ, ਏਥੇ ਕੁਛ ਉੱਛਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਜੀ -੩੬੪-<noinclude></noinclude> fpijpuoyt569adwru5lp7yzezv5tfg5 250 74867 237253 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਏਸ ਉਛਾਲੇ ਤੋਂ ਘਬਰਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇ ‘ਉਹ | ਮੈਂ ਉਸ ਉਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ | ਬੈਠੀ ਪੱਖਾ ਕਰਦੀ ਰਹਵਾਂ ਚਿਰਹੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹਵਾਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਏਸ ਉਛਾਲੇ ਤੋਂ ਘਬਰਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇ ‘ਉਹ | ਮੈਂ ਉਸ ਉਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕੋਲ ਚੰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ | ਬੈਠੀ ਪੱਖਾ ਕਰਦੀ ਰਹਵਾਂ ਚਿਰਹੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ ਤਦ ਤਾਂ ਇਹ ਉਛਾਲਾ ਘਟਦਾ ਹੈ | ਤੇ ਉਡੀਕਾਂ ਜੋ ਕਦ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂ, ਕਦ ਤੇ ਜੀ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਕੁਛ ਉਛਾਲਾ | ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੇ ਓਹ “ਸਿ ਰੀ ਵਾ ਹਿ ਗੁ ਰੂ” ਫੇਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪਿਆ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੈਣ ਥੰਮ੍ਹੀਦੇ | ਸੁਣਾਂ। ਨਹੀਂ। ਆਹ ! ਵੇਖ ਮੇਰੇ ਹੰਝੂ ਠਲ੍ਹਦੇ ਨਹੀਂ, ਲੈ ਕਰ ਬੁੱਕ ਤੇ ਭਰ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈ। ਦੱਸ ਅੰਮੀਏਂ ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਰਾਂ ?? ਮੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਦੇਖਕੇ ਅੰਮੀਂ ਆਖਣ ਲੱਗੀ: "ਰੋ ਨਾ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਬੀ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਕੰਗਲਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਏਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਕੋਈ ਸਾਊ ਥੋੜਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੰਮੀ ਕਾਦੂ ਲੋਕ ਹੋਊ, ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤੂੰ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੀਂ"। ਮੈਂ ਕਿਹਾ "ਅੰਮੀਂ! ਕਪੜੇ ਡਾਢੇ ਚਿੱਟੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੱਥਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਊ ਦਾ ਐਡਾ ਚੋੜਾ ਗੋਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਂ ਤੇ ਡੰਗਰ ਦੇ ਦੇਣ ਤਾਂ ਟੱਲੇ ਬੀ ਆਪੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਪਰ ਅੱਛਾ, ਮਾਂ ਜੀ ! ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਆਖੋਗੇ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਫੌਜਦਾਰ ਹੈ। " ਮਾਂ ਸੁਣਕੇ ਬੋਲੀ: "ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈਂ?" ਮੈਂ ਕਿਹਾ: "ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਵੇ, ਵੈਦ ਤੇ ਹਕੀਮ ਬਾਹਰ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ, ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਦਾਰੂ ਕਰਨ, ਇਕ ਵੇਰੀ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਆਖਾਂ:-ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖ ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਾਪਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਜੀ ਆਵੇ ਡੰਨ ਦੇਹ। | ਂ | ਂ | -0- 2. ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ, ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ "ਧੰਨ ਨਾਨਕ" ਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਖੁੱਲੇ। ਨੇਤ੍ਰ ਕੀਹ ਖੁੱਲੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਬੰਦੀ ਖਾਨਿਓਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਮੈਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨੈਣ ਵੇਖਕੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖਿਆ:-"ਹੇ ਚੰਗਿਆ ! ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਆਿ ! ਮੈਂ ਅਪਰਾਧਣ ਹਾਂ"? ਉਹਨਾਂ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਲ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਜੀਭ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਂ ਕਿਥੇ ਹਾਂ?" ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਨਾ ਨੈਣ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੇ ਨਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹ। ਕੋਈ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਫੇਰ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ:- ਮੰਦਾ ਮੂਲਿ ਨ ਕੀਚਈ ਦੇ ਲੰਮੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੀਐ ॥ ਜਿਉ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲਿ ਨ ਹਾਰੀਐ ਤੇਵੇਹਾ ਪਾਸਾ ਢਾਲੀਐ ॥ ਕਿਛੁ ਲਾਹੇ ਉਪਰਿ ਘਾਲੀਐ ॥੨੧॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ-੪੭੪} ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝੀ, ਹਾਂ ਇੰਨਾਂ ਸਮਝੀ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੰਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਨਾ, ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਤਾਂ ਲੈਣਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਡੀਕਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਆਖੇਗਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕੈਦ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪਾਪ ਬਦਲੇ। ਪਰ ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕੇ, ਫੇਰ ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਤੁਸਾਂ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤੀਰ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਰਾਜ਼ੀ ਰਹੋ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉਹ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਸੁੱਤਾ ਤੱਕ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਤੇ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਖ ਲੈ ਮਾਂ ! ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕੋਡਾ ਚੰਗਾ -੩੬੫- ਮਾਂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਖਬਰੇ ਕੀਹ ਆਈ: ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਟਹਿਲਣਾਂ ਬਾਂਦੀਆਂ ਬਥੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੇ ਤੇਰਾ ਜੀਉ ਆਪੇ ਹੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ, ਤੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰੀਂ ਵੈਦ ਹਕੀਮ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਪੈਣਗੇ। ਸੋ ਵੈਦ ਹਕੀਮ ਆ ਗਏ, ਮੈਂ ਲਗੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਟਹਿਲਣਾਂ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪਲੰਘ ਡਾਢਾ ਹੀ ਨਰਮ ਸੀ,<noinclude></noinclude> caa2ix1skbulbk6s8wlx5ibgisdfu2b 250 74868 237254 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਧੂ ਹੈ; ਅਰ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਜੋ ਗੱਲ ਉਹ ਚੰਗੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਬੜੀ ਭੋਲੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਓਦੋਂ ਇਕ ਵੇਰ ਪੰਡਤ ਨੇ ਪਾਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਧੂ ਹੈ; ਅਰ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਜੋ ਗੱਲ ਉਹ ਚੰਗੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਬੜੀ ਭੋਲੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਓਦੋਂ ਇਕ ਵੇਰ ਪੰਡਤ ਨੇ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜੀ ਨੂੰ ਲਾ ਲਈ ਤੇ ਉਠਕੇ ਨੱਸ ਗਈ ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨਾ | ਆਖ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜੀ ਨਿੱਕਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੇ ਜੇ ਇਸ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ ਤਾ ਡਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੀ ਨਪੀੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਕਾਕੀ! ਏਹ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵਿਹਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਕੇ ਆਪਣੀ ਉਦਰ ਪੂਰਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੂੰ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸਾਫ ਹੈਂ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਇਕ ਹੈਂ, ਜੋ ਸੁਣਦੀ ਹੈਂ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਖ੍ਯਾਲ ਵਿਚ ਟੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਦੈਣ ਹੋ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਤਕੜੀ ਹੋ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਹਾਦਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੱਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ; ਇਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਬੇਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਭਾਲਣਾ ਤੇ ਮਾਰਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿਚ ਚੱਲਕੇ ਤੇਰਾ ਜੀ ਖਿੜ ਆਵੇਗਾ। | ਂ | | ਂ | | | ਂ | ਰਤਾ ਜਿੰਨੀ ਕਲਾ ਵਰਤੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਬੀ ਆ ਜਾਵੇ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀਹ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਓਥੇ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ 'ਹੇ ਕਿਣਕਿਓ ! ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜਿੰਦ ਹੋ, ਉਠੋ, ਹੋਸ਼ ਕਰੋ, ਤੁਸੀ ਜੜ੍ਹ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਦ ਹੋ, ਉਠੋ, ਹੋਸ਼ ਕਰੋ"। ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦਿਆਂ ਤੇ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਦੇਖਕੇ ਮੈਂ ਹੱਕੀ ਬੱਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਏਹ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਅਤੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋ ਇਵੇਂ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੋ ਮੈਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਸੁਣਨ ਲੱਗੀ, ਤਦ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਹਾਲ ਵਿਚ ਪਏ ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਣੀ ! ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਹ"। ਤਦ ਪਾਣੀ ਬੋਲਿਆ- "ਭੋਲਿਓ ! ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਦ ਹੋ, ਆਓ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ | ਤੁਹਾਨੂੰ ਓਥੇ ਪੁਚਾ ਦਿਆ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪੇ ਪਏ ਆਖੋ ਅਸੀਂ ਜਿੰਦ ਹਾਂ"। ਅਪਣੇ ਟੁਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਇਕਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ-"ਜਾਹ ਭਾਈ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਟੁਰ, ਅਸੀਂ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕੱਲ ਉਤਰ ਦਿਆਂਗੇ"। ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਕਿਣਕਿਆਂ ਦੀ ਪੰਚੈਤ ਜੁੜ ਬੈਠੀ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਬੋਲੇ-"ਅਸੀਂ ਬੜੇ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਏ ਹਾਂ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਕੋਈ ਮਤਲਬੀ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਆਰ ਕਰੇਗਾ। ਅੱਗੇ ਅਸੀਂ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਾਂ, ਇਕ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਵਧੀਕ ਚਿੱਟੀ ਆਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਨਾਉਂ ‘ਬਰਫ’ ਦੱਸਦੀ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ: ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੈਲ ਕਰਾਵਾਂ। ਐਥੇ ਆਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪਟਕਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਆਪ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਸਯਾਰੇ ਸਾਡੇ ਜਿਗਰ ਵਡੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਉਠਦੇ, ਇਹ ਗਰਮ ਧੁਪਾਂ ਅਸਾਂ ਕਦੇ ਪਰਬਤ ਧਾਰਾ ਤੇ ਝਾਗੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਕੁਥਾਂ ਮਾਰੇਗਾ। "ਹੁਣ ਕੁਛ ਹੋਰ ਕਿਣਕੇ ਬੋਲੇ-"ਭਾਈਓ ! ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਪਰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਦੇਖਦੀ ਹੁੰਦੀ | ਬੀ ਕਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਚਿਟਾਨ ਤੇ ਸਿਲਾਂ ਪੱਥਰ ਸਾਂ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਇਉਂ ਜਾਪੇ ਕਿ ਏਹ ਸਾਰੇ ਜੀਉਂਦੇ | ਸਾਂ, ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੇ ਮਲਕੜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਬੇ-ਮਲੂਮ ਹਨ, ਪਰ ਐਵੇਂ ਪਏ ਨਜਿੰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਜੇ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਵਿਚ ਵੜਕੇ ਐਸਾ ਜੰਮ ਜਾਣਾ ੋ ਤੇ ਮੈਂ ਕੁਛ ਬੋਲ ਤਾਂ ਨਾ ਸੱਕੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਬਹੁਤ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਫੇਰ ਸੰਧਿਆ ਪੈ ਗਈ। ਮੈਂ ਇਸੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਲੇਟ ਗਈ। ਲੇਟੀ ਤਾਂ ਨੀਂਦ ਪੈ ਗਈ। ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਸੁਣਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਕਦੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਸੁਪਨਾ ਡਿੱਠਾ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਸਿਰਹਾਣੇ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਣ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਖਬਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਵਿਚੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਾਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ! ਅੱਜ ਅੱਖ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਵਡੇ ਛੋਟੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਰੜੇ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਵੱਟੇ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਰੇਤ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਹੀ ਕਿਣਕੇ ਪਏ ਹਨ | | | | -320-<noinclude></noinclude> j7oxrp293kmnmk80ger44hh99dn0gf1 250 74869 237255 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਰਾਤ ਤਕ ਹੱਸਣਾ, ਖੇਡਣਾ, ਖਾਣਾ, ਦਾਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਛੇੜਨਾ, ਮੌਜਾਂ ਵਿਚ ਮੱਤੇ ਦੌੜਨਾ, ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ, ਜੌਂਕੀ ਸੌਣਾ। ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਬੁਰਾ ਮੰਨਦਾ ਯਾ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ |..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਰਾਤ ਤਕ ਹੱਸਣਾ, ਖੇਡਣਾ, ਖਾਣਾ, ਦਾਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਛੇੜਨਾ, ਮੌਜਾਂ ਵਿਚ ਮੱਤੇ ਦੌੜਨਾ, ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਣਾ, ਜੌਂਕੀ ਸੌਣਾ। ਕੋਈ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਬੁਰਾ ਮੰਨਦਾ ਯਾ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ | ਕੁਛ ਬਿਰਕ ਸਕਦਾ। ਮਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਲਾਡਲੀ ਸਾਂ ਤੇ ਮਾਂ ਮੇਰੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ਵਹੁਟੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਧੀਕ ਦੁਲਾਰੀ ਸਾਂ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਬੱਚੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੱਪੇ ਭਰ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਸੀ। ਪਰਜਾ ਪਰ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਸਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਭੈ ਦਾ ਕੁੰਡਾ ਨਹੀਂ ਧਰ ਸਕਦੇ ਸੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਮੌਜਾਂ ਵਿਚ ਅਠਾਰਾਂ ਹੁਨਾਲ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਿਆਲ ਬੀਤ ਗਏ। ਨਾ ਪੁੰਨ ਤੇ ਨਾ ਪਾਪ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰ ਪਈ, ਨਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਕੋਈ ਡੂੰਘਾ ਫ਼ਰਕ ਮੇਰੇ ਆਤਮਾ ' ਪਿਆ। ਮੇਰੇ ਜਾਣੇ ਦੁਨੀਆਂ | ਸੁੱਖਾਂ, ਖੇਲਾਂ ਦਾ ਥਾਉਂ ਸੀ ਅਰ ਜੋ ਕੁਛ ' ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਮੇਰੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਬਣਿਆਂ ਦੱਸਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਹੱਸਦੀ, ਹਰੇਕ ਸਖੀ ਨਾਲ ਚੁਹਲ ਕਰਦੀ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਹਰਨੋਟੇ ਚੌਂਕੜੀਆਂ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ | ਰਾਤ ਨੂੰ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ ਤੇ ਕੂਕੀ; ‘ਅੰਮੀਏ ਟੁਕ ਖੁਆਲ’। ਉਸ ਨੇ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਉਣਾ ਤੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਵਾਂਙ ਆਪ ਗ੍ਰਾਹੀਆਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਦੇ ਕੇ ਰੋਟੀ ਖੁਆਉਣੀ। ਓਥੋਂ ਉਠੀ ਦੁੱਧ ਦਾ ਛੰਨਾ ਪੀਤਾ ਤੇ ਚੁਣੀਓਟੀ ਪਲੰਘ ਤੇ | | | | | ਧੜੱਮ ਛਾਲ ਮਾਰੀ, ਸਿਰਹਾਣੇ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸੌਂ ਗਈ। ਰਾਤ ਭਰ ਪਾਸਾ ਨਹੀਂ ਕਦੇ ਲੀਤਾ, ਕਦੇ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਗਣ ਦਿਤਾ। ਝੀਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧੁੱਪ ਅੰਦਰ ਆਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਗੀ, ਜਾਗੀ ਤਾਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਠੀ ਝੱਟ ਲੀੜੇ ਪਾਏ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਘੋੜੇ ਚੜ੍ਹੀ, ਸਖੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਜੂਹਾਂ ਬਨਾਂ ਨੂੰ | ਉਡ ਗਈ। ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਓਥੇ ਹੀ ਖੇਡਾਂ, ਦੁਪਹਿਰ ਖਿੜ ਖਿੜ ਹਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਤੇ ਉਡਦੀ ਘਰ ਆਈ ਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਂਦੀ ਪੀਦੀਂ | | | | ਹੱਸਦੀ ਬੋਲਦੀ ਸੌਂ ਗਈ। ਲੌਢੇ ਪਹਿਰ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਫੇਰ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ। ਰਾਤ ਪਈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਙ ਗੁਟਕਦੀ ਘਰ ਆ ਗਈ। ਝਨਾਂ ਸਾਥੋਂ ਜ਼ਰਾ ਵਿੱਥ ਤੇ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਬੇੜਾ ਉਥੇ ਬੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਲੋਕੀਂ ‘ਭੂਈਂ ਨਈਂ ਦਾ ਸਾਂਈਂ' ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਯਾ ਵਿਚ ਬੀ ਕੋਈ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਹੁਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਦੂਰੋਂ ਜੋ ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਪਿਆ ਕਿ ਇਕ ਚਿੰਤਾ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਤੱਕੋ ਖਾਂ ਕੀਹ ਹੈ? ਕਿੰਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਚਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿੰਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਐਵੇਂ ਪੱਥਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਾੜ੍ਹਾ ਨਾਮੇ ਹਰਨ ਹੈ, ਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜ਼ਰਾ ਅੱਗੇ ਹੋ ਚਲੋ ਤੇ ਹੋਰ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਵੋ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚਾ ਮਲ੍ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਛਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੁਲਾਰੇ ਅਝੱਲਵੇਂ ਉਠਦੇ ਸਨ ਓਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਾਂ ਦੀ ਕੀਹ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਜਮਾ ਕੇ ਤੀਰ ਸੋਧਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਚਲਾਉਣ ਲਗੀ ਤਾਂ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜੀ ਵਿਚ ਕੁਛ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਡਰ ਸੀ। ਤੀਰ ਚੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਐਨ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਜੀਵ ਉਠਿਆ ਨਹੀਂ, ਨੱਠਾ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੋ ਕੁ ਕੁਆਟੜੀਆਂ ਲੈਕੇ ਬੇਹਿੱਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਭੱਜਕੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਤਾਂ ਹਾਇ ਰੱਬਾ! ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਉਹ ਬਨ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਆਦਮੀ ਬੀ ਉਹ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਜੇਹੀ ਸੂਰਤ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਡਿੱਠੀ। ਉਹ ਜੁਆਨ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਜੁਆਨ ਚੰਗੇ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਸਾਡੇ ਦਲ ਵਿਚ ਬੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਕੁਛ ਹੋਰ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਕੀਹ ਸੀ? ਉਹ ਕੁਛ ਐਸਾ ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜੋ ਤੀਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ, ਪਰ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਮੈਂ ਆਪ ਗਈ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਐਡੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ -389-<noinclude></noinclude> jgfsnv6ei39mkuoduce464xuranunyy 250 74870 237256 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | | | ਦਿਨ ਕੀਕੂੰ ਲੰਘਿਆ ਕਰਨਗੇ? ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਕੀਕੂੰ | ਲੱਧੀ ਧੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਭੈ ਸ਼ੇਰ ਬਚੜੀ ਬੀਤਿਆ ਕਰੇਗੀ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਤਦ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਡੈਣ ਬਾਵੇ ਦੇ ਹੁਣੇ ਓਪਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | | | ਦਿਨ ਕੀਕੂੰ ਲੰਘਿਆ ਕਰਨਗੇ? ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਕੀਕੂੰ | ਲੱਧੀ ਧੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਭੈ ਸ਼ੇਰ ਬਚੜੀ ਬੀਤਿਆ ਕਰੇਗੀ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਤਦ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਡੈਣ ਬਾਵੇ ਦੇ ਹੁਣੇ ਓਪਰਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮੈਂ ਕੀਕੂੰ ਲਵਾਂਗੀ ? ਨਾਲੇ ਉਹ | ਡੱਕਰੇ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ; ‘ਤੂੰ ਸੁਖ ਦਿਆ ਕਰ ਲਿਆ ਨਾ ਕਰ' | ਨਿਕਲੀ, ਮੈਂ ਦੋਸ਼ੀ ਟਹਿਲਣ ਵਾਂਗ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕਿੱਡੀ ਅਨਹੋਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੂ? ਜਦ ਸਰੀਰ ਵੀ - ਲਏ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਅੰਮੀ ਹੋਰ ਪਾਪ ਨਾਂ ਕਰੀਂ। ਮੈਂ ' ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਆ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਹੁੰਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਬਦਲਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਗੱਲ ਪੰਡਤ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੰਡਾਵੇ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਇਆ ਹੀ ਕੁਛ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਨਾ? ਫੇਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਉਸ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੰਡ ਵੰਡਾਕੇ ਦਿਆਂਗੀ ਕੀਹ? ਹੁਣ ਫੇਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਗੇ ਦੁਖ ਮੇਰੀਆਂ ਅਖਾਂ ਅੱਗੇ ਇਕ ਹਨੇਰਾ ਉਠਿਆ ਅਰ ਸਭ ਦਿਤਾ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁਛ ਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤਾ ਫਲ ਭੋਗਾਂਗੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਗਈ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਐਤਨਾ ਡਰੀ ਕਿ ਮੇਰੀਆਂ ਜਾਹ ਅਰਾਮ ਕਰ, ਜਾਹ ਅੰਮੀਂ ! ਤੂੰ ਜਾਹ। ਮਾਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਘਰ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਮਾਂ ਭੱਜੀ ਜਾਵੇ ਨਾ, ਦੰਦੀਆਂ ਕਰੀਚੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਟੋਰਾਂ, ਛੇਕੜ ਮੈਂ ਆਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਲਿਆ। ਮੇਰਾ ਮੱਥਾ | ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਏਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਛ ਆਖਿਆ ਚੁੰਮੇ, ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੇ, ਘੁੱਟੇ, ਪਿਆਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਬਲਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪੇ ਆਪਣੇ ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਤੀਰ ਖੋਭ ਲਵੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸੁਰਤ ਨਾ ਆਵੇ, ਮੇਰੇ ਕਲੇਜੇ | ਲਵਾਂਗੀ", ਤਾਂ ਮਾਂ ਟਲੀ, ਪਰ ਭਰੀ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਹੀ ਧੜਕਦੇ ਦੀ ਵਾਜ ਮਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਮਾਂ ਨੇ | ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸੇ ਇਕੱਲ ਦੇ ਸਹਿਮ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਧੋਤਾ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੁੱਟ | ਸਾਂ, ‘ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ” ਏਹ ਅਵਾਜ਼ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛੇ: ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਜਾਂ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ | ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਚੇਤਾ ਆਇਆ ਕਿ ਚੰਗੇ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਆਖਿਆ: "ਅੰਮੀਏਂ ! ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ, | ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਤਾਂ ਗਲਾਂ ਬੀ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈਂ, ਨਾਲੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣਾ । ਹੈਂ। ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਹਾਂ, ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੰਮੀਂ ਬਲਾਵਾਂ ਲੈਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: | ਸੋ ਬੀ ਇਕਲੀ ਤੇ ਉਜਾੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਦਲ ਉੱਚੇ ਹੁੰਦੇ "ਧੀਏ ਕਿਉਂ?" ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਖਿਆ: "ਅੰਮਾਂ ! ਮੈਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੁੰਨਸਾਨ ਹੈਨ, ਚੰਦ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਮੈਂ-ਮੈਂ ਆਤਮਾਂ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਬੀ ਇਕੱਲਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੈ ਸੋ ਬੀ ਇਕੱਲਾ ਹੈ। ਕਰਕੇ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ ਤੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਦਾ | ਜੇ ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਬੀ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਹੋਈ ਨਾ। ਹੈ, ਉਹ ਡਰ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਹਾਇ ! ਮੈਂ, ਕੀਹ ਕਰਾਂ ? ਇਕੱਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।। ਜਾਹ ਮਾਂ ਤੂੰ ਸਉਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅਪ੍ਰਾਧਾਂ ਦਾ ਡੰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲ ਪਈ ਖਾਂਦੀ ਹੈ, . ਤੂੰ ਜਾਹ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੀਰ ਲੈਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖੋਭ ਦੇਵੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਆਤਮਾਂ ਬਣਕੇ ਇਕੱਲ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਨਾ ਬੜੀ ਪੀੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੀੜ ਕਿ ਝੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। | | | ਮੈਂ ਰੋਟੀ ਅੱਜ ‘ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ, ਤਦੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ? ਚੰਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ‘ਤੂੰ ਬੇਲੋੜ ਹੈਂ, ਬੇਲੋੜ ਹੋ, ਅਚਾਹ ਹੋ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦੀ ਤਾਂ ਲੋੜ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬੇਲੋੜ ਕੀਕੂੰ ਹੋਵਾਂ? ਤੇ ਜੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਫੇਰ ਮੈਂ ਰੋਟੀ ਕਿੱਥੋਂ ਖਾਵਾਂਗੀ। ਕੋਈ ਬਹੁੜੋ ਵੇ ਮੈਨੂੰ, ਹਾਇ ! ਕਿਵੇਂ ਆਤਮਾਂ ਨਾ ਹੋਵਾਂ? ਮੈਂ ਸੁਖ ਦਿਆ ਕਰਾਂਗੀ, ਲਵਾਂਗੀ ਨਹੀਂ, ਰੋਟੀ ਆਪ ਪਕਾਵਾਂਗੀ, ਪਾਣੀ ਆਪ ਭਰਾਂਗੀ, ਮੰਜਾ ਆਪ ਡਾਹਵਾਂਗੀ, ਕਪੜੇ ਆਪ ਧੋਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਬੀ ਕਿਕੂੰ ਕਰਾਂਗੀ? ਮੈਂ ਜਦ ਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਦੇ -੩੬੮- ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਰੋਹ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਕਹਿਣ ਲਗੀ: "ਹੁਣੇ ਇਸ ਕਮਲੇ ਨੂੰ ਕਬਰਸਤਾਨ ਭੇਜਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਦਬਵਾ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਸੁੱਖੇ |<noinclude></noinclude> csk0ueplxz881r1nzzrlxahp89u9gqf 250 74871 237257 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚਾਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਵੇਰ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ ਦੇਵੇ। ਮੇਰੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਅਰ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਗੱਡ ਗਈਆਂ, ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਝਮਕਣਾ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਉਹ ਸੁਆਦ ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆਯਾ ਕਿ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚਾਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਵੇਰ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ ਦੇਵੇ। ਮੇਰੀ ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਅਰ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਗੱਡ ਗਈਆਂ, ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਝਮਕਣਾ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਉਹ ਸੁਆਦ ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆਯਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਸੁਧੀ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਲੰਘਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਲਗੇ ਹਨ ਅਰ ਆਖਣ ਲਗੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੋਲੀ ਹੈਂ”। ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁੱਲੇ ਅਰ ਬੋਲੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਕੀਹ ਬੋਲੇ। ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ | ਜੋ ਬੋਲੇ, ਉਹ ਚੇਤੇ ਹੋ ਗਿਆ, ‘ਸਿ-ਰੀ-ਵਾ-ਹੇ-ਗੁ- | ਰੂ'। ਇੰਨੀ ਗਲ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਖੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੁਛ ਮੇਰੇ ਡਾਢੇ ਜ਼ੋਰ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਬੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ:‘ਜੀਓ ਜੀ! ਕੀਹ ਹੁਕਮ ਹੈ?” ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਤੇ ਨੈਣ ਫੇਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਅਰ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਕੁਛ ਚਿਟਿਆਸ ਹੋਰ ਆ ਗਈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਤੇ ਹਕੀਮ ਵੈਦ ਕਈ ਦਾਸ ਆ ਗਏ। ਅਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਤੇ । ਕਿ | ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਹੱਸੇ ਨਹੀਂ; ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਰੋ ਪਈ। ਦੌੜਕੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਂ ਕਾਹਲੀ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਛੁਟਕਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ ਫੁਹਾਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਵੱਜੀ। ਹਾਇ! ਅਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕਲਾਈ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿਤਾ ਅਰ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਹੂ ਦੀ ਨਾੜ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨੱਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਲਹੂ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇ ਅਰ ਵਗ ਚੁਕੇ ਲਹੂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਢਿੱਲੀ ਹੋਕੇ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਟ ਜਾਵਾਂ ਕਿ ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਪੂੰਝੇ। ਵੈਦ ਤੇ ਹਕੀਮ ਹੁਣ ਦੌੜਕੇ ਆਏ ਅਰ ਫੱਟੀ | | | | | | ਹੋਈ ਥਾਂ ਮੇਰੇ ਹਥੋਂ ਫੜਨ ਲਗੇ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਉੱਥੋਂ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਕੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਛੁਡਾਯਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਵੱਕੜੀ ਵਿਚ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਲਹੂ ਪੂੰਝਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਠ ਦੀਏ ਬੱਚੀਏ! ਇਹ ਕੀਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਤਾਂ ਇਤਨਾਂ ਕਾਇਰ ਨਹੀਂ ਸੀ?" ਪਰ ਮੇਰੇ ਤੇ ਕੀਹ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੱਥ |ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਬਾਪੂ ਜੀ! ਛੇਤੀ ਲਹੂ ਬੰਦ ਕਰਾਓ, ਮੈਂ ਬੇਦੋਸ਼ੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ। "ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੁਛ ਬਹਾਦਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੁਛ ਉਹ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ | ਨਿਆਣਪੁਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਕੁਛ ਕਾਂਬਾ ਜਿਹਾ ਤੇ ਥਰਰ ਜੇਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਠ ਬਾਪੂ ਦਾ ਦਿਲ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਿਆ। ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ: "ਛੇਤੀ ਜ਼ਖਮ ਨੂੰ ਸੀਵੋਂ। " ਵੈਦ ਜੀ ਤੇ ਹਕੀਮ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਕੀਤੀ, ਮਮਿਆਈ ਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਅੰਦਰ ਦਿਤੀਆਂ, ਜ਼ਖਮ ਸੀਤਾ, ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਖਿਆ: "ਬਾਪੂ ਜੀ, ਘਰ ਲੈ ਚੱਲੋ; ਓਥੇ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ। "ਮੇਰਾ ਕਹਿਣਾ ਕੌਣ ਮੋੜ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਡੋਲੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੂੰ-ਜਿਸ ਵਰਗਾ ਚੰਗਾ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦਾ-ਮਾੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਟੁਰੀ। ਹੁਣ ਮੈਥੋਂ ਘੋੜੇ ਤੇ ਨਾ ਚੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਜੀ ਕਰੇ ਜੋ ਮੈਂ ਡੋਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੁਰਾਂ ਅਰ ਉਸ ਮੁਖੜੇ ਨੂੰ ਪਲ ਭਰ ਨਜ਼ਰੋਂ ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਆਂ ਪਰ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਅੱਜ ਕੁਛ ਜ਼ੋਰ ਦੇਕੇ ਮੈਨੂੰ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਯਾ। ਅਸੀਂ ਘਰ ਆਏ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਉਸ ਦਾ ਡੇਰਾ ਕਰਾਇਆ। ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖ ਲਿਜਾਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ: "ਬੱਚੀਏ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਦ ਦਾ ਤੇਰਾ ਜਾਣੂੰ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਏਨੀ ਹੁੱਬ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਆਈ ਹੈ?ਹੈਂ ਐਨਾਂ ਪ੍ਰੇਮ?" ਮੈਂ ਮੈਂ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਅੰਮੀ! ਅੱਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ। ਤੀਰ ਮਾਰਨ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਏਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਿੱਤ੍ਹਾ ਜਾਣਕੇ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਖੱਲ ਬਾਪੂ ਜੀ ਦੇ ਰਥ ਹੇਠ ਵਿਛਾਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਅੰਮੀਏਂ! -੩੬੩-<noinclude></noinclude> epcn32afxnc58ikr858mk5br706e3f5 250 74872 237258 2026-09-27T07:38:30Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਹ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਗਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ"। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਣ ਘੋੜੀ ਉਤੇ ਬੈਠੀ ਮੈਂ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੀਰ ਕਮਾਨ, ਫੇਰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਤੀਰ |..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਏਹ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਗਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ"। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੁਸ਼ਕਣ ਘੋੜੀ ਉਤੇ ਬੈਠੀ ਮੈਂ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੀਰ ਕਮਾਨ, ਫੇਰ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਤੀਰ | ਤਾਂਘਾਂ ਤਾਂਘਦੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰਾਹ ਉਡੀਕਦਾ ਬਾਪੂ, ਮੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ | ਟੇਕਦੀ ਪਰਜਾ ਕੀ ਏ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਦੇਹ ਂ ਹੈ? ਓਪਰਾ ਹੈ? ਕਿਉਂ ਜੋ ਏਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਹੀ ਦੀ ਟੋਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਨ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮਨ ਨੂੰ ਹਾਂਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ, ‘ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜ ਖੁਸ਼ ਹੈ,’ ‘ਅਜ ਦਿਲਗੀਰ ਹੈ। ਸੋ ਤੂੰ ਮਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਨ ਦੀ ਂ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਹਾਂ ਤੂੰ ਚਰਖਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਚਰਖੇ ਨੂੰ ਕੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ ! ਤੂੰ ਸੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੈਥੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਧੁੱਪ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੂਰਜ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਚਾਂਦਨੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਚੰਦ ਹੈਂ। ਹੇ | ਚੰਗੀਏ ! ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੇਹ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ"। ਇਹ ਮੈਂ ਟਕ ਬੰਨ੍ਹਕੇ, ਮਨ ਜੋੜਕੇ ਬੇਵਸੇ ਹੋਕੇ | ਸੁਣਿਆ, ਪਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਐਤਕੀ ਮੈਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਮਾਨੋਂ ਉਲਟ ਗਏ। ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਂ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜਾਂ ਮੈਂ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸਾਂ। ਕੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਐਤਨਾਂ ਪਰਬਤ ਪੈਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਏ ਆਖਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਆਖਦਾ ਹੈ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਡੌਰ ਭੌਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਡਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੁਛ ਮੈਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨਿਤਾਣੀ ਹਾਂ, ਕੌਣ ਏਸ ਭਾਰ ਨੂੰ ਝੱਲੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਤਮਾਂ ਹਾਂ ? ਏਸ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸ਼ਿਖਰ ਵਲ ਤੱਕਿਆਂ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਪਾਟਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਦ ਇਹ ਸੁਣਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਫੈਲਰਦੀ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੱਸਦੀ ਖੇਡਦੀ, ਲਾਡਾਂ ਵਿਚ ਪਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ। ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੇ ਚਾਉ ਮਲ੍ਹਾਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਓਪਰੀਆਂ ਹਨ? ਹਾਇ ! ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਫੇਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਬਨਾਂ ਦੇ ਹਰਨ, ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਵਗਦੇ ਪਾਣੀ, ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਂ ਂ | ਂ ਂ | ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਡੰਬਰ ਬੀ ਮੇਰੇ ਨਾ ਹੋਏ। ਹਾਇ ! ਹਾਇ ! ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਸਰੀਰ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਂ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਬੀ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਹ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਕ ਤੇ ਸਖੀਆਂ ਮੇਰੇ ਨਾ ਹੋਏ। ਹਾਇ ! ਜੇ ਮੈਂ ਆਤਮਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ ! ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਇਕੱਲ ਰੂਪ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਆ ਗਈ ! ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੰਘੂੜੇ ਝੂਟਣ ਵਾਲੀ ਅੱਲ੍ਹੜ ਤੇ ਮੂਲੋਂ ਅਜਾਣ ਕੀ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ ਕਿ ਕੁਛ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਹੈ? ਚੰਗੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਉਦਾਲੇ ‘ਇਕੱਲ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਇਕੱਲ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਉਹ ਡਰ ਪਾਯਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਨਾ ਦਿੱਸੇ; ਕਲੇਜਾ ਕੰਬੇ, ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋ ਗਏ, ਰੋਵਾਂ ਤੇ ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰਾਂ ਤੇ ਆਖਾਂ: ਹਾਇ ! ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਤਮਾਂ ਨਾ ਹੋਵਾਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੈਂ ਸਹਿਮ ਖਾਵਾਂ ਤੇ ਡਰਾਂ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਉਹ ਇਕੱਲ ਵਧਦੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਟੁੱਟਦੀ ਜਾਵਾਂ, ਕਿੰਨੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉੱਠਣਾ ਚਾਹਾਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਕੌਣ ਉੱਠੇ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬਨ ਕੱਛੇ ਸਨ ਉੱਠਣਾ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਮਾਰੇ ਸਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਟੇਕ ਧਰਕੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣਾ ਵਿਸਾਰ ਬੈਠੀਆਂ। ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਖ੍ਯਾਲ ਆਯਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬੇਦੋਸ਼ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦਾ ਡੰਨ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੂ। ਹਾਇ ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਭਰਾਂਗੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਇਕੱਲ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕੱਲੀ ਹਾਂ? ਹਾਇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਰੋਇਆ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਦਿਨ-ਕਟੀ ਕਰਾਂਗੀ? ਮੇਰੇ -੩੬੭-<noinclude></noinclude> aafhvr5qaa0ft9tf8tqq1wn3smg66pt 250 74873 237259 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਯਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਮਾਲਕ, ਪਾਲਕ ਤੇ ਸਿਖ੍ਯਾਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਘੱਲਿਆ ਜਾਵਾਂ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਯਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਮਾਲਕ, ਪਾਲਕ ਤੇ ਸਿਖ੍ਯਾਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਘੱਲਿਆ ਜਾਵਾਂ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਉਹ ਰਾਜ਼ੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਜੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਿਚ ਤੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹੁ।’ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-‘ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਰਨੇ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ? ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ-‘ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਣਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-‘ਊਈ ਰੱਬਾ ! ਏ ਤਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਨਾ। ਸਾਰਾ ਜਹਾਨ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਤ | | ਵਿਚ ਬੀ ਖੁਸ਼ ਹੈ'। ਮੈਂ ਕਿਹਾ-‘ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ | ਡਰਦੇ?” ਆਖਣ ਲੱਗੇ-‘ਮਰਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ: ਦੇਹ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ‘ਆਤਮਾਂ’-ਜੋ ਮੈਂ ਹਾਂ- ਸਚਖੰਡ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ | ਰੋਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆ ਮਿਲੇਗਾ। ਤੂੰ ਭੀ ਨਾ ਰੋ, ਖੁਸ਼ ਹੋ। ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਰੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। | ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਡਰੀ ਤੇ ਕੰਬੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ‘ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਲਗੇਗਾ? ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ‘ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਛ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਉਹ ਉਹੋ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਉਹੋ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਪਿਆ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗੇਗਾ, ਉਹ ਹੈ ਹੀ ਸਾਰਾ ਪਿਆਰ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ ਬੀ, ਪਰ ਉਹ ਮਿਲੇਗਾ ਤਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਦਿਨ ਰਾਤ ਇਕ ਕੰਮ | ਕਰੇਂਗੀ।’ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-‘ਕੀਹ’? ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ‘ਟੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਉਠਦੇ, ਬੈਠਦੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' | ਆਖਦੀ ਰਹੀਂ। ਇਹ ਆਖਕੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਮੀਟ ਲਏ, | ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਪਲ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’| ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਿੰਨੀ ਵੇਰ ਆਈ, ਨੇਤ੍ਰ ਅਚਰਜ ਢੰਗ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੇ ਮਿਟ ਗਏ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਸੌਂ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਦਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਾਂ ਆ ਗਈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਜੀ ਵਲ ਤੱਕਕੇ ਬੋਲੀ-‘ਬੱਚੀਏ ! ਇਹ ਤਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। | ਮੇਰੀ ਚੀਕ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਰੋ ਪਈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ-‘ਜੇ ਤੂੰ ਰੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ”। ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਆਇਆ, ਸਹਿਮੀ, ਸੰਘਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਚੇਤਾ ਆਯਾ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਵੇਗਾ। ਫੇਰ ਚੇਤਾ ਆਇਆ ਕਿ ਜੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਕਹਾਂਗੀ ਤਾਂ ਆਵੇਗਾ। ਸੋ ਮੈਂ ਚੁਪ ਕਰ ਗਈ ਤੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ। ਰੌਣ ਆਵੇ, ਗਚ ਚੜ੍ਹੇ, ਕਲੇਜਾ ਟੁੱਟੇ, ਹੱਥ ਤੀਰ ਵਲ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਕਰਕੇ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਜਾਵਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖ, ਰੰਜ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਖਿਆ ਮੰਨਣ ਦੇ ਜਤਨ ਵਿਚ ਦਿਲੋ ਦਿਲ ਧੱਕੋ ਧੋੜੇ ਖਾਂਦਿਆਂ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਆਯਾ ਸੀ, ਕਿਸ ਸੁੱਲਖਣੀ ਮਾਂ ਤੇ ਭਾਗੇ ਭਰੇ ਪਿਉ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ? -0- ੩. ਮੇਰੀ ਅੰਮੀ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਕਾਕੀ ਕਿਤੇ ਮਰ ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਹ ਹਲ੍ਯਾਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ। ਦਿਨ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ ਮੇਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਮੇਰੇ ਆਹਰ ਤੇ ਮੌਜਾਂ ਨਾ ਮੁੜੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਨਾ ਰੁੱਝਾ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਕੀਤੇ ਪਰ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈ। ਰੋਂਦੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ; ਪਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿਚ ਸੁਰਗ ਸਨ, ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਡਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਨਾ ਆਖਦੇ ਕਿ ਮਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੱਸ ਬੀ ਪੈਂਦੀ, ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਕੇ ਮਿਲ ਬੀ ਲੈਂਦੀ, ਅੰਮੀਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਜਾ ਬੀ ਬਹਿਂਦੀ, ਪਰ ਓਹ ਹੁਲਾਰੇ ਤੇ ਓਹ ਚਾਉ, ਓਹ ਖੜਮਸਤੀਆਂ ਤੇ ਬੋਕਣੇ ਸੁਪਨਾ ਹੋ ਗਏ! -੩੭੬-<noinclude></noinclude> tnxc3ptezmoabaehgl10f516upei7ee 250 74874 237260 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫਿਰਦੀ ਦਿੱਸਦੀ ਤੇ ਜੀਭ ਓਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਤੇ ਮਨ ਏਸ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਟੁਰਿਆ ਚਲਦਾ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਵੇਗਾ। ਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਹੁਣ ਕੁਛ ਘ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਫਿਰਦੀ ਦਿੱਸਦੀ ਤੇ ਜੀਭ ਓਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਤੇ ਮਨ ਏਸ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਟੁਰਿਆ ਚਲਦਾ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਵੇਗਾ। ਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਹੁਣ ਕੁਛ ਘਰਾਂ, ਮਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ‘ਮੈਨੂੰ ਬਨ ਵਿਚ ਇਕ ਕੋਠਾ ਪਾ ਦਿਓ ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਜੀ ਪਰਚਾਉਣ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂ।' ਬਾਪੂ ਜੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਕਿ ਕਾਕੀ ਦਾ ਜੀ ਪਰਚੇਗਾ। ਆਖਣ ਲੱਗੇ: ‘ਜਿੱਥੇ ਆਖੇਂ | ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।” ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਭਾਲਣੀ ਸੀ? ‘ਚੰਗੇ ਜੀ’ ਜਿਸ ਢੱਠੀ ਹੋਈ ਢੇਰੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ | ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੀਤੀ | ਕਰਤੂਤ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਗਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਣ ਦੇ | ਸ਼ੁਕਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਏਹੋ ਥਾਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਅਟਾਰੀ ਪਵਾ ਦੇਣ ਲਗੇ ਸੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਪੱਥਰ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਢੇਰੀ ਵਿਚੋਂ | ਕੱਢੋ ਤੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਥਾਂ ਉਸਾਰੋ। ਡਿੱਗੀ ਵਿਚ ਜਾਨ ਪਾ ਦਿਓ ਤੇ ਉੱਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਾ ਦਿਓ'। ਸੋ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਢੇਰੀ ਵਿਚੋਂ ਸਾਮਾਨ ਲੱਭੇ, ਂ ਕੁਛ ਹੋਰ ਪਾਏ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸਾਰਿਆ। ਮੇਰੀ ਹੁਣ ਇਹੋ ਰੰਗ ਭੂਮੀ ਸੀ। ਤੜਕੇ ਪਹਿਰ ਭਰ, ਸੰਝ ਨੂੰ | ਪਹਿਰ ਭਰ ਮੈਂ ਏਥੇ ਆਕੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ .. ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਸਾਂ। ਜੀ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਰਹਵਾਂ ਬੀ ਏਥੇ ਹੀ, ਪਰ ਬਾਪੂ ਜੀ ਤੇ ਅੰਮੀਂ ਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਦੁਖ ਮੰਨਦੇ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਦੁਪਹਿਰੇ ਜਦ ਘਰ ਗਈ ਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾਕੇ ਲੇਟੀ, ਪੱਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਲਏ ਤੇ ਲੱਗੀ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ। ਅੰਮੀਂ ਨੇ ਜਾਤਾ ਮੈਂ ਸੌਂ ਗਈ ਹਾਂ, ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਕਾਕੀ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਜ ਕਰੀਏ, ਕਾਜ ਹੋਇਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੀ ਭੂਮਣਾ ਪੈ ਜਾਏਗੀ ਤਾ ਇਹ ਉਦਾਸੀਆਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ। " ਬਾਪੂ ਜੀ ਬੀ | | ਂ | ਂ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਏ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਜੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਭੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਵਿਆਹਕੇ ਬੀ ਉਦਾਸ ਹੀ ਰਹੀ ਤੇ ਵੱਸੀ ਨਾ ਤਾਂ ਉਂਞ ਨੱਕ ਵੱਢਣੀ ਹੋਊ ਤੇ ਖੇਚਲ ਵੱਖ ਪਊ। ਹੱਛਾ ਅੱਜ ਮਹਿਤੇ ਨਾਲ ਤੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਗਿਣਾਂਗਾ। ਨੂੰ "1 ਜਦ ਬਾਪੂ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਅੰਮੀਂ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ ਤੇ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ : "ਪਿਆਰੀ ਅੰਮੀਂ ! ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਅੱਜ ਬਾਪੂ ਜੀ ਆਖਿਆ ਹੈ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਸਾਂ। ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬਾਪੂ ਜੀ ਦਾ ਆਖਿਆ ਮੋੜ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੁਛ ਸੁਖੀ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਖੇਡਦੀ ਮੱਲ੍ਹਦੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਰੋਂਦੀ ਤੇ | ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਬੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਐਸਾ ਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲੂੰਆਂ ਥਾਣੀਂ ਸੁਖ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਛੁਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰਾ ਜੀ ਟੱਪਦਾ ਬੁੜ੍ਹਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਕੁਛ ਕੱਠਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠੀ ਰਹਾਂ। ਏਸ ਤਰ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਕਦੇ ਝਲਕਾਰਾ ਜਿਹਾ ਮਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਮੈਂ ਤੁਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਕਾਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੁਖ ਜਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸੁਖ ਮੁੜਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਬੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਇਸ ਮੱਧਮ ਤੇ ਠੰਢੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਉਗਮ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਰ ਕਈ ਵੇਰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਕਿਤੇ ਆਤਮਾਂ ਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ ਅਰ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈਂ ? ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਐਤਨਾ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਦੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਇਕ ਠੰਢੇ ਜਿਹੇ ਸੁਖ ਦਾ ਝਲਕਾ ਵੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀ ਅੰਮੀਂ ! ਜੇ ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਜੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਫਾਹੀ ਵਿਚ ਨਾ -੩੭੭-<noinclude></noinclude> obsamclhjansalaphnx6vbxftl8bz80 250 74875 237261 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮੀਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਫੁਰ ਪਈ, ਮੇਰੇ | ਐਉਂ ਲੱਗਿਆ ਕਰੇ ਕਿ ਸੀਸ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਦਿੱਸਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਹ ਹੋਈ ਜੋ "ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਐਉਂ ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਅੰਮੀਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸੋਚ ਫੁਰ ਪਈ, ਮੇਰੇ | ਐਉਂ ਲੱਗਿਆ ਕਰੇ ਕਿ ਸੀਸ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਦਿੱਸਦੇ ਅੰਦਰ ਚਾਹ ਹੋਈ ਜੋ "ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਐਉਂ ਜਿਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ | ਲੱਗਿਆ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਵੀਰ ਭੇਜ ਦਿਓ ਜੋ ਉਹ ਬੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ | ਮੈਂ ਤਦੋਂ ਕੰਬ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਕਰਾਂ ਕਿ 'ਬ੍ਰਿਛ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਪਾਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਲਦਾ | ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਹੈਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ | ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਲਗਦੇ ਹਨ? ਪਰ ਚੰਗੇ ਜਿਹੇ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਂ ਤਾ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਂ ਇਹਨਾਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਗਲ ਹੋਣੀ ਹੈ?" ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਦ ਉਤੇ ਬਲ ਨਾ ਪਾਇਆ ਅਰ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪੱਕ ਨਿਸਚਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਸੁਆਦ ਅਖੀਰ ਪੱਕ ਗਿਆ, ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰੇ” ਨੇ ਸੁਣ ਲਈ ਤੇ ‘ਅੱਛਾ’ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਪਿਆਰਾ-ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਭੱਜੀ ਭੱਜੀ ਘਰ ਆਈ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਪਿਆਰਾ ਦੇ ਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ‘ਹੈ’ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ‘ਹੈ’ ਡੇਉਢੀ ਵਿਚ ਖੜੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾ ਲਈ ਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਆਰਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਕੰਨ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਲਾਕੇ ਆਖਿਆ: "ਬਾਪੂ ਜੀਓ, ਜੀਓ ਸੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚ ਆਖ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਜੀ ! ਵੀਰ ਜੀ ਆਉਂਦੇ ਪਏ ਹਨ। " ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, "ਹੈ" ਜ਼ਰੂਰ ‘ਹੈ’ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਏਹ ਹਯਾਨ ਹੋਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ਲਹਿਰੇ ਜੋ ਹੁਣ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਲਾਲੀ ! ਵੀਰ ਜੀ ? ਮੈਂ ਆਖਿਆ: ਸਚ ਮੁਚ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਜਦ ਮੇਰੇ ਲੂੰ ਉਸ ਨੂੰ "ਜਿਹੜੇ ਆਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੋਦੀ ਮੇਰੇ ਵਾਂਙ ਖੇਡਣਗੇ ਤੇ ਚੇਤੇ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਣ, ਤਿਣ, ਪਰਬਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨਗੇ।’ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਉਹ ਸਮਝ ਅਕਾਸ਼, ਪਤਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਏ ਚੇਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾ ਗਏ ਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵਹਿਮ ਦੀ ਗੱਲ ਪਈ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਸੇ ਕੋਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਰ ਮੇਰੇ ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਹਿਮ ਤੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਲਾਡ ਕਰਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਕੋਲ ਹੈ। ਫੇਰ ਪਿਆ ਸੁਆਦ ਆਵੇ ਤੇ ਐਉਂ ਲੱਗੇ ਜੋ ਆਏ। ਮੈਂ ਭੱਜਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ' ਪਿਆਰ ਪਿਆ ਆਖਿਆ: "ਅੰਮੀਏ! ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ, ਵੀਰ ਜੀ ਪਏ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪੇ ਸੁਆਦ ਆਵੇ, ਆਪੇ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੀ ਹਰਿਆਨ ਹੋਕੇ ਤੱਕਣ ਵਿਚੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਪਟ ਪਈ ਵੱਜੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਹੱਸ ਪਏ; ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਾਂ ਏਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਸੇ ਮਠ ਦੀ ਕੱਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਸੁਭਾਉ ਮੂਜਬ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗਿੱਧਾ ਪਾਕੇ ਆਖਿਆ: ਬੈਠਿਆਂ ਮੇਰੇ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹ ਤਾਂ ਜਿੱਕੂੰ ਮੈਂ ਏਸ "ਤੁਸਾਂ ਵੇਖ ਲੈਣਾ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਮਠ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਮੇਰੇ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ’ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਹੱਛਾ’ ਆਖ ਵੱਸੇ ਹਨ।" ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੁਛ ਹਾਸੇ ਤੇ ਕੁਛ ਉਦਾਸੀ ਜਿਹੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਅਚਰਜ ਤੇ ਕੁਛ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂ। ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ " ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਓਹ ਲਹਿਰਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜੋ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਸੀ ਇਸ ਯਾਦ ਵਿਚ ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਬਰਕਤ ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਲੇ ਲਗਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਂ ਤਬਕਕੇ ਤੱਕਿਆ ਕਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਹੁ ਆ ਗਏ, ਜਾਂ ਐਉਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਧਉਣ ਦੇ ਉਹਲੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਂ | | ਗੱਲ ਕੀ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ ਮੇਰਾ ਸੁਆਦ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਆ ਮੁਹਾਰੇ ਹੱਸ ਪੈਣਾ, ਕਦੇ ਆ ਮੁਹਾਰੇ ਰੋ ਪੈਣਾ, ਪਰ ਰਹਿਣਾ ਸਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਧੁਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਭਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਰਹਾ ਕੁ ਹੋਰ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਸਾਡੇ ਘਰ ਸੱਚੀ ਮੁਚੀ ਇਕ ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਗਏ। ਵੀਰ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚੋਂ ਮੇਰੇ ਵਹਿਮਣ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ -300-<noinclude></noinclude> 0slmxxpvtc2g1br3tjonevpgc5p4uz9 250 74876 237262 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਨੂੰ ਕੋਲੇ ਕੋਲੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਉਹ... ਹਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਵਾਜਾਂ ਪਈ ਮਾਰਦੀ ਦਿੱਸੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਹਾਲ ਤਦੋਂ ਦੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਭੁੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ / ਵਿਚ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਾਸਦੀ ਸੀ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਨੂੰ ਕੋਲੇ ਕੋਲੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਉਹ... ਹਾਂ ਉਹ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਵਾਜਾਂ ਪਈ ਮਾਰਦੀ ਦਿੱਸੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਹਾਲ ਤਦੋਂ ਦੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਭੁੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ / ਵਿਚ ਇਕ ਅਨੋਖੀ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਭਾਸਦੀ ਸੀ, ਅਰ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਬੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ | ਸਿਵਾ ਇਸ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਹਨ ਜੋ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਮ ਯਾਦ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ। ਜੇ ਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਸਗੋਂ ਇਸੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਸੀ, ਹੋਰ ਸੁਧ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਵੀਰ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਦੇ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਮੈਂ ਇਸ ਰੰਗ ਵਿਚ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ? ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ | ਰਹੀ। ਫੇਰ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਸ਼ਾਹਦੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੁਣ ਬੀ ਲੈਣਗੇ ਤੇ ਦੇ ਬੀ | ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲੂੰਆਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਦੇਣਗੇ। ਹੈਂ। | | ਜੀਭ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਨਾ ਬੈਠਿਆਂ, ਨਾ ਟੁਰਦਿਆਂ ਨਾ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਾ ਸੁੱਤਿਆਂ। ਮੈਂ ਆਖਾਂ:-“ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ! ਇਹ ਕੀ ਪਿਆ ਬਣਦਾ " ਅੰਮੀ ਸੁਣਕੇ ਹੱਸ ਪਈ: "ਬੱਚੀਏ ! ਤੂੰ ਜਿਹੀ | ਕੁ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੀ ਸੈਂ ਉਜਿਹੀ ਵਹਿਮਣ ਹੋ ਗਈ | ਹੈ?ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਰੋ ਪਈ ਤੇ ਫੇਰ ਗਲੱਕੜੀ ਪਾਕੇ ਐਡਾ ਸੁਆਦਲਾ ਹੈ, ਮਿਲਨਾ ਖ਼ਬਰੇ ਕੋਡਾ ਕੁ ਸੁਆਦਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ: ਜਿੰਦੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸਭ ਕੁਛ ਨੂੰ ਜੀਂਦੇ ਵੇਖ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਸਭ ਕੁਛ ਏਸੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਆਸਰੇ ਪਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਥਹੁ ਲੱਗੇ ਕਿ ਪੱਥਰ ਤਾਂ ਪਏ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਬੂਟੇ ਗੱਡੇ ਹੀ ਗੱਡੇ ਹਨ, ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ ਬੇਸਮਝ ਹੀ ਹਨ, ਫੇਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੀਕੂੰ ਪਏ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ? ਫੇਰ ਖਿਆਲ ਆਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਆਤਮਾਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਾਂ! ਉਹ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਲੁਕਕੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਇਹ ਓਸੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਦਾ ਝਲਕਾ ਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਪਰ ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਸੋਚ ਫੁਰੀ, ਕਿ ਸੋਚਣ ਤੇ ਸੋਚ ਸੋਚਕੇ ਅਚਰਜ ਹੋਣ ਤੇ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਮੂਰਖ ਬਣਕੇ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਪੈਣ ਦਾ ਕੀਹ ਗੁਣ ਹੈ? ਏਸ ਆਖਿਆ:-" ਜੀ ! ਜੇ ਇਕ ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਜਾਣ ਫੇਰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ?” ਮਾਂ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ:-"ਫੇਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣਾ ਬੀ ਸੁਖਦਾਈ | ਨਹੀਂ। " ਮੈਂ ਕਿਹਾ: "ਅੰਮੀਂ ! ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਦਾ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੇੜ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਟੁਰ ਗਏ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਆਉਣ | ਵਾਲਾ ਪਿਆਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਅਕਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਜੀ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੁਛ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ‘ਮਠ’ ਨੂੰ ਚਲੀ ਆਈ। ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਨੂੰ ਟੁਰ ਗਿਆਂ ਤ੍ਰੈ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਹਰਦਮ ਬੈਠੀ ਦਿੱਸਦੀ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭੁੱਲਦੀ। ਜੋ ਨਾਮ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ ਗਏ ਸੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਮ ਭੁੱਲਣਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਰਿਹਾ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਮਠ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆ ਕਦੇ ਐਉਂ ਲੱਗਿਆ ਕਰੇ; ਜਾਣੀਦਾ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੂੰ ਜੀਭਾਂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਰ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹੋ ਸੱਦ ਪਈ ਵੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਝੋਕਾ ਵੱਜਾ ਜੋ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਤੱਕ ਬੈਠੀ ਫੇਰ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੇ ਪੱਤਰ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਜੀਭ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਪਈ ਦਿੱਸੇ। ਜਿੱਧਰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਜਾਵੇ ਸਭ ਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਸੁਆਦ ਬੀ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ, ਨਾਉਂ ਵੀ ਵਿਸਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀਹ ਲੈਣਾ ਹੈ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹਕੇ? ਜੋ ਸੀ ਸੋ ਸੀ, ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਸੀ ਸੋ ਪਿਆ ਹੋਸੀ, ਮੈਂ ਜਿਕੂੰ ਪਹਿਲੇ ਕਦੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਈ ਸਾਂ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾ ਲੈਂਦੀ ਸਾਂ, ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੋਚਾਂ ਤੋਂ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਹਿਕੇ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਲਵਾ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹ ਛੱਡਾਂ? ਇਕ ਦਿਹਾੜੇ ਮੈਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸੁਖ ਵਿਚ ਪਾਸੇ ਹਰ ਸ਼ੈ ਉਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਓਹੋ ਨਾਉਂ | ਸਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕੀ -੩੭੯-<noinclude></noinclude> cca0m09watzueexw37uufr6kw95ygtv 250 74877 237263 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਾਣ-ਜੋ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਚੀ | ਹਾਂ-ਉੱਡ ਗਏ। ਚੰਗੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਘੁਟਕੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਟੁਰੋ ਨਾ, ਜੇ ਟੁਰੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ'। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ‘ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁਰ ਚੱਲਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਾਣ-ਜੋ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਚੀ | ਹਾਂ-ਉੱਡ ਗਏ। ਚੰਗੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਘੁਟਕੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ-ਟੁਰੋ ਨਾ, ਜੇ ਟੁਰੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਚਲੋ'। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ‘ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁਰ ਚੱਲਿਆ, ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਰਹੇਗਾ ਏਥੇ ਹੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ। ਹਕੀਮਾਂ ਵੈਦਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਤੁਸਾਂ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਹੁਣ ਜੀਉਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੇ | ਪਿਛੋਂ ਪੰਡਤ ਦੇ ਕਹੇ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰਨਾ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ | ਹੈ ਅਨਜਾਣੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ। ਜੇ ਹੁਣ ਬੀ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਾਪ ਦਾ ਖਯਾਲ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਤੀਰ ਮਾਰਕੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ' ਨਾ ਕੱਢ ਸਕੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤਹਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਮਾਫ ਕੀਤਾ, ਸੋ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਜਾਓ। ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਹੈ-‘ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ” ਇਹ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਪਰ ਇਹ ਚੇਤੇ ਰਹਿਣਾ ਉਥੇਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਫੇਰ ਭੁੱਬਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੇ ਡਿੱਠੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਸੁਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਨੇ ਸਭ ਮੌਜਾਂ, ਖੇਡਾਂ, ਸੁਖ ਰੰਗ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਵੈਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ-ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ" ਏਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ-‘ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੈ!” ਪਰ ਵੈਦ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਠੀਕ ਹੈ ! ‘ਊਈ’ ! ਮੈਂ ਬੋਲੀ:- ‘ਮੈਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਾਂਗੀ। ਓਹੋ ਤੀਰ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਖੋਭਾਂਗੀ, ਤੇਰੀ ਚਿਖਾ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਾਂਗੀ। ਓਹ ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੇ, ਨੈਣ ਮੀਚ ਲਏ, ਪਰ ਫੇਰ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਬੋਲੇ-‘ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਤੀਰ ਖੋਭੀ, ਨਾ ਸੜੀਂ, ਜਿਥੋਂ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤਾਂ ਓਥੇ ਨਾ ਆਵੇਂਗੀ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਆਖੇ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪੇ ਮਰੇਂਗੀ ਓਥੇ ਆਵੇਂਗੀ। ‘ਮੈਂ ਰੋ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕੀਕੂੰ | ਆਵਾਂਗੀ? ਮੈਂ ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਮੁੱਠੀ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੁੱਠੀ, ਂ | | | | | ਹੇ ਚੰਗਿਆ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਚਿੱਲੇ ਤੋਂ ਤੀਰ ਛੁਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਮਿਲਣੋਂ। ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ” ਇਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਹੈ, ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਉਚਿਆਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਇਕ ਆਖਾ ਮੰਨੇ ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਭੀ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ ਅਰ ਤੈਨੂੰ ਸਚ ਮੁਚ ਆਤਮਾ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਛ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਦਾਸ-ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਵੇਗਾ ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਇਨਾਮ ਜੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਰਾਠਾਂ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ-‘ਤੈਥੋਂ ਚੰਗਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਪਰ ਤੂੰ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈਂ ਜੋ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਮੈਂ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਚੰਗੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਪਤਾ ਦੇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਭੱਜੀ ਓਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਹਾੜੇ ਕੱਢਾਂ ਤੇ ਆਖਾਂ: “ਹੇ ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਦੇ ਚੰਗਿਆਂ! ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਦੇਹ। ਜੋ ਮੈਂ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਹ ਐਉਂ ਬਖਸ਼ੀਵੇ ਕਿ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰੱਜ ਰੱਜਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰ ਲਵਾਂ ਤੇ ਛਿਨ ਨਾ ਵਿਛੁੜਾਂ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹੋ ਕੁਛ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜੋ ਉਹ ਮਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਦਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬੀ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਓ ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਂ ਲਉ। ,, ਮੇਰੀ ਇਹ ਭੋਲੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਤ੍ਰਿਖਾ ਦੇਖਕੇ ਚੰਗੇ ਜੀ, ਹੱਸ ਪਏ ਤੇ ਬੋਲੇ-‘ਭੋਲੀਏ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਇਕ ਹੋਰ ਹੈ; ਜੋ ਕਦੇ ਸਰੀਰ -੩੭੫-<noinclude></noinclude> 5lwi1vytib4db8rno74vk2pbsyk2q94 250 74878 237264 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" ਂ | ਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਕਰਕੇ ਸਿੱਟ ਦੇਣਾ, | ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲਵੋ।' ਤਾਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਹੇ ਫੇਰ ਅਪਣੇ ਰੋਹੜਾਂ ਤੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਦਲਨਾ ਕਿ ਂ ਪਾਣੀ ! ਅਸੀਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਹਾਂ ਅਰ ਸੁਖੀ ਹਾਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" ਂ | ਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਕਰਕੇ ਸਿੱਟ ਦੇਣਾ, | ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲਵੋ।' ਤਾਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਹੇ ਫੇਰ ਅਪਣੇ ਰੋਹੜਾਂ ਤੇ ਰੋਆਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਦਲਨਾ ਕਿ ਂ ਪਾਣੀ ! ਅਸੀਂ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਹਾਂ ਅਰ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਖੇਰੂ ਖੇਰੂ ਕਰਕੇ ਕਿਣਕੇ ਕਿਣਕੇ ਕਰ ਸੁੱਟਣਾ। ਂ ਸਾਨੂੰ ਖੇਚਲ ਨਾ ਦੇਹ।’ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤਾਂ ਇਕਨਾਂ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ "ਇਹ ਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਜੋ ਬੀਜ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਕਰੜਾ ਕੋਟ ਸੀ ਠੰਢਾ ਹੈ, ਲਬ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਂ ਉਸ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਬੈਠੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਛਾ ਬਈ ਆਕਾਸ਼ ਬੀ ਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਡੂੰਗੀ ਥਾਂਈਂ ਬੀ ਜਾਂਦਾ ਕੱਲ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਪਿੱਛੇ ਅਟਕ ਗਿਆ। ਰਤਾ ਹੈ ਅਰ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬੀ ਨੂੰ ਅੰਕੂਰਾਂ ਦੀ ਪੰਚੈਤ ਨੇ ਸਲਾਹ ਗਿਣੀ। ਕਈਆਂ ਨੇ, ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ, ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗੀਏ, ਜਿੰਦ | ਜੋ ਬਹੁਤ ਪੱਕੇ ਸਨ, ਆਖਿਆ-"ਅਸੀਂ ਆਪ ਬਹੁਤ ਬਣੀਏ, ਇਸ ਅੰਦਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸਦੀਆਂ ਜਿਸ | ਸੁਖੀ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਕੀਹ?" ਕਈ ਕੱਚੇ ਸਨ ਪਾਸੇ ਪਏ ਸੋ ਪਏ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ-"ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਕੋਈ ਆਯਾ ਸੀ ‘ਜਿੰਦਪਨਾ’ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਹੀ ਜੋ ਉਹ ਕੀਹ ਹੈ? ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਣਾ ਚਲੋ ਚਾਲੇ ਤਾਂ ਪਈਏ। " ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਵਡੇ ਵੱਟੇ ਤੇ ਂ ਸੀ, ਭੁੱਲ ਹੋ ਗਈ। " ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੱਕੋ ਤੱਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸਨ ਪੱਥਰ ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਛੋਟੇ ਕਿਣਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕਿ ਪੌਣ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਪਏ। ਗਲ ਕੀ ਇਕ ਵਾਕ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਧੜੇ ਹੋ | ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੰਕੂਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ- ਗਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਰੁਮਕੇ ਟੁਰਦਾ ਤੇ | "ਭੋਲਿਓ ! ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਦ ਹੋ, ਇਹ ਬਾਕੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ‘ਆਓ ਜਿੰਦ ਬਣ ਜਾਓ’ ਇਹ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਆ ਬੀਜ ਤੁਹਾਡਾ ਤੋਸ਼ਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਿੰਦ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਗਿਆ ਤਾਂ ਛੋਟੇ ਬਰੀਕ ਕਿਣਕੇ ਤਾਂ ‘ਸਤ ਬਚਨ’ ਆਖੇ ਲੱਗੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਚੱਲਾਂ ਤੇ ਕਹਿਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ | ਦਿਖਾਵਾਂ ਕਿ ਬਾਹਰ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਪਾਣੀ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਲਹਿਰਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਜੋ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਆਏ ਹਨ ਵਡਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਫੇਰ ਸਹੀ’ ਕਹਿਕੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲਓ। ਏਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਜਾਗ ਪੈਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਵੇਖਣਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈਕੇ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਜਿੰਦ ਵਿਚ ਆ ਜਾਓਗੇ।" ਪੌਣ ਦਾ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਜਾਂ ਉਹ ਟੁਰਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਣਕੇ ਲੱਗੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਰਗੜੀਨ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕੇ ਹੋਣ। ਰੋਣ ਵਿਚਾਰੇ ਤੇ ਪਛੁਤਾਉਣ ਕਿ ਅਸਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਆਖੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੰਨੇ। ਪਾਣੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਨਿੱਕਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਰਲਾ ਲਿਆ, ਕੋਈ | | ਂ ਸੁਣਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦ ਪਾਣੀ ਆਇਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਚਰਨੀਂ ਲਾ ਲਿਆ ਤੇ ਕਈ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਐਸੇ ਲੜੇ ਕਿ ਸੜ ਗਏ, ਕਈ ਟੱਪਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ, ਕਈ ਐਨੇ ਹੇਠਾਂ ਲੱਥੇ ਕਿ ਫੇਰ ਉਠੇ ਨਾ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ’ਉਪਦੇਸ਼ ਮੰਨਿਆਂ ਸੀ ਓਹ ਗਿਰਦੇ ਦੇ ਕੋਟ ਨੂੰ ਪਾੜਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬਾਹਰ ਪੱਤੇ ਨਿਕਲ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਨਿਰਾ ਪਾਣੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਮਿੱਟੀ ਪੱਥਰ ਤੇ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਡਾਢੇ ਹੀ ਨਿਕੇ ਕਿਣਕੇ ਵੀ ਰਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਅੰਤ ਪਾਣੀ ਇਕ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚ ਥੋੜੀ ਥੋੜੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਪਏ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਨੇ ਆਕੇ ਆਖਿਆ-‘ਹੇ ਅੰਕੁਰ ਜੀ ! ਆਪ ਬੀਜ ਦੇ ਮੱਠ ਵਿਚ ਸਮਾਧੀ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਆਪਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਲੈਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ ! ਆਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ | ਇਸ ਕਿਣਕੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੰਕੁਰ ਬੀਜ ਦਾ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਗਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕਿਣਕਾ ਅਕਸਰ ਸਿਰੇ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਬੀਜ ਦੇ ਉਗ ਪੈਣ ਤੇ -੩੭੧-<noinclude></noinclude> nkylkhmhikj7at0vzg24g4ieescl18p 250 74879 237265 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਜਾਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਪਰ ਉਂਞ ਏਹ ਬੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ | ' ਇਸ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਕਿਣਕੇ ਵਿਚ ਬੀ ਜਿੰਦ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਜਾਨ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਪਰ ਉਂਞ ਏਹ ਬੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ | ' ਇਸ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਕਿਣਕੇ ਵਿਚ ਬੀ ਜਿੰਦ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਜਾਨਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਖੜਾ ਸੀ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਵਰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਕਿਣਕੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਡਿੱਠਾ ਉਸ ਵਿਚ ਜਿੰਦ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਜਿੰਦ ਇਹ ਨਹੀਂ ਆਖ ਸਕਦੀ ਸੀ ਯਾ ਜਾਣ ਸਕਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿੰਦ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਕੁਛ ਹੋਰ ਐਸਾ ਸੀ ਜੋ ਆਖਦਾ ਸੀ-ਮੈਂ ਜਿੰਦ ਹਾਂ, ਜਾਨ ਹਾਂ, ਅਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਅਰ ਅਪਣੇ ਤੋਂ ਛੁਟ ਸਾਰੇ ਕੁਛ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਰਦਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਤਦ ਬੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੁਛ ਜੀਉਂਦੇ ਜਿਹੇ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਂਞ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਤੇ ਜੜ੍ਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਸ ਭੇਤ ਨੂੰ ਸਾਫ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਕੇ ਆਖਿਆ-"ਓਏ ਭੋਲੇ ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੱਧਿ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਜਿੰਦ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ? । ਤੂੰ ਤਾਂ ਨਿਰਾ ਬੁੱਧਿ ਹੈਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਬੁੱਧਿ ਹੋ ਜਾਏਂ ਤਾਂ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਝੂਠੇ ਹਨ ਛਡ ਦੇਵੇਂ। " ਤਦ ਉਹ ਰੋ ਪਿਆ ਅਰ ਉਸ ਜਾਤਾ ਜੇ ਮੈਂ ਜਿੰਦਾ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਦ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਤਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ-"ਸੁਣਿਐ ਪੋਹਿ ਨ ਸਕੇ ਕਾਲੁ॥" ਪਰ ਮੈ ਨਾ ਸਮਝੀ ਕੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਭੋਲਿਆ! ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਨਹੁੰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਤਕ ਜਿੰਦ ਹੈਂ। ਮਰਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਰੂਪ ਵਟਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਮੰਨੈ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ॥ ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥ ਮੰਨੈ ਮੁਹਿ ਚੋਟਾ ਨਾ ਖਾਇ ॥ ਮੰਨੈ ਜਮ ਕੈ ਸਾਥਿ ਨ ਜਾਇ ॥ ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਹੋਇ ॥ ਜੇ ਕੋ ਮੰਨਿ ਜਾਣੈ ਮਨਿ ਕੋਇ ॥ ੧੩ ॥ {ਜਪੁਜੀ} | | | | | | | | | ਂ | | | ਮਨੁੱਖ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ਤੋ ਵਾਂਙੂ ਓਪਰਾ ਜਾਤਾ ਪਰ ਉਸ ਵਡੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਕਿਹਾ-ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਨ ਲਵੇਂ, ਜੋ ਕੁਛ ਤੂੰ ਹੁਣ ਮੈਥੋਂ ਜਾਣਿਆਂ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਾਣੇਂਗਾ ਕਿ ਮਰਦਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਤ ਮਨ ਤੇ ਮਨਿ ਬੁਧਿ ਤੇ ਬੁਧਿ ਸੁਧਿ (ਯਾ ਸਿਧਿ) ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ ਮੁਰਦਾ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਣ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਹਨ ਜੋ ਸੰਜੋਗ (ਖਿੱਚ) ਤੇ ਵਿਯੋਗ (ਧੱਕ) ਨਾਲ ਪਲਪੀਂਦੇ, ਬਣਦੇ, ਮੌਲਦੇ, ਫੈਲਦੇ ਤੇ ਸੁੰਗੜਦੇ ਸੁਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬੁਧਿ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਚੁਪ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਉੱਚਾ ਲੱਗੇ, ਭੁਲੇਖਾ ਘੱਟ ਖਾਵੇ। ਜਿਕੂੰ ਮੈਂ ਤੀਰ ਮਾਰ ਬੈਠੀ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਜੋ ਮਾੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰਨਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂ ਕਿ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਜੋ ਫਲਾਣਾ ਕੰਮ ਮਾੜਾ ਹੈ ਤੇ ਫਲਾਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ | ਮੈਨੂੰ ਚੇਤਾ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਏਹ ਆਖਦਾ ਕਿ ਤੂੰ ਬੁੱਧਿ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀ ਏ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਙੂ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਪਰ ਅਜੇ ਮੈਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ: ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ।' ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਪਸ਼ਤੋ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਤੂੰ ਬੁਧਿ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਸੁਧਿ (ਸਿਧਿ) ਹੈਂ। ਬੁੱਧ ਗੁਆ ਤੇ ਸਿਧ ਪਾ ਲੈ, ' ਤਾਂ ਓਹ ਰੋਣ ਲੱਗਾ ਜੋ ਐਡਾ ਚਾਨਣਾ ਗੁਆਕੇ ਮੈਂ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਰੋਂਦੇ ਰੋਂਦੇ ਹੀ ਉਹ ਸਿਧ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਗੱਲ ਜਿਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਬੀ ਨਹੀਂ-ਪਈ ਦਿੱਸੇ। ਬੁੱਧਿ ਬੀ ਜਿਸ ਗਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕੰਮੀ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਮਾਰਤੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਬੁੱਧਿ ਤਾਂ ਪਤੇ ਟੋਹਾਂ ਲਾਕੇ ਵੇਖਦੀ ਸੀ, ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿਚਾਰਕੇ ਥਹੁ ਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਸੋਝੀ ਪਈ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਿਆਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪੌਣ ਗੁਰੂ, ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ, ਧਰਤੀ -੩੭੩-<noinclude></noinclude> t3fp453nvp0gnzjwcnu47qr7nypf1rd 250 74880 237266 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਾਉਣਾ, ਮੈਂ ਆਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੋੜਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਾਂਗੀ। 11 ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:-"ਕਾਕੀ ! ਤੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਿਆਣੀ ਹੈਂ, ਕੁਛ ਸੋਚ ਬੀ ਕਰ ਨਾ। ਪਹਿਲੀ ਉਮਰੇ ਤੂੰ ਖੇਡਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਾਉਣਾ, ਮੈਂ ਆਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮੋੜਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਾਂਗੀ। 11 ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:-"ਕਾਕੀ ! ਤੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਿਆਣੀ ਹੈਂ, ਕੁਛ ਸੋਚ ਬੀ ਕਰ ਨਾ। ਪਹਿਲੀ ਉਮਰੇ ਤੂੰ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਬੇਫਿਕਰ ਰਹੀ। ਜਦ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਅਕਲ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਵਾਲੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹਕੇ ਉਦਾਸਣ ਹੋ ਗਈ। ਅਜੇ ਤਕ ਤੇਰੀਆਂ ਉਦਾਸੀ ਤੋਂ ਮੁਹਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਮੁੜੀਆਂ ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਅਵੇਸਲਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਵਡੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਉਲਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੱਪੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹਾਸਲ ਸਾਰਾ ਸਾਡਾ ਹੈ। ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖਰਲ, ਭੱਟੀ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜਰਵਾਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਤੱਪੇ ਹਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਧਿਰ ਸਾਡੇ ਬੈਠਿਆਂ ਰਾਜ ਭਾਗ ਦੇ ਲੈਕ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਸਾਡੀ ਇਸ ਕਮਾਈ ਤੇ ਘਾਲ ਘਾਲੀ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਚਾਉ ਲਈ ਅਸੀਂ ਏਹੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਕਾਜ ਕਿਸੇ ਬੜੇ ਬਹਾਦਰ ਸੂਰਮੇ ਨਾਲ ਕਰ ਦੇਈਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੂਰਮਾਂ ਸੰਤਾਨ ਵੇਖ ਲਈਏ; ਤੇ ਠੰਢੇ ਜੀਉ ਮਰੀਏ ਜੋ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਭਾਗ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਉਦਾਸੀ ਰਖੀ ਤਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਡਰ ਵੀ ਹੈ ਸਾਰੇ ਮੁਸਾਹਿਬ ਮਹਿਤੇ ਤੇ ਪੰਡਤ ਸਣੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਪਏ | ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਹੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਤਿ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ; ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੋਰ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ ਅਰ ਮੇਰੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਾਕੀ ਹੋਰ ਦੁਖ ਕਰੇਗੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੰਨੇ ਨਹੀਂ ਧਰੀ। ਪਰ ਕਾਕੀ ! ਕਦ ਤਕ ? ਨਿੱਤ ਦੀਆਂ ਸਿਖੌਤਾਂ ਪੱਥਰ ਪਾੜ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਅੱਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਨਿੱਤ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹੁਤਾਂ ਨੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਪਾੜ ਘੱਤੇ, ਬੜੇ ਬੜੇ ਪੰਡਤ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਰਾਜੇ ਜੋ ਆਖਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੁਸ਼ਾਮਤ ਦੇ ਫੇਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਚਲਾਕ ਸਲਾਹੁਤੀਆਂ ਤੇ | | ਕੁਸ਼ਾਮਤੀਆਂ ਦੇ ਫ਼ੇਰ ਵਿਚ ਆਕੇ ਭੁੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।" ਕਾਕੀ-ਅੰਮੀ ਜੀ ! ਭਲਾ ਕਦੇ ਦੇਖਕੇ ਬੀ ਕੋਈ ਮਹੁਰਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਾਂ-ਬੱਚਾ ਜੀਓ, ਮਹੁਰਾ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਹੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਣਕੇ ਕੌਣ ਖਾਂਦਾ ਹੈ? ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਜੋ ਸਲਾਹੁਤੀ ਕੁਸ਼ਾਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧੋਖਾ ਪਏ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ, ਫਸਦੇ ਹੀ ਰਾਜੇ ਤਦੋਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਝੂਠ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾਮਤ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਅਸਲ ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ। ਏਹ ਕਾਕੀਏ ! ਰਾਜ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਕਦ ਤਕ ਆਪਣਾ ਅਸਰ ਕਰੇਗਾ? ਜਿਥੇ ਖੋਟੇ ਸਲਾਹੁਤੀਆਂ ਨੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪੱਟੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ, ਫੇਰ ਸੋਚ ਲੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੀ ਸੁਖ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ, ਪਰ ਜਮਾਂਦਰੂ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਸੋਚਾਂ ਦਾ ਘੱਟ ਸੀ, ਜੋ ਆਈ ਝੱਟ ਸਮਝੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਖਿਆਲੀ ਤੇ ਫਾਹ ਮਾਰੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਇਕ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੋਚੀ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ-"ਅੰਮੀਂ ਜੀ ! ਜੇ ਇਕ ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਸਲਾਹੁਤੀਏ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ? ਮਾਂ ਹੱਸਕੇ ਬੋਲੀ:-"ਹੈ ਤਾਂ ਗੱਲ ਏਹੋ, ਪਰ ਕਾਕੀ ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਸ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਦਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦਿਆਂ ਤੇ ਸੁਖਾਂ ਸੁਖਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਹ ਦਿਨ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਸਾਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਜੋ ਆਸ ਨਾ ਪੁੰਨੀ, ਪਰ ਨਾ ਪੁੰਨੀ। " ਮੈਂ ਆਖਿਆ:-"ਮਾਂ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਡੋਲੋ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਫਰਾਟੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਾਰਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਬਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਾਠਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰਦਾਰ ਰਾਠ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਹ ਉਂਞ -੩੭੮- "<noinclude></noinclude> oteqxfczs497epwxts8v492zau1rspx 250 74881 237267 2026-09-27T07:38:32Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਤਾ, ਕਾਲ (ਦਿਨ ਰਾਤ) ਦਾਈ ਦਾਇਆ (ਗਰਮੀ ਚਾਨਣ ਸਰਦੀ ਹਨੇਰੇ) ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਜਿੰਦ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ! ਦੇਖ ! ਮਰ ਮਰ ਕੇ ਕਿਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ? ਤੇਰੀ ਮੰਜ਼ਲ ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਤਾ, ਕਾਲ (ਦਿਨ ਰਾਤ) ਦਾਈ ਦਾਇਆ (ਗਰਮੀ ਚਾਨਣ ਸਰਦੀ ਹਨੇਰੇ) ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਜਿੰਦ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ! ਦੇਖ ! ਮਰ ਮਰ ਕੇ ਕਿਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ? ਤੇਰੀ ਮੰਜ਼ਲ ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ ॥ ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਮੁ ਤਿਨ ਕਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲ ॥੩੮॥” {ਜਪੁਜੀ} ਮੈਂ ਉਠ ਬੈਠੀ। ਉਧਰ (ਚੰਗੇ) ਜੀ ਦੇ ਬੁੱਲ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈਂ, ਦੇਖ ਤੂੰ | ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਅਜੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੇ। ਮੈਂ ਪਾਸ ਗਈ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਗਾਂਵਿਆਂ ਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਕਰਿ ਵੀਚਾਰੁ॥” ਅਤੇ ਵੇਖੋ ਉਹ ਆਦਮੀ ਹੋਰ ਦਾ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਤੱਕ ਨਾ ਸਕੀਆਂ, ਸਿਰ ਝੁਕ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਕੰਨ ਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ, ਪਰ ਇਸ ਡਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਰੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਸਭ ਕੁਛ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਸੀ, ਇਕ ਰੜਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਟੁਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਉੱਡ ਰਹੀ ਸਾਂ ਤੇ, ਖੁਸ਼ ਸਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕੁਛ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਮੈਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਘਰ ਵਿਚ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਲੱਝਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਹੌਲੀ, ਠੰਢੀ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਅੰਦਰਵਾਰ ਨੂੰ ਖਿਚੀਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ, ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਚਰਜ ਹੋ ਗਈ, ਤਕਾਂ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਜਾਂ ਸਾਮਰਤੱਖ ? ਜਾਂ ਸਾਮਰਤੱਖ ਕੁਛ ਨਾ ਦਿੱਸਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆਂ ਜੋ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਸੀ, ਅਰ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਖਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੁਪਨਾ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੰਨੇ ਸੁਪਨੇ ਮੈਂ ਸੁਣੇ ਸਨ ਅਕਸਰ ਡਰ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ ਉੱਠੀ ਸਾਂ, ਉਦਾਸ ਸੁੱਤੀ ਸਾਂ ਤੇ ਅਨੰਦ ਉੱਠੀ ਸਾਂ। ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਮੱਧਮ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਓਦੋਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਸ਼ਤੋ ਹੀ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਉਹੋ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ:- ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜੁ ਸੁਨਿਆਰੁ ॥ ਅਹਰਣਿ ਮਤਿ ਵੇਦੁ ਹਥੀਆਰੁ ॥ ਭਉ ਖਲਾ ਅਗਨਿ ਤਪ ਤਾਉ ॥ ਭਾਂਡਾ ਭਾਉ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤਿਤੁ ਢਾਲਿ ॥ ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਂ | | | | | | ਤੇ ਤੱਕਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲਏ ਤੇ ਆਖਿਆ-"ਕੀ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁਚ ਆਤਮਾ ਹਾਂ?" ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ "ਹਾਂ"। ਉਸਨੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ ਕਿਹਾ-"ਤੂੰ ਬੁਧਿ ਹੈਂ, ਤੂੰ ‘ਸਿਧਿ’ ਹੈਂ ਹਾਂ ਤੂੰ ‘ਸੁਧਿ’ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਕਿਹਾ-"ਇਹ ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਸਾਮਰਤੱਖ ਸੀ?" ਫੇਰ ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲੇ ‘ਤਿਥੈ ਸੀਤੋ ਸੀਤਾ ਮਹਿਮਾ ਮਾਹਿ'। ਮੈ ਨਾ ਸਮਝੀ ਪਰ ਉਹ ਬੋਲਿਆ "ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਹ, ਤੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਲੱਗੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਨੇ ਸਰੀਰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਤੀਰ ਤੈਨੂੰ ਲਗੇਗਾ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਆਤਮਾਂ ਬਨਾਏਗਾ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਬੀ ਨਾ ਸਮਝੀ। ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਮਗਰੋਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-"ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ। ਰੋਣਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੰਮ ਤੇ ਮਨ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਹੈ। ਬੁਧਿ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੀ, ਸੁਧਿ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦੀ, ਆਤਮਾ ਨਹੀਂ ਰੋਂਦਾ। ਤੂੰ ਹੁਣ ਨਾ ਰੋਵੀਂ"। ਮੈਂ ਕਿਹਾ “ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੋਈ ਸਾਂ, ਜਦ ਨਿਰਾ ਸਰੀਰ ਸਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਛ ਹੋਰ: ਉਸ ਅਨਗਹਿਲੀ ਵਿਚ ਬੀ ਕਦੇ ਅੱਥਰੂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਰੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਰੋਈ ਹਾਂ ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਬੈਠੀ ਹਾਂ ਤੀਰ ਜਾਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁੰ ਕੁਛ ਹੋਰ ਬੀ ਹੈਂ”। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ-‘ਹੋਰ ਕੁਛ ਹੋਣ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੁਆਇਆਂ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਡਰ, ਸਹਿਮ ਰੁਆਯਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਸ ਭੈ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਨਾ ਨੇ ਰੋਵੀਂ।' ਫੇਰ ਬੋਲੇ-‘ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਰੋਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੋਣ ਵਿਚ ਰੁਲ ਨਾ ਜਾਂਵੀਂ; ਸੁਣ ਮੈਂ ਟੁਰ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹੁ ਤੇ ਵਸਦੀ ਰਹੁ।” ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ, ਕਲੇਜਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਅੰਧਕਾਰ ਛਾ ਗਿਆ। ਸੁਪਨੇ -੩੭੪-<noinclude></noinclude> 5tbylnuwe1s87u63zuivm4gmb8yv2kk 250 74882 237268 2026-09-27T07:38:33Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ | ਵਿਚ ਓਹ ਪਾਣੀ, ਪੌਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਰੂਪ ਵਟਾਕੇ ਸੂਰਜੀਤ ਹੋਕੇ ਜਾਨ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਤਾਂ ਜਾਨਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਨ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ | ਵਿਚ ਓਹ ਪਾਣੀ, ਪੌਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਰੂਪ ਵਟਾਕੇ ਸੂਰਜੀਤ ਹੋਕੇ ਜਾਨ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਤਾਂ ਜਾਨਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਨ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਜਾਨ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਮੈਂ ਕੀਹ ਦੇਖਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਰੇਕ ਕਿਣਕਾ ਬੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਏ। ਓੁਹ ਅੰਦਰ ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਗ ਪਏ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹਵਾ ਭੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਵੇਖੋ ਜੀ "ਪੌਣ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਦ ਹੋ। ਏਹ ਰੰਗ, ਇਹ ਰੂਪ, ਏਹ ਲਹਿਰੇ: ਇਹ ਚਾਨਣ ਅਸਾਂ ਕਿਥੋਂ ਵੇਖਣੇ ਸੀ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਡਿੱਠੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਅਸੀਂ ਂ ਜਿੰਦ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਪੱਤੇ ਪੱਤੇ, ਟਾਹਣੀ ਟਾਹਣੀ, ਫੁੱਲ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਫਲ ਵਿਚ ਉਹ ਕਿਣਕੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਲਕੇ ਆਏ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਕਰਨ, ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਰੜੇ ਵਿਚ ਮੁਰਦਾ ਪਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਆਖਣ: "ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਜਿੰਦ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿੱਥੋਂ ਚੁੱਕਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਲਾਇਆ ਤੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਵਧੇ ਹਾਂ, ਮੌਲੇ ਹਾਂ, ਰਗ ਰਗ ਵਿਚ ਰਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਝੂਮਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। " ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਫਲ ਫੁੱਲ ਪੱਤੇ ਆਦਿਕ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ "ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਉੱਡ ਚੱਲੀ ਹੈ। " ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਕਿ''ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹੋ, ‘ਜਾਨ’ ਬਣਨ ਲੱਗੇ ਹੋ, ਜਿਕੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਮਰਕੇ ਜਿੰਦ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਸਾਓ, ਹੁਣ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਮਰਕੇ ਜਾਨ ਵਿਚ ਖਿੜੋਗੇ", ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਸਮਝੇ ਅਰ ਸਹਿਮ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੋਈ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ; ਕੋਈ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਸਿੱਧੇ ਟੁਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਝੁਕਕੇ ਟੁਰਨ ਵਾਲੇ; ਕੋਈ ਪੱਤਰ ਖਾ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਡਾਲਾਂ ਖਾ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਈਆਂ, ਕੋਈ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੋਈ ਫਲ ਖਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਕੇ ਓਹ ਕਿਣਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ ਅਰ ਜਿੱਥੇ ਬੂਟੇ ਹੋਕੇ ਏਹ ਇਕ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਗੱਡੇ ਖੜੋਤੇ ਸੇ, ਏਹ ਦੌੜਨ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਥੇ ਇਹ ਚੁਪ ਸਨ ਜੀਭ ਵਿਚ ਅੱਪੜਕੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਕੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਪਰਤਕੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ | | | | | ਂ | ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੁਨੀਆਂ ਮੋਈ ਹੋਈ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗੂੰ ਜੜ੍ਹ ਜਾਣਦੀ ਸਾਂ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਕਿਣਕਾ ਬੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬੋਲੀ- ‘ਭੋਲੀਏ ! ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟੀ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰੋਲ ਨਜਿੰਦ ਭਾਸਦੀ ਸੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਰੇ ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਨਜਿੰਦ ਤੋਂ ਜਿੰਦ ਤਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ: ਤੂੰ ਜਿਥੇ ਖੜੀ ਹੈਂ ਏਹ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਹੇ ਜਿਹੇ ਇਕ ਥਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਪਿਛੋਂ ਟੁਰਕੇ ਐਥੋਂ ਤਕ ਆਈ ਹੈਂ, ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਪੈਂਡਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਟੁਰਕੇ ਸਵੱਛ ਹੋਕੇ ਅੰਤ ‘ਨਿਰੋਲ ਜਿੰਦ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ। " ਤਾਂ ਅਵਾਜ਼ ਬੋਲੀ "ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਸਰੀਰ ਆਤਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਬੀ ਤੇਰਾ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ, ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਿਣਕੇ ਕਿਣਕੇ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੀਵੀਂ ਹੈ ਜੋ ਜੜ੍ਹ ਭਾਸਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਕਿਹਾ, ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਦਾ ਅਲਾਂਬਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਮੱਧਮ ਹੈ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿਚ ਚਾਨਣਾ ਘੱਟ ਹੈ ਤੇ ਬੰਦ ਕੋਠੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਭੀ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੰਦ ਕੋਠੇ ਵਿਚ ਆਖਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹਾਂ ਚਾਨਣਾ ਬੰਦ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਬੀ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਥੋੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਅਤਿ ਘਟੀਆ ਚਾਨਣਾ ੧ ਅਧ ਪੰਧੈ ਹੈ ਸੰਸਾਰੋ ਵਾ {ਵਡਹੰਸ ਮ: ੧}} -੩੭੨- "<noinclude></noinclude> dl763ahjbw9lp36jqx3b6cx6m1cadfn 250 74883 237269 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ ਮਾਰਿਆ ਉਸ ਚੰਗੇ ਨੇ ਅਜੇ ਬਾਈ ਹੁਨਾਲ ਸਿਆਲ | ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਖਿਆ "ਹੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ਜੀ ! ਇਸ ਮੂਰਖ ਮਸਾਂ ਵੇਖੇ ਸੇ। ਹਾਂ, ਅੱਜ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ \ ਨੂੰ ਕੁਛ ਅਕਲ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ ਮਾਰਿਆ ਉਸ ਚੰਗੇ ਨੇ ਅਜੇ ਬਾਈ ਹੁਨਾਲ ਸਿਆਲ | ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਖਿਆ "ਹੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ਜੀ ! ਇਸ ਮੂਰਖ ਮਸਾਂ ਵੇਖੇ ਸੇ। ਹਾਂ, ਅੱਜ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ \ ਨੂੰ ਕੁਛ ਅਕਲ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਰਿਆ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਜਿੰਦ ਵਿਚ ਜਿਵਾਲ | ਅੱਜ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਾਂ ? ਅਜਾਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਿਛੋੜਿਆ ਉਹ ਅੱਜ ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਏਹ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਮੈਨੂੰ ਪੁਤ੍ਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਰ ਭਾਣਾ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ ਚਿਤਾਰਦਾ। ਜਿਸ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਸਿਖ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਘੱਤਿਆ ਉਹ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਮੈਨੂੰ ‘ਕਾਕੀ’ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਦੇ ਤਾਂ ਏਹ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਭਾਈ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਏ ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਮ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੈ, ਦੂਈ ਤੇ ਦੂਖ ਕਿਤੇ ਲਾਗੇ ਨਹੀ ਫਟਕਦੀ, ਅਮਿਤ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੈ, ਧੰਨ ਇਹ ਸਤਿਸੰਗ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਮੱਤੀ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਦੁਖ ਬੀ ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੱਬੀ ਪਈ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਦੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਲਈ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਪਿਆਰੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਾਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਆਗਮ ਦੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈ। ਭਾਈ ਤਿਲੋਕੇ ਦੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦਾ ਉਹ ਛਾਇਆ ਪਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ | ਹੋਇਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ, ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਏ ਹਨ। ਮਾਂ ਪਿਉ ਤਾਂ ਕਰਨ ਜੋ ਕੁਛ ਵਡਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆਂ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਭੁੱਲੀ ਰਹੀ ਤੇ ਹੱਯਾ ਕਰਦੀ ਤਾਰੀ ਗਈ ਤੇ ਫੇਰ ਵਡਿਆਈ ਗਈ, ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਲ੍ਹੜ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਤੇ ਬੇਖ਼ਬਰ, ਮੁਗਧ ਅਜਾਣ ਕੀ ਜਾਣਾ ਕਿ ਇੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦਾਤੇ ਦਾ ਸ੍ਵਾਗਤ ਕਿੰਞ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਕਰੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕੀਕੂੰ ਢੂੰਡੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਦਬ ਕੀਕੂੰ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਜੋ ਜੀ ਆਈ ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦੇਂਦੀ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਂ | | | | ਂ - ਫਿਰ ਵਿਸਾਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਜੋ ਨਾਮ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਅੰਦਰ ਸੱਯਾ ਹੋ ਕੇ ਭਾਸ ਰਹੈ ਹੈ, ਇਹ ਸਦਾ ਮਿਲੀ ਰਹੇ। ਇਕ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜੋ ਇਸ ਅਭਾਗ ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਭਾਗ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮਸਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਧਰੋ, ਜਿਥੇ ਆਪ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਹੋਇਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਅੱਲ੍ਹੜ ਤੇ ਅੰਞਾਣੇ ਹਨ, ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੱਗਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪੈਕੇ ਤੁਰ ਜਾਣ। ਦੂਜੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਇਹ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। " ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ਜੀ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਸੁਣਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਏ। ਉਹ ਦਾਸਾਂ ਦੇ ਮਾਣ ਤੇ ਅਨਾਥਾਂ ਦੇ ਤਾਣ ਸੇ, ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਉਮਾਹ ਨਾਲ ਧਰਮਸਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਧਰੀ। ਜਿਥੇ ਧਰਮਸਾਲਾ ਉਸਰਨੀ ਸੀ ਉਥੇ ਬੈਠਕੇ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਲਾਇਆ ਤੇ ਸੱਚੇ ਮਾਰਗ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਕੇ ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਨਗਰੀ ਤਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਸੰਝ ਨੂੰ ਸੋਦਰ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਲੱਗੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਰਤੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਪੜ੍ਹੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਲਹਿਰਾ ਅਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਤਿੱਥੀ ਰਾਹੀ ! ਇਹ ਉਹ ਥਾਉਂ ਹੈ ਜਿਥੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸੇ, ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਨੂੰ ਬਰਸਾਂ ਅਰਾਧਿਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਕੇ ਬਿਰਾਜੇ ਸੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਥੜੇ ਤੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਬੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਰਾ ਕੱਤਕ ਤੇ ਸਾਰਾ ਮੱਘਰ ਸਾਡੇ ਨੱਗਰ ਹੀ ਰਹੇ, ਤੱਪਾ ਤੇ ਲਾਗੇ ਦੇ ਗਿਰਾਈਂ ਦੂਰ ਦੂਰ ਤੱਕ "ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਸ੍ਰੀ -੩੯੦-<noinclude></noinclude> neuweasa26fnelr10zz8xpjlyxcxfj2 250 74884 237270 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਿਨ ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਂ ਭੁੱਲੀਆਂ ਏਹ ਸਨ:- ਪਿਆਰਾ ਜੇ ਪਰਦੇਸ ਹੋਵੇ ਤਦ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਤੇ ਏਸ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਡਾਢਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਿਨ ਮੈਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਂ ਭੁੱਲੀਆਂ ਏਹ ਸਨ:- ਪਿਆਰਾ ਜੇ ਪਰਦੇਸ ਹੋਵੇ ਤਦ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਤੇ ਏਸ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਡਾਢਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿਥ ਲਓ ਤੇ ਫੇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਿਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੀ ਬੜਾ ਸੁਆਦ ਆਇਆ ਕਰੇ।’ ਗੱਲ ਕੀ ਇਉਂ ਸੁਣਕੇ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪੁੜ ਗਈ ਗੱਲ ਨਾਲ ਬਾਪੂ ਜੀ ਤੇ ਮਾਂ ਜੀ ਬੀ ਉਸ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ' ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਵਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਜਾਂ ਵਧੀਕ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਹੋਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਟੱਪੇ ਨਿਕਲਿਆਂ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਨਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਦੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਤੇ ਅਲੇਲ ਫਿਰਦੀ ਸਾਂ, ਫੇਰ ਜਿਨਾਂ ਵਿਚ ਡਾਵਾਂ ਡੋਲ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸਾਂ; ਹੁਣ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਗੁਟਕਦੀ ਤੇ ਬੰਬੀਹੇ ਵਾਂਙੂ ਗਾਉਂਦੀ, ਹੱਸਦੀ ਤੇ ਕਦੀ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਟੇਪੇ ਕੇਰਦੀ ਫਿਰਿਆ ਕਰਾਂ। ਇਹ ਮਠ ਮੇਰਾ ਏਕਾਂਤੀ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸੰਝ ਸੇਵੇਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਬੈਠਿਆ ਕਰਦੀ ਸਾਂ। ਹੁਣ ਏਥੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਾਪੂ ਤੇ ਅੰਮੀਂ ਜੀ ਬੀ ਆਕੇ ਬੈਠਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਤੜਕਸਾਰ ਜੋ ਆਈ ਤਾਂ ਦੂਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਗਉਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਨ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਵਾਲੀ ਜੀਭ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਂ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਦੇਕੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਬੜੀ ਰਸ ਭਰੀ ਸੁਰ ਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਸੱਦ। ਮੈਂ ਕੁਛ ਬੜੀ ਮੱਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਸਿੱਕ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਕੇਰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸਾਂ, ਇਸ ਸੁਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਿੱਲਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ। ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਸਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੇਤੇ ਦੀ ਟਿੱਬੀ ਤੇ ਬਹਿ ਗਈ। ਇਹ ਕੋਈ ਗੌਣ ਸੀ, ਕੋਈ ਸੱਦ ਸੀ ਕਿ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਛੁਰੀ ਸੀ ? ਇਹ ਰਾਗ ਸੀ ਕਿ ਜਿੰਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੀ? ਮੈਂ ਸੁਆਦ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਨਾਲੇ ਤਾਂ ਰਸ ਭਰੇ, ਨਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੂੰ ਕੰਬਣ, ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੇ, ਨਾਲੇ ਵਿਰਾਗ ਭਰੇ, ਫੇਰ ਸੁਆਦ ਆਵੇ। ਤੁਕਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣੀਆਂ ਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾ ਂ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧॥ ਏਕ ਨ ਭਰੀਆ ਗੁਣ ਕਰਿ ਧੋਵਾ ॥ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਜਾਗੈ ਹਉ ਨਿਸਿ ਭਰਿ ਸੋਵਾ ॥੧॥ ਇਉ ਕਿਉ ਕੰਤ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵਾ॥ ਸਹੁ ਜਾਗੈ ਹਉ ਨਿਸ ਭਰਿ ਸੋਵਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਆਸ ਪਿਆਸੀ ਸੇਜੈ ਆਵਾ ॥ ਆਗੈ ਸਹ ਭਾਵਾ ਕਿ ਨ ਭਾਵਾ ॥ ੨ ॥ ਕਿਆ ਜਾਨਾ ਕਿਆ ਹੋਇਗਾ ਰੀ ਮਾਈ ॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਬਿਨੁ ਰਹਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪ੍ਰੇਮੁ ਨ ਚਾਖਿਆ ਮੇਰੀ ਤਿਸ ਨ ਬੁਝਾਨੀ ॥ ਗਇਆ ਸੁ ਜੋਬਨੁ ਧਨ ਪਛੁਤਾਨੀ ॥੩॥ ਅਜੈ ਸੁ ਜਾਗਉ ਆਸ ਪਿਆਸੀ॥ ਭਈ ਲੇ ਉਦਾਸੀ ਰਹਉ ਨਿਰਾਸੀ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਹਉਮੈ ਖੋਇ ਕਰੇ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਤਉ ਕਾਮਣਿ ਸੇਜੈ ਰਵੈ ਭਤਾਰੁ ॥ ੪ ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਕੰਤੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥ ਛੋਡਿ ਵਡਾਈ ਅਪਣੇ ਖਸਮ ਸਮਾਵੈ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ੨੬ ॥ ੩੫੬ ਮੈਂ ਏਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ਤੇ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਏ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਵੈ, ਪਰ ਅੰਤ ਏ ਸੁਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਪੰਘਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਨੈਣ ਛਮਾਛਮ ਬਰਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਅਖਾਂ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਹਾੜੈ ਕੱਡ ਰਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ! ਅਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਮੈਂ ਰੋ ਰਹੀ ਸਾਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਸਿੱਕ ਬਿਹਬਲ ਕਰ ਰਹੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਵਾਕ ਹੈ:- ਵਹ ਵਹੁ ਨਦੀਆਂ ਤਾਰੂ ਹੋਈਆਂ ਬੰਬਲ ਛੋਡੇ ਕਾਹਾਂ। ਪਿਆਰਾ ਮੇਰਾ ਫਿਰੇ ਬਿਦੇਸੀਂ ਕਿਸ ਹੱਥ ਸੱਦ ਘਲਾਹਾਂ। ਨਾ ਕੋਈ ਆਵੇ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਹਥ ਦਿਆਂ ਸੁਨਾਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਲਿਆਵੇ ਧੋ ਧੌ ਪੈਰ ਪਿਆਹਾਂ। (ਅਥਵਾ) ਚੰਬੇ ਦੀ ਬਟੀ ਵਾਂਗੂ ਖਿੜ ਫੁਲ ਜਾਹਾਂ। -੩੮੨-<noinclude></noinclude> 6nqkg44khdj7t6tnxwh2c4iel3f6r6m 250 74885 237271 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਕੇ ਓਥੇ ਵੱਸ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: " ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ! ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦਾਸ ਦਾ ਘਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰੋ ਅਰ ਇਸ ਕੂਕਰ ਦੇ ਵਲੋਂ ਅੰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਰਵਾਨ ਕਰੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਕੇ ਓਥੇ ਵੱਸ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: " ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ! ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਦਾਸ ਦਾ ਘਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰੋ ਅਰ ਇਸ ਕੂਕਰ ਦੇ ਵਲੋਂ ਅੰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਰਵਾਨ ਕਰੋ। ” ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ” ਜੀ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਕੁਛ ਤਬਕੇ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਵਾਹਿਗੁਰੂ " 11 ਨਾਉਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਜ਼ਰਾ ਤੜ੍ਹਕੀ ਕਿ ਹੈਨ ਤਾਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਹਣਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕੀ ਆਖਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਹੀ ਹੋਰ ਔਖੀ ਗੱਲ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ ? ਮੈਂ ਅਜੇ ਸੋਚ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਆਪ ਨੇ ਫੇਰ ਆਖਿਆ: "ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਤੋਂ ਬੀ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਡਰੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਵਾਂਗੂ ਕਿਸੇ | ਹੋਰ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਆਸਾ ਲਾਕੇ ਏਹ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਬੀ ਨਾ ਟੁਰ ਜਾਣ। ਪਰ ਉਹ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਆਪੇ ਹੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਕਾਕੀ ਇਹ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਬੀ ਦੱਸ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਡਰਦੀ ਮੈਂ ਕਿ ਲੁਕਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿ ਤੂੰ ਅਚਰਜ ਕੌਤਕ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਛ ਪ੍ਰੋਤਾ ਤੇ ਰੂਪ ਅਰੂਪ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਉਸ ਸੁਰਤ ਦਾ ਸੁਰਤਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਰੰਗ ਰੇਖ ਭੇਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹੈ ਸਭ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਆਪੇ ਦਾ ਬੀ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਐਉਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਕੂੰ ਹੁਣ ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਸਿਆ ਹੈ। ਇਹ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਨਾਮ | | ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਬੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਢੂੰਡਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਪ ਲਖਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਜੀਵਨ ਹੈ ਤੇ ਓਸ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਨਾ ਮੌਤ ਇਸੇ ਮੇਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈ। ਹੈਂ।' ਇਹ ਅਸਲੀ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਏਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ; ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਏਸ ਜੀਵਨ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਹੈ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ": ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ: “ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਕਿ ਬਾਣੀ ਆਈ ਹੈ'। ਆਪ ਤਾਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੀ ਲਿਵ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਇਕ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਇਆ ਜੋ ਸਰੋਦੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਛੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਰਬਾਬ ਹੈ ਅਰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਦਾ ਹੈ। ਸਾਜ਼ ਇਹ ਐਡਾ ਸੁਰੀਲਾ ਸੀ ਕਿ ਛਿੜਦਿਆਂ ਹੀ ਜੀ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਡਾਢੀ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਸੁਰ ਨਾਲ ਗਾਵਣਹਾਰ ਨੇ ਇਹ ਗਾਂਵਿਆ: ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਕਿਉ ਜੀਵਾ ਮੇਰੀ ਮਾਈ ॥ ਜੈ ਜਗਦੀਸ ਤੇਰਾ ਜਸੁ ਜਾਚਉ ਮੈ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਰਹਨੁ ਨ ਜਾਈ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਕੀ ਪਿਆਸ ਪਿਆਸੀ ਕਾਮਨਿ ਦੇਖਉ ਰੈਨਿ ਸਬਾਈ ॥ ਸ੍ਰੀਧਰ ਨਾਥ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਲੀਨਾ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨੈ ਪੀਰ ਪਰਾਈ ॥੧॥ –੧੨੩੨ ਜਦ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਫੇਰ ਆਪ ਅੱਗੇ ਘਰ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਨੇ ਆਯਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਏਸ ਮਠ ਵਿਚ ਹੀ ਚੰਗੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਥੇ ਪਿਆਰੀ ਪੁਤ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਉਸ ਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਂ ਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੇ ਥਿੜਕਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਦਾ ਬੱਧਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਨੰਦ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ ‘ਆਪੇ ਪ੍ਰੀਤਿ ਪ੍ਰੇਮ ਪਰਮੇਸੁਰੁ ਕਰਮੀ ਮਿਲੈ ਵਡਾਈ' ਇਹ ਤੁਕ ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ਦੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹਵੀਂ ਅਰਜ਼ੋਈ ਫੇਰ ਹੋਈ ਤੇ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਜੀ ਨੇ ਪਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਸਾਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਾਗੁ ਸਾਰੰਗ ਅਸਟਪਦੀਆਂ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। -3tt-<noinclude></noinclude> 2guktoupsrokth85cbrnwbcx5f3nut1 250 74886 237272 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਲੰਮੇ ਪਤਲੇ ਬਿਰਧ ਪੁਰਖ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ | ਦਿੱਸੇ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮਤਾਂ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ | | | | | ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਲੰਮੇ ਪਤਲੇ ਬਿਰਧ ਪੁਰਖ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ | ਦਿੱਸੇ। ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮਤਾਂ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ | | | | | ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਮਾਂ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਕੇ ਪੁਛਿਆ: ‘ਅੰਮੀਂ ? ਕਿਉਂ ਰੋਂਦੀ ਹੈਂ?' ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ‘ਕਾਕੀ ! ਮੈਂ ਬੀ ਵਹਿਮਣ ਅੱਖਾਂ ਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਬੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਂ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ' ਮੇਰਾ ਅੱਜ ਕਲੇਜਾ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰ ਬਹੁਤ ਖਿੱਚ ਨਾ ਪਈ। ਨੇੜੇ ਆਕੇ ਇਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੋਂ ਹੋਣਗੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬਨਬਾਸੀ ਕੰਨਿਆਂ ! ਇਸ ਬਨ ਵਿਚ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਉਦਾਸ ਦੇਖਕੇ ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਬੀ ਅੱਜ ਕੋਈ ਸਾਧੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ ?" ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਜੀ ! ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ ਕਿ ਏਸੇ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਘਰੋਂ ਰੋ ਕੇ ਗਏ ਨਹੀਂ। "ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਆਇਆ?' ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ਜੀ ਹਨ। ਦੇਖ ! ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੀ ਅੱਜ ਨਹੀਂ”। ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: ‘ਇਹ ਉਹਾ ਬਨ ਤਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਕ ਤਬਕ ਤੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਜਿਥੇ ਛੇ ਕੁ ਬਰਸ ਹੋਏ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਬਾਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਤੀਆ, ਮੈਂ ਚੁੱਕਕੇ ਇਕ ਮੁਸਾਫਰ ਨੂੰ ਚਿੱਤੇ ਕਿ ਚੀਤਲ ਦੇ ਭੁਲੇਵੇਂ ਮਾਰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: ‘ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ! ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ?' ਮੈਂ ਸਹਿਮ ਖਾਕੇ ਕਿਹਾ ‘ਜੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਦੱਸ ਖਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਘੱਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੋਂ ਉਹੋ ਬਨ ਹੈ”। ਫੇਰ ‘ਵਾਹ” ਆਖਕੇ ਉਹ ਟੁਰ ਪਏ। ਆਉਣਗੇ? ਨਿਆਣਾ ਭੋਲਾ ਵੀਰ ਮੇਰੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ‘ਠਹਿਰ ਜਾਓ ਕੁਛ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੋ', ਪਰ ਉਪਰ ਤੱਕਿਆ, ਕੁਛ ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਤੇ ਫੇਰ ਰੋ ਉਹ ਨਾ ਠਹਿਰੇ ਅਰ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਟੁਰੀ ਗਏ। ਮੈਂ ਂ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ! ਅੱਜ ਕੀਹ ਹੈ? ਮੈਂ ਏਥੋਂ ਉਠਕੇ ਮਠ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠੀ। ਬੈਠਣ ਦੀ ਡੇਰ ਸੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਜਲਹਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਕਿ ਮੈਂ ਡਾਢੀ ਹੀ ਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਯਾਦ, ਰਹਿਣੀ ਮਾਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਉਮਰਾ ਪਿਆਰੀ ਯਾਦ, ਸੀ ਤਾਂ ਅੰਦਰੇ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੈਣ ਕਿਰੇ ਹਨ, ਇਹ ਮਸੂਮ ਮੇਰੀ ਤਾਂਘ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬੀ ਰੋਂਦਾ ਹੈ”। ਆਮੁਹਾਰੇ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਚੀਰਕੇ ਸੁਆਦ ਆਉਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਇਕ ਸੁਰ ਨਿਕਲੀ, ਮੈਂ ਰੋਈ ਅਰ ਇਸ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵਧੀਕ ਕੋਲ ਮਲੂਮ ਹੋਣ, ਵਧੀਕ - ਗਾਂਵੀਂ ਕਿ ਮਹਿਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਰੋ ਪਏ:- ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਮਲੂਮ ਹੋਣ ਤੇ ਆਮੁਹਾਰੀ ਇਕ ਸੁਗੰਧ ਸੁਗੰਧਿ ਆਵੇ ਫਿਰ ਇਹੋ ਜੀ ਕਰੇ ਕਿ ਆ ਜਾਣ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਵਾਂ ਤੇ ਉਹ ਆਖਣ "ਕਾਕੀ ! ਅਸੀਂ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। " ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਬੰਦ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੀ ਅੰਝੂਆਂ ਦੀ ਤਾਰ ਵਗਦੀ ਰਹੀ। ਜਾਂ ਮੈਂ ਰੋਂਦੀ ਘਰ ਨੂੰ ਟੁਰੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਰਧ ਮੈਂ ਫੇਰ ਡਿੱਠਾ, ਉਹ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਗੁਆਚੀ ਸ਼ੈ ਲੱਭੀ ਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ "ਹੇ ਬਿਰਧ ਜੀ ! ਆਪ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲੋ, ਜਲ ਅੰਨ ਛਕੋ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਅਰ ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਟੋਲਦੇ ਹੋ ਅਸੀਂ ਬੀ ਸਹੈਤਾ ਕਰੀਏ?" ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੀ ਅੰਝੂ ਕਿਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਆਪ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ: "ਬੇਬੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ, ਬੇਬੇ ਕਦੇ | ਨਹੀਂ ਭੁੱਲੀ। " ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਰ | ਂ | | ਨੈਣਾਂ ਛਹਿਬਰ ਲਾਈ ਪ੍ਯਾਰੇ ! ਤਾਂਘ ਕਰਦੇ ਹਾਰੇ। ਸਿੱਕਾਂ ਸਿਕਦਿਆਂ ਆਹ ਦਿਨ ਆਏ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੋੜ ਮੁਹਾੜੇ। ਆ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਿਕ ਲਾਹ ਅਸਾਡੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇਹ ਦਿਦਾਰੇ, ਭੁੱਲਾਂ ਮਾਰੇ ਅਵਗੁਣਿਆਰੇ ਕੂਕਣ ਢੱਠੇ ਦੁਆਰੇ॥ ਅੱਜ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਂਞ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਠੰਢ ਅਰ ਸੁਖ ਸੀ। ਇਕ ਸੁਖ ਸੀ, ਇਸ ਸੁਖ ਵਿਚ ਯਾਦ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਠਾਠਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਐਸੀ ਤਾਂਘ ਉਠਦੀ ਸੀ ਕਿ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਛਮਾਂ ਛਮ ਝੜੀ ਲਗਕੇ ਫੇਰ ਚੁਪ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਖ, ਵਧੀਕ ਠੰਢ ਤੇ ਰਸ ਬੁਝ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਫੇਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂਘ ਦਾ ਥਰਾਟਾ ਵੱਜਦਾ ਸੀ ਅਰ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋਕੇ -੩੮੩-<noinclude></noinclude> ex7r1mkohv4dg5sky05s8f0vwap3u8f 250 74887 237273 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ੧ ॥ ੯੭੬੪ ਅਸੀਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਂਙੂ ਖੜੇ ਦੇ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ ! ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਏਹ ਚਾਰੇ ਮੂਰਤਾ ਗ਼ੈਬ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਮਠ ਦੇ ਬਾਹਰ ਥੜੇ ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਪਲ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੇ ਕਲੇਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ੧ ॥ ੯੭੬੪ ਅਸੀਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਵਾਂਙੂ ਖੜੇ ਦੇ ਖੜੇ ਰਹਿ ਗਏ ! ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਏਹ ਚਾਰੇ ਮੂਰਤਾ ਗ਼ੈਬ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਮਠ ਦੇ ਬਾਹਰ ਥੜੇ ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ। ਪਲ ਕੁ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੇ ਕਲੇਜੇ ਨੂੰ ਅਤਿ ਧੂ ਪਈ; ਐਉਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਠ ਭਰਕੇ ਕੋਈ ਕੱਢ ਲਿਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਸਰੀਰ ਝੂਠਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਓਪਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ‘ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਪਰਤੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਸ਼ਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬੇਵਸੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ‘ਅੰਮੀਂ ! ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆ ਗਿਆ', ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਨੇਤ੍ਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਹ ਵਰਤਿਆ ? ਮਾਂ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੜ੍ਹਕਦੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਹ ਹੋਇਆ ! ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਕਿਸੇ ਡਾਢੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕੋਈ ਹੱਥ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਅਤਿ ਸੁਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਜੀ ਇੰਨਾ ਸੁਖੀ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀ ਸਾਂ। ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕਿਆ; ਜਾਂ ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਭਰਕੇ ਮੁਖੜੇ ਵਲ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਵੱਜਾ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੀ ਚਕਾਚੂੰਧ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਫੇਰ ਢਹਿ ਪਿਆ ਤੇ ਚੀਕ ਵਾਂਙੂ ਦੁਹਾਈ ਨਿਕਲ ਗਈ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ"। ਉਸ ਸੁਖ ਆਨੰਦ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੇਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਬਿਠਾਯਾ। ਮੈਂ ਫੇਰ ਚਿਹਰੇ ਵਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕੀ। ਅੰਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਕਾਕੀ ! ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਆ ਗਏ, ‘ਤੱਕ’। | | – | | | - | ਭਰ ਆਯਾ, ਸਿਰ ਫਿਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਫੇਰ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਏਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਪਿਛੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਐਡਾ ਸੁਹਣਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕੁਛ ਨਾ ਅਹੁੜੇ। ਸਰੀਰ ਕੱਟਾਂ? ਟੋਟੇ ਟੋਟੇ ਕਰਾਂ ਤੇ | ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਿੱਟੀ ਜਾਵਾਂ, ਮਨ ਤਨ ਸਦਕੇ ਕਰਾਂ ? ਜੋ ਹੋਵੇ ਸੋ ਲੁਟਾ ਦਿਆਂ ? ਮੈਂ ਧੰਨੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੈਂ ਜੋ ਪਾਪਣ ਤੇ ਖੂਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਾਂ ਮੈਂ ਪਿਆਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਉਹ ਆਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਚਰਜ ਸੀ ਕਿ ਅਤਿ ਅਚਰਜ ! ਮੈਂ ਰੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: ‘ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ।” ਪਰ ਸੰਘ ਰੁਕ ਗਿਆ ਅਰ ਢੇਰ ਚਿਰ ਮੈਂ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ। ਫੇਰ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਕੇ ਮੈਂ ਬੋਲੀ; ਪਰ ਸੰਘ ਫੇਰ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਇਲਾਹੀ ਰਾਗ ਛਿੜ ਪਿਆ ਤੇ ਇਹ ਧੁਨਿ ਹੋਈ:- ਆਵਹੁ ਮੀਤ ਪਿਆਰੇ ॥ ਮੰਗਲ ਗਾਵਹੁ ਨਾਰੇ॥ ਸਚੁ ਮੰਗਲੁ ਗਾਵਹੁ ਤਾ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵਹੁ ਸੋਹਿਲੜਾ ਜੁਗ ਚਾਰੇ॥ ਅਪਨੈ ਘਰਿ ਆਇਆ ਥਾਨਿ ਸੁਹਾਇਆ ਕਾਰਜ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰੇ ॥ ਗਿਆਨ ਮਹਾ ਰਸੁ ਨੇਤ੍ਰੀ ਅੰਜਨੁ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਰੂਪੁ ਦਿਖਾਇਆ॥ ਸਖੀ ਮਿਲਹੁ ਰਸਿ ਮੰਗਲੁ ਗਾਵਹੁ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨੁ ਆਇਆ ॥੨॥ {ਸੂਹੀ ਮ: ੧} ਜਾਂ ਇਹ ਧੁਨਿ ਬੰਦ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅੰਮੀ ਨੇ ਟੁੰਬਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਕਾਕੀ ! ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ' ਜੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਰੋ। ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ: ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਲ ਅੰਨ!" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੇਰਾ ਕਲੇਜਾ ਫੇਰ ਕੰਬਿਆ, ਹਾਇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਭੁੱਲਦੀ ਹੀ ਰਹੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਹੀ ਪਈ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੇ ਸੁਖ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਦਿਲ ਨੂੰ ਘਾਟ ਪੈਕੇ ਕਲੇਜਾ ਕੜੱਕ ਕਰਕੇ ਟੁੱਟਾ ਅਰ ਮੈਂ ਗ਼ਸ਼ ਖਾਕੇ ਧੜੰਮ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਮੇਰੀ, ਬੇਸੁਧੀ ਤੋਂ ਜਦ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਇਹ ਅਵਾਜ਼ ਕਲੇਜਾ ਪਾੜਕੇ ਨਿਕਲੀ, "ਹੇ ਪਾਪੀਆਂ -੩੮੬- ਮੈਂ ਕੀਹ ਤੱਕਾਂ ! ਕੌਣ ਆ ਗਏ ? ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਏ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਆ ਗਏ, ਜਿੰਦ ਆ ਗਈ, ਆਤਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾ ਖਿਆਲ ਉਹਨਾਂ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਫੁਰਿਆ ਕਿ ਇਹ ‘ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ’ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਆਪ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਫੇਰ ਜਲ ੧ ਰਾਗ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਛੰਤੁ ਘਰ ੨<noinclude></noinclude> mf5agua5eh57bo2mp7xfytl026vaxh2 250 74888 237274 2026-09-27T07:38:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚਰਨ ਪਾਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੁਣ ਚਾਉ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਅਨੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬਿਨੋਦ ਅਚਰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪਏ। ਮੈਂ ਕੀਹ ਆਖਾਂ, ਸਾਡਾ ਅੱਜ ਜੀਵਨ ਹੀ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਜੋ ਰਸ ਸੀ ਸੋ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚਰਨ ਪਾਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੁਣ ਚਾਉ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਅਨੰਦ, ਮੰਗਲ, ਬਿਨੋਦ ਅਚਰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਪਏ। ਮੈਂ ਕੀਹ ਆਖਾਂ, ਸਾਡਾ ਅੱਜ ਜੀਵਨ ਹੀ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਜੋ ਰਸ ਸੀ ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਰੰਗ ਦੱਸ ਸਕਣਾ ਖਰਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਨੂੰ ਅੱਜ ਦਿਨ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਕਿੱਧਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ? ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਪਤੇ ਲੱਗੇ। ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਬੀਜ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਗਿਆ ਤੇ ਮੌਲ ਪਿਆ ਸੀ ਉਹ ਠੀਕ ਸੀ, ਪਰ ਪਤੇ ਲੱਗਕੇ ਕੁਛ ਹੋਰ ਧਿਰਵਾਸ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਰੰਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਨ। ਹਾਂ, ਇਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਗੁੰਮਤਾਈ ਵਿਚ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੀ ਇਹ ਨਾਉਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹੜ ਨੂੰ ਤਦੋਂ ਕੋਈ ਥਹੁ ਨਾ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਚੁਕਾ ਸੀ ਕਿ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਰਦਾਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਨਿਜ ਸੇਵਕ ਸੀ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨੀਆਂ ਸੀ। ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਬਨ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੇ ਯਾ ਪਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਮਿਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ, ਭਾਈ ਸੀਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਾ ਜੀ ਸਨ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਘਰ ਆਇਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸੀ ਕਿ ਆਪ ਝਨਾਂ ਵੱਲ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਲੈਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਸੂੰਹਾਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਪਤੇ ਕੱਢਦੇ ਕੁਛ ਅੱਗੇ ਅੱਪੜ ਪਏ ਸਨ। ਏਸ ਥਾਵੇਂ ਜਿਥੇ ਕਿ ਓਹ ਅੱਪੜੇ ਓਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਪੁੱਜਣਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕੇ- ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਵਿਚ ਅੱਪੜ ਚੁਕੀ ਸੀ ਤੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਝਨਾਉਂ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਜੋ ਹੋਏ ਹਨ ਓਹ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਤਾਰਣ ਵਾਸਤੇ | | | | | | | | | | ਜਾਣਗੇ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਤੇ ਸਮਾਧੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਪਤਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਏਹ ਸਾਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜਦ ਮੁਹਾੜਾਂ ਮੋੜਨ ਤਾ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਕਿ ਬੇਬੇ ਜੀ ਬਿਨੈ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਕਿ ਘੱਰ ਅੱਪੜੋ ਤੇ ਦਰਸਨ ਦਿਓ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਏਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਦੇ ਦਿਤੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਤਾਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਘੋਲੀ ਤੇ ਸਦਕੇ ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਉਸ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ, ਪਿਆਰੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਭਾਗਵਤੀ ਬੀ ਪੁੱਤ੍ਰੀ ਹੋ ਦਿੱਸੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੁਝ ਦਿਨ ਅਸਾਂ ਇਸ ਪਾਸ ਕੱਟਣੇ ਹਨ ਫਿਰ ਚੱਲਾਂਗੇ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਜੋ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।' ਮੈਂ ਇਸ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਨਿਮਾਣਿਆਂ ਤੇ ਰੰਞਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਵੇਖਕੇ ਖੀਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀਆਂ ਮਿਹਰਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਸਦਕੇ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਵਿਚ ਕੋਣ ਮੇਣ ਲੱਗੀ ਰਿਹਾ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਤੱਪੇ ਵਿਚ ਫਿਰਣਾ ਤੇ ਜੋਧ ਗੁਰਮੁਖ ਦੋ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਸਿਖ ਮੇਰੇ ਸੱਚੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਤਾਰੇ ਅਰ ਉਸ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੱਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਐਸੇ ਹੀਰੇ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਲੁਕੇ ਪਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਤਿਸੰਗ ਸੀ ਅਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡੇ ਨਗਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਨਿਰੰਜਨ ਥਾਉਂ ਵੇਖਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਉਹ ਮਸਤ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪੀ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਘੱਤਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਗੁਰੂ ਸੁਆਰੇ, ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਿਰਧ ਪੁਰਖ ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਉਹ ਪੁਤ੍ਰ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸੇ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਤੀਰ -੩੮੯-<noinclude></noinclude> 28phron2mmzbyd70w9ko33mmx9ax2mm 250 74889 237275 2026-09-27T07:38:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ | ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਖੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਤੇ ਕਿਰਮਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਸੁਧੇ ਪਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ | ਤਾਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਖੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ! ਹੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਤੇ ਕਿਰਮਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਸੁਧੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਦਇਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ! ਮੈਂ | ਜੇਹੀ ਪਾਪਣ, ਭੁਲੱਕੜ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ ਲੈ, ਬਖ਼ਸ਼ ਲੈ, ਤੂੰ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਨਿਰੀ ਭੁੱਲ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਨਿਰੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੈਂ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ! ਮੈਂ ਨਹੀਂ | ਰਹੀ, ਮੈਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਮਰ ਚੱਲੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਗਈ, ਔਹ ਮੈਂ ਮਰੀ" ਕਹਿਂਦੀ ਮੈਂ ਧੜੰਮ ਕਰਦੀ ਫੇਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਡਿਗ ਪਈ, ਪਰ ਹੋਇਆ ਕੀਹ ? ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਨਾ ਰਹੀ। ਸਰੀਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਅਚਰਜ ਹੋਕੇ ਕੀ ਪਈ ਵੇਖਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਖੜੋਤੀ ਹਾਂ ਤੇ ਕੀਹ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ? ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਸਾਰਾ ਪਿਆਰ, ਸਾਰਾ ਰਸ, ਸਾਰਾ ਆਨੰਦ, ਇਕ ਤਾਰ ਜਿਹੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਤਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੂਰਤ ਦੀ ਤਾਰ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਸੁੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਰਸੀਏ, ਸਾਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੇ ਆਨੰਦੀ ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਰੂਪ, ਰੂਪ ਤੋਂ ਅਰੂਪ ਨਿਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਝਲਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸਾਂ ਤੇ ਉਹ ਦਿੱ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਬੀ ਕੂੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੀ ਦੇਖਣਹਾਰ ਤੇ ਮੈਂ ਬੀ ਦੇਖਣਹਾਰ ਹੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖੋ ਸਾਰੇ ਇਕ ਰੂਪ, ਦੂਆ ਦਿੱਸੇ ਹੀ ਨਾ, ਪਰ ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਝਲਕਾ ਬੀ ਦੇਣ। ਮੈਂ ਸਭ ਨਾਲ ਘੁਲ ਮਿਲ ਅਭੇਦ, ਇਕ ਰੂਪ, ਫੇਰ ਪਰ ਕੁਛ ਅੱਡ, ਦੁਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਰਸ, ਰਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ; ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਤੇ ਆਨੰਦ ਸਾਰੀ ਮੈਂ ਆਪ। ਮੈਂ ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ ਕੀਹ ਸੀ? ਜੀਭ ਕੀ ਆਖੇ? ਜਿਕੂੰ ਵਸਤੂ ਵਿਚ ਵਸਤੂ ਗੱਡੀ ਜਾਵੇ ਤੇ ਭਿੰਨ ਨਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਰਸ ਰਹੇ, ਏਕਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵਿੱਥ ਵਿਛੋੜਾ ਹਟ ਜਾਵੇ ਪਰ ਸੱਛ ਆਪਾ ਨਾ ਮਰੇ। ਇਹੋ ਦਸ਼ਾ ਹੋਣੀ ਹੈ ਜੋ "ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ" ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਕੇ ਡਰੀ ਤੇ ਕੰਬੀ ਸਾਂ, ਤਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਕਿਰਮ | | | ਜੰਤ ਨੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਤੇ ਤਿਤਲੀ ਬਣਕੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਏਸੇ ਸੁਰਤ ਦੀ ਇਕ ਹੇਠ ਲਮਕਦੀ ਤਾਰ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰੋਤਾ ਪਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਅੱਡ ਅੱਡ ਲੋਕ ਤੇ ਅੱਡ ਅੱਡ ਸਰੀਰ ਸਨ ਸਭ ਇੱਕੋ ਤਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਤੇ ਸਨ। ਇਹ ਹੋਰ ਭੌਤਕ ਸੀ ਜੋ ਡਾਢਾ ਅਚਰਜ ਸੀ ! ਫਿਰ ਇਕ ਝਲਕਾ ਵੱਜਾ ਮੈਂ ਇਕ ਆਨੰਦ ਸਰੂਪ ਸਾਂ, ਸਰਬ ਅਨੰਦ ਸੀ। ਫੇਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਹ ਸੀ, ਬੇ-ਪਤਗੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੀ, ਜਿਥੋਂ ਪਰਤਿਆਂ ਆਪਾ ਭਾਸਦਾ ਸੀ ਦੇਖਣਹਾਰ, ਹੈਂ? ਸਾਖੀ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਖਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉੱਠਕੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਫੁਲ ਨਾਲੋਂ ਹਲਕਾ ਸੀ, ਅਰ ਮੈਂ ਵਿਚ ਵੱਖਰੀ ਸਾਂ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਕਾਕੀ ! ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ?" ਹੁਣ ਸੁਣਕੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ ਤੇ ਤੁੱਪ ਤੁੱਪ ਹੰਝੂ ਕਿਰੇ। ਆਪ ਫੁਰਮਾਉਣ ਲੱਗੇ ‘ਕੀ ਤੂੰ ਆਤਮਾਂ ਹੈਂ?” ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਸੱਚੇ ਮਾਲਕਾ ! ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ, ਹਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪਣ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਤੇਰੀ ਹਾਂ, ਅਪਨਾ ਲੈ। ਮੈਂ ਕੀਹ ਹਾਂ ? ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹਾਂ! ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾ ਲੈ ਤੇ ਨਾ ਵਿਛੋੜ, ਉਹ ਵਿਛੋੜ ਗਿਆ ਹੈ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਵਿਛੋੜਨਾ। ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਆਤਮਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਕੇ ਰੋਂਦੀ ਸਾਂ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੌਤਕ ਦੇਖਕੇ ਅਚਰਜ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਤਿ ਤੇ ਕੀਹ ਇਤਬਾਰ ਕਰਾਂ: ਮਤਿ ਮੇਰੀ ਥੋੜੀ ਹੈ, ਚਾਨਣਾਂ ਮੇਰਾ ਧੁੰਦਲਾ ਹੈ, ਰਾਹ ਮੇਰਾ ਮੈਨੂੰ ਕਾਂਬੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਮੈਂ ਆਪ ਹਾਂ। ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਜਿਥੇ ਮੁਰਦਾ ਚੰਮ ਜੋੜੇ ਦੀ ਸਮਾਈ ਹੈ, ਓਥੇ-ਇਸ ਮੁਰਦੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਾ ਲੈ। " ਮੈਂ ਇਹ ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਬੋਲੀ, ਸੰਘ ਰੁਕੇ, ਨੈਣ ਬਰਸਣ, ਲੂੰ ਕੰਡੇ, ਮਾੜੀ ਮਾੜੀ ਤੇਲੀ ਪਵੇ, ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ, ਨਾਲ ਇਹ ਲਹਿਰਾ ਵੱਜੇ ਪਿਆਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਘਰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਰ -੩੮੭-<noinclude></noinclude> n3nf0fx6fri0lnos1i74ldki8ihntjt 250 74890 237276 2026-09-27T07:38:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ | ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਇਕ ਦਿਨ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਕਾਕੀ ਤਾ ਦੇਵੀ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅਦਬ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ"। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਦਬ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ | ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਇਕ ਦਿਨ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਕਾਕੀ ਤਾ ਦੇਵੀ ਹੋ ਗਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅਦਬ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ"। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਦਬ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸੁਆਦ ਨਾ ਆਵੇ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ: "ਮੈਨੂੰ | ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਡ ਲਡਾਇਆ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਅਦਬ ਵਿਚ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। 11 ਂ ਂ ਵੀਰ ਜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਡਾਢਾ ਸੁਹਣਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀਆਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰੇ | ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲਖ੍ਯਾਉਂਦੀ | ਸਾਂ। ਕਈ ਵੇਰ ਏਸੇ ਮਠ ਵਿਚ ਲਿਆਕੇ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਤੇ ਲੰਮੇ ਪਏ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦੀ : "ਏਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਨੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਕੇ ਏਹ ਨੇਤ੍ਰ ਡਿੱਠੇ ਸਨ, ਏਸੇ ਥਾਂ ਤੇ ਏਹ ਨੇਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਫੇਰ ਦਿੱਸ ਪਏ ਹਨ। ਹੇ ਨੈਣੋਂ ! ਤੁਸੀਂ ਓਹੋ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਫੇਰ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਤੇ ਆ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੈਣਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ? ਕਿਵੇਂ ਂ ਬੀ ਹੋਵੇ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲ ਲਾਡ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋ, ਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਖਿੜਦੇ ਤੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਉ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਠਾਰਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਨੈਣੋਂ ! ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ! ਦੁਨੀਆਂ ਮਤਲਬ ਦੀ ਮੈਂ ਪਿਛੋਂ ਸਮਝਿਆ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦੀ। ਪਰ ਓਦੋਂ ਵੀਰ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਹੋਰ ਇਕ ਖੁਸ਼ੀ ਮੈਨੂੰ ਹੋਈ:- ਵੀਰ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਣਡਿੱਠੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮੰਗਤਾ ਸਾਧ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਏਸ ਫੇਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਵਾਂ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ; ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਨਾ ਦਾਬਾ ਦੇਕੇ ਹੋੜਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਸੀ, ਓਹੋ ਇਕ ਰੋਕ ਸੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਇਹ ਲਗਨ ਡੰਡਿਆਂ ਦੇ ਂ / ਂ ਜ਼ੋਰ ਤੋੜ ਸੁਟਦੇ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਇਹ ਕਿਰਕ ਬੀ ਮਿਟ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਬੀ ‘ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ' ਦਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਉਪਜ ਪਿਆ ਅਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਚਾਉ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜੀ ਮੰਨ ਗਿਆ ਕਿ ਧੀ ਕਿਸੇ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਹੈ; ਸ਼ੁਦੈਣ ਨਹੀਂ ਜੋ ਹਾਸੇ ਭਾਣੇ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ‘ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਗਏ' ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਘਰ ਵਿਚ ਕੁਛ ਦਾ ਪਿਆਰ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਬੀ ਕੋਲ ਤੇ ਕੁਛ ਵੀਰ ਜੀ ਕੋਲ ਵਧੀਕ ਵੇਲਾ ਲਾਯਾ ਕਰਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ ਮਾਂ ਸੀ। ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚ ਘਰ ਕਰ ਗਈ ਅਰ ਐਉਂ ਚੰਬੜ ਗਈ ਜਿਕੂ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਚੰਬੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਹੱਸਾਂ ਚਾਹੇ ਖੇਡਾਂ, ਆਪੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂ ਚਾਹੇ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕਿਵੇਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਮਠ ਵਿਚ ਨੈਣ ਮੀਟਕੇ ਹੀ ਬੈਠਾਂ ਤਾਂ ਯਾਦ ਸੁਆਦ ਦੇਵੇ, ਨਿਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਜਿਸ ਹਾਲ ਹੋਵਾਂ ਯਾਦ ਨਾ ਭੁੱਲੇ ! ਨੀਂਦ ਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਹਾਕਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ ਸਾਂ, ਪਰ ਹਾਕਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ ਸਨ। ਏਸ ਰੰਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਹੋਰ ਸੁਆਦ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਅੰਮੀਂ ਬੋਲੀ; ‘ਕਾਕੀ ! ਜੇ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਨਿਭਾਗ ਤੱਪੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬੀ ਜੀਵੇ ਹੋ ਜਾਈਏ। ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਕੋਈ ਉਲਿਯਾ ਸੀ, ਅਸਾਂ ਉਸ ਦੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਕਦਰ ਨਾ ਜਾਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਬੀ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਲੋਂ ਹੋੜਦੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੁਰਤ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲਦੇ ਰਹੇ ਹਾ। ਹੁਣ ਜੀ ਇਹੋ ਤੜਫਦਾ ਕਿ ਉਸ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣ ਤਾ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਭੁੱਲਾਂ ਬਖਸ਼ਾਈਏ। ਐਉਂ ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਬੀ ਮੇਰੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਧੁਨ ਦੇ ਉਲਟ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਗੋਂ ਪੱਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਹੈ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਕ -੩੮੧-<noinclude></noinclude> iy5ax73yuu07ybbiigg98ixdysk6vt2 250 74891 237277 2026-09-27T07:38:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਧਿਆਈਐ ॥ ਜਿਉ ਰਾਖਹਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਤਿਵੈ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਮੈ ਅੰਧੁਲੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲਕੁਟੀ ਟੋਹਣੀ ॥ ਰਹਉ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਟੇਕ ਨ ਮੋਹੈ ਮੋਹਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਨਾਲਿ ਗੁਰਿ ਦੇਖਾਲਿਆ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਧਿਆਈਐ ॥ ਜਿਉ ਰਾਖਹਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਤਿਵੈ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ॥੧॥ ਮੈ ਅੰਧੁਲੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲਕੁਟੀ ਟੋਹਣੀ ॥ ਰਹਉ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਟੇਕ ਨ ਮੋਹੈ ਮੋਹਣੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਨਾਲਿ ਗੁਰਿ ਦੇਖਾਲਿਆ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਭਾਲਿ ਸਬਦਿ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥੨॥ ਸੇਵੀ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨਾ ॥ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਰਜਾਇ ਭਰਮੁ ਭਉ ਭੰਜਨਾ ॥ ੩ ॥ ਜਨਮਤ ਹੀ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਮਰਣਾ ਆਇ ਕੈ ॥ ਜਨਮੁ ਮਰਣੁ ਪਰਵਾਣੁ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇ ਕੈ ॥ ੪ ॥ ਹਉ ਨਾਹੀ ਤੂ ਹੋਵਹਿ ਤੁਧ ਹੀ ਸਾਜਿਆ ॥ ਆਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਿ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਜਿਆ ॥੫ ॥ ਦੇਹੀ ਭਸਮ ਰੁਲਾਇ ਨ ਜਾਪੀ ਕਹ ਗਇਆ ॥ ਆਪੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ਸੋ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭਇਆ ॥ ੬ ॥ ਤੂੰ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਦੂਰਿ ਜਾਣਹਿ ਸਭ ਤੂ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੇਖਿ ਹਦੂਰਿ ਅੰਤਰਿ ਭੀ ਹੈ ॥ ੭ ॥ ਮੈ ਦੀਜੈ ਨਾਮ ਨਿਵਾਸੁ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਹੋਇ॥ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਨਾਨਕ ਦਾਸੁ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਤਿ ਦੇਇ ॥੮ ॥ ੩ ॥ ੫ ॥ -੭੫੨ ਮੈਂ ਜਿਥੇ ਖੜੀ ਸਾਂ ਬੈਠ ਗਈ। ਏਹ ਗਾਉਣਾ ਬੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਹਿੱਲ ਨਾ ਸਕੀ। ਤਦੇ ਹਿੱਲੀ ਜਾਂ ਏਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖ, ਜ਼ੋ ਡਾਢੇ ਠੰਢੇ ਤੇ ਸੁਖੀ | ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ: ‘ਕਾਕੀ ! ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਰਿਖੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈਂ ਅਰ ਇਸ ਬਨ ਵਿਚ ਤਪ ਕਰਦੀ ਹੈਂ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਜੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਾਧਣੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।” ‘ਭਲਾ ਕੋਈ ਸੰਤ ਏਥੇ ਆਏ ਹਨ?" ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਜੀ ਨਹੀਂ।” ‘ਭਲਾ ਕੀਹ ਇਹ ਓਹੋ ਬਨ ਹੈ ਜਿਥੇ ਪੰਜ ਛੇ ਬਰਸ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਕ ਪਰਦੇਸੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕੰਨ੍ਯਾ ਭੁਲੇਵੇਂ ਸਿਰ ਮਾਰ ਬੈਠੀ ਸੀ?? ਮੈਂ ਕੰਬੀ, ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ; ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਉਛਲਦੇ ਕਲੇਜੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਜੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਕਰੋ ਕੀਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” ‘ਹੋਰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਹਿਕੇ ਉਹ ਤੁਰ ਗਏ, ਮੈਂ ਮਠ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਪਿਛਲੀ ਯਾਦ ਨੇ ਅਜ ਬੜਾ ਰੁਆਇਆ। ਇਹ ਬੀ ਸਮਝ ਨਾ ਪਵੇ ਕਿ ਏਹ ਤ੍ਰੈ ਆਦਮੀ ਕੀਹ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ, ਕੌਣ ਸਨ ਅਰ ਕੀਹ ਟੋਲਦੇ ਸਨ ? ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਲੰਘ ਗਈ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਕਿਤੋਂ ਇਹ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ:- ਆਵਹੁ ਸਜਣਾ ਹਉ ਦੇਖਾ ਦਰਸਨੁ ਤੇਰਾ ਰਾਮ ॥ ਘਰਿ ਆਪਨੜੈ ਖੜੀ ਤਕਾ ਮੈ ਮਨਿ ਚਾਉ ਘਨੇਰਾ ਰਾਮ ॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਮੈਂ ਅੱਜ ਘਰ ਜਾਣਾ ਬੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸਾਂ। ਬਾਪੂ ਜੀ ਨੂੰ ਫਿਕਰ ਪੈ ਗਿਆ; ਡੋਲੀ ਗੋਲੀਆਂ ਤੇ ਅਸਵਾਰੀ ਮਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੈਨੂੰ ਢੂੰਡਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਆਏ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਕੁਛ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਦੂਰ ਰਹਿਕੇ ਮੇਰੀ ਰਖ੍ਯਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਬਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲਿਆਂ ਛੱਡਕੇ ਡੇਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਗਏ, ਰਾਤ ਪੈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਲੁਕਕੇ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਘਰ ਗਈ ਤੇ ਤਾਂਘਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਰੰਗ ਫੜ ਲਿਆ। ਨਵੇਂ ਮਿਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਤਾਂਘਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂ। ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਤ੍ਰੈਏ ਜਣੇ ਏਹ ਤੁਕਾਂ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ। ਤੜਕਸਾਰ ਮੈਂ ਮਠ ਨੂੰ ਆਈ, ਮੇਰੀ ਅੱਖੀਂ ਜੀ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਬੀ ਨਾਲ ਆਏ ਜੋ ਉਹ ਬਨ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਆਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਗੌਣ ਸੁਣਨ। ਅੱਗੇ ਮੇਰੇ ਮਠ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਪਰੇ ਵਾਰ ਚਾਰ ਮਨੁੱਖ ਖੜੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ ਅਰ ਏਹ ਗਾਉਂ ਰਹੇ ਸਨ:- -੩੮੫- ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਸਾਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਸਹਜਿ ਮਿਲਾਏ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਏ ਪੰਚ ਮਿਲੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸਾਈ ਵਸਤੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਜਿਸੁ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਲਾਇਆ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਮੇਲੁ ਭਇਆ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਘਰ ਮੰਦਰ ਸੋਹਾਏ ॥ ਪੰਚ ਸਬਦ ਧੁਨਿ ਅਨਹਦ ਵਾਜੇ ਹਮ<noinclude></noinclude> mjn0r93gdzby4pp6u4bx5anfueu99pn 250 74892 237278 2026-09-27T07:38:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਛ ਉਤਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਨੇਤਰਾ ਤੋਂ ਟੱਪ ਟੱਪ ਡਿੱਗਦਾ ਸੀ। ਸੰਝ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਮੈਂ ਅਜ ਬਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਸਿਖਰ ਛੱਤ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਪੋਣ ਵਿਚ ਏਸੇ ਹਾਲ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਰਾਤ ਡੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਕੁਛ ਉਤਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਨੇਤਰਾ ਤੋਂ ਟੱਪ ਟੱਪ ਡਿੱਗਦਾ ਸੀ। ਸੰਝ ਹੋ ਗਈ ਅਰ ਮੈਂ ਅਜ ਬਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਸਿਖਰ ਛੱਤ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਪੋਣ ਵਿਚ ਏਸੇ ਹਾਲ ਹੀ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਰਾਤ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਗਈ। ਭਿੰਨੀ ਰੈਣ ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਪਵੇ। ਧੋਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਛਟਕੀ ਸਰਦ ਚਾਂਦਨੀ ਨਾਲ ਠੰਢੀ ਰਾਤ ਉਸ ਤਾਂਘ ਵਿਚ | ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਬੈਠੀ ਰਹੀ ਏਸੇ ਸੁਖ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ, ਪਹਿਰ ਲੱਗੇ ਲੰਘਣ। ਕਦੇ ਅਨੰਦ ਦਾ ਝੋਕਾ, ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਹੁਲਾਰਾ, ਕਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਠਹਿਰਾਉ, ਕਦੇ ਚਾਹ ਤੇ ਕਦੇ ਚਾਉ, ਕਦੇ ਰੋੜ੍ਹ, ਤਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਾਂ ਸਵੇਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਹੇਠੋਂ ਆਕੇ ਆਖਿਆ:-ਇਕ ਫਕੀਰ ਆਇਆ ਖੜਾ ਹੈ, ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਖਬਰ ਦਿਓ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ‘ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ' ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ"। ਅੰਮੀ ਇਹ ਸਾਰ ਲੈਕੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਭੱਜੀ ਆਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: ‘ਉੱਠ ਕਾਕੀ ! ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।’ ਮੈਂ ਸੁਣਕੇ ਉੱਠ ਨਾ ਸੱਕੀ, ਪੁਛਿਆ: ‘ਕਿੱਥੇ ਹੈ?? ਮਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ "ਹੇਠ ਖੜਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਸੁ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ', ਚੱਲ ਆਪ ਟੁਰਕੇ ਲਿਆਈਏ। ਮੈਂ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਆਖਿਆ: ‘ਅੰਮੀਏਂ! ਕੋਈ ਕੰਗਲਾ ਮਖੌਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਯਾ ਕੋਈ ਛਲੀਆ ਸਾਨੂੰ ਛਲਦਾ ਹੈ। ਭਲਾ ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ ਬੀ ਕਦੇ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ? ਅੰਮੀਏਂ ! ਉਹ ਬੂਹੇ ਤੇ ਕਦ ਅਟਕਦੇ ਹਨ? ਜੋ ਕਲੇਜੇ ਚੀਰਕੇ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਬਾਨ ਕੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫੇਰ ਮੈਨੂੰ ਧੂਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਆਪੇ ਮੇਰੇ ਕਦਮ ਬੇਵਸੇ ਹੋ ਨਹੀਂ ਉਠ ਨੱਸੇ। ਪਿਆਰਾ ਤਾਂ ਚੁੰਬਕ ਵਾਂਙੂ ਧੂਹੇਗਾ।’ ਮਾਂ ਹਰ੍ਯਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੀ ‘ਕਾਕੀ ਟਪਲਾ ਨਾ ਲੱਗੇ।” ਮੈਂ ਕਿਹਾ : ‘ਜਾਹ ਪੁੱਛ ਭੇਜਸੁ ਕਿ ਨਾਉਂ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?” ਟਹਿਲਣ ਗਈ ਤੇ ਖਬਰ ਲਿਆਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਉਂ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ ‘ਤਾਰਨ ਆਏ ਹਾਂ”। । ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਜਾਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੁ ਕਿ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਅਜੇ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡਿਉਢੀ ਵਿਚ ਬੈਠੋ; ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣਗੇ।' ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਕੇ ਉਹ | | ਂ ਉਡੀਕਣ ਬਹਿ ਗਿਆ, ਅਸਾਂ ਰੋਟੀ ਭੇਜੀ ਉਸ ਖਾ ਲਈ, ਅਸਾਂ ਪੰਜ ਮੁਹਰਾਂ ਘੱਲੀਆਂ ਉਸ ਲੈ ਲਈਆਂ, ਫੇਰ ਅਸਾਂ ਕਹਾ ਭੇਜਿਆ: ਕਿ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਕੱਲ ਆਉਣ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਉਹ ਸਤਿ ਬਚਨ ਕਹਿਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਮਾਂ ਵੀ ਹੱਸ ਪਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: ਬਚੀਏ ! ਤੇਰੀ ਖਿੱਚ ਦੀ ਤਾਰ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਘੜੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਛਲੀਏ ਨੂੰ ਕੈਦ ਪਾ ਦਿਆਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਆਖਦੀ ਸਾਂ, ਦੋਸ਼ ਮੇਰਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਾਂਙੂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਅਣਡਿੱਠੀ ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਮਖੌਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕੌਣ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਸਾਧਣ ਦੇ ਹੀਲੇ ਬਹਾਨੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਂ ਦੁਪਹਿਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਏ ਤਾਂ ਖਬਰ ਲਿਆਏ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਰਮਤਾ ਸਾਧ ਸੀ, ਏਥੇ ਆਕੇ ਕਿਸੇ ਟਹਿਲਣ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਥਾ ਸੁਣਕੇ ਛਲ ਖੇਡਿਆ ਜਿਸ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਉਤਰਿਆ ਹੈ, ਓਥੋਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਆਕੇ ਸਾਰੀ ਸੂੰਹ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ ਅਰ ਹੁਣ ਉਹ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿਚ ਹੈ। ਅੰਮੀ ਮੇਰੇ ਗਲ ਲੱਗ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: ‘ਵਹਿਮਣ ਕੁੜੀਏ ! ਤੂੰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਂਗੀ'। ਮੇਰੀਆਂ ਹੁਣ ਚੀਕਾਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਅਰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੋਰ ਭੜਕ ਉੱਠੀ। ਉਸ ਠੱਗ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ, ਲੱਗੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ! ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਿਰਾਗੀ ਬੈਠੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਵਾਰਤਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਲੱਗਾ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਨ ਨੂੰ ਗਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੋ ਆਦਮੀ ਹੋਰ ਡਿੱਠੇ ਜੋ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ ਗਾਉਂ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਰ ਜੋ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਸੋ ਇਹ ਸੀ:- -੩੮੪- ਮਨਹੁ ਨ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ।<noinclude></noinclude> rkgnghwzb78unq55wcnf789hmohhdg8 250 74893 237279 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਐਉਂ ਇਹ ‘ਭੋਲੇ ਭਾਇ ਮਿਲੇ ਰਘੁਰਾਇਆ' ਦਾ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਇਆ ਕੌਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਕੇ ਲਿੱਖਤ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਕ:- -0- ਦਰਸ਼ਨ ਦਾਤਾਂ। ਬੁਲਬੁਲ ! ਨਾਂ ਕਰ ਵੈਣ। ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਖਿੜਿਆ ਗੁਲ ਚਹੁਦਿਸ਼ ਖੁਹਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਐਉਂ ਇਹ ‘ਭੋਲੇ ਭਾਇ ਮਿਲੇ ਰਘੁਰਾਇਆ' ਦਾ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਇਆ ਕੌਤਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਕੇ ਲਿੱਖਤ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਗੁਰਮੁਖ ਵਾਕ:- -0- ਦਰਸ਼ਨ ਦਾਤਾਂ। ਬੁਲਬੁਲ ! ਨਾਂ ਕਰ ਵੈਣ। ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਖਿੜਿਆ ਗੁਲ ਚਹੁਦਿਸ਼ ਖੁਹਲ ਦਿਲੇ ਦੇ ਨੈਣ। ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਲ ਖਿੜ ਪਈ ਸਾਰਾ ਕਦੀ ਨ ਉਹਲੇ ਇਹ ਦੀਦਾਰਾ, ਇਸ਼ਕ ਨਰਦ ਆ ਪੁਗਦੀ ਇਸ ਥਾਂ ਇਹ ਮੰਜ਼ਲ ਸੁਖ ਚੈਨ। ੧. ੪੪. ਗੋਸ਼ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਾਹਮ-ਦੂਜੀ।੨ ਸਮਾਂ ਟੁਰੀ ਗਿਆ, ਟੁਰੀ ਰਹੀ ਪੌਣ ਜਗਤ ਨੂੰ | ਠਾਰਦੀ ਤੇ ਟੁਰੇ ਰਹੇ ਬੱਦਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਸਾਉਂਦੇ, ਜਲ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਅੰਨ ਫਲ ਉਪਜਾਉਂਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਟੁਰਿਆ ਰਿਹਾ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਮੋਏ ਜੀਵਾਲਦਾ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਬੀ ਰੌ ਵਿਚ ਰੌਂਦੇ ਫੇਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਏ, ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਰ ਠਹਿਰੇ ਨਹੀਂ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖੁਨਕੀਆਂ ਬਖਸ਼ਦੇ ਫਿਰ ਨਿਕਲੇ। ਝਨਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਫਿਰੇ; ਫੇਰ ਰਾਵੀ ਵੰਨੇ ਆਏ ਤੇ ਫੇਰ ਪਾਕਪਟਨ ਦੇ ਲਾਗੇ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਪਟਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਆ ਡੇਰੇ ਲਾਏ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੇਰ ਦੇਖੋ-ਇਹ ਪਾਕਪਟਨ ਕਦੇ ਹਿੰਦੂ ਟਿਕਾਣਾ ਤੇ ਤੀਰਥ ਵਾਂਙ ਰਿਖੀਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ, ਫੇਰ ਬੁਧ ਟਿਕਾਣਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦਾ | ਨਾਮ ਉਸ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਅਜੋਧਨ ਸੀ। ੧੨੩੧ ਸੰਮਤ ਦੇ ਲਗ ਪਗ ਪਹਿਲੇ ਫਰੀਦ ਜੀ ਜਨਮੇਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੋਧਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ‘ਪਾਕ ਪੱਤਣ’ ਸੱਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਾਕਪਟਣ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਯਾਰ੍ਹਵੇਂ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਥਾਂ ਸ਼ੇਖ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਅਥਵਾ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਾਹਮ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ, ਫਰੀਦ ਸਾਲਸ ਤੇ ਬਲ ਰਾਜਾ ਆਦਿ ਬੀ ਸੱਦਦੇ ਹਨ-ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਾਹਮ ਜੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਹੈ। ੩ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਟਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਕੋਹ ਦੋ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭਾਗ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰੰਗ ਲਗ ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੭ ਕੱਤਕ ਦੀ ੨੫, ੧੦, ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੫ ਈ: ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੭੦ (੧੯੩੮ ਈ.) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟ੍ਰੈਕਟ ਦੀ ਸਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੩ ਇਹ ਬਾਣੀ ਸ਼ੇਖ ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ ਦੀ ਹੈ; ਦੇਖੋ ਖਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਨੰਬਰ ੪੯੩-੪੯੪। -੩੯੩-<noinclude></noinclude> 8fsjq7gysv37k2o4z1k41isjf6eljfp 250 74894 237280 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚੇਵੇਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਵੀਰ ਜੀ ਰਾਜ ਭਾਗ ਤੇ ਆਏ ਤਾਂ ਗੁਰ ਵਾਕ ਸਫਲ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਹ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਧੁਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚੇਵੇਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਵੀਰ ਜੀ ਰਾਜ ਭਾਗ ਤੇ ਆਏ ਤਾਂ ਗੁਰ ਵਾਕ ਸਫਲ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਹ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਧੁਰੋਂ ਮਿਲੀ ਸੀ-ਬਿਤੀਤ ਹੋਈ। ਹਾਂ, ਮੁਸਾਫਰ ! ਏਥੇ ਇਕ ਅਨਜਾਣ ਗ਼ਰੀਬ ਸਿਖ ਮੁਸਾਫਰ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਸੀ ਅਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਮੂਰਖ ਤੇ ਖੁਰਦਰੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੀ ਦੇ ਨੀਰ ਵਗੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਸਕਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੁੰਮ ਆਇਆ ਤੇ ਗੁੰਮ | ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਕਣੀ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਗੁੰਮ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਿਚ ਇਕ ਐਸਾ ਵਾਕ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਡੇ ਤੱਪਿਓਂ ਟੁਰੇ ਸਨ, ਤਦ ਤੱਪੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜੋ | ਸਿੱਖ ਛੱਡਣ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਣਤੀ ਨੌ ਸੌ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸੀ। ਇਕ ਸਿਖ ਦੀ ਜਿੰਦੜੀ ਅਪਣੀ ‘ਚੁੱਪ-ਅਵਾਜ਼’ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰਨੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਆਤਮਾਂ ਏਥੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਇਕ ਇਕ ਟੇਪੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਥੇ ਇਕ ਇਕ ਸਿਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਮੁਸਾਫਰ ! ਕੀ ਤੂੰ ਸਿਖ ਹੈਂ? ਸਿਖ ਕਿ ਸਿਖੀ ਕੀਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਅਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਸੁਖ ਸੁਨੇਹੜੇ ਦਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦੇਕੇ ‘ਤੋਟੇ ਪੱਖ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ‘ਲਾਹੇ ਪੱਖ' ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿਤਾ, ਆਵਾਜ਼ਾ ਸੁਣ ਤੇ ਸਿਖ ਅਰ ਫੇਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾ, ਅਰ ਦੇਖ ਕਿ ਇਕ ਸਿਖ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ! ਦੇਖ ਕਿ ਸਿਖ ਸਵਾ ਲੱਖ ਕਿਕੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੋਟੇ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਲਾਹੇ ਦੇ ਘਰ ਕਿੱਕੂੰ ਆ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਕੁਛ ਆਖਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਸੂਰਤ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਜ਼ਰ ਮੋੜਕੇ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕੀ, ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕੀ ਤੇ ਬੋਲੀ:- ਮਨਹੁ ਨ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿ ਅਹਿਨਿਸਿ ਧਿਆਈਐ || ਜਿਉ ਰਾਖਹਿ ਕਿਰਪਾਧਾਰਿ ਤਿਵੈ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ॥ ੧॥ ਮੈ ਅੰਧੁਲੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਲਕੁਟੀ ਟੋਹਣੀ ॥ ਰਹਉ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਟੇਕ ਨ ਮੋਹੈ | | ਂ - | | | ਮੋਹਣੀ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਸੂਹੀ: ਮ:੧} ਇਹ ਅਤਿ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਝੂਠ ਤੂਠ ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਂਦੀ ਫੇਰ ਉਪਰ ਉੱਚੀ ਚੱੜਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿਰਨ ਵਾਂਙੂ ਲਸਦੀ ਲਸਦੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ, ਮੱਧਮ ਪੈਂਦੀ ਅੰਤ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਬਿਰਹਾ ਪਿਆ ਤੇ ਚਿਤ ਕੁਝ ਕਾਹਲਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਕਾਹਲ ਵਿਚ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ। ਮੈਂ ਸਾਂ ਤੇ ਉਹ ਮੱਠ ਸੀ, ਏਕਾਂਤ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਸੀ, ਪਰ ਇਕ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਰਸ ਫੁਹਾਰ ਓਥੇ ਭਰੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਛਿਣਕਾਉ ਮੇਰੇ ਲੂੰਆਂ ਨੂੰ ਛੁਹ ਛੁਹ ਕੇ ਅੰਦਰ ਸਿੰਜਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੋਈ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜਕੇ ਲੂੰਆਂ ਨੂੰ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਕਰਦੀ ਸੀ। “ਵਾਹ ਵਾਹ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੇਰਾ ਬਿਰਦ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ! ਵਾਹ ! ਕੀਕੂੰ ਤਾਰਿਆ ਤੇ ਕੀਕੂੰ ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਦੇ ਕੁੱਛੜ ਖੇਡਦੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਅਗੰਮੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਝਾਕਾ ਦੇਕੇ ਸੱਚੀ ਸੋਝੀ ਪਾਈ ਹੈ।” ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ, ਇਹ ਵਾਰਤਾ, ਬੜੀ ਅਸਚਰਜ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਤਾਰਣਹਾਰ ਬਿਰਦ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕੌਤਕ ਹੋਏ, ਜੋ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਕਿ ਲਿਖੇ | ਨਹੀਂ ਗਏ, ਲਿਖਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਤਿ ਥੋੜੇ ਆਏ ਸਨ। ਹਾਂ ਕੌਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਚਿੱਠੇ ਖੁਹਲੇ ਤੇ ਵਾਚੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸੁਹਣੀ ਵਾਰਤਾ ਦਿੱਸੀ ਹੈ ਅਚਰਜ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸਿਖ੍ਯਾ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਤਾਰਨਹਾਰ ਹੈ॥ ਮੇਰੇ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਹੁ ਸੰਤ ਮੀਤ॥ ਸਾਵਧਾਨ ਏਕਾਗਰ ਚੀਤ॥ {ਗਉੜੀ ਮ: ੫} ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਾਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਸੁਪਨਾ ਚੇਤੇ ਕਰ ਕਰ ਘੋਖ ਘੋਖ ਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਲਿਖ ਲਈਆਂ ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਆਕੇ ਕਿਸੇ ਸੁਭਾਗ ਲੇਖਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਗੁਰ ਯਸ਼ ਦੇ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਨੈਣਾਂ ਤੇ ਪਪੀਹੇ ਕੰਨਾਂ ਤਕ ਅੱਪੜਦੀ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਠੰਢ ਪਾਵੇ। -੩੯੨-<noinclude></noinclude> hlcscd7lu4yxn5rqcfoofrulk5jjepw 250 74895 237281 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤੀ ਘੜੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਘਾੜਤ ਨੂੰ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ਕਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ੋ ਇਹ ਬਣ ਜਾਏ, ਸੁਹਣੀ ਬੀ ਬੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੁੰਡ ਦੀ ਸਾਣ ਨਹੀਂ ਚਾੜ੍ਹੀਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ | ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੱਟਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤੀ ਘੜੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਘਾੜਤ ਨੂੰ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ਕਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ੋ ਇਹ ਬਣ ਜਾਏ, ਸੁਹਣੀ ਬੀ ਬੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੁੰਡ ਦੀ ਸਾਣ ਨਹੀਂ ਚਾੜ੍ਹੀਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ | ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੱਖਿਆਂ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਪੈਨੀ ਛੁਰੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰਖੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਿਆਨ ਚਮੜੇ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਐਵੇਂ ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ(ਬਜ਼ੁਰਗ) ਇਕ ਉਪਮਾ ਲਈ ਪਦ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਨਾਮ ਹੈ ਵਡੇ ਦਾ ਆਗੂ ਦਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਆਗੂ ਦਾ। ਸੋ ਅਸਲ ਸ਼ੇਖ ਉਹ | ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਛੁਰੀ ਨੇ ਕੋਹਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਛੁਰੀ ਦੇ ਲਗਦੇ ਸਾਰ ਹਿਰਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਲਹੂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ‘ਲੈਣ ਲੈਣ’ ਦੀ ਹਿਰਸ ‘ਹਰ ਸ਼ੈ ਮੇਰੀ ਹੋ ਜਾਏ’, | ਇਸ ਦਾ ਲੋਭ ਜਦ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਜੀਵ ਦੀਆਂ ਂ ਸਭ ਕਸਰਾਂ ਗਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ‘ਲੈਣ ਬ੍ਰਿਤੀ’ ਤੇ ‘ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਲੈਣ ਬ੍ਰਿਤੀ' ਹੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਵਗੁਣ ਕਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਥਾਂ ਝੂਠ, ਦਗ਼ੇ ਤੇ ਫਰੇਬ ਸਿਖਾਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਜੋ ਹਲਾਲ ਹੋਇਆ | ਸੋ ਸੱਚ ਮੁਚ ਹਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਹਰਾਮ ਫੇਰ ਸਾਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੇਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕੀ ਗੱਲਾਂ ਹਰਾਮ ਹਨ, ਕੀ ਕੀ ਹਲਾਲ ਹਨ ਤੇ ਕੀ ਕੀ ਹੱਕ ਹਨ। ਐਉਂ | ਂ ਂ | ਦੇ | ਜਾਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਕ ਨਾਮ ਸੱਚ ਦਾ ਬੀ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਬੀ ਹੈ, ਸੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਜਦ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਨੂੰ ਚੰਬੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਚ ਵਿਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ‘ਆਚਰਣੀ ਸਚ' ਤੋਂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਟੁਰਿਆ ਹੋਇਆ ‘ਮੂਲਕ ਸਚ’ ਅਰਥਾਤ ‘ਸਚੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ’ ਨੂੰ ਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ, ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀਂ ਹੈ। ਏਸ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਮਾਨ ਕੱਟੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ੇਖ ਬੀ ਝੂੰਮ ਪਿਆ। ਬੇਵਸਾ ਹੋ ਬਾਬੇ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ-‘ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਸਹੀ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਖੁਦਾਇ ਵਡੀ ਨਿਵਾਜ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਨਕ! ਖੁਦਾਇ ਕੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਕੋ ਪੁਛਣਾ ਗੁਸਤਾਖੀ ਹੈ। ' ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਕੁਛ ਪੁੱਛਣਾ ਲੋੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਆਖੋ”। ਤਾਂ ਉਸ ਪੁੱਛਣਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੀਰੀ ਮੁਰੀਦੀ ਵਿਚ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਰ ਆ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਬਾਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇ?ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ:-ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕ | ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਤਲਬਾਂ ਲਈ ਫਕੀਰਾਂ ਪਾਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ। ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਘੱਟ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ, ਭੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸ੍ਵਾਦੀਕ ਭੋਜਨਾਂ ੧ ਸਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇਹ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਉਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮਕਲੀ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੈ ਉਚਾਰਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਸਚ ਕੀ ਕਾਤੀ ਸਚੁ ਸਭੁ ਸਾਰੁ ॥ ਘਾੜਤ ਤਿਸ ਕੀ ਅਪਰ ਅਪਾਰ ॥ ਸਬਦੇ ਜਾਣ ਰਖਾਈ ਲਾਇ ॥ ਗੁਣ ਕੀ ਥੋਕੈ ਵਿਚਿ ਸਮਾਇ ॥ ਤਿਸ ਦਾ ਕੁਠਾ ਹੋਵੈ ਸੇਖੁ ॥ ਲੋਹੂ ਲਬੁ ਨਿਕਥਾ ਵੇਖੁ ॥ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਲਗੈ ਹਰਿ ਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਦਰਿ ਦੀਦਾਰਿ ਸਮਾਇ ॥ ੨ ॥ {ਵਾਰ: ਰਾਮ: ਮਹਲਾ ੧-੧੯-੯ ੫੬} ੨ ਅਗਲੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਕਥਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਚੇ ਇਸ ਸਲੋਕ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ- ਰੂਪੈ ਕਾਮੈ ਦੋਸਤੀ ਭੁਖੈ ਸਾਦੈ ਗੰਢੁ ॥ ਲਬੈ ਮਾਲੇ ਘੁਲਿ ਮਿਲਿ ਮਿਚਲਿ ਊਂਘੈ ਸਉੜਿ ਪਲੰਘੁ ॥ ਭੰਉਕੈ ਕੋਪੁ ਖੁਆਰੁ ਹੋਇ ਫਕੜੁ ਪਿਟੇ ਅੰਧੁ ॥ ਚੁਪੈ ਚੰਗਾ ਨਾਨਕਾ ਵਿਣੁ ਨਾਵੈ ਮੁਹਿ ਗੰਧੁ ॥ ੧ ॥ {ਵਾਰ: ਮਲਾਰ: ਮ:੧-੨੩} -੩੯੬-<noinclude></noinclude> g49qhq4w5d34sy64c4q265133vzfq6n 250 74896 237282 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ | ਲੱਗਾ:-ਬੱਚਾ ! ਬੈਂਤ ਦੇ ਮਾਨੇ ਸਮਝਿਓ? ਤਾਂ ਓਸ ਸੀ ਕਿ ਦਿਹੁੰ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਇਕ ਂ ਮੁਰੀਦ, ਕਮਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸੀ, ਉਸ ਬਨ ਵਿਚ ਪੀਰ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਲਕੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਕੀਰਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ | ਲੱਗਾ:-ਬੱਚਾ ! ਬੈਂਤ ਦੇ ਮਾਨੇ ਸਮਝਿਓ? ਤਾਂ ਓਸ ਸੀ ਕਿ ਦਿਹੁੰ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਇਕ ਂ ਮੁਰੀਦ, ਕਮਾਲ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਸੀ, ਉਸ ਬਨ ਵਿਚ ਪੀਰ ਦੇ ਘਰ ਲਈ ਲਕੜੀਆਂ ਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਮਿਠੀ ਅਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਸੁਆਦ ਦਾ ਬੱਧਾ ਉਧਰ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਲੋਕ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ :- ਆਪੇ ਪਟੀ ਕਲਮ ਆਪਿ ਉਪਰਿ ਲੇਖੁ ਭਿ ਤੂੰ॥ ਏਕੋ ਕਹੀਐ ਨਾਨਕਾ ਦੂਜਾ ਕਾਹੇ ਕੂ॥੨॥ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਸੱਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਆਦ ਮਗਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫੇਰ ਦਿਲ ਕੀਤਾ ਜੋ ਅਰਥ ਬੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਂ। ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀਓਸੁ ਕਿ ਜਨਾਬ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਜੋ ਇਹ ਬੈਂਤ ਇਹ ਰਬਾਬੀ ਫੇਰ ਉਚਾਰੇ। ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ: | ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਸਲੋਕ ਫੇਰ ਦੇਹ। ਮਰਦਾਨੇ ਫੇਰ ਦੋ ਚਾਰ ਵੇਰੀ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਵਿਆਂ ਤਾਂ ਕਮਾਲ ਨੇ ਕੰਠ ਕਰ ਲਿਆ। ਫੇਰ ਚੁਣੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਬੰਨ੍ਹਕੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਕੇ ਪੀਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਆ ਗਿਆ। ਲੱਕੜਾਂ ਸੱਟ ਕੇ ਜਾ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀਓਸੁ ਤੇ ਅਖਿਓਸੁ:-ਪੀਰ ਸਲਾਮਤ ! ਅਜ ਇਕ ਖੁਦਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ‘ਇਕ’ ਖ਼ੁਦਾ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ ਖੁਦਾ ਤੇ ਰਸੂਲ। ਹਿਕੋ ਖੁਦਾ ਦਸੋਂਦਾ ਏ। ਤਾਂ ਪੀਰ ਆਖਿਆ: ਕੁਛ ਸੁਣਿਓ ਸੋ ਸੁਣਾ। ਉਸ ਫੇਰ ਉਹ ਸ਼ਲੋਕ, ਜੋ ਕੰਠ ਕਰ ਆਇਆ ਸੀ; ਸੁਣਾ ਦਿਤਾ। ‘ਨਾਨਕ' ਨਾਮ ਸੁਣਕੇ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ। ਉਹੋ ਨਾਨਕ ਰਸੀਆ ਤੇ ਤਪੀਆ ਤੇ ਵਿਰਾਗੀ ਤੇ ਰੰਗ ਰੱਤੜਾ ਨਾਨਕ, ਜਿਨ ਰਸ ਕਣੀ ਦਿਖਾਈ ਸੀ ਤੇ ਤਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ। ਸ਼ੇਖ ਦੇ ਦਿਲ ਕਈ ਭਾਵ ਲੰਘੇ, ਪਰ ਸੀ ਮੁਸਲਮਾਨ। ਸ਼ਰਅ ਦਾ ਡਰ ਤੇ ਸ਼ਰਈਆਂ ਦਾ ਡਰ ਸਿਰ ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨੀ ਦਾ ਮਾਣ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਇਉਂ ਅੰਦਰਲੇ ਦੇ ਨਿਰੋਲ ਸੱਚ ਅੱਗੇ ਕਈ ਕਸਾਂ ਵਹਿ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੋ ਪਿਆਰਾ ਉਮਾਹ ਉਠਕੇ ਕੁਝ ਸੋਚ ਬੀ ਫੁਰੇ। ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ਬੱਚਾ ! ਤੂੰ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਾਨਕ ਆਪ ਸੀ ? ਓਸ ਕਿਹਾ: ਜੀ ਕੋਈ ਖਿੱਚੀ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਸੁਆਂ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾ ਕੌਣ ਸੀ। ਤਦ ਸ਼ੇਖ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਆਪ ਹੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਂ | ਂ ਕਿਹਾ ਤੁਧ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਛ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ। ਹੁੰ ਕਹਿਕੇ ਪੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਬੱਚਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖਿਆ ਇਹੁ ਬੈਂਤ ਹੈ, ਤਿਸਦਾ ਦੀਦਾਰੁ ਦੇਖਾ ਹੈ, ਓਹੁ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਫ਼ਕੀਰ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਲੈ ਚਲੁ ! ਉਸ ਤਾਂ ਖੁਦਾਇ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਕਰੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਸ਼ੇਖ ਕਮਾਲ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਸੁਖ ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਕੇ ਕੋਹ ਦੋ ਕੋਹਾਂ ਤੇ ਪੁੱਜਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੋਕੇ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉਠਕੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਸ ਬਹਾਲਿਆ। ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ ਫੇਰ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਤੁਰ ਪਈ। ਪੀਰ-ਕਮਾਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜ ਆਪ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੱਟੀ ਬੀ ਆਪ ਹੈ, ਕਲਮ ਬੀ ਆਪ ਹੈ, ਲੇਖ ਬੀ ਆਪ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਣਹਾਰ ਤਾਂ ਆਪ ਹੈ ਹੀ। ਸਭਨੀਂ ਥੋਕੀਂ ਇਕ ਹੈ। ‘ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਾਂ ਵਿਚ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨਿ ਜੋ ਅਸਾਂ ਹੀ ਵਿਚਿ ਸਹੀ ਹੈ -ਆਖੁ ਵੇਖਾ ਕਿਸੁ ਵਿਚ ਸਹੀ ਕਰੇਹਾਂ ਅਰੁ ਕਿਸੁ ਵਿਚ ਅਣਸਹੀ ਕਰੇਹਾਂ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਸ਼ੇਖਾ ! ਸ਼ਾਹਿਬ ਇਕੋ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਇਕ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਇਕ ਮੰਨੇ ਸੋ ਠੀਕ ਹੈ। ਜੋ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਹ। ਪੀਰ ਜੀ ! ਇਕ ਹੈ, ਇਕ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਸਾਮਰਤੱਖ ਹੈ, ‘ਏਕ ਤੂਈ, ਏਕ ਤੂਈ' ਕਹਿਂਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਏਕੇ ਦੇ ਵਿਸਮਾਦੀ ਰੰਗ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ਪੀਰ ਨੂੰ ਬੀ ਰਸ ਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਪੀਰ ਨੂੰ ਵੈਰਾਗ ਛਿੜਿਆ, ਸੋਚੇ-ਕਿਆ ਪੀਰੀ ਤੇ ਕਿਆ | ਸਜਾਦਗੀ, ਪਿਆਰਾ ਮਿਲੇ, ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਉਸ ਦੇ ਰੰਗ ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂ। ਇਉਂ ਸੋਚਦਾ ਬੇਵਸਾ ਹੋ ਗਾਉਂ ਉਠਿਆ:- -੩੯੪- ਫਰੀਦਾ ਪਾੜਿ ਪਟੋਲਾ ' ਧਜ ਕਰੀ ਕੰਬਲੜੀ ਪਹਿਰੇਉ ॥ ਜਿਨੀ ਵੇਸੀ ਸਹੁ ਮਿਲੈ ਸੋਈ ਵੇਸ ਕਰੇਉ ॥੧੦੩॥ {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ ਜੀ} ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ।<noinclude></noinclude> rrbqfjs0ejumzqsbkjub5ey25ew425k 250 74897 237283 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਫੇਰ ਪੀਰ ਜੀ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਅਖਿਆ; ਪੀਰ ਜੀ, ਸ਼ਹੁ ਤਾਂ ਅੰਦਰੇ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਂ ਤਾਂਘਣਹਾਰ ਹਾਂ, ਪਰਦੇਸ਼ ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਝੁਰੀਏ ਆਪਣੇ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰੀਏ ਉਸ ਪਿਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਫੇਰ ਪੀਰ ਜੀ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਅਖਿਆ; ਪੀਰ ਜੀ, ਸ਼ਹੁ ਤਾਂ ਅੰਦਰੇ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਂ ਤਾਂਘਣਹਾਰ ਹਾਂ, ਪਰਦੇਸ਼ ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਝੁਰੀਏ ਆਪਣੇ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲੀ ਭੁੱਲ ਨੂੰ, ਯਾਦ ਕਰੀਏ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਤਦ ਮਿਲਦਿਆਂ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ, ਪਰ ਨੀਅਤ ਬੀ ਰਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ। ਸ਼ੇਖ-ਜੁਆਨੀ ਬੀਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਮਰ ਵਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਸਿਰ ਤੇ ਹੈ, ਕਬਰ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਬੀ ਪਈ ਰੂਹ ਕੂਕੇਗੀ-ਹਾਇ ਨਾ ਮਿਲਿਓ ਪਿਆਰੇ! ਹਾਇ ਨਾ ਮਿਲਿਓ। ਗੁਰੂ ਜੀ (ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਰਸ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ)-ਪੀਰ ਜੀ; ਅਸੀਂ ਕੁਚੱਜੇ ਹਾਂ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹਾਂ; ਮਨ ਕੁਸੁਧ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਹੀ ਅਵਗੁਣ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਗੁਣ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪਿਆਰਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਪੀਰ(ਨੈਣ ਭਰਕੇ)—ਉਹ ਗੁਣ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ਜੋ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਅੱਖਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਕੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਰੀਝਾਵਾਂ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਮਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਪ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵਾਂ? ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਵੇਸ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਉਹ ਮੋਹਿਤ ਹੋਵੇ? ੧ ਘਰਹੀ ਮੁੰਧਿ ਵਿਦੇਸਿ ਪਿਰੁ ਨਿਤ ਝੂਰੇ ਸੰਮ੍ਹਾਲੇ ॥ ਮਿਲਦਿਆ ਢਿਲ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਕਰੇ ॥ ੧॥ {ਵਾ: ਵਡ: ਮ:੧} ੨ ਫਰੀਦਾ ਨੰਢੀ ਕੰਤੁ ਨ ਰਾਵਿਓ ਵਡੀ ਥੀ ਮੁਈਆਸੁ॥ ਧਨ ਕੂਕੇਂਦੀ ਗੋਰ ਮੇਂ ਤੈ ਸਹ ਨਾ ਮਿਲੀਆਸੁ ॥ ੫੪ ॥ {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ} ੩ ਮਹਲ ਕੁਚਜੀ ਮੜਵੜੀ ਕਾਲੀ ਮਨਹੁ ਕਸੂਧ ॥ ਜੇ ਗੁਣ ਹੋਵਨਿ ਤਾ ਪਿਰੁ ਰਵੈ ਨਾਨਕ ਅਵਗੁਣ ਮੁੰਧ ॥ ੧ ॥ {ਵਾਰ ਮਾਰੂ ਮ: ੧} ਮਹਲ-ਇਸਤ੍ਰੀ, ਜਗਯਾਸੂ। ਮੜਵੜੀ-ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਮਨ ਵਿਚ ਵੜੀ ਹੋਈ, ਦੇਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ੪ ਕਵਣੁ ਸੁ ਅਖਰੁ ਕਵਣੁ ਗੁਣੁ ਕਵਣੁ ਸੁ ਮਣੀਆ ਮੰਤੁ॥ ਕਵਣੁ ਸੁ ਵੇਸੋ ਹਉ ਕਰੀ ਜਿਤੁ ਵਸਿ ਆਵੈ ਕੰਤੁ ॥੧੨੬॥ {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ} | ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਨ ਦਾ ਮਾਨ ਛੱਡਣਾ ਤੇ ਨਿਉਂ ਕੇ ਤੁਰਨਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ ਅੱਖਰ, ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਅਤੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਸਹਾਰਨਾ ਤੇ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਹ ਗੁਣ ਤੇ ਮਣਕੇ। ਫਿਰ ਜੀਭ ਹੀ ਬਣ ਜਾਵੇ ਮਾਲਾ। ਉਹ ਜਪੇ ਨਾਮ ਮੰਤਰ। ਏਹ ਤ੍ਰੈਏ ਧਾਰਨੇ ਮਾਨੋਂ ਵੇਸ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ? ਏਹ ਤਾਂ ਹੀ ਧਾਰੂ ਜੇ ਅੰਦਰ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਸਿਕ ਹੋਊ ਤਾਂ, ਸੋ ਵੇਸ ਹੋਇਆ-ਸਿੱਕ ਮਿਲਨੇ ਦੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੀਰ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਵ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਉੱਚੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਵਗੁਣਾਂ ਦੇ ਹਵਾ ਹਵਾ ਜਿੰਨੇ ਰੁਮਕੇ ਦੀ ਭੀ ਪੀੜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਪੀਰ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਤੀ, ਕੋਈ ਛੁਰੀ ਦੇਹ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਮਨ ਦੇ ਮਾਣ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਕਰਾਂ। ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੋਹਣ ਨੂੰ ਛੁਰੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਲਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕਾਤੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ‘ਮਾਣੁ' ਦੇ ਹਲਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਛੁਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਆਭਾ ਵਿਚੋਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਆਭਾਂ ਬਦਲੀ ਖਾਕੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦਾ ਇਕ ਟਿਕਵਾਂ ਤੇ ਭਰਵਾਂ ਭਾਵ ਲੈ ਆਂਈਆਂ ਤੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸੁਰ ਬੀ ਅਝਵੇਂ ਰੁਖ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ:-ਸ਼ੇਖਾ! ‘ਸੱਚ’ ਇਕ ਲੋਹਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸਪਾਤ ਤੇ ਫੌਲਾਦ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੇ ਡਾਢ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਲੋਹੇ ਤੋਂ ਇਕ ਛੁਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਸਤਾ ਬੀ ਕਿਸੇ ਲੱਕੜੀ, ਪੱਥਰ ਯਾ ਦੰਦ ਖੰਦ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਇਸ ਲੋਹੋ ਦੀ ਹੀ ਬਣਾਈਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘਾੜਤ ਅੱਗ ਦੇ ਤਾ ਤੇ ਹਥੌੜੀ ਦੀ ਸੱਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਫਾਈ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਿਰ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਦੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ੧ ਨਿਵਣੁ ਸੁ ਅਖਰੁ ਮਣੀਆ ਮੰਤੁ ॥ ਏ ਤ੍ਰੈ ਭੈਣੇ ਆਵੀ ਕੰਤੁ ॥ ੧੨੭ ॥ ਖਵਣੁ ਗੁਣੁ ਜਿਹਬਾ ਵੇਸ ਕਰਿ ਤਾਂ ਵਸਿ {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ} -੩੯੫-<noinclude></noinclude> 8h369d7gx18wylgx6usps0qgf084vry 250 74898 237284 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਕਰਨੀ ਦੇ ਬਫਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ | ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਮਤ ਅਗੇ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਕਰਨੀ ਦੇ ਬਫਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ | ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਮਤ ਅਗੇ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਢੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਸੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹੋ ਗਲ ਨਿਤ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉੱਤਮ ਬੀਚਾਰ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਸੱਚ ਤੇ ਸੱਚ ਸੰਬੰਧੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪੋੜੀਆਂ ਵਿਚ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ੯ ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ! ਜਦ ਮਰਦਾਨੇ ਕੰਠ ਕਰਕੇ ਏਹ ਗਾਂਵੀਆਂ ਤੇ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਸ਼ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ, ਤਾਂ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਰੰਗ ਬੱਝ ਜਾਵੇ, ਸ਼ੇਖ ਸੁਣੇ ਤੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਵਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ੇਖ ਤਾ ਚਾਹੇ | | ਪਈਆਂ ਉਕਾਈਆਂ ਹਟਾਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਟੁਰੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਤ੍ਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸੀ ਕਿ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨਾਂ ਠੀਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲਗਿਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਸੀ। ਜੇ ਇਕ ਫਕੀਰ ਦੇ ਮਗਰ ਦਸ ਹਜਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਲਈ ਬੜਾ ਵਕਤ ਚਾਹੀਏ ਤੇ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੀਰ ਭੁਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾ ਉਸ ਤੋਂ ਸਭ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾਲੇ ਪੀਰਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਤਅੱਸਬ ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਨਫਰਤ ਸੀ, ਉਹ ਪਰਜਾ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਨਫਰਤ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਜੋ ਪਰਜਾ ਆਪੋ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਵੱਸੇ। ਇਧਰ ਸ਼ੇਖ ਵੀ ਸੱਚ ਦਾ ਢੂੰਡਾਊ ਸੀ। ਕਿ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਹੋਰ ਟਿਕੇ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ | ਡੇਰੇਦਾਰ, ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ, ਭੇਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੋਹਿਲਾ ਸੁਨਾਉਣ ਦੀ ਕਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਾਹਲੀ ਸੀ: ਸੋ ਏਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਖੜੋਤੇ। ਤਦ ਸ਼ੇਖ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਤੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਵਿਦਾ | ਕਰਨ ਲਗਾ ਤੇ ਆਖਿ ੳਸੁ: ‘ਨਾਨਕ ਤੁਧੁ ਖੁਦਾਇ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਤੁਧੁ ਅਰੁ ਖੁਦਾਇ ਵਿਚ ਭੇਦ ਨਾਹੀ। ਪਰ ਤੂੰ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਹੁ ਅਸਾਡੀ ਬੀ ਖੁਦਾਇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਆਵੈ। ਤਦ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਖੇਪ ਖੁਦਾਇ ਨਿਬਾਹੈ'। ਤਬ ਪੀਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਜੀ ਬਚਨ ਦੇਹਿ। ਤਬ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ‘ਜਾਹੁ ਬਚਨ ਹੈ”। ਸ਼ੇਖ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਬਾਬੇ ਸ਼ੇਖ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਉਠ ਰਵਿਆ। ਐਉਂ ਇਕ ਜ਼ੁਹਦੀ ਗੱਦੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾਮੀ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਤਪਾਂ ਹਠਾਂ ਤੇ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਦਰਿ ਸੋਹਨਿ ਕੀਰਤਿ ਗਾਵਦੇ ॥ ਨਾਨਕ ਕਰਮਾ ਬਾਹਰੇ ਦਰਿ ਢੋਅ ਨ ਲਹ ਧਾਵਦੇ ॥ ਇਕਿ ਮੂਲੁ ਨ ਬੁਝ' ਆਪਣਾ ਅਣਹੋਦਾ ਆਪੁ ਗਣਾਇਦੇ ॥ ਹਉ ਢਾਢੀ ਕਾ ਨੀਚ ਜਾਤਿ ਹੋਰਿ ਉਤਮ ਜਾਤਿ ਸਦਾਇਦੇ ॥ ਤਿਨ੍ ਮੰਗਾ ਜਿ ਤੁਝੈ ਧਿਆਇਦੇ ॥੯॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧ ੨ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ॥ | ਵਿਦ੍ਯਾ ਦੇ ਮਾਨੀ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਸੱਚ ਦੇ ਲੋੜਕੂ ਹੋਣ, ਪਰ ਮਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਐਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦਾ ਦੁੱਖ ਫੋਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਤੇ ਨਾ ਆਪਣੀ ਉਕਾਈ ਯਾ ਲੋੜ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਏਹ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਅੱਗੇ, ਚਾਹੋ ਉਹ ਕਿਤਨਾ ਬਜੁਰਗ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਮਾਨ ਸਦਾ ਉੱਚਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਧੰਨ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਾਹਮ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤ ਇਹ ਗਲ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤੇ ਆਖਿਆ : ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਛੁਰੀ ਦੇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਮਾਣ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਕਰ ਸੱਟਾਂ ਤੇ ਜਦ ਮਾਣ ਨੂੰ ਹਲਾਲ ਕਰ ਲਇਓਸੂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਮੇਹਰ ਦਾ ਸਦਕਾ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਟਕਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਅਝੱਕ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਅੱਗੇ ਨੀਉਂ ਗਿਆ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ! ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ੇਖ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਪਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ:- ਬ੍ਰਾਹਮ ਦੇ ਭਯੋ ਮੁਰੀਦ ਸ਼ੇਖ ਤਬ ਗੁਰੂ ਕੋ। ਬੰਦੇ ਚਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਿ ਉਰ ਕੋ। ਕਿਤਕਦਿਵਸ ਤਿਨ ਰਾਖ ਡੇਰਾ। ਨਿਤਪ੍ਰਤਿ ਕਰਿ ਹੀ ਭਾਉ ਘਨੇਰਾ॥ -800-<noinclude></noinclude> i8vwzdevniqhxp9sbv0thsj8canahnq 250 74899 237285 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਰੀਕਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ, ਕਿ ਮਿਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਂ ਅਮਿਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦਾ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਜੋ ਪੀੜਾ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਰੂ ਵਲ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ,, ਐਉਂ ਕਰਮ ਦਗਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਰਕ ਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਰੀਕਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦਾ, ਕਿ ਮਿਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਂ ਅਮਿਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਦਾ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਜੋ ਪੀੜਾ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਰੂ ਵਲ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ,, ਐਉਂ ਕਰਮ ਦਗਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਨ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਣੀ ਹੈ, ਸੋ | ਦਾਨ ਹੈ। ਕਮਾਵੇ, ਖਾਵੇ, ਪਰ ਦਾਨ ਦੇਕੇ। ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਪਰ ਆਪਾ ਨਾ ਜਣਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਪੁੰਨ ਕਰੇ, ਲੋਕ ਮਾੜਾ ਕਹਿਣ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ਮਾਨ ਜਾਣੇ ਤਾਂ ਭਲਿਆਈ ਕਰਨੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਰ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਇਹ ਰਸਤਾ ਸਤਿਗੁਰ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚ ਸਾਈਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਿਆਂ ਮਾੜੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਮੋਹ ਹਟਦਾ ਤੇ ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸੱਚੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਜੋ ਇਉਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਪਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਵਿਚ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਸਿਫਤ, ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੇ ਅਰਥਾਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਨਾਉ ਤੇਰਾ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਹੈ ਨਾਇ ਲਇਐ ਨਰਕਿ ਨ ਜਾਈਐ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤਿਸ ਦਾ ਦੇ ਖਾਜੈ ਆਖਿ ਗਵਾਈਐ॥ ਜੇ ਲੋੜਹਿ ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਕਰਿ ਪੁੰਨਹੁ ਨੀਚੁ ਸਦਾਈਐ ॥ ਜੇ ਜਰਵਾਣਾ ਪਰਹਰੈ ਜਰੁ ਵੇਸ ਕਰੇਦੀ ਆਈਐ॥ ਕੋ ਰਹੈ ਨ ਭਰੀਐ ਪਾਈਐ ॥ ੫ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧} ੨ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚਿ ਆਪੁ ਰਖਿਓਨੁ ਕਰਿ ਪਰਗਟੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਸਦਾ ਮੁਕਤੁ ਹੈ ਜਿਨਿ ਵਿਚਹੁ ਮੋਹੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥ ਊਤਮੁ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ਹੈ ਜਿਨਿ ਸਚੇ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ ॥ ਜਗਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਪਾਇਆ ॥੬॥ – ਂ ਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਟੁਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਣਾ ਬਿਰਥਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਹੀਏ, ਸਚ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਹੈ ਤੇ ਰਬ ਦੀ ਇਹ ਦਾਤ ਹੈ। ਇਸ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਸੱਚ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦੇ ‘ਸੱਚੇ' ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂਤੇ ਸਬ ਲਈ ਦੁਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਇਹ ਖ਼ੈਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵੇ। ਪੀਰ-ਆਪ ਧੰਨ ਹੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੇ ਸ਼ੇਖ! ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਾਈਂ ਦੇ ਭੈ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਸੱਚੇ ਦੇ ਦਰ ਦਾ ਢਾਡੀ ਮਾਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਢਾਡੀ ਇਕ ਨੀਵੀਂ ਜ਼ਾਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਲੋਕੀ ਉੱਚੀ ਜ਼ਾਤ ਸਦਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਉਸ ਦਰ ਪਰਵਾਨ ਹਨ ਜੋ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਪੁਗਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਯਾ ਭਗਤੀ ਹੀ ਰਾਹ ਹੈ। ਸਿਫਤ ਸਾਲਾਹ ਨਾਲ ਦਿਲ ਖਿੜਿਆ ਖਿੜਿਆ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰਾਹ ਟੁਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਾਂ! ੧} -੩੯੯- ੧ ਸੇਵ ਕੀਤੀ ਸੰਤੋਖੀਈ ਜਿਨ੍ਹੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਧਿਆਇਆ॥ ਓਨ੍ਹੀ ਮੰਦੈ ਪੈਰੁ ਨ ਰਖਿਓ ਕਰਿ ਸੁਕ੍ਰਿਤੁ ਧਰਮੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ਓ ਦੁਨੀਆ ਤੋੜੇ ਬੰਧਨਾ ਅੰਨੁ ਪਾਣੀ ਥੋੜਾ ਖਾਇਆ ॥ ਤੂੰ ਬਖਸੀਸੀ ਅਗਲਾ ਨਿਤ ਦੇਵਹਿ ਚੜਹਿ ਸਵਾਇਆ ॥ ਵਡਿਆਈ ਵਡਾ ਪਾਇਆ ॥ ੭ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧} ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਏਕੁ ਤੂੰ ਜਿਨਿ ਸਚੋ ਸਚੁ ਵਰਤਾਇਆ॥ ਜਿਸੁ ਤੂੰ ਦੇਹਿ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਸਚੁ ਤਾ ਤਿ ਸਚੁ ਕਮਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਸਚੁ ਵਸਾਇਆ ॥ ਮੂਰਖ ਸਚੁ ਨ ਜਾਣ ਮਨਮੁਖੀ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਕਾਹੇ ਆਇਆ ॥੮॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> 92vz67q9mcgj6hkcs1c3ywgpi7k4s9w 250 74900 237286 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ ਜੀਵ ਉਪਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਲ ਸ਼ਊਰ ਦਿਤਾ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚੋਣ ਦਿਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਿਤਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਵੇਚਕ' ਬੀ ਥਾਪ ਦਿਤਾ। ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਰੂਪ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ ਜੀਵ ਉਪਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਲ ਸ਼ਊਰ ਦਿਤਾ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਤੇ ਚੋਣ ਦਿਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਿਤਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਵੇਚਕ' ਬੀ ਥਾਪ ਦਿਤਾ। ਸੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਚ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪਾਇਆ, ਸਚ ਨੂੰ ਆ ਮਿਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੂੜ ਨਾਲ ਨੇਹੁ ਲਾਯਾ ਓਹ ਮੁੱਠੇ ਗਏ। ਸੱਚ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲਈ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਉਸੀ ਨਾਮੀ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਉਸੇ ਦਾ ਹੀ ਮਾਨੋ ਰੂਪ ਹੈ। ਸੋ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਮਿਲੇ। ਪਰੰਤੂ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੂੜ ਵਿਚ ਨਾਮ ਵਿਸਾਰ ਕੇ ਖੱਚਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹੇ ਅੰਤ ਮਰੇ ਤੇ ਰੂਹ ਗਈ ਅੱਗੇ, ਓਥੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਨੀ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਕੀਤੇ ਜਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂਕਿ ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਿਆ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ-ਓਥੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ, ਮਨ ਉਥੇ ਪਰਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਹਿਣ ਦੇਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਟਕਾਰਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਪਛੁਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਾਏ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਕੇ ਜਨਮ ਗੁਆ ਆਏ। ਸ਼ੇਖ-ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਮਤ ਮੂਜਬ ਤਾਂ ਓਹ ਮਾੜੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਸਦਾ ਲਈ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਹਿਸਾਬ ਹੋਕੇ ਉਹ ਦੋਜ਼ਖ ਨੂੰ ਜਾਣਗੀਆਂ ਸਦਾ ਲਈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ-ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ ਗੇਣਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸੌ ਬਰਸ ਰਹੇ। ਕਰਮ ਗੇਣਤੀ ਵਿਚ ਹੈਨ ਚਾਹੋ ਕਿਤਨੇ ਕਰੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੰਡ ਸਦਾ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੁਦਰਤ ਹੈ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਇਹ ਕਿ ਭੁੱਲ ਤੋਂ ਦੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦੁਖ ਉਸਤਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅੱਗੇ ਭੁੱਲ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੰਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ਊਰੁ ਜੁ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਙੂ ਇਸ ਦੀ ਮਤ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਨਹੀਂ ਨਾ। ਦੁਖ ਪਾ ਪਾ ਕੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਦੁਖੀ ਜੀਵ ਆਪ ਤੋਂ ਦਾਨੇ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਭੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੱਤ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਉਹ ਦਾਤਾ ਫੇਰ ਐਸੇ ਸਿਆਣੇ ਭੇਜ ਬੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਸੁਮਤਿ ਦੇਣ ਲਈ। ਇਉਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਦਾਰੂ ਨਾਮ ਹੈ। ਸੋ ਉਹ ਰਚਣਹਾਰ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਨਦਰਿ ਕਰਕੇ ਲੋੜਕੂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀਵ ਦੀ ਹਉਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਚ ਅਸੀਂ ਬੋਲਣਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਕ ‘ਸਦਾ ਸੱਚ’ ਹੈ ਜੋ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਉਸ ਸੱਚ ਤਕ ਅਪੜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਇਹ ਹੈ ਰਬ ਦੇ ਰਹਿਮ ਦਾ ੧ ਆਪੀਨ੍ਹੈ ਆਪੁ ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨ੍ਹੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉ ॥ ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ ॥ ਦਾਤਾ ਕਰਤਾ ਆਪਿ ਤੂੰ ਤੁਸਿ ਦੇਵਹਿ ਕਰਹਿ ਪਸਾਉ ॥ ਤੂੰ ਜਾਣੋਈ ਸਭਸੈ ਦੇ ਲੈਸਹਿ ਜਿੰਦੁ ਕਵਾਉ ॥ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ ॥ ੧॥ {ਵਾ: ਆ: ਮ: ੧} ੨ ਨਾਨਕ ਜੀਅ ਉਪਾਇ ਕੈ ਲਿਖਿ ਨਾਵੈ ਧਰਮੁ ਬਹਾਲਿਆ ॥ ਓਥੈ ਸਚੇ ਹੀ ਸਚਿ ਨਿਬੜੈ ਚੁਣਿ ਵਖਿ ਕਢੇ ਜਜਮਾਲਿਆ ॥ ਥਾਉ ਨ ਪਾਇਨਿ ਕੂੜਿਆਰ ਮੁਹ ਕਾਲ੍ਹੈ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ॥ ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਰਤੇ ਸੇ ਜਿਣਿ ਗਏ ਹਾਰਿ ਗਏ ਸਿ ਠਗਣ ਵਾਲਿਆ ॥ ਲਿਖਿ ਨਾਵੈ ਧਰਮੁ ਬਹਾਲਿਆ ॥੨॥ {ਵਾ: ਆ: ਮ: ੧} ੩ ਆਪੀਨ੍ਹੈ ਭੋਗ ਭੋਗਿ ਕੈ ਹੋਇ ਭਸਮੜਿ ਭਉਰੁ ਸਿਧਾਇਆ ॥ ਵਡਾ ਹੋਆ ਦੁਨੀਦਾਰੁ ਗਲਿ ਸੰਗਲੁ ਘਤਿ ਚਲਾਇਆ॥ ਅਗੈ ਕਰਣੀ ਕੀਰਤਿ ਵਾਚੀਐ ਬਹਿ ਲੇਖਾ ਕਰਿ ਸਮਝਾਇਆ ॥ ਥਾਉ ਨ ਹੋਵੀ ਪਉਦੀਈ ਹੁਣਿ ਸੁਣੀਐ ਕਿਆ ਰੂਆਇਆ ॥ ਮਨਿ ਅੰਧੈ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥੩॥ {ਵਾ: ਆਸਾ: ਮ: ੧} “ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਜੇ ਆਪਣੀ ਤਾ ਨਦਰੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ॥ ਏਹੁ ਜੀਉ ਬਹੁਤੇ ਜਨਮ ਭਰੰਮਿਆ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਜੇਵਡੁ ਦਾਤਾ ਕੋ ਨਹੀ ਸਭਿ ਸੁਣਿਅਹੁ ਲੋਕ ਸਬਾਇਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹੀ ਵਿਚਹੁ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਜਿਨਿ ਸਚੋ ਸਚੁ ਬੁਝਾਇਆ ॥ ੪ ॥ -੩੯੮- {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> 2o8dub4tdua9clxxljubs0mftign9p1 250 74901 237287 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ " "ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰ’ ਤੇ ‘ਗ੍ਰਿਹਸਤ’ ਦੋਵੇਂ ਕਿਕੂੰ ਨਿਭਣ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਅਸਾਂ ‘ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸ' ਮਤ ਟੋਰਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਕਰੇ ਪਰ ਅਧਰਮ ਕਰੇਂ ਉਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ " "ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰ’ ਤੇ ‘ਗ੍ਰਿਹਸਤ’ ਦੋਵੇਂ ਕਿਕੂੰ ਨਿਭਣ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਅਸਾਂ ‘ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸ' ਮਤ ਟੋਰਿਆ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਕਰੇ ਪਰ ਅਧਰਮ ਕਰੇਂ ਉਹ ਮਾੜਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਹਠ ਭੇਖ ਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਵ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਨਾ ਕਰੇ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਰੱਤਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾੜਾ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗੇ। ਪਖੰਡ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਹਰ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਕਪਟ ਭੁੱਲਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਅੰਤ ਜੀਉੜੇ ਦੇ ਸਿਰ ਨਬੇੜੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ" ਹੋ ਗਿਆ। ਬੜੇ ਬੜੇ ਅਧਮ ਜੀਵ ਤਰ | ਉਹੋ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਤਦ ਆਪ ਬੋਲੇ: ਗਏ। ਹੁਣ ਆਪ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਾਰਨ | ਲਈ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਕਦ ਇਹ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਛੁੜਨ ? ਪਰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਉਚੇਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਸੰਸਾਰ ਪਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮਾਤ੍ਰ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਯਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਦਬ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤੇ ਕਾਲਜੇ ਵਿਚ ਤੀਰ ਵਜਦਿਆਂ ਇਸ ਉੱਚੇ ਭਾਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਹੱਦ ਬੰਨੇ ਵਾਲੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਘੁੱਟਿਆ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਸਾਂ ਅਰ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਸਾਂ:- ਨੇ ਜਿਨ੍ਹ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲੇ ਹੋ ਸਤਿਗੁਰ ! ਮੁੜ ਉਨ੍ਹ ਰਾਹੀਂ ਆਣਾਂ। ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵਾਸ ਰਹੇ, ਜਦ ਅੱਖ ਉਹਲੇ ਹੋ ਜਾਣਾਂ। ਯਾਦ ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਬਖਸ਼ੀ ਆਪੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਪੁਗਾਣਾਂ,-ਇਕ ਦਮ ਕਦੇ ਨ ਵਿਸਰੋ ਸਾਨੂੰ, ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹਾਣਾਂ। ਯਾਦ ਅਸਾਡੀ ਪਵੇ ਜਿ ਢਿੱਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਖਾਣਾਂ। ਅੱਜ ਚਲੇ ਹੋ ਜੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ! ਮੁੜ ਬੀ ਫੇਰਾ ਪਾਣਾਂ। ਰੁਲਦਿਆਂ ਖੁਲਦਿਆਂ, ਨੀਵਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਲੜਨਾ ਕਦੇ ਛੁਡਾਣਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਤੁਰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਛਿੜੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਭਰੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਚਰਨ ਪਕੜਕੇ ਰੋ ਪਈ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਜੀ ! ਸੰਸਾਰ ਅਗਨਿ ਤੋਂ ਰੱਖ ਲਵੋ। " ਆਖਣ ਲੱਗੇ "ਅਸਾਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤਿ ਰਖੀ ਹੈ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਨਿਰਬਾਣ ਸਿਖਲਾਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ: ‘ਸੱਤਿ ਬਚਨ ! ਜੋ ਆਪ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ਂ ਂ ਂ | " ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਇਸ ਲਾਡਲੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਇਹ ਜੋ ਕਰੇਗੀ ਉਹ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਬਹੇਗਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗੱਲੇ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਸਹਿ ਸੁਭਾਵ ਜੇ ਇਹ ਚਾਹੇ, ਕਾਜ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਦੇ ਸਿਰ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਚੋਖਾ ਭਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਸੁਰਤ ਇਸ ਦੀ ਨਾਮ ਦੇ ਘਰ ਰਸੀਆ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਖੀ ਹੈ। " ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸਿਰ ਹੱਥ ਫੇਰਕੇ ‘ਹਰਿ ਦਾਸ' ਨਾਮ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ : "ਸਿੱਖਾ ! ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੀਂ, ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਜੋਗ ਕਰੇਗੀ। ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਜੋਗ ਚੱਲੇਗਾ, ਅਰ ਉਸ ਦੇ ਜੋਗ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਸਹਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਐਉਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜ ਜੋਗ ਕਮਾਕੇ ਸਹਿਜ ਪਦ ਵਿਚ ਖੇਡੋਗੇ। " ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਮਿੱਤ ਦਾਨ ਦੇਂਦੇ, ਬੱਦਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ। ਪਰ ਨਿਤ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ, ਸੇਵਰ ਵੇਲੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨ, ਸੰਝ ਨੂੰ ‘ਸੋਦਰ’ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਆਰਤੀ ਆਦਿ ਸੱਚੇ ਪਰ- -੩੯੧- ੧ ਕਬੀਰ ਜਉ ਗਿਹ ਕਰਹਿ ਤ ਧਰਮੁ ਕਰੁ... {ਸਲੋਕ ਕਬੀਰ}<noinclude></noinclude> 4dw9ooy4lope5we7yhqxpe4gjc48v6e 250 74902 237288 2026-09-27T07:38:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਭੀ ਮਾਲ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦਰ ਤੋਂ ਉਂਘਲਾ ਰਹੇ ਨੂੰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਰਜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਭੁੜਕਦਾ ਤੇ ਖੁਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੱਕਰ ਲੋਕ ਐਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲੋਭੀ ਮਾਲ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦਰ ਤੋਂ ਉਂਘਲਾ ਰਹੇ ਨੂੰ ਪਲੰਘ ਤੇ ਰਜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਭੁੜਕਦਾ ਤੇ ਖੁਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੱਕਰ ਲੋਕ ਐਵੇਂ ਹੀ ਬਕਵਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਭਲਿਆਈ ਦਾ ਓਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਸਭ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਮੀਆਂ, ਪੇਟ ਪਾਲੂਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਲੂਆਂ, | ਦਲਿੱਦਰੀਆਂ, ਕ੍ਰੋਧੀਆਂ ਤੇ ਬਕਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ੍ਹਾਂਦ ਉਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਹੈ। ਸੋ ਸਤਿਸੰਗ ਹੈ ਨਾਮ ਦੇ ਲੋੜਕੂਆਂ, ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ। ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ | ਬਾਬੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ। ਆਖਿਓਸੁ: ‘ਵਾਹੁ · ਨਾਨਕ ਵਾਹੁ ਨਾਨਕ! ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿਤੀ। ਅਸਾਨੂੰ ਕਿਛੁ ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਖਬਰ ਹੋਈ। ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਜੀਵੇ। ਅਸਾਂ ਕਉ ਕੋਈ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਔਲੀਆ ਮਿਲਿਆ। ਅਸਾਂ ਕੂ ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਮਿਲਣੇ | ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਨਾਹੀਂ ਕੁਛ ਰਿਹਾ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਛ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਥੇ ਬਨ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੇ। ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਘਰ ਚੱਲੋ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਬਨ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਸੋ ਪੀਰ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਂਵਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਪੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਰੱਬ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ! ਜਿਸ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਹਿਕ ਆਖਦੇ ਹੋ ਉਸ ਦੀ ਹਮਦੋਸਨਾ ਤਾਂ ਕੁਛ ਸੁਣਾਓਂ, ਕਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਜੀ? ਇਕ ਸੀ, ਇਕ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਜੋ ਦੁਈ ਹੈ, ਕਿਞ ਰਚੀ ਗਈ? ਇਕ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਕ ਹੀ ਹੈ ਫੇਰ ਜਗਤ ਤੇ ਰਚਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸ਼ੇਖਾ! ਉਹ ਇਕ ਹੈ, ਅਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਦੂਸਰੀ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਹੈਨ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਤੇ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਥੋੜੇ ਥੋੜੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚ ਬੀ ਹੈਨ। | | | | ਂ ਕੀਹ ਹੈ? ਇਹ ਗਲ ਅਕਹਿ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਾਣਾਂ, ਂ ਮਰਜ਼ੀ, ਹੁਕਮ ਕੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਸਰਬ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਚੇਤਨ ਸਰੂਪ ਵਿਚ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਵਰਣਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ‘ਹੁਕਮੁ ਨ ਕਹਿਆ ਜਾਈ। ਸੋ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਰਚਦਾ ਕੀਹ ਹੈ? ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋ ਜਾਣਾ ਬੀ ਕੀ? ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ । ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਉਂ ਰਚਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਦੂਈ ਦੇ ਆਰੰਭ ਨੂੰ ਆ ਛੁਹੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਓਹ ਦੂਜੀ ਸ਼ੈ ‘ਕੁਦਰਤ ਸਾਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ (ਕੁਦਰਤ) ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਉਹ ਆਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਰਚੀ ਹੋਈ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਓਹ ਮਾਨੋਂ ਆਸਣ ਲਾਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਨੰਦ ਸਰੂਪਤਾ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਸਣ ਹੈ ਸੱਦ ਦਾ। ਐਉਂ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਰਚਨ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਹੈ, ਰਚਨ ਤੋ ਮਗਰੋਂ ਤੇ ਰਚੀ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਭੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚ ਵ੍ਯਾਪਕ ਬੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ ਆਸਣ ਪਹਿਲੋਂ ਬੀ ਸੀ ਤੇ ਫੇਰ ਬੀ। ‘ਅਨੰਦ’ ਸਰੂਪ ਹੈ ਉਸ ਦਾ। ਰਚਕੇ ਬੀ ਉਹ ਰਚੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਹੋਇਆ ਫੇਰ ਚਾਉ (ਅਨੰਦ) ੧ ਅਗੇ ਹੁਣ ਜੋ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ੯ ਪਉੜੀਆਂ ਮਾਤ੍ਰ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਨਿਰਗੁਣੁ ਸਰਗੁਣੁ ਆਪੇ ਸੋਈ॥ ਖੁੱਲ੍ਹਾਂ ੨ ਨਿਰਗੁਣ ਤੇ ਸਰਗੁਨ ਦ੍ਰਿਸਟਾਰੰ॥ {ਗੁ:ਬਾ:ਅ:ਮ:੫} {ਮਾਝ ਮ: ੩} ਸਰਗੁਨ ਭੀ ਓਹੀ॥ {ਗਉ: ਸੁ: ਮ: ੫} ੩ ਨਿਰਗੁਨੁ ਆਪਿ ਕਲਾ ਧਾਰਿ ਜਿਨਿ ਸਗਲੀ ਮੋਹੀ॥ ੪ ਮਾਇਆ ਜਲੁ ਖਾਈ ਪਾਣੀ ਘਰੁ ਬਾਧਿਆ ਸਤ ਕੈ {: ਮ: ੧} ਆਸਣਿ ਪੁਰਖੁ ਰਹੈ ॥੨॥ -੩੯੭-<noinclude></noinclude> 8cdpcodw9ytr7oyxjqk82l5haevmpjl 250 74903 237289 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੳ ਜੋ ਕੁਛ ਜਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਉ ਕੀਤਾ | ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਉਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਹੇ। ਓਹ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਸਦਾ ਅਝਵੇਂ ਰਹੇ; ਕਦੇ ਨ ਡੋਲੇ। ਂ ਉਪਜੀ ਦੁਜਾਇਗੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤਦ ਉਸ ਸ਼ੈ ਓਹ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੳ ਜੋ ਕੁਛ ਜਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਉ ਕੀਤਾ | ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਉਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਹੇ। ਓਹ ਹੀ ਸਨ ਜੋ ਸਦਾ ਅਝਵੇਂ ਰਹੇ; ਕਦੇ ਨ ਡੋਲੇ। ਂ ਉਪਜੀ ਦੁਜਾਇਗੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤਦ ਉਸ ਸ਼ੈ ਓਹ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ ਸਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੀਸ ਨਹੀਂ ਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ ਜੋ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਪੁਗਦੀ। ਅਸੀਂ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਹਾਂ, | ਐਉਂ ਨੇਕੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸੱਟਾਂ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਥੋੜ ਵਿਤੇ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ; ਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਚ | ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਚਾਉ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੰਢਾ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀ, ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੇਕੀ ਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਉਹੋ ਹਉਂ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਕਰਦਿਆਂ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵਰਤਾਉ | ਇਕ ਸਿਖ ਪਰਓੁਪਕਾਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੱਚ ਮੁਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬੇ ਨਾਮ ਤੇ ਨੇਕੀ | ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਵਕਤ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਹਰਾ ਨਾ ਦੇਣ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਫੁਰਮਾਣ ਹੈ:- ਜੇ ਕੋਊ ਅਪੁਨੀ ਓਟ ਸਮਾਰੈ॥ ਜੈਸਾ ਬਿਤੁ ਤੈਸਾ ਹੋਇ ਵਰਤੈ ਅਪੁਨਾ ਬਲੁ ਨਹੀ ਹਾਰੈ॥ {ਧਨਾ: ਮ:੫} ਜੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸਾਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਉਹ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਦੀ ਓਟ ਟਿਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵਰਤੇ, ਇਤਨਾ ਨਾ ਵਰਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਹੀ ਹਾਰ ਜਾਵੇ। ਹਾਰਨਾ ਮਰਨਾ ਇਕ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਤਾਂਤੇ ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਤ ਪਛਾਣਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਜਦ ਤਾਂਈਂ ਕਿ ਸਾਰੀ ਹਉਮੈਂ ਦੀ ਪਾਲ ਨਾ ਤੁੱਟ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਅਸੂਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਜੋ ਅੰਦਰ ਹਉਮੈਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਕਿਸੇ ਂ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਕੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਵਿਚ ਜੋੜ ਨਹੀਂ ਗਈ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਉਂ ਤੇ ਹਉਂ ਦੀ ਜਾਈ-ਦੁਜਾਇਗੀ-ਤੋਂ ਖਲਾਸੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕੇਵਲ ਓਪਰੀ ਦਇਆ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦ ਤਜਰਬੇ ਵਿਚ ਕਉੜੱਤਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁੱਛੋਂ ਦੀ ਇਕ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅਖਾਵਤ ਹੈ:-ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅਪਕਾਰ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਾਧਨ ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਵਹ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਪੁਰਖ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ। {ਦੂਜੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ} Phillanthropy ends in Misanthrapy. ਂ | ਂ – ਪਦਾਰਥ ਬੀ ਖਰਚਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਆਰਦਾ ਸੀ, ਦੁਖ ਸੁਖ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਬੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਵਿਚ ਖੇਲਦਾ ਸੀ। ਸਤਿਸੰਗ ਬੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪਾਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਾ। ‘ਹਉਮੈ ਤੇ ਦੁਜਾਇਗੀ' ਰੂਪ ਵਟਾਕੇ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾੜੇ ਦੇਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਮ ਲੋਕੀ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੇ ਉਬਾਲ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਛਾਲੇ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਐਸੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰੇ। ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਰੇ। ਜਿਥੇ ਦੁਜਾਇਗੀ ਤੇ ਆਪਾ ਪਸੰਦੀ ਦੀ ਮੈਲ ਹੈ, ਉਥੋਂ ਉਹ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ | ਉਪਕਾਰ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਦਇਆ ‘ਆਤਮ-ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ੍ਵਛ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਮਿਹਰ। ਇਕ ਹੋਰ ਉਪਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਵੱਡੀ ਉਮਰੇ ਜਾਕੇ ਦਇਆ ਨੂੰ ਕਸਾਇਣ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਪਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਸ਼ਟ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੇਕੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਨਿਰਾਸਤਾ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਨੇਕੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਵੱਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪੱਥਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਕਹਿਂਦੇ ਏਹ ਸਨ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਅਕਲ ਆਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਦਾਨਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਦਾਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰ ਪਥਰਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਉਹ ਨੇਮ ਕਰਦਾ ਕਿ ਬਾਣੀ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ ਤੇ ਵੀਚਾਰਾਂਗਾ, ਨੇਮ ਕਰਦਾ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠਕੇ ਨਾਮ ਜ ਾਂਗਾ, ਹਾਂ, ਕੀਰਤਨ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆਂ ਕਰਾਂਗਾ, -802-<noinclude></noinclude> ozmlvds45stcepsjln69str321bi91r 250 74904 237290 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹ ‘ਮੇਰੀ’ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਮੋਹ ਪਸਾਰਦੀ ਹੈ ਇਹੋ ਂ ਮੋਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਜਾਇਗੀ ਸਿਖਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਦਿਲੋਂ ਘਟਾਉਣਾ ਯਾ ਸੁਮੱਤੇ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਇਸ ਦੁਜਾਇਗੀ, ਇਸ ਪਕੜ, ਇਸ ਮਾਇਆ ਤੋਂ, ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹ ‘ਮੇਰੀ’ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਮੋਹ ਪਸਾਰਦੀ ਹੈ ਇਹੋ ਂ ਮੋਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਜਾਇਗੀ ਸਿਖਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਦਿਲੋਂ ਘਟਾਉਣਾ ਯਾ ਸੁਮੱਤੇ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਏ। ਇਸ ਦੁਜਾਇਗੀ, ਇਸ ਪਕੜ, ਇਸ ਮਾਇਆ ਤੋਂ, ਜੋ ਸਾਂਈ ਤੋਂ ਬੀ ਵਿਛੋੜਦੀ, ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਬੀ ਉਪੱਦ੍ਰਵ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਚਣਾ ਸਭ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਸਾਧੂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਰਮ ਹੈ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਤੇ ਜਪਾਉਣਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਦੂਸਰਾ ਮੁਖ ਕਰਮ ਇਹੀ ਹੈ-ਦੂਜੈਗੀ ਦੂਰ ਕਰਨੀ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਤੀਜੇ ਜਾਮੇਂ ਫੁਰਮਾਇਆ ਸੀ:- “ਏਹ ਮਾਇਆ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਵਿਸਰੇ” ਮੋਹੁ ਉਪਜੈ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਲਾਇਆ॥” {ਅਨੰਦ} ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਸਰੇ, ਮੋਹ ਉਪਜੇ ਤੇ ਦੂਜੈਗੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਏ ਸੋ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੋਝੀ ਰਖਣੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਾਉ ਘਾਉ ਦੇਖਣ ਤੇ ਆਪਾ ਚੀਨਣ ਲਈ ਕਦੇ ਕਦੇ ਏਕਾਂਤ ਦੀ ਲੋੜ ਆ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ। {ਉਪਕਾਰ} ਇਕ ਸਾਧੂ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਕਿਤੇ ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਸੁਤੇ ਹੀ ਦਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ; ਕਿ ਦਾਨ ਪਾਤ੍ਰ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਏ, ਐਂਵੇਂ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਦਾ ਫਲ ਏਥੇ ਉਥੇ ਦੁਖ ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੇਵਲ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਕਾਫੀ ਹੈ, ਨਾਮ ਦਾਨ ਆਦਿ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਵੀਚਾਰ-ਅਧਿਕਾਰ ਪਛਾਣਨਾ ਤਾਂ ਠੀਕ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਖਪਤੀ ਨੂੰ ਦਸ ਰੁਪੈ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਕੀਹ ਗੁਣ? ਜੇ ਜੁਆਰੀਏ ਨੂੰ ਸੌ ਰੁਪੱਯਾ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਜੂਏ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਆਏਗਾ। ਫੇਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬੜੀਆਂ ਔਕੁੜਾਂ | ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੇਗਾ ਦੁੱਖਾਂ | - ਂ ਂ | ਦੇ ਮੂੰਹ ਆਵੇਗਾ। ਜੋ ਪਰਾਇਆ ਭਲਾ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਦੁਖ ਆਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੇਕੀ ਉਪਕਾਰ ਕਰੋਗੇ ਬਹੁਤੀ ਵੇਰ ਓਹੀ ਵੈਰੀ ਹੋ ਢੁੱਕਣਗੇ। ਕਈ ਵੇਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਤੂ ਵੈਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਯਾ ਅਣਜਾਣੇ ਜਗਤ ਨੇਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਘਾਰ ਕੇ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਫਸਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਉਪਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ, ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਊਜਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਤਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਕਰਤਬ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਲੋਕੀਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਕਸ਼ਟ ਭੀ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਦਾਂ ਤਕ ਬੀ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਸਰੂਪ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਿਤਨਾ ਕੋਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਰਸ਼ੀ ਬਾਣੀ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਕਾਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸ਼ਾਹਿਬ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਾਲੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤੇ ਕੋਮਲ ਉਨਰੀ ਸਾਹਿਤ੍ਯਕ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਲਿਆਈਏ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਸੂਖਮ ਤੇ ਕੂਲੀ ਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਤੱਤੇ ਤਵੇ ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਤੇ ਰੇਤਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਤੱਕੀਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਕੰਬ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਲਓ ਜਗਤ ਦਾ ‘ਸ਼ਿਰੋਮਣ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਬਾਹਰਲੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਉਪਕਾਰੀ ਤੱਕੇ ਤਾਂ ਅਪਣਾ ਧਨ, ਅਪਣਾ ਵਕਤ ਤੇ ਜੇ ਬੰਦਗੀ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਮਾਨਸਿਕ ਬਲ ਉਹ ਉਪਕਾਰ ਵਿਚ ਕਿਤਨਾ ਕੁ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਇਉਂ ਅਪਣਾ ਬਿਗਾੜੇਗਾ ਤਾਂ ਹੀ ਬਿਗਾਨੇ ਦਾ ਕੁਝ ਸੁਆਰੇਗਾ। ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਯਾ ਉਪਕਾਰ, ਨੇਕੀ ਯਾ ਦਾਨ ਬੜੇ ਕਠਨ ਕੰਮ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਗਤ ਉਹ ਕੁਛ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਕੀ ਕਹੇ। ਦਸਮੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਉਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਦਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਕਰੋ। ਉਹ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ ਸਨ, ਭਗਵੰਤ ਆਪ ਸਨ, ਪਰ ਤੱਕ ਅਪਨਾ ਬਿਗਾਰਿ ਬਿਰਾਨਾ ਸਾਂਢੈ। -੪੦੬-<noinclude></noinclude> 6c5wgaov4bt5v5bddfwcfcm1xxfv2ix 250 74905 237291 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>{ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲੂ} ਜਿੱਥੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਨੌ ਪਉੜੀਆਂ ਉਚਾਰ ਹੋਈਆਂ ਓਥੇ ਸ਼੍ਰੋਤ ਹੈ ਕਿ ‘ਨਾਨਕਸਰ' ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੁਣ ਤਾਂਈਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਮਹਾਰਾਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਇਥੇ ਹੀ ਪੁਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>{ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਲੂ} ਜਿੱਥੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਨੌ ਪਉੜੀਆਂ ਉਚਾਰ ਹੋਈਆਂ ਓਥੇ ਸ਼੍ਰੋਤ ਹੈ ਕਿ ‘ਨਾਨਕਸਰ' ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੁਣ ਤਾਂਈਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਮਹਾਰਾਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਇਥੇ ਹੀ ਪੁਸ਼ਤ ਬਪੁਸ਼ਤ ਚਲੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਤਰਜ਼ ਸਮਾਧ ਦੀ ਗੁੰਬਜ਼ਦਾਰ ਹੈ, ਪੱਕਾ ਚੂਨੈ ਗਚ ਹੈ, ਅਨਕਰੀਬ ਬਾਰਾਂ ਫੁਟ ਚੌਰਸ ਅੰਦਰ ਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਛੋਟਾ ਥੜਾ ਹੈ, ਉਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਕਪਟਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮੀਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿੱਥ ਤੇ | ਹੈ, ਪਾਕਪਟਨ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੜਕ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਪਟੜੀ ਤੋਂ ਸੌ ਕੁ ਕਦਮ ਦੀ ਵਿੱਥ ਤੇ ਕੁ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ। ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਪੁਰ ਪਿਛੇ ਮੇਲਾ ਭਰਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਲਾ ਕੱਤਕ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਇਸ ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਜ਼ਮੀਨ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਖੂਹ ਬੀ ਪੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੰਜ ਸੱਤ ਘਰ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪੁ:ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ੯ ਪਉੜੀਆਂ ਏਥੇ ਤੇ ੧੫ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਪਰਿਥਾਇ ਹੋਈਆਂ। ਪਹਿਲੇ ਰਚਨਾ ਪਉੜੀਆਂ ਦੀ ਹੋਈ, ਸ਼ਲੋਕ ਮਗਰੋਂ ਲੱਗੇ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਹਲੇ ੨ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਹੈਨ ਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਅਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਸੇ। ਦੂਸਰੇ-ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ‘ਸ਼ਲੋਕ ਭੀ ਮਹਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਿ ਲਿਖੇ, ਜੇ ਸ਼ਲੋਕ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਤਾਂ ਇਹ ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ | ਸੀ। ਤੀਜੇ-ਵਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾਂ ਪਉੜੀਆਂ ਦੀ ਸੰਕੇਤ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਲੋਕ ਢਾਡੀ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦੋ ਹੀ ਗੋਸ਼ਟਾਂ ਂ | ਂ | | | | ਹਨ-ਇਕ ਫਰੀਦ ਨਾਲ ਤੇ ਇਕ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ, ਪਰ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਫਰੀਦ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀ ਫਰੀਦ ਹੈ। ਫੇਰ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਬੀ ਦੂਸਰੀ ਗੋਸ਼ਟ ਵਿਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਰੀਦ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਬਚਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖਿਆ ਹੋਆ ਇਹੁ ਬੈਤ ਹੈ ਤਿਸਦਾ ਦੀਦਾਰ ਦੇਖਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਫਕੀਰ ਹੈ। " ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- “ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਪਟਣ ਅਸਾਂ ਨੇ ਜਾਵਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸੋ ਦੇਖਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸਰ ਗਿਆ ਹੈ'। ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਦੀ ਉਗਾਹੀ ਇਹੋ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋ ਵੇਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਹੈ। ੨. ਤਪਾਂ ਹਠਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੋ ਕਈ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰਤਾ, ਚਿੜੀਆਂ ਮਾਰ ਜਿਵਾਲਣ ਦੀ, ਬੁਧ ਜਤਾਕਾ ਵਿਚ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਮਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਿਤ੍ਰੀ ਭਗਤ ਤੁਲਾਧਾਰ ਜੀ-ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਬੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਤੇ ਚਿੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਖੂਹ ਲਟਕਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਬੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਕਈ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਅਲਾਉਦੀਨ(ਫਰੀਦ ਸਾਨੀ) ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਯਾ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਸ਼ੇਖ ਇਬਰਾਹੀਮ (ਫਰੀਦ ਸਾਲਸ) ਦੇ ਰਲ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ। ਬਾਣੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੈ ਸ਼ੇਖ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਹਿਲੇ ਦੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ: ਪਰ ਇਹ ਅਗ਼ਲਬ ਘੱਟ | ਹੈ। ਇਹ ਬਹਿਸ ਲੰਮੇਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਖੋ ਖਾ: ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਨੰ:੪੯੩, ੪੯੪ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ। -809-<noinclude></noinclude> iuioyd13z5qgks2l1mfvnzvo8rlh24e 250 74906 237292 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਧਾਰ ਅੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਖਰੀ ਕਠਨਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰ-ਪਛਾੜ ਨਾਮ ਅਨ੍ਯਾਸ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਉਪਰ ਬਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਧਾਰ ਅੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਖਰੀ ਕਠਨਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰ-ਪਛਾੜ ਨਾਮ ਅਨ੍ਯਾਸ ਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਵਿਘਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਉਪਰ ਬਨ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਬਨਵਾਸੀ ਸਾਧੂ ਨੇ ‘ਲਹਿਰ ਪਛਾੜ' ਕਿਸਦੀ ਝੱਲਣੀ ਂ ਹੈ? ਇਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ, ਇਕ ਭੁੱਖ ਤ੍ਰੇਹ ਪਾਲੇ ਦੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਨੁਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹੋਣ ਦੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਹੀ ਔਖੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾਉ ਚੁੜਾਉ ਆਪੇ ਤੇ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਪਕਾਰ ਕਿਸ ਤੇ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਰੋਸ ਕਿਸ ਦੇ ਝੱਲਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਜੋ ਨਾਮੀ ਪੁਰਖ ਬੈਠਾ ਹੈ ਉਹ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜੇਗਾ, ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸੰਬੰਧੀ ਦੇ ਵਿਧਵਾ – ਯਾ ਮਹਿੱਟਰ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਕੀਕੂੰ ਆਪ ਰੋਟੀ ਖਾਏਗਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖਾ ਦੇਖ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੇਵਾ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਦੁਜਾਇਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੀੜਾ ਹਰਨਾ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਸੁਭਾਵ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਹਉਂ ਨਾਲ, ਦਿਖਾਵੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਨੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਅਸੂਲਾਂ ਤੇ ਖੜਕੇ ਆਪਾ ਨਿਵਾਰਕੇ ਨੇਕੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੇਕੀ ਨੇ ਵਕਤ, ਧਨ, ਬਲ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਸਾਰੇ ਤੇ ਵੰਗਾਰ ਪਾਉਣੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਉਸਤਤਿ ਝੱਲਣੀ ਹੈ, ਸਖਤੀਆਂ, ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਅਨ੍ਯਾਯ ਸਹਾਰਨੇ ਹਨ। ਅਰਥਾਤ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਨਾਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਆਪੇ ਤੇ ਟਿਕਣਾ ਤੇ ਫੇਰ ਇਸ ਲਹਿਰ-ਪਛਾੜ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਟੁੱਟਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਇਹੋ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਇਹੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਇਹੋ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਤੇ ਵਰਤਕੇ ਮਨ ਤੇ ਸੁਰਤ ਨੇ ਪੱਕਣਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਮਾੜੇ ਅਸਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੱਧ ਕਰ ਕਰਾਕੇ ਉੱਚੇ ਉੱਠਣਾ ਹੈ। ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਪਕਾਏ ਫਲ ਮਿੱਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿੰਨੇ ਕਿ ਮੀਂਹ ਹਨੇਰੀਆਂ ਤੇ ਧੁੱਪਾਂ ਸਹਿ ਡਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗੇ ਰਹਿਕੇ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਫਲ ਮਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਫੁਰਮਾਨ ਸੱਚਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਹੈ। ਅਤੀਤ ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਬੀ ਡੇਰੇਦਾਰ ਸੰਤਾਂ ਲਈ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਲਿਆਂ ਂ । | ਂ ਂ | - | ਂ | ਲਈ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਹਿਰ-ਪਛਾੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੜੀ ਕਠਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ੨. ਇਕ ਪੱਛਮੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਕ ਵਿੱਲਖਣ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਸਰ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵਿਚ ਦਰਸਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇ ਕੇ ਅਸੀਂ ਬਾਜ਼ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ‘ਪਾਪ ਕਰਨ ਦੀ ਸੱਤ੍ਯਾ’ਵਧਾ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖਾਂ ਨੇ ਨੱਪ ਛੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਿਦਵਾਨ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਿਦਰਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਐਉਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ:- ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਉਠੇ ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਟੁਰ ਪਏ। ਇਕ ਵਡਾ ਮਹਲ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਉਥੇ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਤੇ ਰਜੋ ਗੁਣੀ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ। ਵਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਆਪ ਵੜੇ ਤਾਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਸਰੂਰ ਵਿਚ ਸੀ ਤੇ ਐਸ਼ ਇਸ਼ਰਤ ਵਿਚ ਗ਼ਲਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਠਿਆ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਓਸੁ। ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ:‘ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ? ‘ਉਸ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਓਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਇਕ ਕੋਹੜੀ ਮੰਗਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਬਲ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਨਰੋਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ‘ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਫੇਰ ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?? ਉਸ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਕਿ ‘ਮੈਂ ਜੀਓ ਹੋਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਦਾ? ਤੁਸਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਜੁ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਭਾਗ ਜੁ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਆਪ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਆਏ। ਉੱਥੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਮੁਟਿਆਰ ਵੇਖੀ ਜਿਸ ਦੇ ਮਗਰ ਇਕ ਗੱਭਰੂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਮੱਤਾ ਨਜ਼ਰ ਜਮਾਏ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਭਾਈ ਤੂੰ ਇਸ ਮਾੜੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਇਸ ਬੀਬੀ ਵੰਨੇ ਕਿਉਂ ਤੱਕਦਾ ਹੈਂ?? ਗੱਭਰੂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ; ‘ਜੀਉ ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ, ਤੁਸਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮ ਸਤ੍ਯਾ ਨਾਲ ਨੈਣ ਬਖਸ਼ੇ ਸਨ, ਫੇਰ ਦੱਸੋ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਵੰਨੇ ਤੱਕਦਾ?' ਫਿਰ ਆਪ ਨੇ ਉਸ -890-<noinclude></noinclude> 2z2px1aq8p81h4bzmi4iv26ik6y48m4 250 74907 237293 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਤਾ ਹਰੀ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਇਸ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋਏ ਤਾਂ। ਨਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹਉਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰੀ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਉਂ ਨਾ ਰਹੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਦੂਜੈਗੀ ਕਾਹਦੀ, ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਤਾ ਹਰੀ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਇਸ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋਏ ਤਾਂ। ਨਾਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹਉਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਰੀ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਉਂ ਨਾ ਰਹੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਦੂਜੈਗੀ ਕਾਹਦੀ, ਸਭ ਆਪਣੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਆਖਸੋ ਫੇਰ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਕੀਹ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ? ਭਾਈ! ਦੇਹ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਮਨ ਦੇ ਅਸਰ ਦੇਹ ਉਤੇ ਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਮਨ ਉਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਵਿਰਤੀ ਵਿਚੀਂ ਕੁਛ ਨਾ ਕੁਛ ਇਸ ਮਨ ਉਤੇ ਸਿੱਧਾ ਯਾ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਥਕਾਨ ਅਕਾਨ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕੁਛ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਕਦੇ ਇਸ ਹਉਂ ਦਾ ਵਹੀ ਖਾਤਾ ਪੜਤਾਲਣ ਵਾਸਤੇ ਏਕਾਂਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਫੇਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਕਮ ਕੱਠੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲਈ। ਹੋਰ ਚਿੱਤ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਗਤ ਜਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੈ, ਜੇ ਕੁਛ ਸਰ ਬਣ ਆਵੇ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛੱਟਾ ਮਾਰੀਏ, ਚਾਹੋ ਸਾਡੇ ਛੱਟੇ ਨਾਲ ਕੁਛ ਬਣੇ ਚਾਹੋ ਨਾ। ‘ਅਸੀਂ ਛੱਟਾ ਮਾਰੀਏ' ਇਹ ਵੀ ਹਉਮੈ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਕਮ ਇਹੋ ਹੈ “ਆਪਿ ਜਪਹੁ ਅਵਰਾ ਨਾਮੁ ਜਪਾਵਹੁ॥ ਸੁਨਤ ਕਹਤ ਰਹਤ ਗਤਿ ਪਾਵਹੁ॥ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤੁਰਨਾ ਹਉਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਦੁਖ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੀਆ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ; ਪਰ ਦੁਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰਉਪਕਾਰ, ਜੋ ਹਉਂ ਵਿਚ ਕਰੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਹਉਂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਂਭੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਜੋ ਸਰੇ ਬਣੇ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਹਉਂ ਦਾ ਬਲ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਹਉਮੈਂ ਬੁਰੀ ਬਲਾ ਹੈ, ਇਕ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਏਸ ਨੇ ਵਿੱਥ ਪਾਈ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਜਗਤ ਨਾਲ ਦੁਜਾਇਗੀ ਇਸ ਵਰਤਾਈ ਹੈ। ਪਰ ਹਉਮੈਂ ਬੀ ਹੁਕਮ ਕਰ ਹੋਈ ਹੈ ਪਚਾਰਾ॥ ਪਰਵਿਰਤਿ ਮਾਰਗੁ ਜੇਤਾ ਕਿਛੁ ਹੋਈਐ ਤੇਤਾ ਲੋਗ {ਸਾਰੰਗ ਮ: ੫} ੨ ਹਉਮੈ ਏਹੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਪਇਐ ਕਿਰਤਿ ਫਿਰਾਹਿ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ} | | ਂ | | ਂ ਂ | | ਤ ਦੂਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਮ ਦੇ ਗੱਫੇ ਵਰਤਾਵੇ ਤੇ ਭਲਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਇਹ ਪਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਤਾਂ । ਜਗਤ ਵਿਚ ਨੈਣ ਪਸਾਰਕੇ ਤੱਕੋ, ਇਸੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਵਖੇਵੇਂ ਵਾਲੀ ਹਉਂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਘਰ ਘਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਜੀ ਜੀ ਦਾ ਵੈਰ ਪੁਆ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵਿਚਾਰਦਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ, ਜਗਤ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ। ਕਾਹਦੇ ਲਈ ਸਾਜਦੇ ਹਨ ਤੋਪਾਂ, ਬੰਦੂਕਾਂ, ਜਹਾਜ਼ ਤੇ ਬਰੂਦ ਗੋਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ? ਕੀਹ ਇਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈ ਤੱਕੀ ਤੇ ਤਹਿਜ਼ੀਬ? ਫੇਰ ਜਦ ਇਕ ਜਰਵਾਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖ੍ਯਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਤਾਂ ਫਲਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ ਲਵੇ। ਇਉਂ ਸਾਰੇ ਕਤਲ ਦੇ ਸਾਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ੍ਯ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੇ ਇਕ ਛੱਡੇ ਤਾਂ ਦੂਏ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਇਸ ਦੁਜਾਇਗੀ ਦੇ ਮਾਦੇ ਨੇ ਵਿੱਯਾ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਬੀ ਜਗਤ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦਸਮੇਂ ਜਾਮੇਂ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਛ ਵਾਰਕੇ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਵਾਲਾ ਖਾਲਸਾ ਆਪਣੇ ਵਾਂਙੂ ਉਪਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਸਾਜਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਕੈਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਖਾਇਆ ਕੀਹ ਸੀ ਕਿ ਨਾਮ ਦੀ ਜੋਤਿ ਜਗਾ ਦਿਓ ਸਾਰੇ ਘਟਾਂ ਵਿਚ, ਜੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਫੈਲੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰੋ, ਦੁਖ ਝੱਲੋ ਤੇ ਸੁਖ ਦਿਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਦੂਸਰੇ ਰੀਸ ਪਕੜਨ। ਸੋ ਇਹ ਜੋ ਅੰਦਰ ‘ਹਉਂ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਆਪੇ ਨਾਲ ਮੋਹ ਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰ -804- ਨਾਮੇ ਰਾਤੇ ਹਉਮੈ ਜਾਇ ॥ {ਸਿਧ ਗੋਸਿਟਿ} ੨ ਤਾ ਮੈ ਕਹਿਆ ਕਹਣੁ ਜਾ ਤੁਝੈ ਕਹਾਇਆ॥ {ਵ: ਮ: ੧ ਛੰਤ} ੩ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਬਹੁਤੁ ਘਰ ਘਾਲੇ ॥ {ਭੈਰਉ ਕਬੀਰ ਜੀ}<noinclude></noinclude> 0v9ctp7pnw7417vhik0tyyv0c39l7nd 250 74908 237294 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹਉਂ ਤੋਂ ਧੋਕੇ ਕਿਸੇ ਆਪੇ ਦੇ ਸੁਖ | ਵਿਚ ਰਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਾਤਾ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ‘ਹਉਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਹਉਂ ਤੋਂ ਧੋਕੇ ਕਿਸੇ ਆਪੇ ਦੇ ਸੁਖ | ਵਿਚ ਰਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਾਤਾ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵੇਲੇ ‘ਹਉਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੇ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕੁਛ ਸਿਥਲਤਾ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਯਾ ਇਉਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਜਗਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਰਾ ਸੰਤ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਝਾਲੂ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਕੁਛ ਥਕਾਨ ਯਾ ਸਿਥਲਤਾ ਯਾ ਉਪ੍ਰਾਮਤਾ ਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮਨ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਕਾਰੀ ਸੰਤ ਕਦੇ ਕਦੇ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਹੁ ਸੰਤ ਮੀਤ॥ ਸਾਵਧਾਨ ਏਕਾਗਰ ਚੀਤ॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਜਗਤ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੈ? ਅਨੇਕਾਂ ਤਜਰਬੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਦੇ। ਕਈ ਮਸਲੇ ਤੇ ਕਈ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਵਿਚ ਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਿਉਂ? ਮਨੁੱਖ ਦੀ ‘ਹਉਂ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਉਂਤਾਂ ਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਕਸੂਰ ਘੱਟ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਛ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪੇ ਦੀ ਪਕੜ’ ਹੈ ਤੇ ਦੂਏ ਨਾਲ ਓਪਰਾਪਨ ਹੈ, ਇਹ ਹਉਂ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਵਿਉਂਤ ਵਿਚ ਵੱਟ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨੇ ਸੋਚਦੇ ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ‘ਪਕੜ’ ਛੱਡੋ। ਇਹ ਅੰਦਰ ‘ਮੈਂ” ਕਰਕੇ ਬਿਰਜਮਾਨ ਹੈ, ਬਾਹਰ ‘ਮੇਰੀ’ ਕਰਕੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਦੁਜਾਇਗੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਸਾਂਈ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਗਤ ਤੋਂ ਵਿਤਕਰਾ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਉਹ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਰੇ ਏਹ ਕੁਛ ਬਣ ਜਾਣ ਤਾਂ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁਖ ਵਧ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਕਦੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁਖ ਵਰਤਿਆ ਹੈ, ਐਸੇ ਬੰਦਿਆਂ ਹੀ ਵਰਤਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਖ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਸੁਖ ਦੇਣਾ ਨੇ ਭਲਾ ਜਾਤਾਹੈ, ਚਾਹੇ ਓਹ ਧਾਰਮਿਕ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਉਠੇ, ਚਾਹੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ, ਚਾਹੇ ਨੀਤੀ ਤੇ ਚਾਹੇ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ਤੋ ਓਹ ਉਠੇ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ | | | । | | | / ਂ ਐਸੇ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪ ਉੱਚੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਉਂ ਦੇ ਜ਼ੰਜ਼ੀਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੁੱਟੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਕੇ ‘ਸਰਬ ਆਪੇ’ ਦੇ ਮੇਲ ਤੇ ਆਧਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸਦੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਦੁਜਾਇਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਓਹ ਆਪ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਖੀ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਐਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਗੁਰਮੁਖ ਨਾਮਰਸੀਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਅੰਦਰ ਟਿਕਾਉ ਤੇ ਰਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸਾਂਈਂ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਤੇਜ, ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੀ ਮੱਥੇ ਉਤੇ। ਏਕਾਂਤ ਦੇ ਭੀ ਸ਼ੁਕੀਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁਖ ਵਰਤਾਉਣ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸੁਤੇ ਹੀ ਸਾਨੇ। ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਪੁਵਾਉਂਦੇ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨਾਲ ਨੇਹਾਂ ਲੁਆਉਂਦੇ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪ ਵਿਚ ਮਦਦਾਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਰਹਿੰਦੇ ਨਿਰਵਾਸ਼ ਤੇ ਆਪਾ ਨਿਵਾਰ ਰੰਗ ਵਿਚ ਸਨ। ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਰਲੇਪਤਾ ਵਾਲੀ ਉਦਾਸੀ ਤਾਂ ਹੈਸੀ ਹੀ, ਪਰ ਜੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਦੇ ਉਪਰ ਕਹੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਏਕਾਂਤ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਏਕਾਂਤ ਤੋਂ ਫੇਰ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਆ ਵਿਚਰਦੇ ਪਰ ਮੈਂ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ, ਦੂਜੈਗੀ ਤੋਂ ਸਫਾ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਾਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਚੰਮ ਦਾ ਥੈਲਾ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ੧ ਜਿਹਿ ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਤਜੀ ਸਭ ਤੇ ਭਇਓ ਉਦਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਘਟਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਵਾਸੁ ॥ {ਸਲੋਕ ਮ: ੯-੧੮} ਨਿਰਾਸੋ ॥ ੨ ਰਹਹਿ ਇਕਾਂਤਿ ਏਕੋ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਆਸਾ ਮਾਹਿ {ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ} ਅਰਥਾਤ ਇਕਾਂਤ ਰਹੈ ਤਾਂ ਏਕੋ ਨੂੰ ਮਨ ਵਸਾਕੇ, ਜੋ ਆਸਾ ਮਯ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਆਵੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਵਿਚਰੇ। -808- ਹਰਿ ਸਿਮਰਨੁ ਬਹੁ ਮਾਹਿ ਇਕੇਲਾ॥ {ਭੈਰਉ ਮ: ੫}<noinclude></noinclude> 5ilkzo27tc0wotrq9xgqx8tnsfvdjzk 250 74909 237295 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਾਏਗਾ ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਛਿਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀਨ ਹੋ | ਜਾਏਗਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਐਉਂ ਸਗੋਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-"ਫਰੀਦਾ ਬੁਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਿ ਗੁਸਾ ਮਨਿ ਨ ਹਢਾਇ॥ਦੇਹੀ ਰੋਗੁ ਨ ਲਗਈ ਪਲੈ ਸਭੁ ਕਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਾਏਗਾ ਦਇਆ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਛਿਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀਨ ਹੋ | ਜਾਏਗਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਐਉਂ ਸਗੋਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-"ਫਰੀਦਾ ਬੁਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਿ ਗੁਸਾ ਮਨਿ ਨ ਹਢਾਇ॥ਦੇਹੀ ਰੋਗੁ ਨ ਲਗਈ ਪਲੈ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਪਾਇ॥"ਫਿਰ ਬੀ ਜਦ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਸੰਗ ਤੋਂ ਕਿ ਅਪਣੇ ਵਿਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬਲ ਖਰਚ ਤੋਂ ਸਿਥਲਤਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਯਾ ਇਕਾਂਤ ਹੋ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਮਨ ਮੇਲ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਮਿਲ, ਸਫਾ ਹੋ, ਬਲਵਾਨ ਹੋ, ਸ਼ੇਰ ਹੋ, ਫੇਰ ਨਿੱਤਰ। ਕਈ ਵੇਰ ਬਹੁਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾਤੇ, ਬਹੁਤੇ ਸੁਧਾਰ | ਕਰਨਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਸੰਗ ਨਾਲ ਆਪ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹਉਂ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਦੁਜਾਇਗੀ ਦੇ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਚਾਰ ਕਰੋ:- "ਇਸੁ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਕੋਈ ਜਾਗਤੁ ਰਹੈ॥ ਸਾਬਤੁ ਵਸਤੁ ਓਹੁ ਅਪਨੀ ਲਹੈ।" {ਗਉੜੀ ਗ: ਮਹਲਾ ੫} "ਕਬੀਰ ਮਾਇਆ ਡੋਲਨੀ ਪਵਨੁ ਵਹੈ ਹਿਵ ਧਾਰ॥" {ਸਲੋਕ ਕਬੀਰ} “ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੋਹਿ ਸਾਰਿੰਗਪਾਣਿ ॥ ਸੰਤਨ ਧੂਰਿ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ॥ ਸਾਬਤੁ ਪੂੰਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ਸੰਗਿ ॥ ਨਾਨਕ ਜਾਗੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥ ੪ ॥ ਸੋ ਜਾਗੈ ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਭੁ ਕਿਰਪਾਲੁ ॥ ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਸਾਬਤੁ ਧਨੁ ਮਾਲੁ ॥ ੧ ॥ {ਗਉੜੀ ਗੁ: ਮ:੫} ਇਕਾਂਤ ਤੋਂ ਮਤਲਬ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਨੱਸ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਅਸਲ ਇਕਾਂਤ ਜੋ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹੈ ਇਹ ਹੈ-"ਸੋ ਇਕਾਂਤੀ ਜਿਸੁ ਰਿਦਾ ਥਾਇ॥" ਬਾਣੀ ' ਦੇ ਪਾਠ ਕੀਰਤਨ ਵੀਚਾਰ ਨਾਲ ਮਨ ਜਦ ਨਾਮ ਵਿਚ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨ ਏਕਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਇਸ ਜੁੜਵੀਂ ਦਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਏਕਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਸਫਾ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰਾਤ ਜਦ ਟੱਬਰ ਸੌਂ ਜਾਏ, ਉਹ | | | | ਭੀ ਏਕਾਂਤ ਹੈ। ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਮਨ ਜੁੜ ਜਾਏ, ਉਹ ਬੀ ਏਕਾਂਤ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸਮਾਦ ਦੀ ਛੋਹ ਲੈਕੇ ਰਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣਾ ਭੀ ਏਕਾਂਤ ਹੈ! ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਕੇ, ਛੇਤਹੀਨਾ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠਕੇ, ਨਿਰਜਨ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਡੇਰੇ ਲਾ ਕੇ ਭਜਨ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਬਾਰ ਛੱਡਣੇ ਖਰੇ ਕਠਨ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਕੰਵਲ ਸਮਾਨ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਯਾ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਲਣੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬੀ ਕਠਨ ਹੈ। ਬਨ ਵਿਚ ਮਨ ਉਕਤਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੰਗ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਹੋੜ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਇਸ ਹੋੜਨ ਦੀ ਹੀ ਵੱਡੀ ਖੇਚਲ ਹੇ, ਪਰ ਜਲ ਵਿਚ ਖਿੜੇ ਕੰਵਲ ਵਾਙੂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਅਨ੍ਯਾਸ ਨਾਲ ਅਲੇਪਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪੈ ਰਹੀ ‘ਲਹਿਰ ਪਛਾੜ’ ਬੁਰੀ ਡਾਢੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਆਪਾ ਸੁਆਰਨਾ ਸਗੋਂ ਸਾਕਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾ ਟੁੱਟ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਨਾਲ ਨੇਕੀ ਵਿਚ ਵਰਤਣਾ-ਤੇ ਵਰਤਣਾ ਦੁਜਾਇਗੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਜਾਇਗੀ ਛੱਡਕੇ, ਵਰਤਣਾ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠ, ਕੁਸੱਤ, ਫ਼ਰੇਬ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਰੋਕ ਥਾਮ ਨਹੀਂ, ਕਿਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸੂਲ ਨਹੀਂ-ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਦੇ ਝੇੜੇ ਗਲੇ ਆ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਆਪ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਤਰੱਦਦ ਤੇ ਮਿਹਨਤਾਂ, ਬਾਲ ਬੱਚੇ, ਇਸਤ੍ਰੀ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ, ਸਭ ਦੇ ਫ਼ਰਜ਼, ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਦਾਰੀਆਂ, ਮੌਤਾਂ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਿਲਦਾਰੀਆਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਰਹਿਕੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਹਿਰ ਪਛਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਵਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਸ ਲਹਿਰ ਪਛਾੜ ਵਿਚ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੇ, ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਨਾਮ ਦਾ -੪੦੯- ਜਿਥੇ ਦਾਨੀਆਂ ਦੇ ਅੰਨ ਛੇਤ੍ਰ ਨਾ ਲਗੇ ਹੋਣ।<noinclude></noinclude> f6xtohmh9n0xp57rf8iw70oh01ub5k0 250 74910 237296 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੂਰ ਦੂਰ ਜਾਂਦੇ, ਦਰਦ ਵਾਯਾਂ-ਦਰ ਤੇ ਅੱਜ ਕਿਉਂ ਸੁਹਣੇ ਹਨ ਪਏ ਆਂਦੇ? ਝੁੰਗੀ ਕੱਖਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹ ਟੁੱਟੀ, ਆਵੇ; ਕੌਣ ਅਸਾਂ ਦਰ ਆਦਰ ਕਿਸੇ ਰੰਗੀਲੇ ਖਾਤਰ ਕੁਦਰਤ ਰੰਗ ਜਮਾਵੇ? ਕੀ ਕੋਈ ਅੱਜ ਹੁਸਨ ਰਾਜ ਦਾ ਛੈਲਾ ट..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੂਰ ਦੂਰ ਜਾਂਦੇ, ਦਰਦ ਵਾਯਾਂ-ਦਰ ਤੇ ਅੱਜ ਕਿਉਂ ਸੁਹਣੇ ਹਨ ਪਏ ਆਂਦੇ? ਝੁੰਗੀ ਕੱਖਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹ ਟੁੱਟੀ, ਆਵੇ; ਕੌਣ ਅਸਾਂ ਦਰ ਆਦਰ ਕਿਸੇ ਰੰਗੀਲੇ ਖਾਤਰ ਕੁਦਰਤ ਰੰਗ ਜਮਾਵੇ? ਕੀ ਕੋਈ ਅੱਜ ਹੁਸਨ ਰਾਜ ਦਾ ਛੈਲਾ टे ਆਸੀ ? ਆਪੇ ਬੁਝਦੀ ਆਪੇ ਟੁੱਟਦੀ, ਬਣ ਬਣ ਆਸ ਨਿਰ-ਆਸੀ। ਕਿਨਿ ਆਣਾ ਕਿਨਿ ਜਾਣਾ ਏਥੇ! ਖਾਧੇ ਦਿਲ ਮੇਰੇ! ਏ ਅਭਿਲਾਖ ਕਿ ਸੁਪਨੇ ਤੇਰੇ, ਏ ਸੁਪਨੇ ਮਨ ! ਤੇਰੇ। ਗ਼ਮ {ਉਦਾਸੀ} ਹਾਂ, ਉਦਾਸੀ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਦਿਲ ਉਪਰ, ਪਰ ਉਦਾਸੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਬਹੁਤ ਲੋੜੇ ਤੇ ਮਿਲੇ ਥੋੜਾ, ਇਕ ਉਦਾਸੀ ਇਹ ਹੈ। ਮਿਲੇ ਬਹੁਤਾ ਤਾਂ ਰਜਿਹਾਣ ਹੋਕੇ ਬੀ ਇਕ ਉਪਰਾਮਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਂ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਪਰ ਬੀ ਆਪਾ ਸੱਖਣਾ ਹੋਕੇ ਕਦੇ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ ਇਕ ਉਦਾਸੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਉਦਾਸੀ ਹੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਕਾਂਤ ਦੀ ਇੱਛਾ। ਜਗਤ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦੋਂ ਆਪਾ ਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਉਚਿਆਣ ਤੋਂ ਰਤਾ ਹੇਠਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਹ ਅੰਦਰਲੇ ਦੀ ਉਚਿਆਣ ਤੇ ਉਸ ਖਾਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਦਾਸ ਤੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਏਕਾਂਤ। ਏਕਾਂਤ, ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ, ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਰੰਗ ਲਵੇ ਤੇ ਖਿੜੇ ਇਕ ਸੁਰ ਹੋਕੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ। ਹਾਂ, ਨਦੀ, ਨਾਲੇ; ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕੂਲਾਂ ਦਾ ਵਿਲਪ ਵਿਲਪ ਨਾਦ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜੇ। ਚੰਦ, ਤਾਰੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਤੇ ਅਸਚਰਜਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਦੇਣ। ਬ੍ਰਿਛ, | ਂ | ਬੂਟੇ, ਘਾਹ, ਫੁੱਲ ਤਰਾਵਤ ਭਰ ਦੇਣ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਭੇਜ ਦੇਣ ਇਹ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿਲ ਨੂੰ। ਉਚਾਣਾਂ, ਨਿਵਾਣਾਂ, ਖੱਡਾਂ, ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣ ਆਪੇ ਵਿਚ ਝਾਤੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਦਰਲੇ ਉਚਾਣ ਨਿਵਾਣ ਟੋਏ ਟਿੱਬੇ ਦਿੱਸਣ ਤੇ ਫੇਰ ਸਮਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅੰਦਰ ਰਸ ਭਰੀ। ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਇਹ ਰੰਗ ਲੱਗ ਲੱਗ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਗਾ ਦੇਵੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਲਾ, ਜੋ ਦੇਖੇ ਕਿ ਇਸ ਦਿੱਸਦੇ ਦੇ ਮਗਰ ਅਣਦਿੱਸਦਾ ਬੀ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਚੇ ਏਹ ਰੰਗ ਹਨ। ਹਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਉਸ ਅਣਦਿੱਸਦੇ ਦੇ ਸੁਹਣੱਪ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਹਣੱਪ ਤੋਂ ਜੋ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਸੁਹਣੱਪ ਦੀ ਛੁਹ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਜਿੰਦ ਪਾਕੇ ਆਪੇ ਨਾਲ ਇਕ ਸੁਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਏਕਾਂਤ ਦੇ ਇੱਕਲ ਵਿਚ ਆਪਾ, ‘ਡਾਵਾਂ ਡੋਲ ਇਕੱਲ’ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪੈਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅੰਦਰ ਕਿ ਮੇਰਾ ਆਪਾ ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਖਰਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾ ਲਗਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਹਜ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਪਿਆ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਆਪਾ ਨਵਾਂ ਨਰੋਆ, ਬਲਵਾਨ, ਉੱਚਾ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁਖ ਰੂਪ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ, ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਨਾਮ ਰਸੀਏ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ। ਹਾਂ, ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਸਮਯ ਕਰਕੇ ਉਪਕਾਰੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਙੂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਅਗੰਮੀ ਵੇਗ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਗਤ ਵਿਚ-ਪੀੜਾ ਦੇ ਦੇਸ਼- ਪੀੜਾ ਹਰਨ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਹੋ ਸਕੇ, ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਵਿਤ ਅਨੁਸਾਰ। ਜੋ ਇਹ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਗੁਰਮਖ ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਯਾ ਨਾਮ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ, ਯਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਰਸੀਏ ਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ . ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਏਕਾਂਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ‘ਨਫਰਤ’ ਦੇ ਘਰ ਲਿਜਾਕੇ ਬਨਾਂ ਬਰਫਾਂ ਵਿਚ, ਲਿਜਾ ਗਾਲਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਉੱਤਮ ਉਦਾਸੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਤ-ਹਿਦੇ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵਿਆਪੀ ਰਹਿਂਦੀ ਪਰ -803-<noinclude></noinclude> rvpdpvozyu4cwp5098jy1cr55atipqi 250 74911 237297 2026-09-27T07:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਉਤਰਦੀ, ਮਨ ਟਿਕਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ; ਫਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸਾਰ ਉਪਕਾਰ ਇਹ ਹੈ। ‘ਆਪੇ' ਨਾਲ ਆਪ ਉਪਕਾਰ ਕਰਣਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਉਪਕਾਰ ਹੈ। ਬੀਮਾਰ ਬੀ ਬੀਮਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਦੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਉਤਰਦੀ, ਮਨ ਟਿਕਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਦਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ; ਫਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸਾਰ ਉਪਕਾਰ ਇਹ ਹੈ। ‘ਆਪੇ' ਨਾਲ ਆਪ ਉਪਕਾਰ ਕਰਣਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਉਪਕਾਰ ਹੈ। ਬੀਮਾਰ ਬੀ ਬੀਮਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਦੇ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ? ਹੇ ਜੀਵ! ਅਰੋਗ ਹੋ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਉਂ ਦੇ ਦਾਉ ਪੇਚ ਦੇਖ, ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਉੱਜਲ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕਰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਰੱਖ! ਫੇਰ ਜੇ ਕੁਛ ਸਰੇ ਤਾਂ ਭਲਾ ਕਰ। ਫੇਰ ਤੂੰ ਭਲਾ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਲੇ ਵਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਮੋੜੇਂਗਾ। ਦੇਖ ਦਸਮੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਜਦ ਖਾਲਸੇ ਸਿਰ ਜਗਤ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਧਰਿਆ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਤਿ ਇਹ ਬਖਸ਼ੀ-“ਜਾਗਤ ਜੋਤ ਜਪੈ ਨਿਸ ਬਾਸੁਰ ਏਕ ਬਿਨਾ ਮਨ ਨੈਕ ਨ ਆਨੈ॥" ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਉਪਕਾਰੀ! ਤੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣੋ ਤਾਂ ਜਗਤ ਨਹੀਂ ਟਲੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਤੇਰੀ ਟੇਕ ਅੰਦਰ ਬੱਝੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਗਤੀ ਜੋਤ ਭਗਵੰਤ ਉਤੇ, ਤਾਂ ਉਪਕਾਰ ਤੇਰਾ ਇਕ ਸੁਤੇ ਸੁਭਾਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਉਪਕਾਰ ਮਾਂਗਵਾਂ ਤੇ ‘ਮੁਸ਼ੱਕਤੀ ਤਰੱਦਦ ਵਾਲਾ' ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਨਾਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਵਾਲੇ ! ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਨੇਕੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬਦੀ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਠੁਹਕਰ ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ, ਜੇ ਖਾਏਗਾ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਮਦਦ ਦੇਵੇਗੀ ਕਿ ਬਈ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰੱਬ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪਾਲਣਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਲੂਕ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਣਾ, ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਦੁਖੀਏ ਤੋਂ ਦੁਖ ਦੀ ਆਸ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਖੀਏ ਬੀ ਹਉਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦੁਜਾਇਗੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ! ਫੇਰ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਤੋਂ १ ਹੁਕਮ ਹੈ: ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਿ ਉਧਾਰਹੁ ਜੀਉ ॥ {ਸੁਖ: ੨੪-੨} ਅਰਥਾਤ-ਪਰਮਾਨੰਦ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਦੂਰ ਕਰੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਉ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰੋ। | | | | ਵਧੀਕਾਂ ਨਾਲ ਨੇਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਤ ਮੂਜਬ ਸਭ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੀਹ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਹਰੇਕ ਦਾ ਜੀ ਚਾਹੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵਿਤ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਰਚ ਕਰਦਾ, ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕੁਛ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੱਲੇ ਲਗ ਪਗ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਰੰਜ ਰਹਿਣਗੇ ਤੇ ਬੇਮਲੂਮੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਸੱਜਣ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀਚਾਰ-ਸ਼ੀਲ ਮਨ ਕਹੇਗਾ, ਤੂੰ ਭਲਾ ਕਰੀ ਜਾਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਨਾ ਵੇਖ। ਫੇਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਸੇਰ ਦੀ ਪਰ ਤੁਹਾਥੋਂ ਸਰਦਾ ਹੈ ਪਾ, ਤਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਾ ਲੈਕੇ ਪਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਪਾ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣ ਦਾ ਨਾ-ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਅਚਰਜ ਹੋਸੋ ਕਿ ਨਾਲੇ ਮੈਂ ਨੇਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਰੰਜ ਝੱਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਭਾਈ ਜੀ! ਜੇ ਤੂੰ ਨਾਮ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਹਉਂ ਤੋਂ ਉੱਜਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਮਨ ਕਹੇਗਾ: ਤੂੰ ਜਿੰਨਾਂ ਸਰੇ ਭਲਾ ਕਰ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜੁ ਹੋਇਆ:- ‘ਗੁਰਮਖਿ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ'। ਪਰ ਇਸ ਦਾਨ ਪਰ ਟੇਕ ਨਾ ਰੱਖ, ਨਾ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਚਾਹ, ਨਾ ਕੋਈ ਆਸ ਰੱਖ! ਤੂੰ ਨਾਮ ਜਪ, ਕਲਿਆਨ ਤੇਰੀ ਨਾਮ ਨੇ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਏਹੋ ਤੇਰੇ ਜੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਏਹੋ ਤੇਰੀ ਏਥੇ ਉਥੇ ਟੇਕ ਹੈ:- ਏਕ ਓਟ ਏਕੋ ਆਧਾਰੁ॥ ਨਾਨਕੁ ਮਾਗੈ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਭ ਸਾਰੁ॥੧॥ {ਸੁਖਮਨੀ-੨੦} ਗੁਰਮੁਖ ਦੀ ਟੇਕ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ, ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਦਾਨ ਖਿੜੇ ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਹੈ ਜੋ ਸੁਤੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਸਰੀਰ ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੈ। ਨਾਮ ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ; ਦਾਨ ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਜਗਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਗੁਰਮੁਖ ਦਾ ਆਪੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜੀਂਵਦਿਆਂ ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਆਦਰਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਰਵਾ ਹੋ ਕੇ ਜੇ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਨੇਕੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬਦੀ ਕਿਉਂ ਆ ਢੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਅਕਲ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰੜਾ ਹੋ -੪੦੮-<noinclude></noinclude> bxoapp63gsgpwllg8pz3kq0rfscs5j8 250 74912 237298 2026-09-27T07:38:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧. ਗੀਤ । ਪਾਠਕ ਜੀ! ਇਸ ਗੁਰਾਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ’ ਵੇਖੋ, ਸਿਦਕ, ਯਾਰ, ਸ਼ਰਧਾ, ਖਿੱਚ, ਵਲਵਲੇ ਭਰੇ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕੋ ਤੇ ਆਖੋ-‘ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਤੇ ਫੇਰ ਆਖੋ:- ਨਾਨਕ ਹਿਰਦੇ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ! ਗੁਰ ਹੋਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧. ਗੀਤ । ਪਾਠਕ ਜੀ! ਇਸ ਗੁਰਾਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ‘ਗੁਰੂ’ ਵੇਖੋ, ਸਿਦਕ, ਯਾਰ, ਸ਼ਰਧਾ, ਖਿੱਚ, ਵਲਵਲੇ ਭਰੇ ਪ੍ਯਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕੋ ਤੇ ਆਖੋ-‘ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਤੇ ਫੇਰ ਆਖੋ:- ਨਾਨਕ ਹਿਰਦੇ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ! ਗੁਰ ਹੋਕੇ ਅੱਜ ਆਈਂ, ਨਿਵਾਸ ਨਾਨਕ ਨਿਰਾ ਨ ਪਾਈਂ, ਦਿਲ ਦਾ ਬਣੀ ਤੂੰ ਸਾਈਂ। ਜਾਣਾ, ਜਾਣਾ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਮੇਰਾ, ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਅਪਣਾ, ਹਿਰਦੇ ਚਰਨ ਟਿਕਾਈਂ। ਦੀਦਾਰ ਗੁਰ ਜੀ ਤੇਰਾ, ਗੁਰ ਰੂਪ ਮੈਂ ਤਕਾਵਾਂ, ਹਿਰਦੇ ਵਿਖੇ ਬਿਠਾਵਾਂ, ਆਪਾ ਮੈਂ ਵਾਰ ਜਾਈਂ। ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਅਪਣਾ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ‘ਮੈਂ ਨਾਲ ‘ਮੇਰੀ ਮੇਰਾ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੇਰਾ, ਅਪਣੱਤ ਦਾਨ ਕਰਨੀਂ, ਜਾਣਾ, ਬਾਕੀ ਨ ਵਿੱਥ ਕਾਈ। ਸਾਰੀ' ਤੇਰੇ ਹੀ ਪੁਰ ਟਿਕਾਵਾਂ; ਸਦਹੀ, ਆਲਾਪ ਇਹ ਕਰਾਈਂ। ‘ਤੇਰਾ ਮੈਂ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ! ਦੂਜਾ ਇਹ ਵਾਕ ਗਾਵਾਂ; ‘ਤੇਰਾ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਤੇਰਾ', ‘ਤੇਰਾ!’ ਸਦਾ ਜਪਾਈਂ। ‘ਤੂੰ ਤੂੰ’ ਸਦਾ ਹੈਂ ਮੇਰਾ, “ਮੈਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਹਾਂ ਤੇਰਾ, ਐਸੀ प्टे ਗੰਢ ਬੱਝੇ; ਟੁੱਟੇ ਨ ਫਿਰ ਕਦਾਈਂ। ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਨਾਨਕ; ‘ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਗੁਰੁ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਅਪਣਾ, ਅਪਣਾ ਸਦਾ ਬਨਾਈਂ। ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਹੋ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਤੇਰਾ ਹੋ ਧ੍ਯਾਨ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਯਾਰਾ, ਵਾਹ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜਪਾਈਂ। ਸਨਮੁਖ, ਅਪਣੇ ਬਿਰਦ ਦੇ ਸਦਕੇ, ਵਸਾਈਂ, ਸਨਮੁਖ ਹੀ ਸਦ ਬਲਾਈਂ। ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਾਮ ਰੱਖੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸਨਮੁਖ ਜਗਤਿ ੪੫. ਅਰਸ਼ੀ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ੨। ਝੁੰਗੀ ਦਰਦ ਰਵਾਇਆਂ ਵੰਨੇ ਅਜ ਸਮੀਰ! ਚਲਿ ਆਈ! ਲਪਟਾਂ ਛੱਡ ਕੁਲਪਟਾਂ ਵਨੇ ਤੂੰ, ਫੇਰੀ ਕਿਉਂ ਪਾਈ? ਵਿੱਚ ਉਜਾੜ ਅਸਾਡੇ ਡੇਰੇ, ਉਡ ਜਾਣੋਂ। ਪੀਲੇ ਲੌਂਗ ਕਿੱਕਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲਪਟਾਂ ਮਾਰ ਉਠੇ ਹਨ, ਇਕ ਕਿੱਕਰ ਦੀ ਛਾਯਾ, ਸੰਗਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਬੁਲਬੁਲ ਗੁਲ ਛੱਡ ਏਸਤੇ ਤੂੰ ਡੇਰਾ ਅਜ ਲਾਇਆ? ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਕਾਊਂ ਸੀ ਡਰਦਾ ਇਕ ਫੇਰਾ ਕਿਉਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰੰਗ ਸੁਹਾਵੇ ਆਣ ਪਾਣੋਂ, ਂ ਆਪੇ ਵੁਠੇ ਹਨ। ਬੀ ਮੋਰ ਪਿਆ ਅਜ ਪੈਲਾਂ ਪਾਵੇ, | ਦਰਦਾਂ ਦੀ ਚਾਂਗਰ ਸੁਣ ਸਾਰੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੫ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕ ਸੀ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ੪੬੭ ਕੱਤਕ ਦੀ ੨੫ (੧੦ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੫ ਈ:) ਨੂੰ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -802-<noinclude></noinclude> bptf4z78rgwfgmos4zmzydc0wd6vdhq 250 74913 237299 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੀਤ। ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ! {ਰਾਗ-ਮਾਲਕੌਸ। ਤਾਰ-੩} ਟੇਕ-ਕਰ ਮਨ, ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ; ਰਹਿਮਤ ਮਿਲੀ, ਮਿਲੀ ਆ ਰਹਿਮਤ, ਰਹਿਮਤ ਖਬਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਅਰਸ਼ੋਂ ਆਈ, "ਹੁਣ ਗ਼ਮ ਖਾ ਨਾ, ਹੁਣ ਗ਼ਮ ਖਾਂ ਨਾ, "ਗ਼ਮ ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਧੋ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੀਤ। ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ! {ਰਾਗ-ਮਾਲਕੌਸ। ਤਾਰ-੩} ਟੇਕ-ਕਰ ਮਨ, ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ; ਰਹਿਮਤ ਮਿਲੀ, ਮਿਲੀ ਆ ਰਹਿਮਤ, ਰਹਿਮਤ ਖਬਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਅਰਸ਼ੋਂ ਆਈ, "ਹੁਣ ਗ਼ਮ ਖਾ ਨਾ, ਹੁਣ ਗ਼ਮ ਖਾਂ ਨਾ, "ਗ਼ਮ ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਧੋ ਦਿੱਤਾ ਹੁਣ, ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ਵਜਦਾ ਪ੍ਯਾ ਸ਼ਦਿਯਾਨਾ:- ਹੁਣ ਗ਼ਮ ਖਾ ਨਾ, ਖਾ ਨਾ, ਬਖਯਾ ਖੁਸ਼ੀ ਖਜ਼ਾਨਾ। ਪੀ ਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਿਲਾ ਨਾ। ਸਹਿ ਨਿਜ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾ ਨਾ।” ਉਨ ਬੇਗਾਨਾ। ਲੁਕਾਨਾ; ਕੀਤਾ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਭੇਤ ਹੁਣ ਉਸ ਹੋ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ਉਹਲਾ ਦੂਰਿ ਮਿਟਾਨਾ। ਕਰ ਮਨ ! ਉਸ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਰ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ਉਸ ਵਿਚ ਰਲ, ਰੁਲ ਜਾਨਾ:- "ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਦਾ ਪੀ ਇਹ ਪ੍ਯਾਲਾ, "ਨੂਰ-ਝਮਾਕਾ ਆਇਆ ਈ ਲੈ, ਤਦ ਇਕ ਨੂਰ ਝਮਾਕਾ ਵੱਜਾ, ਵਿਸਮ, ਵਿਸਮ, ਬੇ-ਖ਼ੁਦ, ਬੇ- ਖੁਦ ਹੋ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ ਛੁਪਿਆ ਮੈਂ ਉਹਲੇ, ਨਿਜ ਸਰੂਪ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਲੈ ਨ੍ਯਾ, ਪੀਰ ਮਹਿੰਡਾ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਜਿਸ ਕਰ ਮਿਹਰ ਉਚਾਯਾ ਧੂੜੋਂ, ਚਰਨ-ਧੂੜ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪਾਰਸ, ਝੋਲੀ ਚੜ੍ਹਨ ਅਰਸ਼ ਦੀ, ਸਖੀਏ! ਹੁਸਨਾਂ ਲੈ ਗਲ ਲਾਨਾ। ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਤੇਰੀ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ਜਿਨ ਦੁਖ ਕੱਟ ਅਮਰ ਸੁਖ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤਾ ਲਾਇ ਟਿਕਾਨਾ। ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ, ਤੇਰੀ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਲਖ ਲਖ ਹੈ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ। ੧. {ਵਿਸਮਾਦੁ} ਅਸਚਰਜ ! ਹੈ, ੪੬. ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ। ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਰਾਤ ਕਿੱਧਰ ਗਈ? ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਚਾਨਣਾ ਕਿਧਰੋਂ ਆ ਗਿਆ? ਵਾਹਵਾ! ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੮ ਵਿਸਮਾਦ! ਹੈ, ਹੈਂ, ਇਹ ਪੂਰੇ ਵਲੋਂ ਲਾਲੀ-ਭੁਖ ਕੇਹੀ? ਏਸ ਨੀਲੇ ਸਰਪੋਸ਼ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਰ ਗਿਆ? ਅਹਾ ਹਾ, ਕਿਆ ਸੁਆਦਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ (੧੯੩੭ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੨ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੬ (੧੯੧੫ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ ਇਸ ਦੇ ਤ੍ਰੈ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਇਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਰਤਿਆ, ਜੋ ਇਥੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੀਜਾ ਦਸਮ - ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਬਾਕੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲਈ ਦੇਖੋ ਅਸ਼ਟ ਗੁਰੂ ਚਮਤਕਾਰ ਭਾਗ ਤੀਜਾ ਪੰਨਾ-੧੭੯ ਅਤੇ ‘ਕਲਗੀਧਰ ਚਮਤਕਾਰ' {ਪੂਰਬਾਰਧ) ਪੰਨਾ ੯੬ ਵਿਖੇ “ਮੇਰਾ ਦੁੱਧ (ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ)” ਨਾਮੇ ਪ੍ਰਸੰਗ। -820-<noinclude></noinclude> f092osx9esub5nfjoi9nrlcuf4slqhz 250 74914 237300 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤਦ ਇਹ ਆਦਰ ਤੇ ਸੁਆਗਤ ਦੇ ਵਾਕ ਪਾਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਓਥੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਹਾਂ, ਜਗਤ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਕੁਸ਼ਟੀ ਰਾਤ ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਕੇ ਵਿਲਪਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੁਸ਼ਟ ਦਖਕੇ ਤੇ ਵਿਰਲਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤਦ ਇਹ ਆਦਰ ਤੇ ਸੁਆਗਤ ਦੇ ਵਾਕ ਪਾਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਓਥੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਹਾਂ, ਜਗਤ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਕੁਸ਼ਟੀ ਰਾਤ ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਕੇ ਵਿਲਪਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕੁਸ਼ਟੀ ਦਾ ਕੁਸ਼ਟ ਦਖਕੇ ਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਸੁਣਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਮਿਹਰ ਆਈ। ਜੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਰੋਗ ਗਵਾ ਦੇਵੀਏ ਜੁ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਪ ਦਇਆ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਕੇ ਬੋਲੇ ‘ਹੇ ਫਕੀਰ! ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਵਿਲਪਦਾ ਹੈਂ? ਫਕੀਰ—ਹੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਮਿਹਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ! ਰੋਵਾਂ ਨਾ, ਵਿਲਪਾਂ ਨਾ ਤੇ ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਇਕ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣਾ ਰੋਗ ਵੇਖ ਵੇਖਕੇ ਝੁਰਦਾ? ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੂਜੇ ਆਪਣੇ ਐਸ਼ਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਐਸ਼ਾਂ ਸਨ। ਓਹ ਵਸਤਾਂ ਕਿੱਥੇ ਗਈਆਂ, ਓਹ ਦਿਨ ‘ਕਿੱਥੇ ਗਏ? ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾ ਸਾਕਾਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਭਵਨ ਪਰਸਦੇ ਸਨ ਮੇਰੇ ਤਦੋਂ, ਪਰ ਰੋਗੀ ਹੋਇਆਂ ਧੱਕ ਦਿਤਾ ਸਭ ਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਘਰੋਂ। ਰੋਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਮੈਂ ਐਸਾ ਬੁਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਨਗਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੜਕ ਤੇ ਬੀ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦੇਂਦਾ ਮੈਨੂੰ। ਵਿਲਪਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨੌਰ ਪੰਛੀ ਬੀ ਮੇਰੇ ਏਥੇ ਫੇਰਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਇੱਕਲ ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸੁਆਰੇ! ਤੂੰ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੇ ਦਇਆ ਆਈ ਹੈ। ਇਕੱਲ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਦੁਖ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛੇ ਕੋਈ ਆਕੇ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਡ ਵਰਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲ ਸਭ ਨਰਕਾਂ ਤੋਂ ਵਡੀ ਨਰਕ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ | ਕਦੇ ਇੱਕਲ ਵਾਪਰੇ ਓਹ ਇਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਹ ਇਕੱਲ ਸਾਂਈਂ ਜੀਓ! ਬੜੀ ਬੁਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਜਗਤ ਨੇ ਸੂਗ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੁਖੀਏ ਦਰਦ ਰਞਾਣੇ ਨੂੰ ਦਿਤੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਾਰੰਬਾਰ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਵਾਰਵਾਰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਮਨ ਸੜਦਾ ਤੇ ਭੁੱਜਦਾ ਹੈ। ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਤਪਣਾਂ? ਸੜਨਾ ਬਿਰਥਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਰਾ ਖਪਣਾ ਹੇ, ਜੀਓੁ ਤਪਤੁ ਹੈ ਬਾਰੋਬਾਰ॥ {ਧਨਾ: ਮ ੧:-੬੬੧} ੨ ਤਪਿ ਤਪਿ ਖਪੈ ਬਹੁਤੁ ਬੇਕਾਰ॥{ਧਨਾ:ਮ ੧:-੬੬੧} | ਂ | | | | | ਂ । ਪਰ ਇਹ ਖਪਣਾ ਛੁਟਦਾ ਨਹੀਂ ਜਿਵੇਂ ਰੋਇਆਂ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹਟ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ, ਪਰ ਪੀੜ ਵੇਲੇ ਰੋਣ ਹੀ ਇਕ ਮਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਹੁ ਵੇਕਾਰ ਭੱਜਣਾ ਖਪਣਾ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਉ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਦੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਖਬਰੇ ਮੇਰੀ ਪੁਕਾਰ ਮੇਰਾ ਵਿਰਲਾਪ ਸੁਣਿਆਂ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਢੋਈ ਮਿਲੇ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਬਹੁਤ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਝਖਣਾ ਤਾਂ ਖਪਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਅਗੇ ਬੋਲਣਾ ਹੈ ਓਹ ਤਾਂ ਬਿਨ ਬੋਲੇ ਹੀ ਸਭ ਕਿਛ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਜੇ ਹੇ ਦੁਖੀਏ! ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੋਚ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਤੇ ਕੋਈ ਡੂੰਘੀ ਅਰਦਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਕਿ ਉੱਚੀ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਦਾਤਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਤਪਣ ਨਾਲ, ਖਪਣ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਜੀਵ ਲੱਝਦਾ ਹੈ। ਸੇਧ ਬੱਧੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇ ਮਨੋਂ ਹੋਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਧਦੀ -੪੧੩- ਹੈ। ਕੁਸ਼ਟੀ-ਫੇਰ ਭਲੇ ਪੁਰਖ ਜੀਓ ਜੀ! ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਕੁਸ਼ਟ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਦੂਰ ਹੋਵੇ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਉਸ ਦੀ ਮਨ ਵਿਚ ਸੇਧ ਬੰਨ੍ਹ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਅੰਗ: ਅੱਖ, ਕੰਨ, ਨੱਕ ਬਣਾਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਭ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਲਈ ਦਿਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਰਚਕੇ ਇਸ ਵਿਚ ਮਨ ਜੈਸੇ ਅਦਭੁਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕੇ ਜਠਰ ਅਗਨੀ ਵਿਚ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਕੇ ਤੇਰੀ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਸੀ ਅਰ ਓਸ ਅਗਨੀ ਨੇ ਤੇਰੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਦਾਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਰਤਿਆ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਉਸ ਰਚਣਹਾਰ ਦੀ ਖੂਬੀ ਹੈ ਕਿ ਦਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਰੱਖਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਘ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਸਾਜਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਲਿਆ ਪਰ ਦਾਹ ਸ਼ਕਤੀ ਂ ਤੋਂ ਤੇਰੀ ਰੱਛਿਆ ੧ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਣੁ ਝਖਣੁ ਹੋਇ ॥ ਵਿਣੁ ਬੋਲੇ ਜਾਣੈ ਸਭੁ ਸੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਪਨਾ: ਮ: ੧} ? ਜਿਨਿ ਕਨ ਕੀਤੇ ਅਖੀ ਨਾਕੁ ॥ ਜਿਨਿ ਜਿਹਵਾ { ਪਨਾ ਮ: ੧} ਦਿਤੀ ਬੋਲੇ ਤਾਤੁ ॥<noinclude></noinclude> 2onx5yhp6nk31lf9umvw2m2y249burc 250 74915 237301 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਜੀਉ ਤਪਤੁ ਹੈ ਬਾਰੋ ਬਾਰ ॥ ਤਪਿ ਤਪਿ ਖਪੈ ਬਹੁਤੁ ਬੇਕਾਰ ॥ ਜੈ ਤਨਿ ਬਾਣੀ ਵਿਸਰਿ ਜਾਇ ॥ ਜਿਉ ਪਕਾ ਰੋਗੀ ਵਿਲਲਾਇ ॥੧॥ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਣੁ ਝਖਣੁ ਹੋਇ ॥ ਵਿਣੁ ਬੋਲੇ ਜਾਣੈ ਸਭੁ ਸੋਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥ ਜੀਉ ਤਪਤੁ ਹੈ ਬਾਰੋ ਬਾਰ ॥ ਤਪਿ ਤਪਿ ਖਪੈ ਬਹੁਤੁ ਬੇਕਾਰ ॥ ਜੈ ਤਨਿ ਬਾਣੀ ਵਿਸਰਿ ਜਾਇ ॥ ਜਿਉ ਪਕਾ ਰੋਗੀ ਵਿਲਲਾਇ ॥੧॥ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਣੁ ਝਖਣੁ ਹੋਇ ॥ ਵਿਣੁ ਬੋਲੇ ਜਾਣੈ ਸਭੁ ਸੋਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਿਨਿ ਕਨ ਕੀਤੇ ਅਖੀ ਨਾਕੁ ॥ ਜਿਨਿ ਜਿਹਵਾ ਦਿਤੀ ਬੋਲੇ ਤਾਤੁ॥ ਜਿਨਿ ਮਨੁ ਰਾਖਿਆ ਅਗਨੀ ਪਾਇ ॥ ਵਾਜੈ ਪਵਣੁ ਆਖੈ ਸਭ ਜਾਇ ॥੨॥ ਜੇਤਾ ਮੋਹੁ ਪਰੀਤਿ ਸੁਆਦ ॥ ਸਭਾ ਕਾਲਖ ਦਾਗਾ ਦਾਗ॥ ਦਾਗ ਦੋਸ ਮੁਹਿ ਚਲਿਆ ਲਾਇ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ॥੩॥ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਆਖਣੁ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ॥ ਜਿਤੁ ਲਗਿ ਤਰਣਾ ਹੋਰੁ ਨਹੀ ਥਾਉ ॥ ਡੂਬੈ ਫਿਰਿ ਹੋਵੈ ਸਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚਾ ਸਰਬ ਦਾਤਾਰ ॥੪॥੩॥੫॥ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੇ ਟੀਕਾ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਫ਼ ਸਮਝ ਲਵੋਗੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ‘ਪੱਕਾ ਰੋਗੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰਲਾਪ, ਤਪਣ, ਖਪਣ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਬੋਲਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਰੋਗ ‘ਕੋਹੜ’ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਿਨ ਬੋਲੇ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਚੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾਰ ਵਲੋਂ ਭੁੱਲ ਪੈ ਜਾਣ ਦਾ ਇਸ ਵਿਚ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਤੇ ਭੁੱਲਕੇ ਮੋਹ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਸੁਆਦਾਂ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਦੋਸ਼ ਕਮਾਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਦਾ ਤੇ ਦਾਗ਼ਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਫੇਰ ਡੁੱਬਿਆਂ ਦੀ ਬੀ ਸਾਂਈਂ ਸਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਦਾਤਾਰ ਮਿਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਹਰ ਨਾਮ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਨਾਮ ਦਾਗ਼ ਧੋਂਦਾ ਹੈ, ਡੁੱਬੇ ਤਾਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਚ ਬੀ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਪਰਥਾਇ ਹੋਇਆ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਗੱਲ | ਤ੍ਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਰਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਲਟਾ ਦੇਕੇ, ਜੋ ਮੁੜ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪੁੰਨੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਨਾਮ ਦੇ ਲੜ ਲਾ ਦਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ। ਜਗਤ ਦੁਖੀ ਹੇ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੀ ਦੁਖੀ ਡਿੱਠਾ ਸੀ ਤੇ ਦਾਰੂ ਬੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ:- ‘ਨਾਨਕ ਦੁਖੀਆ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ॥ {ਗ: ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} “ਮੰਨੇ ਨਾਉ ਸੋਈ ਜਿਣਿ ਜਾਇ॥ਅਉਰੀ ਕਰਮ ਨ ਲੇਖੈ ਲਾਇ॥ {ਗ:ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} ਫੇਰ ਦੇਖੋ ਇਹ ਜੋ ਅਸੂਲ ਉਪਰ ਕਥੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੇ ਗੁਰਵਾਕ ਤੋ ਂ ਸਮਝੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹੋ ਅਸੂਲ ' ਪੰਜਵੇਂ ਜਾਮੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਮੰਦੀ ਬੁੱਧ ਲਈ ਹੋਰ ਸੌਖਾ ਕਰਕੇ ਸਾਫ ਦੱਸਿਆ ਹੈ:- ਕਵਨੁ ਕਵਨੁ ਨਹੀ ਪਤਰਿਆ ਤੁ ਪਰਤੀਤਿ ॥ ਮਹਾ ਮੋਹਨੀ ਮੋਹਿਆ ਨਰਕ ਕੀ ਰੀਤਿ ॥੧॥ ਮਨ ਖੁਟਹਰ ਤੇਰਾ ਨਹੀ ਬਿਸਾਸੁ ਤੂ ਮਹਾ ਉਦਮਾਦਾ ॥ ਖਰ ਕਾ ਪੈਖਰੁ ਤਉ ਛੁਟੈ ਜਉ ਊਪਰਿ ਲਾਦਾ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਤੁਮ੍ ਖੰਡੇ ਜਮ ਕੇ ਦੁਖ ਡਾਂਡ ॥ ਸਿਮਰਹਿ ਨਾਹੀ ਜੋਨਿ ਦੂਖ ਨਿਰਲਜੇ ਭਾਂਡ ॥ ੨ ॥ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਸਹਾਈ ਮਹਾ ਮੀਤੁ ਤਿਸ ਸਿਉ ਤੇਰਾ ਭੇਦੁ ॥ਬੀਧਾ ਪੰਚ ਬਟਵਾਰਈ ਉਪਜਿਓ ਮਹਾ ਖੇਦੁ ॥੩॥ ਨਾਨਕ ਤਿਨ ਸੰਤਨ ਸਰਣਾਗਤੀ ਜਿਨ ਮਨੁ ਵਸਿ ਕੀਨਾ ॥ ਤਨੁ ਧਨੁ ਸਰਬਸੁ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਿ ਜਨ ਕਉ ਦੀਨਾ ॥ ੪ ॥ {ਬਿਲਾ: ਮ: ੫} ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਸਾਫ ਪਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਮਨ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡੇਗਿਆ; ਜਪ ਤਪ ਸੰਜਮ ਦੀ ਤੂੰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿਤੀ। ਪੰਜਾਂ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈਕੇ ਤੂੰ ਕੀਹ ਕੀਹ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਦਾਰੂ ਕੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰੋ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ। ਰਹਾਉ ਵਿਚ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹੇ ਜਗਤ ਇਸ ਸੁਹਣੇ | ਫਿਰ ਸਾਫ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧ੍ਰਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਬਾਤ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਤੱਤਸਾਰ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਰਬ ਕਾਲੀ ਹਰੇਕ ਤੇ ਘਟਣ ਵਾਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਸੋ ਬੀ ਇਸ ਵਿਚ ਹੈ। -895-<noinclude></noinclude> nbllqki6qik3w1jqflf0ptc3ekvldfu 250 74916 237302 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਸਚਾਤਾਪ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਰੋਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਹੇ ਅੱਗੇ ਪਿਛੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ! ਕੀਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਡੁੱਬ ਗਿਆ? ਸਦਾ ਲਈ ਡੁਬ | ਗਿਆ? ਸੁਹਣੇ ਦਾਤਾ! ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਸ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਦੋਸ਼ ਤੇ ਪਾਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਸਚਾਤਾਪ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਰੋਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਹੇ ਅੱਗੇ ਪਿਛੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਵਾਲੇ! ਕੀਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਡੁੱਬ ਗਿਆ? ਸਦਾ ਲਈ ਡੁਬ | ਗਿਆ? ਸੁਹਣੇ ਦਾਤਾ! ਕੀ ਮੇਰੇ ਦਸ ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਦੋਸ਼ ਤੇ ਪਾਪ, , ਜੋ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵਧੀਕ ਹੈਨ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਡੋਬ ਗਏ? ਕੀਹ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮੈਂ ਐਉਂ ਡੁਬ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਬੇੜੀ ਇਕ ਪੈਰ ਤਿਲਕਣ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਸਦਾ ਲਈ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਭਾਵੇਂ ਦੇਹ ਤਰ ਆਵੇ, ਪਰ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੀ ? ਹਾਇ ਜੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਐਸੇ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਇਆ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਆਏ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੋਰ टूट ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਦਰੋਂ ਮਿਹਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਬੋਲੇ: “ਭਾਈ! ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਟੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਕਰਮ ਤੈਂ ਆਪ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰੋਗ ਉਪਜਾਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਹ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਤੂੰ ਆਪ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਪੈਰ ਤਿਲਕਿਆ ਤਾਂ ਅਣਤਾਰੂ ਡੁੱਬ ਮੋਇਆ। ਪਰ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ ਤੇਰੀ ਚੋਣ ਤੇ ਤੇਰੀ ਕਰਣੀ ਕਰਤੂਤ। ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਮਿਹਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਡੁੱਬ ਬੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬੀ ਉਹ ਸਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਥਿਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਵਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ; ਭਾਵ ਅਸੀਂ ਮਿਤ ਵਿਚ ਹਾਂ ਤੇ ਕਾਲ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਪਰ ਓਹ ਅਕਾਲ ਹੈ ਤੇ ਅਮਿੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਥਿਰ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਭਾਵ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੈ। ਨਿਰਾ ਪੁੰਨੀਆਂ ਦਾ ਦਾਤਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਰਬ ਦਾ ਦਾਤਾਰ ਹੈ। ਸਰਬ ਦਾ ਦਾਤਾਰ ੧ ਖਸਮ ਵਿਸਾਰਿ ਕੀਏ ਰਸ ਭੋਗ ॥ ਤਾਂ ਤਨਿ ਉਠਿ ਖਲੋਏ ਰੋਗ ॥ ੨ ਜੇ ਕੋ ਡੂਬੈ ਫਿਰਿ ਹੋਵੈ ਸਾਰ ॥ {ਮਲਾਰ ਮ: ੧} ਤੇ ਨਾਨਕ ਸਾਚਾ ਸਰਬ ਦਾਤਾਰੁ॥੪॥੩॥੫-੬੬੨ | ਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਤਿਤਾਂ ਦਾ ਬੀ ਦਾਤਾਰ ਹੈ। ਕੋਹੜੀ-ਹੇ ਅਗਮ ਨਿਗਮ ਦੇ ਮਹਿਰਮ! ਹੇ ਡੁੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੀਉ ਉਠਣ ਦੀ ਮੰਗਲ ਮਯ ਖਬਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾ! ਹੇ ਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਬੁਸ਼ਾਰਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅੱਲਾ ਦੇ ਸੁਆਰੇ! ਰਹਿਮ ਕਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਦਾਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ-ਦਾਗ਼ਾਂ ਦੇ ਧੋਣ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਕੀਕੂੰ ਪਾਵਾਂ? ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਗਿਆ ਭੰਗ ਦੇ ਭਾੜੇ, ਉਹ ਦੱਸ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਧੋ ਲਵਾਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਕੰਚਨ ਵੰਨਾਂ ਹੋ ਕੇ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਹੜ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜਾਵੇ। (ਰੋ ਰੋ ਕੇ) ਹੇ ਦਾਤਾ! ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਤਰਸ ਕਰ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ ਮਨ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾਵਾਂ। ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਿਚ ਬੋਲੇ: ਭਾਈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਨਹੀਂ! ਸੁਣ ਹੇ ਫਕੀਰ! ਇਹ ਰਸਤਾ ਹੈ: ‘ਨਾਉਂ ਆਖਣਾ'। ਇਸ ਰਾਹੇ ਟੁਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸਲਾਮਤੀ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਪੁਜੇਂਗਾ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਥਾਂਉ ਨਹੀਂ, ਜਿਥੇ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੋਹੜੀ ਨੂੰ ਢੋਈ ਮਿਲੇ। ਹਾਂ ਮਨ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਕੋਹੜੀ ਲਈ ਇਹੋ ਇਕੋ ਥਾਂ ਹੈ: ‘ਨਾਉਂ ਆਖਣਾ। ਸਭਨਾਂ ਲਈ, ਨਰੋਇਆਂ ਲਈ, ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਇਹੋ ਇਕੋ ਥਾਉਂ ਹੈ। ਆਖ ਜੋ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਲਗੇ ਦਾਗ਼ ਧੋ ਹੋ ਜਾਣ। ਹਾਂ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ‘ਨਾਮ ਜਪਣਾ’ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਹਾਂ, ਉਸੇ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਤੇ ਨਾਮ ਕੀਕੂੰ ਆਖੀਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ। ਫਕੀਰ-ਸਾਂਈਂ ਵਾਲੇ ! ਨਾਮ ਆਖਣਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਮਿਹਰ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਲਾਵਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ ? ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਡੁੱਬਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ੧ ਕਰਮਿ ਮਿਲੈ ਆਖਣੁ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ॥ ਜਿਤੁ ਲਗਿ ਤਰਣਾ ਹੋਰੁ ਨਹੀ ਥਾਉ॥{ਧਨਾ:ਮ:੧-੫} -894-<noinclude></noinclude> quwzvpwellc8mlwv27skdmw60xml699 250 74917 237303 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ‘ਬੀਬਿਆ! ਕੀ ਪਾਪ ਦੇ ਰਾਹ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਟੁਰਨੇ ਲਈ? ਤਾਂ ਉਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਸਿਆਣ ਕੇ ਆਖਿਆ: ‘ਜੀਓ! ਤੁਸਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਬਖਸ਼ੇ ਸਨ, ਫਿਰ | ਇਹੋ ਹੀ ਰਾਹ ਰਸਮਈ ਰਾਹ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ‘ਬੀਬਿਆ! ਕੀ ਪਾਪ ਦੇ ਰਾਹ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਟੁਰਨੇ ਲਈ? ਤਾਂ ਉਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਸਿਆਣ ਕੇ ਆਖਿਆ: ‘ਜੀਓ! ਤੁਸਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਬਖਸ਼ੇ ਸਨ, ਫਿਰ | ਇਹੋ ਹੀ ਰਾਹ ਰਸਮਈ ਰਾਹ ਹੈ'। ਫਿਰ ਆਪ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ ਤਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਗੱਭਰੂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪ ਨੇ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ:‘ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਰੋਨਾ ਏਂ?” ਤਾਂ ਉਸ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਤਾ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ‘ ਜੀਓ! ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸਾਂ, ਤੁਸਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਂ ਜੀਵਾਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰੋਣ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰਦਾ? | | | | | | ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਜੀਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰਹਿਣ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਅਨਾਦਰ ਦਾ ਵਰਤਾਉ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਛੱਡਕੇ ਇਸ ਦੁਖ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਜਗਤ ਨਿਸਤਾਰਨ ਲਈ। ਹਾਂ, ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਬੀ ਤਿਆਗ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਫਿਰਨਾ ਤੇ ਪਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਸਹਿਣਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਮੱਤੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਚਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੇਖੋ ਉਸ ਮਹਾਂ ਉਪਕਾਰੀ ਨੂੰ ਰੇਣ ਬਸੇਰੇ ਲਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਐਸ ਵੇਲੇ ਆ ਜਾਣ ਖਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਓਸੇ ਦੇਹ ਵਿਚ ਜੀਕੂੰ ਤਦੋਂ ਆਏ ਸਨ; ਤਦ ਦੇਖੋ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਸਦਕੇ ਹੋ ਹੋ ਜਾਈਏ ਸਾਰੇ। ਪਰ ਹਾਂ ਵੇਲੇ ਭੀ ਅਸੀਂ ਹੀ ਸਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਜੁ ਸਨ ਮੰਦਮਤੀ, ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਹੀ ਸਾਂ ਨਾ ਓਦੋਂ ਵੀ। {ਪਹਿਲੇ ਕਾਲਮ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਆਦਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ ਨਾ ਹੁੰਦੇ, ਅਪਣੇ ਦੁਖਾਂ ਜੀਓ ਅਸਾਂ ਨੇ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਫਸੇ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ | ਸ੍ਵਾਮੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਉਹ ਹਉਂ ਅਤੀਤ ਉਪਕਾਰੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ: ‘ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਪਰ ਉਪਕਾਰ ਉਮਾਹਾ ਤੇ ‘ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕੀ ਸਭ ਉਪਰ ਮਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਟੋਲੀਏ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਕਿਵੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਮਿਹਰ ਬੀ ਕਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਪਾਕੇ ਮਿਹਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਬੀ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਪਰ ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਹੈ: ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਦੇਵੇਗੀ, ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:- ਕੰਙਣਪੁਰ ਕਸੂਰ ਆਦਿ ਥਾਈਂ ਵਿਚਰਦੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ ਆਏ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਉਂ ਦਿਪਾਲਪੁਰ ਸੀ। ਇਥੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ੧੫:ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਦਿਪਾਲ ਪੁਰ ਪਾਸਦੋਂ ਕੰਙਣ ਪੁਰ ਵਿਚਦੋਂ ਕਸੂਰ ਵਿਚਦੋਂ ਪੱਟੀ ਵਿਚਦੋਂ' ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਆਇ ਰਹਿਣ ਲਗਾ ਤੇ ਏਥੇ ਸਾਖੀ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਪਰ ਲੇਖਕ ਜੀ ਨੂੰ ਭੁਲੇਵਾ ਲੱਗਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਦਿਪਾਲਪੁਰ, ਜੋ ਪਹਿਲੋਂ {ਬਾਕੀ ਟੂਕ ਦੇਖੋ ਦੂਸਰੇ ਕਾਲਮ ਹੇਠ} .. -੪੧੧- ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਸਾਖੀ ਉਥੇ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤਕ ਟਿਕਾਣਾ ਓਥੇ ਹੈ। ਦਿਪਾਲ ਪੁਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵਾਰ ਨਾਨਕਸਰ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਖੂਹ ਪਾਸ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਪਲੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹਨ, ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਦੀਂਦੀ ਹੈ, ਹੈ ਚੁਨੇ ਦੀ ਪੱਕੀ, ਸ਼ਕਲ ਪਲੰਘ ਦੀ ਹੈ, ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਪਿੱਪਲ ਹੈ ਤੇ ਦੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਓਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕੋਹੜੀ ਨਿਸਤਾਰਨ ਦੀ ਸਾਖੀ ਇਥੇ ਹੋਈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਥੇ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਕੋਹੜੀ ਫਕੀਰ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਦੀ ਇਬਾਰਤ ਉਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਗੜੀ ਹੋਵੇ, ਮਤਲਬ ਹੋਵੇ ਕਿ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪੱਟੀ ਕੰਙਨ ਪੁਰ ਤੋਂ ਦੀਪਾਲ ਪੁਰ ਆਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਹੈ, ਤਹਿਸੀਲ ਦੀਪਾਲ ਪੁਰ ਜਿਲਾ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਬੀ ਬਹੁਤ ਅਸਥਾਨ ਹਨ।<noinclude></noinclude> c1q1sbbjxlqnxthyl742jsbcxrigbdi 250 74918 237304 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| / ਦੇ | ਂ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਹਾਂ, ਜਿਸ ਰਚਣਹਾਰ ਨੇ ਐਸਾ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਰੂਹ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਲੈ। ਅਰਥਾਤ ਮਨ ਰਚਕੇ ਓਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਲਾ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ | ਉਹ ਜੋ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰਾ ਆਪਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਲਈ ਉ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| / ਦੇ | ਂ ਤੇ ਕੀਤੀ। ਹਾਂ, ਜਿਸ ਰਚਣਹਾਰ ਨੇ ਐਸਾ ਸ਼ਰੀਰ ਤੇ ਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਰੂਹ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣ ਲੈ। ਅਰਥਾਤ ਮਨ ਰਚਕੇ ਓਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਲਾ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ | ਉਹ ਜੋ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰਾ ਆਪਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਲਈ ਉਸ ਵਿਚ ਹਵਾ ਵਜਾ ਦਿਤੀ, ਹਵਾ ਫੂਕ ਸੁਣ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਤੂੰ ਮੋਹ ਪ੍ਰੀਤ ਦਿਤੀ ਕਿ ਤੇਰੇ ਸਵਾਸ ਚੱਲ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਸੁਆਸਾਂ ਵਿਚ ਆਕੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਸੋ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਪਾ ਲਿਆ ਤੇ ਤੇਰਾ ਜੀਵਨ ਇਕ ਅਸਰ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕਲਾ ਹੋ ਗਈ, ਤਦ ਉਸ ਦੇ (ਨਿਸ਼ਾਨਾ) ਬਣੇ, ਭਾਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸ ਰਚਣਹਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਤੂੰ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਪਰ ਕੀਤੇ ਸੇ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਕੁਸੰਗ ਨਾਲ ਡੁੱਬੇ ਤੇ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯਾਦ ਰੱਖ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਥਾਂਈਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਭਾਵ ਜਿਸ ਕੁਸੰਗ ਨਾਲ ਡੁੱਬਾ। ਦੂਜੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਦੋ ਅਸਰ ਪਏ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਇਕ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਰੋਗੀ ਹੋਕੇ ਤੂੰ ਧਿਤਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਚਰ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਪਰ ਤੂੰ ਜੰਮਕੇ ਤੇਰੇ ਵਿਰਲਾਪ ਪੱਲੇ ਪਿਆ, ਦੂਸਰੇ ਜੋ ਅਸਰ ਤੇਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਪਿਉ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਂ ਅੰਦਰ ਪਿਆ ਸੋ ਤੂੰ ਗਉਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਹੈ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਿਚ ਲਪਟ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਨਾ ਇਹ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ-ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਇੰਦਰੇ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ-ਦਾਗ਼ ਪੈ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਰਕੇ ਅੱਗੇ ਬਾਣੀ, ਜੋ ਰਚਣਹਾਰ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਕਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਤੇਰੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੀਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, | ਮੂੰਹ ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਏਥੇ ਇਸ ਲਈ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲਕੇ ਤੂੰ ਭੋਗਾਂ ਤੇ ਸਭਾ, ਪਰ੍ਹੇ ਕਿ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਵਿਕਾਰ ਕਾਲਖ ਹਨ, ਦੇਂਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾਗ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਓਥੇ, ਕਿ ਦਾਗ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਇਕ ਦਾਗ਼ ਸ਼ਰੀਰਕ ਰੂਹ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਗਾਹ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ ਹਨ ਇਕ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਰੋਗ | ਬੈਠਣ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਟ ਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਕੇ ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਰੋਗੀ ਜ਼ਖਮਾਂ ਰੂਪੀ ਦਾਗ਼ ਹਨ ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਭੌਰ ਨੂੰ (ਯਾ ਲਿੰਗ (ਕੁਸ਼ਟੀ) ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਤੇਰੇ ਪੱਲੇ ਪੈ | ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ) ਯਾ ਉਸ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਭਾਈ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਦੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਰ ਕੀਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਓਥੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਢੋਈ ਨਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਬੈਠਣ ਦੇਵਣਗੇ। ਜਿਨਿ ਮਨੁ ਰਾਖਿਆ ਅਗਨੀ ਪਾਇ ॥ ੨ ਵਾਜੈ ਪਵਣੁ ਆਖੈ ਸਭ ਜਾਇ ॥੨॥ ਇਸ ਤੁਕ ਦੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਅਰਥ ਐਉਂ ਬੀ ਹਨ:- ਦੇ 'ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਵਾਯੂ ਚਲਾਕੇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੇਟੋਂ ਕੱਢਿਆ, ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਵੇਖਕੇ ਸਭ ਆਖਦੇ ਹਨ ਬਚਾ ਜੰਮਿਆ ਹੈ। ੩ ਜੇਤਾ ਮੋਹੁ ਪਰੀਤਿ ਸੁਆਦ ॥ ੪ ਸਭਾ ਕਾਲਖ ਦਾਗਾਂ ਦਾਗ ॥ ਦੋ ਵੇਰੀ ‘ਦਾਗ’ ਪਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਰੂਹ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦਾਗੀ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਭਾਵ ਸੂਚਨਾ ' ਲਈ। ੫ ਜਿਉ ਪਕਾ ਰੋਗੀ ਵਿਲਲਾਇ ॥੧॥ | | | ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਕੋਹੜੀ ਕੰਬਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੋਝੀ ਆਈ, ਭੈ ਛਾਇਆ ਕਿ ਹੈਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਸਾਂ ਤੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਭੀ ਕਲੰਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ‘ਸਦਾ ਦਾ ਦੁੱਖ’ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਭੈ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਉਤਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਕੀਰ ਹੁਣ ਦਾਗ ਦੋਸ ਮੁਹਿ ਚਲਿਆ ਲਾਇ ॥ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਨਾਹੀ ਜਾਇ ॥੩॥ -898-<noinclude></noinclude> q0jk0ihvxtej8xvg98c3l3op6dhokq7 250 74919 237305 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਗਰੋਂਬਾਹਰ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਇਕ ਪੁਰਿ ਆਵਾ ਬਹੁਰ ਅਗਾਰੀ॥ ਜਾਇ ਪਹੂੰਚੇ ਤਾਂਹਿ ਮਝਾਰੀ॥ਰੈਣ ਰਹਿਣ ਹਿਤ ਖੋਜਤਿ ਥਾਂਇ ॥ ਜਿਨ ਕੀਨੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਨਾਇ॥ ੬੧॥ ਤਹਾਂ ਬਸੇਰਾ ਦੇਤ ਨ ਕੋਊ॥ ਬੈਠਹਿਂ ਜਹਾਂ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਗਰੋਂਬਾਹਰ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- ਇਕ ਪੁਰਿ ਆਵਾ ਬਹੁਰ ਅਗਾਰੀ॥ ਜਾਇ ਪਹੂੰਚੇ ਤਾਂਹਿ ਮਝਾਰੀ॥ਰੈਣ ਰਹਿਣ ਹਿਤ ਖੋਜਤਿ ਥਾਂਇ ॥ ਜਿਨ ਕੀਨੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਨਾਇ॥ ੬੧॥ ਤਹਾਂ ਬਸੇਰਾ ਦੇਤ ਨ ਕੋਊ॥ ਬੈਠਹਿਂ ਜਹਾਂ, ਉਠਾਵਹਿਂ ਸੋਊ ॥ ਮੰਦਮਤੀ ਨਰ ਪਿਖਿ ਤਹਿ ਥਾਏਂ। ਪੁਰਿ ਤੇ ਵਹਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਪੁਨ ਆਏ॥੬੨॥ {ਗੁ: ਨਾ: ੫-੨੫ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕੌੜੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਦੁਖ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਕੁਛ ਦੂਰ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਇਕ ਝੁੱਗੀ ਤੱਕਕੇ ੳਧਰ ਨੂੰ ਗਏ। ਇਥੇ ਇਕ ਕੋਹੜੀ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ। ਕੋਹੜੀ ਕੋਈ ਅਮੀਰ ਕੋਹੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਮੰਗਤਾ ਕੋਹੜੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਹੜੀ ਫਕੀਰ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਰੇ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕੀਹ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜਨੌਰ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਫੜਕਦਾ, ਜਗਤ ਨਿਸਤਾਰਣਹਾਰ ਜਾ ਖੜੋਤਾ। ਅਤਿੱਥੀ ਵਾਂਙੂ ਹੋਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ‘ਏ ਫਕੀਰ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਦੇ। ਚਿੜੀਆਂ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਭਾਈ! ਚਿੜੀਆਂ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ। ਭਲਕੇ ਉੱਠ ਪੰਧ ਪੈ ਜਾਣਾ ਰਾਤ ਰਾਤ ਹੈ ਡੇਰਾ। ਡੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਰਾਂ ਏ ਚਲਦੀ, ਸਭ ਦਾ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ। ਹੈ ਗੁਜਰਾਨ ਏ ਪਲਕ ਝਲਕ ਦੀ ਕਿਆ ਮੇਰਾ ਕਿਆ ਤੇਰਾ। ਖਿਆਲ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਖੜੋਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਜਗਤ ਯਾਤ੍ਰਾ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ੧੫: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ੨ ਜੈਸਾ ਕਿ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆਂ: ‘ਕਾਜ਼ੀ! ਇਹ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਸੁਣਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਵਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ’{ਗੁਰ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲ} / | -892- ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਭਰਾ ਤੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤਰਲੇ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਹਾਂ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੇ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਸੀ: ‘ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤੁਮ ਕਿਤਨੇ ਕੋਸਾ। ਚਲਿ ਆਏ ਨਿਜ ਦੇਨ ਭਰੋਸਾ। ਤਿਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਰਹਨਿ ਅਬ ਕੀਜੈ॥ ਸਰਬ ਦੇਸ਼ ਉਪਦੇਸ਼ਹਿ ਦੀਜੈ। ਸੱਜਣੋ ਉਹੋ ਗੁਰੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਦਮ ਧਰਨ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਧਨ ਲਾਕੇ ਮੰਦਰ ਪਾਏ ਹਨ, ਇਸ ਰਾਤ ਸਭ ਦੇ ਅਨਾਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਇਕ ਕੋਹੜੀ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ: 'ਏ ਫਕੀਰ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਦੇਹਿ।' ੨ ਦੇਖਿਆ ਨੇ ਜਗਤ ਦਾ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਾਲ ਸਲੂਕ। ਉਹ ਕੋਹੜੀ ਫਕੀਰ ਅੱਗੋਂ ਬੋਲਿਆ। ‘ਜੀ ਮੇਰਿਅਹੁ’ ਪਾਸਹੁੰ ‘ਜਨਾਵਰ ਨੱਸਦੇ ਹੈਨ, ਪਰ ਖੁਦਾਇ ਦਾ ਕਰਮ ਹੋਆ ਹੈ ਜੋ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸੂਰਤਿ ਨਦਰਿ ਆਈ ਹੈ।’ ਇਸ ਪਾਤਕ ਤੋਂ ਪੰਛੀ ਡਰਦੇ, ਫਟਕੇ ਕੁਈ ਨ ਨੇੜੇ, ਦੂਰੋਂ ਮਿਰਗ ਤੱਕ ਉਠ ਭੱਜਣ; ਵੜਨ ਨ ਸਾਡੇ ਵੇੜੇ। ਵੱਗ ਨਗਰ ਦੇ ਦੂਰ ਵਿੱਥ ਤੋਂ, ਲੰਘ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵਣ, ਭਲਾ, ਮਨੁੱਖ ਕਾਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ, ਆ ਕੇ ਫੇਰਾ ਪਾਵਨ? ਅੱਜ ਕੋਈ ਏ ਕਹਿਂਦਾ ਆਯਾ: ‘ਚਿੜੀਆਂ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ'; ਮੈਂ ਕੋੜ੍ਹੀ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਅੰਦਰ, ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ ਡੇਰਾ? ਯਾ ਮੈਂ ਸੁੱਤਾ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਾਂ, ਯਾ ਪੁੰਨ ਮੇਰੇ ਬੋਲਣ, ਯਾ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੋਂ ਆਯਾ ਝੁੱਗਾ ਮੇਰਾ ਫੋਲਣ? ਪਰ ਹੈ ਸੱਦ ਕਟਕਦੀ ਪ੍ਯਾਰੀ; ਮਿੱਠੀ ਅੱਤਿ ਰਸੀਲੀ, ਦਿੱਸੇ ਸੂਰਤ ਪ੍ਯਾਰ ਭਰੀ ਹੈ, ਮੋਹਣੀ ਛੈਲ ਛਬੀਲੀ। ਤੁੱਠਾ ਅਜ ਖੁਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਪਰ, ਸੂਰਤ ਆਦਮ ਡਿੱਠੀ, ਮੂਰਤ ਦੇਵ ਫਰਿਸ਼ਕ੍ਯੋਂ ਸੁਹਣੀ, ਪ੍ਯਾਰੀ ਤੇ ਅਤਿ ਮਿੱਠੀ, ਜੀ ਆਯਾਂ ਨੂੰ, ਸਦਕੇ ਆਯਾਂ, ਜਾਨ ਨਿਮਾਣੀ ਘੋਲੀ। ਸਖਣੀ ਜਿੰਦ ਵਾਰਨੇ ਕੀਤੀ, ਰੁਲ ਚੁੱਕੀ ਲੈ ਰੋਲੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁ: ਨਾ: ‘ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 3 ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ<noinclude></noinclude> d6prbiom0t0pgj20khs7cltvz6j9l7i 250 74920 237306 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ‘ਵਾਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ’ ‘ਵਾਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ' ਕਰਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਰੂਰ ਤੇ ਮਦਹੋਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਛਲਿਆ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁਣ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ‘ਵਾਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ’ ‘ਵਾਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ' ਕਰਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਸਰੂਰ ਤੇ ਮਦਹੋਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਛਲਿਆ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਧੋਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁਣ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮੇਰੇ ਤੇ ਝੂਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਅੰਦਰ ਆ ਧਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੈਣ ਚਾਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨੈਣ ਖੁਹਲਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਦਰ ਪਾਈ, ਕੋਹੜੀ ਦਾ ਕੁਸ਼ਟ ਦੂਰ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਵੀਚਾਰ ਕਰੋ ਕਿ ਕੋਹੜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੈ ਪਿਆ ਤੇ ਭੈ ਨਾਲ ਵੈਰਾਗ ਹੋਕੇ ਮਨ ਤੋਂ ਭੁੱਲ ਦੀ ਮੈਲ ਲੱਥੀ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਸੋਝੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ, ਫੇਰ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾਨ ਦਿਤਾ ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਹੈ; ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਨਾਲ ਲਗੇ ਰਹਿਣਾ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਐਉਂ ਸਮਝਾਕੇ, ਸੋਝੀ ਦੇਕੇ ਫੇਰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਮਿਹਰਬਾਨ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਕੋਹੜ ਭੀ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਕੋਹੜ ਤਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਕੋਹੜ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਟੁਰ ਨਹੀਂ ਗਏ ਕਿ ਮੈਂ ਪਰਉਪਕਾਰ ਤੇ ਨੇਕੀ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਬੱਸ। ਸਗੋਂ ਉਸਦੀ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਖੋਹਲ ਦਿਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਦੇਕੇ ਪਸਚਾਤਾਪ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਧੋ ਲਿਆ ਤੇ ਸੋਝੀ ਦੇਕੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ। ਅਰੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਤੇ ਪਾ ਦਿਤਾ। ਂ | | | | ਪਰਮਾਰਥ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖੋਹਲਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ’ ਇਹ ਸਿਖਾਇਆ। ਰਾਹ ਪਾਕੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲਕੇ ਕੰਮ ਦੱਸਕੇ ਤੇ ਸਿਖਾਲ ਕੇ ਕੋਹੜ ਬੀ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਮਿਹਰਵਾਨਗੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:-ਤਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਾ ਸਦਕਾ ਕੋਹੜ ਦੂਰ ਹੋਇ ਗਇਆ, ਦੇਹੀ ਹੱਛੀ ਹੋਈ, ਆਇ ਪੈਰੀ ਪਇਆ, ਨਾਉ ਧਰੀਕ ਹੋਆ, ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਲੱਗਾ ਜਪਣੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਅਰੋਗ ਹੋ ਗਈ, ਮਨ ਦੇ ਸੋਗ ਬੀ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਨਸ ਗਏ, ਬੁੱਧੀ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਈ, ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਕੱਟੀ ਗਈ। ੩. ਉਪਰ ਜੋ ਗੁਫਤਗੂ ਆਈ ਹੈ ਸੋ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਟੀਕਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਹੈ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜੋ ਇਸ ਪਰਿਥਾਇ ਉਚਾਰਿਆ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੁਰਮਤਿ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਾਂਙੂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਉਸ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦਾ ਤੱਤ ਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀਂ ਸੋ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਲਈ ਸਰਬ ਕਾਲੀ ਸੱਚ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਰਚ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਕਦੇ ਧੁਰੋਂ ਕੋਈ ਅਮਰੀ ਰੌ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦੇ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਥਾਇ ਤਤਕਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜ ਕਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਰਬ ਕਾਲ ਸਰਬ ਦੇ ਭਲੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖ ਤੋਂ ਉਚਾਰੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹੇ ਪਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਭਿਪ੍ਰਾਇ, ਉਪਰਲੀ ਗੱਲ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਹ ਦੀ ਕਲ੍ਯਾਣ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਿਪਤਰ ਰੋਗ ਬਿਦਾਰੁ ॥ ਪੁਨਾ:-ਪ੍ਰਥਮੇ ਮਿਟਿਆ ਤਨ ਮਨ ਸਗਲ ਕਉ ਹੋਆ ਸੂਖੁ ॥ {ਸਵ:ਮ:੨ ਕੇ} ਕਾ ਦੂਖ {ਆਸਾ ਮ:੫} || ਬਾਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਠ ਤੁਕ ਵਾਰ ਇਹ ਹੈ:- ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। ੨ ਨਿਰਮਲ ਭਈ ਮਨੀਖਾ ਤਬਿਹੀ ॥ ਮਨ ਮਲੀਨਤਾ ਨਾਸੀ ਸਭਿਹੀ ॥ {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ:} -892-<noinclude></noinclude> si5ltwpves3ebzfd4jrfu4866i9m416 250 74921 237307 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੱਗਕੇ ਤਰਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਠੌਰ ਥਿੱਤਾ ਮੇਰਾ ਭੀ ਲੱਗੇ। ਕਰ, ਮਿਹਰ ਹੇ ਮਿਹਰਾਂ ਵਾਲਿਆ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਆਖਣਾ ਇਹ ਹੈ, ਸੁਣ-ਉਸ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਦਾ ਦਾਤਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੱਗਕੇ ਤਰਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਠੌਰ ਥਿੱਤਾ ਮੇਰਾ ਭੀ ਲੱਗੇ। ਕਰ, ਮਿਹਰ ਹੇ ਮਿਹਰਾਂ ਵਾਲਿਆ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਆਖਣਾ ਇਹ ਹੈ, ਸੁਣ-ਉਸ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸਦਾ ਦਾਤਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਰੇਖ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਹੈ, ਸਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਥਿਰ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੈ, ਗ੍ਯਾਨ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉਹਲੇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦਾ ਗੁਣ ਯਾ ਸੁਭਾਵ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਆਪ ‘ਪ੍ਰੇਮ' ਹੈ, ਬੱਸ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। – ਇਹ ਬੀ ਨਾਲੇ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ‘ਮਿਹਰ’ ‘ਪਿਆਰ’ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਹੈ। ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਪਿਆਰ ਸਰੂਪ | ਹੋਣਾ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਤੇ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਸਦਾ ਅਨੰਦ ਸਰੂਪ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸੋ ਤੂੰ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਓਹ ਮੇਰਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵਿਸਾਰਾਂ, ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਾਂ। ਸਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਅੰਦਰ ਭਰੀ ਰੱਖਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਦਾਤਾਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸਤੋਂ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਜੁਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਯਾ ਮਿਲੇ ਰਹਿਣਾ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਕੇ। ਪਰ ਸੱਜਣਾ ਇਸ ਭਾਵ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣਾ ਕਠਨ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਬਾਦ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਯਾਦ ਰਖੇਂਗਾ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਾਵ ਨੂੰ ਜੋੜ ਅੰਦਰ ਵਸਾਈਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਮ ਅਰਾਧਣ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਲ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਕਰਮ ਸਾਡੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਸੁਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਸਾਥੋਂ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਾਨੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚ ਸ਼ਰੀਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤਾਂਤੇ ਦਾਤੇ ਦੀ ਯਾਦ ਜੋ ਅੰਦਰ ਮਨ ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥੫॥ ੨ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਬਿਸਰੈ ਹਉ ਮਰਉ ਦੁਖਾਲੀ ॥ {ਜਪੁਜੀ} {ਬਿਲਾ: ਮਹਲਾ ੧} ਪੰਚਮ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਵਾਕ ਹੈ:- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨ ਵਿਸਰੈ ਨਾਮੁ ਸੇ ਕਿਨੇਹਿਆ ॥ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਣਹੁ ਮੂਲਿ ਸਾਂਈਂ ਜੇਹਿਆ ॥ - ਂ | ਵਿਚ ਟਿਕਾਉਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਸਾਧਨ ਆਰੰਭ ਕਰੀਦਾ ਹੈ। ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਜੀਭ ਨਾਲ ਉਦ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਉਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਝੁਕਾਉ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਝੁਕਾਉ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਹੋਕੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਨਾਮ ਦਾ ਆਖਣਾ ਕੀ ਹੋਇਆ? {ਆਸਾ ਮ: ੫} -੪੧੬- ੧.ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਸਨਾ ਤੇ ਬਿਠਾਉਣਾ, ੨.ਉਸ ਦਾ ਖ੍ਯਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣਾ, ੩. ਉਸ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਸਿੰਮ੍ਰਤੀ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣਾ; ਐਉਂ ਘਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਜਦ ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦਾਤਾ ਸਦਾ ਦਿਨ ਰਾਤ ਅੰਦਰ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਦ ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੰਸ; ਜੋ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਉੱਜਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ। ਮਰਦਾਨਾ ਜੋ ਲਾਗੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ:- ਹੇ ਫਕੀਰ ! ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੁਕ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ। ਸੁਣ:- ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ॥੫॥ {ਜਪੁਜੀ} ਇਹ ਸਾਰ ਲਈ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਹੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਤੇਰੇ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ। ਹਾਂ, ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ' ਹੈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਵਿਸਰੇ, ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਵਿਸਰੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰਹੇ। ਜਾਂ ਫਕੀਰ ਨੇ ਸੁਣਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਡੇ ਸ਼ੁਕਰ ੧ ਕੰਚਨ ਕਾਇਆ ਨਿਰਮਲ ਹੰਸੁ। {ਮਲਾਰ ਮ:੧} ੨ ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਨਾਉਂ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਚਿਰੋਕਾ, ਪਰ ਦੀਦਾਰੇ ਅੱਜ ਹੋਏ ਸਨ।<noinclude></noinclude> dhnjw3uwx26b65gcyerol1h6xf2dai2 250 74922 237308 2026-09-27T07:38:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਅਸੂਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਮਨ ਖੋਤੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਾੜੀ ਪਿਛਾੜੀ ਬੱਝੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੇ ਖੋਹਲੋ ਤਾਂ ਸੁਆਹ ਵਿਚ ਲੇਟੇਗਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੀ ਪਾਊ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੀ, ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਿਛਾੜੀ ਤਦ ਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਅਸੂਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਮਨ ਖੋਤੇ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਗਾੜੀ ਪਿਛਾੜੀ ਬੱਝੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਜੇ ਖੋਹਲੋ ਤਾਂ ਸੁਆਹ ਵਿਚ ਲੇਟੇਗਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੀ ਪਾਊ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੀ, ਤਾਂ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਿਛਾੜੀ ਤਦ ਖੋਹਲੋ ਜਦ ਛੁੱਟ ਉਪਰ ਲੱਦ ਲਵੋ ਤਾਂ। ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਵੇਚਨਾ ਤੋਂ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋ ਲਓ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿਓ। | ਅਰਥਾਤ ਦੁਖਾਂ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਹੜੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ | ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਾਠ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦੇਕੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਾਓ ਤਾਂ ਸ਼ਰੀਰਕ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ। ਮਤਲਬ ਇਹ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਉਪਕਾਰ ਦੁਖ ਨਿਵਿਰਤੀ ਦਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕਟ ਜਾਵੇ। "ਐਸਾ ਦਾਰੂ ਲੋੜਿ ਲਹੁ ਜਿਤੁ ਵੰਞੈ ਰੋਗਾ ਘਾਣਿ॥" ਜੀਵ ਸ਼ਰੇਣੀ ਦੇ ਸਾਧੂ ਉਤਨਾ ਕੁਛ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਅਵਤਾਰ ਗੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਸੰਤ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਖੇਦ ਨਵਿਰਤੀ ਦਾ ਚਾਉ ਆਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੁਖੀਏ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਾਵੇ ਤੇ ਦੱਸੇ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਆਪ ਦਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੇ ਤੂੰ ਂ | ਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਵੱਲ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਦੁਖ ਵਿਚ ਫਸੇਂਗਾ ਜੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਆਪ ਲੈ ਲਵੇਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪ ਵੈਦੰਗੀ ਸਿੱਖ ਗਿਆ। ਤਾਂਤੇ ਤੂੰ ਬਾਣੀ ਤੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਲੱਗ। ਉਪਕਾਰ ਕਰੋ, ਸੇਵਾ ਕਰੋ ਜਗਤ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਚਿਤ ਕਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲਾ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੁਧਰੇਗਾ, ਵੀਚਾਰ ਵਧੇਗੀ, ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਨਿਹੁਂ ਲੱਗੇਗਾ ਤੇ ਦੁਖ ਆਪੇ ਦੂਰ ਹੋਣਗੇ। ਜੋ ਕੁਛ ਸਰ ਬਣ ਆਵੇ ਭਲਾ ਕਰ ਦਿਓ। ਭਲਾ ਕਰੋ, ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਣਕੇ, ਹਉਂ ਧਾਰਕੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਹਉਂ ਨਹੀਂ ਪੈਣ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਬੀ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਸਾਡਾ ਪਹਿਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਆਪ ਜਪਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾਉਣਾ ਇਹ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਸਮਝਕੇ ਕਾਰ ਕਰਨੀ ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਹੈ। ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਇਹ ਭੀ ਹੁਕਮ ਸਮਝਕੇ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੁਖ ਸੁਖ ਆਉਣ ਇਹ ਭੀ ਹੁਕਮ ਸਮਝਣੇ ਹਨ। ਸੂਚਨਾ-ਇਥੋਂ ਕਸੂਰ ਪੱਟੀ ਹੁੰਦੇ ਉਪਰ ਰੁਖ ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਜਾਂਦੇ ਯਾਸਾ ਪਾਰ ਹੋ ਆਪ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਅੱਪੜੇ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਭਾਈਆ ਜੀ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਰਸਤੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਲੋਧੀ ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਪੂਰਬ ਰੁਖ ਹੁੰਦੇ ਸਤਲੁਜੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਜਾ ਨਿਕਲੇ ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕੀਰਤਪੁਰ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦਾ ਹਾਲ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੇ ਗੀਤ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ:- -੪੧੯-<noinclude></noinclude> 8tchlep2km60y7z1are8uij5fasgg15 250 74923 237309 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬੋਲਿਆ:-"ਹੇ | ਆਯਾ, ਹਾਹੁਕਾ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲੀਂ ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ : ਜੀ! ਅਸੀਂ ਕਰੁਣਾਮਯ ਚੋਜੀ ਤੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਜੀ! ਤਦੋਂ ਤੇਰੇ ਮੇਲ, ਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਕੂਕਰਾਂ ਦੇ ਕੂਕਰ; ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਤੇਰੇ ਰੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬੋਲਿਆ:-"ਹੇ | ਆਯਾ, ਹਾਹੁਕਾ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲੀਂ ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ : ਜੀ! ਅਸੀਂ ਕਰੁਣਾਮਯ ਚੋਜੀ ਤੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਜੀ! ਤਦੋਂ ਤੇਰੇ ਮੇਲ, ਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਕੂਕਰਾਂ ਦੇ ਕੂਕਰ; ਪਰ ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਹੋਰ ਹੋਣਗੇ, ਤੇਰੇ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਕੇਡਾ ਸੁਹਣਾ ਹੈ? ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਏਗਾ?" ਸਤਿਗੁਰ-ਹਾਂ ਸੱਜਣਾ! ਪਛਾਣ ਲਏਗਾ। ਪਹਿਲੋਂ, ਸਾਡਾ ਇਕ ਪ੍ਯਾਰਾ-ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ-ਆਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਏਗਾ, ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਆਵਾਂਗੇ ਤੇ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਮੰਗਕੇ ਪੀਆਂਗੇ। ਅੱਜ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਪਰ ਅੱਜ ਅਸਾਂ ਹੇਠਾਂ ਡੋਘਰੇ ਵਿਚ ਪੀਂਜੂ ਦੇ ਘਰ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਹੈ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਉਧਾਰ ਰਹੇਗਾ, ਫੇਰ ਆਵਾਂਗੇ ਤੇ ਮੰਗਕੇ ਦੁੱਧ ਪੀਆਂਗੇ। ਇਉਂ ਕਹਿ, ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਕੇ ਵਿਲਪਦੇ ਬਾਲ ਵਾਙੂ ਬੁੱਡਣਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉਪਕਾਰੀ ਬੱਦਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਬਰਸਨੇ ਲਈ ਟੁਰ ਗਏ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ, ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆਯਾ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਨਮਿਆਂ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਨਵਬਾਲਾ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ, ਜੀਉਂਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਨਵਯੋਬਨ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਖਿੱਚਾਂ, ਤਾਂਘਾਂ, ਹੁਲਾਰਿਆਂ, ਆਸਾਂ, ਸੁਆਦਾਂ ਰਸਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤੀਤ ਕਰਨ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਦਾ ਦੁਧ ਪੀਕੇ ਉਸੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਬੈਠੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਧ੍ਯਾਨ ਮਗਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸੇ ਕਿ ਉਹ ਕਾਕੀ ਆਪਣੀਆਂ ਬਕਰੀਆਂ ਚਾਰਦੀ ਆ ਨਿਕਲੀ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਬੋਲੀ: "ਸਾਂਈ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ"। ਸਾਂਈ ਲੋਕ-ਹਾਂ ਬੱਚੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਦਾ ਦਾਸ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ-ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਕੂਕਰਾਂ ਦਾ ਕੂਕਰ ਕਾਕੀ-ਪਹਿਲੇ ਹੱਸੀ ਫੇਰ ਰੋ ਪਈ। ਜਿਸ ਕਦੇ ਰੋਣ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਅੱਖੀਂ ਨੀਰ ਭਰ ੧ ਡੋਘਰਾ=ਦੋ ਘਰਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਲਾਗੋਂ ਅਤਿ ਨਿੱਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ, ਜਿਥੇ ਦੋ ਚਾਰ ਘਰ ਹੋਣ, ਡੋਘਰਾ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। | | | | | | ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਕੁਝ ਨਾ ਪੁੱਛ, ਕਾਕੀ! ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਮੋਏ ਨੂੰ ਜਿਵਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਕਾਬਾ, ਮੇਰਾ ਰਸੂਲ, ਮੇਰਾ ਦੀਨ ਈਮਾਨ ਸੱਭੋ ਕੁਝ ਨਾਨਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਲ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਨਾ ਦਰੂਦ ਨਾ ਸਜਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਪਾਠ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਜੀਉਂਦਾ ਸਤਿਗੁਰ ਮੇਰੇ ਲੂੰਆਂ ਵਿਚ ‘ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ' ਵੱਸ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਧਰ ਨੈਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਛਬੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ। ਰਸਨਾ ਉਸ ਦੇ ਰਸਾਏ ਨਾਮ ਵਿਚ ਰਸਮਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਕਹਿਂਦੇ ਦੇ ਨੈਣ ਭਰ ਭਰ ਆਉਣ। ਕਾਕੀ-ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਕਹੁ ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਸੁਣਾ ਨਾ, ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਮਨ ਤੋਂ, ਸੁਣਾ ਨਾ, ‘ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ !” ਕਾਕੀ ਨੇ ਇੰਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ‘ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਲੋ ਲਗਾਈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਬਨ ਖੁਸ਼ਬੋ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਰ ਇਸੇ ਪਿਆਰੀ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਲੌਢਾ ਪਹਿਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਗ੍ਰੀਬ ਪਹਾੜੀਆ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰੀਬਾਂ, ਮੈਲੇ ਕਪੜੇ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਲਪਟ ਆਈ। ਏਹ ਰਾਹਕ ਸਨ ਪਰ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰੇ ਹਿੰਦੀ ਅੱਖਰ ਤੇ ਕੁਛ ਥੋੜਾ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਉਠਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗਾ, ਉਧਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਪਰਸਪਰ ਇਉਂ ਮਿਲੇ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਮੇਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੱਲ ਬਾਤ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਏਹ ਇਸੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਹਨ। ਏਹ ਗੁਰੁ ਚਰਨ ਪੁਰਸਕੇ ‘ਨਾਮ ਧਰੀਕ' ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਨਿਮਗਨ ਸਨ। ਕੱਲ ਜਦ ਨਾਨਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜਗਤ ਗੁਰ ਸੁਆਮੀ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਤਾਰਕੇ ਗਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛਕਿਆ। ਏਹ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਕੁਛ ਦੂਰੀ ਪਰ ਹੇਠਲੇ ਰੁਖ ਨੂੰ -੪੨੯-<noinclude></noinclude> 4oris4nzok4ibwjggk2k0u2zy55v3ps 250 74924 237310 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਡਿੱਠਾ ਹੈ?" ਆਪ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪੇ ਕੋਈ ਸੁਆਦ ਪਾ ਮੁਟਿਆਰ-ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ ਜੀ, ਚਿਰ ਹੋਇਆ | ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਮਨੋਂ ਹੀ ਪਿਆ ਪਿਆਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਗੰਗਾ ਗਏ ਸਾਂ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ | ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਨਕ ਡਿੱਠਾ ਹੈ?" ਆਪ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪੇ ਕੋਈ ਸੁਆਦ ਪਾ ਮੁਟਿਆਰ-ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ ਜੀ, ਚਿਰ ਹੋਇਆ | ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਮਨੋਂ ਹੀ ਪਿਆ ਪਿਆਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਗੰਗਾ ਗਏ ਸਾਂ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ | ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਿਆਂ ਹੀ ਕੁਛ ਐਉਂ ਸੇ ਤੇ ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿੱਕੇ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਸੁਖੀ | ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਕੂੰ ਸੁੱਤੇ ਜਾਗ ਪਏ ਹਾਂ। ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਕਾਕੀ, ਕਰਦੇ ਕੀ ਹੋ? ਮੁਟਿਆਰ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਐਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜੀਕੂੰ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਆਦ ਛਿੜਿਆ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ? ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ (ਹਾਹੁਕਾ ਲੇਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ)-ਸੁਆਦ ! ਸੁਆਦ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਉਮਰਾ ਲੰਘੀ, ਸੰਸਾਰ ਬਦਲਿਆ, ਕਈ ਪੂਰ ਆਏ, ਗਏ, ਪਰ ਸੁਆਦ ਅਸਾਂ ਨਾ ਤੱਕਿਆ? ਪਾ? ਕੁੜੀਏ! ਕੋਈ ਸੁਆਦ ਦਾ ਭੋਰਾ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਟਿਆਰ-ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਹੋਏ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਾਂਈਂ ਸਾਈਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸੁਆਦ ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੋ ਕਿ? ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ (ਝਿਜਕੇ)–ਭਲਾ ਕਾਕੀ ਕੋਈ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਸੁਣਾ। ਮੁਟਿਆਰ-ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠੇ! ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਨਾਉਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ, ਡਿੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿਉਂ? ਮੁਟਿਆਰ (ਭੋਲੇਪਨ ਵਿਚ)-ਭਲਾ ਜੀਉ! ਜੇ ਤੂੰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਈ? ਮੈਂ ਜਾਤਾ, ਜੋ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸਾਈਂ ਸਾਂਈਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਤਾਰਿਆ ਹੈ, ਬਨਾਂ ਵਿਚ ਕੱਲਾ ਬੈਠਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ: ਇਸਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਡੋਬ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜੁ ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੇਂ! ਤੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ (ਹੱਸਕੇ ਤੇ ਹਾਹੁਕਾ ਲੈਕੇ)-ਖਬਰੇ ਕਾਕੀ ‘ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹੋਵੋ ਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇ। ਕਾਕੀ! ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸੁਣਾ? ਕਾਕੀ-ਓਹ ਬੜੇ ਬੀਬੇ ਰਾਣੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਂ | | | | ਂ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਬੜੇ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ? ਕਾਕੀ-ਡਾਢੇ! ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਬੜੇ ਸੁਹਣੇ ਹਨ? ਕਾਕੀ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਨਾਲੋਂ ਸੁਹਣੇ ਹਨ, ਨਾਲੇ ਡਾਢੇ ਹੀ ਠੰਢੇ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਭਲਾ ਮਰਨ ਪਿਛੋਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਾਕੀ-ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ! ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਹੈ? ਕਾਕੀ-ਜਦ ਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਡਿੱਠੇ ਹਨ ਫੇਰ ਤਾਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਦੇ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਕਿਉਂ? ਕੁੜੀ-ਪਤਾ ਨਹੀਂ? ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਤੁਸੀਂ ਸਾਧਨ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੁੜੀ-ਸਾਧਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਕੋਈ ਤਪ, ਹਠ, ਜੋਗ। ਕੁੜੀ-ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਾ ਸਤਿਗੁਰ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਇਕ ਚਾਉ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦੀ ਹਾਂ, ਉਹ ਚਾਉ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਦਾਤ ਹੈ, ਹੋਰ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਵੱਸਦਾ ਦੀਹਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਟੁਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ: ‘ਸੁਣਾ’ ਮੈਂ ਸੁਣਾ ਛੱਡਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਦਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਕੀਰਾ! ਉਹ ਗੁਰੂ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗੂੰ ਮਾਸ ਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਲੈ ਉਹ ਤਾਂ ਕੰਧਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੀ | ਟਿੱਕੀ ਤੇ ਜਾ ਲੇਟਦਾ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਵਿਚ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦਰ ਵਿਚ ਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, | ਅੱਖਾਂ ਮੀਟੋ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਵੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਬਰੇ ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਓੁਹ ਖ਼ਬਰੇ ਉਹ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕੀ ‘ਓਹ’ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ -824-<noinclude></noinclude> 3kds7netuln87d84qjddhaisdbfw4b0 250 74925 237311 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਮਰਾ ਦੀ ਘਾਲ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਪੱਥਰ | ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਸੱਲਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਲਿਪਟ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਹਾਵੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਐਂਉਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:- ਦਾ ਪੱਥਰ, ਮਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਮਰਾ ਦੀ ਘਾਲ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਪੱਥਰ | ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਸੱਲਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਲਿਪਟ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਤੇ ਹਾਵੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਵ ਐਂਉਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:- ਦਾ ਪੱਥਰ, ਮਨ ਹੰਕਾਰੀ ਦਾ ਹੰਕਾਰੀ, ਦਿਲ ਨਿਰਾਸ ਦਾ ਨਿਰਾਸ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਜੋ ‘ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੇਮ’' ਦੇ ਤੁੰਗ ਨੇ ਅੰਦਰ ਫੇਰਾ ਪਾਇਆ, ਜੀ ਉਠਿਆ, ਹੁੱਬ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਈ, ਹਿਤ ਦਾ ਵੇਗ ਛੁੱਟਿਆ, ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ, ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਆਦਲਾ ਸਜੀਵਾ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਪਸਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਚਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:- ਪੂਰਬ ਕਰਮ ਅੰਕੁਰ ਜਬ ਪ੍ਰਗਟੇ ਭੇਟਿਓ ਪੁਰਖੁ ਰਸਿਕ ਬੈਰਾਗੀ ॥ ਮਿਟਿਓ ਅੰਧੇਰੁ ਮਿਲਤ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਸੋਈ ਜਾਗੀ ॥੨॥੨॥ ੧੧੯ ॥ {ਗਉ: ਮ: ੫} ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਐਉਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਜਾਗੇ ਹਾਂ, ਬੁਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦ ਆ ਵਾਪਰੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਰੌ ਫਿਰੀ, ਜਦ ਸੱਚੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ‘ਮਾਣਸ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਕੀਏ' ਦਾ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਮਨੁੱਖਪਨੇ ਤੋਂ ਮਾਰਕੇ ਦੈਵੀ ਜੀਵਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਤਦ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜਿਕੂੰ ਜਨਮ ਦਾ ਸੁੱਤਾ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਨਿਰਾਸਾ ਟੁਰ ਗਈ, ਮੌਤ ਦਾ ਭੈ ਬਿਲਾ ਗਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ। ਸਰੀਰ ਹਲਕਾ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਮਨ ਠੰਢਾ ਨਿਹਾਲ ਤੇ ਉਚੇਰਾ ਹੈ, ਨਜ਼ਰ ਜਿੱਧਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਰਸ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲੱਗੀ ਤੱਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ! ਤੇਰੀ ਸਦਗਤੀ ਹੋਈ! | ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਉਠਾਲ ਕੇ ਬਹਾਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ:-ਸੱਤਿਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ, ਪਰ ਦੇਖ ! ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਸਿਮਰਨ ਹੈ, ਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਰੌ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਹੁਲਾਰਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਫਕੀਰ ਹੈਂ, ਮਗਨ ਹੋ!" ਇਉਂ ਕਹਿਂਦੇ ਬੁਢਣਸ਼ਾਹ ਜੀ ਐਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਕਿ ਦੋ ਪਹਿਰ ਮਗਨ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਜਗਾਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਰੰਗ ਕੁਛ ਹੋਰ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਜਾਣੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਮਨ - ਸੁੱਤੇ ਨੂੰ ਆ ਜਗਾਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਪਰੀਤ ਪਾਕੇ, ਮੋਏ ਨੂੰ ਜੀ ਜਿਵਾਕੇ, ਢੱਠੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਗਾਕੇ, ਅਪਣਾ ਬਣਾਕੇ ਸਾਂਈਂ! ਸਾਨੂੰ ਨ ਛੱਡ ਜਾਂਈਂ। ਮਿਲਕੇ ਅਸਾਂ ਗੁਸਾਂਈ, ਬਿਰਹੋਂ ਨ ਹੁਣ ਦਿਖਾਈਂ। ਚਰਨੀਂ ਜੇ ਆਪ ਲਾਯਾ, ਰਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਚਖਾਯਾ। ਦਾਸ ਆਪਣਾ ਬਨਾਯਾ, ਵਿਛੁੜ ਨ ਹੁਣ ਗੁਸਾਈਂ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖਕੇ ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਜੀ ਨੇ ਗਲ ਲਾਯਾ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਇਹ ਵਰ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਿਆ- ਅਬ ਤੁਵ ਕਾਜ ਗਏ ਸਭਿ ਹੋਇ॥ ਬੈਠਹੁ ਮਨ ਸਤਿਨਾਮੁ ਪੁਰੋਇ॥ {ਸੁ: ਪ੍ਰ:} ਪਰ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਿਦੇ ਇਤਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਮਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬਿਰਹੋਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਝੱਲੇ ? ਤੇ ਉਧਰ ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਗਤ ਤਾਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਤੁਰਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਹਨ। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹੁਣ ਜਾਤਾ ਕਿ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਧਰਨਾ ਬੀ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਕਿ ਰਜ਼ਾ ਮੰਨਾਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਮਨ ਮੁਰਦਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ‘ਰਜ਼ਾ ਮੰਨੀ ਕਹਿਕੇ ਪੱਥਰ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਜ਼ਾ ਸਮਝਕੇ ਟਲ ਜਾਏ। ਬਥੇਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਇਹ ਬਿਨੈ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ ਹੀ ਗਈ:-ਹੇ ਦੀਨਾ ਬੰਧੂ!" ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤ?" ‘ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤ' ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਕਿੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵਾਕ ਸਨ ਕਿ ਜਗਤ ਤ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ ਦੇ ਨੈਣ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਆਏ ਤੇ ਆਪ ਬੋਲੇ-"ਬੁਢਣ ਸ਼ਾਹ! ਟਿਕ ਕੇ ਇਸ ਥਲ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ, ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਛੇਵੇਂ ਜਾਮੇਂ ਆਵਾਂਗੇ। ਹੇ ਬੁਢਣ ਸ਼ਾਹ! ਨਾ ਸੋਚ ਕਿ ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਹੈਂ ਤੇ ਐਤਨਾਂ ਚਿਰ ਤਕ ਛੇਵੇਂ ਜਾਮੇਂ ਆਵਾਂਗੇ। ਤੇਰੀ ਆਰਬਲਾ ਬੜੀ ਹੀ ਲੰਮੀ ਕਦ ਜੀਵੇਂਗਾ, ਤੂੰ ਜੀਵੇਂਗਾ, ਤੂੰ ਥੀਵੇਂਗਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। -੪੨੮-<noinclude></noinclude> ky15b2zl670uvz4724lmakyit9zrbt5 250 74926 237312 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲੱਗਾ, ਤਪਾਂ, ਹਠਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕ ਚੁੱਕੇ ਕਲੇਜੇ ਦਾ ਥਰ ਟੁੱਟਾ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਵਦਾਣ ਮਾਰਿਆ, ਰਸਤਾ ਖੁੱਲਿਆ; ਰਸ ਹੁਲਾਰੇ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜਿਆ। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਮਗਨਤਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਵਿਚ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲੱਗਾ, ਤਪਾਂ, ਹਠਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕ ਚੁੱਕੇ ਕਲੇਜੇ ਦਾ ਥਰ ਟੁੱਟਾ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੇ ਵਦਾਣ ਮਾਰਿਆ, ਰਸਤਾ ਖੁੱਲਿਆ; ਰਸ ਹੁਲਾਰੇ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜਿਆ। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਮਗਨਤਾ ਹੈ, ਸਿਰ ਵਿਚ ਸਰੂਰ ਹੈ! ਕਦੇ ਅੱਖਾਂ ਖੁਹਲਦਾ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸੁਆਦ ਦੇ ਡਾਢੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਛੱਪਰ ਝੁਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫੇਰ ਜ਼ੋਰ ਲਾਕੇ ਖੋਹਲਦਾ ਹੈ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੈਣ ਮੁੰਦ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਹ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ! ਤੇਰੇ ਧੰਨ ਭਾਗ, ਜਿਨ ਏਹ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ! ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਤੈਨੂੰ ਪਿਰਮ ਰਸਾਂ ਦਾ ਛਾਂਦਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਕਿਤਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਤਦ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਖੂਹਲੀਆਂ, ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਪਾਸ ਵਾਰ ਇਕ ਹੋਰ ਮੂਰਤ ਬੈਠੀ ਹੈ ਰਬਾਬ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਬੁੱਡਣ ਸ਼ਾਹ ਵਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਬੇਵਸੇ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਪਰ ਬਿਰਾਜ ਰਹੀ ਸੂਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ--- "ਆਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਹਨ। " ‘ਨਾਨਕ’ ਨਾਮ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਜਾਦੂ ਸੀ ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਚੁਕੇ ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ‘ਅਣੀਆਲੇ ਅਣੀਆ ਰਾਮ ਰਾਜੇ' ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਿਆ: ਸੁਨਤਿ ਨਾਮ ਪਇਨਿ ਪਰ ਪਰਿਓ। ਕਹਯੋ ਕਿ ‘ਮੋਹਿ ਨਿਹਾਲ ਅਬ ਕਰਿਓ। ਅਬ ਮਮ ਹੋਇ ਗਯੋ ਕੱਲ੍ਯਾਨ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਨਸਿ ਦਯਾ ਨਿਧਾਨ'। {ਗੁ:ਪ੍ਰ:ਸੁ:} | | | | ਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਸਿਰ ਚਾਕੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੀਤਾ ਤੇ ਇੰਞ ਪਿਆਰ ਦਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਨਿੱਕੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਦੇਈਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਜੀ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਅੱਜ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪੰਘੂੜੇ ਵਿਚ ਬਾਲ ਹੋਕੇ ਅੱਜ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਬੂਟਾ ਪਿਰਮ ਰਸ ਦਾ, ਪਹਿਲਾ ਹੁਲਾਰਾ ਪ੍ਰੀਤ ਤੁੰਗ ਦਾ ਅੱਜ ਹੀ ਆਯਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਹੀ ‘ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਜਨਮੇ ਗਵਨੁ ਮਿਟਾਇਆ" ਵਾਲਾ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆਯਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਥੀਂ ਅਗਦੀ ਮੋਇਆ ਸੀ, ਹਾਂ ਉਸ ਭੋਲੀ ਮੌਤ ਅਜੋ ਹੀ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰ ਮੋਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰ ਆਇਆ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਫੇਰ ਜੁਆਲ ਲਿਓਸੂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਚਮੁ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ:- ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਹਹੂ ਮਹਿ ਨਾਹੀ ਜਨ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਆਏ ॥ ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ੨ ॥ {ਸੂ: ਮਹਲਾ ੫} ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਤਪ, ਹਠ ਕਰਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੁਰਦਾ ਸੀ, ਹਾਂ, ਉਸ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀਵਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ:- ਸੋ ਜੀਵਿਆ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਵਰੁ ਨ ਜੀਵੈ ਕੋਇ ॥ ਹਾਂ ਜੀ- {ਵਾ: ਮਾਝ ਮ: ੧} ਉਸ ਹਠੀਏ, ਤਪੀਏ, ਜਪੀਏ, ਸਤੀਏ ਪਰ “ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ” ਵਲੋਂ ਅਜੇ ਨਾ ਜਾਗੇ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਜੀਅਦਾਨ ਦੇਕੇ ਜਿਵਾ ਲਿਆ। ਚੋਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਹੁਣ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ, ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਾਨੋਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਸਾਰ ਘਾਇਲ ਹੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਐਸੀ ਝਰਨਾਟ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਛਿੜੀ ਕਿ ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਚਰਨੀਂ ਢਹਿ ਪਿਆ ਅਰ ਲਗਾ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨਾਨਕ ਨੇ, ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪੁੰਜ | ਉਹ ਭਇਆ ਮਨੂਰੁ ਕੰਚਨੁ ਫਿਰਿ ਹੋਵੈ ਜੇ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਨੇਹਾ ॥ ਏਕੁ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਓਹੁ ਦੇਵੈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਤ੍ਰਿਸਟਸਿ ਦੇਹਾ ॥ ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਤਾ ਜੋ ਕੁਛ ਕਰਦਾ ਸਾਂ ਉਹ ਕੀ ਸੀ; ਰਿਆਜ਼ਤ ਸੀ ਤੇ ਇਸ -822- {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧} ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਜੋ ਕਰਦਾ ਸਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾੜ<noinclude></noinclude> owaaoz9pw1hdo4z2xkahh8th6w3ricu 250 74927 237313 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਰਯਾ ਪਾਸੇ ਇਕ ਡੋਘਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕੇਵਲ | ਦੋ ਹੀ ਘਰ ਸਨ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਗਏ ਕਿ "ਉਪਰ ਜੋ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਰਯਾ ਪਾਸੇ ਇਕ ਡੋਘਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕੇਵਲ | ਦੋ ਹੀ ਘਰ ਸਨ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਹਿ ਗਏ ਕਿ "ਉਪਰ ਜੋ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਅਪਣਾ ਹੈ, ਅਜ ਉਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਸਤਸੰਗ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਓਹ ਅਗੇ ਏਕਾਂਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰੋਗੀ ਸੀ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਰੋਗ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੁੱਚੀ ਸਤਿਸੰਗਤ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਤਿਸੰਗਤ ਕਰਨਾ, ਨਾਮ ਜਪਣਾ"। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਫੇਰ ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ, ਫੇਰ ਪੀਂਜੂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ:" ਬਈ ਸਤਿਸੰਗੀ ਮਿੱਤ੍ਰ! ਕੀਹ ਏਕਾਂਤ ਮਾੜੀ ਸ਼ੈ ਹੈ?" | ਤਾਂ | ਪੰਜੂ-ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਗ੍ਰਿਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ, ਪਰ ਐਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੀ ਏਕਾਂਤ ਕੋਈ ਡੰਨ ਹੈ। ਹਨ? | | | ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਲਪੇਟਕੇ ਉੱਠਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ। ਫੇਰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇਕੀ ਕਰੋ ਉਹ ਬਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਝ ਸੁਆਰੋ ਉਹੋ ਵੈਰੀ ਹੋ ਢੁਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਵਰਤ ਵਰਤਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਹੋ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਮਤਲਬੀ ਹਨ, ਮਿੱਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਅੰਸ਼ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਠੁਹਕਰਾਂ ਖਾ ਖਾ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਛਲ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸੁਆਰਥ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਅੰਤ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਇਕੱਲੇ ਵੱਸਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ "ਨਾ ਕਾਹੂ ਸਿਉਂ ਦੋਸਤੀ ਨਾ ਕਾਹੂ ਸਿਉਂ ਬੈਰ' ਤੇ ਏਕਾਂਤ ਬੈਠਕੇ ਕੋਈ ਜਪ ਤਪ ਬੀ ਸਾਂਈਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੀਜੂ-ਇਹ ਸਾਂਈ ਜੀ! ਠੀਕ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤ੍ਯਾਗ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੋਟ ਵੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀ ਖੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਰਾਗ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਦਮੀ ਏਕਾਂਤ ਢੂੰਡਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੋਟਿਆਂ ਦੇ ਖੋਟ ਵੇਖਕੇ ਖੋਟਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ-ਫੇਰ ਫਕੀਰ ਤਾਂ ਏਕਾਂਤ ਵੱਸਦੇ ਂ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਕੀਤਿਆਂ ਤਾਂ ਖਰਿਆਂ ਪੀਂਜੂ-ਜੀ ਰੋਗੀ..., ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭੈ ਵਾਲੇ ਤਪੀ...ਹਾਂ, ਹਠ ਧਾਰਦੇ ਹਨ, ਹਠ ਨਾਲ ਰਹਿਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ ਜੇ ਮਨ ਰਸ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਰਹੇ ਤਾਂ ਏਕਾਂਤ ਬੀ ਚੰਗੀ, ਪਰ ਰਸੀਏ ਮਨ ਦਾ ਸੁਚੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਵਿਗਾੜ ਹੋਸੀ। ਜੋ ਰਸੀਏ ਹਨ, ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਨ, ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਸਤਿਸੰਗੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਸਣ ਨਾ। ਬੁੱਢਣ ਸਾਹ-ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਦਗ਼ੇਬਾਜ਼ ਹੈ, ਮਤਲਬੀ ਹੈ, ਧੀਆਂ ਪੁਤ ਸਾਕ ਸੈਣ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਫਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਰ ਆਪਣੇ १ ਕਬਹੂ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਇਹੁ ਪਾਵੈ ॥ ਉਸੁ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਆਵੈ ॥ ਅੰਤਰਿ ਹੋਇ ਗਿਆਨ ਪਰਗਾਸੁ ॥ ਉਸੁ ਅਸਥਾਨ ਕਾ ਨਹੀ ਬਿਨਾਸੁ ॥ {ਸੁਖਮਨੀ} | | ਨਾਲੋਂ ਬੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵਾਂਗੇ ਜੋ ਬੜੇ ਘਾਟੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਚਾਹੀਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਖੋਟਿਆਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੋ ਤੇ ਖਰਿਆਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਨਾ ਕਰੋ? ਖੋਟੇ ਤਿਆਗੋ ਤੇ ਖਰੇ ਰੱਖੋ, ਜਾਂ ਇਉਂ ਕਹੀਏ ਕਿ ਕੁਸੰਗ ਦਾ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੱਚੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੋੜਕੇ ਪੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਏ। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ-ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਭੁੱਲ ਪਈ ਰਹੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਖੋਟਾ ਹੈ ਤੇ ਤ੍ਯਾਗ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੱਜ ਸਮਝ ਪਈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਖੋਟਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਰਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਖਰੇ ਬੀ ਹਨ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਏ। ਠੀਕ ਹੈ, ਹਠ ਵਾਲੀ ਏਕਾਂਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੀ ਕਰੜਾ ਜੇਹਾ -੪੩੦-<noinclude></noinclude> agw9tpyvz830tkocjlgc22u05seasyr 250 74928 237314 2026-09-27T07:38:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਂਙੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਦੇਖ ਖਾਂ, ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਸਾਂਈ ਲੋਕ-ਹਲਾ! ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਕੁੜੀ-ਨਾਂ ਅੜਿਆ, ਤਰਿਆ ਨਹੀਂ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵੇਖ ਖਾਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਉੱਚਾਂ ਉੱਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਂਙੂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਦੇਖ ਖਾਂ, ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। 'ਸਾਂਈ ਲੋਕ-ਹਲਾ! ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਕੁੜੀ-ਨਾਂ ਅੜਿਆ, ਤਰਿਆ ਨਹੀਂ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵੇਖ ਖਾਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਉੱਚਾਂ ਉੱਚਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ, ਖਬਰੇ ਕੀ ਹੈ? ਉਂਞ ਤਾਂ ਜਦ ਦਾ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜ ਕੁਝ ਹੋਰਵੇਂ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ। ਤੱਕੇਂ ਨਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਕੇਡੀ ਕਸ਼ਬੋ ਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਲੂੰ ਮਹਿਕ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਨਾਂ?- ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪ ਮੁਹਾਰੀ ਕਸ਼ਬੋ ਉੱਠ ਰਹੀਂ ਹੈ। ਵੇਖ ਖਾਂ, ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਔਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬੱਦਲ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਤਖਤ ਉੱਤੇ ਆ ਬੈਠੇ ਨੇ, ਔਹ ਤੱਕੋ ਨਾਂ, ਮਰਦਾਨਾ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਂਦਾ ਏ, ਲੌ ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਹੁਣ ਨਾਂ ਬੋਲਣਾ, ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਲੈਣ ਦਿਓ। | ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬੱਦਲ ਤੇ ਟਕ ਲਾਕੇ ਜੁੜ-ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਝਮਕਣਾ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਦਮਕ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਰ ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਪਈ। ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਦਿੱਯ ਗੀਤ ਦੇ ਸੁਣਨ | ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੈ ਅਰ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਨੂਰ ਭਰੇ ਟਿਕੋ, ਜੁੜੇ, ਮਗਨ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ- "ਹੇ ਸਾਂਈਂ! ਧਿਕਾਰ ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਦੇ, ਅਰ ਸਾਬਾਸ਼ ਇਸਦੇ ਭੋਲਾਪਨ ਦੇ, ਇਹ ਕਿਸ ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਹੈ ਅਰ ਕਿਹੜੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਹੈ? ਇਕ ਦਿਨ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਆਪ ਹੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਨਾਂ ਕੋਈ ਮਾਣ ਹੈ, ਨਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫਕੀਰ ਹਾਂ ਕਿ ਤਪੀ ਹਾਂ, ਕਿ ਰਸੀਆ ਹਾਂ। ਹਾਏ! ਸਾਂਈਆਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਲ੍ਹੇਟਿਆ ਗਿਆ ਵੇਲਣਾ ਫੇਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਹ, ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਲੀ ਵਾਂਗੂ ਭੋਲਾ ਰਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਕਲ ਨੂੰ, ਫਿਕਰ ਅੰਦੇਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ, ਆਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਾਂ, ਸਿਦਕ ਵਿਚ ਵੱਸਾਂ, .. ਓਹ ਹੋ ਕੀਹ ਕਹਾਂ- "ਜਾਂ ਕੁਆਰੀ ਤਾਂ ਚਾਉ ਵੀਵਾਹੀ ਤਾਂ ਨੂੰ, | | । ਮਾਮਲੇ॥ ਫਰੀਦਾ ਏਹੋ ਪਛੋਤਾਉ ਵਤਿ ਕੁਆਰੀ ਨ ਥੀਐ॥" {ਸਲੋਕ ਫਰੀਦ} ਮੈਂ ਅਕਲ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਵਿਵਾਹ ਕੀਤਾ, ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮਾਮਲੇ ਪਏ। ਹਾਏ! ਹੁਣ ਕੁਆਰੀ ਕੀਕੂੰ ਹੋਵਾਂ? ਅਕਲ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦਿਆਂ। ਕਾਸ਼! ਅਕਲ ਕਦੇ ਕੀਕੂੰ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਕਾਸ਼! ਮੇਰੇ ਭੋਲੇਪਨ ਵਿਚ, ਮੇਰੀ ਬਾਲੀ ਉਮਰਾ ਵਿਚ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਲੱਗਦਾ। ਮੇਰਾ ਅਕਲ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ। ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਪੱਛੋਤਾਵਾ ਹੀ ਪੱਛੋਤਾਵਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਜਾਚ ਸਿਖਾਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਅਕਲ ਨਾਲ ਤਲਾਕ ਲਵਾਂ? ਕੀਕੂੰ ਲਵਾਂ? ਵਤ ਕੁਆਰੀ ਕੀਕੂੰ ਹੋਵਾਂ? ਮੁੜ ਉਹ ਭੋਲਾਪਨ ਕਿਥੋਂ ਆਵੇ? ਇਹੋ ਪੱਛੋਤਾਉ ਪੱਲੇ ਰਹਿ ਗਿਆ-“ਵਤਿ ਕੁਆਰੀ ਨ ਥੀਐ। " ਫਕੀਰ ਇਉਂ ਅਪਣੀ ਬੀਤ ਗਈ ਤੇ ਮੁੜ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਰੋਂਦਾ ਰੋਂਦਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਕੇ ਸੌਂ ਗਿਆ! ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਟਿਆਰ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਕ ਅਜੀਬ ਮੋਹਨੀ ਸੂਰਤ ਉਸੇ ਸ਼ਿਲਾ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਨੈਣ ਬੰਦ ਹਨ, ਪਰ ਚਿਹਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਮਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਚਮਕਦੇ ਪਰ ਠੰਢੇ ਸੂਰਜ ਤਾਬ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕਣ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਛਬੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਹਣੱਪ ਸਾਰੀ ਆਪੇ ਆ ਫਬੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਟਕ ਦਾ ਝਲਕਾ ਵੱਜਾ ਕਿ ਫਕੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪਈ। ਧੂਰ ਆਹ! ਤਪਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਲੰਘਾ ਚੁਕੇ ਸਾਈਂ ਲੌਕ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਆਇਆ ਕਿ ਕਲੇਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਵੱਜੀ, ਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਲਿਸ਼ਕੇ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਹੁਰੀਂ ਅਗੰਮ ਦੀ ਛਿੱਕੀ ਪਈ ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਦੀ ਜਾਣੋਂ ਉ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਜੇ ਤੇ ਦੂਜੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਉਹ ਉਹ ਉਮੰਗਾਂ ਤੇ ਚਾਵਾਂ ਭਰੀ ਜੁਆਨੀ ਮੁੜ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਲੇਜਾ ਉਮਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਉਛਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖਿੱਚ ਪਈ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤਿ ਪਿਆਰਾ -੪੨੬- ੧ ਖਿੱਚ<noinclude></noinclude> p03olnem63zzte50hym5mnjs9803vn4 250 74929 237315 2026-09-27T07:38:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੁੱਝਕੜ ਬਣਦਾ ਹੈਂ, ਇਉਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸਮਾਦ ਰਸ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਯਾਤਾ ਬਣ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਆਹੋ ਜੀ, ਮਨੁੱਖ ਹਿਸਾਬੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੇਖੇਦਾਰ ਹੋ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਉਣੁ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਅਗਨੀ ਖੇਡਹਿ ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੁੱਝਕੜ ਬਣਦਾ ਹੈਂ, ਇਉਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਵਿਸਮਾਦ ਰਸ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਯਾਤਾ ਬਣ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਆਹੋ ਜੀ, ਮਨੁੱਖ ਹਿਸਾਬੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੇਖੇਦਾਰ ਹੋ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਉਣੁ ਵਿਸਮਾਦੁ ਪਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਅਗਨੀ ਖੇਡਹਿ ਵਿਡਾਣੀ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਧਰਤੀ ਵਿਸਮਾਦੁ ਖਾਣੀ ॥ ਗਿਆ, ਗੇਣਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਾਰਿਆਂ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਾਦਿ ਲਗਹਿ ਪਰਾਣੀ ॥ ਗੇਣਤੀਆਂ ਨੇ; ਗਿਣਦਾ ਗਿਣਦਾ ਆਪ ਗੇਣਤੀ ਹੀ ਹੋ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸੰਜੋਗੁ ਵਿਸਮਾਦੁ ਵਿਜੋਗੁ ॥ ਗਿਆ, ਰਸੇ ਤੋਂ ਹੀਨ ‘ਅਰਸੀਆਂ’ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੁਖ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੋਗੁ ॥ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਵਾਂਜਿਆ ਗਿਆ, ਬੇਖ਼ੁਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨੇਮ ਹੈ ਕਿ:- ਗੇਣਤੀ ਆਈ, ਰਸ ਸੁਆਦ ਗਏ। ਬਿਸਮਾਦ ਆਯਾ ਰਸਾਂ ਦੇ ਕੜ ਪਾਟ ਪਏ। ਭਲਾ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਜਾਣ ਗਿਆ ਹੈ? ਬਈ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਾਨੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਅੱਗ ਕਿਉਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਸਾੜਦੀ ਹੈ? ਬਿਜਲੀ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਿਉਂ ਐਦਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਕੋਈ ਨਾ ਦੱਸ ਸਕੇਗਾ। ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਅਨਜਾਣ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਜਾਣਿਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆਂ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਅਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜਾਣ ਹੀ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਅਜੇ ਏਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਦੇ ਮਗਰ ਬੈਠੇ ਦਾ ਥਹੁ ਨਹੀਂ। ਏਸ ਤਾਂ ਗੇਣਤੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਕੁਛ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੇਤ ਕੱਢਕੇ ਕੁਛ ਜਾਣਿਆਂ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਲ ਬੁਝੱਕੜ ਬਣਕੇ ਵਿਸਮਾਦ ਰੰਗ ਗੁਆਕੇ ਮਾਨੋ ਆਪਣੇ ਅਦਨ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚੋਂ ਧੱਕਾ ਖਾਧਾ ਹੈ; ਬੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਗਿੜਾਉ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਿਸਮਾਦ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਸਮਾਦ ਕਰੇ? ਸੋਚ ਵਿਚ ਜੁ ਦਿਨ ਰਾਤ ਫਸ ਗਿਆ। ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਰੋਜ਼ ਤੱਕੀਦੇ ਹਨ, ਬਿਸਮਾਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਵੇਖੋ ਓਹ ਜੀਉਂਦਾ ਤੇ ਜਿੰਦ ਦਾਤਾ ਦਿਲ, ਜੋ ਕਦੇ ਗੇਣਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਢੱਠਾ, ਸਗੋਂ ਢੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਲ੍ਹਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਦਿਲ ਹੈ ਇਸ ਬਿਸਮੈ ਭਾਵ ਨੂੰ ਕੀਕੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਹਰ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ:- ਵਿਸਮਾਦੁ ਨਾਦ ਵਿਸਮਾਦੁ ਵੇਦ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਜੀਅ ਵਿਸਮਾਦੁ ਭੇਦ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰੂਪ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰੰਗ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨਾਗੇ ਫਿਰਹਿ ਜੰਤ || | ਦੇ | | | | ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਿਫਤਿ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਾਲਾਹ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਉਝੜ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰਾਹ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨੇੜੈ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੂਰਿ ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੇਖੈ ਹਾਜਰਾ ਹਜੂਰਿ ॥ ਵੇਖਿ ਵਿਡਾਣੁ ਰਹਿਆ ਵਿਸਮਾਦੁ ॥ ਨਾਨਕ ਬੁਝਣੁ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ॥੧॥ ਹਾਂ ਜੀ, ਇਹ ਸੁੱਚੇ, ਉੱਚੇ ਸੱਚੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਡਾਣ (ਅਚਰਜੋ ਅਚਰਜ) ਵੇਖਕੇ ਵਿਸਮਾਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਜੀ: ਤੇ ਇਸ ਵਿਡਾਣ ਨੂੰ ਵਿਸਮਾਦ ਕਰਕੇ ਦੇਖਣਾ, ਇਸ ਵਿਸਮਾਦ ਦੇ ਉੱਚੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਭਾਗ ਭਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਿਲ ਸੋਚ, ਗੇਣਤੀ, ਫਿਕਰ ਦੇ ਭਾਵ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਕੇ ਵਿਡਾਣ ਹੋ ਜਾਏ। ਓਹ ਸੁਭਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਝਾਕੇ ਲਏ ਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਬੈਠੇ ‘ਦੇਖਣਹਾਰ’ ਦਾ ਇਸ (ਦਿਸਣਹਾਰ) ਚਮਤਕਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕੀ ਬੈਠੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਗੁੱਝਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੇ ਝਲਕਾ ਮਾਰਿਆ, ਦੇਖਣਹਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸਮਾਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਸਮਾਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਆਇਆ ਕਿ ਆਪੇ ਵਿਚ ਮਗਨ। ਮਗਨਤਾ ਆਈ ਕਿ ‘ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ’ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਟੁੱਟਾ। ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਦਾ ਨੇਹੁੰ ਟੁੱਟਾ ਕਿ ਆਪਾ ਆਪੇ ਵਿਚ ਤੇ ਅਨੰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਯਾਰ ਯਾ ਛਾਲ ਵੱਜ ਹੀ ਗਈ। ਹਾਂ ਜੀ, ਏਹੋ ਸਮਾਧੀ ਜੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਗਰ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਜੁੱਗ ਗਲ ਗਏ ਤੇ ਤਪੀਆਂ ਹੱਠੀਆਂ -822- ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚੋਂ। {ਆਸਾ ਮ:੧-੪੬੩} 7<noinclude></noinclude> r8601gtwcbqvlul3l49huvlld347ebr 250 74930 237316 2026-09-27T07:38:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੈ, ਵਾਹ ਵਾ! ਅਦਭੂਤ! ਹੈ, ਕੇਹੀ ਗੋਲ ਗੋਲ ਚਾਨਣੇ ਦੀ ਡਲ੍ਹਕਦੀ ਟਿਕੀ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੰਨ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਂ ਕੈਸਾ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਰੰਗ ਹੈ, ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇਜ ਹੈ, | ਮਸਤੀ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਹੈ, ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੈ, ਵਾਹ ਵਾ! ਅਦਭੂਤ! ਹੈ, ਕੇਹੀ ਗੋਲ ਗੋਲ ਚਾਨਣੇ ਦੀ ਡਲ੍ਹਕਦੀ ਟਿਕੀ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੰਨ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਂ ਕੈਸਾ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਰੰਗ ਹੈ, ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇਜ ਹੈ, | ਮਸਤੀ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਹੈ, ਸੁਹੱਪਣ ਦਾ ਫੁਟਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਹ ! ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ !ਹੈ, ਟਿੱਕੀ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਤੇਜ ਵਧ ਗਿਆ? ਪੰਘਰੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਵਾਲੀ ਟਿੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਲਹਿਰਾਉ ਹੈ, ਅਚਰਜੋ ਅਚਰਜ ਵਧ ਗਏ, ਅਸਚਰਜ ਦਾ ਅਨੂਠਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜੋਬਨ ਹੈ, ਡਲ੍ਹਕ ਦਰ ਡਲ੍ਹਕ, ਲਿਸ਼ਕਾਰ ਦਰ ਲਿਸ਼ਕਾਰ : ਵਾਹ ਵਾ! ਪਰਮ ਪਰਮਾਦਭੁਤ! ਹੈ, ਚਾਨਣੇ, ਤੇਜ, ਗਰਮੀ, ਸੁਹਾਉ ਡਲ੍ਹਕ ਦਰ ਡਲ੍ਹਕ ਵਿਚੋਂ ਲਾਸਾਂ ਛੁੱਟੀਆਂ, ਅਚਰਜ ਹੱਦੋਂ ਟੱਪ ਗਿਆ। ਕਿਰਨਾਂ ਖਿੱਲਰੀਆਂ, ਜਗਮਗ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲੀਆਂ; ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤ ਪੁਲਾੜ ਨੂਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਕਿਸ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਸ ਗਜ ਗਮਨੀ ਚਾਲੀ ਨਾਲ, ਲਾਲ ਲਾਲ ਡਲ੍ਹਕ ਦਾਰ, ਝਲਕਦਾਰ, ਆਬਦਾਰ, ਨਸ਼ੇਦਾਰ, ਨਖਰੇਦਾਰ ਢਾਲ ਨਾਲ ਟਿੱਕੀ ਉੱਚੀ ਚੜ੍ਹੀ | ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਤੋਂ ਪਰਮਾਦਭੁਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਹ ਵਾਹ, ਵਿਸਮਾਦ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ, ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਾ ਬਿਸਮਾਦ ਹੈ। ਹਾਂ, ਭਈ ‘ਬਿਸਮਾਦ' ਜਦ ਝਲਕਾਰਾ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਏਹੋ ਕੁਛ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਬਿਸਮਾਦ ਨੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਮਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਅਮਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਮਗਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਮਗਨ ਹੋ ਗਏ। ਫੇਰ ਓਸ ਦਾ ਪਤਾ ਐਉਂ ਦਿਤਾ:- "ਦਰਸਨ ਦੇਖਤ ਹੀ ਸੁਧ ਕੀ ਨ ਸੂਧ ਰਹੀ, ਬੁਧ ਕੀ ਨ ਬੁਧ ਰਹੀ ਮਤਿ ਮੈ ਨ ਮਤਿ ਹੈ। ਸੁਰਤਿ ਮੈਂ ਨ ਸੁਰਤਿ ਔ ਧ੍ਯਾਨ ਮੈ ਨ ਧ੍ਯਾਨ ਰਯੋ ਯਾਨ ਮੈਂ ਨ ਗ੍ਯਾਨ ਰਹਯੋ ਗਤਿ ਮੈ ਨ ਗਤਿ ਹੈ। ਧੀਰਜ ਕੋ ਧੀਰਜ ਗਰਬ ਕੋ ਗਰਬ ਗਯੋ, ਰਤਿ ਮੇਂ ਨ ਰਤਿ ਰਹੀ ਹਾਥੀ ਵਾਲੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਾਲੀ ਤੌਰ। - | | ਂ ਪਤਿ ਰਤਿ ਪਤਿ ਹੈ। ਅਦਭੁਤ ਪਰਮਦਭੁਤ ਬਿਸਮੈ ਬਿਸਮ, ਅਸਚਰਜੈ ਅਸਚਰਜ ਅਤਿ ਅਤਿ ਹੈ।" ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਬਿਸਮਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਜੋ ਆਪ ਨੇ ਕਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪੂਰਨ ਬਿਸਮਾਦ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਲਾਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਜਲਵੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਪਿਆ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਇਕ ਝਲਕਾ ਜੋ ਮਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਸੁਆਦਲੇ ਘਾਉ, ਰਸ ਭਰੇ ਅਸਰ ਤੇ ਮਗਨਤਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਏਹੋ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਸੂਰਜ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਤੇ ਕੀ ਬਿਸਮਾਦ? ਠੀਕ ਹੈ, ਸੱਜਣਾਂ! ਜਮਾਂਦਰੂ ਹਨੇਰੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਪਲਦੋਂ, ਜੁਆਨ ਕਰਕੇ ਤੜਕਸਾਰ ਪੁਰੇ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਫੇਰ ਜੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਬਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਬੇਸੁਧ ਨਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛਦੇ। ਜਾਂ ਭਾਈ, ਪੁਛ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਕੀ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਲਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮਨੁੱਖ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਕਲੱਈਆ ਹੋ ਗਿਆ, ਗਿੱਝ ਗਿਆ। ਖਿੜੀ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਬਰ ਦਾ ਅਸਚਰਜ ਨੀਲ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਉਤੇ ਅਚਰਜਤਾ ਦੀ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਛੁਟਕੀ ਤਾਰਿਆਂ ਜੜੀ ਰਾਤ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਉਡਦੀ, ਚਾਂਦਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਡੋਬਦੀ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਦੈ ਹੋਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਤੇ ਕੜਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮ ਹਰਨੇ ਅਦਭੁਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ। ਅੱਗ ਰੋਜ਼ ਬਾਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਹੈਰਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਚੱਲਦੇ ਪਾਣੀ, ਡਿੱਗਦੇ ਪਾਣੀ, ਅਡੋਲ ਸ਼ਾਂਤ ਖੜੇ ਪਾਣੀ, ਉੱਬਲਦੇ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਚਿੱਤ੍ਰੀ (ਅਚਰਜ) ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਕਿਉਂ? ਮਨੁੱਖ ਦਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਾਕੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਖੋਜੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਗਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਬਿਸਮਾਦ ਉਦੈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਕਹਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਉਂ ਧਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਥੋੜੀ-ਜੇਹੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਲਾਲ -੪੨੧-<noinclude></noinclude> 56veikakgfk041x4yfupcsl6pmvvvi5 250 74931 237317 2026-09-27T07:38:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude> ਂ ਂ | ਦੇ ਕਲਪ ਲੰਘ ਗਏ। ‘ਸੋਚ’ ਨੇ ਗ੍ਯਾਨੀ, ਤ੍ਯਾਗੀ, ਂ ਧਾਰਿਆ। ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਗਏ, ਪੂਰੇ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ ਵੈਰਾਗੀ, ਜਪੀ, ਤਪੀ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰੇ, ਕਈ ਹੱਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਪੱਛੋਂ ਵਲੋਂ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਪੌਣ ਰੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude> ਂ ਂ | ਦੇ ਕਲਪ ਲੰਘ ਗਏ। ‘ਸੋਚ’ ਨੇ ਗ੍ਯਾਨੀ, ਤ੍ਯਾਗੀ, ਂ ਧਾਰਿਆ। ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਗਏ, ਪੂਰੇ ਤੋਂ ਮਿੱਠਾ ਵੈਰਾਗੀ, ਜਪੀ, ਤਪੀ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰੇ, ਕਈ ਹੱਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਪੱਛੋਂ ਵਲੋਂ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਪੌਣ ਰੁਮਕ ਪੈਰ ਮਾਰੇ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ, ‘ਆਪੇ’ ਪਈ, ਇਸ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੂੰ ‘ਆਪਾ’ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਰੰਗਣ ਨਾ ਚੜ੍ਹੀ ਪਰ ਨਾ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਅਚਰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੂਰ ਦੂਰ ਚੜ੍ਹੀ; ਇਹ ਤਾਂ ‘ਰਸ’ ਦੀ ਸ਼ੈ ਸੀ ‘ਸੋਚ’ ਦੀ ਸ਼ੈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਿੰਗਰੀ ਫਿਰ ਗਈ ਸੀ, ‘ਸੋਚ’ ਰਸ ਨੂੰ ਤੋੜਕੇ ਗੋਣਤੀ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੈ। ਔਹ ਤੱਕੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਤੋਂ ਹੁਣ ਨਿੱਘੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਫੇਰ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਲੈ | ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਕਿਸ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਸੁਹਾਉ ਤੁਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆਂ ਲੈ ਲੈਣ ਨਾਲ ਦਮਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ? ਸਾਰੀ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਲੋਭ ਦਾ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੁਦਰਤ ਏਸੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਚਾਉ ਵਿਚ ਸੁਹਣੀ ਹੋ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜੇ ਕਦੇ ਮਨ ਉਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੇ | ਰਹੀ ਸੀ, ਪੰਛੀ ਏਸੇ ਦਾ ‘ਜੀ ਆਇਆਂ’ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾ ਝਲਕਾ ਮਾਰਿਆ ਬੀ ਤਾਂ ਜਿਉਂ ਹੀ ਕਿ ਬਿਸਮੈ ਭਾਵ ਰਹੇ ਸੀ। ਉਦੈ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਝੱਟ ਸੋਚ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਹਾ: “ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਸੁੰਦਰਤਾਂ ਪ੍ਰਗਟੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਹਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਓ, ਲੈ ਲਓ, ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਕਰੋ, ਇਹ ‘ਲੈ ਲੈਣ’ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਿਸਮੈ ਭਾਵ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਮੋਟਿਆਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੋਭ ਲਹਿਰ ਆਈ, ਸੋਚ ਮੋਟੀ ਹੋ ਗਈ, ਵਿਸਮੈ ਭਾਵ ਪੰਘਰਕੇ ਤਿਲਕਿਆ ਤੇ ਤਿਲਕਦਿਆਂ ਤਿਲਕਦਿਆਂ ਮਾਨੋਂ ਭਾਫ ਬਣਕੇ ਉੱਡ ਗਿਆ। ਐਉਂ ਜਗਤ-ਦਾਨਾ ਜਗਤ, ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਜਗਤ-ਵਿਸਮਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਵਿਸਮਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ, ਵਿਡਾਣਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਸੋਚ ਇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਂਦੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਨੂੰ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ੨. {ਸੇਲ੍ਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ}। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸੁਹਾਉਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਕ ਚੰਗੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਬੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ, ਉਮਰਾ ਬਾਲਪਨ ਜੁਆਨੀ ਦੋਏ ਅਵਸਥਾਂ ਤੱਕ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਰਤਾ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਪ ਰੰਗ ਕੁਝ ਕੁਝ ਮੱਧਮ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੇਹ ਕੁਛ ਨਿਰਬਲ ਵੀ ਹੈ। ਭਰ ਜੁਆਨੀ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮਾਰਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਜ਼ੋਰਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ। ਚਿਹਰਿਓਂ ਰੰਗ ਰੂਪ, ਜੋਬਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਹਾਂ, ਤੱਕੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਿਰੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਆਤਮਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਏਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਤੱਕੋ ਜੁਆਨੀ ਢੱਲ ਗਈ, ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਰ ਇਹ ਜਦ ਤੁਸਾਂ ਵਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਤੱਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਬੀ ਸੁਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਲੱਗੇ? ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਮੈਲੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਪੇਟਿਆ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸੇ ਉਜਾੜ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਠਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਹਣਾ ਜਗਤ ਨਾਲ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਏਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਟੰਕ ਹੋਕੇ ਤਪ ਕਰਾਂ, ਜੱਫਰ ਜਾਲਾਂ ਜੋ ਘਾਲ ਤੇ ਰੀਝ ਕੇ ਸਾਂਈਂ ਮਿਲੇ। ਪੇਟ ਦੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੱਕਰੀਆਂ ਰੱਖ ਛੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਖਾ ਪੀ -੪੨੩- ਕਿਹੀ ਸੁਹਣੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਪਹਾੜੀ ਹੈ, ਪਹਾੜੀ ਹੈ, ਪੱਬੀ ਹੈ ਕਿ ਟਿੱਬੀ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਪੈ ਹਟੇ ਹਨ ਹਰਾ ਹਰਾ ਘਾਹ ਮਖਮਲ ਵਾਂਙੂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਚ ਨਾਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਬੂਟੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਅਕਾਸ਼ ਨੇ ਸਰਪੋਸ਼ ਉਠਾ ਰਖਿਆ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੇ ਘਸਮੈਲੜਾ ਰੰਗ ਵਰਤਾ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਨਿੱਕੇ ਫਾਨੂਸ ਅਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਝਾੜ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਚੁੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਦਾ ਠੰਢਕਦਾਰ ਰੰਗ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਵਿਡਾਣ ਨੇ ਹੋਰ ਰੂਪ | | |<noinclude></noinclude> lm9knbdb5l83q80r6k7xh6yoax5ybql 250 74932 237318 2026-09-27T07:38:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਚਰ ਚੁਗ ਕੇ ਸੁਹਣੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੋਏ, ਵੇਲੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੇਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਏਹੋ ਸਾਈਂ ਲੋਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਏਹੋ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਮਰ ਤਪਾਂ ਹਠਾਂ ਵਿਚ ਕੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਚਰ ਚੁਗ ਕੇ ਸੁਹਣੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੋਏ, ਵੇਲੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਦੇਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਏਹੋ ਸਾਈਂ ਲੋਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵੇਰ ਏਹੋ ਪਾਣੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਉਮਰ ਤਪਾਂ ਹਠਾਂ ਵਿਚ ਕੱਟੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਓਸ ਦੇ ਢਲ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਨੱਠ ਜਾਵੇ? ਅੱਜ ਆਪ ਉਦਾਸ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਲਿਸ਼ਕਾਰੇ ਨੇ ਉਦਾਸੀ ਘਟਾਈ ਹੈ ਪਰ ਤਕੋ ਅਜੇ ਬੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛਮਾਛਮ ਪਾਣੀ ਵਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੰਮਾ ਜਿਹਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, ‘ਮੌਲਾ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ! ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ" ਫੇਰ ਸੂਰਜ ਵਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਏ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਹੁਣ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਖਾਂ ਤੇਜ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਪਿੱਠ ਨਿੱਘੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ, ਆਪ ਹੁਰੀਂ ਬੈਠੇ ਬੈਠੇ ਸੌਂ ਗਏ। ਇਸ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਕ ਮੁਟਿਆਰ ਪਹਾੜਨ ਬਕਰੀਆਂ ਚਾਰਨ ਆਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਅਰ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਕਦੇ ਦੂਰੋਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕ | ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਉਹ ਕੁੜੀ ਆ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ:- ਨਾ ਨਹੀਂ ਬੋ ਭਰੋਸੋ ਏਸ ਜੀਣੇ ਦਾ, ਨਹੀਂ ਬੋ ਭਰੋਸੇ ਏਸ ਜੀਣੇ ਦਾ, ਦਮ ਆਵੇ ' ਆਵੇ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ, ਇਕ ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਭਰਿਆ, ਠੀਕ ਆਖਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨੂੰ ਜੀਉਣੇ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ"ਰੁਖੜੇ ਨਦੀ | ਕਿਨਾਰੇ" ਦੇ ਜੀਉਣੇ ਦਾ ਕੀ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਰਾਂ ਬੀ ਕੀ? ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਗੁਨਾਹ ਤੋਂ ਪਾਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਨਾਲ ਘਾਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਸੁਆਦ ਰਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਖੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ। ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ, ਮੰਦਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੀਹ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਕਿ ਸੁਖੀ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂ। ਅਜੇ ਮੌਲਾ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਕਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਸਤਾ ਏਹੋ ਹੈ ਕਰੀ ਂ ਂ | ਂ " ਜਾਹ। ਮੈਂ ਕਰੀ ਗਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਰੁਸਤ ਹੈ? ਇਹੋ ਕਰਨਾ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਇਹੋ ਸੀ ਕਿ ਕਰੀ ਹੀ ਜਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਕੁਛ ਹੋਰ ਕਰਨਾ ਸੀ? ਚੇਟਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤਪ ਤਾਪਣ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਮੁੜ ਨਾਂ ਆਇਆ ਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮਰਾ ਲੰਘ ਚੱਲੀ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ ਕਿ ਭਾਈ ਮੈਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਛੜਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਉਹ ਲੜਕੀ ਕੁਝ ਵਿੱਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਕ ਪੱਥਰ ਤੇ ਬਹਿ ਗਈ ਤੇ ਗਾਂਵੀਂ- ਜਿਤੁ ਦਰਿ ਵਸਹਿ ਕਵਨੁ ਦਰੁ ਕਹੀਐ ਦਰਾ ਭੀਤਰਿ ਦਰੁ ਕਵਨੁ ਲਹੈ ॥ ਜਿਸੁ ਦਰ ਕਾਰਣਿ ਫਿਰਾ ਉਦਾਸੀ ਸੋ ਦਰੁ ਕੋਈ ਆਇ ਕਹੈ ॥ ੧ ॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ॥ ਜੀਵਤਿਆ ਨਹ ਮਰੀਐ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ {ਰਾਮ: ਮ:੧-੩} ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਜੀ ਇਹ ਮਿੱਠੀ ਰਸਭਿੰਨੀ ਸੱਦ ਸੁਣਕੇ ਫੇਰ ਉਠੇ, ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਕੋਲ ਗਏ, ਅਗੋਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮੀਲੀ, ਪਰ ਨਿਰਭੈ ਕੁੜੀ ਉਠੀ, ਝੁਕੀ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਬੋਲੀ-"ਬਾਵਾ ਜੀ! ਕੱਪੜੇ ਧੋ ਲਿਆਵਾਂ?" ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਬੱਚਾ! ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੇਂ, ਕਦੇ ਥੁੜ ਕੇ ਨਾ ਬਹੇਂ, ਸਾਂਈਂ ਭਾਗ ਲਾਵੀ, ਕੱਪੜੇ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਸ ਜੋ ਟੱਪਾ ਕਿਸਦਾ ਗਾਂਵਿਆਂ ਹੋਈ? ਮੁਟਿਆਰ-ਸਾਈਂ ਜੀ! ਇਹ ਟੱਪਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਬੱਚਾ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ? ਮੁਟਿਆਰ-ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ। ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ-ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ? ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਜਿਹੜੇ ਹਨ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਮੁਟਿਆਰ-ਸਤਿਗੁਰ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ। ਨਾਉਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਝਰਨਾਟ ਛਿੜੀ, ਸਰੀਰ ਸੁੰਨ ਜਿਹਾ ਹੋਯਾ, ਨੀਰ ਵਹਿ ਟੁਰਿਆ, ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ-"ਬੱਚੜਾ! ਤੂੰ ਗੁਰੂ -828-<noinclude></noinclude> fbfz3yxe4yes2n9baiu6onkz9u5igv2 250 74933 237319 2026-09-27T07:38:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬਣਾਕੇ ਗਾਉਣ। ਸੁਥਰਿਆਂ ਦੀ ਤੁਕ ‘ਹਰਦਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਬੰਨੇ ਲਾਇ ਜੀ' ਤੇ ਹਿੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਨਜ਼ੀਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਇਸੇ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਦਲੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ। ਇੱਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬਣਾਕੇ ਗਾਉਣ। ਸੁਥਰਿਆਂ ਦੀ ਤੁਕ ‘ਹਰਦਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਬੰਨੇ ਲਾਇ ਜੀ' ਤੇ ਹਿੰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਨਜ਼ੀਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ‘ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਇਸੇ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਦਲੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਟੁਰਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਤਾਰਦੇ, ਫਿਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਫੇਰ ਸੈਦ ਪੁਰ ਕੰਡਿਆਲੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਨਗਰ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਸੈਦ ਪੁਰੋਂ ਟੁਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਸਰੂਰ ਗਏ ਤੇ ਪਸਰੂਰ ਤੋਂ ਸਾਹੋਕੇ ਤੇ ਫੇਰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕ ਬੇਰ ਹੇਠ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹਨ:- ਹੈ: ਇਹ ਗੀਤ ਅਜੇ ਲੱਭਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਸੁਥਰੇ ਗਾਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ :- ‘ਹਰ ਦਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਬੰਨੇ ਲਾਇ ਜੀ, ਲਹਿਂਦੇ ਵਲ ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਸਭ ਤੇਰੀ ਤੂੰ ਸਭ ਵਿਚ ਵਰਤੋਂ ਸਾਹਿਬ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਗੁਰੂ। ਇਕ ਭਰਮਦੇ ਫਿਰਨ ਭਰਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਤੁਧ ਬਿਨ ਨਾਹੀਂ ਜਾਹ ਗੁਰੂ। ਆਗੈ ਭੌਜਲ ਬਿਖੜਾ ਸੁਣੀਏ, ਭਾਵੀ ਤਿਵੈ ਲੰਘਾਇ ਗੁਰੂ। ਸਿਖ ਸੰਗਤ ਹਥ ਜੋੜ ਕਹੋ ਮੇਰੇ ਮਨੋਂ ਨ ਵਿਸਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਗੀਤ ‘ਮਦਹ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ' ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਵੀ ‘ਨਜ਼ੀਰ’ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:- ਹੈਂ ਕਹਿਤੇ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਵੁਹ ਪੂਰੇ ਹੈਂ ਆਗਾਹ ਗੁਰੂ। ਵੋਹ ਕਾਮਲ ਰਹਿਬਰ ਜਗ ਮੇਂ ਹੈਂ ਯੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਜੈਸੇ ਮਾਹ ਗੁਰੂ। ਮਕਸੂਦ ਮੁਰਾਦ ਉਮੀਦ ਸਭੀ ਬਰ ਲਾਤੇ ਹੈਂ ਦਿਲ-ਖਾਹ ਗੁਰੂ। ਨਿਤ ਲੁਤਫੋ ਕਰਮ ਸੋ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਹਮ ਲੋਗੋਂ ਕੋ ਜ਼ਿਆਦਾਹ ਗੁਰੂ। ਇਸ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਇਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ ਹੈਂ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ। ਸਭ ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ ਅਰ ਹਰਦਮ ਬੋਲੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ। ਹਰ ਆਨ ਦਿਲੋਂ ਮੇਂ ਯਾਂ ਉਨਕੇ ਜੋ ਧ੍ਯਾਨ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲਾਤੇ ਹੈਂ। ਅਰੁ ਸੇਵਕ ਹੋਕਰ ਉਨਕੇ ਹੀ ਹਰ ਸੂਰਤ ਸੱਚ ਕਹਾਤੇ ਹੈਂ। ਗੁਰ ਇਤਨੀ ਲੁਤਫ ਇਨਾਯਤ ਸੇ ਸੁਖ ਚੈਨ ਉਸੇ ਦਿਖਲਾਤੇ ਹੈਂ। ਖੁਸ਼ ਰਖਤੇ ਹੈਂ ਹਰ ਹਾਲ ਉਨ੍ਹੇਂ ਸਬ ਮਨ ਕਾ ਕਾਜ ਬਤਾਤੇਂ ਹੈਂ। ਇਸ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ...... ਜੋ ਹਰ ਦਮ ਉਨਸੇ ਧ੍ਯਾਨ ਲਗਾ ਉੱਮੀਦ ਕਰਮ ਕੀ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਵਹੁ ਉਨ ਪਰ ਲੁਤਫ ਇਨਾਯਤ ਸੇ ਹਰ ਆਨ ਤਵੱਜਹੁ... ਕਰਤੇ ਹੈਂ। ਅਸਬਾਬ ਖੁਸ਼ੀ ਅਰ ਖੂਬੀ ਕੇ ਘਰ ਬੀਚ ਉਨ੍ਹੋਂ ਕੇ ਭਰਤੇ ਹੈਂ। ਆਨੰਦ ਇਨਾਯਤ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਸੱਭਸ ਕੀ ਚਿੰਤਾਂ ਹਰਤੇ ਹੈਂ। ਇਸ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ ਇਸ ਅਜ਼ਮਤ ਕੇ......। ਜੋ ਲੁਤਫ ਇਨਾਯਤ ਉਨ ਮੇਂ ਹੈ ਕਬ ਵਸਫ ਕਿਸੀ ਸੇ ਉਸਕਾ ਹੋ। ਵੁਹ ਲਤਫੋ ਕਰਮ ਜੋ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਹਰ ਚਾਰ ਤਰਫ਼ ਹੈ ਜ਼ਾਹਰ ਵੋਹ। ਅਲਤਾਫ਼ ਜਿਨ੍ਹੋਂ ਪਰ ਹੈਂ ਉਨਕੇ ਸੋ ਖੂਬੀ ਹਾਸਲ ਹੈ ਉਨਕੋ। ਹਰ ਆਨ ‘ਨਜ਼ੀਰ’ ਅਬ ਯਾਂ ਤੁਮ ਭੀ ‘ਗੁਰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ’ ਕਹੋ। ਇਸ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੇ...... -੪੩੨-<noinclude></noinclude> hbkqsdgtc3svljwfeek7mup9t2792pj 250 74934 237320 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧. ੪੭. ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਠੇ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਧੁੱਪੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਕੇ ਲਾਲੋ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:- ਲਾਲੋ! ਬਈ ਸੱਜਣਾ! ਸੀਂ ਬੀ ਡਾਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧. ੪੭. ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਠੇ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਧੁੱਪੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਕੇ ਲਾਲੋ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ:- ਲਾਲੋ! ਬਈ ਸੱਜਣਾ! ਸੀਂ ਬੀ ਡਾਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਿਨ ਬੀ ਅੱਗਾਂ ਸੇਕਣ ਤੇ ਅੰਦਰੀਂ ਬੂਹੇ ਮਾਰਕੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਚਿਤ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕੂਚ ਹਨ। ਤੇ ਲਾਲੋ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਤੇਰੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਢੀਆਂ ਕਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਬਣੇ ਕੀ? ਪ੍ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾਲ ਹੈ, ਵਿਛੋੜਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਸਕਾਂ ਅੰਗ ਸੰਗ! ਪਰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਕਸਕਾਂ ਦਾ, ਵਿਛੁੜਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੀਆਂ: ਪ੍ਰੀਤ ਹੋਵੇ, ਬੰਦਾ ਜੀਉਂਦਾ ਤਾਂ ਹੋਊ। ਜੀਉਂਦਾ ਲੋੜੀਏ, ਚਾਹੇ ਪੀੜਾਂ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦ ਹੋਵੇ, ਮੁਰਦਾ ਕੁਝ ਨਾ ਤੇ ਮੁਰਦੇ ਦਾ ਆਰਾਮ ਕੁਝ ਨਾ। ਸੁਬਹਾਨ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ; ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਸੁਆਸਥ ਤੇਰੀ ਭਾਉਣੀ ਨੂੰ, ਸਾਨੂੰ ਅਪਨਾਈ ਰੱਖ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਲਾਲੋ! ਪਿਆਰਿਆ! ਕਿਵੇਂ ਕੀਚੇ, ਕਰਤਾਰ ਠਾਟ ਠਟਿਆ ਈਵੇਂ। ਸੰਸਾਰ ਗਿਲਾਨ ਵਿਚ ਵਰਤ ਗਿਆ, ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਲੇਖੇ ਹਿਸਾਬ ਰਹਿ ਗਏ, ਸਰੀਰ ‘ਟੁਟੇ ਰਬਾਬ' ਹੋ ਗਏ, ਨਾ ਤਾਰ ਨਾ ਤੰਤ। ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮੋਇਆ ਹੋਇਆ ਜੱਗ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦਾ। ਓਸ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜੀਉਂਦਾ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਕਾਣ ਮੋਇਆ, ਕਰਤਾਰ ਵਤ ਜਿਵਾਇਆ ਲੋੜਦਾ ਏ, ਦੱਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? ਹੁਕਮ ਹੈ ਰੂਹ ਫੂਕਣੇ ਦਾ ‘ਸਿੰਙੀ-ਸਾਚ’ ਵਜਾਉਣ ਦਾ, ਜਿਵਾਲਣ ਦਾ ਸੋ ‘ਜਿਵ ਜਿਵ ਹੁਕਮ ਤਿਵੈ ਤਿਵ ਕਾਰ'। ਲਾਲੋ! ‘ਸੀਉਕੇ’੨ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਜਾਨ ਪਈ ਤੜਫਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਿਆ ਲੋੜਦੀ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਜਾਓ | | | | - ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਲਾਓ; ਸੋ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਕਮਾਉਣਾ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਰਹਿਣਾ ਸਾਂਈਂ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਹਾਂ ਲਾਲੋ! ਰਾਮ'। ਨਦੀਆ ਵਾਹ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ਮੇਲਾ ਸੰਜੋਗੀ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਰੱਬੀ ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਗਏ। ਇਕ ਜਲਾਲ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਚਮਕਿਆ, ਲਾਲੋ ਦੇ ਨੈਣ ਕਟੋਰੇ, ਡਲ੍ਹ ਡਲ੍ਹ ਭਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਡੁਲ੍ਹ ਪਏ, ਸਿਰ ਕਚਕੌਲ ਨਿਉਂ ਗਿਆ। ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਲੱਗਾ, ਰੱਬੀ ਝਰਨਾਟ ਜੋ ਇਕ ਅਕਹਿ ਰਸ ਦੀ ਆਈ, ਕਾਂਬਾ ਤੇ ਸਰੂਰ ਹਿਲੋਰੇ ਦੇ ਗਿਆ। ਅਗਲੀ ਪਲ ਵਿਚ ਲਾਲੋ ਦੇ ਨੈਣ ਸੜਕ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਖੜੇ ਹਨ ਤੇ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਜੀ ਦੀ ਕੰਡ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਦੇਖਦੇ ਦੇਖਦੇ ਕਲੇਜੇ ਠਾਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਡ ਵੀ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਈ। ੨. ਵਗਦੇ ਖੂਹ ਦੀ ਗਾਧੀ ਤੇ ਬੈਠਾ ਰੂਪਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ:- ਰੂਪਿਆ! ਵਾਹ ਵਾਹ ਰੂਪਿਆ, ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੱਛੇ ਚਾਰੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਹੋਕੇ ਖੇਤੀਆਂ ਤੇ ਪਰਵਾਰ, ਹੁਣ ਆਹ ਕੀ ਬਣਿਆਂ, ਇਹ ਤਣਾਂ ਕੱਸਵੀਂ' ਖਿੱਚ ਕਿਥੋਂ ਆ ਗਈ? ਨਾ ਡਿੱਠਾ ਨਾਂ ਪਰਸਿਆ, ਨਾ ਸੁਪਨੇ ਨਾ ਜਾਗਦੇ, ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਕਾਲਜਾ ਗੁੰਮ। ਲੱਗ ਗਈਆਂ! ਪਰ ਹਾਏ ! ਮੈਂ ਆਪ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ, ਇਹ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਜ਼ੋਰੋ ਜ਼ੋਰੀ, ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਨੇਹੁੰ ਬੀ ਕਦੇ ਪੁੱਛਕੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਦੇ ਨੇਹੁੰ ਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਮਸਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ? ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ, ਲੱਗ ਗਿਆ ਨੇਹੁੰ; ਹੁਣ ਕੀ ਬਣਦਾ ਏ, ਬਣ ਗਿਆ ਜੋ ਬਣਨਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਬਣਤਾਂ ਅਣਬਣ ਗਈਆਂ, ਇਕੋ ਬਣਤ ਬਣ ਗਈ:-ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਰਾਹਾਂ | ਉਤੇ ਗੱਡੇ ਮੇਰੇ ਨੈਣ। ਚਿੜੀ ਫੜਕੇ ਤਾਂ ਡੁੱਬਕ ‘ਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੧ (੧੯੨੦ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ੨ ਬਾਜਿਆਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਸਾਹੋਕੇ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੪੩੩-<noinclude></noinclude> jz9funnkrm3eauubsi9dqxl05dnxijd 250 74935 237321 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹਾਰਿਆ? ਭੁੱਲ ਬੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਰਦ ਦਾ ਸੁਖਨ ਤਾਂ ਮਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭੇ ਨਾ। ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀ-ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੇ! ਗਲ ਇਹ ਂ ਹੈ ਕਿ ਗੀਗਾ ਹੈ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਹਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ! ਖੱਤਰੀ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮੁਸਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹਾਰਿਆ? ਭੁੱਲ ਬੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਰਦ ਦਾ ਸੁਖਨ ਤਾਂ ਮਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਭੇ ਨਾ। ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀ-ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੇ! ਗਲ ਇਹ ਂ ਹੈ ਕਿ ਗੀਗਾ ਹੈ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਹਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ! ਖੱਤਰੀ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਵੇ? ਇਹ ਖੱਤ੍ਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮਾਇਆ ਲੈ ਲਓ ਤੇ ਤੋਲ ਦਾ ਤੋਲ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਸਮ ਭੀ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੀਰਾਂ ਯਾ ਸਿੱਧਾਂ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਹੋ ਜਾਏ ਤੇ ਮੰਨਤ ਮੰਨੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜੇਠਾ ਫਲ ਆਪ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਬਾਲ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਮੁੱਲ ਪੁਆ ਕੇ ਭੇਟਾ ਭੇਟ ਕਰ ਦੇਈਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਲ ਬਖਸ਼ਵਾ ਲਈਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਦਸਤੂਰ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਦਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਖਿਆਲ ਗੀਗੇ ਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਪੀਰ ਜੀ ਨੇ ਬਖਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਾਂ ਤਾਂ ‘ਜੀ’ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਜੀ ਦੀ ਥਾਂ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਪਰ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ। ਸੋ ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੇ! ਅੱਜ ਪੰਝੀ ਦਿਨ ਹੋਏ ਕੋਈ ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਗੀਗੇ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਦਾ ਓਸ ਵੇਲੇ ਬੋਲ ਕਬੋਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ‘ਸਹੁੰ ਦੇਈਏ ਜੀ ਦੀ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਨਾ ਧੀ ਦੀ” ਸੋ ਜੀ ਪੀਰ ਜੀ ਬੋਲੇ ਕਿ ਹੱਛਾ, ਨਾ ਨਿਰੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਮਾਰਨੇ ਹਨ ਸਗੋਂ ਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਗ਼ਰਕ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਬੱਸ ਚਿਲ੍ਹੇ ਬੈਠ | ਗਏ ਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਗਏ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਾ, ਅਸਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਤਾਂ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਗ਼ਰਕ ਕਰ ਸੁੱਟਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਵੜ ਗਏ ਇਸ ਗੁੰਬਜ਼ ਜਿਹੇ ਵਿਚ ਤੇ ਹੁਕਮ ਹੈ ਕੋਈ ਨਾ ਬੁਲਾਵੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਨੱਕ ਰਗੜੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਇੱਕ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋ ਬਾਲ ਹੋਰ ਲੈ ਲਓ, ਅਸੀਂ ਦੇ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਕਹਿਰ ਨਾ ਵਰਤਾਓ। ਅਗਲੇ ਂ ਸਮੇਂ ਵਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਪੂਰਨ ਨਾਮੇ ਸਿੱਧ ਉਪਰ ਇਥੇ ਕੁਝ ਕਹਿਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋ ਸੌ ਵਰਹਾ ਕਸ਼ਟ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਦਦੁਆਵਾਂ ਨਾਲ ਖਬਰੇ ਕੀ ਹੋਣੀ ਵਰਤੇਗੀ? ਸਾਡੀ ਪੇਸ਼ ਕੋਈ ਜਾਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਪੀਰਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਸਭ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਜਗਰਾਤੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਂ । | | | ਂ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਗਾਂਵੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਥਾਂ ਦੇ ਰੋਟ ਪਕਾਏ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਹਨ, ਸੌ ਮੰਨਤਾਂ ਤੇ ਸੌ ਸ਼ਰੀਣੀਆਂ ਸੁੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੇਸ਼ ਕੋਈ ਚੱਲੀ ਨਹੀਂ। ਗੀਗੇ ਨਾਲ ਬੀ ਬਥੇਰਾ ਮੱਥਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਬੀ ਕਿਸੇ ਹਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤ੍ਰਾਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਪ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਆਈ ਹੈ, ਸੋ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਾਈ ਰੂਪੇ ਬਿਨੈ ਕੀਤੀ ਕਿ ‘ਪਰਸ਼ਾਦ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ-ਰੂਪਿਆ, ਮਿੱਤ੍ਰਾ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਆਈਏ ਓਹ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਭੋਜਨ ਪਾਈਏ? ਅੱਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਤਾਂ ਛਕਾਕੇ ਛਕਾਂਗੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਬੀ ਵਰਤਾਂ ਤੇ ਜਪਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਪੀਰ ਵੀ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਦੱਸੀਦਾ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਹੋ ਲੈਣ ਦਿਓ, ਫੇਰ ਛਕਾਕੇ ਛਕਾਂਗੇ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪੰਝੀ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੈ! ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਏਹ ਲੋਕ ਨਿਉਲੀ ਨੇਤੀ ਧੋਤੀ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧੋਕੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਬਦਾਮ ਰੋਗਨ ਆਦਿਕ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਜਿੰਨਾ ਦਮ ਸਾਧਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਨੇ ਓਨੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਬਦਾਮ ਰੋਗਨ ਦਾ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟ ਲੈਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਕਤ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਧ੍ਯਾਨ ਓਧਰ ਜੋੜ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਗਲ ਦੀ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧੀ ਲੋੜਦੇ ਹਨ। É. ਸੂਰਜ ਸਿਖਰੇ ਆ ਗਿਆ, ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮੁਰੀਦ ਮੱਠ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ ਕੌਤਕ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਚਿਲ੍ਹਾ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਲ੍ਹਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰ ਹਾਰ ਖਾਕੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈ। ਉੱਧਰ ਲੋਕੀਂ ਕਲੇਜੇ ਮੁੱਠ ਵਿਚ ਲਈ ਤਾਂਘ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੀਰ ਦੀ ਫਿਟਕ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਛਾਤੀਆਂ ਧੜਕ ਧੜਕ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਰ ਕੱਠੀਆਂ ਹੋਕੇ ਸਹਿਮਕੇ ਮਾਨੋਂ -830-<noinclude></noinclude> a35qvo71o5e3emg5i907xtf6qy0tnjn 250 74936 237322 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਵਾਂ। ਝ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੁਰੀਦ ਨਾਲ ਲੈ ਟੁਰੇ, ਪਰ ਟੁਰਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਫੇਰ ਬਹਿ ਗਏ। ਇਉਂ ਬਹੁਤ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਦੋ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੀ ਟੇਕ ਲੈਕੇ ਆਪ ਬੇਰ ਹੇਠ, ਜਿਥੇ ਸਤਿਗੁਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਦਰਸ਼ਨ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਵਾਂ। ਝ ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੁਰੀਦ ਨਾਲ ਲੈ ਟੁਰੇ, ਪਰ ਟੁਰਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਫੇਰ ਬਹਿ ਗਏ। ਇਉਂ ਬਹੁਤ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਦੋ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੀ ਟੇਕ ਲੈਕੇ ਆਪ ਬੇਰ ਹੇਠ, ਜਿਥੇ ਸਤਿਗੁਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪੈ ਗਈ। ਗੁੱਸਾ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਪ ਤਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਜਲਨ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਠ ਗਈ। ਹਮਜ਼ਿਆ! ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ‘ਰੱਬ ਦੇ ਮਰਦ' ਦੀ ਹੈ। ਮਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆਂ ਕਿ ਇਥੇ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਹਾਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ:- | ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਸੱਚ। ਪੀਰ-ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਫਰਾਂ ਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰਨ ਜਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਕੀ ਭਰੋਸਾ? ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਸਾਰਾ ਹੀ ? ਜੁਮਲਾ ਹੀ? ਪੀਰ-ਊਤ ਗਿਆ ਆਵਾ। ਰਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ, ਗਿਲਾਨੀ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ, ਭਲੇ ਬੁਰੇ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨੇਕੀ ਬਦੀ ਤਾਂ ਕੋਲੇ ਕੋਲ ਵੀ ਵਸਦੀਆਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਰ-ਪਰਤਾਓ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਏ, ਅਸੀਂ ਪੀਰ ਜੀ! ਰੱਬ ਪਿਉ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਲਾਦ, ਂ ਤਾਂ ਹੱਡ ਵਰਤੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਪਾ ਜੀ ! ਫਕੀਰ ਰੱਬ ਦਾ ਬੰਦਾ, ਉਲਾਦ ਨੂੰ ਲਡਿਆਵੇ ਕਿ ਮਾਰੇ? ਪੀਰ-ਸੱਪ ਲੜੀ ਉਂਗਲ ਕੱਟੀ ਭਲੀ, ਵਿਹੁਲਾ ਖੂਨ ਦੱਬਿਆ ਭਲਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ ਗੰਨਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਚੰਗਾ, ਝੂਠੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਰੱਬ ਦੇ ਫਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੁਕਾਈ ਮਾਰੀ ਚੰਗੀ। ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਪੀਰ ਜੀ ! ਵਿਗੜਿਆ ਪੁੱਤ ਸੁਆਰਿਆ ਭਲਾ ਕਿ ਮਾਰਿਆ ਭਲਾ? ਪੀਰ (ਤੱਕ ਕੇ, ਘਬਰਾਕੇ)-ਨਾ ਸਉਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਔਤ ਚੰਗੇਰਾ। | ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨੈਣ ਢਹਿ ਪਏ ਤੇ ਫਕੀਰ ਹੱਸਕੇ ਡੋਬ ਜਿਹੇ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮਾਲਸ਼ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਆਈ, ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਯਾ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਹੋਸ਼ ਪਰਤ ਪਈ, ਫਿਰ ਦੋ ਘੁੱਟ ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪਿਲਾਯਾ। ਠੰਢ ਤੇ ਤਪਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਐਉਂ ਚੱਕਰ ਚਲਦੇ ਸੇ ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਪਰਾਤ ਵਿਚ ਠੰਢੇ ਤੇ ਤੱਤੇ ਜਲ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੂਟੀਆਂ | ਪੈਂਦੀਆਂ ਚੱਕਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਕੀਰ ਕੁਝ ਨਰਮ ਕੁਝ ਗਰਮ ਹੋਕੇ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ- ਹਾਂ, ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੀ ਜੇ ਤੂੰ ਉਹੋ ਨਾਨਕ ਤਪਾ ਹੈਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਵਿਚ ਕਲਜੁਗ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੁਆਰਨੋਂ ਅੱਕ ਜਾਣਾ ਭਲਾ ਕਿ | ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਲਪਟ ਆਉਂਦੀ ਬੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਆਰਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਾ ਅੱਕਣਾ ਭਲਾ ? ਪੀਰ-ਧੁਰੋਂ ਮਾਰੇ ਕਦ ਸਉਰੇ? ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਧੁਰੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਕੋਈ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਮਾਰਿਆ ਸੋ ਕਰਮਾਂ ਆਪਣਿਆਂ, ਜੋ ਮਰਿਆ ਸੋ ਧੁਰ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਕੇ ਮਰਿਆ। ਹਾਂ, ਜੋ ਧੁਰ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ‘ਧੁਰ ਦਾ ਮਾਰਿਆ। ਸੋ ਟੁੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਧੁਰ ਨਾਲ ਲਾਈਏ, ਟੁੱਟੇ ਗੰਢੀਏ, ਵਿਛੁੜੇ ਮੇਲੀਏ। ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦੋਂ ਨੱਸਕੇ ਰੁਲਦੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜ ਫੂਕਕੇ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਪਾਈਏ। ਭੈੜਿਆਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਮਾਰਿਆਂ ਮਾਂ ਦੀ ਆਂਦਰ ਨਹੀਂ ਠਰਦੀ। ਪੀਰ-ਕੀ ਆਖਾਂ? | | ਦਾ ਪਤੀਆ ਲੈ। ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ ! ਲੈ ਦੋ ਪੈਸੇ ਜਾਹ ਬਈ, ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਸੱਚ ਤੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਝੂਠ ਲੈ ਆ, ਆਖੀਂ ਠੀਕ ਠੀਕ ਸੌਦਾ ਦੇਵੋ। ਜੋ ਮਰਦਾਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਕੌਤਕਾਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਹਰ ਦਿਨ ਇਥੇ ਨਵਾਂ ਕੌਤਕ ਵਰਤਦਾ ਸੀ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦਾ ਆਗਿਆ ਮੰਨਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਹੱਟੀ ਹੱਟੀ ਫਿਰਿਆ, ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਹੱਟਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਲੋਕੀਂ ਉਧਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਧਰੋਂ ਇਹ ਆਇਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੰਬਦ ਦੇ ਫਟਣ ਤੇ ਫਕੀਰ ਦੇ ਚਿੱਲ੍ਹੇ -880-<noinclude></noinclude> gsdzguu1rkau23v2viz1yy34imc7n7q 250 74937 237323 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਤੇਰੀ ਪਸਰਿ ਰਹੀ ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਨਰਹਰੀ ॥ ੧ ॥ ਜੀਵਨ ਤਲਬ ਨਿਵਾਰਿ ਸੁਆਮੀ ॥ ਅੰਧ ਕੂਪਿ ਮਾਇਆ ਮਨੁ ਗਾਡਿਆ ਕਿਉ ਕਰਿ ਉਤਰਉ ਪਾਰਿ ਸੁਆਮੀ ॥ ੧ ॥ਰਹਾਉ॥ ਜਹ ਭੀਤਰਿ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਬਸਿਆ ਬਾਹਰਿ ਕਾਹੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਰਬ ਜੋਤਿ ਤੇਰੀ ਪਸਰਿ ਰਹੀ ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਨਰਹਰੀ ॥ ੧ ॥ ਜੀਵਨ ਤਲਬ ਨਿਵਾਰਿ ਸੁਆਮੀ ॥ ਅੰਧ ਕੂਪਿ ਮਾਇਆ ਮਨੁ ਗਾਡਿਆ ਕਿਉ ਕਰਿ ਉਤਰਉ ਪਾਰਿ ਸੁਆਮੀ ॥ ੧ ॥ਰਹਾਉ॥ ਜਹ ਭੀਤਰਿ ਘਟ ਭੀਤਰਿ ਬਸਿਆ ਬਾਹਰਿ ਕਾਹੇ ਨਾਹੀ ॥ ਤਿਨ ਕੀ ਸਾਰ ਕਰੇ ਨਿਤ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਚਿੰਤ ਮਨ ਮਾਹੀ ॥ ੨ ॥ ਆਪੇ ਨੇੜੈ ਆਪੇ ਦੂਰਿ ॥ ਆਪੇ ਸਰਬ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥ ਸਤਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਅੰਧੇਰਾ ਜਾਇ ॥ ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ || 3 || ਅੰਤਰਿ ਸਹਸਾ ਬਾਹਰਿ ਮਾਇਆ ਨੈਣੀ ਲਾਗਸਿ ਬਾਣੀ ॥ ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਪਰਤਾਪਹਿਗਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ॥੪॥੨॥ ਇਲਾਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ, ਵਹਿਗੁਰੂ ਰੰਗ ਦਾ • ਅਚਰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੇਰ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਰੂਪਾ ਜੀ ਨੈਣ ਬੰਦ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਚਿਹਰੇ ਪਰ ਲਾਲੀ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਖ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਕਿਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਬਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪ ਮਸਤ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਗਲਾ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਅਚੱਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। " ਫੇਰ ਚੁੱਪ ਛਾ ਗਈ, ਫੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਬੋਲੇ:- "ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਬਈ ਤਿਆਰ ਹੋ। ਮਰਦਾਨਾ-ਸੱਤ ਬਚਨ ਜੀ। ਰੂਪਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਕੁਝ ਜਲ ਪੀ ਲਓ ਤੇ ਥੋੜੀ ਪੰਜੀਰੀ ਮੂੰਹ ਪਾ ਲਓ। ਸਤਿਗੁਰ-ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ। ਮਰਦਾਨਾ-ਜੀਓ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਜਿਵੇਂ ਰਜ਼ਾ, ਪੈਡਾਂ ਢੇਰ ਕੱਟਕੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਪਵੇ ਤਾਂ ਭਲਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ (ਹੱਸਕੇ)-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਭਲਾ ਹੈ। ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਕੁਛ ਖਾਧਾ ਤੇ ਜਲ ਛਕਿਆ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰ ੧ ਇਹ ਸਲੋਕ ਰਾਮਕਲੀ ਮ: ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਫੇਰ ਤੱਕੇ ਤੇ ਬੋਲੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਔਹ ਦੇਖ ਐਥੋਂ ਇਕ ਗੁੰਬਜ਼ ਜਿਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਓਥੇ ਚਲਾ ਜਾਹ। ਜੋ ਆਦਮੀ ਬਾਹਰ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹੁ ਕਿ ਵਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਢਾਡੀ ਆਯਾ ਹੈ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਕਮ ਸੁਣਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਪੰਜ ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਗੁੰਬਜ਼ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬੰਦ ਸਨ। ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀ ਪਉਣਾ ਕਰਕੇ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਤਾ, ਅਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਬਈ, ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਮੁਰੀਦ ਤੇ ਅੰਦਰ ਹਨ ਪੀਰ ਜੀ, ਉਹ ਚਿਲ੍ਹੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਕਲਨਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹੁਕਮ ਹੈ: ਚਾਹੇ ਕੁਛ ਹੋਵੇ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਸੋ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਈਏ? ਮਰਦਾਨਾ-ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਪੀਰ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਮੇਰਾ ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਖਤ੍ਰੀ ਜਨਮ ਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੁਛ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਗਰ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਨਾ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਰੱਬ ਵਲੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਧੁਰੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਇਲਹਾਮ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਉਤਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗ਼ੈਬ ਵਿਚ ਓਹ ਗੋਤੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਐਸ਼੍ਵਰਜ, ਪੂਜਾ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਟਾ, ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਦੇ ਲੋੜਕੂ ਨਹੀਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੇ ਖਬਰ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਪੀਰ ਉੱਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਫ਼ਜ਼ਲ ਉਤਰੇਗਾ। -੪੩੬- ਮੁਰੀਦ-ਸਾਂਈਂ ਲੋਕਾ! ਤੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹੋਸੇਂ, ਪਰ ਪੀਰ ਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਬੜਾ ਗਾਖੜਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਪਾਲਣਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਖਬਰ ਕਰਨੀ, ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਜੇ ਕਦੇ ਸਾਹਿਬੇ ਕਸ਼ਫ ਹਨ, ਗ਼ੈਬੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪ ਖਬਰ ਕਰ ਦੇਣ, ਸਾਨੂੰ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਕੀਹ ਲੋੜ ਹੈ? ਪੀਰ ਫਿੱਟਕੇ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਠਉਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਰਦਾਨਾ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਲਾਕੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ<noinclude></noinclude> b84flcrr7ok3xrs4f6vo1qi8nezsjp9 250 74938 237324 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਏਕਾਂਤ ਹੁਣ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪੀਂਜੂ-ਜੇ ਦਿਲ ਏਕਾਂਤੀ ਹੋ ਜਾਏ-ਸਾਈਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੇ-ਤਾਂ ਅਸਲ ਏਕਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਰੱਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਏਕਾਂਤ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਏਕਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੁਆਦ ਵਾਲੀ ਏਕਾਂਤ ਹੁਣ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਪੀਂਜੂ-ਜੇ ਦਿਲ ਏਕਾਂਤੀ ਹੋ ਜਾਏ-ਸਾਈਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੁੜੇ-ਤਾਂ ਅਸਲ ਏਕਾਂਤ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਰੱਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਏਕਾਂਤ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਏਕਾਂਤੀਆਂ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਕਾਂਤ ਬਣੀ ਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲਕੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਹੀ ਜਸ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਪਰ ਕੀਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਫਕੀਰ ਏਕਾਂਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿਦੇ? ਪੀਂਜੂ-ਜੀ ਹਾਂ, ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਏਕਾਂਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਂਈਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸਤਿਸੰਗ | ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਰੂਪ ਸਤਿਸੰਗ ਤਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਓਹ ਦਿੱਸਦੇ ਏਕਾਂਤ ਵਾਸੀ ਹਨ, ਪਰ ਹੁੰਦੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਜੋ ਭਲੀ ਰੂਹ ਹੈ, ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਸਤਿਸੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੰਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੰਸ ਹੰਸਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੋ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹੋਣ, ਚਾਹੋ ਅਰੂਪ। ਬੁੱਢਣਸ਼ਾਹ-ਸੱਚ ਹੈ, ਕੱਲ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਸਾਂ, ਆਪ ਦੀ ਕਾਕੀ-ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ' ਤੇ ‘ਸਾਂਈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਦੇਵੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਏ-ਆਈ, | ਇਸ ਨੇ ਐਸੇ ਸਿਦਕ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਗਈ। ਸੱਚ ਹੈ, ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹੈ, ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਇਕੱਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਲਈ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਦਰ ਖੋਹਲ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਡੋਘਰੇ ਆਇਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਪੀਂਜੂ-ਸਾਂਈਂ ਜੀ! ਤੁਹਾਡਾ ਘਰ ਹੈ ਸਿਰ ਮੱਥੇ | | | | | | | ਤੇ ਆਓ, ਧੰਨ ਭਾਗ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨਿਵਾਜੇ ਹੋ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਇਆ ਕਰਾਂਗੇ, ਤੁਸਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹਾਂ, ‘ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਦੀ ਨਦਰ' ਨਿਹਾਲ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹਾਂ। ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ-ਇੰਞ ਨਾ ਆਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋ, ਮੈਂ ਅਜੇ ਨਿਆਣਾਂ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਰਖਣਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਤੁਰਨਾ ਹੈ। ਅਜੇ ਮੇਰਾ ਵੇਲਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਮਰਾ ਦੀ ਤਾਰ ਲੰਮੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਮਿਹਰ ਆਈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਮੌਜ, ਇਹ ਨਾਮ ਦਾ ਰਸ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਹੁਲਾਸ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਮਾਣਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸਬਕ ਪਕਾਕੇ ਏਥੋਂ ਟੁਰਾਂ। ਸੋ ਤੁਸਾਂ ਬੀ ਮੇਰੀ ਸਾਰ ਰੱਖਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਆਪੋ ਵਿਚ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆਂ। ਹੁਣ ਅਕਸਰ ਵੇਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ, ਕਦੇ ਸ਼ਿਖਰੇ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਅਰ ਕਦੇ ਪੀਂਜੂ ਦੇ ਡੋਘਰੇ ਵਿਚ ਤੇ ਕਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ ਉਜਾੜਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗ ਉਠਿਆ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਤੇ ਉਮਰਾ ਦੇ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਫਕੀਰ ਇਕ ਥਾਵੇਂ ਮਿਲ ਬੈਠੇ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਜਨਮਿਆਂ ਬੁੱਢਣ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਲ ਵਿਚ ਪਲਿਆ ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਪੀਂਜੂ ਸੱਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਤੇ ਗਏ। ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰਿਹ-ਬਾਲਕੇ ਖੈਡਣ ਲੱਗੇ। ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜਿਨ ਸਭ ‘ਮਾਨਸ’ ਤੇ ‘ਦੇਵਤੇ’ ਕਰ ਦਿਖਾਏ, ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਤਿਸੰਗ। ਸੂਚਨਾ-ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਿਸਤਾਰਦੇ ਮੁੜ ਪਰਤੇ ਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਮੁੜ ਬਿਆਸ ਉਰਾਰ ਆਕੇ ਵੈਰੋਵਾਲ, ਜਲਾਲਾਵਾਦ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਡੰਕਾ ਵਜਾਉਂਦੇ ਕਿੜੀਆਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਚ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਇਥੇ ਪਠਾਣਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਛਤ੍ਰ ਝੁੱਲਿਆ, ਓਹ ਸਾਰੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋਏ। ਤਿਲੰਗ ਮਹਲਾ ੧॥ ਜਿਨ ਕੀਆ ਤਿਨਿ ਦੇਖਿਆ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰ ਏਥੇ ਹੋਇਆ। ਲੱਗੇ ਸਰੋਦੇ ਵਜਾਕੇ ਸਾਂਈਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਤੇ ‘ਹਰਦਮ ਨਾਨਕ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ' ਦੇ ਗੀਤ -839-<noinclude></noinclude> 7osq8fysexp6gdcfk9uixuanm23cnic 250 74939 237325 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗ ਬੱਝਿਆਂ। ੩. ਇਕ ਦਿਨ ਤਾਣ ਕਰਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਰੂਪਿਆ! ਬਈ ਹੁਣ ਕੂਚ। ਸੱਦ ਕੂਕਦੀ ਹੈ ਕੂਚ ਰੂਪਾ-ਹੇ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਰੱਜ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਸਿਆਂ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਝੰਡ ਨਹੀਂ ਲੱਥੀ, ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਰੱਬੀ ਰੰਗ ਦੇ ਰੰਗ ਬੱਝਿਆਂ। ੩. ਇਕ ਦਿਨ ਤਾਣ ਕਰਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ-ਰੂਪਿਆ! ਬਈ ਹੁਣ ਕੂਚ। ਸੱਦ ਕੂਕਦੀ ਹੈ ਕੂਚ ਰੂਪਾ-ਹੇ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਰੱਜ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਆਸਿਆਂ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਝੰਡ ਨਹੀਂ ਲੱਥੀ, ਤਿਹਾਏ ਮਨ ਦੀ ਤ੍ਰੇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਟੀ, ਤੁੱਠੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁੱਠੇ ਰਹੋ, ਵਿਛੋੜਾ ਸੁਣਿਆਂ ਦੁੱਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਜ਼ਰੋਂ ਉਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸੁਣ ਮਰਦਾ ਹਾਂ, ਧੀਰਜ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਅੰਦਰਲਾ, ਕਿਉਂ ਜੀਵਸਾਂ। ਜੀਵਾਲਣ ਹਾਰ! ਦੀਦਾਰ ਦੇਕੇ ਕੰਡ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣੀ, ਕੰਡ ਨਾ ਦਿਖਾਓ ਤਾਂ ਆਪੇ ਵਿਚ ਸਮਾ ਲਓ। ਉਧਾਰਨਹਾਰ-ਰੂਪਿਆ! ਬੱਚਿਆ! ਪਿਆ- ਰਿਆ! ਹੁਕਮ ਹੈ ਕੂਚ। ਹੁਕਮ ਹੈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਹੋਰਥੇ ਆਲੇਖ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਜਗਾਉਣ ਦਾ। ਰੂਪਾ-ਮਿਹਰ ਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਦੇ ਗੁਲਾਬ ਜੀ! ਜੰਤ ਜੰਤੀ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖੇ? ਨਾ ਆਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ‘ਜਾਹੂ’, ਨਾ ਰੋਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ! ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਹਾਂ, ਵਿਛੁੜਿਆਂ ਮਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ! ਉਧਾਰਨਹਾਰ-ਰੂਪੇ ਭਾਗ! ਦੁਖ ਦੀ ਕੁਰਲਾਟ ਦਰਗਾਹ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ। ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਕਸ਼ਟ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਅੱਪੜੀ ਹੈ। ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਹੁੰਚੋ, ਲਹਿ ਲਹਿ ਵਗ ਰਹੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਚਸ਼ਮੇ ਨੇ ਗਲੇ ਲਾਕੇ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ ਕਿਹਾ:- ਰੂਪੇ! ਸਾਡਾ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਰ। ਨਾਲ ਚੱਲ; ਚੱਲਕੇ ਤੱਕ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ। ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਚੱਕ ਰਬਾਬ, ਦੇਖ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ! ਚੱਲ ਦੇਖ ਅਯਾਲੀ ਕਸਾਈ ਹੋ ਚੱਲੇ ਨੀ, ਵਾੜਾਂ ਲਾਵੀ ਬਣਨ ਲੱਗੀਆਂ ਨੀ, ਪਹਿਰੂਏ ਸੰਧੇਵਾ ਘੜਾ ਰਹੇ ਨੀ। ਨਾਨਕ ਦੁਨੀਆ, ਕੈਸੀ ਹੋਈ॥ ਸਾਲੁਕ ਮਿਤੁ ਨ ਰਹਿਓ ਕੋਈ॥ {ਸਲੋਕ ਵਾ:ਤੇ ਵ: ਮ:੧-੫} ਇਹ ਕਹਿਂਦਿਆਂ ਇਲਾਹੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜਗਮਗ ਜਗਮਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈਣ ਕਿਸੇ ਡਾਢੇ ਤਰਸ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲ ਪੂਰਤ ਹੋ ਗਏ, ਦੋ ਚਾਰ ਟੇਪੇ ਕਿਰੇ ਤੇ ਰੂਪੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਪਏ, ਜੋ ਹੱਥ ਕਿ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਟਿਕ ਰਹੇ ਸੀ। 8. ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿਟ ਰਹੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਗੇ ਬੇਰ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਆਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪੁੰਜ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਆਹ ਬੇਰ ਦੀ ਛਾਂ ਠੰਢੀ ਹੈ, ਆ ਬੈਠ ਜਾਈਏ। ਮਰਦਾਨਾ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਚੱਲਕੇ ਠਹਿਰੀਏ। ਤ੍ਰਾਹ ਤ੍ਰਾਹ ਦੀ ਸੱਦ ਨੇ ਪੌਣ ਵਿਚ ਗ਼ਮ ਛਾ ਦਿਤਾ ਹੈ, | ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਜੂਹ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਾਇ! ਹਾਇ!! ਦੀ ਧੁਨਿ ਨੇ ਚਾਨਣੇ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਵੇਖ ਧੁੱਪ ਉਦਾਸੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਵਣ ਉਦਾਸ ਤੇ ਵਣ ਦੇ ਪੰਖੀ ਦਿਲਗੀਰ ਹਨ। ਹੁਣ ਚੱਲਣਾ : ਹੈ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕਮਾਉਣਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਵੱਸ, ਜੀਵਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜੀਵਾ ਰਹੁ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ, ਖਿੱਚ ਵਿਚ ਤੇ ਰੱਬੀ ਗੁੰਜਾਰ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਕਦੇ ਨਾ ਵਿਸਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਂ ਤੇਰੇ ਮਨੋਂ ਨਾ ਵਿਸਰੇ ‘ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ।’ ਰੂਪਾ-ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ, ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਮੈਂ ਮਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿਂਦਾ ਢਹਿ ਪਿਆ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਫਿਰ ਗਈਆਂ। ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਿਝਰ ਝਰ ਰਹੇ ਸੋਮੇਂ ਨੇ, | ਸਤਿਗੁਰ-ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਇਥੇ ਹੈ, ਨੌਕਰੀ ਪਹਿਰਾ ਇਥੇ ਹੈ। ਵਸਦੀਆਂ ਤੇ ਉਜਾੜਾਂ ਕਰਤਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਦੇਖ ਨਾ! ਸਾਰੇ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਿਆਰਾ, ਸਾਰੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਪਿਆਰਾ; ਸਾਰੇ ਡੁੱਲ੍ਹ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਪਿਆਰਾ। ਹਰੀ ਹਰ੍ਯਾਵਲ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਸ਼ਾਖ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀ ਭਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਣ ਤ੍ਰਿਣ ਵਿਚ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਵਸਦੀ ਹੈ ਸਾਰੇ, ਉਜਾੜ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਨੈਣ ਖੋਹਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਬੇਬਸਾ ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਰਬਾਬ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਤੰਤਾਂ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ ਤੇ ਰਾਮਕਲੀ ਵਿਚ ਸੱਦ ਹੋਈ:- -੪੩੫-<noinclude></noinclude> cp72f0x1syw6udnek4l508e0pshshxb 250 74940 237326 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਥੱਕਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਆ ‘ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ, ਦੇ ਕੱਟਣਹਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸ਼ਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਇਕ ਫੇਰਾ ਹੋਰ ਕਰ ਤੇ ਆਖ ਆ ਕਿ ਅੱਜ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਠੀਕ ਸ਼ਿਖਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਥੱਕਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਆ ‘ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ, ਦੇ ਕੱਟਣਹਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸ਼ਕ੍ਰਾਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗੇ:- ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਇਕ ਫੇਰਾ ਹੋਰ ਕਰ ਤੇ ਆਖ ਆ ਕਿ ਅੱਜ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਠੀਕ ਸ਼ਿਖਰ ਤੇ ਆਕੇ ਚਮਕੇਗਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਿਲ੍ਹਾ ਟੁੱਟ ਜਾਏਗਾ, ਸੂਰਜ ਸ਼ਿਖਰੋਂ ਪਿਛੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਧਰੇਗਾ ਪਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੀਰ ਦਾ ਪਹਿਲੋਂ ਤੂਂਟੇਗਾ।” | / ਂ ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ! ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਹਮਜ਼ੇ ਦਾ ਚਿਲ੍ਹਾ ਤੋੜੋਗੇ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਬਹੁੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਤਿਗੁਰ ਬੋਲੇ:-ਚਿਲ੍ਹੇ ਛਿਲੇ ਬੈਠਣੇ ਤੇ ਕੱਟਣੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਫਲ ਲਾਉਣਾ ਤੇ ਤੋੜਨਾ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਹੈ ਹੋਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ-ਇਹ ਪੀਰ ਬੜਾ ਕਰਾਮਾਤੀਆ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁਣ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ, ਨਗਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਮਰਦਾਨਾ ਫੇਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਜਾਕੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ ਆਇਆ। ਮੁਰੀਦਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਹਲਚਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਾ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪੀਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੀ ਬੀ ਸੀ, ਸੁਆਸ ਚੰਗੇ ਰੋਕਦਾ ਸੀ, | ਸਾਨੂੰ ਰਿਧੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਕੀਨ ਬੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਡਰ ਬੀ ਬਹੁਤ ਸੀ। ਸੋ ਜਦ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਐਸੇ ਤਕੜੇ ਵਾਕ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਕਿ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਕੌਣ ਮਰਦ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੁੱਟ | ਜਾਏਗਾ ਅਰ ਦੁਪਹਿਰਾਂ ਢਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੁੱਟੇਗਾ। ਮੁਰੀਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਛ ਸ਼ਹਿਰ ਗਏ ਤਾਂ ਗੱਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਬੀ ਪੁੱਜ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਲੋਪਲੀ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਧਰ ਮਰਦਾਨਾ ਆਪਣਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ, ਮਰਦਾਨਾ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਰੂਪਾ ਜੀ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਆਹਰ ਲਗ ਪਏ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾਤੇ ਜੀ ਲਈ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਣ। 4. ਜਦੋਂ ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਨੈਣ ਖੁਹਲੇ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਭੋਗ ਪਾਇਆ! ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਲੁਕਾਈ ਕੁਛ ਜੁੜੀ ਪਈ ਸੀ। ਲੋਕੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤ ਆਏ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਂ - | | ਗੁਰੂ ਜੀ-ਰਾਖਾ ਉਹ ਆਪ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਾਜਿਆ ਹੈ, ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਲੋਕ-ਅਸਾਂ ਵਿਗਾੜਿਆ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਰਦਾਨਾ-ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਹੈ? ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ-ਜੀਉ! ਇਥੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਵਡਹਰੇ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਉਲਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਉਹ ਤੇ ਉਸਦੀ ਵਹੁਟੀ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਤੇ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਉਲਾਦ ਦੀ ਮੰਗ ਮੰਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਪੀਰ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਉਲਾਦ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਪਰ ਪਹਿਲਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਮੰਨਤ ਖਤ੍ਰੀ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਗੀਗਾ ਕਰਕੇ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਮੰਨ ਲਈ। ਕੁਦਰਤ ਐਸੀ ਵਰਤੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁਤਰ ਜੰਮੇ, ਸੋ ਜਦ ਕੁਛ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਪੀਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਨਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਗੀਗੇ ਹੁਰੀਂ ਲੱਗੇ ਆਲੇ ਟੋਲੇ ਕਰਨ। ਆਲੇ ਟੋਲੇ ਕਰਦਿਆਂ ਆਹ ਦਿਨ ਆ ਗਏ। ਅਖੀਰ ਅੱਜ ਪੰਝੀ ਦਿਨ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਗੀਗਾ ਸਿਰੋਂ ਦੀ ਮੁੱਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਤੁਸੀਂ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ ਲਓ। ਮਰਦਾਨਾ-ਬਈ ਸੱਜਣੋਂ ! ਇਹ ਗੀਗਾ ਜੇ ਫ਼ਕੀਰ ਆਯਾ ਹੈ ਜਿਸ ਪੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ | ਇਕਰਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੌਲੋਂ ਕਿਉਂ ਅੱਜ ਤੋੜ ਸੁੱਟਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਬੇਰੀ ਹੇਠ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਨੈਣ ਖੂਹਲੇ ਤਾਂ ਇਕ ਨੇ ਆਖਿਆ:- -੪੩੭- ੧ ਖਾਲਸਾ ਤਵਾਰੀਖ। ੨ ਨਾਉਂ ਗੰਗਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਲ ਗੀਗਾ ਸੀ।<noinclude></noinclude> aoqejlnf7k1c4w1tsy482waugorpacp 250 74941 237327 2026-09-27T07:38:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗਏ, ਪੈਖੜ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਡੁੱਬਕ : ‘ਆ ਗਏ’. ਪਰਛਾਵਾਂ ਪਿਆ ਤਾਂ ਡੁੱਬਕ: ‘ਆ ਗਏ,। ‘ਆ ਗਏ? ‘ਆ ਗਏ’ ਦੇ ਸੁਪਨੇ, ‘ਆ ਗਏ’ ‘ਆ ਗਏ' ਦੇ ਝਾਉਲੇ ‘ਆ ਗਏ; ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ, ‘ਆ ਗਏ, ‘ਆ ਗਏ, ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਸਿਕਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਥਹੁ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗਏ, ਪੈਖੜ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਡੁੱਬਕ : ‘ਆ ਗਏ’. ਪਰਛਾਵਾਂ ਪਿਆ ਤਾਂ ਡੁੱਬਕ: ‘ਆ ਗਏ,। ‘ਆ ਗਏ? ‘ਆ ਗਏ’ ਦੇ ਸੁਪਨੇ, ‘ਆ ਗਏ’ ‘ਆ ਗਏ' ਦੇ ਝਾਉਲੇ ‘ਆ ਗਏ; ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ, ‘ਆ ਗਏ, ‘ਆ ਗਏ, ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਸਿਕਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਥਹੁ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਕਰਮਣ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਟੁਰਾਂ, ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ | ਬਿਨ ਪਤੇ ਟੁਰ ਪਵਾਂ, ਜੋ ਆਪੇ ਲੈ ਅੱਪੜਨਗੇ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਣੇ ਪੁਜਾ ਖੜਨਗੇ। ਅੱਜ ਸੋ ਕਿਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੱਲ ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਹਾਂ ਤੋਂ ਜਾ ਮੁੰਧਕ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਹੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ! ਮੇਰੀ ਮੂਰਖ ਦੀ ਬੀ ਪੁਗਾ, ਇਕ ਵੇਰ ਤਾਂ ਨੈਣ ਤ੍ਰਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਦੀਦਾਰੇ ਦਾ ਫੇਰਾ ਪੁਆ, ਮੈਂ ਓਥੇ ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਵੇਖਾਂ ਤੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਡੋਬਾ ਪਾਵਾਂ। ਹੇ ਸਭ ਥਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ! ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਦਕੇ ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ਖੈਰ ਪਾ। ਮੂਰਖਾਂ ਦਾ ਅੱਲਾ ਬੇਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਤਹੀਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਮੇਰੀ ਆਸ ਪੁਗਾ। ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:- ਸਤਿਕਰਤਾਰ,ਸਤਿਕਰਤਾਰ,ਸਤਿਕਰਤਾਰ। ਰੂਪਾ (ਡੁੱਬਕ ਕੇ)-ਆ ਗਏ, ਆ ਗਏ, ਸੱਚ ਮੁਚ ਕਿ ਬਿੜਕਾ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਬਿੜਕਾ ਹੈ, ਕਿ ਜਾਗਦੇ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ? ਆ ਗਏ, ਹੈਂ! ਕੀਕੂੰ ਪਛਾਣਸਾਂ? ਕਦੇ ਦੇਖੇ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨੈਣੋ! ਪਛਾਣ ਲੈਣਾ, ਹੈਂ? ਆ ਗਏ। ਆਵਾਜ਼ ਆਈ-‘ਸਤਿ ਕਰਤਾਰ’। ਖੂਹ ਗਿੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੈਲ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਚਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਨਿਸਾਰ ਵਿਚੋਂ ਆਡ ਵਿਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰੂਪ ਗਾਧੀ ਤੇ ਨੈਣ ਮੀਟੇ ਬੈਠਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ:-‘ਹਾਂ, ਫੇਰ ਹੇ ਕਰਤਾਰ! ਮਿਹਰ ਕਰ, ਨਿੱਤ ਦੇ ਮੰਗਤੇ ਤੇ ਝੂਠ, ਤੁੱਠ ਨਾ ਫੇਰ ਤੁੱਠ ;ਤੇ ਕਹਿਂਦੇ ਦੇ ਬੰਦ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛਮਾਂ ਛਮ ਅਥਰੂ ਵਗ ਟੁਰੇ। ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:ਸਤਿਕਰਤਾਰ' ਰੂਪ (ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ)-ਆ ਗਏ। ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਿੱਚ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਤਣੁਕਾ ਵੱਜਾ, ਕਿਸੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਵੜੇ, ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਉਤਰਕੇ ਅੰਦਰਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਸ | ਂ / / | | | / ਂ | ਗਏ, ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਢੱਠਾ ਤੇ ਦੂਜੀ ਛਿਨ ਕਿਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸੋਮੇਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾ ਪਿਆ। ਸਿਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ "ਸਤਿਕਰਤਾਰ- ਸਤਿਕਰਤਾਰ" ਦੀ ਧੁਨਿ ਪਸਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਨੋਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜੀਭ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਸਤਿਕਰਤਾਰ’ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਮੋਲ੍ਹੇਧਾਰ ਵਸਦੇ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਤਕੜੀ ਗੁੰਜਾਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ (ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦੇਕੇ)- ਰੂਪਿਆ! ਉੱਠ ਜੀਵਾ ਹੋ, ਸੱਜਣਾ ਉੱਠ, ਉਸ ਕਰਤਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾ। ਸਾਕਤ ਹੋਣਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ, ਜੁੜਿਆ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਤੂਟਣਾ ਸਾਕਤ ਹੋਣਾ (ਕੱਟੇ ਜਾਣਾ) ਸਾਡੀ 'ਭੁੱਲ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਮੌਤ ਹੈ, ਜੁੜ। ਜੁੜਨਾ, ਹਾਂ, ਜੀਉ ਉਠਣਾ ਹੋਸੀ। ਹੁਣ ਰੂਪੇ ਦੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਆ ਗਈ: ਮਾਨੋਂ ਟੁੱਟਾ ਰਬਾਬ ਕਿਸੇ ਤਾਰਾਂ ਤੰਦਾਂ ਪਾਕੇ ਕੱਸ ਦਿਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸੁਰੀਲੀ ਧੁਨਿ ਵਿਚ ਵੱਜ ਉੱਠਿਆ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਹਿੱਲ ਸਰੀਰ ਹੁਸਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਂ ਥੱਰ ਥ੍ਰੋਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਰਸ ਭਰਿਆ ਸੰਗੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਿਆ। ਅਵਾਜ਼ ਆਈ: ‘ਰੂਪਿਆ ਉੱਠ?? ਹਾਂ ਜੀ, ਹੁਣ ਹੋਸ਼ ਫਿਰੀ, ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਬਣਾਕੇ ਵਜਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਲੂੰ ਲੂੰ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਤੰਤੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖਿੱਚਕੇ ਇਲਾਹੀ ਧੁਨਿ ਗੁੰਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਾਗ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਜਿਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਸੱਦ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਪਾ ਕਿਸੇ ਮਸਤ ਵਾਂਙ ਉਠਿਆ, ਅੱਧੇ ਰਸ ਭਰੇ ਨੈਣਾਂ ਅੱਧੇ ਖੁੱਲੇ ਰਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲ ਟੁਰ ਪਏ। -838- ਅੱਜ ਆਏ, ਹਾਂ ਜੀ ਸਤਿਗੁਰ ਆਏ, ਹਾਂ ਤਰਸ ਰਹੇ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਘਰ ਜੀ ਉਠਿਆ, ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਜੀ ਉੱਠੇ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਖਬਰ ਹੋਈ ਪਿਆਸੇ ਆਏ, ਜੀਆਦਾਨ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੱਸਿਆ, ਪਿੰਡ ਜੀ ਉਠਿਆ। ਅੱਠ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ ਪਿਆਰ<noinclude></noinclude> 7tdrrlsmt0daf8azduv0e9o1u45q9lo 250 74942 237328 2026-09-27T07:38:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੁੰਗੜੀਆਂ-ਪਈਆਂ ਸਨ। ਕੋਈ ਜਲ ਘੜੀ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਰੇਤ ਘੜੀ ਤੇ ਟੱਕ ਬੰਨ੍ਹੀ ਬੈਠਾ ਸੀ, | ਕੋਈ ਘੜਿਆਲੀ ਦੀ ਟੁਨਕਾਰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਨ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰ ਠੀਕ ਸ਼ਿਖਰੇ ਆ ਗਈ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੁੰਗੜੀਆਂ-ਪਈਆਂ ਸਨ। ਕੋਈ ਜਲ ਘੜੀ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਕੋਈ ਰੇਤ ਘੜੀ ਤੇ ਟੱਕ ਬੰਨ੍ਹੀ ਬੈਠਾ ਸੀ, | ਕੋਈ ਘੜਿਆਲੀ ਦੀ ਟੁਨਕਾਰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਨ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰ ਠੀਕ ਸ਼ਿਖਰੇ ਆ ਗਈ। ਘੜਿਆਲੀ ਦੁਪਹਿਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟੁਨਕਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਜੇ ਦੂਜੀ ਟੁਨਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਘੜਿਆਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਗੁੰਬਜ਼ ਵਿਚ ਪੀਰ ਜੀ ਚਿਲ੍ਹੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਕੜੱਕ ਦੀ ਗ੍ਯਾਨਕ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ, ਗੁੰਬਜ਼ ਉਤੋਂ ਫ਼ਟਕੇ ਚੀਰੇ ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਵਾਂਙ ਦੁਫਾੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਢੈ ਪਈਆਂ ਤੇ ਇਕ ਖੱਪਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਉਸ ਖੱਪੇ ਵਿਚੋਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਪਈਂ। ਫਟਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਚਾਨਣੇ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਚਿੱਲ੍ਹਾ / ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਆਏ, ਯਾਨ ਸ੍ਰਪ ਵਿਚੋਂ ਉਟਕ ਗਿਆ ਤੇ ਗੁੰਬਜ਼ ਦੇ ਖੱਪੇ ਵਲ ਜਾ ਪਿਆ। ਸਰੀਰ ਕੰਬਿਓਸੁ ਮਤੇ ਸਾਰਾ ਗੁੰਬਜ਼ ਹੀ ਸਿਰ ਉਤੇ ਨਾ ਆ ਪਵੇ। ਇਸ ਭੈ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨੇ ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਘਾਬਰੇ ਹੋਏ ਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਅੱਗੇ ਮੁਰੀਦ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਲ ਵਿਚ ਖੜੇ ਸਨ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਦੂਰ ਦੂਰ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਥਾਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਂ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਕਿ ਕੜੱਕ ਫੜੱਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਪੀਰ ਜੀ ਉੱਦੋਸਾਹ ਤੇ ਜੀ ਭਿਆਣੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਤਿਉਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਲਿਆਂ ਤੋਂ ਅਵਾਜ ਆਈ, ਹਾਂ ਇਕ ਗੁੰਜਾਰ ਆਈ, ਮਸਤ ਅਲਮਸਤੀ ਦੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਜੋਸ਼, ਫਤਹਮੰਦੀ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ:- ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ। ‘ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਪੀਰ ਜੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗਈ। ਨਾਮ ਗੁਰੂ ੧ਤਵਾਰੀਖ ਸ: ਖਜ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਸਫਾ ੭੫। | ਂ | | / | ਨਾਨਕ ਸੁਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪੀਰਾਂ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਮਾਂ ਬੀ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਤ ਪਈ ਸੀ ਕਿ “ਇਕ ਤਪਾ ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।' ਹਾਂ ਸਾਲਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦੇ ਧਨ ਤੋਂ ਨਿਰਲੋਭ ਰਹਿਕੇ ਤਪਾ ਆਪਣੇ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਉਹੋ ਤਪਾ ਏਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਾਹਰੀ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਖਲਕੁੱਲਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹੈ ਹਨ:- ‘ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ ਭਾਵੇਂ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਸੇ ‘ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ’ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿਚ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਦੇ ਹਨ ਵਣ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਦਾ ਹੈ ਮਿਰਗ ਕਸਤੂਰੇ ਜਾਤ ਦਾ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੁਸ਼ਕਦਾ ਹੈ ਕੋਈ ਮਰਦ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਹੱਥ ਹੋਵੇ ਰੱਬ ਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਫਕੀਰ; ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਹੈ ਰੱਬੀ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਤਪਾ ਨਾਨਕ। ਪੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਕੰਬਣੀ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਸੁਣਕੇ ਬੋਲਿਆ: "ਤੁਸਾਂ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ, ਰੱਬੀ ਮਰਦ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਫਕੀਰ ਕਾਲਾ ਨਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਲੜੇ ਹੋਏ ਦਾ ਦਾਰੂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਫੁੰਕਾਰੇ ਦਾ ਮੰਤਰ ਨਹੀਂ, ਚੰਗਾ, ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਹੋਣੀ ਸੀ। " ਮੁਰੀਦ-ਸਾਂਈਂ ਜੀ, ਦਾਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੁਕਮ 'ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਪੀਰ ਦੀ ਫਿਟਕਾਰ ਨਾ ਲੈ ਆਵੇ। ਦੇ ਪੀਰ-ਤੇ ਹੁਣ ਹੁਕਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਪੀਰ ਦੇ ਸਿਰ ਫਿਟਕਾਰ ਲੈ ਆਈ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਜੋ ਹੋਈ ਸੋ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਮੱਠ ਪਾੜ ਘੱਤਿਆ ਹੈ ਉਹ ਹੋਰ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਵਰਤਾਵੇਗਾ? ਹੁਣ ਹਠ ਤੇ ਸ਼ਰਮਾਂ ਗਈਆਂ, ਆਖਰ ਮੈਂ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਸਾਲਕਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਦਾ ਮਿਹਣਾ ਨਹੀਂ। ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ ਨਾਨਕ · ਤਪਾ ਕਿੱਥੇ ਹੇ, ਲੈ ਚੱਲੋ ਜੋ -੪੩੯-<noinclude></noinclude> md3025wzmbwu05um8yswvuvgoc0cfc0 250 74943 237329 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਾਕ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਪੜ ਪਈ ਸੀ। ਪਰ ਮਰਦਾਨਾ ਫੇਰ ਬੀ ਂ ਫਿਰਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਵੇ। ਕੋਈ ਮਸ਼ਕਰੀ ਕਰੇ, ਕੋਈ ਟਾਲ ਦੇਵੇ, ਕੋਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਦੇਵੇ। ਸਹਿਨ ਸ਼ੀਲਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਵਾਕ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਪੜ ਪਈ ਸੀ। ਪਰ ਮਰਦਾਨਾ ਫੇਰ ਬੀ ਂ ਫਿਰਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੰਗੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਵੇ। ਕੋਈ ਮਸ਼ਕਰੀ ਕਰੇ, ਕੋਈ ਟਾਲ ਦੇਵੇ, ਕੋਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਦੇਵੇ। ਸਹਿਨ ਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਵੱਸਣ ਕਰਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਸਹਿਨ ਸ਼ੀਲਤਾ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਸੋ – ਘਾਬਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਆਖਰ ਇਕ ਹੱਟੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੋ ਂ ਕਾਗਤਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਲਿਖਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਗਤ ਲੈਕੇ ਮਰਦਾਨਾ ਪਰਤ ਆਯਾ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆ ਧਰਿਆ। 2. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਹਮਜ਼ਾ ਗੋਂਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਧਰਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ : ਲਓ ਪੀਰ ਜੀ ਵਾਚੋ। ਪੀਰ ਨੇ ਵਾਚਿਆ:- ‘ਮਰਨਾ ਸੱਚ ਹੈ’, ‘ਜੀਉਣਾ ਝੂਠ ਹੈ। ‘ਜਿਸ ਦੇ ਘਟ ਇਹ ਘਟੀ ਹੈ, ਉਹ ਭੁਲੇਵੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਸਤਿਗੁਰ-ਦੱਸੋ ਪੀਰ ਜੀ, ਇਹ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਬੀ ਝੂਠਾ ਹੈ? ਪੀਰ-ਨਹੀਂ ਜੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਸ ਨਗਰੀ ਇਕ ਬੀ ਸੋਝੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਪਰ ਕਹਿਰ? ਪੀਰ-ਫੇਰ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਕਰੇ ਸੋ ਭਰੇ, ਦੂਜਾ ਕਿਉਂ ਮਰੇ? ਪੀਰ (ਸ਼ਰਮਾਕੇ)-ਠੀਕ ਹੈ। ਕਰੇ ਗੀਗਾ ਭਰੇ ਗੀਗਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਠੀਕ ! ਪਰ ਫਕੀਰ ਮਿਹਰ ਕਰੇ ਕਿ ਕਹਿਰ ਚੜ੍ਹੇ? ਅੱਗ ਤਾਂ ਬਲੇ ਬਰਫ ਕਿਉਂ ਧੁਖੇ? ਪੀਰ-ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸਾਂ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਮਿਹਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤੁਸਾਡੀ ਵੰਡੇ ਗੁੱਸਾ ਆਵੇ ਤੇ ਮਨ ਕਹਿਰਾਂ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਜਾਵੇ? ਭਜਨ, ਬੰਦਗੀ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਿਰ ਯਾ ਗ਼ਜ਼ਬ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। | | | ਵਰਤੋਂ ਛੱਡਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਜਾਵੋ? ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਗਿਆਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸੋਚੋ, ਕੌਲ ਕਿਸੇ ਹਾਰਿਆ, ਐਤਨੇ ਦਿਨ ਦੀ ਕੈਦ, ਭੁੱਖ, ਤਪ, ਗੁੱਸਾ, ਏਹ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਸ ਪਾਪ ਬਦਲੇ ਪਾਈਆਂ? ਇਹ ਆਪੇ ਤੇ; ਜੋ ਨਿਰਅਪ੍ਰਾਧ ਸੀ, ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਅਨਿਆਉਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਨੇ? ਇਹ ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਰੇ ਗੀਗਾ ਤੇ ਭਰੇ ਬੀਬਾ। ਪੀਰ (ਘਬਰਾਕੇ)-ਕਹਿਰ ਦਰਵੇਸ਼, ਬਰ ਜਾਨੇ ਦਰਵੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਉਹ ਦਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਹਿਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਕਦਾ ਹੈ, ਫਕੀਰ ਦਾ ਮਕਾਨ ਸੀਤਲਤਾਈ ਹੈ, ਠੰਢ ਹੈ ਤੇ ਟਿਕਾਉ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ ਜੋ ਦੁੱਪਰਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿਕੇ? ਉਹ ਰੱਬ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਜੋ ਸਦਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਨਹੀਂ ? ਮਨ ਮਾਰਨਾ ਕਠਨ ਹੈ, ਭੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਕੀਰ ਨੇ ਤਾਂ ਨਫ਼ਸ ਹੀ ਮਾਰਨਾ ਹੈ, | ਨਫ਼ਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਆਪ ਤਾਂ ਨਫ਼ਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ। ਫਕੀਰ ਨੇ ਮਨੋਵੇਗ ਦੇ ਹੱਥ ਵਾਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਹੱਥ ਰੱਖਕੇ ਉੱਚੇ ਘਰਸਦਾ ਖਿੜਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਨੈਣ ਉੱਚੇ ਹੋ ਗਏ, ਲਾਲੀ ਭਾ ਛਾ ਗਈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਸਾਰਾ ਸੁਰ ਕੀਤੇ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਵਾਂਙੂ ਖਿੱਚ ਗਿਆ। ਮਰਦਾਨਾ ਰੰਗ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਰਬਾਬ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਕ ਲਹਿਰੇ ਵਿਚ, ਅੰਦਰਲੇ ਦੇ ਹੁਸਨ ਵਿਚ, ਸੁਖ ਵਿਚ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਆਏ ਦਾਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੋਇਆ ਰਾਮਕਲੀ ਵਿਚ, ਧੁਨਿ ਉੱਠੀ ਇਲਾਹੀ, ਆਪ ਗਾਵੇਂ:- -889- ਜਿਤੁ ਦਰਿ ਵਸਹਿ ਕਵਨੁ ਦਰੁ ਕਹੀਐ ਦਰਾ ਭੀਤਰਿ ਦਰੁ ਕਵਨੁ ਲਹੈ ॥ ਜਿਸੁ ਦਰ ਕਾਰਣਿ ਫਿਰਾ ਉਦਾਸੀ ਸੋ ਦਰੁ ਕੋਈ ਆਇ ਕਹੈ ॥ ੧ ॥ ਕਿਨ ਬਿਧਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ॥ ਜੀਵਤਿਆ ਨਹ ਮਰੀਐ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੁਖੁ ਦਰਵਾਜਾ ਰੋਹੁ ਰਖਵਾਲਾ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਦੁਇ ਪਟ ਜੜੇ ॥ ਮਾਇਆ ਜਲੁ ਖਾਈ ਪਾਣੀ ਘਰੁ ਬਾਧਿਆ ਸਤ ਕੈ ਆਸਣਿ ਪੁਰਖੁ ਰਹੈ ॥<noinclude></noinclude> ckvqf9ev9e9dlvheb4gcdhdlchphvad 250 74944 237330 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਜੋੜਕੇ ਬੈਠਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। t. ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿਚ ਘਰ ਘਰ ਉਸ ਂ ਰਾਤ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਹੋਈ, ਘਰ ਘਰ ਸ਼ਾਦਿਆਨੇ ਵੱਜੇ, ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੂੰ ਮੱਤ ਆਉਣ ਨਾਲ ਗੀਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਅਸਰ ਤੁਰਕਾਨੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਜੋੜਕੇ ਬੈਠਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। t. ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿਚ ਘਰ ਘਰ ਉਸ ਂ ਰਾਤ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਹੋਈ, ਘਰ ਘਰ ਸ਼ਾਦਿਆਨੇ ਵੱਜੇ, ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੂੰ ਮੱਤ ਆਉਣ ਨਾਲ ਗੀਗਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਅਸਰ ਤੁਰਕਾਨੀ ਮਤਿ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਪਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਅਜ਼ਮਤ ਮੂਲੋਂ ਘਟ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ‘ਸਿੱਧ ਤੇ ਪੀਰ’ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ ਤੇ ਏਹ ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਤੇ | ਨਾਟਕਾਂ ਚੇਟਕਾਂ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤੀ, ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਸ ਜੀਵਨ ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਚੇਟਕੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਨਾਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਯਾ ਉਂਞ ਹਠਾਂ ਤਪਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਪਏ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਐਸੇ ਆਗੂਆਂ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਰਾਜ ਦੇ ਦਬਾ ਕਰਕੇ ਦੱਬੇ ਰਹਿਂਦੇ ਸਨ। ਸਚਿਆਈ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦੀ ਰੌ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਹਰ ਕੌਤਕ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਰੌ ਫੇਰੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਸਚ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ, ਪਿਆਰ ਵਸਾਇਆ, ਭਗਤੀ ਪਾਈ ਤੇ ‘ਮਰਦ ਬੰਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਹਮਜ਼ੇ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਕੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਭਾਰੀ ਅਸਰ ਪਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਲਗ ਪਈ। ਰਾਤ ਤਾਂ ਘਰ ਘਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਲੰਘੀ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਸਿੱਧ ਆਦਿ ਪੂਰਨ ੧ ਬੇਰ ਹੇਠ ਜਿੱਥੇ ਦਾਤਾ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸੇ ਥੜਾ ਤਦੋਂ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਮਗਰੋਂ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਅਸਥਾਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਲਾਗਵਾਰ ਹੈ, ਪਰੇ ਵਾਰ ਹਮਜ਼ੇ ਦਾ ਬੀ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੰਬਜ਼ ਬੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛਤ ਵਿਚ ਖੱਪਾ ਬੀ ਹੁਣ ਤਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। | | ਦੀ ਖੂਹੀ ਦੇ ਮਹੰਤ ਤੇ ਸਾਧੂ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਕੇ ਆਏ, ਮਿਲੇ ਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਤ ਕ੍ਰਿਤ ਹੋਏ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ‘ਸੱਚ’, ਸਫਾਈ, ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਸੁਖ ਤੇ ਸਾਹਸ ਵਧਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੂਲਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਯਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਨਾ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਜੀਉਣਾ ਕੂੜ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਬੀ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਕੌਣ ਸੀ ਜੋ ਦੋ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਵਿਹਾਜਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੱਜਣ ਕੁਛ ਵੈਰਾਗੀ ਤੇ ਕੁਛ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਸੀ, ਆਚਰਨ ਦਾ ਭੀ ਭਲਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਜੀਵਨ ਕਣੀ ਦਾ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੀਰਤੀ ਸੁਣਕੇ ਇਹ ਸੱਜਣ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਯਾ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਮਰਨ ਨੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜੂਠ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ -888- ੧ “ਮੂਲਾ” ਨਾਮ ਦੇ ਕਈ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹਨ। ੧. ਮੂਲਾ ਚੋਣਾਂ, ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦਾ ਪਿਤਾ। 2. ਮੂਲਾ ਕਿਰਾੜ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਲੁਕਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਏ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਭੋਰੇ ਵਿਚ ਸੱਪ ਡੱਸ ਗਿਆ ਸੀ। ੩. ਮੂਲਾ ਖੱਤ੍ਰੀ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਲ ਕਾਬਲ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬਾਣੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਏਸ ਨੇ ਟਾਕਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਏ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮੂਲੇ ਕਿਰਾੜ ਦੇ ਹੀ ਦਿਤੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਨੇ ਦੋ ਪੈਸੇ ਦਾ ਸੱਚ ਝੂਠ ਲਿਖਿਆ, ਇਹੋ ਕਾਬਲ ਨਾਲ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹੋ ਚੌਥੀ ਉਦਾਸੀ ਵੇਲੇ ਲੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਸੱਪ ਡਸਣ ਨਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ ਵਿਚ ਕੀੜ ਜਾਤ ਦੇ ਖੱਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੱਡਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਘਰ ਇਕ ਚੋਰ ਨੇ ਸਿਖੀ ਭੇਖ ਧਾਰਕੇ ਗਹਿਣੇ ਚੁਰਾਏ ਸਨ, ਪਰ ਮੂਲੇ ਨੇ ਪੜਦਾ ਢਕਿਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਤ੍ਰੈ ਚਾਰ ਮੂਲੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਸਨ।<noinclude></noinclude> hj0fs10tch36y818tolbn2xik54xcm0 250 74945 237331 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਹਿੰਦੂ, ਪਰ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ | ਕਿਸੇ ਲੀਕ ਵਿਚ ਲੁਕ ਨਹੀਂ ਬਹਿਂਦਾ, ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰ ਫੇਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਹਾਦੀ ਬਣ ਕੇ ਉਪ-ਦੇਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਮੀਆਂ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਨਿੱਕਾ ਗੱਲ ਵਡੀ ਹੈ, ਪਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਹਿੰਦੂ, ਪਰ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ | ਕਿਸੇ ਲੀਕ ਵਿਚ ਲੁਕ ਨਹੀਂ ਬਹਿਂਦਾ, ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰ ਫੇਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਹਾਦੀ ਬਣ ਕੇ ਉਪ-ਦੇਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਮੀਆਂ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਨਿੱਕਾ ਗੱਲ ਵਡੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕੋਈ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ... ਉ... ਉਹ। ਮਿੱਠਾ-‘ਉਹ’ ਕੀਹ ? ਮੁਰੀਦ-ਉਹ, ਕੁਫ਼ਰ ਹੈ ਬਕਣਾ...। ਤੁਸੀ ਖਫਾ ਹੋਸੋ...। ਮਿੱਠਾ-ਨਹੀਂ, ਕਹੁ ਜੋ ਤੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ। ਮੁਰੀਦ-ਮੈਂ ਕਦੀ ਡਿੱਠਾ ਨਹੀਂ, ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੱਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਐਵੇਂ ਖਿਯਾਲ ਹੀ ਕਹਿ ਸਕੀਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ-ਪਰ ਜੋ ਖਿਆਲ ਹੁਈ ਆਖ ਤਾਂ ਛੱਡ ਜੋ ਕੁੱਛ ਸਮਝੇ ਪਵੇ ? ਮੁਰੀਦ-(ਅਟਕ ਅਟਕ ਕੇ)-ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਿ :ਕੰ ..ਬਰ। ਮਿੱਠਾ-ਲਾਅਨਤ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮਰਦੂਦ ! ਉਹ ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ! ... ਮੁਰੀਦ-ਪੀਰ ਜੀ ! ਬਦ ਦੁਆ ਤਾਂ ਨਾ ਨਾ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਨਹੀ ਸਾਂ ਆਖਦਾ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਰਤ ਜੀ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਿਕ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਖੋ ਤੁਸਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦ ਤੋਂ ਪੁੱਛੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: ਬਹੁਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਲੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਪਿਕੰਬਰ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਰਸੂਲ ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਆ ਚੁਕਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹੋ? ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, ਕਿ ਗਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਰਸੂਲ ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਪਿਕੰਬਰ ਅਰਬ ਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇਬਰਾਨੀ ਪਿਕੰਬਰਾਂ ਦਾ ਪੱਛੋਂ ਵਿਚ ਹੈਸੀ, ਮੁੰਮਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਖਰੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਨਾਲੇ ਅੱਲਾ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਕੰਬਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਨਾਲੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਮਲਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ | ਂ | | ਂ ਰਹੇ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਕੇ ਬੜੇ ਜ਼ਾਲਮ ਤੇ ਗੁਨਹਾਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਲਾ ਨੇ ਨਵਾਂ ਪਿਕੰਬਰ ਏਥੇ ਘੱਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪੀਰ ਜੀ! ਇਹ ਉਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਿੱਠਾ (ਬੁੱਲ ਟੁੱਕਕੇ)-ਜਿਥੇ ਉਹ ਊਤ ਤਿਹਾ ਵਿਗੜਿਆ ਕਪੂਤ ਤੂੰ ! ਮੁਰੀਦ-ਨਹੀਂ ਪੀਰ ਜੀ ! ਮੈਂਨੂੰ ਥਾਪੜਾ ਦਿਓ ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾਂ ਪਤੀਜਿਆ, ਪਰ ਫੇਰ ਦੇਖੋ ਸੁੱਕੇ ਪੈਰੀ ਦਰਿਯਾ ਲੰਘ ਆਇਆ ਜੇ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੁਰੀਦ ਹੋਇਆ। ਮਿੱਠਾ {ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ }-ਸ਼ਾ....... । ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਸਲੀਮ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਝੁੱਕਕੇ ਫ਼ਰਸ਼ੀ ਸਲਾਮ ਕਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਮਿੱਠਾ-ਸਲੀਮ ! ਰਾਜ਼ੀ ਹੈਂ ਬਈ, ਖੈਰ ਹੈ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ? ਸਲੀਮ-ਜੀ ਹਜ਼ੂਰ ! ਆਪ ਦੀ ਬਰਕਤ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ-ਦੇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਬਾਤ ਨਗਰ ਦੀ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ? ਸਲੀਮ-ਨਵੀਂ ਗੱਲ, ਪੀਰ ਜੀ! ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਥੋਂ ਕੋਸ ਅੱਧ ਉੱਪਰ ਵਡੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਕੀਰ ਆ ਉਤਰਿਆ ਹੈ, ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਇਕ ਮੁਰੀਦ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਓਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਾਉਂਦਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਜੇ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ਇਲਹਾਨੀ, ਐਸੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਤੇ ਨਾਲ ਬਜੱਯਾ ਬੀ ਕਮਾਲ ਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਵਗਦੇ ਦਰਿਯਾ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਕਿ ਲੁਕਾਈ ਚੋਖੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਮਿਠਾ-ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੇਡਾਂ ਚਾਲ ਹੈ, ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਦੇ ਮਗਰ ਸਾਰੇ ਉੱਠ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਨਵੇਂ ਸੋਤ ਵਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦਰਿਯਾ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਟੁਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। -840- ਸਲੀਮ-ਦਰੁਸਤ ਫੁਰਮਾਯਾ ਨੇ, ਬਜਾ ਹੈ, ਪਰ ੧ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ ਵਾਲਾ<noinclude></noinclude> 50anigloudmpbtlilqmfx3z4y7kiq33 250 74946 237332 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੱਤ ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪੜਦਾ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਹਉਂ ਦੇ ਛੌੜ ਨਹੀਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਹੁਣ ਇਸ / ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਸੋ ਦਾਤੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ, ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ:- ਸੋ ਜੀਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੱਤ ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਪੜਦਾ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਹਉਂ ਦੇ ਛੌੜ ਨਹੀਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਹੁਣ ਇਸ / ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਸੋ ਦਾਤੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦਿਤਾ, ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ:- ਸੋ ਜੀਵਿਆ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੋਇ॥ ਨਾਨਕ ਅਵਰੁ ਨ ਜੀਵੈ ਕੋਇ॥ {ਮਾਝ ਮ: ੧} ਮੂਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਨਾਮ ਦਾ ਤਾਂ ਮਨ ਸੁਖ ਵਿਚ ਆਇਓਸੁ। ਅੰਦਰ ਇਕ ਰਸ ਦੀ | ਲਹਿਰ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੁਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਛਿੜ ਪਈ। ਆਪ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਿਨ ਰਾਤ ਨਾਮ ਵਿਚ ਰੰਗ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਮੂਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਰਸ ਦੇ ਆਇਆਂ ਸੋਝੀ ਆਈ ਕਿ ਵੈਰਾਗ ਭਲਾ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਾਯਾ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋਣ ਦਾ ਸਾਬਣ ਹੈ, ਵੈਰਾਗ ‘ਪ੍ਰਾਪਤੀ’ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਵੈਰਾਗ ਭਲਿਆਈ ਹੈ, ਆਤਮ ਰੰਗ ਦੀ ਪਾਹ ਬੀ ਹੈ; ਪਰ ਰੰਗ ‘ਨਾਮ’ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੀ ਕਣੀ, ਜੀਵਨ ਕਣੀ ਜਦ ਅੰਦਰ ਧਸਦੀ ਹੈ ਗੀਤ | | | ਤਾਂ ਆਪਾ ਰਸ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਗ ਉਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪੇ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਹੋਕੇ ‘ਆਪੇ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਵਿਚ’ ਫਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਰਸੀਆ ਤੇ ਸੁਖੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਐਤਨਾ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੀਰਤਨ, ਸਤਿਸੰਗ ਤੇ ਰੱਬੀ ਜੋਤ-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸਿਆਲਕੋਟ ਤੋਂ ਤੁਰੇ ਤਦ ਮੂਲਾ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆ ਅਰ ਕਈ ਵੇਰ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਚ ਸੇਵਾਦਾਰ ਰਿਹਾ। ਕਾਬਲ ਜਦ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਮੂਲਾ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਰੂਪੇ ਨੂੰ ਓਥੇ ਹੀ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਦੜਪ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਫਿਰੇ, ‘ਸੱਚ ਦਾ’ | ਸਿੰਙੀਨਾਦ ਵਜਾਵੇ ਤੇ ਨਾਮ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ੇ। ਆਪ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਮਰਦਾਨੇ ਅਰ ਮੂਲੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਹੋ ਟੁਰੇ। ਹੀਰਾ-ਜਨਮ ਜਿਉਂ ਬੱਦਲ ਤੁਰਦਾ ਮਲਕੜੇ; ਛਾਂ ਠੰਢੀ ਪਾਈ ਜਾਂਵਦਾ ਤਿਉਂ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰ ਆਇਆ ਜਗ ਜਲਦਾ ਠਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਓ ਝੂਠ ਤੂਠ ਵਸਦਾ ਦ੍ਯਾਲ ਹੋ, ‘ਸਚ’--ਸਿੰਙੀ ਨਾਦ ਵਜਾਂਵਦਾ, ਦਿਲ ਭਟਯਾਂ ਤਾਂਈਂ ਮੋੜਦਾ, ਕਢ ਦੇਂਦਾ ਧੁੰਦ ਗੁਬਾਰ ਓ, ਆ ਬੈਠੋ ਛਾਵੇਂ ਓਸ ਦੀ, ਕੁਛ ਠਹਿਰੇ ਕਿਧਰੇ ਪਲਕੜੇ ਤੇ ਛਹਿਬਰ ਪ੍ਯਾਰੀ ਲਾਂਵਦਾ ਜਿਨ ਮਿਹਰਾਂ ਮੀਂਹ ਵਸਾਇਆ, ਅਣਮੁੱਲਾ ਸੁਖ ਵਰਤਾਇਆ। ਤੇ ਘਰ ਘਰ ਫਿਰੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਹੋ, ਜਿੰਦ ਮੋਇਆਂ ਅੰਦਰ ਪਾਂਵਦਾ, ਰੱਬ ਸੱਚੇ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋੜਦਾ, ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਭੌਜਲ ਪਾਰ ਓ, ਲਓ ਛਹਿਬਰ ਭਿੰਨੀ ਓਸਦੀ: ਰਸ ਰੱਤੇ ਤੇ ਰੰਗ ਰੱਤੜੇ ਹੋ ਉੱਚੇ ਪਰੇਮ ‘ਚ ਮੱਤੜੇ, ਲਓ ਹੀਰਾ ਜਨਮ ਸੁਆਰ ਏ, ਜੋ ਜਾਇ ਨ ਖਾਲੀ ਵਾਰ ਏ। ਸੂਚਨਾ-ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਵਿਚ ਬਨ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗੂ ਫੈਲ ਗਈ। ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੂੰ ਬੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਕੋਟ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੇਠ ਤਅੱਸਬ ਟੁਰਦਾ ਸੀ ਯਾ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਘ੍ਰਿਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਗਿਣ ਗਿਣਕੇ ਪਤੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਆਪ ਦੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਮੀਏਂ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਸੋ ਪਹੁੰਚੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤੱਕੀ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਪੌੜੀ ' ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ • ਆਪ ਉਸ ਰੁਖ ਹੋ ਟੁਰੇ। -884-<noinclude></noinclude> kuq4evjedeno07raje89hcd4osrg2qs 250 74947 237333 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੧. ੪੮. ਗੋਸ਼ਟ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ। ਪਠਾਣੀ ਤਲਵਾਰ ਮਹਮੂਦ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ ਤੋਂ ਸੂਤੀ ਗਈ ਅਜੇ ਮਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਚਾਹੇ ਚਾਰ ਸਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਤੇ ਪਠਾਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਹੋ ਗਿਆਂ ਬੀ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਂ, ਉਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੧. ੪੮. ਗੋਸ਼ਟ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ। ਪਠਾਣੀ ਤਲਵਾਰ ਮਹਮੂਦ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ ਤੋਂ ਸੂਤੀ ਗਈ ਅਜੇ ਮਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਚਾਹੇ ਚਾਰ ਸਦੀਆਂ ਹਿੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਤੇ ਪਠਾਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਹੋ ਗਿਆਂ ਬੀ ਬੀਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਂ, ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਜੋ ਦੀਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੂਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਜੇ ਬੀ ਉਸੇ ‘ਤਲਵਾਰ ਤੋੜ” ਨਾਮ ਤੇ ਸੂਤੀ ਖੜੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹਿੰਦ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵਿਚ ਧੱਕ ਰਹੀ ਹੈ, | ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫਕੀਰੀ ਜ਼ੁਬਾਨ-ਅਰਥਾਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਲਵਾਰ, ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦੀ ਤੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਵਾਰ ਕਰਦੀ-ਹਿੰਦ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਈ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਜੋਗ ਦੀ ਚੱਸ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ‘ਸੂਫੀ’ ਅਖਰਾਂ ਦਾ ਸਿਰਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਕੇ ਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਲੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੀਨੀ ਆਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਵਿਚ ਵਾੜ ਵਾੜ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਚਿਟਾਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕਰ ਤੋੜਨੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਬੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਧਾਗੇ, ਤਵੀਤ, ਮੰਤਰ, ਜੰਤਰ, ਰੱਖਾਂ, ਫੂਕਾਂ, ਝਾੜੇ, ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੀਲਣਾਂ, ਦੰਦ ਪੀੜਾਂ ਨੂੰ ਕੋਕੇ ਜੜਨੇ, ਸੀਤਲਾ ਨੂੰ ਸੁਆਹ ਦੇਣੀ ਆਦਿਕ ਗੱਲਾਂ ਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਲਾਣੇ ਤੇ ਫਕੀਰ ਹੁਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਵਾਂ ਦੇ ‘ਪੁੱਤ੍ਰ-ਪ੍ਰੇਮ' ਦੇ ਵਲਵਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਾਉਣ ਦੇ ਪੱਜ ਟਬਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਧਸ ਜਾਣਾ ਇਕ ਵਸੀਲਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਏਹ ਲੋਕ ਅਗੇਜ ਪੈਣ ਦਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਦਾਉ ਫਬ ਗਿਆ ਮੁੰਡਾ ਕਿ ਕੁੜੀ, ਤ੍ਰੀਮਤ ਕਿ ਨੱਢਾ, ਜੋ ਅਸਰ ਹੇਠ ਆਇਆ, ਦਾਖਲ ਇਸਲਾਮ। ਜੇ ਅਗੋਂ ਰੌਲਾ ਰੱਪਾ, ਜ਼ੋਰ ਧੱਕਾ ਕੁਛ | ਂ | | ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਦਾ ਸੂਤੀ ਇਸਲਾਮੀ ਤਲਵਾਰ-ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੇ ਮਸਲੇ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦਿਤੇ ਫਤਵਿਆਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ-ਝੱਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ। ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਖਾਨਾਂ ਜੰਗੀਆਂ ਹੋ ਚੁਕੀਆਂ, ਗ਼ੁਲਾਮ, ਖਿਲਜੀ, ਤੁਗ਼ਲਕ ਤੇ ਲੋਧੀ ਕਈ ਘਰਾਣੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਪਰ ਵਾਰੋਵਾਰੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਮਾਰਦੇ ਕੁੱਟਦੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਭਿੜਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਹਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਜੰਗੀਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲਾਭ ਉਠਾਕੇ ਆਪਾ ਨਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਕ ਵੇਰੀ ਜੁ ਢੱਠੇ ਸੋ ਢੱਠੇ, ਮੁੜ ਨਾ ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲੀ, ਨਾ ਪਾਸਾ ਪਰਤਿਆ। ਪੈਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਗਏ ਤੇ ਪੀੜ ਂ ਨੂੰ ਹਾਇ ਹਾਇ ਤੇ ਰੋਣ ਦੀ ਝੀਣੀ ਬਾਣ ਵਿਚ ਝੱਲੀ ਗਏ, ਨਾ ਜਥੇਬੰਦੀ ਆਈ, ਨਾ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਅੰਗੂਰ ਫੁੱਟਿਆ। | ਹਿੰਦੀ ਪਰਜਾ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨਹੀਂ; ‘ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੀ ਹਾਂ’ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ। ਮਜੂਰੀ, ਵਿਹਾਰ ਕਾਰ ਨਾਲ ਆਪੇ ਦੇ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੇਰੇ ਲੰਘ ਜਾਣ, ਇਸ ਰੋਝੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੋਈ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਰੋਝੇ ਖੁਦੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਲੈਕੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਤ੍ਰੇੜ ਤੋਂ ਤ੍ਰੇੜ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਨ। ਵਿੱਯਾ-ਸਰਬ ਸਾਧਾਰਣ ਦੀ ਵਿੱਯਾ—ਹੈ ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਚੋਟੀ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ਕ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ-ਦਿਲ ਤੇ ਪੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਸਤ ਤੇ ਉਮਾਹ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ-ਅਸਰ ਹੇਠ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਜੀਉ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਨਦਾਰ ਵਾਂਗੂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਨਸਪਤੀ ਵਾਂਗੂ ਖਾ, ਪੀ, ਮੌਲ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਬਿਨ ਸਾਹਸ ਤੇ ਬਿਨ ਜੀਵਨ ਰੌ ਦੇ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਫੋਕਾ ਨਿਰਾ ਖਿਆਲੀ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿਦ੍ਵਾਨਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੦ (੧੯੨੯ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੨ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੇ, ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਚੁਕਾ ਦੇਵੇ, ਸੋ ਹੈ ਧਰਮ=ਦੀਨ ਅਰਥਾਤ ਤਲਵਾਰ ਦੀਨ ਦੇ ਨਾਮ ਸੂਤੀ ਗਈ ਸੀ। -888-<noinclude></noinclude> 6hno0lk4wqjggvut20jbw7rndmzvs44 250 74948 237334 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਫੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਗੀਗੇ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਦਾ ਉੱਚੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਸਾਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਇਹ ਹੈ ਤੇ ਫਲ | ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਤੀ ਦਿੱਤੀ:- ਏਥੇ ਓਥੇ ਦਾ ਸੁਖ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰਿੱਧੀਆਂ ਆਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਫੇਰ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਗੀਗੇ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ, ਸਦਾ ਉੱਚੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਸਾਈਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਇਹ ਹੈ ਤੇ ਫਲ | ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਤੀ ਦਿੱਤੀ:- ਏਥੇ ਓਥੇ ਦਾ ਸੁਖ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਰਿੱਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਰਤਾਪ ਬਨਾਉਣ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਥਾਂ ਹੈ। ‘ਮਾਨ ਮਹੱਤ ਤੇ ਦਰਬ' ਤਾਂ ਸਾਈਂ ਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬਚਾਉ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਕਿ ‘ਮਾਨ ਮਹੱਤ ਤੇ ਦਰਬ' ਦੇ ਮਗਰ ਫਿਰਨਾ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਧ, ਸਿੱਧ, ਪੀਰ ਫਕੀਰ, ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਮਾਨ ਮਹਤ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹੈ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹੈ, ਜੇ ਓਹ ਆਮਦਨਾਂ ਵਧਾਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਵਾਲਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾਕੇ ਮਾਇਆ ਕੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਕੇ ਤਹਿਤ ਬਹਾਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਾ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਹੈ। ਓਹ ਦੀਨ ਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਸੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਫਕੀਰ ਉਹ ਜੋ ਸੁਖੀ ਹੈ; ਪੀਰ ਫਕੀਰ ਸਾਧਿਕ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਉਹੋ ਜੋ ਆਪ ਜਪਦਾ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਵਰਾਂ ਸ਼ਾਪਾਂ ਹੇਠਾਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਿਚ, ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਰਚਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਓਹ ਰੱਬੀ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਹੈ ਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਹੱਟੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਭੁਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁੱਚੀ ਮੱਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਉਚਾਈ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਹੀਂ, ਰਹੀ। ਸੱਚ ਬਿਨਾਂ ਸੁੱਚਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਚ ਜਿਹਾ ਰਸ ਤੇ ਸੁਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੁਰੀਦੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਿਰੇ ਬਾਲਕੇ ਬਨਾਉਣੇ ਤੇ ਮਾਯਾ ਵਧਾਉਣੀ ਹੋਵੇ, ਛੱਡ ਦਿਓ। ਨਿਰਵਾਸ਼ ਰਹੋ ਤੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਚਾ ਕਰੋ। ਅੰਦਰ ਦੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਦੇਖੋ! ਅੰਦਰ ਨੂੰ ‘ਸਾਂਈਂ ਲਿਵ ਲੱਗਾ' ਬਣਾਈ ਚੱਲੋ ਤੇ ਏਸ ਰੰਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਇੱਯਾ, ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਸਮਝੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਹੋ। ਸੁਖੀ ਬੰਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਿਹਰ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਸਦਾ ਹੈ। | | ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਸਗਲ ਜਗੁ ਛਾਇਆ ॥ ਕਾਮਣਿ ਦੇਖਿ ਕਾਮਿ ਲੋਭਾਇਆ ॥ ਸੁਤ ਕੰਚਨ ਸਿਉ ਹੇਤੁ ਵਧਾਇਆ ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਅਪਨਾ ਇਕੁ ਰਾਮੁ ਪਰਾਇਆ॥੧॥ ਐਸਾ ਜਾਪੁ ਜਪਉ ਜਪ ਮਾਲੀ॥ ਦੁਖ ਸੁਖ ਪਰਹਰਿ ਭਗਤਿ ਨਿਰਾਲੀ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ {ਪਰਭਾਤੀ ਅਸਟ ਮ:੧-੧੩੪੨} ਗੀਗੇ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰ੍ਾਦਿਕਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਕੱਚਾ ਹੋ ਦਿੱਸਿਆ। ਜਿਸ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਰੁਲਿਆ ਉਹ ਮੰਗ ਨਿਕੰਮੀ ਹੋ ਦਿੱਸੀ। ਜੋ ਸ਼ੈ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਸੋ ‘ਨਾਮ' ਸੀ, ‘ਹਰਿ-ਪ੍ਰੇਮ’ ਸੀ, ਉਹ ਨਾ ਲੀਤੀ। ਇਹ ਭੁੱਲ ਹੁਣ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆਕੇ ਮੰਗ ਛੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿਕੇ ਅਪਣੀ ਕੱਲ੍ਯਾਨ ਮੰਗੀਓਸੁ। ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾਨ ਬਖਸ਼ਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਬੀ ਨਾਮਗ੍ਰੀਕ ਹੋਏ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਲੌਢਾ ਪਹਿਰ ਹੋ ਆਇਆ, ਪੀਰ ਜੀ ਨਾਮ, ਦਾਨ ਤੇ ਅਸਲ ਫ਼ਕੀਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਾਕੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਚੁਕੇ। ਪਰ ਰੂਪਾ ਜੀ ਕਾਹਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਸੇ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਹੁਣ ਕੁਛ ਛਕਣ, ਸੋ ਉਸ ਨੇ ਫੇਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਭ ਨੂੰ ਨੇ ਛਕਾਓ! ਜੋ ਕੁਛ ਤਿਆਰ ਸੀ ਸੋ ਵਰਤਾਇਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਵਰਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੂੰ ਆਯਾ ਹੋਈ ਕਿ ਤੂੰ ਏਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਸਵਾਰ, ਨਾਮ ਜਪ ਤੇ ਜੀਵਨ ਜਿੱਤ। ਹਮਜ਼ਾ ਸਦਾ ਇਥੇ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਚਲੇ ਸਨ । ਇਸ ਬੇਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦਬ ਗਏ -883- ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਾਗ ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਵਿਚ ਮ: ੧ ਦਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> 4z59r784zhsgncovicbsbd4tioeewhg 250 74949 237335 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਦੇ ਨੂੰ ਖੱਸੀ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਇਕ ‘ਬ੍ਰਿਛ ਬੂਟੇ ਇਸ ਹਾਲਤ, ਵਿਚ, ਇਸ ਬੀਮਾਰ ਪ੍ਰਜਾ ਵਰਗਾ' ਭਾਵ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਕੀਰ, / ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜੀਉਂਦੀ ਜਿੰਦ ਕਿਤੋਂ ਆ ਨਿਕਲੀ ਗੁਸਾਈਂ, ਸਾਧੂ, ਭਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਦੇ ਨੂੰ ਖੱਸੀ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਇਕ ‘ਬ੍ਰਿਛ ਬੂਟੇ ਇਸ ਹਾਲਤ, ਵਿਚ, ਇਸ ਬੀਮਾਰ ਪ੍ਰਜਾ ਵਰਗਾ' ਭਾਵ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਕੀਰ, / ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਜੀਉਂਦੀ ਜਿੰਦ ਕਿਤੋਂ ਆ ਨਿਕਲੀ ਗੁਸਾਈਂ, ਸਾਧੂ, ਭਿੱਖੂ ਤੇ ਰਮਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਜਾਨਾਂ | ਹੈ। ਉਹ ਸੁਹਾਵੀ, ਚਮਕੀਲੀ, ਰੰਗੀਲੀ ਪਿਆਰਾਂ ਪਾਵਣ, ਅਚਰਨ ਉੱਚੇ ਕਰਨ, ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੌ | ਵਾਲੀ ਜਿੰਦੜੀ-ਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਜਿੰਦੜੀ ਹੈ। ਕੂਲੀ ਵਿਛਾ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਮੰਗਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੇਖ | ਕੂਲੀ, ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਸੁਹਣੀ ਸੁਹਣੀ ਪਰ ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਿ ਸ੍ਰਾਪ ਦੇ ਡਰਾਵੇ ਨਾਲ, ਅਸੀਸ ਤੇ ਨਿੱਗਰ ਨਿੱਗਰ, ਅਹਿੱਲ ਅਹਿੱਲ, ਹੀਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵਰ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਕਿ ਧਾਗੇ, ਜੰਤ੍ਰਾਂ, ਬੀਰਾਰਾਧਨ ਦੇ | ਕੁਰਾੜੀ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਨਾਲੋਂ ਨਰਮ। ਹਾਂ, ਇਹ ‘ਮਲੂਕ’ ਤ੍ਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਹਰਨ ਦੇ ਭੁਲੇਵੇ ਤੇ ‘ਜ਼ੋਰਦਾਰ’ ਜਿੰਦੜੀ ਇਸ ਮੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿਚ ਰੱਬੀ ਦੇਂਦੇ ਕੇਵਲ ਪੇਟ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸਾਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ' ਸਾਧੂ ਨੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਾਵੇ ਟਿਕਾਣੇ ਸਰਬ ਸਾਧਾਰਣ, ਹਾਂ, ਆਮ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਾਸਾ ਗੁਜ਼ਾਰ ਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਰਮਣੀਕ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਉੱਚੇ ਖਿਆਲ, ਜਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਖੋਹ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਿੱਘੇ ਆਸਰੇ ਸਿਆਲ ਬਿਤਾ ਭਾਵ ਆਪੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਕੇ ਜੀਉ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਅੰਦਰਲੀ ਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸੁਹਾਵੇ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਯਾ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਖਰੇ ਉਨ੍ਹਾਲ ਬਿਤਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਧਰੀਸੂ। ਆਪਣਾ ਜਿਵੇਂ ਦਾਉ ਫਬ ਗਿਆ ਕੁਲੀ, ਗੁੱਲੀ, ਜੁੱਲੀ ਪੈਦਾ | ਸਾਹਿਤ੍ਯ ਬਖਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੂ, ਨਾਲ ਧਰਮਸਾਲ ਕਰ ਲਈ। ਹਾਂ, ਇਹੋ ਜੇਹੀ ਰੁੱਲੀ, ਡੁੱਲੀ, ਢਿੱਲੀ | ਥਾਪੀਸੂ, ਜਿਥੇ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਮਿਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਡਿੱਗੀ, ਨਿਮਾਣੀ, ਨਿਤਾਣੀ ਪਰਜਾ ਪਰ ਪਠਾਣੀ | ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਧਰਮ-ਇਨਸਾਨੀ ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਹਕੂਮਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੋਈ ਰਾਜ ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਧਰਮ-ਸਿਖ੍ਯਾ ਜਾਵੇ, ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਬੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਤਿਸੰਗ ਲੱਗੇ, ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ, ਕੀਰਤਨ ਤਾਬਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੁਖ ਰੌਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਤੇ ਹੀ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਦਾ ਸਹਾਈ ਹੋਕੇ! ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹਾਸਲ ਆਈ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਕੇ ਆਪਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਵੇ। ਹਿੰਦੀ ਪਰਜਾ ਨਾਲ ਦਰਦ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਸਾਈਂ ਵਲ-ਜੋ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸੋਮਾ, ਚਸ਼ਮਾ ਤੇ ਸਗੋਂ ਜਿਵੇਂ ਗੁਲਾਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਥਾਪਿਆ ਅਸਲਾ ਹੈ-ਇਸ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਹੋਕੇ ਕੋਈ ਸਰਦਾਰ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣਿਆਂ ਤੇ ਲਗਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਉੱਧਰ ਦੋ ਵੇਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਏਹ ਮਨਸਬਦਾਰ ਪਰਸਪਰ ਪਿਆਰ ਉਪਜੇ, ਭਾਈਪਨੇ, ਭਰਾਪਨੇ ਦੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵ ਜਾਗ ਪੈਣ, ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਜੀਉਂਦਾ ਅਵਿੱਦ੍ਯਾ ਦਾ ਇਕ ਪਾਸੇ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਲਵਲਾ ਹੋਕੇ ਅੰਦਰ ਹਿਲੋਰੇ ਖਾਣ ਲੱਗ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਗ਼ੁਬਾਰ ਧੂਆਂਧਾਰ ਹੈ। ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਾਵ ਉਪਜ ਪਵੇ, ਤਾਂ | ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਸੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਪਠਾਣ ਰਾਜ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬੁਝਕੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਗ ਪਿਆ ਅਰ ਉਸ ਤਲਵਾਰ ਨੇ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ, ਹੱਥ ਵਟਾਏ।'ਹਾਂ, ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਛ ਸਾਹ ਕੱਢਿਓਸੁ, ਪਰ ਕੁਛ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। -882- ਤਹਾਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਧਰਮਸਾਲਾ ਹੈ, ਕੀਰਤਨ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਸੰਗਤ ਜੁੜਤੀ ਹੈ। (ਬੀੜ ਭਾਈ ਬੰਨੋ, ਜੀ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਰਾਹ ਮੁਕਾਮ ਵਿਚੋਂ)। ਪੁਨਾਂ:-ਧਰਮਸਾਲ ਅਪਾਰ ਦੈਆਰ ਠਾਕੁਰ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨ ਗਾਵਹੇ॥ ਜਹ ਸਾਧ ਸੰਤ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਵਹਿ ' ਤਹਾ ਤੁਝਹਿ ਧਿਆਵਹੇ ॥ {ਗਉੜੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੫-੨}<noinclude></noinclude> 7ed98jd0ca0p5472h5r9dmbipl5zaxn 250 74950 237336 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨. ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਕੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਆਲਕੋਟੋਂ ਟੁਰ ਪਏ। ਉਪਕਾਰੀ ਬਦਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਆਪ ਪਸਰੂਰ | ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮੀਏਂ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਕੋਟਲੇ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਕੋਟਲੇ ਤੋਂ ਅੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨. ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਕੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਆਲਕੋਟੋਂ ਟੁਰ ਪਏ। ਉਪਕਾਰੀ ਬਦਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਦਾਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਆਪ ਪਸਰੂਰ | ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਮੀਏਂ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਕੋਟਲੇ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਕੋਟਲੇ ਤੋਂ ਅੱਧ ਕੁ ਕੋਹ ਦੀ ਵਾਟ ਤੇ ਇਕ ਸੁਹਾਵਣਾ ਬਾਗ਼ ਸੀ, ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਨਾਮੀ ਪੀਰ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਏਥੇ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਆਪਣੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੀ ਮਜਲਸ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ | ਮਿੱਠਾ(ਘਬਰਾਕੇ)-ਇਹ ਦੱਸ ਖਾਂ ਉਹ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਫਿਕਾ ਬੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ? ਮੁਰੀਦ-ਉਹ ਕੋਈ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ, ਸ਼ਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਉਤੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਝਗੜਦਾ, ਝਗੜਾ ਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿੱਥੇ, ਜਿਸ ਭਰੋਸੇ, ਦੀਨ, ਸ਼ਰ੍ਹਾ, ਜਿਸ ਇਮਾਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੈ ਐਸੀ ਗੱਲ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਆਪ ਆਪਣੀ ਉਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਟੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੋਈ ਕਸਰ ਦਿੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨ ਖੜੋਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਕਮਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਹੱਦ ਦੀ ਇਕ ਬਰਕਤ ਹੈ ਸਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਵਾਲੀ । ਇਲਾਹੀ, ਨੈਣ ਰੰਗੀਲੇ ਮਤਵਾਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੱਥਾ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ ਕਿ ਉਹ ਫਕੀਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਚਿੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਲ੍ਹਾ ਤੋੜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਈਨ ਮਨਾਈ। ਮੀਆਂ ਮਿਠਾ (ਦੰਦ ਕ੍ਰੀਚ ਕੇ) ਹਿੰਦੂ ਨੇ ਮੋਮਨ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਕਸ਼ਫ਼ ਦਾ ਜੋਰ ਵਿਖਾਲਿਆ? ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੁਰੀਦ-ਜੁਨਾਬ ! ਆਪ ਠੀਕ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹੋ ¦ | ਜਲਾਲ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੁਸਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਹੁੰ ਖਾਕੇ ਕਹਿਂਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ ਕਹਿਂਦਾ ਹਾਂ, ਯੂਸਫ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਸੁਹਣਾ, ਪਰ ਇਸ ਵਰਗਾ- ਇਸ ਮੇਰੀ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੇ ਵਰਗਾ-ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ, ਖਿਮਾਂ ਕਰਨੀ ਮੈਂ ਮੁਬਾਲਗਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੋਈ ਤਾਸੀਰ ਹੈ ਤੱਕਣੀ ਵਿਚ, ਕਲਾਮ ਵਿਚ, ਹੱਥ ਛਿੜਕਣੀ ਵਿਚ ਕਿ ਆਪ ਮੁਹਾਰਾ ਆਦਮੀ ਝੁਕ ਝੁਕ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝਰਨਾਟਾਂ ਵਿਚ ਖਿਚੀਂਦਾ ਹੈ ! ਮਿੱਠਾ {ਝੁੰਝਲਾਕੇ}-ਕਿਤੇ ਬੈਅਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਹ ਗ਼ੁਲਾਮ ਉਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਹਮਜਾ ਗੌਂਸ ਨੇ ਸ਼ਰਨ ਮੰਨੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਤਸਲੀਮ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਲੈ ਆਯਾ ? ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿਦਾਯਤ ਮੰਨੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ;ਤੇ ਪੀਰ ਜੀ!ਇਕ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਓਥੇ ਤਾਂ ਜੋਗੀ, ਸਿੱਧ ਕਈ ਹਾਰਾਂ ਮੰਨਕੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਲਾ ਗਏ ਹਨ। ਪੀਰ ਫਕੀਰ ਕਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਉਂ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਕੁ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਰਿਆ ਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਕਈ ਕੁ ਕੋਹ ਵਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾ ਇਕ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ ਮਿਠਨ ਕੋਟ, ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਓਥੇ ਹੋਈ ਦਾ ਵੀ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਪਸਰੂਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੀਏਂ ਮਿੱਠੇ ਦਾ ਕੋਟਲਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਿਕਾਣਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਸਾਖੀ ਏਥੇ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਪੀਰ ਇਸ ਸਮੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। | ਮੁਰੀਦ-ਮਸਾਂ ਹੀ ਬਚਿਆ ਜੇ, ਸੱਚ ਇਹੋ ਹੈ। ਹੈ ਗੁਸਤਾਖੀ, ਪਰ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਵਲ ਵਲਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਨਾ ਬਣਦੀ। ਇਕ ਮੈਂ ਕੀਹ ਕਿੜੀਆਂ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਠਾਣ ਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦ ਹੋ ਚੁਕੇ ਜੇ। ਮਿੱਠਾ {ਠੰਡਾ ਸਾਹ ਭਰਕੇ }-ਨਾਨਕ ਬੁੱਤ ਪ੍ਰਸਤ ਬੀ ਹੈ ? ਮੁਰੀਦ-ਨਹੀਂ। ਮਿੱਠਾ-ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਬੁੱਤਪ੍ਰਸਤ ਨਹੀਂ ? ਮੁਰੀਦ-ਉਹ ਹੈ ਤਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਉੱਚੇ ੧ ਬਣਾਕੇ ਵੱਧ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ। ੨ ਭਾਵ ਮੁਰੀਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਆਇਆ। -੪੪੯-<noinclude></noinclude> 9ox1psos9hcal8eo35gedmosfnzee0f 250 74951 237337 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੨ ॥ ਕਿੰਤੇ ਨਾਮਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਤੁਮ ਸਰਿ ਨਾਹੀ ਅਵਰੁ ਹਰੇ ॥ ਊਚਾ ਨਹੀ ਕਹਣਾ ਮਨ ਮਹਿ ਰਹਣਾ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪਿ ਕਰੇ ॥ ੩ ॥ ਜਬ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਤਬ ਹੀ ਕਿਉ ਕਰਿ ਏਕੁ ਕਹੈ ॥ ਆਸਾ ਭੀਤਰਿ ਰਹੈ ਨਿਰਾਸਾ ਤਉ ਨਾਨਕ ਏਕੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੨ ॥ ਕਿੰਤੇ ਨਾਮਾ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣਿਆ ਤੁਮ ਸਰਿ ਨਾਹੀ ਅਵਰੁ ਹਰੇ ॥ ਊਚਾ ਨਹੀ ਕਹਣਾ ਮਨ ਮਹਿ ਰਹਣਾ ਆਪੇ ਜਾਣੈ ਆਪਿ ਕਰੇ ॥ ੩ ॥ ਜਬ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਤਬ ਹੀ ਕਿਉ ਕਰਿ ਏਕੁ ਕਹੈ ॥ ਆਸਾ ਭੀਤਰਿ ਰਹੈ ਨਿਰਾਸਾ ਤਉ ਨਾਨਕ ਏਕੁ ਮਿਲੈ ॥੪॥ ਇਨ ਬਿਧਿ ਸਾਗਰੁ ਤਰੀਐ ॥ ਜੀਵਤਿਆ ਇਉ ਮਰੀਐ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ ॥੩॥ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨਕਾਰ, ਰਾਮਕਲੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਵੈਰਾਗ ਮਈ ਗੂੰਜ, ਸ਼ਬਦ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ, ਸੱਚਾ ਅਰਥ, ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਬਜਤ੍ਰ, ਇਕ ਉਹ ਨਕਸ਼ਾ ਬੰਨ੍ਹ ਗਏ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਿ, ਏਕਾਂਤ, | ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਸੱਚੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਛਾ ਗਈ। ਕੋਲ ਬੈਠਿਆਂ ਦੇ ਕਲੇਜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਔਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ ਫਿਰ ਗਈਆਂ। ਪੀਰ ਜੀ ਤੇ ਖਾਸ ਅਸਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜੋ ਫਕੀਰੀ ਦਾ ਅਸਲ ਆਦਾਰਸ਼ ਹੈ ਆਪੇ ਦਿੱਸ ਪਿਆ। ਜਿਥੇ ਫਕੀਰ ਫਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿੱਲ੍ਹਣ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਆਪੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਵੇਖ ਲਈ। ਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਤਹ ਪਾਉਣੀ, ਜੀਉਂਦੇ ਮਰਨਾ ਹੈ ਇਹ ਜੀਉਂਦੇ ਮਰਨਾ ਸਾਗਰ ਤਰਨ ਸਮਾਨ ਕਠਨ ਹੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ‘ਸਤਿ’ ਦੇ ਆਸਣ ਤੇ ਹੈ। ‘ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ’ ਤੇ ਫਤਹ ਪਾਉਣੀ ਇਸ ਆਸਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਟੁਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਫਕੀਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਹੈ ਉਹ ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ ਵਿਚ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਆਖ ਰਿਹਾ। ਆਸ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਦਿੱਸੇ ਪਰ ਸੁਰਤ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਾਸਾ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹਠ ਯਾ ਰੋਹ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਫਸੇਗਾ। ਗੱਪਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਕਿ ਅਸਾਂ ਆਪਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜੇ ਅੰਦਰ ਰਸ ਭਰੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰੇ ਜਰਨਾ ਹੈ ਤੇ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਤੱਕ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਰੱਬ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਸੁਣਾਵਾਂ। ਇਹ ਸਮਦਰਸੀ ਭਾਵ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਵਰਤਣ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਪਾ ਨਾ ਜਨਾਵਣ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ਮਰਦਾ ਤੇ ਸਾਗਰ ਤਰਦਾ ਹੈ। ਗੌਂਸ ਨੇ ਹੁਣ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਧਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ:- ਹੇ ਗੁਰੂ! ਲੋਕੀ ਤੈਨੂੰ ਤਪਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ‘ਫਕੀਰ` ਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਨਾਉਂ | ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੱਬੀ ਜਲਾਲ ਦੀ ਸ਼ਮਅ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਹੈ। ਜੋ ਆਪ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੋਵੇ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿੱਕ ਲਾਵੇ, ਉਹ ਪੀਰ ਹੈ, ਸਿੱਧ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੰਦਰੋਂ ‘ਆਸ-ਅੰਦੇਸੇ’ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੱਟ! ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਬੋਲੇ:-ਪੀਰ ਜੀ! ਇਸ ਜਨਮ ਦਾ ਆਸ਼ਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਮਾਲਕ ਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਚ ਇਹ ਰੋਕਾਂ ਂ ਨੇ, ਜੋ ਅਕਹਿ ਤੇ ਅਗੋਚਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅਗੋਚਰ . ਹਨ-ਦੁਖ (ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼)। ਰੋਹ (ਗੁੱਸਾ, ਈਰਖਾ, ਜਲਨ, ਬੁਰੇ ਕਰਨੇ, ਜਿਦਾਂ, ਹੋਡਾਂ, ਸਾੜੇ)। ਆਸਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ। ਅੰਦੇਸਾ (ਫਿਕਰ, ਸੋਚਾਂ, ਗ਼ਮ, ਚਿੰਤਾ, ਭੈ, ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਚਾਂ)। ਮਾਇਆ (ਪਦਾਰਥ, ਸਾਕਾਂ ਮਿੱਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮੋਹ) ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ੨ ਦਰ ਦਰਸਨ ਕਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਹੋਵੈ॥ {ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਾਜਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਰਵੇ, ਹਰੇ, ਲਹਿ-ਲਹੇ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਸੁੱਚੇ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਟੁੱਟੇ ਡਾਲ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕੇ ਕਾਠ, ਯਾ ਚਸ਼ਮਿਓਂ ਵਿਛੁੜੇ ਛੱਪੜ ਵਾਂਗੂ ਤੱਕ ਉਠਦੇ ਹਾਂ। ਫਕੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਇਸ ਦੀ ਡੋਰ ਹੈ। ਆਸ ਅੰਦੇਸੇ, ਹਰ ਗੱਲ, ਜੋ ਦੀਸਣਹਾਰ ਵਿਚ ਫਸਾਵੇ, ਓਹ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਜਣੀ ਹੇ। ਨੱਸ ਬੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਵਿੱਚੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਤੇ -882-<noinclude></noinclude> ebqfhrbkw32xbtvhapggpjkxqvflibi 250 74952 237338 2026-09-27T07:38:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| | ਬੇਮਲੂਮੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇ। ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ | ਵਿਚ ਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| | ਬੇਮਲੂਮੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇ। ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ | ਵਿਚ ਖੁਦਗ਼ਰਜੀ ਬੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਫਰਦ ਫਰਦ ਇਕ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਪੀੜਾ ਦੇਣੋਂ ਨਿਸ਼ੰਗ ਤੇ ਬੇਦਰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਕੌਮ ਕੌਮ ਦੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੂਜੀ ਕੌਮ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਪੀੜ ਦਾਤੀ ਤੇ ਬੇਤਰਸ ਵਜੂਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਸੁਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲ ਵਿਚ | ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਦੇਕੇ ਹਰੀ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਲਵਲੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਦਿਲ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿਚ ਪੁਚਾ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਸੱਜਣੋਂ! ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਬਾਣੀ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਟੁਰੋ। ਬਾਣੀ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਸਿਖਾਲਦੀ ਹੈ, ਬਾਣੀ ਅਗਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਤੇ ਦੇਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮਸ਼ਕ ਕਰਨ ਦਾ ਭੇਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਪਿਆਰ ਏਥੇ ਬੀ ਸੁਖੀ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਗਤ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਆਪਾ ਵਾਰਨ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਥਯਾ ਪੜ੍ਹਨੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਐਉਂ ਜੋ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਧਰੀ ਸੋ ਉਹਨਾਂ | ਨੀਹਾਂ ਤੇ ਧਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰ ਖੁਦਗ਼ਰਜੀ ਦੇ ਰ ਨਾ ਲੱਗਣ ਸਗੋਂ ਆਪਾ ਵਾਰਨ ਦੀਆਂ ਸਿਲਾਂ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਉੱਸਰੇ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲਾ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਪਿਆਰ, ਉਪਕਾਰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਵੇ। | ਪਰ ਇਹ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਰਵਾਰ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਖੇਸ਼ ਕਬੀਲਾ ਸਾਰੇ ਇਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਓਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ, ਂ ਖੱਟਦੇ ਕਮਾਂਉਦੇ, ਖਾਂਦੇ ਪੀਂਦੇ, ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਪੁਤ੍ਰ ਪਰਵਾਰ ਰਚਦੇ, ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਬਣਦੇ ਵੱਡੇ ਸਦਾਉਂਦੇ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਮਣਾ ਛੋੜਦੇ ਕਿ ਅਮਕਾ ਦੋ ਲੱਖ ਛੱਡ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮਰਕੇ ਵੇ-- ਂ | ਦਾਰ ਬਬਾਣ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਪੜਪੋਤੇ ਚੌਰੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਘੰਟੇ ਖੜਕਦੇ ਗਰੀ ਛੁਹਾਰੇ ਲਾਚੀਦਾਣੇ ਪੈਸੇ ਉਡਦੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਮੱਨੁਖ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਨੜੋਏ ਨਾਲ ਨੂੰਹਾਂ, ਪੋਤੇ-ਨੂੰਹਾਂ ਦੇ ਸੰਧੂਰੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਮੱਥੇ ਟਿਕਵਾਉਂਦੇ, ਸੰਸਾਰ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਵੀ ਵਡਾ ਦੁਨੀ ਦਾਰ ਬਣੇ ਤੇ ਵਧੇ ਫੁਲੇ। ਮਾਨੋ ਮਛੀਆਂ ਤਲਾਉੜੀ ਦੀ ਇਕ ਨੁਕਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਉਗੀ ਸਿਵਾਲ ਉਤੋਂ ਡਿਗਦੇ ਕੱਖ ਕਾਣ, ਆਟੇ ਦੀ ਗੋਲੀ ਪਤਾਸੇ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨੂੰ, ਬੱਸੀ ਸਮਝ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁਦਾਈ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਤਾਰਨੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸਦਾ ਜੀਵਾ-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਲੰਦਾ ਦੇਖਕੇ ਉਸ ਦੇ ਤਾਰਨ ਤੇ ਉਬਾਰਨ ਦਾ ਫਿਕਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਣਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਨੂੰ, ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਰਸਮੀਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਬਣੇ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨੈਂ ਨੂੰ ਤਰਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦੂਜੀ ਰੋਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਤੀਜੀ ਰੋਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਰਮ ਆਗੂਆਂ ਵਲੋਂ ਦੇਖੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਇਹ ਸੱਚੀ ਧਰਮਸਾਲ ਦੀ ਦਿਲਾਂ ਉਤੇ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀਵਨ ਅਗੇ ਦੂਸਰਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਉਹ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਮੁਖ਼ਾਲਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਕੇ, ਸਭ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕਮਾਲ ਸੀ। ਜੋ ਜੀਵਨ ਰੌ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਕ ਵੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਮਾਨ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਦੇਣੀ ਸੀ ਉਸ ਰੁਮਕਾ ਫੇਰ ਦੇਣਾ, ਜੋ ਸੰਦੇਸ਼ਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸੀ ਉਹ ਦੇ ਦੇਣਾ, ਜੋ ਮੁਰਦੇ ਪਏ ਡਿੱਠੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਾ ਕਰ ਦੇਣਾ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਜਗਤ ਨੂੰ ਲਗ | ਰਹੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਠੰਢ ਵਰਤਾਕੇ ਦਿਖਾ ਦੇਣੀ, ਇਕ ਅਰਸ਼ੀ ਉਨਰ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਆਪਣੇ ਕਮਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਜੋ ਅੜਚਨਾਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਅੜਚਨ ਦੀ ਫਤਹ ਦਾ ਅਸਾਂ ਅਜ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। -880- ੧ ਕਾਫੀ<noinclude></noinclude> 5ud3iw6lt1o60m8e1ihcvmfy1mab7tp 250 74953 237339 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਥਾਂਈਂ ਲੰਘਕੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਸਮਾਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੇਧ ਕਰਕੇ ਸੱਚੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਆ ਖੜੋਤਾ, ਤੱਕਿੳਸੁ: ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਨਾਨਕ ਹਿੰਦੂ, ਜਿਸ ਮੇਰੇ ਮੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਥਾਂਈਂ ਲੰਘਕੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਸਮਾਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੇਧ ਕਰਕੇ ਸੱਚੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਆ ਖੜੋਤਾ, ਤੱਕਿੳਸੁ: ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਨਾਨਕ ਹਿੰਦੂ, ਜਿਸ ਮੇਰੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੇ ਮਨ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਬੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਮਆ ਦੀਆਂ ਨੂਰ ਕਿਰਨਾਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖੇ-ਕਿ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਇਸ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਇਕ ਮਿੱਠੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੀ ਵਧੇਰੇ ਜਲਾਲ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਜੀ ਡਲ੍ਹ ਡਲ੍ਹ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੱਕਿਓਸੁ, ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋ ਸ਼ੱਕ, ਸੂਬੇ, ਅਜੋੜਪਣੇ, ਕੁਛ ਕੁਛ ਰੁਸੇਵੇਂ ਦੇ ਭਾਵ ਭਰੇ ਪਏ ਸਨ | ਓਹ ਘਬਰਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਧੁੰਦਾਂ ਤੇ ਕੁਹੀੜਾਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਜ਼ੁਹਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸੇ ਤਅੱਸਬ ਦੀ ਕਸਰ ਉਸ ਦੇ ਬੀ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੀਨ ਭਾਈਆਂ ਵਿਚ ਦੀਨ ਦੇ ਬੁਰਕੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ,-ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਜੰਮਣਾ, ਪਲਣਾ, ਹਿੰਦੀ ਹੋਣਾ; ਹਿੰਦੂਓਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣਨਾ, ਫੇਰ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਨਾਲ ਸੂਗ!!! ਹਾਂ, ਮਿੱਠੇ ਨੇ ਤੱਕਿਆ, ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਰੱਬੀ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਰੰਗ ਦੀ ਕੁਛ ਛੂਹ ਲੈ ਲਈ, ਸਲਾਮ ਦੁਆ ਕੀਤੀਓਸੁ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਤੇ ਸੁਲਹ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬਿਠਾਇਆ, ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ। ਮਿੱਠੇ ਨੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। ਫੇਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਿਆ, ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਿਆਣੇ ਸਿਆਣੇ ਜੁੜੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਅਪਣੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਸਾਹਿਬ ਬੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ। ਫੇਰ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੁਛ ਚੁੱਪ ਛਾ ਗਈ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਰ ਬੀ ਰੜਕਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਐਸਾ ਸੁਹਣਾ ਤਾਸੀਰ ਵਾਲਾ ਵਜੂਦ ਹਿੰਦੂ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਉਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ? ਸਿੱਧ ਬੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਜਦ ਮਿਲਦੇ ਸੀ ਤਾ ਲੋਚਦੇ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਨਾਨਕ ਬਾਲਕਾ ਸਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਲੈ ਲਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪੰਥ ਦਾ ਉਜਾਲਾ ਕਰੇ, ਤਿਵੇਂ ਇਸਲਾਮੀ ਫਕੀਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਰਤ ਕੇ, ਪਰਖ ਕੇ ਇਹੋ ਲੋਚਦੇ ਸੇ ਕਿ ਕਾਸ਼! ਇਹ ਦੀਨ ਕਬੂਲੇ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦੀਨ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰੇ। ਹਾਂ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਸ਼ੈਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੋਈ ਅਪਨਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਇਸਲਾਮੀ ਭਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਖੁਲ੍ਹਾਏ, ਸੁਆਦ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਜੋ ਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਚੁੱਪ ਂ ਵਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਫੁਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨੇ ਰੁਖ ਬੋਲਣ ਵੱਲ ਹੀ ਪਾਇਆ ਤੇ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ:- ਫ਼ਕੀਰ ਸਾਂਈਂ! ਕੁਛ ਚਾਨਣਾ ਪਾਓ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ? ਗੂਰੂ ਜੀ-ਸਾਂਈਂ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ, ਉਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ। ਹਾਂ ਨਾਮ ਚਾਨਣਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂਰੋ ਨੂਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਉਸ ਮਿੱਠਾ-ਨਾਉਂ ਹਿੱਕ ਹੈ ਕਿ ਦੋ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਓਹ ਆਪ ਇਕ ਹੈ, ਇਕ ਦਾ ਨਾਉਂ ‘ਏਕੋ ਨਾਮ’ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ-ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਮਵਾਹਿਦ ਹੋ, ਇਕ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੋ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅਸੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਂ। ਮਿੱਠਾ-ਹਿੰਦੂ ਤਾਂ ਮਵਾਹਿਦ (ਇਕ ਦੇ ਉਪਾਸਕ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜੋ ਇਕ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹਨ ਸੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸੋਈ ਹਿੰਦੂ, ਸੋਈ ਸਭ ਕੁਛ, ਸੋਈ ਕੁਛ ਬੀ ਨਾ। ਮਿੱਠਾ-ਹੈਂ! ਜੋ ਮਵਾਹਿਦ ਸੋਈ ਮੋਮਨ ਸੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ...! (ਦਿਲ ਨਾਲ) ਪਰ ਹਾਂ ਸੱਚੀਂ, ਮਵਾਹਿਦ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਰਸੂਲ ਦਾ ਕਾਇਲ ਹੋਵੇ। (ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ) ਹਾਂ ਜੀਓ, ਸਾਂਈਂ ਜੀਓ! ਤਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਲਾ ਦੀ ਸੋਝੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਏ ਨਾਮ ਦੀ ਵੀ ਸੋਝੀ ਹੈ ਨੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਲੇ ਵਾਹਿਦ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਨਾਲੇ ਦੂਏ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇਂਦੇ ਹੋ, ਦੂਆ ਕੌਣ ? ਏਕਾਈ ਦੇ ਘਰ ਦੁਈ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਕਿਵੇਂ? ਮਿੱਠਾ-ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਜੋਗ ਦੂਜੇ ਨਾਉਂ ਦੀ ਅਜੇ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਆਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਗਵਾਈਏ ਤਾਂ ਇਕ ਦੀ ਸੋਝੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਵਿਚ ਦੂਏ ਦੀ ਸਮਾਈ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਵਿਚ ਦੂਆ ਰਲਾਈਏ ਤਾਂ ਏਕੇ ਦੀ (ਏਕੰਕਾਰ ਦੀ) ਸੋਝੀ ਕਿਵੇਂ? -੪੫੩-<noinclude></noinclude> 9vnx6y5k0hfg5h78m123ofvwu13cxwl 250 74954 237340 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਏਕੰਕਾਰਤਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਨਾ ਰਹੀ। ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਂ ਅਪੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਹਿਲੇ ਇਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਬਣੋ, ਇਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ | ਸਿੱਖੋ, ਇਕ ਦੇ ਕਾਇਲ ਹੋਵੋ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਦੇ ਫੇਰ ਆਖੋ:-ਅਸੀਂ ਹਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਏਕੰਕਾਰਤਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਨਾ ਰਹੀ। ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਂ ਅਪੜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀ ਨਹੀਂ ਪਹਿਲੇ ਇਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਬਣੋ, ਇਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ | ਸਿੱਖੋ, ਇਕ ਦੇ ਕਾਇਲ ਹੋਵੋ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਦੇ ਫੇਰ ਆਖੋ:-ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਮਵਾਹਿਦ। ਸ਼ੇਖ-ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਲਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿਂਦੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਿਚਕਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਓਹ ਬੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਕ ਨੂੰ ਅੱਲਾ ਕਹਿਂਦੇ ਹਾਂ, ਬਾਕੀ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ, ਅੰਸ਼ ਜਾਂ ਭਗਤ, ਯਾ ਅੰਗ ਕਹਿਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਇਕ | ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਈਆਂ ਰੁਤਾਂ ਅਨੇਕ ਹਨ, ਰੁਤਾਂ ਨੂੰ | ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਫੇਰ? ... ਮਿੱਠਾ (ਸੋਚੀਂ ਪੈਕੇ)-ਫੇਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਨਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਉਹ ਸੱਭੇ ਕਹਿਂਦੇ ਹੀ ਹੋ, ਕਰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਜੇ ਕਦੇ ਇਕ ਨੂੰ ਮੰਨੋਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਣੋ ਬੀ, ਜੇ ਸਿਆਣ ਲਓ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ! ਨਫ਼ਰਤ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਬੇਸਮਝਾਂ ਤੇ ਤਰਸ ਖਾਓ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ਰ, ਮੁਸ਼ਰਿਕ; ਮੁਲਹਿਦ ਕਹਿਕੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਸਮਝ ਕੇ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਘਰ ਆਕੇ ਦਵਾ ਦਾਰੂ ਦਿਓ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਉਸ ਇਕੋ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਰੱਬ ਦਾ ਹੋਣਾ ਕੀਹ ਤੇ ਨਫਰਤ ਕੀਹ? ਰੱਬ ਜੇ ਇਕ ਦਾਇਰਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਉਸਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਹੈ (ਕੇਂਦ੍ਰ ਹੈ) ਤੇ ਨਫਰਤ ਬੀ ਇਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਾਇਰਾ ਉਸਦੇ ਉਦਾਲੇ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਨਾਉਂ ਧਰਾਂਗੇ-ਸ਼ੈਤਾਨ। "ਨਾਨਕ ਆਖੈ ਰਾਹੁ ਏਹੁ ਹੋਰਿ ਗਲਾ ਸੈਤਾਨੁ॥” ਪਰ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਤੁਸਾਡੇ ਬੀ ਵੱਸ ਨਹੀਂ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਗੁੜਤੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਅੱਸਬ 'ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ; ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਕੇ ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਆਸ਼ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਮੈਲਾਂ ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਦੂਈ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਅੰਦਰੋਂ ਧੋਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ-ਇਕ-ਵਾਹਿਦ-ਤਾਕੋ ਤਾਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਂ | | | | | ਲੱਭਦੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਰਲੇ ਤੇ ਰੌਲੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਮੀਅਤ | ਤੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅੱਗੇ ਉਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਯਾਰੀ ਦੀ ਸੁਦਾਗਰੀ ਤੇ ਵਟਾਦਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬ ਵਾਲੇ, ਅੱਲਾ ਵਾਲੇ ਕਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ੁਲਮ, ਨਫਰਤ, ਪੀੜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ,। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਅੱਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਕ ਹੁੰਦੇ, ਉਸ ਅੱਲਾ ਦੀ ਸਿਆਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਅਮਲ ਮਿਹਰ ਤੇ ਮੁਹਬਤ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਰਕ ਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਹਰ ਬੰਦਾ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਸ਼ੇਖ ਜੀ। ਜ਼ੋਰ, ਧੱਕੇ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਇਸਲਾਮ ਧਰੋ ਤੇ ਸਮਝ ਕਰੋ ਕਿ ਦੀਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਮ ਹੈ ਪਿਆਰ ਦਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜਦ ਤੱਕ ਇਕ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਆਖਿਆ:-ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਕ ਨਾਂਵੇਂ (ਨਾਮ) ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ, ਸੋ ਹਿਕ ਨਾਮ ਕੈਸਾ ? ਮੈਨੂੰ ਖੋਹਲ ਕੇ ਸਮਝਾਓ ਜੋ ਨਿਰਾ ਇੱਕਲਾ ਇਕੋ ਨਾਮ’ ਕਿਉਂ ਵੱਡਾ ਹੈ? ਹੈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ-ਉਹ ਇਕ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਕ ਹੈ। ਓਹ ਸਾਥੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਨੇੜੇ ਬੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੂਰ ਹੈ ਪਰ ਧੁੱਪ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਨਾਮ ਧੁੱਪ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਾਲ ਹੈ, ਨਾਮ ਜਲਾਲ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੂਰ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਚਾਨਣ ਹੈ। ਪਰ ‘ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠਾ! ਹਿਕ ਨਾਵੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿਸ ਨਉਂ ਆਈ ਹੈ? ਹਿਕ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਉਸ ਜਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਮਾਤਾ ਹੈ। ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਾਮ ਬੀ ਇਕ ਗੱਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਰੱਖੀ ਹੈ ਹੁਣ ਸ਼ੇਖ ਦਾ ਦਿਲ ਬਦਲ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਸਮਝ ਦੇ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਪਰਤੱਖ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਥੇ ਆਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਉਂ ਦੂਰ ਹੋਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ: ਹੇ ਦਾਤਾ! ਮਿਹਰਬਾਨ ਆ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ' ਤੇ ਦੱਸ ਦਿਖਾ ਉਹ ਕੀਮਤ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦੱਸੇ ਹਿਕ ਹੋ, ਤੇ -੪੫੮- ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੮੬ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ)<noinclude></noinclude> jje2cmmfot8sk0x8a5pz0velplr0p11 250 74955 237341 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੁ ਵਿਰਲਾ ਕੋ ਲਹੈ॥{ਦ:ਓਅੰ ਮਿੱਠਾ-ਫੇਰ ਤੁਸਾਂ ਤੇਤੀ ਕੂੜ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿਵੇਂ ਸਿਞਾਤਾ ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੇਤੀ ਕ੍ਰੋੜ ਯਾ ਜੋ ਕਹੋ ਉਸ ਦੀ ਖੇਲ ਹੈ, ਕੂੜ, ਨੀਲ, ਸੰਖ, ਅਸੰਖ ਸਭ ਸ਼ੁਮਾਰ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਉਸਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕੁ ਵਿਰਲਾ ਕੋ ਲਹੈ॥{ਦ:ਓਅੰ ਮਿੱਠਾ-ਫੇਰ ਤੁਸਾਂ ਤੇਤੀ ਕੂੜ ਵਿਚ ਇਕ ਕਿਵੇਂ ਸਿਞਾਤਾ ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੇਤੀ ਕ੍ਰੋੜ ਯਾ ਜੋ ਕਹੋ ਉਸ ਦੀ ਖੇਲ ਹੈ, ਕੂੜ, ਨੀਲ, ਸੰਖ, ਅਸੰਖ ਸਭ ਸ਼ੁਮਾਰ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਉਸਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਓਹ ‘ਇਕ’ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ ਤੇ ਂ ਕੀਤੇ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ-ਠੀਕ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਨੇ, ਪਰ ਉਸ ਏਕੇ ਦਾ ਇਕ ਯਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਪਾਰਸ਼ ਤੇ ਛੁੱਟੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੇ ਸਿਞਾਤਾ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੂਜਾ ਕੌਣ ਹੈ ਉਸ ਏਕੇ ਦੇ ਨਾਲ? ਦੂਜਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਰਲਦਾ ਹੈ ‘ਉਸ’ ਏਕੇ ਨਾਉਂ ਦੇ ਨਾਲ ? ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਜਦ ਦੂਈ ਆ ਗਈ, ਫਿਰ ਕੀਹ ਦੋ ਤੇ ਕੀਹ ਤੇਤੀ ਕਰੋੜ, ਗੇਣਤੀ ਹੀ ਹੈ ਨਾ, ਜਿਥੋਂ ਤੋੜੀ ਲੈ ਗਏ ਲੈ ਗਏ, ਕੀਤੇ ਦਾ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ, ਕਰ ਲਓ। ਮਿੱਠਾ-ਅੱਵਲ ਨਾਉਂ ਖੁਦਾਇ ਖਾਲਕ ਪਾਲਕ ਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਨਾਉਂ ਉਸ ਦੇ ਨਬੀ ਰਸੂਲ ਦਾ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਹਰਫ ਕਲਮਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਐਉਂ ਦਰ ਕਬੂਲ ਪਈਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਗੇਣਤੀ ਕੁਫ਼ਰ ਹੈ, ਸ਼ਿਰਕ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠਾ! ਉਸ ਦਰ ਦੁਇ ਦਾ ਂ ਠਉੜ ਨਾਹੀਂ, ਉਸ ਦਰ, ਉਸ ਘਰ, ਉਸ ਟਿਕਾਣੇ, ੧ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਇਸ ਉਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਇਸ ਦੋਹੇ ਵਿਚ ਦਸਿਆ ਹੈ; ਮਿੱਠਾ-ਅਵਲਿ ਨਾਉਂ ਖੁਦਾਇ ਕਾ ਦੂਜਾ ਨਬੀ ਰਸੂਲ। ਨਾਨਕ ! ਕਲਮਾ ਜੇ ਪੜਹਿ ਤਾਂ ਦਰਗਹ ਪਵੇ ਕਬੂਲ। ਤੇ ਜੋ ਉੱਤਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਐਉਂ ਦੋਹੇ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ-ਅਵਲ ਨਾਉਂ ਖੁਦਾਇ ਕਾ ਦਰਿ ਦਰਵਾਨ ਰਸੂਲ। ਸ਼ੇਖਾ ! ਨੀਅਤਿ ਰਾਸ ਕਰਿ ਤਾਂ ਦਰਗਹਿ ਪਵਹਿ ਕਬੂਲ। ਅਰਥਾਤ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ ਏਕੋ ਨਾਮ ਹੈ, ਰਸੂਲ ਤਾਂ ਉਥੇ ਦਰਵਾਨੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ : ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਏਕੇ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਕਬੂਲ ਪੈਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੀਯਤਿ ਰਾਸ ਕਰ। ਂ ਕੁਛ ਕਹਿ ਲਓ? ਇਕੋ ਇਕ ਹੈ, ਦੂਈ ਓਥੇ ਨਹੀਂ, - ਓਥੇ ਇਕੋ ਆਪ ਹੈ। ਮਿੱਠਾ (ਕੁਛ ਸ਼ਰਮਾਕੇ) ਕੀ ਆਖਿਆ ਨੇ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਬੀ ਤੇ ਰਸੂਲ ਸਭ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਪੀਰ, ਪੈਕਾਂਬਰ, ਰਿਸ਼ੀ, ਮੁਨੀ, ਭਗਤ, ਅਵਤਾਰ ਸਭ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਉਸ ਇਕ ਦੇ। ਉਹ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਦਰ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੇ ਤਾਕ ਹੈ, ਤਾਕੋ ਤਾਕ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਇਕ ਹੈ। ਜੇ ਦੋ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰੋ ਕਿ ਦੋ ਕਰਤਾਰ ਤੇ ਕਾਦਰ ਕਿਵੇਂ ਹਨ। ਮਿੱਠਾ ਘਬਰਾਇਆ, ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਬਣ ਪੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁੱਕਦਾ। ਨਬੀ ਨੂੰ ਉਹ ਕਰਤਾ ਤੇ ਕਾਦਰ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ, ਸੋ ਗੱਲ ਫੇਰ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ:-ਹਿੰਦੂ ਕਿਵੇਂ ਬਹਿਸ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਿੰਦੂ ਦਾ ਕਲਬੂਤ ਸੜ ਗਿਆ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਜਦੋਂ ਫਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਨਾ ਫੂਕੇਗਾ ਤਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਕਲਬੂਤ ਜੋ ਜਿਮੀਂ ਪਾਸ ਅਮਾਨਤ ਪਏ ਹਨ-ਕਬਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਬਹਿਸ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਸੁਆਹ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਿੰਦੂ ਕਲਬੂਤ, ਹਾਂ ਸੁਆਹ ਬੀ ਰੁੜ੍ਹ ਚੁਕੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਕੀਕੂੰ ਕਲਬੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਘੜਕੇ ਦੇਵੇਗੀ, ਸੋ ਹਿੰਦੂ ਤਾਂ ਆਪੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਸੜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਦਾ ਲਈ ਜਹਨਮ (ਨਰਕਾਂ) ਵਿਚ ਪਏ ਸੜਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ (ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ)-ਸ਼ੇਖ ਜੀਓ! ਬਹਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ‘ਸ਼ਰੀਰਾਂ’ ਦਾ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਪੁਰਾਣੇ ਇਬਰਾਨੀਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਦਾ ਜੀਵੇ' ਦਾ ਖਿਆਲ ਬਹਿਸ਼ਤ ਸੀ। ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਗੁਨਾਹ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਮੁੜ ਕਿਆਮਤ ਨੂੰ ਜੀਉ ਉੱਠਣਾਂ -੪੫੪- ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੮੪ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸਨ)। ੨ ਨਰਸਿੰਗਾ। ਤੇ ਜ: ਸਾ: ਭਾ: ਦਿਤ ਸਿੰਘ<noinclude></noinclude> f7s3qj0uf7hraqk6bz27efivom63k1s 250 74956 237342 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਤਾਂ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕੀਂ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਖਾਸ ਸਿਆਣੇ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠਾ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤੂੰ ਸਿਆਣਾਹੈਂ ? ਸਲੀਮ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਜਿਹਾ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੱਚ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੈਂ ਤਾਂ ਡਿੱਠਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕੀਂ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਖਾਸ ਸਿਆਣੇ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠਾ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤੂੰ ਸਿਆਣਾਹੈਂ ? ਸਲੀਮ-ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਜਿਹਾ ਬੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੱਚ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਉੱਘੇ ਮੁਤਲਾਸ਼ੀ ਰੱਬ ਦੇ ਰਾਹ ਦੇ ਉਥੇ ਗਏ ਜੇ,-ਕਾਜ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਮੈਂ ਬੈਠੇ ਵੇਖੇ ਜੇ, ਹੋਰ ਬੀ ਦਾਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਗਏ ਜੇ। ਮਿੱਠਾ {ਸੋਚੀਂ ਪੈਕੇ }-ਕੁੱਛ ਨਾਮ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਿਸ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਹੈ? ਕਿਸ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਫਕੀਰ ਹੈ? ਸਲੀਮ-ਘਰਾਣਾ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਸਿਧਾ ਰੱਬ ਦਾ, ਅੱਲਾ ਵਾਹਿਦ ਹੂ ਲਾ ਸ਼ਰੀਕ ਦਾ ਦੱਸਦਾ ਜੇ ਤੇ ਜਾਤ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਪਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਮ- ਮੁਰੀਦ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ-ਨਾਨਕ-ਦੱਸਿਆ ਸੂ। ਗ਼ਾਲਬਨ ਉਹੋ ਨਾਨਕ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਧੁੰਮ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਲਾ-ਧੜਕ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਲਵਾਰ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਸ਼ਰਹ ਤੋਂ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹੋ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੋਵੇ ? ਮਿੱਠਾ ਸੁਣਕੇ ਘਬਰਾਇਆ ਕਿ ਦੂਰ ਸੁਣੀਂਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ। ਕਿਥੇ ਪੂਰਬ ਲਾਹੌਰ ਤਲਵੰਡੀ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਗਏ ਆਏ ਸੁਣੀਂਦੇ ਸਨ, ਕਿਥੇ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਕੋਟਲੇ ਹੀ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਕੀਕੂੰ ਹੋਸੀ ? ਪੀਰ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਬਕਾਰੇ ਮਾਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਜਦ ਬੂਹੇ ਆਏ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਬਕਾਰੇ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਨਾ ਰਹੀ, ਸੁਰਤ ਸਗੋਂ ਘਬਰਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਿਉਂ? ਘਬਰਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਕਸਰ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਸਰ ਹੋਵੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਘਬਰਾ ! ਬੇਕਸਰੇ ਨੂੰ ਤੇ ਸੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਘਬਰਾ? ਸੱਚ ਨੰਗਾ ਨਿਧੜਕ, ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਾ ਅੱਗ ਦਾ ਡਰ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੈ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਬੰਦੇ ਦਾ ਖਮੀਰ ਕੱਚਾ ਹੈ, ਬੜੇ ਬੜੇ ਹਠ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਬੀ ਕੱਚ ਨਹੀਂ ਦਾ ਕੀ ਧੋਪੇ? ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਕਲਦਾ। ਮਿੱਟੀ | | ਪੀਰ ਜੀ ਅੱਗੇ ਘਬਰਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਸਲੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੀਰ ਜੀ ! ਕੀਹ ਜਾਣੀਏ ਕੱਲ ਆਪਦੇ ਦਰਬਾਰ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇ। ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਧੜਕ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਭੈ ਕਾਂਪ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਪੀਰ-ਆਉਣ ਦਿਓ ਸੂ, (ਤਕੜਾਈ ਦਾ ਖੰਘੂਰਾ ਭਰਕੇ) ਐਂਉਂ ਨਿਤਾਰ ਲਵਾਂਗੇ ਜਿਵੇਂ ਮਲਾਈ ਦੁੱਧ ੳਪਰੋਂ ਉਤਾਰ ਲਈਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮੁਰੀਦ-ਅਲਹਮਦੁਲਿੱਲਾ, ਆਮੀਨ, ਰਬ ਐਸਾ ਕਰੇ। ਸਲੀਮ-ਪੀਰ ਜੀ ! ਸੱਚੀਂ, ਇਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੱਸਣੀ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਿਆ। ਮਿੱਠਾ-ਉਹ ਬੀ ਦਸ ਲੈ ਬਈ ? ਸਲੀਮ-ਜੁਨਾਬ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਸਹਿਬ ਹਜ਼ਰਤ ਅਬਦੁੱਲ ਰਹਿਮਾਨ ਸਾਹਿਬ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਅੱਪੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਤਸੱਲੀ ਪਾਈ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਸੱਚੇ ਰੱਬ ਦੇ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਲੋਕ ਹਨ। ਮਿੱਠਾ-ਸੱਚ?... ਸਲੀਮ-ਜੀ ਮੈਂ ਅੱਖੀ ਡਿੱਠੀ ਗਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਮਿੱਠਾ-{ਅੱਖਾਂ ਝਪ ਕੇ }-ਫਿਰ ਤਾਂ ਕੁਛ ਹੋਊ ਜ਼ਰੂਰ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਗੁੰਮ ਰਿਹਾ, ਮਾਨੋਂ ਕਿਸੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਾਂ ਨੈਣ ਖੋਹਲਿਓਸੁ ਤਾਂ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: “ਚਲੋ ਯਾਰ! ਨਾਨਕ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਕਰੇਹਾਂ।” ਤਾਂ ਮੁਰੀਦਾਂ ਆਖਿਆ: “ਤੁਸਾਂ ਅੱਗੇ ਅਵਾਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਆਹਾ ਜੋ ਨਾਨਕ ਅਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਐਉਂ ਤਾਰ ਲੈਹਿਂਗੇ ਜਿਉਂ ਦੁਧ ਉਪਰੋਂ ਮਲਾਈ ਤਾਰ ਲਈਦੀ ਹੈ। " ਤਾਂ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਿਆ: “ਜੇ ਓਥਹੁ ਅਵਾਜ਼ਾ ਆਇਆ ਹੈ-ਜਿਉਂ ਨਿੰਬੂ ਵਿਚੋਂ ਰਸੁ ਨਿਚੋੜ ਲਈਦਾ ਹੈ ਜਾਂ (ਮਿੱਠਾ) ਮਿਲੇਗਾ ਤਾਂ ਇਉਂ ਨਿਚੋੜ ਲੈਹਿਂਗੇ। ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕੁਛ ਨਾ ਜਾਵੇਗਾ ਮਲਾਈ ਉਤਾਰੀ, ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਨਿਚੋ -੪੫੧- १ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਫਾ ੩੫੭। ੨ ਪੁ: ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੮੩ {ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ}।<noinclude></noinclude> a8qvf3vrw1sxl755aoplqyylx69nrvt 250 74957 237343 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਟੁਰੇ? ਉਸ ਰਸਤੇ ਛਲ ਦਾ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਉਸ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਨਾਮ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਟੁਰੇ? ਉਸ ਰਸਤੇ ਛਲ ਦਾ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ, ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਉਸ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾਮ ਦਾ ਦੀਵਾ ਕਿਸ ਤੇਲ ਨਾਲ ਬਲਦਾ ਹੈ? ਨਾਮ ਤਾਂ ‘ਜਪਣਾ’ ਹੋਇਆ, ਜਪਣ ਵਿਚ ਤੇਲ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਲ ਬਿਨ ਦੀਵਾ ਕਿੰਵ ਬਲੇ? ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦਾਤਾ ਜੀ ਨੇ | ਜੋ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਸੋ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਚੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਯਥਾ:- ਅਛਲ ਛਲਾਈ ਨਹ ਛਲੈ ਨਹ ਘਾਉ ਕਟਾਰਾ ਕਰਿ ਸਕੈ ॥ ਜਿਉ ਸਾਹਿਬੁ ਰਾਖੈ ਤਿਉ ਰਹੈ ਇਸੁ ਲੋਭੀ ਕਾ ਜੀਉ ਟਲ ਪਲੈ੩ ॥ ੧ ॥ ਬਿਨੁ ਤੇਲ ਦੀਵਾ ਕਿਉ ਜਲੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੋਥੀ ਪੁਰਾਣ ਕਮਾਈਐ॥ ਭਉ ਵਟੀ ਇਤੁ ਤਨਿ ਪਾਈਐ ॥ ਸਚੁ ਬੂਝਣੁ ਆਣਿ ਜਲਾਈਐ ॥ ੨ ॥ ਇਹੁ ਤੇਲੁ ਦੀਵਾ ਇਉ ਜਲੈ ॥ ਕਰਿ ਚਾਨਣੁ ਸਾਹਿਬ ਤਉ ਮਿਲੈ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਇਤੁ ਤਨਿ ਲਾਗੈ ਬਾਣੀਆ ॥ ਸੁਖੁ ਹੋਵੈ ਸੇਵ ਕਮਾਣੀਆ ॥ਸਭ ਦੁਨੀਆ ਆਵਣ ਜਾਣੀਆ ॥੩॥ ਵਿਚਿ ਦੁਨੀਆ ਸੇਵ ਕਮਾਈਐ ॥ ਤਾ ਦਰਗਹ ਬੈਸਣੁ ਪਾਈਐ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਾਹ ਲੁਡਾਈਐ ॥ ੪ ॥ ੩੩ ॥ ਵਿਚ ਹੈ। ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ਪ - ਅਛਲ-ਨਾ ਛਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਭਾਵ ਮਾਯਾ। ੩ ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ (ਮਨ, ਮਾਯਾ ਵੱਲ)। 8 ਧਰਮ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾਤ ਕਮਾਵਣਾ ਕਰੇ (ਇਹ ਤੇਲ ਕਰੇ)। ੫ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਮ ਰੂਪੀ ਬਾਣੀਆਂ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਭਾਵ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਖ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਕਾਨੀਆਂ ਬੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਰੂਪੀ ਕਾਨੀਆਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ¦ | ਕੋਈ ਹੁਣ ਪੀਰ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਆਈ ਕਿ ਦਾਤੇ ਨੇ ਨਿਰੋਲ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ-ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਾ ਰਹਿਣੇ ਵਾਲੀ ਸਮਝਕੇ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰਮੇਸੁਰ ਦਾ ਭਉ ਰੱਖੇ, ਸੱਚ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ, ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰਹੇ: | ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਖੀਏ! ਕੀ ਤ੍ਰੀਕਾ ਹੈ ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਦਾ? ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਰਾਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ:- ਜੀ! ਓਹੁ ਕਵਨ ਕੁਰਾਨੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਪੜੈ ਕਬੂਲੁ ਪਵੈ, ਅਤੈ ਜੀ ਓਹੁ ਕਵਨੁ ਕਤੇਬੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਕਮਾਏ ਤੇ ਸਹੀ ਥੀਵੈ? ਅਤੇ ਓਹੁ ਕਵਨ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਹੈ ਜਿਤੁ ਦਰ ਕੀ ਲਾਇਕ ਥੀਵੈ? ਅਤੇ ਓਹੁ ਕਵਨੁ ਰੋਜਾ ਹੈ ਜਿਤੁ ਦਿਲੁ ਰਹੈ, ਜਾਏ ਨਹੀਂ? ਅਤੈ ਓਹੁ ਕਵਨੁ ਨਿਵਾਜ ਹੈ, ਜਾਂਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਤੇ ਨਜ਼ਰਿ ਗੁਜ਼ਰੈ? ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਵਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ:-ਰਬਾਬ ਵਜਾਓ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਰਬਾਬ ਵਜਾਇਆ, ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀਤਾ। -੪੫੬- ਮਿਹਰ ਮਸੀਤਿ ਸਿਦਕੁ ਮੁਸਲਾ ਹਕੁ ਹਲਾਲੁ ਕੁਰਾਣੁ ॥ ਸਰਮ ਸੁੰਨਤਿ ਸੀਲੁ ਰੋਜਾ ਹੋਹੁ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ॥ ਕਰਣੀ ਕਾਬਾ ਸਚੁ ਪੀਰੁ ਕਲਮਾ ਕਰਮ ਨਿਵਾਜ ॥ ਤਸਬੀ ਸਾ ਤਿਸੁ ਭਾਵਸੀ ਨਾਨਕ ਰਖੈ ਲਾਜ ॥੧॥ ਮਃ ੧ ॥ ਹਕੁ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ ॥ ਗੁਰੁਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾ ਭਰੇ ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ ॥ ਗਲੀ ਭਿਸਤਿ ਨ ਜਾਈਐ ਛੁਟੈ ਸਚੁ ਕਮਾਇ ॥ ਮਾਰਣ ਪਾਹਿ ਹਰਾਮ ਮਹਿ ਹੋਇ ਹਲਾਲੁ ਨ ਜਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਗਲੀ ਕੂੜੀਈ ਕੂੜੋ ਪਲੈ ਪਾਇ ॥੨॥ ਮਃ ੧ ॥ ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ ॥ ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ ॥ ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀ ਸਿਫਤਿ ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ੨ ਮਸਾਲਾ।<noinclude></noinclude> bj2evdo42qz1lfccktar2f1cbwynzhb 250 74958 237344 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ'।" ਜਦ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸੇਖ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈਓਸੁ ਤੇ ਗੋਸ਼ੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਹਾਂ, ਗੋਸ਼ੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਮਿਠੇ ਤੇ ਪਾਈ ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਦਰ, ਤੱਕਿਆ ਤੱਕਣੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਣ ਦੀ ਤੇ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੋ ਬੋਲਿਆ:..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ'।" ਜਦ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸੇਖ ਮਿੱਠੇ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈਓਸੁ ਤੇ ਗੋਸ਼ੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਹਾਂ, ਗੋਸ਼ੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਮਿਠੇ ਤੇ ਪਾਈ ਮਿਹਰ ਦੀ ਨਦਰ, ਤੱਕਿਆ ਤੱਕਣੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਣ ਦੀ ਤੇ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੋ ਬੋਲਿਆ:-"ਮਿੱਠਿਆ! ਸੁਣ, ਇਕ ਂ ਨਾਮ ਖੁਦਾਇ ਦਾ"! ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਹੋਇਆ। ਛਾ ਗਿਆ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਤੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾ ਨੂਰ! ਰੰਗ ਰੱਤੜੇ ਨੇ ਰੰਗ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਲਾ ਦਿਤੀ, ਰੰਗ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੱਸ ਪਿਆ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ। ਉਸ ਛਹਿਬਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਅਵਾਜ਼ਾ ਦਿਤਾ: ਸ਼ੇਖਾ! ਸੁਣਿਆਂ ਹਈ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ? ਸ਼ੇਖ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ‘ਇਕ ਨਾਮ’ ਉਚਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਤਾਂ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠੇ ਕੀ ਡਿਠਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ‘ਅੱਲਾ' ਤਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਦੂਸਰਾ ਰਸੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਨਾਮ ਇਕ ਜੀਭ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਮਾਤ੍ਰ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਨਾਮ ਇਕ ਵਸਤੂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਕ ਵਜੂਦ ਹੈ, ਸੱਤ੍ਯਤਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਸੱਯਾ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਤੱਖ ਵਪਰੀਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਨਾਮ ਇਕੋ ਇਕ ਦੀਹਦਾ ਹੈ, ਦੂਸਰਾ ਗੁੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ, ਵਿਸਮਾਦ ਹੋ ਸ਼ੇਖ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਸਰਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਉਹ ਲੈਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਭਸਮ ਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸਮਾਦ ਵਿਚ ਸੀ ਮਿੱਠਾ ਕਿ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ: ‘ਅੱਲਾ ਤਾਂ ਮਿਠੇ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੁੱਚ | ਦਿਸਿਆ ਕਿ ਇਕ ਹੈ ਰਬ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਇਕ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਹੈ-ਸੱਤਿ ਸੱਤ੍ਯਤਾ, ਅਸਲੀਅਤ, ਸ਼ਕਤੀ-ਤਾਰਨਹਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ‘ਉੱਠੀ ਖੜਾ १ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੮੭ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ)। ਮੈਕਾਲਫ ਸਫਾ ੧੨੮। ਜੇ ਸੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਦਾ ਟੀਕਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸ਼ੇਖ ਨੂੰ ਫਨਾਫਿੱਲਾ ਤੇ ਬਕਾਬਿੱਲਾ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। | ਂ ਂ | | | -੪੫੯- ਹੋਇਆ ਤਬ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠੇ ਆਇ ਪੈਰ ਚੁੰਮੇ। ਤਦ ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੋ ਵਿਸਮਾਦ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਲਹਿ ਲਹਿ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬੋਲੇ:-ਸ਼ੇਖ! ਫਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸ, ਜੋ ਸਦਾ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਓਹ ਸਦਾ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦਰ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਂਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ? ਨਾਮ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਾਸ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦਾ ਨੂਰ ਹੈ, ਜੋ ਨੂਰ ਵਿਚ ਹੈ ਸੋ ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਹਨੇਰੇ ਬੈਠਾ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਸੂਰਜ ਧੁੱਪੇ ਬੈਠਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹੈ। ਤੋਂ, ਪਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਈਮਾਨ ਬੰਦੇ ਦਾ ਦੋਸਤ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਘੁੱਥਾ ਈਮਾਨਦਾਰ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਸ਼ੇਖ! ਤਕੜਾ ਹੋ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਾਂਸਲਾ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਾਪਾ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਿਚ ਨਾਮ ਮੁਸ਼ਕਦਾ ਹੈ। ਔਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੁ, ਨਫਸ ਦੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਕੱਸਕੇ ਰੱਖ, ਗੁਮਾਨ ਨੂੰ ਤਾਬੇ ਰੁੱਖ, ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਰਾਹ ਨਾ ਜਾਵੀਂ, ਝੂਠ ਨਾਲ ਜ਼ੁਬਾਨ ਆਸ਼ਨਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਮੋਮ ਦਿਲ ਰਹੀਂ, ਸੰਗ-ਦਿਲ ਨਾ ਬਣੀਂ। ਹਿੰਦੂ ਕਾਫ਼ਰ ਹਨ, ਈਸਾਈ ਮੁਸ਼ਰਿਕ ਹਨ, ਨਾ-ਮੁਸਲਿਮ ਸਾਰੇ ਕਤਲ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹਨ, ਏਹ ਕਾਣੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੁਰਕਾਰ ਦੇਹ। ਜੋ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹੈ ਓਹ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਸੋ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਈ ਦਾ ਹੈ ਸੋ ਵੀਰ ਹੈ, ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਭਾਈ ਹੋਕੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਰਾਹ ਛੱਡਕੇ ਅਦਲ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਨਾਂ ਹੈ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਦਲ ਸਿਖਾਲਣਾ, ਆਪ ਜਿਹਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਵਰਤਣੀ, ਆਪ ਤੋਂ ਨੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਹਰ ਵਰਤਣੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਸਰ ਵਿਚ ਪੈਣਾ ਕਸੂਰ ਹੈ, ਇਕ ਨਾਮ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੋਣਾ ਇਹ ਕਸਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂ: ਜ: ਸਾਖੀ ਪੰਨਾ ੮੭ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ)।<noinclude></noinclude> fibj7c8039f9nxoskfecilgg4w9qlq6 250 74959 237345 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਕੱਚਾ ਹੈ, ਭੁੱਲਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਠੁਹਕਰਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਾ ਟੇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਲੈਕੇ ਟੁਰਦਿਆਂ ਕਸਰਾਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਤੇ ਭੁਲਾਂ ਬਖੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਾ ਹੋ ਨਾਮ ਵਿਚ। ਜੋ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਸਭ ਮੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਬੰਦਾ ਕੱਚਾ ਹੈ, ਭੁੱਲਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਠੁਹਕਰਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਾ ਟੇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਲੈਕੇ ਟੁਰਦਿਆਂ ਕਸਰਾਂ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਤੇ ਭੁਲਾਂ ਬਖੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਾ ਹੋ ਨਾਮ ਵਿਚ। ਜੋ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਸਭ ਮੁਰਦਾ ਹੈ, ਜੀਉਂਦਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਉਹ ਮਾਲਕ ਵੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ, ਪਵੰਦ ਹੋਇਆ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ, ਜੁੜਿਆ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲੀ। ਮਿੱਠਾ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋਇਆ; ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਸਰਾਂ ਕੱਢ ਦਿਤੀਆਂ। ਫਕੀਰ ਤੇ ਜ਼ੁਹਦੀ ਮਿੱਠਾ, ਜੋ ਇਕ ਤਅੱਸਬ ਦੀ ਕਸਰ ਕਰਕੇ, ਹਿੰਦੂ ਪਰਜਾ ਲਈ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਬੀ ਮੈਲ ਲਾਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਹਠ ਤਪ ਕਰਦਾ | ਹੋਇਆ ਸਹਿਜ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹਾ, ਹੁਣ ਅਸਲੀਅਤ ਵੇਖਕੇ ਸਹਿਜ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਸਹਜ ਦੇ ਘਰ ਸੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਨਾਮ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਸੱਚਾ ਇਖਲਾਕ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਆਪ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਗਤ ਲਈ ਸੁਖ ਦਾ ਇਕ ਦਾਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਪਰਲੋਕ ਸੁਹੇਲਾ ਹੋ ਗਿਆ! ਹਾਂ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ-ਜਿਸ ਦੇ ਅਸੀਂ ਨਾਮ ਲੇਵਾ ਹਾਂ-ਮਤਲਬ ਸਮਝੀਏ, ਇਕ ਨਾਮ ਦੀ ਟੇਕ ਧਾਰੀਏ, ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸੀਏ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਨਾਪੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹੋਈਏ! ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਨੂਰ ਝਰੇ। ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਬਣੀਏ ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਪੂਤ ਸੂਚਨਾ-ਮੀਏਂ ਮਿੱਠੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਸ਼ਹੁ ਸੁਹਾਗਣ ਇਕ ਪਖੰਡੀ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਪਾਉਣ ਤੁਰ ਪਏ ਤੇ ਫੇਰ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਕੰਢੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂ ਟਿਕਾਣੇ ਸੋਧਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅੰਤ ਲਾਹੌਰ ਆ ਨਿਕਲੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਲਫ਼ਜਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਸੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ। ਏਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਭਾਵ ਕੁਛ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ :- ਨਸੀਹਤ ਨਾਮਾ * ਹਾਜਰਾ ਕੋ ਮੇਹਰ ਹੈ. ਬੇ ਹਾਜਰਾ ਕੋ ਬੇ ਮੇਹਰ ਹੈ। ਈਮਾਨ ਦੋਸਤ ਹੈ, ਬੇਈਮਾਨ ਕਾਫਰ ਹੈ। ਤਿਕੱਬਰ ਕਹਿਰ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਹਰਾਮ ਹੈ। ਨਫ਼ਸ਼ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੈ, ਗੁਮਾਨ ਕੁਫਰ ਹੈ। ਪਸਗੈਬਤ ਕਾ ਮੁਹੁ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਬੇਈਮਾਨ ਨਾਪਾਕ ਹੈ, ਮੋਮ ਦਿਲ ਪਾਕ ਹੈ। ਇਲਮ ਹਲੀਮੀ ਹੈ, ਬੇਹਿਰਸ ਅਉਲੀਆ ਹੈ, ਬੇਦਿਆਨਤ ਨਾ-ਸੁਰਖਰੂ ਹੈ। ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਜ਼ਰਦਰੂ ਹੈ। ਸਚੁ ਭਿਸਤ ਹੈ, ਦਰੋਗ ਦੋਜਕੁ ਹੈ, ਹਲੀਮੀ ਬੇਹਿਰਸ ਅਉਲੀਆ ਹੈ। ਬੇਦਿਆਨਤ ਨਾ-ਸੁਰਖਰੂ ਹੈ। ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਜ਼ਰਦਰੂ ਹੈ। ਸਚੁ ਭਿਸਤ ਹੈ, ਦਰੋਗ ਦੋਜਕ ਹੈ, ਹਲੀਮੀ ਹਲੂਫਾ ਹੈ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਹੈ, ਇਨਸਾਫ ਮੁਸਾਫ ਹੈ। ਸਿਫਤ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ। ਬਾਂਗ ਬਲੇਕ ਹੈ, ਚੋਰੀ ਲਾਲਚ ਹੈ, ਯਾਰੀ ਪਲੀਤੀ ਹੈ, ਫਕੀਰੀ ਸਬੂਰੀ ਹੈ, ਨਾ-ਸਬੂਰੀ ਮਕਰ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਪੀਰਾ ਹੈ। ਬੇ ਰਾਹੂ ਬੇ ਪੀਰਾ ਹੈ। ਦਿਆਨਤ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਬੇ-ਦਿਆਨਤ ਨਕਾਰ ਹੈ। ਤੇਗ ਮਰਦਾਂ ਹੈ। ਅਦਲ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੈ। ਇਤਣੇ ਟੋਲ ਜੋ ਜਾਣ ਜਣਾਵੈ ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਦਾਨਸਵੰਦ ਕਹਾਵੈ ॥ २ ' ਗੁਣਾ ਕਾ ਹੋਵੈ ਵਾਸੁਲਾ ਕਢਿ ਵਾਸ ਲਈਜੈ। ੩ ਕੰਡੂ ਪਿਛੇ ਚੁਗਲੀ ਮਾਰਨੀ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ। -880-<noinclude></noinclude> rykt0u8zvr6y7hlmey9ffjq4f0lp7a8 250 74960 237346 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੜਿਆ ਫੋਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। " ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਮਿਠੇ ਦਾ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਹੇ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ! ਤੇਰੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤੂੰ ਜਾਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ੇ। ਤਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੜਿਆ ਫੋਗੂ ਹੋਵੇਗਾ। " ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਮਿਠੇ ਦਾ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਆ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਹੇ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ! ਤੇਰੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤੂੰ ਜਾਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ੇ। ਤਦ ਮੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਦੀਦਾਰ ਦੇਖਣ ਆਇਆ। ੩. ਇਕ ਜਾਨ, ਇਕ ਸੁਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੈਣ ਮੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੇਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਅੰਦਰਲਾ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਭਾਵ ਲੈਕੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰ ਰਿਹਾ ਤੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਰਸ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਆਪੇ ਨੇ ਬਿਨਾ ਰਾਤ ਬੀਤੀ ਤੱਕੇ ਦੇ, ਬਿਨਾ ਪਹੁ ਫੁਟਾਲਾ ਵੇਖੇ ਦੇ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਠੁਮਕਦੀ ਆ ਰਹੀ ਕਿਰਨ ਫੁਹਾਰ ਪਾ ਰਹੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਦੇ ਸਿਆਣ ਲਿਆ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਰਾਤ ਦਾ ਟਿਕਾਉ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਹੁਣ ਖਿੰਡਾਉ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਓਹਲੇ ਦਾ ਘੁੰਡ ਹੁਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਤੇ ਕਮ ਕਰਨ ਵਲ ਰੁਖ ਫੇਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਹੁਣੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਹਿਂਦੇ ਸਹਿਂਦੇ ਜਲਾਲ ਦੀ ਆਭਾ ਨਾਲ ਝਲਕਦਾ ਝਲਕਦਾ ਪੂਰੇ ਦੀਆਂ ਧੁੰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰ ਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੱਕੋ ਤਾਂ ਅੱਖੀਂ ਸਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹਂਦਾ ਹੈ। ਤੱਕੋ, ਨੈਣ ਮੀਟੋ: ਤੱਕੋ ਨੈਣ ਮੀਟੋ, ਐਉਂ ਕਰਦੇ ਜੇ ਰਤਾ ਕੁ ਟਿਕ ਜਾਓ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਟਿੱਕੀ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤਾਈਂ ਸਰੀਰ ਹਲਕਾ ਫੁੱਲ, ਮਾਨੋਂ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਐਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਧਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਲਾਸਾਂ ਛੱਡੀਆਂ, ਉਧਰ ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾਇਆ। ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਜਿਸ ਨਾਨਕ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਰ ਸਾਂਈਂ ਸੁਰ ਨਾਲ ਇਕ ਸੁਰ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਹਾਂ ਦੂਏ ਪਾਸੇ ਜਿਸ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਤਾਰ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਇਕ-ਸੁਰ ਹੋਈ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਦਾ ਸ੍ਵਰ ਹੋਏ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਰਦਾਨਾ ਕਾਦਰ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਰੰਗ ਦਾ ਜਾਣੂ ਹੋਕੇ ਇਕਸਰਤਾ ਦਾ ਸਿਆਣੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਰਬਾਬ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਤਰਬਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਮਾਨੋਂ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣਾ ਰੰਗੀਲਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਨਾਚ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਗਲਾ ‘ਰਬਾਬ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਸੁਰਾਂ' ਇਕ ਮਿਕ, ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੮੪ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ)। ੨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾ: ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ। ਪਾਇਆ ਹੈ। ਉਧਰ ਸੂਰਜ ਲਾਸਾਂ ਛੋੜਦਾ ਹੈ, ਇਧਰ ਜੀਵ-ਬ੍ਰਿਤੀਆਂ ਖਿੰਡਾਉ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਉੱਠ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਂ, ਇਹ ਬੇਮਲੂਮ ਅਸਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸੁਰ ਦਾ ਸਿਆਣਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਬੀ ਪਉੜੀ ਲਾਈ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾਕੇ ਰੰਗ ਰੱਤੜੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਕਾਦਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ-ਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਸੁਹਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਏ, ਸੀਸ ਝੁਕਾਇਆ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ | ਗੁਲਾਬ ਵਾਂਙੂ ਡਲ ਡਲ ਕਰ ਰਹੇ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ-ਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਦਾ - ਪਾਇਆ। ਫੇਰ ਓਹ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਭਰ ਰਹੇ ਤੇਲ ਮੋਤੀ ਉਸ ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਸੁਹਾਵੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ:- । | ‘ਸੁਹਾਣ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ!’ ਦਰਸ਼ਨ ਦਸ ਵੀਹ ਸੱਜਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰਸ ਲੈਣ ਆਏ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ਾ ਸੁਣਕੇ ਸਭ ਦੇ ਨੈਣ-ਕਟੋਰੇ ਖੁੱਲੇ। ਹਾਂ | ਦਰਸ਼ਨ-ਪਿਆਸਿਆਂ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਦਿਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨੂਰ-ਜਲ ਨੇ ਵਾਸਾ ਪਾਇਆ, ਸਾਰੇ ਸੀਸ ਝੁਕ ਗਏ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:- ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!! ਕੁਛ ਚਿਰ ਚੁਪ ਵਰਤੀ ਰਹੀ। ਫੇਰ ਸੁਹਣੇ ਲਬ ਖੁੱਲੇ, ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉੱਚਾਰ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੁਛ ਸੁਹਣੇ ਵਾਕ ਦਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਸੁਣਨ -੪੫੨-<noinclude></noinclude> 5t14ap9ru9lgluqxpgac51337hnat4n 250 74961 237347 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮੁੜ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਤਾ ਸੀ; | ਸੜੀ-। ਜੇ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੜਨਾ ਹੀ ਠਟਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਫ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ | ਸੀ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਬੀ ਸੜੀ ਤੇ ਮੁਸਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮੁੜ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਤਾ ਸੀ; | ਸੜੀ-। ਜੇ ਕਰਤਾਰ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੜਨਾ ਹੀ ਠਟਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਫ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ | ਸੀ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਬੀ ਸੜੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰੂਹ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰੂਹ ਨਾ ਦੱਬਿਆਂ ਖਾਕ ਹੁੰਦੀ ਂ ਦੀ ਬੀ ਸੜੀ, ਪਰ ਸ਼ੇਖ ਜੀ ! ਘਬਰਾਓ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂ ਹੈ, ਨਾ ਸਾੜਿਆਂ ਸੁਆਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦੱਬਿਆਂ | ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਕਰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾੜਿਆਂ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦੇਂਦੇ ਹੋ? ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਲਓ ਕਿ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕਰਨਾ ਨੇ ਧੂੜ ਹੋਈ ਦੇਹ ਦਾ ਕਲਬੂਤ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਸਾਰੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਕਲਬੂਤ ਖੜਾ ਕਰ ਲੈਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ ਨੂੰ ਬੀ ਖੜਾ | ਕਿਕੂੰ ਉਠਣਗੇ? ਜੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਣ ਕਰ ਲਏਗਾ ਤੇ ਜੇ ਦੇਹ ਦਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜਨਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਾਲਤ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੀ ਦੇਹ ਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਤਰਸ ਜੋਗ ਹੋ ਸੜਦੀ ਹੈ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੈਂਦੀ, ਤੇ..। ਜਾਏਗੀ। ਮਿੱਠਾ (ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਤੇ ਗੱਲ ਟੁੱਕ ਕੇ)-ਕੀਕੂੰ? ਕਿਵੇਂ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਸੁਣੋ, ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਚੀਕਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ਲੋਕ ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਫੁੰਡਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਮਿਟੇ ਕਬਰਸਤਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀਆਂ ਲਿਆਕੇ ਗੁੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਗੁੰਨ੍ਹਕੇ ਚੱਕ ਉੱਪਰ ਧਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਘੜਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਸੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੁੱਪੇ ਸੁਕਾਕੇ ਫੇਰ ਆਵਿਆਂ ਤੇ ਆਵੀਆਂ ਵਿਚ ਬੀੜਕੇ ਅੱਗ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਫੇਰ ਉਸ ਕਰੜੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਬੀ ਬਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਬਲਨਾ ਹੀ ਪਾਪ ਹੈ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵੇਖ ਲਓ ਆਵਿਆਂ ਵਿਚ ਬਲ ਰਹੀ, ਅੰਗਾਰੇ ਝੜ ਰਹੇ ਤੇ ਮਾਨੋਂ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ-ਹਾਇ! ਅੰਤ ਮੈਂ ਬੀ ਸੜੀ ਤੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ੧ ਇਹ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਐਉਂ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਵਾਕ ਉਚਾਰੇ ਹਨ- ਮਿਟੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੀ ਪੇੜੈ ਪਈ ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ॥ ਘੜਿ ਭਾਂਡੇ ਇਟਾ ਕੀਆ ਜਲਦੀ ਕਰੇ ਪੁਕਾਰ॥ ਜਲਿ ਜਲਿ ਰੋਵੈ ਬਪੁੜੀ ਝੜਿ ਝੜਿ ਪਵਹਿ ਅੰਗਿਆਰ ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਨਿ ਕਰਤੈ ਕਾਰਣੁ ਕੀਆ ਸੋ ਜਾਣੈ ਕਰਤਾਰੁ ॥ ੨ ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੧} | | | | | | ਨੇ ਸ਼ੇਖ ਜੀ। ਕਿੱਥੇ ਫਸ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਵਿਚੋਂ ਜੀਉ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਪਿਛੇ ਖੇਹ ਰਹਿ ਗਈ, ਖੇਹ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਕੇ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਗਾਲਕੇ ਖੇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਖੇਹ ਵਿਚ ਰਲ ਗਈ। ਜੋ ਇਸ ਮੜੋਲੀ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਵਸਦਾ ਸੀ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜੋ ਨਾਮ ਜਪ ਗਏ ਸੋ ਨਾਮ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਨੂਰ ਦੇ ਘਰ ਅੱਪੜ ਗਏ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਆਣੇ ਹੋਕੇ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੰਗ ਖਿਆਲੀਆਂ ਦੀ ਕਬਰ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਨੱਪ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਕਬਜ਼ ਵਿਚੋਂ- ਘੁੱਟ ਵਿਚੋਂ-ਨਿਕਲਿਆ। ਹੈਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਗੱਲ ਤਾਂ ਚਾਲੀ ਸੇਰੀ ਆਖੀ ਹੈ ਤੇ ਬੀ ਸਿੱਧੀ, ਪਰ ਇੰਨਾ ਚਿਰ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਝੀ ਕਿਉਂ ਨਾ? ਇਹੋ ਹੈ ਨਾ ਆਪੇ ਨੂੰ ਆਪੇ ਦੀ ਕੈਦ। ਅਕਲ ਸਾਡੀ ਆਪੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੰਗਲ ਘੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਆਪੇ ਬੱਝ ਕੇ ਬੈਠੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੱਲ ਮੇਰੇ ਮੁਰੀਦ ਨੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਐਸੀ ਸਾਦੀ ਤੇ ਸਫ਼ਾ ਗਲ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਸੋਝੀ ਪੈ ਕੇ ਜਾਗ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਸਾਫ ਅਕਲ ਤੇ ਸਲਾਮਤੀ ਵਾਲੀ ਅਕਲ ਦਾ ਇਹ ਫਕੀਰ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਹੁਣ ਦਿਲ-ਭਰਮ ਦੂਰ ਕਰੀਏ। ਇਉਂ ਕੁਛ ਸੋਚਕੇ ਮਿੱਠੇ ਨੇ ਪੁੱਛਣਾ ਕੀਤਾ:- ਹੇ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਜੀ! ਜੀਵ ਦਾ ਮਨ ਲੋਭ ਨਾਲ ਮੈਲਾ ਹੈ: ਇਕ ਸੇਧ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਂਦਾ, ਲੋਭ -੪੫੫-<noinclude></noinclude> c0n4v0jbc0g0qv3qcmj6tng70r3kewt 250 74962 237348 2026-09-27T07:38:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਨਾਇ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ ॥ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ ॥੩॥੨ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ:੧} ਇਹ ਸੁਣ ਤੇ ਸਮਝਕੇ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਆਪ ਨੇ ਸੁਹਣੇ ਗੁਣਾਂ, ਨੇਕੀਆਂ, ਵਸਫ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਨਾਇ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ ॥ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ ॥੩॥੨ {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ:੧} ਇਹ ਸੁਣ ਤੇ ਸਮਝਕੇ ਸ਼ੇਖ ਮਿੱਠੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਆਪ ਨੇ ਸੁਹਣੇ ਗੁਣਾਂ, ਨੇਕੀਆਂ, ਵਸਫ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਨੇਕੀਆਂ, ਕਰਨੀਆਂ, ਪੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵ ਦਰਗਾਹੇ ਜਾਕੇ ਛੁਟ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਸੁਧੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਹੋ ਬੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?' ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ:- ਸ਼ੇਖ! ਸਿਰ ਨੇਕੀਆਂ ਦੀ ਨੇਕੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਨਾਮ ਕਿਸ ਟਕਸਾਲ ਵਿਚ ਘੜੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਟਕਸਾਲ ਗੁਣਾਂ ਦੀ, ਵਸਫਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਗੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਹਨ, ਬੰਦਾ ਔਗੁਣੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਹਾਂ, ਗੁਣ ਉਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਕਹਿਂਦੇ ਤਾਰ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਬੱਝ ਗਈ ਤੇ ਬੋਲੇ:- ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ॥ ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੈ ਨਾਹੀ ਕੋਇ॥ ਫੇਰ ਸ਼ੇਖ ਵੱਲ ਤੱਕੇ ਸ਼ੇਖ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਉਸ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤੀ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਗੁਣ ਧਾਰਨੇ ਬੀ ਕਠਨ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਮ ਦੀ ਘਾੜਤ ੧ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਸ। ੨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਏਥੇ ਅਲਹ ਅਗਮ ਖੁਦਾਈ ਬੰਦੇ ਮਾਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਹਲੇ ਪੰਜਵੇਂ ਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਇਥੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਰਤਾ ਦੀ ਉਕਾਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਰਚਿਆ ਮਹਾਂ ਵਾਕ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਇਹੋ ਹੈ ਜੋ ਉੱਪਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਿਚ ਬੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ “ਨੀਅਤ ਰਾਸ ਕਰ ਆਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਚ ਬੀ ਚਉਥੀ ਨਿਮਾਜ਼-ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨ- ਆਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਭੀ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹੋ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣਾਕੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਸਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਤਾ ਹੈਸੀ। - - | | ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਟਕਸਾਲ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾ, ਨਿਮਾਜ਼, ਪਾਠ, ਪੂਜਾ ਬਣਾਓ, ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਮ ਦੀ ਰੰਗਣ ਵਿਚ ਆਓ। ਹੋਰ ਨਿਮਾਜ਼ਾਂ, ਰੋਜ਼ੇ ਆਦਿਕ ਬਥੇਰੇ ਕੂੜਿਆਰਾਂ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ੋਰ, ਜ਼ੁਲਮ, ਧੱਕੇ, ਹੱਕ ਮਾਰਨੇ ਫਰੇਬ ਕਰਨੇ ਆਦਿ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਤਾ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। " ਸ਼ੇਖ-ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਨੇਂ, ਨਾਮ ਦੀ ਘਾੜਤ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਡਾਢੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਫੁਰਮਾਇਆ ਸੀ ਇਕੋ ਇਕ, ਤਾਕੋ ਤਾਕ ਹੈ, ਦੁਇ ਨਹੀਂ, ਓਹਾ ਗਲ ਮੁੜ ਛੇੜਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਮ ਦੁਇ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਇਕੋ ਨਾਮ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਾਮ ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹਨ ਸ਼ੇਖ ਜੀ! ਪਰ ਹਰੇਕ ਨਾਮ ਉਸੇ ‘ਇਕ’ ਦਾ ਲਖਾਇਕ ਹੈ; ਜੋ ਮੈਂ ਗਲ ਆਖੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਤਾਰਨਹਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਇਕੋ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਉਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਚਾਨਣਾ ਹੈ, ਦੂਏ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਤੁੱਲ ਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਮਿੱਠਾ-ਸਾਂਈਂ ਜੀਵੇ! ਏਹਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਨਬੀ ਰਸੂਲ ਰੱਬਦਾ ਯਾਰ, ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮੇਰਾ ਈਮਾਨ ਹੈ, ‘ਲਾਇਲਾ ਇਲਿੱਲਾਹੁ ਮੁਹੰਮਦ ਰਸੂਲ ਅੱਲਾ’ ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਜਪਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਚਿੱਤ ਕੀਤਾ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਕਲਮਾਂ ਹੈ, ਇਕ ਫਿਕਰਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਤਾਂ ਇਕ ਲਫਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਮ ਇਕ ਰੱਬ ਦਾ-ਅਲਾ ਦਾ-ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਮਵਾਹਿਦ ਹੋਣ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਹੋ ਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਤੋਂ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫਰ ਸੱਦਦੇ ਹੋ, ਆਪੇ ਫਿਰ ਇਕ ਦੇ ਨਾਲ ਦੂਸਰਾ ਰਲਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਦੁਹੁੰ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਬਣਕੇ ਫੇਰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ? ਜਿਹਾ ਤੁਸਾਂ ਏਕੇ ਵਿਚ ਦੂਏ ਦੀ ਘੁੰਡੀ ਪਾਈ, ਤੇਹੀ ਕਿਸੇ ਤੈਆਂ ਦੀ ਮਰੋੜੀ ਪਾ ਦਿਤੀ, ਤੇਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਨੇ ਚੱੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਕਿ ਤੇਤੀਆਂ ਦੀ ਕਿ ਤੇਤੀ ਕ੍ਰੋੜ ਦੀ ਸੰਗਲੀ ਪ੍ਰੋ ਘੱਤੀ, ਵਾਹਦਾਨੀਯਤ, -੪੫੭-<noinclude></noinclude> 5jxfcdeapifn18du6k8n8fod3ajdbuc 250 74963 237349 2026-09-27T07:38:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>"ਦੁਖੀ ਰਞਾਣਾ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਇਆ" "ਸ਼ਹੁ ਸੋਹਾਗਣ ਸੱਚਾ ਹੈਵੇ, ਮੁੜ ਸ਼ਰਧਾ, ਮੁਡ਼ ਪ੍ਯਾਰ ਉਪੰਨਾਂ ਤਦ ਫਕੀਰ ਨੇ ਮੰਗਤੇ ਪਾਸੋਂ ਕੁਝ ਤਕ ਤਕ ਲੋਕੀਂ ਆਖਣ। ਲੋਕ ਭਏ ਭਾਖਣ"। ਮੁੜ ਇੱਜ਼ਤ ਘਰ ਆਈ, ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਪੁਛਾਈ। "ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>"ਦੁਖੀ ਰਞਾਣਾ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋਇਆ" "ਸ਼ਹੁ ਸੋਹਾਗਣ ਸੱਚਾ ਹੈਵੇ, ਮੁੜ ਸ਼ਰਧਾ, ਮੁਡ਼ ਪ੍ਯਾਰ ਉਪੰਨਾਂ ਤਦ ਫਕੀਰ ਨੇ ਮੰਗਤੇ ਪਾਸੋਂ ਕੁਝ ਤਕ ਤਕ ਲੋਕੀਂ ਆਖਣ। ਲੋਕ ਭਏ ਭਾਖਣ"। ਮੁੜ ਇੱਜ਼ਤ ਘਰ ਆਈ, ਅਸਲੀ ਗੱਲ ਪੁਛਾਈ। "ਨਾਮ ਜਪੋ, ਸਤਿਨਾਮ ਧਿਆਵੋ ਲਿਵ ਲਾਵੋ ਪ੍ਰਭ ਨਾਲੇ, "ਜੀਵਨ ਸੱਚ ਬਣਾਵੋ ਅਪਣਾ ਆਵਣ ਦੰਮ ਸ਼ੁਖਾਲੇ। "ਕਦੀ ਪਖੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਰਨਾ, ਕਦੀ ਦਿਖਾਓ। ਸੁਣਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸਲ ਹਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਓਸ ਨੂੰ ਆਈ, ਘਰ ਆਏ ਹੈਂਕੜ ਦੱਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੀ ਭਾਈ। ਸਾਹਬ ਕਸ਼ਫ ਦਿਸੇਂਦਾ ਹੈ ਉਹ, ਮੁੜਕੇ ਉਹ ਆਯਾ, ਹੁਣ ਢੈ ਚਰਨੀਂ ਅਦਬ ਓਸਦਾ, ਚਹੀਏ ਇਹ ਕੁਝ ਸੋਚ ਅਦਬ ਵਿਚ ਭਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਲੈਕੇ ਆਪ ਕਰਾਯਾ। ਆਇਆ, ਢਹਿ ਚਰਨੀਂ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਸੰਦੀ ਰੋ ਰੋ ਹਾਲ ਸੁਣਾਇਆ: ਜਿਨ ਕੀਤੀ, ਬੜੀ ਅਨੀਤੀ। ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ ਤਕਾਏ, "ਫਿਰ ਆਏ ਫਿਰ ਦਾਯਾ ਕੀਤੀ ਸੁੱਕੇ ਹਰੇ ਕਰਾਏ। "ਹੁਣ ਅਪਨਾਓ, ਦਾਸ ਬਣਾਓ, ਅਪਣੇ ਚਰਨੀਂ ਲਾਓ "ਕੱਢ ਝੂਠ ਤੋਂ ਸੱਚ ਦਾਨ ਕਰ ਅਪਣਾ ਲੜ ਪਕੜਾਓ॥" ਓਥੇ ਲਾਈ, "ਮੈਂ ਪਾਖੰਡੀ ਤੇ ਅਤਿ ਲੋਭੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦ੍ਵਾਰੇ ਆਏ ਹੋੜ ਮੁੜਾਏ ਕੀਤੀ "ਮੇਰੀ ਲਾਜ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਰੱਖੀ, ਤਦ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦੀ ਛਹਿਬਰ ਭੁਲ ਫਕੀਰੀ ਓਸ ਫ਼ਕਰ ਦੀ ਖੋਲ੍ਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਰਸਾਈ:- ਭੇਖ " "ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਜਪਾਓ, ਏਹੋ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਓ। "ਸਤਿਨਾਮ ਜਦ ਤਕ ਜਪ ਜੀਵੋ ਕਲਾ ਰਹੇ ਤਦ ਤਾਂਈਂ, ਜੇ ਇਹ ਛੱਡ ਕਰੋ ਕੁਝ ਹੋਰੀਂ ਕਲਾ ਤਦੋਂ ਟੁਰ ਜਾਂਈ। ਤਦੋਂ ਹੋਸ਼ ਇਸ ਪਾਈ ਪੂਰੀ ਨਾਮ ਜਪੇ ਸੁਖ ਪਾਵੇ, "ਸ਼ਹੁ ਗੁਰ ਨਾਨਕ" ਆਖ ਆਖਕੇ ਰਾਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਉਸ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਸਿੱਖ ਅਖਾਵੋ ਭਾਈ! ਸਤਿਨਾਮ ਦੀ ਲਿਵ ਲਾ ਲੇਵੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਮਿਟ ਜਾਈ। ਸੂਚਨਾਂ-ਹੁਣ ਮੁੜ ਸਤਿਗੁਰ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਹਾਂ, ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਸਾਉਂਦੇ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਠੰਢਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁੜ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਏ। ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਭੌਤਕ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ। ਗੱਲ? ੫੦. ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਧੁੱਪੜ ਨਿਸਤਾਰਾ। ੧. ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਲਾ ਜੀ, ਸੁਣੀ ਜੇ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਨਹੀਂ ਜੀ! ਕੋਈ ਦਿਸੌਰ ਦੇ ਭਾ ਪੱਤੇ ਦੀ? ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਨਹੀਂ ਜੀ! ਉਹ ਜੋ ਸੁਣਦੇ ਸਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਤਪਾ ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਹੈ, ਲਾਹੌਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਜੇ! ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕਿਹੜਾ ਤਪਾ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਹੱਛਾ, ਤੇ ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਉਂ ਤੱਕ ਬੀ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਦਿਹੋ ਨਾ? ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਨਾਉਂ ਲੋਕੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ- ਨਾਨਕ ਚੰਦ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੇਲੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ-ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ-। ਨਾਉਂ ਸੁਣਕੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਇਕ ਝਰਨਾਟ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੬੦ (੧੯੨੯ ਈ:) ਉਪਰ ਟੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -882-<noinclude></noinclude> pggso3zmqkaewhnmg2mfuonai9d6rkg 250 74964 237350 2026-09-27T07:38:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਸ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਵਿਚੋਂ ਰੱਤ ਦੇ ਟੇਪੇ ਕੱਢਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਿਲਬਾਗ਼-ਸੰਗਿਆ ਕਾਹਦੀ, ਭਲੇ ਕੰਮ ਨੇ ਵਿਖਾਏ ਸਨ ਤੇ ਪਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਸਾਨੇ | ਵਿਚ ਸੰਗ? ਸਾਂਈ ਦੀ ਟੇਕ ਰੱਖਕੇ ਜਾਓ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਸ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਵਿਚੋਂ ਰੱਤ ਦੇ ਟੇਪੇ ਕੱਢਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਿਲਬਾਗ਼-ਸੰਗਿਆ ਕਾਹਦੀ, ਭਲੇ ਕੰਮ ਨੇ ਵਿਖਾਏ ਸਨ ਤੇ ਪਰ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ ਸਾਨੇ | ਵਿਚ ਸੰਗ? ਸਾਂਈ ਦੀ ਟੇਕ ਰੱਖਕੇ ਜਾਓ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਿ ਤੇਰਾ ਧਾਨ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਤ ਨਕੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਂ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਕੇ। ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਰਤੀ ਤਰਖਾਣ ਲਾਲੋ ਦੇ ਕੋਲ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਟੇਪੇ ਨਿਚੋੜਕੇ ਦਿਖਾਏ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਂ ਆਪ ਟੁਰਕੇ ਜਾਵਾਂ ਪੈਰੀਂ ਤੇ ਉਸ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਸੱਦਾਂ ਤਾਂ ਆਸ ਹੈ ਆ ਜਾਣਗੇ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦੇ ਭਾਉ ਦਾ ਸਦਕਾ ਆ ਜਾਣਗੇ! ਮੈਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਭਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਚਿਤ ਭਾਉ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੂੜ ਨਹੀਂ ਕਹਿਂਦਾ। ਹਾਂ ਤਾਂ ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਮਾਇਆ ਵੇੜ੍ਹਿਆ, ਦਬਿਆ ਪਿਆ ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਪੰਘਰ ਪਿਆ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ ਤੇ ਕਦੋਂ ਦੇਖਾਂ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ, ਭਲਾ ਜੇ ਕੋਈ ਕੌਤਕ ਮੇਰੇ ਤੇ ਬੀ ਵਰਤਾਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦੱਸ ਦੇਣ, ਕੋਈ ਰੇਖ ਵਿਚ ਮੇਖ ਵੱਜੇ ਤੇ ਮੇਰਾ ਭੀ ਭਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਇਹੋ ਸੁਣੀਂਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਤੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਉ ਤੇ ਰੀਝਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਭੈ ਤੇ ਭਾਉ ਹੀ ਸਿਖਾਲਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਹਮਦਰਦੀ, ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਂਈ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਵਸਦਿਆਂ ਜੋੜ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਤਾਂ ਆਸ ਹੈ, ਆਸ ਪੂਰੀ ਹੋ ਵੈਸੀ। ਹੱਛਾ! ਹੁਣ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਗਈ ਹੈ, ਕੱਲ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸਜਣ ਆ ਜਾਓ ਤਾਂ ਕੱਠੇ ਰਲਕੇ ਚੱਲੀਏ। ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਚੰਗਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਜਾਓ।-ਸੁਣਿਆਂ ਇਵੇਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਪਾਸ ਆਪੇ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਗਿਆਂ ਸੁਖ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਚੰਗਾ! ਕੱਲੇ ਹੀ ਸਹੀ, ਜ਼ਰਾ ਅਦਬ ਕਰਕੇ ਸੰਗਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। | | ਂ । ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਭਲੀ ਗੱਲ। ੨. ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਐਰਾਵਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰਾਵੀ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਠੁਮਕ ਠੁਮਕ ਵਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੈ, ਪਛੋਂ ਵਲੋਂ ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦਰਿਯਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਲ ਲੱਗ ਲੱਗ ਪਿਆਰ ਲੈ ਲੈ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਰਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਰੱਬੀ ਜੋਤਿ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਸਮਾਧੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਰਦਾਨਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਅਰਸ਼ੀ ਸ਼ੋਭਾ ਛਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਜਾਗ ਪਿਆ ਬੰਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਇਆ ਦੀ ਢੋਲ-ਕੜਕੁੱਟ ਵਿਚ ਉਹ ਬ੍ਰੇਕ ਮਹੀਨ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗਾ ਹੈ, ਅੱਗਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਵਨ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਉਹ ਸਦਾ ਦਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਇਸ ਸੋਝੀ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ, ਕੋਈ ਕੋਈ ਆਦਮੀ, ਆਕੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਕੇ ਚੁਪਾਤੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੁੜੇ ਬੈਠੇ ਹਨ ਸਾਂਈ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਐਸੇ ਸੁਹਣੇ ਬੰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਬੰਦੇ ਜੋ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਇਕ ਹੋਰ ਜਨਮ ਹੈ, ਇਕ ਕਾਯਾਂ ਪਲਟ ਹੈ, ਹਾਲਤ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਬੈਠੇ ਹਨ ਓਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਸਿਞਾਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਮਦਰੱਸਾ ਹੈ, ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਅੰਦਰਲੀ ਜੋਤਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੀ ਵਿਦਯਾ ਪਾਉਣੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਰਹਿਕੇ, ਤਜਰਬੇ ਕਰ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਵਰਤਕੇ, ਹੱਡੀਂ ਵਾਪਰ ਵਪਰਾ ਕੇ ਜਾਚ ਸਿੱਖਣੀ ਹੈ ਕਿ “ਜੀਅ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕੀਹ ਹੈ। ਹਾਂ, ‘ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖਕੇ ਇਸ ਮਾਯਾ ਮੋਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਮਾਦਾ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜੜਤਾ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਘੁਲ ਘੁਲ ਕੇ, ਢਹਿ ਢਹਿਕੇ, ਢਾ ਢਾਕੇ, ਇਸ ਘੋੜ ਦੋੜ ਦੇ ਪਿੜ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਡਿੱਗ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਹੋ ਕੇ, ‘ਸਦਾ ਸਵਾਰ’ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਾਹ ਸਵਾਰੀ ਸਿਖਣੀ ਹੈ। ਹਾਂ; ਜੋ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਤਾਂ ਇਹੋ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਇਕ ਜਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਕ ਅੰਸ਼ ਚਾਣਨੇ ਦੀ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ +੪੬੯-<noinclude></noinclude> b88zv763dtselgospzqodky2j2orz43 250 74965 237351 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਛਿੜਕੇ ਲੰਘ ਗਈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹੱਛਾ..ਹਾਂ ਹਾਂ...ਠੀਕ ਹੈ, ਓਹ | ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ? ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਹਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਜੀਵੇ ਨੇ, ਉਹੋ...। ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਭਾਈਆ ਜੀ! ਕੋਈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਛਿੜਕੇ ਲੰਘ ਗਈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹੱਛਾ..ਹਾਂ ਹਾਂ...ਠੀਕ ਹੈ, ਓਹ | ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਹਮਜ਼ਾ ਗੌਂਸ ਦੇ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ? ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਹਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਜੀਵੇ ਨੇ, ਉਹੋ...। ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਭਾਈਆ ਜੀ! ਕੋਈ ਭਗਵੰਤ ਨੇ ਨੇਤ ਫੇਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚ ਬੀ ਕੋਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਣ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ; ਡਰਦਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫਕੀਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਵਾਲੇ ਬੀ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁਫਤੀ | ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣੋਂ ਝਿਜਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਹੈ ਤਾਂ ਠੀਕ, ਉਹ ਤਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਨੂੰ ਬੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਨਿਧੜਕ ਸੁਣਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਆਖਦੇ ਹਨ: ਮਹਾਵਤਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡਾ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ:-‘ਜਾਇ ਕਰ ਇਸ ਦੇ ਮੁਹਿ ਉਪਰ ਹਥੁ ਫੇਰਹੁ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ | ਆਖਹੁ। ਤਤਕਾਲ ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਲਾ ਜੀ! ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਹੈ, ਕਲਾਵਾਨ ਹੈ, ਕੱਣੀਂ ਰਖਦਾ ਹੈ ਕੋਈ, ਤਾਂਹੀਓ ਤਾਂ, ਕੀ ਰਾਜੇ, ਕੀ ਨਵਾਬ ਤੇ ਕੀ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁੱਲਾਂ, ਪੀਰ ਫਕੀਰ ਸਾਰੇ ਲੋਹਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਨਾਂ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹਾਥੀ ਜੀਉ ਪਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦਿੱਲੀ ਟੁੱਟਕੇ ਆਈ ਹੋਊ? ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਹੋਰ ਕੀਹ? ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਇਬਰਾਹੀਮ ਆਪ ਆਇਆ, ਦੀਦਾਰ ਕਰਕੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ: ਏ ਦਰਵੇਸ਼! ਇਹੁ ਹਾਥੀ ਤੁਸਾਂ ਜੀਵਾਇਆ ਹੈ?' ਤਬਿ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਮਾਰਣ ਜੀਵਾਲਣ ਵਾਲਾ ਖੁਦਾਇ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਆਇ ਫਕੀਰਾਂ ਰਹਿਮ ਅਲਾਹ ਹੈ। ਇਸ ਪਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਫਕੀਰਾਂ ਦੀ ਦੁਆ ਤੇ ਰੱਬ | | | ਆਖੋ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਣ ਖੜਾ ਖੜੋਤਾ ਮਰ ਜਾਏ। ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਮਾਰਨ ਜੀਵਾਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਂਈ ਆਪ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਮਰਦਿਆਂ ਛਿੱਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।” ਲਓ ਲਾ ਜੀ! ਆਖਣ ਦੀ ਡੇਰ ਸੀ ਕਿ ਹਾਥੀ ਪੱਟਕ ਜਾ ਪਿਆ ਤੇ ਸੈਆਂ ਵਰਿਹਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੁਣ ਜਿਵਾਲ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਜ਼ਰਤ! ਲੋਹਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਲਾਲ ਅੰਗਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੋਹਾ ਰੱਤੀ ਭਰ ਜਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਹੱਥ ਉਤੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਛੁਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹੱਥ ਸੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੇ ਕਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਗਾਰ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਚੁਕ ਕੇ ਸੱਟ ਦੇਵੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਡਿੱਠਾ ਹੋਊ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ। ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਕੱਢ ਲਿਜਾਏ ਤਾਂ ਹੱਥ ਸੇਕੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਹੇ ਲਾਲ ਹੋਏ ਨਾਲ ਛੁਹਣ ਦੀ ਕੋਈ ਫੁਰਤੀ ਹੱਥ ਨੂੰ ਸੇਕ ਲਗਣੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਫਕੀਰ ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹਨ, ‘ਤਿਉਂ ਖੁਦਾਇ ਦੀ ਸੱਟੀ ਉਹ ਉਠਾਇ ਲੈਇਨਿ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੱਟੀ ਬੀ ਉੱਠਣੋਂ ਰਹੀ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਸਾਂਈਂ ਲੋਕ ਜੀ! ਰੱਬ ਨਾਲ ਰੱਬ ਰੂਪ ਹੋ ਰਹੇ ਜੀ! ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਅਸਾਂ ਪਾਈ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਆਪਣਿਆਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਦਕਾ, ਜੋ ਓਹ ਓਸਦੀ ਕੀਤੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਵਲਵਲੇ ਵਿਚ ਆਕੇ ਦਖਲ ਦੇਣ ਤਾਂ ਸਾਂਈਂ ਮੋੜਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਸੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਦਕਾ ਅਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਭਾਵ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਬੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਵਾਹ ਵਾਹ ਧੰਨ ਹੋ ਆਪ! ਕੁਛ ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਸਾਡੀ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਭੇਟ ਕਬੂਲ ਕਰੋ? ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:-ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਭੁਖ ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਮਿਹਰਵਾਨ ਹੋਕੇ ਆਖਾ ਮੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਸਤਾ ਰਹੀ ਹੈ ਸਾਡੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੩੧ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ) ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਕ ਭੁੱਖ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਹੈ, ਉਹ 2 ਪੂ: ਜ: ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੩੨ (ਦੂਜੀ ਐਡੀਸ਼ਨ) -883- ੧੫: ਜ: ਸਾਖੀ ਪੰਨਾ ੩੧।<noinclude></noinclude> 9xie774jevvvujjlir59gt6m8ar25lz 250 74966 237352 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੀਦਾਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਤਬ ਆਇ ਦਸਤ ਪੋਸੀ | ਪਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਨਾ ਬਲ ਰਿਹਾ ਨਾ ਧਰਮ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਕੀਤੀਓਸ, ਅਤੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਿਓਸੁ।” ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਦਸਤਪੋਸੀ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਲੈਕੇ ਘੁਟਣਾ ਫੇਰ ਹੱਥ ਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੀਦਾਰ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਤਬ ਆਇ ਦਸਤ ਪੋਸੀ | ਪਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਨਾ ਬਲ ਰਿਹਾ ਨਾ ਧਰਮ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਕੀਤੀਓਸ, ਅਤੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਿਓਸੁ।” ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਦਸਤਪੋਸੀ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਲੈਕੇ ਘੁਟਣਾ ਫੇਰ ਹੱਥ ਚੁੰਮ ਲੈਣਾ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਚੋਟੀ ਦਾ ਫਕੀਰ ਹੈ! ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਹਿੰਦੂ ਫਕੀਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਲੈਕੇ ਚੁੰਮੇ ਤੇ ਫੇਰ ਪੈਰ ਚੁੰਮੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਨਿਉਂਣਾ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਛਲੇ ਚਾਰ ਸੌ ਵਰੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮੁਹੰਮਦੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਂ ਵੱਡੇ ਹਿੰਦੂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਫਿਰੋਤਨੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਇਹੋ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਨਾ ਸਤ੍ਯਾ। ਇਥੋਂ ਹੀ ਸਿਆਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਫਕੀਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੋਈ ਹੈ, ਕੋਈ....। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕੀਹ ਕੋਈ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਬਈ ਸਰਦਾਰਾ ਸਾਡਿਆ! ਪੰਡਤ ਇਕ ਖੁਣਸਦਾ ਸੀ ਪਿਆ ਕੱਲ ਤੇ ਇਕ / ਪਿਆ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਵਤਾਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਹ ਰੰਗ ਜਮਾਉਣਾ ਹੈ ਮਲੇਛ ਸਭਾ ਉਠ ਜਾਏਗੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਤੇ ਐਡੇ ਸੁਹਣੇ ਨਾਲ ਦੂਸਰਾ ਖੁਣਸਦਾ ਕਿਉਂ ਸੀ ? ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਐਂਵੇ ਭੈੜੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ, ਚੰਦ ਚੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਨਾ ਸੁਖਾਉਣਾਂ। ਅਸਲ ਗੱਲ ਲਾ ਜੀ! ਇਹ ਹੈ-ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਹੈ ਸਾਡਾ-ਕਹਿਂਦਆਂ ਸਤ੍ਯਾ ਰਹੀ, ਬੱਸ ਬੋਦੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਙੂ ਝੱਖੜ ਝੁਲਦਿਆਂ ਹੀ ਲੰਮੇ ਪੈ ਗਏ, ਫੇਰ ਐਸੇ ਲੰਮੇ ਪਏ ਕਿ ਮੁੜ ਉੱਠੇ ਹੀ ਨਹੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਢੱਠਿਆਂ ਨੂੰ | ਉਠਾਵੇ ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਦੱਸੋ ਨਾ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਖੁਣਸਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਉਹ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬੀ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੇ ਜਨੇਊ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦੇ ਤੇ ਵਰਣਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦੇ? ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਖੁੱਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਨੇ? ਬ੍ਰਤ ਆਦਿਕ ਧਾਰਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਕੇਸ ਕਿਉਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਨੇ? ਸਿਖਾ ਸੂਤ ਧੋਤੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਕਦੇ ਕੋਈ ਵੇਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਦੇ ਕੋਈ। ਕਦੇ. ਅੱਧਾ ਹਿੰਦੂ ਅੱਧਾ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਵੇਸ, ਕਦੇ ਅੱਧਾ ਫ਼ਕੀਰੀ ਅੱਧਾ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ, ਇਹ ਕੀ ਰੰਗ ਹੋਏ ? ਦੂਜਾ ਪੰਡਤ ਕਹਿਂਦਾ ਸੀ ਏਹ ਅਵਤਾਰ ਆਏ ਹਨ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਆਉਣਗੇ, ਦੂਜਾ ਖੁਣਸ ਖੁਣਸ ਕੇ ਕੁਣਸਾਂ ਕੱਢਦਾਂ ਸੀ। ਜੋ ਦੁਨੀਚੰਦ-ਬਲਾ ਓਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੁਛ ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਆਖੋ। ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਜੇ ਤਾਂ ਜੀਵ ਹੋਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੀ ਕੁਛ ਆਖਾਂ, ਓਹ ਤਾਂ ਕਾਰਕ ਹੋਏ, ਰੱਬ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਜਗਤ ਦਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹੋਏ, ਸਮਰੱਥ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕੀ ਕਹੇ? ਅਗਨੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਪਈ ਲੱਯਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਛ ਪਾ ਦੇਓ, ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਮਾੜਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਜੇ ਸੱਚੀ ਇਹੋ ਗੱਲ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸੱਯਾ ਰੱਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ, ਨਿਰੀ ਲੇਪੋਕੇ ਲੋਪੋਕੇ ਰਹਿ ਗਰੀ ਹੈ, ਟਗਾ ਐਥੇ ਰੱਖ, ਟਗਾ ਐਥੇ ਰੱਖ। ਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦ੍ਯਾ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਬੂਤ, ਨਾ ਸ਼ੀਲ। ਜੇ ਕਦੇ ਇਹ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਹਿਂਦੇ, ਉਧਰ ਖੱਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ‘ਪਠਾਣਾਂ’ ਦਾ ਕਦੇ ਬਲ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ ? ਸਦੀਆਂ ਬੱਧੀ ਲੋਕੀਂ ਐਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੀ ਜੋ ਚਾਹੋ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿਓ, ਗੰਗਾ ਮੈਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਮਰੱਥ ਸੂਰਜ, ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਮੰਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਧੁਪ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ। ਸਮਰੱਥ ਕੀਹ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਰਣੀ ਵਿਚ ਦੋਸ਼ ਕੀਹ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਇਹ ਤਾਂ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਆਖਰ ੧ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਠਾਣ ਰਾਜ ਬੱਝਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਹਿੰਦ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੋ ਕਾਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। -884-<noinclude></noinclude> c9bzkllp2sygmsa2cjc3qw4i00wi82c 250 74967 237353 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਦੀ-ਬੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਮ ਜੋਤਿ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਂ ਨੇ, ਐਸੇ ਜਾਗ ਪਏ ਬੰਦੇ, ਭੁਲੇਂਵੇਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗ ਪਏ ਦੁਲਾਰੇ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬੈਠੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਰਹੇ ਤੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜੋਤਿ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਰਾਵੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਦੀ-ਬੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਮ ਜੋਤਿ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਂ ਨੇ, ਐਸੇ ਜਾਗ ਪਏ ਬੰਦੇ, ਭੁਲੇਂਵੇਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗ ਪਏ ਦੁਲਾਰੇ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬੈਠੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣ ਰਹੇ ਤੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਜੋਤਿ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਰਾਵੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ। ਕਿਣਕਾ ਸਾਈਂ ਦੀ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਚਿਣਗਾਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਚਿਣਗਾਰੀ ਨੂੰ ਨਿੱਕਿਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ, ਸੁਆਹ ਨਾਲ ਕਜੀਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਪਾਲਣਾ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਵੱਡਾ, ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਉਸ ਦਾ ਵੇਖਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਈ ਦੀ ਮਹਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿ ਨਾਲ ਮੇਲਣਾ ਹੈ। ਏਹ ਬੰਦੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਨ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਉੱਨਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਤਾਣ ਲਾਵੇ। ਹਾਂ, ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜਾਨ ‘ਸਰੀਰ’ ਤੇ ‘ਜੋਤਿ’ ਦੇ ਕਿਣਕੇ ਦੇ | ਅਸੀਂ ‘ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਇਹੁ ਰਾਮ ਕੀ ਅੰਸੁ’ ਤੇ ‘ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈਂ’ ਦੇ ਵਾਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਰੀਰ ਇਸ ਜਾਨ ਜਿੰਦ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਇਕ ਕਿਣਕਾ ‘ਜੀਅ’ ਦਾ, ਆਤਮਾ ਦਾ, ਜੋਤੀ ਸਰੂਪ ਰਬ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰਖਦੇ ਹਾਂ। ਸਰੀਰ ਸਾਡਾ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਹੈ। ਜੋਤਿ ਦੀ ਛੁਹ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ । ਪਸ਼ੂ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ, ਮਾਦੇ ਦਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ, ਜੋਤਿ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਜਾਨ’ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ‘ਜਾਨ’ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਮੇ ਵਿਚ ਹੈ ਬੜੀ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇਹ ਜੇ ਸਰੀਰ ਵੱਲ ਤਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂ ਹੈ; ਜੇ ਜੋਤਿ ਵੱਲ ਤਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਲ ਇੰਨਾਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਰੋਗ ਰੱਖੇ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰਨ ਕਰੇ, ਇਸ ਵਿਚ ਜੋ ਹੁਲਾਰੇ ਤੇ ਮਟਕਾਰੇ ਉਠਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਵੈਰਾਗ, ਤ੍ਯਾਗ, ਤਪ, ਹਠ ਨਾਲ ਨਾ ਘੁੱਟੇ। ਹਾਂ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਤੇ ਖਿੜਾਉ ਨੂੰ ਨਾ ਗੁਵਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਸੂਮ ਰਸਦਾਈ ਖੇੜੇ ਨਾਲ ਗਮਰੁੱਠ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਨਿਰੀ ਉਸ ਦੀ ਗੋਲੀ ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਜੋਤਿ ਵੱਲ ਤੱਕੇ; ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ‘ਜੀਅ’ ਦੀ ਸਾਰ ਲਵੇ, ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੁਲਾਸ, ਹੁਲਾਰੇ, ਪੁੰਗਾਰੇ ਤੇ ਖੇੜੇ ਉਸ ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ' ਨੂੰ ਰਸ ਭਰੇ ਕਰਣ ਵਾਸਤੇ ਲਗਾਵੇ। ਹਾਂ, ਓਹ ਸਾਰੇ ਜਲ ਹੋਣ ਤੇ ‘ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ' ਦੀ ਕਿਆਰੀ ਸਿੰਚੀ ਜਾਣ, ਜੋ ਓਹ ਜੀਵਨ ਇਕ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ, ਮਹਿਕਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਖਿੜਿਆ ਚਮਨ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਐਉਂ ਜੋਤਿ ਦੇ ਅੰਗੂਰ ਨੂੰ ਲਪਟਾਂ ਮਾਰਦਾ ਬਾਗ਼ ਬਣਾਕੇ ਜਗਤ ਤੋਂ ਟੁਰੇ। ਹਾਂ, ਜੋ ਮੌਤ ਕਹੀਦੀ ਹੈ ਉਹ ਆਤਮ ਜਨਮ ਹੈ, ਉਸ ਨਵੇਂ ਆਤਮ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਕੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਹੋਕੇ, ਯੁਵਰਾਜ ਹੋਕੇ ਜੰਮੇ ਤੇ ਫੇਰ ਓਥੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਠਾਠ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇ। ਓਥੇ ਕੰਗਾਲ, ਕੀਰ, ਨਿਰਧਨ, ਦੁਆਲੀਆ ਤੇ ਹਾਰਿਆ ਜੁਆਰੀਆ ਹੋ ਕੇ ਨਾ ਅੱਪੜੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮਝਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਮਾਯਾ ਦਾ ਮੜੋਲਾ ਹੈ। ਜਿੰਦ ਸਾਡੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਰਗੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਜਿੰਦ ਵਿਚ ਇਕ ਰਮਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਹੈ, ਅਕਲ ਦੀ ਹੈ, ਵੀਚਾਰ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਿਤੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੀ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸੈਨਤ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਹੈ, ‘ਦੇਵ ਬੁੱਧੀ' ਯਾ ‘ਸੁਧਿ’ ਦੀ। ਹਾਂ, ਉਹ ‘ਦੇਵ ਬ੍ਰਿਤੀ’ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਕਦੇ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ-ਤੂੰ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਮਨੁਖ ਨਹੀਂ ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਆਪਣਾ ਮੂਲ ਪਛਾਣ'। ਹਾਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਿਤੀ ਓਹ ਜੋ ਗੁੰਮ ਗੁੰਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਤੇ ਕਾਰਜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕੀਤਿਆਂ ਚਮਕਾਰੇ ਵਾਂਙੂ ਕੁਛ ਦੱਸ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸੱਚਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਤੀ (ਸਿਧਿ ਯਾ ਸੁਧਿ) ਦੀ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ -820- ੧ ਮੰਨੈ ਸੁਰਤਿ ਹੋਵੈ ਮਨਿ ਬੁਧਿ॥ ਮੰਨੈ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੁਧਿ' ਪੁਨਾ:-ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਤਿ ਮਤਿ ਮਨਿ ਬੁਧਿ॥ ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਬੁਧਿ ਹਰਿ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬੁਧਿ ਬਦਲੀ ਸਿਧਿ ਪਾਈ॥” ‘ਸੁਰਤ’ ਸਾਡੀ ਬਨਸਪਤੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਹੈ। ‘ਮਤ ਤੇ ‘ਮਨ’ ਜੀਵ ਸ੍ਰਿਸਟੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਹੈ। ਬੁਧਿ ਸਾਡੀ ਇਨਸਾਨੀ, ਕੇਵਲ ਇਨਸਾਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਸਿਧਿ {ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਅਗਲੇ ਸਫੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਹੇਠ}<noinclude></noinclude> 3s7n981vwncmgeaaaerfyu7ure0b3aq 250 74968 237354 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>"ਚੰਦ ਅੱਜ ਆਕਾਸ਼ੀਂ ਆਸੀ "ਏਕਮ ਏਕ, ਦੋਇ ਤੋਂ ਏਕਾ ਇੱਕ ਫਕੀਰ ਵਾਕ ਇਹ ਮੂੰਹੋਂ ੪੯. ਸ਼ਹੁ ਸੁਹਾਗਣੀ। ਸਭ ਦੁਨੀਆ ਦੁਤੀਆ ਨੂੰ ਢੁੱਕੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਆਈ। ਆਯਾ ਸ਼ਹੁ ਮੇਰਾ ਘਰ ਆਸੀ। ਇੱਕ ਮਿੱਕ ਹੋ ਜਾਸੀ"। ਕਰਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>"ਚੰਦ ਅੱਜ ਆਕਾਸ਼ੀਂ ਆਸੀ "ਏਕਮ ਏਕ, ਦੋਇ ਤੋਂ ਏਕਾ ਇੱਕ ਫਕੀਰ ਵਾਕ ਇਹ ਮੂੰਹੋਂ ੪੯. ਸ਼ਹੁ ਸੁਹਾਗਣੀ। ਸਭ ਦੁਨੀਆ ਦੁਤੀਆ ਨੂੰ ਢੁੱਕੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਆਈ। ਆਯਾ ਸ਼ਹੁ ਮੇਰਾ ਘਰ ਆਸੀ। ਇੱਕ ਮਿੱਕ ਹੋ ਜਾਸੀ"। ਕਰਦਾ ਭਾਈ, ਹੋਵੇ, ਅਤਿ ਅਪਜਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਫੈਲਿਆ ਸ਼ਰਧਾ ਸੱਭ ਨਸਾਈ; ਖਲਕਤ ਕਹੇ: "ਪਖੰਡੀ ਏ ਹੈ ਕਰਾਮਾਤ ਨਹਿਂ ਕਾਈ! "ਏ ਸੋਹਾਗਣ ਨਾਹੀ ਲੋਕੋ! ਕੰਤ ਨ ਇਸ ਦਰ ਆਵੇ, ਮੂਲ ਨ ਖੁਹਲੇ, ਕੁਝ "ਏਸ ਪਖੰਡ ਬਨਾਯਾ ਗੱਲੀਂ, ਬੋਲੇ। ਬਹਿਂਦਾ, ਪਰਬਤ ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਵੇ"। ਮੇਲਾ ਲਗੇ ਸੰਘਣਾ ਭਾਰਾ ਢੋਲ ਵੱਲ ਢਮੱਕਾ ਬਾਰ ਖਲੋਵੇ। ਪੁਆਂਦੀ ਇਵੇਂ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿਂਦਾ। ਸ਼ਹੁ ਇਸ ਦੇ ਘਰ ਆਵੇ, ਬੂਹੇ ਏ ਨ ਖੁਲ੍ਹਾਵੇ। ਜੋ ਆਵੇ ਬੰਦ ਬੂਹਕ੍ਯੋਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕੇ ਰਹੇ ਫਕੀਰ ਅੰਦਰੇ ਵੜਿਆ ਬੂਹਾ ਬੁਰਕਾ ਪਾਇ ਅੰਦਰੇ ਬੈਠ ਮੂੰਹੋਂ ਸੇਜ ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਵਿਛੀ ਸੁਹਾਵੇ ਬੁਰਕਾ ਪਾਇ ਰਾਤ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਜਾਣੇ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਹੀ ਸ਼ਹੁ ਆਏ ਦੇ ਪਰਦੇ ਕਾਰਨ ਲੋਕੀਂ ਬਾਹਿਰ ਹੋਣ ਇਕੱਠੇ ਚੜ੍ਹਤਾਂ ਦੇ ਦੇ ਜਾਵਣ, ਮਨਤ, ਨਿਆਜ਼ਾਂ ਸੁਖਣਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਵਣ। ਇਕ ਵੇਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਯਾਰੇ ਏਸ ਨਗਰ ਵਿਚ ਆਏ, ਸੁਣਕੇ ਹਾਲ ਫਕਰ ਦੇ ਡੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਕਦਮ ਟਿਕਾਏ। ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ ਅੱਜੋ ਖ਼ਲਕਤ ਸੀ ਜੁੜ ਆਈ, ਦਰ ਤੇ ਜਾਕੇ ਸਤਿਨਾਮ ਦੀ ਸਤਿਗੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਈ। ਅੰਦਰ ਜਾਇ ਮੁਰੀਦ ਆਖਿਆ "ਕਾਮਲ ਹੈ ਕੋਈ ਆਇਆ, "ਸੂਰਤ ਉਸ ਇਲਾਹੀ ਜਾਪੇ ਮਿਲਣ ਤੁਸਾਂ ਮਨ ਲਾਯਾ। ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਹੁ ਸੋਹਾਗਣ, ਆਖੇ: "ਮੈਂ ਪੀਆ ਦੀ ਲਾੜੀ', ਰੱਖੋ "ਕੰਤ ਆਵਣਾ, ਅੱਜ ਨ ਮਿਲਸਾਂ, ਬੂਹੇ ਤਾੜੀ"। ਆਇ ਮੁਰੀਦ ਜੁਵਾਬ ਸੁਣਾਯਾ ਹਥ ਬੰਨ੍ਹ ਵਾਕ ਅਲਾਇਆ: "ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਮਿਲਦੀ, ਮੈਂ ਕਹਿਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਦੇਖੌ ਕੌਤਕ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਆਪੇ ਟੂਰ ਟੁਰ ਆਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਓਥੇ ਭੀ ਪੁਜ ਜਾਵੇ। ਦੇਖੋ ਭਾਗ ਫਕੀਰ ਪਖੰਡੀ ਦਰ ਆਯਾ ‘ਸ਼ਹੂ’ਮੋੜੇ! ਚੰਦ ਦੂਜ ਦਾ ਫਿਰ ਆ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮੇਲਾ ਲਗਨ ਨ ਪਾਇਆ, ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤਾਰਕ ਸੱਚਾ ਉਸ ਨਗਰੀ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਡਿੱਠਾ ਖ੍ਵਾਰ ਫਕਰ ਹੈ ਹੋਯਾ ਪਾਜ ਉਘੜ ਹਉਂ ਟੁੱਟੀ, ਤਰਸ ਖਾਇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਬਾਣ ਆਪਣੀ ਠੱਟੀ। ਮੰਗਤਾ ਇਸ ਦੇ ਦ੍ਵਾਰ ਪਿਆ ਸੀ ਦੁਖੀ ਰਵਾਣਾ ਰੋਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਯਾਰੇ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੁਖ ਜੋਗੀ: "ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਜੇ ਰਾਜੀ ਹੋਣਾ ‘ਸ਼ਹੁ ਸੋਹਾਗਣ’ਆਖੀਂ।" ਆਖਦਿਆਂ ਦੁਖ ਉਸ ਦਾ ਨੱਠਾ, ਦੇਹ ਨਰੋਈ ਲਾਖੀ। ਕਿਸ ‘ਸ਼ਹੂ’ ਖਾਤਰ ਅੰਦਰ ਲੁਕਦਾ ਕਰਦਾ ਐਡੇ ਤੋੜੇ? "ਸ਼ਹੁ ਸਹਾਗਣ ਧੰਨ" ਆਖਦਾ ਦਾਰੂ ਪੀ ਕੇ ਲੜ ਪਏ ਸ਼ੁਹਦੇ ਚੰਗੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ‘ਨਿਰੰਕਾਰ' ਆਖਕੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਰੌਲਾ ਪਿਆ ਅਗੰਮੋਂ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਦੁਖ ਆਏ, ਡਾਂਗ ਚਲਾਈ; ਨੂੰ ਉਠ ਧਾਏ। ਕੂਕਾਂ ਦੇਂਦਾ ਭਾਈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਸ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਲੋਕਾਂ ਕੂਕ ਸੁਣਾਈ ਨਿੱਕੇ ਮੋਟੇ ਪਿਸਦੇ ਵਿੱਚੇ ਮਚ ਗਈ ਕਹਿਰ ਦੁਹਾਈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੪੬ (੧੯੧੫ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹੁ ਸੁਹਾਗਣ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਏਹ ਸਥਾਨ ਕਿੱਥੇ ਸੀ। ' ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਦਿਆਂ ਅੱਧੀ ਸਾਖੀ ਤੇ ਅੱਧੀ ਆਉਂਦਿਆਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। -889-<noinclude></noinclude> adv8xjrgo3rumoen5nkbrrtx97wudlo 250 74969 237355 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਭੁੱਖ ਖੁਦਾ ਦੀ ਹੈ; ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਸਦੇ ਰੰਗ ਰੁੱਤੇ ਹਾਂ, ਉਸਦੇ ਆਧਾਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਵਿਚ ਟੁਰਦੇ | ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਡਾ ਖਾਵਣ ਪੀਵਣ ਹੈ, | ਪਰ ਫੇਰ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਭੁੱਖ ਲਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਭੁੱਖ ਖੁਦਾ ਦੀ ਹੈ; ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਸਦੇ ਰੰਗ ਰੁੱਤੇ ਹਾਂ, ਉਸਦੇ ਆਧਾਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਵਿਚ ਟੁਰਦੇ | ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸੇ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਡਾ ਖਾਵਣ ਪੀਵਣ ਹੈ, | ਪਰ ਫੇਰ ਉਸਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਭੁੱਖ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭੁੱਖ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਭੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਭੁੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਸਿੱਕ ਵਿਚ ਰਸਦਾਤੀ ਕਰਿਆ ਰੱਖਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਤੇ ਇਹ ਸੱਯਾ ਤੇ ਇਹ ਨਿਧੜਕਤਾ ਦੇਖਕੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ, ਹਾਂ, ਸ਼ਰਈ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹਿੰਦੂ ਅੱਗੇ ਨਿਉਂਕੇ ਟੁਰ ਗਿਆ। ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਤੇ ਉਹ ਬੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਨੇ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕੇਹੜੀ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਪਾਣੀਪਤ ਵਾਲੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਨਹੀਂ, ਸੁਣਾਓ ਨਾ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਸੀ ਕਿ ਖੁਵਾਜਾ ਕੁਤਬਦੀਨ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੇ ਫਕੀਰ ਦਾ ਚੇਲਾ ਅਬੂਅਲੀ ਕਲੰਦਰ-ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਬੀ ਆਖਦੇ ਹਨ- ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ, ਸ਼ਮਸ਼ ਤਬਰੇਜ਼ ਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਜਲਾਲਦੀਨ ਰੂਮੀ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਹਬਤਾਂ ਕਰ ਕਰਾ ਕੇ ਅਖੀਰ ਪਾਨੀਪਤ ਆ ਟਿਕਿਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਤੀਸਰੇ ਥਾਵੇਂ ਚੇਲਾ ਹੈ ਅੱਜ ਕੱਲ ਓਥੇ। ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰੇ ਵਾਂਙੂ ਤਪੀ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤੇ ਬੜਾ ਮੰਨਿਆ ਪ੍ਰਮੰਨਿਆਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੀ ਲੋਕੀਂ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ- ਤੀਜਾ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ਼। ਓਹ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਫ਼ਕੀਰੀ ਦੇ ਟੱਪੇ ਬੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ १ ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ ਨੇ ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਚ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ: “ਨਾਨਕ ਭੁਖ ਖੁਦਾਇਕੀ ਬਿਆ ਬੇਪਰਵਾਹੀ॥ ਅਸਾਂ ਤਲਬ ਦੀਦਾਰ ਦੀ ਬਿਆ ਤਲਬ ਨ ਕਾਈ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਂ, ਓਥੇ, ਇਹ ਪਾਠ ਹੈ-। “ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਭੁਖ ਸਾਲਾਹੁਣ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਆਧਾਰੁ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ:ਮ:੧-੬} | | | | | ਂ ਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪਰ੍ਹੇ ਦਾ ਆਲਮ ਤੇ ਚੋਟੀ ਦਾ ਇੱਜਤਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਟਟੀਹਰੀ ਸ਼ੇਖ ਕਿਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪ ਬੈਠੇ ਸਨ ਖੂਹੇ ਉਤੇ-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ। ਸ਼ੇਖ ਨੇ ਜਾਤਾ ਕੋਈ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਹੈ ਕਲੰਦਰੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਦਾ, ਸਲਾਮ ਚਾ ਆਖੀਓਸੁ: ਤਾਂ ਨਿਧੜਕ ਤੇ ਬੇਡਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸਲਾਮ ਚਾ ਉਲਟਾਈ, ਰਤਾ ਭੈ ਨਾ ਕੀਤੋਸੁ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਕਾਜ਼ੀ ਫਤਵਾ ਲਾ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਜਿੰਦੜੀ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਹਿੰਦੂ ਵਿਚਾਰੇ ਦੀ ਕੋਈ ਜਿੰਦ ਹੈ? ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਜਿੰਦੜੀ ਹੈ ਚਿੜੀ ਜਨੌਰ ਵਰਗੀ। ਪਰ ਦੇਖੋ ਬੇ-ਖੌਫ ਹੋਕੇ ਗੁਰੂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਅਲੇਖ ਕੋ ਸਲਾਮ'। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੋਇਆ ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਭਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ, ਸਾਡਾ ਸਲਾਮ ਹੈ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਲੇਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਅਰਥਾਤ ਰੂਪ ਰੇਖ ਚਿਹਨ ਤੋਂ ਨਿਆਰੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ ਟਟੀਹਰੀ ਤਾਂ ਹੱਕਾ ਬੱਕਾ ਰਹ ਗਿਆ ! ਹੈਂ ਏਹ ਕੋਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ‘ਸਲਾਮ ਅਲੈਕਮ’ ਨੂੰ ਭੰਨ ਮਰੋੜ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਭੰਨਾ ਗਿਆ ਤੇ ਜਾ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਓਸੁ। ਉਸ ਜਾਤਾ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਸਲਾਮ ਨੂੰ ਭੰਨ ਮਰੋੜ ਸਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਅਪਣੇ ਦੀਨ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਆਨ ਦੇ ਕਾਰਣ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਭੈ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਇਨੀ ਦਲੇਰੀ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ;ਇਹ ਹੋਵੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰੱਬ ਦਾ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਲੋਕ ਹੈ, ਚਲੋ ਦੀਦਾਰ ਦੇਖਾਂ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਆਇਆ। ਆਕੇ ਲਗਾ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਕਰਨ। ਲਓ ਲਾ ਜੀ! ਰੱਬ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਆਖਦੇ ਹਨ: ਕੋਈ ਪਹਿਰ ਭਰ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ। ਬੜੇ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁੱਟੇ ਤੇ ਰਮਜ਼ਾਂ ਮਾਰੇ, ਪਰ ਉੱਤਰ ਲੈ ਲੈ ਖਾਤਰ ਨਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇਸੁ। ਅਖੀਰ ਸਾਈਂ ਜੀਵੇ ਨੇ, ਅਖੀਰ ਪੈਰੀਂ ਢੱਠਾ। ਮੈਨੂੰ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਰਫ ਨੇ ਆਖਿਆ; ‘ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਸਹੀ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਿਆ ਸਹੀ ਕੀਚੈ? ਉਨਕਾ ਨਿਵਾਉਣੀ। ੧ ਅਰਬੀ ਵਿਚ ‘ਸਲਾਮ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧੌਣ -888-<noinclude></noinclude> m2f33omq8wyc9lrdx06kpr2kesr12u6 250 74970 237356 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੁਹਣੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਗਲ ਵਿਚ ਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੀ ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਲਬਾਗ਼-ਫੇਰ ਸੋਚੋ ਨਾ ਲਾ ਜੀ ! ਜੇ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਬੁੱਤ-ਪ੍ਰਸਤ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੁਹਣੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਗਲ ਵਿਚ ਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੀ ਸੁਆਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਲਬਾਗ਼-ਫੇਰ ਸੋਚੋ ਨਾ ਲਾ ਜੀ ! ਜੇ ਕਦੇ ਅਸੀਂ ਬੁੱਤ-ਪ੍ਰਸਤ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਡਾ ਵੈਰ ਇਥੋਂ ਤਾਈਂ ਨਾ ਅੱਪੜਦਾ ਕਿ ਜਿਥੇ ਜਾਕੇ ਅਸੀਂ ਅਤਿ ਦੁੱਖ ਪਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਤੇ ਚੋਟੀ ਰੱਖਣੀ ਬੀ ਅਸਾਂ ਬੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਰੱਬ ਬੀ ਸੁਹਣੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਾਹੜੇ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਵੇਦਕ ਰਿਸ਼ੀ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਅਵਤਾਰ ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ: ਸਾਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਖੁਦ ਬੁੱਧ ਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੂਤ ਕੇਸਾਂ ਤੇ ਜੂੜੇ ਨਾਲ ਸ਼ਸ਼ੋਭਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੁੱਧ | ਭਿੱਖੂਆਂ ਨੇ ਜਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹਟਾਏ ਤਾਂ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਬੀ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸਮਝਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਰੂਪ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਾਇਆ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੀਸੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਰੀਸ ਕੀਤੀ ਤਦ ਉਹੋ ਰੀਸ ਟੁਰ ਪਈ। ਮਗਰੋਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ; ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਬੋਦੀ ਮਾਤ੍ਰ ਰਖ ਲਈ ਤੇ ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਰਚਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮੁਹਰ ਲਾ ਦਿਤੀ। ਸੋ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਮਰਿਯਾਦਾ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ ਪਿੱਛੋਂ ਰੱਚੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਪਿਛੋਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਨਾਤਨ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਹ ਸਾਰੇ ਵੇਸਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਪ ਅੱਧੇ ਅੱਧੇ ਰਲਾਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ੧ ਇਕ ਇਉਂ ਬੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਨੰਦ’ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੁਹਾਨੀ ਸੱਯਾ ਹਿਰਨੇ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਹਟਾ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਬਨਵਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟਪਲੇ ਦਿਤੇ ਤੇ ਇਉਂ ਹਿੰਦੂ ਸਮਝਣ ਲਗ ਪਏ ਕਿ ਮੁੰਡਨ ਸੰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਹਤ ਗੱਲ ਹੈ। ਦੇਖੋ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਰੁਤ ੫ ਅੰਸੂ-੨੮। | | | | ਜੋਗੀ ਤੇ ਕੀ ਸਿੱਧ, ਕੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੇ ਕੀ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ, ਭੇਖ ਹੀ ਭੇਖ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਚੋ ਲਾ ਜੀ! ਧਰਮ ਨਿਰੇ ਵੇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਾ ! ਓਹ ਇਹੋ ਗੱਲ ਪਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰੋ। ਸੋ ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਰਿਹਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਬਾਬੀ ਦਾ ਨਾਲ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਵਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵਹਿ ਰਹੀ ਨਦੀ ਉੱਚੇ ਪਾਸੇ ਵਹਾ ਵਿਖਾਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਕੱਚਾ ਧਾਗਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਾਂ,-ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਮਿਚਿਆ, ਉਹ ਜਾਣੋਂ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਆਪ ਆਹੂਤੀਆਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਰੀਦ ਬਣਾਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖਕੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਸਮਰੱਥ ਹਨ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਮ ਓਹ ਸਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਉੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਨਾਮਧਰੀਕ ਹਾਂ, ਅਸਲ ਹਿੰਦੂ ਓਹ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਓਹ ਸਿਖਾਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੋਈਓ ਠੀਕ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਓਹ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਖੰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਲਦੇ ਹਨ। ਗੋਰਖ ਮਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁੱਕੇ ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਰਕੇ ਛਾਵੇਂ ਹੋ ਬੈਠੇ। ਫੇਰ ਜੋਗੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨਕੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਫ ਨੇ ਮੰਨਿਆਂ ਸੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਂਸ਼ੀ ਦੇ ਚਤੁਰਦਾਸ ਪੰਡਤ ਨੇ ਸਿਰ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੁਟਿਆ। ਹਾਂ, ਓਹ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਹੋ ਆਏ ਹਨ, ਸਭ ਥਾਂ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੱਸ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਪਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡੋ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਾਰੋ। ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਅਝਕਦੇ ਝਿਜਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਪਏ ਹਨ ਮਾਨੋਂ। ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਮੈਂ ਆਪ ਬੀ ਗਿਆ ਸਾਂ ਪਰਸੋਂ, ਭਾਈਆ ਮਨਸੁਖ ਜੀ ਸਾਡੇ ਪਰਦੇਸਾਂ ਦੇ ਵਡੇ -੪੬੭-<noinclude></noinclude> qiazpl09rbp8h767d4dzx89kwzt9cjo 250 74971 237357 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ: ‘ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਦਾ ਪਹਿਨੋ, ਜੇ ਜੀ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਪਿੰਡੇ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?” ਆਖਦੇ ਹਨ: ‘ਜਨੇਊ ਪਹਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੌਤਕਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ: ‘ਜਨੇਊ ਜੀਅ ਦਾ ਪਹਿਨੋ, ਜੇ ਜੀ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਪਿੰਡੇ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?” ਆਖਦੇ ਹਨ: ‘ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਕੇ ਲੋਕੀ ਬਦੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।' ਜਨੇਊ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈਨਾ:-ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤ੍ਰੀ, ਵੈਸ਼, ਤੂੰ ਜਾਤੀਆਂ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਤਾਗਾਂ। ਯੱਗ੍ਯ ਧਰਮ ਹੈ, ਸੋ ਧਰਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾਂ! ਹੁਣ ਧਰਮ ਉਡ ਗਿਆ ਤੇ ਨਿਰਾ ਤਾਗਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਹ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ: ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰੋ। ਜੋ ਧਰਮ ਹੀਨ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਧਰਮ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਹੋਣ। ਬਾਕੀ ਉਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੁਸੀਂ ਬੁਤਪ੍ਰਸਤੀ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਹੀਣਤਾਈ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਸੂਰਤ ਉੱਚੀ ਕਰੋ, ਨਾਮ ਜਪਕੇ ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਆ ਜਾਓ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹਰੇ ਹਰੇ, ਠਾਕਰ ਪੂਜਾ ! ਇਹ ਗਈ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਹੀ ਕੀਹ ਰਹਿ ਗਿਆ ? ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਮੈਂ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਪਠੱਯਾ ਪੰਡਤ ਪਾਸੋਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਬੁਤਪ੍ਰਸਤੀ ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਬੋਧੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਹੈ, ਓਹ ਲੋਕ ਇਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਇਕ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਓਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਤੋਂ ਨਮੁੱਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਨ ਤਾਂ ਸਰੇਸ਼ਟਾਚਾਰੀ ਤੇ ਚੰਗੇ, ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅੱਖ ਮੀਟੀ ਰੱਖੀ ਨੇ। ਬੁੱਧ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਾਫ ਅਨੀਸ਼੍ਵਰ ਵਾਦੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਕਹੀ, ਪਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਨੇ ਲਗ ਪਗ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆਂ। ਹੁਣ ਬੁਧ ਜੀ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪਈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਟੇਕ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਿਰੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਸੁਰਤ ਦਾ ਯਗ੍ਯ=ਜੱਗ। ਉਪਵੀਤ=ਤਾ। | | ਂ | ਆਸਰਾ ਬਣ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਕਦੇ, ਸੋ ਸੁਰਤ ਨੇ ਟੇਕ ਕਿੱਥੇ ਲਈ? ਬੁਧ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁਧ ਜੀ ਸਨ, ਸੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਹਣੇ ਮਨੁੱਖ ਆਦਿ ਕਰਤਾ ਸ੍ਰੀ ‘ਬੁੱਧ’ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਬਣਾਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਯਾਨੀ ਬੁਤ ਰਚੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਸੁਰਤ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਹਨਾਂ "ਬੁੱਧ ਮੂਰਤੀਆਂ" ਦੀ ਪੂਜਾ ਟੁਰ ਪਈ। ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਪਦ ‘ਬੁਤ’ ਇਸੇ ‘ਬੁੱਧ’ ਲਫਜ਼ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰਚਨ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਤੀਸਰੇ ਤਾਂ ਪਾਸੇ ਸਰਬ ਸਾਧਾਰਣ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵ ਬੁੱਧੀ ਹੋਕੇ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਅੰਤ ਪੂਜਾ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਮਤ ਨੇ ਮੁੜ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਤੇ ਬੁੱਧ ਮਤ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਠਾਕੁਰ ਰਚੇ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਸਾਜੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਟਾਕਾ (ਕਥਾਵਾਂ) ਦੀ ਥਾਂਵੇਂ ਅਪਣੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਦਾਚਾਰੀ ਕਥਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ, ਐਉਂ ਉਸ ਜਤਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਇਕ ਨਿਰੋਲ ਬੁੱਤਪ੍ਰਸਤ ਕੌਮ ਬਣ ਗਈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪੱਥਰ ਰੱਬ ਨਹੀਂ, ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਮੂਰਤੀ ਤੁਸੀਂ ਰਚਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਵ ਉਸ ਵਿਚ ਉੱਕਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਓਹ ਭਾਵ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰੇ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦੇ? ਦਿਲ ਸਾਡਾ ਮੂਰਤੀ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਸੱਯਾ ਹੈ, ਰੂਹ ਸਾਡੀ ਮੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਇਕ ਸੱਤ੍ਯਾ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੂਰਤੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੱਯਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਯਾ ਵਜੂਦ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਪਰ (ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ) ਹੈ। ਉਹ ਰੂਹ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਹੈ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੋੜਕੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪਾਓ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਐਉਂ ਆਤਮਾਂ ਰੂਪ ਕਰੋ। ਹਾਂ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪਾਓ। ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ ਤੁਰੋ, ਮਨੋਂ ਮਨ, ਮਨੋਂ ਆਤਮਾ, ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਲੱਗਕੇ ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਉਸੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਲਓ ਸਹਾਇਤਾ। -੪੬੬-<noinclude></noinclude> 87sjv4hg2myvs3k8tqogrsq15uwylf1 250 74972 237358 2026-09-27T07:38:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਪਾਰੀ ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ...। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-(ਗਲ ਟੁੱਕ ਕੇ)—ਹਾਂ ਹਾਂ, ਮਨਸੁਖ ਜੀ ਬੜੇ ਬੀਬੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਹ ਗਲ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਓਹ ਤਾਂ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਆਪ ਦੇ ਸਿਖ ਬਣ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰ ਹੈ ਨੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਪਾਰੀ ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀ ਹਨ...। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-(ਗਲ ਟੁੱਕ ਕੇ)—ਹਾਂ ਹਾਂ, ਮਨਸੁਖ ਜੀ ਬੜੇ ਬੀਬੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਹ ਗਲ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਓਹ ਤਾਂ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਆਪ ਦੇ ਸਿਖ ਬਣ ਚੁਕੇ ਹਨ, ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਯਾਰ ਹੈ ਨੇ। ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਮੈਂ ਬੀ ਗਿਆ ਸਾਂ, ਰਾਵੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਬੱਸ ਡਿੱਠਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਬਾਗ਼ ਬਾਗ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਤੁਸੀਂ ਹੋਏ ਜੋ ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ! ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਪਰ ਦਿਲ ਬਾਗ਼ ਬਾਗ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰਸੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਸੀਲੇ ਨੈਣਾਂ ਦਾ ਝਾਕਾ ਪਾਕੇ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਭਾਉ ਹੋ ਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਬੀ ਕਿਵੇਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ, ਕੁਛ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂ। ਧਨ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹੈ ਕੁਛ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਲਾਵਾਂ ਕੁਛ ਸਕਾਰਥਾ ਹੋਵੇ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ ਮੋਦੀ ਖਾਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਉਦ੍ਯਾਨ ਜਾ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਦੌਲਤਖਾਨ ਲੋਧੀ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕਹਾ ਘੱਲਿਆ ਕਿ ਬਰਾਇ ਖੁਦਾ ਦਿਦਾਰ ੇ ਦਿਓ ਤਾਂ ਫੇਰ ਆ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਓਹ ਕੌਤਕ ਤੁਸਾਂ ਸੁਣੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਕਿਹੜੇ? ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਕਾਜ਼ੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, " ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ-ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਦੁਇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਣੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਹੈ ਤਦੇ ਕਹਿਂਦੇ ਹੋ ਨਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਅੱਛਾ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨੀ ਤਾਂ ਧਰਮ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਕੇ ਪੜੋ ! ਤਾਂ ਚੱਲੇ ਗਏ, ਪਰ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹੀ ਕੋਈ ਨਾ। ਜਾਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ “ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਿਮਾਜ਼ ਨਾ ਪੜ੍ਹੀਉ ਨੇ?" ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: "ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਵਕਤ ਊਠਕਾਂ ਬੈਠਕਾਂ ਕਢਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਦਿਲ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਵਛੇਰੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਤਾਂ ਖੂਹੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾ ਪਵੇ। " ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਕਾਜ਼ੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਫੇਰ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ” ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ-‘ਤੂੰ ਕਾਬਲ ਘੋੜੇ ਖਰੀਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿਲਬਾਗ਼ ਰਾਇ-ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਬੇਹਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼, ਨਿਮਾਜ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਊਠਕ ਬੈਠਕ ਹੈ।” ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਬੀ ਸੱਚੀ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਉਤਾ ਨਵਾਬ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਖਣ ਲੱਗਾ-ਹੇ ਦਿਓ, ਸੱਦ, ਘਰ ਆਉਣਗੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮੇਲੇ ਨਾਨਕ! ਇਹ ਰਾਜ ਮਾਲੁ ਹੁਕਮੁ ਹਾਸਲੁ ਸਭ ਤੇਰਾ । ਹੋਣਗੇ। ਸੁਆਣੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਣੀਆਂ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਅੰਦਰ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰੱਬ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇ, ਇਹ ਸਭ ਪਈਆਂ ਚਰਨ ਪਰਸ ਕੇ ਕੁਛ ਰਤਾ ਭੋਰਾ ਸੁਖ ਲੈ ਕਿਛੁ ਤੇਰਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਤਿਆਗ ਚੱਲੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਆਪ ਲੈਣਗੀਆਂ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਟੁਰੇ ਹਨ ਬੜੇ ਬੜੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਨੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮੇ; ਲੋਕਾਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਨਵਾਬ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਆਪ ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਚੰਗੀ ਗਲ ਹੈ, ਪਰ ਆਉਣਗੇ? | ਆਇਆ। ਸੋ ਸੱਜਣੋ! ਜਿੱਥੇ ਭਾਵ ਹੋਵੇ; ਉਥੇ ਗੁਰੂ; ਬੜੇ ਵਡੇ ਜੁ ਹੋਏ। ਸੰਸਾਰ ਚੰਦ-ਸੰਸੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸੈਦ ਪੁਰ ਸੰਖ੍ਯਾਲੀ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਵਰਗੇ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਗਏ। ਕਬੂਲ ਚੰਦ-ਮਾਨੀਆਂ ਅਭਿਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਉ ਵਾਲੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੇ ਬੀ ਸ਼ੈਤ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਦਿਲਬਾਗ ਰਾਇ-ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ, ਗਰੀਬੀ ਅਮੀਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਵੱਢੀ ਖੋਰ ਪਰਜਾ ਦਾ ਗਲ ਘੋਟੂ ਸੀ, ਹੰਕਾਰੀ ਮਾਨੀ ਅਤਿ ਦਾ ਹੈਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ -੪੬੮- ੧ २ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਤਦੋਂ ਦੁਆਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ' ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੨੨ । ਤੂੰ ' ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸਫਾ ੨੪-੨੫ ।<noinclude></noinclude> fxqti8hzf1yueszqthzvhvrgvb7c67m 250 74973 237359 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆ ਜਾਂਦੀ। ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ; | ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਤਾਂ ਚੋਰੀ, ਯਾਰੀ, ਦਗ਼ਾ, ਫਰੇਬ, ਘੱਟ ਤੋਲਣਾ; ਹੂੰਗਾ ਮਾਰਨਾ, ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ; ਯਾ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆ ਜਾਂਦੀ। ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਕਮਾਈ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ; | ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਤਾਂ ਚੋਰੀ, ਯਾਰੀ, ਦਗ਼ਾ, ਫਰੇਬ, ਘੱਟ ਤੋਲਣਾ; ਹੂੰਗਾ ਮਾਰਨਾ, ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ; ਯਾ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਪਦਾਰਥ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਮੂਰਖਤਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ ਹੈ? ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ; ਹਾਂ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਦੀ ਖੱਟੀ ਖੱਟਕੇ ਵਿਚੋਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਪਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਮਿੱਤ ਕੁਛ ਦੇਵੇ; ਉਸ ਸਥੂਲ ਦਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਉਸ ਦੀ ਂ ਸੂਰਤ ਜੁੜੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਉਸ ਦੀ ਅਸੀਸ; | ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਉਸ ਦੇ ਦਿਤੇ ਦੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਮਿਹਰ; ਖੁਸ਼ਬੋ ਤੇ ਠੰਢ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਸੁੱਕੇ ਹੋਰ ਰਸਮੀ ਦਿਤੇ ਖੀਰਾਂ ਪੂੜੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਊਆ ਕੂਕਰ ਬਾਹੁਮਣ ਹੀ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੁਹਣੇ ਜੀ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੈਲਾ ਸਾਂ; ਮਾਯਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਭਾਰਾ ਸਾਂ; ਮੇਰੀ ਭਾਵਨੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ-ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ-ਉੱਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਠ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੈਂ ਬਾਹਮਣ ਜਿਵਾਲੇ, ਂ ਵੇਦ ਪਾਠੀ, ਕਰਮਾਚਾਰੀ, ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਬੁਲਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਪੂਰਬਕ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਿਸ਼ਫਲ ਗਿਆ? ਸੂਰਤ-ਜਗਤ ਦਾ ਹਾਲ ਬਾਹਰੋਂ ਹੋਰ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਹੋਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਨਿਮਾਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਓਹ ਜੇ ਮੋਹਾਕਾ ਘਰੁ ਮੁਹੈ ਘਰੁ ਮੁਹਿ ਪਿਤਰੀ ਦੇਇ॥ ਅਗੈ ਵਸਤੁ ਸਿਞਾਣੀਐ ਪਿਤਰੀ ਚੋਰ ਕਰੇਇ॥ ਵਢੀਅਹਿ ਹਥ ਦਲਾਲ ਕੇ ਮੁਸਫੀ ਏਹ ਕਰੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਸੋ ਮਿਲੈ ਜਿ ਖਟੇ ਘਾਲੇ ਦੇਇ॥੧॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ੨ ਨਾਨਕ ਅਗੈ ਸੋ ਮਿਲੈ ਜਿ ਖਟੈ ਘਾਲੇ ਦੇਇ॥ - ਂ | ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਤ ਨਿਚੋੜਨਹਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਯਗਯੋਪਵੀਤ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਕਈ ਵੇਰ ਛੁਰੀਆਂ ਫੇਰਨ ਵਾਲੇ ਕਸਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੰਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਕੁਧਾਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਕੀਹ ਸਤ੍ਯਾ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਫੇਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਕੀ ਹਨ? ਬਗਲ ਸਮਾਧੀਆਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਰਤੋਂ ਝੂਠ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਲ ਮਾਲਾ, ਮੱਥੇ ਤਿਲਕ, ਧੋਤੀ, ਸਿਖਾ ਸੂਤ, ਸਤ ਭੇਖ ਪੂਰਨ ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਨੇਸ਼ਟਾ ਨਹੀਂ, ਨਾਮ ਦੀ ਅਰਾਧਣਾ ਨਹੀਂ, ਲਿਵ ਲੱਗੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਾਕਤ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਲਾਇਆ ਕਿਸ ਕੰਮ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਿਲਣੀ ਹੈ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਜਪਦਾ ਤੇ ਰਸਦਾਇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਖਾਧਾ ਕਿਵੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ੧ ਮਾਣਸ ਖਾਣੇ ਕਰਹਿ ਨਿਵਾਜ ॥ ਛੁਰੀ ਵਗਾਇਨਿ ਤਿਨ ਗਲਿ ਤਾਗ॥ ਤਿਨ ਘਰਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਪੂਰਹਿ ਨਾਦ॥ ਉਨ੍ਹਾ ਭਿ ਆਵਹਿ ਓਈ ਸਾਦ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧ ੧੬} ੨ ਪੜਿ ਪੁਸਤਕ ਸੰਧਿਆ ਬਾਦੰ॥ ਸਿਲ ਪੂਜਸਿ ਬਗਲੁ ਸਮਾਧੰ॥ ਮੁਖਿ ਝੂਠ ਬਿਭੂਖਣ ਸਾਰੰ॥ ਤ੍ਰੈ ਪਾਲ ਤਿਹਾਲ ਬਿਚਾਰੰ॥ ਗਲਿ ਮਾਲਾ ਤਿਲਕੁ ਲਿਲਾਟੰ॥ ਦੁਇ ਧੋਤੀ ਬਸਤ੍ਰ ਕਪਾਟੰ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ਪੂਨਾ-ਮਥੈ ਟਿਕਾ ਤੇੜਿ ਧੋਤੀ ਕਖਾਈ ॥ ਹਥਿ ਛੁਰੀ ਜਗਤ ਕਾਸਾਈ॥ ਨੀਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਿ ਹੋਵਹਿ ਪਰਵਾਣੁ॥ ਮਲੇਛ ਧਾਨੁ ਲੇ ਪੂਜਹਿ ਪੁਰਾਣੁ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ਤਗੁ ਨ ਇੰਦ੍ਰੀ ਤਗੁ ਨ ਨਾਰੀ॥ ਭਲਕੇ ਥੁਕ ਪਵੈ 3 {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ਨਿਤ ਦਾੜੀ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧} ਕਊਆ ਕੂਕਰ ਖਾਹੀ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ} ਤਥਾ-ਪਿਛੈ ਪਤਲਿ ਸਦਿਹੁ ਕਾਵ॥ {ਵਾਰ ਮਾਝ, ਮ:੧} ਰਸ ਖਾਹਿ॥ ਥੁਕਾ ਪਾਹਿ ॥੧॥ -੪੭੮- “ ਜਿਤੁ ਮੁਖਿ ਨਾਮ ਨ ਨਾਨਕ ਏਵੈ ਊਚਰਹਿ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਜਾਣੀਐ ਤਿਤੁ ਮੁਖਿ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> 8bpbm9ab3goa5jserjm6jqyf6sipcud 250 74974 237360 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖਾਂ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬਲ ਬੁੱਧ ਖਰਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਧਿ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ-ਅਗਲੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਟਿਚਕਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਜੀਵਨ ਦੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖਾਂ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਰਾ ਬਲ ਬੁੱਧ ਖਰਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਧਿ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ-ਅਗਲੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਟਿਚਕਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਜੀਵਨ ਦੇਖਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ:- "ਪੜ੍ਹਿਆ ਮੂਰਖੁ ਆਖੀਐ ਜਿਸ ਲਬੁ ਲੋਭੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥" {ਵਾਰ ਮਾਝ ਮ: ੧} ਹਾਂ ਜੀ, ਓਹ ਸੱਜਣ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਇਸ ਅਗਲੀ ਉੱਚੀ ‘ਸੁਤੇ ਅਕਲ' ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਗ ਪਏ ਹਨ, ਮਰਦਾਨੇ ਦਾ ਕੀਰਤਨ | ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਜੀ ਬੀ ਆ ਗਏ ਏਸ ਕੀਰਤਨ ਮੰਡਲ ਵਿਚ, ਜਿਥੇ ਮਨ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਅਨੰਦ ਨਹੀਂ ਖਿੜ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਿਤੀ ਸਰੀਰਕ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਾਣ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਯਾ ਬ੍ਰਿਤੀ ਟਿਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਉ ਕਰਕੇ ਬੁੱਧੀ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਤੇ ਆਪਾ ਯਾ ਅੰਦਰਲੀ ਸੁਰਤ ਵਿਹਲੀ ਹੋਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਵੱਲ ਆਪੇ ਨੂੰ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਆਪਾ ਅਪਣੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਤੋ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਹੁਲਾਰੇ ਆਕੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਖਿੜਾ ਦੇਣ, ਰਸ ਭਰ ਦੇਣ ਤੇ ਅਨੰਦ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਲਾ ਦੇਣ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧੁੱਪੜ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਉ ਬਹੁਤ ਰੁਪੱਯਾ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੀ ਕਿਸੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਪਰਗਣੇ ਦਾ ਅਜਾਰਾ (ਠੇਕਾ) ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਇਸੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਪਾਸ ਸੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਸੱਤ ਧੁਜਾਂ ਫਹਿਰੇਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਰਥਾਤ ਸੱਤ ਝੰਡੇ ਝੁੱਲਦੇ | | | | | ਂ ਂ | ਸਨ। ਇਕ ਇਕ ਝੰਡਾ ਇਕ ਇਕ ਲਖ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੂਜਬ ਸੱਤ ਲੱਖ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਣਾ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਅਮੀਰੀ ਸੀ। ਇਹ ਪਰ੍ਹੇ ਦਾ ਅਮੀਰ ਤੇ ਂ ਮੰਨਿਆਂ ਪ੍ਰਮੰਨਿਆਂ ਆਦਮੀ ਅੱਜ ‘ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਆਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਬਾਰ ਕਿ ਦਰਯਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਆਨੇ | ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਘਾਸ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉਤੇ ਸਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਦੀਦਾਰ ਪਾਇਆ। ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਕਟੋਰੇ ਬਣਕੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ ਪੀਤਾ ਰੱਜਕੇ। ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਰਾਜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹਿਕੇ ਸਾਧ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੀਰ ਫਕੀਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਰਸਤੇ ਅੰਦਰ ਠੰਢ ਠੰਢ ਤੇ ਸੁਆਦ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੰਘਿਆ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੰਘਿਆ ਹੈ। ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਫੇਰ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਨਿਵਾਇਆ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਫੇਰ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਅਮੀਰ ਹੈ ਪਿੱਛੋਂ ਬੀ ਤੇ ਆਪ ਬੀ ਕਮਾਊ ਹੈ ਪਰ ਕਰੂੰਜੜੀਆਂ ਸ਼ੂਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਪਰਾਇਆ ਲਹੂ ਨਿਚੋੜਕੇ ਧਨ ਜਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਹਾਰਕ ਅਕਲ ਸੁਤੇ ਹੀ ਚੰਗੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਪੁੱਠੇ ਕੀਤੇ ਰਾਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਿੰਦਕ ਦੋਖੀ ਬੀ ਨਹੀਂ ਵੈਲਦਾਰ ਬੀ ਨਹੀਂ: ਸ਼ਰਮ ਵਾਲਾ, ਭਲਾ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਤੇ ਵਿਹਾਰੀ ਹੈ: ਪਰ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਵਿਹਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੱਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭਾਵ ਉਪਜ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਹਦਾ ਬੱਧਾ ਅੱਜ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਦਲਾਲ ਆਦਿ ਸੱਜਣ ਬੀ ਆਏ ਬੈਠੇ ਹਨ ਜੋ ਕੱਲ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਸੱਜਣ ਜਨ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਟੇਕ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਆਖਿਓਨੇ-‘ਆ ਭਾਈ! ਕਰਤਾਰ ਭਲਾ ਕਰੇ।’ ਹੱਥ ਧਰਿਆ, ਸਮਰੱਥ ਗੁਰਾਂ ਸਿਰ ਹੱਥ ਧਰਿਆ, ਦੁਨੀਚੰਦ-ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ! ਦਾਤੇ ਜੀ; ਮਿਹਰ ਕਰੋ: ਦਾਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਚਰਨ ਪਾਓ ! ਦਾਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਹੈ, ਕੱਲ ਦਾਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਪ ਸਾਂਗੇ ਸਿਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਬੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਰ ਦਿਓ, -822-<noinclude></noinclude> 0q9rwrmvg6bwdg3cwwut45u15tkf7zc 250 74975 237361 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਨਾ ਉਤਮ ਕੁਲ, ਨਾ ਉਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅੱਗੇ ਕੁਛ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਜੋਰ ਦੀ ਕੁਛ ਕਦਰ ਹੈ। ਜਰਵਾਣੇ ਤੇ ਹਾਕਮ, ਜ਼ਾਲਮ ਤੇ ਧੱਕੇ ਖੋਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਨਿਤਾਣੇ ਹੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਨਾ ਉਤਮ ਕੁਲ, ਨਾ ਉਚੀ ਜ਼ਾਤ ਦਾ ਅੱਗੇ ਕੁਛ ਮੁੱਲ ਹੈ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਜੋਰ ਦੀ ਕੁਛ ਕਦਰ ਹੈ। ਜਰਵਾਣੇ ਤੇ ਹਾਕਮ, ਜ਼ਾਲਮ ਤੇ ਧੱਕੇ ਖੋਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਓਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਨਿਤਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਓਥੇ ਕਿ ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਹੈਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਨੀ, ਰੱਬ ਦਾ ਜਸ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਮਰਣ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਏਥੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਨਵੇਂ ਚਾਣਨੇ ਪਏ ਵਿਚ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਪਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਕੁਛ ਸੱਚ ਤੇ ਸਾਫ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਲਉ ਬੇਟਾ ਜੀ ਅਸੀਸ!” ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੂਰਤ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਉਠਦੀ ਉਠਦੀ ਘੁਲਦੇ ਜਾਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਙੂ | ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਹੋਰ ਸੂਰਤ ਬੜੇ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਓਥੇ ਆ ਗਈ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ:- ਡਿੱਠਾ ਹਈ ਪਿਉ ਦਾ ਹਾਲ, ਵਡੇ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਦਾ? ਵਡਾ ਹੋਕੇ ਮੋਇਆ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਦੇ ਜਕੜਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਅਪਣੇ ਗਲ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸੰਗਲ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ੫, ਂ ਮਰਕੇ ਬੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਤਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਰਤਣ ਕਰਕੇ ਪਸ਼ੂ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਚੰਗਾ ਨਾਉ ਰਖਾਇ ਕੈ ਜਸੁ ਕੀਰਤਿ ਜਗਿ ਲੇਇ॥ ਜੇ ਤਿਸੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵਈ ਤ ਵਾਤ ਨ ਪੁਛੈ ਕੇ॥ ਕੀਟਾ ਅੰਦਰਿ ਕੀਟੁ ਕਰਿ ਦੋਸੀ ਦੋਸੁ ਧਰੇ॥ {ਜਪੁਜੀ-੭} ੨ ਅਗੈ ਜਾਤਿ ਨ ਜੋਰੁ ਹੈ ਅਗੈ ਜੀਉ ਨਵੇ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ} ੩ ਅਗੈ ਕਰਣੀ ਕੀਰਤਿ ਵਾਚੀਐ ਬਹਿ ਲੈਖਾ ਕਰਿ ਸਮਝਾਇਆ। ਥਾਉ ਨ ਹੋਵੀ ਪਉਦੀਈ ਹੁਣਿ ਸੁਣਿਐ ਕਿਆ ਰੂਆਇਆ। ਮੰਨਿ ਅੰਧੈ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ “ ਅਸ ਕਹਿ ਸੁਰਗ ਬਿਖੈ ਚਲਿ ਗਯੋ॥ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸੁਨਿ {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ:} ਅਚਰਜ ਭਯੋ॥ ਚਲਾਇਆ। ੫ ਵਡਾ ਹੋਆ ਦੁਨੀਦਾਰੁ ਗਲਿ ਸੰਗਲੁ ਘਤਿ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ} | | ਂ | ਂ | | ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹੇ ਰੱਬ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਸੂਰਤ-ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਭਾਣੇ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਂ। ਤੁਸਾਡੀ ਦੁਨਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਲੋਕ ਜਨਮ ਬਿਰਥਾ ਗੁਆਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੱਤਾਂ ਦੇ ਦੇ ਕੇ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਭਲਾ ਜੇ ਹੁਣ ਹੀ ਸਮਝਣ, ਤਾਂ ਕੁਛ ਚਾਨਣੇ ਵੱਲ ਰੁਖ ਹੋ ਜਾਏ, ਪਰ ਉਥੋਂ ਆਪੇ ਨੂੰ ਲੋਕੀ ਇੰਨਾ ਖਰਾਬ ਕਰਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਛੋਲੇ ਦੇ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਦੋ ਫਾੜ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਦਾਣਾ ਸਬੂਤ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉੱਗਣ ਦੀ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਫਾੜ ਦਾਣਾ ਕੀਕੂੰ ਉੱਗੇ। ਫਿਰ ਬੀ ਇਥੇ ਰੱਬ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਸਦਾ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਲੋਕੀਂ ਦੁੱਖੜੇ ਭਰ ਭਰਕੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਮਿਹਨਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ, ਸਾਂਈ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾ ਸਹੇੜੀ ਮੈਲ ਧੋਪਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਫੇਰ ਸਿੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਇਥੋਂ ਤੁਕੀ ਵੱਲ ਟੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਨਾ ਅਵਸਥਾ ਹਨ ਜੋ ਕਹਿਣੀਆਂ ਕਠਨ ਹਨ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ ਹੈ? ਮਰਕੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਸੂਰਤ-ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਰੀਰ-ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਬਘਿਆੜ ਦਾ ਸੀ-ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਵੇਗ਼ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਰੂਹ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਚਾਣਨ ਹੀ ਚਾਨਣ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਜੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਹਲਕਾ ਤੇ ਸੁਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਉੱਪਰ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਉਠਦਾ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਹ ਸੁਖ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ ਹੈ। ੧. ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਉਮਰ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸੂਖਮ ੧ ਬੀਉ ਬੀਜਿ ਪਤਿ ਲੈ ਗਏ ਅਬ ਕਿਉ ਉਗਵੈ ਦਾਲਿ॥ ਜੇ ਇਕੁ ਹੋਇ ਤ ਉਗਵੈ ਰੁਤੀ ਹੂ ਰੁਤਿ ਹੋਇ॥ {ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ} -੪੭੬-<noinclude></noinclude> oikyhu2iiw7ztavvwz5cob8zh57lma8 250 74976 237362 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹੋ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੂਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਘਰ ਆਈ; ਚਾਹੋ ਅਮੀਰ ਚਾਹੋ ਗ਼ਰੀਬ, ਚਾਹੋ ਕੰਗਾਲ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਰਾਜਾ; ਚਾਹੋ ਕਿਰਤੀ ਹੈ ਚਾਹੋ ਵਿਹਾਰੀ, ਉਸ ਪਰ ਮਿਹਰ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਜੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹੋ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਜੋ ਰੂਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਘਰ ਆਈ; ਚਾਹੋ ਅਮੀਰ ਚਾਹੋ ਗ਼ਰੀਬ, ਚਾਹੋ ਕੰਗਾਲ ਹੈ, ਚਾਹੋ ਰਾਜਾ; ਚਾਹੋ ਕਿਰਤੀ ਹੈ ਚਾਹੋ ਵਿਹਾਰੀ, ਉਸ ਪਰ ਮਿਹਰ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਜੋ ਮਨ ਯਾਚਕ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੀਚਾਂ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ, ਊਚਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਨਿਵੇਂ ਹੋਏ ਉੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਸੂਗ 'ਨਹੀਂ, ਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਮੁਗਧ ਨੀਚਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਜਿੱਥੇ ਭਾਵ ਹੈ ਓਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ ਓਥੇ ਆਤਮ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੈ, ਰੱਬ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਹੈ, ਨਾਮ ਵਿਚ ਲਗਨ ਹੈ; ਜੀਅ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਜੀਅ ਦਾਨ ਦੀ ਲਗਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਸ਼ਾਧ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਜੀਉਣ ਬੈਠੇ, ਜੀਂਵੇਂ, ਦੱਖਣਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਸਾਧੂ ਅਭਿਆਗਤ ਸਾਰੇ ਖਾ ਪੀ, ਰੁਪੱਯੇ ਲੈਕੇ ਰਾਹੇ ਪੈ ਗਏ। ਵਿਹਲਾ ਹੋਕੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਪਾਸ ਆਇਆ। ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਰਵ ਰਹੇ ਸੀ। ਜਦ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਆਪ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੋਂ ਛਕਾਂਗੇ, ਹੁਣ ਰੀਤੀ ਵਾਲਾ ਕਾਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਯਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਲਿਆਵਾਂ, ਮੈਂ ਪਰੋਸਾਂ, ਆਪ ਛਕੋ, ਦੇਖਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਠਰਨ? ਤਦ ਬਾਬੇ ਮੁਸਕ੍ਰਾਕੇ ਪੁਛਿਆ: ‘ਦੁਨੀ ਚੰਦ! ਤੇਰੇ ਅੱਜ ਕੀਹ ਹੈਸੀ?? ਸੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਮਾਲਕ ਜੀ ! ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੋ ਗਿਆ ? ਦੂਨੀ ਚੰਦ-ਵਿਧੀ ਪੂਰਬਕ, ਸ਼ਾਸਤ ਮਿਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਨੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੀ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਤੇਰਾ ਤੇ ਪ੍ਰੋਹਤ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਦੂਨੀ ਚੰਦ-ਜੀ ਪਿਤ੍ਰੀ ਸੇਵਾ! ਜੋ ਇਤਨਾ ਆਹਾਰ ਦਿਤਾ ਹੈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਮਿੱਤ ਕਿ ਤਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਜੀ ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਆਖਦਾ ਸੀ ਕਿ ਂ ੋ | ਂ “ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਨ ਪੂਰਬਕ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਐਸਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਾਉਂਦਾ ਜੈਸਾ ਤੂੰ ਕਰਵਾਯਾ ਹੈ।” “ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਸਫ਼ਲ ! ਤੇਰੇ ਪਿਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਪਤ !” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਕੇ ਗਏ ਹਨ ਸਾਰੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹੱਛਾ ! ‘ਹੱਛਾ’ ਕਹਿਕੇ ਆਪ ਨੇ, ਇਕ ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਵੱਲ, ਆਖਿਆ:- ਸੁਣ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ! ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਭਾਉਹੀਣ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤ੍ਰਿਪਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ; ਉਹ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੋਈ, ਇਉਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕੋਈ ਤ੍ਰੈ ਦਿਨ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਬਘਿਆੜ..., ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕੰਬ ਗਿਆ:-ਹੈਂ ! ਮੇਰੇ ਐਨੇ ਜਤਨ ਤੇ ਪਿਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ ਨਹੀਂ? ਤੇ ਬਘਿਆੜ ਭੁੱਖਾ ! ਚੇਤਾ ਆਇਆ-ਇਹ ਗੁਰੂ ਕੌਤਕਹਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਕਰਨੇ ਅਸਚਰਜ ਹਨ, ਕੋਈ ਗਲ ਵਾਪਰਨ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਕੁਛ ਸੱਚ ਦਰਸਾਏਗਾ।-ਤਾਂ ਫੇਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ:- ਜੀ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਕਿਵੇਂ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ? ਜੀਓ ! ਜੇ ਮਿਹਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸ ਪਾਓ? ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ-ਪੱਛੋਂ ਉਤਰ ਰੁਖ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਹ ਬਨ ਵਿਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਬੇਲੇ, ਓਥੇ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਬਘਿਆੜ ਦਿੱਸੇਗਾ ਭੁੱਖਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ; ਉਥੇ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਹੂਬਹੂ ਖੜਾ ਦਿੱਸੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਾਤਾਂ ਬੀ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਾਧ ਮੇਰੇ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਤਦ ਦੁਨੀਚੰਦ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਕੇ ਉੱਠ ਟੁਰਿਆ। ਠੀਕ ਦੱਸੇ ਟਿਕਾਣੇ ਪਹੁਤਾ, ਤਾਂ ਉਜਾੜ ਹੈ ਤੇ ਦਿੱਸਦਾ ਕਿਛੁ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਇਕ ਝਾੜੀ ਵੱਲ ਤੱਕੇ ਤਾਂ ਬਘਿਆੜ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪਿਆ, ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਕੀਹ ਵੇਖੇ ਕਿ ਬਘਿਆੜ ਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਚਿੱਟਾ ਧੂੰਆਂ ਜਿਹਾ -828-<noinclude></noinclude> fxmi9d6le1u10lcevv4ttrp5hyvgb5z 250 74977 237363 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੇਖ ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੇ ਤੇਰਾ ਅੰਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਵਸਦੀ ਂ ਮਿਹਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਬੀ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜ੍ਯੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਂ ਅਮਿੱਤ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੇਖ ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੇ ਤੇਰਾ ਅੰਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਦਾ ਵਸਦੀ ਂ ਮਿਹਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਬੀ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜ੍ਯੋਤਿ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਂ ਅਮਿੱਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਣ ਤੂੰ ਕਿ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਲਿਵ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗ ‘ਸਤਿਸੰਗ’ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ‘ਸੇਵਾ’ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਲਾਇਆ ਸਫਲ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਅਸਲ ਯੱਗ ਹੈ, ਦਾਨ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਧ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ ਹੈ, ਜੋ ਆਖੋ ਸੋ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਇਹ ਜੀਓ! ਆਪ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਪਾਪੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਹਰ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਅਗਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ? ਸੂਰਤ-ਮੈਂ ਆਪੋਂ ਤਾਂ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਰਸ਼ੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਅਗੰਮ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਜੋ ਸ਼ੁਆ ਮੈਂਨੂੰ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਗੰਮ ਬਾਣੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਗੋਚਰੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਅਜੇ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਪਰ ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਤੇ ਪਰਗਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਹੋਈ ਹੈ; ਉਸ ਮਿਹਰ ਦੇ ਸਦਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਅਗੰਮੀ ਬਚਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਏਹ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਕਰਨਗੇ, ਫੇਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ' ਤਾਰਣ ਲਈ ਤੁਸਾਡੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਓਹ ਦਾਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪ ਇਸ ਅਗੰਮ-ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਰਥਾਇ ਹੋਈ ਕਹੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਹੋਸੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਤਾਰਨ ਲਈ। ਮਿਹਰ ਦਾ ਸਾਂਈ ਤੇਰੇ ਘਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਉਸ ਜਗਤ-ਦਾਤਾ ਦੀ ੧ ਅਭੈ ਨਿਰੰਜਨ ਪਰਮੁ ਪਦ ਤਾਕਾ ਭੀਖਕੁ ਹੋਇ ॥ ਤਿਸਕਾ ਭੋਜਨੁ ਨਾਨਕਾ ਵਿਰਲਾ ਪਾਏ ਕੋਇ॥ {ਸ: ਵਾ ਤੇ ਵ: ਮ:੩} ' ਰਾਗੁ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਪਉੜੀਆਂ ਪੰਦਾਂ ੧੫ ਪਰਿਥਾਇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕੋ ਕੀਤੀਆਂ। { ੫-: ਜ: ਸਾਖੀ} | ੇ ਮੇਹਰ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਝੁਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੀ ਤੈਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਉੱਪਰ ਗਤੀ ਲੈਂਦਿਆ ਜਦ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਸਾਂਈ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਸੁਮੱਤ ਮਿਲੇ ਜੋ ਤੂੰ ਘਰ ਆਈ ਰੱਬੀ-ਜੋਤ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਵਿਰਵਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇਂ, ਤੈਨੂੰ ਮਾਯਾ ਨਾ ਵੇੜ੍ਹ ਲਵੇ ਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੁਖ ਦਾ ਨਾਪਾ ਲੈ ਲਵੇਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਆਕੇ ਲੋਕ ਅਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪਕਾਏ ਸੁਭਾਵਾਂ ਦਾ ਆਪ ਕਸ਼ਟ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਹੁਣ-ਮੌਕਾ ਹੈ-ਲਾਭ ਲੈਕੇ ਆਵੀਂ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸਾਧਾਰਨ ਭਲੇ ਲੋਕ ਅਗੇ ਜਾਕੇ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਸੂਰਤ-੩. ਜੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਭਲੇ ਹਨ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ; ਕੁਛ ਨੇਕੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰੱਬ ਜੀ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਰਦਾਸ-ਬੇਨਤੀ-ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਮਨ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਰਨ ਵਲੋਂ ਮੋੜੀ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਏਥੇ ਆਕੇ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਪਾਪੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਨਗਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੋ ਕੁਛ ਜਗਤ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਤਰਸਦੇ ਹੋ ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਏਥੇ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਲ ਕੀਹ, ਵੇਰਵਾ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਓਹ ਇੱਥੇ ਸੁਖ ਹੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ੪. ਪਰ ਹਾਂ ਜੋ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਤੇ ਲਿਵ ਲਗਾ ਕੇ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਜੀਵੇ ਜਾਵਉ॥ ਦੁਖ ਨ ਦੇਈ ਕਿਸੈ ਜੀਅ ਪਤਿ ਸਿਉ ਘਰਿ {ਗਉ ਕੀ ਵਾਰ ਮ:੫} ਪੂਨਾ:-ਮੰਦਾ ਮੂਲਿ ਨ ਕੀਚਈ ਦੇ ਲੰਮੀ ਨਦਰਿ { ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} ਨਿਹਾਲੀਐ॥ ੨ ਸਾਹਿਬੁ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਤਾ ਸਾਈ ਕਾਰ ਕਰਾਇਸੀ ॥ ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਜਿਸ ਨੋ ਹੁਕਮੁ ਮਨਾਇਸੀ ॥ ਹੁਕਮਿ ਮੰਨਿਐ ਹੋਵੈ ਪਰਵਾਣੁ ਤਾ ਖਸਮੈ ਕਾ ਮਹਲੁ ਪਾਇਸੀ ॥ ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ਸੋ ਕਰੇ ਮਨਹੁ ਚਿੰਦਿਆ ਸੋ ਫਲੁ ਪਾਇਸੀ ॥ ਤਾ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਇਸੀ ॥੧੫॥ -੪੭੯- {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ: ੧}<noinclude></noinclude> 5dphoye3kdyn9rh465jpz3vpz5mnpeh 250 74978 237364 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੈਦੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ ‘ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ' ਵੱਲ ਤੇ ਕਦੇ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ: ਚੱਲ ‘ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਦਾਤਿਆਂ' ਕੋਲ ਤੇ ਮੰਗ ਜੀਵਨ ਕਣੀਂ ਤੇ ਫੇਰ ਦਾਤਾ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਓਹ ਜੀਅਦਾਨ, ਜਿਸ ਪਰ ਵਾਕ ਹੈ-: "..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੈਦੀ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ ‘ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ' ਵੱਲ ਤੇ ਕਦੇ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ: ਚੱਲ ‘ਜੀਅ ਦਾਨੁ ਦਾਤਿਆਂ' ਕੋਲ ਤੇ ਮੰਗ ਜੀਵਨ ਕਣੀਂ ਤੇ ਫੇਰ ਦਾਤਾ ਪਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਓਹ ਜੀਅਦਾਨ, ਜਿਸ ਪਰ ਵਾਕ ਹੈ-: "ਜੀਅਦਾਨੁ ਦੇ ਭਗਤੀ ਲਾਇਨਿ ਹਰਿ ਸਿਉ ਲੈਨਿ ਮਿਲਾਏ॥" ਪੜ੍ਹਿਆ ਆਦਮੀ ਅਨਪੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ ਸਿਆਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ, ਓਹ ਕਿੰਨੀਆਂ ਚਤੁਰਾਈਆਂ ਕਰੇ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਰਮਾਰਥ ਨੂੰ, ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜੀਅ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਂ ਟਿਚਕਰਾਂ ਕਰੇ, ਮਖੌਲ ਕਰੇ, ਆਪ ਚੰਗਾ ਬਣ ਬਣ ਬਹੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅਕਲ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਤੁਕੀ ਕਰਕੇ ਮਤ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤੱਕ ਉਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਗਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ‘ਸੁਧਿ’ ਸੀ। ਨਾ ਕਿ ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ-ਉਰੇ ਉਰੇ ਹੀ ਅਟਕ ਕੇ-ਅਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਆਪ ਵੱਟੇ ਪਾਵੇ ਤੇ ਆਖੇ:-‘ਅੱਗੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਇਹੋ ਜਗ ਮਿੱਠਾ ਜੇ, ਅਗਲਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਹੱਥਯਾਰਾਂ-ਅੱਖਾਂ-ਨੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਠਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੇ'। ਇਉਂ ਕੂਕੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰੇ ਲਬ ਲੋਭ ਹੰਕਾਰ ਦਾ, ਉਹ ਪੜਿਆ ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਮੂਰਖ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਤਿ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਾਰਨ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਦਲੀਲ ਕਰ ਸੱਕਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਤਿ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ‘ਕਿਉਂ ਫਲਾਣੀ ਗੱਲ ਹੋਈ' ਤੇ ‘ਕਿਉਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰ 1 {੪੭੦ ਸਫੇ ਦੇ ਬਾਕੀ ਟੁਕ} ਯਾ ਸੁਧਿ ਦਾ ਕਿਣਕਾ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੇਵ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ ਜੋ ਉੱਚੇ ਆਤਮ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਾਨੋਂ ਬੁੱਧੀ ਹੈ ਜੋ ਕਾਰਨ ਕਾਰਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਗਿਣੇ ਬਿਨਾਂ ਚਮਕਾਰੇ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਧਿ ਯਾ ਬੁਧਿ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਅਰਥਾਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ‘ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਏ ਇਨਸਾਨਾ' (ਮਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ) ਦੇ ਮੰਡਲ ਦੀ ਵਸਤੂ ਹੈ। | ਸਕਦੀ। ਉਹ ਮਤਿ ਜੇ ਇਨਸਾਨੀ ਅਕਲ ਬਨ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੇਡੀ ਤੱਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਦੇਖੋ ਇਕ ਬਨ ਵਿਚ ਸਿਆਲ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਕੁਛ ਆਦਮੀ ਅੱਗ ਬਾਲ ਕੇ ਸੇਕਦੇ ਸਵੇਰੇ ਉਠਕੇ ਟੁਰ ਗਏ। ਦੂਰ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਲਕੜਾਂ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਸੇਕਦਿਆਂ, ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ ਕਿ ਅੱਗ ‘ਕਿਉਂ ਯਾ; ਕਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਚਲੇ ਗਏ, ਬਾਂਦਰ ਅੱਗ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਢਾਣੀ ਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਸੇਕਦੇ ਰਹੇ ਪਰ ਅੱਗ ਬਲ ਬਲ ਕੇ ਹਿਸ ਗਈ, ਬੁਝ ਗਈ, ਲੱਕੜਾਂ ਕੋਲ ਪਈਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਬਾਂਦਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਲਕੜਾਂ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਤਿ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਬੁੱਧੀ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਸਮਝ ਲਓ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਬੁਧੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਉਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਬੀ ਇਕ ਹੱਦ ਬੰਨੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਕਾਰਜ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚਾਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਯਾਤ, ਇਕੋ ਓਹ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਅੱਪੜਦਾ। ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਹੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਮੁਸ਼ਾਹਿਦੇ (ਅਵਿਲੋਕਨ) ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਯਾਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ‘ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ' ਸੰਦ ਹੈ, ਹੱਯਾਰ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ‘ਸੁਧਿ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਬੀ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਾਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਕੜਦਾ, ਖੋਜਦਾ ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਆਪੇ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਜੋ ਇਹ ਇਕ ਜੀਉਂਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤਾਕਤ ਹੋਕੇ ਅੰਦਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਙੂ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਅਗਲੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਡੰਡਾ ਇਹੋ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਸੇ ਵਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਕੇ ਬੁੱਧੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠਕੇ ਕਈ ਆਦਮੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵਿੱਯਾ ਵਿਗ੍ਯਾਨ ਦੀ ਸਾਣ ' ਤੇ ਚਾੜ੍ਹਕੇ ਅਤਿ ਤਿੱਖਾ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਪਸ਼ੂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਹੀ -੪੭੧-<noinclude></noinclude> lu3hpt1cl7j7t1hof4a62satpl7utzo 250 74979 237365 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਰੀਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲੋਕੀਂ ਂ ਲਿੰਗ ਸ਼ਰੀਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੂਖਮ ਤੇ ਸਥੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਸ਼ਰੀਰ ਇੰਨੇ ਸਥੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਰੀਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੜ੍ਹੇ ਲੋਕੀਂ ਂ ਲਿੰਗ ਸ਼ਰੀਰ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੂਖਮ ਤੇ ਸਥੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਸ਼ਰੀਰ ਇੰਨੇ ਸਥੂਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ - ਕੀਤਾ ਹੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਏਹ ਕਠੋਰ ਲੋਕ ਸਮਝਾਯਾਂ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਦੁਖ ਭਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਸਾਂਈ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬੀ ਜਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਏਹ ਜਦ ਪਛੁਤਾਉਂਦੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਛੁਤਾਵੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਸਹਿ ਕਸ਼ਟ | ਹੁਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਲ ਧੋਪਣ ਲਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਰ ਜੋ ਮੋਹ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਰਹਿਂਦੇ | ਪਛੁਤਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹਨ। ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸੋ ਬਣ ਗਿਆ, ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਰਸਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਵਾਸ਼ਨਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਭੋਗ, ਮੋਟੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਆਪ ਹੂਲਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਛੱਡਕੇ ਬੀ ਸਰੀਰ ਵਾਂਙੂ ਪਿਆ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਦੇ ਰਾਹੇ ਪੈਕੇ ਅਰਦਾਸ ਵਿਚ ਆ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਾਣ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਉਚੇ ਲੋਕ ੨. ਫਿਰ ਓਹ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਘੋਰ ਪਾਪ ਕਰਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਖੂਨ ਦੇ ਖਰਾਬੇ ਕਰਦੇ ਪੱਥਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਓਹ ਆ ਕੇ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਥਾਂਈ ਆਪਣੇ ਪਕਾਏ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਿਚ | ਕਸ਼ਟ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਗਨਤਾ ਵਿਚ ਹੁਂਦੇ ਹਨਤੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਵਿਚ ਹੁਂਦੇ ਹਨ। ਓਹੋ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਾਂ, ਕਸ਼ਟਾਂ, ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ; ਦੁਖ, ਕਸ਼ਟ, ਹਨੇਰਾ, ਘਬਰਾ“ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਸੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵੇਰ ਘਬਰਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਇਹੋ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ३ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਨਹਿ ਦੂਖ ਘਨੇਰੇ॥ {ਮਾਰੂ ਮ:੧} ੨ ਚੋਰਾ ਜਾਰਾ ਤੈ ਕੂੜਿਆਰਾ ਖਾਰਾਬਾ ਵੇਕਾਰ॥ {ਆਸਾ: ਵਾ: ਮ:੧} ਕਪੜੁ ਰੂਪੁ ਸੁਹਾਵਣਾ ਛਡਿ ਦੁਨੀਆ ਅੰਦਰਿ ਜਾਵਣਾ॥ ਮੰਦਾ ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਆਪੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਪਾਵਣਾ॥ ਹੁਕਮ ਕੀਏ ਮਨਿ ਭਾਵਦੇ ਰਾਹਿ ਭੀੜੈ ਅਗੇ ਜਾਵਣਾ॥ ਨੰਗਾ ਦੋਜਕਿ ਚਾਲਿਆ ਤਾ ਦਿਸੈ ਖਰਾ ਡਰਾਵਣਾ॥ ਕਰਿ ਅਉਗਣ ਪਛੋਤਾਵਣਾ॥੧੪॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} ੪ ਬਾਰਿ ਵਿਡਾਨੜੇ ਹੁੰਮਸ ਧੁੰਮਸ ਕੂਕਾ ਪਈਆ ਰਾਹੀ॥ {ਗੂਜਰੀ ਕੀ ਵਾਰ ਮਹਲਾ ੫} ਪੂਨਾ-ਦਰਿ ਲਏ ਲੇਖਾ ਪੀੜਿ ਛੁਟੈ ਨਾਨਕਾ ਜਿਉ ਤੇਲੁ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} | ਂ | | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਜਰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਕੇ ਆਤਮ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ‘ਧੰਨ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ’ ਨੇ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਤ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਰਖੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਹੈ, ਓਥੋਂ ਦਾ ਬੀਜਿਆ ਏਥੇ ਉਗਦਾ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਗਾਉਣਾ ਕਠਨ ਕੰਮ ਹੈ ਮਹਾਨ ਕਠਨ ਕੰਮ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਫੇਰ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਸਾਡੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤੇ ਨਿਸ਼ਫਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਸੂਰਤ-ਭਾਈ! ਤੂੰ ਮਾਯਾ ਵਿਚ ਲਿਵ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਬਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੇਰੀ ਲਿਵ ਰੱਬ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਲਿਵ ਦੀ ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਅਸੀਸ, ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ, ਤੇਰੀ ਸ਼ੁਭ ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ ॥ ੨ ਕਰਮ ਭੂਮਿ ਮਹਿ ਬੋਅਹੁ ਨਾਮ॥ ਵਾਸ਼ਨਾ {ਜਪੁਜੀ} {ਗਉੜੀ ਗੁਆ: ਮ:੫-੭੩-੧੭੬} ਪੂਨਾ-ਹੁਣ ਵਤੈ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨ ਬੀਅਹੁ ਅਗੈ ਭੁਖਾ {ਆਸਾ ਮ:੪} ਕਿਆ ਖਾਏ॥ ਸਿਰਿ ਭਾਰੋ॥ ਪੂਨਾ:-ਇਬ ਕੇ ਰਾਹੇ ਜੰਮਨਿ ਨਾਹੀ ਪਛੁਤਾਣੇ {ਵਡਹੰਸ ਅਲਾਹਣੀਆ ਮ:੧} -822-<noinclude></noinclude> 6ylgrz2zgoha0cvo1n0hlbn3c3qrabe 250 74980 237366 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੋਏ ‘ਜੀਅ ਦਾ ਜੀਵਨ' ਬਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਗਾਧ ਤੇ ਅਕੱਥ ਹੈ। ਉਹ ਘਬਰਾ, ਹੁੰਮਸ, ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਨੰਗੇ ਨਹੀਂ । ਹੁੰਦੇ? ਓਹ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੋਏ ‘ਜੀਅ ਦਾ ਜੀਵਨ' ਬਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਗਾਧ ਤੇ ਅਕੱਥ ਹੈ। ਉਹ ਘਬਰਾ, ਹੁੰਮਸ, ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਓਹ ਨੰਗੇ ਨਹੀਂ । ਹੁੰਦੇ? ਓਹ ਹੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਓਹ ਪੂਰੀ ਲਿਵ ਂ ਵਾਲੇ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਚਰਨ ਸ਼ਰਨ ਅਪੜੇ ਹਨ। ਸੋ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਕੇ:- ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਮੇਰੇ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋ ਜਾਏ। ਸੂਰਤ-ਪਹਿਲੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੰਨ – ਹੈ, ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਭਾਉ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤੀ। ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਵਿਚ ਜੀਉਕੇ ਫੇਰ ਨਿੰਮਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਕਾਂਡੀਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਾਂਙੂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਙੂ ਆਪਣੀ ਕਰਨੀ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ। ‘ਜੀਉਂਦੀ ਭਗਤੀ' ਰੱਬ ਜੀ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ। ਚੌਥੀ ਗੱਲ ਹਈ:-ਨੇਕੀ, ਸੰਤੋਖ, ‘ਯਥਾ ਲਾਭ ਸੰਤੋਖ, ਧਰਮ ਕਿਰਤ, ਮੰਦੇ ਪਾਸੇ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਧਰਨਾ, ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ, ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਮਤਾਂ | ਵਿਚ ਭੁਲਣਾ ਨਹੀਂ। ਖਾਣਾ ਥੋੜਾ-ਕੁੱਖ ਰੱਖਕੇ, ਸਉਣਾਂ ਨਿਰਾ ਸਾਧ ਫਕੀਰ ਸਮਝ ਲਵੇਂ। ਸਤਿਗੁਰ ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਂ ਉੱਨਾ ਕਿ ਸਰੀਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਉਠੇ। ਦੇਖ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚ ਓਹ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ। ਮਾਇਆ ਨਾਮ ਭੁਲੇਵੇ ਦਾ, ਮਤਾਂ ਭੁਲੇਵਾਂ ਪੈ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਭਾਉ ਕਰ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ, ਸਮਝ ਲੈ ਬਿਨਾ ਜਾਈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਕ ਸਾਧੂ ਹੈ ਚੰਗਾ, ਰੋਟੀ ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਖੁਆਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਕੇਂ ਟੋਰ ਦਿਆਂ ਐਸ ਵੇਲੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣ: ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਨਾਮ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਸੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਂ ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਯਾ ਪੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਉਸ ਵਿਚ ਲਗ ਪ। ਤੇ ' ਘਰ ਜਾਕੇ ਤੈਨੂੰ ‘ਗੁਰ ਦੇਵ ਗੋਬਿੰਦ ਰੂਪ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਣੋਂ ਹਟ ਜਾਵੇ; ਤਕੜਾ ਤੀਜੀ ਗਲ ਸੁਣ: ਨਾਮ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਭਗਤੀ | ਹੈ ਹੈ ਨਾਨਕ ੧ ਬਾਰਿ ਵਿਡਾਨੜੇ ਹੁੰਮਸ ਧੁੰਮਸ ਕੂਕਾ ਪਈਆ ਰਾਂਹੀ॥ ਤਉ ਸਹ ਸੇਤੀ ਲਗੜੀ ਡੋਰੀ ਨਾਨਕ ਅਨਦ ਸੇਤੀ ਬਨੁ ਗਾਹੀ॥ ੨ ਤਾ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਇਸੀ॥ э ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਲਾਹਿ ਤੂ ਲੁੜਿ ਲੁਡਿ ਦਰਗਹ ਵੰਞੁ {ਵਾਰ ਗੂਜਰੀ ਮ:੫} {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} {ਵਾਰ ਕਾਨੜਾ ਮ: ੪} ਜਿਨਾ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵੀਚਾਰਿ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਸਦ ਉਜਲੇ ਤਿਤੁ ਸਚੈ ਦਰਬਾਰਿ॥ {ਸ: ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਵਧੀਕ ਮ:੪-੧੫} ੫ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਆ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਚਿ ਆਪੁ ਰਖਿਓਨੁ ਕਰਿ ਪਰਗਟੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਇਆ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਿਲਿਐ ਸਦਾ ਮੁਕਤੁ ਹੈ ਜਿਨਿ ਵਿਚਹੁ ਮੋਹ ਚੁਕਾਇਆ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} έ ਉਤਮੁ ਏਹੁ ਬੀਚਾਰੁ ਹੈ ਜਿਨਿ ਸਚੇ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਆ॥ ਜਗ ਜੀਵਨੁ ਦਾਤਾ ਪਾਇਆ॥੬॥ ਪੂਨਾ:-ਤੇਰੈ ਨਾਇ ਰਤੇ ਸੇ ਜਿਣਿ ਗਏ ਹਾਰਿ ਗਏ ਸਿ ਠਗਣ ਵਾਲਿਆ॥ ਪੂਨਾ:-ਨਾਉ ਤੇਰਾ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਹੈ ਨਾਇ ਲਇਐ ਨਰਕਿ ਨ ਜਾਈਐ॥ ? ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਨੀਚੁ ਸਦਾਏ॥ ਤਉ ਨਾਨਕ ਮੋਖਤੰਰੁ ਪਾਏ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} ੮ ਸੇਵ ਕੀਤੀ ਸੰਤੋਖੀਈ ਜਿਨ੍ਹੀ ਸਚੋ ਸਚੁ ਧਿਆਇਆ। ਓਨ੍ਹੀ ਮੰਦੈ ਪੈਰੁ ਨ ਰਖਿਓ ਕਰਿ ਸਤੁ ਧਰਮੁ ਕਮਾਇਆ॥ ਓਨ੍ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋੜੇ ਬੰਧਨਾ ਅੰਨੁ ਪਾਣੀ ਥੋੜਾ ਖਾਇਆ। ਤੂੰ ਬਖਸੀਸੀ ਅਗਲਾ ਨਿਤ ਦੇਵਹਿ ਚੜ੍ਹਿ ਸਵਾਇਆ॥ ਵਡਿਆਈ ਵਡਾ ਪਾਇਆ॥੭॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} -੪੮੦-<noinclude></noinclude> hg8qw1s2o0jdnklt13mil9ptsk7fayv 250 74981 237367 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਿਹਰ ਹੈ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਾਈ ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੱਚਿਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾ। ਤੇਰਾ | ਕੀਤਾ ਤੇਰਾ ਹਾਂ ਦਾਸ, ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ | ਇਕ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਹਾਂ। ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਮੂਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਇਕੋ ਵਹਿਣ ਦਾ ਸ਼ੁਦਾਈ।..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਿਹਰ ਹੈ! ਗੁਰੂ ਜੀ-ਭਾਈ ! ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੱਚਿਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾ। ਤੇਰਾ | ਕੀਤਾ ਤੇਰਾ ਹਾਂ ਦਾਸ, ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ | ਇਕ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਹਾਂ। ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਮੂਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ-ਇਕੋ ਵਹਿਣ ਦਾ ਸ਼ੁਦਾਈ। ਪਰ ਤੇਰਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ, ਦਿਲ ਉਮਾਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਰੱਜਕੇ ਕਰਾਂ, ਮੇਰਾ ਘਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫਕੀਰਾਂ ਅਮੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਹ? ਬਨੀਂ ਫਿਰੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਹ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੰਦਰੋਂ ਵਿਰਾਗ ਂ ਵਿਚ ਗਿਆ ਕਿ ਮਾਯਾ ਕੇਹੀ ਬੁਰੀ ਬਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭ ਸੁਖਦਾਤੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਜੋਤ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਉਹ ਮੋਏ ਸੱਪ ਵਾਂਗੂੰ ਪਰੇ ਸੱਟ ਦੇਣ ਜੋਗੀ ਸ਼ੈ ਦੀਹਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਆਖਾਂ:-ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਛੱਡੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਹੈਂ, ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਬੀ ਮੂਰਤ ਪਿਆਰੀ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ? ਹੱਛਾ ! ਫੇਰ ਇਕ ਵੇਰੀ ਚਾ ਆਖਾਂ! ... | | | | ਦੇ ਘਰ। ਅੱਗੇ ਬੜੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਨਗਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਹਿਤ ਵਿਧੀ ਸੰਯੁਕਤ ਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸ਼ੁੱਧ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ, ਜੋਗੀ, ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਆਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਅਤਿੱਥੀ ਅਤ੍ਯਾਗਤ ਸਾਰੇ ਜਮਾਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਟੱਬਰ ਕਬੀਲਾ ਸਾਕ ਸੈਨ, ਮਿੱਤ੍ਰ ਸੱਜਣ ਵਪਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕ ਭਾਰੀ ਜਮਘਟ ਸੀ। ਸਭ ਨੂੰ ਹਯਾਨ ਕਰ ਸੱਟਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ | ਭੀੜਾਂ, ਜਸ਼ਨਾਂ, ਮਜਲਸਾਂ, ਉਤਸਵਾਂ ਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਚੌਟੀ ਦਾ ਪੁਰਖ- ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਕ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਕੀਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ‘ਮੁਸ਼ਕਿਆ ਤਪਾ’ ਸੱਦਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ‘ਵਲੀ’ ਤੇ ‘ਕਾਮਲ ਬਾ ਕਮਾਲ' ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਧਾਰੀ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਜ਼ਾਹਰਦਾਰੀ ਦੀ ਰਸਮ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਇਸ ਦਿਖਾਵੇ ਦੇ ਅਡੰਬਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੀ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਕੁਛ ਨਾ ਕੁਛ ਲਾਭ ਲੈਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ | ਓਹ ਸਾਰੇ; ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਹਨ, ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿਖਾਰੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ‘ਮੁਸ਼ਕੇ ਤਪੇ’ ਨੇ, ਹਾਂ ਇਲਾਹੀ ਸੁਗੰਧੀ ਨਾਲ ਬੂਹੇ ਤੇ ਬੂਹ ਰਹੇ ਅਰਸ਼ੀ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਨਾਪੇ ਨੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵਰੋਸੀਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭ ਛੁਡਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਉਚੇ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਛ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਪਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕੰਗਾਲ਼ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਚਾਹੋ ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਰੋਸਾਉਂਦਾ ਬਦਲ ਕੁਛ ਅਮਰੀ ਮੀਂਹ ਵਸਾਉਂਣ, ਕੁਛ ਦਾਨ ਦੇਣ ਹੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਆਯਾ ਹੈ, ਅਮੀਰ ਦੇ ਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਕਰਕੇ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਤੁਸੀ ਸੁਚੇ ਤੇ ਉਚੇ ਹੋ ਡਾਢੇ, ਹਾਂ ਜੀ, ਉਚੇ (ਬੁੱਲ੍ਹ ਥਿੜਕਣ ਲਗ ਪਏ) ਤੇ ਮੈਂ.... ਮੈਂ.... ਹਾਂ ਜੀ-ਨੀਵਾਂ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਆਖਦੇ ਂ ਹਨ... ਜਿਕੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕੋਈ ਅਸਰਾਲ, ਵੱਡਾ ਂ ਤੋਂ ਸੱਪ, ਪਰ ਜੀ...ਤੁਸੀਂ...। ਸਤਿਗੁਰ ਨੇ ਹੁਣ ਸਿਰ ਤੇ ਫੇਰ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ:-ਹੱਛਾ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ! ਆਵਾਂਗੇ ਅਸੀਂ ਆਪ ਤੇਰੇ ਘਰ, ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ ਤੇ ਨਾ ਘੱਲੀਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਲੈਣ ਨੂੰ, ਅਸੀਂ ਆਵਾਂਗੇ ਆਪੇ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਖਿੜ ਗਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਾਨੋਂ ਅਜ ਅੱਠਵੀਂ ਧੁਜਾ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਸੂ। ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀਓਸੁ ਤੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ੩. ਂ | | | १ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ:-ਤਬੇ ਓਹ ਆਇ ਕਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਆਪੇ ਆ ਗਏ ਦੁਨੀਚੰਦ | ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਉ ਭਾਉ ਕਰਿ ਕੈ ਲੈ ਗਿਆ !” ੪੭੩-<noinclude></noinclude> 5kw5m1oa9yuvq8c5j0l1mgpkaz1w3r3 250 74982 237368 2026-09-27T07:38:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪੁੱਤਰ-ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਧ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁਤਾ ? ਪਿਤਾ-ਨਹੀਂ ਪਹੁਤਾ। ਪੁੱਤਰ-ਕਿਉ ਪਿਤਾ ਜੀ? ਪਿਤਾ-ਬੇਟਾ! ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਫੇਰ ਸੱਯਾਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ ! ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪੁੱਤਰ-ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਧ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁਤਾ ? ਪਿਤਾ-ਨਹੀਂ ਪਹੁਤਾ। ਪੁੱਤਰ-ਕਿਉ ਪਿਤਾ ਜੀ? ਪਿਤਾ-ਬੇਟਾ! ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਫੇਰ ਸੱਯਾਵਾਨ ਕੌਣ ਹੈ ! ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਤਾ ਕੌਣ ਹੈ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ! ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ! ਬ੍ਰਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ ! ਸਾਧੂ ਕੋਣ ਹੈ ! | | ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਠਦਾ ਉਠਦਾ ਉਹ ਧੂੰਆਂ ਖੜਾ ਹੋ | ਗਈ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਬਹਿ ਗਈ। ਜਦੋਂ, ਬੇਟਾ ! ਮੇਰਾ ਗਿਆ; ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਦਿੱਸ ਆਏ ਤੇ ਉਹ | ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇ ਘਰ ਕੋਈ ਮੱਛੀ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਾਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਰਿੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਆਈ, ਐਸੀ ਸਿਆਣੇ ਤਾਂ ਕੀਹ ਸਿਆਣੇ ਕਿ ਮੇਰਾ ਹੀ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਪਿਆਰੀ ਲੱਗੀ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੱਛੀ ਖਾਵਾਂ। ਪੈਰੀਂ ਪਉਣਾ ਆਖਿਓਸੁ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਪਿਤਾ ਜੀ! ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਇਹੋ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਬੱਝੀ, ਇਸੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਂਣਾਂਤ ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕਿ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ? ਹੋ ਗਏ। ਬੇਟਾ ਜੀਓ ! ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਰਚਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਸੀ, ਮੈਂ ਜੋ ਪਿਤਾ-ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਜੀਉਂਦਿਆਂ ਇੰਨਾਂ ਅਮੀਰ ਸਾਂ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੁੱਖ ਵਿਚ ਸਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਾ ਹੀ ਲੋਚਿਆ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਕੇ ਜਮਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿਮੀ ਤੇ ਸਾਂ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਘਿਆੜ ਵਰਗਾ ਹਾਂ। ਜ਼ਿਮੀਂ ਉਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਡਾਢੇ ਭੁੱਖੇ ਨੂੰ ਬਘਿਆੜ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਸੋ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਬਘਿਆੜ ਵਾਂਙੂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਨੰਗਾ ਹਾਂ, ਕਈ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੈਦ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਕੈਦੀ ਹਾਂ। ਕੀਹ ਕੀਹ ਦੱਸਾਂ? ਮੈਂ ਤਦ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਦੁਖੀ ਸਾਂ। ਤੂੰ ਅੱਜ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਪਣੇ ਘਰ ਰੱਬ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਤੁਫ਼ੈਲ ਮੈਂ ਫੇਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆਦਮੀ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹਨੇਰਾ ਹਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਾਨਣ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਦਰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਦੁਆਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ. ਲਓ ਬੇਟਾ ਜੀ। ਤੁਸਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਸੁਹਣਾ ਰਸਤਾ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੈ: ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ! ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਹੁਣ ਦਿੱਸ ਆਇਆ ਹੈ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਘਣੇ ਦੁੱਖ ਪਾਏ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਏਥੇ ਆਕੇ ਦੁਖ ਨਾ ਪਾਉਣੇ, ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਬੈਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨੀ ਲੱਗ ਜਾਓ, ਜੋ ਆਖੇ ਸੋ ਕਰੋ ਤਾਂ ਸੁਖ ਪਾਓਗੇ, ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਐਵੇਂ ਨਾ ਗੁਆ ਲੈਣਾ। ਪਰ ਮਗਰੋਂ ਇਥੇ ਹਾਹੁਕਾ ਇਹੋ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੱਠੀ | ਕੀਤੀ ਦੌਲਤ ਕਿਸ ਕੰਮ ਆਈ ? ਉਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਹਾਲ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ? ਪਿਤਾ-ਬੇਟਾ! ਜਨਮ ਧਾਰਕੇ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਨੇਹੁੰ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਸੁਰਤ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਵਿਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹੀ, ਲੈਣ ਲੈਣ ਸੁਰਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਅਮਿੱਤ ਧਨ ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਹੋਰ ਮੰਗਦੇ ਰਹੇ, ਸੋ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਭੁੱਖ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ ਬੀ ਨਾ ਰੱਜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਵਾਪਰ ਗਿਆ, ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨਾ ਆਈ। ਫੇਰ ਪੂਰੇ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸੰਗ ਨਾ ਹੋਇਆ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾਤਾ ਥਾਪਿਆ ਉਹ ਫੋਕਾ ਕਰਮ ਕਾਂਡੀ ਸੀ, ਉਹ ਂ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਰਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ । ਕਿ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੇਰੇ | ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਖਾਣੀ ਛੱਡ | ਦੇਹ?' ਉਸ ਕਿਹਾ ਇਸ ਛਡਣੇ ਕਰ ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ ਹੋਏਗਾ? ਹਾਂ ‘ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਮੰਨਕੇ ਛੱਡੇਂਗਾਂ ਤਾਂ ਹੋਏਗਾ।’ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਬੱਝ ਗਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ ਆਖਿਆ ਜੇ ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਖਾਧੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਬਘਿਆੜ ਦਾ ਜਨਮ ਪਾਏਂਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਬੀ ਪੱਕ ਂ | | ਨੂੰ ਖੱਟਿਆ ‘ਨਾਮਣਾ' ਤੇ 'ਜੱਸ' ਇਥੇ ਇਕ ਕੌਡੀ -੪੭੫- ਪਾਪਾਂ ਬਾਝਹੁ ਹੋਵੈ ਨਾਹੀ ਮੁਇਆ ਸਾਥਿ ਨ ਜਾਈ॥ {ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧}<noinclude></noinclude> 613mx0qmg71ixwp43az7m332rl26pce 250 74983 237369 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ! ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਰਹੁ ਜਿਵੇਂ ਉਸ | ਦੇਹ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਸ ਲਸ ਕਰਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ। ਦੌਲਤ | ਕੂਲੇ ਕੂਲੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਾਨੂੰ। ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ! ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਰਹੁ ਜਿਵੇਂ ਉਸ | ਦੇਹ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਸ ਲਸ ਕਰਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ। ਦੌਲਤ | ਕੂਲੇ ਕੂਲੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਾਨੂੰ। ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਪਰ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਘੋਲ ਘੱਤੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ, ਸੱਤ ਕ੍ਰੋੜ ਵਾਰ ਸੱਟੇ ਤੇਰੇ ਇਕ ਹੁਕਮ ਤੋਂ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਆਯਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਛ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦਾਤਾ! ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਉਹ ਹੈ, ਉਹ ਸੀਸ ਧਰੇਗੀ ਤੇਰੀ ਆਯਾ ਦੇ ਚਰਨਾ ਉੱਪਰ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਜਾਹੁ ਭਾਈ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਛੁੱਟਣਾ ਹੈ, ਦੋਏ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਓ। ਂ ਏਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਾਕ ਭਾਗਵੰਤੀ ਦੇ ਸੁਣਕੇ ਦਾਤੇ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਮੋਤੀ ਡਲ੍ਹਕ ਆਏ ਹਾਂ ਜੀ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਖਿੜੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ। ਦੰਪਤੀ ਨੇ ਹਾਉਕਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਕਸੀਸ ਨਹੀਂ ਵੱਟੀ। ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਿਆ, ਆਪਣਾ ਕਮਾਕੇ ਸ਼ਹਿਤ ਦੀ ਮੱਖੀ ਵਾਂਙ ਕਿਣਕਾ ਕਿਣਕਾ ਜਮਾਂ ਕਰਕੇ ਭਰਿਆ ਭਰਾਇਆ ਨੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਨੀ ਭਾਰੀ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਦੀ ਨੈਂ ਤਰ ਲਈ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਭੀ ਡਿੱਠਾ: ਭਾਰ ਲੱਥਾ ਹੈ ਮਨ ਤੋਂ, ਮਨ ਹਲਕਾ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹੋਰ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਾਮ ਬਖਸ਼ਿਆ। ‘ਤਦਹੁ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨਾਉ ਧਰੀਕ ਸਿੱਖ ਹੋਇਆ। ਤਬ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਲਗਾ ਜਪਣਿ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-‘ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ' ਕਹਿਂਦਾ ਅੰਦਰ / ਛੱਤਾ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਭਲੇ ਅਰਥ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਗਿਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਦਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਭਾਗਵੰਤੀ ਂ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸਵੱਛ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕਲੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਤੀ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਆਯਾ ਸੁਣਕੇ | ਬੋਲੀ: ਮੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਮਾਲਕ ਜੀਓ! ਜੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੁਕਮ | ਕਰਨ ਕਿ ਮੈਂ ਬੀ ਮਾਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਰਾਵੀ ਵਿਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਉਤੇ ਆਪ ਛਾਲ ਮਾਰਾਂਗੀ ਜੋ ਤੁਧੇ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਨਾ ਲਗੇ। ਦੌਲਤ ਮਰਦ ਖੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਬਹੁਤ ਤ੍ਰੀਮਤ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤੇਰੀ ਤ੍ਰੀਮਤ ਤੇਰੇ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਬਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੁਟਾ ਦੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਮੈਲ। ਤੂੰ ਕਿਰਤ ਕਰੀਂ ਮੈਂ ਪਕਾਵਾਂਗੀ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਸਦਕੇ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ ਦੋਵੇਂ। ਉਸ ਨੂਰ ਝਮਕਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਸਦਕੇ, ਪਤੀ ਜੀਓ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਮਕਦੇ ਲਾਲਾਂ, ਸੁਹਣੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਲੁਟਾ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਖੁਸ਼, ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਖੁਸ਼, ਮੇਰਾ ਰੱਬ ਖੁਸ਼। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਆ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਬਚਨ ਦੱਸੇ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਭਾਗਵੰਤੀ ਆਪ ਆ ਗਈ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਧਰਕੇ ਬੋਲੀ:- ਓਥੇ ਲਿਖਣਹਾਰਾ ਕੌਣ ਸੀ ਮੇਰੇ ਸੁਹਣੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਿਆ! ਓਥੇ ਤੂੰਹੋਂ ਸਾਡੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਇਥੇ ਜੇ ਹੁਣ ਲੁਟਾ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਲੁੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆ! ਤੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਲੁਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਡਾ ਕੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਦੇਹ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਦਾਤ ਜੋ ਨਾਲ ਨਿਭੇ, | । ਮਿਲਿ ਸਤਿਸੰਗਤਿ ਸਮਾ ਬਿਤਾਏ॥ ਸਿਮਰਹਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਤਿਨਾਮੁ॥ ਤਜੇ ਬਿਅਰਥ ਜਿ ਘਰ ਕੇ ਕਾਮੂ॥ ਭਾ ਨਿਹਾਲ ਤਤਕਾਲ ਬਿਸਾਲਾ॥ ਧਰਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਜੁ ਦਯੋ ਦਿਆਲਾ॥ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਕ ਧੁੰਮ ਮਚ ਗਈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਪਰਗਣੇ ਦਾ ਅਜਾਰੇਦਾਰ, ਵਿਹਾਰ ਕਾਰ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਲਖਪਤੀਆ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸਿਖ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਆਪਣੀ ਤੇ ਪੀਹੜੀਆਂ ਦੀ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਮਾਯਾ ਲੁਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਵਡੇ ਆਦਮੀ ਦਾ-ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ-ਇਹ ਤਿਆਗ ਇਕ ਧੁੰਮ ਮਚਾ ਗਿਆ ਪੁ: ਜ: ਸਾਖੀ। -੪੮੯-<noinclude></noinclude> m2rpd98eomwyc4zyjkumpeeq152vjjx 250 74984 237370 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਨਿਮਕੀ ਕੋਈ ਨਿਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਕੋਈ ਦਰਦ ਭਰੀ | ਬੋਲੇ:"ਭਗਵੰਤੀ ! ਜਾਓ ਬੇਟਾ ਅੰਦਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਪਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ | ਭੁੱਖ ਹਰੋ;" ਭਗਵੰਤੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਤੱਕੀਓਸੁ ਤੇ ਦੂਜੀ ਛਿਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕੋਈ ਨਿਮਕੀ ਕੋਈ ਨਿਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਕੋਈ ਦਰਦ ਭਰੀ | ਬੋਲੇ:"ਭਗਵੰਤੀ ! ਜਾਓ ਬੇਟਾ ਅੰਦਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਝਰਨਾਟ ਪਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ | ਭੁੱਖ ਹਰੋ;" ਭਗਵੰਤੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਤੱਕੀਓਸੁ ਤੇ ਦੂਜੀ ਛਿਨ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢੱਠੀ, ਸੱਚੇ ਤਾਰਨਹਾਰਨ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ਾ ਦਿਤਾ:- ‘ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇ! ਉੱਠੀ ਬੇਟਾ! ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋਹੁ। ਲਿਆ ਅੰਨ ਪਾਣੀ, ਖੁਲਾ, ਪਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਬੀ ਪਾ, ਸਵੇਰ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਹੈ। ਭੁੱਖਿਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਲਾ ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸੁਹਣੇ ਸੁਲਤਾਨਾ! ਕੋਈ ਆਯਾ ਬਖਸ਼ੋ? ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਨੇ ਮਰਦਾਨੇ ਤੋਂ ਇਕ ਮੰਗੀ ਸੂਈ, ਮਰਦਾਨੇ ਨੇ ਰਬਾਬ ਦੀ ਕੰਡ ਵਿਚ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਲਈ ਮੋਮ ਲਾਕੇ ਖੋਭੀ ਹੋਈ ਸੂਈ ਕੱਢ ਦਿਤੀ। ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਦੇਕੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਖੁਲਾਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੇ ਸਕਿਆ | ਸੂਈ ਲੈ ਜਾਹ ਤੇ ਸਾਂਭ ਰੱਖ, ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਤੇ ਨਾ ਆਪ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਿਆ, ਸਾਰੇ ਭੁੱਖੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਉੱਠੀ ਬਚੜਾ! ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਲਿਆਉ, ਅੰਨ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਹੈ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ। ਰਿਜ਼ਕ ਸਾਰਾ ਦਾਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਹੈ।” ਏਹ ਬਚਨ ਸਨ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਪਏ ਨਿਕੀ ਬਰੀਕ ਫੁਹਾਰ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਸਨ ਜੋ ਵਣਾਂ | ਤੇ ਪੈਕੇ ਅੰਦਰ ਠੰਢਾ ਠਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਗਏ। ਅੰਨ ਖਾਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਠੰਢੇ ਜਿਗਰੇ, ਸੁਆਦ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬੀਬੀ ਗਈ। ਥਾਲ ਪਾਕੇ ਲੈ ਆਈ, | ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਅੱਗੇ ਧਰਕੇ ਬਹਿ ਗਈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੰਗ ਰੱਤਾ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਥਾਲ ਵਿਚੋਂ ਕੁਛ ਚਾਇਆ ਤੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: “ਖਾਓ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਦਿਤਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ! ਫੇਰ ਕੁਛ ਚਾਇਆ ਤੇ ਭਾਗਵੰਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਧਰਿਆ, ਆਖਿਆ: "ਬੇਟਾ ! ਛਕੋ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਂ ਹੈ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ। ਫੇਰ ਕੁਛ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆ, ਆਖਿਆ : ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਰਸੀਆ! ਲੈ ਅੰਨ ਮੂੰਹ ਪਾ-ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦਿਤੋਨੁ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹਿ! ਖਾਹ, ਖੀਵਾ ਹੋ, ਜਪੁ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰ। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉੱਪਰ ਤੱਕਿਆ, ਰਸੀਲੇ ਨੈਣ ਭਰ ਆਏ, ਸੁਹਣੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:"ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!" ਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਅੰਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਤੇ ਧਰਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਿਜ਼ਕ ਦਾਤਾ ਨੇ ਮੂੰਹ ਪਾਇਆ! ਜਗਤ ਨੂੰ ਖੁਲਾਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੁਲਾਕੇ ਆਪ ਚੱਖਿਆ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ ਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ, · ਫਿਰ . | | ਮਿਲੇਂਗਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗੇ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਕੇ ਲੈ ਲਈ, ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਫੁਰੀ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੇ ਪਿਆਰ-ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੱਤਾ ਕੇਵਲ ਆਯਾ ਮੰਨਣ ਦੇ ਸੁਆਦ ਵਿਚ ਮੱਤਾ ਸੱਤ ਬੰਚਨ' ਕਹਿਕੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਭਾਗਵੰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਨੂੰ ਦੇਹ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਚੱਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਗਵੰਤੀ(ਅੰਦਰ ਜਾਕੇ)-ਦੱਸੋ ਸ਼ਾਹ ਜੀ! ਕੀ ਆਗਿਆ ਹੈ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੀ? ਰੱਖੋ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਐਹ ਸੂਈ ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿ ਸਾਂਭ ਭਾਗਵੰਤੀ(ਹਰਿਆਨ ਹੋਕੇ)-ਕਿਸ ਅਰਥ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਤੈਥੋਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗੇ। ਭਾਗਵੰਤੀ-ਪਤੀ ਜੀ! ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਡਾਢਾ ਪੂਰਾ ਤੇ ਕੌਤਕਹਾਰ ਹੈ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਰਮਜ਼ ਪਾਈ ਹੈ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ। ਉਸ ਨੂਰ ਝਮਕਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਸਦਕੇ ਗਈ, ਉਸ ਮਿਹਰ-ਮੀਂਹ ਵਸਾਉਂਦੇ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਘੋਲੀ ਘੱਤੀ, ਪਤੀ ਜੀਓ! ਸੂਈ ਲੈ ਜਾਓ ਤੇ ਆਖੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀਓ! ਇਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰ ਬੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ? ਤਾਂ ਉਹ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਕੁਛ ਚਾਨਣਾ ਸਾਡੇ ਮੀਟੇ ਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ। -੪੮੭-<noinclude></noinclude> 10ayai1edogqh6qtqd37rcru10u220t 250 74985 237371 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>| ਸਿੱਧੇ ਰਸਤਿਓਂ ਭੁਲਾਵੇ। ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਹੈ ਜੇ ਆਪ ਸਹੇੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਬੱਚਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾਵੇ ਇਹ ਇਕ ਗੱਲ ਸਮਝੇ ਪੈ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਆਪ ਸਾੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਕ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>| ਸਿੱਧੇ ਰਸਤਿਓਂ ਭੁਲਾਵੇ। ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਫਲ ਤਾਂ ਹੈ ਜੇ ਆਪ ਸਹੇੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ, ਜੋ ਬੱਚਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾਵੇ ਇਹ ਇਕ ਗੱਲ ਸਮਝੇ ਪੈ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਆਪ ਸਾੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਕ ਕਰਤਾਰ ਤੇ ਦਾਤਾਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਦੰਡ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਦਾ ਦਿਆਲ ਭੁੱਲੇਂ; ਇਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸਫ਼ਲ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਨਾ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਘੋਰ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਹੇੜੇ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮਾਯਾ ਜੋੜਨ ਲਈ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਗਰ ਗੰਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਉਪਾਉ ਰੱਬ ਜੀ ਨੇ ਰਚੇ ਲਾਉਣ ਲਈ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖਾਤੇ ਖੱਟਣ, ਜਾਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਰੱਬ ਰਚਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਾ | ਜੀ ਮਿਹਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਬੀ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈਕੇ। ਮਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ, ਸੁਮਤਿ ਤੇ ਜੀਅ ਵਧੇਰੇ ਨੇਕੀ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਉਸ ਮਾਰਗ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ, ਘੱਲਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ, ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਬੁੱਧੀ ਸੁਧੀ (ਸਿਧਿ) ਵਿਚ ਬਦਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਮੀਂਹ ਵਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਵੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਫਲ ਹੈ। ਰੱਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਾਤਾ ਵਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨੇ ਹਾਰੇ ਜਾਣੋਂ। ਵੇਖੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਅਪਾਰ ਮਿਹਰ ਹੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਆਪ ਨੇ ਬੜੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਮੈਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਕੁਛ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰੋ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਕਰ ਦਿਓ। ਸੂਰਤ-ਡਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੱਬ ਜੀ ਡਰ ਦੇ ਦਾਤੇ ਨਹੀਂ, ਓਹ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਓਹ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਓਹ ਸਦਾ ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਸੱਚੇ ਪਿਤਾ, ਸੱਚੀ ਮਾਤਾ ਹਨ। ਜੀਵ ਦੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਆਪਣੇ १ ਗੁਰਾ ਇਕ ਦੇਹਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਸਭਨਾ ਜੀਆ ਕਾ ਇਕੁ ਦਾਤਾ ਸੋ ਮੈ ਵਿਸਰਿ ਨ ਜਾਈ ॥ {ਜਪੁਜੀ} ੨ ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀ ਲਦੀਅਹਿ ਪੜਿ ਪੜਿ ਭਰੀਅਹਿ ਸਾਥ ॥ ਪੜਿ ਪੜਿ ਬੇੜੀ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਪੜਿ ਗਡੀਅਹਿ ਖਾਤ॥ ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਬਰਸ ਬਰਸ ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਮਾਸ ॥ ਪੜੀਐ ਜੇਤੀ ਆਰਜਾ ਪੜੀਅਹਿ ਜੇਤੇ ਸਾਸ ॥ ਨਾਨਕ ਲੇਖੈ ਇਕ ਗਲ ਹੋਰੁ ਹਉਮੈ ਝਖਣਾ ਝਾਖ ॥ ੧ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} ਮਨਮੁਖ ਬਿਦਿਆ ਬਿਕ੍ਰਦਾ ਬਿਖੁ ਖਟੈ ਬਿਖੁ {ਰਾਮ:ਮ:੧} “ ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਬੁਧਿ ਹਰਿ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬੁਧਿ ਬਦਲੀ ਸਿਧਿ ਪਾਈ ॥੨॥੨੧॥੭੨॥ ਖਾਇ ॥ {ਗਉੜੀ: ਕਬੀਰ ਜੀ} ਪੂਨਾ:-ਤਿਥੈ ਘੜੀਐ ਸੁਰਾ ਸਿਧਾ ਕੀ ਸੁਧਿ ॥ {ਜਪੁਜੀ} | | / | ਜੀਵ ਜੋ ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਜੋ ਸ਼ਰੀਰ ਧਾਰੀ ਹੋ, ਇਹ ਭੀ ਮਿਹਰ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਧਾਰਕੇ, ਮਾਯਾ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਿ ਮਾਦੇ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਪਾਕੇ ਰੂਹ ਦਾ ਕਿਣਕਾ ਘੋਲਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਪੈ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿਚ ਜਾਕੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਬਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਿ ਪਾਪਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਕੇ ਉਸ ਤੇ ਫਤੇ ਪਾਕੇ ਰੂਹ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਜਗਤ ਕਿਸੇ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ; ਨਹੀਂ, ਜਗਤ ਇਕ ਖੇਲ ਹੈ ਕਿਸੇ ਸੋਹਣੇ ਦਾ। ਹਾ, ਓਸਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਹੈ ਇਸ ਵਿਚ, ਹਾਂ, ਇਹ ਇਕ ਅਖਾੜਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਬੀ ਸਮਝੋਂ ਪਰੇ ਕੌਤਕ ਹੈ, ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੈਕੇ ਰੂਹ ਉੱਨਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੂਹ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਬੇ-ਹੱਦ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਬੀ ਸਭ ਕੋਈ ਇਕ ਦਰਜੇ ਹਰ ਕੋਈ ਜਿਸ ਦਰਜੇ ਦੀ ਤੁਕੀ ਨਹੀਂ। ੧ ਜਿਵੈਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ:- ਹਉ ਗੋਸਾਈ ਦਾ ਪਹਿਲਵਾਨੜਾ ॥ ਮੈ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਉਚ ਦੁਮਾਲੜਾ ॥ ਸਭ ਹੋਈ ਛਿੰਝ ਇਕਠੀਆ ਦਯੁ ਬੈਠਾ ਵੇਖੈ ਆਪਿ ਜੀਉ ॥ {ਸਿਰੀ ਰਾਗ: ਮ:੫} -803-<noinclude></noinclude> rf8zy3te3ffcifgfb4sc6ia5ozbc5us 250 74986 237372 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ | ਕੀ ਤਾਸੀਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹਥ ਧਰਦੇ ਹਨ ਓਸ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕੀਂ ਲਗੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ। ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਸਤਿਨਾਮ ਦੇ ਧਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ | ਕੀ ਤਾਸੀਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹਥ ਧਰਦੇ ਹਨ ਓਸ ਦੀ ਕਾਇਆਂ ਪਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕੀਂ ਲਗੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ। ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਸਤਿਨਾਮ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹੋਏ। ਚੰਗਾ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਠੱਟ ਬੱਝ ਗਿਆ, ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਧਰਮਸਾਲ ਰਚੀ ਗਈ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਟੁਰ ਪਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਇਥੋਂ ਫਿਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੂੰ ਚੁਪ ਚੁਪਾਤੇ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਧਨ ਦੌਲਤ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਦਮੀ ਸੀ ਹੁਣ ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇਕ ਚੋਟੀ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਬਚਨ ਬਿਲਾਸ ੋ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ੧੫ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿਚ ਰਚਕੇ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਕੇਡਾ ਸੁਭਾਗ ਹੋ ਗਿਆ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕਿ ਜਿਸ ਪਰਥਾਇ ਇਕ ਬਾਣੀ ਰਚੀ ਗਈ ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਸਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰਾ ਬਣੀ। ਮਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਸਾਡਾ ਹਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਉਸਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਨਿਰੂਪਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਧੰਨ ਭਾਈ ਦੁਨੀ ਚੰਦ! ਆਪ ਤਰਿਆ ਤੇ ਜਗਤ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆਂ। ੧ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਉਸ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਈ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਚੁਹੱਟਾ ਮੁਫਤੀ ਬਾਕਰ, ਵਜੀਰ ਖਾਂ ਦੀ ਮਸੀਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੰਮ੍ਹਾਲ ਵਿਚ ਗ੍ਯਾਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਟੀਕਾਕਾਰ ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੇ ਕਰਤਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਕੋਸ਼ ਜੀ) ਦੇ ਬਹਨੋਈ ਭਾਈ ਹਰਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਘਰ ਵੇਚਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਦੁਕਾਨ ਖਰੀਦਕੇ ਲਗਾਈ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਮਸਤਾਨੇ (ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਨ ਓਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਫੇਰ ਸੰਤ ਬੰਨਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪੰਡਤ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹਨ। ਛੋਟੀ ਰਾਵੀਓਂ ਪਾਰ, ਬਦਾਮੀ ਬਾਗ ਕੋਲ ਬਘਿਆੜ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਬੀ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ, ਸੋ ਭੀ ਮੌਜੂਦ ਸੁਣੀਂਦਾ ਹੈ। २ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਰਾਗ ਆਸਾ ਕੀ ਵਾਰ ਕੀਤੀ, ਪਉੜੀ ੧੫ ਪਰਥਾਇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ। ‘ ਹਾਫਜ਼ਾਬਾਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ‘ਕੂੜ ਰਾਜਾ’ ਤੋਂ ‘ਮਤ ਥੋੜੀ ਸੇਵ ਗਵਾਈਐ ਤੱਕ ਲਿਖ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ “ਅਗੇ ਵਾਰ ਪੂਰੀ ਲਿਖਣੀ ਹੈ। ” ੩ ਪਿੱਛੇ ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਦਾ, ਜੋ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹਨ, ਭਾਵਾਰਥ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਹੇਠਾਂ ਟੂਕਾਂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। -੪੯੦-<noinclude></noinclude> ovkl2hlt8rt58oh2rjayauq5ho9p1ci 250 74987 237373 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਹੈ, ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੇ-ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੁੱਖ ਵਾਲੀ ਸੁਰਤ ਲੈ ਕੇ ਜੁ ਮੋਇਆ ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੇ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਦੇਹੀ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਪਰ ਸੂਖਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਤਿ ਭਾਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਵਿਚ ਹੈ, ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੇ-ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੁੱਖ ਵਾਲੀ ਸੁਰਤ ਲੈ ਕੇ ਜੁ ਮੋਇਆ ਜ਼ਿਮੀਂ ਤੇ ਰਿਹਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਜਰ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਦੇਹੀ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਪਰ ਸੂਖਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਭੁੱਖੀ ਸੁਰਤ ਵਾਲੇ ਪਸੂ ' ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹਾਏ! ਸਾਡੀ ਭੁੱਲ! ਹੈਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਆਪ ਹਾਂ। ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਅਯਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿਂਦੇ ਹਾਂ ਤਿਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਹੈ, ਜੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸ਼ਰਾਬ ਖਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁਲੇ ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਾ ਆਉਂਦੇ; ਫਿਰ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਠੂਠੀਆਂ, ਸੁਰਾਹੀਆਂ, ਕਲਾਲਖਾਨੇ ਹੀ ਤੱਕੀਦੇ ਹਨ ਨਾ। ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਵਹੁਟੀ ਨੇ ਕਈ ਵੇਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਵੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਭਾ ਪੱਤੇ ਨਜਿੱਠਦੇ ਹੋ ਤੇ ਦਸੌਰਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਇਉਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਰਕੇ ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਗਰਦ ਗੁਬਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਪਿਆ ਰੁਲਸਾਂ ਨਾ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੀ ਦੋਸ਼? ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅਯਾਸ ਕਰਸਾਂ ਸੋ ਬਣ ਜਾਸਾਂ। ‘ਨਿੱਕਾ ਕੱਤੇ ਆਪ ਨੂ, ਮਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਬਾਪ ਨੂੰ'। ਹੱਛਾ, ਬੀਤ ਗਈ। ...ਜੋ ਬੀਤੀ ਹੋ ਬੀਤੀ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਨਾ ਪਰਤਦੀ, ਜੋ ਬਾਕੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਾਂ? ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਸਰੂਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ-ਤੇਰੇ ਘਰ ਯੋਤੀ ਰੂਪ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵਾਂ? ਚਰਨ ਚੱਲ ਪਕੜਾਂ? ਆਖਾਂ ਭੁੱਲਾ ਹਾਂ? ਰਾਹ ਪਾਓ। ਵਾਹ ਕੌਤਕੀਆ! ਕਿੰਞ ਆਰ ਪਾਰ ਦਿਖਾ ਦਿਤੇ ਸੁ ਤਦੇ ਜਗਤ ਤੇਰਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਨਾ ਝੁਕੇ? ਧਨ ਤੂੰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ! ਹਾਂ! ਓਹ ਕਹਿਂਦੇ ਸਨ: ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ !! ਮੇਰੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣ, ਜਿੱਡਾ ਮਿੱਠਾ ਪਿਆ ਲੱਗਦਾ ਏਂ ਸਦਾ ਲੱਗਦਾ ਰਹੇਂ, ਸਦਾ ਲੱਗਦਾ ਰਹੇਂ!!! | | ਜਾ ਟਿਕਾਂ? ਠਾਕਰ ਮੰਦਰ ਰਚ ਲਵਾਂ? ਧਨ ਬਤੇਰਾ ਹੈ ਓਸੇ ਮੰਦਰ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਹੋਕੇ ਦਿਨ ਬਿਤਾ ਲਵਾਂ? ਪਰ ਓਸ ਸੂਰਤ ਨੇ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ:-ਭਗਵੰਤ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ, ਭਗਵੰਤ ਲਈ ਭਗਤੀ, ਭਾਉ, ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਭਗਵੰਤ ਦਾ ਨਾਮ, ਨਾਮ ਜਪਕੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਖ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਭਲਾ ਕਰਨਾ, ਪਰ ਹਾਂ, ਸੱਚੀ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬੀ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਜੋ ਕਹੇ ਸੋ ਕਰਨਾ। ਮੈਂ ਭੁੱਲਾ, ਧੰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ! ਜੋ ਹੁਕਮ ਕਰੇ ਸੋ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਸੋਚਾਂ ਕਰਾਂ? ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਹੋਵਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਲਿਹਾਰ ਹੋ, ਉਹ ਦੇਵੇਗਾ ਚਾਨਣਾ। ਠੀਕ ਮੇਰੀ ਮਤ ਜੇ ਚਾਨਣੇ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਪਿਉ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਧ ਕਿੱਥੇ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਕੀ ਹਾਂ ਤੇ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੀ ਹਨ ਤੇ ਦਰਗਾਹਾਂ ਦੇ ਦੌਤਕ ਕੀ ਹਨ? ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਰਿਹਾ। ਚਾਹੋ ਅਕਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀ ਚਾਨਣਾ ਚਰਾਗ਼ ਸੀ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਅਗੇ ਕਿੰਨੇ ਤਾਰੇ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਸ਼ਮਾਦਾਨ ਬਲਦੇ ਹਨ! ਵਾਹ ਓਏ ਮਨੁੱਖਾ! ਤੇਰੀ ਆਕੜ ਹੈਂਕੜ ਤੇ ਵਾਹ ਤੇਰੇ ਚਾਨਣੇ। ਤੇ ਚਾਨਣਿਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨੇਰੇ! ...ਹੁਣ ਸੋਚਾਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂ? ਸੋਚੋ! ਟੁਰ ਜਾਓ!... ਮੇਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਕੀਹ ਸਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲੱਖਾਂ ਲੱਖਾਂ ਵਾਰ ਭਾਵੇਂ ਪਿਆ ਸੋਚੀ ਜਾਵਾਂ। ਮੇਰੀ ਮੱਤਿ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਨਣਾ ਅੱਜ ਪਿਆ ਹੈ ਇਸ ਬਿਨਾਂ ਸਦਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੂਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚਾਨਣਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਾਸ ਹੈ, ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪਾਸ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਵਰੋਸਾਏ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਪਾਸ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦਾਤਾ ਹੈ ਚਾਨਣ ਦਾ, ਗੁਰਮੁਖ ਦਾਤਾ ਹੈ ਚਾਨਣ ਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖ ਦੁਇ ਸਰੂਪ ਧਾਰਕੇ ਉਹ ਸੁਹਣਾ ਮੈਂ ਮਾਇਆਧਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਤਾਰਨਹਾਰ ਜਗਤ ਦਾ, ਹਾਂ; ਤਾਰਨਹਾਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰੀ ਹੋ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹੋ ਹੈ ਭਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀਹ ਕਰਸਾਂ, ਵਿਹਾਰ ਛੱਡ ਅਵਤਾਰ। ਚੱਲਾਂ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉੱਡਕੇ ਅੱਪੜਾਂ ਦਿਆਂ? ਖਾਣ ਜੋਗਾ ਬਤੇਰਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਬਨ ਵਿਚ ਤੇ ਕਰਾਂ ਕੀਹ? ਹਾਂ, ਕੀਹ ਕਰਾਂ? ਬਲਿਹਾਰ ਹੋਵਾਂ ਜਾ ਬੈਠਾਂ? ਗੰਗਾ, ਗਯਾ, ਬਨਾਰਸ, ਗੋਕਲ, ਮਥਰਾ | ਸਤਿਗੁਰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ! ਸਦਕੇ ਹੋਵਾਂ ਬੱਸ | -804-<noinclude></noinclude> e66mgnotem2vnr3r1dln5yrdgc7lq2b 250 74988 237374 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤਾਈਂ ਕਿ ਸਾਂਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸਮਝੋ ਪਰੇ, ਕਿਸੇ ਅਤਿ ਆਨੰਦ, ਕਿਸੇ ਕਥਨੋਂ ਪਰੇ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਆਨੰਦ ਰਸ ਅੰਮਿਤ ਤੇ ਪਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਰਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੱਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤਾਈਂ ਕਿ ਸਾਂਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸਮਝੋ ਪਰੇ, ਕਿਸੇ ਅਤਿ ਆਨੰਦ, ਕਿਸੇ ਕਥਨੋਂ ਪਰੇ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਆਨੰਦ ਰਸ ਅੰਮਿਤ ਤੇ ਪਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ। ਸੋ ਡਰੋ ਨਹੀਂ? ਖੁਸ਼ | ਹੋਵੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਤਨੀ ਭਾਰੀ ਉੱਨਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਤਾਂਈ ਅੱਪੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਮਹਲ ਤਕ, ਸਾਂਈ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਤੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਈ ਰੱਬ ਜੀ ਦਾ ਡਰ ਬੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਮਲ ਭਉ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਭਉ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਹ ਭਉ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰ ਆਖੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਡਰ ਦਲੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਵਲ ਰੁਚੀ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾਂ ਕਈ ਵੇਰ ਕਾਲੀ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈਕੇ। ਨਿਰਮਲ ਭਉ ਉਹ ਡਰ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜਾਨ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਘੁੱਟਕੇ ਨਪੀੜ | ਘੱਤਦਾ ਹੈ, ਭਉ ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਨਿਰਮਲ ਭਉ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਫਤ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਜਾਈਦਾ ਹੈ। ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਮਿਤ ਵਿਚ ਹੋ, ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਤਕ ਦੇਖਦੇ ਹੋ। ਹਰੇਕ ਬੰਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਦੇਹੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਤੱਕੀ ਦਾ ਮੌਕਿਆ ਹੈ, ਤਦੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:-ਇਸ ਦੇਹੀ ਕਉ ਸਿਮਰਹਿ ਦੇਵ ॥ ਸੋ ਦੇਹੀ ਭਜੁ ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵ ॥ {ਭੈਰਉ:ਕਬੀਰ} ਪੁਨਾ:-ਪ੍ਰਾਣੀ ਤੂੰ ਆਇਆ ਲਾਹਾ ਲੈਣਿ। ਦੇ | | ਂ ਸਾਰੇ ਦਾ, ਜੁਜ਼ਵ ਹੈ ਕੁੱਲ ਦਾ, ਕਿਣਕਾ ਸਮਸ਼ਟੀ ਦਾ, ਜ਼ਰਹ (ਕਿਣਕਾ) ਹੈ ਰੇਤ ਥਲੇ ਦਾ, ਸੋ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਾਰੇ ਨੂੰ, ਕੁੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੀ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਾ ਕਰਤਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹੈ ਓੁਹ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇ ਭੇਤ ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ। ਬੱਸ ਹੈ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਵਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ, ਉਸਦੀ-ਮਾਂ ਵਾਂਙੂ ਬਾਲ ਬਣਕੇ—ਉਂਗਲੀ ਫੜੀ ਰੱਖਣੀ ਸੁੱਖ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੀ ਉਂਗਲ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਮਾਂ ਦੀ ਉਂਗਲ ਫੜੀਏ। ਉਸ ਮਾਂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਵਿਚ ਰਹੀਏ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾਂ ਮੇਲਾ ਹੈ, ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ ਅਸੀਂ ਲਿਵ ਵਿਚ ਆਕੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਤੇ ਦੁਖ ਸਾਡੇ ਭਲੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਹੈ। ਤੱਕ ਲਵਾਂਗੇ ਕਿ ਸਾਡਾ ਆਪਾ ਸੁਖ ਦੀ, ਰਸ ਦੀ, ਟਿਕਾਉਂ ਦੀ, ਖੇੜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿਵ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਬੀ ਸੁਖ ਤੇ ਮਰਕੇ ਬੀ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਦਾ ਹੈ।-ਹੁਣ ਲਓ ਬੇਟਾ ਜੀਓ! ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ। 8. ਉਹ ਸੂਰਤ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਉੱਪਰ ਨੂੰ ਉੱਠੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚਾਨਣੈ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਮੂਰਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਉਪਰ ਨੂੰ ਉਠਦੀ ਜਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਲਾਸਾਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਜਾਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਓਹ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ। ਚੱਕ੍ਰਾਏ ਨੈਣ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਦੁਇ ਹੱਥ ਨੈਣਾਂ ਤੇ ਧਰਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਨੀਮ ਬਿਸੁੱਧ ਹੋਇਆ ਰਿਹਾ। ਫੇਰ ਉਠਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰੇ, ਖੋਹਲੇ ਤੇ ਤੱਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਨਜ਼ਾਰੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸੇ, ਉਜਾੜ ਸੀ ਤੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸੀ। ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਸਿਰ ਬੀਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਵੇ, ਆਖੇ:-ਇਹ ਨਾਨਕ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਯੋਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਇਆ ਨਾ। ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਏਹ ਕੌਤਕ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਏ ਹਨ? ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਕਿਸੇ ਮਾੜੀ ਦਸ਼ਾ -808- {ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੫} ੨ ਏਹ ਕਿਨੇਹੀ ਚਾਕਰੀ ਜਿਤੁ ਭਉ ਖਸਮ ਨ ਜਾਇ ॥ {ਆਸਾ ਵਾਰ ਮ:੨} ਪੂਨਾ:-ਨਿਰਭਉ ਭਏ ਸਗਲ ਭਉ ਮਿਟਿਆ ॥ {ਆਸਾ ਵਾਰ ਮ:੫} ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਭਉ ਪਾਇਆ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ਹਰਿ {ਸੂਹੀ ਮ:੪} ਵੇਖੇ ਰਾਮ ਹਦੂਰੇ ॥ ੪ ਨਾਨਕ ਭੈ ਵਿਣੁ ਜੇ ਮਰੈ ਮੁਹਿ ਕਾਲੈ ਉਠਿ ਜਾਇ ॥ {ਮਾਝ ਵਾਰ ਮ:੩} .<noinclude></noinclude> m2w1demai9sghkuh0c117t8sv91gvt8 250 74989 237375 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਉਸ ਤੋਂ! ਵਾਰਾਂ ਇਹ ਆਪਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਾਈਂ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਜ ਖੁੱਲ੍ਹੇ | ਹਨ ਨੈਣ ਕਟੋਰੇ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧੁਰੋਂ ਆਕੇ। ਸਦਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੋਂ! ਬਲਿਹਾਰੀ ਸਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦਿਨੇ ਰਾਤ ਉਸ ਤੋਂ! ਵਾਰਾਂ ਇਹ ਆਪਾ, ਜੋ ਅੱਜ ਤਾਈਂ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੱਜ ਖੁੱਲ੍ਹੇ | ਹਨ ਨੈਣ ਕਟੋਰੇ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧੁਰੋਂ ਆਕੇ। ਸਦਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਤੋਂ! ਬਲਿਹਾਰੀ ਸਦਾ ਸਦਾ! ਨਿਤ ਨਿਤ ਸਦਕੇ! ਮੈਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਇਆ ਸੂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਏਗਾ! ਇਹੋ ਉਹ ਸੂਰਤ ਆਖਦੀ ਸੀ ਨਾ-ਸਤਿਗੁਰ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰੇਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਉੱਡ ਚੱਲਾਂ! ਸਦਕੜੇ ਹੋਵਾਂ? ਆਖਾਂ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾ ਲੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਲਾ ਲੈ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸੁਹਣੀ ਪਾਵਨ ਧੂੜ। ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧੂੜੀ ਹੋਕੇ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਵਾਂ, ਮੈਂ ਧੂੜ ਹੀ ਹਾਂ ਨਾ ਮੈਲੀ? ਐਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਸੋਚਦਾ, ਕਦੇ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨੈਣਾਂ ਅੱਗੇ ਫੇਰ ਫੇਰ ਦੇਖਦਾ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਟੁਰੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਕਈ ਸਿਆਣੂਆਂ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲੋਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਾਂ ਘਰ ਆ ਪਹੁੰਚਾ। ਮਰਦਾਵੇਂ ਦੀਵਾਨਖਾਨੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਜ਼ੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਮਰਦਾਨਾ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਸੁਰ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਕਬੀਲਾ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਆਵੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਨ ਮੂੰਹ ਪਾਈਏ। ਜਾਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਨਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਪਟ ਗਿਆ, ਧੰਨ ਤੂੰ! ਧੰਨ ਤੂੰ! ਧੰਨ ਤੂੰ! ਆਖਦਾ ਜਾਏ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਐਉਂ ਚੰਬੜਦਾ ਜਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਲ ਮਾਂ ਦੇ ਗਲ ਨੂੰ ਚੰਬੜਦਾ ਹੈ। ‘ਹੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਮੇਰੀ ਉਹਾ ਗੱਲ ਕਰ ਜਿਤ ਤੂੰ ਨਾ ਵਿਸਰੇਂ। ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਬਲਿਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਹਾਂ।” ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ, ਆਖਿਆ,-‘ਦੁਨੀ ਚੰਦ ! ਉੱਠ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋ, ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ। ਤੇਰੀ ਰਹਿ ਬਣ ਆਵੇਗੀ। ਪਤ ਸੇਤੀ ਘਰ ਜਾਏਂਗਾ, ਤੂੰ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋਹੁ!” ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਗੁਰੂ! ਹਨੇਰਾ १ ਪਸੂ ਪਰੇਤਹੁ ਦੇਵ ਕਰਿ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ॥ {ਭਾ ਗੁ: ਵਾ: ੧੦-੧੫} | ਂ ਨਾ ਪਵੇ, ਭੁਲੇਵਾ ਨ ਆਵੇ, ਤੇਰੀ ਸਿਆਣ ਮੈਥੋਂ ਨਾ ਗੁਆਚ ਜਾਵੇ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਖੁਹਲੀ ਹਈ, ਆਰ ਪਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹਈ ਤੇ ਜੋ ਤੂੰ ਹੋਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈਂ ਸਦਾ ਦਿੱਸਦਾ ਰਹੁ, ਹੇ ਸਤਿਗੁਰੂ! ਹੇ ਚਾਨਣਾ ਦੇਣ | ਵਾਲੇ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭੁਲੇਵਾ ਨਾ ਪਵੇ ਜੋ ਤੁਧਿ ਨੂੰ ਜੋਤ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੁਛ ਹੋਰ ਵੇਖਾਂ? ਹਾਂ, ਵੇਖਾਂ ਆਪਣਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ। ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ-ਦੁਨੀ ਚੰਦ! ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੋ, ਕਰਤਾਰ ਭਲੀ ਕਰੇਗਾ, ਜਾਹ ਅੰਦਰ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ ਜਾਹ ਤੂੰ ਬੀ ਅੰਨ ਖਾਉ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਬੀ ਪਾਉ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਸੱਤ ਬਚਨ ਮੇਰੇ ਦਾਤਾ ਜੀ! ਜੋ ਤੁਧੇ ਨੂੰ ਭਾਵੇ ਮੈਂ ਸੋਈਓ ਗੱਲ ਕਰਾਂ, ਦਾਤਾ ਜੀਓ! ਉਹੋ ਕੁਝ ਕਰਾਂ, ਪਰ ਹੋ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੁਸੀਂ ਬੀ ਅੰਨ ਪਾਓ ਨਾ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਓ ਤਾਂ ਪਰਵਾਰ ਪਾਵੇ ਨਾ। ਮੇਰਾ ਕੁਟੰਬ ਤੂੰ, ਸਾਕ ਤੂੰ ਸੱਜਣ ਤੂੰ, ਸੈਣ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਮਾਣ ਤਾਣ ਹੁਣ ਤੁੱਧੇ ਉਤੇ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਘਰ ਦੇ ਚੱਲ, ਚਰਨ ਪਾ, ਅੰਨ ਜੀਉਂ! ਫੇਰ ਤੁੱਧੇ ਦਾ ਬਚਿਆ ਪਰਿਵਾਰ ਖਾਵੇ ਤੇਰਾ ਸਦਕਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਸਦਕਾ ਖਾਸਾਂ, ਮੇਰੀ ਕਮਾਈ ਮੈਲੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਧੋ ਦੇਹ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਬਿਹਬਲਤਾ ਤੇ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਵੇਖਕੇ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਨੈਣ ਸਰਵੇ ਹੋ ਗਏ ਜਲ ਨਾਲ ਤੇ ਉਠ ਖੜੋਤੇ:-ਚੱਲ ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਖੁਲਾਈਏ। ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਹੱਥ ਜੁੜੇ, ਮਗਰ ਮਗਰ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਮਿਹਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਲ-ਗੁਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਮੀਰੀ ਠਾਠ ਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਅੰਦਰ ਗਏ ਤਾਂ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕੁਆਕੇ ਆਖਿਆ:- ‘ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਗੁਰਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਪੈ ਜਾ'! ਘਰ ਵਾਲੀ ਸੁਘੜ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਸਿਰਤਾਜ ਦਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਬਦਲੇ ਡਿੱਠੇ, ਕੋਈ ਮਿਠਾਸ, -੪੮੬-<noinclude></noinclude> 1q91k2wge4p0dmu8h1gu3uqnqndz9c6 250 74990 237376 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕੀਂ ਪੜ੍ਹਕੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ | ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਚਿਤਵਦਾ, ਮੰਦੇ ਤੋਂ ਬੱਚਦਾ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕੀਂ ਪੜ੍ਹਕੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ | ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਚਿਤਵਦਾ, ਮੰਦੇ ਤੋਂ ਬੱਚਦਾ, ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪੜ੍ਹਕੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਯਾ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ । ਸਾਂਈਂ ਵਿਚ ਜਾਗਦਾ, ਲਿਵ ਲਾਕੇ ਟੁਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹਕੇ ਭੁੱਲ ਵਿਚ | ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਭੁਲੇਵਾ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਬਿਵਹਾਰਕ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹਕੇ | ਸੀ ਕਿ ਲੋਕੀਂ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿੱਦ੍ਯਾ ਪੜ੍ਹਕੇ ਵਧੇਰੇ ਭੁੱਲੇਵੇਂ ਵਿਚ ਫਸਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ: ਮਾਇਆ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਖੀ ਨਾਮ ਭੁਲੇਵੇ ਦਾ ਹੈ। ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਕਲ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਧੋਖਾ, ਛਲ, ਫਰੇਬ ਸਿਖ ਜਾਂਦੇ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਨ, ਐਸੇ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸੱਯਾ ਮੇਰੀ ਹੈ ਕੁਟੰਬ ਮਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਪਣੇ ੋ ਇਕ ਹੌਰ ਸੁਣ:- ਮੋਹ ਵਿਚ ਭੁਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਮਾਇਆ ਹੈਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਦ ਵਿਚ ਭੁਲਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੰਸਾਰੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਭੁਲੇਵਾ ਹੈਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਜਾਣਨ ਦੇ ਗਰਬ ਵਿਚ ਫਸਾਕੇ ਅੱਗੇ ਤੱਕੀ ਕਰਨੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਮਾਇਆ ਭੁਲੇਵਾ ਹੈ, ਭੁਲੇਵਾ ਮਾਇਆ ਹੈ। ਭੁਲੇਵਾ ਕੀਹ ਹੈ? ਕਿ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਝ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਭਾਸੇ, ਉਸ ਦੇ ਸੁਖ ਸਦੀਵੀ ਭਾਸਣ ਤੇ ਮਨ | ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਉਸ | ਸ਼ਕਤੀ, ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਵਜੂਦ ਨਾ ਸਹੀ ਕਰੇ ਜੋ ਕਿ ਂ ਸਾਰੇ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜੋ ਰੱਬ ਜੀ ਤੋਂ ਮਨ ਨੂੰ | ਉਖੇੜਕੇ ਉਸਦੀ ਕੀਤੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾਵੇ ਸੋ ਭੁਲੇਵਾ | ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਰੱਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਰੱਬ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ | ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਹਾਂ, ਜੋ ਰੱਬ ਜੀ ਵੱਲ ਰੁਖ ਤੇ ਝੁਕਾਉ ਪਕੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭੁਲੇਵਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ | ਨੂੰ ਪਦਾਰਥ ਕਿ ਕੁਟੰਬ, ਇੱਜ਼ਤ ਕਿ ਸੱਜਣ ਭੁਲੇਵੇ | ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ ਹਨ, ਜਿਹੇ ਕੁ ਸਾਂਖ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਤੇ ਨਾਸਤਕ, ਜੋ ਵਿੱਯਾ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਚੁੰਧ੍ਯਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਜੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਕੇ ਨਾ ਦਿੱਸਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਭੁਲੇਵਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਜੀ ਹੈਨ ਨਹੀਂ, . ਐਸੇ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੁਹਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਪੜ੍ਹੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਕੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੇਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਰੱਬ ਜੀ ਤੋਂ ਵੇਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਆਕੇ ਖੇਚਲ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪਸਾਰੇ ਦਾ ਮੂਲ ਸ੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਹੈਨ ਤੇ ਰੱਬ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੇਲ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਬ ਜੀ ਵਿਚ ਲਿਵ ਲੁਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲਿਵ ਮੇਲ ਹੈ। ਉਹ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਫਲ ਹੈ ਜੋ ਉਪਕਾਰ, ਭਲਿਆਈ, ਨੇਕੀ ਸਿਖਾਵੇ, ਜੋ ਸਾਂਈਂ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਖਾਵੇ। ਓਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਦਰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ १ ਮਨ ਸਮਝਾਵਨ ਕਾਰਨੇ ਕਛੂਅਕ ਪੜੀਐ ਗਿਆਨ ॥ ਪੁਨਾ:-ਸਚੈ ਸਰਮੈ ਬਾਹਰੇ ਅਗੈ ਲਹਹਿ ਨ ਦਾਦਿ ॥ ਅਕਲਿ ਏਹ ਨ ਆਖੀਐ ਅਕਲੀ ਸਾਹਿਬੁ ਸੇਵੀਐ ਅਕਲੀ ਪਾਈਐ ਮਾਨੁ ॥ ਅਕਲੀ ਪੜ੍ਹਿ ਕੈ ਬੁਝੀਐ ਅਕਲੀ ਰਾਹੁ ਏਹੁ ਹੋਰਿ ਗਲਾਂ ਸੈਤਾਨੁ ॥ ੧ ॥ ੨ ਏਹ ਮਾਇਆ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਵਿਸਰੈ ਮੋਹੁ ਉਪਜੈ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਲਾਇਆ ॥ ੩ ਕਹੈ ਨਾਨਕੁ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜਿਨਾ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ਤਿਨੀ ਵਿਚੇਮਾਇਆ ਪਾਇਆ ॥੨੯॥ ੪ ਪੜਿਆ ਮੂਰਖੁ ਆਖੀਐ ਜਿਸੁ ਲਬੁ ਲੋਭੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥ ੫ ਲਿਖਿ ਲਿਖਿ ਪੜਿਆ ਤੇਤਾ ਕੜਿਆ॥ ੬ ਵਿਦਿਆ ਵੀਚਾਰੀ ਤਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ॥ 2 ਨਾਨਕ ਸੋ ਪੜਿਆ ਸੋ ਪੰਡਿਤੁ ਬੀਨਾ ਜਿਸੁ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਗਲਿ ਹਾਰੁ ॥੫੪॥੧॥ {ਗਉੜੀ ਕਬੀਰ ਜੀ} ਅਕਲਿ ਗਵਾਈਐ ਬਾਦਿ ॥ ਕੀਚੈ ਦਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕੁ ਆਖੈ {ਵਾਰ ਸ: ਸ: ਮ: ੧} {ਰਾਮਕਲੀ ਮ: ੩ ਅਨੰਦ} {ਅਨੰਦ} {ਮਾਝ ਵਾਰ ਮ: ੧} {ਵਾਰ: ਆਸਾ ਮ:੧} {ਆਸਾ ਮ:੧} {ਮ: ਮ: ੧} -802-<noinclude></noinclude> 96ivwyvhe1eotp5ga86y5lg2bg9ytb3 250 74991 237377 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਰਹੀਂ, ੳਹ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਵਾਹਿਗਰੂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਤੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਯਾ ਦਾਤੇ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ, ਗੁਰਮੁਖ, ਉਸਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਸਿਖਿਆ ਦਾਤੇ ਦੀ ਸਦਾ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਆਪ ਤਾਂ ਗੁਰਮੁਖ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਰਹੀਂ, ੳਹ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਵਾਹਿਗਰੂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਤੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਯਾ ਦਾਤੇ, ਮੁਰਸ਼ਿਦ, ਗੁਰਮੁਖ, ਉਸਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਸਿਖਿਆ ਦਾਤੇ ਦੀ ਸਦਾ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਆਪ ਤਾਂ ਗੁਰਮੁਖ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਬੀ ਹੈ। ਉਸ ਗਰੂ ਗੁਰਮੁਖ ਤੋਂ ਸੁਮੱਤ ਲੈ। ਮਤਾਂ ਸਮਝੇ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਂ ਮੱਤਿ ਦੇ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ ਇਹੋ ਬੱਸ ਹੈ, ਮਤ ਇਹ ਭੁਲੇਵਾ ਭੀ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਾਖੀ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨੇ, ਪੀਰ ਤੇ ਪੈਕਾਂਬਰ, ਰਿਖੀ ਤੇ ਅਵਤਾਰ ਸਦਕੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਲਿਹਾਰ ਹੋ। ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਬੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ | ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਕੇ ਸਿਧਿ (ਬੁੱਧਿ ਤੋਂ ਅਗਲੀ ਅਕਲ)ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਬਣਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। । ਗੁਰੂ ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਮਨ ਨੂੰ ਚਾਨਣਾ ਚਰਾਗ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਖ ਦੁਨੀ ਚੰਦ! ਜਗਤ ਵਿਚ ਬੜੇ ਬੜੇ ਦਾਨੇ ਹਨ; ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਵੇਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦੇ ਆਪੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਬਣ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਓਹ ਗਲਾਂ ਬੀ ਚੰਗੇਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਸੱਜਣ ਬੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭੌਣ ਬੀ ਪਰਸੀਂਦੇ ਹਨ; ਜਾਪਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਗਤ ਦੇ ਤਾਰਕ ਤੇ ਸਿੱਖ੍ਯਾ ਦਾਤੇ ਹੈਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ | ਂ ਂ | | ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਬੁਆੜ ਦਾ ਬੂਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਧਦਾ, ਫੈਲਦਾ, ਫੁਲਦਾ ਤੇ ਫਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਫਲੀ ਫੇਹੋ ਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੁਆਹ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ‘ਆਪੇ ਮੈਂ ਰੱਜੀ ਪੁੱਜੀ ਆਪੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਜੀਉਣ' ਵਾਂਙੂ ਆਪੇ ਬਣੇ ਗਿਆਨੀ ਕਥਨੀ ਦੇ ਸੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਣਨਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧਿ ਨਾਲ ਪਰਮਾਰਥ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਜਾਣ ਲੇਣ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਭੁੱਲ ਦੀ ਗਲ ਹੈ। ‘ਜਾਣ ਲੈਣਾ’ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ‘ਹੋ ਜਾਣਾ’ ਅਸਲ ਤਰੱਕੀ ਹੈ। ਮਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪ ਹੁਣ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਬਣ ਬਹੇਂ। ਸੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਪਈਂ ਜੇ ਤੂੰ ਛੁੱਟਣ ਦੀ, ਸੁਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਧਾਰਨਾ ਹੈਂ! ਹਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਉਸ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਰੱਬ ਚਿਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੌਜਲ ਤੋਂ ਤਾਰਨਹਾਰ ਬੋਹਿਥਾ ਹੈਏ। ਦੇ | ਪੁਣੇ ਲੈ, ਹੀਨ ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾਹ, ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਨੀ ਗੰਢ ਫੋਕੇ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਫੋਕੇ ਦਾਵੇ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਕਰਨੀ ਸਾਧੂ ਤੇ ਪੂਜਾ ਖਾਣੇ ਬਰਾਹਮਣ ਕੁਛ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਅਕਲ ਤਾਂ ਸਾਣ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਭਾਵ ਜੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਹੋ ਰਹਿਂਦਾ ਸਗੋਂ ਤ੍ਰਿਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ, ਗੁਰਮੁਖ ਕਲਿ ਵਿਚਿ ਪਰਗਟਿ ਹੋਆ॥ {ਭਾ: ਗੁ: ਵਾਰ ੧ ਪਉੜੀ ੨੭} ੨ ਬਲਿਹਾਰੀ ਗੁਰ ਆਪਣੇ ਦਿਉਹਾੜੀ ਸਦ ਵਾਰ ॥ ਜਿਨਿ ਮਾਣਸ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਕੀਏ ਕਰਤ ਨ ਲਾਗੀ ਵਾਰ ॥ ੧ ॥ ਮਹਲਾ ੨ ॥ ਜੇ ਸਉ ਚੰਦਾ ਉਗਵਹਿ ਸੂਰਜ ਚੜਹਿ ਹਜਾਰ ॥ ਏਤੇ ਚਾਨਣ ਹੋਦਿਆਂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰ ॥ ੨ ॥ ਮਃ ੧ ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਨ ਚੇਤਨੀ ਮਨਿ ਆਪਣੈ ਸੁਚੇਤ ॥ ਛੁਟੇ ਤਿਲ ਬੂਆੜ ਜਿਉ ਸੁੰਞੇ ਅੰਦਰਿ ਖੇਤ ॥ ਖੇਤੈ ਅੰਦਰਿ ਛੁਟਿਆ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਉ ਨਾਹ ॥ ਫਲੀਅਹਿ ਫੁਲੀਅਹਿ ਬਪੁੜੇ ਭੀ ਤਨ ਵਿਚਿ ਸੁਆਹ ॥ ੩ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮ:੧} ੩ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਵਾਰਿਆ ਜਿਤੁ ਮਿਲਿਐ ਖਸਮੁ ਸਮਾਲਿਆ ॥ ਜਿਨਿ ਕਰਿ ਉਪਦੇਸੁ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਦੀਆ ਇਨ੍ਹੀ ਨੇਤ੍ਰੀ ਜਗਤੁ ਨਿਹਾਲਿਆ ॥ ਖਸਮੁ ਛੋਡਿ ਦੂਜੈ ਲਗੇ ਡੁਬੇ ਸੇ ਵਣਜਾਰਿਆ ॥ ਸਤਿਗੁਰੂ ਹੈ ਬੋਹਿਥਾ ਵਿਰਲੈ ਕਿਨੈ ਵੀਚਾਰਿਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰਿਆ ॥ ੧੩ ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} -੪੮੧-<noinclude></noinclude> ftq20pmkuny6biqdvv4yjdfq3wussii 250 74992 237378 2026-09-27T07:38:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਬੀ ਸੋਝੀ ਆ ਗਈ, ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਗੱਲ ਬੀ ਭਾ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਗੁਰੂ ਪਰ ਆਪੇ ਹੀ ਹੋ ਆਈ ਸ਼ਰਧਾ ਡਾਢੀ ਪਿਆਰੀ ਲਗੀਓ ਸੂ, ਆਖੇ: ਮੈਂ ਕੌਤਕ ਤੱਕ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰੀ, ਇਸ ਦੀਦਾਰ ਪਾਕੇ ਹੀ ਸ਼ਰਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨੂੰ ਬੀ ਸੋਝੀ ਆ ਗਈ, ਵਹੁਟੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਗੱਲ ਬੀ ਭਾ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਗੁਰੂ ਪਰ ਆਪੇ ਹੀ ਹੋ ਆਈ ਸ਼ਰਧਾ ਡਾਢੀ ਪਿਆਰੀ ਲਗੀਓ ਸੂ, ਆਖੇ: ਮੈਂ ਕੌਤਕ ਤੱਕ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰੀ, ਇਸ ਦੀਦਾਰ ਪਾਕੇ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰ ਲਈ, ਧੰਨ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਕਮਾਈ! ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਆਕੇ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈਓਸੁ ਤਾਂ ਆਪ ਬੋਲੇ: ਦੁਨੀ ਚੰਦ ! ਤੇਰੇ ਘਰ ਉਤੇ ਸੱਤ ਧਜਾਂ ਕਾਸ ਦੀਆਂ ਹਨ? ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਭੁਲੇਵਾ ਬਘਿਆੜਨ, ਭੁੱਖ ਲਾਕੇ ਭੁੱਖ ਹੀ ਭੁੱਖ ਵਧਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੱਤ ਢੇਰਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਧਜਾਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਇਹ ਕੀਕੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਏਂਗਾ ਜੇ ਸੂਈ ਨਹੀਓਂ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ? ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਜੀਉਣ ਦੇ ਦਿਨ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਲੱਖਾਂ ਹਨ, ਜਗਤ ਵਿਚ ਨਮੂਜ ਹੈ, ਚਾਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਟੁਰਦੇ ਹਨ, ਦਸ ਬਾਂਹਵਾਂ ਮੋਰੇ | , ਬਾਕੀ ਨਾਲ ਨਾ ਪਿਉ ਲੈ ਗਿਆ, ਨਾ ਮੈਂ ਲੈ ਵੱਲ ਹਨ, ਜਾਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸੋਝੀ ਤੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਰਸਦੇ ਨੈਣਾਂ ਤੋਂ ਹਾਹੁਕੇ ਭਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਇਥੇ ਹੀ ਛੱਡਕੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਝਾੜਾਂ ਟੁਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਭ ਕੋਈ। ਗੁਰੂ ਜੀ-ਠੀਕ ਹੈ ਦੁਨੀ ਚੰਦ, ਇਸ ਸਮਝ ਪਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਚਾਹੀਏ। ਮਿੱਤ੍ਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਨ:- ਧਨ, ਕੁਟੰਬੀ, ਕਰਮ। ਮਰਨ ਤਕ ਧਨ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਸਾੜਨ ਤੱਕ ਦੇ ਕੁਟੰਬੀ ਤੇ ਦੋਸਤ ਮਿੱਤ੍ਰ ਹਨ, ਅਗੇ ਕਰਮ ਮਿੱਤ੍ਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਲੇ ਕੀਤੇ ਸੁਖ ਚਲੈ ਜੁਆਰੀ ਦੁਇ ਹਥ ਝਾਰਿ ॥ | | | | | ਪਾਇਆ, ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਮ ਅਰਾਧਿਆ ਉਹ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਚਰਨੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਂਈਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਮੇਲਦਾ ਹੈ। ਲਓ। ਦੁਨੀਚੰਦ-ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਦੁਨੀ ਚੰਦ! ਉਮਰਾ ਤੇਰੀ ਬੀਤੀ ਹੈ ਦਰਬ ਸੰਚਨ ਵਿਚ। ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ। ਜਿਵੇਂ ਸਰਪਣੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਨਿੱਤ ਕਰੀਏ ਉਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵੱਜਦੀ ਹੈ ਮਨ ਨੂੰ। ਜੇ ਤੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਪੱਕ ਗਈ ਆਦਤ ਦੇ ਫੰਧੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਠਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਇਸ ਸੰਚੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲਾ ਦੇਹ, ਸੰਚੀ ਹੋਈ ਖਿਲੇਰ ਦੇਹ। ਸੱਟ ਨਾ ਪਾ ਇਹ ਸੇਵਕਣੀ ਹੈ; ਸਾਂਈਂ ਨਮਿੱਤ, ਸਾਂਈਂ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਲੁਟਾ ਦੇਹ ਸਾਰੀ, ਸੰਚ ਸੰਚ ਕੇ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਕੱਠੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਮਾਨਸਾਂ ਦੀ ਰੱਤ ਨਹੀਂ ਨਿਚੋੜੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਤ ਨਿਚੌੜ ਨਿਚੌੜ ਕੇ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਲਾ ਲਾ ਤੇ ਚਲਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਚੀ ਹੈ। ਮਨ ਦੀ ਵਹਿਬਤ ਤੇ ਲਪੇਟ ਇਸ ਨਾਲ ਕਰੜੀ ਪੈ ਗਈ ਹੈ, ਜੇ ਲੁਟਾ ਸਕੇਂ ਤਾਂ ਮਨ ਮੁਰਦਿਹਾਨ ਵਿਚੋਂ ਜੀ ਉਠੇਗਾ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਉਪਜੀਵਕਾ ਧਰਮ ਆਸਰੇ ਕਰ ਤੇ ਖਾਹ। ਤੈਨੂੰ ਕਮੀ ਕਾਈ ਨਹੀਂ। ਦੇਖ ਜੋਖ ਮਨ ਨਾਲ, ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਹੀਆ? ਹਾਂ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਬੀ ਗਿਣ ਗੱਠ ਲੈ। ਦੁਨੀ ਚੰਦ-ਹੇ ਗੁਰੂ! ਹੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ! {ਭੈਰ: ਕਬੀਰ} ੨ ਇਸ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕੇ ਤੀਨੋ ਮੀਤਾ। ਦਰਬ ਪ੍ਰਵਾਰ ਕਰਮ ਲਖ ਲੀਜੈ। ਜਸ ਸੰਗੀ ਤਸ ਦਸ਼ਾ ਸੁਨੀਜੈ। ਜਬ ਲੈ ਪ੍ਰਾਣ ਰਹੈਂ ਤਨ ਮਾਂਹੀ। ਤਬ ਲੌ ਧਨ ਮਿਤ, ਬਹੁਰੌ ਨਾਹੀ। ਲੇਤ ਸੰਭਾਰ ਅਪਰ ਹੀ ਯਾਂਕੌ। ਕਲਮਲ ਅਨਿਕ ਕੀਏ ਹਿਤ ਜਾਂਕੋ। ਤਨ ਕੇ ਦਾਹ ਤੀਕ ਪਰਵਾਰਾ। ਪੁਨਿ ਤਿਣ ਤੋਰਹਿ ਆਇ ਅਗਾਰਾ। ਆਗੇ ਕੋਇ ਨ ਸੰਗ ਸਹਾਈ। ਜਿਨ ਸੋਂ ਹਿਤ ਕਰ ਔਧ ਬਿਤਾਈ। ਤੀਜੈ ਕਰਮ ਮੀਤ ਇਸ ਕੇਰੇ। ਸੋ ਨਿਤ ਸੰਗੀ ਜਾਹਿ ਅਗੇਰੇ। ਬੁਰੇ ਕਿ ਭਲੇ ਕਰੇ ਹੈਂ ਜੈਸੇ। ਫਲ ਦੇਵੇਂ ਤਸ ਹਟੈਂ ਨ ਕੈਸੇ। {ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ -੪੮੮-<noinclude></noinclude> b0h0ia3gq6ljhotqloomlaowu8n89qr 250 74993 237379 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਫੇਰ ਆਵਾਜ਼ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਭਰੀ ਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਧ ਜੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਪਰਲੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀ:- ਡੂੰਗਰੁ ਦੇਖਿ ਡਰਾਵਣੋ ਪੇਈਅੜੈ ਡਰੀਆਸੁ ॥ ਊਚਉ ਪਰਬਤੁ ਗਾਖੜੋ ਨਾ ਪਉੜੀ ਤਿਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੇ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਫੇਰ ਆਵਾਜ਼ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਭਰੀ ਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਧ ਜੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਤਾਂ ਪਰਲੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲੀ:- ਡੂੰਗਰੁ ਦੇਖਿ ਡਰਾਵਣੋ ਪੇਈਅੜੈ ਡਰੀਆਸੁ ॥ ਊਚਉ ਪਰਬਤੁ ਗਾਖੜੋ ਨਾ ਪਉੜੀ ਤਿਤੁ ਤਾਸੁ ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਜਾਣਿਆ ਗੁਰਿ ਮੇਲੀ ਤਰੀਆਸੁ ॥ ੧ ॥ ਭਾਈ ਰੇ ਭਵਜਲੁ ਬਿਖਮੁ ਡਰਾਂਉ ॥ ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਰਸਿ ਮਿਲੈ ਗੁਰੁ ਤਾਰੇ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਚਲਾ ਚਲਾ ਜੇ ਕਰੀ ਜਾਣਾ ਚਲਣਹਾਰੁ ॥ ਜੋ ਆਇਆ ਸੋ ਚਲਸੀ ਅਮਰੁ ਸੁ ਗੁਰੁ ਕਰਤਾਰੁ ॥ ਭੀ ਸਚਾ ਸਾਲਾਹਣਾ ਸਚੈ ਥਾਨਿ ਪਿਆਰੁ ॥ ੨ ॥ ਦਰ ਘਰ ਮਹਲਾ ਸੋਹਣੇ ਪਕੇ ਕੋਟ ਹਜਾਰ ॥ ਹਸਤੀ ਘੋੜੇ ਪਾਖਰੇ ਲਸਕਰ ਲਖ ਅਪਾਰ ॥ ਕਿਸ ਹੀ ਨਾਲਿ ਨ ਚਲਿਆ ਖਪਿ ਖਪਿ ਮੁਏ ਅਸਾਰ ॥੩॥ ਸੁਇਨਾ ਰੁਪਾ ਸੰਚੀਐ ਮਾਲੁ ਜਾਲੁ ਜੰਜਾਲੁ ॥ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਦੋਹੀ ਫੇਰੀਐ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਿਰਿ ਕਾਲੁ ॥ ਪਿੰਡੁ ਪੜੈ ਜੀਉ ਖੇਲਸੀ ਬਦਫੈਲੀ ਕਿਆ ਹਾਲੁ ॥ ੪ ॥ ਪੁਤਾ ਦੇਖਿ ਵਿਗਸੀਐ ਨਾਰੀ ਸੇਜ ਭਤਾਰੁ ॥ ਚੋਆ ਚੰਦਨੁ ਲਾਈਐ ਕਾਪੜੁ ਰੂਪੁ ਸੀਗਾਰੁ ॥ ਖੇਹੂ ਖੇਹ ਰਲਾਈਐ ਛੋਡਿ ਚਲੈ ਘਰ ਬਾਰੁ ॥ ੫ ॥ ਮਹਰ ਮਲੂਕ ਕਹਾਈਐ ਰਾਜਾ ਰਾਉ ਕਿ ਖਾਨੁ ॥ ਚਉਧਰੀ ਰਾਉ ਸਦਾਈਐ ਜਲਿ ਬਲੀਐ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਰਿਆ ਜਿਉ ਡਵਿ ਦਧਾ ਕਾਨੁ ॥੬॥੧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਗਾਉਂਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਅੰਤਲੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਫੇਰ ਨੇਤ੍ਰ ਮੁੰਦ ਗਏ। ਹੁਣ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਪਿਆ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਲਾਸਾਂ ਛੱਡ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਮ: ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ਵਣ ਹੇਠੋਂ ਇਕ ਦਾਸ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ "ਰਾਇ ਜੀ! ਸਦਾ ਰਾਜ ਰਹੇ! ਇਕ ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਆਏ ਹਨ।" ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਰਾਇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਲੈ ਆਓ। ਬੁੱਧ ਪੁਰਖ ਆਪਣੀ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਜ਼ਰਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਮਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਤੱਕੀਏ ਪਾਸ ਕਰ . ਦਿਤੀਆਂ ਤੇ ਇਸ ਥਾਂਵੇਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਚੌਂਕੀ ਤੇ ਬਿਠਾਲ ਲਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਸੁਖ ਸਾਂਦ ਦੀ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਤੇ ਅਸੀਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਾਇ ਜੀ! ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਰਾਏ ਭੋਇ ਬੜਾ ਤਕੜਾ ਜੋਧਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਤਲਵੰਡੀ ਬੱਧੀ ਸੀ ਤੇ ਲਾਗੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਮਾਰ ਲਏ ਸੇ, ਐਥੋਂ ਤਾਂਈਂ ਜੋ ਅਨੇਕਾਂ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਰਲਾਕੇ ਏਹ ਤੁੱਪਾ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਐਸੇ ਸਤੋ ਗੁਣੀ ਹੋਏ ਹੋ ਕਿ ਦੋ ਤ੍ਰੈ ਇਲਾਕੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਪਰ ਰਤਾ ਫਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਹ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਕੀਹ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਫੇਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕਿਥੇ ਰਾਇ ਭੋਇ ਜਿਨ੍ਹ ਪਿੰਡੀ ਭਟੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਵਧਦੇ ਵਧਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਮਾਰਕੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵੰਡੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ? ਕਿਥੇ ਉਸ ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਕੁਝ ਬਾਬਿਓਂ ਚਾਚਿਓਂ ਭੱਟੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਪਲੱਥ ਮਾਰਕੇ ਲੈ ਲਏ, ਕੁਛ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਹੁਣ ਛੇਕੜ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਤਲਵੰਡੀ ਹੀ ਚੱਲੀ ਸੀ, ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਤੁਹਾਡੇ ਢਾਡੀ ਦਾ ਜਿਨ ਰਾਜ ਭਾਗ ਬਚਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਰ ਰਈਸ ਪਾਸ ਢਾਡੀ ਹੁੰਦੇ ਸੇ ਜੋ ਵਾਰਾਂ ਜੋੜਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਪਾਲ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਹਾਰਨ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਜੇ ਦੂਸਰੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ‘ਰਾਠ’ ਮੰਨ ਲਵੇ ਤਦ ਓਹ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਸਮਝਕੇ ਲੜਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਸੇ ਅਰ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਪਤ ਸਮਝਦੇ ਸੇ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੇ ਢਾਡੀ ਨੇ ਜਦ ਰਣ ਤੱਤੇ ਵਿਚ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਹੇ ਰਾਠੋ ! ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸਾਂ ਅਜ ਕੁਵਾਰ ਹੈ ਨਾ ਲੜੋ, ਰਾਇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਸੁਖਨੇਂ ਮੈਂ {ਬਾਕੀ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੪੯੪ ਕਾਲਮ ਪਹਿਲੇ ਹੇਠ} -੪੯੩-<noinclude></noinclude> hjtiq7lgqt7pc1zac9v6wr18egzg46r 250 74994 237380 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੂਰ ਵਣਾ ਹੇਠ ਜੋ ਰਾਇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਾਖੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬੈਠੇ ਕੁਝ ਪਹਿਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸੇ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਹੋਰ ਨੌਕਰ ਆ ਗਏ ਅਰ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵੰਨੇ ਵਗ ਗਏ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਤਕ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੂਰ ਵਣਾ ਹੇਠ ਜੋ ਰਾਇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਾਖੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬੈਠੇ ਕੁਝ ਪਹਿਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸੇ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਹੋਰ ਨੌਕਰ ਆ ਗਏ ਅਰ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵੰਨੇ ਵਗ ਗਏ। ਇੰਨੇ ਚਿਰ ਤਕ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਰਾਇ ਪਾਸ ਆ ਪਹੁੰਚਾ। ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਬਹਾਲਿਆ ਅਰ ਡਾਢੇ ਵਿਰਾਗ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ‘ਦੇਹ ਮਹਿਤਾ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ, ਸਾਡੇ ਜਗ ਦੇ ਸੂਰਜ ਅਜੇ ਇਸ ਕਠੋਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਮਹਿਤਾ-ਰਾਇ ਜੀ! ਕੀ ਦੱਸਾਂ! ਕੋਈ ਸੋਇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਬ੍ਯਾਕੁਲ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਮਰਾ | ਢਲ ਚੱਲੀ ਹੈ, ਸਿਕਦਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਇਕੋ ਪੁਤ੍ਰ | ਹੋਇਆ, ਸੋ ਟੱਬਰ ਟੋਰ ਛੱਡਕੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਸੋ ਕੰਨੀਂ ਪਈ ਹੈ ਪਰ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਕੁਛ ਥਹੁ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਥੇ ਗਏ। ਆਖ ਗਏ ਸਨ ਏਸੇ ਗਿਰਦ ਨਵਾਹੀ ਫਿਰਨਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਮਝ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ਜੋ ਐਡੀਆਂ | ਵਲੱਖਾਂ ਝਾਗਦੇ ਕੀਹ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ | ਹੁਣ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਹਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੀ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਪਿਆ ਜੇ, ਪਰ ਅਜੇ ਫਿਰਦੇ ਹੀ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਝਾਂ ਹੀ ਕਰਦੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਐਤਕੀਂ ਪੁੱਤਰ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਨੂੰ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ ਲਾਹਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਉਡੀਕਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਭਾਗੇ ਭਰਿਆ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਧੰਨ ਭਾਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ! ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਙੂ ਰਹਿਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਦਾਵਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸਾਕ ਨਾਤੇ ਦਾ ਮਾਣ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਜਾਤ ਬਿਰਾਦਰੀ ਦਾ ਤਾਣ ਨਹੀਂ, ਹਾਂ, ਇੱਕੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਇਆ ਤੇ ਟੇਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਧ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਈਏ, ਪਰ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਇਸੇ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਦਕੋਂ ਦਾਨ ਮਿਲੇ। | ¦ ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲਹੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਜਲ ਭਰ ਆਇਆ ਤੇ ਐਕਰਾਂ ਦਾ ਵਾਕ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ:- ਸਾਨੂੰ ਮਾਯ ਛਾਯ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰੀਂ, ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਆਪਣਾ ਰਿਦੇ ਭਰੀਂ। ਇਕ ਪ੍ਯਾਰ ਕਰੀਂ, ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਲਈਂ। ਬਿਯ ਆਸਾ ਬਾਹਰ ਮਾਰ ਦਈਂ। ਹੋਵੇਂ ਹੋਈਏ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ, ਤੈਂ ਬਾਝ ਨ ਸਾਡੀ ਮੁਸ਼ਕ ਰਹੀ। ਤੂੰ ਹੇ ਮਹਿਤਾ ਜੀ! ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਹ ਸਮਝਾਵਾਂ? ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਤੇ ਕੀਹ ਜੋਤਾਂ ਜਗਾਵਾਂ? ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਭੂਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਦੇਖਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਨੇਕ ਰੂਹਾਂ ਜਦ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਦ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਦਾ ਪੜਦਾ, ਖੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦਾ ਹਨੇਰਾ, ਆਪੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਚੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮਰ ਗਏ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਸੁਣਕੇ ਰੋਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੋ ਭਲੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਕ, ਸਾਡੇ ਮਿੱਤ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਸੱਜਣ ਬਣਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਵਸਦੀਆਂ ਤੇ ਸਾਡਾ ਭਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਤੋਂ ਭੁੱਲੇ ਰਹਿਦੇਂ ਹਾਂ। ਹਾਂ, ਅਨਜਾਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਅਪਣੇ ਘੜੇ ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਪਾਕੇ ਭਰੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਤਿਹਾਏ ਬੈਠੇ ਉਮਰਾ ਬਿਤਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਮਹਿਤਾ ਜੀ! ਏਹ ਪੁਤ ਨਹੀਂ ਜੇ, ਏਹ ਰੱਬ ਦਾ ਨੂਰ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਸਿੱਕਣਾ ਪਰਮ ਪੁੰਨ੍ਯ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿਚ ਦਿਲ ਦਾ ਤੜਫਣਾ ਸੌ ਸਵਾਬਾਂ ਦਾ ਸਵਾਬ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੇ ਯਾਦ ਦੀ ਡੋਰ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਤਮ ਝਲਕੇ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕੀਤਿਆਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਤਾ-ਰਾਇ ਜੀ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮਮਤਾ ਮਾਰੇ ਪੁੱਤ ਪੁੱਤ ਪਏ ਕੂਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਮਮਤਾ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਖੇ ਕਈ ਵੇਰੀਂ ਹੋਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ -੪੯੭-<noinclude></noinclude> 6uceyzsnwyohboom0dn5ouv1znzklv0 250 74995 237381 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਫੇਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੂੰ ਮੁਹਾੜਾ ਮੋੜੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਧ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਬੜੀ ਅਕਾਂਖ੍ਯਾ ਵਿਚ ਉਡੀਕਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੇਬੇ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਕੋਈ ਆਤਮ ਇਸ਼ਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸੂਚਨਾ-ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਫੇਰ ਤਲਵੰਡੀ ਨੂੰ ਮੁਹਾੜਾ ਮੋੜੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਧ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਬੜੀ ਅਕਾਂਖ੍ਯਾ ਵਿਚ ਉਡੀਕਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੇਬੇ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਕੋਈ ਆਤਮ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਆਗਮਨ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰਕੇ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ ਹੋਏ ਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਕਾਂ, ਸੱਧਰਾਂ, ਦਿਲੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਆਪਣੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦੇ ਦਿਨ ਅੱਪੜ ਪੈਣ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬ ਨਿਵਾਜਤਾ ਦਾ ਕੁਛ ਨਕਸ਼ਾ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਹੈ:- -0- ੫੧.ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ । ਨਿਕਲੇ:- ਮਿਠੀ ਗੁਲਾਬੀ ਰੁਤ, ਠੰਢੀ ਠੰਢੀ ਪਿਆਰੀ | ਹੱਥ ਮਾਲਾ ਪਰ ਜਾ ਪਏ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਦੋ ਹੰਝੂ ਪਿਆਰੀ ਪੋਣ, ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਦਾ ਸਰਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ | ਕਿਰ ਪਏ ਅਰ ਇਕ ਬੜੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਸੁਰ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਨਿੱਕੀ | ਇਹ ਵਾਕ ਉਸਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਪਰ ਅਡੋਲ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਿੱਕੀ ਤ੍ਰੇਲ ਦੀ ਬੇ-ਮਲੂੰਮੀ ਫੁਹਾਰ ਤ੍ਰੈਏ ਸਮੇਂ ਨੂੰ | ਪਿਆਰਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੀਲੂ ਦੇ ਵਣ ਕਿੱਕੂੰ ਪਤਲੇ ਪਤਲੇ ਪੱਤਰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਪੈਕੇ ਕਿਹਾ ਛਾਂ ਤੇ ਚਾਨਣੇ ਦਾ ਚਿੱਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰਾ ਫਰਸ਼ ਵਿਛਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਚਿਤ-ਮਿਤਾਲੇ ਚਾਨਣੇ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਜੱਫੀਆਂ ਭਰਵੇਂ ਛਾਏ ਵਿਚ ਇਕ ਚੌਂਕੀ ਪਰ ਇਕ ਬ੍ਰਿਧ ਪੁਰਖ ਤਕੀਏ ਦੀ ਢੋ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਿਥਵੇ ਪਏ ਹਨ, ਅੱਗੇ ਇਕ ਮਾਲਾ ਯਾ ਤਸਬੀ ਕਪੂਰਾਂ ਦੀ ਪਈ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਅਡੋਲ ਹੈ ਤੇ ਸੁਆਸ ਬਹੁਤ ਧੀਮਾਂ ਤੇ ਟਿਕਵਾਂ ਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਬਿਤੀਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਹੁ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਫੁਟਾਲਾ ਬੀ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਪਹੁਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਰੰਗਾ ਚਾਨਣਾ ਸਾਰੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਚਿੜੀਆਂ ਤੋਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਚਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬਨ ਮਾਨੋਂ ਸੁੱਤਾ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੂਰ ਭਰੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਬਿਰਧ ਦੇ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ, | ਸੁਣਿ ਨਾਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜੀਉ ਏਕਲੜੀ ਬਨ ਮਾਹੇ॥ ਕਿਉ ਧੀਰੈਗੀ ਨਾਹ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਭ ਵੇਪਰਵਾਹੇ ॥ ਧਨੁ ਨਾਹ ਬਾਝਹੁ ਰਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਬਿਖਮੁ ਰੈਣਿ ਘਣੇਰੀਆ ॥ ਨਹ ਨੀਦ ਆਵੈ ਪ੍ਰੇਮੁ ਭਾਵੈ ਸੁਣਿ ਬੇਨੰਤੀ ਮੇਰੀਆ ॥ ਬਾਝਹੁ ਪਿਆਰੇ ਕੋਇ ਨ ਸਾਰੇ ਏਕਲੜੀ ਕੁਰਲਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾ ਧਨ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਈ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੁਖੁ ਪਾਏ॥ ੧ ॥ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਕੋਈ ਹੰਝੂ ਐਉਂ ਕਿਰਦਾ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਟਦਾਰ ਖਲੜੀ ਤੋਂ ਰਿੜ੍ਹਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਕੂੰ ਪਤਝੜੀ ਰੁਤੇ ਤ੍ਰੇਲ ਦਾ ਕੋਈ ਕੋਈ ਕਿਣਕਾ ਕੁਮਲਾਉਂਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਡਿਗਦਾ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਰਿੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਰ ਹੱਥ ਮਣਕਿਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ‘ਤਬ ਬਾਬਾ ਜੀ ਘਰ ਆਇਆ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ੨ ਇਸ ਵੇਰ ਤਲਵੰਡੀਓਂ ਉਠਕੇ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਬੱਧਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਟੁਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਬਿਰਹਾ ਕਰਦਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਚੱਲੇ ਹੋ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਏਥੇ ਕਦ ਆਸੀ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਅਜੇ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ। ੩ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੩੯ (੧੯੦੮ ਈ:) ਉਪਰ ਟਰੈਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ 8 ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਉੜੀ ਛੰਤ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ -੪੯੨-<noinclude></noinclude> s6668gmkdxzjrvhgyishxv4syjewv7q 250 74996 237382 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਗੀਤਾਂ । {ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਗਮ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਰਚਨਾਂ ਵਿਚ ਅਹਿਲਾਦ। } ਆ ਗਈ ਬਾਦੇ ਸਬਾ ਹੁਣ ਆ ਗਈ, ਆ ਗਈ ਗਲ ਲੱਗਦੀ, ਠੰਢ ਪਾਂਵਦੀ, ਕਰ ਰਹੀ ਅਠਖੇਲੀਆਂ ਤੇ ਛੇੜਦੀ ‘ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ’ ‘ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਤਮ' ਦਾ ਸੁਣੋ ਰੰਗ ਰਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਗੀਤਾਂ । {ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਗਮ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਰਚਨਾਂ ਵਿਚ ਅਹਿਲਾਦ। } ਆ ਗਈ ਬਾਦੇ ਸਬਾ ਹੁਣ ਆ ਗਈ, ਆ ਗਈ ਗਲ ਲੱਗਦੀ, ਠੰਢ ਪਾਂਵਦੀ, ਕਰ ਰਹੀ ਅਠਖੇਲੀਆਂ ਤੇ ਛੇੜਦੀ ‘ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ’ ‘ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਤਮ' ਦਾ ਸੁਣੋ ਰੰਗ ਰਚਨਾਂ ਦਾ ਤਕੋ, ਦੇਖੋ ਪੁਰਾਣੇ ਲਾਲ ਹੋ ਅਸਮਾਨ ਟਹਿਕੇ ਹਸ ਰਿਹਾ, ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਵਗ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਸ਼ਫ਼ਾਫ, ਖਿੜ ਰਹੇ ਤੇ ਖੇੜਦੇ ਚਿਮਨਾ ਖਿੜੇ, ਖਿੜ' ਸ਼ਗੂਫੇ ਹੱਸ ਰਹੇ ਤੇ ਦੇ ਰਹੇ ‘ਅਬਰ ਦਾਮਨ” ਨਾਲ ਸੋਨੇ? ਭਰ ਗਏ, ‘ਨ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਹਸਦਾ ਆ ਗਿਆ ਭੇਜਦਾ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਖੇੜੇ ਵੰਡਦਾ ‘ਤ੍ਰੇਲ-ਮੋਤੀ’ ਗੁੰਦ ਕੇਸਾਂ, ਨਿਖਰ ਕੇ ਸ਼ਬਨਮਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਸਾਰੀ ਚੁੰਮਿਆ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਗ ਸੁਣ ਤੇ ਚਹਿਚਹੇ ਤੱਕ ਰਚਨਾ ਤੇ ਉਛਾਲਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ‘ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣ ਰਿਹਾ? ਸੁਹਣਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਬੁਸ਼ਾਰਤਾਂ ਘੱਲਦਾ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਉਹ ਰੰਗ ਖੇੜੇ ਖੇਡਦਾ ਦੇਖ ਤੂੰ ਇਸ ਚਾਉ ਨੂੰ ਜੋ ‘ਭਰ’ ਰਿਹਾ, ਪੈ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਝਾਲ ਅਪਣੀ ਫੇਰਦੀ, ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਦੇ ਰਹੀ, ਟੁੰਬਕੇ ਨੀਂਦਰ ਜਗਾਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀ, ‘ਆ ਗਈ ਮੈਂ ਰੰਗ ਰਤੜੀ ਆ ਗਈ, ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਸ੍ਵਰ ਹੋਵੇ ਆ ਗਿਆ, ਨੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੂਰ ਨਾਨਕ ਲਾ ਰਿਹਾ, ਜਾਗ ਹੇ ਇਨਸਾਨ! ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਦੇ ਭਰਕੇ ਝੋਲੇ ਨੂਰ ਦੇ ਹੋ ਜਾ ਅਮੀਰ ‘ਧੰਨ ਨਾਨਕ` ਆਖ ਸਤਿਗੁਰ ਧੰਨ ਹੈ ‘ਬਨ-ਸੁਗੰਧੀ’ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਆ ਗਈ। ਢੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾ ਚਾ ਗਈ। ਟੁੰਬਦੀ ਤੇ ਆਖਦੀ: ਮੈਂ ਆ ਗਈ। ‘ਛਾਉਂ ਸੀਤਲ’ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਤਮ ਛਾ ਗਈ। ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਰੰਗ ਆਪਨਾ ਲਾ ਗਈ। ਏਸ ਬੁੱਢੇ ਤੇ ਜੁਆਨੀ ਧਾ ਗਈ। ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਝਰਨ ਨਗ਼ਮੇ ਗਾ ਗਈ। ਫੁਲਕਲੀ ਹਸ ਪਈ, ਖੇੜਾ ਖਾ ਗਈ। ਦਾਤ ਖੇੜੇ ਦੀ ਜੁ ਛਹਿਬਰ ਲਾ ਗਈ। ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਉਡਦਿਆਂ ਨੈ ਪਾ ਲਈ। ‘ਫੌਜ ਕਿਰਨਾਂ’ ਗ਼ਗਨ ਉੱਤੇ ਛਾ ਗਈ। ਦੇਖ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਆ ਗਈ। ਸਬਜ਼ ਮਖਮਲ ਪਹਿਨ ਧਰਤਿ ਸੁਹਾ ਗਈ। ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਨਵੀਂ ਰੰਗਤ ਆ ਗਈ। ਹੈ ਖੁਸ਼ੀ ਸਭ ਪਾਲ਼ ਬੰਨੇ ਢਾ ਗਈ। ਲਹਿਰ ਇਕ ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰਾ ਗਈ। ਰਮਜ਼ ਹੈ ਏ, ਸਮਝ ਸੈਨਤ ਪਾ ਗਈ। ਸੂਰਤ ਉਸ ਦੀਆ ਬੁਝਾਰਤ ਪਾ ਗਈ। ਖੇੜਿਆਂ ਵਿਚ ਝਲਕ ਪ੍ਰੀਤਮ ਝਾ ਗਈ। ਵੇਖ ਰੰਗਤ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ‘ਭਾ’ ਗਈ। ਛੂਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਨਾਲ ਨਖਰੇ ਲਾ ਗਈ। ਜੱਫੀਆਂ ਭਰਦੀ ਸਬਾ ਜੋ ਆ ਗਈ। ‘ਰਾਗਨੀ ਮੇਰੀ ਜੁ ਸੁਣ ਸੁਰ ਲਾ ਗਈ। ਭਿਜ ਸੁਗੰਧੀ ਰਸ ਭਰੀ ਮੈਂ ਆ ਗਈ। ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਕੁਦਰਤ ਪਾ ਗਈ। ਹੈ ਸਵਾਰੀ ਨੂਰ ਦੇਸੋਂ ਆ ਗਈ। ਅਰਸ਼ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੁਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ। ਅਜ ਅਮੀਰੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਘਰ ਆ ਗਈ। ‘ਧੰਨ ਰਸਨਾ’ ਧੁਨਿ ਜੋ ‘ਧੰਨ’ ਦੀ ਲਾ ਗਈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੰ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੮ (੧੯੨੭ ਈ: ) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸਮੇਂ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ ਸੀ। ੨ ਸਵੇਰ ਦੀ ਠੰਢੀ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਹਵਾ, ਸਮੀਰ। 3 ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ। ੬ ਚੜਦਾ ਸੂਰਜ ਐਉਂ ਡਲ੍ਹਕਿਆ ? ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ੪ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ। ੫ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ। ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨੋਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂਰ ਦੇ ਸਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ੮ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖਬਰ -809-<noinclude></noinclude> ccekrccvygxytxb49q173nn7yff0n8j 250 74997 237383 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਪਰ ਫੇਰ ਮਮਤਾ ਆ ਘੇਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਇ। ਪੁੱਤ ਦਾ ਸੁਖ ਨਾ ਡਿੱਠਾ। ਰੱਜਕੇ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮ ਵਸਦਾ ਪੁੱਤ ਦਾ ਘਰ ਨਾ ਡਿੱਠਾ, ਅਸੀਂ ਕੀਹ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਏ? ਰਾਇ-ਮਹਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਬਣਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਪਰ ਫੇਰ ਮਮਤਾ ਆ ਘੇਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਇ। ਪੁੱਤ ਦਾ ਸੁਖ ਨਾ ਡਿੱਠਾ। ਰੱਜਕੇ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮ ਵਸਦਾ ਪੁੱਤ ਦਾ ਘਰ ਨਾ ਡਿੱਠਾ, ਅਸੀਂ ਕੀਹ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਏ? ਰਾਇ-ਮਹਿਤਾ ਜੀ, ਇਸ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਬਣਾਓ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਤਮ-ਜੋਤਿ ਦੀ ਝਲਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਜੇ ਸੱਚ ਖੰਡ ਤੋਂ ਮਾਤ ਲੋਕ ਤੱਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੱਛਾ ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਇ ਸੋਇ ਕਿਤੋਂ ਆਈ ਬੀ ਕਿ ਨਾ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਿਆਕੁਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰਾਤੀਂ | ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਹਨ। (ਇਹ ਆਖਦਿਆਂ ਬ੍ਰਿਧ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਫੇਰ ਜਲ ਆ ਗਿਆ)। ਮਹਿਤਾ (ਨੇਤ੍ਰ ਭਰ ਕੇ)-ਬੀਬੀ ਦੀ ਖਬਰ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਕੱਲ ਜੈਰਾਮ ਸਮੇਤ ਆਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਜੋ ਭਲਾ ਖਬਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਰਾਇ ਜੀ ! ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬੀਬੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲਾ ਪਛਾਣਿਆਂ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬਚਨ ਭੀ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਰਦਾਸਾ ਕਰੋ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗੇ। ਰਾਇ-ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਸਹੀ। ਕਿਉਂ ਨਾ ਬੀਬੀ ਪਿਆਰ ਕਰੇ? ਮਹਿਤਾ ਜੀ! ਜਨਮ ਸਫਲਾ ਕਰ ਲਵੋ, ਬੜਾ ਅਮੋਲਕ ਸਮਾਂ ਹੈ। ‘ਨਾਨਕ’ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਨਾ ਸਮਝੋ ਉਹ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ ਉਸਦਾ ਮੰਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤਪ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਵੈਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਇਸੇ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸਾਧਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮਹਿਤਾ ਜੀ! ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਕੇ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਕੱਟਕੇ ਉਹਦੇ ਅਸਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਓ। ਫੇਰ (ਨੇਤ੍ਰ ਭਰਕੇ) ਹੇ ਕਰਤਾਰ ! ਤੇਰੀ ਰਚਨਾ। | | | | ਂ ਂ ਂ ਜੁ ਵਾਜ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਹੇ ਵਲੋਂ ਆਈ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕੁੱਠੇ ਰਾਇ ਨੇ-ਜੋ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਵਿਛੋੜਾ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦਾ ਮਾਜਰਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ-ਪਿੱਛੇ ਤੱਕਿਆ। ਦੂਰ ਸਾਰੇ ਤਿੱਖੀ ਭਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਉਂਞ ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਿਧ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਘੋੜੀ ਪਰ ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ ਤੱਪੇ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਚੌਂਕੀ ਤੋਂ ਖੜਾ ਭੂਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਿਧ ਬੁਲਾਰ, ਕਰ ਦਿਤਾ। ਉਧਰ ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਝਟ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤੇ ਰਾਇ ਜੀ ਅਰ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਢਹਿ ਪਿਆ । ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਬੀ ਰੇੜੂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਪਈ। ਰਾਇ ਜੀ ਕੂਕਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾ-‘ਬੇਬੇ ! ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਧੀ ਹੈਂ। ਸਾਡੇ ਪੂਜ ਦੀ ਬੇਬੇ ਹੈਂ, ਸਾਡੀ ਬੀ | ਪੂਜ ਹੈਂ, ਰੇੜੂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹੁ'। ਪਰ ਬੇਬੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵੀਰ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਿੱਖ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਐਡੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਕੂੰ ਕਰਨੋਂ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਬਿਹਬਲ ਹੋਈ ਰੇੜੂ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਲ ਤੁਰੀ ਅਰ ਚਾਂਗਰ ਵਾਂਙੂ ਚਾਂਗਰ ਮਾਰਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੱਤੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ‘ਵੀਰ ਜੀ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ?' ਇਹ ਆਖਦੀ ਵੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਢੱਠੀ, ਪਰ ਬੜੀ ਛੇਤੀ ਮਹਿਤੇ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਤੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁੱਬਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਈਓਸੁ। ‘ਬੱਚੀ ! ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਫਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਰੱਬ ਦੇ ਨੂਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿੱਥੋਂ? ਇਸ ਵੇਲੇ ਰਾਇ ਨੇ ਬੀਬੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇਆ ਤੇ ਬਿਹਬਲ ਹੋਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ :- ਤੇ ਆਵਹੁ ਸਜਣਾ ਹਉ ਦੇਖਾ ਦਰਸਨੁ ਤੇਰਾ ਰਾਮ ॥ਘਰਿ ਆਪਨੜੈ ਖੜੀ ਤਕਾ ਮੈ ਮਨ ਚਾਉ ਘਨੇਰਾ ਰਾਮ ॥ {ਸੂਹੀ ਮਹਲਾ ੧} ਬੀਬੀ ਤੋਂ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੀ ਇਹ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਨਾਂ ਸਹਾਰੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਆਦਰ ਦੇਂਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਿਧ ਜਾਣਕੇ ਸਨਮਾਨਦੇ ਸੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਨਿਉਂਦਾ ਵੇਖਕੇ ਬੀਬੀ ਕਿਕੂੰ ਝੱਲੇ ? ਤਬਕ ਕੇ ਪਰੇ ਹਟੀ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਚੋਂ ਵਹਿਂਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੀ : ਰਾਇ ਜੀ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਰੇੜੂ ਤੇ ਟੱਟੂਆਂ ਦੀ ਟਾਪ ਦੀ | ਮਾਪੇ ਹੋ। -੪੯੮-<noinclude></noinclude> iqpb0giahodizvtav5mfokim91kq77l 250 74998 237384 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਬੀਬੀ ਇਥੇ ਕਿਸ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਆਈ ਹੈ? ਵਰਿਹਾਂ ਤੇ ਵਰਹੇ ਬੀਤ ਗਏ ਬੀਬੀ ਕਦੇ ਵੀਰ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਪਰ ਸੱਦੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਦੋਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸੇ। ਹੁਣ ਇਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਜੋ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਪੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਬੀਬੀ ਇਥੇ ਕਿਸ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਆਈ ਹੈ? ਵਰਿਹਾਂ ਤੇ ਵਰਹੇ ਬੀਤ ਗਏ ਬੀਬੀ ਕਦੇ ਵੀਰ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਪਰ ਸੱਦੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਦੋਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸੇ। ਹੁਣ ਇਕ ਰਾਤ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਕੀ ਡਿੱਠਾ ਜੋ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਪੇਕੇ ਘਰ ਵੀਰ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦਾ ਢੰਗ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੁਪਨਾ ਐਸਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜੋ ਬੀਬੀ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੋਂ ਤੁਰ ਪਈ ਅਰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੱਧਰ ਤੇ ਆਸ ਵਧਦੀ ਗਈ ਜੋ ਵੀਰ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਹੋਯਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਙੂ ਸਿਕਦਿਆਂ ਡਿੱਠਾ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਹ ਵੈਰਾਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸੇ ਬੀਬੀ ਬੀ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਰਲ ਬੈਠੀ। ਰਾਇ ਜੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਬੀ ਸੁਣਿਆਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਲਵੰਡੀ ਆਏ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਬੀ ਸੁਣੀ ਤੇ ਅਜ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਬੀ ਪੂਰੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਨਜ਼ਰ ਪਈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹੋਰ ਉੱਮਲ ਪਿਆ ਜੋ ਵੀਰ ਜੀ ਜੇ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਬ੍ਰਿਧ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਕਲ੍ਯਾਣ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੈਸਾ ਅਨੰਦ ਹੋਵੇ? ਜੀ ਹੀ ਜੀ ਂ ਵਿਚ ਨਿਸਚੇ ਭਰੀ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰੇ ਜੋ ਹੇ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਰਕ ਵੀਰ ਜੀ! ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ। ਹੁਣ ਧੁੱਪ ਚੰਗੀ ਚੜ੍ਹ ਆਈ ਸੀ, ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਹਿਤਾ ਜੀ ! ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਚਲੋ, ਰਸਤੇ ਦੇ ਥਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਹਿਮਾਂ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੀ ਵੈਰਾਗ ਕਰਦੇ ਰਾਇ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਘਰ ਆਏ। ਵਿਹੜੇ ਵਿਚੋਂ ਮਾਂ ਦੌੜੀ ਆਈ, ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਚੀਕਾਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਲਾਕੇ ਉਹ ਰੁੰਨੀ ਜੋ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਧੀ ਦੇ ਗਲ ਲੱਗੀ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਪੁੱਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਸਿੱਕਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੂ ਥਲੇ ਵਾਂਗ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪਿਆਸੀ ਐਸਾ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਜੋ ਪੱਥਰ ਹਿਰਦੇ ਦ੍ਰਵ ਗਏ। ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਕੁਛ ਸੋਝੀ ਉਸ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:- ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਕਰਦੀ ਮੈਂਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡਾ | ਚਿੱਤ ਨੀ। ਮੈਂ ਰਾਹਾਂ ਉਠ ਉਠ ਤੱਕਦੀ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਦੀ ਓਪਰੇ ਮਿੱਤ ਨੀ। ਵੀਰ ਨੀ ਵੀਰ, ਪਿਆਰੀਏ! ਸੁਆਰੀਏ ਧੀਏ। ਨੀ ਆਪ ਆਉਂਣੀਏ ਵੀਰ ਲਿਆਉਣੀਏ ਧੀਏ! ਭਾਹ ਬਲੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰੇ ਮੈਂ ਸਿੱਕ ਸਿੱਕ ਹੋਈ ਚੂਰ ਨੀ। ਮੈਂ ਤਾਂਘਾਂ ਪੁੱਤਰ ਆਂਵਦਾ ਓ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਦੂਰ ਨੀ। ਨੀ ਵੀਰ ਪਿਆਰੀਏ ਵੀਰ ਸੁਆਰੀਏ ਧੀਏ ! ਮੈਨੂੰ ਆਖ ਵੀਰ ਵੀ ਆਂਵਦਾ ਏ, ਨੀ ! ਕੁਈ ਸੁਪਨੇ ਅੰਦਰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਪੁੱਤਰ ਤੁਰਿਆ ਆਇ ਨੀ, ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਪਟ ਪਟ ਵੇਖਦੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤ ਨ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਇ ਨੀ। ਨੀ ਵੀਰ ਪਿਆਰੀਏ ਵੀਰ ਸੁਆਰੀਏ ਧੀਏ! ਨੀ ਤੇਰੇ ਕਦਮ ਸੁਲੱਖੇ ਤੈਂਡਾ ਵੀਰ ਵੀ ਆਏ ਨੀ। ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਗੱਚ ਬੱਝ ਗਿਆ, ਅਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਗਈ। ਧੀ ਦੇ ਗੱਲ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ ਦੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਵਿਚ ਤਾਰ ਬੱਝ ਗਈ। ਫੇਰ ਰਤਾ ਗੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਫੇਰ ਵੈਰਾਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਛ ਭਾਵ ਐਉਂ ਸਮਝੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ:- -੪੯੯- ਧੌਲਰ ਬਲਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਅੰਨ ਅਨ੍ਹੇਰ ਪੁੱਤ ਜੁ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ। ਮਿੱਟੀ ਢੇਰ, ਮਹਲ ਹਨ ਸੁੰਞੇ ਖੋਲੇ। ਦਿੱਸਣ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਜੇ ਪੁੱਤ ਨ ਹੋਵੇ। ਮਾਉਂ ਜੇ ਅੰਝੂ ਚੋਵੇ। ਮਾਂਉਂ ਨੂੰ ਸਾਰ ਨ ਘੱਲੀ। ਹਿਕੇ ਉਹ ਹੋ ਗਈ ਝੱਲੀ। ਪੁੱਤ ਵਿਚ ਵਿਹੜੇ ਦਿੱਸੇ, ਮਾਉਂ ਜਿਉਂ ਛਾਲਾ ਫਿੱਸੇ। ਪੁੱਤ ਨਾ ਵਰਿਹਾਂ ਵੇਖੋ। ਕਾਹਦੇ ਮਿੱਠੇ ਰਾਗ ਤੁਰ ਗਏ ਪੁੱਤ ਬਿਦੇਸ਼ ਜੀਉਂਦੀ ਮੋਈ ਮਾਉਂ ਮਾਂ ਜੀਵੇ ਤਦ ਲਾਗ ਦਿੱਤੀ ਪੁੱਤਰ ਕੰਡ; ਮਰ ਜਾਵੇ ਉਹ ਮਾਉਂ ਤੜਫੇ ਮਛੀ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਨਾ ਸੀਗੀ ਨੈਣਾਂ ਤਈਂ ਵਿਜੋਗ ਵੀਰ ਪਿਆਰੀ ਭੈਣ ਕੀ ਅਪਣੇ ਹੈ ਨਾਲ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸੁਨਿਹਾ ਯਾਈ। ਕਹੁ ਜਿੱਕੂੰ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਸੀ ਵੀਰੋਂ ਪਹਿਲੇ। ਤਿਉਂ ਦੇਵਣ ਦੀਦਾਰ ਵੀਰ ਤੋਂ ਅਈ ਸਵੇਲੇ। ਪੁੱਤ ਦੇ ਮਿਲਨ ਭੁਲੇਖੇ। ਜੋਗ ਪੁੱਤ ਸੀ ਨੂਰ ਇਲਾਹੀ। ਨੂਰ ਦਾ ਰਹੇ ਸਦਾ ਹੀ। ਅੱਜ, ਹੈ ਵਿਹੜੇ ਆਈ।<noinclude></noinclude> l1ixd8k6kznmwhqx9mhlgvwup4ynqyk 250 74999 237387 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਕ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰੇ ਅਕ ਤਿਡਾ ਅਕ ਡਾਲੀ ਬਹਿ ਖਾਇ ॥ ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ਓਹੋ ਚੰਗਾ ਜਿ ਕਰੇ ਖੁਦਾਇ ਖੁਦਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਨੀਆ ਚਾਰਿ ਦਿਹਾੜੇ ਸੁਖਿ ਕੀਤੈ ਦੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਗਲਾ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਘਣੇਰੇ ਛਡਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਈ ॥ ਮੁੱਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਕ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰੇ ਅਕ ਤਿਡਾ ਅਕ ਡਾਲੀ ਬਹਿ ਖਾਇ ॥ ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ਓਹੋ ਚੰਗਾ ਜਿ ਕਰੇ ਖੁਦਾਇ ਖੁਦਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਦੁਨੀਆ ਚਾਰਿ ਦਿਹਾੜੇ ਸੁਖਿ ਕੀਤੈ ਦੁਖੁ ਹੋਈ ॥ ਗਲਾ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਘਣੇਰੇ ਛਡਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਈ ॥ ਮੁੱਖੀ ਮਿਠੈ ਮਰਣਾ ॥ ਜਿਨ ਤੂ ਰਖਹਿ ਤਿਨ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ਤਿਨ ਭਉ ਸਾਗਰੁ ਤਰਣਾ ॥੨॥੧ ਕਾਜ਼ੀ-ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਤਾਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਰਾਇ-ਕਾਜ਼ੀ ਸਾਹਿਬ! ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਤਾਣ ਦੇਵੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਲਈ ਸਾਰਾ ਸੁਖ ਵਾਰ ਦਿਆਂ। ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਛੱਡਕੇ ਟੁੱਕਰ ਮੰਗਾਂ, ਪਰ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਮੱਤੇ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਭੁੱਲੇ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਗੋਦੜੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਭਗਤ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਫੁਟ ਨਾ ਨਿਕਲਾਂ, ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਰਹਾਂ, ਜਨਮ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲਵਾਂ ਤੇ ਪਰਜਾ ਪਾਲਣ ਤੇ ਰੱ ਦਾ ਧਰਮ ਪੂਰਾ ਨਿਬਾਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੂੰ ਫਲਾਣਾਂ ਫਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਹੋਰ ਜਤਨ ਕਰਾਂ ਤੇ ਦੁਆ ਕਰਾਂ ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਲ ਬਖਸ਼ੇ, ਸ੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਮੈਥੋਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਆਪ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾ ਲੈਣ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ਣ, ਅੱਗੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਾਗ ਨਿਆਰੇ ਹਨ। ਕਾਜ਼ੀ-ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਜਾ ਪਾਲਕ ਤੇ ਪਰਜਾ ਰੱਖਕ ਹੋਣ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕਸਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਿੰਦੂ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਦੇ ਇਕ ‘ਕਾਲੂ’ ਨਾਮੇ ਮਹਿਤੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪੀਰ ਮੰਨਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਭਾਰੀ ਦੁਖ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਆਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਮਿਟਕੇ ਉਸ ਹਿੰਦੂ ਫ਼ਕੀਰ ਦਾ ਨਾਂ ਪੈ ਜਾਏਗਾ। ਖਿਮਾਂ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਹਣੀ ਨਹੀਂ। ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਲਾਰ ਵਾਰ ਵਿਚ ਮ: ੧ ਦਾ ਹੈ। {ਪੰ-੧੨੮੯} ਹੈ। ਂ । । ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ(ਨੈਣ ਸੇਜਲ ਹੋ ਗਏ)-ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ! ਮੈਂ ਖਿਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ' ਕਾਰਨ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਫ਼ਕੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਾਤ ਇਲਾਹੀ ਦਾ ਨੂਰ ਹੈ, ਅਰ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤਲਵੰਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵੱਸੇਗੀ ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੀ ਜ਼ੋਰ ਹੈ। ਤੇ ਹੋਰ ਮੈਂ ਬਹਿਸਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਨਾਲ ਹੈ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਵੇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾ ਲਵੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੀ ਠੰਢ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਜਾਤਾ ਜੋ ਏਥੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਤਣਾਵਾਂ ਕੱਸ ਕੇ ਤਣੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਵਧਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਮਤਾਂ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ‘ਨਾ- ਸੁਖਾਵੀਂ' ਗੱਲ ਕਹਿ ਬੈਠਾਂ ਤਾਂ ਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਕਿਤੇ ਗੁੱਸਾ ਖਾਕੇ ਮਾਰ ਹੀ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਧੂ ਸੁਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਉ ਦਾ ਕੀਹ ਇਤਬਾਰ? ਪਲ ਵਿਚ ਤੋਲਾ ਪਲ ਵਿਚ ਮਾਸਾ। ਇਹ ਕੁਛ ਸੋਚਕੇ ਕਾਜ਼ੀ ਕੋਈ ਦੋ ਚਾਰ ਟਾਲੇ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਧਰ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਦਾਸ ਨੂੰ ਮਹਿਤੇ ਕਾਲੂ ਵੰਨੇ ਘੱਲਿਆ ਤੇ ਆਪ ਉਸ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਰੁੜ੍ਹ -੪੯੫- ਕਰ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਦੇ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਛੋੜੇ ਪਿਆ ਜੋ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਹਬਲ ਦੀ ਕੁਛ ਸਮਝ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਹੈ,- ਰੁਖੜਾ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਠਾਠਾਂ ਹੈ ਨੀਰ ਮਾਰੇ, ਲੱਗੀ ਹੈ ਕੋਰ ਹੇਠਾਂ ਢੋਂਦੇ ਪਏ ਕਿਨਾਰੇ। ਉਛਲੇ ਨਦੀ ਚੜ੍ਹ ਆਵੇਂ ਕੱਪਰ ਪਵਨ ਵਡੇਰੇ। ਘੁੰਮਣ ਤੇ ਘੇਰੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਚਲਣ ਕਰਾਰੇ। ਫੇਰਾ ਹੈ ਰੁੱਤ ਖਾਧਾ ਰੁਖੜਾ ਏ ਕੰਬਦਾ ਹੈ, ਪੱਤੇ ਸੁੱਕ ਹੋਏ ਪੀਲੇ, ਟਹਿਣੇ ਝੁਰੇਂਦੇ ਸਾਰੇ। ਬੀਤੀ ਬਸੰਤ ਪ੍ਯਾਰੀ ਨਾਲੇ ਬਸੰਤ ਵਾਯੂ, ਬੀਯਾ ਹੁਨਾਲ ਤਿੱਖਾ ਬਰਖਾ ਬਿਤੇ ਹੁਲਾਰੇ। ਰਸ ਰੂਪ ਰੰਗ ਉਡਕੇ, ਕੁਮਲਾਉ ਛਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੁਰਿਆ ਸੁਹਾਉ ਜਾਂਦਾ ਜਰ ਨੇ ਆ ਪਰ ਖਿਲਾਰੇ। ਰੁਖੜੇ ਨਿਮਾਨੜੇ ਤੇ ਐਸੀ ਉਦਾਸੀ ਛਾਈ,<noinclude></noinclude> lvezqr6jmd3c05hrdfldyv9zah253vf 250 75000 237386 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਿਆ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਦ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲ ਢਾਡੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ | ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾਕੇ ਕੰਮ ਕੱਢ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਜ ਬਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਗੁਸਤਾਖੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਿਆ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਤਦ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲ ਢਾਡੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਕੇ | ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾਕੇ ਕੰਮ ਕੱਢ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਜ ਬਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਗੁਸਤਾਖੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਣੇ। ਹਾਂ, ਅਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾ ਵਹਿਮਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋ। ਲਾਗਦੇ ਖਰਲ ਫੇਰ ਫੇਰ ਗੋਂਦਾਂ ਗੁੰਦਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਖੱਸ ਲਈਏ। ਕੁਝ ਤਾਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰੱਖੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸੰਗੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਏਥੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹਾਂ। ਆਖੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਸਹੈਤਾ ਕਰਾ ਦਿਆਂ? ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ-ਤੁਸੀਂ ਬੜੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਵਿਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਬੀਰ ਰਸ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵੈਰਾਗ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਰਤਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰੋਹੀ ਨਹੀ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਥੋਂ ਲਸ਼ਕਰ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਸਤਾਯਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਂ ਜਦ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਲੋਕੀਂ ਚੜ੍ਹ ਆਂਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, {ਸਫਾ ੪੯੩ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਢ ਭੰਨਾ ਕਿ ਰਾਇ। ' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਜਾਣਕੇ ਓਹ ਵੈਰੀ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਤ ਤੁਕਾਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੀ ਵਾਰ ਵਿਚੋਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਬੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ੈ ਹੈ। “ਵਾਰ ਕੁਵਾਰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰਾ ਅੰਨਾ। ਕੁਝ ਮਾਰੀ ਬਾਬਾਣੀਆਂ ਕੁਝ ਵਾਰੀ ਦਿਆਂ ਬੰਨਾ। ਦੱਸੋ ਰਾਠੋ ਰਾਣਿਓਂ ਮੇਂ ਭੰਨਾ ਕਿ ਰਾਇ ਭੰਨਾ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪੈ ਗਈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ ਅਰ ਸਾਨੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਢਾਡੀ ਨੇ ‘ਰਾਠ’ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਕੀਹ ਲੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸੋ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ। ੧. ਬਾਬਾਣੀਆਂ=ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੇ ਸਾਕਾਂ। ੨. ਵਾਰੀ ਦਿਆਂ ਬੰਨਾਂ=ਗੁਆਂਢੀ ਕੌਮਾਂ। ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਬਾਕੀ ਰਖਦਾ। ਹਾਰ ਜਿਤ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਜੀ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਲਵੋ, ਜੋ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਦੋ ਵੇਰੀਂ ਹਾਰ ਬੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਂਞ ਦੀਹਦਾ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਹੈ ਕਿ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਉਲਾਦ ਬਾਘ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਜਾਕੇ ਵਸੇਗੀ ਤੇ ਇਹ ਤਲਵੰਡੀ ਇਕ ਵੇਰੀ ਉਜਾੜ ਹੋਕੇ ਫੇਰ ਕਦੇ ਵਸੇਗੀ ਅਰ ਉਸ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲੋਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਧੱਕੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਨਾਮੀ ਨਾਲ ਫੇਰ ਵੱਸੇਗੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਵੈਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਸਮਾਨ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਤੇ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਬਾਹੁਣ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਉਸ ਭਾਰੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਮੈਦਾਨ ਗਰਮ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜੁੱਟ ਜੁੱਧ ਹੋਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਵਾਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਸਰ ਹੋਇਆਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਖੇੜੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਤੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਦੇ ਅਸਰ ਹਰੁਖ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਜ਼ੀ ਜੀ! ਤੁਸਾਂ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਆਖੇ ਲਗੋ ਤਦ ਆਹ ਗੱਲ ਬੀ ਵਿਚਾਰੋ: ਸਉ ਮਣੁ ਹਸਤੀ ਘਿਉ ਗੁੜੁ ਖਾਵੈ ਪੰਜਿ ਸੈ ਦਾਣਾ ਖਾਇ ॥ ਡਕੈ ਫੂਕੈ ਖੇਹ ਉਡਾਵੈ ਸਾਹਿ ਗਇਐ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਅੰਧੀ ਫੂਕਿ ਮੁਈ ਦੇਵਾਨੀ ॥ ਖਸਮਿ ਮਿਟੀ ਫਿਰਿ ਭਾਨੀ ॥ ਅਧੁ ਗੁਲ੍ਹਾ ਚਿੜੀ ਕਾ ਚੁਗਣੁ ਗੈਣਿ ਚੜੀ ਬਿਲਲਾਇ ॥ ਖਸਮੈ ਭਾਵੈ ਓਹਾ ਚੰਗੀ ਜਿ ਕਰੇ ਖੁਦਾਇ ਖੁਦਾਇ ॥ ਸਕਤਾ ਸੀਹੁ ਮਾਰੇ ਸੈ ਮਿਥਿਆ ਸਭ ਪਿਛੈ ਪੈ ਖਾਇ ॥ ਹੋਇ ਸਤਾਣਾ ਘੁਰੈ ਨ ਮਾਵੈ ਸਾਹਿ ਗਇਐ ਪਛੁਤਾਇ ॥ ਅੰਧਾ ਕਿਸ ਨੋ ਬੁਕਿ ਸੁਣਾਵੈ ॥ ਖਸਮੈ ਮੂਲਿ ਨ ਭਾਵੈ॥ ਇਹ ਤਲਵੰਡੀ ਉਜੜੀ ਤੇ ਫੇਰ ਵਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਆਖਦੇ ਹਨ। -੪੯੪-<noinclude></noinclude> 0i58g9ks3760gxoyyx7qz9cx2989mv1 250 75001 237385 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਸਾਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੇ ਹੁਲਾਸ ਹਾਰੇ। ਕਿਥੇ ਕੁਮਾਰ ਉਮਰਾ, ਕਿਥੇ ਬੁਢਾਪੜਾ ਏ, ਕਿੱਥੇ ਓ ਭਰ ਜੁਆਨੀ ਜੋਬਨ ਦੇ ਓ ਪਸਾਰੇ। ਅੱਗਾ ਹੈ ਆਯਾ ਨੇੜੇ, ਪਿੱਛਾ ਰਿਹਾ ਦੁਰਾਡਾ, ਦਿਨ ਮੀਟਿਆ ਹੈ ਜਾਂਦਾ, ਸੈਨਤ ਹੈ ਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਸਾਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੇ ਹੁਲਾਸ ਹਾਰੇ। ਕਿਥੇ ਕੁਮਾਰ ਉਮਰਾ, ਕਿਥੇ ਬੁਢਾਪੜਾ ਏ, ਕਿੱਥੇ ਓ ਭਰ ਜੁਆਨੀ ਜੋਬਨ ਦੇ ਓ ਪਸਾਰੇ। ਅੱਗਾ ਹੈ ਆਯਾ ਨੇੜੇ, ਪਿੱਛਾ ਰਿਹਾ ਦੁਰਾਡਾ, ਦਿਨ ਮੀਟਿਆ ਹੈ ਜਾਂਦਾ, ਸੈਨਤ ਹੈ ਰਾਤ ਮਾਰੇ। ਬੀਤੀ ਸੋ ਬੀਤ ਗੁਜ਼ਰੀ, ਟਲਦੀ ਨ ਔਣ ਵਾਲੀ, ਰੁਖੜਾ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਕੂਕੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਪੁਕਾਰੇ? ਯਾਰਾ ਸੀ ਪ੍ਯਾਰ ਭਰਿਆ ਕਰਦਾ ਪ੍ਯਾਰ ਆਪੇ, ਰੁਖੜਾ ਢਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ, ਤਰਸੇ ਸਜਨ ਦਿਦਾਰੇ। ਯਾਰਾ ਬਿਦੇਸ਼ ਫਿਰਦਾ, ਮੋੜੇ ਨਹੀਂ ਮੁਹਾੜਾਂ, ਰੁਖੜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਤਿਸੇਵਾਂ ਮੁਖੜਾ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਾਰੇ। ਤਰਸਾਂ ਮੈਂ ਸਿੱਕ ਬੱਧਾ, ਲੋਚਾਂ ਮੈ ਲੋਚ ਭਰਿਆ, ਤਾਂਘਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂਘ ਕੁੱਠਾ, ਆਂਵੀਂ ਕਿਤੋਂ ਪਿਆਰੇ! ਬੁੱਢਾ ਹਾਂ ਦੀਨ ਮਾੜਾ, ਔਗੁਣ ਦੀ ਖਾਣ ਸਾਰਾ, ਕੋਈ ਨ ਮਾਣ ਦਾਵਾ, ਕੀਤੇ ਨ ਪੁੰਨ ਕਾਰੇ। ਰਾਜਾ ਹਾਂ ਆਲਸੀ ਮੈਂ ਪਰਜਾ ਦਾ ਧਾਨ ਖਾਂਦਾ, ਕ੍ਰਿਧਾ ਨ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ ਪ੍ਯਾਰੇ। ਕੋਈ ਨ ਜਾਪ ਹੋਯਾ, ਕੀਤੀ ਕੋਈ ਨ ਕਰਨੀ, ਤੜਫੇ ਇਹ ਰੂਹ ਨਿਮਾਣੀ ਮਿਲਨਾ ਚਹੇ ਦੁਲਾਰੇ। ਫਿਰਦਾ ਵਣਾਂ ਤਕਾਂਦਾ, ਢੂੰਡਾਂ ਬਣਾਂ ਤੇ ਬੇਲੇ, ਭਾਲਾਂ ਮੈਂ ਰਾਹ ਸਾਰੇ, ਪ੍ਯਾਰਾ ਕਿਤੋਂ ਜਿ ਆਵੇ। ਸਿੱਕੋਂ ਹੈ ਢੂੰਡ ਵਧਦੀ, ਵਧਦੀ ਹੈ ਸਿੱਕ ਢੂੰਡੋਂ, ਸਿੱਕਣ ਤੇ ਢੂੰਡ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਬਿਤੇ ਦਿਹਾੜੇ! ਆਵੀਂ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ! ਆਵੀਂ ਦੀਦਾਰ ਦੇਵੀਂ, ਸਦਕੇ ਕਿਸ ਦੇ ਆਵੀਂ, ਆਵੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨੂੰ ਧਾਰੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਸਫਰ ਹੈ ਆਯਾ, ਆਵੀਂ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਆਰੇ। ਠੱਲ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਨੈਣ ਊਣੇ, ਜੋਰੀਂ ਹੈ ਨੀਰ ਆਵੇ, ਆਏ ਨੂੰ ਫੇਰ ਰੋਕਾਂ, ਰੁਕਦਾ ਨ, ਜ਼ੋਸ਼ ਮਾਰੇ। ਤਰਸਾਂ ਤਰਸ ਨਿਮਾਣੇ ਡੂੰਘੇ ਰਹੇ ਏ ਜਾਂਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਦੀਦਾਰ ਤੇਰਾ ਡੁਯਾਂ ਨੂੰ ਆਕੇ ਤਾਰੇ। ਤਾਰੀਂ ਹੇ ਤ੍ਰਾਣ ਕਰਤਾ! ਰੱਖੀਂ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ, ਨਾਨਕ ਗੁਰੂ ਪਿਯਾਰੇ ! ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭੂ ਪਿਆਰੇ ! ਕੰਬੇ ਹਿਯਾਉ ਮੇਰਾ, ਥਰਥਰ ਕਰੇ ਕਲੇਜਾ, ਬੀਤੀ ਹੈ ਰੈਣ ਸਾਰੀ, ਉਮਰਾ ਦੇ ਲਟਕੇ ਤਾਰੇ। ਢੋਈ ਨ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਜੇ ਨਿਬੇੜਾ, ਠਾਹਰ ਨ ਦੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਮੈਂਡੇ ਜਿ ਗੁਣ ਵਿਚਾਰੇਂ। ਭਾਵੇਂ ਹਾਂ ਪੁੰਜ ਔਗੁਣ, ਪਾਪਾਂ ਪਹਾੜ ਬਣਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤਕਾਵੇਂ ਔਗੁਣ ਨ ਮੈਂ ਚਿਤਾਰੇਂ। ਸੁਪਨੇ ਦੀਦਾਰ ਦੇਖਾਂ ਜਾਣਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋ ਆਏ, ਤਬਕਾਂ, ਨ ਜਾਗ ਦੇਖਾਂ, ਰੋਵਾਂ ਮੈਂ ਮਾਰ ਨਾਆਰੇ, ਪੰਛੀ ਵਣਾਂ ਤੇ ਬੋਲਣ, ਦੇਵਣ ਮਨੋਂ ਸੁਨੇਹਾ, ‘ਯਾਰਾ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਆਵੇ, ਲੋਕੋ ! ਕਰੋ ਤਿਆਰੇ। ਪਿਆਰਾ ਨ ਦੇਸ਼ ਆਵੇ, ਟੁਟਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਵੇ, ਟੁਟਦੀ ਉਮੈਦ ਬੱਝਦੀ, ਕੈਸੇ ਮੈਂ ਭਾਗ ਪ੍ਯਾਰੇ। ਤਾਰੇ ਹਨ ਰਾਤ ਚੜ੍ਹਦੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਡਲ੍ਹਕ ਮਾਰਨ, ਕਰਦੇ ਦਿਦਾਰ ਤੇਰਾ ਉੱਚੀ ਓ ਥਾਂ ਖਲ੍ਹਾਰੇ। ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਵਾਸ ਮੇਰਾ, ਨੀਵਾਂ ਹਾਂ ਜਾਤ ਨੀਵੀਂ, ਕੀਕੂੰ ਦਿਦਾਰ ਪਾਵਾਂ, ਬੈਠੇ ਹੋ ਦੂਰ ਸਾਰੇ। ਤਾਗੋ! ਦਿਓ ਸੁਨੇਹਾ ਆਖੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਤਾਈਂ- ‘ਤਰਸੇ ਹੈ ਸਿੱਖ ਬੁਢੜਾ ਰੋਵੇ ਹੈ ਪਾਇ ਪਾਹਰੇ। “ਕੂਕੇ ਹੈ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗੂੰ ਵਿਛੁੜੀ ਜੋ ਡਾਰ ਕੋਲੋਂ, “ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਹੀਨੜੀ ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੰਨਦੀ ਲਾਰੇ। ਐਸੇ ਨਿਮਾਨੜੇ ਤੇ ਛੇਤੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਹੋਵੋ, ਜਾਵੋ ਜੀ! ਬੇਗ ਧਾਈ, ਪਾਵਨ ਕਰੋ ਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇ।” ਮਿੱਠੀ ਹੈ ਪੌਣ ਆਵੇ ਸੁੰਞੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਏ, ਪ੍ਯਾਰੇ ਦੀ ਗੰਧੋਂ ਖਾਲੀ ਐਵੇਂ ਲਵੇ ਹੁਲਾਰੇ। ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤ੍ਰੇਲ ਭਿੰਨੀ, ਭਿਜਦੀ ਨ ਰਾਤ ਕੋਈ, ਯਾਰਾ ਬਿਦੇਸ਼ ਬੈਠਾ ਬਿਰਹੋਂ ਤਪਨ ਪਹਾਰੇ ਕੋਈ ਜਿ ਰਾਗ ਗਾਵੇ, ਬਿਰਹੋਂ ਭੁਯੰਗ ਜਾਗੇ ਪੈਂਦਾ ਨਹੀਂ ਪਿੜਾਈ; ਡੰਗੇ ਲਏ ਫੁੰਕਾਰੇ। ਐਸਾ ਕੁਈ ਜਿ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੋਵਨ, ਆਖੇ: ‘ਸੁਦੇਸ਼ ਜਾਵੋ’, ਮੇਰੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰੇ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਜਿ ਹੋਵੇ ਬੈਠੇ ਵਲੈਤ ਕਿਸ ਹੋ, ਭੇਜਾਂ ਸੰਦੇਸੜਾ ਦੇ: ਆਵੋ ਮਿਲੋ ਪਿਆਰੇ! ਕੋਈ ਨ ਜਾਚ ਮੈਨੂੰ, ਕੋਈ ਨ ਗੱਲ ਅਹੁੜੇ, ਕੋਈ ਨ ਪੇਸ਼ ਚੱਲੇ, ਸਾਰੇ ਉਪਾਉ ਹਾਰੇ। ਬੇ ਆਸਰਾ ਸਹਾਰਾ, ਕੇਈ ਨ ਸੋਚ ਫੁਰਦੀ ਹੀਣਾ ਹੋ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ; ਡਿਗਦਾ ਹਾਂ ਹਾਰ ਦ੍ਵਾਰੇ। ਪਾਵੋ ਏਹ ਦਾਨ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਪਾਵੋ ਦਿਦਾਰ ਭਿੱ, ਮਿਲਨੇ ਦੀ ਖੈਰ ਪਾਵੋ ਪਾਲਣ ਬਿਰਦ ਦੇ ਵਾਰੇ। ਜਾਣੋ ਜੋ ਬੀਤਦੀ ਹੈ, ਜਾਣੀ ਹੋ ਜਾਣ ਗੁਰ ਜੀ। ਸਦਕੇ ਬਿਰਦ ਦੇ ਅਪਨੇ ਆਜਜ਼ ਨੂੰ ਦਯੋ ਦਿਦਾਰੇ। ੧ ਵਾਸਤੇ ਪਾ ਪਾਕੇ। -੪੯੬- ੨ ਭੱਠ<noinclude></noinclude> irghkztdbghl1cs88esqjhsz3n1yd66 250 75002 237388 2026-09-27T07:38:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਇਹ ਕਹਿਂਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਘੁਟਦੀ ਘੁਟਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਗਈ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਅਤਿ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿਚ ਇਕ ਰਸ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਵੀਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਚਾਣਨੇ ਦਾ ਇਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਲਸ ਲਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਇਹ ਕਹਿਂਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਘੁਟਦੀ ਘੁਟਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਗਈ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਅਤਿ ਦ੍ਰਵ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿਚ ਇਕ ਰਸ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਵੀਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਚਾਣਨੇ ਦਾ ਇਕ ਗੋਲਾਕਾਰ ਲਸ ਲਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਪੰਘੂੜਾ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਤੇ ਵੀਰ ਜੀ ਬਿਰਾਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਲ ਪੱਲਾ ਲੈਕੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੇ ਕੁਛ ਐਉਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ:- ਹੇ ਵੀਰ ਜੀ! ਹੁਣ ਦਇਆ ਧਾਰੋ ਦਰਸ ਸਾਨੂੰ ਆ ਦਿਓ ! ਹਾਂ ਵਿਲਪਦੇ ਹੁਣ ਮਿਲਨ ਤਾਂਈ ਆ ਮਿਲੋ ਦੁਖ ਹਰ ਲਓ। `ਮਾਤ ਰੌਂਦੀ ਕੂਕਦੀ ਹੁਣ ਰੂਪ ਬਿਰਹੋਂ ਹੋ ਗਈ। ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਬਿਰਦ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੈ ਸਿੱਕ ਹਿਰਦੇ ਧੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਮਾਤ ਪਿਤ ਹਨ ਬ੍ਰਿਧ ਹੋਏ ਉਮਰ ਦਾ ਕੁਝ ਨਾ ਪਤਾ। ਆ ਤਾਰ ਬੰਨੇ ਲਾ ਦਿਓ, ਸ੍ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਤਕੀਆਂ ਨਾ ਰਤਾ। ਕਰ ਦਇਆ ਅਪਣੀ ਆਵਣਾ ਤੇ ਤਾਰਨਾ ਜੇ ਸਾਰਿਆਂ। ਗੁਰਮੁਖ ਉਧਾਰੇ ਕੁਲਾਂ ਛੱਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਗ ਨਿਸਤਾਰਿਆ:- ਇਉਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਪਰ ਇਕ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਨਜ਼ਰ ਪਈ, ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦੀ ਨੇ ਨੈਣ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਕੇ ਐਦਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਕੂਕ ਉਠੀ:- ਕਰ ਦੂਰ ਬਿਰਹਾ ਮਾਉਂ ਜੀ! ਹਨ ਵੀਰ ਜੀ ਹੁਣ ਆ ਰਹੇ। ਹਨ ਤੁਰੇ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉਹ ਚਰਨ ਏਧਰ ਪਾ ਰਹੇ। ਉਹ ਬਿਰਦ ਪਾਲਣ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭੰਨ ਨ ਜਾਣਦੇ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋਕਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪ੍ਰੇਮ ਬਾਗ਼ ਲਗਾਂਵਦੇ। ਪਰ ਬਖਸ਼ ਮਾਤਾ! ਛੱਡ ਮਮਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ ਮੈਂ ਵੀਰ ਨੂੰ। ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਹੈ ਨੂਰ ਉਹ; ਕਰ ਦੂਰ ਮੋਹ ਦੇ ਤੀਰ ਨੂੰ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣੀਂ, ਆਪ ਨੂੰ, ਫਿਰ | | | | ਯਾਣਸੇ ਭਗਵੰਤ ਨੂੰ। ਫਿਰ ਤਰ ਲਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ: ਜਿਣ ਜਾਏ ਆਦੋਂ ਅੰਤ ਨੂੰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਧੀਰਜ ਮਗਰੋਂ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਅੰਦਰ ਗਈਆਂ ਤੇ ਦਾਸੀ ਨੇ ਅੰਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਬੀਬੀ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਰਚਾਇਆ; ਪਰ ਕੀਹ ਦੇਖੇ ਜੋ ਮਾਤਾ ਦਿਨ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਬਹਿਂਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਨੈਣ ਭਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਹਾਇ ਲਾਲ’ ਕਦੇ ‘ਹਾਇ ਗੁਰੂ’ ਕਦੇ ‘ਹਾਇ ਨਾਨਕ' ਕਹਿਕੇ ਬਿਰਹਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਿਧ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਤੇ ਠੰਢੇ ਸਾਹ ਭਰਦਿਆਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ: “ਐਸੇ ਪੁਤ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਗੁਰੂ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਅਭਾਗੇ ਤੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ;’ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦਾ ਸਨੇਹ ਕੁਛ ਐਸਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਕਦੇ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮੁਹੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਏ ਕਿ ਵੀਰ ਜੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਖਿਆਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇਹ ਸੁਭਾਗ ਦਿਨ ਐਤਕੀਂ ਘਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਾਤਾ ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਗੀ, ਧੀ ਭੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਨਾਲ ਲੱਗੀ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਸਿੱਧ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਆਉਣ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਪਰ ਮੁਸਕ੍ਰਾਹਟ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਦਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ ਅਰ ਤਸੱਲੀ ਸੀ ਕਿ ਵੀਰ ਜੀ ਬਿਰਦ ਪਾਲਣਗੇ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਇ ਜੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਨ ਵਿਚ ਭਜਨ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਭਾਈ ਸਜਾਦਾ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਜੈ ਰਾਮ ਤੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਜੋ ਅੱਜ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਤਾਂ ਆਉਣਾਂ ਹੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਬੀ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਏਹ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਬੈਠੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ। ਭੋਗ ਜਦ ਪਿਆ ਤਦ ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵੈਰਾਗ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਰਾਏ ਬੁਲਾਰ ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਾ ਸੀ ਤੇ -400-<noinclude></noinclude> pv9kf71yr8rm2ycd013uz4igz557pp4 250 75003 237389 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਗਤ-ਜਗਵੇਦੀ ਪਰ ਮਾਤਾ ਚੋਣੀ (ਸੁਲੱਖਣੀ) ਜੀ ਦੀ ਭੇਟਾਂ । ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ- ਦੇਵਾਂ? ‘ਕੁਛ ਕਰ ਭੇਟ ਜਗਤ ਦੀ ਤੂੰਬੀ ਜਾਂਦਾ ਜਗਤ ਜਲੰਦਾ', ਸੁਹਣਾ ਵਾਕ ਨਣਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੰਨੀ ਮੇਰੀ ਪੈਂਦਾ ਮੈਂ ਕੀ ਭੇਟ ਨਿਮਾਣੀ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਗਤ-ਜਗਵੇਦੀ ਪਰ ਮਾਤਾ ਚੋਣੀ (ਸੁਲੱਖਣੀ) ਜੀ ਦੀ ਭੇਟਾਂ । ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ- ਦੇਵਾਂ? ‘ਕੁਛ ਕਰ ਭੇਟ ਜਗਤ ਦੀ ਤੂੰਬੀ ਜਾਂਦਾ ਜਗਤ ਜਲੰਦਾ', ਸੁਹਣਾ ਵਾਕ ਨਣਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੰਨੀ ਮੇਰੀ ਪੈਂਦਾ ਮੈਂ ਕੀ ਭੇਟ ਨਿਮਾਣੀ ਦੇਵਾਂ? ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਛ ਦੇਵਾਂ? ਪਿਰ ਪਰਦੇਸ਼, ਸਦਾ ਦੇ ਰਮਤੇ, ਮੈਂ ਲੇਵਾ ਕੇ ਬਰਸਾਂ ਬੱਧੀ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ ਘਰ ਨਹੀਂ ਫੇਰੇ ਪਾਏ, ਖੱਟਣ ਵਾਲੇ ਰਹਿਣ ਬਿਦੇਸ਼ੀਂ ਧਨ ਕਿੱਥੋਂ ਮੈਂ ਆਏ? ਬਾਲ ਇਞਾਣੇ ਖੱਟ ਨ ਜਾਣਨ, ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਟੁਕ ਖਾਂਦੇ, ਤੱਕਣ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਵਲ ਸੁਹਣੇ, ਦੰਮ ਕਿਤੋਂ ਨਹੀਂ ਆਂਦੇ? ਬਾਬਲ ਮੇਰਾ ਲਖੀਅਰ ' ਨਹੀਂ, ਲਖਦਾਤਾ ਮੈਂ ਹੋਕੇ, ਕੀਕੂੰ ਦੁੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਕੱਟਾਂ ਦਾਨ ਅਮਿੱਤੇ ਦੇਕੇ ? ਪੰਡਤ ਨਹੀਂ, ਪੜ੍ਹੀ ਮੈਂ ਇਲਮਾਂ, ਵਿਦ੍ਯਾ ਦਾਨ ਕਰਾਵਾਂ, ਜਗ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੇਕੇ ‘ਸੋਝੀ-ਦੀਪ ਜਗਾਵਾਂ। ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਜਾਣਾਂ, ਦੁਖ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਕੱਟਾਂ, ਦੂਰ ਦਲਿੱਦਰ ਕਰਾਂ ਜਗਤ ਦੇ, ਅਹੁਰਾਂ ਲਾਹ ਲਾਹ, ਸੱਟਾਂ। ਵੈਦ ਨਹੀਂ ਵੈਦੰਗੀ ਜਾਣਾ, ਦਰਦ ਰਵਾਣਿਆਂ ਤਾਈਂ, ਦਾਰੂ ਦਿਆਂ ਨਿਰੋਏ ਕਰਕੇ ਂ ਦੁਨੀਆਂ ਪੀੜ ਹਟਾਈਂ। ਮੈਂ ਸੰਗੀਤ ਨ ਰੱਬੀ ਜਾਣਾ, ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਗਾਵਾਂ, ਮੁਏ ਜਗਤ ਦੇ ਕੰਨੀ ਫੂਕਾਂ, ਕਰ ਸੁਰਜੀਤ ਜਗਾਵਾਂ । ਹੁੰਦਾ ਕੁਈ ਵੰਡਾਵੇ ਸਹੀਓ! ਅਣਹੁੰਦੇ ਚੋਂ ਦੱਸੋ। ਜਗ ਨੂੰ ਕੀ ਮੈਂ ਵੰਡ ਦਿਵਾਵਾਂ? ਮੁਸ਼ਕਲ ਪਈ ਅਵੱਸੋ। ਹਾਂ! ਸੰਨ੍ਯਾਸ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰ, ਗ੍ਰਹਣ ਵਸੇ ਮੈਂ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਯਾਗ ਵਿਰਾਗ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਜਗਦਾ ਗਿਆਨ-ਦੀਪ ਮੈਂ ਮੰਦੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਆਖਾਂ ਵੱਟ ਕਸੀਂਸਾਂ : ਸੁਣ ਤੂੰ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ। ਦਾਨ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ ਸਿਰ ਦੇ ਤਾਜ ਸੁਹੰਦੇਂ, ਉਹ ਦਾਤਾ, ਉਹ ਧੁਰ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਅਰਸ਼ੀ ਤਾਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਹੁਕਮ ਓਸਦਾ; ਮੁਏ ਜੀਵਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਦਾਨ ਦਿਆਂ ਜਗ ਤੈਨੂੰ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸੁਖ ਦੇਵੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਦਿਨੇ ਤੇ ਰਾਤੀਂ 'ਦੁਖ ਸਾਰੇ ਸਿਰ ਲੇਵੇ। ਤੇਰਾ J! ਮੇਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਰਾ ਤੇਰਾ ਮੈਂ ਨਿਜ ਮਾਨ ਤੇ ਦਾਵਾ ਛੱਡਾਂ ‘ਪਕੜ ਨ ਮਨ ਮੈਂ ਖੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਘਰ ਹਨ ਨਹੀਂ ਵੜਦੇ; ਇਕ ਇਕ ਕਰਨ ਉਦਾਸੀ, ੧ ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ:ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੦ (੧੯੧੯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। -੫੦੯- ਹੋਵੇ, ਵਰਿਹਾਂ ਬੱਧੀ ਘਰੀਂ ਨ ਪਰਤਣ, ਸੁਨਿਹਾ ਸਾਰ ਨ ਆਸੀ, ਸਾਧੂ ਬਣੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਫਿਰਦੇ ਪੈਰ ਪਿਆਦੇ, ਮਮਤਾ ਮੋਹ ਮੁਕਾਏ ਸਾਰੇ, ਤੋੜੇ ਸਭ ਤਗਾਦੇ ਪਰ ਕਮਲੀ ਮੈਂ ਸਹੀਓ ਸਾਰੀ, ਮੇਰੀ ‘ਪਕੜ’ ਨ ਛੁਟਦੀ, ਮੋਹ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਮਾਯਾ ਮੇਰੀ ‘ਓਹ ਮੇਰੇ’ ਨਹੀਂ ਟੁਟਦੀ। ਫੇਰੇ ‘ਓਹ ਮੇਰੇ’ ਮੈਂ ਏਸ ਆਸਰੇ ਜੀਵਾਂ ਆਸ ਬਨ੍ਹਾਈ, ਓਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੇਰੇ ਨਾਹੀਂ, ਸਕਾਂ ਨ ਸੋਚ ਫੁਰਾਈ ਜੋਗੀ ਕਈ ਫਕੀਰ ਸਿਆਣੇ, ਸਾਧ ਕਈ ਹਨ ਆਏ, ਅਰਸ਼ੀ ਜੋਤਿ ਓਸ ਵਰੁਸਾਏ टे ਪਾਏ। ਆਖਣ : ਰਬ ਕੰਤ ਹੈ ਤੇਰਾ, ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਆਯਾ, ‘ਤੂੰ ਦੇ ਤੋੜ ਆਪਣਾ ਦਾਵਾ ਜਿੱਤ ਲਈਂ ਮੋਹ ਮਾਯਾ’। ਹਾਇ! ਨਿਖੁੱਟੀ ਦੀ ਮਤ ਮੋਟੀ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਨ ਆਵੇ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਯਾਰ ਡੋਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਿ ਨਹੀਂ ਤੁੜਾਵੇ। ਮੈਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਫਸੀ ਮੋਹ ਉਸਦੇ ਕਿਵੇਂ ਸਕਾਂ ਭੁਲਾਈ ‘ਓਹ ਮੇਰੇ ਇਕ ਪਕੜ ਕਹਿਰ ਦੀ, ਕਿਵੇਂ ਨ ਸਕਾਂ ਘਟਾਈ। ਇਸ ਖਿਚ ਬੱਧੀ ਖਿੱਚੀ ਜਾਵਾਂ, ਖਿੱਚੀ ਸਦਾ ਰਹਾਵਾਂ, ਈ:) ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਨ<noinclude></noinclude> pil9zm3f73idqmbo4kewykccqj53p4u 250 75004 237390 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>" ਪਰ ਭਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਸੁਰਤ ਉਸੇ ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਵਿਚ | ਮਸਤ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਕੇ ਸੀਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਥ ਰੱਖਕੇ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਮਸਤਕ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਈਆ ਜੀ ਉਠੋ!ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ। ਡਾਢੇ ਘੂਕ ਸੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>" ਪਰ ਭਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਸੁਰਤ ਉਸੇ ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਵਿਚ | ਮਸਤ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵੱਧਕੇ ਸੀਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਥ ਰੱਖਕੇ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਮਸਤਕ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਈਆ ਜੀ ਉਠੋ!ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ। ਡਾਢੇ ਘੂਕ ਸੁੱਤੇ ਹੋਯੇ ਵਾਂਙ ਆਪ ਦੀ ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਉਠੇ ਅਰ ਉਠਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਕੇ ਉਧਰੋਂ ਉਠੇ ਤੇ ਉਧਰੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਲ ਹੱਥ ਵਧਾਏ, ਪਰ ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਪਰ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਟਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਢੇਰ ਸਾਰਾ ਚਿਰ / ਇਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲੈ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਉਠੇ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਹੇ ਘਰਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਆਏ, - -O- ਅੱਗੇ ਗਲੀ ਵਿਚ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸਾਕ ਕਬੀਲੇ ਨੇ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕਰ ਰੱਖੀ ਸ਼ੀ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਘਰ ਆਣ ਵਧਾਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ! ਫੇਰ ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਿਆ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨੇ ਤੇ ਸ਼ਜ਼ਾਦੇ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਆਰੰਭ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਬੀਤ ਗਈ। ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਮਨਾਈ ਗਈ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ! ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ !! ਸੂਚਨਾ-ਬੇਬੇ ਜੀ ਤੇ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਗਮ ਪਰ ਦਿਲੀ ਵਲਵਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕ ਨਕਸ਼ਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਦੀ ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਲਈ ਦਿਲੀ ਭੇਟਾ ਦਾ ਇਕ ਨਕਸ਼ਾ ਅਗੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:- ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦਾ ਵੀਰ ਆਗਮ। {ਰਾਗ ਸੋਹਣੀ, ਤਾਰ-ਤਲਵਾੜਾ} ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦਾ ਨੂਰ ਵੇ ਲੋਕੋ ਸੂਰਜ ਜਿਨ੍ਹੇਂ ਦਿਖਾਇਆ। ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹ ਚਾਨਣ ਲਾਯਾ, ਛਬਿ ਨੂੰ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਤੇ ਜਗ ਤਾਰਕ, ਦਰਗਾਹੋਂ ਆਇਆ। ਧੁਰ ਯਾਰ ਅਮਿੱਤਾ ਭਰਭਰ ਪ੍ਯਾਯਾ, ਆਓ ਸਹੀਓ! ਰਲ ਦਿਓ ਵਧਾਈ, ਵੀਰ ਮੇਰਾ ਘਰ ਆਇਆ। ਅੰਮੀ ਜਾਇਆ ਵਿਹੜੇ ਵੜਿਆ, ਅੰਙਣ ਅੱਜ ਸੁਹਾਇਆ॥ ਧੌਲ ਉਡੀਣਾ ਕਰਦਾ ਹਾਵੇ ਪਾਪ ਭਾਰ ਸਿਰ ਚਾਇਆ। ਕੌਣ ਪਾਪ ਦੀ ਪੰਡ ਉਤਾਰੇ? ਰੋ ਰੋ ਹਾਲ ਗਵਾਇਆ। ਸਤਿਗੁਰ ਸੁਣੀ ਪੁਕਾਰ ਅਰਸ਼ ਤੋਂ ਭੱਜਾ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ। ਘਰ ਘਰ ਦਰ ਦਰ ਫਿਰ ਫਿਰ ਪ੍ਯਾਰਾ ਡੇਰਾ ਪਾਪ ਚੁਕਾਇਆ। ਸਤਿਨਾਮ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ ਫਿਰਾਇਆ, ਘਰ ਘਰ ਨਾਮ ਵਸਾਇਆ। ਰੱਬ-ਪ੍ਯਾਰ ਦਾ ਚਾਨਣ ਕੀਤਾ, ਸੂਰਜ ਪ੍ਰੇਮ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਜਗ ਤੇ ਆਣ ਲੁਟਾਇਆ। ਸੱਚ-ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਮਾਯਾ-ਨੀਲ ਮਿਟਾਇਆ। ਮੋਏ ਮਾਰੇ ਤੇ ਐਸਾ ਵੀਰਨ ਪ੍ਯਾਰਾ ਮੇਰਾ ਦੁਨੀ ਜਿਵਾ ਘਰ ਆਇਆ। ਘੋਲੀ ਸਦਕੇ ਰਾਹਾਂ ਉਤੋਂ, ਵੀਰ ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਟੁਰ ਆਇਆ। ਚੰਨ ਸੂਰ ਛਬਿ ਵਿਹੜੇ ਛਾਈ, ਤਾਰਿਆਂ ਰੰਗ ਜਮਾਇਆ। ਜਗਤ ਜਲੰਦਾ ਸੀਤਲ ਕਰਕੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਘਰ ਆਇਆ। ਅੱਜ ਵਧਾਈਆਂ ਅੱਜ ਵਧਾਈਆਂ ਸਤਿਗੁਰ ਮੈਂ ਦਰ ਆਇਆ। ਵੀਰ ਕਹਾਂ ਕਿ ਕਹਾਂ ਗੁਰੂ ਮੈਂ, ਕੌਣ ਅਸਾਂ ਘਰ ਆਇਆ? ਧਰ ਰੁਲਿਆ ਛਾਤੀ ਆਨ ਲਗਾਇਆ। ਜੀਅ-ਦਾਨ ਦੇ . ਅਪਣੇ ਕੀਤਾ, ਗੋਦ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਆ। ਫੜ ਉਹ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਅਜ ਵੇ ਲੋਕੋ! ਅੱਜ ਅਸਾਂ ਘਰ ਆਇਆ। ਲੱਖ ਮੁਮਾਰਖਾਂ ਦਿਓ ਵਧਾਈਆਂ, ਵੀਰ ਅਸਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਇਹ ਤੇ ਅਗਲਾ ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਸੰ ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ: ੪੫੦ (੧੯੧੯ ਈ:) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ ਸਨ। -੫੦੭-<noinclude></noinclude> 6aw8qap3v0r5d4pdj0vjmfp60pipc6m 250 75005 237391 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>‘ਗ੍ਰਹਣ’ ‘ਪਕੜ’ ਕੁਛ ਆਖੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਏਸ ਰਹਾਵਾਂ। | ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ‘ਅੱਥਰ’ ਪ੍ਯਾਰੀ ਇਸ ‘ਪਿਯ-ਮੋਹ’ ਧੜਕਦੀ ਛਾਤੀ, ਕਸਕ ਕਸਕਦੀ ਅੰਦ੍ਹੇ, | ਇਹ ਇਕ ਬੂੰਦ ਸੁ ਪਾਣੀ, ਲਹਿਰੇ ਰਹਿਣ ਕਾਲਜੇ ਉਠਦੇ, ਥਰਰਾਟਾਂ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>‘ਗ੍ਰਹਣ’ ‘ਪਕੜ’ ਕੁਛ ਆਖੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਏਸ ਰਹਾਵਾਂ। | ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ‘ਅੱਥਰ’ ਪ੍ਯਾਰੀ ਇਸ ‘ਪਿਯ-ਮੋਹ’ ਧੜਕਦੀ ਛਾਤੀ, ਕਸਕ ਕਸਕਦੀ ਅੰਦ੍ਹੇ, | ਇਹ ਇਕ ਬੂੰਦ ਸੁ ਪਾਣੀ, ਲਹਿਰੇ ਰਹਿਣ ਕਾਲਜੇ ਉਠਦੇ, ਥਰਰਾਟਾਂ ਹਿਯ ਮੰਦੇ। ਇਹ ਤੁਪਕਾ ਇਕ ਖਾਰੇ ਜਲ ਦਾ ਏਸ ਮਰਮ ਦੀ ਪੀੜ ਕਦੇ ਮੈਂ ਆਪੇ ਤੋਂ ਹੋ ਗੁਜ਼ਰਾਂ, ਝਰਦਾ ਅੱਖਾਂ ਥਾਣੀ ! ਅੰਝੂ ਇੱਕ ਕਿਰੇ ਆ ਅਖੋਂ, ਖਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤ! ਤੁਧੇ ਦੀ ਭੇਟਾ ਆਪਾ ਸਭ ਮੇਰਾ ਜਿਉਂ ਪੰਘਰ, ਘੁਲਮਿਲ ਘੁਲਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, | ਇਹ ਤੁਪਕਾ ਇਕ ਪਾਣੀ, ਕਿਸ ਵਿਚ? ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਕੁਛ ਨਾਹੀਂ ਫਿਰ ਅੱਥਰੂ ਇਕ ਆਂਦਾ, | ਜਗ-ਜਗਵੇਦੀ ਦੇ ਏ ਉੱਤੋਂ ਕੁਝ ਹੋਵੇ ਕੁਝ ਰਹੇ ਕਾਲਜੇ, ਕੁਛ ਰਹਿਂਦਾ ਕੇ ਨਾਹੀਂ, | ਮੇਰੀ ਭੇਟ ਨਿਮਾਣੀ। ਸਾਰੀ ਮੈਂ ਇਕ ਕਾਂਬਾ ਹੋਕੇ, ਥਰਰਾਵਾਂ, ਗੁੰਮ ਜਾਹੀਂ। ਸੂਚਨਾ-ਕੁਛ ਦਿਨ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਰੌਣਕਾਂ ਲਾਈ ਰਖੀਆਂ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਪਦ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖਸ਼ੀ। ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵ ਤਾਰੇ। ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਹੀ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਤੇ ਨਿਤ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਹੀ ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਟਿਕਾਉ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਿਹਰ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਲਈ ਪੜ੍ਹੋ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਿਸਤਾਰਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪੁਰਤਾਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੁਹਾਂ ਵਿਚ ਦੁਨੀ ਚੰਦ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਆਇਆ ੫੨. ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਿਸਤਾਰਣਾਂ। ੧. ਸਮਾਂ ਕਈ ਵਲੇਟ ਖਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਜਗਤ ਨਾਥ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਲਪੁਣੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕੌਤਕ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਦੇ ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਤੇ ਵੇਈਂ ਤੇ ਦਰਬ ਲੁਟਾਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਬੀਤ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਉਦਾਸੀ ਵੈਰਾਗ ਰਸਿਕ ਵੈਰਾਗ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ਦੂਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਆਏ ਹਨ, ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਆਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਕਰ ਆਏ ਹਨ, ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਟਕੇ ਪਾਰ ਲਾ ਆਏ ਹਨ, ਅਨੇਕਾਂ ਨਵੇਂ ਲਾ ਆਏ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਛੱਟੇ ਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਪਰਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਆਕੇ ਇਕ ਵੇਰੀ ਤਲਵੰਡੀ ਹੋਕੇ ਹੁਣ ਇਕ ਦੌਰਾ ਅਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬੀ ਕਰ ਆਏ ਹਨ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਘਟ ਦੀਪ ਜਗਾ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਕੁਫਰ ਗੜ੍ਹ ਤੋੜ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਆਏ ਘਰ ਹਨ, ਪਰ ੧ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ ਗੁ: ਨਾ: ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ਂ | | ਹੈਨ ਅਜੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰਲੇ ਫਕੀਰਾਨ ਭੇਸ ਵਿਚ ਹੀ। ਘਰ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਏਕੋ ਕਰਕੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ-ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੰਗ ਹੋਵੇ-’ਵੈਰਾਗ-ਉਦਾਸ' ਮਾਰਗ ਦੇ ਚਲਾਵਣਹਾਰ ਜੀ ਹੁਣ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਬੀ ਫੇਰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਦੇ ਘਰ ਫੇਰ ਜੋਤਿ ਜਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਬਾਲਕਾ ਨਹੀਂ, ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਮਧ੍ਯਾਨ ਦਾ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਮੋਹ ਅਜੇ ਮੋਹ ਹੈ। “ਅਜੇ ਵੀ ਫਕੀਰੀ ਭੇਖ ਉਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਬਾਣਾ ਧਾਰੇ, ਬਾਲ ਬੱਚੇ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰੱਖੇ, ਅਸੀਂ ਬਿਰਧ ਹਾਂ ਪਰਦੇਸ ਨਾ ਜਾਵੇ।” ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਏਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫੇਰ ਬੀ ਅੱਜ ਕਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬ ੪੫੨ (੨੬ ਨਵੰਬਰ ੧੯੨੧ ਈ:) ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ -੫੧੦-<noinclude></noinclude> 7b1qh1fw0j1nop2q4ocja7iu4jvxwmb 250 75006 237392 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੁਣ ਨਾ ਵਿਛੁੜਨਾ"। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਬਿਹਬਲਤਾ | ਗਿਆ: "ਰਾਇ ਜੀ ! ਕੱਲਯਾਨ !" ਭਾਈ ਲਾਲੋ, ਵਿਚ ਲੰਘਿਆ। ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੋਹਲਦੀ ਹੈ, ਸਦਕੇ ਹੋਕੇ | ਫੇਰ ਨੈਣ ਮਿਟਦੇ ਹਨ, ਐਉਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮਾਂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਖਿਆਲ ਆਯਾ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੁਣ ਨਾ ਵਿਛੁੜਨਾ"। ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਬਿਹਬਲਤਾ | ਗਿਆ: "ਰਾਇ ਜੀ ! ਕੱਲਯਾਨ !" ਭਾਈ ਲਾਲੋ, ਵਿਚ ਲੰਘਿਆ। ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੋਹਲਦੀ ਹੈ, ਸਦਕੇ ਹੋਕੇ | ਫੇਰ ਨੈਣ ਮਿਟਦੇ ਹਨ, ਐਉਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮਾਂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਖਿਆਲ ਆਯਾ ਸੋ ਇਹ ਸੀ ਜੋ ਬੀਬੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ? ਲਾਲ ਜੀ! ਬੀਬੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ? ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਮਾਤਾ ਜੀ! ਬੇਬੇ ਜੀ ਸਦਾ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ-ਬੀਬੀ ਜੀ, ਬੀਬੀ ਜੀ! ਆ ਬਚੜੀ, ਆ ਧੀ ਆ! ਆ ਸੁਲੱਖੇ ਪੈਰੇ ਵਾਲੀਏ! ਆ ਭਾਗੇ ਭਰੀਏ! ਆ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋ। (ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲ ਤੱਕਕੇ) ਲਾਲ ਜੀ! ਬੀਬੀ ਬੜਾ ਵਿਰਾਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬੀਬੀ, ਜੋ ਇਸ ਅਚਰਜ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਛਮਾ ਛਮ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਾਅ ਕੇ ਵਧੀ। ਵੀਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚੁਫਾਲ ਡਿੱਗੀ; ਪਰ ਉਸ ਮਰਯਾਦਾ ਸ਼ੀਲ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਨੇ ਅਧਵਾਟਿਓਂ ਸਿਰ ਬੋਚਕੇ ਭੈਣ ਦੇ ਵੱਲ ਸੀਸ ਝੁਕਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਬੇਬੇ ਬੜੀ ਅਕੁਲਾਈ, ਪਰ ਮਾਂ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲਵਕੜੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ। ਤੇ ਇਧਰ ਏਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸਨ, ਉਧਰ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਤੇ ਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਖਬਰਾਂ ਪੁੱਜ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਕੋਠਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਠੇ ਆ ਗਏ ਸੇ। ਪਿਆਰ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਆਂਢਣਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀਪਮਾਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਕੋਠੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਬਨਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਿੱਧ ਪੁਰਖ ਨਗਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰਕੇ ਅਇਆ ; ਡੇਉਡੀ ਵਿਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਠ ਬੈਠੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਉਣ ਹੀ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਹੋਕੇ ਕਦਮਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਸੁੱਟਕੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਰਨ ਦਿਓ" ਪਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਰਾਇ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ ! ਲਿਵ ਲੱਗੀ ਰਹੇ। " ਇਹ ਕਹਿਂਦੇ ਹੀ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਿ ਅਰ ਉਸ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲ | | । -੫੦੬- ਭਾਈ ਭਗੀਰਥਾ ਤੇ ਮਨਸੁਖ ਜੀ ਹੁਣ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਸੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਿਯਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਾਡੇ ਹੀ ਪਿਯਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਗਲ ਲਾਕੇ ਥਾਪੜੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਕਿਹਾ: "ਕਲ੍ਯਾਨ"। ਜਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਚੁਕੇ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਸਭ ਦੀ ਉਸ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੁਰਤ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰੀ, ਤਦ ਮਾਤਾ ਨੇ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਬਸਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ ਲਿਆਕੇ ਹੱਥੀਂ ਪਹਿਨਾਏ, ਅਰ ਕੁਛ ਛਕਾਇਆ। ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਤੇ ਸੱਜਣ ਹੁਣ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਉਮਡੇ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਯਾ ਆਪ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਹਾਲ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਸੀਸ ਦਿਤੀ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਘਬਰਾਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤੇ, ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂ ਲਾਲ ਜੀ?" ਆਪ ਬੋਲੇ : "ਭਾਈਆ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਵਣਾਂ ਵਿਚ ਬੇਸੁਧ ਪਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਲੈ ਆਵੀਏ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ"। ਇਹ ਅੱਧੀ ਕੁ ਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿਕੇ ਉਠ ਖੜੋਤੇ, ਨੇਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਰ ਵਾਹੋਦਾਹ ਬਨ ਨੂੰ ਉੱਠ ਤੁਰੇ। ਸਿੱਖ, ਸਾਰਾ ਪਰਵਾਰ, ਹੋਰ ਸ਼ਰੀਕੇ ਦੇ ਅੰਗ ਸਾਕ ਤੇ ਹਮਸਾਏ ਬੀ ਮਗਰ ਹੋ ਤੁਰੇ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਇਕ ਵਣ ਹੇਠ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਲੋਟੇ ਪਏ ਸੇ। ਸੁਰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਬੇ-ਹੋਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ : "ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਹੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ "। ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਜਗਾ ਜਗਾ ਕੇ ਹਾਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਾਸ ਬੈਠਾ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਗਾਉਂ ਰਿਹਾ ਸੀ:- ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ਸਾਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥ ਸਹਜਿ ਮਿਲਾਏ ਹਰਿ ਮਨਿ ਭਾਏ ਪੰਚ ਮਿਲੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਸਾਈ ਵਸਤੁ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਜਿਸੁ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਲਾਇਆ ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਮੇਲੁ ਭਇਆ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਘਰ ਮੰਦਰ ਸੋਹਾਏ ॥ ਪੰਚ ਸਬਦ ਧੁਨਿ ਅਨਹਦ ਵਾਜੇ ਹਮ ਘਰਿ ਸਾਜਨ ਆਏ ॥ ੧ ॥ {ਸੂਹੀ ਮ:੧ ਛੰਤ ਘਰ ੨}<noinclude></noinclude> cc4o0yc17ikw22lpvgdsuez15h8w8yk 250 75007 237393 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਵੀਰ ਨੂੰ ਛਕਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਸਿਖ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀਰ ਦਾ ਡੇਰਾ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜ ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਵੀਰ ਨੂੰ ਛਕਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਸਿਖ ਮੇਰੇ ਵੀਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀਰ ਦਾ ਡੇਰਾ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜ ਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਦਾ ਪੁਰਬ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਸੱਚੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਸਰ ਆਈ। ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ ਜੀ, ਥੋੜਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਪਾਕੇ ਵਨ ਵਨ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਦੀ ਐਸ ਵਣ ਹੇਠ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਖਲੋਤੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਕੀਤਾ, ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਏ-ਹੇ ਗੁ! ਮੈਂ ਅਵਗੁਣਹਾਰ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਾਮ ਦੀ ਡੋਰ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ। ਬੇਨਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਤਬਕ ਪੈਣਾ-"ਔਹ ਆ ਗਏ। ਨੇਤ੍ਰ ਖੋਲ੍ਹਣੇ ਫੇਰ ਭਰਨੇ ਫੇਰ ਦੂਜੇ ਵਣ ਹੇਠ ਜਾਕੇ ”ਹੇ ਵਣ! ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇਰੀ ਛਾਂਵੇਂ ਬੈਠੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਸੀ, ਆਹ! ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਪਾਵਨ ਹੋਵਾਂ! ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁਛ ਨਾ ਭਾਸੇ, ਔਹ ਆ ਗਏ, ਹੈਂ! ਉਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਨ।” ਐਉਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਕੇ" ਅਜ ਤਾਂ ਦੇ ਦਿਓ ਦਰਸ਼ਨ; ਬਖਸ਼ੋ। " ਇਕੁਰ ਹੀ ਦੂਜੇ ਵਣ ਹੇਠ ਜਾ ਬੈਠਣਾ ਤੇ ਨੇਤਰ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਰੋਣਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਦਕੀਆਂ ਸਿਖਾਂ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਧਰ ਮਾਤਾ ਦਾ ਕੀਹ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਮਨਾਉਣੀ ਹੈ? ਕਪੜਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਆਖਦੀ ਹੈ;" ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ! ਇਹ ਤਾਂ ਪਾਓ। ਮੈਂ ਵਰ੍ਹਾ ਦਿਨ ਲਾਕੇ ਬਨਾਯਾ ਹੈ। ਹਾਇ! ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਕਿਥੋਂ! ਨਿਕਾਰੀ ਸਿੱਪੀ ਮੋਤੀ ਨੂੰ ਭਾਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਪੀ! ਤੂੰ ਚੂਨੇ ਦੀ ਹੈਂ ਪੁੱਤ ਤਾਂ ‘ਮੋਤੀ’ ਸੀ, ਮਾਣਕਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕਦਰ ਪਛਾਣ। ਹਾਇ! ਖਾਣ ਰੋਂਦੀ ਹੈ ਹੀਰਾ ਆਵੇ, ਹੇ ਖਾਣ! ਉਹ ਰਤਨ ਸੀ, ਸੋ ਰਤਨ ਪਾਰਖੂਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਠਾ। ਕਦਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸ ਉਸ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਕਾਰੀ ਹਾਂ"। ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪੱਈ, ਅਖਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ਪਰਤ ਗਏ ਤੇ ਡੌਰ ਭੌਰ ਹੋਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ:- "ਆ ਗਏ ਲਾਲ! ਔਹ ਆ ਗਏ! ਆ ਪੁਤ! | | ਂ | | | ਂ ਮੇਰੇ ਗਲ ਲੱਗ, ਮੈਂ ਮੱਥਾ ਸੁੰਘ ਲਾਂ, ਲੈ ਪੁੱਤ, ਇਹ ਖ਼ਫ਼ਨੀ ਜੇਹੀ ਲਾਹ ਦੇਹ, ਆ ਚੋਲਾ ਪਾ ਲੇ, ਨਾ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਬੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੇਵਾ, ਹੁਣ ਆਹ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਲੈ। " ਇਹ ਕਹਿਂਦੀ ਚੋਲਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਤੇ ਗਲਵੀਨ ਤੋਂ ਫੜਕੇ ਐਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਕੂੰ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਕਰਦੀ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ; ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਤੱਕਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ:-ਵੇ ਲਾਲ ਮੇਰੇ ਬਾਲ, ਆਵੀਂ ਵੇ ਨਾਨਕਾ। ਹੇ ਰੱਬ ਦੀ ਜੋਤਿ ਜੀ ਆਓ ! ਮੈਂ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਦੇ ਮਰ ਗਈ। ਮਮਤਾ ਮਾਰੀ ਮਾਂ! ਆਓ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂਰ ਜੀ ਆਓ। "ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਗਈ।" ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ " ਫੇਰ ਹੇਠ ਉਤਰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਆਖਦੀ ਹੈ:" ਬੀਬੀ ! ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਨਾ ਆਇਆ, ਵੇਖ ਖਾਂ ਘਰ ਸੁੰਞਾ ਸੁੰਞਾ ਲਗਦਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਵੀਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਮਾਰ ਖਾਂ ! ਬੀਬੀ ! ਵਾਜ ਮਾਰ:-ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਜੀ ਆਓ। " ਇਹ ਆਖਕੇ ਫੇਰ ਰੋ ਪਈ। ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਗਈ, ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਦੁਪੱਟਾ ਤਾਣੀਂ ਲੇਟੇ ਪਏ ਹਨ। ਚਰਨ ਹਿਲਾਕੇ ਬੋਲੀ:" ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਮੈਂ ਕਿ ਕਹਾਂ? ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ? ਉਠੋ ਕਿਤੇ ਵੇਖੋ, ਕਿਸੇ ਵਣ ਹੇਠ ਸੁੱਤੇ ਨਾ ਪਏ ਹੋਣ। ਕਿਤੇ ਲੁਕੇ ਨ ਬੈਠੇ ਹੋਣ। ਮੇਰਾ ਲਾਲ ਲੱਭ ਲਿਆਓ। ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਮਨ ਮਿਹਰ ਪਵੇ, ਜਿਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਉਹ ਕੋਲੋਂ ਚਾ ਆਖੇ:- ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ। ਹਾਹਾ! ਦੱਸੋ ਜੀ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰਾ ਜੀ ਉਡ ਚਲਿਆ, ਔਹ ਆ ਗਏ। ਮਾਂ, ਮਾਂ ਮੈਂ ਆ | ਗਿਆ" ਇਹ ਆਖਦੀ ਮਾਤਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਤਕ ਕੇ ਉਠਦੇ ਹਨ; ਪਿਆਰੀ ਸਤਵੰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ:-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਨੀਰ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ-"ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਜੀ ! ਐਡੀ ਅਮੋਲਕ ਦਾਤ ਦੇਕੇ ਐਡਾ ਤਰਸੇਵਾਂ? ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਪੇੜਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਕੀਤੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਬੜਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਮੇਰਾ ਹੀ ਮਨ ਬੁਰਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੋਸ਼ ਦੇਂਦਾ, ਆਪ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਜੋਤਿ ਆਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਧੱਕੇ -ਪ੦੩-<noinclude></noinclude> bwlnfc4j4680fttdnuw7uvyn4o1avgo 250 75008 237394 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਹਿਤਾ ਉਸਦਾ ਅਹਿਲਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਂ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਪਵੇ ਹੀ ਪਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿਆਰ ਐਸਾ ਪੈ ਚੁਕਾ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਡ ਛੁਟਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਯਾ ਕੋਈ ਸਾਹਿਬੀ ਚਾਕਰੀ ਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਹਿਤਾ ਉਸਦਾ ਅਹਿਲਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਂ ਸਾਕਾਦਾਰੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਪਵੇ ਹੀ ਪਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿਆਰ ਐਸਾ ਪੈ ਚੁਕਾ ਸੀ ਕਿ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਡ ਛੁਟਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਯਾ ਕੋਈ ਸਾਹਿਬੀ ਚਾਕਰੀ ਦਾ ਪਰਦਾ ਵਿਚਾਲੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ ਹੋਯਾ, ਮਾਨੋ ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਂ ਬੈਠਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵੇਧਿਆ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਰਸ ਦਾਤੇ ਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭੋਗ ਪਏ ਪਰ ਬ੍ਰਿਧ ਰਾਇ ਨੇ ਨੇਤ ਖੋਹਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਲ ਤਕਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ :- ਖਬਰ ਤੂੰ ਹਰੀਆਵਲਾ ਕਵਲਾ ਕੰਚਨ ਵੰਨਿ ॥ ਕੈ ਦੋਖੜੇ ਸੜਿਓਹਿ ਕਾਲੀ ਹੋਈਆ ਦੇਹੁਰੀ ਨਾਨਕ ਮੈਂ ਤਨਿ ਭੰਗ ॥ ਜਾਣਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਲਹਾਂ ਜੈ ਸੇਤੀ ਮੇਰਾ ਸੰਗ॥ ਜਿਤ ਡਿਠੇ ਤਨੁ ਪਰਫੁੜੈ ਚੜੇ ਚਵਗਣਿ ਵਨੁ ॥੩੦॥ {ਵਾ:ਤੇਵ: ਮ:੧} ਬੇਬੇ ਜੀ! ਸਾਡੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਬੀਬੀ ਧੀ ! ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅੰਤਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਇਕ ਵੇਰ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਸਹੀ ? ਬੇਬੇ ਜੀ (ਨੇਤ੍ਰ ਭਰ ਕੇ) -‘ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਪਿਤਾ ਜੀ ! ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰੋਂ ਘਰੋਂ ਆਸ ਤਕਵਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਓਹ ਬਿਰਦ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਨ, ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਰਤਾਰਥ ਕਰਨਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਸਾਂ ਪੂਰਨ | ਹੋਨਗੀਆਂ। ਰਾਇ ਜੀ-ਸੱਚ ਹੈ, ਆਦਰ ਯੋਗ ਪੂਜਨੀਕ | ਪੁਤ੍ਰੀ ! ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹੁੰਚਣਗੇ। ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ! ਸ੍ਰੀ | ਨਿਰੰਕਾਰ ਜੀ! ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ! ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਣ ਦਾ ਬੀ ਦਾਵਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ, ਮੈਂ, ਮੈਂ ਕੀਕੂੰ ਇਹ ਆਖਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਆਖਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਮੀਲਾਦ ਸ਼ਰੀਫ (ਪੁਰਬ ਦਿਨ) ਕਦੋਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਹ ਕਿ ਨੂਰ ਇਲਾਹੀ ਦੇ ਪਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਮੁਬਾਰਕ ਦਿਹਾੜਾ ਕਿਹੜਾ ਆਉਣਾ ਹੈ? ਬੇਬੇ ਜੀ-ਸਨਮਾਨ ਯੋਗ ਪਿਤਾ ਜੀ! ਸੱਤ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬੀ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ | | | | | ਜਿੱਤਣਾ ਹੈ। ਪ੍ਯਾਰੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪੁਰਬ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਵਿਚ-ਪਿਤਾ ਜੀ !--ਕੋਈ ਅੱਠ ਦਿਨੀ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦੋ ਮੂਰਤਾਂ ਦੇ ਦੂਰੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪਿਆ।ਸਭੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਉਧਰ ਉਠ ਗਈਆਂ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪਈ, ਕੁਛ ਪਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਦੋ ਪਿਆਰੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਹਾਂ, ਭਾਈ ਭਗੀਰਥਾ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨਸੁਖ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿੱਖ ਆਏ। ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੇ ਪਛਾਣ ਲਏ, ਉਠ ਖੜੋਤੀ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਤੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਕੇ ਵਾਜ ਦਿੱਤੀ ਰੱਬ ਵੀਰ ਦੇ ਦੇਉਤੇ ਪਿਆਰਿਓ! ਏਧਰ ਹੀ ਆ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ"! ਬੇਬੇ ਜੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਵੈਰਾਗ ਮਈ ਵਾਜ ਸੁਣਕੇ ਤੱਕੇ ਅਰ ਦੂਜੀ ਪਲ ਦੰਡਵਤ ਧਰਤੀ ਪਰ ਢੈ ਪਏ। ਬਿਨੁ ਦਰਸਨ ਕੈਸੇ ਜੀਵਉ ਮੇਰੀ ਮਾਈ॥ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਜੀਅਰਾ ਰਹਿ ਨ ਸਕੈ ਖਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰਿ ਬੂਝ ਬੁਝਾਈ ॥ {ਬਿਲਾ ਮ:੧} " ਬੇਬੇ ਨੇ ਸੀਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਕੇ ਤੇ ਸੇਜਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮੀਓਂ ! ਹੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਅੰਨਿਨ - ਭਗਤੋ! ਸਾਡੇ ਮਾਣ ਤਾਣ ਦੇ ਦਾਵੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ, ਦੱਸੋ ਵੀਰ ਜੀ ਕਿੰਨੀ ਵਾਟ ਤੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੋਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਭਾਈ ਭਗੀਰਥਾ-ਜੀ-ਬੇਬੇ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਤੱਕ ਕੇ ਏਥੇ ਅਏ ਹਾਂ। ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਭਾਈ ਮਨਮੁਖ ਜੀ ਤੇ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਕਿਤੇ ਵਾਂਢੇ ਗਏ ਹੋਏ ਸਾਂ, ਓਥੇ ਰਲਕੇ ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਕੇ ਵੇਲਾ ਸੋਹਣਾ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਜ ਸੱਤ ਦਿਨ ਹੋਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁਤੇ ਹੀ ਤਾਂਘ ਲਗ ਪਈ ਜੋ ਤਲਵੰਡੀ ਚੱਲੀਏ ਤੇ ਐਉਂ ਜਾਪੇ ਜਿਕੂੰ ਕੋਈ ਖਿਚਦਾ ਹੈ। ਬੇਬੇ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕੇ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਸਿੱਧੇ ਇੱਧਰ ਆਏ ਹਾਂ। ਬੇਬੇ-ਹੱਛਾ! ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਲਾਹੌਰੋਂ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ, ਕਿਤੇ ਅੱਗਿਓਂ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਮੁੜੇ ਹੋ?... ਸਤਿ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਵੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਿਆਰੇ ਸਿਲਾਰੇ ਆਯਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਰ ਬਸੰਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਿੱਠੀ ਸ਼ਮੀਰ ਵਗਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਪਾਉਣੇ -409-<noinclude></noinclude> 93hcigraby87a4jkzsk36uvf7modiuv 250 75009 237395 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਏ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿਸ ਵਿਲਾਯਤ ਹੋ ਗਏ? ਤਾਂ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂ ਦਾਸ ਕੋਈ ਹਾਲ ਮੇਰਾ ਜਾ ਕਹੇ। ਕਦ ਦੇਹੁੰ ਆਵੇ ਭਾਗ ਭਰਿਆ ਵਾਜ ਕੰਨੀਂ ਏ ਪਏ: ‘ਬੇਬੇ’ ਕਹੇ ਓ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖ, ਬੇਬੇ ਸਦਕੜੀ ਹੋ ਜਏ। ਹੋ ਜਾਉਂ ਵਾਰੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਘੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਏ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿਸ ਵਿਲਾਯਤ ਹੋ ਗਏ? ਤਾਂ ਭੇਜ ਦੇਵਾਂ ਦਾਸ ਕੋਈ ਹਾਲ ਮੇਰਾ ਜਾ ਕਹੇ। ਕਦ ਦੇਹੁੰ ਆਵੇ ਭਾਗ ਭਰਿਆ ਵਾਜ ਕੰਨੀਂ ਏ ਪਏ: ‘ਬੇਬੇ’ ਕਹੇ ਓ ਚੰਦ੍ਰਮੁਖ, ਬੇਬੇ ਸਦਕੜੀ ਹੋ ਜਏ। ਹੋ ਜਾਉਂ ਵਾਰੀ ਓਸ ਵੇਲੇ ਘੋਲ ਘੱਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਵਾਰ ਸੱਟਾਂ ਵੀਰ ਉੱਤੋਂ ਨੇਮ ਹਠ ਤਪ ਜਾਪ ਨੂੰ। ਮੈਂ ਮਾਣ ਛਡਾਂ ਸਾਕ ਦਾ, ਹੇ ਗੁਰੂ ! ਜਾਣੋਂ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਸਿੱਖ ਭੁਲਣਹਾਰ ਭਾਰੀ ਮੰਗਦੀ ਏ ਭਿੱਖ ਹਾਂ:- ਹੇ ਗੁਰੂ ਪੂਰਨ ! ਖੈਰ ਪਾਵੋ ਖੈਰ ਪਾਵੋ ਦਰਸ ਦੀ, ਇਹ ਹੋ ਨਿਮਾਣੀ ਦ੍ਵਾਰ ਢੱਠੀ ਦਰਸ ਤਾਂਈਂ ਤਰਸਦੀ।ਹੋ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਰ ਜੀ ਦੀ ਜਾਨਣਹਾਰ ਹੋ, ਜੀਅ-ਦਾਨ ਦੇਵੋ ਜੀਵ ਤਾਈਂ ਬਿਰਦ ਪਾਲਣ ਹਾਰ ਹੋ। ... ਅਹੁ ਚਾਨਣਾਂ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅੰਙਣ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਲਿਸ਼ਕਿਆ? ਅਹੁ ਨੂਰ ਸਾਰੇ ਖਿੜ ਪਿਆ ਬਿਰਹੋਂ ਹਨੇਰਾ ਖਿਸਕਿਆ। ਹੈ ਵੀਰ ਦੈਵੀ ਆ ਗਿਆ, ਸੀ "ਯਾਦ" ਬੂਟਾ ਲਾ ਗਿਆ, ਨਿਜ ਬਿਰਦ ਪਾਲਣ ਆ ਗਿਆ,ਇਕ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਵਿਚ ਹੋਈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਕੇਵਲ ਗੁੰਮਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੁੜੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੀਬੀ ਜੀ ਵਲ ਆਤਮ-ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਉਸ ਨੂਰ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਦਾਲੇ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖੜਾ ਮੁਸਕ੍ਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਰ ਬੀਬੀ ਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਛ ਚਿਰ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਧਿਆਨ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਬੀਬੀ ਨੇ ਨੇਤ੍ਰ ਖੋਲ੍ਹੇ। ਤਦ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਪਈ। ਕੀਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੂਰ-ਨਾਨਕ ਨੂਰੀ ਦੇ ਨੂਰ-ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਉ ਖਿੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬੇਸੁਧ ਪਏ ਹਨ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸੂਰਤ ਨੇ ਚਰਨ ਹਿਲਾ | ਂ | | ਂ | | ਕੇ ਕਿਆ ਹੈ : "ਮਾਤਾ ਜੀ ! ਓਠੋ"। ਹੋਰ ਤਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਵੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਗਤ ਦੇ ਤਾਰਣਹਾਰੇ ਵੀਰ ਜੀ-ਬਿਰਦ ਦੇ ਪੂਰੇ-ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ:-"ਉਠੋ ਜੀਓ ਨੈਣ ਖੋਹਲੋ "! ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਧਾਅਕੇ ਉੱਠੀ, ਪਰ ਫੇਰ ਇਕਦਮ ਰੁਕ ਗਈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਮਾਂ ਜੀ ਤੇ ਬਾਪੂ ਜੀ ਮਿਲ ਲੈਣ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ। ਕੈਸੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਰਦੇ ਵਾਰਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਬੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਐਉਂ ਨੁਛਾਵਰ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਿਕੂੰ ਐਸ ਵੇਲੇ ਬੀਬੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਇਕਦਮ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ, ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹੀ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ ਤੇ ਝੁਕਕੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਘਬਰਾਕੇ ਉਠੇ, ਸਿਰ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ: “ਹੇ ਜੋਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ! ਮੇਲ ਲੈ। ” ਅਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੱਟਕੇ ਮਿਲੇ ਕਿ ਵਿਛੁੜਨਾ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਇਸੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖਿਆਲ ਆਯਾ: ਮੈਂ ਸਦਾ ਭੁੱਲਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਤੋਂ ਸੁੰਝਾਂ ਬੇਅਦਬੀਆਂ ਕਰਨੇ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਆਪ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਨੋਂ ਵਾਂਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤਿ ਕੋਮਲ ਤੇ ਸਦਾ ਕੋਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਸ ਸਦਾ ਕੂਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਥੋਂ ਵਧੇਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਨੇ ਦਾ ਹੈ"। ਜੀ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਸਤਵੰਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਕ ਜਾਣਕੇ ਧੀਰਜ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਢਿਉਂ ਹਿਲਾਕੇ ਸੱਦ ਮਾਰੀ।“ਤ੍ਰਿਪਤਾ! ਲਾਲ ਜੀ ਆ ਗਏ।” ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਚਰਨ ਫੜਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦਬਾਏ, ਤਦ ਮਾਤਾ ਰਤਾ ਕੁ ਹਿੱਲੀ ਅਰ ਬੇਸੁਰਤੀ ਵਿਚ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲੀ:- "ਮਾਂ ਜੀ ! ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ," ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹੋ ਵਾਕ ਡਾਢੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹੇ “ਜੀ ਨਾਨਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।” ਹੁਣ ਮਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਪੁਤ ਡਿੱਠਾ।ਉਠਦੀ ਨੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾਯਾ। ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੰਝੂਆਂ ਦਾ ਕੜ ਪਾਟ ਪਿਆ, ਬਲਾਂਵਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੋਈ ਕੁਛ ਕਹਿਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਮਝ ਵਿਚ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਘੁਟ ਰੱਖਿਆ, ਇਕ ਹੱਥ ਕੰਡ ਤੇ ਫੇਰਦੀ ਤੇ ਆਖਦੀ ਹੈ: ਮਾਂ ਮਰ ਗਈ, ਮੈਂ ਮਾਂ ਨਹੀਂ -੫੦੫- -<noinclude></noinclude> ef3prpm5h2x8ths85b8zhqsh05zxppu 250 75010 237396 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਰਹੇਹਨ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਦੂਜੇ ਪਹੇ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਜੀ ਨਿਰਧਨਤਾ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਪਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਵੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੀਰ ਜੀ ਆ ਰਹੇਹਨ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਦੂਜੇ ਪਹੇ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਜੀ ਨਿਰਧਨਤਾ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਪਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਇਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਵੇਖਕੇ ਤੇ ਦੈਵੀ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਬੋਲੇ:- ਰਾਹੂ ਬੁਰਾ ਭੀਹਾਵਲਾ ਸਰ ਡੂਗਰ ਅਸਗਾਹ॥ ਮੈ ਤਨਿ ਅਵਗਣ ਝੁਰਿ ਮੁਈ ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕਿਉ ਘਰਿ ਜਾਹ॥ {ਰਾਮ: ਦ; ਓਅੰਕਾਰ ਮ:੧} | | | ਮਧਮ ਕੋਮਲ ਸੁਰ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਆਰੰਭਿਆ। ਤਿੰਨੇ ਸਿੱਖ ਤੇ ਭਾਈ ਜੈਰਾਮ ਜੀ ਭੀ ਆ ਬੈਠੇ। ਕੋਈ ਪਹੁ ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬੇਬੇ ਜੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੇ ਮਹਿਤਾ ਜੀ ਬੀ ਆ ਗਏ। ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭੋਗ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਹੁ ਦਾ ਚਾਨਣਾ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਰਤਾਰ ਜਾਣੇ। ਦਿਹੁੰ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਸੂਰਜ ਨਿਕਲ ਪਿਆ, ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੱਭੇ ਚੁਪ ਹਨ ਤੇ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰੋਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਨੇਤ੍ਰ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਸਤਿਸੰਗ ਦੇ ਬੇੜੇ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਟ ਦਿਓ ਜੋ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਪੂਰਤ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ਆਦਿ ਸਖੇ ਜੀ! ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੱਸੋ। ਭਾਈ ਜੀ ਬੋਲੇ:-ਦੀਨ ਦਿਆਲ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਾਠ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦਾ ਤਲਵੰਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਟੋਹ ਪਰ, ਜੋ ਆਪ ਆ ਗਏ ਹੋਣਗੇ, ਪੁਰਬ ਬੀ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਯਾ ਹਾਂ। ਬੇਬੇ-ਤ੍ਰੇਲ ਭਿੱਜਵੀਂ ਪਿਆਰੀ ਸਰਦ ਰੁਤ ਤੋਂ ਂ ਪਹਿਲੇ ਕੂੰਜਾ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਸ ਭਰੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਇਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਿਆਰੇ ਵੀਰ ਜੀ ਅਗੁਵਾਨੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦੇ ਸੁਆਰੇ ਗੁਰਮੁਖ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ, ਸਤਿਸੰਗ ਤੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਹਾਂ ਲੰਘ ਗਏ। ਸਿਖਾਂ ਲਈ ਪੁਰਬ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ। ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰਿਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਕੋਇ ਸੋਇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਜਿਥੇ ਅਜ ਕਲ ਸਰੋਵਰ ਹੈਂ ਇੱਥੇ ਕੁ ਵਾਰ ਰਾਇ ਜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਆ ਜੁੜੇ। ਸਜਾਦੇ ਨੇ ੧ ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਗੁਰੂ ਸੁਆਰੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕੌੜਾ ਮੱਲ ਜੀ ਦਾ ਬਣਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। | | । | | ਸਭ ਦਾ ਬੇੜਾ ਤਰੇ। ਮੈਂ ਰਾਜ ਅੰਸ਼ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰਜਾ ਦਾ ਧਾਨ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹੰਨ। ਉਠ ਮਿਤ੍ਰੋ ! ਭੈਣੋਂ ! ਮਾਵੋਂ! ਘਰ ਪਹੁੰਚੋ ਇਹ ਕਰਕੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਦ੍ਰਵ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਕੁਝ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਇ ਤਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਅਰ ਅਪਣਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਇਸਥਿਤ ਅਰ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜਾਰੀ, ਆਖੇ:- ਅੱਜ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਪੁਰਬ ਹੈ। ਅੱਹ ਸਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਇਹ ਪਿਯਾਰੇ ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ। ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਮਾਉਣਾ ਸਚਾ ਅਨੰਦ ਹੈ। ਅਜ ਇਕ ਛਿਨ ਸੁਰਤ ਹੋਰ-ਧਿਰੇ ਨ ਲਗੇ ਮੇਰਾ ਪੁਰਬ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਵੇ। ਉਧਰ ਤਿੰਨੇ ਸਿੱਖ ਇਕ ਵਣ ਹੇਠ ਜਾ ਬੈਠੇ। ਐਸੀ ਧਯਾਨ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪ੍ਰੋਤੀ ਹੋਈ ਜੋ ਦੇਹ ਐਉਂ ਭਾਸੇ ਕਿ ਰਹੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇੰਨੇ ਨੂੰ ਬੇਬੇ ਜੀ ਘਰ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਬੇਬੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇਖੋ :-ਨਾਮ ਵਿਚ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਵੀਰ, ਮੂੰਹੋਂ ਸ਼ੁਕਰ ਸ਼ੁਕਰ, ਧੰਨ ਤੂੰ, ਧੰਨ ਤੂੰ ਦੀ ਧੁਨਿ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਯਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਪ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਈ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੇਬੇ! ਦਾਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਐਡਾ ਭਾਰ ! ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਆਰੀ ਭੈਣ ਨੇ ਲੈ -੫੦੨-<noinclude></noinclude> kyhuh5q7wdi2sls0jfxm92p9nb0sy9y 250 75011 237397 2026-09-27T07:39:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅੱਜ ਵਧਾਈਆਂ ਅੱਜ ਸਹੇਲੀਓ! ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਘਰ ਆਇਆ। ਅੰਮੀ ਜਾਇਆ ਵੀਰ ਪਿਆਰਾ, ਸਤਿਗੁਰ ਮੁੜ ਘਰ ਆਇਆ। ਲੰਮੀ ਕੁਈ ਉਦਾਸੀ ਕਰਕੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਘਰ ਆਇਆ। ਘਰ ਘਰ ਆਯਾ, ਦਰ ਦਰ ਆਯਾ, ਸੁਤਿਆਂ ਆਨ ਜਗਾਇਆ। ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ ਸਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅੱਜ ਵਧਾਈਆਂ ਅੱਜ ਸਹੇਲੀਓ! ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਘਰ ਆਇਆ। ਅੰਮੀ ਜਾਇਆ ਵੀਰ ਪਿਆਰਾ, ਸਤਿਗੁਰ ਮੁੜ ਘਰ ਆਇਆ। ਲੰਮੀ ਕੁਈ ਉਦਾਸੀ ਕਰਕੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਘਰ ਆਇਆ। ਘਰ ਘਰ ਆਯਾ, ਦਰ ਦਰ ਆਯਾ, ਸੁਤਿਆਂ ਆਨ ਜਗਾਇਆ। ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ ਸਭ ਦੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਟੁਰ ਆਇਆ। ਸਤਿਨਾਮ ਦੀ ਦਾਤ ਲਿਆਯਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਘਰ ਲਿਆਇਆ। ਅੱਜ ਵਧਾਈਆਂ ਕੁੱਲ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਘਰਿ ਆਇਆ। ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ' ਜੀ ਦਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ-ਆਗਮ {ਲਲਿਤ ਗਤ ਛੰਦ} ਤਾਨਾਂ ਉਠਣ ਅਜੈਬੀ ਐਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਬਹਿਲਾਵਣ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਾਸੇ ਰੰਗ ਤਮਾਸ਼ੇ ਅਪਣੇ ਵਿੱਚ ਨ ਲਾਵਨ, ਕੋਇਲ ਆਣ ਅੰਬ ਤੇ ਕੂਕੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੇ ਝੁੰਜਲਾਵਨ, ਮੋਰ, ਪਪੀਹਾ, ਸਾਵਣ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਪਰਚਾਵਨ॥੧॥ ਮੁੜ ਮੁੜ ਧ੍ਯਾਨ ਤੁਧੇ ਵਲ ਪੈਂਦਾ ਖ੍ਯਾਲ ਤੁਧੇ ਵਲ ਜਾਵਨ, ਵਾਕ ਤੁਧੇ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਗੂੰਜਣ ਧੂਹ ਕਲੇਜੇ ਪਾਵਨ, ਚੋਜ ਆਂਵਦੇ ' ਚੇਤੇ ਤੇਰੇ, ਮੋਹ ਮੋਹ ਚਿੱਤ ਲਿਜਾਵਨ, ਨੈਣ ਤੁਧੇ ਦੇ ਉਠ ਉਠ ਮੋਂਹਦੇ ਤੱਕਣ ਤੇ ਮੁਸਕਾਵਨ॥੨॥ ਪਰਚੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਪਰਚੇ ਜਿਹੜਾ ਸ੍ਵਾਦ ਨਾ ਜਿਨੂੰ ਲੁਭਾਵਨ, ਧਯਾਨ ਕਰੀਂ ਤੂੰ ਦਸ਼ਾ ਓਸ ਦੀ, ਘਬਰਾਵਨ, ਅਕੁਲਾਵਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਉਜਾੜ ਓਸ ਨੂੰ ਕੱਲਾਂ ਆ ਆ ਖਾਵਨ; ਰਸਦਾਇਕ ਬੇ-ਰਸੇ ਹੋ ਗਏ ਜਿਤਨੇ ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਵਨ॥੩॥ ਨਹੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਿਕਵਾ: ਕਿਉਂ ਫੇਰਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵਨ, ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣ ਰਜ਼ਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਓਹ ਬਣੇ ਨ ਮੈਂ ਕੁਰਲਾਵਨ। ਹਾਂ, ਪਰ ਦਰਦ ਕਲੇਜੇ ਮੇਰੇ, ਪੀੜਨ ਤੇ ਕਸਕਾਵਨ। ਕੰਬ ਕਲੇਜਾ ਪੰਘਰ ਟੁਰਦਾ; ਨੈਣ ਭਰੇ ਭਰ ਆਵਨ॥੪॥ ਕੀ ਮੈਂ ਹੱਕ? ਮੈਂ ਗੁਣ ਹੈ ਕਿਹੜਾ? ਕਿਉਂ ਮੈਂ ਯਾਦ ਵਸਾਵਨ? ਅੱਕ ਜਾਣ ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗਥਰੇ ਨਹੀਂ ਲਿਆਵਨ; ਤਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਤਾਂਈਂ, ਯਾਦ ਨ ਕਦੇ ਕਰਾਵਨ। ਗੁਹਨਗਾਰ ਹਾਂ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸਖਣਾ ਮੇਰਾ ਧ੍ਯਾਵਨ ॥੫॥ ਪਰ ਇਕ ਮਿਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਉਸ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਵਨ ਦਰਦ ਰੰਞਾਣਿਆਂ ਤੇ ਓ ਤੁੱਠਣ ਅਪਣਾ ਬਿਰਦ ਤਕਾਵਨ ਕੀ ਅਚਰਜ ਦਰਸ਼ਨ ਆਦੇਵਨ ਮਿਟਦੇ ਨੈਣ ਖੁਲ੍ਹਾਵਨ, ਰੱਬੀ-ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਕੇ ਅਪਣਾ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵਨ ॥੬॥ ਝਲਕੇ ਨੈਣ ਖੋਹਲਕੇ- ਕੌਣ ਨੈਣ ਝੁਕ ਰਹੇ ਦਾਸ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਯਾਰੀ ਪਾਵਨ ? ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਹਰ ਵਸਾਇ ਅਮੁੱਲੀ ਝਰਨ ਝਰਨ ਝਰਨਾਵਨ। ਏ ਹਨ ਨੈਣ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨੀਚਾਂ ਲਡਿਆਵਨ, ਜੋ ਆਣ ਬਣੀ ਤੇ ਬਹੁੜਨ ਜਿਹੜੇ ਪਤਿਤਾਂ, ਕਰਦੇ ਪਾਵਨ ॥੭॥ ਭੂਰੇ ਨੈਣ ਨੈਣਾਂ ਤੇ ਚਰਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਨ ਬਰਸਾਵਨ, ‘ਮਰਨ-ਹਾਰ ਦੇਸੋਂ ਏ ਚਕ ਕੇ ‘ਅਮਰਾ-ਪੁਰਿ’ ਪਹੁੰਚਾਵਨ, ਖੋਹਲਣ ਨੈਣ, ਦੁਵੱਲੀ ਦੇਖਣ, ਆਰ ਪਾਰ ਦਿਸ ਆਵਨ, टे ਗੁਰ ਓਥੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਨਾਨਕ ਰੰਗ ਲਾਵਨ॥੮॥ -੫੦੮-<noinclude></noinclude> 182618g68kzahohmjf2clt71yh8koej 250 75012 237398 2026-09-27T07:39:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮਾਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਕੁੜੱਲ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪੈ ਗਏ? ਮੁਖਤ ਨਿਆਮਤ ਦਾ ਕਦਰ ਨਾ ਪਾਇਆ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਗਵਾਇਆ; ਮੇਰੀਆਂ ਅਖਾਂ ਦੇ ਛੌੜ ਕਿਉਂ ਨਾ ਢੱਠੇ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਪੁੱਤ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ? ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਅਨਾਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮਾਰਾਂ? ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਕੁੜੱਲ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪੈ ਗਏ? ਮੁਖਤ ਨਿਆਮਤ ਦਾ ਕਦਰ ਨਾ ਪਾਇਆ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਗਵਾਇਆ; ਮੇਰੀਆਂ ਅਖਾਂ ਦੇ ਛੌੜ ਕਿਉਂ ਨਾ ਢੱਠੇ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਪੁੱਤ ਨਾ ਪਛਾਣਿਆ? ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਅਨਾਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਦੰਡ ਏਹੋ ਹੈ ਜੋ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਤੜਫਾਂ, ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ-ਪਰ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹੇ ਲਾਲ! ਹੇ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ! ਹਾਇ?ਕੀ ਆਖਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ? ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਬਰੇ ਕੀ ਕਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੇਰੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਫੁਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਓ ਜੀ! ਸਾਰੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਆਉਣਗੇ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਦੇਖਾਂ ਕੌਣ ਪਹਿਲੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਰਦ ਦੀ-ਮੈਂਨੂੰ ਪਿਤਾ ਕਹਿਣ ਦੀ-ਲਾਜ ਪੈ ਗਈ ਤਦ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਆਓਗੇ। ਹਾਂ ਭਗਵੰਤ! ਮੇਰੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਖੁਸ ਖੁੱਸ ਕੇ ਟੁੱਟ ਚੱਲੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਦਕ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਆਵੇ?... ਇਸ ਉਜੱਡ ਦਿਲ ਲਈ ਕੌਣ ਆਵੇ?... ਪਰ ਤੁਸਾਂ ਜੋ ਇਸ ਉਜੱਡ ਘਰ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ, ਆਪੇ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਕਿਹੜਾ ਗੁਣ ਸੀ ? ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਆਪੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਓ! ਆਹਾ! ਮੇਰਾ ਬੀ ਦਿਲ ਗਿਆ! ਬੀਬੀ! ਬੀਬੀ! ਆਵੀਂ ਬੱਚੜਾ ! ਮੈਂ ਤੁਰ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ। ਔਹ ਲਾਲ ਜੀ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ,ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਮੈਂ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿਂਦਾ ਬੇਸੁਧ ਜਿਹਾ ਹੋਕੇ ਢਹਿ ਪਿਆ। ... ਬੀਬੀ ਕੌਠੇ ਤੇ ਸੀ, ਦਿਨ ਲਹਿਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਬੀਬੀ ਆਪਣੇ ਆਤਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਜੁੜੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਾਜ ਕੰਨੀਂ ਕਿਕੂੰ ਪੈਂਦੀ? ਉਹ ਤਾਂ ਵੀਰ-ਵਿਯੋਗ ਵਿਚ ਵੀਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਮਗਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਿਰਹੋਂ-ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੌ ਵਿਚ-ਦ੍ਰਵ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਤਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਦਾ ਜੋ ਉਸ ਜੁੜੇ ਧ੍ਯਾਨ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੁਛ ਨਕਸ਼ਾ ਇਸ ਇਸ ਗੀਤ ਵਿਚ ਹੈ:- -408- ਗੀਆ ਮਾਲਤੀ ਛੰਦ (ਰਾਗ ਸੋਹਣੀ)। ਹੈ ਦੇਰ ਹੋਈ ਵੀਰ ਜੀ ! ਵਾਗਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨਾ ਮੋੜੀਆਂ, ਨਾ ਸੁਖ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ, ਕੀ ਮੋਹ ਤਣਾਵਾਂ ਤੋੜੀਆਂ? ਨਾ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਦਰਸ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਵੀ ਹੈ ਹਾਰਿਆ, ਏ ਭੈਣ ਵਾਰੀ, ਵੀਰ ਦੈਵੀ! ਕਿਉਂ ਅਸਾਂ ਵੀਸਾਰਿਆ? ਹੋ ਰੂਪ ਆਤਮ ਵੀਰ ਜੀ ਹੈ ਅਸਾਂ ਸਾਕ ਪਛਾਣਿਆਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦਯਾ ਰੂਪ ਹੋ ਅਵਗੁਣ ਕਦੇ ਨਾਂ ਛਾਣਿਆਂ। ਹਾਂ, ਬਨ੍ਹ ਦਾਵੇ ਸਾਕਗੀਰੀ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਆਪ ਤੇ, ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਰੂਪ ਰੱਬੀ, ਆਪਣਾ ਕਰ ਥਾਪਦੇ। ਹੋ ਵਾਙ ਜਗਤ ਸੂਰਜ ਸਾਂਝੇ ਤਾਰਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਮਲ ਵਾਂਙੂ ਸ੍ਵਾਰਥੀ ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਨਾ ਸਾਰ ਨੂੰ। ਬਖਸ਼ਿੰਦ ਹੋ, ਹੇ ਸਤਿਗੁਰੂ! ਬਖਸ਼ੋ ਜੋ ਭੁਲਾਂ ਸਾਡੀਆਂ, ਮੋੜੋ ਮੁਹਾੜਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਤਾਂਘਾ ਹੁਈਆਂ ਹੁਣ ਡਾਢੀਆਂ। ਮੈਂ ਨੈਣ ਭਰ ਭਰ ਆਂਵਦੇ, ਡੁਲ ਜਾਂਵਦੇ ਫਿਰ ਭਰਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਡੁੱਲ੍ਹਦੇ ਫਿਰ ਰੋਕਦੀ, ਜਾਂਦੇ ਜਰੇ ਨਾ ਜਰਦਿਆਂ। ਜਦ ਸੱਦ ਕੋਈ ਹੋਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਭੰਨੀ ਜਾਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਵਿਚ ਦਲ੍ਹੀਜੇ ਥਿੜਕਦੀ, ਮੁੜ ਹੋ ਨਿਰਾਸੀ ਆਂਵਦੀ। ਜੇ ਵਾਜ ਮਿੱਠੀ ਆਂਵਦੀ, ਮੈਂ ਵੀਰ ਜਾਣਾ ਆ ਗਿਆ। ਯਾ ਸਾਰ ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਪ੍ਯਾਰਾ ਦੁਆਰੇ ਆ ਰਿਹਾਂਹੇ ਵੀਰ! ਸੋਚੋ ਹਾਲ ਮੈਂ ਜਦ ਨਾ ਉਮੈਦੀ ਹੋਂਵਦੀ, ਦਿਲ ਧੜਕਦਾ, ਮਨ ਟੁਟਦਾ, ਮੈਂ ਬੈਠ ਛਮ ਛਮ ਰੋਂਵਦੀ। ਜਾਂ ਰੈਣ ਭਿੰਨੀ ਤ੍ਰੇਲ ਦੀ । ਲੈ ਤਾਰਿਆਂ ਛਬਿ ਛਾਉਂਦੀ, ਹੈ ਵਾਊ ਨਿੱਕੀ ਰੁਮਕਦੀ, ਏਕਾਂਤ ਪ੍ਯਾਰੀ ਆਉਂਦੀ ਮੈਂ ਦੇਖਦੀ ਹਾਂ ਆਰਤੀ ਕੁਦਰਤ ਕਰੇ ਕਰਤਾਰ ਦੀ, ਪਰ ਕਰਨਹਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਯਾਰੇ, ਪਾਸ ਨਾਹਿਂ ਨਿਹਾਰਦੀ, ਤਦ ਹੋ ਨਿਰਾਸੀ ਕੂਕਦੀ: ਹੇ ਵੀਰ ਜੀ ! ਮੈਂ ਵਿਲਪਦੀ, ਅੱਤਿ ਬ੍ਯਾਕੁਲ ਲੁੱਛਦੀ ਤੇ ਹੋ ਵਿਰਾਗਨ ਤੜਪਦੀ। ਜੇ ਵੀਰ ਜੀ!<noinclude></noinclude> 0ewdtt349s1ql9ay46brk9u4qhh75lg 250 75013 237399 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਅਧਾਰਾ || ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਰਤੀ ਂ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥ ੪ ॥ ੧॥੧ ਅੱਜ ਆਯਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਕਿ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦਾ ਦਿਲ ਬੀ ਹਿੱਲਿਆ, ਇਕ ਨਿਗਾਹ ਭਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ। ਤੱਕਿਆ; ਉਹ ਨਿਗਾਹ ਜਿਹੜੀ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਅਧਾਰਾ || ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਰਤੀ ਂ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾਨਕ ਰਾਮ ਭਤਾਰਾ ॥ ੪ ॥ ੧॥੧ ਅੱਜ ਆਯਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਕਿ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦਾ ਦਿਲ ਬੀ ਹਿੱਲਿਆ, ਇਕ ਨਿਗਾਹ ਭਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ। ਤੱਕਿਆ; ਉਹ ਨਿਗਾਹ ਜਿਹੜੀ ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੱਕ ਸੱਕਿਆ। ਇਕ ਬੂਟਾ ਜਿਹਾ ਆਇਆ ਤੇ ਇਕ ਝੂਮ ਜੇਹੀ ਲੰਘੀ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਤੱਕੇ ਕੁਛ ਡੌਰ ਭੌਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏ। ਉਹ ਥਰ, ਜੋ ‘ਪੁੱਤਰ ਦੌਲਤ ਕਮਾਏ, ਸੇਵਾ ਕਰੇ' ਦਾ ਅੰਦਰ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁੱਟਾ। ਇਕ ਛਿਨ ਪੁੱਤਰ-ਭਾਵ ਪਰੇ ਹਟਕੇ ਵਿਹੜੇ ਬੈਠੀ ਜੋਤਿ ਸਾਧੂ ਨਜ਼ਰੀ ਹੋ ਆਈ। ਅਗਲੀ ਛਿਨ ਇਕ ਨੀਂਦ ਜੇਹੀ ਦਾ ਝੂਟਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਅਖਾਂ ਅਗੋਂ ਫੇਰ ਲੰਘਿਆ, ਫੇਰ ਨੈਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਫੇਰ ਤੱਕਿਆ। ਫੇਰ ਫੁਰਨਾ ਫੁਰਿਆ ‘ਕੀ ਜਾਣੀਏ ਇਹ ਸੱਚੀ ਮੁਚੀ ਕੋਇ ਮਹਾ ਜੋਤਿ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਜਗਤ ਬੀ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਬੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਆਪਣੀ ਧੁਨੋਂ ਨਹੀਂ ਮੁੜਿਆ ਤੇ ਜੋ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਪਿਆਰ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਂ ਝਾਂਵਲੇ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ ਅਖਾਂ ਅਗੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਤਿਰਛੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ, ਉਹ ਪੜਦਾਂ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾਂ, ਇਸ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਰਤਾ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਅਵਂਤਾਰ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਇਆ। ਇਕ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ, ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਮਾਯਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਖਿੱਚਿਆ, ਕਾਲੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਪਟਕੇ ਲੱਥੇ। ਉਸ ਛਿਨ ਸੋਚਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ‘ਯਾਤ’(=ਸੋਝੀ) ਦੇ ਘਰ ਮਨ ਆਂ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੋ ਇਕ ਨਸ਼ਾ, ਇਕ ਮਦ, ਇਕ ਵਿਸ ਜੇਹੀ ਮਾਯਾ ਦੇ ਮੋਹ ਦੀ ਚੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਤਪਾਂ ੧ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੰਗ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਹੈ। ੨ ਆਸਾ ਅੰਦੇਸਾ ਦੁਇ ਪਟ ਜੜੇ॥ ਂ | ਦੀ ਤਾਮਸ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਸੀ, ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਇਕ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋ ਆਈ। ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਰ ਸਾਹਮਣੇ ਭਾਉ ਜੋ ਬੈਠਾ ਹੈ ਸੋ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ। ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਗਟ ਸੰਸਾਰ ਸਾਰਾ ਇਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਹੈ, ਤਦ ਡਾਢੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪਿਆਰ 'ਘਰ ਵਿਚ ਆਕੇ:- ਘਨੇਰਾ:-‘ਮੈਂ ਬੋਯੋ ਕਰਿ ਕੈ ਭਾਉ ਜਾਨਤ ਰਹਿਓ ਸੁਤ ਮੇਰਾ। ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਤੁਮ ਦੀਨ ਦਿਆਲਾ। ਮੁਝ ਉਰ ਦੀਜੈ ਗ੍ਯਾਨ ਬਿਸਾਲਾ। ਜਿਸ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਹੈ ਹਾਨਾ। ਉਪਜੈ ਅਬਿਚਲ ਅਨੰਦ ਮਹਾਨਾ। ਮੈਂ ਰੌਂ ਕੌਨ ? ਮੋਹਿ ਸੁਧਿ ਨਾਹੀ। ਰਹਿਹੌਂ ਹਰਖ ਸੋਗ ਕੇ ਮਾਹੀਂ। ਇਕ ਛਿਨ ਮਨ ਥਿਰ ਹੋਵਤਿ ਨਾਂਹੀ। ਬਿਚਰਹਿ ਰਾਗ ਦੂਖ ਕੇ ਮਾਂਹੀ। {ਗੁ:ਨਾ:ਪ੍ਰ:} ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਦੀ ਹੋ ਆਈ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਯਾਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਦੀ ਲੱਗ ਆਈ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ:- ਇਸ ਸਾਰੇ ਪਸਾਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਜੋਤਿ-ਹਾਂ ਏਕਾ ਜੋਤਿ-ਪਸਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਸਾਰਾ ਭੀ ਉਸੇ ਇਕੋ ਜੋਤਿ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜੋ ਸਨਮੁਖ ਹੈ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੈ ਉਹ ਨਿੱਘਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹੈ, ਦੂਰ ਹੈ, ਸੋ ਦੁਖ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ ਸੋ ਪਾਲੇ ਦੀ ਕਸ਼ਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਸਾਂਈਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ ਦੁਖ ਵਿਚ ਹੈ। ਅੱਠ ਪਹਿਰ ਇਸ ਜੋਤ ਪਰ-ਇਸ ਨਿਰੰਜਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਪਰ-ਮਨ ਦਾ ੧ ਅਸ ਕਹਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਅਵਲੋਕੀ। ਪਿਤ ਕੇ ਉਹ ਤੇ ਮਾਇਆ ਰੋਕੀ॥ ਤਤਛਿਨ ਯਾਤ ਰਿਦੈ ਹੁਇ ਆਈ॥ ਜਨੁਮਦ ਉਤਰ ਗਏ, ਸੁਧਿ ਪਾਈ॥ -੫੧੨- {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ:}<noinclude></noinclude> mkh9jxz9sv562c4z2rn52xs5fw2ku5u 250 75014 237400 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੀ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੀਰਤਨ ਬੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਬੀ ਪੁੱਛਾਂ ਦੱਸਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮਤਾਂ ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਨ ਲੈਣ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ। | ਇਸ ਵੇਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਵੀ ਪਾਸ ਆ ਬੈਠੇ। ਕਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੀ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਕੀਰਤਨ ਬੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਜਗ੍ਯਾਸੂ ਬੀ ਪੁੱਛਾਂ ਦੱਸਾਂ ਸ਼ੁਭ ਮਤਾਂ ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਨ ਲੈਣ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ। | ਇਸ ਵੇਲੇ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਵੀ ਪਾਸ ਆ ਬੈਠੇ। ਕਾਲੂ-ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੱਕ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਲਕ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਸੇਵਾ ਛੋਡਕੇ ਪਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਇਕ ਦਿਨ ਜਚਦੇ ਸੋਚਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋ? ਘਰ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕਰਾਰ ਵਿਸਾਰਦੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਕਿ ਹੁਣ ਗੱਲ ਸਿਆਣੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਆਖਣੀ; ਮਤਾਂ ਫੇਰ ਬਿਦੇਸ਼ ਟੂਰ ਜਾਵੇ-ਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਪਾਸ ਆ ਬੈਠੇ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ:-ਬੱਚਾ ਜੀ! ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹੋਏ | ਹੋ, ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਆਏ ਹੋ, ਸਾਡੀ ਉਮਰਾ | ਬ੍ਰਿਧਾਪਨ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੀਂ ਜਾਣਾ ਛੋਡ ਦਿਓ ਤੇ ਇਥੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਟਿਕਕੇ ਬੈਠ ਤੇ ਜਾਓ। ਕਰੋ ਉਹ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਚਿੱਤ ਕਰੇ, ਪਰ ਦੇਖੋ ਕਿਤਨਾ ਕਾਲ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵਿਛੁੜੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬਾਰੀ ਹੋਕੇ ਘਰ ਬਾਰ ਸਮ੍ਹਾਲੋ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਜੋਗਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੇ ਟਿਕ ਜਾਣ ਤੇ ਘਰ ਸੰਮ੍ਹਾਲਣੇ ਦੀ ਲੋੜ | ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਥੋੜੀ ਸੱਤਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਿਰਬਾਹ ਜੋਗਾ ਚੰਗਾ ਪਦਾਰਥ ਆਵੇਗਾ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ ਬੜਾ ਵਿਰਾਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਦਿਓ। ਜਿਤਨੇ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਨੂਰ ਚਮਕਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰਸਦੇ ਨਾ ਰਹੀਏ, ਸਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਟੱਬਰ ਖਿੰਡਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਕੱਠਾ ਕਰੋ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸੋ ਰੱਸੋ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਮੁਸਕਰਾਏ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾਤਾ ਜੀ ਬੋਲੇ:-ਪਿਤਾ ਜੀ! ਜੋ ਆਖਦੇ ਹੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਘੱਲਿਆ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਸਾਰੀ ਖੇਡ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਵੈਰਾਗੀ, ਨਾ ਜੋਗੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਘਰ-ਬਾਰੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਦੇਸ਼ਾਟਨੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ ਹਾਂ, ਮਾਲਕ ਜੋ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿੱਧਰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਧਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। | | ਂ -੫੧੧- ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲਿਆ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਲਹਿਰ ਲੰਘੀ, ਤੱਕੇ, ਪਰ ਫੇਰ ਨੈਣ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਇਕ ਦੀਪਤ ਜੋਤ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਵਾਂਙੂ ਨਵੀਂ ਆਭਾ ਚੜ੍ਹ ਆਈ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਵੇਖਕੇ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਗਏ। ਪੁਲ ਮਗਰੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਾਤਾ ਮਾਲਕ ਜੀ ਦੇ ਇਲਾਹੀ ਗਲੇ ਤੋਂ ਧੁਨਿ ਉਠੀ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!” ਕਿਤਨਾ ਸਮਾਂ ਇਹ ਰੰਗ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ, ਐਸਾ ਕਿ ਅੱਜ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦੀ ਹਿਸਾਬੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ ਖਿੰਡਿਆ ਮਨ ਬੀ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਕੁਛ ਸਹਿਮ ਗਿਆ, ਕੁਛ ਆਪੇ ਉਹ ਬੀ ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦੋ ਘੜੀ ਇਹ ਰੰਗ ਲਗਾ ਰਿਹਾ, ਕੁਛ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਬੀ ਆ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਆਯਾ ਚੁਪ ਬਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਭ ਏਸੇ ਧੁਨੀ ਵਿਚ ਰਲ ਗਏ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ!” ਦੋ ਕੁ ਘੜੀ ਮਗਰੋਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੱਤੇ ਨੈਣ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕਕੇ ਬੋਲੇ:- ਅਪੁਨੇ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਹਉ ਚੇਰੀ ॥ ਚਰਨ ਰਹੇ ਜਗਜੀਵਨ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨਿਬੇਰੀ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਪੂਰਨ ਪਰਮ ਜੋਤਿ ਪਰਮੇਸਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ ਹਮਾਰੇ ॥ ਮੋਹਨ ਮੋਹਿ ਲੀਆ ਮਨੁ ਮੇਰਾ ਸਮਝਸਿ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੇ ॥੧॥ ਮਨਮੁਖ ਹੀਨ ਹੋਛੀ ਮਤਿ ਝੂਠੀ ਮਨਿ ਤਨਿ ਪੀਰ ਸਰੀਰੇ॥ ਜਬ ਕੀ ਰਾਮ ਰੰਗੀਲੈ ਰਾਤੀ ਰਾਮ ਜਪਤ ਮਨ ਧੀਰੇ ॥੨ ॥ ਹਉਮੈ ਛੋਡਿ ਭਈ ਬੈਰਾਗਨਿ ਤਬ ਸਾਚੀ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਨੀ ॥ ਅਕੁਲ ਨਿਰੰਜਨ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਬਿਸਰੀ ਲਾਜ ਲੋਕਾਨੀ ॥੩॥ ਭੂਰ ਭਵਿਖ ਨਾਹੀ ਤੁਮ ਜੈਸੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ<noinclude></noinclude> 7ztjh8q2rhl2ourvh23fdxmzn47aywo 250 75015 237401 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਾ ਰਿਹਾ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ-ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਪਰ ਜਗਤ | ਕਰੀਏ ਜੋ ਜਗਤ ਠਰੇ। ਇਸ ਮਹਾਂ ਯੱਗ, ਮਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਟੁਰਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। | ਬਲੀਦਾਨ, ਭਾਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਾ ਰਿਹਾ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ-ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਪਰ ਜਗਤ | ਕਰੀਏ ਜੋ ਜਗਤ ਠਰੇ। ਇਸ ਮਹਾਂ ਯੱਗ, ਮਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਟੁਰਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। | ਬਲੀਦਾਨ, ਭਾਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣ, ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਦੇ ਅੱਖੋਂ | ਕਾਲੂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਪਿਆਰੇ; ਉਹਲੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦਾ . ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਅਜ ਟੋਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਰ ਸੰਸਾਰ ਦਿੱਸਣ, ਸਦਾ ਦਿੱਸਣ, ਸਦਾ ਦਿੱਸਣ, ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯੱਗ ਵਿਚ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿਆਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ | ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਨ। ਨਾਨਕ ਇਕ ਦੇਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਨਕ ਸਰਬ ਦੇਸ਼ੀ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਹਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਧ੍ਯਾਨ-ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਂਦਨੀ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਸਮਾਯਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਹੁਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਠਰਿਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹੋਰ ਤਪੇ ਹਿਰਦੇ ਬੀ ‘ਠਰਨ’। ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਏਹ ਹਨ ਅਸਰ ਉਸ ‘ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜੋ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਲੈਕੇ ਆਯਾ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਦਾ ਦਾਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ‘ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਤੇ ‘ਸਿੱਖ-ਬੁੱਢੇ ਭਾਈ’ ਵਿਚ ਜਾਗ ਲਗਾਕੇ ‘ਸਦਾ ਜਾਗੁ' ਜਾਰੀ ਰਖ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਜੀ ਉਠਣਾ ਸਾਡਾ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ! ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਫੁੱਲ। "ਅਜ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਸਣ' ਕਹਿਂਦੀ ਮਾਲਣ ਗਈ ਬਗੀਚੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਚਾਉ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ:-‘ਆਪਾ ਭੇਟਾ ਦੀਚੇ। ਇਕ ਇਕ ਤੋਂ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਪਏ ਆਖਣ,-ਤੋੜ ਸਾਰਿਆਂ ਲੈ ਚਲ, ‘ਸੁਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਨਜ਼ਰ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਕੀਚੇ! ... ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਦੀ ਅਭਿਲਾਖ! ਚੜ੍ਹ ਅਸਮਾਨੀਂ ਚੰਦ ਕੂਕਿਆ: ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕੱਲ ਆਸਣ। ਝੁਰਮਟ ਘੱਤ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਧਾਈਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਵਾਕ ਬਿਲਾਸਨ:- “ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਯਾਰੇ ਕੀਰਤਨ ਚਲੋ ਸੁਣਾਈਏ ‘ਤੂਠ ਪਏ ਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਸਣ ...... ਸੂਚਨਾ-ਗੁਰੁ ਜੀ ਕੁਛ ਦਿਨ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ ਸੇ। ਇਥੇ ਦੇ ਟਿਕਾਉ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਏਥੇ ਹੋਏ ਦੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋਰ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:- ਜਿਉਂ ਜਲ ਘਟਾਊ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ॥ {ਵਾ: ਮਾਰੂ ਡਖ:ਮ:੫} ੨ ਏਹ ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਸੰ:ਗੁ:ਨਾ:ਸਾ: ੪੬੫ (੧੯੩੪) ਈ) ਦੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁਨੀਮ ਪਰ ਖਾ: ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ ਸਨ। -੫੧੭-<noinclude></noinclude> oogatj4n37os7teiwzdeqmz9lvp5a88 250 75016 237402 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਈ ਪ੍ਯਾਣੇ। ਜਦੋਂ ਏਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਾਂ, ਸੁਣ, ਨੇੜੇ ਹੈ ਆ ਜਾਈ, ਬੈਟਾ ਕਾਠ ਵਿਚ, ਰਾਗ ਗਾਇ ਇਕ, ਲੈਂਦਾ ਚਿਣਗ ਮਘਾਈ।ਓਸ ਲਗੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿਂਦਾ ਰਾਗ ਜਾਂਵਦਾ ਗਾਈ। ਪੀੜ ਸਹਾਰੇ, ਸੀ ਨ ਉਚਾਰੇ, ਖਾਕ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਹਿਂਦੇ ਹਨ ਕਈ ਪ੍ਯਾਣੇ। ਜਦੋਂ ਏਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਾਂ, ਸੁਣ, ਨੇੜੇ ਹੈ ਆ ਜਾਈ, ਬੈਟਾ ਕਾਠ ਵਿਚ, ਰਾਗ ਗਾਇ ਇਕ, ਲੈਂਦਾ ਚਿਣਗ ਮਘਾਈ।ਓਸ ਲਗੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਰਹਿਂਦਾ ਰਾਗ ਜਾਂਵਦਾ ਗਾਈ। ਪੀੜ ਸਹਾਰੇ, ਸੀ ਨ ਉਚਾਰੇ, ਖਾਕ ਬਣੇ ਜਲ ਜਾਈ। ਐਪਰ ਖਾਕ ਬਰਕਤਾਂ ਵਾਲੀ ਜਦ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿਜੇਂਦੀ, ਉਸ ਖਾਕੋਂ ਕੁਕਨੂਸ ਉਠੇ ਜੀ, ਨਵੀਂ ਜਿੰਦ ਆ ਪੈਂਦੀ। ਲੱਗੀ ਸਹੀ ਤਾਂ ਕੁਕਨੂਸ ਨੇ ਫਤੇ ਮੌਤ ਤੇ ਪਾਈ, ਓਸ ਪੀੜ ਨੇ ਪੀੜ ਮੌਤ ਦੀ ਕੱਟੀ ਨਵ-ਜਿੰਦ ਲਾਈ ! ਤਾਂਤੇ ਲੱਗੀ ਜਾਣ ਸੁਹਾਵੀ, ਲੱਗੀ ਸਦਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਸ਼ਾਲਾ ! ਲੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਆਣ ਏ, ਦੱਸੀਓ-ਕੋਈ ਤਦਾਰਿਕ। -0- ਜਗਤ ਜਲੰਦੇ ਨੂੰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਜੇ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਚ ਹੀ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਠੰਢਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਟਿਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿਂਦੀ ਤੋਂ ਕੀਰਤਨ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤੇ ਭੋਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਿਸੇ ਆਏ ਗਏ ਨਾਲ ਗਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸੁਮੱਤਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਜੀਵ ਆਏ ਤੇ ਸੁਧਰੇ। ਵਡੇ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵੇਖਕੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੁਖ ਦੀ ਚਾਹ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਪਰਮਾਰਥ ਦੀ ਟੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਚਰਜ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਇਕ ਦਸਾਂ ਕੁ ਬਰਸਾਂ ਦਾ ਬਾਲਕ ਬੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ ਛੁਹ ਉੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਵਰੇਸ ਵਿਚ ਹੀ। ਇਹ ਬਚਾ ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਕੀਰਤਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰੇ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠਦੇ ਸਨ ਉੱਥੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਇਆ ਆਤਸ ਦੁਨੀਆਂ ਖੁਨਕ ਨਾਮ ਖੁਦਾਇਆ ॥ {ਵਾਰ ਮਲਾਰ ਮ: ੧} | ਕਰੇ। ਇਉਂ ਬੈਠਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਜਦ ਭੋਗ ਪਵੇ ਤਾਂ ਅਦਬ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਘਰ ਟੁਰ ਜਾਵੇ। ਸੰਗਤ ਬੀ ਦੇਖਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੀ ਇਸ ਕੌਤਕ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ:- ਇਕ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਬੈਨ ਬਖਾਨੇ। ਬਾਰਿਕ ਕੋ ਘਰ ਦੇਹੁ ਨ ਜਾਨੇ। {ਗੁ: ਨਾ, ਪ੍ਰ:} ਇਹ ਹੁਕਮ ਪਾਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਲੈ ਆਏ। ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: ‘ਹੇ ਬੱਚੇ ! ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕੀਕੂੰ ਜਾਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ? ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿਂਦੀ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਘੂਕ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੋਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਉਮਰਾ ਹੱਸਣ ਖੇਡਣ ਕੁੱਦਣ ਟੱਪਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਸੰਗ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕੀਕੂੰ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜੋ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲਗਾ : ਜੀਉ ਜੀ ! ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਓਹ ਕਿਵੇਂ? ਬੱਚਾ-ਜੀ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਬੁੱਢੇ ਹੋਕੇ ਮਰੀਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਂਦਾ ਸਾਂ ਕਿ ਅਜੇ ਬਚਪਨ ਹੈ, ਜੁਆਨੀ ਹੈ, ਬੁੱਢੇ ਹੋਕੇ ਵੇਖੀ ਜਾਊ। ਘਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੁੱਢੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ-ਫੇਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦਾ ਭੈ ਬਾਲਪਨ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ? ਬਾਲਕ ਤਬ ਹੀ ਦੁਇ ਕਰ ਜੋਰੇ। ਕਹਨ ਲ: ‘ਸੁਨੀਏ ਪ੍ਰਭ ਮੋਰੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਮਾਤਾ ਮੋਹਿ ਪਠਾਯਾ। ਹਿਤ ਅਹਾਰ ਪਾਵਕ ਮੰਗਵਾਯਾ।’ {ਗੁ: ਨਾ: ਪ੍ਰ: } ਅਰਥਾਤ-ਮਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਘੱਲਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹਮਸਾਏ ਦੇ ਘਰੋਂ ਅੱਗ ਲਿਆ। ੧ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਫਾਸ ਫੋਰਸ ਵਾਲੀਆਂ ਡਬੀ ਤੀਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਲੋਕੀਂ ਅੱਗ ਸੁਆਹ ਵਿਚ ਦੱਬ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਫਿਰ ਅੱਗ ਬਾਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਯਾ ਮੋਟੀਆਂ {ਬਾਕੀ ਟੂਕ ਦੇਖੋ ਸਫਾ ੫੨੧ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਹੇਠ} -੫੨੦-<noinclude></noinclude> rdp6p636vmcyly9ns5flpq033cw8vgb 250 75017 237403 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>੫੩. ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਣੀ । ਇਕ ਦਿਨ ਇਕੁ ਬ੍ਰਹਮਣੁ ਆਚਾਰੀ ਆਇਆ ਖੁਧਿਆਰਥ, ਤਾਂ ਆਇ ਅਸੀਲੁ ਬਚਨ ਕੀਤੋਸੁ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਰਸਾਦ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਥਾ ਤਬ ਗੁਰੂ ਆਖਿਆ: ‘ਆਵਹੁ ਮਿਸਰ ਜੀ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਤਈਆਰ ਹੈ।' ਪੰਡਿਤ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>੫੩. ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਣੀ । ਇਕ ਦਿਨ ਇਕੁ ਬ੍ਰਹਮਣੁ ਆਚਾਰੀ ਆਇਆ ਖੁਧਿਆਰਥ, ਤਾਂ ਆਇ ਅਸੀਲੁ ਬਚਨ ਕੀਤੋਸੁ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਰਸਾਦ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਥਾ ਤਬ ਗੁਰੂ ਆਖਿਆ: ‘ਆਵਹੁ ਮਿਸਰ ਜੀ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਤਈਆਰ ਹੈ।' ਪੰਡਿਤ ਕਹਿਆ: ‘ਮੈਂ ਏਹੁ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਿ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਜਬ ਹਥੁ ਭਰਿ ਧਰਤੀ ਉਖਣਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਚਉਂਕਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਜਾਇਕੈ ਗਿਠ ਭਰਿ ਧਰਤੀ ਉਖਣਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਲਕੜੀਆਂ ਧੋਇ ਕਰ ਚਾੜਾਂਗਾ, ਏਹ ਰਸੋਈ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕੈਸੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। " ਤਬ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ‘ਇਸ ਪੰਡਤ ਕਉ ਰਸੋਈ ਕੋਰੀ ਦੇਵਹੁ'। ਤਬ ਕੱਚੀ ਰਸੋਈ ਮਿਲੀ। ਪੰਡਿਤੁ | ਬਾਹਰਿ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਾਇ ਲਗਾ ਚਉਂਕਾ ਬਣਾਵਣਿ, ਧਰਤੀ ਖੋਦਣਿ। ਜਿਥੈ ਧਰਤੀ ਖੋਦੈ, ਓਥੇ ਹਡੀਆਂ ਨਿਕਲਨਿ, ਤਬ ਚਾਰਿ ਪਹਿਰ ਖੋਦਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਜਾਂ | ਭੁੱਖਾ ਆਜਜੁ ਹੋਆ ਤਾਂ ਆਖਿਓਸੁ; ‘ਬਾਬੇ ਤੇ ਜਾਵਾਂ' ਤਾਂ ਆਇ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ, ਆਖਿਓਸੁ:‘ ਜੀ ਓਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਮੋਆ ਹਾਂ।' ਤਦਹੂ ਗੁਰੂ ਆਖਿਆ: ਸੁਆਮੀ ੳਹੁ ਵਖਤੁ ਗਇਆ ਪਰਸਾਦਿ ਕਾ, ਪਰੁ ਜਾਇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਰਿਕੇ ਧਰਤੀ ਖੋਦ, ਰਸੋਈ ਕਰੁ ਖਾਹਿ।’ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਰਸੋਈ ਕਰ ਖਾ ਚੁਕਾ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਬਸੰਤ ਮਹਲਾ ੧ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ:- ਸੁਇਨੇ ਕਾ ਚਉਕਾ ਕੰਚਨ ਕੁਆਰ ॥ ਰੂਪੇ ਕੀਆ ਕਾਰਾ ਬਹੁਤੁ ਬਿਸਥਾਰੁ ॥ ਗੰਗਾ ਕਾ ਉਦਕੁ ਕਰੰਤੇ ਕੀ ਆਗਿ ॥ ਗਰੁੜਾ ਖਾਣਾ ਦੁਧ ਸਿਉ ਗਾਡਿ ॥ ੧ ॥ ਰੇ ਮਨ ਲੇਖੈ ਕਬਹੂ ਨ ਪਾਇ ॥ ਜਾਮਿ ਨ ਭੀਜੈ ਸਾਚ ਨਾਇ ॥ ੧ ॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦਸ ਆਠ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। | ਲੀਖੇ ਹੋਵਹਿ ਪਾਸਿ ॥ ਚਾਰੇ ਬੇਦ ਮੁਖਾਗਰ ਪਾਠਿ ॥ ਪੂਰਬੀ ਨਾਵੈ ਵਰਨਾਂ ਕੀ ਦਾਤਿ ॥ ਵਰਤ ਨੇਮ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ॥ ੨ ॥ ਕਾਜੀ ਮੁਲਾਂ ਹੋਵਹਿ ਸੇਖ॥ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ ਭਗਵੇ ਭੇਖ ॥ ਕੋ ਗਿਰਹੀ ਕਰਮਾ ਕੀ ਸੰਧਿ ॥ ਬਿਨੁ ਬੂਝੇ ਸਭ ਖੜੀਅਸਿ ਬੰਧਿ ॥ ੩ ॥ ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਲਿਖੀ ਸਿਰਿ ਕਾਰ ॥ ਕਰਣੀ ਉਪਰਿ ਹੋਵਗਿ ਸਾਰ ॥ ਹੁਕਮੁ ਕਰਹਿ ਮੂਰਖ ਗਾਵਾਰ ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਚੇ ਕੇ ਸਿਫਤਿ ਭੰਡਾਰ ॥ ੪ ॥ ੩ ॥ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸੁੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ, ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਸਫਾਈ ਤੋਂ ਲੰਘਕੇ ਵਹਿਮ ਦੇ ਮੰਡਲ ਤਲੇ ਅੱਪੜ ਪਈ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਐਨਾ ਵਧਾ ਲਓ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੌਂਕਾ ਹੋਵੇ, ਗੰਗਾ ਦਾ ਨੀਰ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦਾ ਸ੍ਵਛ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬੀ ਨਿਹਫਲ ਹੈ। ਸੂਚ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘਕੇ ਵੇਦ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪੰਡਤ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਕਰ ਲਵੇ, ਵਰਤ ਨੇਮ ਸਾਰੇ ਸਿਰੇ ਚੜਾ ਲਵੇ, ਸਭ ਨਿਹਫਲ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਵੇ ਕਾਜ਼ੀ ਮੁੱਲਾਂ ਕਿ ਸ਼ੇਖ, ਚਾਹੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ ਕਰਮ ਕਾਂਡੀ ਹੋਵੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਜੋਗੀ ਜੰਗਮ (ਸੰਨ੍ਯਾਸੀ ਸ੍ਰੇਵੜਾ) ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਸੋ ਆਪਣੀ ਕਰਨੀ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ। ਜੋ ਕਰਮ ਤੁਸੀਂ ਆਤਮ ਕਰਮ ਸਮਝਕੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਉਹ ਭਰਮ ਹੋਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਬੜ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ ਹੋ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਚੇ ਉਠੋ, ਆਪਣੀ ਕਰਨੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ। ਸਰੀਰ ਦੀ ਕਰਣੀ ਹੈ:-ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ ਭਲਾ ਕਰਨਾ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨੀ। ਮਨ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ:-ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦਾ ਰੁਖ ਪਸੂਆਂ ਵਾਂਙੂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਉਠ ਉਠ ਧਾਉਣੇ ਵਾਲਾ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤਲਵੰਡੀ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਹੋਇਆ ੨ ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ। -੫੧੮-<noinclude></noinclude> f4pfafgcc89vuy83s6z8la73asrl9or 250 75018 237404 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਟਿਕਾਉ ਲੋੜੀਏ। ਜਦ ਇਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਫੇਰ ਰਾਗ ਦੁੱਖ, ਹਰਖ ਸ਼ੋਕ ਕਾਹਦਾ? ਇਹ ਜੋਤਿ ਏਥੇ ਓਥੇ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਫੇਰ ਮਨ ਦਾ ਭਉ ਕਿਉਂ? ਜਦ ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖਾ ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਹੈ | ਤਦ ਧਨ ਦਾ ਹਨੇਰੇ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਟਿਕਾਉ ਲੋੜੀਏ। ਜਦ ਇਹ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਘਟ ਘਟ ਵਿਚ ਹੈ, ਫੇਰ ਰਾਗ ਦੁੱਖ, ਹਰਖ ਸ਼ੋਕ ਕਾਹਦਾ? ਇਹ ਜੋਤਿ ਏਥੇ ਓਥੇ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਫੇਰ ਮਨ ਦਾ ਭਉ ਕਿਉਂ? ਜਦ ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖਾ ਮਾਲਕ ਪਾਲਕ ਹੈ | ਤਦ ਧਨ ਦਾ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਕਾਸਨੂੰ? ਜਦ ਘਰ ਬਾਹਰ ਸਾਰੇ ਉਹੋ ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਦਾ ਮੋਹ ਕਿਉਂ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਤ੍ਰਾਸ ਕਿਉਂ? ਕਾਲੂ-ਪਰ ਦੀਹਦਾ ਨਹੀਂ ਨਾਂ ਜੀਓ! | ਘਰ ਜਾਕੇ ਵੇਖਿਓਸੁ ਤਾਂ ਕੀ ਡਿੱਠੋਸੁ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਰੋਮ ਰੋਮ ਤੋਂ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਉਦਾਲੇ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀਆਂ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਣ, ਤ੍ਰਿਣ ਸਭ ਤੋਂ ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਲਗ ਪਿਆ ਹੁਣ ਲੋਦਾ ਕਾਲੂ ਨੂੰ ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ, ਲਗ ਗਈ ਛੋਤ ਇਸ ਮਹਾਂ ਰਸ ਦੀ ਤੇ ਜਪਣ ਲਗ ਪਿਆ ਕਾਲੂ :- ਗੁਰੂ ਜੀ-ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਜਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜਾਣਨਹਾਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਖੂਹ ਪੁੱਟੋ ਤਾਂ ਜਲ यूगट ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਗ੍ਯਾਸੂਆਂ ਨੂੰ | ਅੱਜ ਭਾਉ ਭਗਤੀ ਦੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਨਿਰੰਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ | ਲੈਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਆਪੇ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੀ ਰਹਿਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ, ਵਾਲੇ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ, ਜਾਗ ਪਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਸੁਰਜੀਤ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ ਦਿੱਸਦਾ ਤੇ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਘਟਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਰੰਗ, ਹਰ ਜਾ ਨਿਰੰਕਾਰ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਹਾਜ਼ਰਾ ਹਜ਼ੂਰ ਭਾਸਦਾ ਹੈ। ਮਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ; ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਜਗਾਉਣਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ-ਕਿਵੇਂ, ਸੁੱਤਾ ਮਨ ਜਾਗੇ ਕੀਕੂੰ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਮਰੇ, ਯਾਦ ਕਰੇ, ਧ੍ਯਾਵੇ, ਜਪੇ, ਉਠਦਿਆਂ ਬਹਿੰਦਿਆਂ, ਟੁਰਦਿਆਂ, ਸੁੱਤਿਆਂ, ਕਿ ਕਾਰੇ ਲੱਗਿਆਂ ਉਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਰਬਾਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲੇ। ਇਹ ਯਾਦ ਯਾਦ ਨਿਰੰਤਰੀ, ਇਹ ਲਗਾਤਾਰੀ ਯਾਦ ਮਾਯਾ ਦੇ ਪਰਦੇ ਤੋੜਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਉੱਜਲ ਲੱਖਤਾ ਹੋਕੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਥਾਂ ਮੇਟ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਫੇਰ ਦਾਤਾ ਜੀ ਵੰਨੇ ਡਿੱਠਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਨ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਚ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਚਰਜ ਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਦੇ | | । ਨੂੰ ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਿਰਮਲ ਮਨ ਹੈ ਸਿਮਰਨ ਲਾਗਾ। ਉਪਯੋ ਗ੍ਯਾਨ ਮੋਹ ਤਮ ਭਾਗਾ {ਗੁ:ਨਾ:ਪੂ: } ਉਸ ਨਾਨਕ-ਉਸ ਬਾਲਕੇ ਨਾਨਕ-ਤੋਂ ਯਾਨ ਹਾਂ ਜੀ, ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਨਾਮ ਜਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਨਕ ਨਿਰਬਾਣ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕੁਲ ਦਾ ਨਮੂਜ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਦਾ ਦਰਬ ਲੁਟਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਖੱਟੂ ਤੇ ਦਿਵਾਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਨਕ ਦਾਤਾ, ਸਾਂਈਂ ਰੂਪ ਹੋ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀਹ ਰੁਪੱਯਾਂ ਬਦਲੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਾਹੀ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਹ ਨਾਨਕ ਅਰਸ਼ ਕੁਰਸ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰੁਲਦੀ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪਈ ਹੈ। ਹਾਇ ਜਗਤ! ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ! ਜਿਨ੍ਹਾ ਦੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਯਾਨ ਵਿਚ ਸਿਰ ਤਨ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਕੀਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਫੇਰ ਤੂੰ, ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ। ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਸਿੱਖੀ। ਪਰ ਤੈਨੂੰ ‘ਸਿਖਣ ਵਿਢ ਕਦੇ ਨਾ ਆਈ। ਸਦਾ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਤਾਇਆ ਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਦੇ ਬੀ ਤੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਕਦੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਤੂੰ ਕਦਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਯੋਗਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਹਾਂ ਜੀ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਕੁਲ ਡੋਬੂ ਪੁੱਤਰ ਜਾਨਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਅੱਜ ਕਹਿਂਦਾ ਹੈ:-ਇਹ ਤਾਂ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਤਾਰਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਹੋਕੇ -੫੧੩-<noinclude></noinclude> d3hrs1xicxm2inr26fpjd2p0lzafd3w 250 75019 237405 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਮੋੜ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਧਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ! ਇਹ ਕਰਨੀ ਲੇਖੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਰਨੀ ਕੋਈ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ। ਰੇ ਮਨ ਲੇਖੈ ਕਬਹੂ ਨ ਪਾਇ॥ ਜਾਮਿ ਨ ਭੀਜੈ ਸਾਚੁ ਨਾਇ॥ ਜਦ ਤਕ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਨਾ ਰਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਮੋੜ ਖਾ ਖਾ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਧਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ! ਇਹ ਕਰਨੀ ਲੇਖੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਰਨੀ ਕੋਈ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ। ਰੇ ਮਨ ਲੇਖੈ ਕਬਹੂ ਨ ਪਾਇ॥ ਜਾਮਿ ਨ ਭੀਜੈ ਸਾਚੁ ਨਾਇ॥ ਜਦ ਤਕ ਸੱਚੇ ਨਾਮ ਵਿਚ ਨਾ ਰਚ ਜਾਵੇਂ ਤੇਰਾ ਕੁਛ ਬੀ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਣਾ। ਸੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਕੇ ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਤੋਂ ਨਾਮ ਲੈਕੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲਗਕੇ ਸੁੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਝੂਠੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ, ਸਫਾਈ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ- ਤਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰੱਖੀ; ਪਰ ਵਹਿਮ ਤੇ ਭੂਮ ਦੇ ਜਕੜ ਛੁਟ ਗਏ। ਪਰਦੇਸੀਂ ਗਈ ਕੋਇਲ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ।੨ -0- ਮੈਂ ਸਦਕੇ, ਮੈਂ ਸਦਕੇ ਸਾਰੀ ਸੁਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ! ਤੁਸਾਂ ਔਣਾ, ਸਾਨੂੰ ਸਮੇਂ ਫਿਰੰਦੇ ਤੋਰਿਆ ਹੋਰ ਜਹਾਨ! ਕੋਇਲ ਕੂਕ ਵਿਲਕ ਇਕ ਮੇਰੀ ਸਦਾ ਲਵਾਂ ਤੁਧ ਨਾਮ! ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ‘ਲਿਵ ਨਾ ਟੁੱਟੇ’ ਕੋਇਲ ਮੰਗਦੀ ਦਾਨ। ੫੪. ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ।੩ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ ਤਾਰਿਆ ਗੁਰਮੁਖ ਸੁਭਾਇ ਉਦਾਸੀ॥ ਬਾਲ ੧. ਜੇ ਲਗ ਗਈ ਤਾਂ ਲਗ ਗਈ ਸਹੀਓ ! ਲਗਦੀ ਕਦੇ ਨਾ ਪਛਦੀ, ਜੋਰੀਂ ਲਗੇ ਨ ਲੱਗੇ ਦੰਮੀ, ਆਨ ਅਚਾਨਕ ਲੁਛਦੀ। ਜੇ ਬਲ ਪਈ ਤਾਂ ਬਲ ਪਈ ਸਹੀਓ। ਬਲ ਪਈ ਸਦਾ ਮੁਬਾਰਿਕ, ਜੀ ਨਾ ਕਰੇ ਬਲੀ ਏ ਬੁੱਝੇ, ਸੁੱਝੇ ਕੁਈ ਤਦਾਰਿਕ ! ਲਗ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਕੇ ਸਹੀਓ! ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਓ ਵਧਾਈ:-ਏਸ ਲਗੀ ਨੇ ਅੱਗ ਜੀਉਂਦੀ, ਤੈਂ ਸੀਨੇ ਆ ਪਾਈ। ਦਿਤੀ ਨਿੱਘ ਤੇ ਗਰਮੀ ਕੋਲੋਂ ਛੁਹ ਅਪਣੀ ਜਦ ਲਾਈ, ਦੂਰ ਅੰਧੇਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇਰਾ ਚਾਨਣ ਜੋਤਿ ਜਗਾਈ। ਹੈ ਪੀੜਾ ਲੱਗੀ ਨੂੰ ਜਰਨਾ, ਪਰ ਇਹ ਪੀੜ ਸੁਹਾਵੀ, ਸਭ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਦਾਰੂ ਏ ਹੈ; ‘ਸ਼ਾਲਾ! ਹੁਣ ਨਾ ਬੁਝਾਵੀਂ"। ਆਖਣ ਇਕ ਕੁਕਨੂਸ ਨਾਮ ਦਾ, ਪੰਛੀ ਕਿਧਰੇ ਹੁੰਦਾ, ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਉਮਰਾ ਤਾਂਈਂ ਜੀਂਦਾ ਰਹਿਂਦਾ। ਗਾਵੇ ਰਾਗ ਰਹੇ ਅਲਮਸਤਾ,ਸਭ ਸੰਗੀਤ ਸੁ ਜਾਣੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਰਾਗ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨੁਖ ਸਤਿਗੁਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਇਲ ਤਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਉਹ ਸਾਵਣ ਭਾਦਰੋਂ ਵਿਚ ਕੂਕਦੀ ਹੈ। ੨ ਇਹ ਗੀਤ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ:੪੬੫ (੧੯੩੪ ਈ:) ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। ੩ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪੁੰਨਮ ਸੰ: ਗੁ: ਨਾ: ਸਾ:੪੬੭ (੧੦ ਨਵੰਬਰ ੧੯੩੫ ਈ:) ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਆ ਸੀ। 8 ਇਹ ਤੁਕ ਸਾਰੀ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ ਪਰ ਬੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਧੀ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਲਈ ਤੇ ਅੱਧੀ ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਲਈ ਬੀ ਖ੍ਯਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਾਲ ਤੋਂ ਭਾਵ ਬਾਲਾ ਬੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। -੫੧੯-<noinclude></noinclude> 2lyf1sfjg8lndnzm4mhcu1yxs7wgszm 250 75020 237406 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਕਿਹੜਾ ਥਾਉਂ ਹੈ?" ਕਾਲੂ ਨੇ ਹਰਿਆਨ ਹੋ ਕੇ | ਚਿੰਨ੍ਹ । ਪੁੱਛਿਆ "ਸਾਡੇ ਪਿਤਰ ਸਦਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ ? ਅਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਪਤਾ ਹੈ?" ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ, ਠੀਕ ਪਤਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ-ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਗੁਰੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਕਿਹੜਾ ਥਾਉਂ ਹੈ?" ਕਾਲੂ ਨੇ ਹਰਿਆਨ ਹੋ ਕੇ | ਚਿੰਨ੍ਹ । ਪੁੱਛਿਆ "ਸਾਡੇ ਪਿਤਰ ਸਦਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ ? ਅਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਪਤਾ ਹੈ?" ਗੁਰੂ ਜੀ-ਹਾਂ, ਠੀਕ ਪਤਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ-ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਕਰਤਾਰ ਭਾਵੇ ਤਾਂ ! ਕਾਲੂ-ਫੇਰ ਦਿਖਾਓ ਨਾ ? ਗੁਰੂ ਜੀ-ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਸਾਂਈਂ ਨਾਮ ਵਿਚ ਜੁੜ ਬੈਠੋ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਹੁਣ ਨੇਤ੍ਰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲਗੇ ਹੋਏ ਬੈਠ ਗਏ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਪਤਲਾ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ ਅਰ ਉਸ ਵਿਚ ਘਬਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਹੂਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਹਾਇ ਹਾਇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਅੰਧਕਾਰ ਹਟ ਗਿਆ ਤੇ ਇਕ ਮੱਧਮ ਚਾਨਣਾ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇਹ ਚਾਨਣਾ ਵਧਣ ਲਗਾ, ਹਲਕਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋ ਗਿਆ। ਫੇਰ ਚਾਨਣੇ ਦੇ ਰੰਗ ਬਦਲਦੇ ਗਏ, ਪਰ ਇਹ ਚਾਨਣਾ ਐਨਾਂ ਤਿੱਖਾ ਨਾ ਸੀ ਜੋ ਝੱਲਿਆ ਨਾ ਜਾਏ, ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾ ਚੁਭਣ ਵਾਲੀ ਦੋਧੀਆ ਭਾਅ ਸੀ। ਫੇਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਚਾਨਣ ਵਧਿਆ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਦੇਖਣ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਝੱਲਣ ਦੀ ਤਾਬ ਬੀ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਅੰਤ ਉਹ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਸਦਾਇਕ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਅੱਪੜੇ, ਜਿਥੇ ਕਿ ਚਾਨਣੇ ਦਰ ਚਾਨਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ ਝਾਂਵਲੇ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਛੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਰ ਐਸੇ ਸੁਹਣੇ ਸੂਖਮ ਤੰਗ ਵਿਚ ਲਸਾਂ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਕਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਤੱਕੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਜੋ ਅਚਰਜ ਤੋਂ ਅਚਰਜ ਤੇ ਸੂਖਮ ਜਿਹੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ ਸਨ। ਏਥੇ ਨਾ ਸਰੀਰ ਸਨ ਨਾ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕੱਜਣ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਪਰ ਫੇਰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰੀ ਜਿਹ ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਡਾਢੇ ਮਨੋਹਰ ਬਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਓਹ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਓਹ ਕਪੜੇ ਸਾਡੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਸੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਰੂਹਾਨੀ ਕੱਜਣ ਸੇ ਜੋ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਆਦਰ ਦਾ ਦੇ | | | / ਸ੍ਰੀ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਬਾ (ਲਿਬਾਸ) ਵਿਚ ਡਿੱਠਾ', ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੱਕੇ, ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਵੇਖੇ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ : ਇਹ ਕਿਥਾਉਂ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਸੁਖ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਏਥੇ ਆਏ ਹੋ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਦੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਜੀ ਪ੍ਰਗਟੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਜਗਹ ਜਗਹ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਕਰਕੇ ਏਥੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਾਂ ਤੇ ਪਰਮ ਸੁਖੀ ਹਾਂ। ਪਰੰਤੂ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਤੇ ਕਿ ਮੋਹ ਮਾਯਾ ਹੇਠ ਤੁਸਾਂ ਉਸ ਨਿਰੰਜਨੀ ਜੋਤਿ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਾ ਪਾਈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਡਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਲੂਕ ਭੁਲਾਕੇ ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਾਲੂ :- ਸੁਤ ਕੋ ਸੁਤ ਨ ਜਾਨ, ਬਡਭਾਗੀ ! ਕੋ ‘ਹਰਿ’ ਸੋ ਲਖਹੁ, ਹੋਹੁ ਅਨੁਰਾਗੀ! .. ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ : ਸੱਚ ਹੈ। ਹਾਂ ਵਡਕਿਓ! ਇਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬੀ ਏਥੇ ਹੀ ਰਖ ਲਓ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਏਥੇ ਸੁਆਮੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਆਯਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਅਜੇ ਓਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ‘ਰਾਤ’ ਹੈ, ਇਹ ‘ਸਦਾ ਦਿਨ’ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈਦੇ ਏਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਤੁਸਾਂ ਦਾ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਆਵੇਂਗਾ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਜੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇਂਗਾ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾ ਖੜਿ ਦਰਗਹ ਪੈਨ੍ਹਾਈਐ ਮੁਖਿ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨਿਵਾਸੁ॥ {ਸ੍ਰੀ:ਰਾਗ:ਮ:੧} ੨ ਤਾਂ ਦਰਗਹ ਪੈਧਾ ਜਾਇਸੀ॥ {ਵਾਰ ਆਸਾ ਮਹਲਾ ੧} ੩ ਓਥੈ ਦਿਹੁ ਐਥੈ ਸਭ ਰਾਤਿ ॥ {ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੧} ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਾਕ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਦਾ ਦਿਨ ਭਾਵ ਚਾਨਣਾ ਹੈ ਅਰ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਓਥੋਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ‘ਰਾਤ’ ਭਾਵ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। -੫੧੫-<noinclude></noinclude> audrl6t8t3fk0a4e0zgqbor4z39xocp 250 75021 237407 2026-09-27T07:39:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਲਿਆ। ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਕਾਲੂ ਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਡਿੱਠਾ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੌਤਕ ਵੇਖਕੇ ਜੋ ਸੋਝੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈ, ਉਹ ਉਸ ਦਿਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਲਿਆ। ਜਾਗ ਖੁੱਲ੍ਹਕੇ ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਕਾਲੂ ਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਡਿੱਠਾ, ਉਹ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਕੌਤਕ ਵੇਖਕੇ ਜੋ ਸੋਝੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਈ, ਉਹ ਉਸ ਦਿਨ ਬੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਂ, ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਨਿਰਾ ਪ੍ਰੇਮ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਦਿੱਸ ਪਿਆ ਹੈ। ਘਟ ਘਟ ਵਿਆਪਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ ਉਸਨੂੰ ਵਜ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਂ;‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਮਈ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪ ਉਜਾਲਾ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: ਉਹ ਥਾਂ ਡਾਢਾ ਮਿੱਠਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਅਜੇ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ', ਅਜੇ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੁਛ ਕਾਲ ਤੁਸਾਡਾ ਹੋਰ ਹੈ। ਸੋ ਸ੍ਰੀ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਹੁਣ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਜਾਣੂੰ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਸਿਦਕ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਅਸਲੇ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਹੁਣ ਫੇਰ ਘਰੋਂ ਉੱਠਕੇ ਯਾਰ ਹੋ ਪਏ ਹਨ। ਹਾਂ, ਜਗਤ ਤਾਰਕ ਜੀ ਉੱਠ ਤੁਰੇ ਹਨ। ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਬਰਫਾਨੀ ਚੋਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਿਜਲੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਖਣਾ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਬਾਲੇ ਦੀ ਸਾਖੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਸਮਾ ਗਏ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਰਤਾਰ ਪੁਰ ਵਸਾਕੇ ਉਥੇ ਟਿਕ ਗਏ ਹਨ ਤਦੋਂ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਉਥੇ ਆਇਆ ਹੈ ਅਰ ਉਹ ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਤੇ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨੇ ਤੇ ਟਿੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਐਸਾ ਜਾਣ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਸ਼ੀ ਰਾਜ ਗਦੀ ਦਾ ਤਿਲਕ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਇਲਾਹੀ ਮਸਤਕ ਤੇ ਤਦੋਂ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਮਗਰੋਂ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦਾ ਸਮਾਉਣਾ ਹੋਇਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਂ ਲਈ ਲੋਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਠੰਢ ਦੇਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵੱਸਣਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਟੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਠ ਟੁਰੇ। ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਵਿਰਾਗੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਜੋਗ ਦਾ ਰੋਨਾ ਨਹੀਂ ਰੋ ਰਹੇ, ਅੱਜ ਤੋਟ ਤੇ ਕਲੇਜੇ ਵੱਢ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਅੱਜ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰੋਸ ਤੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਅੱਜ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਸ਼ੁਕਰ ਵਿਚ ਵੈਰਾਗ ਹੈ, ਵੈਰਾਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ; ਰਜ਼ਾ ਉਤੇ ਸਿਦਕ ਹੈ ਸੁਆਦ ਵਾਲਾ। ਨੈਣ ਛਮਾ ਛਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਸਦਾਇਕ ਅਥਰਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਸੁਕ ਸੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਟੁਰਨਾ ਇਲਾਹੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਉਚਾ ‘ਤਰਸ’ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਤ ਜਲੰਦਾ, ਰੋਂਦਾ, ਦੁਖੀ, ਹਾਵੇ ਭਰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣ ਵੱਧ ਤੜਪਦਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ | ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਘਰ ਖੜੇ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਠੰਡ ਦਾ ਪਾਉਣ ਟੁਰੇ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਫੁਹਾਰਾ ਹੱਥ ਲਈ ਸਦਾ ਵਰਸਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਙੁ ਠੰਢਾਂ ਇਹ ਹੈ ‘ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ’ ਦਾ ਲਾਭ ਜਿਸ ਤੋਂ ਜਗਤ ਸੁਤਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ‘ਉੱਚ ਜੀਵਨ' ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਇਕ ਭਰਮ, ਵਹਿਮ, ਕੋਈ ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਸੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਮਖੌਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਕਠੋਰ, ਸਖਤੀ ਵਾਲੇ, ਬਨੀਆ ਬ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ; ਤੌਖਲੇ ਵਾਲੇ, ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਵਾਲੇ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਤੇ ਸਚੇਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਫਰਕ ਉਸ ਜੀਵਨ ਦਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਉਹੋ ਜੀਵਨ ਜੋ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ-ਤੇ ਉਸ ਜੀਵਨ ਦਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਥਹੁ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਗਤ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ‘ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ' ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਧੱਕਾ, ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਬਖੀਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਹੋ ਬਾਬਾ ਕਾਲੂ ਅਪਣੇ ਉੱਚੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ -੫੧੬-<noinclude></noinclude> kl1qwxz72sl3fxgmnaeyf3z9ecu4z42 250 75022 237408 2026-09-27T07:39:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਆਇਆ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਮਹਾਂ ਵਾਕ ਨੂੰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ :- ਕਲਿ ਤਾਰਣਿ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ। ਆਓ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੀ ਗਾਵੀਏ :- ਕਲਿ ਤਾਰਣਿ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ। ਤੇ ਗਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਆਇਆ ਹੈ। ਬਾਬੇ ਕਾਲੂ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਮਹਾਂ ਵਾਕ ਨੂੰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ :- ਕਲਿ ਤਾਰਣਿ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ। ਆਓ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਬੀ ਗਾਵੀਏ :- ਕਲਿ ਤਾਰਣਿ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ। ਤੇ ਗਾਵੋ:- ਮੁਹਿ ਤਾਰਣਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਇਆ। ਕਲਿ ਤਾਰਨ ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਆਇਆ । ਹੁਣ ਦੇਖੋ ਬਿਰਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ- ਜਿਸ ਪਿਉ ਨੇ ਸਦਾ ਔਖਿਆਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਪੇੜਾਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਨੀਲ ਪਾਏ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਸੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਦਬ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਝਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਝੁਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਹੀ ਕਿ ਵੇਲਾ ਸਮਾਂ ਅਇਆ, ਮੌਕਾ ਤੀਰ ਸੇਧਣ ਦਾ ਲੱਝਾ, ਉਸ ਪਿਉ ਦੇ ਕਲੇਜੇ ਵਿਚ ਸਚਾਵਾ ਬਾਣ ਸੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਭਰਮ ਦੇ ਛੌੜ ਕੱਟਕੇ ਸਾਂਈਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ‘ਜੀਅਦਾਨ” ਦੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਧਰੋਂ ਨਜ਼ਰ ਚਾ ਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵੱਲ ਡਿੱਠਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੈਣ ਬੰਦ ਸਨ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਇਕ ਆਭਾ ਛਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਤਰ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਣੇਂ, ਪਰ ਚਿਹਰਾ ਅਡੋਲ ਟਿਕ | ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਗਤ ਆਧਾਰ ਜੀ ਨੇ ਹੁਣ ਮਾਂ ਵਲ ਉਸੇ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ-ਜਿਸ ਨਿਗਾਹ ਦੀ ਯਾਚਨਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ :- ‘ਯਕ ਬਸ ਜਾਂ-ਫ਼ਜ਼ਾਇਸ਼ ਮਾਂ। ਨਿਗਾਹੇ ਬਵੰਦ ਦਰਕਾਰੇ ਤੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੈਣ ਖੋਹਲੇ ਤੇ ਬਾਵਲੇ ਹੋ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਢੱਠੇ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਬਾਹਵਾਂ ਤੇ ਬੋਚਕੇ ਉੱਚੀ ਕਿਹਾ: ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ! ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ' ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ੧ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਇਕ ਜਿੰਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਿਗਾਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। | ਂ | | ਲੂੰ ਲੂੰ ਤੋਂ ਛਿੜ ਪਈ ਝੁਨਕਾਰ ‘ਧੰਨ ਨਿਰੰਕਾਰ’ ਦੀ। ਹਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਰੇ ਵਸਦਾ ਰਸਦਾ ਹੋ ਭਾਸਿਆ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈ ‘ਮੋਹ ਨੀਂਦ’ ਅੰਮਾਂ ਦੀ ਬੀ। ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਮਿਟ ਗਈ; ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੇ ਥਾਂ ਮੱਲੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੂੰਆਂ ਨੇ ਜੀਭ ਬਣਕੇ ਅਖਿਆ: ‘ਸ਼ੁਕਰ’ ‘ਸ਼ੁਕਰ’। ਵੇ ਧਰਤ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕਾ! ਇਹ ਝਲਕਾ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਦਸਿਆ! ਮੈਂ ਭੁੱਲੀ ਰਹੀ ਪੁਤ੍ਰ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਤੇ ਤੂੰ ਸੈਂ ਆਪ ਧੁਰੋਂ, ਆਪ ਧੁਰੋਂ। ਹਾਂ, ਮਾਈ, ਪਰਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਾਈ ! ਉਹ ਦਾਤਾ ਤਾਂ ਝਲਕੇ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਾਂਧੇ ਮੁੱਲਾਂ ਪੰਡਤ ਵੇਦ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਸਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਤਦੋਂ ਰਸਤੇ ਭੈਣ ਤੇ ਬੁਲਾਰ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਝੀ ਪੈਂਦੀ ਤੁਸਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਦਾਵੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ। ਇਹ ਦਾਤ ਨਿਰਦਾਵੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਤ ਕੌਣ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ! ਪਰ ਹਾਂ, ਇਹ ਬੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਬਿਰਦ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਦੇ ਪਟਲ ਵਿਚ ਉਮਰਾਂ ਬੱਧੇ ਰਹੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਦਾ ਘਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆ। 2. ਇਹ ਸੁਭਾਗ ਘੜੀ ਤੇ ਭਾਗੇ ਭਰਿਆ ਦਿਨ ਬੀਤ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਜੇ ਤਿਲਵੰਡੀ ਹੀ ਹਨ; ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਸਨ ਤੇ ਇਲਾਹੀ ਰੰਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ, ਕੀ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੜੇ ਪਕਵਾਨ ਪੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਪੰਡਤ ਬੈਠਾ ਕੁਛ ਉਚਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰ ਭੀੜ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਿਤਾ ਜੀ ਪਾਸ ਬੈਠਕ ਕਾਰਣ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, ਕਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਅੱਜ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸਤਾਰੇ ਵਾਸਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਭੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ"। ਸੁਣਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੁਸਏ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ" ਜਿਹੜੇ ਪਿਤਰ ਅਵਿਗਤ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਦਗਤੀ ਲਈ ਤਾਂ ਕੁਛ ਸੋਚ ਹੋਵੇ ਪਰ ਜਦ ਪਿਤਰ ‘ਸਦਗਤੀ' ਨੂੰ ਪਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹੋਣ, ਤਦ ਫੇਰ ਸੋਚ ਦਾ -੫੧੪-<noinclude></noinclude> a81tpgbv7tnt0v2h4lnce5svpt19m7k 250 75023 237409 2026-09-27T07:39:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਨਾ ਹੋਵੇਂ। ਦੂਸਰਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਕਰੇ। ਪਾਠ ਕਰੇ ਮਨ ਜੋੜਕੇ ਫੇਰ ਵੀਚਾਰ ਬੀ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸਾਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮੈਲ ਹੈ ਜੋ ਇਉਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਮ ਹੈ, ਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਨਾ ਹੋਵੇਂ। ਦੂਸਰਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਕਰੇ। ਪਾਠ ਕਰੇ ਮਨ ਜੋੜਕੇ ਫੇਰ ਵੀਚਾਰ ਬੀ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸਾਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਮੈਲ ਹੈ ਜੋ ਇਉਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਮ ਹੈ, ਇਹ ਬੀ ਮੈਲ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਘਾਲ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਕੰਮ ਛੇਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਕੰਮ ਹਨ-ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਕੱਟਣੀ ਤੇ ਮੈਲ ਕੱਟੇ ਗਏ ਮਨ ਵਿਚ ਰਸ ਰੂਪ ਹੋਕੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ। ਉਹ ਮਨ ਫੇਰ ਸਾਂਈਂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਕੇ ਮੇਲ ਦਾ ਰਸ ਕਹੋ, ਚਾਹੇ ਸਫਲ ਤੇ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਕਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ! ਤੂੰ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਵੰਡ ਛਕਣਾ ਹੈ। ਸਤਿਸੰਗ ਕੀਰਤਨ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼੍ਰਵਣ ਵੀਚਾਰ ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੋ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਮਨ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਵੈਰ ਈਰਖਾ ਆਦਿਕ ਬੁਰੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਨਾ ਜਾਵੇ। - ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਸੁਆਸ ਸੁਆਸ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਲਕ ਵਰੇਸ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਰੂ ' ਜੀ ਦਾ ਫੇਰ ਹੁਣ ਜੀਵਨ ਕੀ ਬਣਿਆ ਸੀ ? ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਭਜਨ ਵਿਚ ਰਹਿਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੰਡ ਕਰੇ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰੇ। ਇਹ ਸੱਜਨ ਛਕਦਾ ਸੀ, ਇਉਂ ਕਿ ਘਰ ਆਏ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੁਰਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਦਾ ਅੰਤ ਪੂਰਨ ਤੇ ਸਫਲ ਤਤ੍ਵ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ: ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ ਤਾਰਿਆ ਗੁਰਮੁਖ ਬਾਲ ਸੁਭਾਇ ਉਦਾਸੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ- ‘ਤਬ ਬਾਬੇ ਕੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਲੜਕਾ ਪੈਰੀ ਪਿਆ।’ -ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚਮਤਕਾਰ ਪੂਰਬਾਰਧ ਸਮਾਪਤ- {ਅਗੋਂ ਦੇਖੋ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਉਤਾਰਧ ਭਾਗ} ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ ਪਛਾਣਹਿ ਸੇਇ॥ ੨ ਬਾਣੀ ਬਿਰਲਉ ਬੀਚਾਰਸੀ ਜੇ ਕੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ॥ ਇਹ ਬਾਣੀ ਮਹਾ ਪੁਰਖ ਕੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਹੋਇ ॥ {ਰਾ; ਕ; ਦ; ਓ: ਮ: ੧}। ਚੌਥੇ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵੀ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ:-ਜਿਨਾ ਅੰਦਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨ ਹੈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵੀਚਾਰ ॥ ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਸਦ ਉਜਲੇ ਤਿਤੁ ਸਚੈ ਦਰਬਾਰਿ॥ {ਵਾ: ਤੇ ਵ: ਮ: ੪} ੩ ਸਵਾਸ ਅੰਦਰ ਆਵੈ ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ ਤੇ ਜੇ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗਰੂ ਜਪਣਾ। ਇਹ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਵਾਸ ਚਾਹੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਬਾਹਰ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੈ। “ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੇਕੇ ਨਿਰਭੈ ਕੀਤਾ। -428- {ਤਵਾਰੀਖ ਖਾਲਸਾ} {ਭਗਤ ਰਤਾਨਵਾਲੀ}<noinclude></noinclude> od208b2r7gvc8a6la1f2cpy4gpqp973 250 75024 237410 2026-09-27T07:39:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਹੈ। ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫੇਰ ਤਾਂ ਆਪ ਮੇਰੀ ਦੀਵਾਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕਮਾਲ ਵੇਖੋ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਸਣੇ ਆਣਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਂ ਸੁਣਾ ਬਈ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਦੇਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਹੈ। ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਹੋਰ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫੇਰ ਤਾਂ ਆਪ ਮੇਰੀ ਦੀਵਾਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕਮਾਲ ਵੇਖੋ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਸਣੇ ਆਣਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਂ ਸੁਣਾ ਬਈ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਦੇਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਜ਼ੂਰ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਅਜੇ ਮੁੱਕਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਕੁਛ ਹੈ | ਅਜ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖਣਾ ਹੈ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਜ਼ੂਰ | ਮਾਲਕ ਹੋ, ਦੇਖਣ ਦੋਣੋਂ ਮੈਂ ਨਾਂਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਵਿਚਲੇ ਪਰਦੇ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕੰਧ ਉਤੇ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਨੇਰਾ ਗਾਹੜਾ ਹੈ, ਏਹ ਦੂਰ ਕਰਵਾ ਦਿਓ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਓਹ ਪਰਦਾ ਦੂਰ ਕਰਵਾ ਦਿਤਾ ਜਦ ਚਾਨਣ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕੰਧ ਜਗਮਗ ਜਗਮਗ ਤੇ ਝਿਲਮਿਲ ਝਿਲਮਿਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੰਧ ਪਰ ਬੀ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀ ਵੇਲ ਤੇ ਅੰਗੂਰ ਦਿੱਸੇ ਪਰ ਇਹ ਐਸੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਰਸ ਭਰੇ ਦਮਕਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਵੇਰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਕਿ ਮੂਰਤਾਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਚੀ ਮੁੱਚੀ ਬਾਗ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਭੁਲੋਵੇ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਖੋਹਕੇ ਖਾਣ ਲਈ ਹੱਥ ਪਸਾਰਿਆ, ਜਾਂ ਹੱਥ ਕੰਧ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਤਾਂ | ਹੋਸ਼ ਆਈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਮੂਰਤਾਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਕਿਹਾ ‘ਇਸ ਦਾ ਕਮਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਕਿ ਓਥੇ ਤਾਂ ਪਸ਼ੂ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕਾਧਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਥੇ ਅਕਲ ਵਾਲੇ; ਸ਼ਊਰ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਧੋਖਾ ਖਾਧਾ ਹੈ। ‘ਸ਼ਾਬਾਸ਼’! ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਮਾਲ ਹੈ।” ਜਾਂ ਪਹਿਲੇ ਚਿੱਤ੍ਰਕਾਰ ਨੇ ਡਿੱਠਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਮਾਲੀ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ: ਪਾਤਸ਼ਾਹ ! ਆਪ ਨੇ ਖਿਮਾ ਕਰਨੀ, ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਉਨਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਟਪਲਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਹੈ ਇਸ ਦੀ ਕੰਧ ਪਰ ਕੋਈ ਚਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਕੋਈ ਵੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਮੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਬਰਸ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੰਧ ਨੂੰ ਘੋਟ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸਟ ਹੋਣ ਲਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੁਲੇਵਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ? ਤਾਂ ਉਸ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਟਪਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ: ਮੇਰਾ ਉਨਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ | ਂ | | | | | ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਚਿੱਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਅਕਸ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਲੈਕੇ ਉਹਨਾਂ ਚਿੱਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਤੋਂ ਦਹਿਗੁਣਾਂ ਕਰ ਦਿਖਲਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿਮੀ ਯਾਰ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਮੈਂ ਚਿੱਤ੍ਰ ਅੰਗਾਂਗਾ। ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਹਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੰਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕਮਾਲ ਤੇ ਫੇਰ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਦਾ ਕਮਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਨਰ ਨੂੰ ਚਿੱਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਲਈ ਜ਼ਿਮੀਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਕਮਾਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਚਿੱਤਕਾਰੀ ਆਰੰਭ ਕਰਾਂ, ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਵਕਤ ਵਧੇਰੇ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤਾਂ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਹੇ ਪੋਪਟ ਤਾਰੂ ! ਸਫਾਈ ਮੂਲ ਵਸਤੂ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ। ਭਗਤੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਣਾਂ ਬਿਨਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਜੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ। ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਨਾਮ, ਤਾਂਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕੰਮੀ ਹੈ, ਗੁਣ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕਰਤਾਰ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕੱਠਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਸ਼ੁਭ ਹੈਨ, ਜੀਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਕੀ ਬਣੇ ਪੋਪਟ ਬੱਚਾ? ਤਾਂ ਇਹ ਕਰੋ ਕਿ ਉਸ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਕਰੋ, ਨਿਰਮਲ ਬੀ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈਤੇ। ਪਰ ਦੋ ਗਲਾਂ ਹੋਰ ਲੋੜੀਦੀਆਂ ਹਨ;-ਧਰਮ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ- ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰੇ ਉਪਜੀਵਕਾ ਵਾਸਤੇ, ਜੋ ਕਰੇ ਸੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਕੇ ਕਰੇ, ਫੇਰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚੋਂ ਵੰਡ ਛਕੇ। ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਧਰਮ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਕਮਾਏ ਧਨ ਦਾ ਬੀ ਲੋਭੀ -੫੨੩- ਵਿਣੁ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਭਗਤਿ ਨ ਹੋਇ॥ ੨ ਸਭਿ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਮੇ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥ ੩ ਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ॥ ਓਹੁ ਧੋਪੇ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ ॥ {ਜਪੁਜੀ} {ਜਪੁਜੀ} {ਜਪੁਜੀ}<noinclude></noinclude> 7lwhvqhad0h8p3pno9g2hvctnvs1cap 250 75025 237411 2026-09-27T07:39:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੱਗ ਆਂਦੀ ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਲੱਕੜਾਂ ਬੀੜੀਆਂ ਤਾਂ ਲੱਗਾ ਮੈਂ ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਨ ਪਰ ਅੱਗ ਨਾ ਬਲੇ ਤੇ ਮੰਗਕੇ ਆਂਦਾ ਅੰਗਾਰਾ ਮੱਧਮ ਪੈਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਤਾ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੱਗ ਆਂਦੀ ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਰੱਖਕੇ ਲੱਕੜਾਂ ਬੀੜੀਆਂ ਤਾਂ ਲੱਗਾ ਮੈਂ ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਨ ਪਰ ਅੱਗ ਨਾ ਬਲੇ ਤੇ ਮੰਗਕੇ ਆਂਦਾ ਅੰਗਾਰਾ ਮੱਧਮ ਪੈਂਦਾ ਜਾਵੇ। ਤਾ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿਕੀਆਂ ਮਲਾਂ ਤੇ ਬਰੀਕ ਬਰੀਕ ਲਕੜੀਆਂ ਲਾ ਤੇ ਫੂਕਾਂ ਮਾਰ ਤਾਂ ਅੱਗ ਬਲ ਪਵੇਗੀ, ਵਡੀਆਂ ਲਕੜਾਂ ਮਗਰੋਂ ਲਾਂਵੀਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅੱਗ ਬਲ ਪਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਈ ਕਿ ਹੈਂ ਇਹ ਕੀ ਵਰਤੀ ! ਨਿਕੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਅੱਗ ਪਹਿਲੋਂ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਬੀ ਖਬਰੇ ਨਿੱਕਿਆਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆ ਲਗਦੀ ਹੋਵੇ ! ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਬਾਲਕ ਮਰਦੇ ਭੀ ਪਤਾ ਲਗੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੇ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਲਪਨ ਤੋਂ ਜੁਆਨੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਵੇ ਤੇ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਕੁਛ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੋ ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿੱਕੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਰੀ ਡਡਰੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਖੇਤੀ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਦੇ ਵੱਢ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਭਾਈ ਬੁੱਢੇ ਜੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੀ ਲਕੜੀਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਲਗਣ ਦੀ ਸਾਖੀ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਵਿਚ ਨਾਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਸਾਖੀ ਇਹੋ ਦਿਤੀ ਹੈ। €1 {ਪਿਛਲੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਟੂਕ ਦੀ ਬਾਕੀ} ਮੋਟੀਆਂ ਤੀਲੀਆਂ ਬਣਾਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਗੰਧਕ ਲਾ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਲੋੜ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚੰਗਿਆੜੀ ਨਾਲ ਗੰਧਕ ਵਾਲੀ ਤੀਲੀ ਦਾ ਗੰਧਕ ਵਾਲਾ ਸਿਰਾ ਛੁਹਾਕੇ ਬਾਲ ਲੈਣਾਂ ਤੇ ਅਗੋਂ ਓਸ ਨਾਲ ਅਗ ਬਾਲ ਲੈਣੀ। ਯਾ ਇਕ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲੀਰ ਰਖਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਚਿਣਗ ਡਿੱਗਕੇ ਲੀਰ ਨੂੰ ਬਾਲ ਦੇਂਦੀ ਸੀ। ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਘਰ ਅੱਗ ਬਲ ਪਏ ਗਲੀ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਲੋਕੀਂ ਉਸ ਘਰੋਂ ਥੋੜੀ ਅੱਗ ਲਿਆਕੇ ਆਪਣੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਬਾਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। | ਂ | | ਆਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਆਪਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਏਥੇ ਫੇਰ ਆਕੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਗਣਾ ਤੇ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਆਕੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨਾ ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਜੀਓ ! ਰੋਜ਼ ਆਂਵਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਹਿਬ ਬੋਲੇ: ਭਾਈ ! ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਕੀਹ ਹੈ? ਬੱਚੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੀਓ, ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਤਾਰੂ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ! ਤੂੰ ਕੁਲ ਤਾਰੂ ਹੋਵੇਂਗਾ।’ ਦੇਖੋ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ, ਕੀਹ ਉਮਰਾ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਗ ਗਿਆ ਸ਼ੌਕ ਇਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ। ਬੱਚੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਲਗ ਪਵੇ ਤੇ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਸੋਝੀ ਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਬਚਪਨ, ਜੁਆਨੀ, ਬੁਢੇਪਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਜ਼ਰਾ ਅਚਰਜ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਵੀਚਾਰ ਆ ਜਾਣੀ ਬੀ ਬੁਹਤ ਕਠਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਾਲ ਉੱਦਮ ਜਾਗ ਪੈਣਾ, ਤਲਾਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣੀ, ਫੇਰ ਇਤਨਾ ਸਾਹਸ ਹੋ ਆਉਣਾ ਕਿ ਸਦਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਰਹਿਂਦੀ ਉਠ ਪੈਣਾ ਤੇ ਚੁਪਾਤੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੋਂ ਤੁਰਕੇ ਤਲਵੰਡੀ ਆ ਜਾਣਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲਾ ਡਰਬੀ ਨਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਰਾਹ ਖਹਿੜੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਆਉਣਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਤਕੜੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀਆਂ। ਯਾ ਜਿਵੇਂ ਕਹੀਏ ਕੋਈ ਉੱਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿ ਇਤਨੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਪਿਛਹੁ ਰਾਤੀ ਸਚੜਾ ਨਾਮੁ ਖਸਮ ਕਾ ਲੇਹਿ॥ ਖੇਮੇ ਛਤ੍ਰ ਸਰਾਇਚੇ ਦਿਸਨਿ ਰਥ ਪੀੜੇ॥ ਜਿਨੀ ਤੇਰਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ ਤਿਓੁ ਕਉ ਸਦਿ ਮਿਲੈ॥ ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ: -੫੨੧- {ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੧}<noinclude></noinclude> hcvb5d97s61iouz8x6iv24y8ssn8g9m 250 75026 237412 2026-09-27T07:39:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਤੋਂ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਸਾਡੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸਾਡੇ ਸਬ ਦੇ ਗੌਲੇ ਬਿਨਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਵੀਚਾਰ, / ਵੈਰਾਗ ਦੇਕੇ ਫੇਰ ਉੱਦਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕ ਲਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਰੋਜ਼ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਆਰੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਤੋਂ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਸਾਡੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸਾਡੇ ਸਬ ਦੇ ਗੌਲੇ ਬਿਨਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਲਕ ਦੇ ਜੀ ਵਿਚ ਵੀਚਾਰ, / ਵੈਰਾਗ ਦੇਕੇ ਫੇਰ ਉੱਦਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕ ਲਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਰੋਜ਼ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਹਾ ਕੁ ਉੱਪਰ ਦੱਸ ਆਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਨਿਭਿਆ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪ ਬੁਲਾਕੇ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਪੁੱਛੀ। ਬਾਲਕ ਵਰੇਸ ਵਿਚ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਚ ‘ਵਲ’ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਸੂਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੁੱਜਤਾਂ ਥੋੜੀਆਂ ਫੁਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਧਰ ਮਨ ਦਾ ਝੁਕਾਉ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸਰਲ ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਂਞ ਜੋ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਧੱਕ ਦਿਓ, ਕਿ ਜਿੱਧਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਵਡੇ ਹੋਕੇ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਚੱਲਦੇ | | ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਰਖਣਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਧ ਹੋਏ ਮਨ ਵਿਚ ਫਿਰ ਨਾਮ ਵਿਚ ਰਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਭੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਰ ਇਕ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਬਹੁਤ ਸੁਹਣਾ, ਸ਼ੀਸੇ ਆਦਿ ਲੁਵਾਏ। ਲਾਏ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਧਾਂ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਹਾਂ ਪੁਰ ਦੋ ਬੜੇ ਕਾਰੀਗਰ ਸੁੰਦਰ ਮੂਰਤਾਂ ਬਨਾਉਣ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਰਦਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰੀਗਰ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਤੇ ਨਗਾਂ ਦੀ ਜੜਤ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰ ਚੁਕਾ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਨ, ਪਰ ਏਥੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਝੁਕਾਉ ਅੰਦਰੋਂ | ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਭਾਈ, ਦੱਸ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਕਦੋਂ ਐਸਾ ਹੋ ਆਇਆ ਤੇ ਲਗ ਗਈ ਹੈ ਅਨਜਾਣ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਪਾਹ ਤੇ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਪਿਆਰ ਜੋਤਿ ਨਿਰੰਜਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ। ਜਦ ਬਾਲਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਛ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਤਾਰੂ ! ਬਾਣੀ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਤੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ, ਬਾਣੀ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਧੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਭੀ ਕਰਿਆ ਕਰ ਤੇ ਜੋ ਕਮਾਵੇਂ ਸੋ ਵੰਡ ਛਕਿਆ ਕਰ ੇ।’ ਤਾਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ : ‘ਸਤਿ ਬਚਨ ਜੀਓ ! ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸੁਲੱਖਣੀ ਘੜੀ ਗੁਰੂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤਾ-ਤਾਰੂ ! ਮਨ ਨੂੰ ਵੈਰ, ਵਿਰੋਧ ਈਰਖਾ ੧ ਕੋਟਿ ਕਰਨ ਦੀਜਹਿ ਪ੍ਰਭ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਰਿ ਗੁਣ ਸੁਣੀਅਹਿ ਅਬਿਨਾਸੀ ਰਾਮ॥ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਵੈ ਕਟੀਐ ਕਾਲ ਕੀ ਫਾਸੀ ਰਾਮ ॥ {ਸੂਹੀ ਛੰਤ ਮ: ੫} ੨ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ। ੩ ਛੋਡਿਹੁ ਨਿੰਦਾ ਤਾਤਿ ਪਰਾਈ ॥ “ ਮਨ ਰਾਗ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੁਦ ਕਰਨਾ ਤੇ {ਭਗਤ ਰਤਨਾ:} {ਮਾਰੂ ਸੋਮ: ੧} {ਭ: ਰਤਨਾ:} ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ? ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਅਜੇ ਦੇਰ ਹੈ। ਤਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਉਸ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਉਸ ਮੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਕੰਧ ਪਾਸ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇਖਕੇ ਕਾਰੀਗਰ ਕੀਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਹਿਲਕਾਰ ਵਾਹ ਵਾਹ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਸ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਇਹ ਮੂਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਸਨ ਉਹ ਨਾਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਤੋਤੇ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਬੀ ਲੈ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕੰਧ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਵੇਲ ਬੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ੇ ਪੱਕੇ ਲਾਲ ਸੂਹੇ ਅੰਗੂਰ ਲਹ ਲਹ ਕਰਦੇ ਲਟਕਦੇ ਪਏ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਮੂਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਪਏ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਾਰੀਗਰ ਨੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚੋਂ ਤੋਤਾ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਤੋਤਾ ਉਸ ਮੂਰਤ ਦੀ ਵੇਲ ਨਾਲ ਚਿਲ੍ਹੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਨੂੰ ਸਚੀ ਮੁੱਚੀ ਦੇ ਸਮਝਕੇ ਇਉਂ ਜਾ ਪਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਨੇ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਦੇ ਜਾਣੇ ਹਨ ਤੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਲਲਚਕੇ ਜਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੋਤੇ ਨੇ ਇਹ ਧੋਖਾ ਖਾਦਾ ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਉਨਰ ਦਾ ਕਮਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਸਾ ਕਿ ਜਿਸ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਅਸਲ ਸਮਝਕੇ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਣ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਕਾਰੀਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ ਕੈਸਾ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹਜ਼ੂਰ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ -੫੨੨-<noinclude></noinclude> bz77ifi7n40s1jxz6ink8edcuajkaxm 250 75027 237413 2026-09-27T07:39:21Z Balwinder changaliwala 2259 /* ਸੋਧਣਾ */ 237413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{Block center|ਬਾਹਿਰ ਢੂਢਨ ਤੇ ਛੂਟਿ ਪਰੇ, ਗੁਰ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਵਿਖਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਭਓ ਅਚਰਜ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭ ਪੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਛਡਿ ਨਾ ਕਤਹੂ ਜਾਇਆ ਥਾ। ਮਾਨਕੁ ਪਾਇਓ ਰੇ ਪਾਇਓ, ਹਰਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਥਾ। ਮੋਲ-ਅਮੋਲ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਈ, ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ। (ਰਹਾਉ) ਅਦਿਸਟੁ ਅਗੋਚਰ, ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਮਿਲ ਸਾਧੂ ਅਕਥ ਕਥਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਸਮ ਦੁਆਰਿ ਵਜਿਓ, ਤਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਨਾਮ ਚੁਆਇਆ ਥਾ। ਤੋਟਿ ਨਾਹੀਂ ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ, ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ॥ ਸੇਵੇ, ਥਾ॥ ਚਰਨ, ਚਰਨ ਚਰਣ ਗੁਰ ਅਘੜੁ ਘੜਿਓ॥ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਸਹਿਜੇ ਆਵਾ, ਸਹਿ ਜਾਵਾ, ਸਹਜੇ ਮਨੁ ਮਨੁ ਖੋਲਾਇਆ ਥਾ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਰਮੁ ਗੁਰਿ ਖੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਮਹਲੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਥਾ। ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਨ, ਊਘੈ ਸਰਗੁਨ, ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ}}<noinclude></noinclude> h4tvuvxz6w9au916yy5jwnvxsshqv2v 237414 237413 2026-09-27T07:52:07Z Harry sidhuz 1666 /* ਸੋਧਣਾ */ 237414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬਾਹਿਰ ਢੂਢਨ ਤੇ ਛੂਟਿ ਪਰੇ, ਗੁਰ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਵਿਖਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਭਓ ਅਚਰਜ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭ ਪੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਛਡਿ ਨਾ ਕਤਹੂ ਜਾਇਆ ਥਾ। ਮਾਨਕੁ ਪਾਇਓ ਰੇ ਪਾਇਓ, ਹਰਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਥਾ। ਮੋਲ-ਅਮੋਲ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਈ, ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ। (ਰਹਾਉ) ਅਦਿਸਟੁ ਅਗੋਚਰ, ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਮਿਲ ਸਾਧੂ ਅਕਥ ਕਥਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਸਮ ਦੁਆਰਿ ਵਜਿਓ, ਤਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਨਾਮ ਚੁਆਇਆ ਥਾ। ਤੋਟਿ ਨਾਹੀਂ ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ, ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ॥ ਸੇਵੇ, ਥਾ॥ ਚਰਨ, ਚਰਨ ਚਰਣ ਗੁਰ ਅਘੜੁ ਘੜਿਓ॥ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਸਹਿਜੇ ਆਵਾ, ਸਹਿ ਜਾਵਾ, ਸਹਜੇ ਮਨੁ ਮਨੁ ਖੋਲਾਇਆ ਥਾ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਰਮੁ ਗੁਰਿ ਖੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਮਹਲੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਥਾ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਨ, ਊਘੈ ਸਰਗੁਨ, ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ।</poem>}}<noinclude></noinclude> qyno2f0qlvyi2awm7alh5syr50rws1b 237415 237414 2026-09-27T07:52:48Z Harry sidhuz 1666 237415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬਾਹਿਰ ਢੂਢਨ ਤੇ ਛੂਟਿ ਪਰੇ, ਗੁਰ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਵਿਖਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਭਓ ਅਚਰਜ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭ ਪੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਛਡਿ ਨਾ ਕਤਹੂ ਜਾਇਆ ਥਾ। ਮਾਨਕੁ ਪਾਇਓ ਰੇ ਪਾਇਓ, ਹਰਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਥਾ। ਮੋਲ-ਅਮੋਲ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਈ, ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ। (ਰਹਾਉ) ਅਦਿਸਟੁ ਅਗੋਚਰ, ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਮਿਲ ਸਾਧੂ ਅਕਥ ਕਥਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਸਮ ਦੁਆਰਿ ਵਜਿਓ, ਤਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਨਾਮ ਚੁਆਇਆ ਥਾ। ਤੋਟਿ ਨਾਹੀਂ ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ, ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ॥ ਸੇਵੇ, ਥਾ॥ ਚਰਨ, ਚਰਨ ਚਰਣ ਗੁਰ ਅਘੜੁ ਘੜਿਓ॥ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਸਹਿਜੇ ਆਵਾ, ਸਹਿ ਜਾਵਾ, ਸਹਜੇ ਮਨੁ ਮਨੁ ਖੋਲਾਇਆ ਥਾ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਰਮੁ ਗੁਰਿ ਖੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਮਹਲੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਥਾ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਨ, ਊਘੈ ਸਰਗੁਨ, ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ।</poem>}}<noinclude></noinclude> fyv5t0i42i9ujawg8ndzf6jussbzn0f 237416 237415 2026-09-27T07:53:37Z Harry sidhuz 1666 237416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬਾਹਿਰ ਢੂਢਨ ਤੇ ਛੂਟਿ ਪਰੇ, ਗੁਰ ਘਰ ਹੀ ਮਾਹਿ ਵਿਖਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਭਓ ਅਚਰਜ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭ ਪੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਛਡਿ ਨਾ ਕਤਹੂ ਜਾਇਆ ਥਾ। ਮਾਨਕੁ ਪਾਇਓ ਰੇ ਪਾਇਓ, ਹਰਿ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ ਥਾ। ਮੋਲ-ਅਮੋਲ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾਈ, ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਗੁਰੂ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ। (ਰਹਾਉ) ਅਦਿਸਟੁ ਅਗੋਚਰ, ਪਾਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਮਿਲ ਸਾਧੂ ਅਕਥ ਕਥਾਇਆ ਥਾ। ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਦਸਮ ਦੁਆਰਿ ਵਜਿਓ, ਤਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਨਾਮ ਚੁਆਇਆ ਥਾ। ਤੋਟਿ ਨਾਹੀਂ ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ, ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਦਿਵਾਇਆ ਥਾ॥ ਸੇਵੇ,ਥਾ॥ ਚਰਨ, ਚਰਨ ਚਰਣ ਗੁਰ ਅਘੜੁ ਘੜਿਓ॥ ਰਸੁ ਪਾਇਆ ਸਹਿਜੇ ਆਵਾ, ਸਹਿ ਜਾਵਾ, ਸਹਜੇ ਮਨੁ ਮਨੁ ਖੋਲਾਇਆ ਥਾ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਰਮੁ ਗੁਰਿ ਖੋਇਆ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਮਹਲੀ ਮਹਲੁ ਪਾਇਆ ਥਾ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਈਘੈ ਨਿਰਗੁਨ, ਊਘੈ ਸਰਗੁਨ, ਕੇਲ ਕਰਤ ਬਿਚਿ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰਾ।</poem>}}<noinclude></noinclude> 6qk4jazqqwnpusqhl3c3gfsnoherbie 250 75028 237417 2026-09-27T08:04:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kuldeepburjbhalaike" /></noinclude>{{center|ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨ}} ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਜੇਹੋ ਜਹੀ ਕਿ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 14 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। {{gap}}ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਔਕੜਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਈਆਂ। ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਾਜੀ ਕਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਣ ਵਾਲੇ ਸਿਪਾਹੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਰੱਖ ਅਤੇ ਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੋ ਕੇ ਜਵੈਦ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਖੁਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟੀਆਂ ਆਏ, ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਜਮਾਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਲੋਭ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਨੌਕਰ ਰੱਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਵੈਦ ਸਿਖਾਣੀ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਪੂਰਬ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਾਸੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਪਠਾਨ ਅਤੇ ਗੋਰਖੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੀਆਂ ਪਲਟਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਏ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਪੈਦਲ ਪਲਟਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਇਸ ਪਾਸੇ ਫੇਰਨ ਦੀ ਨੀਯਤ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਆਪ ਨਵੇਂ ਰੰਗਰੂਟਾਂ ਦੀ ਕਵੈਦ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਨਾਮ ਤੇ ਬਖਸ਼ੀਸ ਦਿਆ ਕਰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਵੀ ਬਖਸ਼ਦਾ। ਚੁਨਾਂਚਿ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕਵੈਦਸਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਯੋਗ ਅਫਸਰ ਵੀ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਨੌਕਰ ਰੱਖ ਲਿਆ।* ਚੁਨਾਂਚਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਵੈਦ ਸਿੱਖੀ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਤਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਕ ਪੁੱਜ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਫੌਜ ਇੱਕੀ ਪਲਟਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਮਾਸਿਕ ਤਨਖਾਹ ਦਾ ਕੁੱਲ *ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਊਆਂ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਲਿਸਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।<noinclude></noinclude> nej15883xixubrml78s2t2iewmz7yvf 250 75029 237418 2026-09-27T08:12:11Z Balwinder changaliwala 2259 /* ਸੋਧਣਾ */ 237418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>{{center|'''ਮੁਖ-ਬੰਦ'''}} {{Block center|<poem> ਇਹ ਪੋਥੀ ‘ਆਤਮ-ਦਰਸ਼ਨ' ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਮੁਕਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਹੈ । ਪਾਠਕ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਜੀਕਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਇਕੋ ਰੂਪ ਇਕੋ ਰੰਗ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਾ ਸਮਾਂਦੀਆਂ ਨੇ...ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਰਨ- ਮਕਿਰਨੀ ਕਿਰਦੀਆਂ ਆਂਵਦੀਆਂ, ਤੇ ਕਿਰਨ-ਮਕਿਰਨੀ ਕਿਰਦੀਆਂ, ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ, ਜਾਂਵਦੀਆਂ ਨੇ, ਯਾ ਇਉਂ ਆਖੋ ਖੂਹ ਦੇ ਵਿਚ ਟਿੰਡਾਂ, ਉਡਾਰੂ ਕੂੰਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਡੁਬਕੀ ਮਾਰਨ ਚਲੀਆਂ ਨੇ, ਕੋਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤੇ ਕੋਈ ਪਿਛੋਂ, ਇਕ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ, ਦੂਜੀ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਕਰੋ ਇਸ ਗੇੜ.. ਸੰਸਾਰ ਚਕਰੇ... ਤੋਂ ਸਭ ਟਪ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਹਾਂ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਟੱਪ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਸ ਪਰਮ-ਮਾਰਗ ਉਸ ਮੰਜ਼ਲ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਮਸ਼ਾਲ ਇਹਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਡ ਵਡੀ ਮਸ਼ਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਲਟ ਲਟ ਕਰਦੀ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕੀ ਹੈ ? “ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਜ-ਆਤਮੇ ਵਸਿਆ ਮਹਾਂ-ਚਾਨਣ ਯਾਂ</poem>}}<noinclude>{{right|4}}</noinclude> md1zb8l87zak8zgfrse835p1w0qoetq 237579 237418 2026-09-27T08:17:55Z Balwinder changaliwala 2259 237579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Balwinder changaliwala" /></noinclude>'''{{center|ਮੁਖ-ਬੰਦ}}''' {{Block center|<poem> '''ਇਹ ਪੋਥੀ ‘ਆਤਮ-ਦਰਸ਼ਨ' ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਮੁਕਦੀ ਹੈ ਉਥੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਹੈ । ਪਾਠਕ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਭਿੰਨ ਨਹੀਂ, ਜੀਕਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਇਕੋ ਰੂਪ ਇਕੋ ਰੰਗ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਾ ਸਮਾਂਦੀਆਂ ਨੇ...ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਰਨ- ਮਕਿਰਨੀ ਕਿਰਦੀਆਂ ਆਂਵਦੀਆਂ, ਤੇ ਕਿਰਨ-ਮਕਿਰਨੀ ਕਿਰਦੀਆਂ, ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ, ਜਾਂਵਦੀਆਂ ਨੇ, ਯਾ ਇਉਂ ਆਖੋ ਖੂਹ ਦੇ ਵਿਚ ਟਿੰਡਾਂ, ਉਡਾਰੂ ਕੂੰਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਡੁਬਕੀ ਮਾਰਨ ਚਲੀਆਂ ਨੇ, ਕੋਈ ਪਹਿਲੋਂ ਤੇ ਕੋਈ ਪਿਛੋਂ, ਇਕ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ, ਦੂਜੀ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ, ਪਰ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਕਰੋ ਇਸ ਗੇੜ.. ਸੰਸਾਰ ਚਕਰੇ... ਤੋਂ ਸਭ ਟਪ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਹਾਂ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਟੱਪ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਉਸ ਪਰਮ-ਮਾਰਗ ਉਸ ਮੰਜ਼ਲ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਨਿਕੀ ਜਿਹੀ ਮਸ਼ਾਲ ਇਹਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਡ ਵਡੀ ਮਸ਼ਾਲ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਲਟ ਲਟ ਕਰਦੀ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕੀ ਹੈ ? “ਨਾਮ ਦਾ ਨਿਜ-ਆਤਮੇ ਵਸਿਆ ਮਹਾਂ-ਚਾਨਣ ਯਾਂ'''</poem>}}<noinclude>{{right|4}}</noinclude> 37v2fm3lxp5gc092drugp7l2ro23fpt 250 75030 237421 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>2 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਵਿਕਾਰ ਈਰਖਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀਆਂ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਬਦੁ ਹੈ ਸੋ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਬਦੁ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮ ਸਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ; ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>2 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਵਿਕਾਰ ਈਰਖਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀਆਂ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਬਦੁ ਹੈ ਸੋ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਬਦੁ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮ ਸਰੂਪ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ; ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਜਲਸ ਵਿਚ ਜੋ ਮਦ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਓਸ ਨੋ ਪੀਲਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਜੇਹੜਾ ਗੱਲ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਬਾਹਿਰ ਨਾ ਕੱਢੇ, ਤੈਸੇ गुतु वे ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤ੍ਰਿਕਾਲੱਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਜਣਾਂਵਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਿਆਲੇ ਦੀ ਮਸਤੀ ਚਹੁੰ ਪਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮਸਤੀ ਉਤਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਭਾਇ ਭਗਤੀ ਸਭਸੈ ਨਾਲਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਹੈ॥੧॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> s94d0r6mfokpmdrcuy8s2k6pvjjbuto 250 75031 237422 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ट ਸੰਖੇਪ ਸੂਚੀ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 1. ਗੁਰਸਿਖੀ ਲੱਛਣ 1 2. ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 23 3. ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 45 4. ਜੀਤੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ .... 54 5. ਚੌਥੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 57 6. ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ट ਸੰਖੇਪ ਸੂਚੀ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 1. ਗੁਰਸਿਖੀ ਲੱਛਣ 1 2. ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 23 3. ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 45 4. ਜੀਤੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ .... 54 5. ਚੌਥੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 57 6. ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 61 7. ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ 125 8. ਸਿਖ ਨਾਮਾਵਲੀ, ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ 148 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ryt5luzgadnyvk0sqtwgztanowr3psx 250 75032 237423 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 3 ਪਉੜੀ ਦੂਜੀ ਚਲੀ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖ ਸ੍ਤਿ ਦਾ ਭੇਦ ਜਰੇ ਇਕਤੁ ਨੁਕਤੈ ਹੋਇ ਜਾਇ ਮਹਰਮੁ ਮੁਜਰਮੁ ਖੈਰ ਖੁਆਰੀ। ਮਸਤਾਨੀ ਵਿਚਿ ਮਸਲਤੀ ਗੈਰ ਮਹਲਿ ਜਾਣਾ ਮਨੁ ਮਾਰੀ। ਗਲ ਨ ਬਾਹਰਿ ਨਿਕਲੈ ਹੁਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 3 ਪਉੜੀ ਦੂਜੀ ਚਲੀ॥੨॥ ਗੁਰਮੁਖ ਸ੍ਤਿ ਦਾ ਭੇਦ ਜਰੇ ਇਕਤੁ ਨੁਕਤੈ ਹੋਇ ਜਾਇ ਮਹਰਮੁ ਮੁਜਰਮੁ ਖੈਰ ਖੁਆਰੀ। ਮਸਤਾਨੀ ਵਿਚਿ ਮਸਲਤੀ ਗੈਰ ਮਹਲਿ ਜਾਣਾ ਮਨੁ ਮਾਰੀ। ਗਲ ਨ ਬਾਹਰਿ ਨਿਕਲੈ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦੇ ਕਾਰ ਕਰਾਰੀ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਪਿਰਮੁ ਰਸੁ ਦੇਹਿ ਬਿਦੇਹ ਵਡੇ ਵੀਚਾਰੀ। ਗੁਰੁ ਮੂਰਤਿ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਸੁਣਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਆਸਣੁ ਨਿਰੰਕਾਰੀ। ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਆਦੇਸੁ ਕਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵੇਲਾ ਸਬਦੁ ਆਹਾਰੀ। ਅਵਿਗਤਿ ਗਤਿ ਅਗਾਧ ਬੋਧਿ ਅਕਥ ਕਥਾ ਅਸਗਾਹ ਅਪਾਰੀ। ਸਹਨਿ ਅਵਟਣ ਪਰਉਪਕਾਰੀ॥੨॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ - ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕਾ ਉਲਸ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਇਕੁ ਉਲਸ ਜੂਠਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਉਲਸ ਜਿ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਏਹੁ ਉਲਸ ਖਾਵਣ ਵਾਲਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਨਾਮੁ ਅਰੁ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਕਾ ਮਹਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਇਕੇ ਜੇ ਹਉਮੈ ਦਾ ਨੁਕਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਿਆਣਪਾਂ ਸਿਖਾਇਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮੁਜਰਮੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਜਰਮ ਕਹੀਐ ਪਾਪੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਛਿਨਾਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਭਰਤੇ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਰਖ ਕੇ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਿਖ ਕੇ ਵਿਖੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਕਾ ਤਾਂ ਹਉਮੈ ਰੋਗ ਥੀਂ ਸੁਖ ਕਰ ਕੇ ਛਡਾਵਣ ਵਾਲਾ ਹੈਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਆਰੀ ਹੋਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕੁਛ ਆਖਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਸੁਜਾਖਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦੀਪਕੁ ਲੈ ਕੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਅਣਪੜਿਆ ਪਾਪੁ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਭੰਡੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> sqmxp23wa2xpgg2hxhr98zjrsi0xyon 250 75033 237424 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬੋਲੀ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ੧੫੦ ਬਰਸ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਅਰ ਜੇ ਵਧੀਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਦ ਏਸ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨੁਸਖੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯਾ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬੋਲੀ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ੧੫੦ ਬਰਸ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਅਰ ਜੇ ਵਧੀਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਦ ਏਸ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨੁਸਖੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯਾ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਭ ਜਾਣ। ਗੱਲ ਕੀ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਤੇ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪੋਥੀ ਨਵੀਨ ਯਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਪੁਰਾਤਣ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਸੱਚ ਮੁਚ ਲਿਖੀ ਹੈ ਯਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਲਿਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਇਤਿਹਾਸ ਖੋਜੀਆਂ ਲਈ ਢੂੰਡ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਇਹ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਰਤਾ ਜੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਨ। ਹਾਂ, ਉਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਯਾ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਜਾਣਕੇ ਕੋਈ ਉਕਾਈ ਯਾ ਭੁੱਲ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਧਾਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਰ ਬਹੁਤ ਥਾਈਂ ਏਹ ਸ਼ੱਕ ਕਰੜਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਝੁਕਾਉ ਗੁਰਮਤਿ ਵੱਲ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰੇ ਖੁਸ਼ਕ ਗਿਆਨ ਵਲ ਵੱਧ ਪੈਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਅਰ ਕਈ ਥਾਈਂ ਸਾਫ਼ ਆਪਕ ਹਨ। ਪਾਠਕ ਜੀ! ਇਹ ਹੈ ਇਸ ਪੋਥੀ ਦੀ ਅਪਣੀ ਵਿੱਥਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਲਮੀ ਨੁਸਖਾ ੭੭ ਵਰਹੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਹੈ, ਅਰ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹੂਬਹੂ ਨਕਲ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਵਿਸਰਾਮ ਅਰਥਾਤ (,-।--) ਆਦਿ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸੌਖ ਲਈ ਅਸਾਂ ਲਾਏ ਹਨ ਤੇ ਪਦਛੇਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਯਾ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ “ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ' ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ ਧਰਿਆ, ਇਸੇ ਪੋਥੀ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਇਉਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:- “ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਕੀ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ ਟੀਕਾ-ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ'। ਸੋ ਅਸਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਾਮ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਵਡਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦੇ ਵਿਚ ਆਏ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ “ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ” ਹੈ, ਪਰ ਏਸ ਪੋਥੀ ਵਿਚ ਇਹ ਨਾਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਯਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਚੁਣਵਾਂ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਨਾਲੋਂ ਪੋਥੀ ਦੇ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਉਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> gl4j3eahlemc2tjd6cgm8fx5kvusnxp 250 75034 237425 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ Б ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਕੀ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਏਕ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਥੀਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੁ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ Б ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਖੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਕੀ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਏਕ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਥੀਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੁ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਰਥਾਇ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੇ ਹੈਨ, ਓਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿਤਾਂ ਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਕਰਾਵੋ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਭੀ ਜਾਣੀਏਂ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਐਸੀਆਂ ਵਰਤਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ, ਅਸਾਨੂੰ ਭੀ ਰੀਸ ਆਵੇ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹੋਰਾਂ ਵਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਜੁ ਤੁਸਾਂ ਭਲਾ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦਾ ਵਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਸਾਂ ਭੀ ਇਕ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ, ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ੧੦, ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹਿ ਥੀਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪੁਛਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਕੁਛ ਸਾਹਿਬਾਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਵਚਨੁ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸੋ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਂਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਦਾ ਦੇ ਕੇ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਵਰਤਣ ਰਖਣੀ, ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਜੇਹਾ ਭਾਈ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣੀ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇਹਾ ਇਸ ਗੈਸਟ ਸੁਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਫਲੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਰਸਨਾ ਥੀਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਬਖਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ॥੧॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 56uo8fbuxiwvvbowduy1x6d05xdahx8 250 75035 237426 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਇਕ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਆਦਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਇਕ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਆਦਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਾ ਟੀਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਖਤ ਹੈ; ਦੂਸਰੀ ਇਹ ਪੋਥੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦਾ ਟੀਕਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ “ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ’ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ’ ਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਥੀ ੧੯੧੨ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲ ਇਕ ਲਿਖਤੀ ਪੋਥੀ ਤੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲਿਖਤੀ ਨੁਸਖੇ ਬੀ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿਚ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦੀ ਟੀਕਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ੧੨ ਸਾਖੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਗਰਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖ ਕੇ ਵਧਾ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰ ਬੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਲਿਖ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਾਖੀ ੧੨੧ਵੀਂ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਟੀਕਾ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ' ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਕ ਸਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਸੋਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜੂਨ ੧੯੫੦ ਅੱਗੋਂ ਇਸੇ ਛਾਪ ਦੇ ਉਤਾਰੇ ਛਾਪੇ ਜਾਣਗੇ। ਸੰਪਾਦਕ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> jueqi02gvvk0fo24rn8ebhlh24j6xqv 237582 237426 2026-09-27T08:42:39Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{right|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{center|'''ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ'''}} ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਇਕ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਆਦਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਾ ਟੀਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲਿਖਤ ਹੈ; ਦੂਸਰੀ ਇਹ ਪੋਥੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦਾ ਟੀਕਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ “ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ’ ਬੀ ਹੈ ਤੇ ‘ਭਗਤ ਰਤਨਾਵਲੀ’ ਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਥੀ ੧੯੧੨ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਲ ਇਕ ਲਿਖਤੀ ਪੋਥੀ ਤੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲਿਖਤੀ ਨੁਸਖੇ ਬੀ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵਿਚ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦੀ ਟੀਕਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਦ ੧੨ ਸਾਖੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀ ਦੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਗਰਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖ ਕੇ ਵਧਾ ਦਿਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰ ਬੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਲਿਖ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਸਾਖੀ ੧੨੧ਵੀਂ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਟੀਕਾ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ' ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਖਯੇ ਪਕ ਸਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਸੰਚੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। {{left|ਜੂਨ ੧੯੫੦}} {{right|ਸੰਪਾਦਕ}} {{center|ਅੱਗੋਂ ਇਸੇ ਛਾਪ ਦੇ ਉਤਾਰੇ ਛਾਪੇ ਜਾਣਗੇ। }}<noinclude></noinclude> 9a3ggg4fa3iw1gplvtoz920zegn4vw1 250 75036 237427 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਵਾਰ ੧੧ ਪਉੜੀ ਪਹਿਲੀ॥੧॥ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਲਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪਾਤਿਸਾਹਾਂ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੁਹਾਰੀ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚੁਖੰਡਿ ਹੈ ਆਇ ਝਰੋਖੇ ਖੋਲੈ ਬਾਰੀ। ਅਮਿਉ ਕਿਰਣਿ ਨਿਝਰ ਝਰੈ ਅ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਵਾਰ ੧੧ ਪਉੜੀ ਪਹਿਲੀ॥੧॥ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਲਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪਾਤਿਸਾਹਾਂ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੁਹਾਰੀ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚੁਖੰਡਿ ਹੈ ਆਇ ਝਰੋਖੇ ਖੋਲੈ ਬਾਰੀ। ਅਮਿਉ ਕਿਰਣਿ ਨਿਝਰ ਝਰੈ ਅਨਹਦ ਨਾਦ ਵਾਇਨਿ ਦਰਬਾਰੀ। ਪਾਤਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਮਜਲਸੈ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਵਣ ਭਾਰੀ। ਸਾਕੀ ਹੋਇ ਪੀਲਾਵਣਾ ਉਲਸ ਪਿਆਲੇ ਖਰੀ ਖੁਮਾਰੀ। ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਭੈ ਚਲਣਾ ਮਸਤ ਅਲਮਸਤ ਸਦਾ ਹੁਸਿਆਰੀ। ਭਗਤ ਵਛਲੁ ਹੋਇ ਭਗਤ ਭੰਡਾਰੀ॥੧॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ - ਔਰ ਜਿਤਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈਨ ਝੂਠਾ ਧਨੁ ਸੰਚ ਕੇ ਫੇਰ ਛੋਡਿ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ, ਪਰੁ ਸਤਿਗੁਰ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਹੈਨਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰੁ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਚਾ ਧਨ ਹੈ। ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਚਾ ਧਨੁ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਇਸ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਭਸ ਦੇ ਉਪਰ ਹੈ ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹੁਕਮ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਪਰ ਚਲਤਾ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜੋ ਆਪਣਿਆਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਧਨੁ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਲੇਖੇ ਨਾਲ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬਖਸੀਸ ਦਾ ਝਰੋਖਾ ਖੋਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਜਿਸ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਝੂਠਾ ਧਨ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਪਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਝਰੋਖਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਖੇ ਟੁਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਚਾ ਧਨੁ ਨਾਮ ਕਾ ਅਰੁ ਗਿਆਨ ਕਾ ਦੇ ਕਰਿ ਤਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਕਟ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੇ ਦਿਨ ਤਾਈਂ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਵਿਖੇ ਤੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> cujc6imzjsnvneqwshopcy10gfzamve 250 75037 237428 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕ ਇਸਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਆਪਕਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨੇ ਪਰ ਯਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪਰ ਕੋਈ ਗੁਣੀ ਜਨ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਧੰਨਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕ ਇਸਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਆਪਕਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨੇ ਪਰ ਯਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪਰ ਕੋਈ ਗੁਣੀ ਜਨ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ਸ੍ਰੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਧੀਕ ਪੁਰਾਤਨ ਨੁਸਖਾ ਕਿਸੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ਪਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤੋ ਕਿਤਾਬਤ ਕਰਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਐਡਿਟਿਡ ਸਰੂਪ) 1 ਅਗਸਤ, 1912 ਈ: (1969 ਬਿ. ਯਾਨੀ 1892+77) ਸੰਪਾਦਕ -- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> q1esc73cj98cqu97pkdcrh857ppc5iz 250 75038 237429 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਛਪਾਈ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਅਗਸਤ 1912 ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਜੂਨ 1950 ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ, ਫਰਵਰੀ 1955 ਚਉਥੀ ਵਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 1966 5 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਜੁਲਾਈ 1979 6 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਸਤੰਬਰ 1986 7 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਫਰਵਰੀ 1992 8 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 1996 9 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਫਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਛਪਾਈ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਅਗਸਤ 1912 ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਜੂਨ 1950 ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ, ਫਰਵਰੀ 1955 ਚਉਥੀ ਵਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 1966 5 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਜੁਲਾਈ 1979 6 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਸਤੰਬਰ 1986 7 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਫਰਵਰੀ 1992 8 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 1996 9 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਫਰਵਰੀ 2004 10ਵੀਂ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 Sikhan Di Bhagat Mala 11 ਵੀਂ ਵਾਰ, ਮਾਰਚ 2011 Shaheed Bhai Mani Singh Edited by Bhai Vir Singh ISBN # 978-93-80-854-29-8 © ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਵੀਂ ਐਡੀਸ਼ਨ, ਮਾਰਚ 2011 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਸਦਨ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ aft fest-110001 ਪ੍ਰਿੰਟਰ : Jaipaul & Brothers 8986/14-B, Shidi Pura Karol Bagh, New Delhi-110005 (0)011-23524061 ਮੁੱਲ : 60/- ਰੁਪਏ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 65ivqbuyno6es9k92p8cv1ja6ux0i9k 250 75039 237430 2026-09-27T08:16:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭੰਡੀ ਹੋਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਭੀ ਮੁਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਰੂ वे ਸਬਦਿ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਲਾ ਪੀ ਕੇ ਸਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭੰਡੀ ਹੋਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਭੀ ਮੁਹ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗੁਰੂ वे ਸਬਦਿ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਲਾ ਪੀ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਲੋਂ ਮਸਤਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਿਆਸੀ ਗ਼ੈਰ ਮਹਲ ਦਾ, ਜੋ ਓਨਾਂ ਪਾਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਹਉਮੈ ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਮਾਰਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਓਨਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਲਖਾਉ ਹੈ, ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਾਰਾ ਹੋਇਕੈ ਕਰਾਂਵਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਸੁਧ ਬ੍ਰਿੜ ਵੱਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸੁ ਆਇਆ ਹੈ ਸੋ ਦੇਹ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਲੋਂ ਅਨਰਸ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਓਹ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੰਦੂਰ ਦੇ ਵਿਚ ਪਰਸਾਦੀਆਂ ਪਕਾਵਣੀਆਂ ਹੈਨ ਭਾਵੇਂ ਚੰਨਣ ਦੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਬਾਲੀਅਨ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕਾਸੇ ਦੀਆਂ ਹੋਵਨ। ਤੈਸੇ ਸ੍ਵਾਸਾਂ ਕਰ ਕੇ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕੜਾਹ ਖਾਜੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਰੁਖੀ ਪਰਸਾਦੀ ਹੋਵੇ। ਫਰੀਦ ਭੀ ਆਖਿਆ ਹੈ, 'ਰੁਖੀ ਸੁਖੀ ਖਾਇ ਕੈ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀਉ॥ ਫਰੀਦਾ ਦੇਖਿ ਪਰਾਈ ਚੋਪੜੀ ਨਾ ਤਰਸਾਏ ਜੀਉ॥੨੯॥ (ਪੰਨਾ ੧੩੭੯)। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਮੂਰਤਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕਾ ਆਸਣ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸੁ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਹੋਰ ਰਸ ਨਿਰਸ ਕਰ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਤਿਸੰਗਤਿ ਜਾਇਕੈ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿ ਕੇ, ਸਬਦੁ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਉਠ ਕੇ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿ ਕੈ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੈ ਵੰਡਿ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬੀ ਬਚਨੁ ਹੈ!” “ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰਿ ਭੇਟਿਐ ਪੂਰੀ ਹੋਵੈ ਜੁਗਤਿ॥ ਹਸੰਦਿਆ ਖੇਲੰਦਿਆ ਪੈਨੰਦਿਆ ਖਾਵੰਦਿਆ ਵਿਚੇ ਹੋਵੈ ਮੁਕਤਿ"।{੫੨੨} ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੋ ਅਬਿਗਤੁ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਗਤਿ ਸਬਦਿ ਕਰਕੇ ਲਖਦੈ ਹੈਨਿ, ਸਰਬ ਘਟਾ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਾਣ ਕੇ ਭਾਵ ਭਗਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਦੁਖ ਭੀ ਸਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੈਸੇ ਜਲੁ ਆਪਿ ਆਵਟਣੁ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁਧ ਨੂੰ ਖਵਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ॥੨॥ - Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> pnmtfadn03ww1s6t3q4dp8dl2yp89e7 250 75040 237431 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>8 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ ਸੋ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਪਰਤੀਤ ਕਰ ਕੇ ਮੰਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਏਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਿਖੀ ਦੀ ਰਹੁਰਾਸਿ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਭੀ ਜੇਹੜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਕੇ ਕਰਮ ਹੈਨਿ ਸੋ ਭੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>8 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ ਸੋ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਪਰਤੀਤ ਕਰ ਕੇ ਮੰਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਏਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਿਖੀ ਦੀ ਰਹੁਰਾਸਿ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਭੀ ਜੇਹੜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਕੇ ਕਰਮ ਹੈਨਿ ਸੋ ਭੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ॥੪॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> f8yh1ueljgds6lkim1to0mgvmu1egkw 250 75041 237432 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 6 ਪਉੜੀ ਪੰਜਵੀਂ ਚਲੀ॥੫॥ ਗੁਰਸਿਖੀ ਗੁਰਸਿਖੀ ਬਾਰੀਕ ਹੈ ਖੰਡੇ ਧਾਰ ਗਲੀ ਅਤਿ ਭੀੜੀ। ਓਥੈ ਟਿਕੈ ਨ ਭੁਣਹਣਾ ਚਲਿ ਨ ਸਕੈ ਉਪਰਿ ਕੀੜੀ। ਵਾਲਹੁ ਨਿਕੀ ਆਖੀਐ ਤੇਲੁ ਤਿਲਹੁ ਲੈ ਕੋਲੂ ਪੀੜੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 6 ਪਉੜੀ ਪੰਜਵੀਂ ਚਲੀ॥੫॥ ਗੁਰਸਿਖੀ ਗੁਰਸਿਖੀ ਬਾਰੀਕ ਹੈ ਖੰਡੇ ਧਾਰ ਗਲੀ ਅਤਿ ਭੀੜੀ। ਓਥੈ ਟਿਕੈ ਨ ਭੁਣਹਣਾ ਚਲਿ ਨ ਸਕੈ ਉਪਰਿ ਕੀੜੀ। ਵਾਲਹੁ ਨਿਕੀ ਆਖੀਐ ਤੇਲੁ ਤਿਲਹੁ ਲੈ ਕੋਲੂ ਪੀੜੀ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੰਸੀ ਪਰਮਹੰਸ ਖੀਰ ਨੀਰ ਨਿਰਨਉਂ ਚੁੰਜਿ ਵੀੜੀ। ਸਿਲਾ ਅਲੂਣੀ ਚਟਣੀ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਰੋਗ ਨਿਵੀੜੀ।* ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲਣਾ ਆਸ ਨਿਰਾਸੀ ਝੀੜ ਉਝੀੜੀ। ਸਹਜਿ ਸਰੋਵਰਿ ਸਚਖੰਡਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚ ਤਖਤਿ ਹਰੀੜੀ। ਚੜ੍ਹਿ ਇਕੀਹ ਪਤਿ ਪਉੜੀਆ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਸਹੀੜੀ। ਗੂੰਗੈ ਦੀ ਮਠਿਆਈਐ ਅਕਥ ਕਥਾ ਵਿਸਮਾਦੁ ਬਚੀੜੀ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਸਹਜਿ ਅਲੀੜੀ॥੫॥ ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ' ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਿਖੀ ਬਹੁਤ ਸੂਖਮ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਖੰਡੇ ਕੀ ਧਾਰ ਉਪਰ ਲੰਘਣਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਤਿਆਗਣਾ ਹੈ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜੋ ਵਿਅਸਨ ਪਇਆ ਹੈ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਤਿਆਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਅਭਿਮਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੁਰਸਿਖੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਟੁਰ ਸਕੀਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਲ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਤੇਲ ਪੀੜ ਕੱਢੀਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਰਸੁ ਪੀੜ ਕੱਢਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਹੰਸ ਦੀ ਚੁੰਝ ਖਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਛੁਟੀਆਂ ਖਾਇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛੋਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੇ ਸਤਿ ਤੇ ਅਸਤਿ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਹ ਨੂੰ ਅਨਿਤ ਜਾਣਕੇ ਇਸ ਦਾ ਰਸੁ ਛੋਡਿ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮ ਗਿਆਨ ਕੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਸਤਿ ਜਾਣਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ * ਪਾ. ਜੂਨਿਵੀੜੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> qlwnn2ryeylszkkngfq07ftl8p52r36 250 75042 237433 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>6 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੁ ਅਸੀਂ ਸਭਨਾਂ ਥੀਂ ਨੀਚ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਭੇ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਵਿਸੇਖ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜਤੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਬੀਰਜੁ ਗਿੜਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ, ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>6 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੁ ਅਸੀਂ ਸਭਨਾਂ ਥੀਂ ਨੀਚ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਭੇ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਵਿਸੇਖ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜਤੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਬੀਰਜੁ ਗਿੜਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ, ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਸਮਾਨ ਕਿ ਪੁਤ੍ਰ ਸਾਮਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਪਦਾਰਥ ਥੋੜਾ ਆਵੈ ਬਹੁਤਾ ਆਵੈ ਆਪਣੀ ਪਰਾਰਬਧ ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਂਵਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਤੇ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਪਰ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਰਸਾਦੁ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਿਮਿਤ ਦੇ ਕੈ ਖਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਿਮਿਤ ਦੇ ਕੇ ਪਹਿਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਨੂੰ ਅਠੇ ਪਹਿਰ ਵੀਚਾਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੇ ਦਸਵੰਧ ਗੁਰੂ ਕਾ ਕਢਦੇ ਹੈਨਿ॥੩॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7l4jmkju7oabophbuuzgej6ry6ru62x 250 75043 237434 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 15 ਜਾਂਦੀ; ਤੈਸੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਕੋਈ ਲਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 15 ਜਾਂਦੀ; ਤੈਸੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਕੋਈ ਲਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਨ੍ਹੇ ਰੂਪੀ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ, ਜੋ ਰਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਚਾਰੁ ਭੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨ, ਸੋਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਝਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ ਅਜਰ ਨੂੰ ਜਰਦੇ ਹੈਨ ਅਰੁ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਖਾਂਵਦੇ ਨਹੀਂ ਆਪ ਨੂੰ ਨੀਚ ਕਹਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਵੀਹ ਵਿਸਵੇ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਹੈਨ ਤੇ ਇਕੀਹ ਤੁਰੀਆ ਪਦੁ ਹੈ, ਪਰੁ ਸਿੱਖ ਤੁਰੀਆ ਥੀਂ ਭੀ ਅਤੀਤ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪੁ ਮਨ ਕਰਕੇ ਜਪਣਾ ਏਹੁ ਤੁਰੀਆ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ॥੮॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> adzg7v3wo3o9ir2gv6sc2fs6fadbczf 250 75044 237435 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 11 ਪਉੜੀ ਛੇਵੀਂ ਚਲੀ॥੬॥ ਗੁਰਚਰਨ ਕਮਲ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਚਰਣੋਦਕੁ ਗੁਰ ਚਰਣ ਪਖਾਲੇ। ਮੁਖ ਸੰਪੁਟ ਵਿਚਿ ਰਖਿਕੈ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਪਿਆਲੇ। ਕਉਲਾਲੀ ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ ਲਖ ਕਵਲ ਖਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 11 ਪਉੜੀ ਛੇਵੀਂ ਚਲੀ॥੬॥ ਗੁਰਚਰਨ ਕਮਲ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਚਰਣੋਦਕੁ ਗੁਰ ਚਰਣ ਪਖਾਲੇ। ਮੁਖ ਸੰਪੁਟ ਵਿਚਿ ਰਖਿਕੈ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਪਿਆਲੇ। ਕਉਲਾਲੀ ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ ਲਖ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਰਲੀਆਲੇ। ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖੀ ਹੋਇ ਕੁਮੁਦਨੀ ਚਰਣ ਕਵਲ ਸੀਤਲ ਅਮੀਆਲੇ। ਚਰਣ ਕਵਲ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਲਖ ਸੂਰਜ ਹੋਵਨਿ ਅਲਿ ਕਾਲੇ। ਲਖ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜਿ ਚੜ੍ਹੇ ਜਿਉ ਛਪਿ ਜਾਨਿ ਨ ਆਪ ਸਮ੍ਹਾਲੇ। ਚਰਣ ਕਵਲ ਦਲ ਜੋਤਿ ਵਿਚਿ ਲਖ ਸੂਰਜਿ ਲੁਕਿ ਜਾਨਿ ਰਵਾਲੇ। ਗੁਰਸਿਖ ਲੈ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਖਾਲੇ॥੬॥ -ਤਿਸ ਦੀ ਵੀਚਾਰ- ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਚਰਨੋਦਿਕ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਬਦ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੁ ਰਸੁ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਮਨੁ ਆਪਣਾ ਭਵਰ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਸੰਪਟ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜੇ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਕਲੀਆਂ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਰਿਦੇ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਰਿਦੇ ਵਸਾਇੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਭਾਵੇਂ ਤਾਮਸੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਕਲੀਆਂ ਭਵਰਾਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੋਵਨਿ ਸੋ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ ਸਭ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਅਗਿਆਨ ਕਾ ਮਿਟਾਵਣ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਤਾਰੇ ਛਿਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਵੇਂ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰੁ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਮਟਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂਜਾ ਛਪਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਤੇ ਬਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਭੀ ਛਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖੀ ਰਿਦੈ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ॥੬॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> gu3d4cd275mtmi7tj8src1fhr9ogh8y 237585 237435 2026-09-27T08:57:33Z Kirandeep Kaur43 2779 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 11 ਪਉੜੀ ਛੇਵੀਂ ਚਲੀ॥੬॥ ਗੁਰਚਰਨ ਕਮਲ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਚਰਣੋਦਕੁ ਗੁਰ ਚਰਣ ਪਖਾਲੇ।ਮੁਖ ਸੰਪੁਟ ਵਿਚਿ ਰਖਿਕੈ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਪਿਆਲੇ।ਕਉਲਾਲੀ ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ ਲਖ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਰਲੀਆਲੇ। ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖੀ ਹੋਇ ਕੁਮੁਦਨੀ ਚਰਣ ਕਵਲ ਸੀਤਲ ਅਮੀਆਲੇ।ਚਰਣ ਕਵਲ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਲਖ ਸੂਰਜ ਹੋਵਨਿ ਅਲਿ ਕਾਲੇ।ਲਖ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜਿ ਚੜ੍ਹੇ ਜਿਉ ਛਪਿ ਜਾਨਿ ਨ ਆਪ ਸਮ੍ਹਾਲੇ। ਚਰਣ ਕਵਲ ਦਲ ਜੋਤਿ ਵਿਚਿ ਲਖ ਸੂਰਜਿ ਲੁਕਿ ਜਾਨਿ ਰਵਾਲੇ।ਗੁਰਸਿਖ ਲੈ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਖਾਲੇ॥੬॥ -ਤਿਸ ਦੀ ਵੀਚਾਰ- ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸੁ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਚਰਨੋਦਿਕ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਬਦ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੁ ਰਸੁ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਮਨੁ ਆਪਣਾ ਭਵਰ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਸੰਪਟ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜੇ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਕਲੀਆਂ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਰਿਦੇ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਰਿਦੇ ਵਸਾਇੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਭਾਵੇਂ ਤਾਮਸੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਕਲੀਆਂ ਭਵਰਾਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੋਵਨਿ ਸੋ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ ਸਭ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਅਗਿਆਨ ਕਾ ਮਿਟਾਵਣ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਤਾਰੇ ਛਿਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਵੇਂ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰੁ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਮਟਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂਜਾ ਛਪਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਤੇ ਬ੍ਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਭੀ ਛਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ,ਜਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖੀ ਰਿਦੈ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ॥੬॥<noinclude></noinclude> smn31ipnas6k2w6p5gauxvmvs8460yd 237586 237585 2026-09-27T08:59:33Z Kirandeep Kaur43 2779 237586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" /></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 11 ਪਉੜੀ ਛੇਵੀਂ ਚਲੀ॥੬॥ ਗੁਰਚਰਨ ਕਮਲ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਚਰਣੋਦਕੁ ਗੁਰ ਚਰਣ ਪਖਾਲੇ।ਮੁਖ ਸੰਪੁਟ ਵਿਚਿ ਰਖਿਕੈ ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਪਿਆਲੇ।ਕਉਲਾਲੀ ਸੂਰਜ ਮੁਖੀ ਲਖ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਰਲੀਆਲੇ। ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖੀ ਹੋਇ ਕੁਮੁਦਨੀ ਚਰਣ ਕਵਲ ਸੀਤਲ ਅਮੀਆਲੇ।ਚਰਣ ਕਵਲ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਲਖ ਸੂਰਜ ਹੋਵਨਿ ਅਲਿ ਕਾਲੇ।ਲਖ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜਿ ਚੜ੍ਹੇ ਜਿਉ ਛਪਿ ਜਾਨਿ ਨ ਆਪ ਸਮ੍ਹਾਲੇ। ਚਰਣ ਕਵਲ ਦਲ ਜੋਤਿ ਵਿਚਿ ਲਖ ਸੂਰਜਿ ਲੁਕਿ ਜਾਨਿ ਰਵਾਲੇ।ਗੁਰਸਿਖ ਲੈ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਖਾਲੇ॥੬॥ -ਤਿਸ ਦੀ ਵੀਚਾਰ- ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਸੁ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਚਰਨੋਦਿਕ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਬਦ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੁ ਰਸੁ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਮਨੁ ਆਪਣਾ ਭਵਰ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਸੰਪਟ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜੇ ਕਵਲ ਖਿੜਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਕਲੀਆਂ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਰਿਦੇ ਮੁਰਝਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਰਿਦੇ ਵਸਾਇੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਭਾਵੇਂ ਤਾਮਸੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਕਲੀਆਂ ਭਵਰਾਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਹੋਵਨਿ ਸੋ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰ ਸਭ ਅੰਨ੍ਹੇਰਾ ਅਗਿਆਨ ਕਾ ਮਿਟਾਵਣ ਜੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਤਾਰੇ ਛਿਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਵੇਂ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰੁ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਮਟਾਂ ਦੀਆਂ ਪੂਜਾ ਛਪਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਤੇ ਬ੍ਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਭੀ ਛਪ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ,ਜਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖੀ ਰਿਦੈ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ॥੬॥<noinclude></noinclude> acl2b24i6mvcf6327v13qa11klds07a 250 75045 237436 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>12 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਸਤਵੀਂ ਚਲੀ॥੭॥ ਏਕਤਾ ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਇਕ ਵਰਨ ਕਰਿ ਵਰਨ ਅਵਰੁਨ ਤਮੋਲ ਗੁਲਾਲੇ। ਅਸਟ ਧਾਤੁ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ਕਰਿ ਵੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦੁ ਵਿਚਾਲੇ। ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ਵਣਾਸੁਪਤਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>12 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਸਤਵੀਂ ਚਲੀ॥੭॥ ਏਕਤਾ ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਇਕ ਵਰਨ ਕਰਿ ਵਰਨ ਅਵਰੁਨ ਤਮੋਲ ਗੁਲਾਲੇ। ਅਸਟ ਧਾਤੁ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ਕਰਿ ਵੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦੁ ਵਿਚਾਲੇ। ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ਵਣਾਸੁਪਤਿ ਅਫਲ ਸਫਲ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ਬਹਾਲੇ। ਲੋਹਾ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇਕੈ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇ ਸੁਗੰਧਿ ਵਿਖਾਲੇ। ਸੁਇਨੇ ਅੰਦਰਿ ਰੰਗ ਰਸ ਚਰਣਾਂਮ੍ਰਿਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਮਤਵਾਲੇ। ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਸੁਇਨਿਅਹੁ ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਹੀਰੇ ਪਰਵਾਲੇ। ਦਿਬ ਦੇਹਿ ਦਿਬ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਹੋਇ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਦਿਬ ਜੋਤਿ ਉਜਾਲੇ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਰਸਕ ਰਸਾਲੇ॥੭॥ -ਤਿਸਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਕਰ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਵਰਨ ਥੀਂ ਇਕੁ ਵਰਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਕਰ ਚੂਨਾ ਉਜਲਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਥੁ ਭੂਸਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਚਿਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨ ਸਾਵਾ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਬੀੜਾ ਖਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਬ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਰੋਂ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਟ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਜੋ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ ਤਾਂ ਪਾਰਸ ਦੇ ਪਰਸਨ ਕਰ ਸਭੇ ਸਵਰਨ ਹੋਂਦੀਆਂ ਹੈਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਰਨਾਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹੈਨ, ਪਰ ਮੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰਾਂ ਕਾ ਸ਼ਬਦ ਪਾਰਸ ਹੈ ਜੋ ਸਿਖ ਚਹੁੰ ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਚਹੁੰ ਆਸ਼ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੀਚਾਰਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਖਾਨ ਪਾਨ ਆਦਿਕ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਪਰੁ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ। ਤਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> gy3h1r89bplgbztpqdporu1w8emccsy 237592 237436 2026-09-27T09:22:16Z Harpreet Kaur22 2778 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harpreet Kaur22" /></noinclude>{{rh|12||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} ਪਉੜੀ ਸਤਵੀਂ ਚਲੀ॥੭॥ ਏਕਤਾ ਪਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਇਕ ਵਰਨ ਕਰਿ ਵਰਨ ਅਵਰੁਨ ਤਮੋਲ ਗੁਲਾਲੇ। ਅਸਟ ਧਾਤੁ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ਕਰਿ ਵੇਦ ਕਤੇਬ ਨ ਭੇਦੁ ਵਿਚਾਲੇ। ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ਵਣਾਸੁਪਤਿ ਅਫਲ ਸਫਲ ਵਿਚਿ ਵਾਸੁ ਬਹਾਲੇ। ਲੋਹਾ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇਕੈ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇ ਸੁਗੰਧਿ ਵਿਖਾਲੇ। ਸੁਇਨੇ ਅੰਦਰਿ ਰੰਗ ਰਸ ਚਰਣਾਂਮ੍ਰਿਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਮਤਵਾਲੇ। ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਸੁਇਨਿਅਹੁ ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਹੀਰੇ ਪਰਵਾਲੇ। ਦਿਬ ਦੇਹਿ ਦਿਬ ਦਿਸਟੀ ਹੋਇ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਦਿਬ ਜੋਤਿ ਉਜਾਲੇ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਰਸਕ ਰਸਾਲੇ॥੭॥ -ਤਿਸਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਕਰ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਵਰਨ ਥੀਂ ਇਕੁ ਵਰਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਕਰ ਚੂਨਾ ਉਜਲਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਥੁ ਭੂਸਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਚਿਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਨ ਸਾਵਾ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਬੀੜਾ ਖਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੰਗੁ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਬ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਰੋਂ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਟ ਧਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਜੋ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ ਤਾਂ ਪਾਰਸ ਦੇ ਪਰਸਨ ਕਰ ਸਭੇ ਸਵਰਨ ਹੋਂਦੀਆਂ ਹੈਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਰਨਾਂ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹੈਨ, ਪਰ ਮੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰਾਂ ਕਾ ਸ਼ਬਦ ਪਾਰਸ ਹੈ ਜੋ ਸਿਖ ਚਹੁੰ ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਚਹੁੰ ਆਸ਼੍ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੀਚਾਰਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਖਾਨ ਪਾਨ ਆਦਿਕ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਪਰੁ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ। ਤਾਂ<noinclude></noinclude> hxn9d0t58zx7fbz3sieesk7qstdtgyv 250 75046 237437 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>14 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਅੱਠਵੀਂ ਚਲੀ॥੮॥ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਰਣਨ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਸਾਧ ਸੰਗ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਅਨਹਦ ਲਿਵ ਲਾਈ। ਧਿਆਨੀ ਚੰਦ ਚਕੋਰ ਗਤਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਵਰਸਾਈ। ਘਨਹਰ ਚਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>14 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਅੱਠਵੀਂ ਚਲੀ॥੮॥ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਰਣਨ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਸਾਧ ਸੰਗ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਅਨਹਦ ਲਿਵ ਲਾਈ। ਧਿਆਨੀ ਚੰਦ ਚਕੋਰ ਗਤਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਵਰਸਾਈ। ਘਨਹਰ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਮੋਰ ਜਿਉ ਅਨਹਦ ਧੁਨਿ ਸੁਣਿ ਪਾਇਲ ਪਾਈ। ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਰਸਿ ਸੁਖ ਸੰਪੁਟ ਹੁਇ ਭਵਰੁ ਸਮਾਈ। ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਵਿਚਿ ਮੀਨ ਹੋਇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਚਾਲਿ ਨ ਖੋਜ ਖੁਜਾਈ। ਅਪਿਓ ਪੀਅਣੁ ਨਿਝਰ ਝਰਣ ਅਜਰੁ ਜਰਣ ਨਾ ਅਲਖੁ ਲਖਾਈ। ਵੀਹ ਇਕੀਹ ਉਲੰਘਿਕੈ ਗੁਰਸਿਖ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਾਈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ॥੮॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਏਹੁ ਸਬਦੁ ਘਰਿ ਬੈਠ ਕੇ ਭੀ ਪੜੀਦਾ ਹੈ। ਪਰੁ ਜੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਥੇ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਪੀਵੀਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਅਨਹਦ ਸਬਦੁ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਲਾਇਕੇ ਚਕੋਰੁ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿਰਣਾਂ ਪੀਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਨਿ ਭੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਜਦ ਸਬਦ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਕੇ ਸਮਝਦੇ ਹੈਨ ਤਦ ਮਾਇਆ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਭੀ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਸ੍ਵਾਰਥ ਕਰਕੇ ਸੁਖ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਮੋਰ ਮੇਘ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਕੈ ਪਾਇਲ ਪਾਇਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਪਇਆ ਪਾਇਲਾਂ ਪਾਇੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਭਵਰ ਕਵਲ ਦੀਆਂ ਤੁਰੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਵਾਸਨਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਸਾਂ ਦਾ ਬਨੁ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਸਿਖ ਸਬਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਨ ਵਿਚ ਮਨ ਦੇਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਤੇ ਕਰਨ ਸਬਦ ਦੇ ਸਾਮੁਹੇ ਰਖਦੇ ਹੈਨ, ਤਾਂ ਬਾਹਰਿ ਦੀ ਗੱਲ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜੈਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੱਛੀ ਦੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਲਖੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 22ck0rg8y0wo1ilpz5k1h8dj4th3vqo 250 75047 237438 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 7 ਪਉੜੀ ਚਉਥੀ ਚਲੀ॥੪॥ ਗੁਰਮੁਖ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵਲੀਣ ਹੋਇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ। ਹੁਕਮ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਨ ਆਪੁ ਜਣਾਇਆ। ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਆਵੇਸੁ ਕਰਿ ਪਰਉਪਕਾਰਿ ਅਚਾਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 7 ਪਉੜੀ ਚਉਥੀ ਚਲੀ॥੪॥ ਗੁਰਮੁਖ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵਲੀਣ ਹੋਇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਆ। ਹੁਕਮ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਨ ਆਪੁ ਜਣਾਇਆ। ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਆਵੇਸੁ ਕਰਿ ਪਰਉਪਕਾਰਿ ਅਚਾਰਿ ਲੁਭਾਇਆ। ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਅਪਿਉ ਪੀ ਸਹਜ ਸਮਾਈ ਅਜਰੁ ਜਰਾਇਆ। ਮਿਠਾ ਬੋਲਣੁ ਨਿਵਿ ਚਲਣੁ ਹਥਹੁ ਦੇ ਕੈ ਭਲਾ ਮਨਾਇਆ। ਇਕ ਮਨਿ ਇਕੁ ਅਰਾਧਣਾ ਦੁਬਿਧਾ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਮਿਟਾਇਆ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਨਿਜ ਪਦੁ ਪਾਇਆ॥੪॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਬਹੁਰੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਨੇਤ੍ਰ ਭੀ ਤੇ ਸ੍ਰਵਨ ਭੀ ਸਬਦਿ ਵਲਿ ਰਖਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਰਿਦਾ ਸਬਦਿ ਦੀ ਵੀਚਾਰ ਵਲਿ ਰਖ ਕੇ ਲਿਵ ਦੇ ਵਿਚ ਲੀਣੁ ਮਨੁ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੈਨ। ਮਨ ਨੂੰ ਸਬਦਿ ਦਾ ਮੇਲੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਹੁਕਮੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਿਵੈ ਤਿਵੈ ਮਿੱਠਾ ਮੰਨ ਕੇ ਕਮਾਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਆਪਾ ਘਟਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਆਖਦੇ ਹੈਨਿ ਜੁ ਇਹੁ ਸਭ ਵਡਿਆਈਆਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨ, ਅਸੀਂ ਮਹਾ ਨੀਚ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਸਰੀਰ ਛਿਣ ਭੰਗਰ ਥੀਂ ਪਰਉਪਕਾਰ ਹੋਇ ਆਵੈ ਸੋਈ ਸਾਨੂੰ ਲਾਭ ਹੈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਸਬਦੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਾ ਪਿਆਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਜੋਗ ਵੈਰਾਗ ਇਸੇ ਵਿਚ ਹੈਨਿ। ਇਸ ਪਿਆਲੇ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਤੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਰਦੇ ਹੈਨ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਸਭ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਠਾ ਬੋਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਵ ਚਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਕੇ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਪੜਦੇ ਹੈਨਿ। ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਦੁਬਿਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇਖਦੇ ਹੈਨਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸੇਖ ਕਰਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਮਨ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ge2zmg4bkcszt3j6ii37l9pw09ji80x 250 75048 237439 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 13 ਸਿਖਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੀ ਚਾਰ ਵਰਨ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕੌਣ ਹੈਨ ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ, ਖਤ੍ਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਦ, ਵੈਸ਼ ਚਾਰ ਵਰਣ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ, ਬਾਨਪ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 13 ਸਿਖਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੀ ਚਾਰ ਵਰਨ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕੌਣ ਹੈਨ ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ, ਖਤ੍ਰੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਦ, ਵੈਸ਼ ਚਾਰ ਵਰਣ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ, ਬਾਨਪ੍ਰਸਤੀ, ਸੰਨਿਆਸੀ ਏ ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈਨ। ਏਹੁ ਅਸ਼ਟਧਾਤ ਹੈਨ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਬਦੁ ਪਾਰਸੁ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਚੰਦਨ ਅਫਲ ਸਫਲ ਬਨਾਸਪਤੀ ਵਿਚ ਵਾਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਸੋਨਾਂ ਹੋਰਸ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਸਿਖ ਗੁਰਾਂ ਥੀ ਸਬਦੁ ਗੁਰਮਤਿ ਰੂਪੀ ਵਾਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਧਰਮੀਆਂ ਸਭਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਜੋ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਭੀ ਹੀਰੇ ਪਰਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਸਭੇ ਅਮੋਲਕ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ। ਜੈਸੇ ਸਿਪ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬੂੰਦ ਪੀ ਕੇ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਬਦ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰਿਕੈ ਨਾਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਮੂੰਹੋਂ ਕਢਦੇ ਹੈਨ, ਗੁਰਾਂ ਕਾ ਸਬਦ ਸਮਝ ਕਰ ਦਿਬ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਆਤਮ ਰਾਮ ਜਾਣਿਕੈ ਸਬਦਿ ਦਾ ਰਸੁ ਮਾਣਦੇ ਹੈਨ॥੭॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 2ulm4mh6drtbspqumno1pboo4pmvze0 250 75049 237440 2026-09-27T08:16:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 10 ਪਉੜੀ ਤੀਜੀ ਚਲੀ॥੩॥ ਗੁਰਸਿਖ ਕਉਣ ਸਦਾਵੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਮ ਸਕਾਰਥਾ ਗੁਰਸਿਖ ਮਿਲਿ ਗੁਰਸਰਣੀ ਆਇਆ। ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਆਦੇਸੁ ਕਰਿ ਸਫਲ ਮੂਰਤਿ ਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ। ਪਰਦਖਣਾ ਡੰਡਉਤ ਕਰਿ ਮਸਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 10 ਪਉੜੀ ਤੀਜੀ ਚਲੀ॥੩॥ ਗੁਰਸਿਖ ਕਉਣ ਸਦਾਵੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਮ ਸਕਾਰਥਾ ਗੁਰਸਿਖ ਮਿਲਿ ਗੁਰਸਰਣੀ ਆਇਆ। ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਆਦੇਸੁ ਕਰਿ ਸਫਲ ਮੂਰਤਿ ਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ। ਪਰਦਖਣਾ ਡੰਡਉਤ ਕਰਿ ਮਸਤਕੁ ਚਰਣ ਕਮਲ ਗੁਰ ਲਾਇਆ। ਸਤਿਗੁਰੁ ਪੁਰਖ ਦਇਆਲ ਹੋਇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਚੁ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਇਆ। ਸਚੁ ਰਾਸਿ ਰਹਰਾਸਿ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਜਗੁ ਪੈਰੀ ਪਾਇਆ। ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਵਿਰੋਧੁ ਹਰਿ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਤਜਾਇਆ। ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਦਇਆ ਧਰਮੁ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ। ਗੁਰਸਿਖਿ ਲੈ ਗੁਰਸਿਖੁ ਸਦਾਇਆ॥੩॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਮਨੁਖ ਜਨਮੁ ਸਫਲ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਟੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕਰਿ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪੱਖੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਖਣਾ ਕਰ ਕੇ ਚਰਨ ਧੂਰਿ ਮਸਤਕਿ ਤੇ ਲਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼ਬਦ ਧ੍ਯਾਨੁ ਲਾਇਕੇ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਸਚੀ ਰਹੁਰਾਸ ਸੁਣਨ ਦਾ ਨੇਮ ਕਰਦੇ ਹੈਨ। ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਵਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਧੰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਸਬਦ ਦੇ ਲੜ ਲਾਇਕੇ ਉਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈਸ। ਓਨਾਂ ਦੀ ਸਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤੁ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਰੀ ਪਵਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰੁ ਕਿਧਰੇ ਧਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨ ਜੋ ਕ੍ਰੋਧੁ ਚੰਡਾਲੁ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੀ ਕਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਅਗੋਂ ਮਿਠਾ ਬੋਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਹੰਕਾਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 1g8bhuv0pp9fyn8huodphulebtl6koa 250 75050 237441 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>18 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਦਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੦॥ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਖਤਾ ਚੰਦਨੁ ਵਾਸ ਵਣਾਸਪਤਿ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨਿ ਚੰਦਨ ਹੋਈ। ਫਲ ਵਿਣੁ ਚੰਦਨੁ ਬਾਵਨਾ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਬਿਅੰਤ ਸਦੋਈ। ਚੰਦਨੁ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨਹੁ ਚੰਦਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>18 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਦਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੦॥ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਖਤਾ ਚੰਦਨੁ ਵਾਸ ਵਣਾਸਪਤਿ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨਿ ਚੰਦਨ ਹੋਈ। ਫਲ ਵਿਣੁ ਚੰਦਨੁ ਬਾਵਨਾ ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਬਿਅੰਤ ਸਦੋਈ। ਚੰਦਨੁ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨਹੁ ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ਨ ਚੰਦਨੁ ਕੋਈ ਅਸਟੁਧਾਤੁ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ਹੋਇ ਪਾਰਸ ਪਰਸੇ ਕੰਚਨ ਜੋਈ। ਕੰਚਨੁ ਹੋਇ ਨ ਕੰਚਨਹੁਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਰਤੈ ਸਭਿ ਲੋਈ। ਨਦੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਗੰਗ ਸੰਗਿ ਸਾਗਰੁ ਸੰਜਮਿ ਖਾਰਾ ਸੋਈ ਬਗੁਲਾ ਹੰਸੁ ਨ ਹੋਵਈ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਜਾਇ ਖਲੋਈ। ਵੀਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਓਹੀ॥੧੦॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਐਸੇ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਏਹ ਲੱਖਣ ਹੈਨ ਇਕੁ ਇਕੁ ਭੀ ਜਿਸ ਦੇਸ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸਿਖੀ ਦਾਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸਭਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਜਿਸ ਬਨ ਮੇਂ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਸੋ ਸਭੇ ਰੁਖ ਸਫਲ ਅਫਲ ਚੰਦਨ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ ਪਰੁ ਆਪ ਚੰਦਨ ਨਿਫਲ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਤੇ ਪਾਪੀ ਪੁੰਨੀ ਸਭ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ। ਸਭਨਾ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਨ ਬਾਵਨ ਥੀਂ ਜੇਹੜਾ ਚੰਦਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਹੋਰ ਬਿਰਖਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਥੀਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਾਂਦੇ ਹੈਨ। ਹੋਰੁ ਅਸਟ ਧਾਤੁ ਜੋ ਪਾਰਸ ਨੂੰ ਪਰਸਦਾ ਹੈ ਸੋ ਸਭ ਸੋਨਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੰਚਨ ਹੋਰਸ ਧਾਤ ਨੂੰ ਕੰਚਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਨਦੀਆਂ ਨਾਲੇ ਜੇਹੜੇ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ, ਰੀਗਾ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੀ ਹੈ, ਪਰੁ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਖਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਗੁਲਾ ਹੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੰਸੁ ਨਹੀਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> o5whsk5e5cfbjen8aaeqw4bp21jcwic 250 75051 237442 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>16 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਨਾਵੀਂ ਚਲੀ॥੯॥ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੀਤੀ ਕਛੂ ਆਂਡਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਿ ਕਰਿ ਪਰਪਕੁ ਨਦੀ ਵਿਚ ਆਣੈ। ਕੂੰਜ ਰਿਦੈ ਸਿਮਰਣੁ ਕਰੈ ਲੈ ਬਚਾ ਉਡਦੀ ਅਸਮਾਣੈ। ਬਤਕ ਬਚਾ ਤੁਰਿਰਾ ਜਲ ਥਲ ਵਰਤੈ ਸਹਜਿ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>16 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਨਾਵੀਂ ਚਲੀ॥੯॥ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੀਤੀ ਕਛੂ ਆਂਡਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਿ ਕਰਿ ਪਰਪਕੁ ਨਦੀ ਵਿਚ ਆਣੈ। ਕੂੰਜ ਰਿਦੈ ਸਿਮਰਣੁ ਕਰੈ ਲੈ ਬਚਾ ਉਡਦੀ ਅਸਮਾਣੈ। ਬਤਕ ਬਚਾ ਤੁਰਿਰਾ ਜਲ ਥਲ ਵਰਤੈ ਸਹਜਿ ਵਿਡਾਣੈ॥ ਕੋਇਲ ਪਾਲੈ ਕਾਵਣੀ ਮਿਲਦਾ ਜਾਇ ਕੁਟੰਬ ਸਿਞਾਣੈ। ਹੰਸ ਵੰਸੁ ਵਸਿ ਮਾਨਸਰਿ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਚੋਗ ਚੁਗਾਣੈ। ਗਿਆਨਿ ਧਿਆਨਿ ਸਿਮਰਣਿ ਸਦਾ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਖੁ ਰਖੈ ਨਿਰਬਾਣੈ॥ ਭੂਤ ਭਵਿਖਹੁਂ ਵਰਤਮਾਨ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸੋਝੀ ਮਾਣੁ ਨਿਮਾਣੈ। ਜਾਤੀ ਸੁੰਦਰ ਲੋਕ ਨ ਜਾਣੈ॥੯॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਹੋਰੁ ਜੋ ਗੁਰੂ ਹੈਨ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਹੀ ਸਿਖ ਦੇ ਕੈ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛੁਡਾਇਕੈ ਵੈਰਾਗੁ ਦੱਸਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੁ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਿਆ ਕਰੋ, ਤੁਸਾਡੇ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਸਹਜੇ ਉਦਾਸੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੈਸੇ ਕਛੂ ਨਦੀ ਵਿਚ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਬਰੇਤੀ ਵਿਚ ਰਖਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਕਰ ਪਰਪੱਕ ਕਰਕੇ ਨਦੀ ਵਿਚ ਲੈ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਕੂੰਜ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਕੂੰਜ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦੇ ਹੈਨ, ਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਡਦੀ ਹੈ। ਬਤਕ ਦੇ ਆਂਡੇ ਕੁਕੜੀ ਦਿਆਂ ਆਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਰਲਾਇ ਰਖਦੇ ਹੈਨ, ਜਾਂ ਬਚੇ ਟੂਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਬਤਕ ਪਾਸ ਆਇ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਬਤਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗ ਟੁਰਦੇ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਕੜੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਭੀ ਲਗ ਟੁਰਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਮੁਰਗੀ ਪਿਛੇ ਲਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਥੇ ਤਲਾਉ ਕਿ ਨਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਤਕ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਤਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਬਤਕ ਦੇ ਭੀ ਵਿਚ ਠਿੱਲ ਪੈਂਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਮੁਰਗੀ ਫੇਰ ਆਇਕੈ ਕੱਲਰ ਨੂੰ ਫੋਲਣ ਲਗ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> h3nrowo71lxskqtxphxwm0lvv1ybtgq 250 75052 237443 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>22 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਲਜੁਰਾ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਡੇ ਤਪ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਾਧੇ ਜਾਂਦੇ, ਏਡੇ ਜੋਗ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਏਡੇ ਜੱਗ ਭੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>22 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਲਜੁਰਾ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਡੇ ਤਪ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਾਧੇ ਜਾਂਦੇ, ਏਡੇ ਜੋਗ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਏਡੇ ਜੱਗ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਅਜੇਹੇ ਵਿਵੇਕਵਾਨ ਭਗਤ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਦੁਰਲਭ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਵਚਨੁ ਕੀਤਾ, ਜੈਸੇ ਸੁਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸਾਧ ਪਰਾਹੁਣਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਓਸ ਦੀ ਵਡੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਕਰ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਅੰਨ ਦੇ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਪਾਣੀ ਜੁਗਤਿ ਨਾਲ ਭੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੁ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਅਸਾਡੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੈਸੇ ਹੋਰਨਾਂ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ, ਹੋਮ, ਤਪ, ਜੋਗ ਸਭ ਕਰਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਬਰਸਾਂ ਤੀਕ ਜਗ ਤੇ ਤਪ, ਹੋਮ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਕੇ ਵੰਡ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਅਗਨਿ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਦਗਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਟੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤੀਤ ਰਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੁਰਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਦੇ ਕੇ ਉਧਾਰੁ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਔਤਾਰ ਜਗਤ ਦੇ ਉਧਾਰ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਹੋਆ ਹੈ। ਜੇਹੜੇ ਤਾਂ ਰਿਖੀਸਰੁ ਮੁਨੀਸੁਰ ਗੋਸਟਾਂ ਕਰਕੇ ਉਧਾਰੁ ਕੀਤੇ ਹੈਨਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਗਿਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਪਰ ਜਿਤਨੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਆ ਹੈ, ਤੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ਸਭ ਦੇਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਆ ਹੈ ਓਹੁ ਭੀ ਸਭੇ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਪਰ ਜੇਹੜੇ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਹੈਨ ਤਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਉਂ ਥਾਉਂ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਚਾਰੁ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਹਾਂ॥੧੨॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> bn685m90tavf8y4fd6ms62o65esc8kp 250 75053 237444 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>20 20 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਯਾਰਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੧॥ ਤਥਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਗੁਰਮੁਖਿ ਇਕੀ ਪੌੜੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਭੋਈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ ਸਹਜ ਘਰਿ ਸਿਮਰਣੁ ਦਰਸਿ ਪਰਸਿ ਗੁਣ ਗੋਈ। ਲੋਹਾ ਸੁਇਨਾ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>20 20 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਯਾਰਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੧॥ ਤਥਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਗੁਰਮੁਖਿ ਇਕੀ ਪੌੜੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਭੋਈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ ਸਹਜ ਘਰਿ ਸਿਮਰਣੁ ਦਰਸਿ ਪਰਸਿ ਗੁਣ ਗੋਈ। ਲੋਹਾ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇਕੈ ਸੁਇਨਿਅਹੁ ਸੁਇਨਾ ਜਿਉਂ ਅਵਿਲੋਈ। ਚੰਦਨੁ ਬੋਹੈ ਨਿੰਮੁ ਵਣੁ ਨਿੰਮਹੁ ਚੰਦਨੁ ਬਿਰਖੁ ਪਲੋਈ। ਰੀਗੋਦਕ ਚਰਣੋਦਕਹੁ ਗੰਗੋਦਕ ਮਿਲਿ ਗੰਗਾ ਹੋਈ। ਕਾਗਹੁਂ ਹੰਸੁ ਸੁਵੰਸੁ ਹੋਇ ਹੰਸਹੁ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਵਿਰਲੋਈ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੰਸੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਕੂੜੁ ਸਚੁ ਨੀਰੁ ਖੀਰੁ ਵਿਲੋਈ। ਗੁਰ ਚੇਲਾ ਚੇਲਾ ਗੁਰ ਹੋਈ॥੧੧॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਜੋ ਹੈ ਵੀਹ ਵਿਸਵੇ ਬਹੁਤ ਹੈ ਤੇ ਚੌਥੇ ਗੁਣ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਵਿਰਲੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਕੇਹੜੇ ਹੈਨ ? ਜਾਗਤ ਜੋ ਸੋ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸ੍ਵਪਨ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸੁਖੋਪਤ ਜੋ ਹੈ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸਮਾਧਿ ਜੋ ਹੈ ਤੁਰੀਆ ਹੈ; ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਸਮਾਧਿ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ। ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਹਨ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਸਮਾਧਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਉਤਰਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਪਚ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ। ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸਮਾਧਿ' ਅਠੈ ਪਹਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹੈਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਾਸ ਬ੍ਰਿਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਓਹ ਇਕੀਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਸੋ ਭੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ। ਕਾਂਗ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲਕੈ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਗਦੇ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੀਤਿਆਂ ਨਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪੀ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਆਹਾਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਚੁ ਅਰੁ ਝੂਠ ਕਾ ਨਿਰਨਉ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸਿਖ ਭੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਇਕੈ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਜੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ॥੧੧॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3qjvmimu6n84yney1l50wf8ay4ns4vv 237593 237444 2026-09-27T09:31:13Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude><noinclude></noinclude>20 20 {{right|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ {{center|}}ਪਉੜੀ ਯਾਰਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੧॥ }}ਤਥਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਗੁਰਮੁਖਿ ਇਕੀ ਪੌੜੀਆਂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਭੋਈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ ਸਹਜ ਘਰਿ ਸਿਮਰਣੁ ਦਰਸਿ ਪਰਸਿ ਗੁਣ ਗੋਈ। ਲੋਹਾ ਸੁਇਨਾ ਹੋਇਕੈ ਸੁਇਨਿਅਹੁਂ ਸੁਇਨਾ ਜਿਉਂ ਅਵਿਲੋਈ। ਚੰਦਨੁ ਬੋਹੈ ਨਿੰਮੁ ਵਣੁ ਨਿੰਮਹੁ ਚੰਦਨੁ ਬਿਰਖੁ ਪਲੋਈ। ਰੀਗੋਦਕ ਚਰਣੋਦਕਹੁਂ ਗੰਗੋਦਕ ਮਿਲਿ ਗੰਗਾ ਹੋਈ। ਕਾਗਹੁਂ ਹੰਸੁ ਸੁਵੰਸੁ ਹੋਇ ਹੰਸਹੁਂ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਵਿਰਲੋਈ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੰਸੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਕੂੜ ਸਚੁ ਨੀਰੁ ਖੀਰੁ ਵਿਲੋਈ। ਗੁਰ ਚੇਲਾ ਚੇਲਾ ਗੁਰ ਹੋਈ॥੧੧ {{center|-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- }}ਤਿਰਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਜੋ ਹੈ ਵੀਹ ਵਿਸਵੇ ਬਹੁਤ ਹੈ ਤੇ ਚੌਥੇ ਗੁਣ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਵਿਰਲੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਕੇਹੜੇ ਹੈਨ ? ਜਾਗਤ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸ੍ਵਪਨ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸੁਖੋਪਤ ਜੋ ਹੈ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਅਰੁ ਸਮਾਧਿ ਜੋ ਹੈ ਤੁਰੀਆ ਹੈ; ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਸਮਾਧਿ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ। ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਹਠ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਸਮਾਧਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰੁ ਜੇ ਉਤਰਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਿਚ ਪਚ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ। ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸਮਾਧਿ' ਅਠੈ ਪਹਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਹੈਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਾਸ ਬ੍ਰਿਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਓਹੁ ਇਕੀਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਸੋ ਭੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ। ਕਾਂਗ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲਕੈ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਗਦੇ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੀਤਿਆਂ ਨਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਰੂਪੀ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਆਹਾਰੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਚੁ ਅਰੁ ਝੂਠ ਕਾ ਨਿਰਨਉ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਸਿਖ ਭੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਇਕੈ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਜੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ॥੧੧॥<noinclude></noinclude> sq5csv7nlhr50w61uhpj03z0xp23nlw 250 75054 237445 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 23 223 ਤਾਰੂ ਪਉੜੀ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੩॥ ਸਿਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟੁ ਤਾਰਿਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਾਲ ਸੁਭਾਇ ਉਦਾਸੀ। ਮੂਲਾ ਕੀੜੁ ਵਖਾਣੀਐ ਚਲਿਤੁ ਅਚਰਜ ਲੁਭਤਿ ਗੁਰਦਾਸੀ। ਪਿਰਥਾ ਖੇਡਾ ਸੋਇਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 23 223 ਤਾਰੂ ਪਉੜੀ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੩॥ ਸਿਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਤਾਰੂ ਪੋਪਟੁ ਤਾਰਿਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਾਲ ਸੁਭਾਇ ਉਦਾਸੀ। ਮੂਲਾ ਕੀੜੁ ਵਖਾਣੀਐ ਚਲਿਤੁ ਅਚਰਜ ਲੁਭਤਿ ਗੁਰਦਾਸੀ। ਪਿਰਥਾ ਖੇਡਾ ਸੋਇਰੀ ਚਰਣ ਸਰਣ ਸੁਖ ਸਹਜਿ ਨਿਵਾਸੀ। ਭਲਾ ਰਬਾਬ ਵਜਾਇਦਾ ਮਜਲਸ ਮਰਦਾਨਾ ਮੀਰਾਸੀ। ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲੁ ਸਹਗਲੁ ਭਲਾ ਰਾਮਾ ਡਿਡੀ ਭਗਤਿ ਅਭਿਆਸੀ। ਦਉਲਤ ਖਾਂ ਲੋਦੀ ਭਲਾ ਹੋਆ ਜਿੰਦ ਪੀਰੁ ਅਭਿਨਾਸੀ। ਮਾਲੋ ਮਾਂਗਾ ਸਿਖ ਦੁਇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਰਸਿ ਰਸਿਕ ਬਿਲਾਸੀ। ਸਨਮੁਖਿ ਕਾਲੁ ਆਸ ਧਾਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਰਗਹ ਸਾਬਾਸੀ। ਗੁਰਮਤਿ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਪਰਗਾਸੀ॥੧੩॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਸਾਖੀ ਪਹਿਲੀ ਚਲੀ {ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ} ' ਪੋਪਟ ਸਿਖ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬਰਸਾਂ ਦਸਾਂ ਦੀ ਆਰਜਾ ਉਸ ਦੀ ਹੈਸੀ। ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀਅਸ : ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਭੀ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਅਜੇ ਤੇਰੀ ਛੋਟੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਤੁਧ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਾਰ ਦਾ ਸੁਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਾਣਿਆ, ਤੈਨੇ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਥੋਂ ਜਾਤੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਬੋਲਿਆ: ਜੌ ਜੀ ਮੇਰੀ ਮਾਈ ਅਗਨਿ ਜਲਾਵਣ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਲਗੀ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਵਡੀਆਂ ਭੀ ਬਲੀਆਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭੌਂ ਆਇਆ ਜੋ ਮੈਂ ਭੀ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਭੀ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਮ੍ਰਿਤੂ ਦਾ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਕੀਤਾ: ਤਾਰੂ ਤੂੰ ਕੁਲਤਾਰੂ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ, ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਵਾਸ ਅੰਦਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3nq5lpxnq3pyr65yjlsa1reu6glej7m 250 75055 237446 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 21 ਪਉੜੀ ਬਾਰਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੨॥ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੰਧੀ ਕਛੁ ਬਚਾ ਨਦੀ ਵਿਚਿ ਗੁਰ ਸਿਖ ਲਹਰਿ ਨ ਭਉਜਲੁ ਬਿਆਪੈ। ਕੂੰਜ ਬਚਾ ਲੈਇ ਉਡਰੈ ਸੁੰਨਿ ਸਮਾਧਿ ਅਗਾਧਿ ਨ ਜਾਪੈ। ਹੰਸੁ ਵੰਸੁ ਹੈ ਮਾਨਸਰਿ ਸਹਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 21 ਪਉੜੀ ਬਾਰਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੨॥ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੰਧੀ ਕਛੁ ਬਚਾ ਨਦੀ ਵਿਚਿ ਗੁਰ ਸਿਖ ਲਹਰਿ ਨ ਭਉਜਲੁ ਬਿਆਪੈ। ਕੂੰਜ ਬਚਾ ਲੈਇ ਉਡਰੈ ਸੁੰਨਿ ਸਮਾਧਿ ਅਗਾਧਿ ਨ ਜਾਪੈ। ਹੰਸੁ ਵੰਸੁ ਹੈ ਮਾਨਸਰਿ ਸਹਜੁ ਸਰੋਵਰਿ ਵਡ ਪਰਤਾਪੈ। ਬਤਕ ਬਚਾ ਕੋਇਲੈ ਨੰਦ ਨੰਦਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਿਲਾਪੈ। ਰਵਿ ਸਸਿ ਚਕਵੀ ਤੇ ਚਕੋਰ ਸਿਵ ਸਕਤੀ ਲੰਘਿ ਵਰੈ ਸਰਾਪੈ। ਅਨਲ ਪੰਖਿ ਬਚਾ ਮਿਲੈ ਨਿਰਾਧਾਰ ਹੋਇ ਸਮਝੈ ਆਪੈ। ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੰਧਿ ਮਿਲਾਵਣੀ ਸਬਦੁ ਸੁਰਤਿ ਪਰਚਾਇ ਪਛਾਪੈ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੈ॥੧੨॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜੈਸੇ ਕਛੂ ਬਚੇ ਨੂੰ ਬਰੇਤੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਪੱਕ ਕਰਕੇ ਨਦੀ ਵਿਚ ਲਿਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਉਜਲ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਿਆਪਦੀ। ਕੂੰਜ ਬਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਮਰਨਿ ਕਰਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਉਡਦੀ ਹੈ। ਬਤਕ ਬਚੇ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿਚ ਲੈ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਕੋਇਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਾਵਣੀ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਅੰਬ ਬਿਰਖ ਤੇ ਲੈ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੰਦ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਕਹਾਂਵਦੇ ਸਨ; ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਬਾਸਦੇਵ ਦਾ ਮਿਲਾਪੁ ਹੋਇਆ ਫੇਰ ਖੱਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਕਰਕੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੋਝੀ ਦੇ ਕੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਪੱਕ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨ। ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੋਇਕੈ ਬਿਚਰਦੇ ਹੈਨ। ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਮਾਣੇ ਹੋ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਕਦੇ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਫੇਰ ਸਿਖਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਜੋ ਐਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੀਵ ਮੁਕਤ ਹੋਇਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ, ਸੋ ਅਗਲਿਆਂ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਵਿਰਲੇ ਸੁਣੀਦੇ ਹੈਨ, ਇਸ ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਦਰ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੇ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> lags8b8eydqotlp361nzh0jal9xwbub 250 75056 237447 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>24 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਵੈ ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ, ਤੇ ਮਨੁ ਰਾਗ ਦਵੈਖ ਤੇ ਸ਼ੁਧ ਕਰਣਾ। ਏਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਟਕ ਦਾ ਮੰਦਰੁ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਦਿਵਾਰ ਵਿਚ ਮੂਰਤਾਂ ਸੁਵਰਨ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>24 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਵੈ ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ, ਤੇ ਮਨੁ ਰਾਗ ਦਵੈਖ ਤੇ ਸ਼ੁਧ ਕਰਣਾ। ਏਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਟਕ ਦਾ ਮੰਦਰੁ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਦਿਵਾਰ ਵਿਚ ਮੂਰਤਾਂ ਸੁਵਰਨ ਦੀਆਂ ਤੇ ਨਗਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਸੀ। ਤੇ ਇਕਨਾ ਨੇ ਦੂਜੀ ਦੀਵਾਰ ਘੋਟਸੁਧ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸਭੈ ਮੂਰਤਾਂ ਓਸੇ ਵਿਚ ਭਾਸਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਤਾਂ ਤੇ ਰਿਦੇ ਸੁਧ ਵਿਚ ਸਭੇ ਗੁਣ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਵਰਤੇ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰੇ ਤੇ ਸਦਾ ਭਜਨ ਕਰੇ ਤੇ ਆਇਆਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਤੁਰਨ ਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾਇਕੈ ਪਹੁੰਚਾਇ ਆਵੈ। ਸਭਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰੇ। ਤਿਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ॥੧॥ ਅਗੇ ਮੂਲੇ ਕੀੜ ਦੀ ਸਾਖੀ {ਸਾਖੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ} ਮੂਲਾ ਕੀੜ ਭੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹੈ: “ਚੰਚਲੁ ਚੀਤੁ ਨ ਜਾਇ ਤਮਾਸੇ। ਜੂਏ ਜਾਇ ਨਾ ਖੋਲੇ ਪਾਸੇ। -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅਗਲੇ ਜੁਗਾਂ ਵਿਚ ਜੂਆ ਰਾਜੇ ਸਾਰਖੇ ਖੇਲਦੇ ਸਨ ਤੇ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਤੇ ਵੇਸ਼ਵਾ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ ਭੌਤਕ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਹੁਣ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਮਰਿਜਾਦਾ ਸਿਖੀ ਦੀ ਠਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਜੂਏ ਕਰ ਵਡੀਆਂ ਅਪਦਾ ਹੋਂਦੀਆਂ ਹੈਨ। ਜੋ ਸਿਖੁ ਹੋਵੈ ਸੋ ਜੂਏ ਤੇ ਵੇਸ਼ਵਾ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰੇ। ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇਵ ਰੂਪ ਕਰਕੇ ਜਾਣੇ ਤੇ ਸਬਦਿ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰੇ। ਰਾਗ ਪਾਇਕੈ ਸਬਦ ਨੂੰ ਗਾਵੇ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰੇ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਤਨ ਮਨ ਧਨ ਕਰ ਕੇ ਰੀਝਾਵੈ। ਕਈ ਸਿਖ ਦਿਨੇ ਆਵਨਿ ਕਈ ਸਿਖੁ ਰਾਤੀ ਆਵਨਿ। ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਰੀਝ ਨਾਲ ਛਕਾਵੈ, ਬਸਤ੍ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਦੇਵੈ। ਇਕ ਠੱਗ ਸੀ ਓਹੁ ਸਬਦੁ ਬਾਣੀ ਬਹੁਤੀ ਕੰਠ ਕਰਕੇ ਮੂਲੇ ਦੇ ਘਰਿ ਆਇਆ। ਮੂਲੇ ਨੇ ਬਹੁਤੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਤ ਨੂੰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3hq7w2pv4nftwpi3xzfvfynisqcjfwe 250 75057 237449 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 25 ਮੂਲੇ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਆਪਣੇ ਭੂਖਣ ਲਾਹ ਕੇ ਆਲੇ ਵਿਚ ਡੱਬਾ ਧਰਿਕੇ ਸੌਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਮੂਲਾ ਭੀ ਸੌਂ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਠਗੁ ਉਠ ਕੈ ਡਬਾ ਭੂਖਣਾ ਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਠ ਚਲਿਆ। ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਬਾਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਨੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 25 ਮੂਲੇ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਆਪਣੇ ਭੂਖਣ ਲਾਹ ਕੇ ਆਲੇ ਵਿਚ ਡੱਬਾ ਧਰਿਕੇ ਸੌਂ ਰਹੀ, ਤੇ ਮੂਲਾ ਭੀ ਸੌਂ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਠਗੁ ਉਠ ਕੈ ਡਬਾ ਭੂਖਣਾ ਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਠ ਚਲਿਆ। ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਬਾਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਨੂੰ ਤਾਲਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤਾਲੀ ਮੂਲੇ ਪਾਸ ਹੈਸੀ, ਜਾਂ ਓਥੋਂ ਫੇਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਡੱਬਾ ਬਾਹਰ ਹੀ ਛਡ ਆਇਆ। ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਰਮਣੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁੰਜੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਕਹਿਆ ਬਾਹਰਿ ਨ ਜਾਵਹੁ ਏਥੇ ਹੀ ਰਮਣੇ ਫਿਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਮਣਾ ਮੈਂ ਸੁਟ ਘੱਤਾਂਗਾ, ਨਾਲੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਵਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੁੰਜੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਨਾਲ ਹੋਇਕੈ ਤਾਲਾ ਖੋਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਡੱਬਾ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਿਆ। ਓਸ ਦੀ ਬਗਲ ਥੀਂ ਡੱਬਾ ਢਹਿ ਪਇਆ, ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੱਬਾ ਫੇਰ ਉਠਾਇ ਦਿਤਾ। ਝਲਾਂਘੁ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਦੀ ਸਿੱਖਣੀ ਉਨੀ ਤਾਂ ਵੇਖੇ ਭੂਖਣਾਂ ਦਾ ਡੱਬਾ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਨੂੰ ਲਗੀ ਪੁੱਛਣ, ਤਾਂ ਮੂਲੇ ਆਖਿਆ ਰਾਤੀਂ ਚੋਰ ਅਸਾਡੇ ਘਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਓਹੁ ਭੂਖਣ ਲੈ ਗਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਿਖੁ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਕੈ ਉਠਿ ਗਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਤ ਮੈਨੂੰ ਬਦਨਾਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਓਸ ਤ੍ਰੀਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੂਖਣ ਘੜਾਇ ਦਿਤੇ। ਸਾਹਿਬ ਮੂਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤੁਧ ਮੇਰਾ ਪੜਦਾ ਢਕਿਆ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪੜਦਾ ਗੁਰੂ ਢਕੇਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਰੂਪ ਜਾਣਨਾ! ਸਬਦੁ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਰਿਦਾ ਜਾਣ ਕੈ ਸ੍ਰਵਨ ਮਨਨ ਕਰਨਾ। ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇਗਾ॥੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ ਪ੍ਰਿਥਾ ਖੇੜਾ} ਪ੍ਰਿਥਾ ਤੇ ਖੇੜਾ ਸੋਇਨੀ ਜਾਤ ਦੇ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੈਸਨਿ, ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆਏ। ਅਗੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਆਇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਦਾ ਮਨੁ ਇਕਾਗਰ ਹੋਇ ਗਇਆ। ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਜਿਸ ਕਾਮਨਾ ਵਾਸਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ ਸੌ ਮੰਗੋ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਰਖੀਏ ਤੇ ਏਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੋ ਜੁ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਸਾਰ ਜਾਣਕੇ ਅਸੀਂ ਮੰਗੀਏ ਕਛੁ ਨਹੀਂ। ਬਚਨੁ ਹੈ:- “ਅਣਮੰਗਿਆ ਦਾਨੁ ਦੀਜੈ ਦਾਤੇ ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ। {ਪੰਨਾ ੪੩੭} ਤੇਰੀ ਭਗਤਿ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨਿਖੁਟਦੇ ਨਹੀਂ, ਅਗੇ ਭੀ ਸਿਖ ਖਾਇਕੇ ਆਏ ਹੈਂ ਤੇ ਹੁਣ ਭੀ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਅਗੇ ਭੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7q0jx4zhehewr9t9atkgl1y6px11n26 250 75058 237448 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 19 ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਜਾਇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਗਦਾ। ਹੰਸਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬਗੁਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਰਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਾਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 19 ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਜਾਇ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਚੁਗਦਾ। ਹੰਸਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਬਗੁਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਰਾਂ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੋਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਜਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ ਜੋ ਇਕੀਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਚ ਹੈਨਿ, ਤੁਰੀਆ ਗੁਣ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਜੇ ਕੁਸੰਗੀ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰ ਕੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੇ ਵਿਖਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਭੀ ਹੈਨਿ ਤੇ ਓਥੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਂਦਾ ਤਾਂ ਓਥੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਫੇਰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਆਣਿ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਕੰਚਨ ਹੋਰਸ ਨੂੰ ਕੰਚਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਨ ਕਰਿ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਂਸ ਦੇ ਵਿਚ ਚਾਰ-ਵਿਕਾਰ ਹੈਨਿ ਸੋ ਚੰਦਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਕੁ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਵਿਚੋਂ ਪੋਲਾ ਹੈ, ਤੀਜਾ ਵਿਚ ਗੰਢਾਂ ਹੈਨਿ, ਚੌਥਾ ਵਰਨ ਦੋਖੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਬਾਂਸ ਨਾਲ ਖਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਜਲਦੇ ਹੈਨ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਣਸਪਤੀ ਭੀ ਜਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੁ ਗੁਰੂ ਸਿਖ ਚੈਤੰਨ ਹੈਨ, ਆਪਣੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਜੋ ਸਾਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਖੋਟੀ ਬ੍ਰਿਤੀ ਛੋਡ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੀ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਸੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਫੇਰ ਉਹ ਕੁਸੰਗ ਵਿਚ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ॥੧੦॥ वें Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 2rq10un3q7xtcse4yo3nxxt84tl5zqs 250 75059 237450 2026-09-27T08:16:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 17 ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ, ਪਿਛਲਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸੁ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਤੇ ਮੀਰਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਜਨਮੁ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨ, ਪਰੁ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰਮੁਖਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 17 ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ, ਪਿਛਲਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਆਸੁ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਤੇ ਮੀਰਾਂ ਦੇ ਮੁਰੀਦਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਜਨਮੁ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨ, ਪਰੁ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਓਹੁ ਭੀ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ ਸਿਖ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ ਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਤਰਦੇ ਹੈਨ ਪਰ ਵਿਖਾਈ ਫੇਰ ਵਿਖਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ। ਕੋਇਲ ਆਂਡੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਣੀ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿਚ ਪਾਇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰੁ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਪਾਸ ਆਨ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਇਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੋਇਲ ਨੂੰ ਜਾਇ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਬਦੁ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਿਵੇਂ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬਗੁਲਿਆਂ ਨਾਲ ਉਡ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸਰਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਓਥੇ ਓਨਾਂ ਦੀ ਚੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਮੋਤੀ ਆਣ ਚੁਗਦੇ ਹੈਨ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਵਿਖਈਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਤਿਆਗ ਕੇ ਫੇਰ ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਬਣਾਇ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਨਿਤ ਸਿਖ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਸਿਮਰਣ ਕਰਦੇ ਹੈਨ, ਵਿਚੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਹੋ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਫਲ ਤਰੋਵਰ ਥੀਂ ਰਸ ਪੀ ਕੇ ਪ੍ਰਪੱਕ ਹੋ ਕੇ ਨਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿਖ ਜਗਤ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ ਭਵਿਖ ਵਰਤਮਾਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਣਾਂਵਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਿਮਾਣੇ ਹੋ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨ। ਓਹੁ ਜਾਤੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈਨ, ਪਿਛਲਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਰਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਲਖਾਂਵਦੇ ਨਹੀਂ॥੯॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> mjwrliqxbjs0qo57f7lz80p6ohmfshy 250 75060 237451 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>28 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਛੁਡਾਓ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਗੁਰ ਪੀਰ ਆਖਣਗੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਰੋਗ ਹੈਸਨਿ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਂ ਜੁ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਭਜਨੁ ਕਰਹੁ, ਪਰਮੇਸਰ ਨਮਿਤ ਦਾਨੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>28 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਛੁਡਾਓ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਗੁਰ ਪੀਰ ਆਖਣਗੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਰੋਗ ਹੈਸਨਿ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਂ ਜੁ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਭਜਨੁ ਕਰਹੁ, ਪਰਮੇਸਰ ਨਮਿਤ ਦਾਨੁ ਦੇਵਹੁ, ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਹੁ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਅਸਾਡਾ ਕਹਿਆ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ ਸੇ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਜਾਣਦੇ ਸੇ, ਹੁਣ ਭੀ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ। ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਏਂ ਪਾਸੇ ਦੇਖੋਗੇ, ਓਥੇ ਅਗੇ ਕੁਟੰਬੀ ਮਾਰੀਦੇ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤਾਂ ਓਹੁ ਆਖਣਗੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ ਫੇਰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅਗੇ ਹੱਥ ਅਡੋਗੇ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੂੰ ਅਸਾਨੂੰ ਬਖਸ਼ੁ। ਜਿਵੇਂ ਚੋਰ ਨੂੰ ਪਕੜਕੇ ਅਨ੍ਹੇਰੀ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਪਾਇ ਦੇਈਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸਾਂ ਕੀਂ ਰੋਜ਼ੇ ਬਰ੍ਤ ਕਰਾਈਅਨਿਗੇ। ਜੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਰਦਾਨਾ ਹੋਵੈਂ ਤਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗੁ ਕਰੈਂ, ਤੇ ਸਬਦੁ ਪਾਇਕੋ ਰਾਗ ਨੂੰ ਗਾਵੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਅਸੀਂ ਦੁਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਉਸ ਆਖਿਆ: ਜੀ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸਾਡੀ ਰਜਾਇ ਹੋਵੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਤੇਰਾ ਨਾਉ ਅਸਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਰਖਿਆ ਹੈ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਭਜਨੁ* ਕਰੁ, ਤੇਰੇ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਦੀ ਭੀ ਤੇ ਤੇਰੀ ਭੀ ਅਸੀਂ ਖਬਰ ਲੇਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਮਰਦਾਨਾ ਬਾਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ:- “ਪੰਜਿ ਨਿਵਾਜਾ ਵਖਤ ਪੰਜਿ ਪੰਜਾ ਪੰਜੇ ਨਾਉ ॥ ਪਹਿਲਾ ਸਚੁ ਹਲਾਲ ਦੁਇ ਤੀਜਾ ਖੈਰ ਖੁਦਾਇ॥ ਚਉਥੀ ਨੀਅਤਿ ਰਾਸਿ ਮਨੁ ਪੰਜਵੀਂ ਸਿਫਤਿ ਸਨਾਇ॥ ਕਰਣੀ ਕਲਮਾ ਆਖਿ ਕੈ ਤਾ ਮੁਸਲਮਾਣੁ ਸਦਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਜੇਤੇ ਕੂੜਿਆਰ ਕੂੜੈ ਕੂੜੀ ਪਾਇ॥੩॥ " {ਪੰਨਾ ੧੪੧} ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ ਮਰਦਾਨਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਨਿਵਾਜ ਸਚੁ ਕਮਾਵਣਾ। ਦੂਜੀ ਨਿਵਾਜ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਖਾਵਣੀ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰ ਕੁਹਣਾ, ਹਲਾਲੁ ਕਰਣਾ। ਤੀਜਾ ਸਭਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਚਿਤਵਣਾ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਨਮਿਤ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ। ਚੌਥੇ ਸੁਧ ਮਨਸ ਰਖਣਾ, ਕਿਵੇਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਜੈ ਸ੍ਵਾਸ ਹੈਨਿ ਸੋ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਸਿਫਤ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਫਤਿ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਣੇ। ਆਯੂ ਭਲਿਆਂ * ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰ ਨਵੇਂ ਹਨ, ਪੋਥੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 10nk1xy1fj2lgyu1wxnerc982o0xyjl 250 75061 237452 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 31 ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 31 ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ, ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਲਗੇ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ! ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ: ਬਾਬਾ ਜੀ ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ: ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: “ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary 99 {ਪੰਨਾ ੬੧} NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> cxj3f6xxe83i7zuljisqymtnngnq6bu 237591 237452 2026-09-27T09:22:14Z Kirandeep Kaur43 2779 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 237591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" /></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 31 ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: “ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary 99 {ਪੰਨਾ ੬੧} NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 5upfcixp6b8nrioyryo67gfy5sjc5uz 237595 237591 2026-09-27T10:42:46Z Jaswinder Kaur Poohla 2781 237595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: “ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary 99 {ਪੰਨਾ ੬੧} NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> lfkm7ee349sutp2aggcok4y81w1t4et 237596 237595 2026-09-27T10:48:20Z Jaswinder Kaur Poohla 2781 237596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}} {{rule}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: “ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ {ਪੰਨਾ ੯੯੧}<noinclude></noinclude> 0tc8p4ze369wpbiqmkdt2f2ennlql09 237597 237596 2026-09-27T10:58:51Z Jaswinder Kaur Poohla 2781 237597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kirandeep Kaur43" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}} {{rule}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨਿ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: {{Block center|<poem>“ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥</poem>}} {ਪੰਨਾ ੯੯੧}<noinclude></noinclude> 6gsbmadg2nj74cm0gypmt1jvvto8czy 237598 237597 2026-09-27T11:14:52Z Jaswinder Kaur Poohla 2781 /* ਸੋਧਣਾ */ 237598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jaswinder Kaur Poohla" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}} {{rule}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨਿ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: {{Block center|<poem>“ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ {{right|{ਪੰਨਾ ੯੯੧}}}</poem>}}<noinclude></noinclude> gk1fsyaqz7k43uo7t87zd930rr84m1e 237599 237598 2026-09-27T11:17:07Z Jaswinder Kaur Poohla 2781 237599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jaswinder Kaur Poohla" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}} {{rule}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨਿ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: {{Block center|<poem>“ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ {{right|(ਪੰਨਾ ੯੯੧)}}</poem>}}<noinclude></noinclude> 453nxj3bfyojrqdu3b3crt311lpky0h 250 75062 237453 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 29 29 ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ। ਏਹੋ ਕਲਮਾਂ ਹੈਨਿ, ਜੇ ਇਉਂ ਵਰਤੇਂਗਾ ਤਾਂ ਦੋਜਕੁ ਨ ਜਾਵੇਗਾ॥੪॥ , ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪ੍ਰਿਥੀ ਮੱਲੂ, ਰਾਮਾ ਡਿਡੀ} ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲੁ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 29 29 ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ। ਏਹੋ ਕਲਮਾਂ ਹੈਨਿ, ਜੇ ਇਉਂ ਵਰਤੇਂਗਾ ਤਾਂ ਦੋਜਕੁ ਨ ਜਾਵੇਗਾ॥੪॥ , ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪ੍ਰਿਥੀ ਮੱਲੂ, ਰਾਮਾ ਡਿਡੀ} ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲੁ ਸਹਗਲੁ ਤੇ ਰਾਮਾ ਡਿਡੀ ਏਹ ਭੀ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਜੀ ਥੀਂ ਵਰੁਸਾਣੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਓਸ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਅਸਾਂਨੂੰ ਇਜੇਹਾ ਸੁਖਾਲਾ ਰਾਹੂ ਦੱਸੋ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬਿਸਨ ਨਾਲਿ ਇਕ ਰੂਪ ਹੋਈਐ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿਆ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਤਪੁ ਹੈ ਜੋ ਨੰਗਾ ਰਹਿਣਾ, ਭੁੱਖਾ ਮਰਣਾ, ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਭੀ ਜੋ ਸਹਕਾਮ ਹੈਨਿ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਧਾਂ ਸਿਧਾਂ ਫੁਰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜੋ ਨਿਹਕਾਮ ਹੈਨਿ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਦਾ ਯੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ, ਏਹੁ ਤਪੁ ਕਰਣਾ ਕਠਨ ਹੈ। ਬਹੁਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਫੁਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰੋ, ਤੁਸਾਡਾ ਤੁਰਤ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕਹਿਆ ਜੀ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਸੀ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਅਰੁ ਭਗਤਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਅੱਖੀ ਨੌਂ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣਾ, ਤੇ ਕਰਨਾ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਉਸਤਤਿ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣਾ, ਤੇ ਹਥਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਜਾਰੀ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣਾ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਤੇ ਕੁਸੰਗ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣਾ', ਤੇ ਅੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਪੋਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗਿਰੰਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ ਵਲਿ ਜੋੜਨਾ ਤੇ ਰਸਨਾ ਨੂੰ ਝੂਠ ਥੀਂ ਮੋੜਕੇ ਮਿਠੇ ਬੋਲਣ ਤੇ ਸਿਫਤ ਵਲਿ ਜੋੜਨਾ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲਿ ਜੋੜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵਣਾ। ਏਹੁ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਜੋ ਪੁਰਖੁ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਨਾਮ ਵਲਿ ਕਿ ਬਾਣੀ ਵਲਿ ਧਿਆਨੁ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬਾਰੰਬਾਰ ਹਟਾਇਕੈ ਤੇ ਨਾਮ ਵਲਿ ਜੋੜਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਥੱਕਣਾ ਜੇ ਮਨੁ ਤਾਂ ਜੁੜਤਾ ਨਹੀਂ। ਏਸੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਕਾਵਣਾ, ਜਿਉਂ ਕਰ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਸਾਲਾ ਖਵਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਖਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟ ਸੁੱਟ ਘੱਤਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਖੁਲਾਵਣ ਵਾਲਾ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਭਾਉ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਹਥੁ ਪਾਈ ਰਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਥੱਕ ਕੇ ਮਸਾਲਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਖੁਲਾਵਣ ਵਾਲਾ ਓਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੋੜਾ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਭੀ ਸੁਟ ਘੱਤਦਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> aizbvsvmmeft06gzwajkfhhzhwzs7ye 250 75063 237454 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 33 ਆਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ। ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਫੇਰ ਖਾਨ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜੀ ਅਸਾਂ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਕਹਿਆ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 33 ਆਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ। ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਫੇਰ ਖਾਨ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜੀ ਅਸਾਂ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਕਹਿਆ ਜੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਛੋਡ ਕੇ ਤੁਸਾਡੀ ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਰਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਖਾਨ ਦੀ ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਕਹੋ ਤਾਂ ਰਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜੁ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹੁ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਜੋ ਪੰਜ ਵਰਸ ਖਾਨੁ ਇਥੇ ਹੋਰੁ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੋਡ ਕੈ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਵੈਗਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵੇਗੀ॥੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਲੋ ਮਾਂਗਾ} ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਤੇ ਮਾਂਗਾ ਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਕਥਾ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ, ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਰੋਗੇ, ਜੈਸੇ ਅਗਨਿ ਤਾਪਨਾ ਤੇ ਜਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਸੀਤੂ ਉਸਨ ਸਹਾਰਨਾ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਇਣ ਆਦਿਕ ਬ੍ਰਤ ਕਰਨੇ, ਤੇ ਭੂਮ ਦਾ ਭ੍ਰਮਨਾ, ਤੇ ਕੰਦਮੂਲ ਦਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਏਹੁ ਸਭ ਕਠਨ ਕਰਮ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਰੁਚਿ ਸੋਂ ਗਾਵਣਾ ਸੁਣਨਾ, ਏਹ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈਨਿ। ਏਹ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ ਅਰੁ ਫਲੁ ਇਸ ਦਾ ਵਡਾ ਹੈ ਤੇ ਖੋਚਲ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਮਾਲੋਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਜੇਹੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇਹਾ ਫਲੁ, ਜੋ ਵਡੀ ਮਜੂਰੀ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਵਡਾ ਫਲੁ ਪਾਏਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੁ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਫਲੂ ਵਡਾ ਹੈ, ਏਹੁ ਅਸਾਡੇ ਸਮਝ ਵਿਚ ਕੈਸੇ ਆਵੇ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਲਕੜੀ ਹਾਰੇ ਲਕੜੀਆਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਪਾਂਡੀ ਪੰਡਾਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹਨ ਸੋ ਮਜੂਰੀ ਵਡੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਫਾ ਥੋੜਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਲੂਣ ਅੰਨ ਦੀ ਹੱਟੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਮਜੂਰੀ ਓਨਾਂ ਦੀ ਥੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਫਾ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਾਫ ਤੇ ਬਜਾਜ ਓਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਭੀ ਮਜੂਰੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> nobkbthj57xpv8kejf9z2iewjjqn1e9 250 75064 237455 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>34 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈਨਿ, ਭੂਖਣਾਂ ਤੇ ਰੁਪਯਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਵਾਹਰੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>34 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈਨਿ, ਭੂਖਣਾਂ ਤੇ ਰੁਪਯਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਵਾਹਰੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਸਿਖਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਹੋਰੁ ਜੋ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਣਨ ਕਰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਿਛੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ, ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਤਾਂ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰੇ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠ ਕੇ ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਕੈ ਸੁਣੇ, ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਫੇਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਨਾਂ ਥੀਂ ਐਸਾ ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਰਸੁ ਆਵੈ, ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨ। ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਵਨਿ, ਤੇ ਆਏ ਗਏ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਕਾਲੂ ਖੱਤ੍ਰੀ} ਕਾਲੂ ਖਤ੍ਰੀ ਆਸਾ ਧਾਰਿ ਕੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਸਨਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵੇਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪਿਠ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੇ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ, ਸੋ ਸਨਮੁਖ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠਕੇ ਸੁਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਦਾ ਸਾਖੀ ਹੋਵੈ। ਚਾਰ {੪} ਸਾਖੀਆਂ ਸਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੁ ਜੀ ਓਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ਇਕੁ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਇਕੁ ਕਰੁਨਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਉਪੇਖਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਾਵਹੁ ! ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਏਹੁ ਜੀਉ ਕਹੇ ਜੁ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਖ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੋਵਨਗੇ ਜੇਹੜੇ ਇਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੇ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤ੍ਰ ਕਰ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੁਖ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਜੋ ਕੁਛ ਧਨ ਹੋਵਸੁ ਕੈ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 0fk6d6dedp8f1ip4rshetqn6gfrqbwu 250 75065 237456 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>32 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ- ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਏਹੁ ਪੰਜਾਂ ਤਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਤਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਤਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>32 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ- ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਏਹੁ ਪੰਜਾਂ ਤਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਤਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਤਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਦੀ ਸੰਤਾਂ ਸੋਝੀ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਾਖੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਬਉਰਾ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਮੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਆਗੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਭੇਦੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੈਸੇ ਤਰੰਗ ਮੈਂ ਜਲੁ ਇਕੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸਰੀਰਾਂ ਮੈਂ ਸੱਤਿਆ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਦਾ ਮੈਂ ਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਇਹੁ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਾ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਦੇਹ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਦੇਹ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੇਹ ਦਾ ਸਾਖੀ ਨਿਆਰਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਸੁਣ ਕੈ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ: ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾਇ ਦਾ ਵਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰੁ ਇਕੁ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਖਿਜ਼ਰੁ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਭੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲੁ ਤੇ ਵਰਨੁ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ। ਇਕ ਵੇਰੀ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਖਿਜ਼ਰ ਬਣਾਈਐ। ਤਾਂ ਖਾਨੁ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਈਐ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠ। ਜਿਤਨੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਦਾਰਥ ਹੈਨਿ, ਸਭ ਜਲ ਮਈ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਵਿਚ ਜੋ ਦਵਤਾ ਸ਼ਕਤਿ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਰਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ' ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਫੇਰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਦੇ ਅਗੇ ਦ੍ਰਿੜ ਰਖੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਵਰਨ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਮੈਂ ਭੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਅਜੁ ਹੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦਰਸਨੁ ਖਿਜ਼ਰ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਬ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਖਾਨ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਵਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਇਆ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਵਡੇ ਰਤਨ ਲਿਆਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਜਾਲਾ ਹੋਇ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਲਗਾ ਤੇ ਰਤਨ ਭੇਟ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਖਾਨ ਜੀ! ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> lx58q9uxjn0i3ow3vi943r6wyjs1m4o 250 75066 237457 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>30 50 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਸਾਲਾ ਖਵਾਇਕੇ ਜਾਂ ਕਾਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਘੋੜੇ ਦਾ ਰੋਗੁ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਹਟਾਂਵਦਾ ਤੇ ਸਬਦ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਜੋੜਦਾ ਰਹੇ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>30 50 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਮਸਾਲਾ ਖਵਾਇਕੇ ਜਾਂ ਕਾਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਘੋੜੇ ਦਾ ਰੋਗੁ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾਸ਼ਨਾ ਵਲੋਂ ਹਟਾਂਵਦਾ ਤੇ ਸਬਦ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਜੋੜਦਾ ਰਹੇ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਮਝ ਦੇਵੈਗਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਰੋਗੁ ਕਾਟੀਐਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੇ ਏਹੋ ਬਚਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ ਲੀਤਾ ਜਿਥੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੋਵੈ ਤਿਥੇ ਤੁਰ ਜਾਵਨਿ। ਨਾਲੇ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ, ਸਾਥ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕਲਿਆਣ ਹੋਆ॥੫॥ ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ' {ਦੌਲਤ ਖ਼ਾਂ ਲੋਦੀ} ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਦੀ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਓਸ ਜਾਗਾ ਦਾ ਸਿਰਦਾਰੁ ਸੀ ਤੇ ਜੈਰਾਮ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਬਹੁਣੋਈ ਸੀ, ਓਸ ਦਾ ਮੋਦੀ ਖਾਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਓਥੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਗਏ ਤਾਂ ਜੈਰਾਮ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮੋਦੀ ਖਾਨੇ ਦਾ ਕੰਮੁ ਬਾਬੇ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਆ। ਬਾਬੇ ਦੇ ਅਗੇ ਸਭੇ ਵਟੇ ਆਣਿ ਰਖੇ। ਜਦ ਬਾਬੇ ਪਾਉ ਦਾ ਵੱਟਾ ਡਿਠਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਧੰਨੁ ਏਹੁ ਵੱਟਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹ ਆਪ ਨੂੰ ਘੱਟਿ ਸਦਾਇਆ ਹੈ। ਪੈਰ ਜੋ ਸਭਨਾ ਅੰਗਾਂ ਥੀਂ ਨੀਵੇਂ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਪੂਜਾ ਹੋਰਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਤ ਓਸ ਸ਼ਹਰ ਆਵਨਿ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਤੀਕ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਦਉਲਤ ਖਾਂ ਦੇ ਖਰਚ ਨਾਲੋਂ ਭੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਨਮਿਤ ਖ਼ੈਰਾਇਤ ਬਹੁਤ ਹੋਵੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਖਾਨ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਜੋ ਹੈਸੀ ਜਾ ਕੈ ਖਾਨ ਪਾਸ ਪੁਕਾਰਿਆ: ਜੀ ਜੈਰਾਮ ਦਾ ਜੋ ਸਾਲਾ ਇਕੁ ਆਇਆ ਹੈ; ਅਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਧਨੁ ਜੋ ਹੈਸੀ ਸਭ ਫਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁਟਾਇ ਦਿਤਾ ਹੈ ਸੀ। ਸਿਪਾਹ ਦਾ ਖਰਚੁ ਸੌ ਰੁਪਯਾ ਰੋਜ਼ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੈਰਾਇਤ ਪੰਜ ਪੰਜ ਸੈ ਰੁਪਯਾ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਜਾ ਖਾਨ ਨੇ ਜੈਰਾਮ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੁਧ ਅਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਧਨੁ ਖਰਚੁ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਦਿਵਾਨ ਨਾਲ ਲੇਖਾ ਕਰੋ, ਜੈਰਾਮ ਨੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਖਾਨੁ ਲੇਖਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਲੇਖਾ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਜਬ ਬਾਬੇ ਪਾਸੋਂ ਲੇਖਾ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਦਸੂਣੇ ਪਦਾਰਥ ਸਭੇ ਘਰਿ ਵਿਚ ਭੀ ਪਏ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਿਤਨੀ ਖਾਨ ਥੀਂ ਮਾਇਆ ਲੀਤੀ ਹੈ ਓਹੁ ਭੀ ਖਾਨ ਦੇ ਖਰਚ ਲਗੀ ਹੈ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪੱਯਾ ਵਧੀਕ ਭੀ ਖਾਨ ਵਲਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary ਤਾਂ NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> g3xutzkm10hbyg6eie098lt1al3cc18 250 75067 237458 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 55 35 ਵਿਦਿਆ ਕੈ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਮ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕੈ ਵੰਡ ਖਾਵੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਬੁਧਿ ਹੋਵਸੁ ਉਸ ਕਰਿਕੈ ਭੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਕਰੁਨਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 55 35 ਵਿਦਿਆ ਕੈ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਮ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕੈ ਵੰਡ ਖਾਵੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਬੁਧਿ ਹੋਵਸੁ ਉਸ ਕਰਿਕੈ ਭੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਕਰੁਨਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਜੁ ਆਪ ਥੀਂ ਧਨ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਬੁਧਿ ਕਰਿਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਅਥਵਾ ਬਲ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਕੈ ਪੁਤਰ ਸਮਾਨ ਜਾਣੈ। ਓਸ ਨਾਲਿ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੈ, ਗਰਬੁ ਨ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਕਰੁਣਾ ਹੈ। ਤੇ ਮੁਦਤਾ ਕਿਸ ਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਆਪ ਥੀਂ ਜੋ ਬੁਧਿ ਕਰਕੈ, ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਵਡਾ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਸੁਣਕੇ ਦੇਖਕੈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਆਖੈ ਧੰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਜੁ ਐਸੇ ਭੀ ਸਿਖ ਕੀਤੇ ਹੈਸੁ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਸੁਣਕੈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਹੀ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਨਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾ ਕਰੈ। ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਪੇਖਿਆ ਓਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੁ ਆਪਣੀ ਬੁਧਿ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੈ। ਪਰੁ ਜੋ ਸਤਿ ਕਰਕੇ ਮੰਨੇ ਓਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭੀ ਉਪਦੇਸ ਦੇਵੈ ਅਰੁ ਜੋ ਨਾ ਮੰਨੈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਠੁ ਨ ਕਰੈ। ਜਾਣੈ ਜੁ ਏਸ ਦੀ ਪਰਾਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੇ। ਜਦ ਏਹ ਵਚਨ ਭਾਈ ਕਾਲੂ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਣ ਲਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਭੀ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਹੋਰਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਭੀ ਓਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ॥੮॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> nl3vtsv4b5yb4yr4f0foxwu8n883h97 250 75068 237459 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>26 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , ਖਾਵਨਿਗੇ। ਅਸਾਨੂੰ ਏਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੈ ਜੁ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਅਸਾਨੂੰ ਮਿਠਾ ਲਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਆਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਹੋਵੈ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਰਹੀਏ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਸਾਡੇ ਚਰਨ ਸਾਧ ਸੰਗਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>26 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , ਖਾਵਨਿਗੇ। ਅਸਾਨੂੰ ਏਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੈ ਜੁ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਅਸਾਨੂੰ ਮਿਠਾ ਲਗੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਗਣ ਦੀ ਆਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਹੋਵੈ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਰਹੀਏ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਸਾਡੇ ਚਰਨ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ, ਤੁਸਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲਾ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਟੁਰ ਜਾਵਣਾ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਵਿਚ ਭੇਦੁ ਨਹੀਂ ਜਾਨਣਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਅਥਿਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਹੋ, ਸਰੀਰ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਹੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਮੇਰਾ ਰਿਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲਿ ਮਿਲੋਗੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਭੀ ਵਿਛੁੜੋਗੇ ਤੇ ਜੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਮਿਲੋਗੇ ਤਾਂ ਵਿਛੜੋਗੇ ਨਹੀਂ॥੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਰਦਾਨਾ} ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਰਾਇ ਭੋਏਂ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਇਕ ਡੂੰਮ ਆਇਕੈ ਰਬਾਬੁ ਵਜਾਇਆ ਤੇ ਰਾਗੁ ਅਲਾਪਿਆ, ਤਿਸ ਦਾ ਰਾਗੁ ਸੁਣਿ ਕੈ ਮਨੁ ਇਕਾਗਰ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਭਾਈ ਤੇਰਾ ਨਾਉਂ ਕਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਜੀ ਮੇਰਾ ਨਾਉਂ ਦਾਨਾ ਮੀਰਾਸੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਰਬਾਬੂ ਭਲੀ ਵਜਾਇੰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਭਲੀ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਪਰੁ ਜੇ ਤੂੰ ਅਸਾਡੀ ਸੰਗਤ ਕਰੇਂ ਤੇ ਏਹ ਰਾਗ ਸਬਦ ਪਾਇਕੈ ਗਾਵੈਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਦੀਨ ਦੁਨੀ ਵਿਚ ਉਧਾਰ ਕਰੀਏ। ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ: ਜੀ ਅਸੀਂ ਧਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਗ ਸੁਣਾਇਕੈ ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਧੀਆਂ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਗੁਜ਼ਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਪੰਜ ਵੇਲੇ ਨਿਮਾਜ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੀਹ ਰੋਜੇ ਰਮਜ਼ਾਨ ਨੂੰ ਰਖਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਦੀਨ ਦਾ ਭਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਉਦਾਸੀ ਕੀਤੀ ਚਾਹਨਾ ਹੈਂ ਅਸੀਂ ਜੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲਿ ਲਗਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਜੋ ਕੁਟੰਬੀ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸਭ ਭੁਖ ਨਾਲਿ ਮਰ ਜਾਵਨਿਗੇ ਤੇ ਅਗੋਂ ਨਿਵਾਜ ਰੋਜਾ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੀਨ ਭੀ ਤੇ ਦੁਨੀ ਭੀ ਅਸਾਡੇ ਦੋਵੈਂ ਜਾਵੈਂਗੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਧਾਰੁ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋਗੇ ? ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ: ਦਾਨਿਆਂ ਤੂੰ ਦਿਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ? ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਈਸ਼੍ਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਏਹੁ ਦਿਵਾਨਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰੂ ਚੁੱਕ ਲੀਤਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> t0qivow5m8qstnqc6nebdbmazhwvbzn 250 75069 237460 2026-09-27T08:16:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 27 ਜੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਜਾ ਤੁਧ ਕਹਿਆ ਜੋ ਨਿਵਾਜ ਰੋਜਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਆਖ ਵੇਖਾਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਤੇ ਰੋਜੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤਨੇ ਵੇਲੇ ਨਿਮਾਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 27 ਜੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਜਾ ਤੁਧ ਕਹਿਆ ਜੋ ਨਿਵਾਜ ਰੋਜਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਆਖ ਵੇਖਾਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਤੇ ਰੋਜੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤਨੇ ਵੇਲੇ ਨਿਮਾਜ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਂਵਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਉਸ ਡੂਮ ਆਖਿਆ ਜੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਰੋਜ਼ੇ ਦਾ ਅਰਥ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਇਤਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪੰਜ ਵੇਲੇ ਨਿਮਾਜ ਨਿਤ ਆਂਵਦੀ ਹੈ, ਇਕੁ ਮਹੀਨਾ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਨਿਤ ਵਰਸ ਦੇ ਵਰਸ ਜਗਤੁ ਵਿਚ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਹੋਰਸ ਵੇਲੇ ਨਿਮਾਜ ਤੇ ਰੋਜ਼ੇ ਕਿਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਉਸ ਆਖਿਆ ਜੀ ਓਹੁ ਖੁਦਾਇ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਖ਼ੁਦਾਇ ਦਾ ਘਰੁ ਕੌਨੁ ਹੈ? ਓਸ ਆਖਿਆ ਜੀ ਮੈਂ ਡਿਠਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਖ਼ੁਦਾਇ ਦਾ ਘਰੁ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਰਿਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਤ ਖ਼ੁਦਾਇ ਦੇ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਹੈਨਿ; ਜੋ ਤ੍ਰਾਸ ਸ੍ਵਾਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਸਦਾ ਨਿਮਾਜ਼ ਓਨਾਂ ਦੇ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਸੰਤ ਜੋ ਸਦਾ ਸੰਜਮ ਨਾਲਿ ਅਹਾਰੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸਦਾ ਰੋਜੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨ। ਜੋ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮੁ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਚਨ ਹੋਆ* : ਦਾਨਿਆਂ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਛਨਿਗੇ, ਤੁਸਾਨੂੰ ਜੋ ਮਨੁਖਾ ਜਨਮੁ ਦਿਤਾ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਦਿਤੇ ਸਨ ਤੇ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ੍ਵਾਸ ਅਜਾਂਈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੁਸਾਂ ਭਜਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਨਮਿਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿਤੇ ? ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖ ਨ ਸਕੋਗੇ ਤੇ ਹਥ ਦੋਨੋਂ ਕਮਰ ਤੇ ਰਖਕੇ ਖੜੇ ਰਹੋਗੇ। ਤਾਂ ਫਰੇਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਤਾਂ ਮਾਰੀਦੇ ਹੋਏ ਗੋਡਿਆਂ ਪਰਨੇ ਡਿਗ ਪਵੋਗੇ। ਤਾਂ ਫੇਰ ਫਰੇਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਵੈਗੀ; ਫੇਰ ਓਹੁ ਮਾਰਨਿ ਲਗਨਿਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰ ਦੇ ਪਰਨੇ ਡਿਗ ਪਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਉਠ ਖੜਾ ਕਰਨਗੇ। ਫੇਰ ਪੁਛਨਗੇ ਤੁਸੀਂ ਆਰਜਾ ਬਿਰਥੀ ਕਿਉਂ ਗਵਾਈ ? ਜਦ ਦੋਇ ਤਿੰਨ ਵੇਰੀ ਮਾਰ ਕੇ ਉਠਾਈਓਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖੋਗੇ। ਉਥੇ ਗੁਰ ਪੀਰ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਪੈਕੰਬਰ ਖੜੋਤੇ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਗੇ ਤੁਸੀਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋਗੇ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੇ ਸਿਖ ਮੁਰੀਦ ਹੋਏ ਸਾਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਨੂੰ 'ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਮੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਰੋਜ਼ੇ ਤੋਂ ਕੱਢਕੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਵਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ‘ਪੰਜ ਨਿਵਾਜ' ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਚਲ ਕੇ ਕਰਨਗੇ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> abye1gd81uq67smovwwb2z8knlxyqyy 250 75070 237461 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>38 , ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤਾਂ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਨਿ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ੍ਰਿ ਓਹੁ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀ ਪੜਨਿ। ਦਿਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਭੀ ਕਰਨਿ, ਤੇ ਸਵਾਸ ਤਲੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ‘ਵਾਹਿ' ਉਚਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>38 , ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤਾਂ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਨਿ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ੍ਰਿ ਓਹੁ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀ ਪੜਨਿ। ਦਿਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਭੀ ਕਰਨਿ, ਤੇ ਸਵਾਸ ਤਲੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ‘ਵਾਹਿ' ਉਚਾਰਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਵਾਸ ਉਪਰਿ ਆਵੈ ਤਾਂ ‘ਗੁਰੂ` ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੀਤਾਵਨਿ, ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਂਦ ਅਮਾਵਸ ਆਵੈ, ਬੈਸਾਖੀ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਵੀਚਾਰ ਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਿ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਸੀਹੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਲਕੇ ਜੰਞ ਆਵਣੀ ਹੈਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਅਗੋਂ ਦੇ ਹੀ ਓਸਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤੇ ਸਿਖ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਹੈਸਨਿ, ਤਾਂ ਜੇਹੜਾ ਪਕਵਾਨ ਜੰਞ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈਸੀ, ਸੋ ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਲਿ ਦਿਤਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਸੋਚ ਚਿੰਤਾ ਲਗੀ ਕਰਣੇ: ਜੰਞ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਵਾਲਾਂਗੇ ? ਤਾਂ ਸੀਹੇਂ ਕਹਿਆ ਅਸਾਡੀ ਪੈਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਖੇਗਾ। ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜੰਞ ਆਈ, ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਜਿਵਾਈਐ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੀਹੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਜੰਦ੍ਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਾਂਞੀ ਭੀ ਤੇ ਮਾਂਞੀ ਭੀ ਖਾਇਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ। ਪੰਜ ਦਿਨ ਜੰਞ ਨੂੰ ਰਖਿਆ; ਸਭ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਆਪੇ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਹੈ॥੧੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਚੌ: ਭਗੀਰਥ} ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਭਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਦਾ ਉਪਾਸਕੂ ਹੈਸੀ। ਜਦ ਬਾਬਾ ਉਸ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਬਡੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਉਸੇ ਨਗਰੀ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਓਥੇ ਹੀ ਸੌਂ ਰਹਿਆ। ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਬਾਬਾ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਉਠ ਕਰਿ ਇਸਨਾਨ ਨੂੰ ਜਲੁ ਲੈ ਆਇਆ। ਅਗੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਅਸਟ ਭੁਜਾ ਹੈਨਿ ਤੇ ਝਾੜੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਪੁਛਿਆ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੁ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਥੀਂ ਬਾਹਰਿ ਆਈ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ ਭਗੀਰਥਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਚਰਨੀ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਕਹਿਆ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8ckmyknddqnw326b35zuwiw127ipodz 250 75071 237462 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 39 ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 39 ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਸ਼ਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ} ਪਾਇਕੇ ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੁ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ। ਤੁਸਾਡਾ ਹੁਣ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਉਪਾਇ ਹੈਨ। ਬੇਦਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਪਾਇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਮ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਉਪਾਉ ਤੁਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਤਾਵੋ। ਜੋ ਮੈਂ ਥੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰੂੰਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਇਕ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਹੈ, ਇਕ ਭਗਤੁ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਕਸ਼ਟ 'ਜੋਗ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ਕੌਨ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸ਼ਟ ਅੰਗ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਕੇ ਹੈਨ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਯਮ, ਦੂਜੇ ਨੇਮ, ਤੀਜੇ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ, ਚੌਥੇ ਆਸਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਛੇਵਾਂ ਧਿਆਨੁ, ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਅਠਵੀਂ ਸਮਾਧਿ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸੀਂ ਜੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗ ਖੋਲਿਕੇ ਏਹੁ ਅਠ ਅੰਗ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਸੁਣਾਵਹੁ, ਤੌ ਲਗੁ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਦਸ ਯਮ ਹੈਣ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਕੁ ਮਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਨਾ। ਇਕੁ ਬਚਨਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਬੋਲਕੇ ਦੁਖਾਵਣਾ, ਕਿ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਿਘਨ ਕਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਏਹੁ ਹੈ: ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ। ਸੋ ਏਹੁ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਤ ਜਾਣਨਾ; ਤੀਜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ। ਇਕੁ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ ਜੁ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਛਪਾਵਣਾ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ, Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 9mwthjbdr9jweejkacjaeyni930a5pg 250 75072 237463 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>36 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਚੌਦਵੀਂ ਪਉੜੀ ਚਲੀ॥੧੪॥ ਸਿਖ ਨਾਮ ਮਾਲਾ ਭਗਤੁ ਜੋ ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂਵੰਸੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ॥ ਸੀਹਾਂ ਉਪਲੁ ਜਾਣੀਐ ਗਜਣੁ ਉਪਲੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ। ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>36 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਚੌਦਵੀਂ ਪਉੜੀ ਚਲੀ॥੧੪॥ ਸਿਖ ਨਾਮ ਮਾਲਾ ਭਗਤੁ ਜੋ ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂਵੰਸੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ॥ ਸੀਹਾਂ ਉਪਲੁ ਜਾਣੀਐ ਗਜਣੁ ਉਪਲੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ। ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ। ਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਭਲਾ ਹੈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ ਇਕ ਮਨਿ ਧਿਆਵੈ। ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਜੋਧੁ ਸਿਖੁ ਜੀਵਾਈ ਗੁਰੂ ਸੇਵ ਸਮਾਵੈ। ਗੁਜਰੁ ਜਾਤਿ ਲੁਹਾਰੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਣਾਵੈ। ਨਾਈ ਧਿੰਙ ਵਖਾਣੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਿ ਕੁਟੰਬੁ ਤਰਾਵੈਂ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵੈ॥੧੪॥ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- {ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ} ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖਤ੍ਰੀ ਸਨ। ਜਬ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ, ਦੇਖਿਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਜੇਹੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ, ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਪਰੁ ਅਸੀਂ ਪੜ ਸੁਣ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ? ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰੋ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਉਨ ਹੈਨਿ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਬਣਾਈਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਚਾਰ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਈਰਖਾ, ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਬਖੀਲੀ ਕਰਨੀ ਜੁ ਸਭੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਸਭੇ ਗੁਣ ਮੈਥੇ ਹੀ ਹੋਵਨਿ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਥੇ ਹੋਵਨ, ਤਾਂ ਰਿਦਾ ਪਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਵਨਾ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਜਾਣਨਾ। ਤੇ ਦੂਜੀ ਅੱਕਣਾ, ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ। ਜੇ ਆਪ ਥੀਂ ਘਟ ਵੇਖਣਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧਿ ਨ ਦੇਵਣੀ, ਓਸ ਨੂੰ ਹੱਸਣਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਨਿੰਦਾ, ਜੋ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> f3udd8d7akril0m9d2rsel3yqzugcuw 250 75073 237464 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>42 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਰੁ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਖੋਦ ਕੇ ਕੋਮਲ ਕਰਕੇ ਊਪਰਿ ਘਾਸ ਵਿਛਾਵਣਾ ਤੇ ਊਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲਣਾ। ਉਸ ਪਰ ਬੈਠ ਕਰ ਭਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਨਾਸਕਾ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਏਹੁ ਪਦਮ ਆਸਨੁ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>42 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਰੁ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਖੋਦ ਕੇ ਕੋਮਲ ਕਰਕੇ ਊਪਰਿ ਘਾਸ ਵਿਛਾਵਣਾ ਤੇ ਊਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲਣਾ। ਉਸ ਪਰ ਬੈਠ ਕਰ ਭਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਨਾਸਕਾ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਏਹੁ ਪਦਮ ਆਸਨੁ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਿਧ ਆਸਣੁ ਹੈ। ਜੋ ਵੈਸੇ ਹੀ ਕੋਮਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲ ਕਰ ਬੈਠ ਕੇ ਅੱਡੀ ਬਾਂਵੇਂ ਪਾਉਂ ਕੀ ਗੁਦਾ ਕੇ ਬੀਚ ਦਬਾਉਣੀ, ਅਰੁ ਦਾਹਨਾ ਪਾਉਂ ਬਾਂਏਂ ਉਰੂ ਪਰ ਕੈ ਇੰਦ੍ਰੀ ਪਰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਕੈ ਅਗਰ ਧਿਆਨੁ ਰਖਣਾ ਏਹੁ ਸਿਧ ਆਸਣ ਹੈ। ਔਰ ਪੰਜਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਸੋ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੋ ਮਨ ਕੀ ਸੁਰਤਿ ਕਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋ ਦਾਹਨੀ ਨਾਸਕਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ। ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੁਆਦਸ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋ ਭਉ ਮੈਂ ਕੁੰਭਕ ਕਰਕੇ ਠਹਿਰਾਵਣਾ ਤੇ ਚੌਥੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੁੰਭਕ ਮੈਂ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋਂ ਬਾਈਂ ਨਾਸਕਾ ਸੇ ਰੇਚਕ ਕਰਨਾ। ਦੁਆਦਸ਼ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੀਆਂ ਰੇਚਕ ਮੈਂ ਜਪਣੀਆਂ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਥਾਂਏ ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਰੁ ਦਾਂਏਂ ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਬਾਂਏਂ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਕਾ ਰਾਹੁ ਖੁਲਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਪ੍ਰਾਣ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ। ਤਬ ਅਨਾਹਦ ਕੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਖੁਲਤੀਆਂ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਜੋਤਿ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਧੁਨਿ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਧਾਰੀਤਾ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਧੁਨਿ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਧਿਆਨੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਬਾਹਯ ਕਾ ਹੈ, ਇਕ ਅੰਤਰ ਕਾ ਹੈ। ਬਾਹਯ ਕਾ ਏਹ ਧਿਆਨੁ ਹੈ: ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਚਤੁਰ ਭੁਜ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ ਕੈ ਗੁਰਾਂ ਕੇ ਸਬਦ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ ਏਹ ਹੈ ਜੁ ਨਾਭਿ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਰਿਦੇ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ, ਭਉ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ, ਏਹ ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਸਪਤਮ ਅੰਗੂ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਧਾਰਨਾ ਕਿਆ? ਜੋ ਧਿਆਨ ਠਹਿਰਤਾ ਨਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਡਾਲਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਥੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕੈ ਬਹੁੜੋ ਧਿਆਨ ਮੈਂ ਜੋੜਨਾ, ਬਹੁੜ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਧਿਆਨੁ ਜਾਇ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਧਿ ਅਥਵਾ ਆਠਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਅਗੇ ਸਮਾਧਿ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਇਕੁ ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਹੈ: ਇਕ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary ਬਹੁੜ NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8jwt41fkm19krktgwituk48goy4d19q 250 75074 237465 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>40 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਛਪਾਇ ਰਖਣੇ, ਏਹੁ ਭੀ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਕਿਸਨੋ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ? ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਕਾਮੁ ਜੀਤਣਾ। ਤਾਂ ਅਜਿੱਤੇ ਕਹਿਆ: ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੌਨ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>40 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਛਪਾਇ ਰਖਣੇ, ਏਹੁ ਭੀ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਕਿਸਨੋ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ? ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਕਾਮੁ ਜੀਤਣਾ। ਤਾਂ ਅਜਿੱਤੇ ਕਹਿਆ: ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੌਨ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਦੂਜਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ, ਤੀਜਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਾਸ ਬੈਠਣਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਤ ਨਾਲਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ, ਛਠਵਾਂ ਅਲਿੰਗਨੁ ਕਰਨਾ, ਸਤਵਾਂ ਸਿੰਗਾਰੂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਬਣਾਵਣਾ। ਅਠਵਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਅੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਮ ਜੀਤਣਾ, ਤਿਆਗਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਏਹੁ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਖਿਮਾਂ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਹੇ ਭਾਵੇਂ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਦੁਖ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਖਸਟਮੇ ਧ੍ਰਿਤ ਕਹੀਐ ਧੀਰਜ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੋਵੈ, ਸੀਤ ਤਪਤ ਅਪਦਾ ਸੰਪਦਾ ਵਿਆਕੁਲ ਨਾ ਹੋਵਣਾ, ਧੀਰਜੁ ਕਰਨਾ। ਸਪਤਮ ਦਇਆ, ਜੂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭ ਸੰਗ ਦਇਆ ਕਰਨੀ। ਅਸ਼ਟਮ ਆਰਜਵ, ਰਿਦਾ ਕੋਮਲ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਚਿਤਵਣਾ। ਨੌਵਾਂ ਮਰਿਜਾਦਾ ਦਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਅਹਾਰੁ ਹੈ ਓਸ ਥੀਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਿ ਖਾਵਣਾ। ਦਸਵਾਂ ਸੌਚ, ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਕਰਕੈ, ਮੁਧ ਮੰਜਨਾਂ, ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਰਿਦੇ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜੋ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਮੈਲੁ ਨਿਵਿਰਤੀ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਦਸ ਯਮ ਹੈਨ ਔਰੁ ਦਸ ਨੇਮ ਕਹਤ ਹੈਂ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਪੁ। ਤਪੁ ਭੀ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ, ਤਾਮਸੀ; ਸਾਂਤਕੀ। ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਇਕ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਵਣਾ, ਦੂਜਾ ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਤੀਨੋਂ ਤਾਮਸੀ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਇਸ ਕਰ ਫਲੁ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਇਕੈ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲਿ ਲਾਵਣਾਂ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਲ ਜੋੜਨੀਆਂ, ਤਾਂ ਏਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਜਸੀ ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰੇ। ਬਹੁੜੇ ਸੰਤੋਖ। ਸੰਤੋਖ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਈ ਅਰੁ ਕਹਿਆ ਮੈਂ ਸੰਤੋਖੁ ਕਰਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਰਿਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਰੁ ਦੂਜਾ ਯਥਾ ਲਾਭ ਸੰਤੋਖ? ਜੇਕਰ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜਾਇ ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹੇ ਅਰੁ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਭੀ ਰਾਜੀ ਰਹੇ। ਤੀਜਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> c0in3cdctpqiltx3op6atzd4x74x7kc 250 75075 237466 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 41 ਆਸਕਤਿ ਬੁਧਿ, ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਤੀਤ। ਚੌਥਾ ਦਾਨੁ ਸਮਝ ਕੇ ਦੇਣਾ, ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਦਾਨੁ ਦਿਤਾ ਫਲੁ ਤੁੱਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 41 ਆਸਕਤਿ ਬੁਧਿ, ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਤੀਤ। ਚੌਥਾ ਦਾਨੁ ਸਮਝ ਕੇ ਦੇਣਾ, ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਦਾਨੁ ਦਿਤਾ ਫਲੁ ਤੁੱਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭੀ ਥੋੜਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬਿਨਉ ਕਰਕੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਓਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਫਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਣ ਕੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਧਨ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ ਭਾਵੈਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ। ਕੋਈ ਦਾਨੁ ਹੋਵੈ ਸਾਂਤਕੀ ਅਸਥਾਨ ਦਿਤਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਪੂਜਾ ਜੋ ਕਰੈ ਸੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਰੈ। ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨੀ ਨਾਲਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛਿਵਾਂ ਬਚਨੁ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਈ ਸੁਣੇ ਸੋਈ ਪੜ੍ਹੇ। ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਬਚਨ ਨਾ ਸੁਣੇ। ਸਪਤਮ ਆਪਣੇ ਪੜ੍ਹੇ ਸੁਣੇ ਪਰ ਲੱਜਾ ਰਖੇ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਮਾਵਣ ਵਿਚ ਲਿਆਵੇ। ਅਸਟਮ ਮਤਿ ਆਪਣੀ ਸਾਂਤਕੀ ਰਖੇ। ਸਭ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨਿਵ ਚੱਲਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ। ਨਾਵਾਂ ਜਾਪੁ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੇਹੜਾ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦਸਵਾਂ ਹੋਮੁ ਜੋ ਅਗਨ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਸਤੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਖੁਧਿਆਰਥੀ ਸਿਖ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਵਣਾ ਏਹੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਹੋਮੁ ਹੈ, ਕਿਉਂ? ਮੁਖ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨਿ ਹੈ। ਓਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮੁ ਜਪ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਥ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਭੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਔਰੁ ਗਿਆਨੁ ਹੋਮੁ ਹੈ। ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕੇ ਜਿਤਨੇ ਰਸ ਹੈਨ ਸਭ ਗਿਆਨ ਅਗਨਿ ਮੋ ਹੋਮੁ ਕਰੈ। ਇਹੁ ਨਿਸਚੇ ਜਾਣੈ, ਜੈਸਾ ਸਰੀਰੁ ਅਨਿੱਤ ਹੈ ਤੈਸੇ ਰਸ ਅਨਿੱਤ ਹੈਨਿ, ਅਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਜਾਣਨਾ ਸਤਿ ਹੈ। ਏਹੁ ਦਸ ਨੇਮ ਹਠ ਜੋਗ ਕਾ ਦੂਜਾ ਅੰਗੁ ਹੈ। ਅਰੁ ਤੀਜਾ ਅੰਗੂ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਦੂਸਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕੋਈ ਨ ਹੋਵੈ ਓਥੈ ਜਾਇ ਬੈਠਣਾ। ਚੌਥਾ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਆਸਣ ਹੈ। ਆਸਣੁ ਭੀ ਜੇਤੂ ਚਉਰਾਸੀ ਲਖ-ਜੀਯ ਜੰਤ ਹੈਨਿ ਤੇਤੇ ਹੀ ਉਨ ਕੇ ਬੈਠਣ ਕੇ ਆਸਣ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਚਉਰਾਸੀ ਆਸਣ ਚੁਣ ਲੀਏ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਦੋਇ: - ਏਕੁ ਪਦਮ ਆਸਣ, ਦੂਜਾ ਸਿੱਧ ਆਸਣੁ। ਪਦਮ ਆਸਣੁ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਥਾਂਵੇਂ ਉਰੂ ਪਰ ਸੱਜਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਉਰੂ ਪਰ ਖੱਬਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਮਗਰ ਪਿਛੇ ਫੇਰ ਕਰ ਦੋਨੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ਪੈਰਾਂ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਪਕੜਨੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7j53fgie5a2ar0n23idsaezgkx32gy4 250 75076 237467 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 43 ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਧਿਆਤਾ ਧਿਆਨੁ ਧੋਇ, ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਧੋਇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰੈ। ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ- ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 43 ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਧਿਆਤਾ ਧਿਆਨੁ ਧੋਇ, ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਧੋਇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰੈ। ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ- ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਜਾਣੈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਕਰੈ, ਸਭ ਕਛੁ ਧੋਇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਕਰਕੈ ਜਾਣੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅੱਠ ਅੰਗ ਜੋਗ ਕੇ ਸਾਧੇ। ਜੋ ਲੋਗ ਬ੍ਰਿਤਿ ਜੋਗ ਵਿਚ ਅਰੂੜ ਰਹੈ ਜੋਗ ਕਾ ਰਸੁ ਲੇਵੈ, ਜਬ ਬ੍ਰਿਤਿ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਰਚਾ ਰਖੇ। ਏਹੁ ਹਠ ਜੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਭੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਗਿਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਭਗਤਿ ਜੋਗ ਕੇ ਅਸਟ ਅੰਗ ਇਹੁ ਹੈਨਿ:- ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏਹੁ ਯਮੁ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਰਬੁ ਨ ਲਿਆਵਣਾ। ਦੂਸਰਾ ਨੇਮ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਬਿਖੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ। ਜੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਜੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖੈ ਇਕੁ ਗੋਬਿੰਦ ਜਾਣਨਾ, ਔਰ ਦੂਸਰਾ ਕੋਈ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਚੌਥਾ ਆਸਣੁ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਬਿੰਦ' ਬਿਖੇ ਬ੍ਰਿਤਿ ਨੂੰ ਇਸਥਿਤ ਕਰਨਾ। ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਇਕੁ ਇਹ ਹੈ ਪੂਰਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੇ ਸੁਣਕੇ ਮਨ ਵਿਖੈ ਇਕੱਤ੍ਰ ਸਮਝਣੇ। ਮਨ ਵਿਖੈ ਖਿੱਚਣੇ। ਦੂਸਰਾ ਕੁੰਭਕ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝੀ ਹੈ ਸੋ ਰਿਦੇ ਵਿਖੇ ਸਦਾ ਓਸਦਾ ਅਯਾਸ ਕਰਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਰੇਚਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਤਿਆਗਣੇ ਕਹੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨਕਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ। ਛਠਵਾਂ ਧਿਆਨੁ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਪੜਨ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਿਖੇ ਰਖੇ। ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿਚ ਫੁਰਣ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਧਾਵੇ ਭੀ ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਆਣਕੇ ਜੋੜੇ ਸਬਦ ਬਿਖੇ। ਅਸ਼ਟਮ ਦੁਇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਮਨੁ ਸਬਦ ਵਿਚ ਜਿਤ ਵੇਲੇ ਠਹਿਰਿਆ, ਤਿਸਕਾ ਨਾਮ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਜੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਮਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਵਿਕਲਿੱਪ ਸਮਾਧ ਪੂਰਨ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੁਣਨੇ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਭੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 9rwhzczqk9iq1oewb04wtddpokgchwz 250 75077 237468 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , 37 ਆਪ ਥੀਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰ ਨ ਸਕਣੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਣੀ, ਜੁ ਓਹੁ ਭੀ ਮੇਰਾ ਡਿਠਾ ਹੋਆ ਹੈ। ਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਗਰਬੁ ਕਰਨਾ, ਈਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , 37 ਆਪ ਥੀਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰ ਨ ਸਕਣੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਣੀ, ਜੁ ਓਹੁ ਭੀ ਮੇਰਾ ਡਿਠਾ ਹੋਆ ਹੈ। ਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਗਰਬੁ ਕਰਨਾ, ਈਰਖਾ ਕਰਨੀ, ਜੁ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵਡੇ ਗੁਣ ਹੈਨ ਉਹ ਕਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਨ ਬਿਤ, ਅਗੋਂ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸੁ ਮੰਨੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਰੀ ਹਠ ਕਰਕੈ ਕਹਿਣਾ। ਏਹ ਚਾਰੋਂ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਜਾਣਕੈ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਗਤੇ ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ॥੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸੀਹਾਂ ਗੱਜਣ} ਸੀਹਾਂ ਤੇ ਰੱਜਣੁ ਦੋਨੋਂ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਜਦ ਬਾਬੇ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਏਹੁ ਜੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ` ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੁ ‘ਵਾਹਿ' ਨਾਮ ਅਸਚਰਜ ਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਕਰਕੈ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੇ ਜਾਵਨਿ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨ ਸਕੀਐ। ‘ਗੋ' ਨਾਮ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਸੇ ਜੜ੍ਹ ਅਨਿੱਤ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਸ ਦਾ ਨਾਮੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ। ਓਸ ਦੇ ਜਪਣੇ ਅਰੁ ਜਾਨਣੇ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥ ਮੁਹੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖਿਆਂ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਟੁਰਕੇ ਜਾਈਐ, ਤਾਂ ਚਰਨਿ ਚਰਨਿ ਵਿਚ ਸੌ ਸੌ ਅਸੁਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਯਾ ਵਾਸਤੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਮਾਯਾ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਂ ਪੈਕੇ ਲੋਕ ਆਣ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ' ਸੋ ਸੋ ਕਾਮਨਾਂ ਸਭ ਮਹਾਰਾਜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥੁ ਸਮਝੀਐ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary , NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> siomn8bs1d22geyls3wz5bqzgq8n64x 250 75078 237469 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>44 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਮਝੀਐ। ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤਾਤਪਰਯ ਬਿਖੇ ਮਨੁ ਠਹਿਰਾਵੇ। ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਭਾਈ ਅਜਿਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ਮੈਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>44 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਮਝੀਐ। ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤਾਤਪਰਯ ਬਿਖੇ ਮਨੁ ਠਹਿਰਾਵੇ। ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਭਾਈ ਅਜਿਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ਮਿਠੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਅਜਿੱਤਿਆ ਤੇਰੇ ਪਿਛੇ ਕਿਤਨਿਆਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੧੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ} ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਨ ਬਿਖੇ ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਗਊਆਂ ਚਰਾਂਵਦਾ ਸੀ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੀਦਾਰੁ ਆਣਿ ਕੀਤੋਸੁ ਤੇ ਦੁੱਧ ਅਗੇ ਆਣਿ ਰਖਿਓਸੁ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਆਣਿ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਤੇਰਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਮੇਰਾ ਜਨਮੁ ਮਰਨੁ ਕਟੀਐ ਜੀ! ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਅਜੇ ਬਾਲਕੁ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਏਹੁ ਬੁਧਿ ਕਿਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ: ਜੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਆਨਿ ਉਤਰੇ ਸਨ, ਨਾਲੇ ਓਨਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਖੇਤੀਆਂ ਵਢ ਲਈਆਂ ਨਾਲੇ ਪੱਕੀਆਂ ਨਾਲੇ ਡਡਰੀਆਂ। ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਈ ਜੇ ਏਨਾਂ ਡਾਢਿਆਂ ਦਾ ਹਥ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਜਮਾਂ ਦਾ ਹਥੁ ਕਿਸੁ ਫੜਨਾ ਹੈ! ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਾਲਕੁ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਕੀ ਜੈਸੀ ਮਤਿ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੱਢਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇਕ ਮਨ ਹੋਇਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ, ਜੀ ਬਾਣੀ ਕੋਈ ਡਾਢੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਕੋਈ ਹੌਲੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪਾਂ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਹੈਨਿ:- ਇਕੁ ਪਰਾ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਾ ਦੁਆਰੇ ਨਾਭਿ ਦੇ ਬਿਖੇ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਪਸੰਤੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਦੇ ਬੀਚ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਇਕ ਮਧਮਾ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰੇ ਸੁਵਾਸਾਂ ਕਰਕੇ ਜਪਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਬੈਖਰੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਗਟ ਪੜਤੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਪਰੋਜਨ ਮਨ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਹੀ ਕਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਘੀਉ ਸਭ ਬਿੰਜਨ ਮੈਂ ਮਿਲਿਆ ਹੂਆ ਸਨਿਗਧ ਤਾ ਹੈ, ਤੈਸਾ ਨਾਮੁ ਇਕਾਗਰ ਮਨੁ ਜਪਿਆ ਕਲਿਆਣੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰੇ ਨਾਮੁ ਜਪੁ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੂ। ਇਸ ਮੇਂ ਤੇਰੀ ਆਰਜਾ ਭੀ ਵਧੇਗੀ; ਅਰ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣੁ ਭੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਚੌਥਾ ਜਾਮਾ ਧਾਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਖੇ ਭੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> rub4bw1e78qa2pm4o8aau10z7cqmd5z 250 75079 237470 2026-09-27T08:16:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 45 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁੱਢੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਤੀਕਰੁ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਭੀ ਰਖਿਆ ਤੇ ਟਹਿਲ ਭੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ॥੧੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ} ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਜੋਧ ਦੋਇ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 45 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁੱਢੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਤੀਕਰੁ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਭੀ ਰਖਿਆ ਤੇ ਟਹਿਲ ਭੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ॥੧੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ} ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਜੋਧ ਦੋਇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਆਨ ਕੇ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਮਨੁ ਨੀਵੇਂ ਕਰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਪਾਸੋਂ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਹੋਇ ਆਵੈ ਸੋ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਉਠਿ ਕੈ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਕੁ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸ਼ਬਦੁ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ ਉਠਕੇ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮਨਨੁ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੧੪॥ (ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਸਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੀਵਾ ਭਾਈ ਜੀਵਾ ਦੂਸਰੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਨਿਤ ਖਿਚੜੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਾਸਤੇ ਕਰ ਲੈ ਆਵੈ। ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਜੇ ਅੰਧੇਰੀ ਅਜੁ ਬੰਦ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਵੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਸਨਾ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਆਵਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸ ਅੰਧੇਰੀ ਕਰਕੈ ਕਿਤਣੇ ਜਹਾਜ ਚਲਤੇ ਹੈਨਿ, ਕਿਤਣਿਆਂ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਮੈਂ ਅਹਾਰੁ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਪਿਛੋਂ ਹੋਵੈਗਾ, ਪਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਰਜਾਇ ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹਿਣਾ, ਏਹ ਸਿਖੀ ਦਾ ਧਰਮੁ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਭਰਤੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਰਵਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਆਯਾ ਤੇ ਰਾਜੀ ਰਹੁ, ਸਭ ਸੇਵਾ ਕਾ ਫਲੁ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਥੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਇਛਾ ਮੰਨਣਿ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੫॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3mudfxqkace1v6qo0y0wim1fcelfez5 250 75080 237471 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>48 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ। ਏਹੁ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਦੇਹ ਦੇ ਧਰਮ ਆਤਮਾ ਬਿਖੇ ਪਏ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ, ਮਰਨਾ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਹਾਂ, ਜੜ੍ਹ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਤੇ ਇਹੁ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>48 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ। ਏਹੁ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਦੇਹ ਦੇ ਧਰਮ ਆਤਮਾ ਬਿਖੇ ਪਏ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ, ਮਰਨਾ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਹਾਂ, ਜੜ੍ਹ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਤੇ ਇਹੁ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਦੁਖ ਧਰਮੁ ਦੇਹ ਕਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹੁ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਜਬ ਵੀਚਾਰ ਬੁਧ ਸਿਉਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਈ ਕਾਲ ਇਸਥਿਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਿਛੇ ਦੇ ਕਰਮ ਹੁਣ ਭੋਗਤਾ ਹੈਂ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੋਗਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਤ੍ਰੈਕਾਲ ਸਤਿ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਡ਼ੋ ਏਹੀ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਏਹੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਏਹੀ ਚੇਤਨ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਚੇਤੰਨ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਛਤ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿਚ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਬਾਸਨਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਏਹੀ ਖਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਸਤ੍ਰ रे ਬੁਚਕੇ ਬੀਚ ਹੁੰਦੈ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਬਚਕੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਏਹੁ ਪਹਿਰੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣ ਕਾਗਤਾਂ ਤੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਕਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਏਹੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਰੂਪੀ ਭੀ ਏਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਬੁਧਿ ਬੀਚਾਰ ਕਰਿਕੈ ਆਪਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਭਿੰਨ ਜਾਣੇ ਤਾਂ ਹੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਜਾਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪਾਪ ਨ ਕਰੈਗਾ। ਜੈਸੇ ਕਮੂਲੁ ਜਲ ਮੈਂ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਉਸਕਾ ਸੂਰਜ ਵਲ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਲ ਕਾ ਉਸਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤੈਸੇ ਪਰਮਹੰਸ ਵਿਚ ਜਗਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੈ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾਂ ਵਲਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਵਰਤਣਿ ਹੋਰਨਾਂ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਤਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਭਾਈ ਪਾਰੋ ਵਰਤਣਿ ਲਗਾ। ਆਪ ਭੀ ਉਧਰੇ ਤੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਭੀ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ॥੧੮॥ ਆਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੱਲੂ ਸ਼ਾਹੀ} ਮੱਲੂ ਸਾਹੀ ਭੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੁ ਅਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰ ਅਸਾਡਾ ਏਥੇ ਭੀ ਮੁਖ ਉਜਲਾ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਭਾਈ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> clj770p1c2kliovhi5erfj4ntggrytd 250 75081 237472 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>62 52 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੇਵੈਗਾ। ਤੇ ਜੇ ਗ੍ਰਿਸਤੀ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਭੀ ਓਸਥੇ ਰਹੇਗੀ; ਤੇ ਜਿਸ ਸਾਧ ਸੰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੈਗਾ, ਓਹੁ ਭੀ ਓਸ ਨੂੰ ਫਲੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੈਸੇ ਗਊ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਾਸੁ ਅਰੁ ਖੋਇਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>62 52 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੇਵੈਗਾ। ਤੇ ਜੇ ਗ੍ਰਿਸਤੀ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਭੀ ਓਸਥੇ ਰਹੇਗੀ; ਤੇ ਜਿਸ ਸਾਧ ਸੰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੈਗਾ, ਓਹੁ ਭੀ ਓਸ ਨੂੰ ਫਲੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੈਸੇ ਗਊ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਾਸੁ ਅਰੁ ਖੋਇਦ ਖਵਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸਦਾ ਦੁੱਧ ਦੁਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਜਗਾ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੨੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਖਾਨੂ, ਮਾਹੀਆ, ਗੋਵਿੰਦ} ਭਾਈ ਖਾਨੂ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਹੀਆ ਦੋਨੋ ਪਿਉ ਪੁੱਤ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਭੰਡਾਰੀ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੈਸੀ। ਇਹ ਭੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ! ਕੋਈ ਐਸਾ ਗੁਣ ਕਹੀਐ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭੈ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵਣ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤਿ ਸਭਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਕਹਿਆ: ਭਗਤਿ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਹੋਆ' ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਪਰਾ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਜੋ ਖੋਹਲਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਹੀਐ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਨੌਧਾ ਭਗਤ ਨੌ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕੁ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਸੋ ਭੀ ਕਲਿਆਣੁ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਨਵਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਮਿਲਾਇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਸ਼ਰਧਾ ਸੰਜੁਗਤਿ ਸ੍ਰਵਨ ਕਰਨੇ। ਦੂਜੀ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ: ਜੋ ਆਪ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ। ਤੀਜੀ ਏਹ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ, ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਨਾ। ਚੌਥੀ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਵਣੇ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਖੇ ਚਾਪੀ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰਨੀ। ਪੰਜਵੀਂ ਸੰਤਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਉਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ। ਛਵੀਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਬੰਦਨਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦਖਣਾ ਕਰਨੀ। ਸਤਵੀਂ ਭਗਤਿ-ਆਪ ਨੂੰ ਦਾਸ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ, ਸਭ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਜਾਣਨਾ। ਅਠਵੀਂ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਖਾ ਮਿਤ੍ਰ ਜਾਣਨਾ ! ਜੋ ਮੀਤ ਮੀਤ ਦਾ ਭਲਾ ਹੀ ਚਿਤਵਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਕਰਨਗੇ ਸੋ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਨਗੇ। ਤੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary , NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 96bj4fl0l6slio4pjk6bkjb0jkb6x2p 250 75082 237473 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 7 53 ਨਾਵੀਂ ਏਹੁ ਭਗਤ ਹੈ; ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਛਡੇ, ਆਪਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਏਹੁ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਬਹੁਰੋ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ। ਜੈਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਕਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ,..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 7 53 ਨਾਵੀਂ ਏਹੁ ਭਗਤ ਹੈ; ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਛਡੇ, ਆਪਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਏਹੁ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਬਹੁਰੋ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ। ਜੈਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਕਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਵਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌੜਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਖੱਟਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਛ ਕੇ ਬੀਚ ਕਾ ਰਸੁ ਲੇੜਾ ਰਹਿਤਾ ਹੈ ਤੋ ਲਾਲੂ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਸਵਾਦ ਉਸਕਾ ਮੀਠਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈਨਿ ਸੋ ਏਹੁ ਉਨਕੇ ਲੱਛਨ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਰੁਦਨ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਉਭੇ ਸਾਸਿ ਲੇਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਤੈ ਉਨਕਾ ਮੁਖ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸਾਵਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰੁ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਹਾਰੁ ਵਿਵਹਾਰ ਘਟਤਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇ ਉਨਕਾ ਮੁਖ ਪੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸੰਤਾਂ ਕਾ ਸੰਗ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਉਨਕਾ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਸਮ ਹੋ ਕਰ ਮੁਖ ਲਾਲੂ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤ ਰੂਪੀ ਮਿਸਟਾਨ ਉਨ ਕੇ ਬੀਚ ਆਨਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਤੌ ਜੀਉ ਅਰੁ ਈਸਰ ਮੈਂ ਅਭੇਦਤਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਆਵਤੀ ਹੈ। ਸੋਈ ਸਤਿ ਚਿਤ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਈਸਰੁ ਹੈ ਸੋਈ ਸਤਿ ਚਿਤ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਜੀਵ ਹੈ; ਪਰੁ ਏਤਾ ਭੇਦ ਹੈ, ਸਹਕਾਮਤਾ ਔਰੁ ਨਿਹਕਾਮਤਾ। ਜੀਉ ਅਗਿਆਨ ਕਰ ਸਹਕਾਮੀ ਹੈ। ਸੋ ਕਾਮਨਾ ਅਰੁ ਨਿਹਕਾਮਨਾ ਦੋਵੇਂ ਕਲਪਤ ਹੈਂ। ਈਸਰ ਗਿਆਨ ਕਰ ਸਹਕਾਮੀ ਹੈ ਜੇ ਈਸਰੁ ਨਿਹਕਾਮਤਾ ਕੈ ਭੇਦ ਕੋ ਤਿਆਗ ਦੇਵੈ ਅਰ ਜੀਉ ਸਹਕਾਮਤਾ ਕੇ ਭੇਦ ਕੋ ਤਿਆਗ ਦੇਵੈ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਾਈਏ ਤੇ ਗੁਬਿੰਦੇ ਦਾ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੨੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ} ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਰੀਰੁ ਉਸ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਛੁੜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ ਜੋ ਲੰਗਰ ਨੂੰ ਲਗੇ ਸੌ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਲੈਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਪਕਾ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਛਕਾਂਵਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪ ਪੱਤਲਾਂ ਜੂਨੀਆਂ ਧੋ ਕੇ ਪੀ ਲਏ। ਜੋ ਇਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ, ਜਿਤਨੀ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ ਉਤਨਾ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸਿਖੁ ਆਵੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਵੈ, ਆਲਸ ਨਾ ਕਰੇ। ਤਾਂ ਜੋਧ ਰਸੋਈਏ ਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੫॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> etu6zkwqtryuvh7jqbnwxt3w05usuvv 250 75083 237474 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>50 50 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਦੀਪਾ, ਨਰੈਣ ਦਾਸ, ਬੂਲਾ} ਦੀਪਾ ਜਾਤ ਦਾ ਦੇਊ ਤੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਤੇ ਬੁਲਾ ਤੀਨੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇ ਸ਼ਰਨੀ ਪਰੇ, ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਖੀਏ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>50 50 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਦੀਪਾ, ਨਰੈਣ ਦਾਸ, ਬੂਲਾ} ਦੀਪਾ ਜਾਤ ਦਾ ਦੇਊ ਤੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਤੇ ਬੁਲਾ ਤੀਨੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇ ਸ਼ਰਨੀ ਪਰੇ, ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਖੀਏ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਸੁਣਾਈਐ ਜੋ ਭਗਤਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮਾਇਆ ਉਤਪਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਤੂੰ ਸਭਨਾਂ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪਤ ਭੀ ਕਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉ ਤੇ ਚਾਰ ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੇ। ਤਿੰਨ ਪੁਰਖ ਤੇ ਇਕੁ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਜੋ ਏਨਾਂ ਚਹੁੰ ਵਿਚਹੁ ਇਕ ਦੀ ਭੀ ਸਰਨਿ ਆਵੈ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਆਇ ਮਿਲੈਗਾ:- {੧} ਏਕੁ ਬੈਰਾਗੁ। {੨} ਦੂਜਾ ਜੋਗ। {੩} ਤੀਜਾ ਗਿਆਨੁ। {੪} ਚਉਥੀ ਭਗਤਿ। ਪਰ ਬੈਰਾਗੁ ਤੇ ਜੋਗੁ ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਏਹੁ ਤੀਨੋਂ ਪੁਰਖ ਹੈਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਬਲੁ ਮਾਇਆ ਭਰਮਾਇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਗਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਤਿਬਤਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਟਣੀ ਹੈ, ਸੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਹੀਂ ਮੋਹ ਸਕਦੀ; ਹੋਰਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਏਨਾਂ ਚੌਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਕਹੀਐ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਮਝਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਐ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਜੋ ਬੈਰਾਗੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਏਹੁ ਬੈਰਾਗੁ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਬਾਰੁ ਬਸਤ੍ਰ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਦੂਜਾ ਬੈਰਾਗੁ ਏਹੁ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜਗਤੁ ਅਨਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਦੇ ਕਰਕੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨੁ ਨਾ ਹੋਵਣਾ ਤੇ ਵਰਤਣਿ ਮਾਤ੍ਰ ਵਰਤਣ ਕਰ ਲੇਵਣੀ। ਜੋਗੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕ ਤਾਂ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗੁ ਹੈ ਜੁ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਥੀਂ ਆਦਿ ਕਰਣਾ। ਦੂਜਾ ਏਹੁ ਜੋਗੁ ਹੈ ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਥੀਂ ਰੋਕ ਕਰਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ। ਗਿਆਨ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ: ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਜੋ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਗਤੁ ਝੂਠਾ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਰਬ ਵਿਚ ਸਤਿ ਹੈ, ਸੋ ਸਰਬ ਵਿਖੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣ ਕੈ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਰੂਪੀ ਮੈਲੁ ਰਿਦੇ ਥੀਂ ਧੋਵਣੀ। ਦੂਜਾ ਸ੍ਰਵਨਿ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਣਨਾ ਅਰੁ ਕਮਾਵਨਾ ਤੇ ਚੌਥਾ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਿ ਏਹ ਹੈ:- ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ, ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਕ ਜਾਣਨਾ, ਤਨੁ ਮਨੁ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> hsvm8jtx1yy1mli8xvh7tktkbqe4zqg 250 75084 237475 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 49 ਮੱਲੂ! ਦੇਹਾਂ ਤਾਂ ਅਨਿਤ ਹੈਨਿ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਅਗੇ ਹੀ ਬਿਨਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਆਤਮਾਂ ਸਤਿ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਭੀ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਜਾਣਕੈ ਕਰੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 49 ਮੱਲੂ! ਦੇਹਾਂ ਤਾਂ ਅਨਿਤ ਹੈਨਿ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਅਗੇ ਹੀ ਬਿਨਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਆਤਮਾਂ ਸਤਿ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਭੀ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਜਾਣਕੈ ਕਰੀਏ ਤੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੈ। ਏਹੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਜੋ ਜੁੱਧ ਭੀ ਕਰੀਐ ਤੇ ਦਾਨੁ ਭੀ ਕਰੀਐ ਤੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇ ਬਿਨਸਨ ਦਾ ਸਹਸਾ ਨ ਕਰੀਐ। ਜੇ ਤੀਨ ਬਾਤਾਂ ਏਕਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਏਹੁ ਸਰੀਰ ਬਿਨਸਦਾ ਹੈ। ਇਕੁ-ਸਮਾਂ ਜੇ ਸੁਆਸਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ- ਜਿਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਸਰੀਰੁ ਗਿੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਓਹ ਜਾਗਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ-ਜਿਸ ਗੋਲੀ ਤੀਰ ਕਰ ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਵਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਾਂ ਓਹਾ ਗੋਲੀ ਕੈ ਦੁਖ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਏਹੁ ਤੀਨ ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਆਪ ਕਾਲੁ ਇਸ ਦੀ ਰਛਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਪੋਂ ਉਪਾਧ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨ ਕੀਜੈ ਜੇ ਜੁੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਆਇ ਬਣੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਥੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਕੀਜੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਖੱਟ ਲਿਆਵੀਐ, ਸੋ ਸਿਖਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਖਾਈਐ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੱਲੂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਗਾ ਵਰਤਣ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੱਲੂ ਦਾ ਵੰਡ ਖਾਵਣ ਕਰਿ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੧੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਿਦਾਰੀ} ਭਾਈ ਕਿਦਾਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਗਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰੁ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਪਇਆ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖ ਲਹੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਿਵੇਂ ਬਨ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਬਨ ਸਿਉਂ ਕੂਦ ਕੈ ਨਦੀ ਵਿਚ ਜਾਇ ਪਰਵੇਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੈਸੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਰਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨਦੀ ਵਿਚ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੀਤਲੁ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪੜਨ ਵਿਚ ਟੁਬਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਭੀ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਕਰੁ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਿਆ ਕਰੁ। ਏਸੇ ਥੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਿਦਾਰੀ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦਾ ਬਚਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੦॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8c3hggkj9oj70byglfnhumc8ll2w0y8 250 75085 237476 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 47 ਪਉੜੀ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੫॥ ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ, ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ। ਮਲੂਮਾਹੀ ਸੂਰਮਾ ਵਡਾ ਵੱਡਾ ਭਗਤੁ ਭਾਈ ਕਦਾਰੀ। ਦੀਪਾ ਦੇਉ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਬੂਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 47 ਪਉੜੀ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੫॥ ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ, ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ। ਮਲੂਮਾਹੀ ਸੂਰਮਾ ਵਡਾ ਵੱਡਾ ਭਗਤੁ ਭਾਈ ਕਦਾਰੀ। ਦੀਪਾ ਦੇਉ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਬੂਲੇ ਦੇ ਜਾਈਐ ਬਲਿਹਾਰੀ। ਲਾਂਲ ਸੁ ਲਾਲੂ ਬੁਧਿਵਾਨੁ ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਧੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ। ਜਗਾ ਧਰਣੀ ਜਾਣੀਐ ਸੰਸਾਰੁ, ਨਾਲੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ। ਖਾਨੂ ਮਾਈਆ ਪਿਉ ਪੁਤੁ ਹੈ ਗੁਣ ਗਾਹਕ ਗੋਵਿੰਦ ਭੰਡਾਰੀ। ਜੋਧੁ ਰਸੋਈਆ ਦੇਵਤਾ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਕਰਿ ਦੂਤਰ ਤਾਰੀ। ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਪੈਜ ਸਵਾਰੀ॥੧੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪਾਰੋਂ ਜੁਲਕਾ} ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ। ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਪਰਮਹੰਸ ਕੈਸੇ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ? ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਪਾਰੋ ! ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸਾਖੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਏਂਗਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰੇਗਾ ਤਿਸ ਨੂੰ ਭੀ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗੀ। ਹੰਸ ਇਸਕੇ ਤਾਈਂ ਕਹੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਕੇ ਬੀਚ ਜਾਇਕੇ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਖੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਖੱਟੀ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਚੁੰਝ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਭਿੰਨ ਹੋ ਜਾਤੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਹ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਛੁਟੀਆਂ ਖਾ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਪਰਮਹੰਸੁ ਓਹੁ ਕਹੀਦੇ ਹੈਨ: ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਹੈ ਸੋਈ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਹੈਨਿ। ਇਨਕੇ ਪੜਨੇ ਸੁਣਨੇ ਕਰ ਉਨ ਕੀ ਬੁਧਿ ਬੀਚ ਬੀਚਾਰੁ ਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਈ ਉਨਕੀ ਚੁੰਝ ਹੈ। ਦੇਹ ਅਰੁ ਆਤਮਾਂ ਜੋ ਇਕਠੇ ਪਏ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ, ਏਕਨਾ ਪੁਤਲਾ ਕਾ ਪੁਤਲਾ, ਸੋ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਹ ਅਨਿਤ ਹੈ, ਜੜ ਹੈ, ਦੁਖ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸਤਿ ਹੈ, ਚੇਤੰਨ ਹੈ, Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> qcn0upmw4mb9p0qr00n5d2j0or1jyc2 250 75086 237477 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>46 4. ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ} ਗੁਜਰ ਜਾਤ ਦਾ ਲੁਹਾਰੂ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਭੀ ਕਿਵੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>46 4. ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ} ਗੁਜਰ ਜਾਤ ਦਾ ਲੁਹਾਰੂ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਭੀ ਕਿਵੇਂ ਉਧਾਰ ਹੋਵੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠਕੇ ਜਪੁਜੀ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਜਾਣਕੈ ਕਰ ਦੇਵਣਾ। ਓਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਬਰਸ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਸਾਧ ਹੈਸਨਿ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਮਤ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰੇ ਬੰਧਾਇ ਦਿਤੇ ਸਨ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਓਹੁ ਬੰਦੀਖਾਨੇ ਥੀਂ ਨਿਕਸੇ, ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਪਰਮੇਸਰ ਨਮਿਤ ਅਸਾਡੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵੱਢੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੇੜੀਆਂ ਵੱਢੀਆਂ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਗੁਜਰ ਨੂੰ ਤੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ਗਈ। ਜਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਗਇਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਭੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ॥੧੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਨਾਈ ਧਿੰਙ} ਨਾਈ ਪਿੰਙ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਅਗੇ ਆਇ ਰਹਿਆ। ਨਾਲੇ ਪਾਣੀ ਗਰਮੁ ਕਰਕੈ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਵੈ, ਨਾਲੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਪੀ ਕਰੈ, ਰੁੱਗ ਛਕਾਵੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਕਰੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਸ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਮੁਰੀਦ ਮੁਰਦਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰ ਹੈ। ਜਬ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਅੰਗੂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ, ਤਾਂ ਗੋਰ ਦੀ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਬ ਸਿਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਖੁ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਜਾਇ ਸਮਾਂਵਦੇ ਹੈਨ। ਦੇਖੋ ਸੈਣ ਨਾਈ ਜਬ ਮਨੁ ਲਾਇਕੇ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਓਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਕੇ ਰਾਣੇ ਨੂੰ ਆਇ ਰੀਝਾਇਆ, ਭੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਇ ਬਿਚਰੁ। ਤਾਂ ਓਸ ਐਸੇ ਹੀ ਸਿਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੧੭॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ag6j2oy8nmsve1k18qf3n6qrwtdm7td 250 75087 237478 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>54 54 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੬॥ ਡਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਤੁਲਸਾ ਭਲਾ ਮਲਣ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹਿਤਕਾਰੀ। ਰਾਮੂ ਦੀਪਾ ਉਗ੍ਰਸੈਣੁ ਨਾਗਉਰੀ ਗੁਰ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰੀ। ਮੋਹਣੁ ਰਾਮੂ ਮਹਿਤਿਆ ਅਮਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>54 54 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੬॥ ਡਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਤੁਲਸਾ ਭਲਾ ਮਲਣ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹਿਤਕਾਰੀ। ਰਾਮੂ ਦੀਪਾ ਉਗ੍ਰਸੈਣੁ ਨਾਗਉਰੀ ਗੁਰ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰੀ। ਮੋਹਣੁ ਰਾਮੂ ਮਹਿਤਿਆ ਅਮਰੂ ਗੋਪੀ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ। ਸਾਹਾਰੂ ਗੰਗੂ ਭਲੇ ਭਾਗ ਭਗਤੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਪਿਆਰੀ। ਖਾਨੂ ਛੁਰਾ ਤਾਰੂ ਤਰੇ ਵੇਗਾ ਪਾਸੀ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ। ਉਗਰੂ ਨੰਦੂ ਸੂਦਨਾ ਪੂਰੋ ਝੰਟਾ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੀ। ਮਲੀਆ ਸਹਾਰੂ ਭਲੇ ਛੀਂਬੇ ਗੁਰ ਦਰਗਹ ਦਰਬਾਰੀ। ਪਾਂਧਾ ਬੂਲਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਾਇਣੁ ਲੇਖਾਰੀ। ਡਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤਿ ਭਾਰੀ॥੧੬॥ (ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ ਸਾਖੀ ਪਹਿਲੀ ਚਲੀ {ਡੱਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤ} " ਡੱਲੇ ਜਬ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਆਇ ਉਤਰੇ, ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲੁ ਤੇ ਤੁਲਸਾ ਭੁੱਲੇ ਜਾਤ ਦੇ ਹੈਸਨਿ, ਸੋ ਭੀ ਦਰਸਨ ਆਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਏ। ਓਹੁ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਤ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਗੁਰੂ ਕੀ ਜਾਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਾਤ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਸੌ ਸਰੀਰ ਬਿਨਸ ਜਾਵਣੇ ਹੈਨਿ। “ਅਗੈ ਜਾਤਿ ਨ ਜੋਰੁ ਹੈ ਅਗੈ ਜੀਉ ਨਵੇ॥ ਜਿਨ ਕੀ ਲੇਖੈ ਪਤਿ ਪਵੇ ਚੰਗੇ ਸੇਈ ਕੇਇ॥ {ਪੰਨਾ ੪੬੯} ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਏਥੇ ਹੀ ਉਪਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗੇ ਜਾਤਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੇਖੇ ਪਵੇਗੀ। ਤਾਂ ਮੱਲਣ ਆਇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ: ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਜੈ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹਿਤੁ ਲਾਇਕ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ। ਬਹੁਰੋ ਰਾਮੂ ਤੇ ਦੀਪਾ ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੈਣ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8qck8d2slmshrsye7r5pk93gg6emtx3 250 75088 237479 2026-09-27T08:16:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੇ 55 ਤੇ ਨਗਉਰੀ ਆਇ ਰਚਨੀ ਲਗੇ, ਤਾਂ ਓਨਾ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਆਇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਨਾ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਬੇੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੇ 55 ਤੇ ਨਗਉਰੀ ਆਇ ਰਚਨੀ ਲਗੇ, ਤਾਂ ਓਨਾ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਆਇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਨਾ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਬੇੜੀ ਬੋਝ ਨਲ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਬਾਹਰਿ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਉਤਾਰਦੀ ਹੈ। ਜਉ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀਚਾਰੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਭ ਕੰਮ ਸਵਾਰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਡ਼ੋ ਰਾਮੂ ਤੇ ਮਹਿਤਾ ਤੇ ਅਮਰੂ ਤੇ ਗੋਪੀ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੀਐ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਏਹ ਹਉਮੈ ਬੁਰੀ ਬਲਾਇ ਹੈ ਤੇ ਅਣਹੁੰਦੀ ਹੀ ਬਣਿ ਖਲੋਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਏਹੁ ਪਰਮੇਸਰ ਵਲੋਂ ਭੁਲਾਇ ਛਡਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਪਰਮੇਸਰ ਨਾਲਿ ਰੀਢੁ ਪਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਹਉਮੈ ਕਿਉਂ ਕਰ ਮਰਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਜਾਣਨਾ, ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰਨਾ। ਬਹੁੜੋ ਸਹਾਰੂ ਤੇ ਗੰਗੂ ਤੇ ਭਾਗੁ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲਿ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਤਾ ਕੇ ਛਕਣਾ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਿਖੁ ਕੋਈ ਆਵੇ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮਿ ਨਾਲ ਪਿਆਰੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ, ਮਟ ਮੜੀ ਕਬਰ ਟੋਭਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੇਵਣਾ। ਬਹੁੜੋ ਖਾਨੂੰ ਛੁਰਾ ਤੇ ਤਾਰੂ ਤੇ ਵੇਗਾਪਾਸੀ ਤੇ ਉਗਰੂ ਤੇ ਨੰਦੂ ਸੂਦਨਾ ਤੇ ਪੂਰੋ ਤੇ ਝੰਡਾ ਏਹੁ ਆਣਿ ਚਰਨੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਸਿਖੋ ਇਸ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖੁਵਾਂਵਦਾ ਹੈ ਰੀਝ ਨਾਲਿ, ਓਸ ਦਾ ਜਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਜੰਗੂ ਏਹੋ ਹੈ। ਜੋ ਵੰਡ ਖਾਵਣ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏਥੇ ਭੀ ਧਨੁ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਲੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਰੋ ਮਲੀਆ ਤੇ ਸਹਾਰੂ ਛੀਂਬੇ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੁਸਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਮੈਲੇ ਬਸਤ੍ਰ ਧੋ ਦੇਵਨੇ, ਪਾਟੇ ਜੀਵ ਦੇਵਣੈ। ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਉੱਜਲੁ ਹੋਵੋਗੇ, ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਾਲਿ ਗੰਢ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਿਖ ਤੁਸਾਡੇ ਰਿਦੇ ਦੀ ਮੈਲੁ ਧੋਵਣਗੇ। ਤਬ ਬੂਲਾ ਪਾਂਧਾ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗਾ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਮੈਂ ਥੀਂ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੁਝ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਗੁਰਾਂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਕੇ ਤੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> m2tpuvg7d8qhq023y4zpblsfluwpa1h 250 75089 237480 2026-09-27T08:16:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 51 ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ। ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 51 ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ। ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ} ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ, ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ, ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ, ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ} ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ: ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ! ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> b0wcdhqupdl01evrqbkzpn8xb913hh2 250 75090 237481 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>60 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਪਣਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ* ਜੀ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਣਾ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਚਰਨ ਕਵਲ ਪੜਨੀ ਸੁਣਨੀ। ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਦੇਹੁ ਰਹਿੰਦੈ ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਰਾਤ ਜਾਂਦੀ ਤੀਕਰੁ ਕੀਰਤਨੁ ਰਹਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>60 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਪਣਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ* ਜੀ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਣਾ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਚਰਨ ਕਵਲ ਪੜਨੀ ਸੁਣਨੀ। ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਦੇਹੁ ਰਹਿੰਦੈ ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਰਾਤ ਜਾਂਦੀ ਤੀਕਰੁ ਕੀਰਤਨੁ ਰਹਰਾਸ ਪੜਨੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਉਪਰੰਤ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਕੈ ਉਪਰੰਤ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਪੜਿਕੇ ਸੌਣਾ। ਹਰੁ ਕਿਰਤ ਕਾਰ ਜੋ ਕਰਨੀ ਸਚੁ ਬੋਲਣਾ ਸਚੁ ਕਮਾਵਣਾ। ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਸਦਾ ਸੰਗੀ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੩੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਈਆ ਜਾਪਾ ਆਦਿ} ਮਈਆ ਤੇ ਜਾਪਾ ਤੇ ਨਈਆ ਖੁਲਰੁ ਜਾਤਿ ਦੇ ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਚਾਰੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ। ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜੋ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਅਸਾਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰੁ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜਨਿ ਸੁਣਨਿ ਬੈਠੋ ਤਾਂ ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਤੇ ਪ੍ਰੋਜਨ ਵਲ ਧਿਆਨੁ ਰਖਣਾ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਾਰਨਾ, ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨਾ, ਜੈਸੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਸਾਲਾ ਭੀ ਦੇਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਜਾ ਭੀ ਕਰੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਰੋਗ ਕੱਟੀਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨੁ ਅਰੁ ਨਾਮੁ ਕਰਕੇ ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਰੋਗੁ ਕਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਜਿਹੜਾ ਹੈ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲਿ ਕੰਮੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ। ਨਾਮੁ ਕੈਸਾ ਹੈ? ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਜਹਾਜ ਹੈ। ਏਹੋ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਰੇਗਾ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੋਆ॥੩੨॥ ਇਹ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਆਦਿ ਬੀੜ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੰਧੀ ਸੀ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> gw0r9ko6v35e87buiszzrioja97nsgy 250 75091 237482 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>56 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵਣੀ, ਨਾਲੇ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲੇਖੇ ਲਿਖ ਦੇਵਣੀ, ਮੰਗਣਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪ੍ਰਾਰਬਧ ਆਪ ਕੋਈ ਦੇ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਵਰਤ ਲੈਣੀ, ਤੇਰੀ ਏਹਾ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਤੁਸੀਂ ਡਲੇਵਾਲੀਏ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>56 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵਣੀ, ਨਾਲੇ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲੇਖੇ ਲਿਖ ਦੇਵਣੀ, ਮੰਗਣਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪ੍ਰਾਰਬਧ ਆਪ ਕੋਈ ਦੇ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਵਰਤ ਲੈਣੀ, ਤੇਰੀ ਏਹਾ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਤੁਸੀਂ ਡਲੇਵਾਲੀਏ ਸਿਖ ਹੋ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਏਹੁ ਸਾਂਝਾ ਉਪਦੇਸ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਬ ਦੇ ਦਿਨ ਸੰਗਰਾਂਦ ਅਮਾਵਸ ਵੈਸਾਖੀ ਦੀਪਮਾਲਾ....ਸਭਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲਿ ਮਾਇਆ ਰੁਜੂ ਕਰਨੀ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨਾ, ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਾ, ਗੁਰੂ वे ਨਿਮਿਤ ਵਰਤਾਵਣਾ ਗਰੀਬਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ। ਬਸਤ੍ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਦੇਵਣਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਛਕਾਵਣਾ। ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੈ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਿ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜੁ ਕਰ ਦੇਵਣਾ। ਤੁਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਪੋਤਰਿਆਂ ਤੀਕ ਇਹੁ ਰਹੁਰਾਸ ਚਲੇਗੀ। ਸਦਾ ਸਿਖੀ ਤੁਸਾਡੇ ਘਰ ਹੋਵੈਗੀ, ਤੁਸਾਂ ਸੰਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ॥੨੬॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7pe47z42v9ap1j8dip221akkzlvar3v 250 75092 237483 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>62 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸਬਦੁ ਬਾਣੀ ਸੁਣਨਿ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੌ ਆਵੈ ਤੇ ਜਿਉਂ ਕਾਗਦ ਲਿਖਕੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਣਕੇ ਸੁਣਾਵਨਿ ਤਿਵੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਥੀਂ ਸ਼ਰਮ ਆਵੈ। ਇਕ ਛ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>62 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸਬਦੁ ਬਾਣੀ ਸੁਣਨਿ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੌ ਆਵੈ ਤੇ ਜਿਉਂ ਕਾਗਦ ਲਿਖਕੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਣਕੇ ਸੁਣਾਵਨਿ ਤਿਵੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਥੀਂ ਸ਼ਰਮ ਆਵੈ। ਇਕ ਛਿਆਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਵਧਿ ਗਈ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੩੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਦੁਰਗਾ} ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ: ਅਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੀਏ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛੇ ਦਾਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸੌ ਹੁਣ ਆਇਕੈ ਪਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਦਾ ਕੀਤਾ ਅਗੇ ਪਾਵਨਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਵਰਤਣਿ ਹੋਵੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਵਣ ਪੀਵਣ ਤੇ ਵਧੀਕ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭੇ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕਰ ਦੇਵਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਵੀ ਹੋਵੈ। ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲਿ ਵਰਤਿ ਛਕਣਾ। ਸੀਤਕਾਲ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਭੂਰੇ ਲੋਈਆਂ ਹੋਰੁ ਭੀ ਬਸਤ੍ਰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਣ ਸੌ ਲੈ ਦੇਵਣੇ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਸਿਖ ਬਹੁਤ ਆਏ ਤੇ ਹੋਰੁ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਭੀ ਗਹਿਣੇ ਰਖਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਇ ਦਿਤੇ। ਬਹੁਰੋ ਫੇਰ ਸਿਖ ਆਏ ਤਾਂ ਸੀਤ ਕਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈਸੀ; ਵੀਚਾਰ ਕੀਤਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਏਸੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਿ ਰਮਣੇ ਜਾਇ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਲਕੜੀ ਨਾਲਿ ਜਿਮੀਂ ਲੱਗੇ ਖੋਦਣ, ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਦੇਗਚਾ ਹੱਥ ਲੱਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਘਰ ਭੀ ਛੁਡਾਇ ਲਏ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਲੈਕੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਥੋੜਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦੇਂਦਾ। ਤੁਸਾਂ ਇਸ ਕਾਰਜ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜੁ ਰਹਣਾ॥੩੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਬਾਲਾ ਕਿਸ਼ਨਾ} ਬਾਲਾ ਤੇ ਕਿਸ਼ਨਾ ਦੋਵੇਂ ਝਿੰਗਰਣ ਜਾਤ ਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਬੜੇ ਪੰਡਤ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਰੀਝਾਵਣ ਵਾਲੇ ਹੈਸਨ। ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ, ਜੋ ਜੀ ਅਸੀਂ ਖਟ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਵਕਤੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਭ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੀਝਾਂਵਦੇ ਭੀ ਹਾਂ, ਪਰੁ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ। ਤਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7vwv705cvnas5ste4bm1g7bem3w2x2z 250 75093 237484 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>64 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭੇਜੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਨਮੁਖ ਚਲਿਆ ਜਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਨਮੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>64 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਭੇਜੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਨਮੁਖ ਚਲਿਆ ਜਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਨਮੁਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਜੋ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਸੋ ਨਾਮ ਤੇ ਦਾਨ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜੇਹੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤੇ ਨਾਮ ਜਪਤੇ ਹੈਂ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਸਨਮੁਖ वे ਹੋਵੋਂਗੇ ਤੇ ਜੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆਰਜਾ ਬੀਤਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵੇਮੁਖ ਹੋ ਜਾਈਤਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਸਮੁੰਦੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੇ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਨਮੁਖ ਹੋਈਏ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਦਇਆ ਆਪੇ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਸਿਖ ਸਮੁੰਦੇ ਦਾ ਏਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣ ਹੋਆ॥੩੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਕੁੱਲਾ ਭੁੱਲਾ ਆਦਿ} ਕੁੱਲਾ ਭੁੱਲਾ ਦੋਵੇਂ ਝੰਝੀ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਸੁਇਨੀ ਹੈਸੀ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਦੇ ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਤੇ ਜੂਨੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੁ ਪਾਂਵਦੇ ਆਂਵਦੇ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਜੁ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰੋ, ਤੇ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਤਿਆਗੇ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਗੁਰਮੁਖ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਮਨਮੁਖ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗੁਰਮੁਖ ਹੈਨਿ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨਮੁਖ ਹੈਨ। ਇਕ ਗੁਰਮੁਖ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਗੁਰਮੁਖ-ਤਰ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਗੁਰਮੁਖਿ-ਤਮ ਹੈਨਿ। ਗੁਰਮੁਖ ਕੌਣ ਹੈਨਿ? ਜਿਨਾਂ ਖੋਟਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਪਿਠ ਦਿਤੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਵਲਿ ਮੁਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਇਕੁ ਭੀ ਓਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਸਦੀਵ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਈ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਾਲਿਆਈ ਵਿਸਾਰਦੇ ਨਹੀਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਿਆਈ ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ! ਗੁਰਮੁਖਿ-ਤਰੁ ਓਹ ਹੈਨਿ ਜੋ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਓਨ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿਤੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਭਲਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਕ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭਸੈ ਨਾਲਿ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਰੈ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਰੈ, ਓਹੁ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨ। ਤੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> tbiro465qjcbk45c6rdveymln7826tz 250 75094 237485 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 57 40 ਪਉੜੀ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੭॥ ਸਭਰਵਾਲ ਦੇ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਸਭਰਵਾਲ ਸਭੇ ਸਿਰਦਾਰਾ। ਪੂਰੋ ਮਾਣਕ ਚੰਦੁ ਹੈ ਬਿਸਨ ਦਾਸੁ ਪਰਵਾਰ ਸੁਧਾਰਾ। ਪੁਰਖੁ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੀਐ ਤਾਰੂ ਭਾਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 57 40 ਪਉੜੀ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੭॥ ਸਭਰਵਾਲ ਦੇ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਸਭਰਵਾਲ ਸਭੇ ਸਿਰਦਾਰਾ। ਪੂਰੋ ਮਾਣਕ ਚੰਦੁ ਹੈ ਬਿਸਨ ਦਾਸੁ ਪਰਵਾਰ ਸੁਧਾਰਾ। ਪੁਰਖੁ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੀਐ ਤਾਰੂ ਭਾਰੂ ਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ। ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ ਮਹਾਂ ਨੰਦੁ ਬਿਧੀਚੰਦ ਬੁਧਿ ਬਿਮਲ ਵੀਚਾਰਾ। ਬਰ੍ਹਮ ਦਾਸੁ ਹੈ ਖੋਟੜਾ ਡੂੰਗਰੁ ਦਾਸੁ ਭਲੇ ਤਕਿਆਰਾ। ਦੀਪਾ ਜੇਠਾ ਤੀਰਥਾ ਸੈਂਸਾਰੂ ਬੁਲਾ ਸਚਿਆਰਾ। ਮਾਈਆ ਜਾਪਾ ਜਾਣੀਅਨਿ ਨਈਆ ਖੁਲਰੁ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰਾ। ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਅਵੇਸ ਅਚਾਰਾ। ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੁ ਸਵਾਰਣ ਹਾਰਾ॥੧੭॥ {ਚਉਥੇ ਪਾਤਸਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ} ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ} ਕੇ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਸਭਰਵਾਲ ਆਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਪਇਆ ਕਿ ਅਸਾਡਾ ਕਿਵੇਂ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਚ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਧਰਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੁਖੋਂ ਭੀ ਸਚੁ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਰਿਦਿਓਂ ਭੀ ਸਚਿਆਰ ਰਹਿਣਾ। ਤੇ ਝੂਠ ਜੈਸਾ ਪਾਪੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਮਾਵਣਾ। ਇਸੇ ਕ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪੂਰੋ, ਮਾਣਕ ਚੰਦ, ਵਿਸ਼ਨ ਦਾਸ} ਭਾਈ ਪੂਰੌ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਣਕ ਚੰਦ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨਦਾਸ ਤਿੰਨੇ ਸਿਖ ਸਾਹਿਬ ਚੌਥੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ। ਅਸਾਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਸਣੇ ਕੁਟੰਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਭੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> f0rs8eiokd5eelvb0avkpow7fp2ezgh 250 75095 237486 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 65 ਗੁਰਮੁਖ-ਤਮ ਓਹੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸੰਪੰਨਿ ਹੈਨ। ਭਲਾ ਸਭਸੇ ਨਾਲਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਕੋਈ ਓਨਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਭੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਭੀ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਮਨਮੁਖ ਓਹੁ ਹੈਨਿ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 65 ਗੁਰਮੁਖ-ਤਮ ਓਹੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸੰਪੰਨਿ ਹੈਨ। ਭਲਾ ਸਭਸੇ ਨਾਲਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਕੋਈ ਓਨਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਭੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਭੀ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਮਨਮੁਖ ਓਹੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਸਦਾ ਵਿਕਾਰ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੇ ਕੋਈ ਓਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਭਲਿਆਈ ਕਰੇ ਸੋ ਵਿਸਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬੁਰਿਆਈ ਜੇ ਕੋਈ ਕਰੈ ਤਾਂ ਵਿਸਾਰਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਮਨਮੁਖ-ਤਰੁ ਓਹ ਹੈਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਸਭਸੇ ਨਾਲਿ ਬੁਰਿਆਈ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਮਨਮੁਖ-ਤਮ ਓਹੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਭਲੇ ਨਾਲਿ ਵੀ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰਨਿ ਤੇ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਦੀ ਸਮਝ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਨ, ਸਗੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਭਲਿਆਈ ਕਰਨੀ ਅਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫਲਦੀ ਤੇ ਬੁਰਿਆਈ ਅਸਾਨੂੰ ਫਲੁ ਦੇਂਦੀ ਹੈ! ਸੋ ਘੋਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਂ ਦੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤਾਂ ਓਹੁ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਗੇ। ਓਨਾਂ ਦਾ ਓਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੩੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਲਾਲੂ ਬਾਲੂ ਆਦਿ} ਲਾਲੂ ਤੇ ਬਾਲੂ ਵਿੱਜ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਹਰਿਦਾਸ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੁ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਹੱਸ ਕੇ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ ਤੇ ਨਿਵ ਚਲਣਾ। ਮਿਠਾ ਬੋਲਣਿ ਨਿਵ ਚਲਣ ਹਥੋਂ ਭੀ ਕਛੁ ਦੇਨਿ। ਰਬ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕਲੀਂ ਜੰਗਲਿ ਕਿਆ ਢੂੰਡੇਨਿ ॥ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ' ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਇਆ॥੩੯॥ * ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਨਿਹਾਲੂ ਤੁਲਸੀਆ ਆਦਿ} ਬੀਰ ਨਿਹਾਲੂ, ਤੁਲਸੀਆ, ਬੂਲਾ, ਚੰਡੀਆ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ, ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਕੋਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਜੀ ਦਾ ਅਉਤਾਰ ਹੈਨਿ, ਕੋਈ ਕਹਿੰਦੈ ਹੈਨਿ: ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਿਖ ਦਾ ਅਉਤਾਰ ਹੈਨਿ, ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਖੇ ਗੁਰਾਂ ਉਤੇ ਸਿਦਕੁ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 76z5wlis4xfvv46hll60heyfmxp0mzz 250 75096 237487 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 61 ਪਉੜੀ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੮॥ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪੁਰੀਆ ਚੂਹੜੁ ਚਉਧਰੀ ਪੈੜਾ ਦਰਗਹੁ ਦਾਤਾ ਭਾਰਾ। ਬਾਲਾ ਕਿਸਨਾ ਝਿੰਗਰਣਿ ਪੰਡਿਤ ਰਾਇ ਸਭਾ ਸੀਗਾਰਾ। ਸੁਹੜੂ, ਤਿਲੋਕਾ ਸੂਰਮਾ ਸਿਖੁ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 61 ਪਉੜੀ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੮॥ ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪੁਰੀਆ ਚੂਹੜੁ ਚਉਧਰੀ ਪੈੜਾ ਦਰਗਹੁ ਦਾਤਾ ਭਾਰਾ। ਬਾਲਾ ਕਿਸਨਾ ਝਿੰਗਰਣਿ ਪੰਡਿਤ ਰਾਇ ਸਭਾ ਸੀਗਾਰਾ। ਸੁਹੜੂ, ਤਿਲੋਕਾ ਸੂਰਮਾ ਸਿਖੁ ਸਮੁੰਦਾ ਸਨਮੁਖੁ ਸਾਰਾ। ਕੁਲਾ, ਭੁਲਾ, ਝੰਝੀਆ ਭਾਗੀਰਥੁ ਸੁਇਨੀ ਸਚਿਆਰਾ। ਲਾਲੂ ਬਾਲ ਵਿਜ ਹਨਿ ਹਰਖਵੰਤੁ ਹਰਿਦਾਸ ਪਿਆਰਾ। ਧੀਰੁ ਨਿਹਾਲੁ ਤੁਲਸੀਆ ਬੂਲਾ ਚੰਡੀਆ ਬਹੁ ਗੁਣਿਆਰਾ। ਗੋਖੂ ਟੋਡਾ' ਮਹਤਿਆ ਤੋਤਾ ਮਦੁ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰਾ। ਝਾਂਝ ਅਤੇ ਮੁਕੰਦੁ ਹੈ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰੈ ਹਜੂਰ ਕਿਦਾਰਾ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਪਰਗਟੁ ਪਾਹਾਰਾ॥੧੮॥ (ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੌਧਰੀ ਪੁਰੀਆ ਤੇ ਚੂਹੜ} ਪੁਰੀਆ ਤੇ ਚੂਹੜ ਦੋਵੇਂ ਚੌਧਰੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਚੌਧਰ ਭੀ ਕਰਦੇ ਸਨਿ, ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ ਤਾਂ ਆਣਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ' ਜੀ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਝੂਠ ਬਹੁਤ ਕਮਾਂਵਦੇ ਹਾਂ; ਅਸਾਡਾ ਭੀ ਉਧਾਰੁ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਜੇ ਝੂਠ ਛਡੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਅਸਾਡੇ ਪਾਸੂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਸੀਂ ਚਉਧਰੀ ਹਾਂ ਝੂਠ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁਜਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਰੱਖੋ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਓ ਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਘੜੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਸੁਣਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਝੂਠ ਤੇ ਸਚੁ ਕਮਾਵੋ ਤਾਂ ਰਾਤੀਂ ਕਾਗਦ ਉਪਰ ਲਿਖ ਛਡਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹਜੂਰ ਦੀਦਾਰ ਨੇ ਆਵਣਾਂ ਤਾਂ ਕਾਗਦ ਸਾਰਾ ਆਪਣਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਾਇ ਜਾਇਆ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7rt2lhzvg64a138da4xazv7l3qsn4g1 250 75097 237488 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 63 ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੈਸੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਾਵਣ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੈਸੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੀ ਸਮਝਾਵਹੁ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਤੁਰਤ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੋਗੇ। ਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 63 ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੈਸੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਾਵਣ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੈਸੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭੀ ਸਮਝਾਵਹੁ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਤੁਰਤ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੋਗੇ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਜਬ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੩੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਸੁਹੜ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਜਾਤ ਦਾ ਸੁਹੜੁ ਸੂਰਮਾ ਹੈਸੀ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਚਾਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ, ਜੁ ਅਸਾਡਾ ਕਰਮੂ ਜੁੱਧ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਹਿੰਸਾ ਧਰਮੁ ਹੈ, ਅਸਾਡਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਉਧਾਰ ਹੋਵੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਆ' ਜੋ ਰਿਦੇ ਕਰਕੇ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਹੋਰ ਆਪਣੇ ਛਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਪਰ ਇਸਥਿਰ ਰਹਣਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਸਨ ਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇ ਨੇ ਘੋੜਾ ਦਉੜਾਇਕੈ ਇਕ ਮ੍ਰਿਗੀ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਚਲਾਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਦਰ ਥੀਂ ਬੱਚਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭੈ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਾਠ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਘੜਾਇਕੇ ਫਲੁ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਤੇ ਮੁੱਠ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖੀ। ਤਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਜੋ ਪੰਜ ਰੁਪਯੇ ਰੋਜ ਭਾਈ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਪਾਂਵਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਕਾਠ ਦੀ ਰਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਭਾਈ ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਦਿਖਾਵੋ। ਤਾਂ ਭੈਮਾਨ ਹੋ ਕਰ ਓਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਅਰਾਧਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਮਹਾਂ ਉਤਮ ਫੌਲਾਦ ਦੀ ਵਲਾਇਤੀ ਹੋਇ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਕਾਲੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸਿਰਦਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਜੋ ਰੋਜ ਲਿਆਵੈ, ਤਾਂ ਸਵਾ ਰੁਪਯਾ ਰੋਜ ਗੁਰੂ ਕੀ ਅਰਦਾਸ ਰਖੈ, ਤੇ ਸਵਾ ਰੁਪਯਾ ਰੋਜ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਖਰਾਇਤ ਕਰੇ ਤੇ ਅਢਾਈ ਰੁਪਯੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਗੁਜਰਾਨ ਕਰੇ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਵੈ। ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੩੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸਮੁੰਦਾ} ਸਮੁੰਦਾ ਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਸਨਮੁਖ ਕੌਣ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵੇਮੁਖ ਕੌਣ ਹੈਨਿ? Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> jrkp7acjopwi9c089nj4c1vm5planc5 250 75098 237489 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਹਾਂ ਨੰਦ ਬਿਧੀ ਚੰਦ} 59 ਮਹਾਂ ਨੰਦੁ ਬਿਧੀ ਚੰਦੁ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਆਏ, ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਤੁਸੀਂ ਕਟੋ, ਬਹੁਤਾ ਅਸੀਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖ ਪਾਂਵਦੇ ਆਏ ਹਾਂ ਤੇ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਹਾਂ ਨੰਦ ਬਿਧੀ ਚੰਦ} 59 ਮਹਾਂ ਨੰਦੁ ਬਿਧੀ ਚੰਦੁ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਆਏ, ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਤੁਸੀਂ ਕਟੋ, ਬਹੁਤਾ ਅਸੀਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖ ਪਾਂਵਦੇ ਆਏ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ! ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜੁ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਮਿਟੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾ ਕਹਿਆ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਏਹੁ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੱੜ੍ਹੀ ਹਾਂ, ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁਤਰ ਹਾਂ। ਜਾ ਇਤਨਾ ਓਨਾਂ ਕਹਿਆ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬੁ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਜੁ ਖੱਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਤਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਭੋਗਤੇ ਹੋ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਕਰਮ ਅਗੇ ਭੋਗੋਗੇ। ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਣ ਵਾਲਾ ਸਾਖੀ ਜਾਣਨਾ, ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਪਛਾਣੀਏਂ ? ਤੌ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਤੁਸਾਂ ਸਦਾ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨੀ, ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਸਰੂਪ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨੀ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਇਆ॥੩੦॥ ਤਾਂ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ ਧਰਮਦਾਸ ਡੂਗਰ ਦਾਸ ਆਦਿ} ਧਰਮ (ਯਾ ਬਰ੍ਹਮ) ਦਾਸੁ ਖੋਟੜਾ ਤੇ ਡੂਗਰ ਦਾਸੁ ਤਕਿਆਰੁ ਤੇ ਦੀਪਾ ਤੇ ਜੇਠਾ ਤੇ ਤੀਰਥਾ ਤੇ ਸੈਸਾਰੁ ਤੇ ਬੂਲਾ, ਸਭੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ। ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀਓਨੇ: ਜੀ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਕਾ ਹੰਕਾਰੁ ਤਿਆਗਣਾ, ਜੋ ਸਿਖੁ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਆਵੈ ਆਪੋ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਥੀਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਜੇ ਬਹੁਤੀ ਕਾਮਨਾ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭਨਾਂ ਰਲ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸਕਾ ਕਾਰਜੁ ਕਰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੈ ਤਿਥੈ ਦੋਨੋ ਵੇਲੇ ਚਲਕੇ ਜਾਵਣਾ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਬਣਾਵਣੀਂ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਉਠਿਕੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 6goeukkesl46ootslo63optnzx19mxk 250 75099 237490 2026-09-27T08:16:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>58 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ, ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਧੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਭੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਾਵਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਣਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਟਹਿਲੀਏ ਹਾਂ ਤਿਵੇਂ ਅਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੋਤ੍ਰ ਸਭ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>58 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ, ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਧੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਭੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਾਵਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਣਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਟਹਿਲੀਏ ਹਾਂ ਤਿਵੇਂ ਅਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੋਤ੍ਰ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਟਹਿਲੀਏ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋੜਾ ਖਸਮ ਦਾ ਖਸਮ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬੰਨ੍ਹ ਛਡੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਖਸਮ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਅਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਕਰ ਜਾਣੇ। ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੱਭਾ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਪੌਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਇਸੇ ਕਰਕੈ ਭਾਈ ਪੂਰੋ ਤੇ ਮਾਣਕ ਚੰਦੂ ਤੇ ਬਿਸਨ ਦਾਸ ਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪਦਾਰਥ, ਤਾਰੂ, ਭਾਰੂ} ਭਾਈ ਪਦਾਰਥੁ ਤੇ ਤਾਰੂ ਭਾਰੂ ਤਿੰਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ। ਅਗੇ ਦੀਵਾਨ ਲਗਾ ਹੋਆ ਹੈਸੀ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਬ ਗੁਰੂ । ਕੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਭੈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸੀਂ ਗ੍ਰਿਸਤ ਕੁਟੰਬਾਂ ਵਿਚ ਪਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਕਿਤੇ ਵੇਲੇ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਪੜ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਅਸਾਡਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹੇ ਠਾਕੁਰੁ ਕਾਹੇ ਮਨ ਭਉ ਕਰਿਆ॥ {ਪੰਨਾ ੪੯੫} ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਉਤਪਤਿ ਕੀਤੇ ਹੈਨ, ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਰਿਜਕੁ ਪਹਿਲੇ ਉਤਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਸਿਦਕੁ ਕਰਕੇ ਬੈਠਹੁ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਰਿਜਕੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਰਿਜਕੁ ਇਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਕਹਿਆ, ਭਾਈ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਏ ਹੋ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਲੇ। ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਿਰਤਿ ਵਿਚੋਂ ਲਾਭ ਹੋਵੈ ਸੋ ਉਦਮ ਕਰਕੈ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਦਸਵੰਧੂ ਦੇਵਣਾ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਆਇਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੇ ਰਹਾਂਗੇ ਤੇ ਏਥੇ ਪਾਣੀ ਪੱਖੇ ਦੀ ਗੁਰ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਾਂਗੇ, ਤੁਸਾਡਾ ਭੀ ਕਲਿਆਨ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਕੀਆ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੯॥ वे Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> d5h7flz8hbtsry3lx93mv3uqdvjxlzc 250 75100 237491 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 75 ਪਉੜੀ ਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੦॥ ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਜਟੂ ਭਾਨੂੰ ਤੀਰਥਾ ਚਾਇ ਚਈਲੇ ਚਢੇ ਚਾਰੇ। ਸਣੇ ਨਿਹਾਲੇ ਜਾਣੀਅਨਿ ਸਨਮੁਖ ਸੇਵਕ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ। ਸੇਖੜ ਸਾਧ ਵਖਾਣੀਅਹਿ ਨਾਊ ਭੁਲੂ ਸਿਖੁ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 75 ਪਉੜੀ ਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੦॥ ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਜਟੂ ਭਾਨੂੰ ਤੀਰਥਾ ਚਾਇ ਚਈਲੇ ਚਢੇ ਚਾਰੇ। ਸਣੇ ਨਿਹਾਲੇ ਜਾਣੀਅਨਿ ਸਨਮੁਖ ਸੇਵਕ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ। ਸੇਖੜ ਸਾਧ ਵਖਾਣੀਅਹਿ ਨਾਊ ਭੁਲੂ ਸਿਖੁ ਸੁਚਾਰੇ। ਜਟੂ ਭੀਵਾ ਜਾਣੀਅਨਿ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖੁ ਮੂਲਾ ਪਰਵਾਰੇ। ਚਤੁਰਦਾਸ ਮੂਲਾ ਕਪੂਰੁ ਹਾੜ੍ਹ ਗਾੜ੍ਹ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰੇ। ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲੁ ਵਖਾਣੀਐ ਜੇਠਾ ਚੰਗਾ ਕੁਝ ਨਿਸਤਾਰੇ। ਵਿਸਾ ਗੋਪੀ ਤੁਲਸੀਆ ਭਾਰਦੁਆਜੀ ਸਨਮੁਖ ਸਾਰੇ। ਵਡਾ ਭਗਤੁ ਹੈ ਭਾਈਅੜਾ ਗੋਇੰਦੁ ਘੋਈ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੇ। ਸਤਿਗੁਰਿ ਪੂਰੇ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੇ॥੨੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ ਜੱਟੂ ਭਾਨੂੰ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੱਟੂ, ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ, ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਚਾਰੇ ਜਾਤ ਦੇ ਚੱਢੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਇਕਥੇ ਤੇਰਾ ਬਚਨੁ ਹੈ, “ਮਾਰੈ ਰਾਖੈ ਏਕੋ ਆਪਿ॥ ਮਾਨੁਖ ਕੈ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ਹਾਥਿ{ਪੰਨਾ ੨੮੧} ਤੇ ਇਕਥੇ ਤੇਰਾ ਬਚਨੁ ਹੈ, “ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮ ਇਹੁ ਖੇਤੁ॥ ਅਕਿਰਤਘਣਾ ਹਰਿ ਵਿਸਰਿਆ ਜੋਨੀ ਭਰਮੇਤੁ॥ {ਪੰਨਾ ੭੦੬} ਜੇ ਆਪ ਹੀ ਕਰਦਾ ਕਰਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਾਵੈ ਕੁਝ ਕਰੀਐ ਅਸਾਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ ਹੈ ? ਤੇ ਜੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲੁ ਅਸਾਂ ਭੋਗਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰਮੂ ਵੀ ਵੀਚਾਰਕੈ ਕੀਜੈ, ਅਸੀਂ ਕੌਨ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਹੈਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ, 'ਇਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਉਪਾਸਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ। 'ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ml450gdcgfmi64i28z44ptij75rmwhl 250 75101 237492 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>74 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਸੌਗਾਤ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਤੇ ਬਾਜ ਦੇਕੇ ਮੁਲਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਉਹ ਭਜਨ ਕਰਕੈ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>74 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਸੌਗਾਤ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਤੇ ਬਾਜ ਦੇਕੇ ਮੁਲਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਉਹ ਭਜਨ ਕਰਕੈ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਮਿਥਿਆ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਝੂਠ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸੂਰਜ ਕੇ ਨਿਕਟਿ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ ਅੰਧਕਾਰ, ਤੈਸੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਟ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਤੇ, ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸੱਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਭੋਗ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਹਾਂ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ? ਤੈਸੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੋਕੇ ਕੈਸੇ ਵਿਚਰਤੇ ਹੈਨਿ? ਭਾਈ ਕਹਿਆ: ਜੌਨਸੇ ਉਨਕੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਦੁਖਾਉ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਮੁਸਾਹਿਬ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਦੇ ਮੁਲਖ ਇਨਾਮੀ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਤੇ ਹੈਨਿ॥੪੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਬਿਸ਼ਨੂ ਬੀਬੜਾ, ਸੁੰਦਰ} ਬਿਸਨੂ ਬੀਬੜਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਛੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ: ਜੀ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕੀਜੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸੁੰਦਰ ਤੂੰ ਹਜੂਰ ਲਕੜੀਆਂ ਲਿਆਇਆ ਕਰ, ਨਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਕਾਂ ਲਿਆਇਆ ਕਰੁ, ਤੇ ਬਿਸਨੂੰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਪਿਛਲੀ ਰਾਤੀ ਪਾਣੀ ਗਰਮੁ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਇਆ ਕਰੂ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋਤਾ ਕਰ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੪੭॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 9k6c51c6cptb7uq56k4plo3f9ivjcgf 250 75102 237493 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>72 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਆ ਹੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਗਿਆਨ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>72 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਆ ਹੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਗਿਆਨ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਵਿਸੇਖ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਥੀਂ ਕੂਦ ਕੈ ਲੰਘ ਗਇਆ ਹੈਸੀ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹਨੂੰਮਾਨ ਤਾਂ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਹੈਸੀ ਸੋ ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇਸਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਗਿਆਨ ਵਿਖੇ ਜਗਤ ਥੋਂ ਉਲੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਕੁੱਦ ਕੇ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਥੋੜਿਓਂ ਪਾਸ ਹੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁਲ ਕੇ ਉਪਰ ਨਿਰਬਲ ਸਬਲ ਸਭ ਉਤਰ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖਿਆਂ ਕੌ ਨਿਰਸ ਕਰ ਜਾਣੇ ਤੇ ਗਿਆਨ ਕਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ ਸੋ ਵਿਰਲੇ ਈ ਹੈਨਿ, ਅਰ ਭਗਤਿ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀ ਪੁੰਨੀ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨਾ ਅਰੁ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਿਣਾ। ਤਾਂਤੇ ਓਹ ਸਦਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਕੰਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਾਮ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨ। ਏਸੇ ਕਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੪੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੂਲਾ, ਸੂਜਾ, ਚੰਦੂ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਮੂਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਸੂਜਾ ਧਾਵਣੇ ਤੇ ਭਾਈ ਚੰਦੂ ਚਉਝੜਿ, ਭਾਈ ਰਾਮਦਾਸੁ ਭੰਡਾਰੀ, ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਾਸੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਇਹ ਜੋ ਜੀਵ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਰਮ ਰਾਇ ਦੇ ਪਾਸ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਪੁੰਨਾ ਦਾ ਨਿਆਰਾ ਨਿਆਰਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਾ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਕੇ ਪੁੰਨ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵਨਿ ਤੇ ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਪਾਪ ਵਿਚੋਂ ਕਟਕੇ ਤੇ ਵਿਸੇਖ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਏਹ ਅਸਾਨੂੰ ਨਿਰਨੇ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ! ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਸਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਉਪਾਸਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਇਕੁ ਗਿਆਨੀ ਹੈਨਿ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਪੁਛਦੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਅਸਾਨੂੰ ਚੋਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> fdkn4hod4spcwiwk9rwyn22on8w9rei 250 75103 237494 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਡਲਾ ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ} 71 ਭਾਈ ਡਲਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਜਾਪੂ ਤੇ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਹੋਏ ਹੈਨਿ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਉਪਾਸਕੀ ਹੋਏ ਹੈਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਡਲਾ ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ} 71 ਭਾਈ ਡਲਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਜਾਪੂ ਤੇ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਹੋਏ ਹੈਨਿ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਉਪਾਸਕੀ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਤਾਂ ਕਹੀਅਨਿ ਜੋ ਦੋ ਹੋਵਨਿ॥ ਸਲੋਕੁ ਸਰਗੁਨ ਨਿਰਗੁਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ ਆਪਿ॥ ਆਪਨ ਕੀਆ ਨਾਨਕਾ ਆਪੇ ਹੀ ਫਿਰਿ ਜਾਪਿ॥ {ਸੁਖਮਨੀ, ਪੰ. ੨੯੦} ਓਹੀ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮਹਾਰਾਜੂ ਇਛਿਆ ਕਰਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹੈਂ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸੁ ਕਰਕੇ ਨਿਰਇਛ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਏਕੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਛਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਕੈ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਆਇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਇਛਾ ਤਿਆਗਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਕਲਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਕੋ ਭੀ ਤਿਆਗ ਕਰ ਸਿਹਜਾ ਵਿਖੇ ਸੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਲੈਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਸੈਣ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਕੇ ਸੇਵਕ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਦਾ ਉਸ ਕੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੀ ਨਾਮ ਦੇ ਓਪਾਸ਼ਕ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਸਰਗੁਣ ਭੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਗੁਣ ਕਾ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਮ ਕੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਥੀਂ ਪਾਰ ਉਤਰਨ ਲਗੇ ਹੈਂ ਤਾਂ ਓਹ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈਸਨਿ ਜੋ ਚਾਹਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਸੁਕਾਇ ਲੈਂਦੇ, ਪਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਿਆਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਨਾਮੁ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਿ ਪਾਰ ਉਤਰੇ। ਸਰਗੁਣ ਥੋਂ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਬਾਹਰਿ ਇਸ ਕਰ ਬਿਆਪਿਆ ਹੂਆ ਹੈ, ਪਰੁ ਨਾਮੁ ਕੇ ਉਚਾਰਨ ਬਿਨੁ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤਾਂਤੇ ਜੀਅ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 0rgfqv9usay7nanxq6tgjypaab8ta25 250 75104 237495 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 67 ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਕਾਸਟ ਮੈਂ ਅਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਥਨ ਦਾ ਸੰਜਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮਥਕੇ ਨਿਕਾਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਸਟ ਅਗਨ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 67 ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਕਾਸਟ ਮੈਂ ਅਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਿਨਾਂ ਸੰਜਮ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਥਨ ਦਾ ਸੰਜਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਮਥਕੇ ਨਿਕਾਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਸਟ ਅਗਨ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੀਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਭ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨੁ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬਦ ਦੇ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨਿ ਕਰਿ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੪੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਝਾਝੂ, ਮੁਕੰਦਾ, ਕਿਦਾਰਾ} ਝਾੜੂ ਤੇ ਮੁਕੰਦਾ ਤੇ ਕਿਦਾਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ। ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੇ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਨੂੰ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਵਿਚ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਕੀਰਤਨ ਕੀਤਾ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਤੇ ਕਥਾ ਦਾ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਫਲੁ ਕਹੀਐ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੂਹ ਦੀ ਪੈਲੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਝਬਦੇ ਪਕਾਈਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨਾਜ ਦਾ ਬੋਹਲ ਘਰ ਲੈ ਆਵੀਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੂਜੇ ਖੂਹ ਦੀ ਪੈਲੀ ਨਜਦੀਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਭੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰੁ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਤੇ ਕੀਰਤਨੁ ਐਸਾ ਹੈ ਜੈਸੇ ਮੇਘੁ ਗਰਜ ਕੇ ਬਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭੇ ਪੈਲੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਕਥਾ ਦਾ ਏਹੁ ਫਲੁ ਹੈ ਜੈਸੇ ਮੇਘ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਰਵਾਤ ਝਿੰਮ ਝਿੰਮ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗੇ ਪੈਲੀਆਂ ਰਾਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁਪਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਵਨਿ; ਜੋ ਜੋ ਬੂੰਦ ਪਵੈ ਵਿਚਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਮਾਵਦੀ ਜਾਵੈ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਮਝਵਾਨ ਸਿਖ ਹੁੰਦੈ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਜੋ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੌ ਕਥਾ ਸੁਣਕੈ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਹੁੜ ਕਥਾ ਤੇ ਕੀਰਤਨੁ ਦੋਨੋਂ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸੋਭਾ ਪਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਲਖਾਂਵਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਮਨ ਵਿਖੇ ਰਾਗੁ ਹਰਖੁ ਉਤਪਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਕਰਕੈ ਸੋਭਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਮਾਤਾ ਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਕਥਾ ਮਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਪੁਤ੍ਰ ਹੈ। ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> odxzkd9p2ttb2377qwfjsee436fh1ci 250 75105 237496 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 69 ਪਉੜੀ ਉਨੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੯॥ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਗੰਗੂ ਨਾਉ ਸਹਗਲਾ ਰਾਮਾ ਧਰਮਾ ਉਦਾ ਭਾਈ। ਜਟੂ ਭਟੂ ਵੇਤਿਆ ਫਿਰਣਾ ਸੂਦੁ ਵਡਾ ਸਤ ਭਾਈ। ਭੋਲੂ ਭੱਟੂ ਜਾਣੀਅਨਿ ਸਨਮੁਖ ਤੇਵਾੜੀ ਸੁਖਦਾਈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 69 ਪਉੜੀ ਉਨੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੯॥ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਗੰਗੂ ਨਾਉ ਸਹਗਲਾ ਰਾਮਾ ਧਰਮਾ ਉਦਾ ਭਾਈ। ਜਟੂ ਭਟੂ ਵੇਤਿਆ ਫਿਰਣਾ ਸੂਦੁ ਵਡਾ ਸਤ ਭਾਈ। ਭੋਲੂ ਭੱਟੂ ਜਾਣੀਅਨਿ ਸਨਮੁਖ ਤੇਵਾੜੀ ਸੁਖਦਾਈ। ਡਲਾ ਭਾਗੀ ਭਗਤੁ ਹੈ ਜਾਪੂ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ। ਮੂਲਾ ਸੂਜਾ ਧਾਵਣੇ ਚੰਦੂ ਚਉਝੜ ਸੇਵ ਕਮਾਈ। ਰਾਮਦਾਸੁ ਭੰਡਾਰੀਆ ਬਾਲਾ ਸਾਈਂਦਾਸੁ ਧਿਆਈ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਿਸਨੂ ਬੀਬੜਾ ਮਾਛੀ ਸੁੰਦਰਿ ਗੁਰਮਤਿ ਪਾਈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ॥੧੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਗੰਗੂ ਨਾਊ ਆਦਿ ਗੰਗੂ ਤੇ ਨਾਉ ਸਹਗਲੁ ਰਾਮਾ ਤੇ ਧਰਮਾ ਤੇ ਊਦਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਤੇ ਓਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਜੀ ਬੇਦਾਂ ਕਤੇਬਾਂ ਤੇ ਅਉਤਾਰਾਂ ਸਭਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਬਿਅੰਤ ਕਹਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤਾਂ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਰੂਪ ਹੋਏ ਹੈਨ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਨੇ ਕਛੂ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤੁ ਕਹਿਆ ਹੋਇਗਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਤਾਂ ਸਭ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਤਾਂ ਕਛੁ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਅੰਤ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਕਹੀਐ; ਬਿਅੰਤ ਨੂੰ ਬਿਅੰਤ ਕਹਿਣਾ ਏਹੋ ਉਸਕਾ ਅੰਤ ਪਾਵਣਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਹੋਰ ਕੁਛ ਅੰਤੁ ਕਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਸਭ ਸਾਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲਿ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈਸੀ। ਤਾਂਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬਿਅੰਤ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਬਿਅੰਤ ਜਾਣ ਕੇ ਸਭ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਨੀ। ਅਉਰ ਸਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ, ਤੁਸਾਡਾ ਏਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੪੩॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> mg2lin2pqpdbf3u7u1t3blyyru9f46r 250 75106 237497 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>68 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੀ ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਕੌਨ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪ੍ਰੇਮ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਕਥਾ ਦਾ ਭਰਤਾ ਹੈ, ਕੀਰਤਨੁ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੈ ਦੋਨੋ ਸੋਭਾ ਪਾਵਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਹੁ ਸਦਾ ਹਜ਼ੂਰ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>68 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੀ ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਕੌਨ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪ੍ਰੇਮ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਕਥਾ ਦਾ ਭਰਤਾ ਹੈ, ਕੀਰਤਨੁ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੈ ਦੋਨੋ ਸੋਭਾ ਪਾਵਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਹੁ ਸਦਾ ਹਜ਼ੂਰ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਨਿ ਤੇ ਨਿਹਕਾਮ ਹੋਇਕੈ, ਕਛੁ ਕਾਮਨਾ ਨਾ ਕਰਨ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਿਰਵਾਹ ਪਰਾਰਬਧ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਿਖ ਸਰਧਾ ਸੰਜੁਗਤਿ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸੇ ਥੀਂ ਗੁਜਰਾਨਿ ਕਰਨਿ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੪੨॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> dqf0xgqfzxakkq4lvt7ds25n1hx0567 250 75107 237499 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>66 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈਸਨਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿਕ, ਸਿਵਾਦਿਕ, ਜਨਕਾਦਿਕੁ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਅੰਤੁ ਨਹੀਂ ਪਾਵਤੇ; ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬਲਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਖੇ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>66 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈਸਨਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿਕ, ਸਿਵਾਦਿਕ, ਜਨਕਾਦਿਕੁ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਅੰਤੁ ਨਹੀਂ ਪਾਵਤੇ; ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬਲਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਖੇ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਗੁਰ ਅਉਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਭਾਖਾ ਰੂਪੀ ਬਾਣੀ ਵਿਖੇ ਸਾਰਾ ਤਤੁ ਨਿਰਣੈ ਕਰਕੇ ਕਹੋ ਤਾਂ ਅਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਭਗਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ ਭਾਖਾ ਬਾਣੀ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਖੇ ਤਤੁ ਸੁਗਮ ਕਰਕੇ ਕਹਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਸਮਝਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਕਰਨਾ। ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਣੀ, ਐਸਾ ਗੁਣ ਹੋਰੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੈਸਾ ਸਮਝ ਵੀਚਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਸਬਦ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਕੇ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਸੋ ਰੂਪਿ ਹੈਨਿ ਵੇਦ ਵਿਰੰਚ ਵਿਚਾਰੁ ਨ ਪਾਵਤ ਚਕ੍ਰਿਤ ਸੇਖ ਸਿਵਾਦ ਭਏ ਹੈਂ। ਸਿਧ ਸਮਾਧਿ ਅਰਾਧਤ ਨਾਰਦ ਸਾਰਦ ਸਕ੍ਰ ਸਨਾਤ ਨਏ ਹੈਂ। ਆਦਿ ਅਨਾਦਿ ਅਗਾਧਿ ਅਗੋਚਰੁ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਜਾਪ ਜਏ ਹੈਂ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰਦੇਵ ਸਮੇਵ ਸੁ ਸੰਗਤਿ ਪੈਰੀਂ ਪਏ ਭਾਈ ਪੈਰੀਂ ਪਏ ਹੈਂ। (ਕਬ:ਭਾ:ਗੁ: ੫੫੬) -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- " ਜਿਸ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਵੀਚਾਰ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮਾਦਿਕ ਨਹੀਂ ਪਾਇ ਸਕਦੇ ਸੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਹੈਨਿ॥੪੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਖੂ, ਟੋਡਾ, ਤੋਤਾ, ਮਦੂ} ਭਾਈ ਗੋਖ ਤੇ ਭਾਈ ਟੋਡਾ ਮਹਿਤਾ, ਭਾਈ ਤੋਤਾ ਤੇ ਮਦੂ ਚਾਰੇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਰਨ ਜੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਤੁਸੀਂ ਬੈਠਕੇ ਪਰਸਪਰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਜੋ ਕੁਛ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ ਸੋ ਕਮਾਵਣ ਵਿਚ ਲਿਆਵੋ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ੍ਹੇ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਜੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਿਆਂ ਕੇਤਾ ਗੁਣ ਹੈ ਤੇ ਵੀਚਾਰ ਕੀਤਿਆਂ ਕੇਤਾ ਗੁਣ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪਾਠ ਕਰਨ ਤੇ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਨਿਹਕਾਮ ਪਾਠ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> n5v9hpw5krw4do6p159b790hagjh1zr 250 75108 237498 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 73 ਦੱਸੀਐ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਕੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਏਕ ਭਾਵਲੀ ਦੇ ਵੰਡ ਦੇਵਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਸੋ ਸਦੀਵ ਹੀ ਉਸ ਕੇ ਬੀਚ ਮੁਹਸਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਦਾਣੇ ਸੋ ਦਾਣਾ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 73 ਦੱਸੀਐ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਕੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਏਕ ਭਾਵਲੀ ਦੇ ਵੰਡ ਦੇਵਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਸੋ ਸਦੀਵ ਹੀ ਉਸ ਕੇ ਬੀਚ ਮੁਹਸਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਦਾਣੇ ਸੋ ਦਾਣਾ ਬਾਂਟ ਲੇਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਛ ਖਿਆਨਤ ਕਰੈ ਤਾਂ ਡੰਡ ਉਸ ਕਉ ਦੇਤੇ ਹੈਂ। ਅਰੁ ਏਕ ਪਟਣੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਉਨ ਕੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛਾਈ ਆਦਮੀ ਆਂਵਦਾ ਹੈ, ਓਹੁ ਪਟਾ ਭਰ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਏਕ ਸੌਗਾਤੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਸਰਹੱਦਾ ਕੇ ਉਪਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਓਹੁ ਬਾਜ ਘੋੜਾ ਸੌਗਾਤ ਦੇ ਦੇਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਮੁਲਖ ਪਏ ਖਾਤੇ ਹੈਨਿ। ਚੌਥੇ ਮਾਫੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਥ ਹੀ ਮੁਲਖ ਖਾਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਕੇ ਸਾਥ ਚੜਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਖਾਵਣੇ ਕਉ ਭੀ ਲੇਤੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਥ ਹੀ ਹੁਕਮ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਹੈ। ਏਹ ਸਹੁਕਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਸਦਾ ਕੂੜ ਕੁਸੱਤ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਮਹਿਂ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਕੁਛ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਤ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਨ, ਤੌ ਕਾਮਨਾ ਲੀਏ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਹਮ ਕੋ ਅਮਕੇ ਬਤ ਕਾ ਅਮਕਾ ਫਲੁ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਉਨ ਕੇ ਊਪਰ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕਾ ਸਦਾ ਡੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ ਕੇ ਪਾਪੋਂ ਕਾ ਫਲੁ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰੁ ਪੁੰਨੋਂ ਕਾ ਫਲੁ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਭੋਗਤੇ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ ਸੋ ਧਰਮੁ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਕੇ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਾਪ ਸੁਭਾਵਕ ਉਨਕੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਤਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਕਾ ਲੇਖਾ ਏਕਠਾ ਕਰਕੇ ਜੇ ਪੁੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਬਹੁਤ ਤਉ ਪਾਪ ਵਿਆੜ ਕਰਿ ਪੁੰਨਿ ਭੋਗਾਈਤੇ ਹੈਨਿ, ਅਰੁ ਪਾਪ ਬਹੁਤੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਤਉ ਪੁੰਨਿ ਵਿਆੜਿਕੇ ਪਾਪ ਭੋਗਾਈਤੇ ਹੈਨਿ। ਪੁੰਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲੀ ਹੈਨਿ ਪਾਪ ਨਿਰਬਲ ਹੈਂ ਤੇ ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੌ ਤੋ ਪਾਪ ਸਰਧਾ ਕਰਕੇ ਕਰਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਵੱਸ਼ਮੇਵ ਉਨ ਸੇ ਪਾਪੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰ ਧਰਮ ਸਦਾ ਰੁਚਿ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਪਾਪ ਕੋਈ ਤੁਛ ਹੋਤਾ ਹੈ ਸੋ ਵਿਆੜਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਕਟਵਤੀ ਰਹਿਤੇ ਹੈਂ, ਅਰੁ ਫੇਰ ਭੀ ਅਉਤਾਰ ਧਾਰਤੇ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੁ ਮਰਨ ਤੇ ਰਹਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਜੇ ਸਹਿਕਾਂਮੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ। ਬਹੁੜੋ ਧਨਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਉਤਪਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਨਿਹਕਾਮ ਹੋਵੈਂ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਅਉਤਾਰ ਲੈਕੇ ਫੇਰ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਹੋ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਾਧ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> s5q17k22q35qir51xkiigw2oagdq6w4 250 75109 237500 2026-09-27T08:16:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>70 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਭੱਟੂ ਫਿਰਣਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਵੇਤੇ ਤੇ ਫਿਰਣਾ ਸੂਦ ਤੇ ਭੋਲੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਤਿਵਾੜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>70 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਭੱਟੂ ਫਿਰਣਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਵੇਤੇ ਤੇ ਫਿਰਣਾ ਸੂਦ ਤੇ ਭੋਲੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਤਿਵਾੜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਅਸੀਂ ਗੰਗਾ ਜੀ ਗਏ ਸਾਂ, ਪੰਡਤਾਂ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿ ਕੇ ਔਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਸੋ ਸਿਧ ਸਾਧ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਔਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਕੌਨ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੁ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਣ ਕਹਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਅੰਤਰਗਤਿ ਹੋਇਕੈ ਸਮਝ ਗਿਆਨ ਕੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਿ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੀ! ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨ ਜਿਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰ “ਗੋ ਂ ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ‘ਰੋ’ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਮਿਲਣੇ ਤੇ ਹੋਵੈ ਸੋ 'ਗੁਰੂ' ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤਾਂ ਆਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸ਼ਨ ਮਹੇਸ਼ ਤੀਨੋ ਓਅੰਕਾਰ ਥੀਂ ਉਤਪਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕੌਣ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੇ ਬਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭੀ ਬਿਸਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸ਼ਾਂਤਕੀ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤਾਮਸੀ ਸੀ। ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਕੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਸਿਆਮ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਮ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸ੍ਰੋਤ ਹੋ ਗਇਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਗੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਵਿਸ਼ਨ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਸੀ। ਜਗਤ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਗਿਆਨ ਘਰ ਹੈਸਨ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਕਰਿਕੈ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਰੱਖਣੀ; ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ॥੪੪॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> mvvu4iq6ro0c4a0it52urpdidob6jlj 250 75110 237501 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 77 ਨੂੰ ਖੋਟੇ ਅਰੁ ਖਰੇ ਕਰਮ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸੁਭ ਕਰਮ ਕਰੀਐ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਤਿਆਗੀਐ ਪਰ ਵਿਅਸਨੁ ਜੋ ਖੋਟਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮਿਟਦਾ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 77 ਨੂੰ ਖੋਟੇ ਅਰੁ ਖਰੇ ਕਰਮ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸੁਭ ਕਰਮ ਕਰੀਐ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਤਿਆਗੀਐ ਪਰ ਵਿਅਸਨੁ ਜੋ ਖੋਟਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਜੈ ਤੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਸੁਣੀਐ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਈਐ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚੋ ਖੋਟ ਦੂਰਿ ਕੀਜੈ। ਤੇ ਜੇ ਜਾਣੀਐ ਸਬਦ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਮਿਟ ਜਾਵਨਿ ਤੇ ਕੋਈ ਬਿਰਲਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੋਈ ਖੋਟਾ ਕਰਮੁ ਰਹਿੰਦਾ ਭੀ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਭੀ ਮਿਟਾਈਐ ਤੇ ਜੇ ਜਾਣੀਐ ਸਬਦ ਦੇ ਸਮਝਣ ਕਰਿ ਸੁਭ ਅਸੁਭ ਕਰਮ ਮਿਟਿ ਗਏ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਰਿਦਾ ਫਿਰਿ ਖਲੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਜੋ ਕਰਮ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਭੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈਨ ਤੇ ਸਿਖ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਤੇ ਜੇ ਸੰਤ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਝੀਏਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮਝਣ ਕਰਿ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੪੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚਤੁਰ ਦਾਸ ਮੂਲਾ ਆਦਿ} ਚਤੁਰ ਦਾਸੁ ਤੇ ਮੂਲਾ ਕਪੂਰ ਜਾਤ ਦੇ ਹਾੜੂ ਤੇ ਗਾੜੂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ। ਜੋ ਜਿਤਨੇ ਸੰਤਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਨੀ, ਭਜਨੁ ਕਰਨਾ: ਸੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ ਸਲੋਕ ਹੈ- “ਦਾਤੀ ਸਾਹਿਬ ਸੰਦੀਆ ਕਿਆ ਚਲੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ॥ ਇਕ ਜਾਰੀਦੇ ਨਾ ਲਹੰਨਿ ਇਕਨਾ ਸੁਤਿਆ ਦੇਇ ਉਠਾਲਿ॥” {ਪੰਨਾ ੮੩} ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਇਸ ਬਚਨ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯੁ ਇਉਂ ਜਾਣੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਤਿਆਂ ਭੀ ਦਾਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦਮੁ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ' ਭਾਈ ਇਸ ਦਾ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਾਤਪਰਯ ਹੈ: ਇਕੁ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਦਾਤਿ ਦੇ ਨਾਲਿ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਲਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8kkkb7q2w8opezpm03zx3ju5ubjx0rj 250 75111 237502 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>80 60 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਹੈ, ਏਹਾ ਜਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਔਤਾਰ ਹੋ ਵਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਸੋਈ ਸੰਤ ਸਤਿ ਚਿਤੁ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਸਭਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਨਿ। ਬਹੁੜੇ ਪੰਡਤ ਲੋਕ ਜੋ ਗਿਆਨ ਥੀਂ ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>80 60 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਹੈ, ਏਹਾ ਜਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਔਤਾਰ ਹੋ ਵਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਸੋਈ ਸੰਤ ਸਤਿ ਚਿਤੁ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਸਭਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਨਿ। ਬਹੁੜੇ ਪੰਡਤ ਲੋਕ ਜੋ ਗਿਆਨ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਰਗੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੈਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਥਾਇ ਕਰਕੈ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੇ ਦੇਹ ਧਾਰੇ ਦਾ ਧਰਮੁ ਹੈ, ਸੋ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰੁ ਗਿਆਨੀ ਜੇਹਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਝੂਠ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇਹਾ ਦੁਖ ਸੁਖ ਨੂੰ ਝੂਠ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਕ ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੈਨ, ਏਕ ਵਾਚ ਕੇ ਉਪਾਸਕ ਹੈਨਿ। ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਸਭਸ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਵਾਚ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਰਾਮ ਨਾਲਿ ਦੈਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਕਿਸ਼ਨ ਨਾਲਿ ਦੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਹੋਵਣਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਯਾ॥੫੨॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> qw1ej74j18zvmdjtvoo95ybmf2eib7p 250 75112 237503 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>76 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਏਹੁ ਵਚਨ ਹੈਨਿ, “ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮ ਇਹੁ ਖੇਤੁ"। ਜੇਹੜੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਹੈ: “ਮਾਰੈ ਰਾਖੈ ਏਕੋ ਆਪਿ'। ਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>76 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਏਹੁ ਵਚਨ ਹੈਨਿ, “ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮ ਇਹੁ ਖੇਤੁ"। ਜੇਹੜੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਹੈ: “ਮਾਰੈ ਰਾਖੈ ਏਕੋ ਆਪਿ'। ਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਹੈ:- “ਤੁ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਜੀ ਹਰਿ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਸਮਾਣਾ॥ {ਪੰਨਾ ੧੧} ਜੈਸੇ ਵੈਦ ਕੇ ਘਰ ਸਭ ਅਉਖਧ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ, ਸਰਦੀ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ, ਕਫ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ ਅਉਖਧ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਸਤਿ ਵੈਦ ਰੋਗੀ ਕੀ ਨਾਟਕਾ ਲਘੀ ਦੇਖ ਕਰਿ ਜੈਸਾ ਤਪੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੈਸਾ ਅਉਖਧ ਦੇਤੇ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰੋਗੀ ਕਾ ਰੋਗ ਕਟਿਆ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਅਜਾਣੁ ਵੈਦ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਗ ਕਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ, ਰੋਗੁ ਔਰੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਔਖਧ ਔਰ ਕਰੇ ਹੈਂ। ਤੈਸੇ ਸੰਤ ਜਨਿ ਜੋ ਹੈਨਿ ਪੁਰਖ ਕੇ ਵਚਨਾ ਦੁਆਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਰਸਨਾ ਦੁਆਰੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨ। ਰਸਨਾ ਦੁਆਰੇ ਹਿਰਦੇ ਕਾ ਮਤੁ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੁਆਰੇ ਰੋਗੀ ਕੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੈਸੇ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰੇ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਲਘੀ ਦੁਆਰੇ ਰੋਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੰਤ ਜਨ ਜਗਿਆਸੀ ਦਾ ਅਗਿਆਨੁ ਕਟਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਜਗਿਆਸੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੁ ਦੇਖਦੇ ਹੈਨਿ ਤੈਸੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤ ਦੈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ। ਸਦਾ ਭਜਨ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਿਆ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰਿ ਹੋਇਆ॥੪੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਨਾਊਂ, ਭੁੱਲੂ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਨਾਉ ਅਰੁ ਭਾਈ ਭੁੱਲੂ ਜਾਤ ਦੇ ਸੇਖੜ ਸਾਧ ਹੈਸਨਿ। ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਜਾਤ ਦਾ ਭੀਵਾ ਹੈਸੀ। ਮੂਲਾ ਮਹਾਪੁਰਖ ਹੈਸੀ। ਸੋ ਚਾਰੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗ਼ਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੁਸਾਡੀ ਬਾਣੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਬਚਨੁ ਹੈ ਆਪੋ ਆਪ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਬਾਣੀ ਪੜਣੀ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਨੀ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰੁ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਤੇ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਹਾਂ? ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਪਾਸਨਾਂ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਕਿ ਗਿਆਨ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> eh0n5fzh1pp2wlpt6idghn82z3y12ce 250 75113 237504 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 85 ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ ਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਕ ਪੋਟ ਕਾਰ ਦੀ ਕਢੈਗਾ ਓਸਦੇ ਸਭ ਕੂਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਗਡਾ ਮਾਤ੍ਰ ਕਢੇਗਾ ਤਿਸਦੇ ਪਿਛੇ ਸਭਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 85 ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ ਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਕ ਪੋਟ ਕਾਰ ਦੀ ਕਢੈਗਾ ਓਸਦੇ ਸਭ ਕੂਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਗਡਾ ਮਾਤ੍ਰ ਕਢੇਗਾ ਤਿਸਦੇ ਪਿਛੇ ਸਭਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਜੋ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਉਸਾਰਣ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰੈਗਾ, ਓਸਦੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਅਬਿਚਲ ਨੀਵ ਉਸਰੇਗੀ। ਏਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਮੈਂ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਜੀ ਮੈਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸਨਾਨ ਕਰੇਗਾ ਓਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਕਟੀਅਨਗੇ ਤੇ ਜੋ ਸੰਬਦ ਸੁਣਕੈ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਵੇਗਾ ਓਸ ਦੀ ਅੱਗੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਰਧਾ ਰਹਿ ਜਾਵੈਗੀ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋ ਕੈ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਵਰਤੈਗਾ। ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਤੇ ਲੰਗਾਹ ਢਿਲੋਂ ਹੋਰੁ ਸਭ ਮਸੰਦਾਂ ਤੇ ਸਭਣਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸਿਖ ਜਿਸ ਜਿਸ ਉਦਮ ਕੀਤਾ ਤਿਸਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: “ਉਦਮੁ ਕਰਤ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ॥ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲਤ ਭ੍ਰਮੁ ਸਗਲਾ ਖੋਇਆ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੁਣਾਇਆ ਮਿਟਿ ਗਏ ਸਗਲੇ ਰੋਗਾ ਜੀਉ॥{ਪੰਨਾ ੯੯} -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗਿ ਤੂਰ ਆਵਨਿ ਦਾ ਅਥਵਾ ਬਣਾਵਣ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁੱਧ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਾਰਗਿ ਤੁਰ ਆਵਨ ਦਾ ਅਥਵਾ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਉਪਰ ਤੁਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭ੍ਰਮੁ ਦੂਰਿ ਹੋਵੈਗਾ। ਬਹੁੜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮੁ ਸਭਨਾਂ ਨਿਧਾਂ ਦਾ ਘਰੁ ਹੈ, ਹੋਰਿ ਨਿਧਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਏਹੁ ਨਾਮੁ ਜੀਉ ਕੇ ਨਾਲਿ ਨਿਭਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਏਹੁ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੇ ਪਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਰੂਪੀ ਰੋਗੁ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਗੁ ਭੀ ਦੂਰਿ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ॥੫੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਬ, ਅਜਾਇਬ ਉਮਰਸਾਹ ਅਜਬੂ ਤੇ ਅਜਾਇਬ ਤੇ ਉਮਰ ਸਾਹਿ ਸੰਘੇ ਮਸੰਦ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਭੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਜੋ ਸਿਖ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਿ ਓਸ ਨਾਲਿ ਗੁਜਰਾਨ ਕਰਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਪੁਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕੌਡੀ ਕੀਕਰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> d424z8gqtducoktpwigfll45myolcbt 250 75114 237505 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 79 ਕਰਕੈ ਬਚਨੁ ਹੋਵੈ ਕਿੰਨਸਾ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਨਦੀ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਜਿਤਨੀਆਂ ਹੈਨਿ ਸਭੁ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬੇੜੀ ਤੇ ਚੜਦਾ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਓਸੇ ਨਾਲਿ ਪਰੋਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 79 ਕਰਕੈ ਬਚਨੁ ਹੋਵੈ ਕਿੰਨਸਾ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਨਦੀ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਜਿਤਨੀਆਂ ਹੈਨਿ ਸਭੁ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬੇੜੀ ਤੇ ਚੜਦਾ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਓਸੇ ਨਾਲਿ ਪਰੋਜਨ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਸਭੇ ਉਧਾਰਨਿ ਜੋਗ ਹੈਨਿ ਪਰੁ ਜੋ ਆਪਿ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਕਾ ਉਧਾਰ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਤੁਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਨੌ ਜੁਗ ਵਾਸਦੇਵ ਦਾ ਤਪ ਕਰਕੈ ਉਸਥੀਂ ‘ਵਵਾ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਹਰਿ ਕਾ ਜਪਿ ਕਰਿਕੈ ਉਸ ਥੀਂ ‘ਹਾਹਾ’ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਜਪੁ ਕਰਕੇ ਉਸ ਥੀਂ “ਗਗਾ’ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਰਾਮ ਦਾ ਜਪੁ ਕਰਕੈ ਉਸਥੀਂ ‘ਰਾਰਾ' ਲੀਤਾ ਹੈ। ਏ ਚਾਰ ਅਖਰ ਇਕਠੇ ਕਰਕੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਜਾਪੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਛੱਤੀ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਏਨਾ ਚਹੁੰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਮਨਿ ਹੋਕੇ ਜੋ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਗੇ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐਗਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਪ ਕਰਨ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੫੧॥ " ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਵੇਸਾ ਗੋਪੀ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਵੇਸਾ ਤੇ ਭਾਈ ਗੋਪੀ ਤੇ ਭਾਈ ਤੁਲਸੀਆ ਭਾਰਦੂਆਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਭਾਈ ਭੀਅੜਾ ਹਜੂਰਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਕ ਥੇ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਬਚਨੁ ਹੈ: “ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰਾ ਰਾਮਚੰਦੁ ਸੋ ਭੀ ਆਵਤੁ ਦੇਖਿਆ ਥਾ॥ ਰਾਵਨ ਸੇਤੀ ਸਰਬਰ ਹੋਈ ਘਰ ਕੀ ਜੋਇ ਗਵਾਈ ਥੀ॥ {ਪੰਨਾ ੮੭੫} ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਉਸੇ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਬਚਨ ਹੈ:- “ਜਸਰਥ ਰਾਇ ਨੰਦੁ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਚੰਦੁ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਾ ਤਤੁ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜੈ''{ਪੰਨਾ ੯੭੩} ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਬਚਨੁ ਸੁਣਕੈ ਔਤਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਬਚਨਿ ਕਰਿ ਉਪਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਸਮਝੀਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ : ਜੋ* ਇਕ ਸਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਦੇ ਉਪਰਿ ਕੋਈ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਕਈ ਲਹਿਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜੇ ਨਦੀ ਤੇ ਕੋਈ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਏਹਾ ਨਦੀ * ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰ ਨਵੇਂ ਪਾਏ ਹਨ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> eclmwye8iuop9by2srxv8vqw8ybucu2 250 75115 237506 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 83 ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਿ ਦੇਵਣੀ। ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਿਆਈਂ ਨੀਵੀਂ ਹੋਇਕੈ ਬਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 83 ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਿ ਦੇਵਣੀ। ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਿਆਈਂ ਨੀਵੀਂ ਹੋਇਕੈ ਬਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਸਭਣਾਂ ਧਰਮਸਾਲਾ ਆਵਣਾ ਤੇ ਵੈਸਾਖੀ ਤੇ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਹਜੂਰ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਆਵਣਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਣਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਣਾ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਮੇਰਾ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਹੈ॥੫੩॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> qvmtemu0ksmz4pd1dwyr6530rbidpje 250 75116 237507 2026-09-27T08:16:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>82 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ! ਜੌ ਲਗ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨ ਕਰੋਗੇ, ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਵਰਤਾਵੋਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੌ ਲਗ ਸਾਂਤਿ ਕਿਉ ਕਰ ਆਵੈ? ਤਾਂ ਓਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>82 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ! ਜੌ ਲਗ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨ ਕਰੋਗੇ, ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਵਰਤਾਵੋਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੌ ਲਗ ਸਾਂਤਿ ਕਿਉ ਕਰ ਆਵੈ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਅਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਕਰੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਔ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਤਾਮਸੀ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਜੋ ਲੋਭੁ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨੁ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਰਾਜਸੀ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਾਂਤਕੀ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਪੁਛਿਆ: ਏਹ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਕੌਣ ਸੇ ਅਹਾਰ ਥੀਂ ਉਤਪਤਿ ਹੁੰਦੈ ਹੈਨਿ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਯਾ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਬਾਸੀ ਅਹਾਰ ਖਾਵਣ ਕਰ ਤੇ ਤੁਰਨੇ ਕਰਿ, ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਸੌਣੇ ਕਰਿ ਅਰੁ ਮੈਲੇ ਭੇਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਮਿਠੇ ਤੇ ਸਲੂਣੇ ਖਾਵਣਿ ਕਰਿ, ਅਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਭੋਗ ਕਰਿ, ਅਰੁ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਹਾਵਣ ਕਰਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਇਸਨਾਨ ਕਰ, ਦਾਲ ਚਾਵਲ ਕਰਿ, ਖਿਚੜੀ ਕਰ, ਅਲਪ ਅਹਾਰ ਕਰ, ਬਸਤ੍ਰ ਉੱਜਲ ਰਖਣ ਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏਹ ਪਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਸਬਦ ਦੇ ਸਨਮੁਖਿ ਨੇੜੇ ਤੇ ਸ੍ਰਵਣ ਰਖੀਐ ਜੇ ਤਾਂ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਸਮਝ ਆਵੇ ਤੇ ਮਨੁ ਡੋਲੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਜਾਣੀਐ ਤੇ ਜੇ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਠਹਿਰਾਵੈ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਡੋਲ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਜੇ ਸਦਾ ਡੋਲਿਆ ਰਹੇ, ਸਮਝੋ ਕਿਛੁ ਨਹੀਂ ਏਹੁ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਕਾਗਰ ਬ੍ਰਿਤਿ ਸਾਂਤਕੀ ਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਭਾਈ ਧਾਰੋ ! ਇਕ ਸੂਰਮੇ ਬਾਹਰਿ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ; ਇਕ ਮਨ ਰੂਪੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨ, ਜੋ ਬਾਹਰਿ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਢਾਢੀ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਮਨ ਰੂਪੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਸੰਤ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ। ਸਾਧ ਓਹ ਹੈਨਿ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਧੇ। ਭਾਈ ਤੁਲਸਾ! ਭਗਤੁ ਸੇ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਆਸ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਬਿਰਥਾ ਨਾ ਜਾਵੈ। ਤੁਸਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਵਿਚ ਵਰਤਣਾ, ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਆਵੈਗੀ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਂ ਮੋਹ ਦਾ ਜਾਲੁ ਪੌਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਜਾਗਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਥੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਨਿ ਬਸਤ੍ਰ ਦਾ ਕਿਸੈ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਆਵੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਇਕੁ ਪੂਰੀ ਕਰਿ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਕਸ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਵਣੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭਨਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 827vf9dai1ufsme780byvwvxx98dlwl 250 75117 237508 2026-09-27T08:16:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>84 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਬਾਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੨॥ ਮਸੰਦ ਸਿਖ ਦੀਪਕੁ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ। ਪਟੀ ਅੰਦਰਿ ਚਉਧਰੀ ਢਿਲੋਂ ਲਾਲੂ ਲੰਗਾਹੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਅਜਬੁ ਅਜਾਇਬੁ ਸੰਙਿਆ ਉਮਰਸਾਹੁ ਗੁਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>84 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਬਾਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੨॥ ਮਸੰਦ ਸਿਖ ਦੀਪਕੁ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ। ਪਟੀ ਅੰਦਰਿ ਚਉਧਰੀ ਢਿਲੋਂ ਲਾਲੂ ਲੰਗਾਹੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਅਜਬੁ ਅਜਾਇਬੁ ਸੰਙਿਆ ਉਮਰਸਾਹੁ ਗੁਰ ਸੇਵ ਕਰੰਦਾ। ਪੈੜਾ ਛਜਲੁ ਜਾਣੀਐ ਕੰਦੂ ਸੰਘਰੁ ਮਿਲੈ ਸੰਦਾ। ਪੁਤ ਸਪੁਤੁ ਕਪੂਰਿ ਦੇਉ ਸਿਖੈ ਮਿਲਿਆ ਮਨਿ ਵਿਗਸਦਾ। ਸੰਮਣੁ ਹੈ ਸਾਹਬਾਜ ਪੁਰਿ ਗੁਰ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲਹੰਦਾ। ਜੋਧਾ ਜਲੋ ਤੁਲਸ ਪੁਰਿ ਮੋਹਣ ਆਲਮੁ ਗੰਜਿ ਰਹੰਦਾ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਡਿਆ ਵਡੇ ਮਸੰਦਾ॥੨੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ} ਭਾਈ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਸਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੇ ਤੇ ਜੋ ਸਿਖ ਦਰਸਨਿ ਨੂੰ ਆਵਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਿ ਛਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਿਕੈ ਛਕਾਵੈ ਤੇ ਆਪ ਓਨਾਂ ਦੀ ਜੂਠ ਲੈ ਕੇ ਖਾਵੈ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਝਾਵੇਂ ਨਾਲ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲਿ ਧੋਵੈ ਤੇ ਥੱਕੇ ਸਿਖ ਨੂੰ ਚਾਂਪੀ ਕਰੈ ਤੇ ਨੰਗੇ ਨੂੰ ਚੁਪ ਕੀਤਾ ਬਸਤ੍ਰ ਉਪਰਿ ਪਾਇ ਜਾਵੈ, ਤੇ ਸਬਦ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੈਸੇ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸੇ ਹੋਏ ਸੇ ਹੋਰੁ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਮੈਂ ਭਾਈ ਦੀਪੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਓਸ ਦੇ ਵਿਚ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਕਾਸੇਗਾ॥੫੪॥ ਹੋ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਲਾਲਾ', 'ਲੰਗਾਹ} ਭਾਈ ਲਾਲਾ ਤੇ ਲੰਗਾਹ ਚੌਧਰੀ ਪਟੀ ਦੇ ਜਾਤ ਦੇ ਢਿੱਲੋਂ ਹੈਸਨਿ॥ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ। ਤਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਤਈਆਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲਿ ਸਾਥ ਹੀ ਮਾਇਆ ਲਾਵਨਿ; ਸਾਥ ਹੀ ਆਪ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> bce6urxx78aaoxws73pb83sft2syw7x 250 75118 237509 2026-09-27T08:16:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 81 ਪਉੜੀ ਇਕੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੧॥ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੀਏ ਸਿੱਖ ਕਾਲੂ ਚਾਉ' ਬੰਮੀਆ ਮੂਲੇ ਨੋ ਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਾ। ਹੇਮਾ ਵਿਚਿ ਕਪਾਹੀਆ ਗੋਵਿੰਦੁ ਘੇਈ ਗੁਰ ਨਿਸਤਾਰਾ। ਭਿਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਦੁਇ ਧਾਰੂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 81 ਪਉੜੀ ਇਕੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੧॥ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੀਏ ਸਿੱਖ ਕਾਲੂ ਚਾਉ' ਬੰਮੀਆ ਮੂਲੇ ਨੋ ਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਾ। ਹੇਮਾ ਵਿਚਿ ਕਪਾਹੀਆ ਗੋਵਿੰਦੁ ਘੇਈ ਗੁਰ ਨਿਸਤਾਰਾ। ਭਿਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਦੁਇ ਧਾਰੂ ਸੂਦ ਮਹਲ ਤਿਸੁ ਭਾਰਾ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲਿ ਨਿਹਾਲੂ ਸੇਵਕੁ ਸਾਰਾ। ਛਜੂ ਭਲਾ ਜਾਣੀਐ ਮਾਈ ਦਿਤਾ ਸਾਧੂ ਵਿਚਾਰਾ। ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਭਗਤੁ ਹੈ ਦਾਮੋਦਰੁ ਆਕੁਲ ਬਲਿਹਾਰਾ। ਭਾਨਾ ਆਵਲ ਵਿਗਹਮਲੁ ਬੁਧੂ ਛੀਂਬਾ ਗੁਰ ਦਰਬਾਰਾ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰਿ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰਾ॥੨੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚਾਊ, ਬੰਮੀ ਆਦਿ} ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੀ ਵਾਸੀ ਦੇ ਸਿਖ ਚਾਊ ਤੇ ਲੰਮੀ ਮੂਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਹੇਮਾ ਕਪਾਹੀ ਤੇ ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਘੇਈ ਤੇ ਭਿੱਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਤੇ ਭਾਈ ਧਾਰੋ ਸੂਰਮਾ ਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਛੱਜੂ ਭਲਾ ਤੇ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਤੇ ਭਾਈ ਦਮੋਦਰ ਤੇ ਭਾਈ ਅਕਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਬੁਧੋ ਛੀਂਬਾ ਹੋਰੁ ਸਭ ਵਾਸੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸੀਂ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁਸਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਪੜਨਾ, ਝਲਾਂਘੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ* ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਕੈ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਲਗਣਾ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜੋ * ਏਥੇ ਵੀ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> omlefotclra5wjazizw8qc1bwzfq4hi 250 75119 237510 2026-09-27T08:16:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>78 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਵਨਿਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਵਰਤੇਗਾ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਲੈਨਗੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਇਕੇ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਜੋ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿ ਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>78 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਵਨਿਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਵਰਤੇਗਾ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਲੈਨਗੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਇਕੇ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਜੋ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਏਸ ਦੇ ਭੀ ਦੁਇ ਅਰਥ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਥਾਂ ਦੁਇ ਸਉਦਾਗਰ ਸੇ; ਓਨ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਭਲਕੇ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਡੀ ਮਜਲ ਕਰਕੈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਏ। ਇਕਿ ਤਾਂ ਵਿਚਿ ਜਹਾਜ ਦੇ ਚੜ ਬੈਠੇ ਤੇ ਇਕੁ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਤਰਿ ਪਏ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਹਾਜ ਤੁਰੇਗਾ ਤੇ ਢੋਲੁ ਵਜੇਗਾ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚੜਾਂਗੇ। ਪਰ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰ ਪਇਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਢੋਲੂ ਨਾ ਸੁਣਿਆ। ਜੌਨਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਚੜੇ ਸੇ ਥਕੇ ਹੋਏ ਸਉਂ ਗਏ। ਪਰ ਵਾਪਾਰੀਆਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿਕੇ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੌ ਚੜੇ ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ ਸੋ ਓਹੁ ਸਖਣੇ ਹੀ ਉਠਿ ਤੁਰੇ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਚੋਰਾਂ ਥੀਂ ਮੁਹਾਇ ਗਏ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਇਕੇ ਬੈਠੇਗਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਜਗਾਇਕੈ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਬਦੁ ਭੀ ਜਗਾਇਕੇ ਸੁਣੀਈਏਗਾ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਗਦੇ ਬੈਠੇ ਹੈਨਿ, ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈਣਗੇ ਨਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣਨਗੇ। ਦੂਜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਮਨਿ ਨੀਵੇਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਥੋੜਾ ਜੋਗ ਸ੍ਰਵਨ ਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਅਭਿਮਾਨ ਸਮੇਤ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਨਿਧੜਕ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ ਤੇ ਜਗਿਆਸਾ ਓਸਨੂੰ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇ ਬੈਠਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸੰਤ ਉਸਦੀ ਦੂਰ ' ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਵਾਪਾਰੀ ਨਿਤ ਲਾਹਾ ਖੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਨਿਤ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨਿ ਤੇ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੫੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿ਼ਰਣਾ, ਜੇਠਾ, ਚੰਗਾ} ਭਾਈ ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਤੇ ਭਾਈ ਚੰਗਾ ਹਜੂਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਕਈ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਕਿਸ਼ਨ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਓਅੰ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕੋਈ ਸੋਹੰ ਜਾਪ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> t84pkuefh4ldo0wcwk6ow2omz821x3f 250 75120 237511 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , , 95 ਦਿਤੀ ਤੇ ਸਿਖ ਕੀਤੇ। ਫੇਰ ਸਭ ਧਨ ਧਾਮ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਡਾ ਘਰ ਤੁਸਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ! ਇਕ ਦਿਨ ਭਾਈ ਮੰਞ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗਇਆ ਸੀ ਤੇ ਅੰਧੀ ਆਈ, ਅਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ , , 95 ਦਿਤੀ ਤੇ ਸਿਖ ਕੀਤੇ। ਫੇਰ ਸਭ ਧਨ ਧਾਮ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਡਾ ਘਰ ਤੁਸਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ! ਇਕ ਦਿਨ ਭਾਈ ਮੰਞ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗਇਆ ਸੀ ਤੇ ਅੰਧੀ ਆਈ, ਅਗੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਭਾਈ ਮੰਞ ਗਿੜ ਪੜਿਆ, ਪਰ ਲਕੜੀਆਂ ਸਿਰ ਥੀਂ ਨਾਂ ਉਤਾਰੀਆਂ, ਮਤ ਭਿਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਸੇ, ਤਿਸੀ ਖੂਹ ਤੇ ਤੇ ਆਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸ ਖੂਹ ਵਿਚ ਕੇਹੀ ਅਵਾਜ ਆਂਵਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਵਿਚੋਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਬਾਗਡੋਰਾਂ ਵਹਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ: ਪਹਿਲੇ ਲਕੜੀਆਂ ਬਾਹਰਿ ਕਢੇ, ਜੋ ਭਿੱਜਣ ਨਹੀਂ, ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਗੋਂ ਲਕੜੀਆਂ ਕਢੀਆਂ, ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਓਹ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਗਿੜ ' ਪਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਉਠਾਇਕੇ ਅੰਗ ਲਾਇਆ। ਓਸ ਨੂੰ ਤੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ਆਈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਪੁਰਖਾ ਕਿਛੁ ਮੰਗੂ! ਓਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੋ ਕਿਛੁ ਤੁਸਾਂ ਦੇਣਾ ਹੈ ਸੋ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ; ਅਬ ਅਸਾਨੂੰ ਏਹੁ ਦਾਨ ਦੇਹੋ ਜੀ ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਨਾਂ ਉਪਜੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਹ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੈਗਾ, ਕਛੁ ਹੋਰ ਭੀ ਮੰਗ! ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਫੇਰ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਤਨੀ ਤਾੜਨਾ ਨਾਂ ਕਰਵਾਈਐ ਜੀ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਉਹ ਭੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੋਰੁ ਕਿਛੁ ਮੰਗੂ! ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਸਿਦਕ ਦਾਨੁ ਦਿਚੈ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ “ਮੰਞ ਪਿਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁਰ ਮੰਞ ਪਿਆਰਾ॥ ਮੰਞ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੋਹਿਥਾ ਕਾ ਜਗੁ ਲਘਣ ਹਾਰਾ॥” ਭਾਈ ਮੰਞ ਤੇ ਪੀਰਾਣਾ! ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿਦਕੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਨਾਲੇ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਦਕੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੬੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਹਮਜਾ ਜੱਜਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਹਮਜਾ ਜੱਜਾ, ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ, ਤੇ ਭਾਈ ਨਾਨੋ ਓਹਰੀ ਤੇ ਭਾਈ ਸੂਰੀ ਚਉਧਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਸੀ ਪੂਰੀ ਦੀ * ਏਥੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਕੁਛ ਉਕਾਈ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> sb1r9n3tmbf7kakvg9uwx5p3lx94syi 250 75121 237512 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 91 ਉਤਰ ਦੇਈਏ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮੇ ਅਰੂ ਵਿਸ਼ਨ ਅਰੁ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਔਰੁ ਤੀਰਥ ਸਭ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ; ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸ ਦੀ ਚਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 91 ਉਤਰ ਦੇਈਏ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮੇ ਅਰੂ ਵਿਸ਼ਨ ਅਰੁ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਔਰੁ ਤੀਰਥ ਸਭ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ; ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸ ਦੀ ਚਰਨਿ ਧੂਰਿ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਥੇ ਸਾਥ ਹੀ ਜਲ ਕਾ ਤੀਰਥੁ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਭ ਸਾਧ ਸੰਤ ਭਜਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਏਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। “ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਰਸੂਤੀ ਤੇ ਕਰਹਿ ਉਦਮੁ ਧੂਰਿ ਸਾਧੂ ਕੀ ਤਾਈ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਮੈਲੁ ਭਰੇ ਪਰੇ ਹਮਰੈ ਵਿਚਿ ਹਮਰੀ ਮੈਲੁ ਸਾਧੂ ਕੀ ਧੂਰਿ ਗਵਾਈ॥ {ਪੰਨਾ ੧੨੬੩} " -ਤਿਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ- ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਤਿਆਗ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਦੀ ਧੂੜ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰਿ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੇੜੇ ਤੀਰਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਰ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਨਿ ਪੌਂਦੀ ਹੈ ਓਹ ਤੀਰਥ ਏਥੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੀ ਮੈਲੁ ਤਾ ਜਲ ਨਾਲਿ ਧੋਈ ਦੀ ਹੈ; ਧੂੜਿ ਨਾਲ ਮੈਲੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਧੋਈਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਬਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ਭੀ ਮੈਲੁ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਜੀ ਸਬੂਣ ਭੀ ਮੈਲੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਬਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਗਵਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਧੂਰ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਗਵਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨਿ ਦੀ ਜੋ ਧੂੜ ਹੈ ਸੋ ਏਹ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਉਤਪਤਿ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੋਰਥ ਇਕੁ ਜਲ ਦਾ ਹੀ ਤੀਰਥੁ ਹੈ, ਏਥੇ ਸਾਥ ਹੀ ਜਲ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ ਤੇ ਸਾਥ ਹੀ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੈਸਾ ਰਚੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੈਸਾ ਜਹਾਜੁ ਹੋਵੈ, ਜੋ ਸਰਧਾ ਕਰਕੈ ਆਵੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਸੁਣੈ ਓਸ ਦਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਹੋਵੈ। ਹਰਿਮੰਦਰੁ ਜੀ ਜਹਾਜੁ ਹੈ ਤੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮੁਹਾਣਾ ਹੈ। ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਣ ਜਾਉ ਤੀਰਥੁ ਨਾਮੁ ਹੈ। ਤੀਰਥੁ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੁ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਹੈ ॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary {ਪੰਨਾ ੬੮੭} NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> eynx4zlvhz9gkbs8evmk1qzrp5x46kb 250 75122 237513 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>86 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ " ਕਹਿਆ: ਜੈਸੇ ਸਿ਼ਵ ਨਿਰਮਾਇਲੁ, ਜੈਸੇ ਵਿਖੁ ਤੈਸੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਤੇ ਕਰ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੇਰਾ ਜੋ ਬਚਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>86 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ " ਕਹਿਆ: ਜੈਸੇ ਸਿ਼ਵ ਨਿਰਮਾਇਲੁ, ਜੈਸੇ ਵਿਖੁ ਤੈਸੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਤੇ ਕਰ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੇਰਾ ਜੋ ਬਚਨੁ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਬਿਨੁ ਸਾਸ ਤੇ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਤਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਭਾਖੈ॥ {ਪੰਨਾ ੨੭੭} ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਸਾਸਾਂ ਥੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਇਕ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭੀਖਮ ਪਿਤਾਮਾ ਸਾਂਤਲ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸੀ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਰੁ ਸੀ, ਓਹੁ ਸੁਛੰਦ ਮ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਓਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤੁ ਹੋਇਆ ਹੈਸੀ ਤਾਂ ਸੂਰਜੁ ਦਖਣਾਇਣ ਹੈਸੀ। ਓਸ ਸੂਰਜ ਉਤ੍ਰਾਇਣ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤੀਕਰ ਪ੍ਰਾਣ ਰਖੇ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਤਾ ਸੋ ਭੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਓਸਦੇ ਵਿਚ ਹੈਸਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਕਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਾਸਾਂ ਥੀਂ ਕੌਣ ਜੀਂਵਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਹੁ ਸਮਰੱਥਤਾ ਈਸ਼ਰ ਦੀ ਵਰਨੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਬ੍ਰਿਛ ਸਾਸਾਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਵਰਧਮਾਨ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬਾਲਕ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਰਧਦਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਛਿਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਸੁਆਸ ਪੈਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਐਸਾ ਈਸਰੁ ਸਮਰਥੁ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਜਾ ਏਹੁ ਅਰਥੁ ਹੈ, ਸਵਾਸ ਉਹੋ ਸਫਲੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਹੋਰੁ ਸਾਸ ਐਸੇ ਹੈਨਿ ਜੈਸੇ ਲੁਹਾਰਾਂ ਠਠਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭਜਨ ਬਿਨਾਂ ਸੁਆਸ ਨਹੀਂ ਬੀਤਾਵਣੇ। ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਵੈਗਾ॥੫੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਸੰਘਰ} ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਛਜਲੁ ਜਾਤ ਦਾ ਤੇ ਕੰਦੂ ਜਾਤ ਦਾ ਸੰਘਰੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ। ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਕਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕੀਤਾ ਕਰੋ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕੀਤਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤਾ ਕਰੋ। ਏਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਆਦਿ ਤੀਰਥੁ ਹੈ ਪਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਉ ਕਰਿ ਲੋਪੁ ਹੋ ਗਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੈ ਚੌਥੇ ਪਾਤਸਾਹਿ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪੁਰਖਾ! ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਰਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋਵਨਿਗੀਆਂ, ਤੇ ਬੁਧਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋਵਨਗੀਆਂ, ਤੇ ਪਦਾਰਥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 0yqs2jsi2z7z5c1ffsw1o0sqixsbof5 250 75123 237514 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>90 90 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਤੇਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੩॥ ਅਤਿ ਸਨਮੁਖ ਸਿੱਖ ਢੇਸੀ ਜੋਧੁ ਹੁਸੰਗੁ ਹੈ ਗੋਬਿੰਦੁ ਗੋਲਾ ਹਸਿ ਮਿਲਦਾ। ਮੋਹਣੁ ਕੁਕੁ ਵਖਾਣੀਐ ਧੁਟੇ ਜੋਧੇ ਜਾਮੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਮੰਞੁ ਪੰਨੂ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ ਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>90 90 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਤੇਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੩॥ ਅਤਿ ਸਨਮੁਖ ਸਿੱਖ ਢੇਸੀ ਜੋਧੁ ਹੁਸੰਗੁ ਹੈ ਗੋਬਿੰਦੁ ਗੋਲਾ ਹਸਿ ਮਿਲਦਾ। ਮੋਹਣੁ ਕੁਕੁ ਵਖਾਣੀਐ ਧੁਟੇ ਜੋਧੇ ਜਾਮੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਮੰਞੁ ਪੰਨੂ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ ਪੀਰਾਣਾ ਗੁਰ ਭਾਇ ਚਲੰਦਾ। ਹਮਜਾ ਜਾ ਜਾਣੀਐ ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ ਵਿਗਸਦਾ। ਨਿਰਮਲੁ ਨਾਨੋ ਓਹਰੀ ਨਾਲਿ ਸੁਰੀ ਚਉਧਰੀ ਰਹੰਦਾ। ਪਰਬਤਿ ਕਾਲਾ ਮੇਹਰਾ ਨਾਲਿ ਨਿਹਾਲੂ ਸੇਵ ਕਰੰਦਾ। ਕਕਾ ਕਾਲਉ ਸੂਰਮਾ ਕਛੂ ਰਾਮਦਾਸ ਬਚਨ ਮੰਨਦਾ। ਸੇਠ ਸੁਭਾਗਾ ਚੂਹਣੀਅਹੁ ਆਰੋੜੇ ਭਾਗ ਉਗਵੰਦਾ। ਸਨਮੁਖ ਇਕਦੂ ਇਕ ਚੜੰਦਾ॥੨੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਭਾਈ ਢੇਸੀ ਜੋਧ} ਭਾਈ ਢੇਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਜਾਤ ਦੇ ਸੰਗਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ, ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਸਾਨੂੰ ਪੰਡਤ ਲੋਗ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਆਦਿ ਤੀਰਥ ਜੋ ਸਿਵ ਪੁਰੀ ਤੇ ਬਿਸਨ ਪੂਰੀ ਹੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਛਡਿ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕ੍ਰਿਤਮੀ ਤੀਰਥ ਸੇਂਵਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਣੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਭਾਖਾ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਨਮ ਅਸਟਮੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤ ਤੇ ਇਕਾਦਸੀ ਬਤ ਤਿਆਗ ਕੈ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਉਚਿਸ਼ਟ ਅੰਨ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤਰਪਣ ਸੰਧਿਆ ਪਿੰਡ ਪਤਲ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਅਰਦਾਸਾਂ ਤੇ ਕੜਾਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਤੇ ਖਾਂਵਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਉਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨੁ ਅਸਾਂ ਦਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ, ਰਸਨਾਂ ਦਾ ਸੀਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary ਤੇਰੀ NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 01cvb4zj44z9v5i5u2kyh2tnuvoeepz 250 75124 237515 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>92 -ਤਿਸਦਾ ਵਿਚਾਰ- ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਰੀਗਾ ਆਦਿਕ ਜੋ ਤੀਰਥੁ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਚ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਕਰਤਾ ਹੈ ਉਸ ਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਮੈਂ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ* ਤੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਜੋ ਤੀਰਥੁ ਹੈ ਸੋ ਸ੍..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>92 -ਤਿਸਦਾ ਵਿਚਾਰ- ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਰੀਗਾ ਆਦਿਕ ਜੋ ਤੀਰਥੁ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਚ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਕਰਤਾ ਹੈ ਉਸ ਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਮੈਂ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ* ਤੇ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਜੋ ਤੀਰਥੁ ਹੈ ਸੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਰਸਨਾ ਥੀਂ ਉਤਪਤਿ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਵੀਚਾਰਨੇ ਕਰ ਨਰਾਇਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਸਰੂਪ ਵਿਖੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਏਥੇ ਦੋਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਕਰ ਏਹੁ ਸਰੁ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸਦਾ ਸੰਜਮ ਨਾਲਿ ਜੋ ਅਹਾਰੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸਦਾ ਓਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਬ੍ਰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਕ ਦਿਨ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਂਵਦੀ ਹੈ, “ਰਾਮ ਸੰਗਿ ਨਾਮਦੇਵ ਜਨ ਕਉ ਪ੍ਰਤਗਿਆ ਆਈ॥ ਏਕਾਦਸੀ ਬਤੁ ਰਹੈ ਕਾਹੇ ਕਉ ਤੀਰਥ ਜਾਈ॥ {ਪੰਨਾ ੭੧੮} ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੈ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਬਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨ ਦੇਹ ਤੇ ਹੈ ਸੋ ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ ਗਿਆਨੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮ ਰੂਪ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਦੇਹਿ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਸਮਝਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋਈ ਚੰਡਾਲ ਹੈਨਿ; ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਹੈਨਿ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਭ ਘਟ ਵਿਖੇ ਪੂਰਨ ਦੇਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਅਰੁ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਹੱਡ ਚੰਮ ਲੋਹੂ ਮਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਇਸ ਦੇਹਿ ਮਹਿੰ ਹੱਡ ਚੰਮ ਲੋਹੂ ਮਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। * ਕਹੁ ਕਬੀਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬੀਚਾਰੈ॥ ਸੋ ਬ੍ਰਾਮਹਣੁ ਕਹੀਅਤੁ ਹੈ ਹਮਾਰੈ॥” {ਪੰਨਾ ੩੨੪} -ਤਿਸਦਾ ਵਿਚਾਰ- ਬ੍ਰਹਮਣੁ ਸੋਈ ਹੈ ਜਿਸੁ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਛਾਤਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਬਦ ਨੂੰ ਚੀਨੋ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਵੀਚਾਰੋ। ਤੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤਰਪਣ ਪਿੰਡ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸਟੀ ਵਿਚ ਤੀਰਥ ਬੀ ਈਸਰ ਰਚਨਾ ਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਸੇਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਓਥੇ ਲੀਨਤਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਏਹ ਆਪ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਤਾ ਤੇ ਤੀਰਥ ਸੇਵਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> em9qcnpb6rxf3ur63m06nw9ufyaexel 250 75125 237516 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 89 ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਟਹਿਲ ਕਾਰ ਭੇਟ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਲਿਆਇਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਲਾਵਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਕੌਡੀ ਆਪਿ ਨਾ ਖਾਵਨਿ, ਕਹਨਿ: ਜੈਸੇ ਮੱਖੀ ਭੋਜਨੁ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨੁ ਉਕਲੇਦ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 89 ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਟਹਿਲ ਕਾਰ ਭੇਟ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਲਿਆਇਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਲਾਵਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਕੌਡੀ ਆਪਿ ਨਾ ਖਾਵਨਿ, ਕਹਨਿ: ਜੈਸੇ ਮੱਖੀ ਭੋਜਨੁ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨੁ ਉਕਲੇਦ ਕਰਾਂਵਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਭੇਟ ਦੀ ਕੌਡੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਭੀ ਨਾਸੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਹ ਭੀ ਖੀਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਰਥ ਪਰ ਚੜ੍ਹੇ ਆਂਵਦੇ ਹੈਸਨਿ; ਤਾਂ ਸਰਪੁ ਕਾਲਾ ਵਡਾ ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਆਪਣੀ ਫਣ ਉੱਚੀ ਚੁਕ ਕੈ ਜਿਧਰ ਰਥ ਜਾਵੇ ਓਹ ਸਾਮਣੇ ਹੀ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਕੈ ਇਕ ਦੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਅਗੇ ਰਖ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਕਹਿਆ ਜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਚਲਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇਗੇ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸੁ ਕਰਿ। ਤਾਂ ਸਰਪ ਦੇਗੇ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਪਰ ਉਸ ਦੇ ਛੰਨਾਂ ਰਖਕੈ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਕਿਤਨੇ ਮਸੰਦ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ? ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਚਾਰ ਸਿਖ ਆਏ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਹ। ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਪ ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਭੀ ਮਸੰਦ ਹੈ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਓਸਨੇ ਸਰਪ ਕੀ ਦੇਹਿ ਕਿਉਂ ਪਾਈ ਹੈ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟੇਕਦਾ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਫਣ ਉਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਅਰਦਾਸ ਛਪਾਈ ਸੀ ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਸਰਪੂ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀ ਹਜੂਰ ਲਿਆਵੋ, ਤਾਂ ਦੇਗਾ ਉਠਾਲ ਕੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਆਨਿ ਉਘਾੜਿਆ, ਤਾਂ ਓਹ ਫਣ ਉਠਾਇ ਕੈ ਘੜੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰਿ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਆਨਿ ਛਿਟਕੋ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਓਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਸਰਪ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੈ ਦੇਵ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਕੈ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੜਿ ਗਇਆ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਦਰਸਨ ਮਾਤ੍ਰ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ॥੫੯॥ ୧୬ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> fzs1ucr381nxsgk0c5d6mrb531g1d13 250 75126 237517 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 93 ਪਤਲ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪਣ ਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੜ੍ਹ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਕਦ ਚਾਂਹਦੇ ਹੈਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 93 ਪਤਲ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪਣ ਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੜ੍ਹ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਕਦ ਚਾਂਹਦੇ ਹੈਨ। ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਪਤਿ ਰਾਜਾ ਇਕੁ ਪਿੰਡ ਤੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਰਾਜੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਨਰਕੀ ਜੀਵ ਪਿਤ੍ਰ ਲੋਕ ਤੇ ਰਾਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸੁਰਗ ਦੀ ਭੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ॥੬੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਲਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਤੇ ਗੋਲਾ ਤੇ ਮੋਹਣ ਜਾਤ ਦੇ ਕੁੱਕ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ' ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ? ਸੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਨਾਲੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਨਾਲੇ ਸਾਥ ਹੀ ਮਰਨੁ ਚਿਤ ਰਖਣਾ। ਮਰਣੁ ਚਿਤਾਰਣ ਥੀਂ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੋਗੇ ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਭਜਨ ਥੀਂ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੬੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਜੋਧਾ ਤੇ ਜਾਮੂ ਧੁੱਟੇ} ਜੋਧਾ ਤੇ ਜਾਮੂ ਧੁਟੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ: ਤੁਸਾਡਾ ਬਚਨੁ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੈ ਭਜਨੁ ਕਰਣਾ, ਸੋ ਅਸਾਡਾ ਮਨੁ ਇਕਾਗਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਅਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੇ ਜਾਣਦੇ, ਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਵਾਕਫ ਹੋਏ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਨਿਕਲੈ ਤਿਵੈਂ ਫੇਰਿ ਆਣਿ ਜੋੜਨਾ। ਆਪੇ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਕਰਕੈ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੬੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਮੰਞ, ਪੁੰਨੂੰ, ਪੀਰਾਣਾ} , ਭਾਈ ਮੰਞ, ਪੁੰਨੂੰ ਤੇ ਭਾਈ ਪੀਰਾਣਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ। ਸੋ ਅਸਾਨੂੰ ਸਿਖੀ ਬਖਸ਼ੋ ! ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਰਵਰ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋ, ਤੇ ਸਿਖੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਖੀ ਕਮਾਇ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ। ਤਬ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਜੀ ਜਦ ਦਾ ਤੁਸਾਡਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਹੈਨਿ, ਤਦ ਦਾ ਅਸਾਡਾ ਮਨੁ ਸਰਵਰ ਥੀਂ ਮੁੜ ਗਇਆ ਹੈ; ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਹੋ ਕੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> izlrm02to82sac646bkupz85psh8nv9 250 75127 237518 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>888 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਕੰਮਿਆ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਪਰਚੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ : ਭਾਈ ਜੇ ਏਹ ਭੀ ਕੰਮ ਹੈਸੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਰੁਜੂ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>888 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਕੰਮਿਆ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਪਰਚੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ : ਭਾਈ ਜੇ ਏਹ ਭੀ ਕੰਮ ਹੈਸੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਰੁਜੂ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਰਾਤ ਸਾਰੀ ਦੋਨੋਂ ਪਿਉ ਪੁਤ੍ਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਦਿਨੇ ਓਸ ਗਾਉਂ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਚੋਰ ਹੱਕ ਲੈ ਗਏ। ਪਿਛੇ ਗੁਹਾਰ ਪਈ, ਸੰਮਣੁ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਭੀ ਪਿਛੇ ਗਇਆ, ਓਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲਗੀ, ਓਹ ਮਰ ਗਇਆ। ਜੇਹੜੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੈਸਨਿ ਓਹ ਚਿਖਾ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਗਇਆ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਖੱਫਨ ਦੇਕੇ ਬਿਬਾਣ ਵਿਚ ਪਾਇਕੈ ਅਗੇ ਭਾਈ ਸੰਮਣ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦਾ ਆਵੈ। ਫੇਰਿ ਸਿਖ ਜੋ ਅਗੇ ਪਰਚਾਵਣੀ ਆਏ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਰੰਜੀਆਂ ਵਿਛਾਇ ਦਿਤੀਆਂ, ਕਹਿਆ ਜੋ ਅਗੇ ਹੀ ਮੈਂ ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਖੀਆਂ ਹੈਸਨਿ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਥੀਂ ਬਖਸਾਇ ਲੈਣੇ ਆਹਿ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਆਰਜਾ ਵਡੀ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੰਮਣੁ ਕਹਿਆ: ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਅਸਤਿ ਹੈ, ਏਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਨਹੀਂ; ਏਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਣਾ ਹੀ ਵਡਾ ਅਚਰਜ ਹੈ। ਸੋਈ ਮੂਰਖ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦਿਆਂ ਬਿਨਸਿਆਂ ਸੋਕ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਮਾਂਗੀਐ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਮਾਂਗੀਐ ਜੋ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਨਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹੈ, ਚਾਰ ਦਿਨ ਦੀ ਖੇਲ ਹੈ। ਪੰਚ ਤਤ ਵਿਰੋਧੀਏ ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਈਸਰ ਸਰੀਰ ਰਚੇ ਹੈਨਿ, ਅਪਣੀ ਮਰਿਜਾਦਾ ਭੋਗਕੈ ਫੇਰ ਭਿੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਨਾ ਕੋਈ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਏਹ ਜੀਉ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਕੈ ਦੁਖ ਪਇਆ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਚਨ ਮੰਨੈ, ਸਮਝ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਚਨੁ ਹੈ: “ਨਹ ਕਿਛੁ ਜਨਮੈ ਨਹ ਕਿਛੁ ਮਰੈ॥ ਆਪਨ ਚਲਿਤ ਆਪ ਹੀ ਕਰੈ॥ {ਪੰਨਾ ੨੮੧} ਜੈਸੇ ਘਟ ਮਟ ਕੇ ਉਪਜਣ ਤੇ ਅਕਾਸ ਜਨਮਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੈਸੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਉਪਤ ਖਪਤ ਤੇ ਜੀਉ ਨਿਆਰਾ ਹੈ॥੫੮॥ " ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜਲੋ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਤੇ ਭਾਈ ਜਲੋ ਮਸੰਦ ਤੁਲਸਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਲਹੌਰ ਦੇ ਰੀਜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਪੰਜਵੀਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> hon9wq1dtdwk1yce8koyetiru7wxd62 250 75128 237519 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 87 ਤੇ ਹੀਨ ਹੋਵਨਗੇ; ਤਬ ਤੀਰਥ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨੁ ਵਿਧਿ ਸੰਜੁਗਤਿ ਨਾ ਕਰ ਸਕਨਗੇ। ਤਾਂਤੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਏਥੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਵੈ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 87 ਤੇ ਹੀਨ ਹੋਵਨਗੇ; ਤਬ ਤੀਰਥ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨੁ ਵਿਧਿ ਸੰਜੁਗਤਿ ਨਾ ਕਰ ਸਕਨਗੇ। ਤਾਂਤੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਏਥੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਵੈ ਜਿਸਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਤੇ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜਿਥੇ ਅਮਰੁ ਹੋਵੈ! ਤਾਂ ਇਕੁ ਥੇਹੁ ਪਇਆ ਹੈਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਏਥੇ ਹੀ ਉਦਮੁ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਚੌਥੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਤਾਲੁ ਖੁਦਾਇਕੈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅਗੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪੱਕਾ ਕਰਵਾਨਗੇ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਮੁ ਰਖਿਆ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮੁ ਕਿਆ ਰਖਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਉਂ ਰਖਣਾ, ਬਡਾ ਤੀਰਥੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਕਾਂਸੀ ਥੀਂ ਆਦਿ ਲੈਕਰਿ ਸਭੇ ਤੀਰਥ ਇਸ ਦੀ ਸਰਨਿ ਰਹਿਣਗੇ। ਕਲਿਜੁਗ ਹੋਰੁ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਛਡੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਸਰਨਿ ਸਭ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਭ ਦੇਹੁਰੇ ਤੇ ਸਭੇ ਧਰਮ ਤੇ ਤਪ ਤੀਰਥ ਸਭ ਏਥੇ ਹੀ ਆਇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਗੇ: ਇਹੁ ਜਗਨ ਨਾਥ ਹੋਵੈਗਾ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਗੰਗਾ ਲੋਪ ਹੋਵੈਗੀ। ਤਿਤ ਸਮੇਂ ਬਾਰਹੁ ਕੋਸ ਪਰਜੰਤ ਚੌਫੇਰੇ ਇਸਦੇ ਰਿਖਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹੋਵਨਿਗੇ ਤੇ ਸੰਤੋਖਸਰੁ ਤਿਸ ਦੇ ਨਿਕਟਿ ਔਰ ਤਾਲੂ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਥੇ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੇਗਾ, ਓਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਸੰਤੋਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗਾ॥੫੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ 'ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ} ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਵਡਾ ਸਿਖ ਹੈਸੀ। ਸਣੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਣੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਬਹੂਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤੀ ਟਹਲ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਗ੍ਰੰਬ ਨਿਵਾਜ ! ਤੁਸਾਨੂੰ ਜੋ ਸਿਖ ਪਿਆਰੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਸਾਨੂੰ ਕਰਵਾਵਹੁ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਸੰਮਣੂ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਿ ਆਵਹੁ। ਤਾਂ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਭਾਈ ਸੰਮਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਇਆ। ਆਗੇ ਭਾਈ ਸੰਮਣੁ ਆਇ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤੀ ਟਹਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਮੁੱਲ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲਿਆਇਆ, ਤੇ ਤੱਪੜ ਤੇ ਸਤਰੰਜੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੰਢਦਾ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਕਹਿਆ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸਾਡੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ccapwn6nuxfnzwj9uw5cgrkuquf7r1c 250 75129 237520 2026-09-27T08:16:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>94 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਸੀਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਧਰਮੁ ਲੋਪ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਈਐ ਤਾਂ ਅਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਾਮ ਸਰਵਰ ਦਾ ਢਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>94 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਸੀਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਧਰਮੁ ਲੋਪ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਈਐ ਤਾਂ ਅਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਾਮ ਸਰਵਰ ਦਾ ਢਾਹਿ ਆਵੋਗੇ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਏਥੇ ਆਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਤੇ ਪਿਰਾਣਾਂ ਘਰ ਜਾਇਕੇ ਸਰਵਰ ਦਾ ਮੁਕਾਮੁ ਢਾਹਿ ਕੇ ਫੇਰ ਘਰਿ ਥੀਂ ਹਜ਼ੂਰ ਆਇ ਸ਼ਰਨਿ ਪਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਏਥੇ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਅੰਤਹਿਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਵਨਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਭਾਈ ਪਿਰਾਣੇ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਤੁਸਾਂ ਲੰਗਰ ਦੇ ਜਲ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ; ਤੇ ਲੰਗਰ ਦੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਝੋਕਣੇ, ਤੇ ਭਾਈ ਮੰਞ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਲਕੜੀਆਂ ਹਜੂਰ ਦੇ ਲੰਗਰ ਦੀਆਂ ਲਿਆਵਣੀਆਂ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਧੋਵਣੇ, ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਂ ਕਥਾ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੈ ਸੁਨਣੀ, ਬਹੁਡ਼ੋ ਆਪਸ ਅੰਦਰ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨਨ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਸਦੀਵ ਓਹੁ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਹਜੂਰ ਦੇ ਲੰਗਰ ਥੀਂ ਛਕਣ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਪੁਛਿਆ, ਭਾਈ ਮੰਞ! ਤੁਸੀਂ ਪਰਸਾਦੁ ਕਿਥੋਂ ਖਾਂਵਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ, ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਥੀਂ ਪਰਸਾਦੁ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇਹੀ ਟਹਿਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖਾਧਾ ਸੋ ਤਾਂ ਮਜੂਰੀ ਹੋਈ ! ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਓਹੁ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਖਾਵਨਿ ਤੇ ਟਹਿਲ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀ ਕਰਨੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਹੁਣ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਿਥੋਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਸਿਖੁ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲਿ ਆਣਿ ਦੇਵੈ ਤਿਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਭੀ ਇਕੁ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਆਪ ਖਾਵਣੀ ਹੋਰੁ ਵਰਤਾਇ ਦੇਵਣਾ। ਤਾਂਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਜੋ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਮਹੀਆਂ ਚੋਰ ਛਪਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ, ਭਾਈ ਮੰਞੁ ! ਭਾਈ ਪਿਰਾਣਾ। ‘ਖੇਤੀ ਖਸਮਾਂ ਸੇਤੀ ਂ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਦੀ ਖਬਰ ਲਹੋ, ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਸਰਵਰੁ ਦਾ ਮੁਕਾਮ ਏਨ੍ਹਾਂ ਢਾਹਿਆ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਖੀਣ ਹੋ ਗਏ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਸਾਡੇ ਘਰ ਮੁਗਲਾਂ ਜਪਤ ਕੀਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਧਨ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਆ ਘਟਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੱਚਾ ਧਨੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਵਾਸ ਸ੍ਵਾਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਕਰੋ। ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਹੁਲ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> iazicoilcuzr8b84rb4q38l1kyvpz3h 250 75130 237521 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸੱਦੂ ਤੇ ਰਾਮਦਾਸ} 101 ਭਾਈ ਸਦੂ ਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੀ ਰਹਾਂਗੇ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸੱਦੂ ਤੇ ਰਾਮਦਾਸ} 101 ਭਾਈ ਸਦੂ ਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮਦਾਸ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੀ ਰਹਾਂਗੇ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਾਂਗੇ॥੬੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸਭਾਗਾ ਤੇ ਉਗਵੰਦਾ ਸੇਠ ਸਭਾਗਾ ਤੇ ਉਗਵੰਦਾ ਅਰੋੜੇ ਚੂਹਣੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਜਾਗਣ ਕਰਣ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਵਨਿ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰਾਵਣਿ॥੬੮॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> pfdjt54nqj4j5i0mt46mp5c2olnnz12 250 75131 237522 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>102 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਚੌਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੪॥ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀ ਸਿੱਖ ਪੈੜਾ ਜਾਤਿ ਚੰਡਾਲੀਆ ਜੇਠੇ ਸੇਠੀ ਕਾਰ ਕਮਾਈ। ਲਟਕਣੁ ਘੂਰਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰਦਿਤਾ ਗੁਰਮਤਿ ਗੁਰ ਭਾਈ। ਕਾਟਾਰਾਉਂ ਸਰਾਫ ਹੈ ਭਗਤ ਵਡਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>102 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਚੌਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੪॥ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀ ਸਿੱਖ ਪੈੜਾ ਜਾਤਿ ਚੰਡਾਲੀਆ ਜੇਠੇ ਸੇਠੀ ਕਾਰ ਕਮਾਈ। ਲਟਕਣੁ ਘੂਰਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰਦਿਤਾ ਗੁਰਮਤਿ ਗੁਰ ਭਾਈ। ਕਾਟਾਰਾਉਂ ਸਰਾਫ ਹੈ ਭਗਤ ਵਡਾ ਭਗਵਾਨ ਸੁਭਾਈ। ਸਿਖ ਭਲਾ ਰਵਿਤਾਸ ਵਿਚਿ ਧਉਣੁ ਮੁਰਾਰੀ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ। ਆਡਿਤ ਸੁਇਨੀ ਸੂਰਮਾ ਚਰਣ ਸਰਣਿ ਚੂਹੜੁ ਜੇ ਸਾਈਂ। ਲਾਲਾ ਸੇਠੀ ਜਾਣੀਐ ਜਾਨ ਨਿਹਾਲੂ ਸਬਦਿ ਲਿਵਲਾਈ। ਰਾਮਾ ਝੰਝੀ ਆਖੀਐ ਹੇਮੂ ਸੋਈ ਗੁਰਮਤਿ ਪਾਈ। ਜਟੁ ਭੰਡਾਰੀ ਭਲਾ ਸਾਹਦਰੈ ਸੰਗਤਿ ਸੁਖਦਾਈ॥ ਪੰਜਾਬ ਗੁਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ॥੨੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪੈੜਾ ਤੇ ਜੇਠਾ} ਪੈੜਾ ਚੰਡਾਲੀਆ ਤੇ ਜੇਠਾ ਸੇਠੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਗਏ ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਬਚਨਿ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਕਿਰਤ ਕਰੈ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲ ਬਰਤਾਇ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਚੱਕੀ ਪੀਸਣ ਵਿਚ ਜੀਵ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਉਖਲੀ ਕੁਟਣ ਵਿਚ, ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਪਾਵਣ ਵਿਚ, ਝਾੜੂ ਦੇ ਫੇਰਿਨ ਕਰਿ, ਆਟੇ ਦੇ ਛਾਨਣ ਕਰ ਜੀਵ ਹਿੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਗੋਂ ਦੇ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੋਮੁ ਅਹੂਤੀ ਅਗਨ ਵਿਚ ਡਾਲਦੇ ਹਾਂ, ਪਿਛੋਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਹੂਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਸਾਡਾ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਜੋ ਗਰੀਬ ਸਿਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਛਕਾਵੋਗੇ ਤੇ ਆਪ ਭੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਲੈ ਕੇ ਮੁਖ ਪਾਵਹੁਗੇ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੁਸਾਡੇ ਪਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ॥੬੯॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3w602lvs3x4y0gfg2yijnrlzo3pe6ra 250 75132 237523 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 105 ਹੋਇਆ: ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਸ੍ਰਵਨਿ ਕਰੈ ਬਹੁੜ ਮਨਨ ਕਰੈ ਅਰੁ ਬਹੁੜੋ ਨਿਧਿਆਸਨ ਕਰੈ। ਜੇ ਤਿੰਨੇ ਇਕਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਵਣ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਇਕੁ ਤਾਂ ਏਹੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 105 ਹੋਇਆ: ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਸ੍ਰਵਨਿ ਕਰੈ ਬਹੁੜ ਮਨਨ ਕਰੈ ਅਰੁ ਬਹੁੜੋ ਨਿਧਿਆਸਨ ਕਰੈ। ਜੇ ਤਿੰਨੇ ਇਕਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰਵਣ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਇਕੁ ਤਾਂ ਏਹੁ ਸ੍ਰਵਣ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁ ਹੋਰ ਧਿਰ ਹੋਵੈ ਤੇ ਸ੍ਰਵਨਿ ਕਰੀਐ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਅਗਨਿ ਸਮਾਨਿ ਹੈ। ਕਛੁਕ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰੁ ਸਰਬਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਦਗਧ ਹੁੰਦੇ। ਤੇ ਇਕ-ਮਨਿ ਹੋਇਕੇ ਸੁਣਿਆਂ ਜੈਸੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਗਨਿ ਸਭ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰਤੀ ਹੈ ਤੈਸੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਸਵਾਰਤਾ ਹੈ, ਪਰੁ ਜੇ ਬਹੁੜੋ ਓਸ ਪਰ ਜਲੁ ਪਾਇ ਦੇਈਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਬਹੁੜ ਆਪਣਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਇਆਂ ਨਾਮੁ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ੍ਰਵਨ ਨਾਲ ਮੰਨਣ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਬਿਜੁਲੀ ਦੀ ਅਗਨਿ ਅਸੰਖ ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਬੀ ਬੁਝਦੀ ਨਹੀਂ। ਤੈਸੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਫੇਰਿ ਵੀਚਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਚਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਔਰ ਨਿਯਾਸਨ ਜੋ ਹੈ ਸੋ ਸੁਣਿਆਂ ਵੀਚਾਰਿਆਂ ਫੇਰ ਕਮਾਵਣ ਵਿਚ ਲਿਆਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬੜਵਾਨਲ ਕੀ ਨਿਆਈਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਤੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਇਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸੁ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਇਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸਾਖ੍ਯਾਤਕਾਰ ਕੀਤਿਆਂ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਕਰਕੈ ਸਾਖ੍ਯਾਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਅਸਥਾਨ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕੀ ਅਗਨਿ ਸਮਾਨਿ ਹੈ। ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਦਗਧ ਕਰ ਆਪ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਰਵਨ ਮਨਿਨ ਨਿਯਾਸਨ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਸਾਖਿਆਤੁਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਫੇਰ ਤੁਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੋਕੇ ਵਿਚਰੋਗੇ। ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਾਲ ਕੀ ਅਗਨਿ ਸਭਸ ਨੂੰ ਜਲਾਇਕੈ ਆਪ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ॥੭੪॥ , Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 3ax6riu34be8nqsn3d0a63yey5uucm7 250 75133 237524 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 99. ਅਰੁ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਏਕ ਹੀ ਬੀਜੁ ਸਭਨੋਂ ਵਲੋਂ ਵਿਖੇ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਏਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਅਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਵਿਖੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਵਰਤਵਾਦ ਹੈ। ਭਰਮ ਕਰ ਭਾਸਤਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਜੋਗੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 99. ਅਰੁ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਏਕ ਹੀ ਬੀਜੁ ਸਭਨੋਂ ਵਲੋਂ ਵਿਖੇ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਏਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਅਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਵਿਖੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਵਰਤਵਾਦ ਹੈ। ਭਰਮ ਕਰ ਭਾਸਤਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਜੋਗੀ ਬੋਲਿਆ: ਅਬ ਮੇਰੀ ਨਿਸਚਾ ਭਈ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਥਾ ਸੌ ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਅਬ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂਤੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਦੇ ਉਪਰ ਜੰਗੀ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਲੀਤੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਆਇਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੌੜੀਆਂ ਚਉਫੇਰੇ ਮਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹੀਆਂ ਵੰਡਿ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੇ ਪੱਕੀਆਂ ਬਾਹੀਆਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਜੇ ਪੋਲੀਆਂ ਬਣਾਵਹੁਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਪੋਲੂ ਉੱਘੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਹੁੜੋ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਖਲੋਇਕੈ ਸਬਦ ਉਚਾਰਿਆ: ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੫॥ ਵਿਚਿ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਖਲੋਆ॥ ਵਾਲੁ ਨ ਵਿੰਗਾ ਹੋਆ॥ ਮਜਨੁ ਗੁਰ ਆਂਦਾ ਰਾਸੇ॥ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸੇ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਰਾਮਦਾਸ ਸਰੋਵਰੁ ਨੀਕਾ॥ ਜੋ ਨਾਵੈ ਸੋ ਕੁਲੁ ਤਰਾਵੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ ਹੈ ਜੀ ਕਾ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰੁ ਜਗੁ ਗਾਵੈ॥ ਮਨਿ ਚਿੰਦਿਅੜੇ ਫਲ ਪਾਵੈ॥ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤਿ ਨਾਇ ਆਏ॥ ਅਪਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਧਿਆਏ॥੨॥ ਸੰਤ ਸਰੋਵਰ ਨਾਵੈ॥ ਸੋ ਜਨੁ ਪਰਮਗਤਿ ਪਾਵੈ॥ ਮਰੈ ਨ ਆਵੈ ਜਾਈ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ॥੩॥ ਇਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਚਾਰੁ ਸੁ ਜਾਨੈ॥ ਜਿਸੁ ਦਇਆਲੁ ਹੋਇ ਭਗਵਾਨੈ॥ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ॥ ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ॥੪॥ {ਪੰਨਾ ੬੨੩} -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਈਸ਼ਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਾਰਿਆ ਤਾਂ ਈਸਰੁ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਜੋ ਮੈਂ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਕੇ ਇਸ ਬੀਚ ਚਰਨ ਧਾਰੈ ਹੈਨਿ, ਔਰ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮੇਰਾ ਨਾਮੁ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਦੋਨੋਂ ਰੂਪ ਇਸ ਮੈਂ ਵਰਤੋਂਗਾ। ਜੋ ਇਸਨਾਨ ਕਰੈਗਾ ਉਸਕੇ ਮਜਨ ਸਿਮਰਨਿ ਤੇ ਸਭ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸ਼ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਹੋ! ਏਹੁ ਰਾਮਦਾਸੁ ਸਰੋਵਰੁ ਬਹੁਤ ਨੀਕਾ ਹੋਵੈਗਾ, ਜੋ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> kfo0yfsd8vpi3fhx3wgczciy6ddibo0 250 75134 237525 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>100 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੈਗਾ ਉਸ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਜੋ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਦੇ ਸਬਦ ਗਾਵੈਗਾ ਉਸਦੇ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਨਿਗੇ ਸੋ ਸਲਾਮਤਿ ਰਹਨਿਗੇ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>100 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੈਗਾ ਉਸ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਜੋ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਦੇ ਸਬਦ ਗਾਵੈਗਾ ਉਸਦੇ ਮਨ ਬਾਂਛਤ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਨਾਮੁ ਧਿਆਵਨਿਗੇ ਸੋ ਸਲਾਮਤਿ ਰਹਨਿਗੇ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤੇ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਸਰਨਿ ਸਦਾ ਰਹਿਨਗੇ, ਸੋ ਤੀਨ ਤਾਪ ਥੀਂ, ਚਿੰਤਾ ਥੀਂ ਨਿਵਰਿਤ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਜੋ ਸੰਤ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਤਿਸ ਵਿਚ ਜੋ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਮਨੁਖ ਪਰਮਗਤਿ ਨੂੰ, ਮੁਕਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਇਸ ਬਿਖੈ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮੁ ਹੈ ਤਿਸ ਵਿਖੇ ਜੋ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਵਨਿਗੇ ਸੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਹਤ ਹੋਵਨਗੇ; ਜੋ ਸਾਥ ਹੀ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨਗੇ, ਸਾਥ ਹੀ ਨਾਮ ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨਗੇ। ਤੇ ਜੇ ਇਸ ਜਗਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਿਗੇ ਸੋ ਮੇਰੇ ਪਰਮਪਦ ਕੋ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਅਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਜੋ ਏਥੇ ਸਰੀਰੁ ਤਿਆਗੇਗਾ ਸੋ ਮੇਰੀ ਭਗਤਿ ਓਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚਰਨ ਚਰਨ ਸੌ ਸੌ ਤੀਰਥ ਇਸਥਿਤੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੬੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਾਲਾ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ} ਕਾਲਾ ਮੇਹਰਾ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸੇ ਤੇ ਆਇਆਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸੇ, ਤੇ ਹਜ਼ੂਰ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਏ ਹੈਸਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਜੋ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਜੋ ਏਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤਾਮਸੀ ਪਾਪੀ ਰਹਨਗੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤਿ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈਗੀ ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤਾਮਸੀ ਭੂੰਡਾਂ ਤੇ ਕਾਕਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੇ ਕੂਕਰਾਂ ਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਤੇ ਸਰਪਾਂ ਦੀ ਜੂਨਾਂ ਭੋਗਨਿਗੇ ਪਰੁ ਜੋ ਏਸੇ ਇਸਥਾਨ ਬਾਰੰਬਾਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਨਗੇ ਓਹ ਭੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਚੌਰਾਸੀ ਥੀਂ ਛੁਟਨਿਗੇ॥੬੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਕਾ ਕਾਲਉ} ਕਕਾ ਜਾਤ ਦਾ ਕਾਲਉ ਸੀ, ਬਡਾ ਸੂਰਮਾ ਸੀ, ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ ਕਿਆ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਜੁੱਧ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਅੰਤ ਕਾਲਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮੁ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਪਰਮਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕਰਕੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਭੀ ਸ੍ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਬਰੰਗਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਕੈ ਫੇਰ ਮਾਨੁਖ ਔਤਾਰ ਧਾਰਿਕੈ ਰਾਜੇ ਆਣਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ॥੬੬॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 98xr0ujh1fx5xyp9a1ucy7sx0z24y7e 250 75135 237526 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਲਟਕਣ ਘੂਰਾ ਆਦਿ} 103 ਭਾਈ ਲਟਕਣ ਘੂਰਾ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਤਾ ਤੇ ਕਟਾਰਾ ਸਰਾਫ ਤੇ ਭਾਈ ਭਗਵਾਨਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਕੌਨਸਾ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਲਟਕਣ ਘੂਰਾ ਆਦਿ} 103 ਭਾਈ ਲਟਕਣ ਘੂਰਾ ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਿਤਾ ਤੇ ਕਟਾਰਾ ਸਰਾਫ ਤੇ ਭਾਈ ਭਗਵਾਨਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਕੌਨਸਾ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ" ਨਾਮ ਸਭੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਉਧਾਰ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਚਤੁਰ ਜੂਹ ਸੈਨ ਦੇ ਚਾਰ ਅਖਰ ਕੀਤੇ ਹੈਨ, ਜੋ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਗੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਇਹ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਜਹਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮੁ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ॥੭੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੁਰਾਰੀ ਧੌਣ} ਮੁਰਾਰੀ ਧੌਣ ਰਵਤਾਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਜੀ ਸਦੀਵ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਭੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਭੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਵੀਚਾਰਦੇ ਭੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਡੀ ਦੁਰਮਤਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਇਹ ਕੀ ਵਾਸਤਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਸਤ੍ਰ ਉਜਲ ਨੂੰ ਰੰਗੁ ਤੁਰਤ ਚੜ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮਲੀਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚੜਤਾ, ਪਰ ਜੇ ਮਲੀਨ ਬਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਧੋਈਐ, ਉਜਲੁ ਕਰੀਐ ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਮਨੁ ਤਾਂ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਇਸ ਨੋ ਕਿਉਂ ਕਰ ਧੋਈਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਿਧਾਂ ਭੀ ਏਹੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਸੀ: “ਭਰੀਐ ਹਥੁ ਪੈਰੁ ਤਨੁ ਦੇਹ॥ ਪਾਣੀ ਧੋਤੈ ਉਤਰਸੁ ਖੇਹ॥ ਮੂਤ ਪਲੀਤੀ ਕਪੜੁ ਹੋਇ॥ ਦੇ ਸਾਬੂਣੁ ਲਈਐ ਓਹੁ ਧੋਇ॥ ਭਰੀਐ ਮਤਿ ਪਾਪਾ ਕੈ ਸੰਗਿ॥ ਓਹੁ ਧੋਪੈ ਨਾਵੈ ਕੈ ਰੰਗਿ॥ {ਜਪੁਜੀ ਪੰਨਾ ੪} " -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜੈਸੇ ਅਸਥੂਲ ਸਰੀਰੁ ਅਸਥੂਲ ਜਲ ਸਾਥਿ ਧੋਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰ ਭੀ ਅਸਥੂਲ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਸਾਬਣ ' ਅਸਥੂਲ ਕਰ ਹੀ ਹੋਈਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਤ ਸੂਖਮ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਭੀ ਸੂਖਮ ਹੈਨਿ, ਪਾਪਾਂ ਕਰ ਮਨੁ ਨੂੰ ਮੈਲੁ ਲਗੀ ਹੈ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਭੀ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਨਾਮੁ ਇਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਨੂੰ ਧੋਂਦਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> n1qn4jew8qz1q2nyvj00liwlpoti065 250 75136 237527 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>104 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਰੰਗੁ ਲਾਂਵਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਸੁਣਦੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੋ; ਪ੍ਰਿਥਮੈਂ ਤੁਸਾਡੀ ਮੈਲੁ ਕਟੀਐਗੀ, ਫੇਰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗੀ॥੭੧॥ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>104 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਰੰਗੁ ਲਾਂਵਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਸੁਣਦੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੋ; ਪ੍ਰਿਥਮੈਂ ਤੁਸਾਡੀ ਮੈਲੁ ਕਟੀਐਗੀ, ਫੇਰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗੀ॥੭੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਆਡਿਤ ਸੁਇਨੀ} ਆਡਿਤੁ ਸੁਇਨੀ ਸੂਰਮਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਬੰਧਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈਗਾ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੁਸਾਂ ਜੁੱਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨੁ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਸਾਰੰਗ ਧਨੁ ਕਰਕੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰੂ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਜੁੱਧ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਰੰਞਾਣੇ ਓਸ ਨਾਲਿ ਜੁਧ ਕਰਨਾ। ਜਿਸਦਾ ਲੂਣ ਖਾਵਣਾ ਓਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਰੂਪ ਕਰਿ ਜਾਨਣਾ, ਤੁਸਾਡੀ ਬਿਜੈ ਭੀ ਹੋਵੈਗੀ ਤੇ ਮੁਖ ਭੀ ਉਜਲਾ ਹੋਵੈਗਾ॥੭੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੂਹੜ, ਲਾਲਾ, ਨਿਹਾਲੂ} ਭਾਈ ਚੂਹੜ ਤੇ ਸਾਈਂ ਤੇ ਲਾਲਾ ਸੇਠੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਸਬਦਿ ਨੂੰ ਲਿਵ ਲਾਇਕੇ ਗਾਵਨਿ, ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਕਰਨਿ ਲਿਵ ਲਾਇਕੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨਿ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਮਨਿ ਕੋਮਲ ਹੋ ਜਾਵਨਿ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਇਆ ਸਭਨਾਂ ਤੇ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਮਹਾਂ ਖੋਟੇ ਭੀ ਖਰੇ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ! ਭਲੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਜੈਸਾ ਮੁਖੋਂ ਪੜਦਾ ਹੈ ਜੇ ਤੇਹੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਛਾਇਆ ਸਭਨਾਂ ਪਰ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੋ ਦੇ ਜੜ ਅੰਦਰਿ ਜੰਮੇ ਤਾ ਊਪਰਿ ਹੋਵੈ ਛਾਉ{ਪੰਨਾ ੧੨੮੮} ਤਾਂ ਤੇ ਜੋ ਪੜ ਕੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਮਾਉਂਦੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਇਆ ਨਹੀਂ ਪਉਂਦੀ॥੭੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਰਾਮਾ, ਹੇਮੂ, ਜੱਟੂ} ਰਾਮਾ ਝੰਝੀ ਤੇ ਹੇਮੂ ਸੋਇਨੀ ਤੇ ਜਟੂ ਭੰਡਾਰੀ ਸ਼ਾਹਦਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ! ਨਾਮ ਸੁਣਦੇ ਤਾਂ ਹਾਂ ਪਰ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦਾ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 6ow9nvvzsv0li6qjbqlqc8p5uzzkgsq 250 75137 237528 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>96 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਵੱਡੀ ਉਪਮਾਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਜਗਤ ਦੇ ਜੀਵ ਜੋ ਓਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੂੰ ਸਭ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੀ ਰਸਨਾਂ ਥੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>96 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਵੱਡੀ ਉਪਮਾਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜੋ ਇਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਜਗਤ ਦੇ ਜੀਵ ਜੋ ਓਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੂੰ ਸਭ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੀ ਰਸਨਾਂ ਥੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਉਪਮਾਂ ਸੁਣੀ ਚਾਹਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੁਆਦਸ ਕੋਸ ਪਰਜੰਤ ਸਭ ਤੀਨ ਲੋਕ ਕੇ ਤੀਰਥ ਕਲਜੁਗ ਥੀਂ ਡੈਮਾਨ ਹੋਕਰ ਆਇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਸੀਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ* ਤੀਰਥ ਬਣਾਵਦੇ ਸੇ, ਤਾਂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਿਖੁ ਸਦਾ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਰੁਪਯਾ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੇਲੇ ਲਿਆਂਵਦਾ ਸੀ! ਤੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਅੱਧਾ ਰੁਪਯਾ ਭੇਟ ਰਖਿਆ ਤੇ ਅੱਧਾ ਰੁਪਯਾ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਾਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੀ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਤਾਂਤੇ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀਚਾਰੁ ਆਇਆ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅਧਾ ਤੀਰਥੁ ਏਹੁ ਰਚੀਏ। ਤੌ ਲਗ ਨੂਰਦੀ ਦੇ ਠਾਣੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਵੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਟਾਂ ਉਠਾਇਕੇ ਲੈ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਏਨਾਂ ਦੇ ਐਰੇ ਪੱਟਕੇ ਏਹੁ ਇੱਟਾਂ ਲੈ ਆਵਾਂਗੇ ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਉਸਰਾਂਗੇ। ਤੌਂ ਲਗੂ ਇਕੁ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਪੁਰਖ ਆਏ, ਜੋ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਅਮਕੇ ਧੁਨੀ ਦੀ ਮੈਂ ਬੇਟੀ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਰ ਪਿਤਾ ਕੌਪ ਹੋਇਕੈ ਇਕੁ ਕੁਸਟੀ ਨਾਲਿ ਵਿਵਾਹੁ ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਰੇ ਵਿਚ ਪਾਇਕੇ ਲਈ ਫਿਰਦੀ ਸਾਂ, ਤਾਂਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਬੇਰ ਤਲੈ ਇਸ ਦਾ ਖਾਰਾ ਰਖਕੈ ਮੈਂ ਤੁੰਗੀਂ ਭਿਛਿਆ ਨੂੰ ਗਈ ਸਾਂ, ਉਸੀ ਨੌਰ ਵਿਸਾਖੀ ਕਾ ਦਿਨ ਸੀ ਤੇ ਕਾਂਉਂ ਉਸ ਜਲ ਵਿਚ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਸੁਫੇਦੁ ਹੋਇ ਗਇਆ, ਤੇ ਏਹੁ ਪੁਰਖ ਭੀ ਉਸ ਕੇ ਬੀਚ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਅਰੋਗ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਭੇ ਪਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੈਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਦੱਸੋ। ਤਾਂ ਅਸਾਂ ਅੰਤਰਿ ਧਿਆਨ ਹੋਇਕੈ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਅਸਾਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੀ, ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੀ, ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਜੋ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਭਰਤਾ ਏਹੀ ਪੁਰਖੁ ਹੈ, ਅਰੁ ਅਸਾਂ ਬਾਵਲੀ ਜੀ ਪ੍ਰਿਥਮ ਤੀਰਥੁ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਜੀ ਰਚਿਆ ਹੈ, ਓਸ ਦੀਆਂ ਚੌਰਾਸੀ ਪੌੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਜਪੁਜੀ ਦਾ ਭੋਗ ਇਕ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਪਉੜੀਆਂ ਤੇ ਭੋਗੁ ਪਾਏਗਾ ਸੋ ਚੌਰਾਸੀ * ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਉਕਾਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਸੰਤੋਖ ਸੁਰ ਚਾਹੀਏ। ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਵੋਰ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਬਣਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> rb5etc0jwmp7m4a92vm4h59t95oyqt8 250 75138 237529 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>98 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੁਸਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਕਰ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਰੁ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤੁ ਸਚੁ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠ ਹੈ ? ਜੇ ਝੂਠ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰਤਖ ਕਿਉਂ ਭਾਸਤਾ ਹੈ? ਜੇ ਸਚੁ ਹੈ ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦਾ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>98 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਤੁਸਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਕਰ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਰੁ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤੁ ਸਚੁ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠ ਹੈ ? ਜੇ ਝੂਠ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰਤਖ ਕਿਉਂ ਭਾਸਤਾ ਹੈ? ਜੇ ਸਚੁ ਹੈ ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦਾ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਹੋਇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਸਮਗ੍ਰੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿਖੇ ਸਚੁ ਭਾਸਤੀ ਹੈ ਤੇ ਜਾਗ੍ਰਤ ਸਮੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜਗਤ ਭੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਭੀ ਅਗਿਆਨ ਕਾਲ ਮੇਂ ਸਚੁ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਇਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਹੀ ਮੈ ਸਬਦੁ ਹੈ:- “ਬਾਜੀਗਰਿ ਜੈਸੇ ਬਾਜੀ ਪਾਈ॥ ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਭੇਖ ਦਿਖਲਾਈ॥ ਸਾਂਗੁ ਉਤਾਰਿ ਥੰਮਿਓੁ ਪਾਸਾਰਾ॥ ਤਬ ਏਕੋ ਏਕੰਕਾਰਾ॥੧॥ ਕਵਨ ਰੂਪ ਦ੍ਰਿਸਟਿਓ ਬਿਨਸਾਇਓ॥ ਕਤਹਿ ਗਇਓ ਉਹੁ ਕਤ ਤੇ ਆਇਓ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਜਲ ਤੇ ਊਠਹਿ ਅਨਿਕ ਤਰੰਗਾ॥ ਕਨਿਕ ਭੂਖਨ ਕੀਨੇ ਬਹੁ ਰੰਗਾ॥ ਬੀਜੁ ਬੀਜਿ ਦੇਖਿਓ ਬਹੁ ਪਰਕਾਰਾ॥ ਫਲ ਪਾਕੇ ਤੇ ਏਕੰਕਾਰਾ॥੨॥ ਸਹਸ ਘਟਾ ਮਹਿ ਏਕੁ ਆਕਾਸੁ॥ ਘਟ ਫੂਟੇ ਤੇ ਓਹੀ ਪ੍ਰਗਾਸੁ॥” {ਪੰਨਾ ੭੩੬ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਬਾਜੀਗਰ ਦੀ ਬਾਜੀ ਝੂਠੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਜੀਗਰੁ ਸਚ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਪੁਤ੍ਰੀਆਂ ਕੋ ਖਿਲਾਵਤਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਖੇਲਤੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਜੋਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਾਂਤੇ ਜਗਤੁ ਅਭੰਭਵਾਦ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਬਾਜੀਗਰੁ ਕਿਸੇ ਅਸਥਾਨ ਥੀਂ ਕਾਠੁ ਲੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਅਸਥਾਨ ਥੀਂ ਹਥੀਆਰ ਪੁਤਰੀਆਂ ਘੜਨ ਵਾਲੇ ਲੀਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮਵਾਦੁ ਕੰਚਨ ਕੇ ਭੂਖਨ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋਈ ਕੰਚਨੁ ਪ੍ਰਣਾਮਕੇ ਭੂਖਨ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਪ੍ਰਣਾਮਕੇ ਜਗਤੁ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪ੍ਰਣਾਮਵਾਦੁ ਸੋ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਕੰਚਨ ਭੂਖਨਾਂ ਸਮੇਂ ਭੀ ਭੂਖਨ ਸ੍ਵਰਨ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਤਰੰਗ ਜਲ ਕੇ ਸਮੇਂ ਭੀ ਜਲ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਵਿਵਰਤਵਾਦੂ ਹੈ। ਸੁਇਨੇ ਕੇ ਭੂਖਨ ਭੀ ਸਵਰਨ ਹੀ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਕੇ ਤਰੰਗ ਭੀ ਜਲੁ ਹੀ ਹੈਂ, ਤੈਸੇ ਜਗਤੁ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਛਾਤਾ ਹੈ ਸੋਈ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਅਕਾਸ ਮੇਂ ਸਹੰਸ ਘਟ ਮਟ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਕਾਸ ਘਟਾ ਦੇ ਬਣਾਵਣ ਥੀਂ ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ ਤੇ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਿਆ ਨਾਹੀਂ। ਤੈਸੇ ਬ੍ਰਹਮੁ ਜਗਤ ਕੇ ਉਪਜਨ ਤੇ ਉਪਜਿਆ ਨਹੀਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary ਪ੍ਰਕਾਰ NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> bchbfr0i8me3lu2yie10mp3hotemqr6 250 75139 237530 2026-09-27T08:16:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 97 ਥੀਂ ਬਚੇਗਾ, ਤੇ ਏਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੀਰਥ ਤੁਸਾਂ ਰਚਨਾ ਤੇ ਬੀਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਚਣਾ ਤੇ ਬੀਚ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਰਖਣਾ। ਜੋ ਈਹਾਂ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਲਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਸੁਣੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਸਭ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 97 ਥੀਂ ਬਚੇਗਾ, ਤੇ ਏਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੀਰਥ ਤੁਸਾਂ ਰਚਨਾ ਤੇ ਬੀਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਚਣਾ ਤੇ ਬੀਚ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਰਖਣਾ। ਜੋ ਈਹਾਂ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਲਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਸੁਣੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੇ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਅਸਥਾਨੁ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਓਥੇ ਹੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਖੜਾ ਕਰਨਾ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਵਿਸਨ ਰੂਪ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਵਿਸਨ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਭੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂਤੈ ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹਰਿਮੰਦਰ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਮੀ ਭੇਦੁ ਕਛੁ ਨਾਹੀਂ। ਸੋ ਅਠੇ ਪਹਿਰ ਈਹਾਂ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂਤੇ ਭੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਨਾਮੁ ਹੋਵੈ। ਜੈਸੇ ਸਾਰੀ ਗੰਗਾ ਥੀਂ ਹਰਿ ਦੁਆਰ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਤੈਸੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੇ ਬੀਚ ਹਰਿ ਕੀਆ ਪਉੜੀਆਂ ਰਚਣੀਆਂ। ਓਸ ਜਗਾ ਦੇ ਇਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲੁ ਸਭ ਥੀਂ ਅਧਿਕ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਬ ਅਸਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਏਹੁ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜੋ ਤੀਰਥ ਰਚਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਏਹੁ ਤੀਰਥੁ ਭੀ ਨਾਲੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਗਵਾਏਗਾ, ਸਾਥ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਗਤਿ ਦੇਵੈਗਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾਇਕੇ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਮੱਸਿਆ ਦੇ ਇਸਨਾਨ ਦਾ ਈਹਾਂ ਬਡਾ ਮਹਾਤਮ ਹੋਵੈਗਾ। ਅਬ ਤੁਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਤਿਆਰੁ ਕਰੋ ਤੇ ਜੋ ਥੇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਖੋਦਣਾ ਓਥੇ ਇਕੁ ਜੋਗੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਓਸ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਗਿਆਨੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਥੇਹੁ ਖੋਦਿਆ ਤੇ ਏਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕੁ ਮਟੁ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਕੁ ਜੋਗੀ ਬੈਠਾ ਸੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪੁਟਣੀਆਂ ਤੇ ਮੱਖਣ ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਮਲਕੇ ਸੁਚੇਤੁ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਜੋਗੀ ਕਹਿਆ ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮੁ ਸਫਲੁ ਹੋਇਆ। ਈਹਾਂ ਦੁਆਦਸ ਕੋਸ ਪਰਜੰਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੀਰਥ ਏਸੇ ਜਗਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਕੋਸ ਭਰ ਚਉਫੇਰੇ ਇਸਦਾ ਮਧਿਆਨ ਹੈ। ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ ਤਾਲੁ ਜੌ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਅਬਚਲ ਨੀਵ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੀਚ ਭੀ ਤੇ ਉਦਾਲੇ ਭੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕੇ ਨਾਮ ਕੀ ਸੋਭਾ ਸਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤ੍ਰੇਤੇ ਜੁਗ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦਾ ਸਿਖ ਥਾ ਤੇ ਮੁਝੇ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੂਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਓਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਜੀ ਕਹਿਆ ਤੂੰ ਈਹਾਂ ਹੀ ਬੈਠ, ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ ਕਰੁ; ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਔਤਾਰੁ, ਪੰਜਵਾਂ ਔਤਾਰੁ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ; ਤਾਂ ਤੇ ਮੈਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 9bhop63rck1oec160hjgwkkva8n9o8a 250 75140 237531 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 113 ਤੇ ਵਹੀ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਲਿਖਣੋਂ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਤਾਂ ਓਹ ਪੰਜਾਂ ਬਰਸਾਂ ਪਿਛੋਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਹਰਾਂ ਮੰਗੀਆਂ: ਮੇਰੀ ਇਕੌਤ੍ਰ ਸੌ ਮੁਹਰ ਹੈ ਵਾਸਨੀ ਵਿਚ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਭਾਵੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੀਆਂ ਸਭੇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 113 ਤੇ ਵਹੀ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਲਿਖਣੋਂ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਤਾਂ ਓਹ ਪੰਜਾਂ ਬਰਸਾਂ ਪਿਛੋਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਹਰਾਂ ਮੰਗੀਆਂ: ਮੇਰੀ ਇਕੌਤ੍ਰ ਸੌ ਮੁਹਰ ਹੈ ਵਾਸਨੀ ਵਿਚ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਭਾਵੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਹੀਆਂ ਸਭੇ ਹੀ ਦੇਖੀਆਂ, ਕਿਸੈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਖਿਆ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਝਗੜਦੇ ਨਵਾਬ ਪਾਸ ਗਏ। ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੜਾਹਾ ਤੇਲ ਦਾ ਤਪਾਇਆ ਤੇ ਕਹਿਆ ਦੋਨੋਂ ਹੱਥ ਪਾਵਹੁ। ਤਾਂ ਸਿਖ ਪੰਜ ਮੁਹਰਾਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਮੰਨੀਆਂ। ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਹੱਥ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਤੇ ਮੁਗਲ ਦਾ ਹੱਥ ਸੜ ਗਇਆ ਤੇ ਸਿਖ ਦਾ ਹਥੁ ਸਲਾਮਤ ਨਿਕਲਿਆ। ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਝੂਠਾ ਕਰਿਕੈ ਨਿਕਾਲ ਦਿਤਾ। ਭਾਈ ਭੀਵਾ ਸਚਾ ਹੋਇਕੈ ਘਰਿ ਆਇਆ, ਤੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਇਕ ਵਾਸਨੀ ਦਾ ਦਾਵਾ ਮੁਗਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਸੋ ਝੂਠਾ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਕਹਿਆ ਅਸੀਂ ਭੀ ਅੰਦਰਿ ਦੇਖੀਐ। ਜਾਂ ਵੇਖਣ ਲਗੇ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਵਾਸਨੀ ਨਿਕਲਿ ਆਈ। ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਵਾਸਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਿਥੇ ਮੁਗਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤਿਥੇ ਗਏ, ਓਸ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: ਏਹੂ ਵਾਸਨੀ ਆਪਣੀ ਤੂੰ ਲੈ। ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਕਹਿਆ ਤੁਸਾਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਭੇਟ ਕੀ ਮੰਨੀ ਸੀ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਪੰਜ ਮੁਹਰਾਂ। ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਕਹਿਆ: ਤੁਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਮੈਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਚਾਹਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜ਼ੂਰ ਲਿਆਏ। ਤਾਂ ਓਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨੁ ਕੀਤਾ: ਜੀ ਏਹੁ ਝੂਠੇ ਸਚ ਹੋਏ ਤੇ ਮੈਂ ਸੱਚਾ ਝੂਨਾ ਹੋਇਆ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਸ ਗੁਰੂ ਤੇ ਨਿਸਚਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਪੀਰਾਂ ਤੇ ਨਿਸਚਾ ਸੀ। ਇਕ ਭਰਤੇ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ॥੮੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ 'ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪਰਤਾਪੂ ਸੂਰਮਾ} ਭਾਈ ਪਰਤਾਪੁ ਵਡਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈਸੀ। ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਬ੍ਰਿਤ ਤਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਚਲਾਵਣ ਦੀ ਹੈ, ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ, ਸੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਕਾਲ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰੱਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਕਾਲੁ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਆਪ ਰਾਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਜੁੱਧ ਕਰੈ। ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਸ ਹੋਵੈ ਸੋ ਦਾਨੁ ਕਰੈ। ਦਾਨ ਕਰਨ ਕਰ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਬਰਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਪਜਸੁ ਬਿਖ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੮੫॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> hk605w7s62h27rp22xwsef98176gq81 250 75141 237532 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>110 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕਰਿ ਜੁ ਮੁਜੰਗੀ ਗਇਆ ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਿਸਨਾ ਤੇ ਸੇਠ ਮੰਗੀਣਾ ਸਾਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਸਦੀਵ ਟਹਲ ਕਰਨਿ, ਹਥ ਜੋੜਕੇ ਖੜੋਤੇ ਰਹਨਿ, ਨਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>110 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕਰਿ ਜੁ ਮੁਜੰਗੀ ਗਇਆ ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਿਸਨਾ ਤੇ ਸੇਠ ਮੰਗੀਣਾ ਸਾਰੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਸਦੀਵ ਟਹਲ ਕਰਨਿ, ਹਥ ਜੋੜਕੇ ਖੜੋਤੇ ਰਹਨਿ, ਨਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋਵੈ। ਹੋਰੁ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਕੀਰਤਨੁ ਹੋਵੈ। ਸਾਰੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈ। ਸਭ ਵੰਡ ਖਾਵਨਿ ਲਗੇ॥੮੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੂਲਾ, ਤੀਰਥ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਮੂਲਾ ਬੇਰੀ, ਤੇ ਭਾਈ ਤੀਰਥੁ ਤੇ ਭਾਈ ਮੁਕੰਦਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਸੁਨਿਆਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ ਇਕਨਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਥੀਂ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਸੁਣਕੇ ਮਨੁ ਦਰ੍ਵ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਕਨਾ ਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਸੁਣਿਆਂ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹੀਰੇ ਦਾ ਤੇ ਫਟਕ ਦਾ ਇਕੋ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪਛਾਣੂ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸਭਨਾਂ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਹੀਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਫਟਕ ਦੇ ਪਾਸ ਜਹਾਂ ਰੰਗ ਰਖੀਐ ਤੇਹੋ ਜਿਹਾ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਭਾਸਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੈਨਿ ਭਾਵੈਂ ਕੈਸੀ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇ ਬਹਨਿ; ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਜੁ ਸਚ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਭਾਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਝੂਠੇ ਦੇ ਉਪਰ ਕੁਸੰਗੀਆਂ ਦਾ ਬਲੁ ਪ੍ਰਬਲ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਨੁ ਹੈ; ‘ਪਹਿਲੋ ਦੇ ਜੜ ਅੰਦਰਿ ਜੰਮੈ ਤਾ ਉਪਰਿ ਹੋਵੈ ਛਾਉ॥ {ਪੰਨਾ ੧੨੮੮} ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿਖ ਦੇ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਰੂਪੀ ਤਪਤ ਥੀਂ ਸਾਂਤਿ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਜੋ ਆਪਣੀਂ ਬੁਧਿ ਵਿਚ ਵਡੇ ਹੋਵਨਿ ਤੇ ਬਚਨ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਵਣ ਵਕਰਤ ਨਈਵ ਗਛੰਤ ਦੋਖਣ ਸਾਧਵਾ। ਵਿਸਟੰ ਮਹਾ ਸਰਪੀਹ ਚੰਦਨੋ ਨ ਵਿਸਾਯਤੇ'। ਭਾਵੇਂ ਕੈਸੇ ਕੁਸੰਗੀ ਹੋਵਨਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰ ਸੁਧ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਤਾਂ ਬਾਵਨ ਚੰਦਨ ਸੰਗ ਚੰਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਰਪ ਭੀ ਸੀਤਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੮੧॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> pn05m2necyzu61ydo2sv9sx5bse6lcw 250 75142 237533 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>108 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਿੱਲਾ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਥੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਮੈਂ ਕੜਾਹ ਭੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਦਸਵੰਧ ਭੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਆਵਾ ਪਿੱਲਾ ਰਹਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਲਖੂ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>108 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਿੱਲਾ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਥੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਮੈਂ ਕੜਾਹ ਭੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਦਸਵੰਧ ਭੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਆਵਾ ਪਿੱਲਾ ਰਹਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਲਖੂ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੁਸਾਂ ਓਸ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਓਸਦੇ ਪਾਸ ਜਾਹੋ। ਤਾਂ ਬੁਧੂ ਕਹਿਆ ਕੋਈ ਸਿਖੁ ਨਾਲਿ ਮਿਲੇ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਧੇ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰੂ, ਭਾਈ ਲਖੂ ਥੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਾਇ ਲਿਆਉ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਲੱਧਾ ਆਇਆ: ਭਾਈ ਲਖੂ ! ਤੁਸਾਨੂੰ ਕਰੋਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਰੋਧੁ ਅਗਨਿ ਹੈ, ਤਪੁ ਦਾ ਨਾਮੁ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਕਹਿਆ ਜੋ ਆਵਾ ਪਕਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਬਰਸਾਤ ਬਹੁਤ ਲਗੈਗੀ, ਪਿਲੀਆਂ ਇਟਾਂ ਪਕੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿਕਣਗੀਆਂ॥੭੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਾਲੂ, ਨਾਨੂ, ਹਾੜੀ} ਭਾਈ ਕਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਨਾਨੂ ਤੇ ਭਾਈ ਹਾੜੀ ਕੋਹਲੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣਿ ਆਏ ਜੋ ਜੀ ਇਕ ਸਬਦ ਸਿਖ ਸੁਣ ਪੜ੍ਹਕੇ ਭਲੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਇਕੁ ਸਗੋਂ ਸਬਦੁ ਪੜ੍ਹਕੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਬਦੁ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਭਾਵਨੀ ਕਰਿ ਸਬਦੁ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਕਟੀਐ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਨ ਤੇ ਵਿਖੇ ਭੋਗਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਬਦੁ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੈਸੇ ਸਰਪ ਮਣਿ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲਿ ਕਿਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭਛਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਦੁਸਟ ਮਨੁੱਖ ਸਬਦੁ ਪੜ੍ਹਕੇ ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੁਖਾਉ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਵਿਖੇ ਭੋਗਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਇਕ ਮਨ ਹੋਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੭੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਲ੍ਯਾਣ ਸੂਦ} ਭਾਈ ਕਲਿਆਣੁ ਸੂਦ ਬਡਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈਸੀ। ਜਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣਿ ਆਇਆ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਮੈਂ ਦਲਾਂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਪਊਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਉ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਹਾਠਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਮਾਰਕੇ ਫੇਰ ' Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8ugqu5rr1r20yczter50wvgwgub4ybo 250 75143 237534 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 111 ਪਉੜੀ ਛਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੬॥ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰੀ ਸੰਗਤ ਭਾਨਾ ਮਲਣੁ ਜਾਣੀਐ ਕਾਬਲਿ ਰੇਖਰਾਉ ਗੁਰਭਾਈ। ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ ਕਾਸਮੀਰ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਾਈ। ਭਾਈ ਭੀਵਾ ਸੀਹਰੌਦ ਰੂਪਚੰਦੁ ਸਨਮੁਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 111 ਪਉੜੀ ਛਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੬॥ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰੀ ਸੰਗਤ ਭਾਨਾ ਮਲਣੁ ਜਾਣੀਐ ਕਾਬਲਿ ਰੇਖਰਾਉ ਗੁਰਭਾਈ। ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ ਕਾਸਮੀਰ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਾਈ। ਭਾਈ ਭੀਵਾ ਸੀਹਰੌਦ ਰੂਪਚੰਦੁ ਸਨਮੁਖੁ ਸਤ ਭਾਈ। ਪਰਤਾਪੂ ਸਿਖੁ ਸੂਰਮਾ ਨੰਦੈ ਵਿਠੜਿ ਸੇਵ ਕਮਾਈ। ਸਾਮੀਦਾਸ ਵਛੇਰੁ ਹੈ ਥਾਨੇਸਰ ਸੰਗਤਿ ਬਹਲਾਈ। ਗੋਪੀ ਮਹਤਾ ਜਾਣੀਐ ਤੀਰਥੁ ਨਥਾ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ। ਭਾਊ ਮੋਕਲੁ ਆਖੀਅਹਿ ਢਿਲੀ ਮੰਡਲਿ ਗੁਰਮਤਿ ਪਾਈ। ਜੀਵੰਦ ਜਗਸੀ ਫਤੇ ਪਰਿ ਸੇਠ ਤਿਲੋਕੇ ਸੇਵ ਕਮਾਈ। ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ॥੨੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਮਲਣ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਮਲਣੁ ਤੇ ਰੇਖ ਰਾਉ ਦੋਨੋਂ ਸਿਖ ਕਾਬਲ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨਵਾਬ ਦਾ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੱਟਕ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਲ ਦੇਵਨਿ। ਕਿਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੁਗਲੀ ਨਵਾਬ ਦੇ ਅਗੇ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਟਾ ਕੱਸਾ ਘਟਿ ਹੈ, ਏਨੂੰ ਪੰਜ ਬਰਸ ਮੋਦੀ ਖਾਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੁੰਮੇ ਦਸ ਹਜਾਰ ਰੁਪਯਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਨਵਾਬ ਵੱਟਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਗਾਇਆ ਤੇ ਤੋਲਣ ਲਗਾ। ਤੇ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਪੰਜ ਪੈਸੇ ਅਰਦਾਸ ਕਿਸੇ ਸਿਖ ਆਣਿ ਰਖੇ ਹੈਸਨਿ। ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਅਸਾਡੀ ਪੈਜ ਰੱਖਣੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਪੈਸੇ ਦਾਏਂ ਥੀਂ ਬਾਏਂ ਹੱਥ ਤੇ ਰਖਣ ਤੇ ਬਾਏਂ ਥੀਂ ਦਾਏਂ ਹੱਥ ਤੇ ਰਖਣ। ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਪੁਛਿਆ, ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਬਾਰੰਬਾਰ ਕਿਉਂ ਰਖਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਵੱਟਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਓਸ ਦੀ ਪੈਜ ਰਖੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੇਰੈ ਨਮਿਤ ਦੇਵੇਗਾ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਜ ਅਸੀਂ ਰਖਾਂਗੇ॥੮੨॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> d695kifjqp0f1w74gf5y1ycm1hgz8kx 250 75144 237535 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>114 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਵਿੰਠੜ, ਸਾਮੀ ਦਾਸ} ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਵਿੰਨੜ ਤੇ ਭਾਈ ਸਾਮੀ ਦਾਸੁ ਵਛੇਰੂ ਥਨੇਸਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਤੇ ਕਿਰਤ ਜੋ ਕਰਨਿ ਸੋ ਇਕੁ ਬਚਨ ਬੋਲਨਿ, ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>114 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਵਿੰਠੜ, ਸਾਮੀ ਦਾਸ} ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਵਿੰਨੜ ਤੇ ਭਾਈ ਸਾਮੀ ਦਾਸੁ ਵਛੇਰੂ ਥਨੇਸਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਤੇ ਕਿਰਤ ਜੋ ਕਰਨਿ ਸੋ ਇਕੁ ਬਚਨ ਬੋਲਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਉਂ “ਇਕ ਸੁਖਨੀਆ ਪਇਆ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਤੁਸਾਡਾ ਏਸੇ ਸਚ ਥੀਂ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਇਆ ਹੈ: “ਸਚੁ ਬਰਾਬਰਿ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਝੂਠ ਬਰਾਬਰਿ ਪਾਪੁ॥ ਅਸੁਮੇਧ ਸਮ ਜਗੁ ਨਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਤਿਆ ਸੰਤਾਪੁ॥” ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਛਕਾਵਨਿ ਤੇ ਸੀਤ ਕਾਲ ਬਿਖੇ ਬਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਾਵਨਿ ਤੇ ਆਪ ਪੈਰ ਧੋਵਨ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਭੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਤੇ ਘਰਿ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਪੜਨਿ॥੮੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੋਪੀ, ਤੀਰਥ, ਨੱਥਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਗੋਪੀ ਮਹਿਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੀਰਥੁ ਤੇ ਭਾਈ ਨੱਥਾ ਤੇ ਭਾਈ ਭਾਊ ਮੋਕਲੁ ਤੇ ਭਾਈ ਢਿੱਲੀ ਮੰਡਲ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਤੇ ਭੈ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਿਥੀਮਲੁ ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਉ ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਢੀਆਂ ਬਾਣੀ ਕਰਕੈ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਭੋਗ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ' ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਗੇ ਜੋ ਹੋਵਨਗੇ ਸੋ ਪਛਾਣਨਗੇ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰਿ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕੌਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਸਭ ਬਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਬੀੜ ਕੀਚੈ ਤੇ ਅਖਰ ਭੀ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸੁਗਮ ਕੀਚਨ। ਸਭ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਾਚਣ ਵਿਚ ਸੁਗਮ ਆਵਨਿ। ਤਾਂ ਕੋਠੇ ਵਿਚ ਸਭੇ ਬਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਮੋਹਣ ਪਾਸੋਂ ਪੋਥੀਆਂ ਲੈ ਆਉ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਕਹਿਆ: ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ! ਓਹੁ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਂਵਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਾਹੋਗੇ ਤਾਂ ਦੇਵਨਗੇ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਗਏ। ਜਾਂ ਮੋਹਣ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਚੌਬਾਰਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰਿ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਚੌਬਾਰੇ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕਰਿ ਰਾਗੁ ਪਾਇ ਕਰਿ ਸਬਦੁ ਅਲਾਪਿਆ:- Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> t0fn7pvsgp5mlch3thcm26pe808iyr4 250 75145 237536 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 109 ਆਪਣੇ ਦਲ ਵਿਚ ਆ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਏਨ੍ਹਾਂ ਹਾਠਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਮਾਰਨੇ ਸੁਗਮ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋ ਹਾਨ ਹੈ ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹੁ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 109 ਆਪਣੇ ਦਲ ਵਿਚ ਆ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਏਨ੍ਹਾਂ ਹਾਠਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਮਾਰਨੇ ਸੁਗਮ ਹੈਂ, ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋ ਹਾਨ ਹੈ ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹੁ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਵਾਹਿਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਸੋ ਸੂਰਮਾ ਕਹੀਤਾ ਹੈ। ਸਲੋਕ ਸਹਸਕ੍ਰਿਤੀ ਮਹਲਾ ੫॥ “ਸੈਨਾ ਸਾਧ ਸਮੂਹ ਸੂਰ ਅਜਿਤੰ ਸੰਨਾਹੀ ਤਨਿ ਨਿਮ੍ਰਤਾਹ॥ ਆਵਧਹ ਗੁਣ ਗੋਬਿੰਦ ਰਮਣੰ ਓਟ ਗੁਰ ਸਬਦ ਕਰ ਚਰਮਣਹ॥ ਆਰੂੜਤੇ ਅਸ੍ਵ ਰਥ ਨਾਗਹ ਬੁਝੈਤੇ ਪ੍ਰਭ ਮਾਰਗਹ॥ ਬਿਚਰਤੇ ਨਿਰਭਯੰ ਸਤ੍ਰੁ ਸੈਨਾ ਧਾਯੰਤੇ ਗੋਪਾਲ ਕੀਰਤਨਹ॥ ਜਿਤਤੇ ਬਿਸ੍ਵ ਸੰਸਾਰਹ ਨਾਨਕ ਵਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਪੰਚ ਤਸਕਰਹ॥੨੯॥ (ਪੰ. ੧੩੫੬ -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- " ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਜਗਿਆਸੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਹੈ। ਕੈਸੇ ਸੂਰਮੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜਿਰਹ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਰੂਪੀ ਪਹਿਰੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਰਮਣਾ ਏਹੁ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਬਿਖਿਆ ਦੇ ਫੁਰਣ ਸਮੇਂ ਢਾਲ ਧਾਰਣੀ ਤੇ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਕਰਣੀ ਏਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਚੜਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਰਥਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਨਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਾ ਭਗਤਿ ਹਾਥੀ ਦੀ ਅਸਵਾਰੀ ਹੈ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਦਾ ਰਾਹੁ ਪੁੱਛਣਾ ਜੇ ਨਿਰਭਉ ਹੋਇਕੈ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸੂਰਮੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਰੀ ਵਸ {ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੀਤੇਗੇ ਤਾਂ ਸੂਰਮੇ ਹੋਵੇਗੇ॥੭੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਨੂੰ ਭਗਤ} ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਭਗਤ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਦਾ ਹੈਸੀ। ਜੋ ਸਬਦ ਵਿਖੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੈ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਆਪ ਕਮਾਵੈ ਤੇ ਬਹੁੜੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੈ। ਜੋ ਸਿਖ ਉਸ ਦੀ ਰਸਨਾਂ ਥੀਂ ਕਥਾ ਸੁਣਨਿ ਸੋ ਸਭੇ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵਨ। ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਹਿਆ, ਮੁਹਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਟ ਬਹੁਤ ਹੈਨਿ, ਗੁਰੂ वे ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਗੁਰੂ ਕੀ ਲੈ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> p4tvjoljcgawpojn3zqsqilf2xqg1lt 250 75146 237537 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫॥ “ਮੋਹਨ ਤੇਰੇ ਊਚੇ ਮੰਦਰ ਮਹਲ ਅਪਾਰਾ॥ 115 ਮੋਹਨ ਤੇਰੇ ਸੋਹਨਿ ਦੁਆਰ ਜੀਉ ਸੰਤ ਧਰਮ ਸਾਲਾ॥ ਧਰਮ ਸਾਲ ਅਪਾਰੁ ਦੈਆਰ ਠਾਕੁਰ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਵਹੇ॥ ਜਹ ਸਾਧ ਸੰਤ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੫॥ “ਮੋਹਨ ਤੇਰੇ ਊਚੇ ਮੰਦਰ ਮਹਲ ਅਪਾਰਾ॥ 115 ਮੋਹਨ ਤੇਰੇ ਸੋਹਨਿ ਦੁਆਰ ਜੀਉ ਸੰਤ ਧਰਮ ਸਾਲਾ॥ ਧਰਮ ਸਾਲ ਅਪਾਰੁ ਦੈਆਰ ਠਾਕੁਰ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨੁ ਗਾਵਹੇ॥ ਜਹ ਸਾਧ ਸੰਤ ਇਕਤ੍ਰ ਹੋਵਹਿ ਤਹਾ ਤੁਝਹਿ ਧਿਆਵਹੇ॥ ਕਰਿ ਦਇਆ ਮਇਆ ਦਇਆਲ ਸੁਆਮੀ ਹੋਹੁ ਦੀਨ ਕ੍ਰਿਪਾਰਾ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਦਰਸ ਪਿਆਸੇ ਮਿਲਿ ਦਰਸਨ ਸੁਖ ਸਾਰਾ॥੧॥ {ਪੰਨਾ ੨੪੮} ਜਾਂ ਪਹਿਲੀ ਪਉੜੀ ਗਾਵੀਂ ਤਾਂ ਮੋਹਣ ਚੌਬਾਰਾ ਖੋਲਿਆ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਪੌੜੀ ਗਾਵੀਂ ਤਾਂ ਤਲੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਪਉੜੀਆਂ ਦਾ ਖੋਲਿਆ। ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਪਉੜੀ ਗਾਵੀਂ ਤਾਂ ਉੱਠਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਚੌਥੀ ਪਉੜੀ ਗਾਵੀਂ ਤਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭੇ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲੱਗਾ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਪੋਥੀਆਂ ਸਭ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀਆਂ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਅਖਰਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਲਿਖਿਆ। ਤਾਂ ਕਬੀਰ ਆਦਿਕ ਸਭੇ ਭਗਤਿ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੂੰ ਆਨਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿਤਾ ! ਅਸਾਡੀਆਂ ਵੀ ਬਾਣੀਆਂ ਸਾਖ ਵਾਸਤੇ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜ਼ੂਰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਸਨਾਂ ਥੀਂ ਨਊਤਨ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰ ਕਰਵਾਇਕੇ ਚੜਾਵਨੀਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦਾ ਭੋਗੁ ਪਾਵਣਾ। ਭਾਈ ਜੀਵੰਦਾ ਤੇ ਜਗਸੀ ਸੇਠ ਤਿਲੋਕਾ ਫਤੇ ਪੂਰੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਏ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਅਗੇ ਹੀ ਭਗਤਿ ਹੋ ਗੁਜਰੇ ਹੈਨਿ ਕਿ ਹੁਣ ਭੀ ਕੋਈ ਭਗਤੁ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਭਗਤਿ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸਬਦ ਦੀ ਛਾਯਾ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸੌ ਪੂਰਣ ਭਗਤ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਹੁਕਮ ਲਿਖੋ :- ਕਾਨਾ ਭਗਤੁ, ਛੱਜੂ ਭਗਤ; ਪੀਲੋ ਭਗਤੁ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਭਗਤੁ, ਲਾਹੌਰੁ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਭੀ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਆਵਨਿ। ਜਾਂ ਸਭਨਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੋ ਹੁਕਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਨਾ ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈਸੀ ਤੇ ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਪੰਜ ਸੈ ਬਰਖ ਓਸ ਸਰੀਰੁ ਰਖਿਆ ਸੀ, ਪਰੁ ਗਰਬੁ ਉਸਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਟਿਆ, ਸੋ ਤਾਂ ਰਥ ਪਰ ਆਰੂੜ ਹੋਕੈ ਆਇਆ ਤੇ ਹੋਰੁ ਭਗਤਿ ਸਭ ਚਰਨੀ ਟੁਰਦੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> leps0ttrll17c15erc9bi2fg72ofmqz 250 75147 237538 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>106 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਪੰਜੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੫॥ ਲਾਹੌਰ ਮੁਜੰਗੀ ਸੰਗਤ ਸਨਮੁਖਿ ਸਿਖ ਲਹੌਰ ਵਿਚਿ ਸੋਢੀ ਆਇਣੁ ਤਾਇਆ ਸੰਹਾਰੀ। ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਝੁੰਝੀਆ ਸੈਦੋ ਜਟੁ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੀ। ਬੁਧੂ ਮਹਿਤਾ ਜਾਣੀਅਹਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>106 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਪੰਜੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੫॥ ਲਾਹੌਰ ਮੁਜੰਗੀ ਸੰਗਤ ਸਨਮੁਖਿ ਸਿਖ ਲਹੌਰ ਵਿਚਿ ਸੋਢੀ ਆਇਣੁ ਤਾਇਆ ਸੰਹਾਰੀ। ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਝੁੰਝੀਆ ਸੈਦੋ ਜਟੁ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੀ। ਬੁਧੂ ਮਹਿਤਾ ਜਾਣੀਅਹਿ ਕੁਲ ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ਭਗਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰੀ। ਲਘੂ ਵਿਚਿ ਪਟੋਲੀਆ ਭਾਈ ਲਧਾ ਪਰਉਪਕਾਰੀ। ਕਾਲੂ ਨਾਨੋ ਰਾਜ ਦੁਇ ਹਾੜੀ ਕੋਹਲੀਆ ਵਿਚਿ ਭਾਰੀ। ਸੂਦੁ ਕਲਿਆਣਾ ਸੂਰਮਾ ਭਾਨੂੰ ਭਗਤੁ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੀ। ਮੂਲਾ ਬੇਰੀ ਜਾਣੀਐ ਤੀਰਥ ਅਤੈ ਮੁਕੰਦੁ ਅਪਾਰੀ। ਕਹੁ ਕਿਸਨਾ ਮੁਹਜੰਗੀਆ ਸੇਠ ਮੰਗੀਣੇ ਨੋ ਬਲਿਹਾਰੀ। ਸਨਮੁਖੁ ਸੁਨਿਆਰਾ ਭਲਾ ਨਾਉ ਨਿਹਾਲੁ ਸਪਰਵਾਰੀ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ॥੨੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸੰਹਾਰੀ} ਭਾਈ ਸੰਹਾਰੀ ਸੋਢੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਭਿਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈਸਨ। ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਤਾਇਆ ਹੈਸੀ, ਪਰ ਅਕਰੂਰ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਰਿਦਾ ਉਸ ਦਾ ਭਗਤੁ ਹੈਸੀ। ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਕੀ ਕਰੇ, ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਵੈ ਤੇ ਚਰਨ ਧੋਵੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਤਾਇਆ ਜੀ ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਭਤੀਜੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਟਹਿਲ ਕਰੀਏ। ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਤੂੰ ਮਹਾਂਪੁਰਖੁ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਕਰਿ ਵੰਞੁ ਨਹੀਂ। ਏਹੋ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਹ, ਤੇਰੀ ਸਿਖੀ ਜੇਹਾ ਹੋਰੁ ਮਰਾਤਬਾ ਨਹੀਂ ਅਸਾਨੂੰ ਸਿਖੀ ਦਾ ਦਾਨੁ ਬਖਸ਼ੋ ਜੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇ ਕੈ ਕਹਿਆ: ਤਾਇਆ ਜੀ! ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਹੈ, ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਹੈ॥੭੫॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> hybh0hbek0ztxn964tf8h6qete6xoyc 250 75148 237539 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>112 ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ} ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਜੋ ਪੰਡਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>112 ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ} ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਜੋ ਪੰਡਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਸਹੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇਵ ਬਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਭਾਖਾ ਮਨੁੱਖ ਬਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਤ ਨਮਿਤ ਕਰਮ ਛੋਡ ਦਿਤੇ ਹੈਨਿ, ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵਰਤਣਿ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ। ਤਾਂ ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਬਲੁ ਪਾਇਆ ਹੈ ਤੂੰ ਜਾਇਕੈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਗੁਰਸਿਖੀ ਦੀ ਰੀਤਿ ਚਲਾਇ। ਤਾਂ ਮਾਧੋ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਓਹੁ ਕਰਮ ਕਾਂਡੀ ਹੈਨਿ, ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਪਰੁ ਕਮਾਂਵਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਮਾਵਨਗੇ। ਜੈਸੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਕਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਾਧੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਗਇਆ; ਗੁਰੂ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਲਗਾ ਕਰਣੇ। ਤਾਂ ਪੰਡਤਾਂ ਕਹਿਆ। ਅਸੀਂ ਭਾਖਾ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਾਧੋ ਕਹਿਆ, ਘ੍ਰਿਤੁ ਭਾਵੈਂ ਧਾਤ ਦੇ ਬਾਸਨ ਮੈਂ ਹੋਵੈ, ਭਾਵੇਂ ਮਾਟੀ ਦੇ ਥਾਸਨ ਮੈ ਹੋਵੈ, ਘ੍ਰਿਤੁ ਕੇ ਲੇਣੇ ਵਾਲਾ ਬਾਸਨੁ ਨਹੀ ਵੇਖਦਾ, ਤੈਸੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਔ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਭਾਵੇਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਹੋਵੈ, ਭਾਵੇਂ ਭਾਖਾ ਵਿਚ ਹੋਵੈ, ਏਹੁ ਨਾਮੁ ਸਰਬ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਭਾਖਾ ਵਿਚ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਂਦੇ ਹੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਅਸੀਂ ਮੋਟੀ ਬੁਧਿ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮਾਧੋ ਕਹਿਆ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਭੀ ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਜੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਭਾਖਾ ਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ ਕਰਕੇ ਚਤੁਰਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੈ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਧਰਮਸਾਲਾ ਬਣਾਈ, ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਕਥਾ ਹੋਵੈ, ਉਪਰੰਤ ਕੀਰਤਨੁ ਹੋਵੈ। ਸਿਖੀ ਦੀ ਰੀਤਿ ਚਲੀ॥੮੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭੀਵਾ, ਰੂਪ ਚੰਦ} ਭਾਈ ਭੀਵਾ ਤੇ ਰੂਪ ਚੰਦ ਸਰਹੰਦ ਵਿਚ ਹੈਸਨਿ, ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੈ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲਿ ਵੰਡ ਖਾਵਨਿ ਤੇ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕਰਨ। ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਉਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਛਕਾਵਣ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕੁ ਮੁਗਲ ਵਾਸਨੀ ਮੁਹਰਾਂ ਦੀ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਗਇਆ, ਜੋ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਫੇਰ ਆਇਕੈ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਲੇਵਾਂਗਾ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਰਖ ਛੋਡੀ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> aheixu4ldx7zrvbr0hdw3tdpvp27tmo 250 75149 237540 2026-09-27T08:16:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ, ਸੈਦੋ} 107 ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਝੰਝੀ ਤੇ ਸੈਦੋ ਜਟੁ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਰਧਾ ਨਾਲਿ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਵਡੀ ਆਉ ਭਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ, ਸੈਦੋ} 107 ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਝੰਝੀ ਤੇ ਸੈਦੋ ਜਟੁ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਰਧਾ ਨਾਲਿ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਵਡੀ ਆਉ ਭਗਤਿ ਕੀਤੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਤੁੱਠਾ ਹਾਂ, ਕਿਛੁ ਮੰਗੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਜੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਸਾਬ ਪੂਰਾ ਦੇਖ ਕੈ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਮਹਲਾ ੧॥ “ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ॥ {ਪੰਨਾ ੧੪੧੨} ਤਾਂਤੇ ਸਭੇ ਸਿਖ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਬਖਸੀਏ। ਮਹਲਾ ੩॥ “ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ॥ {ਪੰਨਾ ੧੪੧੨} ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੀਕਰ ਬਜਾਰ ਹੋਵਨਿਗੇ ਤੇ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵੰਡੀਐਗਾ, ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੇ ਸੈਦੋ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕੀਤਾ ਕਰੁ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਇਕ ਕਰ ਜਾਣੂ। ਜੋ ਤੇਰੀ ਰਸਨਾ ਥੀਂ ਬਚਨ ਸੁਣੇਗਾ ਓਸ ਦਾ ਭੀ ਮਨੁ ਦ੍ਰਵ ਜਾਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਢਹਿ ਪਏ ਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੋਗੇ॥੭੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਬੁੱਧੂ} ਭਾਈ ਸਾਧੂ ਮਹਤਾ ਕੁਲ ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ਦੀ ਵਿਚੋਂ ਹੈਸੀ ਤੇ ਬੁਧੂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਗਤੁ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਹੈਸੀ ਤੇ ਲਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨਿ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਜੈ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਾਰਜ ਅਰੰਭ ਕਰਨਾ ਸੌ ਪਹਿਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜੋ ਲਾਹਾ ਵਿਚੋਂ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਦਸਵੰਧ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਦੇਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁਧੂ ਆਵਾ ਇਟਾਂ ਦਾ ਚਾੜਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਸੰਗਤਿ ਆਣਿ ਜੁੜੀ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਪਟੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਸੀ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹੁ ਗਇਆ ਅਗੇ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਹੈਸੀ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਬਾਹਰਿ ਰਹਿ ਗਇਆ। ਅੰਦਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸੰਗਤਿ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਵਾ ਪੱਕਾ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੁ ਬਾਹਰੁ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਆਵਾ ਕੌਂਚਾ, ਤਾਂ ਆਵਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ngokz2c6xus5513vlxseiu5zdzkv3mi 250 75150 237541 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 125 ਜੋਗ ਦੀ ਕਲਾ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਜੋਗੁ ਕਿਨ ਸਾਧਣਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਪੋਥੀ ਪਾੜਕੇ ਨਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤਿ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ, ਜੋ ਚਿਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 125 ਜੋਗ ਦੀ ਕਲਾ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਜੋਗੁ ਕਿਨ ਸਾਧਣਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਪੋਥੀ ਪਾੜਕੇ ਨਦੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤਿ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ, ਜੋ ਚਿਤ ਲਾਇਕੈ ਸੁਣੇਗਾ ਉਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ ਤੈ ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਮੋਖ ਹੋਇਆ॥੯੮॥ (ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ) ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਦਰਗਹ ਭੰਡਾਰੀ} ਭਾਈ ਦਰਗਹ ਭੰਡਾਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੁਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਕਈ ਸਿਖ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਆਪ ਵਿਚ ਬੋਲ ਉਠਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰਨਿ ਤੇ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤਿਆਗਨਿ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਦਰਗਹਿ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੀ ਕੌਨ ਕੌਨ ਚਰਚਾ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਕੁ ਵਾਦੁ ਚਰਚਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀਦਾ ਸੌ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਕਰਕੇ ਆਪ ਥੀਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਬੁਧਿ ਵਾਲੇ ਥੀਂ ਪੁਛਿਕੈ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲੈਣੀ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਹੇਤ ਚਰਚਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬੁਧਿ ਵਿਚ ਆਵੈ ਸੋ ਕਰ ਸੁਣਾਵਣਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੁਧਿ ਵਿਚ ਆਵੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰ ਸੁਣ ਲੇਵਣਾ, ਵੀਚਾਰ ਕੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ ਸੋ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਣਾ। ਜੈਸੇ ਏਕ ਦੀਪਕ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਦੂਜਾ ਦੀਪਕੁ ਜਗਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰੁ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਕੁ ਦੀਪਕੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚਾਂਦਨਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰੁ ਆਪਣੇ ਪਿਛੇ ਅੰਧੇਰਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਹੋਰਸ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਤਿਸ ਨੂੰ ਗਰਬੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਇਕੁ ਜਲਪ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਹੋਰਸ ਦੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤਾਂ ਕਰ ਖੰਡਣਾ। ਏਹ ਭੀ ਚਰਚਾ ਸਿਖ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੇ ਇਕੁ ਵਿਡੰਡਾ ਚਰਚਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹੋਰਸ ਦਾ ਬਚਨੁ ਮੰਨਦਾ ਨਹੀਂ। ਏਹ ਭੀ ਚਰਚਾ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਤਿਆਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਿਸ ਕਰ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ ਸੋਈ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਨੁ ਨਹੀਂ ਦੁਖਾਵਣਾ, ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਕਰਣੀ॥੯੯॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 90pn73fig6o22wvask37tsi5i0vu57t 250 75151 237542 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 121 ਪਉੜੀ ਅਨਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੮॥ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਿੱਖ ਸੀਗਾਰੁ ਜੈਤਾ ਭਲਾ ਸੂਰਬੀਰ ਮਨਿ ਪਰਉਪਕਾਰਾ। ਜੈਤਾ ਨੰਦਾ ਜਾਣੀਐ ਪੁਰਖੁ ਪਿਰਾਗਾ ਸਬਦਿ ਅਧਾਰਾ। ਤਿਲਕੁ ਤਿਲੋਕਾ ਪਾਠਕਾ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 121 ਪਉੜੀ ਅਨਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੮॥ ਹਜ਼ੂਰੀ ਸਿੱਖ ਸੀਗਾਰੁ ਜੈਤਾ ਭਲਾ ਸੂਰਬੀਰ ਮਨਿ ਪਰਉਪਕਾਰਾ। ਜੈਤਾ ਨੰਦਾ ਜਾਣੀਐ ਪੁਰਖੁ ਪਿਰਾਗਾ ਸਬਦਿ ਅਧਾਰਾ। ਤਿਲਕੁ ਤਿਲੋਕਾ ਪਾਠਕਾ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਸੇਵਾ ਹਿਤਕਾਰਾ। ਤੋਤਾ ਮਹਿਤਾ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖੁ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਾ। ਜੜੀਆ ਸਾਂਈਦਾਸੁ ਹੈ ਸਭ ਕੁਲੁ ਹੀਰੇ ਲਾਲ ਅਪਾਰਾ। ਮੁਲਕ ਪੈੜਾ ਹੈ ਕੋਹਲੀ ਦਰਗਹੁ ਭੰਡਾਰੀ' ਅਤਿ ਭਾਰਾ। ਮੀਆਂ ਜਮਾਲੁ ਨਿਹਾਲੁ ਹੈ ਭਗਤੂ ਭਗਤ ਕਮਾਵੈ ਕਾਰਾ। ਪੂਰਾ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਵਰਤਾਰਾ॥੨੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸੀਗਾਰੂ, ਜੈਤਾ} ਭਾਈ ਸੀਗਾਰੂ ਤੇ ਜੈਤਾ ਹੈਸਨਿ ਬਡੇ ਸੂਰਬੀਰ ਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਸਾਹੀ ਦੇ ਪਾਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੌਂਪੇ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਸਾਂ ਜੋ ਸਸਤ੍ਰ ਪਕੜਨੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੁਬਿੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਕਰ ਪਕੜਨੇ ਹੈਨਿ। ਸਮਾਂ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਵਰਤਣਾ ਹੈ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਕਰ ਮੀਰ ਦੀ ਮੀਰੀ ਖਿੱਚ ਲੈਣੀ ਹੈ ਤੇ ਸਬਦ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਸਮਝ ਕਰ ਪੀਰ ਦੀ ਪੀਰੀ ਲੈ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਛਿਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਰਹਿਣਾ। ਇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਲੂਣ ਕੋਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰੁ ਸੌਂਪੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਾਥ ਹੀ ਮੁਕਤਿ ਸਾਥ ਹੀ ਜੁਗਤਿ, ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਹੁਗੇ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗੀ ਪਾਰਾ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਕੁ ਰਤੀ ਮਣ ਤਾਂਬੇ ਵਿਚ ਪਾਈਐ ਤਾਂ ਮਣੁ ਸੁਇਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਕੁ ਚਾਵਲ ਭਰੁ ਕੋਈ ਮਾਨੁਖ ਖਾਵੈ ਤਾਂ ਸਵਾ ਮਣ ਦੀ ਓਸ ਨੂੰ ਖੁਧਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਰੁ ਹਸਤੀ ਕਾ ਉਸ ਸ਼ਿਰੋਮਨ ਪਾਠਕ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> patibgyg2ow3wf21fthnd8i5a0edcdq 250 75152 237543 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 117 ਪਉੜੀ ਸਤਾਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੭॥ ਆਗਰੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਹਤਾ ਸਕਤੂ ਆਗਰੈ ਚਢਾ ਹੋਆ ਨਿਹਾਲ ਨਿਹਾਲਾ ਗੜ੍ਹੀਆਲੁ ਮਥਰਾ ਦਾਸੁ ਹੈ ਸਪਰਵਾਰਾ ਲਾਲੁ ਗੁਲਾਲਾ। ਰੀਗਾ ਸਹਗਲੁ ਸੂਰਮਾ ਹਰਵੰਸ ਤਪੇ ਟ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 117 ਪਉੜੀ ਸਤਾਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੭॥ ਆਗਰੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਹਤਾ ਸਕਤੂ ਆਗਰੈ ਚਢਾ ਹੋਆ ਨਿਹਾਲ ਨਿਹਾਲਾ ਗੜ੍ਹੀਆਲੁ ਮਥਰਾ ਦਾਸੁ ਹੈ ਸਪਰਵਾਰਾ ਲਾਲੁ ਗੁਲਾਲਾ। ਰੀਗਾ ਸਹਗਲੁ ਸੂਰਮਾ ਹਰਵੰਸ ਤਪੇ ਟਹਲ ਮਸਾਲਾ। ਅਣਦੁ ਮੁਰਾਰੀ ਮਹਾਂਪੁਰਖੁ ਕਲਿਆਣਾ ਕੁਲਿ ਕਵਲੁ ਰਸਾਲਾ। ਨਾਨੋ ਲਟਕਣੁ ਬਿੰਦਰਾਉ ਸੇਵਾ ਸੰਗਤਿ ਪੂਰਣ ਘਾਲਾ। ਹਾਂਡਾ ਆਲਮਚੰਦੁ ਹੈ ਸੈਂਸਾਰਾ ਤਲਵਾੜ ਸੁਖਾਲਾ। ਜਗਨਾ ਨੰਦਾ ਸਾਧ ਹੈ ਭਾਨੂ ਸੁਹੜੁ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਢਾਲਾ। ਗੁਰ ਭਾਈ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ॥੨੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸਕਤੂ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ} , ਮਹਿਤਾ ਸਕਤੂ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ ਚੱਢਾ ਦੋਨੋਂ ਆਗਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਕਰਮ ਕਾਂਡੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਕਰਮ ਸ਼ੁਭ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਨਿਤ ਕਰਮ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤਰਪਣ ਆਦਿਕ, ਤੇ ਨਮਿਤ ਕਰਮ ਪਿੰਡ ਪਤਲ ਦਸ ਗਾਤ੍ਰ ਸਿਰਾਧ ਖਿਆਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨੁ ਗਤਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਗਿਆਨ ਹੀ ਕਰਿ ਗਤਿ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸਰੀਰ ਅਨਿਤ ਹੈ ਤੈਸੇ ਕਰਮ ਅਨਿਤ ਹੈਨਿ, ਗਿਆਨ ਹੀ ਕਰ ਗਤਿ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੌਨ ਸੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰੀਏ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੈਸੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ ਜਹਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸੌਦਾ ਕਰਵਾਇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ ਹੈ। ਨਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਕੀ ਗਤਿ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਓਂ ਕੀ ਗਤਿ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਕਾ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਗਿਆਨ ਕਾਲ ਸੁਭ ਕਰਮ ਨਿਹਕਾਮ ਕੀਤੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਨਾਮ ਕਾ ਜਾਪੁ ਕਰਣਾ॥੮੮॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> fsl3s9qpo2zo36wmvgilla5javc4w96 250 75153 237544 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>122 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕੇ ਪਾਸ ਬਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਜਾਵਹੁ। ਜਬ ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਮਨ ਰੂਪੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>122 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕੇ ਪਾਸ ਬਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਜਾਵਹੁ। ਜਬ ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਮਨ ਰੂਪੀ ਪਾਰਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਔਰ ਪਾਰੇ ਸਾਥ ਕਿਆ ਪਰੋਜਨ ਹੈ! ਮਾਰਿਆ ਪਾਰਾ ਤਾਂਬੇ ਨੂੰ ਸੁਵਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁ ਮਾਰਿਆ ਜੀ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸਾਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਕਰਕੈ ਇਕੁ ਚਾਵਲ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਇਕੁ ਚਾਵਲੁ ਸਾਹਿਬ ਪਾਨ ਤੇ ਪਾਇ ਕਰ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਰਹਿੰਦਾ ਬਿਲੂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਡਾਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕੇ ਤਾਂਈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰਖਿਆ॥੯੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੈਤਾ, ਨੰਦਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਤੇ ਭਾਈ ਪਿਰਾਗਾ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਦੇਈਏ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਫੇਰ ਕਰਤੇਂਤੁ ਕਰਨਾ ਕਿਛੁ ਨਾ ਰਹੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਕੇ ਤੁਸਾਂ ਸ੍ਵਾਸ ਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਭਜਨੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਤ ਬਾਹਰਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਸਮੇਂ ਸਬਦ ਦਾ ਪਰਚਾ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਓਹੁ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਗੇ ਵਰਤਣ। ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਆ ਤੁਸਾਂ ਨਿਤ ਨਮਿਤ ਕਰਮ ਛਡ ਦਿਤੇ ਹੈਨਿ, ਤੁਸੀਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਏ ਹੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਘਰ ਸੂਤਕ ਕਿ ਮ੍ਰਿਤਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਿਸਦੇ ਕਰਮ ਲੇਖੇ ਨਹੀਂ ਪਉਂਦੇ ਤੇ ਜਿਸ ਦਿਨ ਦੇ ਅਸੀਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੋ ਮਿਲੇ ਹਾਂ ਅਗਿਆਨ ਜੇਹਾ ਪਿਤਾ ਅਸਾਡਾ ਮ੍ਰਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸਾਰਖਾ ਪੁਤ੍ਰ ਅਸਾਡੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਕਰਮ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਸੂਤਕ ਤਾਂ ਥੋੜੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਫੇਰ ਓਨਾਂ ਕਹਿਆ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਆਗਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਤ੍ਰਾਸ ਨਾਭਿ ਥੀਂ ਉਪਜਤਾ ਹੈ ਸੋ ਜਨਮਤਾ ਹੈ ਸ੍ਵਾਸ ਨਾਸਕਾ ਦੁਆਰੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਸੋ ਮਰਤਾ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਸ੍ਵਾਸ ਸ੍ਵਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਧਾਰੂ ਰਖਣਾ, ਅਸਾਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕੋਈ ਨਾਹੀਂ ਹਥ ਆਂਵਦਾ, ਤਾਂਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਸਟ ਹੋਇ ਰਹੇ॥੯੫॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> q9xqwdfn9vgwims60z724a4wh954iob 250 75154 237545 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ, ਤੋੜਾ} 123 ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਪਾਰਕਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੋਤਾ ਮਹਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ' ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਨਰਕ ਨਾ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ, ਤੋੜਾ} 123 ਭਾਈ ਤਿਲੋਕਾ ਪਾਰਕਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੋਤਾ ਮਹਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ' ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਤੁਸੀਂ ਨਰਕ ਨਾ ਜਾਵੋਗੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ : ਅਸੀਂ ਸਭੇ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰੁ ਨਰਕ ਨ ਜਾਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਨਰਕਾਂ ਸੁਰਗਾਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹੈਨਿ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਪਦੇ ਤਾਂ ਸਭੇ ਹੈਨਿ ਪਰ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁ ਇਕਾਗਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਪਰਤੀਤ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਇਕਾਗਰ ਤੇ ਪਰਤੀਤ ਬਿਨਾਂ ਕਲਿਆਣੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਕਹਿਣਾ ਜੋ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਕਉਡਾ ਰਾਖਸੁ ਲੈ ਗਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੇ ਤਪਤ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਪਾਵਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਮਰਦਾਨੇ ਕਹਿਆ: ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲਿ ਰਖਿਆ ਹੈਸੀ ਜੋ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਤਲਾਇੰਦਾ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ' ਮਰਦਾਨਿਆਂ! ਤੂੰ ਕਹਾੜੇ ਵਿਚ ਹਥ ਡਾਲ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖ ਕੇ। ਜਬ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਰਦਾਨੇ ਹਥੁ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਤੇਲੁ ਠੰਢਾ ਹੋਇ ਗਇਆ। ਰਾਖਸੁ ਚਰਨੀਂ ਆਣਿ ਲਗਾ। ਤਾਂ ਓਹ ਸ਼ੰਕਾਮਾਨ ਹੋਏ ਜੇ ਤਪਤ ਕੜਾਹੇ ਵਿਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿਕੈ ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਂ ਭੀ ਹਥੁ ਪਾਈਐ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਗਤ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਦਾ ਕੜਾਹਾ ਤਪਤ ਹੈ। ਤਪਤ ਕੜਾਹਾ ਬੁਝਿ ਗਇਆ ਗੁਰਿ ਸੀਤਲ ਨਾਮੁ ਦੀਓ।"{ਪੰਨਾ ੧੦੦੨} ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੈ ਤੇ ਨਾਮੁ ਜਪ ਕੈ ਸਭ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਿਵਿਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ॥੯੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਾਸ ਜੜੀਆ ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਾਸੁ ਜੜੀਆ ਸਭ ਕੁਲ ਕੁਟੰਬ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਸਬਦੁ ਸੁਣਨੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਠਹਿਰਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਬਚਨੁ ਹੈ ਜੋ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਕਰ ਸਬਦੁ ਸੁਣਨਾ ਪੜ੍ਹਨਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਸਾਖੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਮਨੁ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਵਣ ਕਰ ਤੈਨੂੰ ਸੋਝੀ ਪਈ ਹੈ, ਜਿਧਰ ਤੇਰਾ ਮਨੁ ਚਲੈਗਾ ਓਸ ਦਾ ਫਲੁ ਅਨਿਤ ਦਿਖਾਇਕੈ ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਸਬਦਿ ਵਿਚ ਜੋੜਨਾ। ਜਿਵੈਂ ਅੜੀਅਲ ਘੋੜਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> l3n07z10iuz3nbluqunb1ibpixgb4wz 250 75155 237546 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 119 ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਸਾਹਿਬ ਥੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਜੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਆ ਕਰੀਏ ਕਿ ਨਾ ਪੜਿਆ ਕਰੀਐ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰੀਕਾ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਹੈਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 119 ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਸਾਹਿਬ ਥੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਜੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਆ ਕਰੀਏ ਕਿ ਨਾ ਪੜਿਆ ਕਰੀਐ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰੀਕਾ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਦੀ ਛਾਇਆ ਨਹੀ ਲੀਤੀ, ਓਸ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਭਾਈ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤਾਂ ਮਾਨੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਟੀਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੇ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਰਿਦਾ ਯਾਨ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਰਿਦਾ ਸਬਦੁ ਹੈ ਜੋ ਸਿਖ ਦਾ ਰਿਦਾ ਸਬਦ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੈ ਸੋ ਬਿਸ਼ੱਕ ਓਹੁ ਪੜ੍ਹਨਾ॥੯੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੁਰਾਰੀ ਅਣਦ ਆਦਿ} ਮੁਰਾਰੀ ਅਣਦੁ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖੁ ਹੈਸੀ ਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨੀ ਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਕਲਿਆਣਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਾਨੋ ਲਟਕਣ ਤੇ ਜਾਤ ਬਿੰਦਰਾਓ ਤੇ ਆਲਮਚੰਦੂ ਹਾਂਡਾ ਤੇ ਸੈਸਾਰੂ ਤਲਵਾੜ ਜਗਿਆਸੀ ਹੈਸਨਿ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਆ, ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ! ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕੀਚੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ' ਸਬਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਸਬਦੁ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿਚ ਪਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਜੇ ਤੁਸਾਡਾ ਅਭਿਆਸ ਦ੍ਰਿੜੁ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਵਿਉਹਾਰ ਦਾ ਤੇ ਦੁਰਮਤਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸੂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਚਲਿਆ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਏਸ ਜਨਮ ਪਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਓਹ ਭੀ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਨਿਤ ਸ੍ਰਵਣ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋਇਆ। ਓਸ ਅਭਿਆਸ ਦੁਆਰੇ ਅਣਹੁੰਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋ ਗਇਆ ਹੈ ਤੇ ਏਹ ਭੀ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਨਿਤ ਸ੍ਰਵਣ ਦੁਆਰੈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਇਹ ਸਚਾ ਅਭਿਆਸ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਇਆਂ, ਓਹ ਅਭਿਆਸੁ ਵਿਸਿਮਰਣ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜੈਸੇ ਨਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋਰ ਧਿਹ ਪਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਗਿਆਨ ਰੂਪੀ ਬੰਧੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਨੁ ਜੋ ਨੀਵਾਣੁ ਕੀਤਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹੁ ਪਇਆਂ ਹੋਇਆਂ ਫੇਰ ਜਤਨੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਦੁਆਰੇ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਈ॥੯੨॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ljpgn8agnnmoltos9z66byaoin957mp 250 75156 237547 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>124 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਦਉੜਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰ ਅਸਵਾਰੁ ਓਸ ਨੂੰ ਅੱਗਾ ਵਿਖਾਇਕੈ ਤੇ ਮੋੜ ਲਿਅਵਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਗਾਂ ਤੇ ਮੋੜਦਿਆਂ ਸੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁ ਆਪਣਾ ਫੇਰਿ ਫੇਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>124 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਦਉੜਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰ ਅਸਵਾਰੁ ਓਸ ਨੂੰ ਅੱਗਾ ਵਿਖਾਇਕੈ ਤੇ ਮੋੜ ਲਿਅਵਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਗਾਂ ਤੇ ਮੋੜਦਿਆਂ ਸੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁ ਆਪਣਾ ਫੇਰਿ ਫੇਰਿਕੈ ਵਿਚ ਸਬਦ ਦੇ ਜੋੜਨਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਆਵੈਗਾ॥੯੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਕੋਹਲੀ} ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਕੋਹਲੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸੀ। ਤੇ ਇਕ ਪੰਡਤੁ ਕਾਂਸ਼ੀ ਥੀਂ ਅਣਵਾਇਆ ਸੀ ਜੋ ਕਥਾ ਵੇਦਾਂਤ ਦੀ ਤੇ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੁਣਾਇੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੋਰ ਵੇਦਾਂਤ ਪੁੱਛਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਕਾਂਸੀਂ ਥੀਂ ਆਪਣਾ ਪੁਤ੍ਰ ਭੇਜਕੇ ਅਣਵਾਇ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਪੰਡਤੁ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤੁ ਕਹਾਂਵਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਪੰਡਤ! ਜੈਸੇ ਇਹ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ ਸਿਖ, ਤੈਸੇ ਹੋਰ ਥੋੜੇ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਸਾਇਤ ਭਲੀ ਗਿਣਕੈ ਲਗਨ ਸਗਨਿ ਮਨਾਇਕੇ ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੂਜਕੇ, ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਥੀਂ ਖਰਚ ਵਾਸਤੇ ਪੰਜ ਸੈ ਰੁਪਯਾ ਦਿਵਾਇਆ ਤੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੋਰਿਆ। ਅਗੇ ਥੀਂ ਸਨਮੁਖ ਗਧਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਏਹੁ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਇਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ. ਤੁਸੀਂ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤ ਕਹਾਂਵਦੇ ਹੋ ਤੇ ਗਧੇ ਦੇ ਸਗਨ ਥੀਂ ਮੁੜ ਆਏ ਹੋ? ਹੁਣ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤਿ ਵੇਖੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਸਿਖੋ ! ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਰਾਜੇ ਸ਼ਿਵਨਾਭ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਛਡਿ ਆਏ ਹੈਨਿ, ਕੋਈ ਓਥੋਂ ਲੈ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਰਾਹਮੁਕਾਮ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਸੁਣਾਈ, ਲਿਖ ਦਿਤੀ ਤੇ ਪੰਜ ਪੈਸੇ ਕੋਈ ਸਿਖੁ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ ਅਰਦਾਸ, ਸੋ ਓਸ ਨੂੰ ਖਰਚ ਵਾਸਤੇ ਦਿਤੇ, ਓਸੇ ਰਾਹ ਉਠ ਤੁਰਿਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਹੇ ਪੰਡਿਤਾ! ਐਸੇ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਥਿਤ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਹ ਨਿਛਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪੁਛਦੇ, ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੈ ਤੁਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਦੇ ਪੋਥੀ ਲੈਣ ਗਇਆ। ਸੰਗਲਾ ਦੀਪ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਦੇ ਸਾਥ ਹੀ ਬਹੁਤੇ ਪਦਾਰਥ ਭੇਟ ਲੈ ਆਇਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਚਰਨੀਂ ਆਇ ਲਗਾ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਪੈੜਾ! ਤੂੰ ਮੋਖ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਅਨਿੰਨ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਸੰਗਲੀ ਵਾਚੀ ਤਾਂ ਸਭ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 9tnxfas0zwsyleu9mk3mxygg9j98qtt 250 75157 237548 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>118 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੜੀਅਲੁ, ਮਥਰਾਦਾਸ} ਭਾਈ ਗੜੀਅਲ ਤੇ ਭਾਈ ਮਥੁਰਾਦਾਸੂ ਦੋਵੇਂ ਪੰਡ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸੇ। ਪੁਤ੍ਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਉਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>118 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੜੀਅਲੁ, ਮਥਰਾਦਾਸ} ਭਾਈ ਗੜੀਅਲ ਤੇ ਭਾਈ ਮਥੁਰਾਦਾਸੂ ਦੋਵੇਂ ਪੰਡ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸੇ। ਪੁਤ੍ਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਉਨ ਕੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨਿ, ਰੁਗ ਛਕਾਵਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਜੈਸੇ ਅਸਾਡੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੇ ਅਸੀਂ ਪਾਸ ਨ ਹੋਵੀਐ ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰਨੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਭੀ ਸਭੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ; ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਪਰਸੰਨਤਾ ਲਈਏ। ਤਬ ਆਇਆਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਟਹਿਲ ਕਰਿਆ ਕਰਨ। ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਖ ਚਲੀ ਤਾਂ ਓਹ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ, ਬਡੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਏਸੇ ਕਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੮੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੰਗਾ ਸਹਗਲ} ਭਾਈ ਗੰਗਾ ਸਹਗਲੁ ਬਡਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਮਲੇਛਾ ਦੀ ਜੋ ਚਾਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹਰਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿਆ ਕਰੋ। ਤੁਸਾਡੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ਭੀ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਨਾਮੁ ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗਾ। ਨਾਲੇ ਦੀਨ ਵਿਖੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮੁਖ ਉਜਲਾ ਹੋਵੈਗਾ, ਨਾਲੇ ਦੁਨੀਆਂ ਕੇ ਕਾਜ ਪੂਰੇ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਪਾਸ ਗੰਗਾ ਸਹਗਲੁ ਰਹਿਆ ਤੇ ਜੁਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਨਮੁਖ ਰਹੇ। ਏਸੇ ਕਰ ਓਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੯੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਹਰਵੰਸ ਤਪਾ} ਹਰਿਵੰਸੁ ਤਪਾ ਧਰਮਸਾਲ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਸਿਖੁ ਭੁਖਾ ਆਵੈ ਓਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖੁਲਾਵੈ, ਜੋ ਥੱਕਾ ਆਵੈ ਓਸਦੇ ਗਰਮੁ ਪਾਣੀ ਨਾਲਿ ਪੈਰ ਧੋਵੈ, ਰੁਗ ਛਕਾਵੈ*। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਰ ਭੂਰੇ ਪਾਇ ਦੇਵੈ। ਪਾਣੀ ਗਰਮੁ ਕਰਕੈ ਇਸਨਾਨੁ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਕਰਾਏ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜੈ ਤੇ ਤੀਸਰੇ ਪਹਿਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪੜੈ। ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਕਹਿਆ ਸਾਹਿਬ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਮ੍ਰਿਜਾਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਹੋਰੁ ਬਾਣੀਆਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਮੁਠੀਆਂ ਭਰੇ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> i7ss83gafyuugw5spdsh7ysldiuwsjm 250 75158 237549 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>120 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜਗਨਾ ਨੰਦਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜਗਨਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਤੇ ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਸੁਹੜ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ। ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਰੋਕਕੇ ਭਜਨ ਕਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>120 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜਗਨਾ ਨੰਦਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜਗਨਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨੰਦਾ ਤੇ ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਸੁਹੜ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ। ਅਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਰੋਕਕੇ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰੁ ਕੋਈ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਆਵਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡਾ ਮਨੁ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਮਨੋਨਾਸ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਖੈ ਤੇ ਤਤੁ ਗਿਆਨ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਏਕੱਠੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰੋ, ਜੈਸੇ ਸੋਦਰ ਦਾ ਛੱਕਾ ਪੜੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸੂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਚਲਾਇਮਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਵਚਨੁ ਕੀਚੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਮਨੋਨਾਸ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਰੋਕਣ ਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਮਨ ਦਾ ਘੋੜਾ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਬਿਖੈ ਰੋਕ ਰਖੋਗੇ ਤਾਂ ਮਨੋਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਖੈ ਜਗਤ ਦੇ ਝੂਠ ਜਾਣਨ ਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਝੂਠੇ ਮ੍ਰਿਗ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੀ ਨਿਆਈਂ ਝੂਠੇ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਵਾਸ਼ਨਾ ਖੈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਤੁ ਗਿਆਨੁ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਸਬਦੁ ਸਭ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤਤੁ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਸਪਰ ਤਿੰਨੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈਨਿ। ਮਨੋਨਾਸ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਖੈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਖੈ ਤੇ ਮਨੋਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਤੁ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ੈ ਤੇ ਮਨੋਨਾਸ ਦੋਨੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੈਸੇ ਕੋਈ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪਾਸੋਂ ਇਕੁ ਸਿਰੰਦ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੇ ਇਕੁ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੇ ਇਕੁ ਕਾਬਲ ਦਾ ਸੂਬੇਦਾਰ ਤੁਰੇ ਤੋ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਸਿਰੰਦ ਦਾ ਠਾਣਾ ਤਕੜਾ ਕਰ ਜਾਵਣਾ ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਠਾਣਾ ਤਕੜਾ ਕਰ ਜਾਵਣਾ ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਕਾਬਲ ਦਾ ਠਾਣਾ ਤਕੜਾ ਕਰਣਾ, ਜੋ ਮੁਦਈ ਤੁਸਾਡੇ ਜਬਰ ਹੈਨਿ, ਇਕਸ ਇਕਸ ਥੀਂ ਜਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਤੈਸੇ ਅਗਿਆਨ ਜੈਸਾ ਵੈਰੀ ਹੈ ਤੇ ਤਤੁ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਖੈ ਤੇ ਮਨੋਨਾਸ ਤਿੰਨੇ ਅਭਿਆਸ ਹੋਵਨਿ ਤਉ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਸ ਸਾਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਣਾ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਜਾਣਨਾ॥੯੩॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 47e0tebv2vm3ctv5pmvo6yz1wfonbwn 250 75159 237550 2026-09-27T08:16:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>116 66. ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਏ। ਆਨਿ ਦਰਸਨੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰੋ। ਤਾਂ ਕਾਹਨਾ ਬੋਲਿਆ: “ਓਹੀ ਰੇ ਮੈਂ ਓਹੀ ਰੇ। ਜਾ ਕਉ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਸਭ ਗਾਵਹਿ ਖੋਜਤ ਖੋਜ ਨ ਕ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>116 66. ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਆਏ। ਆਨਿ ਦਰਸਨੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰੋ। ਤਾਂ ਕਾਹਨਾ ਬੋਲਿਆ: “ਓਹੀ ਰੇ ਮੈਂ ਓਹੀ ਰੇ। ਜਾ ਕਉ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਸਭ ਗਾਵਹਿ ਖੋਜਤ ਖੋਜ ਨ ਕੋਈ ਰੇ। ਜਾਕਉ ਨਾਰਦ ਸਾਰਦ ਸੇਵਹਿ, ਸੇਵਹਿ ਦੇਵੀ ਦੇਵਾ ਰੇ। ਬ੍ਰਹਮੇ ਬਿਸਨ ਮਹੇਸ ਅਰਾਧਹਿ ਸਭ ਕਰਦੇ ਜਾਂਕੀ ਸੇਵਾ ਰੇ।” ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਕਾ: ਅਬ ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਸਭ ਲੋਕ ਵਿਖਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰਵਿਰਤ ਹੋ ਜਾਵਨਗੇ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਕਾਹਨੇ ਸਰਾਪੁ ਦਿਤਾ। ਤੁਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਬਿਨਸੇਗਾ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਥੋਂ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਅਨਿਤ ਹੈਨਿ ਬਿਨਸਿਆਈ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਤਮਾਂ ਤਾਂ ਸਤਿ ਹੈ ਓਹ ਤਾਂ ਬਿਨਸਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦੇਹਿ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਤਾਂ ਛਜੂ ਬੋਲਿਆ “ਕਾਗਦ ਸੰਦੀ ਪੁਤਰੀ ਤਊ ਨ ਤ੍ਰਿਯਾ ਨਿਹਾਰ। ਇਉਂ ਹੀ ਮਾਰ ਲੇ ਜਾਇਗੀ ਜਿਉਂ ਬਲੋਚਾਂ ਦੀ ਧਾੜਿ।" ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਛਜੂ! ਏਹੁ ਗ੍ਰਿਸਤਿ ਵਿਚ ਪੰਥੁ ਚਲਾਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਰਾਈ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਅਤੀਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗ੍ਰਿਸਤੀ ਨੂੰ ਬਿਗਾਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤਿਆਗੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਪੀਲੇ ਬੋਲਿਆ, “ਪੀਲੋ ਅਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੇ ਭਲੇ ਜੰਮਦਿਆਂ ਜੋ ਮੁਏ। ਓਨਾ ਚਿਕੜ ਪਾਵ ਨਾ ਡੋਬਿਆ ਨਾ ਆਲੂਦ ਭਏ।” ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪੀਲੋ, ਜੰਮਣ ਮਰਣਾ ਪਰਵਾਣ ਹੈ, ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਸੁਖ ਦੁਖ ਹੈ। ਆਪ ਸੰਤ ਆਪਣਾ ਅਭਿਮਾਨ ਮਾਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਹੁ ਹੁਸੈਨ ਬੋਲਿਆ: “ਬੋਲਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਇ ਵੇ ਅੜਿਆ। ਚੁਪ ਵੇ ਅੜਿਆ ਚੁਪ ਵੇ"! ਤੂੰ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਅਗੇ ਚੁਪ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਕਹਿਆ ਤਾਂ ਹਛਾ ਹਈ, ਪਰੁ ਚੁਪ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ॥੮੭॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> g95rkql9nt2xtedfrtfa37vo6eaix7p 250 75160 237551 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>132 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੩੦॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਲਸ਼ਕਰ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਗੁਆਲੀਏਰ ਸੁਇਨੀ ਹਰਿਦਾਸੁ। ਭਾਵਾ ਧੀਰੁ ਉਜੈਨ ਵਿਚਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਗੁਰੁ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਸ। ਮੇਲ ਵਡਾ ਬੁਰਹਾਨ ਪੁਰਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>132 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਪਉੜੀ ਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੩੦॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਲਸ਼ਕਰ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਗੁਆਲੀਏਰ ਸੁਇਨੀ ਹਰਿਦਾਸੁ। ਭਾਵਾ ਧੀਰੁ ਉਜੈਨ ਵਿਚਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਗੁਰੁ ਸਬਦਿ ਨਿਵਾਸ। ਮੇਲ ਵਡਾ ਬੁਰਹਾਨ ਪੁਰਿ ਸਨਮੁਖ ਸਿਖ ਸਹਜ ਪਰਗਾਸ। ਭਗਤ ਭਈਆ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਨਾਲ ਬੋਦਲਾ ਘਰੇ ਉਦਾਸ। ਮਲਕ ਕਟਾਰੁ ਜਾਣੀਐ ਪਿਰਥੀ ਮਲੁ ਜਰਾ ਖਾਸ। ਭਗਤੂ ਛੁ ਵਖਾਣੀਐ ਡਲੁ ਰੀਹਾਣੈ ਸਾਬਾਸ। ਸੁੰਦਰ ਸੁਆਮੀ ਦਾਸ ਦੁਇ ਵੰਸ ਵਧਾਵਣ ਕਵਲ ਵਿਰਾਸ ਗੁਜਰਾਤੇ ਵਿਚਿ ਜਾਣੀਐ ਭੇਖਾਰੀ ਭਾਬੜਾ ਲਾਸ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਰਹਿਰਾਸੁ॥੩੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ} ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਲਸਕਰ ਬਾਦਿਸਾਹ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ. ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਵਿਚ ਰੁੱਧੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੇਗਾ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ। ਜੋ ਗਊਆਂ ਨੂੰ ਘਾਸੁ ਖਵਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਕਰਕੈ ਗਿਆਨੁ ਤੇ ਭੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਅਸੀਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਪਛਾਣੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਇਕ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਨ ਜਾਈਐ ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਥੀਂ ਖੋਜੁ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਦਾ, ਪਰੁ ਇਕੁ ਉਪਾਉ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਤਲਾਉ ਜਲ ਕਰ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੈ, ਉਪਰਿ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਪੰਖੀਆਂ ਦੀ ਚੋਗ ਡਾਲੀਐ ਤੇ ਰਾਖੇ ਉਪਰਿ ਬੈਠਣਿ ਜੋ ਬਿੱਲੀ ਕੋਈ ਆਵਣੀ ਨਾ ਪਾਵੈ। ਤਾਂ ਓਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਐਸੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> oegwdbsdue9ts3wf315fqe9mbzd5kxc 250 75161 237552 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 127 ਪਉੜੀ ਉਨੱਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੯॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਆਨੰਤਾ ਕੋ ਭਲੇ ਸਭ ਵਧਾਵਣ ਹਨਿ ਸਿਰਦਾਰਾ॥ ਇਟਾ ਰੋੜਾ ਜਾਣੀਐ ਨਵਲੁ ਨਿਹਾਲੁ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਤਖਤੂ ਧੀਰ ਗੰਭੀਰ ਹੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 127 ਪਉੜੀ ਉਨੱਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੯॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਆਨੰਤਾ ਕੋ ਭਲੇ ਸਭ ਵਧਾਵਣ ਹਨਿ ਸਿਰਦਾਰਾ॥ ਇਟਾ ਰੋੜਾ ਜਾਣੀਐ ਨਵਲੁ ਨਿਹਾਲੁ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਤਖਤੂ ਧੀਰ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਦਰਗਹੁ ਤੁਲੀ ਜਪੈ ਨਿਰੰਕਾਰਾ॥ ਮਨਸਾ ਧਾਰੁ ਅਥਾਹੁ ਹੈ ਤੀਰਥੁ ਉਪਲੁ ਸੇਵਕ ਸਾਰਾ॥ ਕਿਸਨਾ ਝੰਝੀ ਆਖੀਐ ਪੰਮੂ ਪੁਰੀ ਗੁਰੂ ਕਾ ਪਿਆਰਾ॥ ਧਿੰਗੜੁ ਮੱਦੂ ਜਾਣੀਅਨਿ ਵਡੇ ਸੁਜਾਨ ਤਖਾਣ ਅਪਾਰਾ॥ ਬਨਵਾਲੀ ਤੇ ਪਰਸਰਾਮ ਬਾਲ ਵੈਦ ਹਉ ਤਿਨਿ ਬਲਿਹਾਰਾ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ ਸਵਾਰਨ ਹਾਰਾ॥੨੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਅਨੰਤਾ ਤੇ ਕੁੰਕੋ} ਭਾਈ ਅਨੰਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਕੁਕੋ ਵਧਾਵਣ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜੋ ਕੜਾਹੁ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਠਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਪ੍ਰੋਜਨ ਕਿਆ ਹੈ? ਹੋਰਨਾਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਕੜਾਹ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵਸਤ ਸੁਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ: ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਕੇ ਸ਼ਬਦ ਥੀਂ ਕਾਈ ਕਥਾ ਸੁਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ: ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਿਖੁ ਆਪਣੀ ਖਸਲਤ ਕਿਰਤਿ ਖਰੀਆਂ ਕਰਨਿ ਜੁ ਕਾਈ ਸੁਟਣ ਵਾਲੀ ਨਾ ਹੋਵੈਗੀ ਸੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਐਸਾ ਮਹਾਰਾਜੁ ਦਾ ਨਾਮੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲ ਵਿਖੇ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੧੦੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਨਿਵਲਾ ਨਿਹਾਲੂ} ਭਾਈ ਨਿਵਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਗੁਰੂ ਹਰ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ: ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਕਾਸਟ ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਹੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਮਥੇ ਬਿਨਾਂ ਨਿਕਸਤੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕਾਸਟ ਨੂੰ ਸੇਕੁ ਭੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਪਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ntydfu3c9viirzke0hgt53igul61jea 250 75162 237553 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>128 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਬ ਮਥਨ ਵਾਲੇ ਬੈਠਕੇ ਮਥਤੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕਾਸਟ ਅਗਨਿ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਦੁਧ ਵਿਚ ਘ੍ਰਿਤ ਹੈ ਪਰ ਸੰਜਮ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਸਤਾ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਮਥ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਘਿਉ ਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>128 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜਬ ਮਥਨ ਵਾਲੇ ਬੈਠਕੇ ਮਥਤੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕਾਸਟ ਅਗਨਿ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਦੁਧ ਵਿਚ ਘ੍ਰਿਤ ਹੈ ਪਰ ਸੰਜਮ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਸਤਾ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਮਥ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਘਿਉ ਨਿਕਸਤਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਪਾਠ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਰ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰੁ ਗਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨੇ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਨਿਵਲਾ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ। ਜੋ ਸ੍ਰੋਤਾ ਸਰਧਾ ਕਰਕੈ ਸੁਣੈ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭੈ ਆਵੈ ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੈ। ਆਪ ਭੀ ਜੀਵਨਿ ਮੁਕਤਿ ਹੋਏ ਤੇ ਹੋਰ ਭੀ ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੇ ਸੌ ਭੀ ਜੀਵਨਿ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵੈ॥੧੦੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤਖਤੂ ਧੀਰ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਤਖਤੂ ਧੀਰ, ਭਾਈ ਦਰਗਹ ਤੁਲੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਨਸਾ ਧਾਰ ਤੇ ਭਾਈ ਤੀਰਥ ਉਪਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੁਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਜੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਵੀਚਾਰ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਵਲੇ ਤੇ ਨਿਹਾਲੂ ਦੇ ਮੁਖ ਥੀਂ ਸੁਣ ਕੈ ਮਨ ਵਿਚ ਭੈ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੁਰਮਤਿ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸ਼ਬਦੁ ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਵਕਤੇ ਵਿਚ ਚੌਦਹਿ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਵਿਚ ਭੀ ਚੌਦਹ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਤੁਰਤ ਹੀ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਥੋੜੇ ਗੁਣ ਸ੍ਰੋਤੇ ਵਕਤੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਢਿੱਲ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਵਕਤੇ ਵਿਚ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਸਹਜੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ: ਜੀ! ਓਹੁ ਕੌਣ ਗੁਣ ਹੈਨਿ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਸੁਣਾਈਐ- ਸਲੋਕ- ਵਾਗਮੀ ੧॥ ਵਿਆਸ ੨॥ ਸਮਾਸਵਿਤ ੩॥ ਪ੍ਰਿਅ ਕਥਾ ਸਥਾਵ ੪॥ ਸਤਿ ਵਾਕੁ ੫॥ ਸੰਦੇਹ ਛਿਦ ੬॥ ਅਸੇਖ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਕੁਸ਼ਲੋ ੭॥ ਨਖਿਆਤ ਵਿਖੇਪਕਿਤ ੮॥ ਅਵਿੰਗੋ ੯॥ ਜਨਰੰਜਕੋ ੧੦॥ ਜਿਤੁ ਸਭੋ ੧੧॥ ਨ ਹੰਕ੍ਰਿਤ ੧੨॥ ਧਾਰਮਕ ੧੩॥ ਸੰਤੋਖੀ ੧੪॥ ਚਤੁਰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਉਤਮੁ ਵਕਤਾ ਪ੍ਰਾਣੀਤਾਇਐ ॥ ਇਤਨੇ ਗੁਣ ਵਕਤੇ ਵਿਚ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਕੈ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਾਂ ਵਾਗਮੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪਦ ਸਮਝੇ, ਜਿਤਨੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਹੋਵਨਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ps2k6zhnc4royf20degsz0ug82mj03s 250 75163 237554 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>134 ਜੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਾਦਸਾਹਿ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਤਾਂ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਏਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਬਾਗ ਵਿਚ ਦੇਹੋ। ਤਾਂ ਚੰਦੂ ਦੇ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਆਈ। ਤਾਂ ਜੋੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>134 ਜੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਾਦਸਾਹਿ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਤਾਂ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਏਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਬਾਗ ਵਿਚ ਦੇਹੋ। ਤਾਂ ਚੰਦੂ ਦੇ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਆਈ। ਤਾਂ ਜੋੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਬਾਦਸਾਹਿ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: ਤੁਸਾਡੀ ਸਾਇਤ ਬੁਰੀ ਹੈ; ਜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਗੁਆਲੇਰ ਵਿਚ ਜਾਇ ਤਪਸਿਆ ਕਰੈ ਤਬ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸੁਖ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਬਾਗ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਗੁਆਲੇਰ ਵਿਚ ਬੈਠਕੇ ਤਪੁ ਕਰੋ। ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਤੁਰਤ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸੱਦ ਲੇਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਗੁਆਲੇਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸ ਸੁਇਨੀ ਆਦਿ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਿ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਚੰਦੂ ਗੁਆਲੇਰ ਦੇ ਰਾਖਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਭੇਜਿਆ ਤੁਸਾਨੂੰ ਮੈਂ ਵਡਾ ਧਨੁ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਔਖੀ ਜਾਗਾ ਰਖਣਾ, ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਿ ਲਿਖਿਆ ਏਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਰਖਣਾ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਆਲੇਰ ਦੇ ਰਹਨਿ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਲਨਿ। ਤੇ ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸ ਪੰਜੀਸ ਮਣ ਰੋਜ਼ ਆਟਾ ਤੇ ਪੰਜ ਮਣ ਘਿਉ, ਤੇ ਪੰਜ ਮਣ ਖੰਡੁ ਹੋਰੁ ਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਹੋਵਨ ਹਿਤ ਭੇਜੇ। ਜਿਤਨੇ ਬੰਦੀ ਵਿਚ ਹੈਸਨਿ ਸਭ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਜਬ ਚਾਲੀਸ ਦਿਨ ਬੀਤੇ ਤਾਂ ਭਾਈ ਜੇਠੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰਿਕੈ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਨੂੰ ਭੈਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੈ ਖਾਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਜੇਠੇ ਆਇਕੈ ਕਹਿਆ ਹੈ: ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਹੁਗੇ ਤਾਂ ਭੈ ਤੁਸਾਡਾ ਦੂਰਿ ਹੋਵੈਗਾ। ਜਬ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਫੇਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਸਭ ਦੀ ਬੰਦ ਖਲਾਸ ਕਰੋ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਂਵਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਸਭ ਦੀ ਬੰਦ ਖਲਾਸ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਸਾਥਿ ਲਿਆਏ। ਤਾਂ ਬਾਦਸਾਹਿ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬ ਇਕੁ ਅਮੋਲਕ ਮੌਤੀ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਬਾਦਸਾਹੁ ਘਰਿ ਲੈ ਗਇਆ, ਬੇਗਮ ਨੂੰ ਜਾਇ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਬੇਗਮ ਕਹਿਆ: ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮੋਤੀ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਗਲਿ ਅਠੋਤਰੀ ਮਾਲਾ ਐਸੇ ਹੀ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਹੈਸੀ, ਚੰਦੂ ਦੇ ਘਰਿ ਸਾਹਿਬ ਸਰੀਰੁ ਛੋਡਿਆ ਹੈ ਉਸ ਥੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਤਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪੁਛਿਆ: ਓਹੁ ਮੁਕਰਿਆ, - ਮੈਥੇ ਮੋਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿਆ, ਇਸਦੀ ਬਾਂਹ ਅਸਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੋ, ਏਹ ਅਸਾਡਾ ਖੂਨੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਥੀਂ ਮੋਤੀ ਲੈ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਚੰਦੂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ixwzdgs6jxmgovbfuqeco0zmq4rdrlu 250 75164 237555 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 131 ਜੋ ਰਾਹੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਪੁੱਛਦਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਲਟਾ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਥੀਂ ਪੁਛਦਾ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 131 ਜੋ ਰਾਹੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਪੁੱਛਦਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਲਟਾ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਥੀਂ ਪੁਛਦਾ ਨਹੀਂ ਓਹ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ॥੧੦੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਧਿੰਗੜ ਤੇ ਮੱਦੂ} ਭਾਈ ਧਿੰਗੜ ਤੇ ਭਾਈ ਮਦੂ ਤਿਖਾਣੁ ਬਡੇ ਸੁਜਾਣ ਹੈਸਣਿ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਲੰਗਰ ਦੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਚੀਰਨਿ, ਚੌਂਕੀਆਂ ਤੇ ਮੰਜੇ ਬਣਾਂਵਦੇ ਰਹਣ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਕੰਮ ਹੋਵੈ ਸੋ ਕਰ ਦੇਵਨ ਤੇ ਕਥਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਭ ਕੰਮ ਵਿਸਾਰ ਕੈ ਕਥਾ ਸੁਣਨਿ ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤੀਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਇਨ ਤੇ ਆਪ ਭੀ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਨਿ ਤੇ ਬਾਣੀ ਜਪਨਿ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਾਂ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਕੀ ਚਰਨੀ ਆਇ ਲਗੇ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀ ਕਰਕੈ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਆਪਣੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜਪਦਿਆਂ ਪ੍ਰਾਣ ਛੋਡੇ! ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿਖਾ ਤੇ ਜਾਇ ਖੜੋਤੇ॥੧੦੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਭਾਈ ਬਨਵਾਲੀ ਤੇ ਪਰਸਰਾਮ} ਭਾਈ ਬਨਵਾਲੀ ਤੇ ਪਰਸਰਾਮ ਬਾਲ ਵੈਦ ਹੈਸਨਿ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਿਖੁ ਸਾਧ ਰੋਗੀ ਹੋਵੈ ਓਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸੋਂ ਔਖਧਿ ਦੇਵਨਿ ਤੇ ਤੁਰਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਭੀ ਜਾਵਨਿ। ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਭੀ ਗਾਵਨਿ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਕਲਿਆਣੁ ਤਾਂ ਸਭਸੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਇਤਨੀ ਕਿਉਂ ਲਿਖੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਔਖਪਿ ਤੁਸਾਡੇ ਘਰ ਸਭਣਾਂ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਕੈ ਤੁਸੀ ਕੈ ਤੁਸਾਡਾ ਕੋਈ ਸ਼ਗਿਰਦ, ਜੋ ਰੋਗੀ ਦੀ ਨਾਟਕਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਦੀ ਕਫ ਨੂੰ ਪਛਾਣਕੇ ਔਖਧਿ ਦੇਂਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਸੰਜਮ ਦਸਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਰੋਗੁ ਕਣੀਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੁ ਜੇ ਔਖਧਿ ਭੀ ਕੋਲ ਹੀ ਹੋਵਨਿ ਤੇ ਰੋਗੀ ਭੀ ਹੋਵਨਿ ਤਉ ਭੀ ਵੈਦ ਬਿਨਾਂ ਰੋਗੁ ਨਹੀਂ ਕਟੀਦਾ। ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੇਖ ਕਰਿ ਸਬਦੁ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੧੦੬॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 4rqcq9tgg0ecc3urodpofhx0siajx98 250 75165 237556 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 135 ਨੂੰ ਲਿਆਏ ਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲਿ ਓਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਕੈ ਨਿਕਾਸ ਦਿੱਤਾ ਜੀਉ ਓਸਦਾ, ਤੇ ਬੰਦੂ ਬੰਦੁ ਕਰਿਕੈ ਗੰਦੀ ਖਾਈ ਵਿਚ ਪਾਇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਦਿੱਤੇ। ਰਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 135 ਨੂੰ ਲਿਆਏ ਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲਿ ਓਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਕੈ ਨਿਕਾਸ ਦਿੱਤਾ ਜੀਉ ਓਸਦਾ, ਤੇ ਬੰਦੂ ਬੰਦੁ ਕਰਿਕੈ ਗੰਦੀ ਖਾਈ ਵਿਚ ਪਾਇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰੁ ਲਸ਼ਕਰ ਚੀਰਕੇ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਦੇ ਤੰਬੂ ਨੂੰ ਆਇਆ, ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤੀਰ ਮਾਰਿ ਕੈ ਓਸਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਬਾਦਸਾਹਿ ਦੇਖਕੈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਕਹਿਆ: ਕਿਛੁ ਮੰਗੋ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਅਸਾਨੂੰ ਰੁਖਸਦੁ ਕੀਚੈ। ਵਿਦਾ ਹੋਕੇ ਤੇ ਹਰਿਦਾਸ ਨੂੰ ਭੀ ਵਿਦਾ ਕੀਆ, ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸਦਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ॥੧੦੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਧੀਰੋ ਉਜੈਨੀ} ਭਾਈ ਧੀਰੋ ਉਜੈਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਜਿਥੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸੁਣੈ ਤੇ ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖਾਇਕੈ ਪਹਰਿ ਰਾਤਿ ਜਾਂਦੇ ਲਗਿ ਆਪਿ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰੇ ਤੇ ਪਹਰਿ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੇ ਉਠਕੈ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜੈ ਤੇ ਛੇਵੀਂ ਮਹੀਨੀਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਵੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਸ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਸਾਧ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲਛਣਾਂ ਕਰਿ ਜਾਣੀਦੇ ਹੈਨ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸਲੋਕ-“ਮਤ੍ਰੰ ਰਾਮ ਰਾਮ ਨਾਮੰ ਧਾਨੰ ਸਰਬਤ੍ਰ ਪੂਰਨਹ॥ ਗ੍ਰਾਨੰ ਸਮ ਦੁਖ ਸੁਖ ਜੁਗਤਿ ਨਿਰਮਲ ਨਿਰਵੈਰਣਹ॥ ਦਯਾਲੰ ਸਰਬਤ੍ਰ ਜੀਆ ਪੰਚ ਦੋਖ ਬਿਵਰਜਿਤਹ॥ ਭੋਜਨੰ ਗੋਪਾਲ ਕੀਰਤਨੀ ਅਲਪ ਮਾਯਾ ਜਲ ਕਮਲ ਰਹਤਹ॥ ਉਪਦੇਸੰ ਸਮ ਮ੍ਰਿਤ ਸਤਹ ਭਗਵੰਤ ਭਗਤਿ ਭਾਵਨੀ॥ ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਨਹ ਸ੍ਰੋਤਿ ਸ੍ਰਵਣੈ ਆਪੁ ਗਿ ਸਗਲ ਰੇਣੁਕਹ॥ ਖਟ ਲਖ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖਹ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਸਾਧ ਸਜਨਹ ॥੪੦॥{ਪੰਨਾ ੧੩੫੭} -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਏਨ੍ਹਾਂ ਛੇਆਂ ਲਖਣਾਂ ਦੁਆਰੇ ਸਾਧ ਸਿਖ ਜਾਣੀਦੈ ਹੈਨਿ। ਮੰਤ੍ਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਹੈ, ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਹਮੁ ਚੀਟੀ ਪਰਜੰਤ ਇਕ ਚੇਤਨ ਸੱਤਿਆ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਦੁਖ ਤੇ ਸੁਖ ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮ ਭਾਸਤਾ ਹੈ, ਹਰਖ ਤੇ ਸੋਗੁ ਨਹੀਂ ਕਰਤੇ। ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਭੇਜੇ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਅਸਾਡਿਆਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> joekln0c2bs7brxx8xs45dpr3kmtz4e 250 75166 237557 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 129 ਤੈਸੀ ਹੀ ਧੁਨਿ ਕਰੈ। ਜੈਸੀ ਛੰਦ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੋਵੈ ਤੈਸੀ ਪੜੈ। ਵਿਆਸ ਸਮਾਸਵਿਤ- ਜਿਥੇ ਰਸ ਦਾ ਅਸਥਾਨੁ ਹੋਵੈ ਤੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੈ ਓਥੈ ਵਿਸਤਾਰੁ ਕਰੈ, ਜਿਥੈ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 129 ਤੈਸੀ ਹੀ ਧੁਨਿ ਕਰੈ। ਜੈਸੀ ਛੰਦ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੋਵੈ ਤੈਸੀ ਪੜੈ। ਵਿਆਸ ਸਮਾਸਵਿਤ- ਜਿਥੇ ਰਸ ਦਾ ਅਸਥਾਨੁ ਹੋਵੈ ਤੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੈ ਓਥੈ ਵਿਸਤਾਰੁ ਕਰੈ, ਜਿਥੈ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਉਦਾਸ ਹੋਵੈ ਓਥੇ ਸੰਛੇਪ ਹੀ ਕਰੈ। ਤੇ ਕਥਾ ਅਜੇਹੀ ਮਿੱਠੀ ਕਰੈ ਜੋ ਸਭਨਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਲਗੇ ਤੇ ਵਚਨੁ ਸਚਾ ਕਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨੁ ਕੈ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਕੈ ਕਰਮੁ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਰਿਦਾ ਹੋਵੈ ਸੋਈ ਅਰਥੁ ਕਰੈ। ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਹਿਸਾ ਹੋਵੈ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰੈ ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਜੇਹਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਹੋਵੈ ਤੇਹੀ ਹੀ ਸਾਖੀ ਲਿਆਵੈ, ਜੇਹੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਹੋਵਨਿ ਤੈਸਾ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸਟਾਂਤ ਦੇਵੈ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕਥਾ ਵਿਚ ਵਿਖੇਪ ਨਾ ਕਰੈ। ਜੌ ਕਥਾ ਹੋਰ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਭਾਊ ਦੀ ਨ ਕਰੈ। ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ ਭੀ ਸੂਧਾ ਹੋ ਬੈਸੇ, ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਰਲ ਹੋਵੈ। ਤੇ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਕਥਾ ਸ੍ਰੋਤੇ ਸੁਣਨਿ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜਦਾ ਜਾਵੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਜੀਤੀ ਜਾਵੈ ਤੇ ਨੇਤ੍ਰ ਤੇ ਸ੍ਰਵਣ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਵਕੜੇ ਦੇ ਮੁਖਿ ਧਿਰ ਹੀ ਹੋਵਨਿ, ਆਪਣਾ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਰਖੇ ਤੇ ਜੋ ਕਥਾ ਕਰੇ ਸੋ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਆਪਿ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲੇਵੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਰਬਧ ਸੰਤੋਖੀ ਰਖੈ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਚਾਹ ਨ ਕਰੈ। ਮੰਗੈ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਦੇਵੈ ਸੋ ਲੈ ਲੇਵੈ ਰਾਜੀ ਹੋਕੇ। ਏਹੁ ਚੌਦਾਂ ਗੁਣ ਜਿਸ ਵਕਤੇ ਵਿਚ ਹੋਵਨਿ, ਉਸ ਥੀਂ ਕਥਾ ਸੁਣੇ। ਅਗੇ ਸ੍ਰੋਤੇ ਨੂੰ ਚੌਦਹ ਗੁਣ ਏਹ ਚਾਹੀਦੇ ਹੈਨਿ: ਸਲੋਕੁ- “ਭਗਤੋ ਵਕਤਰੇ ਅਗਰਬਤਾ ਸੁਤ ਰੁਚਹ ਚੰਚਲ ਹੀਨ ਪਟਹ। ਪ੍ਰਸਨ ਅਖਸਚ ਬਹੁਤੋ ਅਨਾਲਸੋ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਜਿਤੀ ਸੁਤਹ। ਦਾਤਾਤਿ ਪਕਤ ਕਥੰਤਰਾ ਸੁਚੈਵ ਪਰ ਦੰਭੋ ਜਿਤਾ ਸਬਦਾ। ਏਤੇ ਯਸਵ ਸੰਤ ਨਿਰਮਲ ਗੁਣਾ ਵੈਕੁੰਠੋ ਪ੍ਰਸਸਤਾ ਸਦਾ"। ਏਹੁ ਚੌਦਹ ਗੁਣ ਸ੍ਰੋਤੇ ਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਕਰਿ ਵਕਤੇ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਰਬੁ ਨ ਕਰੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤੀਜਾ, ਕਥਾ ਦੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੈ। ਚੌਥੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਦੀ ਭੀ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾ ਕਰੈ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਹੋਵੈ ਤੇ ਛਠਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਸਪਤਮਾ ਬਹੁਤੁ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਸੁਣੇ ਹੋਵਨਿ ਤੇ ਅਠਵਾਂ ਆਲਸੁ ਨ ਕਰੈ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਕਥਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਨਾ ਕਰੈ। ਦਸਵਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> emchi4vg4410ovc1q09p0ayn7knx9uj 250 75167 237558 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>126 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੀਆਂ ਜਮਾਲ} ਮੀਆਂ ਜਮਾਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੁਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਆਇਕੇ ਲੀਤਾ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਕਹਿਆ ਜੋ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਸਿਖੁ ਕਰੀਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>126 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੀਆਂ ਜਮਾਲ} ਮੀਆਂ ਜਮਾਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੁਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਆਇਕੇ ਲੀਤਾ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਕਹਿਆ ਜੋ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਸਿਖੁ ਕਰੀਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਿਦਕ ਨਾਲਿ ਪੜ੍ਹਣੀ। ਏਹੁ ਸਰੀਰ ਜਿਤਨੇ ਹੈਨਿ ਸਭ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਵਿਚ ਚੇਤੰਨ ਇਕੁ ਹੈ। ਜੌ ਕੋਈ ਚੇਤੰਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਇਕੋ ਚੇਤੰਨ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਖਾਵਣ ਕਰ ਸਭ ਕੋਈ ਰੱਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ? ਤੇ ਇਕਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਅਗਿਆਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਘਟ ਮਟ ਮੈਂ ਅਕਾਸੁ ਏਕੁ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਘਟ ਮੇਂ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਈਤਾ ਹੈ ਤਿਸ ਹੀ ਤੇ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਘਟ ਮੇਂ ਦੀਪਕੁ ਪ੍ਰਕਾਸਤਾ ਹੈ ਤਿਸਕਾ ਅੰਧੇਰੁ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਭੋਜਨੁ ਖਾਣਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਾ ਧਰਮੁ ਹੈ, ਅਰੁ ਗਿਆਨ ਕਾ ਸਮਝਣਾ ਮਨ ਕਾ ਧਰਮੁ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸਰਬਦਾ ਸਾਖੀ ਹੈ। ਸੁਜਾਤੀ ਵਿਜਾਤੀ ਸੁਗਤਿ ਤੀਨੋਂ ਭੇਦਾਂ ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਹੈ। ਸਜਾਤੀ ਭੇਦੁ ਕਹੀਐ ਇਕੁ ਆਤਮਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਚੇਤੰਨ ਹੋਰ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਮਨੁਖ ਕੇ ਸਾਥ ਦੂਸਰਾ ਮਾਨੁਖ ਹੋਵੈ ਸੋ ਤਾਂ ਦੂਜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਿਜਾਤੀ ਭੇਦੁ ਕਹੀਐ ਇਕੁ ਆਤਮਾ ਚਿਤੰਨੁ ਹੈ ਅਰੁ ਦੂਜਾ ਜਗਤੁ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਮਨੁਖ ਕੇ ਸਾਥ ਬ੍ਰਿਛੁ ਕਹੀਐ ਸੋ ਤਾਂ ਜਗਤੁ ਭਰਮ ਕਰ ਭਾਸਤਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਸੁਗਤਿ ਭੇਦੁ ਕਹੀਐ ਜੈਸੇ ਮਨੁਖ ਕੇ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤਿ ਅੰਗ ਹੈ, ਸੋ ਤੋ ਆਤਮਾ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੇ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤਿ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। ਤਾਂ ਤੇ ਆਤਮਾ ਐਸਾ ਕਹਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਕੇ ਮਧ ਸਭ ਹੂੰ ਤੇ ਨਿਆਰੋ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਭੀਤਰਿ ਦੀਸਤ ਤਾਰੋ। ਸਰੀਰ ਮਟਕੇ ਨਿਆਈਂ ਹੈ! ਤੇ ਆਤਮਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ, ਵਿਚ ਭੀ ਭਾਸਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਬੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਸੋਈ ਸਿਖੁ ਹੈ॥੧੦੦॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> pysp9x71fjbopjxgyldi0p6gkwubmd1 250 75168 237559 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 133 ਹੀ ਕੀਆ। ਸਭ ਪੰਖੀ ਆਵਨਿ ਤੇ ਚੁਗ ਚੁਗ ਜਾਵਨਿ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭਾ ਜਾਇ ਕਰਨ। ਇਕਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮਾਨਸਰ ਪਰ ਜਾਇ ਸ਼ੋਭਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ, ਅਸੀਂ ਓਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 133 ਹੀ ਕੀਆ। ਸਭ ਪੰਖੀ ਆਵਨਿ ਤੇ ਚੁਗ ਚੁਗ ਜਾਵਨਿ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਸ਼ੋਭਾ ਜਾਇ ਕਰਨ। ਇਕਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮਾਨਸਰ ਪਰ ਜਾਇ ਸ਼ੋਭਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਕਹਿਆ, ਅਸੀਂ ਓਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਇਕੈ ਸ਼ਰਧਾ ਵਧਾਈਐ ਜੋ ਸਦਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਹੈ। ਤਾਂ ਇਕ ਜੋੜੀ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਉੱਡਕੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਥਿ ਲੈਕੇ ਉਸ ਤਲਾਉ ਤੋਂ ਆਇ ਬੈਠੀ, ਹੋਰ ਚੋਗ ਚੁਗਨਿ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਰਾਖਿਆਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਾਇ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਆਈ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਉਜਲ ਹੈਨਿ ਤੇ ਹੋਰੁ ਚੋਗੁ ਨਹੀਂ ਚੁਗਦੇ। ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੁੱਧ ਅਰੁ ਮੋਤੀ ਸਾਥ ਲਿਆਇਆ; ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਵਿਛਾਏ ਤੇ ਜਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਿਆਰਾ ਕਰਕੇ ਖਾਧਾ ਤੇ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਉਗਲਕੇ ਕੱਢੇ ਤੇ ਉਡਿ ਗਏ, ਜਬ ਓਹੀ ਮੋਤੀ ਜੌਹਰੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਏ ਤਾਂ ਇਕੁ ਇਕੁ ਅਮੋਲਕ ਮੋਤੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮਾਨਿ ਹੈ। ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਤੈਸੇ ਤੂੰ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਹੁ। ਕੋਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਮੋਲਕ ਵਚਨ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਤੈਨੂੰ ਵਿਚਾਰੁ ਸੁਣਾਇਕੈ ਉਧਾਰ ਕਰਿ ਜਾਵੇਗਾ॥੧੦੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸ ਸੁਇਨੀ} ਭਾਈ ਹਰਿਦਾਸੁ ਸੁਇਨੀ ਗੁਆਲੀਏਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਨ ਬਚ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਚੰਦੂ ਸਾਹੀ ਮਹਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹਿ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੁਗਲੀ ਖਾਧੀ, ਸੋ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਸਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਕਹਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਅਗੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਪਾਸ ਉਸ ਨੇ ਬੇਟੀ ਦੀ ਸਗਾਈ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹਿਤ ਭੇਜੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤੇ ਬਾਦਿਸਾਹਿ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਨੇ ਚੁਗਲੀ ਕਰਕੈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈਸੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਸਰੀਰੁ ਤਿਆਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਬਾਦਸਾਹਿ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਬਾਦਸਾਹਿ ਦੇ ਆਦਮੀ ਬੁਲਾਵਨ ਆਏ। ਤਾਂ ਸਿਖ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਮਲੇਛ ਬੁਰੇ ਹਨ। ਤੇ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅਜ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਹੋਇਕੈ ਦਰਸਨੁ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤੇ ਚੰਦੂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਰਣੀ ਦਾ ਫਲੁ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਜੀ ਜਾਇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 82pziudi9lw0fdcb8whskbxlnibjid8 250 75169 237560 2026-09-27T08:16:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>130 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਸੁਣੇ ਸੋ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਯਾਰਵਾਂ ਵੰਡ ਖਾਵੈ ਤੇ ਬਾਰਵਾਂ ਜੋ ਕਥਾ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਥੀਂ ਵਿਪਰਜੈ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰੈ। ਤੇਰਵਾਂ ਸਰੀਰ ਭੀ ਸੁਚ ਰਖੇ। ਚੌਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>130 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ ਸੁਣੇ ਸੋ ਮਨ ਵਿਚ ਧਾਰਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਯਾਰਵਾਂ ਵੰਡ ਖਾਵੈ ਤੇ ਬਾਰਵਾਂ ਜੋ ਕਥਾ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਥੀਂ ਵਿਪਰਜੈ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰੈ। ਤੇਰਵਾਂ ਸਰੀਰ ਭੀ ਸੁਚ ਰਖੇ। ਚੌਧਵਾਂ ਦੰਭੁ ਨ ਕਰੈ ਰਿਦੇ ਕਰਿ ਸੁਣੇ। ਏਹੁ ਚੌਦਾਂ ਗੁਣ ਸ਼੍ਰੋਤੇ ਵਿਚ ਹੋਵਨਿ, ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਤੁਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਵਿਚ ਸਭੇ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਨਿਹਾਲੂ ਦੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨੀ। ਓਸ ਦੇ ਮਿਲਨ ਕਰਿ ਸਭੇ ਗੁਣ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵਨਗੇ॥੧੦੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਕਿਸ਼ਨਾ ਝੰਝੀ ਪੰਖੂਪੁਰੀ} ਭਾਈ ਕਿਸ਼ਨਾ ਝੰਝੀ ਤੇ ਭਾਈ ਪੰਮੂ ਪੁਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਗੁਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ : ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ : ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਨਾਮ ਵਡਾ ਜਹਾਜੂ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਨਾਮ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਪਰ ਚੜਿ ਬੈਠੋ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਉਚਾਰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ! ਕਈ ਸਿਖ ਸਬਦ ਪੜ ਸੁਣ ਕੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਛੋਡ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਈ ਸਿਖ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗੁਰੂ ਕਾ ਸ਼ਬਦੁ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਸਮਾਂ ਪਾਇਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਗਿਆਨ ਬਧ ਦਾ ਕਲਿਆਣੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ? ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਦੇ ਪਾਪ ਕਟੀਦੇ ਹੈਨਿ, ਅਗੇ ਜਗਿਆਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਗਿਆਸੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਪਰੁ ਜੋ ਗਿਆਨ ਬਧ ਹੈ ਓਹ ਆਪਣੇ ਮਾਨ ਵਾਸਤੇ ਪਾਠੁ ਸੁਣ ਕੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਇ ਬੈਠਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਡਿਆਈਆਂ ਵਾਸਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ। ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਓਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ। ਜੈਸੇ ਕਿਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਰਾਹੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤਾਂ ਪੁੱਛਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹ ਅਗਿਆਨੀ ਭੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਗਤਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਤੁਰੀ ਹੋਈ ਮਿਲੀ ਹੈ ਤੇ ਓਹੁ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲਿ ਚਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹੁ ਜਗਿਆਸੀ ਭੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਰਾਹੁ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਓਹੁ ਗਿਆਨੀ ਭੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7xx098oqbi7uzojxeig8wwlh6ykpvr4 250 75170 237561 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>138 . ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਸਿਖ ਪੁਛਿਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੌ ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸਹੀ ਮਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਇਸਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ? ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਮੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਰਿਖੀ ਹੈਸੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>138 . ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਸਿਖ ਪੁਛਿਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੌ ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸਹੀ ਮਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਇਸਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ? ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਮੇਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਰਿਖੀ ਹੈਸੀ, ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਏਹ ਜੋ ਬਹੁ ਹੈ ਸੋ ਵੇਸਵਾ ਹੈਸੀ, ਏਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਆਨਕੇ ਅੱਗੇ ਰਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਖਿ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਵੇਸਵਾ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਵੇਸਵਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰਿਖਿ ਵਲ ਆਇਆ। ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਅੰਤੁ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਘਰਿ ਜਨਮੁ ਲੀਤਾ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੀਤੀ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਲੜਕੀ ਭੀ ਏਥੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗੀ, ਸ਼ਬਦੁ ਸੁਣੇਗੀ, ਮੁਕਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗੀ। ਤਾਂ ਉਸ ਕਹਿਆ ਜੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਇਤਨੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈਸੀ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਪੁਤ ਦੀ ਆਰਜਾ ਵਧਾ ਲੈਂਦੇ। ਤਾਂ ਉਸ ਕਹਿਆ: ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਝੂਠੇ ਪਦਾਰਥ ਕਿਆ ਮੰਗਣੇ ਹੈਨਿ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਰਮੁ ਹੈ॥੧੧੧॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> m04s5pqdy1q8wmjz34otcgbbd177jeb 250 75171 237562 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ 137 ਥੀਂ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੋ ਕੂਪ ਕਿਉਂਕਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਵੈ ? ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਬਿੱਲੀ ਬਾਹਰਿ ਕੱਢਣੀ, ਬਹੁਰੋ ਹਜਾਰੂ ਡੋਲੁ ਜਲ ਦਾ ਕੱਢਣਾ ਕੂਪ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਜੋ 137 ਥੀਂ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੋ ਕੂਪ ਕਿਉਂਕਰ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਵੈ ? ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਬਿੱਲੀ ਬਾਹਰਿ ਕੱਢਣੀ, ਬਹੁਰੋ ਹਜਾਰੂ ਡੋਲੁ ਜਲ ਦਾ ਕੱਢਣਾ ਕੂਪ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬਿੱਲੀ ਕੱਢਣੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਤੇ ਹਜਾਰੂ ਡੋਲੂ ਕੱਢਿਆ। ਫੇਰ ਪੰਡਤ ਦੇ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ: ਡੋਲ ਜਲ ਦੇ ਭੀ ਕੱਢੇ ਹੈਨਿ, ਕੂਪ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਕਹਿਆ ਲਖ ਡੋਲੁ ਕਢੋ। ਤਾਂ ਉਸ ਲਖੁ ਡੋਲੂ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਕਹਿਆ: ਹੁਣ ਭੀ ਕੂਪ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਬਿੱਲੀ ਵਿਚ ਪਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਕਹਿਆ ਜੋ ਲਗੁ ਬਿੱਲੀ ਨਾਂ ਕਢੋਗੇ ਤਉ ਲਗ ਪਵਿਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੈਸੇ ਜਉ ਲਗੁ ਹਉਮੈ ਨਾ ਨਿਵਿਰਤ ਹੋਵੈ ਤਉ ਲਗ ਕੋਈ ਕਰਮੁ ਨਹੀਂ ਫਲ ਦੇਤਾ। ਤੁਸਾਂ ਹਉਮੈ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰਨੀ। ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੧੧੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭਿਖਾਰੀ ਭਾਬੜਾ ਭਾਈ ਭੇਖਾਰੀ ਭਾਬੜਾ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਿ ਹੋਵਨਿ ਸਿੱਖ ਸਾਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਮੇਸੁਰ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਪੋਖਨਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਚਰਚਾ ਕਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਇਕ ਸਿਖ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਥੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਕਿਸੇ ਸਿਖ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਵਹੁ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਗੁਜਰਾਤ ਜਾਵਹੁ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਭਾਈ ਭਿਖਾਰੀ ਪਾਸ ਆਇਆ। ਅਗੇ ਭਾਈ ਭਿਖਾਰੀ ਓਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਓਸ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੈ। ਭੂਖਣ ਬਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰ ਸੀਵਾਈਦੇ ਹੈਨਿ। ਹੋਰੁ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਰਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਇਕਸ ਕੋਠੀ ਵਿਚ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਦਾ ਬਿਬਾਨੁ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਬਣਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਸ ਸਿਖ ਪੁਛਿਆ: ਏਹੁ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਸਮਿਆਨੁ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਲਕੇ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਜਦ ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਪੁੰਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਬਹੂ ਨੂੰ ਘਰਿ ਲੈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਸੂਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਮ੍ਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਓਹੋ ਗੌਣ ਗਾਵਨਿ ਵਾਲੇ ਮਾਰੂ ਗਾਵਨਿ ਲਗੇ। ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਤੇ ਉਹੀ ਬਿਬਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਇ ਕੇ ਚਿਖਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਿਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਪਰਸੰਨ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> k3rryf40olf3hzios0uq50asy66saol 250 75172 237563 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>136 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕਰਮਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਨ। ਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਉਪਦੇਸੁ ਸਮ ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਭੀ ਤੇ ਸਤੂ ਨੂੰ ਭੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਵੰਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>136 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਕਰਮਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੈਨ। ਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਉਪਦੇਸੁ ਸਮ ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਭੀ ਤੇ ਸਤੂ ਨੂੰ ਭੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਵੰਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਭਸ ਨੂੰ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਸਰਬ ਜੀਆਂ ਤੇ ਦਇਆਲੁ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਭਜਨੁ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਅਲੇਪ ਵਰਤਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਅਨਿੱਤ ਕਰ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਦਇਆਲੁ ਸਭਨਾਂ ਜੀਆਂ ਤੇ ਹੈਨਿ। ਪੰਚ ਦੋਖਾਂ ਥੀਂ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਪਰਾਈ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਾ ਕਰਿ ਸੁਣਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਭੀ ਨਹੀਂ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਖਟ ਲੱਖਣਾਂ ਦੇ ਦੁਆਦਸ ਗੁਣ ਹੈਨਿ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਜੋ ਪੂਰਨ ਹੈਨਿ ਸੋਈ ਸਾਧ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਗੁਣ ਹੈਨ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ, ਜੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਗੁ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹੁ ਗੁਣ ਭੀ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ॥੧੦੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ, ਕਟਾਰੂ ਆਦਿ} ਬੁਰਹਾਨ ਪੁਰ ਵਿਚ ਭਗਤਿ ਭਾਈ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਤੇ ਭਾਈ ਬੋਦਲਾ ਮਲਕ ਕਟਾਰੂ ਪ੍ਰਿਥੀਮਲੁ ਜਰਾਂਦੀ ਹੋਰੁ ਭੀ ਬਹੁਤ ਸਿਖ ਹੈਸਨਿ। ਤੇ ਭਗਤੁ ਛੁਰਾ ਭਾਈ ਡਲੂ ਰਿਹਾਣੁ ਭਾਈ ਸੁੰਦਰ ਭਾਈ ਦਾਸ ਵਧਾਵਣੁ, ਸਭੇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣਿ ਆਏ: ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਰੋ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਤੁਸਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਧਰਮਸਾਲਾ ਬਣਾਵਣੀ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕੀ ਚਰਚਾ ਕਰਣੀ, ਤੇ ਆਰਤੀ ਚਰਨ ਕਵਲ ਪੜਿਕੈ ਭੋਗੁ ਪਾਵਣਾ। ਰਹਿਰਾਸਿ ਪੜਨੀ, ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਛਕਿਕੈ ਪਹਰਿ ਰਾਤਿ ਜਾਂਦੀ ਤੀਕਰੁ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਕੀਰਤਨੁ ਸੋਹਿਲਾ ਪੜਿਕੈ ਰਾਤੀਂ ਜਾਇ ਸਉਣਾ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਕੰਠਿ ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਨੀ। ਜੋ ਸਿਖ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਦਾ ਅਰਥੀ ਹੋਵੈ ਤਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਛਕਾਵਣਾ, ਜੋ ਬਸਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਥੀ ਹੋਵੈ ਤਿਸਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਦੇਵਣਾ। ਹੋਰ ਸੰਗ੍ਰਾਂਦਿ ਉਮਸਿਆ ਗੁਰਪੁਰਬ ਉਤੇ ਦੀਪਮਾਲਾ ਵਿਸਾਖੀ ਉਪਰ ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੈ ਰੁਪਯਾ ਮੋਹਰ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਿਕੈ ਕੜਾਹ ਕਰਨਾ, ਜੋੜ੍ਹ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਹਉਮੈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰਿ ਵਿਚ ਕੂਪ ਹੈਸੀ, ਤਿਸ ਵਿਚ ਬਿੱਲੀ ਪਈ ਸੀ, ਓਸ ਨੇ ਪੰਡਤ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 8nslgcl2f4vl7r7mdj61uz6q5r0axqz 250 75173 237564 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>144 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਬਹਿਲ} ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਬਹਿਲੁ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਣ ਕਰੈ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਛਿਵੇਂ ਪਾਤਿਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>144 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਬਹਿਲ} ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ ਬਹਿਲੁ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਣ ਕਰੈ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਛਿਵੇਂ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਪਾਸ ਓਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦਾ ਮਤੁ ਹੈ ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਤੀਰਥ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈਨਿ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਤੁ ਹੈ ਬਰਤ ਤੇ ਨੇਮ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈਨਿ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਵਿਸੇਖ ਕਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਵਸਤੂ ਕਾਈ ਨਹੀਂ, ਤਾਂਤੇ ਐਸਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੋਵੈ ਜੋ ਸਭਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ : ਇਕ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਭ ਜੀਅ ਜੰਤ ਉਤਪਤਿ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਭੀ ਉਤਪਤਿ ਕੀਤੇ। ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਜੋ ਕਿਸੈ ਨੂੰ ਲੋਚਾ ਹੋਵੈ ਸੋ ਤੁਸੀਂ ਲੇਹੋ। ਤਾਂ ਵਿਖਈਆਂ ਨੇ ਰਾਜ ਭੋਗ ਧਨੁ ਲੀਤਾ, ਅਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਗਿਆਨੁ ਲੀਤਾ, ਧਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨੁ ਲੀਤਾ ਅਰੁ ਯੁਗੀਸਰਾਂ ਨੇ ਸਮਾਧਿ ਲੀਤੀ, ਅਰ ਤਪਸੀਆਂ ਨੇ ਤਪ ਲੀਤਾ, ਅਰ ਤੀਰਥ ਬਾਸੀਆਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਲੀਤੇ ਅਰ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਨਿਤ ਨਮਿਤ ਕਰਮ ਲੀਤੇ। ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਚਿੰਤਾਮਣਿ ਪੁਰਾਣੇ ਬਸਤ੍ਰ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਮੇਂ ਲਪੇਟ ਰਖਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਜੋ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਲੀਤਾ। ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਕਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਾ ਦੇਵਾਂ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਅਸਾਡਾ ਮਹਾਰਾਜ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਨਾਮ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਗਰੀਬੀ ਰਖਣੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੋਗੇ॥੧੧੮॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਬਦਲੀ ਸੋਢੀ, ਸੇਠ ਗੁਪਾਲ} ਭਾਈ ਬਦਲੀ ਸੌਢੀ ਤੇ ਸੇਠ ਗੁਪਾਲ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜ਼ੂਰ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਨੁ ਕੀਤਾ: ਅਸੀਂ ਕੌਨਸਾ ਧਰਮੁ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੀਏ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵ ਚਲਣਾ। ਜਿਤਨਾ ਛੁਹਾਰੇ ਦਾ ਜਲੂ ਨੀਵਾਣ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਤਨਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਜੋ ਸਭ ਥੀਂ ਨੀਵੀਂ ਹੈ ਸੋ ਸਭਨਾ ਦੇ ਉਪਰਿ ਆਂਵਦੀ ਹੈ, ਨਿੱਕੀ ਅੰਗੁਲੀ ਜੋ ਆਪਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਹਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੱਲਾ ਛਾਪ ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਈਦਾ ਹੈ। ਬਾਵਨ ਚੰਦਨ ਜੋ ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਸੋ ਸਭਨਾਂ ਬਿਰਛਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 7osfq22kh73pwqgkb44j2uxw9bazpwh 250 75174 237565 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 143 ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੈਸੇ ਅਕਾਸੁ ਸਰਬ ਘਟਾਂ ਮਟਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਾਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਐਸੇ ਜਾਣ ਕੇ ਬਹੁੜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 143 ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੈਸੇ ਅਕਾਸੁ ਸਰਬ ਘਟਾਂ ਮਟਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਾਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਐਸੇ ਜਾਣ ਕੇ ਬਹੁੜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੀ ਭੂਮਕਾ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ ਜੋ ਨਾਮੁ ਜਪਣਾ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ। ਤੁਸਾਡਾ ਏਸੇ ਕਰਿ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੈਗਾ॥੧੧੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਸੇਠ} ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਸੇਠ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਰਹੇ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਓਸ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਜੋ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਗਿਆਨੁ ਜਿਸਨੂੰ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭਗਤਿ ਕਿਆ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਹੀ ਇਸਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗਿਆਨੁ ਭਗਤਿ ਥੀਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਪਾਂਵਦਾ, ਪਿੰਗੁਲਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਘ੍ਰਿਤ ਬਾਸਨ ਨੂੰ ਭੀ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭੀ ਸਨਿਗਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਨਿਰਾ ਘਿਉ ਪੀਚੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਫਿਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪੀਵਣ ਕਰ ਉਦਰੁ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਤਾ ਹੈ; ਜੁਲਾਬੂ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਕਫ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਖਾਂਸੀ ਤੇ ਛਾਤੀ ਪਰ ਬੋਝ ਉਤਪਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਔਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜੇ ਮਿਸਰੀ ਨਾਲਿ ਮਿਲਾਇਕੇ ਖਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਭੀ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾਂਸੀ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਪੇਟੁ ਭੀ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਬੋਝ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੈਸੇ ਰੂਖਾ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਪਾਂਵਦਾ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਰਕ ਸੁਰਗ ਝੂਠ ਹੈ। ਜੇ ਵਿਖਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਖਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਰਭੈ ਹੋਕੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਪਾਪੂ ਕਰਨ ਲਗਦਾ ਹੈ; ਏਹੁ ਉਦਰ ਦਾ ਖੁਲਿ ਜਾਵਣਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਕੱਚਾ ਗਿਆਨੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਹਉਮੈਂ ਰੂਪੀ ਖਾਂਸੀ ਕਰਿ ਢਾਹਿ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਬੋਝ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਭਗਤਿ ਰੂਪੀ ਮਿਸਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਸਭੇ ਵਿਘਨ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਵਧਦਾ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੧੧੭॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> dzqqg8721dc5v0cxxq1k34laj3v9e6i 250 75175 237566 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 145 ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਰਹਿਣਾ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਜੀਤਿਆਂ ਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਜੀਤਦਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਫ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 145 ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਰਹਿਣਾ। ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਜੀਤਿਆਂ ਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਜੀਤਦਾ ਹੈ, ਜੈਸੇ ਫਿਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਊਚਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੋ ਨੀਚੇ ਉਤਰਦਾ ਆਂਵਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਨੀਵਾਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਸੋ ਉਚਾ ਚਲਿਆ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜੀਤੇ ਤਿਸੁ ਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਾਰੇ ਤਿਸੁ ਜੀਤ ਹੈ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਚਲਣਾ “ਹਾਰ ਚਲੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਗੁ ਜੀਤਾ ॥੧੧੯॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਸੁੰਦਰ ਚੱਢਾ} ਭਾਈ ਸੁੰਦਰ ਚੱਢਾ ਆਗਰੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਭਜਨੁ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵ, ਹਜ਼ੂਰ ਭੀ ਤੇ ਹੋਰ ਥੇ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੇ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬ ਛਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਥੀਂ ਭਾਈ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਤਿਗੁਰ ਹੈਨਿ ਪਰੁ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਚੌਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਵਣ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਭਿੰਗੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਗੁਰੂ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਭਿੰਗੀ ਨਿਕੀ ਕੀੜੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਰਖਕੇ ਤੇ ਦੁਆਰੇ ਤੇ ਆਪ ਬੈਠਦੀ ਹੈ, ਓਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਕਰਿ ਕੀੜੀ ਭਿੰਗੀ ਹੋ ਜਾਤੀ ਹੈ, ਪਰੁ ਇਕੁ ਜਾਤ ਦੀ ਕੀੜੀ ਨੂੰ ਭਿੰਗੀ ਕਰਤੀ ਹੈ, ਸਭ ਕੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਕ ਪਾਰਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਗੁਰੂ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਧਾਤੁ ਨੂੰ ਪਰਸੁ ਕਰਨਿ ਤੇ ਸੁਵਰਨਿ ਕਰ ਦੇਤੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਪਾਰਸ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੇ ਇਕੁ ਬਾਵਨ ਗੁਰੂ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਸਭ ਬਿਰਛਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਰੁਤ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੇ ਇਕ ਦੀਪਕ ਗੁਰੂ ਹੈਨਿ, ਸਭ ਦੀਪਕ ਆਪ ਸਮਾਨ ਕਰ ਲੈੜੇ ਹੈਨਿ ਪਰੁ ਬੱਟੀ ਤੇਲ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਐਸੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਹੈਨਿ: ਕੋਈ ਸਿਖ ਹੋਵੈ ਜੋ ਸਰਧਾ ਕਰਿ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੈ ਓਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਕੈ ਆਪ ਭੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰੁ ਕੋਈ ਸਾਧਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਕੁ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਦਾ ਮੇਲ ਹੀ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।੧੨੦॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> ifyjr9inn9bp9o7q5stvk3sjvn9br2u 250 75176 237567 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>140 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੋ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਨਿਰਚਾਹ ਹਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਸੁਖ ਝੂਠੇ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਰਜਾਚਿਆ ਪਦਾਰਥੁ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਵਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>140 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸੋ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਨਿਰਚਾਹ ਹਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਸੁਖ ਝੂਠੇ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਿਰਜਾਚਿਆ ਪਦਾਰਥੁ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਭੇਜਿਆ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਓਸ ਵਿਚੋਂ ਭੀ ਵੰਡ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਆਪਣੇ ਕਲਿਆਣ ਵਾਸਤੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਥੋਹੜੇ ਬਹੁਤੇ ਤੇ ਰਾਜੀ ਹੈਨਿ ਸੋ ਭੀ ਨਿਹਕਾਮ ਦੀ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਕਾਮਨਾਂ ਥੀਂ, ਲੋਭ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਹੁ ਭੀ ਗੰਧ੍ਰਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਫੇਰ ਮਾਨੁਖ ਜਨਮੁ ਪਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਸੋ ਏਸੇ ਲੋਕ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਹਕਾਮ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦੇ ਰਹੋ, ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਹੁਗੇ॥੧੧੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਚੂਹੜ ਚਉਝੜ} ਭਾਈ ਚੂਹੜ ਚਉਝੜ ਲਖਣਊ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਟੁਰਦਿਆਂ ਫਿਰਦਿਆਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮੁ ਜਪਦਾ ਰਹੇ। ਛਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪਾਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਮੂਲੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਮਨ ਨੀਵਾਂ। ਸਿਖੀ ਦੇ ਟਾਸ ਕਉਣ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ। ਸਿਖੀ ਪੜ੍ਹ ਕੌਣ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ! ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ। ਸਿਖੀ ਦਾ ਫਲੁ ਕੌਣ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸ਼ਬਦ ਸਮਝਣਾਂ, ਇਹ ਸਿਖੀ ਦਾ ਫਲੁ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸਤਿ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਸੋਈ ਸਿਖੁ ਹੈ॥੧੧੩॥ . ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ ਭਾਈ ਭਾਨਾ} ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਸਨਮੁਖਿ ਸਿਖੁ ਪਿਰਾਗ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਸੋ ਤਿਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਮੇਰਾ ਕਲਿਆਣੂ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨੀ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਜੀ! ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਬਾਰੰਬਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਵਦਾ ਹੈ ਸੋ ਤਾਂ ਉਸ ਪਰ ਖਿਝਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਬਾਰੰਬਾਰ ਰਾਮ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਕਿਆ ਫਲੁ ਹੋਵੈਗਾ ? ਤਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> hu6b2jj7mpb756q7tjiykunpw0w0io8 250 75177 237568 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 141 ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੈਸੇ ਕੋਈ ਆਜਿਜ਼ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਵੈਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਹੁ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਮੁ ਲੈ ਕਰਿ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਵੈਰੀ ਆਪ ਹੀ ਭੈ ਕਰਿ ਛੋਡ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 141 ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੈਸੇ ਕੋਈ ਆਜਿਜ਼ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਵੈਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਹੁ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਾਮੁ ਲੈ ਕਰਿ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਵੈਰੀ ਆਪ ਹੀ ਭੈ ਕਰਿ ਛੋਡ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰੁ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਛਡਾਇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਪਾਸ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛਡਾਇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਪੁਰਖ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿਕ ਵੈਰੀਆਂ ਥੀਂ ਭੈਮਾਨ ਹੋ ਕਰਿ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਓਹ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਚਾ ਦੇ ਕੇ ਪਾਪਾਂ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਨਿਸਚੇ ਕਰਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਨਿਸਤਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤਰਕੀਆਂ ਨਿੰਦਕਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਨਾਮ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਫਲੁ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਰਸੁ ਸਦਾ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਪਰਪੱਕ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਮਿਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅੰਧੀ ਕਰ ਫਲੁ ਗਿੜ ਜਾਤਾ ਹੈ ਸੋ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਜੇ ਸਿਖ ਸਬਦ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਵਣ ਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਗਿਆਨ ਕਰ ਪਰਪੱਕ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਤੇ ਮਿਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜੋ ਨਿੰਦਕਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੈ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਛੋਡਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ॥੧੧੪॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜਟਾ ਤਪਾ} ਭਾਈ ਜਟਾ 'ਤਪਾ ਸਜੋਣਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਇਆ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਮੇਰਾ ਕਲਿਆਣੁ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ। ਤੁਸਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਉਚਾਰੂ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੀ ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਗਿਆਨ ਬਿਨਾਂ ਗਤਿ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਇਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਿ ਚਾਰ ਦੁਆਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੈਸੇ ਹਰਿ ਮੰਦਰਿ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਦੁਆਰੇ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਦੁਆਰੇ ਓਹੁ ਅੰਦਰਿ ਪ੍ਰਵੇਸੁ ਕਰੇ 'ਸੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸੇਖ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਹੋਰੁ ਚਾਰੇ ਗੁਣ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਾਂ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਔਰ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੈ ਜਪਦਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> pps16jrzo3jerf5921z5hi57sj3haw1 250 75178 237569 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>142 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਟੁਰਦੇ ਜਾਵਨਿ ਕਰਿ ਚਰਣ ਚਰਣ ਵਿਚ ਅਸਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਨ ਤੇ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਹੁ ਉਪਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>142 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਟੁਰਦੇ ਜਾਵਨਿ ਕਰਿ ਚਰਣ ਚਰਣ ਵਿਚ ਅਸਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਸੁਣਨ ਤੇ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਹੁ ਉਪਾਸਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਦਾ ਜੋ ਜਾਗਣਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਏਹੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜੋ ਗਿਆਨੁ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਏਹੁ ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੇਹਿ ਮੰਨਿਆ ਸੀ ਸੋ ਮੈਂ ਦੋਹਿ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਦੇਹਿ ਤਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਛੱਡਣੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਹ ਦੇ ਉਪਜਣ ਨੂੰ ਭੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਥ ਹੀ ਇਸ ਦੇ ਬਿਨਸਣ ਨੂੰ ਭੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਸਭ ਕਿਛੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੧੧੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਨਵਲਾ, ਨਿਹਾਲਾ} ਭਾਈ ਨਵਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲਾ ਪਟਣੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਚੁ ਹੀ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਸਚੁ ਹੀ ਕਮਾਵਣਾ ਤੇ ਝੂਠ ਕਦੇ ਨਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਜੋ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਕੇ ਭਜਨ ਵਾਲੇ ਹੋਵਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਛਿਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਜੀ ਓਹੁ ਕੀ ਕਰਮੁ ਹੈਨਿ ਜਿਨ੍ਹਾ ਕਰਿ ਫੇਰ ਹੋਰ ਕਰਨਾ ਕਛੁ ਨ ਰਹੇ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ' ਨਾਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਕਈ ਇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਂ ਜੋ ਉਪਾਸਨਾ ਤਾਂ ਦੈਤ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਤਾਂ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਨਿ, ਓਹ ਕਿਸ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰਨਿ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ: ਇਕ ਕਾਮੀ ਭਗਤਿ ਹੈਨ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੈ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜੁ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਭੀ ਹੋਇ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਆਰਤਿ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੁਖ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਭੈ ਕਰਿ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੋਗੁ ਭੀ ਕਟੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਵਧ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਇਕੁ ਉਪਾਸਨਾ ਵਾਲੇ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ, ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਖੁ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਕਰਤਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਨਾਮੁ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਭਗਤਿ ਹੈਨਿ ਜੋ ਸਰਬ ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਹਿਗੁਰੂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 1yxxi13phitmatg7epzutur38dked73 250 75179 237570 2026-09-27T08:17:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 139 ਪਉੜੀ ਇਕਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੩੧॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੁਹੰਡੈ ਮਾਈਆ ਲੰਬ ਹੈ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਗਾਵੈ ਗੁਰਬਾਣੀ। ਚੂਹੜ ਚਉਝੜੁ ਲਖਨਊ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀ। ਸਨਮੁਖ ਸਿੱਖ ਪਿਰਾਗ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 139 ਪਉੜੀ ਇਕਤੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੩੧॥ ਛਟਮ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸੁਹੰਡੈ ਮਾਈਆ ਲੰਬ ਹੈ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਗਾਵੈ ਗੁਰਬਾਣੀ। ਚੂਹੜ ਚਉਝੜੁ ਲਖਨਊ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀ। ਸਨਮੁਖ ਸਿੱਖ ਪਿਰਾਗ ਵਿਚ ਭਾਈ ਭਾਨਾ ਵਿਰਤੀ ਹਾਣੀ। ਜਟੂ ਤਪਾ ਸੁ ਜੌਨਪੁਰਿ ਗੁਰਮਤਿ ਨਿਹਚਲ ਸੇਵ ਕਮਾਣੀ। ਪਟਣੈ ਸਭਰਵਾਲ ਹੈ ਨਵਲੁ ਨਿਹਾਲਾ ਸੁਧ ਪਰਾਣੀ। ਜੈਤਾ ਸੇਠ ਵਖਾਣੀਐ ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹੋਰ ਨ ਜਾਣੀ। ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਭਾਨੂ ਬਹਿਲੁ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਗੁਰਮਤਿ ਮਨਿ ਭਾਣੀ। ਸਨਮੁਖੁ ਸੋਢੀ ਬਦਲੀ ਸੇਠਿ ਗੁਪਾਲੈ ਗੁਰਮਤਿ ਜਾਣੀ। ਸੁੰਦਰ ਚੱਢਾ ਆਗਰੈ ਢਾਕੈ ਮੋਹਣਿ ਸੇਵ ਕਮਾਣੀ। ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਟਹੁ ਕੁਰਬਾਣੀ॥੩੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਈਆ ਲੰਬ} ਮਾਈਆ ਲੰਬੁ ਸੁਹੰਡੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਦੀਵ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਦੁਇ ਸਮੇਂ ਤੁਰ ਜਾਵੈ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਕੇ ਸ਼ਬਦਿ ਦਾ ਸਦਾ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰੈ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਓਸਨੇ ਛਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਪਾਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੀ! ਇਕ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚੋਂ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕਾਮਨਾ ਦੇ ਨਮਿਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਏਥੋਂ ਪਦਾਰਥ ਲੈਕਰਿ ਆਪਣੇ ਅਹਾਰੁ ਵਿਵਹਾਰੁ ਕਰਾਂਗੇ। ਤੇ ਇਕੁ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਕਰਕੈ ਵੰਡ ਭੀ ਖਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਭੀ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਗੁਰੂ ਕੀ ਪਰਸੰਨਤਾ ਵਾਸਤੇ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹੁਕਮੁ ਹੋਵੈ ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੋ ਕਿਆ ਫਲੁ ਹੈ ਤੇ ਨਿਹਕਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲੁ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸਹਕਰਮ ਹੋਕੈ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੈ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਗੰਧਰਬ ਲੋਕ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ, ਬਹੁੜ ਗੰਧਰਬਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਹੀ ਮੁਕਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> gtscrl23sdyqshdj4axuamk9e34s6of 250 75180 237571 2026-09-27T08:17:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 153 ਮੁਰਾਰੀ ਅਣਦ 118 ਰਾਮਾ ਡਿੰਡੀ 29 ਮੁਰਾਰੀ ਧੌਣ .. 103 ਮੂਲਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ 81 ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ (ਸੁਲ:). ਰਾਮੂ ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ ............... 81 54, 55 ਮੂਲਾ ਕਪੂਰ 70 ਰੂਪ ਚੰਦ ਸਰਹੰਦੀ) 112 ਮੁਲਾ ਕੀੜ 24 ਰੇਖ ਰਾਉ 111..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 153 ਮੁਰਾਰੀ ਅਣਦ 118 ਰਾਮਾ ਡਿੰਡੀ 29 ਮੁਰਾਰੀ ਧੌਣ .. 103 ਮੂਲਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ 81 ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ (ਸੁਲ:). ਰਾਮੂ ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ ............... 81 54, 55 ਮੂਲਾ ਕਪੂਰ 70 ਰੂਪ ਚੰਦ ਸਰਹੰਦੀ) 112 ਮੁਲਾ ਕੀੜ 24 ਰੇਖ ਰਾਉ 111 ਮੂਲਾ ਧਾਵਣ 72 ਲਘੂ ਪਟੋਲੀਆ 107 ਮੂਲਾ ਬੇਰੀਂ . 110 ਲਟਕਣ ਘੁਰਾ 103 ਮੂਲਾ ਮਹਾਂਪੁਰਖ 76 ਲਟਕਣ ਬਿੰਦਰਾਉ . 119 ਮੇਹਰਾ 100 ਲਧਾ ਪਰਉਪਕਾਰੀ . 107 ਮੋਹਣ (ਲਾਹੌਰ ਦਾ) 88 ਲਾਲਾ ...................... 104 ਮੋਹਣਕੁੱਕ 88 ਲਾਲਾ ਢਿਲੋਂ ਚੌਧਰੀ ਪੱਟੀ, 84 ਮੋਹਣ (ਢਾਕੇ ਵਾਲਾ) 146 ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰ 91 ਮੰਗੀਣਾ ਸੇਠ .. 112 ਲਾਲੂ ਵਿੱਜ ....... 65 93 ਲੰਗਾਹ ਢਿਲੋਂ ਚੌ: ਪੌਂਟੀ 84 ਰਾਮਦਾਸ 111 ਵਿਸ਼ਨ ਦਾਸ 57 ਰਾਮਦਾਸ' ਭੰਡਾਰੀ, 72 ਵੇਸਾ ਭਾਰਦੁਆਜ 79 ਰਾਮਾ, 69 ਵੇਗਾ ਪਾਸੀ ਡੱਲਾ, 55 ਰਾਮਾ ਝੰਝੀ 104 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 43um0na5hqdz2s3ook9lvf99nd0npaz 250 75181 237572 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 149 ਹੇਮੂ ਸੁਇਨੀ 104 ਗੋਬਿੰਦ ਕੁੱਕ 93 ਕਟਾਰਾ ਸਰਾਫ, 103 ਗੋਬਿੰਦ ਘੇਈ (ਸੂਲ:) 81 ਕਟਾਰ ਮਲਕ 136 ang ............ 66 ਕਪੂਰ ਦੇਵ 86 ਗੋਪੀ ਡੱਲਾ, 54 ਕਲਿਆਣ ਸੂਦ ਕਲਿਆਣਾ, ... 108 ਗੋਪੀ ਭਾਰਦੁਆਜ 79 119 ਗੋਪੀ ਮਹਿਤਾ . 1..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 149 ਹੇਮੂ ਸੁਇਨੀ 104 ਗੋਬਿੰਦ ਕੁੱਕ 93 ਕਟਾਰਾ ਸਰਾਫ, 103 ਗੋਬਿੰਦ ਘੇਈ (ਸੂਲ:) 81 ਕਟਾਰ ਮਲਕ 136 ang ............ 66 ਕਪੂਰ ਦੇਵ 86 ਗੋਪੀ ਡੱਲਾ, 54 ਕਲਿਆਣ ਸੂਦ ਕਲਿਆਣਾ, ... 108 ਗੋਪੀ ਭਾਰਦੁਆਜ 79 119 ਗੋਪੀ ਮਹਿਤਾ . 114 ਕਾਲਉ ਕਾਕਾ ....... 100 ਗੋਵਿੰਦ ਭੰਡਾਰੀ... 52 ਕਾਲਾ 100 ਗੋਲਾ ਕੁੱਕ... 93 ਕਾਲੂ ਕੋਹਲੀ . ਕਾਲੂ ਖੱੜ੍ਹੀ 108 ਗੰਗਾ ਸਹਗਲ 118 34 ਗੰਗੂ ਸਹਗਲ 69 ਕਿਸਨਾ 109 ਗੰਗੂ ਡਲਾ .. 54 ਕਿਸਨਾ ਝਿੰਗਰਣ ..... 62 ਚਤਰ ਦਾਸ ਕਪੂਰ 77 ਕਿਸਨਾ ਝੰਝੀ 130 ਚਾਊ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ 81 ਕਿਦਾਰਾ 67 ਚੂਹੜ....... 104 ਕਿਦਾਰੀ .... 49 ਚੂਹੜ ਚਉਝੜ 140 ਕੁੱਕੇ ਵਧਾਵਣ 127 ਚੂਹੜ ਚੌਧਰੀ, 61 ਕੁੱਲਾ ਝੰਝੀ 64 ਚੰਗਾ .... 78 ਕੰਦ ਸੰਘਰ 86 ਚੰਡੀਆ, 65 ਖਾਨੂ 52 ਚੰਦੂ ਚੜ ............ 72 ਖਾਨ ਛੁਰਾ ਡੱਲਾ, 55 ਛਜੂ ਭੱਲਾ (ਸੁਲਤਾਨ:) 81 ਖੇੜਾ ਸੋਇਨੀ . 25 ਰਾ ਭਗਤ 136 ਗਜਣ ... ਗੜੀਅਲ... 37 ਜਗਸੀ . ............ 114 ...... 118 ਜਗਨਾ ਸੂਹੜੇ . .............. 120 ਗਾੜ੍ਹੀ ਵਿਜ ..... 77 ਜਗਾ ਧਰਣੀ 51 ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ 46 ਜਟਾ ਤਪਾ 141 ਗੁਪਾਲ ਸੇਠ 144 ਜਟੂ ਚੱਡਾ, 75 ਗੁਰਦਾਸ 115 ਗੁਰਦਿਤਾ . 103 ਜਟੂ ਭੀਵਾ ............. ਜਟ ਭੰਡਾਰੀ .76 _ 104 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 4mg5j55hmkqa85e6jmi38y1k1fid9nl 250 75182 237573 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>152 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਾਲਾ, 72 ਭਾਨੂ ਭਗਤ 109 ਬਾਲਾ ਝਿੰਗਰਣ 62 ਭਾਰ . 58 ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ . 95 før (:)............... 1 ਬਾਲੂ ਜ ............ 65 ਭਿਖਾਰੀ 'ਭਾਬੜਾ 137 ਬਿਸਨੂ ਬੀਬੜਾ 74 ਭੀਅੜਾ, 79 ਬਿਧੀ ਚੰਦ .... 59 ਭੀਵਾ (ਸਰਹਿੰਦੀ) 112 ਬੁਧੂ ਕੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>152 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਬਾਲਾ, 72 ਭਾਨੂ ਭਗਤ 109 ਬਾਲਾ ਝਿੰਗਰਣ 62 ਭਾਰ . 58 ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ . 95 før (:)............... 1 ਬਾਲੂ ਜ ............ 65 ਭਿਖਾਰੀ 'ਭਾਬੜਾ 137 ਬਿਸਨੂ ਬੀਬੜਾ 74 ਭੀਅੜਾ, 79 ਬਿਧੀ ਚੰਦ .... 59 ਭੀਵਾ (ਸਰਹਿੰਦੀ) 112 ਬੁਧੂ ਕੁਮਿਆਰ 107 ਭੁੱਲਾ ਝੰਝੀ ... 64 ਬੁਧੂ ਛੀਂਬਾ (ਸੁਲ:). ........ 81 ਭੁੱਲ ਸੇਖੜ 76 ਬੁਲਾ 50, 59, 65 ਭੋਲੂ ਤਿਵਾੜੀ 70 ਬੁਲਾ ਪਾਂਧਾ ਡੱਲਾ 54 ਮਈਆ ਖੁੱਲਰ 60 ਬੂੜਾ ਬੁੱਢਾ ... 44 ਮਹਾਂ ਨੰਦ 59 ਬੋਦਲਾ ਮੁਲਕ 136 ਮਹਿਤਾ ਸਕਤ 117 ਬੰਮੀ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੀ, 81 ਮਹਿਤਾ ਡੱਲਾ 55 ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ, 36 ਮਥਰਾ ਦਾਸ 118 ਭਗੀਰਥ 71 ਮਦ... 66 ਭਗੀਰਥ ਸੁਇਨੀ 64 ਮਦੂ ਤਿਖਾਣ 131 ਭਗੀਰਥ ਚੌਧਰੀ ਮੈਲਸੀਹਾਂ 38 ਮਨਸਾ ਧਾਰ 128 ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ 136 ਮਰਦਾਨਾ, 26 ਭਗਵਾਨਾ 103 ਮਲਣ ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ . 54 ਭਟੂ ਤਿਵਾੜੀ, 70 ਮਲੀਆ ਡੱਲਾ ਛੀਂਬਾ, 55 ਭਟੂ ਵੇਤਾ 70 ਮਲੂ ਸ਼ਾਹੀ.... 38 ਭਾਊ ਮੋਕਲ 114 ਮਾਹੀਆ .... 52 ਭਾਗੂ ਡੱਲਾ 54 ਮਾਈਆ ਲੰਬ 139 ਭਾਨਾ ਸਨਮੁਖ 140 ਮਾਂਗਾ 33 ਭਾਨਾ ਸੁਹੜ 120 ਮਾਣਕ ਚੰਦ 57 ਭਾਨਾ ਮੱਲਣ, 111 ਮਾਧੋ ਸੋਢੀ 112 ਭਾਨੂ ਚੱਢਾ ........ 75 HTS....... 33 ਭਾਨੂ ਬਹਿਲ 144 ਮੁਕੰਦਾ, .67, 110 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 1zw7iawoqhepo3rewkwnfwxudxufi94 250 75183 237574 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 147 ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਭੁੰਨਾ ਦਾਣਾ ਭੀ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਉਗਵਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਿ ਖੰਡ ਦਾ ਗਲੇਫ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਗਵਤਾ ਅਰ ਭੋਗਣ ਕਰਿ ਭੀ ਰਸੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਮੁਕਤਿ ਕਰਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 147 ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਭੁੰਨਾ ਦਾਣਾ ਭੀ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਉਗਵਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਿ ਖੰਡ ਦਾ ਗਲੇਫ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਗਵਤਾ ਅਰ ਭੋਗਣ ਕਰਿ ਭੀ ਰਸੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਮੁਕਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਗਤਿ ਨਾਲਿ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਰਸੀਲੀ॥੧੨੧॥ ਟੀਕਾ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਸਾਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੇ, ਪਰ ਜੇਹੜੇ ਸਿਖ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਗਿਣੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਕਾ ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਬੁਧਿ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈਸੀ ਸੋ ਹੋਈ ਹੈ। :-ਇਤਿ- Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> bhj0h5sg4kdxs6fcg941wpm4ljyflad 250 75184 237575 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>150 ਜਟੂ ਵੇਤਾ, 70 ਢੇਸੀ ਸੰਗਰ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 90 ਜਮਾਲ ਮੀਆਂ . 126 ਤਖਤੂ ਧੀਰ, 128 ਜਲੇ ਮਸੰਦ... 88 ਤਾਰੂ . ------------ 58 ਜਾਪਾ ਖੁੱਲਰ, 60 ਤਾਰੂ ਡੱਲਾ 54 ਜਾਪੂ. 71 ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ 23 ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖੱਤ੍ਰੀ 36 ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਸੁਹੜ ..........." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>150 ਜਟੂ ਵੇਤਾ, 70 ਢੇਸੀ ਸੰਗਰ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 90 ਜਮਾਲ ਮੀਆਂ . 126 ਤਖਤੂ ਧੀਰ, 128 ਜਲੇ ਮਸੰਦ... 88 ਤਾਰੂ . ------------ 58 ਜਾਪਾ ਖੁੱਲਰ, 60 ਤਾਰੂ ਡੱਲਾ 54 ਜਾਪੂ. 71 ਤਾਰੂ ਪੋਪਟ 23 ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖੱਤ੍ਰੀ 36 ਤ੍ਰਿਲੋਕਾ ਸੁਹੜ ............. 63 ਜਾਮੂ ਧੁੱਟਾ .. 93 ਤਿਲੋਕਾ ਸੇਠ 103 ਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ 39 ਤਿਲੋਕਾ ਪਾਰਕਾ 123 ਜੀਵਾ .... 45 ਤੀਰਥ ....... 110, 114 ਜੀਵੰਦਾ 51 ਤੀਰਥ ਉਪਲ 128 ਜੇਠਾ 59, 78 ਤੀਰਥਾ .. 59 ਜੇਠਾ ਸੇਠੀ, .................... 102. ਤੀਰਥ ਸਭਰਵਾਲ 57 ਜੈੜਾ 121, 122 ਤੀਰਥਾ ਚੱਢਾ ...... 75 ਜੈਤਾ ਸੇਠ.. 143 ਤੀਰਥ ਲਸ਼ਕਰੀ . 132 ਜੈਰਾਮ 30 ਤੁਲਸਾ ਭੱਲਾ 54 45 ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾਂ . 60 ਜੋਧ ਸੰਗਰ ... 90 ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ (ਸੂਲ:) 81 ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ, 53 ਤੁਲਸੀਆ ਬੀਰ... 65 ਜੋਧਾ ਧੁੱਟਾ 93 ਤੁਲਸੀਆ ਭਾਰਦੁਆ. 79 ਜੋਧਾ ਮਸੰਦ 88 ਤੋਤਾ 66 ਬਾਬੂ 69 33T HIUS'......... 123 ਝੰਡਾ ਡੱਲਾ 55 ਦਮੋਦਰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ 81 ਟੋਡਾ ਭਟ 81 ਦਰਗਹ ਭੰਡਾਰੀ ................... 125 ਟੋਡਾ ਮਹਿਤਾ, 66 ਦਰਗਹ ਤੁੱਲੀ, 128 ਡਲਾ 71 ਦਾਸ ਵਧਾਵਣ... 136 ਕਲ ਰਿਹਾਣ 136 ਦੀਪਾ.. 59 ਡਗਰ ਦਾਸ ਤਕਿਆਰ ........... 59 ਢਿੱਲੀ ਮੰਡਲ ........... ਦੀਪਾ ਕਾਮਰਾ ......************* 84 114 ਦੀਪਾ ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ 54 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> dd3y94r8n81ymuz6ba26863mkd9jock 250 75185 237576 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 151 ਦੀਪਾ ਦੇ.... 50 ਨੰਦਾ ਸੁਹੜ... 120 ਦੁਰਗਾ.. 51, 62 ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ................... 30 ਨੰਦਾ ਵਿੱਠੜ ........................ 114 ਨੰਦੂ ਸੂਦਨ ਡੱਲਾ . 54 ਧਰਮ ਦਾਸ ਖੋਟੜਾ, 59 ਪਦਾਰਥ, 58 ਧਰਮਾ 69 ਪਰਸ ਰਾਮ ਵੈਦ ..... 131 ਧਾਰੋ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ 151 ਦੀਪਾ ਦੇ.... 50 ਨੰਦਾ ਸੁਹੜ... 120 ਦੁਰਗਾ.. 51, 62 ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਲੋਧੀ ................... 30 ਨੰਦਾ ਵਿੱਠੜ ........................ 114 ਨੰਦੂ ਸੂਦਨ ਡੱਲਾ . 54 ਧਰਮ ਦਾਸ ਖੋਟੜਾ, 59 ਪਦਾਰਥ, 58 ਧਰਮਾ 69 ਪਰਸ ਰਾਮ ਵੈਦ ..... 131 ਧਾਰੋ ਸੂਰਮਾ (ਸੁਲ:)... 81 ਪਰਤਾਪ ਸੂਰਮਾ ...... 113 ਧਿੰਗੜ ਤਖਾਣ 131 ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ (ਪਰਮਹੰਸ). 47 -------- ਪਿੰਡ ਨਾਈ, 46 ਪਿਆਰਾ 65 ਧੀਰੋ ਉਜੈਨੀ .. 137 ਪਿਰਾਗਾ . 122 ਨਈਆ ਖੁੱਲਰ .. 60 ਪ੍ਰਿਥਾ ਸੋਇਨੀ . 25 ਨਗਉਰੀ ਡੱਲਾ 45 ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਸਹਗਲ ................. 29 ਨੱਥਾ . 114 --------------- ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਜਰਾਂਦੀ 136 ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ 50 ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਭੱਲਾ 54 ਨਵਲਾ 142 ਪੀਰਾਣਾ, 93 ਨਾਊ ਸਹਗਲ 69 ਪੁਨੂੰ 93 ਨਾਉ ਸੇਖੜ ....... 76 ਪੁਰੀਆ ਚੌਧਰੀ 61 ਨਾਨੂ ਕੋਹਲੀ 108 ਪੂਰੇ -------- 57 ਨਾਨੇ 119 ਪੂਰੇ ਡੱਲਾ, 54 ਨਾਨੋ ਓਹਰੀ, 95 ਪੈੜਾ ..... 62 ਨਿਹਾਲਾ, 142 ਪੈੜਾ ਕੋਹਲੀ 124 ਨਿਹਾਲ 104, 127 ਪੋੜਾ ਚੰਡਾਲੀਆ 102 ਨਿਹਾਲੁ ਸੁਨਿਆਰਾ, 110 ਪੈੜਾ ਜਲ 86 ਨਿਹਾਲੂ ਚਢਾ 75, 117 ਪੰਮੂ ਪੁਰੀ 130 ਨਿਹਾਲੂ ਪਰਬਤੀ, 100 ਨਿਹਾਲੂ ਬੀਰ........ 65 ਫਿਰਣਾ ਸੂਦ ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ, 70 45 ਨਿਹਾਲੂ ਭੱਲਾ (ਲ ............81 ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲ 78 ਨਿਵਲਾ, 71, 127 ਨੰਦਾ, 122 ਬਦਲੀ ਸੋਢੀ ................ ਬਨਵਾਲੀ ਵੈਦ.................. 144 131 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> jzulcrrmyojk3kvgl437tpqcfckhh2w 250 75186 237577 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>146 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਢਾਕੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ; ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੀ ! ਤੁਸਾਡਾ ਔਤਾਰੁ ਅਸਾਂ ਜੀਆਂ ਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>146 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਢਾਕੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਛੇਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ; ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ, ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੀ ! ਤੁਸਾਡਾ ਔਤਾਰੁ ਅਸਾਂ ਜੀਆਂ ਦੇ ਉਧਾਰ ਵਾਸਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸਾਡਾ ਜਨਮੁ ਮਰਨੁ ਕੱਟੀਐ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਮੋਹਣ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੂੰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਗ਼ਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਆਪਣਾ ਸੂੰਹਾ ਤਾਂ ਸਭ ਕੋਈ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਤੁਸਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕੀਹ ਪਛਾਤਾ ਹੈ? ਸਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ! ਤੇਰੇ ਸਿਖ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਤੁਸਾਡਾ ਜੀ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਭੀ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰੁ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸਿਖ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾਂ ਨਾ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਨਾਂ ਮੁਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਮਨ ਦਾ ਭੇਦ ਹੈ। ਸੁਧੁ ਮਨੁ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਸੁਧ ਮਨੁ ਸਿਖ ਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਸਬਦ ਹੈ ਤੇ ਸਬਦ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖ ਦਾ ਮਨੁ ਉਜਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਸੋਝੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਲੱਖ ਜੀਵ ਦਾ ਤੇ ਈਸਰ ਦਾ ਸਤਿ ਚਿਤ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ ਪਰ ਵਾਚ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਜੀਵ ਦਾ ਵਾਚ ਅਲਪਗੁ ਹੈ ਤੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਵਾਚ ਸਰਬਗੁ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸੁਧ ਤਾਲ ਵਿਖੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਉੱਜਲ ਭਾਸਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਲੇ ਜਲ ਵਿਖੇ ਮੈਲਾ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਮਾਇਆ ਵਿਖੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਹੈ ਸੋਈ ਈਸ਼੍ਵਰ ਹੈ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ ਵਿਖੇ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬ ਆਇਆ ਹੈ ਸੋਈ ਜੀਵ ਹੈ। ਖਟ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਮਾਇਆ ਕਹੀਤੀ ਹੈ, ਖਟ ਵਿਕਾਰ ਕਰਕੈ ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਕਹੀਤੀ ਹੈ। ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਖਟ ਗੁਣ ਕੌਣ ਹੈਨਿ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ, ਧਰਮੁ ਅਰੁ ਜਸੁ, ਗਿਆਨ ਅਰੁ ਵੈਰਾਗ, ਸ੍ਰਿਆ ਅਰੁ ਸਮਤਾ ਏਹ ਖਟ ਗੁਣ ਹੈਨਿ। ਖੁਧਿਆ ਅਰੁ ਪਿਆਸਾ, ਹਰਖੁ ਅਰੁ ਸੋਗ, ਜਨਮ ਅਰੁ ਮ੍ਰਿਤ ਏਹੁ ਖਟ ਵਿਕਾਰ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਸਰਬ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪੁ ਹੈ, ਐਸੇ ਨਿਰਲੇਪ ਜਾਣਕੈ ਮੁਕਤ ਹੈ। ਤਾਂ ਸਿਖ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ: ਤੁਸਾਂ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਏਹੋ ਨਾਮੁ ਹੀ ਸਭ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੈ, ਮੁਕਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਅਬ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:- ਜੋ ਗਿਆਨ ਕਰਿਕੈ ਗਤਿ ਮੁਕਤਿ ਹੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਭੁਜਾ ਦੇ ਬਲਿ ਕਰਿਕੈ ਭੀ ਨਦੀ ਥੀਂ ਪਾਰ ਉਤਰਦੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਜਹਾਜਾਂ ਕਰਕੇ ਭੀ ਪਾਰ ਉਤਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਭੁਜਾ ਦੇ ਬਲਿ ਕਰ ਕੋਈ ਸਮਰਥੁ ਪਾਰ ਉਤਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਸਭ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਪਾਰ ਹੈ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 5iqfuzs5pd8e10wz01rnm66vthmx9c8 250 75187 237578 2026-09-27T08:17:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "<noinclude></noinclude>148 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਤਤਕਰਾ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਗਰ ਸੈਣ, ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ ........... 54 ਸਾਈਂ ਦਾਸ ਜੜੀਆ 123 ਉਗਰੂ-ਡੱਲਾ 55 ਸਾਈਂ ਦਿੱਤਾ ਝੰਝੀ . 107 ਉਗਵੰਦਾ ਸੇਠ . 101 ਸਾਈਂ ਦਿੱਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude><noinclude></noinclude>148 ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਸਿਖ ਨਾਮਾਵਲੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਤਤਕਰਾ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਗਰ ਸੈਣ, ਡੱਲੇ ਵਾਲਾ ........... 54 ਸਾਈਂ ਦਾਸ ਜੜੀਆ 123 ਉਗਰੂ-ਡੱਲਾ 55 ਸਾਈਂ ਦਿੱਤਾ ਝੰਝੀ . 107 ਉਗਵੰਦਾ ਸੇਠ . 101 ਸਾਈਂ ਦਿੱਤਾ ਵਹੁਰਾ. 81 ਊਦਾ 69 ਸਾਧੂ ਮਹਿਤਾ (ਬੁੱਧੂ) . 107 ਉਮਰਸ਼ਾਹ ਸੰਘਾ . 85 ਸਾਮੀ ਦਾਸ ਵਛੇਰੇ. ...... 114 ਅਜਬ ਸੰਘਾ . 85 ਸੀਹਾਂ 37 ਅਜਾਇਬ ਸੰਘਾ 85 ਸੀਗਾਰੂ . 121 ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ 39 ਸੂਜਾ ਧਾਵਣ 72 ਅਨੰਤਾ .... 127 ਸੁੰਦਰ... 136 ਅਮਰੁ ਡੱਲਾ 55 ਸੁੰਦਰ ਚੱਢਾ, 145 ਆਕਲ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰੀ 81 ਸੁੰਦਰ ਮਾਛੀ _ .... 74 ਆਡਿਤ ਸੁਇਨੀ 104 ਸੂਰੀ ਚੌਧਰੀ 95 ਆਲਮ ਚੰਦ (ਲਾਹੌਰੀ), 88 ਸੈਸਾਰੂ ...... 59 ਆਲਮ ਚੰਦ ਹਾਂਡਾ ................ | 19 ਸੈਸਾਰੂ ਤਲਵਾੜ .......... 119 ਸਹਾਰੀ ਸੋਢੀ (ਤਾਇਆ).. 106 ਸੈਦੋ ਜੱਟ 107 ਸਹਾਰੂ ਡਲਾ, 55 ਸੰਮਣੁ ਸਹਬਾਜਪੁਰੀ 87 ਸਹਾਰੂ ਡਲਾ ਛੀਂਬਾ 55 ਹਮਜ਼ਾ ਜੱਜਾ 95 ਸਕਤ ਮਹਿਤਾ . 117 ਹਰਿਦਾਸ 65 ਸਦ.. 111 ਹਰਿਦਾਸ ਸੁਇਨੀ ........... 133 ਸਭਾਗਾ ਸੇਠ 111 ਹਰਿਵੰਸ਼ ਤਪਾ 118 ਸਮੁੰਦਾ 63 ਹਾੜੀ ਕੋਹਲੀ 108 ਸਾਈਂ.. 104 ਹਾੜੂ ਵਿੱ... 77 ਸਾਈਂ ਦਾਸ .. _ 72 ਹੇਮਾ ਕਪਾਹੀ (ਸੁਲ:) .. 81 Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 655elwnqekkwlk1qxa1vb632gejnedp 2 75188 237588 2026-09-27T09:05:07Z Balwinder changaliwala 2259 "mw.loader.load('//pa.wikisource.org/w/index.php?title=ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Benipal hardarshan/cleanup.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikisource.org/w/index.php?title=User:Inductiveload/cleanup.js&action=raw&ctype=text/javascript');" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 237588 javascript text/javascript mw.loader.load('//pa.wikisource.org/w/index.php?title=ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Benipal hardarshan/cleanup.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//en.wikisource.org/w/index.php?title=User:Inductiveload/cleanup.js&action=raw&ctype=text/javascript'); orqb91ak5n1uh6zpc2owhwgyvf6w7qv