ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 3329 238234 237881 2026-10-01T08:44:57Z Harchand Bhinder 2624 238234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurtej Chauhan" />{{rh|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ |( ੨੫ )|ਪੰਜਾਬੀ ਮੇਲੇ]}}</noinclude>{{Block center|<poem> ਕੇਲ ਹੀ ਆ। ਪਜਾ ਏਸ ਵਕਤ ਜੱਥਾ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਸੋ ਇਹ ਸੀ:- {| |{{center|</br>ਧਾਰਨਾ </br>ਟੇਕ}} |{{brace2|3|r}} |ਅਤਿਉਚ ਅਤਿ ਉਚਾ ਤਾਂ ਦਰਬਾਰਾ ਅਤਊਚਾ </br>ਅਤਊਚਾ ਕਾ ਦਰਬਾਰ ਅੰਤਨਹੀਂ ਕਿਛੁ ਪਾਰਾਵਾਂਰ ਅਤਿ ਉਚਾ। |} ਸੁਹਾਵੀ ਕਵਨ ਸੁਵੇਲਾ। ਜਿਤ ਪ੍ਰਭ ਮੇਲਾ ਅਤਿ ਉਚਾ {{gap}}{{gap}}ਆਦਿ {{gap}}ਓਧਰ ਜੱਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਸੀ ਚੂੰਕਿ ਜੱਥੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਖਾਸ ਅਰ ਅਦੁਤੀ ਸੀ ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖਕੇ <ref>ਭਾ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਸਕੱਤ੍ਰ ਗੁਰਮਤ ੫ਚਾਰਕ ਜੱਥਾ (ਸਲੇਂਮਪੁਰ) ਜੋ ਅੱਜ ਕੱਲ ਵਿਚ ਹੀ ਅਪਨੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਲਟਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਝਬਦੇ ਹੀ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਨ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲਾ ਹੈ ਗੁਰੁ ਕਰੇ ਛੇਤੀ ਹਵੇ</ref>ਸਕੱਤ੍ਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀ ਜਥੇ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਘੰਟੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਏਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਾਓ! ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਚੌਂਕ ਵਿਚਦੇ ਹਲਵਾਈ ਖਾਸ ਕਰ ਅਸਾਡੀਆਂ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। </br> {{gap}}ਇਸ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਜੱਥਾ ਕੁਝ ਚਿਰ ਠਹਿਰਕੇ ਇਥੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਵਕਤ ਜੱਥਾ ਅਪਨੇ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਮਗਨ ਸੀ, ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਬਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ਼ਬਦ ਪਰ ਅਸਰ ਪਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਕਢ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਹੀ ਰਹੇ ਸਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਐਸਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਤੀ ਲਾਭ ਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਚੜ੍ਹਦੇ ਰੁਖ ਵਲੋਂ ਲੰਗਾੜਿਆਂ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਟੋਲਾ ਜਲਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਨਿਕਲਿਆ। ਜਲਸਾ ਓਧਰੋਂ ਔਣ ਵਾਲੀ ਖਲਕਤ ਲਈ ਘੜਕੂ ਦੀ ਹੱਟ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ </poem>}}<noinclude></noinclude> 8ql23smngi6ubl7seq6vu7u3iybf9lu 250 22492 238143 53606 2026-09-30T13:16:33Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੦੮}}</noinclude>ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਆਪਿ॥ ਸਗਲ ਪਦਾਰਥ ਸਿਮਰਨਿ ਜਾ ਕੈ ਆਠ ਪਹਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਜਾਪਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਸੁਆਮੀ ਤੇਰਾ ਜੋ ਪੀਵੈ ਤਿਸ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਨਾਸਹਿ ਆਗੈ ਦਰਗਹ ਹੋਇ ਖਲਾਸ॥੧॥ ਸਰਨਿ ਤੁਮਾਰੀ ਆਇਓ ਕਰਤੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੂਰਨ ਅਬਿਨਾਸ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਧਿਆਵਉ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਤਨਿ ਦਰਸ ਪਿਆਸ॥੨॥੫॥੧੯॥ {{center|ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੩ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਮਨ ਕਹਾ ਲੁਭਾਈਐ ਆਨ ਕਉ॥ ਈਤ ਊਤ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦਾ ਸਹਾਈ ਜੀਅ ਸੰਗਿ ਤੇਰੇ ਕਾਮ ਕਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਨੋਹਰ ਇਹੈ ਅਘਾਵਨ ਪਾਂਨ ਕਉ॥ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਹੈ ਸਾਧ ਸੰਤਨ ਕੀ ਠਾਹਰ ਨੀਕੀ ਧਿਆਨ ਕਉ॥੧॥ ਬਾਣੀ ਮੰਤ੍ਰੁ ਮਹਾ ਪੁਰਖਨ ਕੀ ਮਨਹਿ ਉਤਾਰਨ ਮਾਂਨ ਕਉ॥ ਖੋਜਿ ਲਹਿਓ ਨਾਨਕ ਸੁਖ ਥਾਨਾਂ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਕਉ॥੨॥੧॥੨੦॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਨ ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਗੋਬਿੰਦ ਗਾਇ॥ ਰੋਗ ਸੋਗ ਤੇਰੇ ਮਿਟਹਿ ਸਗਲ ਅਘ ਨਿਮਖ ਹੀਐ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਛੋਡਿ ਸਿਆਨਪ ਬਹੁ ਚਤੁਰਾਈ ਸਾਧੂ ਸਰਣੀ ਜਾਇ ਪਾਇ॥ ਜਉ ਹੋਇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਜਮ ਤੇ ਹੋਵੈ ਧਰਮ ਰਾਇ॥੧॥ ਏਕਸ ਬਿਨੁ ਨਾਹੀ ਕੋ ਦੂਜਾ ਆਨ ਨ ਬੀਓ ਲਵੈ ਲਾਇ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਨਾਨਕ ਕੋ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ ਸਾਇ॥੨॥੨॥੨੧॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਜਨ ਸਗਲ ਉਧਾਰੇ ਸੰਗ ਕੇ॥ ਭਏ ਪੁਨੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਨ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੇ ਦੁਖ ਹਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਾਰਗਿ ਚਲੇ ਤਿਨ੍ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜਿਨ੍ਹ ਸਿਉ ਗੋਸਟਿ ਸੇ ਤਰੇ॥ ਬੂਡਤ ਘੋਰ ਅੰਧ ਕੂਪ ਮਹਿ ਤੇ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਪਾਰਿ ਪਰੇ॥੧॥ ਜਿਨ੍ਹ ਕੇ ਭਾਗ ਬਡੇ ਹੈ ਭਾਈ ਤਿਨ੍ਹ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਮੁਖ ਜੂਰੇ॥ ਤਿਨ੍ਹ ਕੀ ਧੂਰਿ ਬਾਂਛੈ ਨਿਤ ਨਾਨਕੁ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ॥੨॥੩॥੨੨॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਜਨ ਰਾਮ ਰਾਮ ਰਾਮ ਧਿਆਂਏ॥ ਏਕ ਪਲਕ ਸੁਖ ਸਾਧ ਸਮਾਗਮ ਕੋਟਿ ਬੈਕੁੰਠਹ ਪਾਏ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦੁਲਭ ਦੇਹ ਜਪਿ ਹੋਤ ਪੁਨੀਤਾ ਜਮ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਨਿਵਾਰੈ॥ ਮਹਾ ਪਤਿਤ ਕੇ ਪਾਤਿਕ ਉਤਰਹਿ ਹਰਿ ਨਾਮਾ ਉਰਿ ਧਾਰੈ॥੧॥ ਜੋ ਜੋ ਸੁਨੈ ਰਾਮ ਜਸੁ ਨਿਰਮਲ ਤਾ ਕਾ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਨਾਸਾ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪਾਈਐ ਵਡਭਾਗਂੀ ਮਨ ਤਨ ਹੋਇ ਬਿਗਾਸਾ<noinclude></noinclude> lw16tkijowtxi9umrw5nqlkb40p34mu 250 22497 238146 53611 2026-09-30T13:29:34Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੦੯}}</noinclude>॥੨॥੪॥੨੩॥ {{center|ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫ ਦੁਪਦੇ ਘਰੁ ੪ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਮੋਹਨ ਘਰਿ ਆਵਹੁ ਕਰਉ ਜੋਦਰੀਆ॥ ਮਾਨੁ ਕਰਉ ਅਭਿਮਾਨੈ ਬੋਲਉ ਭੂਲ ਚੂਕ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਿਅ ਚਿਰੀਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਿਕਟਿ ਸੁਨਉ ਅਰੁ ਪੇਖਉ ਨਾਹੀ ਭਰਮਿ ਭਰਮਿ ਦੁਖ ਭਰੀਆ॥ ਹੋਇ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਗੁਰ ਲਾਹਿ ਪਾਰਦੋ ਮਿਲਉ ਲਾਲ ਮਨੁ ਹਰੀਆ॥੧॥ ਏਕ ਨਿਮਖ ਜੇ ਬਿਸਰੈ ਸੁਆਮੀ ਜਾਨਉ ਕੋਟਿ ਦਿਨਸ ਲਖ ਬਰੀਆ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਕੀ ਭੀਰ ਜਉ ਪਾਈ ਤਉ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਮਿਰੀਆ॥੨॥੧॥੨੪॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਕਿਆ ਸੋਚਉ ਸੋਚ ਬਿਸਾਰੀ॥ ਕਰਣਾ ਸਾ ਸੋਈ ਕਰਿ ਰਹਿਆ ਦੇਹਿ ਨਾਉ ਬਲਿਹਾਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਚਹੁ ਦਿਸ ਫੂਲਿ ਰਹੀ ਬਿਖਿਆ ਬਿਖੁ ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰੁ ਮੂਖਿ ਗਰੁੜਾਰੀ॥ ਹਾਥ ਦੇਇ ਰਾਖਿਓ ਕਰਿ ਅਪੁਨਾ ਜਿਉ ਜਲ ਕਮਲਾ ਅਲਿਪਾਰੀ॥੧॥ ਹਉ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ ਮੈ ਕਿਆ ਹੋਸਾ ਸਭ ਤੁਮ ਹੀ ਕਲ ਧਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਭਾਗਿ ਪਰਿਓ ਹਰਿ ਪਾਛੈ ਰਾਖੁ ਸੰਤ ਸਦਕਾਰੀ॥੨॥੨॥੨੫॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਮੋਹਿ ਸਰਬ ਉਪਾਵ ਬਿਰਕਾਰੇ॥ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਏਕਸੁ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗਾਤੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦੇਖੇ ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਬਹੁ ਰੰਗਾ ਅਨ ਨਾਹੀ ਤੁਮ ਭਾਂਤੇ॥ ਦੇਂਹਿ ਅਧਾਰੁ ਸਰਬ ਕਉ ਠਾਕੁਰ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਸੁਖਦਾਤੇ॥੧॥ ਭ੍ਰਮਤੌ ਭ੍ਰਮਤੌ ਹਾਰਿ ਜਉ ਪਰਿਓ ਤਉ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਚਰਨ ਪਰਾਤੇ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮੈ ਸਰਬ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਇਹ ਸੂਖਿ ਬਿਹਾਨੀ ਰਾਤੇ॥੨॥੩॥੨੬॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਮੋਹਿ ਲਬਧਿਓ ਹੈ ਹਰਿ ਟੇਕਾ॥ ਗੁਰ ਦਇਆਲ ਭਏ ਸੁਖਦਾਈ ਅੰਧੁਲੈ ਮਾਣਿਕੁ ਦੇਖਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਾਟੇ ਅਗਿਆਨ ਤਿਮਰ ਨਿਰਮਲੀਆ ਬੁਧਿ ਬਿਗਾਸ ਬਿਬੇਕਾ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਤਰੰਗ ਫੇਨੁ ਜਲ ਹੋਈ ਹੈ ਸੇਵਕ ਠਾਕੁਰ ਭਏ ਏਕਾ॥੧॥ ਜਹ ਤੇ ਉਠਿਓ ਤਹ ਹੀ ਆਇਓ ਸਭ ਹੀ ਏਕੈ ਏਕਾ॥ ਨਾਨਕ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਆਇਓ ਸ੍ਰਬ ਠਾਈ ਪ੍ਰਣਪਤੀ ਹਰਿ ਸਮਕਾ॥੨॥੪॥੨੭॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਏਕੈ ਹੀ ਪ੍ਰਿਅ ਮਾਂਗੈ॥ ਪੇਖਿ ਆਇਓ ਸਰਬ ਥਾਨ ਦੇਸ ਪ੍ਰਿਅ ਰੋਮ ਨ ਸਮਸਰਿ ਲਾਗੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੈ ਨੀਰੇ ਅਨਿਕ ਭੋਜਨ ਬਹੁ ਬਿੰਜਨ ਤਿਨ ਸਿਉ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ ਕਰੈ ਰੁਚਾਂਗੈ॥ ਹਰਿ ਰਸੁ ਚਾਹੈ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰਿਅ ਮੁਖਿ ਟੇਰੈ ਜਿਉ ਅਲਿ ਕਮਲਾ ਲੋਭਾਂਗੈ<noinclude></noinclude> mbnamz2iqw3lv4yrlm6pkm6o8v4emfh 250 22502 238148 53617 2026-09-30T13:42:56Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੧੦}}</noinclude>॥੧॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਮਨਮੋਹਨ ਲਾਲਨ ਸੁਖਦਾਈ ਸਰਬਾਂਗੈ॥ ਗੁਰਿ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਪਾਹਿ ਪਠਾਇਓ ਮਿਲਹੁ ਸਖਾ ਗਲਿ ਲਾਗੈ॥੨॥੫॥੨੮॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਮੋਰੋ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਾਂ॥ ਸਾਧ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦਇਆਲ ਭਏ ਹੈ ਇਹੁ ਛੇਦਿਓ ਦੁਸਟੁ ਬਿਗਾਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੁਮ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੁਮਹਿ ਸਿਆਨੇ ਤੁਮ ਹੀ ਸੁਘੜ ਸੁਜਾਨਾ॥ ਸਗਲ ਜੋਗ ਅਰੁ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਇਕ ਨਿਮਖ ਨ ਕੀਮਤਿ ਜਾਨਾਂ॥੧॥ ਤੁਮ ਹੀ ਨਾਇਕ ਤੁਮ੍ਹਹਿ ਛਤ੍ਰਪਤਿ ਤੁਮ ਪੂਰਿ ਰਹੇ ਭਗਵਾਨਾ॥ ਪਾਵਉ ਦਾਨੁ ਸੰਤ ਸੇਵਾ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਸਦ ਕੁਰਬਾਨਾਂ॥੨॥੬॥੨੯॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਚੀਤਿ ਆਏ ਪ੍ਰਿਅ ਰੰਗਾ॥ ਬਿਸਰਿਓ ਧੰਧੁ ਬੰਧੁ ਮਾਇਆ ਕੋ ਰਜਨਿ ਸਬਾਈ ਜੰਗਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਰਿ ਸੇਵਉ ਹਰਿ ਰਿਦੈ ਬਸਾਵਉ ਹਰਿ ਪਾਇਆ ਸਤਸੰਗਾ॥ ਐਸੋ ਮਿਲਿਓ ਮਨੋਹਰੁ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਸੁਖ ਪਾਏ ਮੁਖ ਮੰਗਾ॥੧॥ ਪ੍ਰਿਉ ਅਪਨਾ ਗੁਰਿ ਬਸਿ ਕਰਿ ਦੀਨਾ ਭੋਗਉ ਭੋਗ ਨਿਸੰਗਾ॥ ਨਿਰਭਉ ਭਏ ਨਾਨਕ ਭਉ ਮਿਟਿਆ ਹਰਿ ਪਾਇਓ ਪਾਠੰਗਾ॥੨॥੭॥੩੦॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕੇ ਦਰਸਨ ਕਉ ਕੁਰਬਾਨੀ॥ ਬਚਨ ਨਾਦ ਮੇਰੇ ਸ੍ਰਵਨਹੁ ਪੂਰੇ ਦੇਹਾ ਪ੍ਰਿਅ ਅੰਕਿ ਸਮਾਨੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਛੂਟਰਿ ਤੇ ਗੁਰਿ ਕੀਈ ਸੋਹਾਗਨਿ ਹਰਿ ਪਾਇਓ ਸੁਘੜ ਸੁਜਾਨੀ॥ ਜਿਹ ਘਰ ਮਹਿ ਬੈਸਨੁ ਨਹੀ ਪਾਵਤ ਸੋ ਥਾਨੁ ਮਿਲਿਓ ਬਾਸਾਨੀ॥੧॥ ਉਨ੍ਹ ਕੈ ਬਸਿ ਆਇਓ ਭਗਤਿ ਬਛਲੁ ਜਿਨਿ ਰਾਖੀ ਆਨ ਸੰਤਾਨੀ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸੰਗਿ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਸਭ ਚੂਕੀ ਕਾਣਿ ਲੋੁਕਾਨੀ॥੨॥੮॥੩੧॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਮੇਰੋ ਪੰਚਾ ਤੇ ਸੰਗੁ ਤੂਟਾ॥ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਿ ਭਏ ਮਨਿ ਆਨਦ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਛੂਟਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਿਖਮ ਥਾਨ ਬਹੁਤ ਬਹੁ ਧਰੀਆ ਅਨਿਕ ਰਾਖ ਸੂਰੂਟਾ॥ ਬਿਖਮ ਗਾਰ੍ਹ ਕਰੁ ਪਹੁਚੈ ਨਾਹੀ ਸੰਤ ਸਾਨਥ ਭਏ ਲੂਟਾ॥੧॥ ਬਹੁਤੁ ਖਜਾਨੇ ਮੇਰੈ ਪਾਲੈ ਪਰਿਆ ਅਮੋਲ ਲਾਲ ਆਖੂਟਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ਤਉ ਮਨ ਮਹਿ ਹਰਿ ਰਸੁ ਘੂਟਾ॥੨॥੯॥੩੨॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਬ ਮੇਰੋ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਮਨੁ ਲੀਨਾ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਦਾਨੁ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਦੀਆ ਉਰਝਾਇਓ ਜਿਉ ਜਲ ਮੀਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮਦ ਮਤਸਰ ਇਹ ਅਰਪਿ ਸਗਲ ਦਾਨੁ ਕੀਨਾ॥ ਮੰਤ੍ਰ ਦ੍ਰਿੜਾਇ ਹਰਿ ਅਉਖਧੁ ਗੁਰਿ ਦੀਓ ਤਉ ਮਿਲਿਓ ਸਗਲ ਪ੍ਰਬੀਨਾ॥੧॥ ਗ੍ਰਿਹੁ ਤੇਰਾ ਤੂ<noinclude></noinclude> f2xhuno401g0qte2nnag1072a4fymlw 250 42420 238175 164623 2026-10-01T02:35:16Z Kaur.gurmel 192 238175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਧਾਰੀਆਂ ਉੱਪਰ ਇਹ ਰੱਬੀ ਸਬਜ਼ੇ ਡਲਕ ਰਹੇ ਹਨ। <big>'''ਬਰਚ'''</big> ਦੇ ਬੂਟੇ, ਸਫੈਦੇ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪਦਮ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਆਪਣੇ ਗੋਂਦ ਭਰੇ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਪੱਤੇ ਖੋਲ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਸੰਗਤਰੇ ਤੇ ਨਿੰਬੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰਨੇ ਦਾ ਸ਼ਗੂਫ਼ਾ ਸੋਹਣਾ ਝੁਰਮਟ ਪਾ ਰਹਿਆ ਸੀ। ਕਾਂ, ਚਿੜੀਆਂ ਤੇ ਕਬੂਤਰ ਬਸੰਤ-ਰਿਤੂ ਦੀ ਉਮਾਹੂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਧੁੱਪ ਦੀ ਨਿੱਘ ਨਾਲ ਜੀ ਪਈਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਅਲਾਪ ਛੇੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ: ਬੂਟੇ , ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ ਤੇ ਬੱਚੇ। ਪਰ ਮਨੁਖ-ਪੱਕੀ ਉਮਰ ਦੇ ਮਰਦ ਤੇ ਤੀਮੀਆਂ ਆਪਣੀ ਖੋਆਂ ਵਿੱਚ ਗਲਤਾਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਸੰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਈ, ਉਹ ਉਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਦੇਣ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਖੋਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰੂਪ ਕਰਤੂਤਾਂ ਇਸ ਸੁਭਾਗਯ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ ਛੱਡੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਭਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਬਸੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਰੱਬੀ ਮਿਹਰ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੀ ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਵਿਸਮਾਦ ਤੇ ਸਿਫਤ ਭਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਈਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰੱਬ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਸ ਰਹੀ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗ ਰਹਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰੱਬੀ ਮਿਹਰ ਸਭ ਚਰ ਅਚਰ ਨੂੰ ਖ਼ਸ਼ੀ, ਚਾ, ਉਮਾਹ, ਬਰਕਤ ਦੇਣ ਲਈ ਆਈ ਹੈ-ਇਹ ਰੱਬੀ ਸੁਹਣਪ ਜਿਹੜੀ ਦਿਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰ, ਰਾਗ ਤੇ ਰੂਹ ਦੀ ਠੰਢ ਵਲ ਮੋੜਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਬਸ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਦਬੀਰਾਂ ਤੇ ਫਰੇਬ ਬਸ ਸੁਝਦੇ ਸਨ।<noinclude>{{left|੨}}</noinclude> jrz0jj0rhdmv53cjin9oyju1j57qwj9 250 42421 238213 164631 2026-10-01T05:38:55Z Kaur.gurmel 192 238213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{gap}}ਇਉਂ ਇਸ ਗਵਰਨਮਿੰਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਉੱਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਝ ਰਹੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਬਰਕਤ ਕੇਹੀ ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਹੈ ਤੇ ਕੇਹੀ ਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਬਰਕਤ ਹੈ ਜਿਦੇ ਖਿੜੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਅੱਜ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਜੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸੱਕਦਾ। ਪਰ ਨਹੀਂ, ਓਥੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਸ ਇਕ ਨੋਟਿਸ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਲ ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੋਟਿਸ ਉੱਪਰ ਦਫ਼ਤਰੀ ਨੰਬਰ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੁਲੀਆ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਕਮ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ੨੮ ਅਪ੍ਰੈਲ ੯ ਵਜੇ ਤਿੰਨ ਦੋਸੀ ਜੋ ਉਸ ਵਕਤ ਜੇਲ ਦੀ ਹਵਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਨ-ਇਕ ਮਰਦ ਤੇ ਦੋ ਤੀਮੀਆਂ - (ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਜੋ ਮੁਖੀ ਦੋਸੀ ਸੀ, ਵੱਖਰੀ ਗਾਰਦ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਈ ਜਾਵੇ) ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਿਨ ੨੮ ਅਪ੍ਰੈਲ ਸਵੇਰੇ ੮ ਵਜੇ ਵੱਡਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਦਰੋਗਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਜਨਾਨੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਘੁੱਪ, ਸੜੇ, ਗੰਦੇ, <big>'''ਕੌਰੀਡੋਰ'''</big> ਵੱਲ ਗਇਆ। ਉਹਦੇ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਤੁਰਤ ਹੀ ਕੁੰਡਲਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਕ ਤੀਮੀ, <big>'''ਕੌਰੀਡੋਰ'''</big> ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇ ਇਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਥੀਂ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੜੀ ਦੁਖੀ ਹੈ। ਉਸ ਇਕ <big>'''ਜੈਕਟ'''</big> ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਹਦੀਆਂ ਕਫਾਂ ਉੱਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਕਮਰ ਦੇ ਦਵਾਲੇ ਇਕ ਨੀਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲੀ ਪੇਟੀ ਬੱਧੀ ਹੋਈ ਸੀ।{{nop}}<noinclude>{{right|੩}}</noinclude> 4rhf8qxbrkxqp5unfsblslv0mivza0n 250 42422 238215 164632 2026-10-01T05:42:43Z Kaur.gurmel 192 238215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{gap}}ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਰੇ ਜੰਦਰੇ ਨੂੰ ਖੜਕਾਉਂਦਿਆਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਛੱਤੇ ਬਰਾਮਦੇ (ਕੌਰੀਡੋਰ) ਥੀਂ ਵੀ ਵਧ ਬਦਬੂ ਦਾ ਹੁੱਲਾ ਆਇਆ, ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ <big>'''"ਮਸਲੋਵਾ'''</big> ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ", ਤੇ ਦਰਵਾਜਾ ਫਿਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਇਸ ਜੇਲ੍ਹਖਾਨੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਦੀ ਚਲਦੀ ਸਮੀਰ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਨ ਪਾਣ ਵਾਲਾ ਬਸੰਤ ਦੀ ਹਵਾ ਦਾ ਝੋਕਾ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਖੇਤਾਂ ਥੀਂ ਅੰਦਰ ਲਿਆ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਖਾਨੇ ਦੀ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦੀ ਹਵਾ <big>'''ਟਾਈਫਾਈਡ'''</big> ਦੇ ਜਿਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਟੱਟੀਆਂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਤੇ ਤਰਕਾਹਣ ਅਤੇ ਕੋਲਤਾਰ ਦੀ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਸੜੀ ਪਈ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜੋ ਵੀ ਨਵਾਂ ਬੰਦਾ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਆਪ ਮੁਹਾਰਾ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦਾ ਰੂਹ ਨਿੰਮਝੂਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਦੀ ਤੀਮੀ ਵਾਰਡ ਕੁਲੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਬਦਬੂ ਅਸਹ ਜਾਤੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਗੰਦੀ ਹਵਾ ਦੀ ਕੀੜੀ ਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਈ ਸੀ ਤੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਚੱਕਰ ਜੇਹਾ ਆਇਆ ਤੇ ਗਸ਼ ਜੇਹੀ ਆਉਂਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਈ। {{gap}}ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਬਾਤ ਦੇ ਰੌਲੇ ਤੇ ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਰਸ਼ ਉੱਪਰ ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਹੱਟ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}"ਹੁਣ ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਕਰੋ!" ਜੇਲਰ ਨੇ ਲਲਕਾਰ ਦਿੱਤੀ,<noinclude>{{left|੪}}</noinclude> 6gagfabwz49milnbvvgxrsqx4g5cgme 250 42437 238216 164633 2026-10-01T05:49:18Z Kaur.gurmel 192 238216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਤੇ ਬਸ ਇਕ ਅੱਧੇ ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਕ ਛੋਟੇ ਕੱਦ ਦੀ ਭਰਵੀਂ ਤੇ ਉਭਰੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਜਵਾਨ ਤੀਮੀ ਦਰਵਾਜਿਓਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈ ਤੇ ਜੇਲਰ ਕੋਲ ਜਾ ਖਲੋਤੀ। ਇਕ ਸਫੈਦ <big>'''ਜੈਕਟ'''</big> ਤੇ <big>'''ਪੈਟੀਕੋਟ'''</big> ਉੱਪਰ ਉਸ ਭੂਰਾ ਜੇਹਾ <big>'''ਓਵਰਕੋਟ'''</big> ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਤੀ ਜੁਰਾਬਾਂ ਤੇ ਕੈਦਖਾਨੇ ਵਾਲੀ ਜੁੱਤੀ, ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਉਸ ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਰੁਮਾਲ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਓਸ ਰੁਮਾਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਦੇ ਕਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੰਵਰੀ ਪੱਟੀ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਖਾਣ ਲਈ ਹੀ ਸ਼ਾਯਦ ਹੁਣੇ ਉਸ ਸੰਵਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਜਨਾਨੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖਾਸ ਉਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੱਗੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਬੱਗਾਪਨ ਲੰਮੀ ਕੈਦ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਬੱਗੇਪਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਲੂਆਂ ਦੇ ਉਹ ਅੰਗੂਰ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਤਹਿ ਖਾਨੇ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਆਲੂਆਂ ਤੋਂ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੀਮੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਹੱਥ ਤੇ ਉਹਦੀ ਪੂਰੀ ਨੰਗੀ ਗਰਦਨ ਜਿਹੜੀ ਉਹਦੇ <big>'''ਓਵਰਕੋਟ'''</big> ਦੇ <big>'''ਕਾਲਰ'''</big> ਵਿੱਚ ਦੀ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੱਸ ਇੱਕੋ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ। ਉਹਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਸ਼ੋਖ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੇ ਮਲੂਮਾ ਜੇਹਾ ਭੈਂਗ ਕਿਸੀ ਵੇਲੇ ਆਣ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਮੁਰਦਾ ਪਿਲੱਤਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਲੂਣਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਯਾ ਚਲਦੀ ਸੀ ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਦਾਮਤ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਉੱਚੀ ਉਠਦੀ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਕੱਢ ਕੇ ਚਲਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਜਰਾਕੂ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟਕੇ<noinclude>{{right|੫}}</noinclude> c5rf77do37yweurlv3fw9b5lr3ia11v 250 42438 238224 164634 2026-10-01T06:24:42Z Kaur.gurmel 192 238224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude><big>'''ਕੌਰੀਡੋਰ'''</big> ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਸੀ ਤੇ ਜੇਲਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਲ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਇਉਂ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ ਬੱਸ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ ਤਾਲਾ ਲਾਣ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਜਦ ਇਕ ਝੁਰੜੀਆਂ ਪਈ ਪਰ ਜਬਰਦਸਤ ਜੇਹੀ ਦਿਸਦੀ ਬੁੱਢੀ ਜਨਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿੱਟਾ ਸਿਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਤੇ <big>'''ਮਸਲੋਵਾ'''</big>, ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਹੀ ਲੱਗੀ ਸੀ ਕਿ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਜਨਾਨੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅੰਦਰ ਵਾਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਤੀਮੀ ਦੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਤੇ <big>'''ਮਸਲੋਵਾ'''</big> ਵੀ ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਦੀ ਝੀਤ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਹੱਸ ਪਈ। ਬੁੱਢੀ ਜਨਾਨੀ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉਸ ਝੀਤ ਵਿੱਚ ਦੀ ਦਬਾ ਕੇ ਇਕ ਕਰਖਤ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ:- {{gap}}"ਦੇਖੀਂ, ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੂੰ ਬਸ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਹੀ ਜਾਵੀਂ ਤੇ ਉਸ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਥੀਂ ਪਰਤੀ ਨਾਹ। ਤੇ ਬੇਫਾਇਦਾ ਗੱਲਾਂ ਨ ਕਰੀਂ। ਉੱਨਾਂ ਹੀ ਉੱਤਰ ਦੇਈਂ ਜਿੰਨਾਂ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, ਵਾਧੂ ਗੱਲ ਕਦੀ ਨ ਕਰੀਂ।" {{gap}}"ਭਾਈ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਥੀਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਧ ਹੋਣਾ ਬੁਰੀ ਤਾਂ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਜੋ ਫੈਸਲਾ ਹੈ ਛੇਤੀ ਹੋਵੇ। ਆਹ ਸਿਆਪਾ ਮੁੱਕੇ"। {{gap}}"ਫੈਸਲਾ ਇਕ ਪਾਸੇ ਯਾ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ" ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਕਹਿਆ, ਪਰ ਉਹਦਾ ਸੁਰ ਇਕ ਐਸੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਉੱਚਾ<noinclude>{{left|੬}}</noinclude> ltlqwzditv8jaoqqz5g35456mkoe26x 250 42467 238225 164636 2026-10-01T07:59:57Z Kaur.gurmel 192 238225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਕੈਦੀ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਅੱਖ ਮਾਰੀ ਤੇ ਫਿਰ ਕੈਦੀ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜੇ ਥੀਂ ਲੰਘ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਖਾਨੇ ਦੇ ਅਹਾਤੇ ਥੀਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਓਹ ਖਹੁਰੀ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦੇ ਗਏ। {{gap}}ਕੋਚਵਾਨ, ਤਾਜਰ ਲੋਕ, ਬਵਰਚੀ, ਮਜੂਰ ਤੇ ਗਵਰਨਮਿੰਟ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਬੂ ਲੋਕ ਖਲੋ ਖਲੋ ਬੜੀ ਗੌਹ ਨਾਲ ਕੈਦੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸੋਚਦੇ ਸਨ- "ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਹਨ ਬਦਚਲਨੀ ਦੇ। ਬਦਚਲਨੀ ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ"-ਬਚੇ ਓਹ ਚੋਰ ਹੈ ਸਮਝ ਕੇ ਡਰ ਗਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੈਦੀ ਵੱਲ ਵੇਂਹਦੇ ਸਨ ਪਰ ਨਾਲੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖਿਆਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਾਲ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ ਓਹ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਸ ਪਾਸੋਂ ਬਚਾ ਲੈਣਗੇ ਤੇ ਇਹ ਖਿਆਲ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਜਟ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਕੋਇਲੇ ਦਾ ਪਿੱਠੂ ਹੁਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਕੇ ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਕੇ ਟੁਰੀ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਕੈਦੀ ਕੋਲ ਆ ਗਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਪਰ <big>'''ਸਲੀਬ'''</big> ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਕੇ ਓਸ ਕੈਦੀ ਤੀਮੀਂ ਨੂੰ ਇਕ ਧੇਲਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆ ਗਈ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਚਨ ਪਪੋਲਿਆ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ ਕਿ ਸਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਓਸ ਵਲ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, <big>'''ਮਸਲੋਵਾ'''</big> ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੋੜੇ ਦੇ ਹੀ ਇਕ ਟੇਢੀ ਨਜ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਤੱਕਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜੋ ਓਸ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਉਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਓਸ ਵਲ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਓਹਦੇ<noinclude>{{left|੮}}</noinclude> totubu426k8r69aseqz65ul7gzi1oj2 250 46874 238137 235783 2026-09-30T12:06:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਖਾਨ: |ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਦਿਲ ਬੈਠੀ ਜਾਂਦਾ। ਤੂੰ ਕੁਝ ਸੋਚ, ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਕੰਮ ਐ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਠੀਕ ਐ ਫੇਰ, ਤੂੰ ਜਾਹ ਏਧਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੇ ਮੈਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗੇੜਾ ਮਾਰ ਕੇ ਆਉਂਨਾ। ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਤਾਂ ਨਿਕਲੂ!}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਓ ਪਰ ਲਾਲਾ, ਇਹ... ਪੂਰਬ ਹੈ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ?}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਓਏ ਖੂਹ ਦੇ ਡੱਡੂਆ..., ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵੀ ਨੀ ਪਤਾ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਹੋਊ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਘਰੋਂ ਹੱਟੀ ਤੇ ਹੱਟੀਓਂ ਘਰ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ ਕਿਥੋਂ ਆ ਗਏ ਵਿੱਚ?}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਪਤਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਭੂਗੋਲ ਵਾਲਾ ਮਾਸਟਰ ਯਾਦ ਐ...?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਓਹ ਗੰਜਾ ਜਿਹਾ। ਓ ਕਿਥੋਂ ਆ ਗਿਆ ਏਥੇ। (ਆਸ ਨਾਲ) ਇੱਥੇ ਈ ਐ...}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਸੁਣ ਤਾਂ ਸਹੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਭਈ ਪੂਰਬ ਲੱਭਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ... ਇੰਜ..., ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਓ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ..., ਤੇ ਬਸ ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਜੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਜੋ ਹੋਏਗਾ ਉਹੀ ਪੂਰਬ। (ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ) ਸਮਝ ਗਿਆ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਿਆਪਾ, ਹੁਣ ਏਹ ਉੱਤਰ ਕਿੱਧਰ ਐ?}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਉੱਤਰ..., ਇਹ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ ਨੀ ਉਹਨੇ। (ਖਿੱਝਕੇ) ਤੂੰ ਆਪ ਵੀ ਤਾਂ ਕੁਝ...।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਤੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਸ, ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਾ ਖਾਹ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਭੁੱਖ ਵੀ ਲੱਗ ਗਈ। ਦੁਪਹਿਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਦਾਣਾ 'ਨੀ ਗਿਆ ਅੰਦਰ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਓਏ ਲਾਲਾ, ਸੌਖਾ ਕਿਉਂ ਨੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ? ਤੂੰ ਜਾਹ ਸੱਜੇ ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਨਾ ਖੱਬੇ। ਹੈਂ, ਤੇ ਫੇਰ ਇੱਥੇ ਈ ਮਿਲਦੇ ਆਂ, ਮੁੜ ਕੇ, ਠੀਕ ਐ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਓਏ ਤੇਰਾ ਤੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵੀ ਹੈਗਾ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਐਂ ਈ ਲੱਗਦੈ ਭਈ ਸੋਚਣਾ ਬੱਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਈ ਆਉਂਦਾ।}}<noinclude>{{center|71}}</noinclude> 9qv4gq7opf4j974oo74gpemwf6aln24 250 51010 238138 172965 2026-09-30T12:21:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :|ਓ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਊਂ ਈ ਸਮਝੀ ਗਿਆ। (ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript||(ਸੰਗੀਤ)}} {{Playscript||(ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ! )}} {{Playscript|ਖਾਨ :|ਹਾਏ ਓ ਰੱਬਾ, ਜਿਧਰ ਦੇਖੋ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪਈ ਉੱਡਦੀ... ਤੇ ਢਿੱਡ ’ਚ ਚੂਹੇ ਟਪੂਸੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਆ। (ਮੂੰਹ ’ਚ ਪਾਣੀ) ਸਹੇ, ਤਿੱਤਰ, ਬਟੇਰ, ਕੁੱਕੜ, ਏਨੇ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ’ਨੀ ਦੇਖੇ। ਉਹ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ। ਓ ਰੱਬਾ ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ 'ਚ ਕੀ ਇੱਕ ਵੀ ਨੀ। (ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਬਾਂਗ) ਏਹਦੇ ਤੇ ਮਾਰਦਾਂ ਟਰਾਈ, ਗੱਲ ਈ ਬਣ ਜਾਊ, ਸ਼ੇਹ-ਸ਼ੇਹ-ਸ਼ੇਹ ... (ਡਿਗਦਾ ਹੈ, ਕੁੱਕੜ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਸਾਲਾ ਜਾਂਗਲੀ,(ਹਾਏ-ਹਾਏ ਕਰਦਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।) ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਐ ਹਜ਼ਾਰਿਆ, ਨਹੀਂ ਐਂ ਸਾਲੇ ਕੁੱਕੜਾਂ ਦੀ ਮਜਾਲ ਸੀ ਭਲਾ” ਮਜ਼ਾਕ ਉੜਾ ਜਾਣ ਤੇਰਾ। (ਹਾਏ- ਹਾਏ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ।) ਰੱਬ ਵੀ ਕਿਹੜਾ ਭੁੱਖਿਆਂ ਦੀ ਸੁਣਦੈ। ਚੱਲ ਏਥੋਂ।}} {{Playscript||(ਸੰਗੀਤ) }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :|ਐਤਕੀਂ ਨੀ ਛੱਡਦਾ, ਆਹ ਲੈ। ਹੈਤ ਤੇਰੀ ਦੀ, ਫੇਰ ਨੀ ਲੱਗਿਆ, ਐਤਕੀਂ ਦੇਖ ਫੇਰ, ਕਿੱਥੇ ਐ..., ਏ-ਏ...ਇਹ ਲੈ ਫੇ... (ਰੋੜਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਖਾਨ :|ਓ ਮਾਰਤਾ ਉਏ, ਸਿਰ ਪਾੜਤਾ ਕੰਜਰ ਨੇ....। }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :|ਓ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਦੈਂ ਏਥੇ... ? }} {{Playscript|ਖਾਨ :|ਮੇਰਾ ਈ ਸਿਰ ਲੱਭਾ ਤੈਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਕਰਾੜਾ। }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :|ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੇਬ ਤੋੜਦਾ ਪਿਆ ਸੀ ਤੂੰ ਈ...। }} {{Playscript|ਖਾਨ :|ਸੇਬ... ਕਿੱਥੇ ਐ? }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :| ਉੱਪਰ ਦੇਖ, ਕਿਵੇਂ ਲੱਦਿਆ ਪਿਆ।}} {{Playscript|ਖਾਨ :|ਹਾਂ; ਪਰ ਇਹ ਐਂ ਪੁੱਠੇ ਕਿਉਂ ਲਟਕੇ ਆ? }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ :|(ਹੈਰਾਨੀ) ਇਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾਂ ਐਨੀ ਦੇਰ ਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਦਰਖ਼ਤ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਇਹ ! }}<noinclude>{{center|72}}</noinclude> snk6idl2kik1hocyr4ih9vnffaxo3qd 250 51011 238139 235788 2026-09-30T12:28:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਖਾਨ: |(ਬੌਂਦਲ ਕੇ) ਕੌਣ?}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਆ ਸੇਬ, ਹੋਰ ਕੌਣ।}} {{Playscript||(ਝਾੜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਹੱਸਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਹੱਸ ਲੈ ਭਾਈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ ਹੱਸ ਲੈ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਕੌਣ ਹੱਸਿਆ?}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਨਾ ਤੂੰ ਐਂ ਦੱਸ। ਤੂੰ ਦੇਖੇ ਕਦੇ ਇਹ ਸੰਤਰੇ..., ਉਹ ਚੀਕੂ, ਸਾਲੇ ਦੰਦੀਆਂ ਚਿੜਾਉਂਦੇ! (ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਹੱਸਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਫੇਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਫੇਰ ਹੱਸਿਆ?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਚੀਕ 'ਨੀ ਨਿਕਲਦੀ, ਹੱਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ...।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਫੇਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਐ ਏਥੇ?}} {{Playscript|ਕਿਸਾਨ: |(ਦੱਬੀ ਅਵਾਜ਼ 'ਚ।) ਓ ਤੇਰੀ ਦੀ, ਇਹ ਭੂਤਣਾ ਤਾਂ ਇੱਧਰ ਨੂੰ ਈ ਆਉਂਦਾ। (ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼।)}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਇਹ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ... (ਕੁੱਕੜ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਕਿੱਥੇ ਐ?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਓ ਮਰ ਗਿਆ ਓਏ..., ਮਰਵਾ ਤਾ ਸਾਲੇ ਕੁੱਕੜ ਨੇ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਤੇਰਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਹਿੱਲ ਗਿਆ, ਕੁੱਕੜ ਹੱਸਦੇ ਐ ਭਲਾ?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਕੀ ਪਤਾ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤਾਈਂ ਭੁੰਨੇ ਈ ਦੇਖੇ ਸੀ, ਦਸਤਰਖਾਨ 'ਤੇ ਸਜੇ... ਤਸ਼ਤਰੀਆਂ 'ਚ। ਤੇ ਏਥੇ ਸਾਬਤ-ਸਬੂਤ ਉੱਡੇ ਫਿਰਦੇ... ਜਿਉਂਦੇ...।}} {{Playscript|ਕਿਸਾਨ:|(ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ।) ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਜੇ 'ਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਤਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਈ ਭੁੰਨਕੇ ਖਾ ਜਾਣੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਕੌਣ ਬੋਲਿਆ? ਕੌਣ ਐ?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਕੁੱਕੜ ਹੋਣੈ, ਪਤੀਲੀ 'ਚੋਂ ਉੱਡਿਆ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਕਿਉਂ ਲੂਣ ਭੁਕਦਾ ਈਂ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਆਂਦਰਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਕੁਝ ਲੱਭਾ ਤੈਨੂੰ?}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਆਹੋ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਖਾਣ ਨੂੰ ਐ।}}<noinclude>{{center|73}}</noinclude> p1eksxk1bxclnqjz0fahcv9z8l626so 250 51012 238140 172903 2026-09-30T12:37:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਖਾਨ:|ਖਾ ਲੈ, ਅਖ਼ਬਾਰ ਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|(ਰੋਣਹਾਕਾ) ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੈ..., ਸੰਗ ਨੀ ਆਉਂਦੀ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਤੂੰ ਈ ਕੀਤੀ। ਨਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਾਹਨੂੰ ਆਉਂਦਾ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|(ਹੂੰਗਦਾ।) ਤੁਰਿਆ ਵੀ ਨੀ ਜਾਂਦਾ ਹੁਣ... }} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਐਵੇਂ ਗਿੱਟੇ ਸੁਜਾ ਲਏ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਬਹਿ ਜਾਹ... ਏਥੇ ਈ। }} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਲਾਲਾ ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖ... ਓਧਰ...। }} {{Playscript|ਕਿਸਾਨ :|ਮਾਰੇ ਗਏ, ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਮਦੂਤਾਂ ਨੇ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਆਖ਼ਰੀ ਵਕਤ ਆ ਗਿਆ ਮੇਰਾ ਤਾਂ, ਦੇਖੀਂ ਦੇਹ ਨਾ ਰੁਲੇ ਮੇਰੀ, ਸੰਸਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਦੇਈਂ ਬਾਈ ਬਣਕੇ ।}} {{Playscript|ਖਾਨ: |ਓ ਲਾਲਾ; ਝੀਲ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: |ਚੰਗਾ, ਅਸਥੀਆਂ ਏਥੇ ਈ ਪਾ ਦੇਈਂ। }} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਮੱਛੀਆਂ ਦੇਖ... ਕਰਾੜਾ, ਨੀਲੀਆਂ... ਹਰੀਆਂ...ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ। ਓ ਕਰਾੜਾ..., ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਈ ਦੌੜੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ। ਮੁੰਹ `ਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਮੇਰੇ ਤਾਂ। ਫੜੀਏ? }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਨਾ ਭਰਾਵਾ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਤੈਰਨਾ ਵੀ ਨੀ ਆਉਂਦਾ। ਹੋਰ ਪੈਰ ਤਿਲਕ ਗਿਆ ਕਿਤੇ...। }} {{Playscript|ਖਾਨ: |ਬੈਠਿਆਂ ਤਾਂ ਨੀ ਮੂੰਹ `ਚ ਪਾ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਨੇ। }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: |ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ। }} {{Playscript|ਖਾਨ: |ਕੁਝ ਤਾਂ ਕਰਨਾ ਈ ਪਊ...! }} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਨਾਂਹ ਕਰ ਨਾ ਫੇਰ।}} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਲਿਆ ਪਰਸ ਕੱਢ ਫਟਾਫਟ।}} {{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:|ਉਹ ਕੀ ਕਰਨੈਂ? }} {{Playscript|ਖਾਨ:|ਓ ਫੜਾ ਤਾਂ ਸਹੀ, ਦੇਖੀਏ ਸ਼ਾਇਦ... ਨੋਟ ਦੇਖ ਕੇ ਈ ਆ ਜਾਣ।}}<noinclude>{{center|74}}</noinclude> 0kqea8wxcjxlysulz2nuobugp70olb8 250 65468 238163 188343 2026-09-30T23:48:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ), {| {{ts|wa|ma}} | width=1% |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | width=3% rowspan=2| {{brace2|3|r}} |} {{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੀਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ, {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੇਵੇ {{gap|8em}}ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ; {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ ਕੈਪਟਨ ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |}<noinclude></noinclude> luoz0inrw24u993urqoccec7gsycizc 238164 238163 2026-09-30T23:50:54Z Harchand Bhinder 2624 238164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| {{ts|wa|ma}} | width=1% |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | width=3% rowspan=2| {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੀਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ, {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੇਵੇ {{gap|8em}}ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ; {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ ਕੈਪਟਨ ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |}<noinclude></noinclude> 75fj8vx95lnznekcb1ii1nkf4tt5f8w 238165 238164 2026-09-30T23:54:35Z Harchand Bhinder 2624 238165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੀਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ, {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੇਵੇ {{gap|8em}}ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ; {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ ਕੈਪਟਨ ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |} {{ts|wa|ma}}<noinclude></noinclude> g98zre1hxkni5a3zbojj1ld08t45tx0 238166 238165 2026-09-30T23:55:24Z Harchand Bhinder 2624 238166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੀਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ, {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੇਵੇ {{gap|8em}}ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ; {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ ਕੈਪਟਨ ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ,<noinclude></noinclude> 8yg8aezbqyrijsffo3ko1zae9ry96e8 238169 238166 2026-10-01T00:28:38Z Harchand Bhinder 2624 238169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ}} ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੀਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, {{smaller|ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ,}} {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੇਵੇ {{gap|8em}}{{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ;}} {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} {{smaller|ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}}</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ ਕੈਪਟਨ ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |}<noinclude></noinclude> k7e05cv2ca7p7hs7fkzvlbkpqnoxfvk 238226 238169 2026-10-01T08:04:30Z Kaur.gurmel 192 238226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ}} ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੰਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, {{smaller|ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ,}} {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੈਵੇ {{gap|8em}}{{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ;}} {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} {{smaller|ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}}</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ {{smaller|ਕੈਪਟਨ}} ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ {{smaller|ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}}}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |}<noinclude></noinclude> svksk3pigxpiky85x8hxc4hdla7edsp 238231 238226 2026-10-01T08:14:10Z Charan Gill 36 /* ਤਸਦੀਕ */ 238231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Charan Gill" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ}} ਮਸਲੋਵਾ, ਕਾਤਰੀਨਾ ਮਿਖਯਾਲੋਵਾ (ਕਾਤੂਸ਼ਾ, ਲੂਬੋਵ, ਲੁਬਕਾ),</poem>}} {| |ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਬਿਪਤਿਸਮੇਂ ਦੀ ਧਰਮ ਮਾਂ}}</br>ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, ਸੋਫੀਆ ਦੀ ਭੈਣ | {{brace2|3|r}} |} {{center|{{gap|1em}}{{smaller|ਨਿਖਲੀਉਧਵ ਦੀਆਂ}}<br>{{gap|2em}}{{x-smaller|ਫੁਫੀਆਂ}} }} ਨਿਖਲੀਉਧਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ}} ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਈਵਾਨਿਚ (ਮਿਤਿਆ, ਮਿਤੰਕਾ), ਅਗਰੈਫੈਨਾ ਪੈਤਰੋਵਨਾ, {{smaller|ਨਿਖਲੀਊਧਵ ਦੀ ਨੌਕਰਾਠੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲ ਰਖਣ ਉਪਰ,}} {| |{{center|ਮਾਈਕਲ ਪੈਤਰੋਵਿਚ</br>ਮੈਥੀਊ ਨਿਕੀਤਿਚ}} |{{brace2|3|r}} |ਜੱਜ; |} ਬਰੈਵੇ {{gap|8em}}{{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ;}} {| |{{left|ਬਕਲਾਸ਼ੋਵ, ਪੀਟਰ {{gap|4em}} {{smaller|ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}}</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਪੀਟਰ ਜਿਰਾਸੀਮੋਵਿਚ</br>ਨਿਕੀਫੋਰੋਵ</br>ਈਵਾਨੋਵ, ਈਵਾਨ ਸੈਮੀਨਿਚ</br>ਡਾਂਚਿਨਕੋ {{smaller|ਕੈਪਟਨ}} ਊਰੀ ਦਮਿਤਰਿਚ</br>ਕੁਲੇਸ਼ੋਵ, ਗਰੈਗੋਰੀ ਬੈਫੀਮਿਚ {{smaller|ਇਕ ਸੌਦਾਗਰ}}}} |{{brace2|10|r}} |ਜੂਰੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, |}<noinclude></noinclude> e9cfsv63joz45aecg2b1xxh0bfrkv7z 252 70926 238160 238096 2026-09-30T14:55:54Z Harchand Bhinder 2624 238160 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q138786443 |Title=ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year=2020 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to2="ਟਾਈਟਲ" 3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="ਸਮਰਪਣ" 5="1" 54="50" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer={{rh||{{{pagenum}}}}} |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} gv6c01mervp7bqb4oc6pumy4c1evi9b 238161 238160 2026-09-30T14:58:14Z Harchand Bhinder 2624 238161 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q138786443 |Title=ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Shingara Singh |Address= |Year=2020 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to2="ਟਾਈਟਲ" 3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="ਸਮਰਪਣ" 5="1" 54="50" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer={{rh||{{{pagenum}}}}} |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} p530rplajppqyfni8jqh1ry9h4nwaas 238162 238161 2026-09-30T15:32:01Z Harchand Bhinder 2624 238162 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q138786443 |Title=ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ |Language=pa |Volume= |Author=ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ |Address= |Year=2020 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to2="ਟਾਈਟਲ" 3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="ਸਮਰਪਣ" 5="1" 54="50" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer={{rh||{{{pagenum}}}}} |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} 0938ip2tjn59klen1a8b9dd56e9nvc5 250 71439 238157 220716 2026-09-30T14:20:56Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{larger|'''ਨੁਕਸਾਨ:'''}} {{gap}}ਖੱਟੇ ਅੰਬ ਖੂਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਗਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ, ਪੇਟ ਗੈਸ, ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੱਕੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਜਿਆਦਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਟੱਟੀਆਂ, ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਮਰੋੜ, ਫੋੜੇ-ਫਿਨਸੀਆਂ, ਗੈਸ ਵਿਚ ਵਾਧਾ, ਭਾਰੀ ਪਨ, ਢਿੱਡ ਦਰਦ ਆਦਿ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਲੀ ਢਿੱਲ ਅੰਬ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਅਗੁਣਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਪੱਕੇ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਨਾਲ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਆਦਾ ਅੰਬ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਸ 'ਤੇ ਅਦਰਕ, ਲੂਣ ਆਦਿ ਲਗਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 20 |bSize = 450 |cWidth = 344 |cHeight =422 |oTop = 185 |oLeft = 57 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 20}}</noinclude> 25fhkfwrjadorzciqj0heg9o6p8akg4 250 71530 238156 238005 2026-09-30T14:11:59Z Kaur.gurmel 192 238156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਪਿੱਪਲ'''}}}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ; {{gap}}ਇਸ ਨੂੰ ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਰਖਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ 108 ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਰੋਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਮਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 50 ਤੋਂ 80 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਤਿਲਕਵੇਂ, ਚੌੜੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਰ ਜਿਹੇ, ਸਿਰੇ ਲੰਬੇ, ਤਿੱਖੇ, ਪੂਛ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਠੰਡਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਫਲ ਬੇਰ ਵਰਗੇ ਜਦਕਿ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਲਾਹ, ਚਪੜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਿੱਪਲ, ਅਸ਼ਵਤੱਥ। ਹਿੰਦੀ-ਪੀਪਲ। ਮਰਾਠੀ-ਪੀਪਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪੀਪਲੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਅਸ਼ਵਤਥ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸੇਕੈਂਡ ਫਿਗ (Sacred Fig)। ਲੈਟਿਨ- ਫਾਇਕਸ ਰਿਕਤਿਜਿਓਸਾ (Ficus Riligiosa) ਗੁਣ: {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਗੁਰ, ਰੱਖਿਅਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜ਼ਖ਼ਮ, ਹਿਸਟੇਰੀਆ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬਾਂਝਪਨ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਖੰਘ, ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫਟਣ, ਉਦਰ ਸ਼ੂਲ, ਦਮਾ, ਛੋਸ਼, ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਿਣਾ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ, ਬਾਜ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਜੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਾਤੂ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ, ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਜਾਕ ਵਿਚ<noinclude></noinclude> hjp3ch63ek0g3s570z8bg3j7rj8886x 238158 238156 2026-09-30T14:30:46Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਪਿੱਪਲ'''}}}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 106 |bSize = 450 |cWidth = 249 |cHeight = 144 |oTop = 41 |oLeft = 108 |Location = center |Description = }} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਇਸ ਨੂੰ ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਰਖਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ 108 ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਰੋਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਮਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 50 ਤੋਂ 80 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਤਿਲਕਵੇਂ, ਚੌੜੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਰ ਜਿਹੇ, ਸਿਰੇ ਲੰਬੇ, ਤਿੱਖੇ, ਪੂਛ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਠੰਡਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਫਲ ਬੇਰ ਵਰਗੇ ਜਦਕਿ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਲਾਹ, ਚਪੜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਿੱਪਲ, ਅਸ਼ਵਤੱਥ। ਹਿੰਦੀ-ਪੀਪਲ। ਮਰਾਠੀ-ਪੀਪਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪੀਪਲੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਅਸ਼ਵਤਥ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸੇਕੈਂਡ ਫਿਗ (Sacred Fig)। ਲੈਟਿਨ- ਫਾਇਕਸ ਰਿਕਤਿਜਿਓਸਾ (Ficus Riligiosa) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਗੁਰ, ਰੱਖਿਅਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜ਼ਖ਼ਮ, ਹਿਸਟੇਰੀਆ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬਾਂਝਪਨ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਖੰਘ, ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫਟਣ, ਉਦਰ ਸ਼ੂਲ, ਦਮਾ, ਛੋਸ਼, ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਿਣਾ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ, ਬਾਜ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਜੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਾਤੂ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ, ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਜਾਕ ਵਿਚ<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 106}}</noinclude> nx624aa3i84aqbc10zfiowh64ngiuak 238159 238158 2026-09-30T14:31:38Z Kaur.gurmel 192 238159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਪਿੱਪਲ'''}}}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 106 |bSize = 450 |cWidth = 249 |cHeight = 144 |oTop = 41 |oLeft = 108 |Location = center |Description = }} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਇਸ ਨੂੰ ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਰਖਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ 108 ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਰੋਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਮਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੀ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 50 ਤੋਂ 80 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਤਿਲਕਵੇਂ, ਚੌੜੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਰ ਜਿਹੇ, ਸਿਰੇ ਲੰਬੇ, ਤਿੱਖੇ, ਪੂਛ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਠੰਡਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਫਲ ਬੇਰ ਵਰਗੇ ਜਦਕਿ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਤੋਂ ਲਾਹ, ਚਪੜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਿੱਪਲ, ਅਸ਼ਵਤੱਥ। ਹਿੰਦੀ-ਪੀਪਲ। ਮਰਾਠੀ-ਪੀਪਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪੀਪਲੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਅਸ਼ਵਤਥ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸੇਕੈਂਡ ਫਿਗ (Sacred Fig)। ਲੈਟਿਨ- ਫਾਇਕਸ ਰਿਕਤਿਜਿਓਸਾ (Ficus Riligiosa) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਗੁਰ, ਰੱਖਿਅਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਜ਼ਖ਼ਮ, ਹਿਸਟੇਰੀਆ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬਾਂਝਪਨ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਖੰਘ, ਹੱਥ-ਪੈਰ ਫਟਣ, ਉਦਰ ਸ਼ੂਲ, ਦਮਾ, ਛੋਸ਼, ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਿਣਾ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਘਟਾਉਣ, ਬਾਜ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਠੰਡੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਜੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਚੂਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਮ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਾਤੂ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਜਲਨ, ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਜ, ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਜਾਕ ਵਿਚ<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 106}}</noinclude> 0568dsv7ok17v745ha5z9tvl8znuf8o 250 71531 238173 238006 2026-10-01T01:49:28Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਛਿੱਲ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਛਿੱਲ ਵਿਚ ਟੈਨਿਨ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਰਬੜ, ਮੋਮ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਫਲਾਂ ਵਿਚ ਐਲਬਯੂਮਿਨਾਇਡ੍ਰਸ 7.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ 34.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਭਸਮ 8.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਰੰਜਕਤਲ 7.5 ਪ੍ਰਤੀਤਿ, ਸਿਲਕਾ 1.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਫਾਸਫੋਰਸ 0.69 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap}}00 {{gap}}ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਬੀਮਾਰੀ, ਅਰੂਚਿ, ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਪੇਚਿਸ਼, ਬਵਾਸੀਰ, ਆਮਾਤਿਸਾਰ, ਸਾਇਟਿਕਾ, ਹਿਚਕੀ, ਜੁਕਾਮ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਿੱਪਲੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। '''ਨੁਕਸਾਨ:''' {{gap}}ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। {{gap}}00<noinclude></noinclude> hib6jp646gxoc5l4nxvj1d6zo76sv44 250 71770 238150 216319 2026-09-30T13:50:03Z Tamanpreet Kaur 606 238150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 209 |cHeight = 147 |oTop = 65 |oLeft = 123 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ 10<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> 6pm7pbu52ygb8mf7bxfddna41b80h6z 238151 238150 2026-09-30T13:52:12Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 209 |cHeight = 130 |oTop = 65 |oLeft = 123 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> jlgphb902b2pxejn6tpgcweaxi34edc 238152 238151 2026-09-30T13:54:52Z Tamanpreet Kaur 606 238152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 216 |cHeight = 135 |oTop = 92 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> 65wng969q2pdlzuqbuqi01p1ke5j87p 238153 238152 2026-09-30T13:55:16Z Tamanpreet Kaur 606 238153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 216 |cHeight = 135 |oTop = 92 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> 835t3bhh4ppsvuzjzpko7pno07wsskb 238154 238153 2026-09-30T13:55:56Z Tamanpreet Kaur 606 238154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 216 |cHeight = 135 |oTop = 92 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> 4kyp0vngeepb89se9kn8dr53bgm7j8n 250 71774 238155 216323 2026-09-30T13:56:57Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 18 |bSize = 450 |cWidth = 216 |cHeight = 288 |oTop = 35 |oLeft = 120 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||14}}</noinclude> cjgbaoy21mqya5hua7tztbu5hoj9zdy 250 71777 238206 216327 2026-10-01T04:50:55Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਰਫੂ ਚੱਕਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਚਲਿੱਤਰ ਨਹੀਂ? {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 21 |bSize = 450 |cWidth = 156 |cHeight = 221 |oTop = 84 |oLeft = 138 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||17}}</noinclude> fpesrqfyrndzbtk1t589gy538pkisfr 250 72785 238144 220737 2026-09-30T13:28:26Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦਿਸੇ ਅਤੇ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਸਾਂਢ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਊ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹਾਂ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਜੱਗਾ ਨਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਜੱਟ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਚਾਰ ਕੁ ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਧੰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, "ਧੰਨ ਕੁਰ ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਐਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਨੂੰਹ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੈਰ ਧੋ ਧੋ ਪੀਵਾਂ।" ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੂੰਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਪਰ ਢੇਹਾ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੀ, ਚਲਿੱਤਰ ਖੇਡਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਜੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾਜ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਲੋਕ ਸੁਲਾਹ-ਸਫਾਈ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਝਗੜਾ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਲੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀ ਕਿ "ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ! ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਹੈ।" ਖੈਰ! ਅੱਗ ਤਾਂ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੇਸ ਰਫਾ-ਦਫਾ<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> ipgj37m19j4kpsvijj7tei67o2dv2rc 238145 238144 2026-09-30T13:29:01Z Tamanpreet Kaur 606 238145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦਿਸੇ ਅਤੇ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਸਾਂਢ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਊ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹਾਂ। {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਜੱਗਾ ਨਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਜੱਟ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਚਾਰ ਕੁ ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਧੰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, "ਧੰਨ ਕੁਰ ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਐਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਨੂੰਹ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੈਰ ਧੋ ਧੋ ਪੀਵਾਂ।" ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੂੰਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਪਰ ਢੇਹਾ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੀ, ਚਲਿੱਤਰ ਖੇਡਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਜੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾਜ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਲੋਕ ਸੁਲਾਹ-ਸਫਾਈ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਝਗੜਾ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਲੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀ ਕਿ "ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ! ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਹੈ।" ਖੈਰ! ਅੱਗ ਤਾਂ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੇਸ ਰਫਾ-ਦਫਾ<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> s6ounzwdtc52v4qf5pbzre7y20svy1m 250 72786 238147 220738 2026-09-30T13:39:09Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਹੋਇਆ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸਿਊਂਕ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਮਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਧੰਨ ਕੁਰ ਮਨ ਅੰਦਰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ "ਜੱਗਿਆ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜਾ ਹੁੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੱਬ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਗੱਲ ਨ੍ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।” {{gap}}ਅੱਜ ਰਾਤੀਂ 8:30 ਕੁ ਵਜੇ ਕਿਸੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਸਪੀਡ ਤੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਦਾ ਥੀਸਿਜ ਟਾਈਪ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਕੀ ਕਰਾਂ ਸਰ? ਬੱਚਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਘਰਵਾਲੀ ਲੜ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਬੱਚਾ ਸਾਂਭਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ।" ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਇਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਮਸਾਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਨੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਜ ਕੇ ਸਾਊ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਤਨੀ ਦਾ 7-8 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> 0vc19qoqtg9hmngqwntn6lrxdcmw31f 250 72787 238208 220739 2026-10-01T05:19:06Z Tamanpreet Kaur 606 238208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਜਾਣਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲੜ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ "ਪਿੰਡੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਆ।" ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੜਖੜਾਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਹੀ ਬੈਠਾ, "ਸਰ! ਕੀ ਕਰੀਏ? ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ।" ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਘੁਣ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਗਿਆ? {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਬਾਪ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਤਾਂ ਲਓ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਕੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਨੇ। {{gap}}ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: {{left|ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ}} {{right|ਅਖੌਤੀ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ}} {{left|ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ}} {{right|ਦਿੱਤੇ ਜਵਾਬ}}<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> hnf2inrh13b5f79ekbyed3ty7t7qnor 238209 238208 2026-10-01T05:20:33Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਜਾਣਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲੜ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ "ਪਿੰਡੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਆ।" ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੜਖੜਾਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਹੀ ਬੈਠਾ, "ਸਰ! ਕੀ ਕਰੀਏ? ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ।" ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਘੁਣ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਗਿਆ? {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਬਾਪ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਤਾਂ ਲਓ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਕੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਨੇ। {{gap}}ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: {{left|ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ</br> ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ}} {{right|ਅਖੌਤੀ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ</br> ਦਿੱਤੇ ਜਵਾਬ}}<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> sarfrkqwliv9263wvjkq1n6f1znyp7t 250 72790 238149 221253 2026-09-30T13:48:13Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖਕੇ ਇਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਜਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਖਤ ਤੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪਿਆ ਕਰੇਗਾ। {{gap}}ਉਕਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਕ ਦੋਸਤ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 52 ਸਾਲ ਹੈ, ਨੇ ਆਪ-ਬੀਤੀ ਸੁਣਾਈ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਦੋਸਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 26-27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਪਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਇਕੋ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬੜੀ ਦੇਰ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅਗਲੇ ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 2-3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਕਾਫੀ ਨਾਂਹ-ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੜਕੀ ਆਉਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 9 ਕੁ ਵਜੇ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਤੇ ਉਤਰ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਟੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ ਇਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਨਿੱਜਤਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਲੜਕੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕਾ ਬਹੁਤ ਡਰਪੋਕ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ ਪਾਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਘੰਟਾ ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਬੈਠਣ ਉਪਰੰਤ ਦੋਵੇਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।<noinclude>{{rh||34}}</noinclude> 41l4lqa4rt5h7vncjhajq13icv78cec 250 73253 238172 223607 2026-10-01T01:06:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>“ਫਿਰ ਆਇਆ {{larger|ਪੀਟਰ}} ਤੇ ਪੁਛਣ ਲਗਾ: ਹੇ ਰੱਬ ਜੀ ! ਕਿੰਨੀ ਵੈਰੀ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰੇ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਉੱਨੇ ਵਾਰੀ ਮਾਫ ਕਰਾਂ ? ਤੇ {{larger|ਈਸਾ}} ਨੇ ਉੱਤ੍ਰ ਦਿਤਾ: ‘ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾਂ ਹਾਂ—ਸਤ ਵੇਰੀ ਤਕ ਨਹੀਂ, ਸੱਤਰ ਜ਼ਰਬੇ ਸੱਤ ਵੇਰੀ ਤਕ।’” {{right|-ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੧੭, ੨੧-੨੨}} “ਤੇ ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਕਖ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹੀ ਗੌਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਪੇਈ ਸ਼ਤੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ?” {{right|ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੩}} “ਜਿਸ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚੂੰ ਕਦੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਇਸ ਜਨਾਨੀ ਉਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ ।” {{right|ਯੋਹੱਨਾ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੭}} “ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਰ ਇਕ ਜਦ ਪੂਰਨ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋ ਨਿਬੜੇਗਾ।” {{right|ਲੂਕਸ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੬, ੮੦}}<noinclude></noinclude> rm23x39l8wejlrvo5upc7tzv0lz05ux 238174 238172 2026-10-01T02:25:44Z Kaur.gurmel 192 238174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>“ਫਿਰ ਆਇਆ {{x-larger|'''ਪੀਟਰ'''}} ਤੇ ਪੁਛਣ ਲਗਾ: ਹੇ ਰੱਬ ਜੀ ! ਕਿੰਨੀ ਵੈਰੀ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰੇ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਉੱਨੇ ਵਾਰੀ ਮਾਫ ਕਰਾਂ ? ਤੇ {{larger|ਈਸਾ}} ਨੇ ਉੱਤ੍ਰ ਦਿਤਾ: ‘ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾਂ ਹਾਂ—ਸਤ ਵੇਰੀ ਤਕ ਨਹੀਂ, ਸੱਤਰ ਜ਼ਰਬੇ ਸੱਤ ਵੇਰੀ ਤਕ।’” {{right|-ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੧੭, ੨੧-੨੨}} “ਤੇ ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਕਖ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹੀ ਗੌਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਪੇਈ ਸ਼ਤੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ?” {{right|ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੩}} “ਜਿਸ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚੂੰ ਕਦੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਇਸ ਜਨਾਨੀ ਉਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ ।” {{right|ਯੋਹੱਨਾ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੭}} “ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਰ ਇਕ ਜਦ ਪੂਰਨ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋ ਨਿਬੜੇਗਾ।” {{right|ਲੂਕਸ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੬, ੮੦}}<noinclude></noinclude> ajd9karn9joo9q7nv57cqatm4h50f27 238233 238174 2026-10-01T08:22:19Z Charan Gill 36 /* ਤਸਦੀਕ */ 238233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Charan Gill" /></noinclude>“ਫਿਰ ਆਇਆ {{x-larger|'''ਪੀਟਰ'''}} ਤੇ ਪੁਛਣ ਲਗਾ: ਹੇ ਰੱਬ ਜੀ ! ਕਿੰਨੀ ਵੈਰੀ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਿਆਈ ਕਰੇ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਉੱਨੇ ਵਾਰੀ ਮਾਫ ਕਰਾਂ ? ਤੇ {{larger|ਈਸਾ}} ਨੇ ਉੱਤ੍ਰ ਦਿਤਾ: ‘ਮੈਂ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾਂ ਹਾਂ—ਸਤ ਵੇਰੀ ਤਕ ਨਹੀਂ, ਸੱਤਰ ਜ਼ਰਬੇ ਸੱਤ ਵੇਰੀ ਤਕ।’” {{right|-ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੧੭, ੨੧-੨੨}} “ਤੇ ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਕਖ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹੀ ਗੌਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਪਰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਪੇਈ ਸ਼ਤੀਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?” {{right|ਮਤੀ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੩}} “ਜਿਸ ਤੁਸਾਂ ਵਿਚੂੰ ਕਦੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਇਸ ਜਨਾਨੀ ਉਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ ।” {{right|ਯੋਹੱਨਾ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੭, ੭}} “ਸਿਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਉਪਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਰ ਇਕ ਜਦ ਪੂਰਨ ਪਦਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋ ਨਿਬੜੇਗਾ।” {{right|ਲੂਕਸ ਦੀ ਅੰਜੀਲ ੬, ੮੦}}<noinclude></noinclude> 48v0hi72kqno5eeh3aq63t2jqp6yi32 250 73254 238240 223608 2026-10-01T09:43:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{left|<poem>ਸ਼ੁਸਤੋਵਾ, ਲਿਡਿਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਰਿਹਾ ਹੋਈ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ,}} ਜ਼ਖਾਰੋਵ, {{smaller|ਲਿਡਿਯਾ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ,}} ਤੋਪੋਰੋਵ, {{smaller|ਪਾਕ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਡਾ;}} ਰੋਗੋਜ਼ਿਨਸ਼ਕਾਯਾ, ਨਾਤਾਲੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ (ਨਾਤੂਸ਼ਾ), ਨਿਖਲੀਊਧਵ {{smaller|ਦੀ ਭੈਣ.}} ਰੋਗੋਜ਼ਿਨਸਕੀ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਖਾਵੰਦ,}} ਫੈਦੋਰੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਗੁਣੀ ਕੈਦੀ,}} ਔਖੌਤੀਨ, {{smaller|ਇਕ ਹਸਮੁਖ ਕੈਦੀ,}} ਬਿਰੂਕੋਵ, ਤਾਰਾਸ,ਥੀਓਡੋਸੀਆ {{smaller|ਦਾ ਖਾਵੰਦ,}} ਓਸਤੋਨ, {{smaller|ਇਕ ਨੀਤਗਯ,}} ਮਾਵਰਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ,}} {| |{{center|</br>ਸੀਮੋਨਸਨ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ,</br>ਕ੍ਰਿਲਤਸੇਵ, ਐਨਾਤੋਲ}} |{{brace2|3|r}} |ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ, |} ਬੂਜੋਵਕਿਨ, {{smaller|ਇਕ ਕਾਨਵਿਕਟ(ਸਜ਼ਾਯਾਫਤਾ ਕੈਦੀ),}} ਅਕਸੂਤਕਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਲੜਕੀ;}} ਫੈਦਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਅੰਧੀ ਕੈਦੀ}} ਬੈਰਨੋਵ, {{smaller|ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਨਵਾਏ ਅਫਸਰ ਦਾ ਅਰਦਲੀ,}} ਦੇਵਕਿਨ, ਮਾਕਾਰ ਇਕ {{smaller|ਕਿਸਾਨ ਕਾਂਨਵਿਕਟ;}} {| |{{center|</br>ਰਾਂਤਸੈਵਾ, ਏਮਿਲੀ</br>ਗਰਾਬੈਤਸ,}} |{{brace2|3|r}} | ਤੀਮੀਆਂ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ, |} ਨੋਵੋਦਵੋਰੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ.}} ਕੋਨਦ੍ਰਾਵ ਮਾਰਕੋਲ,{{smaller|ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ,}} ਨਾਬਾਤੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ, ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ।}} </poem>}}<noinclude></noinclude> 6vc74fgi35ejfc171hhb69zvvegxktv 250 73255 238235 223609 2026-10-01T08:45:56Z Charan Gill 36 238235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ |ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {|ਲਾਸਕਾ |ਫੇਦਕਾ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {|ਬੇ, |ਨਿਕੀਤਿਨ, |ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude> ngri1swwlz5y5inzwk0binfrecj0irc 238236 238235 2026-10-01T09:04:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ |ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {|ਲਾਸਕਾ |ਫੇਦਕਾ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {|ਬੇ, |ਨਿਕੀਤਿਨ, |ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude> 9ewlwtaq8fnxa5rsb3abxn4yg0qz8tq 238237 238236 2026-10-01T09:11:54Z Charan Gill 36 /* ਤਸਦੀਕ */ 238237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Charan Gill" /></noinclude><noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ |ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {|ਲਾਸਕਾ |ਫੇਦਕਾ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {|ਬੇ, |ਨਿਕੀਤਿਨ, |ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude><noinclude></noinclude> 5h3hfmlo89wwrt9ni2x4v2c1ej1gbkb 238238 238237 2026-10-01T09:13:00Z Charan Gill 36 [[Special:Contributions/Charan Gill|Charan Gill]] ([[User talk:Charan Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238237|238237]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ 238238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" /></noinclude><poem>{|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ |ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {|ਲਾਸਕਾ |ਫੇਦਕਾ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {|ਬੇ, |ਨਿਕੀਤਿਨ, |ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude> hezc2zy9utyi7cuxbyrw84u51b51i7s 238239 238238 2026-10-01T09:26:49Z Harchand Bhinder 2624 238239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Charan Gill" /></noinclude><poem> {| |{{center|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ</br>ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {| |{{center|</br>ਲਾਸਕਾ</br> ਫੈਦਕਾ}} |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {| |{{center|</br>ਬੇ,</br>ਨਿਕੀਤਿਨ, </br>ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ}} |{{brace2|4|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude> gczxz5uz8qk4sirqljpqnk70ay6zmx1 238241 238239 2026-10-01T11:36:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> {| |{{center|ਤਿਲਯਾਏਵਸਕਯਾ, ਮੈਡਮ</br>ਚੈਰਨੌਵ |{{brace2|3|r}} |{{smaller|ਮੈਸਲੇਨੀਕੋਵ ਦੇ ਘਰ ਮੁਲਾਕਾਤੀ;}} |} ਫਿਨਾਸ਼ਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਵਾਸੀਲੀ ਕਾਰਲਿਸ਼, {{smaller|ਇਕ ਜਰਮਨ ਮੁਨੀਮ}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਹਾਰੀਨਾ, {{smaller|ਕਾਬੂਸ਼ਾ ਦੀ ਫੁਫੀ;}} {| |{{center|</br>ਲਾਸਕਾ</br> ਫੈਦਕਾ}} |{{brace2|3|r}} |{{smaller|{{smaller|ਕਿਸਾਨ ਮੁੰਡੇ}}; |} ਅਨੀਸਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ}} ਚਾਰਸਕਾਯਾ, ਕਾਊਂਟੈਸ, ਕੈਥੇਰੀਨ ਈਵਾਨੋਵਨਾ, {{gap|6em}}ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਮਾਸੀ}}; ਚਾਰਸਕੀ, ਕਾਊਂਟ ਈਵਾਨ ਮਿਖਯਾਲਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ}} {{gap|3em}}{{smaller|ਖਾਵੰਦ, ਇਕ ਹੋ ਚੁਕਾ ਵਜ਼ੀਰ;}} ਮੈਰੀਐਤ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}} ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ {{smaller|ਦੀ ਵੋਹਟੀ}}, ਚੈਰਵਿਯਾਨਸਕੀ, {{smaller|ਜਰਨੈਲ}}, ਵੁਲਫ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਾਸੀਲਿਚ, {{smaller|ਇਕ ਰਾਜਸੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ}} {{gap|8em}}{{smaller|ਮੈਂਬਰ,}} ਕੀਸੇਵੈਤਰ, {{smaller|ਇਕ ਪਾਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ}}; ਵੋਰੋਬੋਵ, ਬੈਰਨ, {{smaller|ਇਕ ਰਸੂਖ ਵਾਲਾ ਅਫਸਰ}}; ਕਰੀਗਸਮੂਥ, {{smaller|ਜਰਨਲ}}, ਬੈਰਨ {{smaller|ਜਰਮਨ ਨਸਲ ਦਾ ਪੈਤਰੋ-}} {{gap|4em}}ਤਾਵਲੋਵ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦਾ ਗਵਰਨਰ, {| |{{center|</br>ਬੇ,</br>ਨਿਕੀਤਿਨ, </br>ਸਕੋਵੋਰੋਡਨੀਕੋਵ}} |{{brace2|4|r}} |{{smaller|ਸੈਨੇਟਰ}}, |} ਸੈਲੇਨਿਨ, {{smaller|ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ,}} ਬੋਗਾਤੀਰੈਵ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਨਸ਼ਾਹ}} ਜ਼ਾਰ {{smaller|ਦਾ ਏ. ਡੀ. ਸੀ.}}, </poem><noinclude></noinclude> 3kxmg74589h7bc5i0p42e98pbdl11iu 250 73256 238170 223612 2026-10-01T00:49:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਫਿਲਪ, {{smaller|ਕੋਰਚਾਗਿਨਾਂ ਦਾ ਪਿਛੇ ਖਲੋਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਦਾ,}} ਕਿਤਾਈਵਾ, ਕੈਰੋਲੀਨ ਐਲਬਰਟੋਵਨਾ, {{smaller|ਇਕ ਕੰਜਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਚਲਾਣ ਵਾਲੀ;}} ਕੋਰਨੇ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ}} {| |{{center|</br>ਹੋਰੋਸ਼ਾਵਕਾ </br>ਕੋਰਾਬਲੇਵਾ</br>ਬੀਰੂਕੋਵਾ,ਥੀਓਡੇਸੀਆ}} |{{brace2|4|r}} |ਤੀਮੀਆਂ ਕੈਦੀ, |} ਸ਼ੇਗਲੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਕੈਦੀ:}} ਈਵਾਸ਼ੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਕਾਰਲੋਵਨਾ, {{smaller|ਜੇਲ ਦੀ ਇਕ ਤੀਮੀ ਵਾਰਡਰ;}} ਸਿਦੋਰੋਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਵਿਚ ਕੈਦੀਆਂ ਉਪਰ ਇਕ ਨੌਕਰ,}} ਫਨਾਰਿਨ, ਐਨਾਤੋਲ, {{smaller|ਇਕ ਵਕੀਲ;}}</br> {| |{{center|</br>ਵੈਸੀਲੈਵ </br>ਨੀਪੀਨਿਯਸ਼ਚੀ, {{smaller|ਇਕ ਆਵਾਰਾਗਰਦ}}}} |{{brace2|4|r}} |ਕੈਦੀ; </br> |} {| |{{center|</br>ਪੇਤਰੋਵ </br>ਫੇਦੋਵ}} |{{brace2|4|r}} |ਜੇਲਰ; </br> |} ਮੈਸਲੈਨੀਕੋਵ (ਮਿੱਕੀ), {{smaller|ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਾਈਸ ਗਵਰਨਰ;}} ਐਨਾ ਇਗਨਾਤਏਵਨਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ;}} ਦੁਖੋਵਾ, ਵੇਰਾ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵਾ, {{smaller|ਇਕ ਤੀਮੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕੈਦੀ;}} ਸ਼ੈਤੀਨੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ; ਕੋਲਿਆ, ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ; ਮੋਦੀਂਤਸੇਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇਕ ਵਿਜ਼ੈਂਟਰ (ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ);}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਡ}}</noinclude> 1qfxn3kkhfcxypk7dxuzfa0r2k0kf8y 238171 238170 2026-10-01T00:50:58Z Harchand Bhinder 2624 238171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਫਿਲਪ, ਕੋਰਚਾਗਿਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਪਿਛੇ ਖਲੋਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਦਾ,}} ਕਿਤਾਈਵਾ, ਕੈਰੋਲੀਨ ਐਲਬਰਟੋਵਨਾ, {{smaller|ਇਕ ਕੰਜਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਚਲਾਣ ਵਾਲੀ;}} ਕੋਰਨੇ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ}} {| |{{center|</br>ਹੋਰੋਸ਼ਾਵਕਾ </br>ਕੋਰਾਬਲੇਵਾ</br>ਬੀਰੂਕੋਵਾ,ਥੀਓਡੇਸੀਆ}} |{{brace2|4|r}} |ਤੀਮੀਆਂ ਕੈਦੀ, |} ਸ਼ੇਗਲੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਕੈਦੀ:}} ਈਵਾਸ਼ੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਕਾਰਲੋਵਨਾ, {{smaller|ਜੇਲ ਦੀ ਇਕ ਤੀਮੀ ਵਾਰਡਰ;}} ਸਿਦੋਰੋਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਵਿਚ ਕੈਦੀਆਂ ਉਪਰ ਇਕ ਨੌਕਰ,}} ਫਨਾਰਿਨ, ਐਨਾਤੋਲ, {{smaller|ਇਕ ਵਕੀਲ;}}</br> {| |{{center|</br>ਵੈਸੀਲੈਵ </br>ਨੀਪੀਨਿਯਸ਼ਚੀ, {{smaller|ਇਕ ਆਵਾਰਾਗਰਦ}}}} |{{brace2|4|r}} |ਕੈਦੀ; </br> |} {| |{{center|</br>ਪੇਤਰੋਵ </br>ਫੇਦੋਵ}} |{{brace2|4|r}} |ਜੇਲਰ; </br> |} ਮੈਸਲੈਨੀਕੋਵ (ਮਿੱਕੀ), {{smaller|ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਾਈਸ ਗਵਰਨਰ;}} ਐਨਾ ਇਗਨਾਤਏਵਨਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ;}} ਦੁਖੋਵਾ, ਵੇਰਾ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵਾ, {{smaller|ਇਕ ਤੀਮੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕੈਦੀ;}} ਸ਼ੈਤੀਨੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ;}} ਕੋਲਿਆ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਮੋਦੀਂਤਸੇਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇਕ ਵਿਜ਼ੈਂਟਰ (ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ);}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਡ}}</noinclude> e6zo2kgx3t6qifqzpr934jrjfhrt5xl 238232 238171 2026-10-01T08:18:32Z Charan Gill 36 /* ਤਸਦੀਕ */ 238232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਫਿਲਪ, ਕੋਰਚਾਗਿਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਪਿਛੇ ਖਲੋਣ ਵਾਲਾ ਪਿਆਦਾ,}} ਕਿਤਾਈਵਾ, ਕੈਰੋਲੀਨ ਐਲਬਰਟੋਵਨਾ, {{smaller|ਇਕ ਕੰਜਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਚਲਾਣ ਵਾਲੀ;}} ਕੋਰਨੇ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ}} {| |{{center|</br>ਹੋਰੋਸ਼ਾਵਕਾ </br>ਕੋਰਾਬਲੈਵਾ</br>ਬੀਰੂਕੋਵਾ,ਥੀਓਡੇਸੀਆ}} |{{brace2|4|r}} |ਤੀਮੀਆਂ ਕੈਦੀ, |} ਸ਼ੇਗਲੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਕੈਦੀ:}} ਈਵਾਸ਼ੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਕਾਰਲੋਵਨਾ, {{smaller|ਜੇਲ ਦੀ ਇਕ ਤੀਮੀ ਵਾਰਡਰ;}} ਸਿਦੋਰੋਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਵਿਚ ਕੈਦੀਆਂ ਉਪਰ ਇਕ ਨੌਕਰ,}} ਫਨਾਰਿਨ, ਐਨਾਤੋਲ, {{smaller|ਇਕ ਵਕੀਲ;}}</br> {| |{{center|</br>ਵੈਸੀਲੈਵ </br>ਨੀਪੀਨਿਯਸ਼ਚੀ, {{smaller|ਇਕ ਆਵਾਰਾਗਰਦ}}}} |{{brace2|4|r}} |{{smaller|ਕੈਦੀ}}; </br> |} {| |{{center|</br>ਪੇਤਰੋਵ </br>ਫੈਦੋਤੋਵ}} |{{brace2|4|r}} |ਜੇਲਰ; </br> |} ਮੈਸਲੈਨੀਕੋਵ (ਮਿੱਕੀ), {{smaller|ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵਾਈਸ ਗਵਰਨਰ;}} ਐਨਾ ਇਗਨਾਤਏਵਨਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ;}} ਦੁਖੋਵਾ, ਵੇਰਾ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵਾ, {{smaller|ਇਕ ਤੀਮੀ ਕੈਦੀ;}} ਮੈਨਸ਼ੋਵ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਕੈਦੀ;}} ਸ਼ੈਤੀਨੀਨਾ, ਮੇਰੀ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ;}} ਕੋਲਿਆ, {{smaller|ਇਕ ਲੜਕਾ ਕੈਦੀ;}} ਮੋਦੀਂਤਸੇਵ, {{smaller|ਜੇਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਇਕ ਵਿਜ਼ੈਂਟਰ (ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ);}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਡ}}</noinclude> mk2r6bocgebgqfed2zqy5duqmda6u4h 250 73257 238167 223613 2026-10-01T00:20:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, ਇਕ ਅਫਸਰ । ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ, ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਿੱਸੀ ਦੇ ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> 9c0my6kdw5rm63sezkkvy8w1pffx6m8 238168 238167 2026-10-01T00:24:29Z Harchand Bhinder 2624 238168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, {{smaller|ਇਕ ਅਫਸਰ ।}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ,}} ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) ਮਿੱਸੀ ਦੇ {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> qedhjx7evqop6tot4se1irfhvqjluvo 238227 238168 2026-10-01T08:11:08Z Kaur.gurmel 192 238227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, {{smaller|ਇਕ ਅਫਸਰ ।}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ,}} ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) {{gap|3em}}ਮਿੱਸੀ ਦੇ {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> 2h9p9jf9u1537pyq6evrroh1xq3xuat 238228 238227 2026-10-01T08:12:13Z Kaur.gurmel 192 238228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, {{smaller|ਇਕ ਅਫਸਰ ।}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ,}} ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ {{gap|3em}}ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) {{gap|3em}}ਮਿੱਸੀ ਦੇ {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> g8r7wh8clgwqpehlr122qm45vrayno5 238229 238228 2026-10-01T08:12:53Z Kaur.gurmel 192 238229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, {{smaller|ਇਕ ਅਫਸਰ ।}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ,}} ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ {{gap|8em}}ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) {{gap|3em}}ਮਿੱਸੀ ਦੇ {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> 24e6pmkkpmt48kuddpclio22n8vi0j9 238230 238229 2026-10-01T08:13:47Z Charan Gill 36 /* ਤਸਦੀਕ */ 238230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |{{left|</br>ਕਾਰਤਿਨਕਿਨ, ਸਾਈਮਨ</br>ਪੇਤਰੋਵ,{{smaller|ਇਕ ਕਿਰਸਾਨ}}</br>ਬੋਚਕੋਵਾ, ਧੋਫੀਮੀਆ</br>ਈਵਾਨੋਵਨਾ {{smaller|ਇਕ ਨੌਕਰਾਨੀ}} }} |{{brace2|6|r}} |ਦੋਸੀ ਕੈਦੀ |} ਸਮੈਲਕੋਵ, ਥੇਰਾਪੁੱਤ, {{smaller|ਇਕ ਸੋਦਾਗਰ ਜਿਨੂੰ ਜ਼ੈਹਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਇਆ ਸੀ,}} ਤਿਖੋਨ, ਨਿਖਲੀਉਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦਾ ਮਰਦ ਨੌਕਰ,}} ਸ਼ੋਨਬੋਖ, {{smaller|ਇਕ ਅਫਸਰ ।}} ਮੈਤਰੇਨਾ ਪਾਵਲੋਵਨਾ, ਨਿਖਲੀਊਦਵ {{smaller|ਦੀ ਫੂਫੀਆਂ ਦੀ ਬੁਢੀ ਤੋ ਪੁਰਾਨੀ ਨੌਕਰਾਨੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਯਾਫਤਾ ਜਰਨੈਲ,}} ਕੋਲੋਸੋਵ, ਈਵਾਨ ਈਵਾਨਿਚ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਬੈਂਕ' ਦਾ {{gap|8em}}ਡਾਇਰੈਕਟਰ :}} ਪਿਤਿਆ, ਕੋਰਚਾਗਿਨ {{smaller|ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ,}} ਤੈਲੀਗਿਨ, ਮਾਈਕਲ ਸਾਰਗਿਯਾਵਿਚ (ਮਿਸ਼ਾ) {{gap|3em}}ਮਿੱਸੀ ਦੇ {{smaller|ਦਾਦੇ ਪੌਤਰੀ ਭੈਣ;}} ਕੇਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਮੇਰੀ (ਮਿੱਸੀ) {{smaller|ਧੀ;}} ਕੋਰਚਾਗਿਨਾ, {{smaller|ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ}} ਸੋਫੀਆ ਵੈਸੀਲਿਵਨਾ (ਮਿੱਸੀ {{smaller|ਦੀ ਮਾਂ}}); ਕੈਬੀਰੀਨ ਅਲੈਗਜੀਵਨਾ {{smaller|ਇਕ}} ਸਲਾਵ {{smaller|ਕੌਮ ਦੀ ਕੰਵਾਰੀ ਸਵਾਣੀ;}} ਸਟੀਫਨ, ਕੋਰਚਾਰਨਾਂ {{smaller|ਦਾ ਬਟਲਰ;}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਬ}}</noinclude> 6iieeremunj85yehhe7nrr4yelhezgz 250 73851 238242 235766 2026-10-01T11:38:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript||''ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਬਾਂਵਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਯਾਰੋ ਪਲੰਘ ਕੀਹਦਾ ਸੋਹਣੀ ਸੋਜ ਉੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਆਖਿਆ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਪਰੀ ਪਨਾਹ ਨਿਤ ਲਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਏਹ ਥਾਉ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕ ਲਪੇਟੜੀ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਝਬੇਲ ਤੇ ਘਾਟ ਪੱਤਣ ਸੱਭੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਓਸ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ।}} {{playscript|| : ''(ਰਾਂਝਾ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਖੜ੍ਹਾ ਬੰਸੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਦੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।)''}} {{playscript|1| : ਨੀ ਇਹ ਕੌਣ ਏ ਨੀ...। ਜੀਹਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸੇਜ ਦਾ ਨਾਸ ਮਾਰ ਛੱਡਿਆ।}} {{playscript|2| : ਨਾ ਹਿੰਮਤ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਇਸਦੀ... ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਿਛੋਣਾ ਧੁਰੋਂ ਬਿਛਾਇਆ... ਇਸ ਖ਼ਾਤਿਰ।}} {{playscript|3| : ਚਲੋ ਖਾਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ।... ਹੁਣੇ ਭੁਗਤ ਸਵਾਰਦੀ ਏ ਇਹਦੀ...।}} {{playscript|| ਜਾ ''(ਸਹੇਲੀਆਂ)'' ਮਾਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਟੋਰੀ ਇੱਕ ਸੁਘੜ ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਦਾ ਈ ਉਹਦੇ ਬੋਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ ਸੇਜ ਹੀਰ ਦੀ ਤੇ ਰੰਗ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।}} {{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਬੈਂਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript||ਅੱਗੇ ਪਲੰਘ ਬੇੜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਿਆ ਸੀ ਉੱਤੇ ਖੂਬ ਵਿਛਾਵਣਾ ਰਾਸ ਕੀਤਾ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਹੀਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ ਤੇਰੀ ਸੇਜ ਦਾ ਜੱਟ ਨੇ ਨਾਸ ਕੀਤਾ...।}} {{playscript||''(ਹੀਰ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੂਕਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਥਾਂਏ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)''}}</poem><noinclude>{{rh||25 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 07ulsffo2nbcw1aknq2xiklxdmlr25n 250 73852 238243 235768 2026-10-01T11:39:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript|ਹੀਰ| : ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}} {{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ ਏ ਤੂੰ।}} {{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}} {{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}} {{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}} {{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)'' ''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}</poem><noinclude>{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> pto1ahs7c7f9p615h3swp5tu0im28c2 250 73853 238244 235770 2026-10-01T11:39:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript|ਮੱਲਾ| : ਕੰਧੋਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਣ ਕੇ ਦਿਖਾਊਂ...। ''(ਨਾਲ਼ਦਿਆਂ ਨੂੰ।)'' ਚਲੋ ਉਇ... ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਖੋਤੇ ਵਾਂਗ ਹੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ... ''(ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਸੱਚ... ਤੁੱਧ ਬਾਝੋਂ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਬੇਜਾਨ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ।}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਮੁੜ ਛੱਡ ਤੁਰ ਜਾਏਗੀ। ਤੇ ਮੈਂ...।}} {{playscript|ਹੀਰ| : ''(ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।)'' ਖ਼ੁਆਜੇ ਦੀ ਸੋਂਹ...। ਸ੍ਵਰ ਥੀਵਾਂ ਜੇ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋੜਾਂ...। ਸੁਣਿਆਂ ਤੇਰੀ ਵੰਝਲੀ 'ਚ ਬੜਾ ਜਾਦੂ ਏ... ਕਾਨ੍ਹ ਮੁਰਾਰੀ ਵਾਲਾ ਜਾਦੂ...। ਪੰਛੀ ਉੱਡਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ... ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਮਿਰਗ ਫਾਹ ਲੈਂਦਾ ਏਂ...। ''(ਰਾਂਝਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਅਦਾ ਨਾਲ਼ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।)'' ਏਨ੍ਹਾਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਚੋਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਹਦਾ ਜ਼ੋਰ ਈ... ਸਾਡੀਆਂ ਮਹੀਆਂ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰੇਂ... ਤਾਂ ਮਹੀਂਵਾਲ ਕਹਾਵੇਂ...। ''(ਹੱਸਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਗਾਣਾ| : ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਹੀਰੇ... ਰਜ਼ਾ ਰੱਬ ਦੀ ਏ... ਅਸੀਂ ਮੂਲ ਨਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਨਾਂਹ ਧਰੀਏ..., ਮਹੀਂਆ ਤੇਰੀਆਂ ਜਾਂ ਤੇ ਮੋਮ ਹੋਸਣ... ਜੇ ਕਰ ਆਪ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਫਨ੍ਹਾਂ ਕਰੀਏ।}} {{playscript|ਹੀਰ| : ''(ਖਿੜ ਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)'' ਇਹ ਕੋਈ ਗੋਪੀਆਂ, ਗਊਆਂ ਨਹੀਂ ... ''(ਛੇੜਦੀ ਹੈ।)'' ਮੇਰੇ ਮੁ...ਰਾ...ਰੀ...। ਬੜੀ ਮੋਟੀ ਚਮੜੀ ਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ...। ਤੇਰੀ ਜਾਦੂ ਦੀ ਪੀਪਣੀ ਦੀ ਬੱਸ ਹੋ ਜਾਣੀ ਏ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਸ ਨੀ ਹੋਣਾ...|}} {{playscript||''(ਖਿੜ ਖਿੜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਤਾਣ ਛੇੜਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਵਹਿ ਤੁਰਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਗਾਣਾ| : ਬੇਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਨਾਂਉਂ ਲੈ ਜਾਇ ਵੜਿਆ, ਹੋਇਆ ਧੁੱਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜ਼ਹੀਰ ਮੀਆਂ। ਉਹਦੀ ਨੋਕ ਘੜੀ ਰੁਜੂ ਆਣ ਹੋਇ, ਮਿਲੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਪੰਜ ਪੀਰ ਮੀਆਂ।}} {{playscript||''(ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਅੰਗ ਸੰਗ ਮੂਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript||ਹੀਰ ਬਖਸ਼ੀ ਦਰਗਾਹਿ ਥੀਂ ਤੁਧ ਤਾਈਂ, ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ ਪਵੇ ਭੀੜ ਮੀਆਂ।}} {{playscript||''(ਪੀਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮਹੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਵੰਝਲੀ 'ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ''}} </poem><noinclude>{{rh||27 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> esr8tt0vxuwcsl3cuzggip5e5ia1o3n 250 73854 238245 235771 2026-10-01T11:41:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript||''ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਧਰੋਂ ਹੀਰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਤਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ।)''}} {{playscript|ਕੋਰਸ|: ਦਿਨੇ ਹੋਵੇ ਦੁਪਹਿਰ ਤਾਂ ਆਵੈ ਰਾਂਝਾ, ਅਤੇ ਹੀਰ ਵੀ ਓਧਰੋਂ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਮੱਝੀਆਂ ਲਿਆ ਬਹਾਂਵਦਾ ਏ, ਹੀਰ ਸਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਧਾਂਵਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੰਝਲੀ ਨਾਲ਼ ਸਰੋਦ ਕਰਦਾ, ਹੀਰ ਨਾਲ਼ ਸਹੇਲੀਆਂ ਗਾਂਵਦੀ ਹੈ। ਕਾਈ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਨਿਚੋੜਦੀ ਰਾਂਝਣੇ ਤੇ, ਕਾਈ ਨਾਲ਼ ਕਲੇਜੇ ਦੇ ਲਾਂਵਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਢੀਂਗ ਮੁਰਗਾਈ ਤੇ ਬਣੇ ਬਗਲਾ, ਇੱਕ ਚੀਲ ਹੀ ਹੋਇ ਦਿਖਾਂਵਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਂਗ ਕਕੂਹੀਆਂ ਸੰਘ ਕੱਢੇ, ਇੱਕ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗ ਕੁਰਲਾਂਵਦੀ ਹੈ। ਹੀਰ ਭਰੇ ਚੌਤਰਫ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ, ਮੂਈ ਮਛਲੀ ਬਣ-ਬਣ ਆਂਵਦੀ ਹੈ। ਆਪ ਬਣੇ ਮੱਛੀ ਨਾਲ਼ ਚਾਵੜਾਂ ਦੇ, ਮੀਏਂ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਕੁਰਲ ਬਣਾਂਵਦੀ ਹੈ।}} {{playscript||''(ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੁਰਕੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਸੜਦੇ ਨੇ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਨੇ ਤੇ ਵਰਕੇ ਫਰੋਲ ਰਹੇ ਨੇ।)''}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਲੈ ਵੇਖ ਲੈ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼। ਪਾ ਲੈ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਜੇ ਪੈਂਦੀ ਏ}} {{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਹੋਰ ਲੂਤੀ ਨਾ ਲਾ ਮੁੱਲਾ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਹਿੱਕ ਮੱਚਦੀ ਪਈ ਏ। ਤੂੰ ਦੇਖਦਾ ਜਾ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾਂ।}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਘਾਬਰਦਾ ਕਿਉਂ ਏ..। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਆਂ..।}} {{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|1| : ਨੀਂ ਉਹ ਕੌਣ ਨੇ...।}} {{playscript|2| : ਇਹ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੰਗੜਾ... ਤੇ ਨਾਲ਼ ਮੁੱਲਾ ਮਰ ਜਾਣਾ... ਰੰਨਾਂ... ਤਾੜਦੇ ਨੇ...।}} {{playscript|3| : ਠਹਿਰ ਤਾਂ ਜਾਓ ਅਸੀਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ... ''(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਭੱਜਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਹ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।)''}} </poem><noinclude>{{rh||28 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 63mozwo1en38gw0fev9e4lfi81r0gdu 250 73855 238246 235772 2026-10-01T11:42:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ''(ਨਾਲ਼ਦਿਆਂ ਨੂੰ...)'' ਭੱਜ ਲਓ ਉਇ ਜੇ ਭੱਜ ਹੁੰਦਾ...। ਸੌ ਜਾਂਦੇ ਸੁਸਰੀ ਵਾਂਗ। ਅੰਨਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੁੱਟ-ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ''(ਕੁੜੀਆਂ ਫੜ-ਫੜ ਕੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਦੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਭੱਜਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੂਹਰੇ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਭੁਆਂ-ਭੁਆਂ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।)''}} {{playscript|1| : ਪੰਛੀ ਲੱਗੇ... ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ...।}} {{playscript|2| : ਸਾਰਾ ਪੁਆੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏ...।}} {{playscript|3| : ਓ ਮੁੱਲਾ ਮਰਜਾਣਾ ਸੁੱਕਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ...। ਬਚ ਕੇ ''(ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ।)'' ''(ਹੀਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜੋਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਵੇ ਰਾਂਝਿਆਂ ਪਰਲੋ ਹੋ ਗਈ ਵੇ... ਕਹਿਰ ਟੁੱਟਿਆ..। ਸ਼ਰੀਕ ਤੇ ਮੁਲਾਣੇਂ ਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਡੰਗੇ ਮੁੜ ਹਰੇ ਨੀ ਹੋਏ ਕਦੇ...। ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ ਏਥੋਂ... ਲੈ ਚੱਲ...।}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਹੀਰੀਏ ਵਸਲ ਤੇਰਾ ਤੇ ਮੇਰਾ... ਰਜ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਏ... ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਵੀ ਏ... ਤੇ ਕਾਦਿਰ ਵੀ...। ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਏਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ... ''(ਹੀਰ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।)'' ਪੰਜੇ ਪੀਰ... ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਇਹ ਕਾਇਨਾਤ ਚੱਲਦੀ ਇਹ ਕਾਇਆ ਚੱਲਦੀ...। ''(ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}} {{playscript|ਗਾਣਾ| : ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਤੁਰੰਤ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਸਲਾਮ ਕਰਾਂਵਦਾ ਈ। ਰਾਂਝਾ ਹੀਰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਬੰਨਿ ਖੜ੍ਹੇ, ਹੁਕਮ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫਰਮਾਂਵਦਾ ਈ। ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਇਹੋ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ, ਨਹੀਂ ਇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਲੀਕ ਲਵਾਵਨਾ ਈ। ਤੁਸਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਤੇ ਖੈਰ ਕਮਾਵਨਾ ਈ। ਬੱਚਾ ਦਿਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡੁਲਾਵਨਾ ਈ।}} {{playscript||''(ਪੀਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਕਾਸਮਿਕ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜੋ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ''}}</poem><noinclude>{{rh||29 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 1s1b7s6ltt0plv3409vurop1ig9x24h 250 73856 238247 234206 2026-10-01T11:43:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript||ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ। ਹੀਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਘਬਰਾਈ ਹੈ।)}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਵੇ ਰਾਂਝਿਆ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂਓ ਟਿਕਦਾ... ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ...।}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਉਧਲ ਕੇ ਤੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ... ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬੇਗਾਨੀ ਸ਼ੈਅ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਏ...। ਮੇਰਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਜੋਗ ਹੀਰੀਏ... ਇਸ ਕਾਇਨਾਤ ਦੀ ਜਾਨ ਏ...। ਕਦੇ ਸੇਕ ਵੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵਿਜੋਗਿਆ ਈ..., ਕਿਸੇ ਠਾਰ ਨੂੰ ਨੀਰ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਿਆ ਈ, ਨਹੀਂ ਸਾਹਾਂ-ਹਵਾਵਾਂ 'ਚ ਪਾੜ ਪੈਂਦਾ... ਭਾਵੇਂ ਲੱਖ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੋੜੀਏ ਜੀ।}} {{playscript|ਹੀਰ| : ਇਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀਆਂ ਛੋੜ। ਵੇਲ਼ਾ ਵਿਹਾਇਆ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨੀ ਆਉਂਦਾ। ਮੁੜ ਰੰਨਾਂ ਦੇ ਚਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਿਹਣੇ ਪਿਆ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਸਾਡਾ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਜੇ ਚੱਲਣਾ...। (ਤੜਪਦੀ ਹੈ।) ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ ਗਏ ਖੇੜੇ... ਮੁੜ..., ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜੇ ਹੋਣਾ...।}} {{playscript|ਰਾਂਝਾ|: (ਉਸ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ।) ਦੇਖ ਮਹੀਆਂ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋਈਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ...। ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ ਭਲਕੇ ਚੂਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। (ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਵਹਿਣ ਪਏ ਦਰਿਆਇ ਨਾ ਕਦੇ ਮੁੜਦੇ, ਵੱਡੇ ਲਾਇ ਰਹੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਾਰੀਆਂ ਵੇ। ਹੀਰ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਮੂਲ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦਾ, ਨਾਲ਼ ਚੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਧਾਲਿਆਂ ਦੇ।}} {{playscript||(ਰਾਂਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਦੇਖਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{playscript||ਲਹੂ ਕੀਕਰ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਆਪ ਉੱਥੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਰੀਆਂ ਵੇ।}} {{playscript||(ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਮੂਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਚੂਚਕ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...। ਨਾਲ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਬੰਦੇ ਹਨ।)}} {{playscript|ਚੂਚਕ| : (ਗਰਜਦਾ ਹੈ।) ਲੈ ਚੱਲੋ ਇਸਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ। ਸੁੱਟ ਦਿਓ ਅੰਦਰ... ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਾਂ...। (ਘਸੀਟਦੇ ਹੋਏ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਦੋਂ ਮੁਸਕੜੀਆਂ ਹੱਸਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਣੇ ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਥੁੱਕਾਂ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਵਰਕੇ}}</poem><noinclude>{{rh||30 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> mnkqlt7t9b5yb83iqppx0jr12ii1vy4 250 73857 238248 234210 2026-10-01T11:44:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{playscript||ਜੋੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।)}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : (ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਧੌਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਦੇਖਿਆ ਫੇਰ ਸਾਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਨੂੰ।}} {{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਤੂੰ ਤੇ ਪੈਰੋਂ ਈ ਕੱਢ ਛੱਡਿਆ ਈ...।}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਉਇ ਪੈਰੋਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਹਾੜ ਕੱਢ ਛੱਡੀਏ... ਤੂੰ ਸ਼ੈਅ ਕੀ ਏਂ...। ਨਾ ਮੰਨਦਾ ਨੀ ਫੇਰ...। (ਪੈਸੇ ਕੱਢਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਮੰਨਦਾਂ ਭਰਾਵਾ...। ਤੈਥੋਂ ਤਾਂ ਮੁਰਦੇ ਵੀ ਭੱਜਦੇ..। (ਜੇਬ੍ਹਾਂ ਫਰੋਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਿੱਕਾ ਕੱਢ ਕੇ ਦਿੰਦਾ)}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਨਾ ਹਾਅ ਕੀ ਐ..., ਹੈਂ...।}} {{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਸਬਰ ਕਰ...। ਮਰਦਾ ਕਿਉਂ ਜਾਨੈਂ...। (ਕੰਨ 'ਚ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।) ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਮੋਹਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਭਰ ਦਊਂ। ਹਾਂ...। (ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|| (ਮੁੱਲਾ ਖਰਵਾ ਜਿਹਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਕਾ ਬੋਝੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਚਲੋ ਉਇ... ਆਲਸ ਦੀਓ ਪੰਡੋ...। (ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)}} {{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਖੇੜਿਆਂ ਭੇਜਿਆ ਅਸਾਂ ਥੇ ਇੱਕ ਨਾਈ, ਇਹ ਛੋਕਰੀ ਤਿਨਾਂ ਕੋ ਦਾਨ ਕੀਜੈ। ਰਲਿ ਭਾਈਆਂ ਇਹ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਕਿਹਾ ਅਸਾਂ ਸੋ ਸਭ ਪਰਵਾਨ ਕੀਜੈ।}} {{playscript||(ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਚੂਚਕ ਹੋਰੀਂ ਆਪਸ 'ਚ ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਲਾਗਣਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ। ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਢਕੇ ਹੋਏ ਥਾਲ ਲਈ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਸੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।}} {{playscript||ਕਿਹਾ ਸਾਡੀਆਂ ਸੰਨ ਨੂੰ ਸੰਨ ਮਿਲਿਆ, ਤੇਰਾ ਸਾਕ ਹੋਇਆ ਨਾਲ਼ ਠਾਕਰਾਂ ਦੇ</br> ਧਰਿਆ ਢੋਲ ਜਟੇਟੀਆਂ ਦਿਨ ਵੇਲ਼ੇ,</br> ਛੰਨੇ ਲਿਆਂਵਦੀਆਂ ਦਾਣਿਆਂ ਸ਼ੱਕਰਾਂ ਦੇ}} {{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : (ਲੁੱਡੀਆਂ ਝੂੰਮਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਜ਼)}}<noinclude>{{rh||31 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> 1slb3g6l9xgevv7882blqtw3detczbh 250 73858 238249 234212 2026-10-01T11:45:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238249 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{playscript||ਮਿਲੀ ਜਾਇ ਵਧਾਈ ਜਾਂ ਖੇੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਲੁੱਡੀ ਮਾਰ ਕੇ ਝੂੰਮਦਾ ਘੱਤਦੇ ਨੇ ਛਾਲਾਂ ਲਾਣ ਅਲੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਏ, ਲਾਇ ਮਜਲਸਾਂ ਖੇਡਦੇ ਵੱਤਦੇ ਨੇ।}} {{playscript|| (ਹੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਨ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਜ਼ੀ, ਮਾਪੇ, ਮੁੱਲਾ ਸਭ ਧੱਕੇ ਦੇ ਕੇ ਤੋਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੋੜਨ 'ਚ ਲੱਗੇ ਨੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੰਨਾਂ ਚੋਂ ਮੈਲ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।)}} {{playscript||ਲੈ ਵੇ ਰਾਂਝਿਆਂ ਵਾਹ ਮੈਂ ਲਾਇ ਥੱਕੀ, ਮੇਰੀ ਵੱਸ ਥੀਂ ਗੱਲ ਬੇਵੱਸ ਹੋਈ}} {{playscript|| (ਕੈਦੋਂ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਥੈਲੀ ਫੜਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{playscript|| ਕਾਜ਼ੀ, ਮਾਪਿਆਂ, ਭਾਈਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਰੀ, ਸਾਡੀ ਤੈਂਡੜੀ ਦੋਸਤੀ ਤਸ ਹੋਈ}} {{playscript|| (ਧੂਹ ਕੇ ਡੋਲੀ 'ਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਲੰਘ ਵਾਲੀ ਚੁੰਨੀ ਉੱਤਰਦੀ ਹੈ। ਪਰੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)}} {{playscript|| ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਵੇਖ ਕੁਦਰਤਾਂ ਨੀ, ਭੁੱਖਾਂ ਜੰਨਤੋਂ ਰੂਹ ਕਢਾਇਓ ਨੇ ਵਾਹੋ ਦਾਹ ਚਲੇ, ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਖੇੜੇ, ਦਿਹੁੰ ਜਾਇ ਕੇ ਪਿੰਡ ਚੜਾਇਓ ਨੇ।}} {{playscript|| (ਨ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਮੂਵਜ਼ ਰੁਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਂਝਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਆਲ਼ੇ-ਦੁਆਲ਼ੇ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਉੱਜੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਲੰਘ ਵਾਲੀ ਚੁੰਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਹੁੰਕਾਰ ਭਰਦਾ ਹੈ। ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਰੂੰ ਦੇ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਹ..ਅ... ਹ... ਦੀ ਸਾਊਂਡ' ਜਿਸ ਦੇ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੰਝਲੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ... ਤੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ... ਪਿੱਠ ਕਰ... ਨਮਾਜ਼ ਦੀ ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੜ ਉਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਸੰਗੀਤ... ਅਣਹੋਣੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਭਾਵ ਹੈ... ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰ}} </poem><noinclude>{{rh||32 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> f6yeqnzoydrfps0euilphgowkunk3t4 250 74115 238192 238028 2026-10-01T03:55:54Z Taranpreet Goswami 2106 238192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੫)}}</noinclude>॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੁਨ ਬਚਨ ਰਾਜਾ ਉਠੇ ਜਲਦੀ ਨ੍ਯਾਵ ਚੁਕਾਇ॥ ਹੌਦਾ ਰਤਨ ਜੜਾਉ ਕਾ ਤੌ ਝੋਤਾ ਝੁਲਮ ਰਖਾਇ ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਝੋੜਾ ਝੁਰਮ ਦਿਖਾਇ ਚੜੇ ਹਾਥੀ ਅਸ੍ਵਾਰੀ। ਬੋਲਤ ਚਲੇ ਨਕੀਬ ਕਰੀ ਮੈਹਲਨ ਕੀ ਤ੍ਯਾਰੀ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਉਤਰੇ ਡੇਉਢੀ ਜਾਇ ਜੁਰੀ ਸਭ ਹੀ ਸਰਦਾਰੀ॥ ਰਾਜਮਹਲ ਮੇ ਗਏ ਵਹਾਂ ਖੜੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ॥ਦੋ:॥ ਰਤਨ ਕੌਰ ਰਾਨੀ ਖੜੀ ਸ੍ਵਰਨ ਝਰੀ ਖਰੀ ਹਾਥ। ਪੱਗ ਧੋਇਮਲ ਮੀਡਕੈ ਫੂਲੀ ਅੰਗ ਨ ਸਮਾਤ॥ਚੌ:॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਫੂਲੀ ਅੰਗ ਨ ਸਮਾਤ ਕਰੀ ਭੋਜਨ ਕੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਛੱਤੀ ਸੌ ਪਕਵਾਨ ਧਰੀ ਸ੍ਵਰਨ ਕੀ ਥਾਰੀ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਠਾਢੇ ਕਰੇ ਵਿਆਰ ਸੁਨੋ ਇਕ ਅਰਜ ਹਮਾਰੀ॥ ਭੋਜਨ ਜੀ ਮੈਂ ਮਹਾਰਾਜ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ ਦੋਹਾ॥ ਪ੍ਰਿਥਮ ਗਰੀ ਮੂੰਹ ਮੈਂ ਦਈ ਦੂਜੇ ਦੀਏ ਉਠਾਇ॥ ਪਾਂਚ ਗ੍ਰਾਸ ਮੁਖ ਮੈ ਦੀਏ ਤੌ ਥਾਰ ਦੀਯੋ ਸਰਕਾਇ ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਥਾਰ ਦੀਯੋ ਸ੍ਰਕਾਇ ਸੋਕ ਮਨ ਮਹਿ ਨਾ ਕੀਏ ॥ ਸ੍ਵਰਨਝਾਰੀ ਹਾਥ ਰਹਿਸ ਗੰਗਾਜਲ ਪੀਏ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਨਾਗਰ ਪਾਨ ਮੰਗਾਇ ਕੁਵਰ ਮੁਖ ਬੀੜਾ ਦੀਏ॥ ਦ੍ਰਪਨ ਮੇਂ ਮੁਖ ਦੇਖ ਨਾਮ ਹਰਿਕਾ ਜਬ ਲੀਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ ਕਰੇ ਵਹੁ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਨਾਰ॥ ਆਜ ਰਹੋ ਰਨਵਾਸ ਮੈਂ ਜੋ ਸੁਨੋ ਮੇਰੇ ਭਰਤਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਸੁਨੋ ਮੇਰੇ ਭਰਤਾਰ ਮੈਂ ਤੂੰ ਚਰਣੋ ਕੀ ਦਾਸੀ॥ ਮਨ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਸੋਚ ਰਹੀ ਨਾ ਹਮੇਂ ਉਦਾਸੀ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਦੂੰਗੀ ਪਲੰਘ<noinclude></noinclude> 98itbdy9oey06oaf9agb7sku5crvu87 250 74145 238193 238027 2026-10-01T03:57:03Z Taranpreet Goswami 2106 238193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੬)}}</noinclude>ਵਛਾਏ ਸੇਜ ਫੂਲਨ ਕੀ ਖਾਸੀ॥ ਪੌੜੇ ਸੁਖਕੀ ਨੀਂਦ ਨਗਰ ਧਾਰਾ ਕੇ ਵਾਸੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮੈਨਾਂਵੰਤੀ ਮਾਂ ਕਹੇ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ॥ ਸੂਰਤ ਦੇਵੀ ਲਾਲਕੀ ਤੋਂ ਢਰੈ ਨੈਨੋਂ ਮੈਂ ਨੀਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਢਰੇ ਨੈਨੋਂ ਮੈਂ ਨੀਰ ਭਏ ਦੁਖ ਅਗਮ ਅਪਾਰਾ॥ ਰੋਵੇ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਕਹੈ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਪਿਆਰਾ ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਉਮਰ ਕਟੀ ਕੁਛ ਨਾਹਿ ਕਾਲ ਕੇ ਹਾਥ ਦੋਧਾਰਾ ॥ ਸਾਬਤਿ ਰਹੈ ਨ ਕੋਇ ਕਾਲ ਨੇ ਸਭ ਕੋ ਮਾਰਾ॥ {{center|ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ॥}} {{gap}}ਦੋਹਰਾ॥ ਰਾਜ ਮੇਰਾ ਇਸ ਦੇਸ ਮੇਂ ਕਹੂੰ ਕਿਸੀ ਸੇ ਸਤ ਬਚਨ ਬਤ ਲਾਇ ਦੇ ਸੋ ਤੁਮ ਕੋ ਕਿਆ ਹੈ ਸੋਚ॥ਚੌ:॥ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਮ ਕੋ ਕ੍ਯਾ ਹੈ ਸੋਚ ਕਹੋ ਤੋ ਮਨ ਕੀ ਬਾਣੀ॥ਰੋਏ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੇ ਨੈਨਨ ਮੈਂ ਪਾਨੀ॥ਮਾਤਾਜੀ ਹਸਤੀ ਘੂੰਮੇ ਦੁਆਰ ਘਰ ਸੋਲਾ ਸੋਰਾਨੀ॥ ਕਿਆ ਦੁਖ ਵਿਆਪਾ ਤੋਹਿ ਤੂੰ ਮਨ ਮੈਂ ਕਿਆ ਠਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾ ਮੈਹਲੋਂ ਮਾਤਾ ਖੜੀ ਝੋਲੀ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ॥ ਸੁਭ ਘੜੀ ਪੈਦਾ ਭਏ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ॥ {{gap}}ਚੌ:॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਤੁਮ ਮੇਰੇ ਔਤਾਰ ਭਏ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਰਾਜਾ॥ ਕੰਚਨ ਕਾਯਾਂ ਬਨੀ ਪਾਂਵ ਮੇਰੇ ਪਦਮ ਵਿਰਾਜਾ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹਾਲ ਫਕੀਰੀ ਲਹੋ ਕਰੋ ਮਤ ਆਪ ਅਕਾਜਾ॥ ਜੋਗੀ ਹੋ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਕਾਲ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਗਾਜਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਇਕ ਤਨ ਕਾ ਪਰਵਾਰ ਹੈ ਐਸੇ ਕੀਏ ਵਿਯੋਗ॥ ਕੁਟੰਬ ਲਜਾਈ ਹੋਈ ਗਈ ਤੋ ਕੈਸੇ ਸਾਧੋ ਯੋਗ॥ਚੌ:॥ ਮਾਤਾ<noinclude></noinclude> hf870elup492dxxl18d9kp427asxal0 250 74146 238194 238073 2026-10-01T03:57:36Z Taranpreet Goswami 2106 238194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੭)}}</noinclude>ਜੀ ਕੈਸੇ ਸਾਧੂੰ ਜੋਗ ਦਾਗ ਕੁਲ ਕੋ ਆਵੈ॥ਇਕ ਛੱਤ੍ਰਰਾਜ ਸਮੀਪ ਪਰਜਾ ਸੁਖ ਰਾਵੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕਵਨ ਭਈ ਬੈਰਨ ਹਮਸੇ ਕਿਆ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ ਨਾ ਹੱਕ ਮੈਂ ਜੋਗ ਲਿਆਵੈ॥ ਚੌ:॥ ਬੇਟਾਜੀ ਲੱਗ ਹੰਸੇਂਗੇ ਨਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਿਆਰੇ॥ ਸੂਰਤ ਪਰ ਕੁਰਬਾਨ ਮੇਰੇ ਨੈਨਨ ਕੇ ਤਾਰੇ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਲੌ ਫਕੀਰੀ ਹਾਲ ਭਾਗ ਉਦੇ ਹੋਂ ਹਮਾਰੇ॥ ਛੋੜੋ ਰਾਜ ਕਾ ਮੋਹ ਬਚਨ ਤੂੰ ਮਾਨ ਹਮਾਰੇ॥ਦੋ:॥ ਇਕ ਛਤ੍ਰ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਹੈ ਇਕ ਤਨਕਾ ਪ੍ਰਵਾਰ॥ ਕੈਸੇ ਜਾਊਂ ਛੋੜ ਕੇ ਜੋ ਸੋਲਾ ਸੌ ਨਾਰ॥ਚੌ:॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਘਰ ਸੋਲਾ ਸੌਨਾਰ ਇਨੈਂ ਮੈਂ ਕਹਾ ਵਿਸਾਰੂੰ॥ਹਮਕੋ ਦੇਇ ਸ੍ਰਾਪ ਜੋਗ ਮੈਂ ਕੈਸੇ ਸਾਧੂੰ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਹਮ ਰਾਜਾ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਸੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰੂੰ ॥ ਉਠੇ ਰਾਜ ਕਾ ਤੇਜ ਕ੍ਰੋਧ ਮੈਂ ਕੈਸੇ ਮਾਰੂੰ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਨ ਮਾਰੋ ਤਨ ਵਸਕਰੋ ਸੁਨ ਗੋਪੀਚੰਦ ਲਾਲ॥ ਕਾਯਾ ਅਮ੍ਰ ਹੋ ਜਾਇਗੀ ਤੁਮ ਲੇ ਲੌ ਫਕੀਰੀ ਹਾਲ ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਲੇਲੋ ਫਕੀਰੀ ਹਾਲ ਤਜੋ ਸੋਲਾ ਸੌ ਰਾਨੀ॥ ਸਿਰ ਪਰ ਡੋਲੈ ਕਾਲ ਫਿਰੈ ਮੌਤ ਹੀ ਮੌਤ ਨਸ਼ਾਨੀ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੌ ਰਾਜ ਕਹੀ ਮੇਰੀ ਇਕ ਨਾ ਮਾਨੀ॥ ਹੂਏ ਭਸਮ ਕੇ ਢੇਰ ਬਸਾਏ ਊ ਪਰ ਪਾਨੀ॥ਦੋ:॥ਸਦਾ ਕਿਸੀ ਕੀ ਨਾ ਰਹੀ ਯੇ ਜਗਮੇਂ ਵ੍ਯ ਹਾਰ॥ ਭਵਸਾਗਰ ਮੇਂ ਆਇਕੇ ਬਹ੍ਯੋ ਜਾਤ ਸੰਸਾਰ॥ਚੌ:॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਵਹ੍ਯੋ ਜਾਤ ਸੰਸਾਰ ਜਗਤ ਸੁਨ੍ਯੋ ਸੁਪਨੇ ਕੀਮਾਯਾ ॥ ਮਸਤਕ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਰੂਪ ਕਰਤਾਰ ਬਨਾਯਾ॥ਮਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜ<noinclude></noinclude> a2z2odutohf7iuqx1jrrae8nv75noy6 250 74147 238195 238074 2026-10-01T03:57:58Z Taranpreet Goswami 2106 238195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੮)}}</noinclude>ਕਰਨ ਦੇ ਮੋਹਿ ਅਮਰ ਰਹਤੀ ਨਹੀਂ ਕਾਂਯਾਂ॥ਕਹੈ ਰਾਮ ਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ ਪਾਇਆ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਅਰੇ ਬੇਟਾ ਸੁਨ ਬਾਵਰੇ ਤੁਮ ਮਾਤਾ ਕੀ ਬਾਤ॥ ਦਿਨਾਂ ਚਾਰ ਕੀ ਚਾਂਦਨੀ ਫੇਰ ਅੰਧੇਰੀ ਰਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾਜੀ ਫੇਰ ਅੰਧੇਰੀ ਰਾਤ ਲੋਭ ਖਾਂਡੇ ਕੀ ਧਾਰਾ॥ਯਾਂਸੇ ਬਚਾ ਨ ਕੋ ਲੋਭ ਨੈ ਸਬਕੋ ਮਾਰਾ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਜਿਨਸੇ ਤਿਆਗੇ ਮੋਹ ਉਤ੍ਰ ਗਏ ਪ੍ਰਲੀ ਪਾਰਾ॥ ਛੋਡ ਰਾਜ ਕਾ ਮੋਹ ਬਚਨ ਤੂੰ ਸਾਵਰ ਹਮਾਰਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਇਕ ਲੱਖ ਹਾਥੀ ਝੂਮਤਾ ਪਾਂਚ ਲਾਖ ਅਸਾਰ॥ ਕੈਸੇ ਇਨੇ ਵਿਸਾਰ ਦੂੰ ਤੋਂ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਸਵਾ ਹਜ਼ਾਰ॥ਚੌ:॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੰਨ੍ਯਾਂ ਸਵਾ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਆਹ ਇਨਕੈ ਨਾਹਿ ਕੀਏ॥ ਧ੍ਰਿਗ ਜੀਵਨ ਧ੍ਰਿਗ ਜੀਵ ਸਦ ਜਗਮੈਂ ਨਹ ਜੀਏ॥ ਜਾਂ ਦਿਵਸਨ ਮੇਂ ਕੂਖ ਕੁੰਵਰ ਵਿਖ ਕਿ ਉਂਨਾਂ ਦੀਏ॥ ਹਮੇ ਬਤਾਵੇ ਜੋਗ ਬੰਧੂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ ਕੈ ਕਹੈ ਮੈਨਾਵੰਤੀ ਮਾਇ॥ ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੂੰ ਪੈਦਾ ਭਯਾ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਲੁਟਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾਜੀ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਲੁਟਾਇ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹ ਲਾਈ ਨੌਬਤ ਬਾਜੀ ਦੁਆਰ ਔ ਤੇਰੀ ਬਦੀ ਬਧਾਈ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਗਜ ਹਸੀਕੇ ਦਾਨ ਭਾਰ ਦਿਜ ਦੀਏ ਅਘਾਈ॥ ਜੋਗੀ ਹੋ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਮੌਤ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਪਰ ਆਈ॥ਦੋਹਰਾ॥ਆਯਾ ਹੈ ਸੋ ਜਾਇਗਾ ਕਿਆ ਰਾਜਾ ਕਿਆ ਰੰਕ॥ ਕਿਆ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਇਗਾ ਬਾਕੀ ਰਹੇ ਕਲੰਕ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਬਾਕੀ ਰਹੈ ਕਲੰਕ ਹਮੇਂ ਤੂੰਜੋਗ ਬਤਾਵੈ॥ਗੱਦੀ ਸੁੰਞੀ ਕਰੈ ਸੋਚ ਮਨ ਐਨ ਹਿਲਾਵੈ॥<noinclude></noinclude> 7er5ptu3g0jvsv7r4ntzn1gmxe8gu6a 250 74148 238196 238075 2026-10-01T03:58:35Z Taranpreet Goswami 2106 238196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੯)}}</noinclude>ਮਾਤਾਜੀ ਕਰਮ ਲਿਖੋ ਹੈ ਰਾਜ ਆਜ ਤੂੰ ਭਸਮ ਰਮਾਵੈ॥ ਜੋਗੀ ਹੋ ਰਮ ਜਾਊਂ ਕਹਾਂ ਪੀਛੇ ਸੁਖ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਇਆ ਕਾਰਣ ਜੋਗੀਏ ਭਸਮ ਰੁਮਾਲੇ ਅੰਗ॥ ਮਾਯਾ ਮੋਹ ਸਭ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰ ਤੋ ਐਸੇ ਬਨੋ ਵਿਹੰਗ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾਜੀ ਐਸੇ ਬਨੋ ਵਿਹੰਗ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈ ਮਤ ਲਾਵੋ॥ਚੌਰਾ- ਸੀ ਸਿਧ ਸਭਨ ਮੈ ਦਾਸ ਕਹਾਵੋ॥ ਬੇਟਾਜੀ ਗੁਰਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ ਚਰਨ ਮੈ ਸੀਸ ਨਿਵਾਵੋ॥ ਰਹੇ ਤੁਮਾਰਾ ਨਾਮ ਬਡਾਈ ਐਸੀ ਪਾਵੈ॥ ਚੌ:॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਬਾਲਾਪਨ ਕੀ ਓਰ ਯੇਹੀ ਸਭ ਉਮਰ ਗਵਾਈ॥ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਨਹਿ ਸੁਖ ਪਾਏ ਹਮੋਂ ਨਾ ਜੋਗ ਬਤਾਈ॥ਮਾਤਾ ਜੀ ਕੰਚ ਨਬਨੇ ਸ੍ਰੀਰ ਕਾਕੋ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ ਸਭ ਛੋਡੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਰਹੋ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਅੰਦੇਸਾ ਇਕ ਹੈ ਸੋਚ ਰਹੇ ਦਿਨ ਰਾਤ॥ ਕਾਲ ਬਲੀ ਸਿਰ ਪਰ ਖੜਾ ਤੋਂ ਫਾਂਸੀ ਲੇ ਰਹਾ ਹਾਥ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ਬੇਟਾ ਜੀ ਫਾਂਸੀ ਲੇ ਰਹੇ ਹਾਥ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਕਿਆ ਲਾਵੈ॥ ਜਗ ਸੁਪਨੇ ਸਾ ਜਾਨ ਸੋਚ ਤੂੰ ਕਿਆ ਬਤਲਾਵੈ॥ ਕੂਚ ਫਨਾਹ ਕਾ ਜਗਤ ਠਗੋਂ ਕੀ ਵਸਤੀ ਕਹਾਵੈ॥ ਰਹੇ ਰਾਮ ਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਾ ਪਾਵੈ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ ਕਹੇ ਦੋ ਕਰ ਜੋੜੇ ਹਾਥ॥ ਮੇਰੀ ਅਰਜ ਸੁਨ ਲੀਜੀਏ ਐਸੀ ਕਹੇ ਮਤ ਬਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਐਸੀ ਕਹੈ ਮਤ ਬਾਤ ਹਮ ਨ ਸਿਰਗਦੀ ਸੋ ਹੈ॥ ਹਮ ਸੇ ਬਹੁਤ ਮਲੂਕ ਜਗਤ ਮੈ ਦੂਜਾ ਕੋ ਹੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜ ਤਪੈ ਨੋ ਖੰਡ ਬਸੇ ਸਕੂਲ ਕੋ ਵਾਧੋ ਹੈ॥ ਜੋਗੀ ਕੋਈ<noinclude></noinclude> 8d60k6422vtp0e5merw0qzbfftniwqn 250 74149 238197 238076 2026-10-01T03:59:03Z Taranpreet Goswami 2106 238197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੦)}}</noinclude>ਵੋਹ ਹੋ ਜਾਏ ਜਿਨਕੈ ਘਰ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਹੈ॥ ਦੋ:॥ਤੂੰ ਬੇਟਾ ਫੂਲਯੋ ਫਿਰੈ ਸਤਿ ਕੀ ਮਾਲਾ ਫੇਰ॥ ਰਾਜ ਤਪੈ ਨੌ ਖੰਡ ਪੈ ਭਏ ਭਸਮ ਕੇ ਢੇਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਭਏ ਭਸਮ ਕੇ ਢੇਰ ਬਚੈਂ ਵੋਹ ਨਹੀ ਬਚਾਏ॥ ਜਿਤਨੈ ਰਾਜਾ ਭਏ ਕਾਲ ਨੇ ਸਭ ਹੀ ਖਾਏ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਜਿਸਨੈ ਤਿਆਗਾ ਮੋਹ ਲੋਭ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਏ॥ ਮਿਟ ਗਏ ਆਵਾਗਵਨ ਫੇਰ ਜਗ ਮੈ ਨਹਿਂ ਆਏ॥ ਦੋ:॥ ਜੈਸੇ ਜੋਗੀ ਮੈਂ ਬਨੂੰ ਕਰੂੰ ਕੌਨਸਾ ਭੇਖ॥ ਹਮ ਕੋ ਸਤਿ ਬਛਾਇ ਦੇਹ ਜੋ ਤੁਮਹਿ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਮ ਨੇ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਭਾਇਆ॥ ਕੌਨ ਗੁਰੂ ਪਹਿ ਜਾਉਂ ਅਮਰ ਕਰਦੇ ਮੇਰੀ ਕਾਇਆ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਹਮੇਂ ਬਤਾਓ ਜੋਗ ਗਿਆਨ ਮਾਰਗ ਨਹਿਂ ਪਾਇਆ॥ ਤੇਰਾ ਬਚਨ ਮੇਰਾ ਜੋਗ ਭਾਨ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਇਆ॥ ਦੋ:॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਮਤ ਕਰੋ ਸੁਨੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਬਾਤ॥ ਸਹਿੱਸੇ ਮਿਟ ਸਭ ਜਾਇਂ ਗੇ ਜਬ ਸੁਨੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਤ ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਜਬ ਸੁਨੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਤ ਬਦਨ ਹੋਵੇਗਾ ਨਿਰੋਗੀ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਗੁਫਾਮੈਂ ਬਸੇ ਆਯਾ ਜਾਲੰਧਰ ਜੋਗੀ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਉਨਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ ਅਮਰ ਤੇਰੀ ਕਾਇਆਂ ਹੋਗੀ॥ਤੇਰੇ ਮਾਮਾਂ ਕੇ ਗੁਰ ਬਹੁਤ ਜਹਾਂ ਬੈਠੇਹੈਂ ਜੋਗੀ॥ਦੋ:॥ ਮਾਤਾ ਕੇ ਸੁਨਕੇ ਬਚਨ ਮਨ ਮੈਂ ਉਠੀ ਉਮੰਗ॥ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਲਗਾਇ ਤੋ ਐਸੇ ਬਨੇ ਵਿਹੰਗ॥ ਚੌ:॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਐਸੇ ਬਨੈ ਵਿਹੰਗ ਰਾਜਕਾ<noinclude></noinclude> gs0yei8mftc8yr3h2l7zgqvlsp7srrl 250 74150 238198 238077 2026-10-01T03:59:30Z Taranpreet Goswami 2106 238198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੧)}}</noinclude>ਤੇਜ ਸਮਾਜ॥ ਜੇ ਤਖਤ ਔਰ ਛਤ੍ਰ ਤਜੀ ਸਭ ਕੁਲ ਕੀ ਲਾਜਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਲੋਭ ਮੋਹ ਵਿਯੋਗ ਤਜੇ ਅਨਹਦ ਵਾਜਾ॥ ਰੋਇ ਉਠੇ ਰਣਵਾਸ ਚਲੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਰੂਪ ਸੋ ਨਿਰਖਤੀ ਸਭ ਛਤੀਸੋ ਜਾਤ॥ ਸੋਗ ਭਯੋ ਰਣਵਾਸ ਮੇਂ ਅਉਰ ਮਾਤਾ ਮੀਡੇ ਹਾਥ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਮਾਤਾ ਮੀਡੇ ਹਾਥ ਭਈ ਸੈਨਾਂ ਬੁਰਿਹਾਲੀ॥ ਰੋਵਨ ਸਭ ਖ੍ਵਾਸ ਸੋਗ ਪੜੋ ਡਾਲੀ ਡਾਲੀ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਖੜੀ ਸਭ ਚਿੰਤਰ ਸਾਲੀ॥ ਰੋਵਤ ਸਬ ਸਰਦਾਰ ਲਗੀ ਕਰਮੋਂ ਕੀ ਕਾਲੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਸਭਕੌ ਸੀਸ ਨਿਵਾਵ ਕੇ ਚਲੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਮਾਤਾ ਸੇ ਅਰਜੀ ਕਰੇ ਤੂ ਅਬ ਕਿਉ ਭਈ ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਈ ਉਦਾਸ ਚਲੇ ਹਮ ਗੁਰੁ ਕੇ ਪਾਸਾ॥ਜੋ ਪੂਰੇ ਗੁਰੁ ਹੋਇ ਕਰੈ ਮੇਰੀ ਪੂਰਨ ਆਸਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਹੋਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਵਰ ਦੇਹੁ ਮਿਟੈ ਮੇਰੀ ਸੰਕਟ ਪਾਸ॥ ਇਤਨੀ ਕਹਿ ਕਰ ਲੇ ਚਲੇ ਜੰਗਲ ਮੈ ਵਾਸ॥ ਦੋ:॥ ਬੈਠੇ ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਮਨ ਮੈਂ ਭਏ ਉਦਾਸ॥ ਤੁਮ ਕਿਉਂ ਆਇ ਛੋਡ ਕੈ ਸੋ ਮੇਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਪਾਸ ॥ ਚੌ:॥ ਭੱਈਯਾ ਮੇਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਪਾਸ ਕਹੋ ਕੈਸੇ ਤੁਮ ਆਏ॥ ਕਿਆ ਦੁਖ ਵਿਆਪਾ ਤੋਹਿ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈ ਨਹਿਂ ਲਾਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਘਰ ਸੋਲਹ ਸੌ ਨਾਰ ਸੋਚ ਦਿਲ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜਾ ਅਪਨੇ ਘਰ ਬੈਠ ਆਜ ਤੋਹਿ ਕਿਨ ਨਾਹ ਟਕਾਏ॥<noinclude></noinclude> jbwyysijhen0w5elba616t2fci9432k 250 74151 238199 238078 2026-10-01T04:00:13Z Taranpreet Goswami 2106 238199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੨)}}</noinclude>{{center|{{larger|'''ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ ਦੋਹਾ ਭਰਥਰੀ ਸੋ'''}}}} {{gap}}ਤੂੰ ਮਾਮਾ ਮੈਂ ਭਾਨਜਾ ਮੇਰੀ ਅਰਜ ਸੁਨ ਲੇ॥ ਚੇਲਾ ਹਮੇ ਕਰਾਇਦੇ ਮੈਂ ਕਰੂੰ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵ॥ {{center|{{larger|'''ਚੋਬੋਲਾ॥'''}}}} ਮਾਮਾਂ ਕਰੂੰ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵ ਔਰ ਚੇਲੋਂ ਸੋ ਦੂਣੀ॥ ਦਿਨਕੋ ਦਾਬੂ ਪਾਂਵ ਰਾਤ ਕੌ ਦਾਬੂੰ ਧੂਣੀ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋਡ ਤਜੇ ਮੈਨੇ ਹਾਥੀ ਖੂੰਨੀ॥ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਮੈਂ ਨਾਰ ਛੋਡ ਕੈ ਕਰੀ ਬਿਹੂਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੋ ਦੇਖ ਕੈ ਕੋਮਲ ਜਿਨ ਕੇ ਗਾਤ॥ ਦੀ ਆਗਿਆ ਉਮੰਗ ਕੈ ਤੋਂ ਸੁਨਕੁਵਰ ਕੀ ਬਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਸੁਨੀ ਵਰਕੀ ਬਾਤ ਨੈਨੋਂ ਮੈਂ ਆਯਾ ਪਾਨੀ॥ ਛਾਤੀ ਲੀਏ ਲਗਾਇ ਸੁਨਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕਿਉਂ ਛੋੜੋ ਹੋ ਰਾਜ ਘਰੀ ਸੋਲਾਂ ਸੈ ਰਾਨੀ ॥ ਜੋਗ ਬੜਾ ਜੰਜਾਲ ਤੈਨੇ ਕਿਆਮਨ ਮੈਂ ਠਾਨੀ॥ ਦੋ:॥ਮਨ ਮਾਰੂੰ ਤਨ ਵਸ ਕਰੂੰ ਰਹੂੰ ਗੁਰੂ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਚੇਲਾ ਹਮੇ ਕਰਾਇ ਦੇਹ ਗਹੀ ਤੁਮਾਰੀ ਆਸ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਗਹੀ ਤੁਮਾਰੀ ਆਸ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮ ਪਰ ਆਯਾ॥ ਅਬ ਕਿਆ ਜਾਊਂ ਨਿਰਾਸ ਜੋਗ ਮੇਰੇ ਮਨ ਭਾਯਾ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਮਾਇ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਮੈਂ ਨਹਿਂ ਲਾਇਆ॥ ਸਭ ਸੇ ਤ੍ਯਾਗੇ ਮੋਹ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਉਪਾਇਕੇ ਦੇਖ ਕੁੰਵਰ ਕੇ ਗਾਤ॥ ਜਾ ਅਪਨੇ<noinclude></noinclude> gowpwjdwfi1596wynovg3u3tp0z8el1 250 74152 238200 238079 2026-10-01T04:00:49Z Taranpreet Goswami 2106 238200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੩)}}</noinclude>ਘਰ ਬੈਠ ਜਾ ਸੁਨੋ ਕਵਰ ਕੀ ਬਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਸੁਨੋ ਕੁਵਰ ਕੀ ਬਾਤ ਫਿਰੇ ਕਿਉਂ ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਨਾ॥ ਸਭ ਸੈ ਤਿਆਗੈ ਮੋਹ ਜੋਗ ਮੈ ਕਿਆ ਚਿਤ ਦੀ ਨਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਸੀਖ ਬਿਰਾਨੀ ਮਾਂਨ ਗਜਬ ਤੈਨੇ ਐਸਾ ਕੀ ਨਾ॥ ਜੋਗ ਸਧਨ ਕਾ ਨਾਹਿ ਜੋਗ ਤੈਨੇ ਕਿਸ ਪਰ ਲੀ ਨਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮੈਨਾਵੰਤੀ ਮਾਇ ਨੈ ਹਮੇਂ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼॥ ਵਾ ਦਿਨ ਸੇ ਨਿਸਚੇ ਭਈ ਕਰੋ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਕਰ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ ਭਏ ਬਨ ਬਨ ਮੈਂ ਡੋਲੇ॥ ਖਾਏ ਬਨ ਬਨ ਫਲ ਫੂਲ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਨੇ ਦੀਏ ਝਕੋਲੇ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੋ ਭ੍ਰਮਤੇ ਫਿਰੇਂ ਉਜਾੜ ਪਗੋਂ ਮੈਂ ਪੜੇ ਫਫੋਲੇ॥ ਅਬ ਦੇਖੇ ਗੁਰ ਕੇ ਦੁਵਾਰ ਆਨ ਕਰ ਤੁਮ ਸੇ ਬੋਲੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਇਤਨੀ ਸੁਨ ਕਰ ਭਰਥਰੀ ਭਰੇ ਨੈਨੋ ਮੈਂ ਨੀਰ॥ ਚਲੀਏ ਜੀ ਕੁਵਰ ਜੀ ਪੂਛ ਕੇ ਤੌ ਬਹੁਤ ਬੰਧਾਈ ਧੀਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਹੁਤ ਬੰਧਾਈ ਧੀਰ ਕੁਵਰ ਗੋਦੀ ਮੈ ਲੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਮੁਖ ਪਰ ਫੇਰੇ ਹਾਥ ਕੁਵਰ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕਬ ਕੀ ਬੇਰਨ ਭਈ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਤੁਮ ਕੋ ਦੀਏ॥ ਪੂਤ ਨਹੀਂ ਦੋ ਚਾਰ ਬੰਧ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀਯੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਲਾਡ ਚਾਵਕੀ ਛੋੜ ਦੇ ਰਖ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਟੇਕ॥ ਗੁਰੂ ਭਏ ਹਰ ਤੋ ਮਿਲੈ ਮਿਲੇ ਭੇਖ ਸੋ ਭੇਖ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਿਲੇ ਭੇਖ ਸੇ ਭੇਖ ਅਰਜ ਮੈ ਤੁਮ ਸੇ ਲਗਾਊਂ॥ ਲੇ ਚਲ ਗੁਰ ਕੇ ਪਾਸ ਸਾਥ ਤੇਰੇ ਸੀਸ ਨਵਾਉਂ॥ ਪਿਅਰੇ ਜੀ ਗੁਰ ਜੀ ਹੋਇ ਸਹਾਇ ਤੋ ਉਨ ਕੀ ਆਗਿਆ ਪਾਊਂ॥ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ<noinclude></noinclude> muw8pvmpqbbg13ib8zqh6cgg56ud3tb 250 74157 238222 238098 2026-10-01T06:06:19Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 238222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|10em}}{{border|maxwidth=350px|padding=15px|{{center|<poem>{{larger|'''ਸਮਰਪਣ'''}} '''ਰੱਬ, ਰਾਮ, ਅੱਲਾਹ, God''' '''ਨੂੰ'''</poem>}}}}<noinclude></noinclude> 9469t4ffh8os99q0qlzyw1gpp1bq61b 250 74158 238221 238097 2026-10-01T06:05:21Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 238221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|<poem>{{x-larger|'''ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ''' '''ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ''' '''ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ'''}}</poem>}} {{dhr|18em}} {{center|'''ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|13em}}<noinclude></noinclude> aqh89yduvcc9fa6o96n0s9g2b0d0klv 250 74162 238201 238080 2026-10-01T04:01:14Z Taranpreet Goswami 2106 238201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੪)}}</noinclude>ਸੋਚ ਮਨ ਮੈ ਨਹਿ ਲਾਊਂ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਕੈਸੇ ਗੁਰ ਪਹਿਲੇ ਚਲੂੰ ਕਿਆ ਸਮਝਾਵੇ ਮੋਹਿ॥ ਵੇ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਹੈਂ ਭਸਮ ਕਰੇਂਗੇ ਤੋਹਿ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਭਸਮ ਕਰੇਂਗੇ ਤੋਹਿ ਉਠੇ ਤੇਰੇ ਮਨਮੈ ਜਵਾਲਾ॥ਰੋਇ ਮਰੇ ਤੇਰੀ ਮਾਇ ਜਿਸ ਨੇ ਤੂੰ ਦੁਖ ਸੇ ਪਾਲਾ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਕਹਾ ਹਮਾਰਾ ਮਾਨ ਭਯਾ ਹੈ ਕਿਆਮਤ ਵਾਲਾ॥ ਕਰ ਧਾਰਾ ਕਾਰਾਜ ਵਗਦ ਕਰ ਲਾਲਾ ਲਾਲਾ ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ ਕਰੇ ਲਗਾ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ॥ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਕਰੂੰ ਨਾਂਤਰ ਤਜੂੰ ਪ੍ਰਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਨਾਤਰ ਤਜੂੰ ਪ੍ਰਾਨ ਯਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮੇਂ ਆਈ ॥ ਤੁਮ ਕੋ ਦੇਉਂ ਸ੍ਰਾਪ ਕਰੇਂਗੇ ਲੋਗ ਹਸਾਈ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਐਸੇ ਭਏ ਕਠੋਰ ਦਇਆ ਤੋਹਿ ਨੈਕ ਨਾ ਆਈ॥ ਕਹੂੰ ਗੁਰੂ ਸੇ ਜਾਇ ਕਹਾਂ ਤੁਮ ਦੇਰ ਲਗਾਈ॥ਦੋ:॥ਰਾਜਾ ਜੋਗੀ ਅਗਨ ਜਲ ਇਨ ਕੀ ਉਲਟੀ ਰੀਤ॥ ਡਰਕੇ ਰਹੀਏ ਪ੍ਰਸ਼ਰਾਮ, ਯੇਹ ਥੋੜੀ ਪਾਲੈ ਪ੍ਰੀਤ॥ ਚੋਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਥੋੜੀ ਪਾਲੈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹਮੇਂ ਤੂੰ ਕਿਆ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਛੋੜਦੇਹ ਘਰਬਾਰਤਿ ਨਹਿ ਫੇਰ ਲਗਾਵੈ॥ ਮਾਮਾਂ ਜੀ ਘਰ ਘਰ ਅਲਖ ਜਗਾਇ ਗੁਰੂਕੇ ਟੁਕੜੇ ਖਾਵੈਂ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਹੋਇ ਛੋਡ ਉਨ ਕੋ ਭੀ ਜਾਵੈਂ॥ ਦੋਹ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੇ ਗਏ ਕੁਵਰ ਮੁਰਝਾਇ॥ ਮਾਮਾਂ ਕੇ ਸੁਨਿ ਬਚਨ ਕੋ ਗਿਰੇ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਗਿਰੇ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ ਨੈਨੋਂ ਮੈ ਆਏ ਪਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇ ਜ਼ਾਰ ਭਈ ਮੇਰੀ<noinclude></noinclude> iebjd5u54ayx2lbmjqm8jrupbodcy3i 250 74163 238177 238082 2026-10-01T03:36:13Z Taranpreet Goswami 2106 238177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੫)}}</noinclude>ਵੈਰਾਨੀ॥ ਮਾਂਮਾਜੀ ਐਸੇ ਭਏ ਕਠੋਰ ਮੇਰੀ ਤੈਨੇ ਇਕ ਨਾਂ ਮਾਨੀ॥ ਦੋਉ ਕਰ ਜੋਰੈ ਹਾਥ ਸੁਨਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ॥ ਯੇਹ ਬਾਤ ਕਹਿ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੋ ਭਰਥਰੀ ਨੈ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ॥ ਤਬ ਭਰਥਰੀ ਨੈ ਕਹਾ ਤੁਮ ਪੈਹਲੇ ਠੈਹਰੋ ਮੈਂ ਜਾਇ ਗੁਰਕੀ ਆਗਿਆ ਲੇਆਉਂ॥ ਤਬ ਤੀਨ ਬੇਰ ਗਏ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਕਟ ਪੁਤਲੀ ਲੈ ਕਰ॥ ਚੌਥੀ ਵੇਰ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੋ ਲੈ ਗਏ ਆਵਾਜ਼ ਦੀਨੀ ਗੁਫਾ ਮੈਂ ਤਬ ਗੁਰੁ ਜੀ ਬੋਲੇ ਬੱਚਾ ਕੌਨ ਹੈ॥ਤਬ ਭਰਥਰੀ ਨੇ ਕਹਾ ਮੈਂ ਆਯਾ ਹੂੰ ਆਪ ਕਾ ਚੇਲਾ ਹੂੰ ਔਰ ਗੋਪੀਚੰਦ ਆਪ ਕੀ “ਸੇਵਾ ਕੋ ਚਰਣ ਸਮੀਪ ਆਇਆ ਹੈ ਤਬ ਤੌ ਗੁਰੂਜੀ ਬੋਲੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਤੋ ਅਮਰ ਹੀ ਹੈ॥ ਤਬ ਭਰਥਰੀ ਬੋਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਮਰ ਕਰੋਗੇ ਤੋ ਅਮਰ ਹੈ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੋ ਵਰ ਦਾਨ ਦੀਆ ਕਿ ਬੱਚਾ “ਟਲੈਗੀ ਬਲਾਇ ਜਾਉ ਜਾਉ" ਗੋਪੀਚੰਦ ਭਰਥਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸਭ ਘਰੀ ਘਰ ਸੇ ਚਲਾ ਜੋ ਲਗਾ ਗੁਰੂ ਸੇ ਨੇਹੁ॥ ਜਾ ਚੇਲਾ ਘਰ ਅਪਨੇ ਅਮਰ ਭਈ ਤੇਰੀ ਦੇਹ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਮਰ ਭਈ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਮੇਰੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਿਆਰੇ॥ ਕਰਿ ਧਾਰਾ ਕਾ ਰਾਜ ਰਹੋ ਤੁਮ ਸੰਗ ਹਮਾਰੇ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਹਮਜੋਗੀ ਔਧੂਤ ਰਹੇ ਦੁਨੀਆਂ ਸੇ ਨਿਆਰੇ॥ ਤੁਮ ਰਾਜਾ ਮਹਾਰਾਜ ਫਿਰੋਗੇ ਘਰ ਘਰ ਮਾਰੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰੂ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਹੋ ਕੌਨ ਕਰੇਗਾ ਹੋੜ॥ ਸਰਣ ਗਹੀ ਤੇਰੀ<noinclude></noinclude> 5y87oz81hcjqdu9j6nlxsk5056z53r6 250 74164 238178 238083 2026-10-01T03:36:36Z Taranpreet Goswami 2106 238178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੬)}}</noinclude>ਆਣ ਕੇ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ ਚਰਨ ਤੁਮਰੋ ਚਿਤ ਦੀਨਾ॥ ਚੇਲਾ ਕਰ ਲੇਹ ਮੋਹਿ ਫਿਰੂੰ ਮੈਂ ਜਗਸੇ ਹੀਨਾਂ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਤਜਾ ਮੈਂਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਗੀਨਾ॥ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਸੋਚ ਉਨ ਕਾ ਨਹੀਂ ਕੀਨਾ॥ ਦੋ:॥ਤੂੰ ਚੇਲਾ ਭੂਲ੍ਯੋ ਫਿਰੈ ਮਾਂਨ ਹਮਾਰੀ ਸੀਖ॥ ਜੋਗੀ ਹੋਇ ਕਿਆ ਲਏਗਾ ਤੋਂ ਘਰ ਘਰ ਮਾਂਗੋਗੇ ਭੀਖ॥ਚੋ:॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਘਰ ਘਰ ਮਾਂਗੋਗੇ ਭੀਖ ਧੂਪ ਮੈਂ ਅੱਗ ਪਸੀਜੈ॥ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੇ ਪੂਤ ਜੋਗ ਐਸੇ ਨਾ ਲੀਜੈ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਜਾ ਘਰ ਆਪਨੇ ਬੈਠ ਰਾਜ ਧਾਰਾ ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਸਭ ਸੇ ਛੋਡੋ ਮੋਹ ਚਰਣ ਗੁਰ ਕੇ ਚਿਤ ਦੀਜੈ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾ ਦਿਨ ਘਰ ਸੇ ਹਮ ਚਲੇ ਧਰਾ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਤੁਮਰੇ ਚਰਨੋਂ ਕੀ ਆਸ ਹੈ ਐਸਾ ਕਰੋ ਉਪਦੇਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸਾ ਕਰੋ ਉਪਦੇਸ ਜਗਤ ਸੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨ ਲਾਗੇ॥ ਰਹੂੰ ਸਦਾ ਲੌ ਲੀਨ ਭਰਮ ਮੇਰਾ ਸਭ ਭਾਗੇ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸਾ ਦੀਜੈ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰੀਤ ਹਮਸੇ ਸਭ ਤਿਆਗੇ॥ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ ਰਹੂੰ ਮੈਂ ਤੁਮਰੇ ਆਗੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਕਰ ਭਗੂਆ ਕਾਪੜੇ ਧਰ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਜਾਨੇ ਨਹੀਂ ਤੋਰੇ ਸੇ ਫਿਰੈ ਅਨੇਕ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੱਚਾ ਜੀ ਐਸੇ ਫਿਰੈ ਅਨੇਕ ਬਨੋਂ ਮੈ ਡੋਲੈ ਮੋਨੀ॥ ਕਰਕਰ ਉਪਰ ਕੌ ਹਾਥ ਬੜੇ ਬਨੇ ਵੋਹ ਖੂਨੀ॥ ਡੋਲੀ ਚੇਲਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਸੀ ਐਸੇ ਫਿਰੈਂ<noinclude></noinclude> 4bcj0a0h7he6bg7t6g1ep3umppjufod 250 74165 238179 238084 2026-10-01T03:37:01Z Taranpreet Goswami 2106 238179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੭)}}</noinclude>ਨਾਰ ਕੇ ਦੇਖੇ ਬਿਹੂਨੀ॥ ਤੂੰ ਭੀ ਐਸਾ ਹੋਹਿ ਅਕਲ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਹੋਨੀ॥ ਦੋਹਿਰਾ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਰੀਤ ਸਭ ਹਮ ਕੋ ਦੇਉ ਬਤਾਇ॥ ਝੋਲੀ ਦੋ ਮੇਰੇ ਹਾਥ ਮੈਂ ਤੋਂ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਰਮਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਰਮਾਇ ਕਹੀ ਹਮਨੇ ਜਾਨੀ॥ ਰਹੂੰ ਤੁਮਾਰੇ ਪਾਸ ਬਾਰੂੰ ਧੂਨੀ ਅਉਰ ਧਾਨੀ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲੈ ਕਰ ਅਲਖ ਜਗਾਊਂ ਸੁਨੇ ਮੈਹਲੋਂ ਕੀ ਰਾਨੀ॥ ਜਲਦੀ ਭੇਜੋ ਭੀਖ ਸੁਨਾਵੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਿਨ ਦੀਨਾ ਬੈਹ- ਕਾਇਕੇ ਕਿਆ ਤੋਹਿ ਲਗਾ ਵਿਯੋਗ॥ ਰਾਜ ਤਪੈ ਨੌ ਖੰਡ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਸਾਧਾ ਹੈ ਯੋਗ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾਜੀ ਕਿਯੋ ਸਾਧੇ ਹੈ ਯੋਗ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਛੱਤ੍ਰ ਸੋਹੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇਖ ਸਭ ਕੇ ਮਨ ਮੋਹੈ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਤੁਮ ਸੇ ਔਰ ਮਲੂਕ ਜਗਤ ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਕੋ ਹੈ॥ ਅਮਰ ਭਈ ਤੇਰੀ ਦੇਹ ਨਾ ਹੱਕ ਮੇਂ ਜੋਗੀ ਹੋ ਹੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਬੋਲੇ ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਸੁਨ ਲੌ ਗੋਰਖ ਦੇਵ॥ ਸਭ ਸਾਂਸੇ ਮਿਟ ਜਾਏਂਗੇ ਚੇਲਾ ਕਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੇਵ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਚੇਲਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਨਾਂ ਲੇਵ ਅਮਰ ਕਰ ਦੀਨੀ ਕਾਇਆਂ॥ ਅਬ ਨਾਹੀਂ ਉ- ਧਾਰ ਬਚਨ ਗੁਰ ਨੈ ਫੁਰਮਾਇਆ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੈਂ ਚਰਨੋ ਕਾ ਦਾਸ ਮੇਰੇ ਮੰਨ ਯੇਹੀ ਭਾਇਆ॥ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ ਬਹੁਤ ਆਸਾ ਕਰ ਆਇਆ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਜਿਨ ਕੀ ਮੋਹਨੀ ਕੋਮਲ ਜਿਨ ਕੇ ਗਾਤ॥ ਇਨ ਪਰ ਜੋਗ ਸਥੇ<noinclude></noinclude> 41ia130yzcvtc4dapchv87951hzeinx 250 74166 238180 238085 2026-10-01T03:37:27Z Taranpreet Goswami 2106 238180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੮)}}</noinclude>ਨਹੀਂ ਸੁਨਚੇਲਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਸੁਨ ਚੇਲਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਫਿਰੈ ਤੂੰ ਮਾਰਾ ਮਾਰਾ॥ ਕੁਵਰ ਕਰੋ ਤੁਮ ਰਾਜ ਜੋਗ ਖਾਂਡੇ ਕੀ ਧਾਰਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕਿਆ ਜਾਨੈ ਕਹਾਂ ਫਿਰੇਗਾ ਤੂੰ ਘਰ ੨ ਮਾਰਾ॥ ਇਨਕੋ ਦੋ ਸਮਝਾਇ ਰਹੈ ਘਰ ਬਠ ਵਿਚਾਰਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਕੁਵਰ ਕਰੋ ਥਾਰੀ ਆਸ॥ ਯੇਹ ਜਾਨੇ ਕਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਰਹੈ ਤੁਮਾਰੇ ਪਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਹੈ ਤੁਮਾਰੇ ਪਾਸ ਕਰੋ ਇਸਕਾ ਨਿਸ ਤਾਰਾ॥ ਜੋ ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਹੋਇ ਫਿਰੇ ਕ੍ਯੋਂ ਘਰ੨ ਮਾਰਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੁਮਰੇ ਚਰਨੋਂ ਕਾ ਧ੍ਯਾਨ ਰਹੈ ਦਿਲ ਮਾਹਿ ਕਰਾਰਾ॥ ਚਾਰ ਕੁੰਟ ਮੈਂ ਕੋਇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਟਕਨ ਹਾਰਾ ॥ ਦੋ:॥ ਜੋ ਚੇਲਾ ਜਾਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋਗ ਰਹੇਮਨ ਮਾਂਨ॥ ਲੀਨੀ ਕਰਦ ਕਰਾਇਕੇ ਤੋਂ ਫਾੜਨ ਲਾਗੇ ਕਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਗੁਰੁ ਜੀ ਫਾੜਨ ਲਾਗੇ ਕਾਨ ਕਵਰ ਪਰ ਕਰਦ ਚਲਾਈ ॥ ਟੀ ਦੂਧ ਕੀ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸੁਰਖੀ ਆਈ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਦੀ- ਨੀਂ ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਡਾਰ ਅੰਗ ਮੈਂ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ ਸਿਰ ਪਰ ਧਰ ਦੀਏ ਹਾਥ ਕੁਵਰ ਕੀ ਕਰੀ ਬਡਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰ ਅਰਜ਼ ਕਰੈ ਆਗਿਆ ਮੋਕੋ ਦੇਇ॥ ਐਸਾ ਬਚਨ ਬ- ਤਾਇਦੇ ਮੈਂ ਤਜੂੰ ਜਗਤ ਸਿਉ ਨੇਹੁ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਜੂੰ ਜਗਤ ਸੇ ਨੇਹ ਰਹਸ ਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਊਂ॥ ਚੌ- ਰਾਸੀ ਹੈ ਸਿਧ ਸਭੋ ਮੈ ਦਾਸ ਕਹਾਊਂ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੁਮਰੀ ਆਗਿ- ਆ ਪਾਇ ਮਹਲ ਮੈਂ ਅਲੱਖ ਜਗਾਉਂ॥ ਐਸੇ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਭੀਖ<noinclude></noinclude> rse83aqw5bsneoukcz0vhgovbzbmzzo 238181 238180 2026-10-01T03:37:51Z Taranpreet Goswami 2106 238181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੮)}}</noinclude>ਨਹੀਂ ਸੁਨਚੇਲਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਸੁਨ ਚੇਲਾ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਫਿਰੈ ਤੂੰ ਮਾਰਾ ਮਾਰਾ॥ ਕੁਵਰ ਕਰੋ ਤੁਮ ਰਾਜ ਜੋਗ ਖਾਂਡੇ ਕੀ ਧਾਰਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕਿਆ ਜਾਨੈ ਕਹਾਂ ਫਿਰੇਗਾ ਤੂੰ ਘਰ ੨ ਮਾਰਾ॥ ਇਨਕੋ ਦੋ ਸਮਝਾਇ ਰਹੈ ਘਰ ਬਠ ਵਿਚਾਰਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰ ਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਕੁਵਰ ਕਰੋ ਥਾਰੀ ਆਸ॥ ਯੇਹ ਜਾਨੇ ਕਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਰਹੈ ਤੁਮਾਰੇ ਪਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਰਹੈ ਤੁਮਾਰੇ ਪਾਸ ਕਰੋ ਇਸਕਾ ਨਿਸ ਤਾਰਾ॥ ਜੋ ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਹੋਇ ਫਿਰੇ ਕ੍ਯੋਂ ਘਰ੨ ਮਾਰਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੁਮਰੇ ਚਰਨੋਂ ਕਾ ਧ੍ਯਾਨ ਰਹੈ ਦਿਲ ਮਾਹਿ ਕਰਾਰਾ॥ ਚਾਰ ਕੁੰਟ ਮੈਂ ਕੋਇ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਟਕਨ ਹਾਰਾ ॥ ਦੋ:॥ ਜੋ ਚੇਲਾ ਜਾਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋਗ ਰਹੇਮਨ ਮਾਂਨ॥ ਲੀਨੀ ਕਰਦ ਕਰਾਇਕੇ ਤੋਂ ਫਾੜਨ ਲਾਗੇ ਕਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਗੁਰੁ ਜੀ ਫਾੜਨ ਲਾਗੇ ਕਾਨ ਕਵਰ ਪਰ ਕਰਦ ਚਲਾਈ ॥ ਟੀ ਦੂਧ ਕੀ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸੁਰਖੀ ਆਈ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਦੀਨੀਂ ਮੁੰਦ੍ਰਾ ਡਾਰ ਅੰਗ ਮੈਂ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ ਸਿਰ ਪਰ ਧਰ ਦੀਏ ਹਾਥ ਕੁਵਰ ਕੀ ਕਰੀ ਬਡਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰ ਅਰਜ਼ ਕਰੈ ਆਗਿਆ ਮੋਕੋ ਦੇਇ॥ ਐਸਾ ਬਚਨ ਬਤਾਇਦੇ ਮੈਂ ਤਜੂੰ ਜਗਤ ਸਿਉ ਨੇਹੁ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤਜੂੰ ਜਗਤ ਸੇ ਨੇਹ ਰਹਸ ਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਊਂ॥ ਚੌਰਾਸੀ ਹੈ ਸਿਧ ਸਭੋ ਮੈ ਦਾਸ ਕਹਾਊਂ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੁਮਰੀ ਆਗਿ- ਆ ਪਾਇ ਮਹਲ ਮੈਂ ਅਲੱਖ ਜਗਾਉਂ॥ ਐਸੇ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਭੀਖ<noinclude></noinclude> g67eafs4aw3go505akfce0btqikita6 250 74167 238182 238086 2026-10-01T03:38:17Z Taranpreet Goswami 2106 238182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੯)}}</noinclude>ਮੈਹਲ ਸੇ ਲਾਊਂ॥ ਦੋ:॥ ਚਾਰ ਕੂੰਟ ਰਮੇ ਰਹੋ ਗੁਰੂ ਸੇ ਰਾਖੋ ਧਿਆਨ॥ ਘਰ ਸੋਲਾ ਸੌ ਨਾਰ ਹੈ ਤੌ ਮਾਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਨ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਮਾਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਨ ਭੀਖ ਮੈਹਲੋਂ ਸੇ ਲਾਓ॥ਝੋਲੀ ਲੈ ਲੋ ਹਾਥ ਜਾਇਕੇ ਨਾਦ ਬਜਾਓ॥ਚੇਲਾ ਜੀ ਜੋ ਮਨ ਮਾਨੇ ਰਾਜ ਬੈਠਕੇ ਹੁਕਮ ਚਲਾਓ॥ ਜੋ ਮਨ ਮਾਨੇ ਜੋਗ ਗੁਰੁ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਓ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਧੇ ਪਰ ਝੋਲੀ ਧਰੀ ਅੰਗ ਬਿਤੂਤ ਰਮਾਇ॥ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੈਹਲਨ ਮੇਂ ਚਲੇ ਤੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਗਿਆ ਪਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੁਰ ਕੀ ਆਗਿਆ ਪਾਇ ਚਲੇ ਧਾਰਾ ਮੇਂ ਆਏ॥ ਡੇਉਢੀ ਪਹੁੰਚੇ ਆਇ ਕੁਵਰ ਨੈ ਅਲਖ ਜਗਾਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੁਰਕੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇ ਰਹਸ ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ ਭਿਖਿਆ ਭੈਜੋ ਮਾਏ ਦੇਕ ਰ ਗੋਪੀਚੰਦ ਬਚਨ ਸੁਨਾਏ॥ {{center|'''ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ ਬਾਂਦੀ ਸੇ'''}} ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਖਬਰ ਭਈ ਖ੍ਵਾਸ ਮੇ ਜੋਗੀ ਆਇਆ ਦੁਆਰ॥ ਭਿੱਛਾ ਲੈ ਕਰਕੇ ਚਲੀ ਡੋਬਾਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਰਭਜੀ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਚਲੀ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਆਈ॥ ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਭੀਖ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੋ ਦੇਖ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਢਰੈ ਨੈਨੋਂ ਸੇ ਨੀਰ ਪਟਕ ਧਰ ਨੀ ਮੈਂ ਖਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਸਕਰ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਸੁਨ ਬਾਂਦੀ ਮੇਰੀ ਬਾਤ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਛੋਡ ਦੋ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੋ ਦਿਨ ਰਾਤ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਹੇ ਦਿਨ<noinclude></noinclude> 7z0qscgsmbsg52rhapnir8mijp7vdbm 250 74168 238183 238087 2026-10-01T03:38:40Z Taranpreet Goswami 2106 238183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੦)}}</noinclude>ਰਾਤ ਆਜ ਕਿਉਂ ਭਈ ਦਿਵਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੈ ਨੈਨਨ ਮੈਂ ਪਾਨੀ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਕਹੋ ਮੈਹਲ ਨਮੈ ਜਾਇ ਜਹਾਂ ਸੋਲਾਂ ਸੋ ਰਾਨੀ॥ਭਿਛਿਆ ਭੇਜੋ ਮਾਇ ਸੁਨਾਵੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਂਨੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ ਕਰੈ ਠਾਢੀ ਏਕੈ ਪਾਇ॥ ਆਪ ਚਲੇ ਖ੍ਵਾਸ ਕੌ ਮੋਸੋ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਮੋਸੋ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ ਕੁਵਰਨੈ ਕੀਤੀ ਫੇਰੀ॥ ਰਾਨੀ ਬਹੁਤ ਰਿਸਾਇ ਅੰਤ ਮੈਂ ਉਨਕੀ ਚੇਰੀ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਤੁਮ ਰਾਜਾ ਮਹਾਰਾਜ ਅਰਜ ਤੁਮ ਸੁਨੋ ਯੇਹ ਮੇਰੀ॥ ਕੈਹਤੇ ਆਵੇ ਲਾਜ ਕੁਵਰ ਮੈਂ ਬਾਂਦੀ ਤੇਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਖ੍ਵਾਸ ਕੀ ਮਤ ਕਰ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ॥ ਕਹੋ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾ- ਇਕੇ ਤਉ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਦੁਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਜੋਗੀ ਠਾਂਢੇ ਦੁਆਰ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਭਿਛਿਆ ਭੇਜੀ ਮਾਇ ਖੜੀ ਕ੍ਯੋਂ ਦੇਰ ਲਗਾਵੋ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕਰੋ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ ਦ੍ਰ੍ਸ਼ ਜੋਗੀ ਕਾ ਪਾਵੋ॥ ਨਹੀਂ ਤੁਰਤ ਰਮ ਜਾਇ ਫੇਰ ਪੀਛੈ ਪਛੁਤਾਵੈ ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਮੈਹਲੋਂ ਆਵ ਤੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਸਾਥ ਸਖਿਨ ਕੇ ਝੁੰਡ ਮੈਂ ਬੈਠੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਬੈਠੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਅਰਜ ਅਪਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਦੁਆਰ ਪੈ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਭਿਛਿਆ ਲੈਕੇ ਚਲੋ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮਹਿ ਬੁਲਾਵੈ॥ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀ ਜੀਏ ਜਾਇ ਵਕਤ ਐਸਾ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਜ੍ਵਾਬਰਾਨੀ॥ ਵਿਹਾਗ॥ ਕਾਹ ਕੋ ਮਾਰੇ ਆਵੈਗੇ ਵਾਲਮ ਕਿਉ ਬੈਹ ਕਾਵੈ ਰੇ॥<noinclude></noinclude> 652hh2t4za7kuoloo59aopoxzcnmxlg 250 75198 238141 237654 2026-09-30T13:06:25Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਲਏ ਗਲਤ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਝੂਰਦੇ ਅਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ "ਸਿਆਣੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਔਲੇ ਦਾ ਖਾਧਾ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ', ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਬੜਾ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੀਤ ਗਿਆ ਕਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਤਾਂ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। {{gap}}ਜਾਹਨ ਕੀਟਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "A Thing of Beauty is Joy Forever', ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਬੜਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਲੜਕੀ ਦੀ ਸੀਰਤ ਨੂੰ ਹੀ ਉਸ 'ਸੋਹਣੀ' ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਗੁਣ ਤਾਂ ਸੀਰਤ ਅੱਗੇ ਫਿੱਕੇ ਹਨ। ਰੰਗ-ਰੂਪ, ਅਹੁਦਾ, ਪੈਸਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕੀ ਚੱਟਣਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਰ ਘੜੀ ਘੁਟ ਘੁਟ ਕੇ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸੀਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਗੁਣ ਵੀ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਨ ਸਮੇਂ "ਹਾਂ" ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚੋਂ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਲਾਹ ਸੰਜੀਵਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗਲਤ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਲਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਦੇਖਣ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਆਪ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੇਕਅੱਪ ਦੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਹੀ ਭਲਾਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਵਾਲੇ ਕਾਲੀ ਮੱਝ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਕੇ ਪਰੀ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਦੇਖਣ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਇਕੱਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਜਾਵੋ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ, ਜੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਿੜਕਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਸਲਾਹ ਦੇਣਗੇ। {{gap}}ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਾਵਤ ਹੈ "ਕਾਹਲੀ ਅੱਗੇ ਟੋਏ"। ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਆਪਣੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਵੋ। ਲੜਕੀ ਦੀ ਦੋ-ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰੋ, ਜੇਕਰ ਮਾਂ (ਨਾਨਕੇ) ਜਾਂ ਬਾਪ (ਦਾਦਕੇ) ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ<noinclude>{{rh||54}}</noinclude> ied8pxc82ki9kmxzm6b2ov03jtn2lba 250 75199 238142 237660 2026-09-30T13:13:47Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੋਈ 'ਖੋਟ' ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ "ਨਾਂਹ" ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭੋਰਾ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਗੋਂ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਨਸਲ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਬੂਟਾ ਹੀ ਪੁੰਗਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਬ ਦਾ ਬੂਟਾ ਨਹੀਂ ਪੁੰਗਰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਬਣਾਉ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਾਵਤ ਹੈ "ਘਰ ਦਾ ਭੇਤੀ ਲੰਕਾ ਢਾਵੇ"। ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਪੁੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਿਆਸਤ ਤਾਂ ਘਰ ਉਜਾੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ 'ਹੋਣੀ' ਜਾਂ 'ਭਾਵੀ' ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਬਾਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁਝ ਖੱਟੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਅਭੁੱਲ ਯਾਦਾਂ, ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ 'ਘਰ ਘਰ ਏਹੋ ਅੱਗ' ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਜਾਂ ਮਿਲਗੋਭਾ ਹੈ। {{gap}}ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਇਕ ਡਰ ਜਿਹਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਕ ਪਤਨੀ-ਪੂਜਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਘੁੰਡ-ਚੁਕਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਛਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਰੜੇ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਓਪਰੀ ਝਾਤ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ "ਨਾਂਹ, ਨਾਂਹ, ਨਾਂਹ, ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਓ, ਸਭ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੋਂ ਵੇਲ੍ਹਣਾ ਲੈ ਕੇ ਪੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਹਿੜ੍ਹਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ।" ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮੈਂ ਸਮੂਹ ਔਰਤ<noinclude>{{rh||55}}</noinclude> d19ksm4a2qougznjemlxqlqba0rtjs3 250 75224 238184 238088 2026-10-01T03:39:03Z Taranpreet Goswami 2106 238184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੧ )}}</noinclude>ਟੇਕ-ਹਮਨਿਭਾਗਨ ਤਿਆਗ ਦਈ ਪੀਆਨੈ ਪੀਅ ਕੇ ਜੀਅ ਮੇਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਅਰੇ॥ ਸੂੰਨੀ ਸੇਜ ਤੜਫਤੀ ਛੋੜੀ ਐਸਾ ਨਿਡਰ ਕੀ ਆਰੇ॥ ਲਛਮਨ ਜੋ ਕਿਛੁ ਲਿਖਾ ਹੈ ਵਿਧਾਤਾ ਸੁਪਨੇ ਮੇਂ ਸੁਖ ਸਮਝਿਆਰੇ॥ਦੋਹਰਾ॥ਬਾਂਦੀ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੀ ਹੈ ਨਰ ਹੈ ਜਲ ਛਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਤਬਾਰ ਨਾ ਮੈਨੇ ਤੋ ਕਹੀ ਸਮਝਾਇ॥ {{gap}}ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਮੈ ਕਹਿਤੀ ਸਮਝਾਇ ਕੰਵਰ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਆਏ॥ ਝੋਲੀ ਸੋਹੇ ਹਾਥ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਤੁਮ ਹੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇਖ ਮੇਰਾ ਜੀਅਰਾ ਘਬਰਾਵੈ॥ ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੇ ਪੂਤ ਜੋਗ ਇਨਕੋ ਨਾ ਸੁਹਾਵੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਅਮਲੀ ਕੇ ਪਾਤ ਮੇਂ ਦੋਜਨ ਰਹੇ ਸਮਾਇ॥ ਮਨ ਫਾਟੇ ਦਿਲ ਉਛਲੇ ਪਲਗਾਂ ਪਰਨਾਸ ਹਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਢਰੈ ਨੈਨ ਨਸੇ ਨੀਰ ਸਭੀ ਕਾਇਆਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਰੋਵੇਂ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਕਾਹੇ ਕੁਬੁਧਿ ਕਮਾਈ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਡ੍ਯੋਢੀ ਪਹੁੰਚੀ ਆਨ ਕੁੰਵਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ ਸੁਖਮੈ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਕਹਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨਭਾਈ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਸਪਤ ਬਿਪਤ ਬਿਚਾਰ ਕੈ ਜੋ ਪਛਤਾਵੈ ਕੂਰ॥ ਮਾਸਾ ਘਟੈ ਨ ਤਿਲ ਵਧੇ ਜੋ ਲਿਖ ਦੀਏ ਅੰਕੂਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਜੋ ਲਿਖ ਦੀਏ ਅੰਕੁਰ ਮਿਟੈ ਨਾਂ ਕਬੀ ਮਿਟਾਏ॥ਮਾਤ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ ਜੋਗ ਮੈਂ ਉਨਸੇ ਪਾਏ॥ ਨੀਜੀ ਸਭ ਸੈ ਤਿਆਗੈ ਮੋਹ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿਲਾਏ॥ ਝੋਲੀ ਲੇਲੀ ਹਾਥ ਭੀਖਮੇਰੇ ਮਾਂਗਨ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮਰਾਣੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੁਮ ਸਿਰ ਕੈ ਸਿਰਤਾਜ॥ ਜਾ<noinclude></noinclude> 7ai8nl5dijg0bwfwk5ys4iyewnk9he8 238185 238184 2026-10-01T03:39:19Z Taranpreet Goswami 2106 238185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੧ )}}</noinclude>ਟੇਕ-ਹਮਨਿਭਾਗਨ ਤਿਆਗ ਦਈ ਪੀਆਨੈ ਪੀਅ ਕੇ ਜੀਅ ਮੇਂ ਮੇਰਾ ਜੀ ਅਰੇ॥ ਸੂੰਨੀ ਸੇਜ ਤੜਫਤੀ ਛੋੜੀ ਐਸਾ ਨਿਡਰ ਕੀ ਆਰੇ॥ ਲਛਮਨ ਜੋ ਕਿਛੁ ਲਿਖਾ ਹੈ ਵਿਧਾਤਾ ਸੁਪਨੇ ਮੇਂ ਸੁਖ ਸਮਝਿਆਰੇ॥ਦੋਹਰਾ॥ਬਾਂਦੀ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੀ ਹੈ ਨਰ ਹੈ ਜਲ ਛਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਤਬਾਰ ਨਾ ਮੈਨੇ ਤੋ ਕਹੀ ਸਮਝਾਇ॥ {{gap}}ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਮੈ ਕਹਿਤੀ ਸਮਝਾਇ ਕੰਵਰ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਆਏ॥ ਝੋਲੀ ਸੋਹੇ ਹਾਥ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਤੁਮ ਹੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇਖ ਮੇਰਾ ਜੀਅਰਾ ਘਬਰਾਵੈ॥ ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੇ ਪੂਤ ਜੋਗ ਇਨਕੋ ਨਾ ਸੁਹਾਵੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਏਕ ਅਮਲੀ ਕੇ ਪਾਤ ਮੇਂ ਦੋਜਨ ਰਹੇ ਸਮਾਇ॥ ਮਨ ਫਾਟੇ ਦਿਲ ਉਛਲੇ ਪਲਗਾਂ ਪਰਨਾਸ ਹਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਢਰੈ ਨੈਨ ਨਸੇ ਨੀਰ ਸਭੀ ਕਾਇਆਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਰੋਵੇਂ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਕਾਹੇ ਕੁਬੁਧਿ ਕਮਾਈ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਡ੍ਯੋਢੀ ਪਹੁੰਚੀ ਆਨ ਕੁੰਵਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ ਸੁਖਮੈ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਕਹਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨਭਾਈ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਸਪਤ ਬਿਪਤ ਬਿਚਾਰ ਕੈ ਜੋ ਪਛਤਾਵੈ ਕੂਰ॥ ਮਾਸਾ ਘਟੈ ਨ ਤਿਲ ਵਧੇ ਜੋ ਲਿਖ ਦੀਏ ਅੰਕੂਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਜੋ ਲਿਖ ਦੀਏ ਅੰਕੁਰ ਮਿਟੈ ਨਾਂ ਕਬੀ ਮਿਟਾਏ॥ਮਾਤ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ ਜੋਗ ਮੈਂ ਉਨਸੇ ਪਾਏ॥ ਨੀਜੀ ਸਭ ਸੈ ਤਿਆਗੈ ਮੋਹ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿਲਾਏ॥ ਝੋਲੀ ਲੇਲੀ ਹਾਥ ਭੀਖਮੇਰੇ ਮਾਂਗਨ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮਰਾਣੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੁਮ ਸਿਰ ਕੈ ਸਿਰਤਾਜ॥ ਜਾ<noinclude></noinclude> 2zswuzraoqdius4g7k8durstddoz1hb 250 75225 238186 238089 2026-10-01T03:39:44Z Taranpreet Goswami 2106 238186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੨ )}}</noinclude>ਦਿਨ ਸੇ ਜੋਗੀ ਭਏ ਤ ਭਾਵਤ ਨਾਹੀਂ ਨਾਜ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਭਾਵਤ ਨਾਹੀ ਨਾਜ ਭਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ॥ ਰਾਜਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋਡ ਲਈ ਮੈਨੇ ਆਇ ਫ਼ਕੀਰੀ॥ਰਾਜਾ ਜੀ ਸੂਨੀ ਦੀਖੇ ਸੇਜ ਛੇੜ ਦਈ ਅਰਧ ਸ੍ਰੀਰੀ॥ਤੁਮ ਬਿਨੁ ਬਿਆਕਲੀ ਨੈਨ ਤਜੀ ਮੈਨੇ ਸਭੀ ਅਮੀਰੀ॥ ਦੋ:॥ ਰਾਜ ਤਪੈ ਨੌਖੰਡ ਮੈ ਜੋਗ ਲੀਏ ਮੈਂਨੇ ਆਜ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਿਉਂ ਕਰੇ ਤੂ ਬੈਠੀ ਭੋ ਗੋਰਾਜ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਬੈਠੀ ਭੋਗੋ ਰਾਜ ਮਾਲ ਸੇ ਭਰੈ ਖਜਾਨੈ॥ ਹਸਤੀ ਝੂਲੇ ਦੁਆਰ ਬਜੈ ਤੇਰੇ ਨੌਬਤ ਖਾਨੇ॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਇਕ ਛਤ ਮੇਂ ਬਰ ਤੇਰਾ ਜਦੇ ਸਕਿਆ ਹੂਏ ਬਿਰਾਨੇ ॥ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਮੇਰੇ ਜੋਗ ਸੋਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਾਨੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਦਿਨ ਬਾਂਧੇ ਸੇਹਰਾ ਤਬ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੀਨਾ ਜੋਗ॥ ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੀ ਵਿਆਹਿਕੇ ਤੋਹ ਮੇ ਦੀਆ ਵਿਯੋਗ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਹਮਕੌ ਦੀਆ ਵਿਯੋਗ ਮੈਹਲ ਮੇਂ ਭਈ ਉਦਾਸੀ ॥ ਰਾਜਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ ਭਏ ਜੰਗਲ ਕੇ ਵਾਸੀ॥ ਰਾਜਾਜੀ ਸੈਨਾ ਸੋਈ ਸਾਥ ਖੂਬ ਤੁਮ ਛੋੜੀ ਸ੍ਵਾਸੀ॥ ਕਰੋ ਧਾਰਾ ਕਾ ਰਾਜ ਕਰੈ ਮਤ ਅਪਨੀ ਹਾਂਸੀ ॥ਦੋ॥ ਰਾਜ ਪਾਟ ਸਭ ਤਜ ਦੀਓ ਹਮੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਨ॥ ਭਿਖਿਆ ਹਮੇ ਮੰਗਾਇਦੋ ਤੋ ਜੋਗ ਰਹੇਂ ਮਨਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾਜੀ ਜੋਗ ਰਹੇ ਮਨਮਾਨ ਜਗਤ ਮੈਂਨੇ ਸੁਪਨਾ ਜਾਨਾ॥ ਸਭਸੇ ਤ੍ਯਾਗ ਮੋਹ ਬਚਨ ਮਾਤਾ ਕਾ ਮਾਨਾ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਾ ਕੋਈ ਟਿਕਾਨਾ॥ ਹਮ ਹੈ ਪੁਤਰ ਤੁਮ ਮਾਇ ਨਾਹਕ ਮੇਂ ਝਗੜਾ ਠਾਨਾ॥<noinclude></noinclude> ppffg9mirrrr1coaehczrru5cgx9uhi 250 75226 238187 238091 2026-10-01T03:40:21Z Taranpreet Goswami 2106 238187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੩ )}}</noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਜਵਾਬ ਰਾਨੀ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ ਰਾਗ ਵਿਹਾਗ'''॥}}}} ਪੀਆ ਤਹਿ ਜਾਨਨਾ ਦੂੰਗੀ ਬੈਠੋ ਮਨ ਸਮਝਾਇ॥ਟੇਕ॥ਤੁਮ ਜਾਉ ਹਮੇ ਕਿਸ ਪਰ ਛੋੜਾ ਰੋਵਤ ਰਹੀ ਬਿਲਖਾਇ॥ ਸੋਲਾ ਸੌ ਨਾਰ ਵਿਸਾਰ ਚਲੈ ਠਾਢੇ ਹੋ ਭਸਮ ਰਮਾਇ॥ ਧਕ ਧੜਕ ਮੇਰਾ ਕਰਤ ਕਰੇਜਾ ਨੈਨ ਰਹੇ ਜਲ ਛਾਇ॥ ਸੋਚ ਸਮਝ ਘਰ ਬੈਠ ਰਹੋ ਪੀਆ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਬਨਾਇ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸਿਮਰ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਦੀਜੈ ਦਰਸ ਦਿਖਾਇ॥</br> {{center|ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ ਰਾਣੀ ਰਤਨ ਕੌਰ ਸੇ}} ਨਾਰ ਅਬ ਖਿਆਲ ਪੜੋ ਮਤ ਮੇਰੇ॥ ਮੁਹਿ ਜਾਨਾਂ ਗੁਰ ਕੇ ਡੇਰੇ॥ ਟੇਕ॥੧॥ ਬੈਠੀ ਰਾਜ ਕਰੋ ਮਹਲਨ ਮੇਂ ਮਾਲ ਖਜਾਨੇ ਤੇਰੇ॥ ਮੇਰੇ ਕਰਮੋਂ ਮੈਂ ਲਿਖੀ ਹੈ ਫਕੀਰੀ: ਯਾਕੋ ਕੌਨ ਨਿਬੇਰੇ। ਫੌਜਨ ਕੇ ਘਰ ਭਰੇ ਹੈਂ ਰਸਾਲੇ ਤੋਂ ਯੇਹ ਰਾਜ ਤਪੇ ਚੌਫੇਰੇ॥ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਭ ਤੇਰੇ ਹੈਂ, ਵਹ ਕਿਆ ਹੁਕਮ ਤੇਰਾ ਗੇਰੇ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਸਮਝਾਵਤ ਤਿਰੀਆ ਹਮਕੋ ਹੋਤ ਅਵੇਰੇ॥ ਮਾਤਾ ਕੇ ਬਚਨਨ ਸੇ ਲਈ ਹੈ ਫਕੀਰੀ ਤੂੰ ਕਰੀਯੋ ਦਾਨ ਸਵੇਰੇ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸਿਮਰ, ਗੁਣ ਗਾਵ ਆਇ ਗਏ ਦਿਨ ਤੇਰੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਰਾਜਾ ਕੇ ਸਨ ਕਰ ਬਚਨ ਹਿਰਦੇ ਰੋਸ ਭਰੇ॥ ਧੜਕ ਧੜਕ ਛਾਤੀ ਕਰੈ ਨੈਨਨ ਨੀਰ ਫਰੈ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਢਰੈ ਨੈਨਨ ਮੈਂ ਨੀਰ ਉਮੰਗ ਕਰ ਆਵੈ ਛਾਤੀ॥ ਕਿਆ {{nop}}<noinclude></noinclude> h4c1bltja95k4hdgaodveqepabs92yg 250 75227 238188 238092 2026-10-01T03:45:05Z Taranpreet Goswami 2106 238188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੪ )}}</noinclude>ਦੁਖ ਕਹੈ ਅਪਾਰ ਕਲੇਸ਼ ਕਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਤੀ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਤੁਮ ਸਿਰ ਕੇ ਤਾਜ ਤੇਰੀ ਹਮ ਨਾਰ ਸੁਹਾਤੀ॥ ਸੁਖ ਮੈਂ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਪਾਰ ਵਸਾਤੀ॥੧॥ ਜਵਾਬ ਰਾਨੀ ਕਾ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਰਾਜ ਤਪੈ ਕੀ ਨਾਰ ਹੋ ਜੋਗ ਧਰੇ ਕੀ ਮਾਇ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਹੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨੀਓ ਤੇ ਜੋਗ ਸੁਫਲ ਹੋ ਜਾਇ॥ ਚੌ:॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਜੋਗ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਇ ਧਰਮ ਕੀ ਲਾਗੋ ਮਾਤਾ॥ ਦਿਲ ਮੇਂ ਧੀਰਜ ਬਾਂਧੇ ਜੋਈ ਕੁਛ ਲਿਖਾ ਬਿਧਾਤਾ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਹਮਕੋ ਹੋਤ ਅਵੇਰ ਭੀਖ ਤੁਮ ਭੇਜੋ ਦਾਤਾ॥ ਜਾਨਾ ਹਮੇਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਧਨਾ ਜੋਗ ਹੀ ਮਾਤਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੀ ਮੈਹਲੋਂ ਪੜਾ ਹੈ ਸੋਗ॥ ਸੁਖ ਮੈਂ ਦੁਖ ਹਮ ਕੋ ਭਯਾ ਤਾਂਤੇ ਸਾਧੇ ਜੋਗ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਤਾਂਤੇ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਭੋਗ ਹਮ ਸੇਨਾ ਕੀਏ॥ ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੀ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਹਮਕੋ ਦੀਏ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਖੋਟੇ ਖਰੀਦੇ ਦਾਮ ਨਾਹਕ ਮੈਂ ਫੇਰੇ ਲੀਏ॥ ਛੋੜ ਚਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ ਬੰਧੂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀਏ॥ {{center|<poem>ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ ਰਾਗੁ ਸੋਰਠਿ॥੧॥ ਕਰਮ ਰੇਖ ਦਰੇ ਨਹੀਂ ਦਾਰੀ॥ ਟੇਕ॥</poem>}} ਕਰਮ ਕੇ ਹਾਥ ਤੁਰੰਗ ਨਚਾਵੈ ਕਰਮ ਛਤ੍ਰ ਪਤ ਧਾਰੀ॥ ਕਰਮਨ ਕੇ ਹਾਥ ਨ ਕਰਤ ਅਮੀਰੀ॥ ਕਰਮ ਹੀ ਜਨਮ ਭਿਖਾਰੀ॥ ਕਰਮ ਕਰੇ ਸੋਈ ਬਨ ਆਵੈ ਕਰਮੋਂ ਕੀ ਰੇਖਾ ਨ੍ਯਾਰੀ। ਹਾਟਬਾਟ ਸਭ ਮੈਨੇ ਤ੍ਯਾਗੇ ਭੀਖ ਲਗੇ ਮੁਹਿ ਪਿਆਰੀ॥ ਬੈਠੀ ਰਾਜ ਕਰੋ ਮੈਹਲਨ ਮੈਂ ਕੰਚਨ ਪੌਲ<noinclude></noinclude> l9rattnx8gzkfijc994po5mxa0w8vc6 238189 238188 2026-10-01T03:46:05Z Taranpreet Goswami 2106 238189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੪ )}}</noinclude>ਦੁਖ ਕਹੈ ਅਪਾਰ ਕਲੇਸ਼ ਕਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਤੀ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਤੁਮ ਸਿਰ ਕੇ ਤਾਜ ਤੇਰੀ ਹਮ ਨਾਰ ਸੁਹਾਤੀ॥ ਸੁਖ ਮੈਂ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਪਾਰ ਵਸਾਤੀ॥੧॥ ਜਵਾਬ ਰਾਨੀ ਕਾ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਰਾਜ ਤਪੈ ਕੀ ਨਾਰ ਹੋ ਜੋਗ ਧਰੇ ਕੀ ਮਾਇ ॥ ਪੁਤ੍ਰ ਹੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨੀਓ ਤੇ ਜੋਗ ਸੁਫਲ ਹੋ ਜਾਇ॥ ਚੌ:॥ ਰਾਨੀ ਜੀ ਜੋਗ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਇ ਧਰਮ ਕੀ ਲਾਗੋ ਮਾਤਾ॥ ਦਿਲ ਮੇਂ ਧੀਰਜ ਬਾਂਧੇ ਜੋਈ ਕੁਛ ਲਿਖਾ ਬਿਧਾਤਾ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਹਮਕੋ ਹੋਤ ਅਵੇਰ ਭੀਖ ਤੁਮ ਭੇਜੋ ਦਾਤਾ॥ ਜਾਨਾ ਹਮੇਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਧਨਾ ਜੋਗ ਹੀ ਮਾਤਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੀ ਮੈਹਲੋਂ ਪੜਾ ਹੈ ਸੋਗ॥ ਸੁਖ ਮੈਂ ਦੁਖ ਹਮ ਕੋ ਭਯਾ ਤਾਂਤੇ ਸਾਧੇ ਜੋਗ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਤਾਂਤੇ ਸਾਧੇ ਜੋਗ ਭੋਗ ਹਮ ਸੇਨਾ ਕੀਏ॥ ਰਾਜ ਘਰੋਂ ਕੀ ਵਿਆਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖ ਹਮਕੋ ਦੀਏ॥ ਰਾਜਾ ਜੀ ਖੋਟੇ ਖਰੀਦੇ ਦਾਮ ਨਾਹਕ ਮੈਂ ਫੇਰੇ ਲੀਏ॥ ਛੋੜ ਚਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ ਬੰਧੂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀਏ॥ {{center|<poem>ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ ਰਾਗ ਸੋਰਠ॥੧॥ ਕਰਮ ਰੇਖ ਟਰੇ ਨਹੀਂ ਟਾਰੀ॥ ਟੇਕ॥</poem>}} ਕਰਮ ਕੇ ਹਾਥ ਤੁਰੰਗ ਨਚਾਵੈ ਕਰਮ ਛਤ੍ਰ ਪਤ ਧਾਰੀ॥ ਕਰਮਨ ਕੇ ਹਾਥ ਨ ਕਰਤ ਅਮੀਰੀ॥ ਕਰਮ ਹੀ ਜਨਮ ਭਿਖਾਰੀ॥ ਕਰਮ ਕਰੇ ਸੋਈ ਬਨ ਆਵੈ ਕਰਮੋਂ ਕੀ ਰੇਖਾ ਨ੍ਯਾਰੀ। ਹਾਟਬਾਟ ਸਭ ਮੈਨੇ ਤ੍ਯਾਗੇ ਭੀਖ ਲਗੇ ਮੁਹਿ ਪਿਆਰੀ॥ ਬੈਠੀ ਰਾਜ ਕਰੋ ਮੈਹਲਨ ਮੈਂ ਕੰਚਨ ਪੌਲ<noinclude></noinclude> a08jz5zn70uhnziqr4my2x3y1n2lrde 250 75229 238190 238093 2026-10-01T03:48:59Z Taranpreet Goswami 2106 238190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੫)}}</noinclude>ਦੁਖਾਰੀ॥ ਹਮਰੇ ਕਰਮ ਮੈਂ ਲਿਖੀ ਹੈ ਫਕੀਰੀ ਸੋ ਦਿਲ ਮਾਂਹਿ ਕਰਾਰੀ॥ ਭਵ ਸਾਗਰ ਕੀ ਧਾਰ ਕਠਿਨ ਹੈ ਵਿਸਰ ਗਏ ਸੁਧ ਸਾਰੀ॥ ਲਛਮਨ ਹਰਿ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਵੋ ਖੇਵਟਿਆ ਗਿਰਧਾਰੀ॥੧॥ ਜਵਾਬ ਰਾਣੀ ਰਾਗਹੋਲੀ॥ ਕੁਵਰ ਮੈਨੇ ਬਹੁਤ ਭਾਂਤ ਸਮਝਾਏ॥ ਮੇਰੀ ਡ੍ਯੋਢੀ ਪਰ ਅਲਖ ਜਗਾਏ॥ ਰਾਜਾ ਭਏ ਕੁਝ ਸਾਰ ਨਾ ਜਾਨੀ ਘਰਕੇ ਮਾਲ ਲੁਟਾਏ॥ ਤੇਰੀ ਮਨਸਾ ਥੀ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਮੈਂ ਨਾ ਹੱਕ ਵਿਆਹ ਕਰਾਏ॥ ਵੈਰਨ ਸਾਸ ਭਈ ਹੈ ਮੇਰੀ ਐਸੇ ਮੀਤ ਛੁਡਾਏ॥ ਰਾਜ ਕੋ ਛੋਡ ਭਏ ਰਾਜਾ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਭਸਮ ਰਮਾਏ॥ ਰਾਜ ਕਾਂਨ ਸਭ ਕੁਲਕੀ ਛੋੜੀ ਭੀਖ ਮਾਂਗ ਨੇ ਆਏ॥ ਸੋਚ ਸਮਝ ਘਰ ਬੈਠ ਰਹੋਗੇ ਚਰਨੋ ਚਿਤ ਲਗਾਏ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸਿਮਰ ਗੁਣ ਗਾਵੋ ਨਾਹਕ ਜਨਮ ਗਵਾਏ ॥ ਬਾਰਤਾ॥ ਇਤਨੀ ਸੁਨ ਬਾਤ ਰਾਨੀ ਰਤਨ ਕੌਰ ਕੀ ਰਾਜਾ ਚਲ ਦਿਯੇ॥ ਔਰ ਚਾਲੇ ਚਾਲੇ ਮੈਨਾਵੰਤੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਏ ਮਾਤਾ ਕੋ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਸੇ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕੀਆ ਔਰ ਮਾਤਾ ਨੈ ਅਸੀਸ ਦੀ॥ ਜਬ ਮਾਤਾ ਸੇ ਆਗਿਆ ਲੈਕੇ ਬਾਕੀ ਹਾਲ ਜਿਬਾਨੀ ਕਹਾ॥ ਤਬ ਮਾਤਾ ਨੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਸੇ ਕਹਾ ਸੁਨੋ ਕੰਵਰ ਜੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਰ ਕੂੰਟ ਰਮਤੇ ਫਿਰੋ ਕਰੋ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਰ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਈਯੋ ਜੋਤੁ ਮਚਾ ਹੀਯੋ ਖੈਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਜੋ ਤੁਮ ਚਾਹੋ ਖੈਰ ਤੇਰੀ ਬਰਜੇ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ ਸੁਨ ਗੋਪੀਚੰਦ ਲਾਲ ਭਾਂਤ<noinclude></noinclude> 7hfqowquyaidxtpejwvxwraylbzthqq 238202 238190 2026-10-01T04:06:53Z Taranpreet Goswami 2106 238202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੫)}}</noinclude>ਦੁਖਾਰੀ॥ ਹਮਰੇ ਕਰਮ ਮੈਂ ਲਿਖੀ ਹੈ ਫਕੀਰੀ ਸੋ ਦਿਲ ਮਾਂਹਿ ਕਰਾਰੀ॥ ਭਵ ਸਾਗਰ ਕੀ ਧਾਰ ਕਠਿਨ ਹੈ ਵਿਸਰ ਗਏ ਸੁਧ ਸਾਰੀ॥ ਲਛਮਨ ਹਰਿ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਵੋ ਖੇਵਟਿਆ ਗਿਰਧਾਰੀ॥੧॥ ਜਵਾਬ ਰਾਣੀ ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥ ਕੁਵਰ ਮੈਨੇ ਬਹੁਤ ਭਾਂਤ ਸਮਝਾਏ॥ ਮੇਰੀ ਡ੍ਯੋਢੀ ਪਰ ਅਲਖ ਜਗਾਏ॥ ਰਾਜਾ ਭਏ ਕੁਝ ਸਾਰ ਨਾ ਜਾਨੀ ਘਰਕੇ ਮਾਲ ਲੁਟਾਏ॥ ਤੇਰੀ ਮਨਸਾ ਥੀ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਮੈਂ ਨਾ ਹੱਕ ਵਿਆਹ ਕਰਾਏ॥ ਵੈਰਨ ਸਾਸ ਭਈ ਹੈ ਮੇਰੀ ਐਸੇ ਮੀਤ ਛੁਡਾਏ॥ ਰਾਜ ਕੋ ਛੋਡ ਭਏ ਰਾਜਾ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਭਸਮ ਰਮਾਏ॥ ਰਾਜ ਕਾਂਨ ਸਭ ਕੁਲਕੀ ਛੋੜੀ ਭੀਖ ਮਾਂਗ ਨੇ ਆਏ॥ ਸੋਚ ਸਮਝ ਘਰ ਬੈਠ ਰਹੋਗੇ ਚਰਨੋ ਚਿਤ ਲਗਾਏ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸਿਮਰ ਗੁਣ ਗਾਵੋ ਨਾਹਕ ਜਨਮ ਗਵਾਏ ॥ ਬਾਰਤਾ॥ ਇਤਨੀ ਸੁਨ ਬਾਤ ਰਾਨੀ ਰਤਨ ਕੌਰ ਕੀ ਰਾਜਾ ਚਲ ਦਿਯੇ॥ ਔਰ ਚਾਲੇ ਚਾਲੇ ਮੈਨਾਵੰਤੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਏ ਮਾਤਾ ਕੋ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਸੇ ਪ੍ਰਨਾਮ ਕੀਆ ਔਰ ਮਾਤਾ ਨੈ ਅਸੀਸ ਦੀ॥ ਜਬ ਮਾਤਾ ਸੇ ਆਗਿਆ ਲੈਕੇ ਬਾਕੀ ਹਾਲ ਜਿਬਾਨੀ ਕਹਾ॥ ਤਬ ਮਾਤਾ ਨੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਸੇ ਕਹਾ ਸੁਨੋ ਕੰਵਰ ਜੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਰ ਕੂੰਟ ਰਮਤੇ ਫਿਰੋ ਕਰੋ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਰ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਈਯੋ ਜੋਤੁ ਮਚਾ ਹੀਯੋ ਖੈਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਜੋ ਤੁਮ ਚਾਹੋ ਖੈਰ ਤੇਰੀ ਬਰਜੇ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ ਸੁਨ ਗੋਪੀਚੰਦ ਲਾਲ ਬਾਤ<noinclude></noinclude> apc450yz347q9pewoi1aiiv8gxaqu1d 250 75230 238191 238094 2026-10-01T03:52:02Z Taranpreet Goswami 2106 238191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੬)}}</noinclude>ਯੇਹ ਮਾਨ ਹਮਾਰੀ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਗੁਰ ਸੇ ਰਾਖੋ ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਜੀ ਲਾਜ ਤੁਮਾਰੀ॥ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਜੇ ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰ ਵਾਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਬੰਗਾਲਾ ਬਸੈ ਕੈਸਾ ਕੈਸਾ ਉਨਕਾ ਭੇਖ॥ ਹਮਨੇ ਦੇਖਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਏ ਚਹੂੰ ਦੇਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜ ਕੀਆ ਚਹੂੰ ਦੇਸ ਮੁਲਕ ਮੈਂਨੇ ਦੇਖੇ ਸਾਰੇ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਦੇਖ ਲੀਏ ਤਖਤ ਹਜਾਰੇ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੱਖਣ ਔਰ ਗੁਜਰਾਤ ਰਹੇ ਨਾ ਹਮਸੇ ਨਿਆਰੇ ॥ ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ ਦੇ ਖਲੀਏ ਸਭ ਬਲਖ ਬੁਖ਼ਾਰੇ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮ ਕੋ ਤੂੰ ਮਨ੍ਯੋ ਕਰੈ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ॥ ਬੈਹਨ ਤੇਰੀ ਚੰਪਾ ਵੰਤੀ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਇ ਬੈਹਨ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰਾਨੀ॥ ਮੁਝੇ ਲਗੇ ਅਪ੍ਰਾਧ ਕਰੇ ਤੂੰ ਕਿਆ ਨਾਦਾਨੀ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਚੰਦਨ ਬ੍ਰਿਖ ਛੋਡ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਬੋਡੇ ਬੇਰੀ॥ ਜਨਮ ਅਕਾਰਥ ਜਾਇ ਕਹੀ ਤੁਮ ਮਾਨੋ ਮੇਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਦਿਨ ਸੇ ਜੋਗੀ ਭਯਾ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾ ਭੇਸ॥ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਹੈ ਤੌ ਇਨ ਮੇਂ ਮਰੀ ਨਾ ਏਕ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਮਰੀ ਇਨ ਮੇਂ ਨਾ ਏਕ ਬੈਹਨ ਵੋਹ ਕੈਸੇ ਮਰੇਗੀ॥ ਯਾਂ ਸੂਰਤ ਪਰ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਸਾ ਰੁਦਨ ਕਰੇਗੀ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਆਵੋਂ ਗੋ ਸਮਝਾਇ ਧੀਰ ਦਿਲ ਮਾਹਿ ਧਰੇ॥ ਤੁਮ ਲੀਜੋ ਬੁਲਵਾਇ ਸਮਝ ਘਰ ਬੈਠ ਰਹੇਗੀ॥ ਦੋਹਿਰਾ॥ ਤੂੰ ਬੇਟਾ ਭੂਲਾ ਫਿਰੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਘਰ ਕੀ ਤਿਰੀਆ ਹੈ ਭਲੀ<noinclude></noinclude> 8ii4j26kfs9k19vlxxxlta9oc0dzxzd 238203 238191 2026-10-01T04:10:02Z Taranpreet Goswami 2106 238203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੬)}}</noinclude>ਯੇਹ ਮਾਨ ਹਮਾਰੀ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਗੁਰ ਸੇ ਰਾਖੋ ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਜੀ ਲਾਜ ਤੁਮਾਰੀ॥ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਜੇ ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰ ਵਾਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਬੰਗਾਲਾ ਬਸੈ ਕੈਸਾ ਕੈਸਾ ਉਨਕਾ ਭੇਖ॥ ਹਮਨੇ ਦੇਖਾ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਏ ਚਹੂੰ ਦੇਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਰਾਜ ਕੀਆ ਚਹੂੰ ਦੇਸ ਮੁਲਕ ਮੈਂਨੇ ਦੇਖੇ ਸਾਰੇ॥ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਹਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਦੇਖ ਲੀਏ ਤਖਤ ਹਜਾਰੇ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੱਖਣ ਔਰ ਗੁਜਰਾਤ ਰਹੇ ਨਾ ਹਮਸੇ ਨਿਆਰੇ ॥ ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ ਦੇ ਖਲੀਏ ਸਭ ਬਲਖ ਬੁਖ਼ਾਰੇ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮ ਕੋ ਤੂੰ ਮਨ੍ਯੋ ਕਰੈ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ॥ ਬੈਹਨ ਤੇਰੀ ਚੰਪਾ ਵੰਤੀ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਦੇਖਤ ਹੀ ਮਰ ਜਾਇ ਬੈਹਨ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰਾਨੀ॥ ਮੁਝੇ ਲਗੇ ਅਪ੍ਰਾਧ ਕਰੇ ਤੂੰ ਕਿਆ ਨਾਦਾਨੀ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਚੰਦਨ ਬ੍ਰਿਖ ਛੋਡ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਬੋਡੇ ਬੇਰੀ॥ ਜਨਮ ਅਕਾਰਥ ਜਾਇ ਕਹੀ ਤੁਮ ਮਾਨੋ ਮੇਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਦਿਨ ਸੇ ਜੋਗੀ ਭਯਾ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾ ਭੇਸ॥ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਹੈ ਤੌ ਇਨ ਮੇਂ ਮਰੀ ਨਾ ਏਕ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਮਰੀ ਇਨ ਮੇਂ ਨਾ ਏਕ ਬੈਹਨ ਵੋਹ ਕੈਸੇ ਮਰੇਗੀ॥ ਯਾਂ ਸੂਰਤ ਪਰ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਸਾ ਰੁਦਨ ਕਰੇਗੀ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਆਵੋਂਗੋ ਸਮਝਾਇ ਧੀਰ ਦਿਲ ਮਾਹਿ ਧਰੇ॥ ਤੁਮ ਲੀਜੋ ਬੁਲਵਾਇ ਸਮਝ ਘਰ ਬੈਠ ਰਹੇਗੀ॥ ਦੋਹਿਰਾ॥ ਤੂੰ ਬੇਟਾ ਭੂਲਾ ਫਿਰੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਘਰ ਕੀ ਤਿਰੀਆ ਹੈ ਭਲੀ<noinclude></noinclude> 0lnxtjrxe1tjg6tpjy2f9asikybv3r2 250 75251 238176 2026-10-01T03:33:12Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਅਰਧ ਸਰੀਰੀ ਹੋਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਹੋਇ ਨਾਰ ਸੋਈ ਤਰ ਜਾਵੈ॥ ਆਪ ਡਰੈ ਕੁਲਤਾਰੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਾਮ ਚਲਾਵੈ ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹੂਏ ਬਿਛੋਆ ਫੇਰ ਜਿਨ ਕੀ ਕੌਨ ਮਿਲਾਵੈ ॥ ਲਾਖ ਜਤਨ ਕਰੋ ਫੇਰ ਜਨਮ ਮੂਰਤ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੨੭)}}</noinclude>ਅਰਧ ਸਰੀਰੀ ਹੋਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਹੋਇ ਨਾਰ ਸੋਈ ਤਰ ਜਾਵੈ॥ ਆਪ ਡਰੈ ਕੁਲਤਾਰੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਾਮ ਚਲਾਵੈ ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹੂਏ ਬਿਛੋਆ ਫੇਰ ਜਿਨ ਕੀ ਕੌਨ ਮਿਲਾਵੈ ॥ ਲਾਖ ਜਤਨ ਕਰੋ ਫੇਰ ਜਨਮ ਮੂਰਤ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਤਲਬ ਕੋ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਕਿਆ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਬੈਹਨ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇਗੀ ਦੂਖ ਬਡੋ ਤਿਹ ਹੋਹਿ ॥ ਚੰਬੋਲਾ ॥ ਮਾਈ ਜੀ ਜੋ ਦੇਨੋ ਕੋ ਹੋਇ ਬੈਹਨ ਪਰ ਭਾਈ ਛੀਜੈ॥ ਦੇਨੋ ਕੋ ਨਹਿ ਹੋਇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬਾਤਨਾ ਬੂਝੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਗਤ ਕਾ ਵਿਉਹਾਰ ਰਾਜ ਅਪਨੇ ਘਰ ਕੀਜੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਬੈਹਨ ਹਮ ਕੋ ਕਿਆ ਦੀਜੈ ਕੋ ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਚਾਤ੍ਰ ਸੇ ਮੂਰਖ ਬਨੇ ਸੁਨ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਲਾਲ । ਸਦਾ ਬਿਹੂਨੀ ਵੇ ਰਹੈ ਵੀਰਨ ਬਿਨਯੋਸਾਲ। ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਤੂੰ ਮਾਨ ਤੇਰੀ ਵਰਜੈ ਮਹ ਤਾਰੀ ॥ ਭੈਣ ਮਿਲੋ ਨਾ ਜਾਇ ਯਾਹ ਮੇਂ ਮੂਰਖ ਭਾਰੀ ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ ਕਹੇਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ॥ ਲਾਖ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਵਹੁ ਆਸ ਤੁਮਾਰੀ ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਹੈਂ ਕਰੈ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਲ॥ ਮਾਤਾ ਛੋਡੀਰੋਵਤੀ ਗਹੀ ਬੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ | ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਲਈ ਚੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ ਸੋਕ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ ॥ ਕਰੀ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਗੌੜ ਬੰਗਾਲੇ ਆਏ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਰਾਜਾ ਕੇ ਮੈਹਲ ਕੁੰਵਰ ਨੇ ਅਲਖ ਜਗਾਏ। ਖਬਰ ਭਈ ਰਨਵਾਸ ਰਹਿਸ<noinclude></noinclude> 416wp0a38xpfkxbev8lyfqgk71vny5u 238204 238176 2026-10-01T04:36:14Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੨੭)}}</noinclude>ਅਰਧ ਸਰੀਰੀ ਹੋਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਹੋਇ ਨਾਰ ਸੋਈ ਤਰ ਜਾਵੈ॥ ਆਪ ਡਰੈ ਕੁਲਤਾਰੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਾਮ ਚਲਾਵੈ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹੂਏ ਬਿਛੋਆ ਫੇਰ ਜਿਨ ਕੀ ਕੌਨ ਮਿਲਾਵੈ॥ ਲਾਖ ਜਤਨ ਕਰੋ ਫੇਰ ਜਨਮ ਮੂਰਤ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਤਲਬ ਕੋ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਕਿਆ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਬੈਹਨ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇਗੀ ਦੂਖ ਬਡੋ ਤਿਹ ਹੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਈ ਜੀ ਜੋ ਦੇਨੋ ਕੋ ਹੋਇ ਬੈਹਨ ਪਰ ਭਾਈ ਛੀਜੈ॥ ਦੇਨੋ ਕੋ ਨਹਿ ਹੋਇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਾ ਬੂਝੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਗਤ ਕਾ ਵਿਉਹਾਰ ਰਾਜ ਅਪਨੇ ਘਰ ਕੀਜੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਬੈਹਨ ਹਮ ਕੋ ਕਿਆ ਦੀਜੈ ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਤ੍ਰ ਸੇ ਮੂਰਖ ਬਨੇ ਸੁਨ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਲਾਲ ॥ ਸਦਾ ਬਿਹੂਨੀ ਵੇ ਰਹੈ ਵੀਰਨ ਬਿਨਯੋਸਾਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਤੂੰ ਮਾਨ ਤੇਰੀ ਵਰਜੈ ਮਹਤਾਰੀ॥ ਭੈਣ ਮਿਲੋ ਨਾ ਜਾਇ ਯਾਹ ਮੇਂ ਮੂਰਖ ਭਾਰੀ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ ਕਹੇਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ॥ ਲਾਖ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਵਹੁ ਆਸ ਤੁਮਾਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਹੈਂ ਕਰੈ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਲ॥ ਮਾਤਾ ਛੋਡੀ ਰੋਵਤੀ ਗਹੀ ਬੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ | ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਲਈ ਚੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ ਸੋਕ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਕਰੀ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਗੌੜ ਬੰਗਾਲੇ ਆਏ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਰਾਜਾ ਕੇ ਮੈਹਲ ਕੁੰਵਰ ਨੇ ਅਲਖ ਜਗਾਏ। ਖਬਰ ਭਈ ਰਨਵਾਸ ਰਹਿਸ<noinclude></noinclude> rtsukhu11xhwqpjn3az9anfen8lnkxm 250 75252 238205 2026-10-01T04:43:31Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ ਨੇ ਸੁਨੀਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਭਿੱਛਿਆ ਲੈ ਕਰ ਜਾਈਯੋ ਤੋ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਕੋ ਆਰ ਚੌਜੋਗੀਠਾਢੇ ਦੁਆਰਧੂਪਸੇਅੰਗਪ੍ਰਸੀਜੈ।ਲੇਕੰਚਨ ਕੋ ਥਾਰ ਭੀਖ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੀਜੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਡਿਉਢੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਦੇਰ ਉਨ ਕੋ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਨਾ ਤਰ ਜਾਇ ਨਿਰਾਸ ਬਚਨ ਸਤਿ ਕੈ ਸੁਨ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਬਾਂਦੀ ਚਲੀ ਰਾਜਾ ਕੈਦਰਬਾਰ॥ ਡਿਉਡੀ ਬੋਲੀ ਆਨਕ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ਭੀਖ ਮੈਂ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵੁਹ ਸੂਰਤ ਕੋ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਜਿਨ ਘਰ ਜਨਮੇਂ ਕੰਵਰ ਮੇਰੇ ਕਿਆ ਜੀਮੈਂ ਮਾਈ॥ {{center|{{x-larger|'''ਜਵਾਬ ਬਾਂਦੀ ਕਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ॥'''}}</br> {{larger|ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥}}}} ਜੋਗੀ ਕੌਨ ਦੇਸ਼ ਸੇ ਆਏ। ਤੈਨੇ ਹੰਸਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਏ॥ ਟੇਕ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨਾਜਾਣੀ ਠਾਂਢੀ ਹੋ ਭੇਖ ਬਨਾਏ॥ ਕਾ ਨਨਕੀ ਸੁਰਖੀ ਨਹਿ ਸੂਖੀ ਮੁੰਦ੍ਰੇ ਕਿਉਂ ਝਲਕਾਏ॥ ਕਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਭਯਾ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿ ਭਯਾ ਧਮਕਾਏ। ਕਿਆਤੇ ਰੇ ਘਰਨਾਰ ਕੁਕਰਮਾ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਏ॥ ਚੰਦਨਸੀ ਤੇਰੀ ਕਾਂਇਆਂ ਦਮਕੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਸਵਾਏ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ<noinclude></noinclude> o1w1xfocut80ty1wkjs8ycqu4udk4i5 250 75253 238207 2026-10-01T04:52:08Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|( ੨੯ )}}</noinclude>ਘਰ ਕੈਸੋ ਜੀਵੋਂ ਜਿਨਕ ਕੁਲਭੂਮ ਜਾਏ॥ ਬੈਠ ਰਹੋ ਤੁਮ ਇਸੀ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਹਰਿ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸ੍ਵਰਨ ਦੇਹ ਹੈ ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਸੇ ਪਾਏ ॥ਦੋਹਰਾ ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਰਾਜਾ ਕਹੈ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ॥ ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਮੇਰਾ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ ਤੇਰੀ ਭਿਛਿਆ ਨਹਿਲੇਊਂ॥ ਹਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਨ ਦੁਆ ਭਾਸੇ ਨਹਿ ਦੋਊਂ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਜਾਉ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਬਾਤ ਤੁਮ ਸੈ ਕਹਿ ਦੇਊਂ॥ ਹਮੇ ਦਿਖਾਉ ਭੀਖ ਨਾਹਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਲੇਊ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਸੁਨਕੇ ਬਾਂਦੀ ਰਿਸਭਈ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨਕੇ ਤੌ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਜੋਗੀਰੇ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ ਹਮੈ ਤੂੰ ਬਾਣੀ ਬੋਲੈ॥ਮਾਰੂੰਗੀ ਮੈਂ ਵਾਂਸ ਤੇਰੇ ਗਿਨਤੀ ਕੋ ਸੌਲੈ ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਤੇ ਸੁਨ ਬਾਂਦੀ ਕੀ ਬਾਤ ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲ ਤੂੰ ਰਾਣੀਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਰਾਣੀਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ਆਜ ਮੈਨੇ ਲਈ ਫ਼ਕੀਰੀ ॥ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਮੇਰੇ ਸਭਈ ਦਿਲ ਕੀ ਦਲਗੀਰੀ ॥ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ ਜੇ ਮੈਨੇ ਤਖਤ ਅਮੀਰੀ॥ ਕਰਮ ਲਿਖੀ ਮੇਰੇ ਜੋਗਹੀ ਰਟਨਾਅਬ ਤੀਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਜਾਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਬਾਲਕਾ ਜੇਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਖੈਰ ॥ ਘਰ ਘਰ ਭਿਛਿਆ ਮਾਂਗਤਾ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ਜੋਗੀਰੇ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ ਛੀਨ ਲੈ ਨਾਰ ਪਰਾਈ॥ ਯੇਹ ਛਲ ਕੀ ਹੈ ਬਾਤ ਅੰਗ ਮੈ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ਜੋਗੀਰੇ<noinclude></noinclude> fu7xpbojxk9d3txsg3toshnybey3u70 250 75254 238210 2026-10-01T05:25:04Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਕੱਟੜਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਲਾਕੜਾਉਨਾਕਰਫਿਊ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਧਰਮ-ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਕੱਟੜਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਲਾਕੜਾਉਨਾਕਰਫਿਊ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਧਰਮ-ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਣਾ; ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਖੌਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਿਚ ਅਸੁਵਿਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਲਾਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਲੀਪੁਰ ਉਤਰਵਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਤੁਰ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਲਈ ਜਬਰੀ ਕਹਿਣਾ ਆਦਿ। {{gap}}ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਵਥਾਮਾ ਮਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਖੂਨ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤਾਂ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਕੌਰਵ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਦੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਂਡਵ ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਧੁਨ ਨਾ ਬੋਲਦੇ ਤਾਂ ਕੌਹਵਾਂ (ਬਦੀ) ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ (ਇਨਸਾਨੀਅਤ) ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਨਾ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੀ ਗਲਤ ਮਹਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿਖੇ ਪੰਡਤ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ (ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ) ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ (ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ) ਚੱਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਸਮਝਾਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਾ ਵੱਲ ਪੈਰ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸੰਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਵੀ<noinclude>{{rh||23}}</noinclude> qken7b7fz9o4ytnhfxor6e2j53nqo8n 238211 238210 2026-10-01T05:32:24Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਕੱਟੜਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਲਾਕਡਾਉਨ/ਕਰਫਿਊ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਧਰਮ-ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਣਾ; ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਖੌਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਿਚ ਅਸੁਵਿਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਲਾਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਲੀਪੁਰ ਉਤਰਵਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਤੁਰ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਲਈ ਜਬਰੀ ਕਹਿਣਾ ਆਦਿ। {{gap}}ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਵਥਾਮਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਕੌਰਵ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਦੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਂਡਵ ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਦੇ ਤਾਂ ਕੌਰਵਾਂ (ਬਦੀ) ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ (ਇਨਸਾਨੀਅਤ) ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਨਾ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੀ ਗਲਤ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿਖੇ ਪੰਡਤ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ (ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ) ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ (ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ) ਚੱਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਸਮਝਾਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਕਾ ਵੱਲ ਪੈਰ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸੌਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਵੀ<noinclude>{{rh||23}}</noinclude> 6evg6xci2sa9zausii4fpleqibd44oc 250 75255 238212 2026-10-01T05:34:35Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਤੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਜਿੱਧਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਮੱਕਾ ਉੱਧਰ ਹੀ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ, ਨਾਮਾ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਤੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਜਿੱਧਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਮੱਕਾ ਉੱਧਰ ਹੀ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ, ਨਾਮਾ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਬਰਾਤ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਬਰਾਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਟੱਲੀ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਪੈਲੇਸ ਜਾ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਿਆਦਾ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਪੂਜਨੀਯ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ 'ਚੋਂ ਛੇਕੇ ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਰੱਖੇ ਕਿ ਪਛਤਾਵੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋੜੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਿਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਲੋਕ ਅਸਲੀ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ ਯਾਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਮੀਡੀਆ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੀਡੀਆ ( ਚੈਨਲਾਂ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਰੁਲਵਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ-ਛਿਪੀ ਨਹੀਂ - ਅੱਗਾਂ ਲਗਵਾਈਆਂ, ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਹੋਲਿਆ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਬੈਠਦਿਆਂ। ਜੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। {{gap}}ਵੈਸੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਚਾਹੇ ਉਹ<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> f8avs98px2ys9y58hp0a8dfuivdp114 238214 238212 2026-10-01T05:41:39Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਤੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਜਿੱਧਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਮੱਕਾ ਉੱਧਰ ਹੀ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ, ਨਾਮਾ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ। {{gap}}ਮੇਰੀ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਬਰਾਤ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਬਰਾਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਟੱਲੀ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਪੈਲੇਸ ਜਾ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਿਆਦਾ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਪੂਜਨੀਯ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ 'ਚੋਂ ਛੇਕੇ ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਰੱਖੇ ਕਿ ਪਛਤਾਵੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋੜੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਿਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਲੋਕ ਅਸਲੀ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ ਯਾਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਮੀਡੀਆ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੀਡੀਆ (ਚੈਨਲਾਂ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਰੁਲਵਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ-ਛਿਪੀ ਨਹੀਂ - ਅੱਗਾਂ ਲਗਵਾਈਆਂ, ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਰੋਲਿਆ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਬੈਠਦਿਆਂ। ਜੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। {{gap}}ਵੈਸੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਚਾਹੇ ਉਹ<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> o118kdk8dwhu6wdkw8saf3be29b04bo 250 75256 238217 2026-10-01T05:50:43Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਗਊ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ - ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਲਿਆ, ਸਾੜਿਆ - ਕੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਉਸ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੰਨੀ ਘਟੀਆ ਤੇ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੇਡ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟੀਆ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੀ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ 'ਜੇਹਾ ਰਾਜਾ, ਤੇਹੀ ਪਰਜਾ'। ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਜਰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ-ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮਾੜਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਹੁਣ ਫੇਰ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਆਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਾਫੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਬੈਠ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਸਕਣ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤਾਂ ਮਹਿਆਦਾ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਦਿੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਸੀ ਉਹੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> t167f8p3y5xwbt8okxljxodianjj5jm 238218 238217 2026-10-01T05:51:21Z Tamanpreet Kaur 606 238218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਗਊ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ - ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਲਿਆ, ਸਾੜਿਆ - ਕੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਉਸ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੰਨੀ ਘਟੀਆ ਤੇ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੇਡ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟੀਆ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੀ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ 'ਜੇਹਾ ਰਾਜਾ, ਤੇਹੀ ਪਰਜਾ'। ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਜਰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ-ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮਾੜਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਹੁਣ ਫੇਰ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਆਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਾਫੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਬੈਠ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਸਕਣ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤਾਂ ਮਹਿਆਦਾ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਦਿੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਸੀ ਉਹੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> 1rkc2hgbczm85bo7ppxvl1zj5yd37u5 238219 238218 2026-10-01T05:51:52Z Tamanpreet Kaur 606 238219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਗਊ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ - ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਲਿਆ, ਸਾੜਿਆ - ਕੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਉਸ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੰਨੀ ਘਟੀਆ ਤੇ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੇਡ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟੀਆ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੀ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ 'ਜੇਹਾ ਰਾਜਾ, ਤੇਹੀ ਪਰਜਾ'। ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਜਰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ-ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮਾੜਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਹੁਣ ਫੇਰ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਆਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਾਫੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਬੈਠ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਸਕਣ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤਾਂ ਮਹਿਆਦਾ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਦਿੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਸੀ ਉਹੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> 6w2rz4vop3va01hbfqe9y5cmbipjovj 250 75257 238220 2026-10-01T05:57:05Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਹਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੇਠਾਂ ਲੰਗਰ ਛਕਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ (10) ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਾ ਜਾਣ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਵਾ ਕੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਵਿਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲਗਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਸਬੰਧੀ ਇਸ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਸਬੰਧੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨ ਕਿਸੇ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿਚ ਨਾ ਪੈਣ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨ ਸਿਰਫ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸੇ ਅਖੌਤੀ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। {{gap}}ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅਹੁਦੇਦਾਰ, ਗਿਆਨੀ, ਜਥੇਦਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸੰਤ ਸਮਾਜ, ਪੰਡਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਗਤਾਂ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸਮੂਹਿਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲ-ਬੈਠ ਕੇ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਦੀ ਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਉਦਮ ਕਰਨਗੇ। {{nop}}<noinclude>{{rh||49}}</noinclude> 77e60v5uu4xqcrc5qiax02zdj8hmha9 250 75258 238223 2026-10-01T06:07:56Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹੋਣੀਆਂ, ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਭੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹੋਣੀਆਂ, ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ? ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੋਂ ਬਣੇ ਡੇਢ-ਦੋ ਫੁੱਟ ਦੇ ਸਟੈੱਪ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਛੋਟੇ ਸਟੈਂਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਵਾ ਸਕਦੇ? ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਕ ਤਬਦੀਲੀ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਸਮੇਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਜੋ ਗੋਲਕ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਿਖਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੇ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਹੈ। {{gap}}ਖੈਰ! ਮੈਂ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਜਾਈਏ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤੇ ਬੋਝ ਹੋ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲ਼ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਹਿਆਦਾ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੁੰਡੇ ਤੇ ਜੁਰਾਬਾਂ ਲਾਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ, ਜੋ ਕਿ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨੇ ਇਕ ਲੱਤ 'ਤੇ ਕੈਲੀਪਰ ਲਗਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕੈਲੀਪਰ ਵੀ ਉਤਾਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਚਮੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਲੀਪੁਰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਮੜਾ ਵਗੈਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਦ ਹੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਲ ਜਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵੈਸੇ ਮੇਰੀ ਇਕ ਸੋਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਕੰਮ, ਹੱਡ, ਲਹੂ ਆਦਿ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮੱਤ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। {{gap}}ਅਖੀਰ ਜਦੋਂ ਕਾਫੀ ਸੰਗਤ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ<noinclude>{{rh||26}}</noinclude> dxwdfm8uvcld7j3jsmrdasp0id3ieal