ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 42894 238262 164642 2026-10-01T15:57:42Z ~2026-52937-73 2785 238262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਭੈਣ ਕੋਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਯਾਵਾਨ ਸੀ। <big>'''ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ'''</big> ਜਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਕੁਛ ਕੜੀ ਜੇਹੀ ਜਨਾਨੀ ਸੀ। <big>'''ਸੋਫੀਆ ਈਵਾਨੋਵਨਾ'''</big> ਇਸ ਨਿੱਕੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਓਹਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਇਹਨੂੰ ਖੂਬ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਇਕ ਸ਼ਰੀਫ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਜਵਾਨ ਕੰਵਾਰੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। <big>'''ਮੇਰੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ'''</big> ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਓਹਨੂੰ ਘਰ ਬਾਹਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਜ ਸਿਖਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਓਹ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰਾਨੀ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਓਹਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਵਲ ਕੁਛ ਵਿਹਾਰੀ ਜੇਹੀ ਸੀ। ਇਓਂ ਉਹ ਸਖਤ ਵਰਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਕਦੀ ਕਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਜੇ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਏ ਤਦ ਠੋਕ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਕੋ ਘਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਅਸਰਾਂ ਹੇਠ ਵਿਚਾਰੀ ਕੁੜੀ ਨਾ ਇਧਰ ਦੀ ਰਹੀ ਨਾ ਉਧਰ ਦੀ। ਅੱਧੀ ਤਾਂ ਨੌਕਰ ਬਣੀ ਤੇ ਅਧ ਪਚੱਧੀ ਸ਼ਰੀਫ ਜਵਾਨ ਸਵਾਣੀ। ਦੋਵੇਂ ਮਿੱਸਾਂ ਓਹਨੂੰ ਲਾਡ ਨਾਲ <big>'''ਕਾਤੂਸ਼ਾ'''</big> ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਨਾਂ <big>'''ਕਾਤਿਨਕਾ'''</big> ਨਾਮ ਥੀਂ (ਰੂਸੀ ਜਬਾਨ ਦਾਨੀ ਵਿੱਚ) ਘੱਟ ਮਾਂਝਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾਮ ਸੀ ਪਰ <big>'''ਕਤਿਕਾ'''</big> ਆਮ ਸਾਧਾਰਨ ਨਾਮ ਥੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੁੜੀ ਕੱਪੜੇ ਸੀਂਦੀ ਤ੍ਰਪਦੀ ਸੀ, ਕਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਝਾਤੂ ਦੇ ਸਾਫ ਸੁਥਰਾ ਕਰ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਘਰ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਮੋਟਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜਦ ਕਦੀ ਕਦੀ ਓਹਨੂੰ ਵਿਹਲ ਮਿਲਦੀ ਤਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੀ, ਯਾ<noinclude>{{left|੧੨}}</noinclude> r7go2b1ld2t0qfs4d5hxkzpwi72fkkk 250 54636 238250 145731 2026-10-01T12:10:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|10em}}{{Block center|<poem>'''ਐਕਟ ਦੂਜਾ: ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਹਿਲਾ'''</poem>}} {{Block center|<poem>{{overfloat left|(ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚਲਾ ਇੱਕ ਵੇਹੜਾ ਜਿੱਥੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਬੈਂਕੋ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਉਸਨੂੰ ਚੁੜੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਹਾਸਾ ਸੁਣਾਈ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; “ਘੱਟ ਦੋ ਰੱਤੀਆਂ ਮੈਕਬਥ ਤਾਈਂ ਪਰ ਦੋ ਗਿੱਠਾਂ ਉੱਤੇ;.. ਰਾਜਭਾਗ ਤੇਰੇ ਨਹੀਂ ਮੁਕੱਦਰੀਂ...ਰਾਜ ਕਰਨ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ!” ਬੈਂਕੋ ਤਰੇਲੀਓ ਤਰੇਲੀ ਹੋਇਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।)| depth=9em}}</poem>}} {{Block center|<poem>{{overfloat left|ਗੀਤ : | depth=6em}}ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਮੈਂ ਬੀਆਂ ਕਿੰਸ ਕੂੜ ਦੀ ਟੁੱਟੇ ਕੰਧ, ਰੁਕਾਂ ਤਾਂ ਡੋਬੂ ਦਿਲ ਪਵੇ ਤੁਰਾਂ ਦਿਖੇ ਨਾ ਪੰਧ! ਕਾਲ ਜਣੇਪਾ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਕੀ, ਗੁਲ ਲੋਚੇਂ ਗੁਲਮੋਹਰ ਦੇ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜੇ ਬੀਅ! (ਮਸ਼ਾਲ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫ਼ਲੀਐਂਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੌਂਕਦਾ ਹੈ। {{overfloat left|ਬੈਂਕੋ : | depth=6em}}(ਹੌਕਾ) ਰਾਤ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਬਚੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਕੀ ਵੱਜਿਆ? {{overfloat left|ਫ਼ਲੀਐਂਸ : | depth=6em}}(ਘੜਿਆਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣੀਂ ਨੀ। ਪਰ ਟੈਮ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੰਨ ਤਾਂ ਹੁਣ ਬਸ ਛਪਣ ਵਾਲਾ ਈ ਲਗਦਾ। {{overfloat left|ਬੈਂਕੋ : | depth=6em}}ਅੱਜਕੱਲ ਇਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਓ ਛਿਪ ਜਾਂਦੈ। ਆਸਮਾਨ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਸੂਮ ਹੋ ਗਿਆ... ਟਾਵੇਂ-ਟਾਵੇਂ ਤਾਰੇ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਬੁਝੇ-ਬੁਝੇ! ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਜ਼ਰਾ ਮੇਰੀ ਤਲਵਾਰ ਸਾਂਭ! (ਹੌਕਾ) ਅੱਖਾਂ ਤਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਪਰ ਫ਼ਰਜ਼ ਜਾਗਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ, ਨਹੀਂ, (ਸਿਰ ਝਟਕਦਾ ਹੈ) ਮੈਂ ਸੋਵਾਂਗਾ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਤਾਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ। (ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਹੇ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਦੇਵਤਿਓ! ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੈੜੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ, ਜੋ ਸੁਫਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦੇ! ਮੇਹਰ ਕਰੋ ਮੇਰੇ ’ਤੇ! ਮੇਹਰ ਕਰੋ.. ਮੇਹਰ ਕਰੋ! (ਉੱਠਕੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੜਕਾ ਸੁਣ ਕੇ) ਕੌਣ ਹੈ ਓਥੇ?: {{overfloat left|ਮੈਕਬਥ : | depth=6em}}(ਪ੍ਰਵੇਸ਼) ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਤਰ! {{overfloat left|ਬੈਂਕੋ : | depth=6em}}ਓ.... ਤਾਂ ਜਨਾਬ ਹਾਲੇ ਤਾਈਂ ਸੁੱਤੇ ਨਹੀਂ। (ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ) ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਕਰੋ ਬੇਟਾ ਜੀ। ਮੈਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ਼ ਦਿਲ ਹੌਲ਼ਾ ਕਰਾਂਗਾ।</poem>}}<noinclude>{{rh||37/ਮੈਕਬਥ|}}</noinclude> e102959dwiu0ceuk0sz0miywdebriq8 250 65184 238314 219841 2026-10-02T05:17:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 3 |bSize = 520 |cWidth = 180 |cHeight = 184 |oTop = 102 |oLeft = 178 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਮਾਅਰਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਪਈ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਕੋਲ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਈ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਸੀ? ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ, ਸਭ ਕੁੱਝ ਭੁੱਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸੌਗਾਤਾਂ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਹੀ ਪਾਸੇ ਭਟਕੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸੌਗਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਸਕੇ ਅਤੇ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕੇ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਰੋਗ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਓ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪੌਦੇ ਤੋਂ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ, ਹੋਰ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜਰੂਰ ਲੈ ਲਿਓ। ਸਾਡੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਸਿਆਣਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਈਏ, ਅੱਗੇ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਤੋਰਨੀ ਹੈ।</br> {{right|<poem>ਆਪਦਾ ਹਿੱਤੂ ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ</poem>}} {{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 3}}<noinclude></noinclude> j3izc3ustuo0788l8acqinhyvuaa7jp 250 65185 238320 219900 2026-10-02T06:19:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{center|ਤਤਕਰਾ}} {{Multicol}} 5{{gap}}ਅਦਰਕ 6{{gap}}ਅਜਵਾਇਨ 7{{gap}}ਅਨਾਰ 8{{gap}}ਅਮਰੂਦ 9{{gap}}ਅਸਗੰਧਾ/ਅਸ਼ਵਗੰਧਾ 10{{gap}}ਅਸ਼ੋਕ 11{{gap}}ਅਭੂਸਾ (ਵਾਸਾ) 12{{gap}}ਅਲਸੀ 13{{gap}}ਅਮਲਤਾਸ 14{{gap}}ਅਮਰ ਬੇਲ 15{{gap}}ਅਫੀਮ 17{{gap}}ਅਪਾਮਾਰਗ 18{{gap}}ਅਰਜੁਨ 19{{gap}}ਅੰਬ 21{{gap}}ਅੱਕ 22{{gap}}ਅੰਜੀਰ 23{{gap}}ਆਂਬਲਾ (ਓਲਾ) 25{{gap}}ਇਮਲੀ 26{{gap}}ਇਲਾਇਚੀ 27{{gap}}ਇੰਦਰਾਇਨ 28{{gap}}ਈਸਾਬਗੋਲ 29{{gap}}ਏਰੰਡ 31{{gap}}ਕਮਲ 32{{gap}}ਕੱਥਾ 33{{gap}}ਕਚਨਾਰ 34{{gap}}ਕਲੌਂਜੀ 35{{gap}}ਕਪੂਰ 37{{gap}}ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ 38{{gap}}ਕਾਏ ਫਲ 40{{gap}}ਕੇਸਰ 41{{gap}}ਕੌਚ 43{{gap}}ਖੰਜੂਰ 44{{gap}}ਗਲੋਅ 46{{gap}}ਗੁਲਾਬ 48{{gap}}ਗੁੱਗੁਲ-ਗੂਗਲ {{Multicol-break}} 50{{gap}}ਗੂਲਰ 51{{gap}}ਗੇਂਦਾ 52 {{gap}}ਗੋਖਰੂ 53{{gap}}ਘੀਗਵਾਰ/ਗਵਾਰਪਾਠਾ 55{{gap}}ਚੰਦਨ 56{{gap}}ਚਿਰਾਇਤਾ 57{{gap}}ਜਟਾਮਾਂਸੀ 59{{gap}}ਜਮਾਲਘੋਟਾ 60{{gap}} ਜਾਮਨ 61{{gap}}ਜੈਫਲ 63{{gap}} ਅਨੰਤਮੂਲ 65{{gap}}ਅਕਰਕਰਾ 66{{gap}}ਅਤੀਸ 67{{gap}}ਕਨੇਰ 68{{gap}}ਕਾਕੜਾਸੀਂਗੀ 70{{gap}}ਕੁਚਲਾ 72{{gap}}ਕੁਟਜ 74{{gap}}ਕੁਲੰਜਨ 75{{gap}} ਖਸ 77{{gap}}ਗੁੜਹਲ 78{{gap}}ਚਮੇਲੀ 79{{gap}}ਚਾਲਮੋਗਰਾ 80{{gap}}ਚਿਤਰਕ 82{{gap}}ਜੰਗਲੀ ਪਿਆਜ 84{{gap}}ਤਾਕ/ਪਲਾਸ 85{{gap}}ਤੁਲਸੀ 87{{gap}}ਤੇਜਬਲ 88{{gap}}ਤੇਜਪੱਤ 89{{gap}}ਦਾਰੂ ਹਲਦੀ 90{{gap}}ਧਤੂਰਾ 92{{gap}} ਦ੍ਰੋਣਪੁਸ਼ਪੀ 93{{gap}}ਦੁਬ/ਦੁਵਰਾ 95{{gap}}ਧਾਏ 96{{gap}}ਨਾਗਕੇਸਰ 97{{gap}} ਨਿਛੋਥ {{Multicol-break}} 98 {{gap}}ਨਿਗੂਰੰਡੀ 99{{gap}}ਨਿੰਮ 101{{gap}}ਪੱਥਰਚੱਟ 102{{gap}}ਪਾਨ/ਤਾਂਮਬੂਲ 104{{gap}}ਪੁਨਨਰਵਾ 106{{gap}}ਪਿੱਪਲ 108{{gap}} ਪਿੱਪਲੀ/ਪੀਪਰ 109{{gap}} ਪੋਦੀਨਾ/ਪੁਦੀਨਾ 110{{gap}} ਬੜ/ਬਰਗਦ 111{{gap}} ਬਬੂਲ 112 {{gap}}ਬਹੇੜਾ 113{{gap}}ਬਾਵਚੀ/ਬਾਕੁਚੀ 114{{gap}} ਬ੍ਰਹਮੀ 116{{gap}} ਬੇਲ/ਬਿਲਵ 118 {{gap}}ਭਟਕਟੇਆ 119{{gap}} ਭੁੱਖਰਾਜ 120{{gap}} ਮਜੀਠ/ਮੰਜਿਸ਼ਠਾ 121{{gap}} ਮਹੂਆ 123{{gap}} ਮਾਲਕਾਂਗਨੀ 124{{gap}} ਮੇਥੀ 125{{gap}} ਮੁਲੱਠੀ 127{{gap}} ਮੂਸਲੀ 128{{gap}} ਮਹਿੰਦੀ 129{{gap}} ਰੀਠਾ 130{{gap}} ਲੋਧਰ/ਲੋਧ 131{{gap}} ਬਚ 132{{gap}} ਬਾਇਬਿੰਡਗ 133{{gap}} ਵਿਦਾਰੀਕੰਦ 134{{gap}} ਛਤਾਵਰ 135{{gap}} ਛੰਖਪੁਸ਼ਪੀ 136{{gap}} ਹਰੜ {{Multicol-end}} </poem>}}<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 4}}</noinclude> bzxqxzp9vy51hc2zo995v5ngxkareme 250 68066 238335 219901 2026-10-02T07:32:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 5 |bSize = 490 |cWidth = 168 |cHeight = 214 |oTop = 58 |oLeft = 64 |Location = left |Description = }} {{center|{{x-larger|ਅਦਰਕ}}}} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' ਲਗਭਗ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪਚਣਸ਼ੀਲ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਅਦਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਇਹ ਹੋਰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਗਿੱਲੀ ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੰਢ ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਖਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ- ਅਦ੍ਰਕ, ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ–ਅਦਰਕ, ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ- ਆਲੇ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਚ- ਆਦੂ, ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਚ-ਆਦਾ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਚ -ਜਿੰਜ਼ਰ ਰੂਟ (Ginger Root), ਲੈਟਿਨ- ਜਿੰਜਰ ਆਫਿਸ਼ਨੇਲ (Zingiber Officinale) ਗੁਣ: {{gap}}ਅਦਰਕ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਗੁਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਰਮ, ਤੇਜ, ਭਾਰੀ, ਮਲਵੇਦਕ, ਭੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਚਣਸ਼ੀਲ, ਚਰਪਰਾ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ: {{gap}}ਅਦਰਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਨਾ ਪਚਦਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਹੜ, ਪੀਲੀਆ, ਰਕਤਪਿਤ, ਬੁਨ, ਬੁਖਾਰ, ਮੂਤਰਕ੍ਰਸ਼ ਅਤੇ ਦਾਹ ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। {{center| ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 5}}<noinclude></noinclude> bp21yrn14daxdn1hohbzn86w2fv4a7i 238336 238335 2026-10-02T07:33:47Z Harchand Bhinder 2624 238336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 5 |bSize = 490 |cWidth = 168 |cHeight = 214 |oTop = 58 |oLeft = 64 |Location = left |Description = }} {{center|{{x-larger|ਅਦਰਕ}}}} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''</br> {{gap}}ਲਗਭਗ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪਚਣਸ਼ੀਲ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਅਦਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਰਲ ਵਿਚ ਇਹ ਹੋਰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁੱਕੀ ਅਤੇ ਗਿੱਲੀ ਦੋਵਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੰਢ ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਅਦਰਕ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਸ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਖਸ਼ਬੂਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ: {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ- ਅਦ੍ਰਕ, ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ–ਅਦਰਕ, ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ- ਆਲੇ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਵਿਚ- ਆਦੂ, ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਚ-ਆਦਾ, ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਚ -ਜਿੰਜ਼ਰ ਰੂਟ (Ginger Root), ਲੈਟਿਨ- ਜਿੰਜਰ ਆਫਿਸ਼ਨੇਲ (Zingiber Officinale) ਗੁਣ: {{gap}}ਅਦਰਕ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਗੁਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਯੁਰਵੈਦ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਦਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਗਰਮ, ਤੇਜ, ਭਾਰੀ, ਮਲਵੇਦਕ, ਭੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਚਣਸ਼ੀਲ, ਚਰਪਰਾ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨੁਕਸਾਨ: {{gap}}ਅਦਰਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਗਰਮ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਨਾ ਪਚਦਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਹੜ, ਪੀਲੀਆ, ਰਕਤਪਿਤ, ਬੁਨ, ਬੁਖਾਰ, ਮੂਤਰਕ੍ਰਸ਼ ਅਤੇ ਦਾਹ ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 5}}</noinclude> 5mcjrwj7lrumgchh9t06y1za8r36wpd 250 71527 238351 237661 2026-10-02T10:32:24Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਕੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਨ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੱਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ 6.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡੇਟ, 3.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, 2.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਖਣਿਜ ਦ੍ਰਵ, 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਨਿਨ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਆਇਓਡੀਨ, ਲੋਹਾ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ, ਬੀ, ਸੀ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਗੰਧ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ 2 ਤੋਂ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਫਿਨੋਲ ਅਤੇ ਟਰਪਿਨ ਨਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਨ ਦੀ ਗੰਧ ਫਿਨਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਾਰਪਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਿਕਤਤਾ ਅਤੇ ਰੁਖਸ਼ਕਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਐਲਮੀਨ, ਐਸੀਲਿਨ, ਪਿਓਰੀਨ, ਪਿਓਰਿਡੋਨ, ਪਿਓਰੋਵੇਟੋਨ, ਐਰਿਕੋਲੀਨ ਨਾ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{larger|'''ਨੁਕਸਾਨ:'''}} ਪਾਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਵਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਮਰਦਾਨਗੀ, ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣੀ ਆਦਿ ਤਕਲੀਫਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੂਨੇ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਪਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅਰਿਕੇਨ ਜ਼ਹਿਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖਾਜ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਪਾਨ ਕੈਂਸਰ ਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਨਣ ਸ਼ਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਸਮੇਂ ਵੀ ਪਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। {{gap}}00<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 103}}</noinclude> ijhma44piiq93ctserzdx0sdejbkedu 250 71528 238353 237817 2026-10-02T10:38:37Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 104 |bSize = 450 |cWidth = 153 |cHeight = 160 |oTop = 29 |oLeft = 167 |Location = center |Description = }} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਇਸ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਹਰ ਸਾਲ ਫਿਰ ਨਵਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਨਨਰਵਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸੁੱਕਾ ਬੂਟਾ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਫਿਰ ਹਰਾ ਹੋ ਕੇ ਵਧਣ ਫੁਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਬੂਟਾ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ, ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰਮ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਖੂਨ (ਲਾਲ) ਪੁਨਨਰਵਾ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਚਿੱਟਾ ਪੂਨਨਰਵਾ। ਖੂਨ ਪੁਨਨਰਵਾ ਘਾਹ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿੱਟੇ ਪੁਨਨਰਵਾ ਦਾ ਬੂਟਾ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ 3 ਤੋਂ 6 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਣਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਕਰੜਾ, ਪਤਲਾ ਅਤੇ ਗੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਤਣਾ ਕੁਝ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਨਰਮ, ਮਾਂਸਲ, ਗੋਲ ਜਾਂ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਥੱਲੇ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ, ਛੱਤਰੀਨੁਮਾ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਛੋਟੇ, ਚਿਪਚਿਪੇ ਬੀਜ ਵਾਲੇ ਹਬੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੜ੍ਹ 1 ਫੁੱਟ ਲੰਬੀ, ਉਂਗਲੀ ਜਿੰਨੀ ਮੋਟੀ, ਗੁੱਦੇਦਾਰ, 2-3 ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ ਗੰਧ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਜਿਹਾ ਤਰਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਵਜੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਟਾ ਪੁਨਨਰਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪੁਨਨਰਵਾ, ਛੋਸ਼ਨੀ। ਹਿੰਦੀ-ਗਦਹਪੁਰਨਾ। ਮਰਾਠੀ-ਪੇਟੁਲੀ, ਖਾਪਰਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ- ਘੋਲੀ, ਬਸੇੜੀ। ਬੰਗਾਲੀ-ਚਿੱਟੇ ਗਾਂਦਾਵਲੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸਪ੍ਰੈਡਿੰਗ ਹੋਗਵੀੜ (Spreading Hogweed)। ਲੈਟਿਨ- ਬੋਅਰਹਵਿਆ ਡਿਫਯੂਜਾ (Boerhaavia Diffusa)। {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਨਨਰਵਾ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤੇਜ, ਕਛਾਯ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਫ, ਜ਼ਹਿਰ, ਗੈਸ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਉਦਰ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬੁਖਾਰ, ਮੁਟਾਪਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਮਲਾ, ਸਾਹ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਪਿਸ਼ਾਬ, ਬੇਰੀ-ਬੇਰੀ, ਯੁਤ ਬੀਮਾਰੀ, ਖੰਘ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਯੂਨਾਨੀ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਨਨਰਵਾ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀ ਹੁੰਦੀ<noinclude> {{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 104}}</noinclude> 7qwdbpshfwdvtv9guutzl1zv2y940ll 250 71532 238264 238008 2026-10-02T02:00:40Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਪਿੱਪਲੀ/ਪੀਪਰ}}}} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 108 |bSize = 450 |cWidth = 120 |cHeight = 75 |oTop = 56 |oLeft = 272 |Location = right |Description = }} {{gap}}ਪਿੱਪਲੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਛੋਟੀ ਪਿੱਪਲੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਾਰ, ਬੰਗਾਲ, ਕੋਂਕਣ, ਆਸਾਮ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੀ ਪਿੱਪਲੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੇਲ ਨਰਮ ਤਣੇ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਦਰਖਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜਾਂ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਫੈਲ ਕੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਟਾਹਣੀਆਂ ਬਾਰੀਕ-ਬਾਰੀਕ ਰੋਮ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ 2 ਤੋਂ 4 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਡੇਢ ਇੰਚ ਚੌੜੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤਿਲਕਵੇਂ, ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਫੁੱਲ 1 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਫਲ 1 ਤੋਂ ਡੇਢ ਇੰਚ ਲੰਬੇ, ਗੋਲ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਹਿਤੂਤ ਵਰਗੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਛੋਟੀ ਪਿੱਪਲੀ ਜਾਂ ਪੀਪਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਲ 'ਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਪਲਾਮੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। '''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:''' {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਿੱਪਲੀ। ਹਿੰਦੀ-ਪੀਪਰ, ਛੋਟੀ ਪੀਪਲ। ਮਰਾਠੀ-ਪਿੰਪਲੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਲੇਂਡੀ ਪੀਪਰ। ਬੰਗਾਲੀ-ਪਿਪੁਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਲੌਂਗ ਪੀਪਰ (Long Pepper)। ਲੈਟਿਨ-ਪਾਇਪਰ ਲਾਂਗਮ (Piper Longum)। '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਪਲੀ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਚਰਪਰੀ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਹਲਕੀ, ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ, ਵਾਤ-ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਰਸਾਇਣ, ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਹ ਦੀ ਖਿਚਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪਲੀਹਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਬੀਮਾਰੀ, ਅਰੂਚਿ, ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਪੇਚਿਸ਼, ਬਵਾਸੀਰ, ਆਮਾਤਿਸਾਰ, ਸਾਇਟਿਕਾ, ਹਿਚਕੀ, ਜੁਕਾਮ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਿੱਪਲੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। '''ਨੁਕਸਾਨ:''' {{gap}}ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। {{gap}}00 -<noinclude></noinclude> 4joppknnyk2m0q4zcefb4pzwvdryh4x 238265 238264 2026-10-02T02:01:56Z Kaur.gurmel 192 238265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਪਿੱਪਲੀ/ਪੀਪਰ}}}} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 108 |bSize = 450 |cWidth = 120 |cHeight = 175 |oTop = 56 |oLeft = 272 |Location = right |Description = }} {{gap}}ਪਿੱਪਲੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਛੋਟੀ ਪਿੱਪਲੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਹਾਰ, ਬੰਗਾਲ, ਕੋਂਕਣ, ਆਸਾਮ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੱਡੀ ਪਿੱਪਲੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬੇਲ ਨਰਮ ਤਣੇ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਦਰਖਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜਾਂ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਫੈਲ ਕੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਟਾਹਣੀਆਂ ਬਾਰੀਕ-ਬਾਰੀਕ ਰੋਮ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ 2 ਤੋਂ 4 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਡੇਢ ਇੰਚ ਚੌੜੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਅਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤਿਲਕਵੇਂ, ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਨਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਫੁੱਲ 1 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਫਲ 1 ਤੋਂ ਡੇਢ ਇੰਚ ਲੰਬੇ, ਗੋਲ, ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਹਿਤੂਤ ਵਰਗੇ ਦਿਖਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਛੋਟੀ ਪਿੱਪਲੀ ਜਾਂ ਪੀਪਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਲ 'ਤੇ ਬਰਸਾਤ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੀਪਲਾਮੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। '''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:''' {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਪਿੱਪਲੀ। ਹਿੰਦੀ-ਪੀਪਰ, ਛੋਟੀ ਪੀਪਲ। ਮਰਾਠੀ-ਪਿੰਪਲੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਲੇਂਡੀ ਪੀਪਰ। ਬੰਗਾਲੀ-ਪਿਪੁਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਲੌਂਗ ਪੀਪਰ (Long Pepper)। ਲੈਟਿਨ-ਪਾਇਪਰ ਲਾਂਗਮ (Piper Longum)। '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਪਲੀ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਚਰਪਰੀ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਹਲਕੀ, ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ, ਵਾਤ-ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬੁਖਾਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ, ਰਸਾਇਣ, ਦਿਲ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਹ ਦੀ ਖਿਚਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪਲੀਹਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਬੀਮਾਰੀ, ਅਰੂਚਿ, ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਦੰਦ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਪੇਚਿਸ਼, ਬਵਾਸੀਰ, ਆਮਾਤਿਸਾਰ, ਸਾਇਟਿਕਾ, ਹਿਚਕੀ, ਜੁਕਾਮ ਵਿਚ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਿੱਪਲੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। '''ਨੁਕਸਾਨ:''' {{gap}}ਗਰਮ ਤਾਸੀਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। {{gap}}00 -<noinclude></noinclude> bgbo87lmwrsnkmttq8do8u47k1i7hrz 250 71533 238266 238009 2026-10-02T02:06:37Z Kaur.gurmel 192 238266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 109 |bSize = 450 |cWidth = 104 |cHeight = 74 |oTop = 59 |oLeft = 297 |Location = right |Description = }} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' '''{{center|ਪੋਦੀਨਾ/ਪੁਦੀਨਾ}}''' {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਵਾਲੀ ਪੋਦੀਨਾ ਕਿਸੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਲੀ ਭਾਂਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਕੋਮਲ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਗੜੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਿਹੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। '''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:''' {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਰੋਚਨੀ, ਪੂਤਿਹਾ। ਹਿੰਦੀ-ਪੋਦੀਨਾ, ਪੁਦੀਨਾ ਮਰਾਠੀ-ਪੰਦਿਨਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪੁਦੀਨੋ। ਬੰਗਾਲੀ-ਪੁਦੀਨਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸਪੀਅਰਮੀੰਟ (Spear Mint)। ਲੈਟਿਨ- ਮੇਨਥਾ ਸਪਾਇਕੋਟਾ (Mentha Spicata)। '''ਗੁਣ:''' ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਦੀਨਾ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਰੁਚੀਕਰ, ਸਵਾਦਕਾਰਕ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਾਤ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿੱਤਕਾਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੀਰਨ, ਅਰੂਚੀ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਬਦਬੂ, ਗੈਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਹਿਚਕੀ, ਬੁਖਾਰ, ਢਿੱਡ ਦਰਦ, ਉਲਟੀ, ਟੱਟੀਆਂ, ਜੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਿਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦੇਣ, ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਦੀਨੇ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਈ 83.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡੇਟ 5.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ-4.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਵਸਾ 0.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਖਣਿਜ ਲਵਣ 1.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਰੇਸ਼ਾ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ 0,20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਲੋਹ 15.6 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ/ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ 2700 ਆਈ ਯੂ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 27 ਕੈਲੋਰੀ ਤਾਕਤ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਪੁਦੀਨੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। '''ਨੁਕਸਾਨ:''' {{gap}}ਪਿੱਤ ਕਾਰਕ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}00<noinclude></noinclude> p4wk2ewyrmrfsfkygetqtu5nvxfr6xl 238267 238266 2026-10-02T02:10:13Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|'''{{x-larger|ਪੋਦੀਨਾ/ਪੁਦੀਨਾ}}'''}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 109 |bSize = 450 |cWidth = 104 |cHeight = 174 |oTop = 59 |oLeft = 297 |Location = right |Description = }} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' {{gap}}ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਵਾਲੀ ਪੋਦੀਨਾ ਕਿਸੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਲੀ ਭਾਂਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਕੋਮਲ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਗੜੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਜਿਹੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। '''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:''' {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਰੋਚਨੀ, ਪੂਤਿਹਾ। ਹਿੰਦੀ-ਪੋਦੀਨਾ, ਪੁਦੀਨਾ ਮਰਾਠੀ-ਪੰਦਿਨਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਪੁਦੀਨੋ। ਬੰਗਾਲੀ-ਪੁਦੀਨਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਸਪੀਅਰਮੀੰਟ (Spear Mint)। ਲੈਟਿਨ- ਮੇਨਥਾ ਸਪਾਇਕੋਟਾ (Mentha Spicata)। '''ਗੁਣ:''' ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਦੀਨਾ ਸਵਾਦ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਰੁਚੀਕਰ, ਸਵਾਦਕਾਰਕ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਾਤ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿੱਤਕਾਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੀਰਨ, ਅਰੂਚੀ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਬਦਬੂ, ਗੈਸ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਹਿਚਕੀ, ਬੁਖਾਰ, ਢਿੱਡ ਦਰਦ, ਉਲਟੀ, ਟੱਟੀਆਂ, ਜੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ, ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਿਟਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦੇਣ, ਜ਼ਹਰੀਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੋਦੀਨੇ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਈ 83.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡੇਟ 5.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ-4.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਵਸਾ 0.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਖਣਿਜ ਲਵਣ 1.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਰੇਸ਼ਾ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ 0,20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਲੋਹ 15.6 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ/ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ 2700 ਆਈ ਯੂ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 27 ਕੈਲੋਰੀ ਤਾਕਤ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਪੁਦੀਨੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। '''ਨੁਕਸਾਨ:''' {{gap}}ਪਿੱਤ ਕਾਰਕ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}00<noinclude></noinclude> bsteshxisk45ndn3mopkd8ryz0if9tj 250 71534 238268 237838 2026-10-02T02:11:45Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|{{x-larger|'''ਬੜ/ਬਰਗਦ'''}}}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 110 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 174 |oTop = 59 |oLeft = 165 |Location = center |Description = }} '''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:''' {{gap}}ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਬੜ ਦਾ ਦਰਖਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਵੱਡਾ, ਚੌੜਾ, ਸੰਘਣਾ, ਛਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਜਟਾਂ ਲਟਕ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਣੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਦਰਖਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਸੇ ਵੈਸੇ ਉਸਦਾ ਘੇਰਾ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ, ਖੂਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਉਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਖਤ, ਮੋਟੇ, ਅੰਡਾਕਾਰ, ਹੇਠਲਾ ਹਿੱਸਾ ਖੁਰਦਰਾ, ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚੀਕਨੇਪਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਦੀ ਬਹਾਰ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹਾਰ ਬਸੰਤ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ- ਮਾਰਚ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਡਿਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਪੱਕਣ 'ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਖਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੋਂ ਜਟਾਵਾਂ ਲਟਕਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। '''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:''' {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਵਟ, ਖੂਨਵਲ, ਸਕੰਧਜ। ਹਿੰਦੀ-ਬੜ, ਬਰਗਦ। ਮਰਾਠੀ-ਬੜ। ਗੁਜਰਾਤੀ- ਬੜਲੀ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬੜ ਗਾਛ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਨਅਨ ਟੀ (Banyan Tree)। ਲੈਟਿਨ-ਫਾਇਕਸ ਇੰਡਕਸ (Ficus Indicus)। '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਣਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੜ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਕੁਸੈਲੇ, ਮਧੁਰ, ਠੰਡੇ, ਭਾਰੀ, ਗ੍ਰਾਹੀ, ਕਫ, ਪਿੱਤ, ਵਰਨੋ, ਧਾਤੂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਜਨਣ ਅੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਬੁਖਾਰ, ਵਮਨ, ਵਿਸਪਰ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੰਦ ਸੂਲ, ਥਣਾ ਦਾ ਢਿੱਲਾਪਨ, ਸ਼ਵੇਤ ਪ੍ਰਦਰ, ਸਪਨਦੋਸ਼, ਪਿੱਠ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਜਨਣ ਅੰਗ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ, ਜ਼ਖਤ, ਬਿਵਾਈ, ਸੋਜ, ਵੀਰਜ ਦਾ ਪਤਲਾਪਨ, ਬਵਾਸੀਰ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿਚ ਖੂਨ ਆਉਣਾ ਆਦਿ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}00<noinclude></noinclude> grd0ujpf9hu0vca63zxhll9ukh7r8eh 250 71535 238269 238014 2026-10-02T02:15:18Z Kaur.gurmel 192 238269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 111 |bSize = 450 |cWidth = 117 |cHeight = 156 |oTop = 57 |oLeft = 278 |Location = right |Description = }} {{center|{{x-larger|'''ਬਬੂਲ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਬਬੂਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਖਤ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, 10 ਤੋਂ 15 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਨ ਵਾਲਾ ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਡੇ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛਿੱਲ ਖੁਰਦਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇਪਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਦਾਤਣ ਦੇ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਮਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ, ਕੰਡਿਆਂਵਾਲੇ, 10 ਤੋਂ 18 ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਗਸਤ-ਸਿਤੰਬਰ ਵਿਚ, ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲੀਆਂ ਚੇਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਲੰਬੀਆਂ, ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਚੌੜੀ, ਚਪਟੀ, ਕੁਝ ਟੇਢੀ, ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 8 ਤੋਂ 12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੱਬੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫਲੀਆਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਚਿੱਟਾ ਚਿਹਾ ਗੂੰਦ ਨਿਕਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੱਟਣ, ਖੁਰਚਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉੱਥੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਵੇਂ ਦਰਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਇਹ ਗੂੰਦ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬੱਬੂਲ, ਹਿੰਦੀ- ਬਬੂਲ, ਕੀਕਰ। ਮਰਾਠੀ-ਬਬੂਲ, ਬਾਭੂਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਬਲ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਾਬਲਾ ਗਾਛ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ੲਕੇਸ਼ਿਆ ਟ੍ਰੀ (Acacia Tree)। ਲੈਟਿਨ ਏਕੇਸ਼ਿਆ ਅਰੇਬਿਕਾ (Acacia Arabica) '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਕੌੜਾ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਲਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਗਰਭ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸਪਨਦੋਸ਼, ਜਲਦੀ ਪਤਨ ਹੋਣਾ, ਖੰਘ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਖੂਨੀ ਟੱਟੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਛਾਲੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਵਿਚ ਟੈਨਿਨ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਦ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਅਰੇਬਿਕ ਐਸਿਡ, ਮੈਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਸੱਕਰ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}00<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 111}}</noinclude> ly3rnbxbwmb21582y1d3tsaju3468ua 238270 238269 2026-10-02T02:20:04Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 111 |bSize = 450 |cWidth = 117 |cHeight = 156 |oTop = 57 |oLeft = 278 |Location = right |Description = }} {{center|{{x-larger|'''ਬਬੂਲ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 111 |bSize = 450 |cWidth = 83 |cHeight = 154 |oTop = 287 |oLeft = 315 |Location = right |Description = }} {{gap}}ਬਬੂਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਖਤ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, 10 ਤੋਂ 15 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਨ ਵਾਲਾ ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਡੇ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛਿੱਲ ਖੁਰਦਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇਪਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਦਾਤਣ ਦੇ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਮਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ, ਕੰਡਿਆਂਵਾਲੇ, 10 ਤੋਂ 18 ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਗਸਤ-ਸਿਤੰਬਰ ਵਿਚ, ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲੀਆਂ ਚੇਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਲੰਬੀਆਂ, ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਚੌੜੀ, ਚਪਟੀ, ਕੁਝ ਟੇਢੀ, ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 8 ਤੋਂ 12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੱਬੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫਲੀਆਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਚਿੱਟਾ ਚਿਹਾ ਗੂੰਦ ਨਿਕਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੱਟਣ, ਖੁਰਚਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉੱਥੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਵੇਂ ਦਰਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਇਹ ਗੂੰਦ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬੱਬੂਲ, ਹਿੰਦੀ- ਬਬੂਲ, ਕੀਕਰ। ਮਰਾਠੀ-ਬਬੂਲ, ਬਾਭੂਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਬਲ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਾਬਲਾ ਗਾਛ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ੲਕੇਸ਼ਿਆ ਟ੍ਰੀ (Acacia Tree)। ਲੈਟਿਨ ਏਕੇਸ਼ਿਆ ਅਰੇਬਿਕਾ (Acacia Arabica) '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਕੌੜਾ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਲਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਗਰਭ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸਪਨਦੋਸ਼, ਜਲਦੀ ਪਤਨ ਹੋਣਾ, ਖੰਘ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਖੂਨੀ ਟੱਟੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਛਾਲੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਵਿਚ ਟੈਨਿਨ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਦ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਅਰੇਬਿਕ ਐਸਿਡ, ਮੈਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਸੱਕਰ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}00<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 111}}</noinclude> mhed1zpj95qkezhb4m2peo8dszeuwbo 238271 238270 2026-10-02T02:21:54Z Kaur.gurmel 192 238271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 111 |bSize = 450 |cWidth = 117 |cHeight = 156 |oTop = 57 |oLeft = 278 |Location = right |Description = }} {{center|{{x-larger|'''ਬਬੂਲ'''}}}} {{gap}}ਬਬੂਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਖਤ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ, 10 ਤੋਂ 15 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾ ਮਿੱਟੀ ਰੰਗਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਨ ਵਾਲਾ ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੰਡੇ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਛਿੱਲ ਖੁਰਦਰੀ ਅਤੇ ਕਾਲੇਪਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਦਾਤਣ ਦੇ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇਮਲੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ, ਕੰਡਿਆਂਵਾਲੇ, 10 ਤੋਂ 18 ਜੋੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਗਸਤ-ਸਿਤੰਬਰ ਵਿਚ, ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਲੀਆਂ ਚੇਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਲੰਬੀਆਂ, ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਚੌੜੀ, ਚਪਟੀ, ਕੁਝ ਟੇਢੀ, ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ 8 ਤੋਂ 12 ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੱਬੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫਲੀਆਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ ਤੋਂ ਲਾਲ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਚਿੱਟਾ ਚਿਹਾ ਗੂੰਦ ਨਿਕਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕੱਟਣ, ਖੁਰਚਣ ਅਤੇ ਸੱਟ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਉੱਥੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਖਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਵੇਂ ਦਰਖਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੰਦ ਵਧੇਰੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜਰ ਇਹ ਗੂੰਦ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬੱਬੂਲ, ਹਿੰਦੀ- ਬਬੂਲ, ਕੀਕਰ। ਮਰਾਠੀ-ਬਬੂਲ, ਬਾਭੂਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਬਲ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਾਬਲਾ ਗਾਛ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ੲਕੇਸ਼ਿਆ ਟ੍ਰੀ (Acacia Tree)। ਲੈਟਿਨ ਏਕੇਸ਼ਿਆ ਅਰੇਬਿਕਾ (Acacia Arabica) '''ਗੁਣ:''' {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਕੌੜਾ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਠੰਡਾ, ਕਫ, ਪਿੱਤ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖੂਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਲਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਗਰਭ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਸਪਨਦੋਸ਼, ਜਲਦੀ ਪਤਨ ਹੋਣਾ, ਖੰਘ, ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਖੂਨੀ ਟੱਟੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਛਾਲੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਬੂਲ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਅਤੇ ਛਿੱਲ ਵਿਚ ਟੈਨਿਨ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੂੰਦ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਅਰੇਬਿਕ ਐਸਿਡ, ਮੈਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਸੱਕਰ ਆਦਿ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}00 {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 111 |bSize = 450 |cWidth = 83 |cHeight = 154 |oTop = 287 |oLeft = 315 |Location = right |Description = }}<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 111}}</noinclude> dfjve2o8uijyg7dj1n9gb17avlsvayo 250 71536 238263 238018 2026-10-02T01:54:12Z ~2026-52875-01 2786 238263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਬਹੇੜਾ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਟਕ ਬਹੇੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 60 ਤੋਂ 100 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਗੋਲ, ਸਿੱਧਾ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਰੰਗੀ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਛਿੱਲ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ 3 ਤੋਂ 8 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਮਹੂਏ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਬਹਾਰ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਲੰਬੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਰ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਕੇ ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਇੰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬਹੇੜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇੱਕ ਮੀਂਗੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਮਿੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਫਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਕੰਮ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਹੇੜਾ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਵਿਭੀਤਕ। ਹਿੰਦੀ-ਬਹੇੜਾ। ਮਰਾਠੀ-ਬੇਯੜਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਹੇੜਾਂ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਹੇੜੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਲੇਰਿਕ ਮਿਰੋਬੋਲਮ (Beleric Myrobolam)। ਲੈਟਿਨ-ਟਰਮਿਨੇਲੀਆ ਬੇਲੇਰੀਕਾ (Terminalia Belerica) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕਾ, ਖੁਸ਼ਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੀਪਨ, ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬਜ਼, ਉਦਰ ਕ੍ਮਿ, ਸਾਹ, ਖੰਘ, ਬਵਾਸੀਰ, ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੋਹੜ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਘਾਟ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਜੁਕਾਮ, ਹੱਥਾਂ- ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜਲਨ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਨਿਨ, 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੀਂਗੀ ਵਿਚ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇਲ, ਸੈਪੋਨਿਨ, ਰਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਨੁਕਸਾਨ:'''}} {{gap}}ਫਲ ਦੀ ਮੀਂਗੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 112}}</noinclude> kzrc6id6ndngeg3r88jgiek9x49cxfg 238272 238263 2026-10-02T02:25:15Z Kaur.gurmel 192 238272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 112 |bSize = 450 |cWidth = 149 |cHeight = 163 |oTop = 51 |oLeft = 249 |Location = right |Description = }} {{center|{{x-larger|'''ਬਹੇੜਾ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਟਕ ਬਹੇੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 60 ਤੋਂ 100 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਗੋਲ, ਸਿੱਧਾ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਰੰਗੀ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਛਿੱਲ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ 3 ਤੋਂ 8 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਮਹੂਏ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਬਹਾਰ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਲੰਬੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਰ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਕੇ ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਇੰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬਹੇੜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇੱਕ ਮੀਂਗੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਮਿੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਫਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਕੰਮ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਹੇੜਾ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਵਿਭੀਤਕ। ਹਿੰਦੀ-ਬਹੇੜਾ। ਮਰਾਠੀ-ਬੇਯੜਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਹੇੜਾਂ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਹੇੜੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਲੇਰਿਕ ਮਿਰੋਬੋਲਮ (Beleric Myrobolam)। ਲੈਟਿਨ-ਟਰਮਿਨੇਲੀਆ ਬੇਲੇਰੀਕਾ (Terminalia Belerica) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕਾ, ਖੁਸ਼ਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੀਪਨ, ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬਜ਼, ਉਦਰ ਕ੍ਮਿ, ਸਾਹ, ਖੰਘ, ਬਵਾਸੀਰ, ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੋਹੜ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਘਾਟ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਜੁਕਾਮ, ਹੱਥਾਂ- ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜਲਨ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਨਿਨ, 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੀਂਗੀ ਵਿਚ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇਲ, ਸੈਪੋਨਿਨ, ਰਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਨੁਕਸਾਨ:'''}} {{gap}}ਫਲ ਦੀ ਮੀਂਗੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 112}}</noinclude> 1htfrkygthsmbeem4lt32ipkuyc3wqe 238273 238272 2026-10-02T02:29:06Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 112 |bSize = 450 |cWidth = 149 |cHeight = 163 |oTop = 51 |oLeft = 249 |Location = right |Description = }} {{center|{{x-larger|'''ਬਹੇੜਾ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਟਕ ਬਹੇੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਚਾਈ 60 ਤੋਂ 100 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਤਣਾ ਗੋਲ, ਸਿੱਧਾ, ਸਰਲ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਰੰਗੀ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਛਿੱਲ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਇੰਚ ਮੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ 3 ਤੋਂ 8 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ ਚੌੜੇ ਮਹੂਏ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਬਹਾਰ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਲੰਬੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਰ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਕੇ ਖਾਕੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਅੰਡਾਕਾਰ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਵਿਚ ਇੱਕ ਇੰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬਹੇੜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇੱਕ ਮੀਂਗੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਮਿੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਆਦਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਫਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਕੰਮ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਹੇੜਾ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਵਿਭੀਤਕ। ਹਿੰਦੀ-ਬਹੇੜਾ। ਮਰਾਠੀ-ਬੇਯੜਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਹੇੜਾਂ। ਬੰਗਾਲੀ-ਬਹੇੜੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਲੇਰਿਕ ਮਿਰੋਬੋਲਮ (Beleric Myrobolam)। ਲੈਟਿਨ-ਟਰਮਿਨੇਲੀਆ ਬੇਲੇਰੀਕਾ (Terminalia Belerica) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਰਸ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕਾ, ਖੁਸ਼ਕ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਮਧੁਰ, ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੀਪਨ, ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬਜ਼, ਉਦਰ ਕ੍ਮਿ, ਸਾਹ, ਖੰਘ, ਬਵਾਸੀਰ, ਗਲੇ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੋਹੜ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਘਾਟ, ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਜੁਕਾਮ, ਹੱਥਾਂ- ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਜਲਨ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੇੜਾ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ 17 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਟੈਨਿਨ, 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮੀਂਗੀ ਵਿਚ ਹਲਕੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਤੇਲ, ਸੈਪੋਨਿਨ, ਰਾਲ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 112 |bSize = 450 |cWidth = 149 |cHeight = 157 |oTop = 261 |oLeft = 63 |Location = left |Description = }} {{larger|'''ਨੁਕਸਾਨ:'''}} {{gap}}ਫਲ ਦੀ ਮੀਂਗੀ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 112}}</noinclude> ccvucfw8kcoqibmbnh0rffz6nzbryt9 250 71537 238274 238036 2026-10-02T02:32:57Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|{{x-larger|'''ਬਾਵਚੀ/ਬਾਕੂਚੀ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਮਰ 1 ਸਾਲ, ਉਚਾਈ 1 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ, ਗੋਲਾਕਾਰ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਕਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਬੱਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ 30 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਲੰਬੀ ਫਲੀ ਵਿਚ ਮਸੁਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਬੀਜ, ਬੇਲ ਫਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬਾਕੂਚੀ। ਹਿੰਦੀ-ਬਾਵਚੀ। ਮਰਾਠੀ-ਵਾਵਚੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਵਚੀ। ਬੰਗਾਲੀ-ਹਕੁਚ, ਸੋਮਰਾਜ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਐਕਯੂਲਿਯੂਟ ਫਿਏਕੋਟ੍ਰਿਆ (Esculeut Fiacourita)। ਲੈਟਿਨ-ਸੋਰੇਲੀਆ ਕੋਰੀਲੀਫੋਲੀਆ (Psoralia Corylifolia)। {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤੇਜ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਚਰਪਰੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਾਤ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੂਚੀਕਾਰਕ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬਾਜੀਕਾਰਕ, ਦਿਲ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ, ਕੋਹੜ, ਪ੍ਰਮੇਹ, ਸਾਹ, ਬਵਾਸੀਰ, ਖੰਘ, ਸੋਜ, ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਲੱਗਣ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸ਼ਕ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ, ਸਥਿਰ ਤੇਲ, ਤਾਰਪੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਰਵੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਸੋਰਲੇਨ ਅਤੇ ਆਇਸੋ ਸੋਰਲੇਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੁਚੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇਲ ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ, ਦਾਦ, ਖਾਜ, ਮੌਕਿਆਂ, ਛਾਈਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਵਚੀ ਕਮਿ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 113 |bSize = 450 |cWidth = 287 |cHeight = 66 |oTop = 269 |oLeft = 65 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> p2ay4xpz23mx30v34shkd55fs11s1j8 238275 238274 2026-10-02T02:44:35Z Kaur.gurmel 192 238275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|{{x-larger|'''ਬਾਵਚੀ/ਬਾਕੂਚੀ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਮਰ 1 ਸਾਲ, ਉਚਾਈ 1 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ, ਗੋਲਾਕਾਰ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਕਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਬੱਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ 30 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਲੰਬੀ ਫਲੀ ਵਿਚ ਮਸੁਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਬੀਜ, ਬੇਲ ਫਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬਾਕੂਚੀ। ਹਿੰਦੀ-ਬਾਵਚੀ। ਮਰਾਠੀ-ਵਾਵਚੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਵਚੀ। ਬੰਗਾਲੀ-ਹਕੁਚ, ਸੋਮਰਾਜ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਐਕਯੂਲਿਯੂਟ ਫਿਏਕੋਟ੍ਰਿਆ (Esculeut Fiacourita)। ਲੈਟਿਨ-ਸੋਰੇਲੀਆ ਕੋਰੀਲੀਫੋਲੀਆ (Psoralia Corylifolia)। {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤੇਜ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਚਰਪਰੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਾਤ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੂਚੀਕਾਰਕ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬਾਜੀਕਾਰਕ, ਦਿਲ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ, ਕੋਹੜ, ਪ੍ਰਮੇਹ, ਸਾਹ, ਬਵਾਸੀਰ, ਖੰਘ, ਸੋਜ, ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਲੱਗਣ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸ਼ਕ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ, ਸਥਿਰ ਤੇਲ, ਤਾਰਪੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਰਵੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਸੋਰਲੇਨ ਅਤੇ ਆਇਸੋ ਸੋਰਲੇਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੁਚੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇਲ ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ, ਦਾਦ, ਖਾਜ, ਮੌਕਿਆਂ, ਛਾਈਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਵਚੀ ਕਮਿ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{right|00}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 113 |bSize = 450 |cWidth = 287 |cHeight = 66 |oTop = 269 |oLeft = 65 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 729qj3frgzkoq7ec0kt52pnf1y3haa7 238352 238275 2026-10-02T10:37:54Z Kaur.gurmel 192 238352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|{{x-larger|'''ਬਾਵਚੀ/ਬਾਕੂਚੀ'''}}}} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਝਾੜੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਇੰਨਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੀ ਉਮਰ 1 ਸਾਲ, ਉਚਾਈ 1 ਤੋਂ 4 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 1 ਤੋਂ 3 ਇੰਚ, ਗੋਲਾਕਾਰ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਕਨੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਦੀ ਬੱਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ 10 ਤੋਂ 30 ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਜਾਮਨੀ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਲੰਬੀ ਫਲੀ ਵਿਚ ਮਸੁਰ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਬੀਜ, ਬੇਲ ਫਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬਾਕੂਚੀ। ਹਿੰਦੀ-ਬਾਵਚੀ। ਮਰਾਠੀ-ਵਾਵਚੀ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਾਵਚੀ। ਬੰਗਾਲੀ-ਹਕੁਚ, ਸੋਮਰਾਜ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਐਕਯੂਲਿਯੂਟ ਫਿਏਕੋਟ੍ਰਿਆ (Esculeut Fiacourita)। ਲੈਟਿਨ-ਸੋਰੇਲੀਆ ਕੋਰੀਲੀਫੋਲੀਆ (Psoralia Corylifolia)। {{larger|'''ਗੁਣ:'''}} {{gap}}ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੂ, ਤੇਜ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਹਲਕੀ, ਰੱਖਿਅਕ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਚਰਪਰੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਾਤ, ਕਫ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੂਚੀਕਾਰਕ, ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਖੂਨ ਦੀ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਬਾਜੀਕਾਰਕ, ਦਿਲ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਖਾਰ, ਕੋਹੜ, ਪ੍ਰਮੇਹ, ਸਾਹ, ਬਵਾਸੀਰ, ਖੰਘ, ਸੋਜ, ਪਾਂਡੂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ ਲੱਗਣ ਆਦਿ ਮੌਕੇ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਵਿਗਿਆਨਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਵਚੀ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸ਼ਕ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚ ਉਡਣਸ਼ੀਲ ਤੇਲ, ਸਥਿਰ ਤੇਲ, ਤਾਰਪੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਰਵੇਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਸੋਰਲੇਨ ਅਤੇ ਆਇਸੋ ਸੋਰਲੇਨ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੁਚੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇਲ ਚਿੱਟੇ ਦਾਗ, ਦਾਦ, ਖਾਜ, ਮੌਕਿਆਂ, ਛਾਈਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਵਚੀ ਕਮਿ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{right|00}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 113 |bSize = 450 |cWidth = 287 |cHeight = 66 |oTop = 269 |oLeft = 65 |Location = center |Description = }}<noinclude> {{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 113}}</noinclude> lwxobz8efuzqopphvfdviju0rgu5dkt 250 71540 238276 238058 2026-10-02T02:58:19Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|{{x-larger|'''ਬੇਲ/ਬਿਲਵ'''}}}} {{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 116 |bSize = 450 |cWidth = 185 |cHeight = 174 |oTop = 54 |oLeft = 137 |Location = center |Description = }} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਈ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਗੁੱਛੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦਰਖਤ ਦੇ ਥੱਲੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 20 ਤੋਂ 30 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਕੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ, ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਹਰੇ ਪਨ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ-ਪੰਚ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਅਗਲੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਖਤ ਛਿੱਲ ਵਾਲੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਦਾ ਗੁੱਦਾ ਪੀਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੇਲ ਦੇ ਫਲ ਸਵਾਵ-ਭੇਦ ਕਾਰਨ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਲਮੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦਰਖਤ ਦਾ ਫਲ ਬੜਾ, ਛਿਲਕ ਘੱਟ ਸਖਤ, ਗੁੱਦਾ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਫਲ ਛੋਟੇ, ਸਖਤ ਛਿੱਲ ਵਾਲੇ, ਜਿਆਦਾ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਕਬਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੇਲ ਨੂੰ ਬਿੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਛਿੱਲ, ਕੱਚਾ ਫਲ, ਪੱਕਾ ਫਲ, ਬੀਜ, ਫੁੱਲ, ਜੜ੍ਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬਿਲਵ, ਸ਼੍ਰੀਫਲ। ਹਿੰਦੀ-ਬੇਲ, ਬੀਲ। ਮਰਾਠੀ-ਬੇਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਿਲੀ। ਬੰਗਾਲੀ- ਬੇਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਲ ਫੂਟ ਟ੍ਰੀ (Bael Fruit Tree)। ਲੈਟਿਨ-ਇਰਗਲ ਮਾਰਮੇਲੋਸ (Aegle Marmelos) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}}<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 116}}</noinclude> l2j8od21dximorgovsexytzbg98ml85 238277 238276 2026-10-02T03:12:25Z Kaur.gurmel 192 238277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਗੁਣਕਾਰੀ_ਪੌਦੇ.pdf |Page = 116 |bSize = 450 |cWidth = 185 |cHeight = 174 |oTop = 54 |oLeft = 137 |Location = center |Description = }} {{larger|'''ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ:'''}} {{gap}}ਧਾਰਮਿਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਲ ਦੇ ਦਰਖਤ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਈ ਇਸਦੇ ਤਿੰਨ ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਗੁੱਛੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਇਸ ਦਰਖਤ ਦੇ ਥੱਲੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਦਰਖਤ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 20 ਤੋਂ 30 ਫੁੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਕੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ, ਅੰਡਾਕਾਰ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਪੱਤੇ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਹਰੇ ਪਨ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ-ਪੰਚ ਪੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਅਗਲੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਮਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਖਤ ਛਿੱਲ ਵਾਲੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਵਿਆਸ ਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਦਾ ਗੁੱਦਾ ਪੀਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੇਲ ਦੇ ਫਲ ਸਵਾਵ-ਭੇਦ ਕਾਰਨ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਲਮੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦਰਖਤ ਦਾ ਫਲ ਬੜਾ, ਛਿਲਕ ਘੱਟ ਸਖਤ, ਗੁੱਦਾ ਸਵਾਦ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਖਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਫਲ ਛੋਟੇ, ਸਖਤ ਛਿੱਲ ਵਾਲੇ, ਜਿਆਦਾ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਕਬਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੇਲ ਨੂੰ ਬਿੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਣ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਛਿੱਲ, ਕੱਚਾ ਫਲ, ਪੱਕਾ ਫਲ, ਬੀਜ, ਫੁੱਲ, ਜੜ੍ਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{larger|'''ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ:'''}} {{gap}}ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਬਿਲਵ, ਸ਼੍ਰੀਫਲ। ਹਿੰਦੀ-ਬੇਲ, ਬੀਲ। ਮਰਾਠੀ-ਬੇਲ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਬਿਲੀ। ਬੰਗਾਲੀ- ਬੇਲ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬੇਲ ਫੂਟ ਟ੍ਰੀ (Bael Fruit Tree)। ਲੈਟਿਨ-ਇਰਗਲ ਮਾਰਮੇਲੋਸ (Aegle Marmelos) {{larger|'''ਗੁਣ:'''}}<noinclude>{{center|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 116}}</noinclude> ldr95vb7d7lv6ql2rnl3kjw04djr1o7 250 71770 238295 238154 2026-10-02T04:19:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 450 |cWidth = 216 |cHeight = 135 |oTop = 92 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> o3850mzwpypfn93tiv00z1uhi7bdyuv 238296 238295 2026-10-02T04:21:27Z Harchand Bhinder 2624 238296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਮਨ ਲਿਖਤ ਖ਼ਬਰ ਵਾਚਣਯੋਗ ਹੈ: {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 14 |bSize = 550 |cWidth = 276 |cHeight = 185 |oTop = 102 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਲੰਗਾਹ, ਸਾਬਕਾ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਢਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੀਆਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਆਈਆਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨ/ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਹੁੰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਧੱਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਮੌਕੇ ਪਰਿਵਾਰ/ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਘਟਨਾ ਦੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਸਾਜਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||10}}</noinclude> 6qxbp4r3fj8g2lk71q929qljsjqav4r 250 71774 238297 238155 2026-10-02T04:25:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 18 |bSize = 550 |cWidth = 486 |cHeight = 558 |oTop = 35 |oLeft = 28 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||14}}</noinclude> d3ocgkcrdm37abvzaj1ghhpx4ddqhyk 250 71777 238300 238206 2026-10-02T04:34:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰਕੇ ਰਫੂ ਚੱਕਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਇਹ ਚਲਿੱਤਰ ਨਹੀਂ? {{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 21 |bSize = 550 |cWidth = 356 |cHeight = 421 |oTop = 85 |oLeft = 90 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||17}}</noinclude> 68zn5rvnlo4xfh0ag42wx6kq9t5365z 250 72785 238301 238145 2026-10-02T04:37:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਬਾਅਦ ਕੇਸ ਨੂੰ ਰਫਾ-ਦਫਾ ਕਰਵਾਉਣ ਜਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਣ ਲਈ ਵੀ ਕੋਈ ਸੌਦਾ ਕਰ ਲੈਣ।</br> {{gap}}ਜਦੋਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦਿਸੇ ਅਤੇ ਜਾਪਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਸਾਂਢ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਊ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਇਕ ਜੱਗਾ ਨਾਂ ਦਾ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਜੱਟ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਚਾਰ ਕੁ ਵਿੱਘੇ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਆਪ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇਕ ਔਰਤ ਧੰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, "ਧੰਨ ਕੁਰ ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਐਂ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਨੂੰਹ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪੈਰ ਧੋ ਧੋ ਪੀਵਾਂ।" ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਕਦੇ ਵੀ ਘੁਮੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੂੰਹ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਪਰ ਢੇਹਾ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਜੱਗੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜ ਲਿਆ ਸੀ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੇ ਰੰਗ ਦਿਖਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੀ, ਚਲਿੱਤਰ ਖੇਡਦੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਜੱਗੇ ਨਾਲੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾਜ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿਚ ਫਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੀ। ਕਦੇ ਲੋਕ ਸੁਲਾਹ-ਸਫਾਈ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਝਗੜਾ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਲੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੋਤਾ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਉਪਰ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਲਈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀ ਕਿ "ਬਚਾਓ! ਬਚਾਓ! ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੱਗ ਲਗਾਈ ਹੈ।" ਖੈਰ! ਅੱਗ ਤਾਂ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਜੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਾਮਲਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੇਸ ਰਫਾ-ਦਫਾ {{nop}}<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 7nlwuepf3t8knikvyfmpgmty5zozvn3 250 72786 238302 238147 2026-10-02T04:40:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਪੈਸਾ ਖਰਚ ਹੋਇਆ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਕਲੇਸ਼ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਸਿਊਂਕ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੱਗੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਮਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਧੰਨ ਕੁਰ ਮਨ ਅੰਦਰ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ "ਜੱਗਿਆ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜਾ ਹੁੱਬ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੱਬ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ ਗੱਲ ਨ੍ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।”</br> {{gap}}ਅੱਜ ਰਾਤੀਂ 8:30 ਕੁ ਵਜੇ ਕਿਸੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਸਪੀਡ ਤੇ ਪੀ-ਐਚ.ਡੀ. ਦਾ ਥੀਸਿਜ ਟਾਈਪ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਕੀ ਕਰਾਂ ਸਰ? ਬੱਚਾ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਘਰਵਾਲੀ ਲੜ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਬੱਚਾ ਸਾਂਭਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਥੋਂ ਪੀ-ਐੱਚ.ਡੀ. ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ।" ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਠਾਕ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਇਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੱਕ ਮਸਾਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਖੁਦ ਵੀ ਯੂ.ਜੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਨੀ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰੱਜ ਕੇ ਸਾਊ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਤਨੀ ਦਾ 7-8 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ {{nop}}<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> n4tncondfe0jmoe4vd7bypw6c0j6zqm 250 72787 238279 238209 2026-10-02T03:55:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਣਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲੜ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ "ਪਿੰਡੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਆ।" ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੜਖੜਾਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਹੀ ਬੈਠਾ, "ਸਰ! ਕੀ ਕਰੀਏ? ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ।" ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਘੁਣ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਗਿਆ?</br> {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਬਾਪ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਤਾਂ ਲਓ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਕੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਨੇ।</br> {{gap}}ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: {{left|ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ</br> ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ}} {{right|ਅਖੌਤੀ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ</br> ਦਿੱਤੇ ਜਵਾਬ}}<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> q5mct5jkck8w96cjsk0vf9paf2s7b28 238287 238279 2026-10-02T04:09:24Z Harchand Bhinder 2624 238287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਣਾ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਲੱਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪਤਨੀ ਦੇ ਲੜ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ "ਪਿੰਡੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਆ।" ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੜਖੜਾਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਹੀ ਬੈਠਾ, "ਸਰ! ਕੀ ਕਰੀਏ? ਗਲਤੀ ਹੋਗੀ।" ਇਹ ਗਲਤੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤੀ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਘੁਣ ਵਾਂਗ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨੂੰਹ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਹੀ ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਫਿਰ ਗਿਆ?</br> {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਦੇ ਬਾਪ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੱਲ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਤਾਂ ਲਓ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ ਕੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਕ ਨਾ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਪਈ ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਕੁਟਦਿਆਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਹਾਲ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਚੰਗੇ ਨੇ।</br> {{gap}}ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਉਸ ਲੜਕੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਮੈਨ ਸੈੱਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਹੋਏ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:</br> {{Float left|ਮਹਿਲਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲ}} {{Float right|ਅਖੌਤੀ ਪੀੜਤ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਜਵਾਬ}} {{nop}}<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> ssdhp2ubtawt0neaaftu36tj788o9fi 250 72788 238252 220740 2026-10-01T12:38:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਰ ਤ ਗਲਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਟੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਕੋਈ ਆਡੀਓ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਕੀਤਾ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਕੀਤਾ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਘੇਰ ਕੇ ਕੋਈ ਕੁਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਦੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ ?||ਨਹੀਂ ਜੀ{{gap}}}} {{rh|{{gap}}ਫੇਰ ਅਜਿਹਾ ਉਸਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸ਼ਰੇਆਮ ਕੁਟਾਪਾ ਕਰਵਾਇਆ ?||ਜੀ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ{{gap}}}}<noinclude>{{rh||33}}</noinclude> 2qpnioveb976jka0f1pqaqadeuzavj9 238253 238252 2026-10-01T12:47:24Z Harchand Bhinder 2624 238253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਕੀ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਏ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਗਲਤ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਟੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਕੋਈ ਆਡੀਓ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਕੀਤਾ ?{{gap}}:{{gap}} ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਕੀਤਾ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਕੀ ਉਸਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਘੇਰ ਕੇ ਕੋਈ ਕੁਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਦੇ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ ?{{gap}}:{{gap}}ਨਹੀਂ ਜੀ ਫੇਰ ਅਜਿਹਾ ਉਸਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸ਼ਰੇਆਮ ਕੁਟਾਪਾ ਕਰਵਾਇਆ ?{{gap}}:{{gap}}ਜੀ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। </poem>}}<noinclude>{{rh||33}}</noinclude> 2d4skidgs11eofuyufylywfd8sbe6gl 250 72790 238288 238149 2026-10-02T04:10:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਖਕੇ ਇਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਜਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਖਤ ਤੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪਿਆ ਕਰੇਗਾ।</br> {{gap}}ਉਕਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਕ ਦੋਸਤ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 52 ਸਾਲ ਹੈ, ਨੇ ਆਪ-ਬੀਤੀ ਸੁਣਾਈ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਦੋਸਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 26-27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਪਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਇਕੋ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬੜੀ ਦੇਰ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅਗਲੇ ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 2-3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਕਾਫੀ ਨਾਂਹ-ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੜਕੀ ਆਉਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ।</br> {{gap}}ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 9 ਕੁ ਵਜੇ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਤੇ ਉਤਰ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਟੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ ਇਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਨਿੱਜਤਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਲੜਕੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕਾ ਬਹੁਤ ਡਰਪੋਕ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ ਪਾਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਘੰਟਾ ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਬੈਠਣ ਉਪਰੰਤ ਦੋਵੇਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। {{nop}}<noinclude>{{rh||34}}</noinclude> 3y4ng5cxbroai0fx6fulucyqmllsp1d 250 72977 238337 222885 2026-10-02T07:36:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> with disabilities for adequate standard of living to enable them to live independently or in the community: (1) comprehensive insurance scheme for persons with disability, not covered under the Employees State Insurance Schemes, or any other statutory or Governments ponsored insurance schemes. '''25.''' (1) The appropriate Government and the local authorities shall take necessary measures for the persons with disabilities to provide,- (c) priority in attendance and treatment. '''26.''' The appropriate Government shall, by notification, make insurance schemes for their employees with disabilities. {{center|'''{{larger|Chapter-VI}}'''}} {{center|SPECIAL PROVISIONS FOR PERSONS WITH BENCHMARK DISABIILITES}} '''31.''' (1) Notwithstanding anything contained in the Rights of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009, every child with benchmark disability between the age of six to eighteen years shall have the right to free education in a neighbourhood school, or in a special school, of his choice. '''32.''' (1) All Government institutions of higher education and other higher education institutions receiving aid from the Government shall reserve not less than five per cent. seats for persons with benchmark disabilities. '''34.''' (1) Every appropriate Government shall appoint in every Government establishment, not less than four per cent. of the total number of vacancies in the cadre strength in each group of posts meant to be filled with persons with benchmark disabilities of which, one per cent. each shall be reserved for persons with benchmark disabilities under clauses (a), (b) and (c) and one per<noinclude>{{rh||44}}</noinclude> 9n5idohcksu2w15uljczi3z96s2h0ph 250 72978 238338 222886 2026-10-02T07:37:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>cent. for persons with benchmark disabilities under clauses (d) and (e), namely:— (a) blindness and low vision; (b) deaf and hard of hearing; (c) locomotor disability including cerebral palsy, leprosy cured, dwarfism, acid attack victims and muscular dystrophy; (d) autism, intellectual disability, specific learning disability and mental illness; (e) multiple disabilities from amongst persons under clauses (a) to (d) including deaf-blindness in the posts identified for each disabilities '''37.''' The appropriate Government and the local authorities shall, by notification, make schemes in favour of persons with benchmark disabilities, to provide,— (a) five per cent. reservation in allotment of agricultural land and housing in all relevant schemes and development programmes, with appropriate priority to women with benchmark disabilities; (b) five per cent. reservation in all poverty alleviation and various developmental schemes with priority to women with benchmark disabilities; (c) five per cent. reservation in allotment of land on concessional rate, where such land is to be used for the purpose of promoting housing, shelter, setting up of occupation, business, enterprise, recreation centres and production centres. {{center|'''{{larger|Chapter-VIII}}'''}} {{center|DUTIES AND RESPONSIBILITIES OF APPROPRIATE GOVERNMENTS}} '''39.''' (1) The appropriate Government, in consultation with the Chief Commissioner or the State Commissioner, as the case may be, shall<noinclude>{{rh||45}}</noinclude> pkr7mpdw8liuhqu6vfqbapwcpsgeqow 250 72979 238339 222934 2026-10-02T07:37:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>conduct, encourage, support or promote awareness campaigns and sensitisation programmes to ensure that the rights of the persons with disabilities provided under this Act are protected. (e) provide orientation and sensitisation on disabling conditions and rights of persons with disabilities to employers, administrators and co-workers; (f) ensure that the rights of persons with disabilities are included in the curriculum in Universities, colleges and schools. '''41.''' (1) The appropriate Government shall take suitable measures to provide,― (a) facilities for persons with disabilities at bus stops, railway stations and airports conforming to the accessibility standards relating to parking spaces, toilets, ticketing counters and ticketing machines; (b) access to all modes of transport that conform the design standards, including retrofitting old modes of transport, wherever technically feasible and safe for persons with disabilities, economically viable and without entailing major structural changes in design. (2) The appropriate Government shall develop schemes programmes to promote the personal mobility of persons with disabilities at affordable cost to provide for,- (a) incentives and concessions;</br> (b) retrofitting of vehicles; and</br> (c) personal mobility assistance.</br> '''44.''' (1) No establishment shall be granted permission to build any structure if the building plan does not adhere to the rules formulated by the Central Government under section 40.<noinclude>{{rh||46}}</noinclude> 8qbed5o5io6ckwf8s7wgv3anv1bukts 250 72980 238340 222935 2026-10-02T07:37:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>(2) No establishment shall be issued a certificate of completion or allowed to take occupation of a building unless it has adhered to the rules formulated by the Central Government. '''45.''' (1) All existing public buildings shall be made accessible in accordance with the rules formulated by the Central Government within a period not exceeding five years from the date of notification of such rules (2) All Universities shall promote teaching and research in disability studies including establishment of study centres for such studies. {{center|'''{{larger|Chapter-XII}}'''}} {{center|CHIEF COMMISSIONER AND STATE COMMISSIONER FOR PERSONS WITH DISABILITIES}} '''74.''' (1) The Central Government may, by notification, appoint a Chief Commissioner for Persons with Disabilities (hereinafter referred to as the "Chief Commissioner') for the purposes of this Act. (2) The Central Government may, by notification appoint two Commissioners to assist the Chief Commissioner, of which one Commissioner shall be a persons with disability. {{center|'''{{larger|Chapter-XIII}}'''}} {{center|SPECIAL COURT}} '''84.''' For the purpose of providing speedy trial, the State Government shall, with the concurrence of the Chief Justice of the High Court, by notification, specify for each district, a Court of Session to be a Special Court to try the offences under this Act. '''85.''' (1) For every Special Court, the State Government may, by notification, specify a Public Prosecutor or appoint an advocate, who has been in practice as an advocate for not less than seven<noinclude>{{rh||47}}</noinclude> nyvbk7nx0mirl3ihh30ij18d5tedfvh 250 72981 238341 223343 2026-10-02T07:37:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>years, as a Special Public Prosecutor for the purpose of conducting cases in that Court. '''{{center|<poem>Chapter-XVI OFFENCES AND PENALTIES</poem>}}''' '''89.''' Any person who contravenes any of the provisions of this Act, or of any rule made thereunder shall for first contravention be punishable with fine which may extend to ten thounsand rupees and for any subsequent contravention with fine which shall not be less than fifty thousand rupees but which may extend to five lakh rupees. '''92.''' Whoever,- (a) intentionally insults or intimidates with intent to humiliate a person with disability in any place within public view; (b) assaults or uses force to any person with disability with intent to dishonour him or outrage the modesty of a woman with disability; (c) having the actual charge or control over a person with disability voluntarily or knowingly denies food or fluids to him or her; (d) being in a position to dominate the will of a child or woman with disability and uses that position to exploit her sexually; (e) voluntarily injures, damages or interferes with the use of any limb or sense or any supporting device of a person with disability; (l) performs, conducts or directs any medical procedure to be performed on a woman with disability which leads to or is likely to lead to termination of pregnancy without her express consent except in cases where medical procedure for termination of pregnancy is done in severe cases of disability and with the<noinclude>{{rh||48}}</noinclude> 8seztvch7isd95ab7jizcemnq0fwx7f 250 72982 238342 223411 2026-10-02T07:40:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>opinion of a registered medical practitioner and also with the consent of the guardian of the woman with disability.</br> {{gap}}ਉਪਰੋਕਤ ਐਕਟ 2016 ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਐਕਟ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਛਪਵਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅੰਗਹੀਣ ਇਸਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣ।</br> {{gap}}ਹੁਣ ਉਕਤ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਅਧਿਆਇ ਦੂਜਾ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਜਿਊਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਨਿਰਆਧਾਰ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਮਤਰੇਈ ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਹਨਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ੁਲਮ, ਅਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਪੈੜ ਪੈੜ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ, ਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਭੈੜਾ ਵਰਤਾਉ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।</br> {{gap}}ਐਕਟ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਤੀਜਾ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅੰਗਹੀਣ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਉਸਾਰਿਆ। ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਾਂ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। </br> {{gap}}ਅਧਿਆਇ ਚੌਥਾ ਸਕਿੱਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਤੇ ਰੋਜਗਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਘੱਟ ਵਿਆਜ਼ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ਼ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||49}}</noinclude> bjn5azktsjq0f5p2awn4j6pusfx1a15 250 72983 238343 223671 2026-10-02T07:42:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਦੇ ਵੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਲੀਕ ਮਾਰਨ, ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਹੀਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲਈ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ਼ ਕਰਜ਼ਾ ਤਾਂ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਐਕਟ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪਾਲਿਸੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਚਹੇਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਬਦਲੀਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਲਿਖਤੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ, ਅਖਬਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਦਲਾ ਲਊ ਨੀਤੀਆਂ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਾ ਚਾਰਜ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਕਸਰ 'ਡੰਮੀ' ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਅਧਿਆਇ ਪੰਜ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਸਕੀਮਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬਣਾਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਕੀਮ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਸਕੀਮਾਂ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਝੱਲੇ ਜਾਂਦੇ ਦੁਖ, ਤਕਲੀਫਾਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||50}}</noinclude> sjaxehnr0m1apv6rvi7bzn2r9oua52x 250 72984 238344 223672 2026-10-02T07:45:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਗਰੀਬ ਅਮੀਰ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਖਾਸ ਵਰਗ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਕੇ ਕਰੀਮੀ ਲੇਅਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੀਮਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ, ਜਾਂ ਇੰਜ ਕਹਿ ਲਈਏ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗਹੀਣ ਕੋਲ ਆਮਦਨ ਦੇ ਜਿਆਦਾ ਵਸੀਲੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਵਿਚਰ ਸਕਦਾ ਭਾਵ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਬੀਮਾ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲਤਾ ਤੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਸਗੋਂ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਨਿਊ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਅਧਿਆਇ ਛੇਵੇਂ ਅਨੁਸਾਰ 6 ਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਗਹੀਣ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਤਹਿਤ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪੈਂਫਲਿਟ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵੀ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਅਮਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੂਲ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ 5% ਸੀਟਾਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ 3% ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||51</noinclude> k9t9lpg7o9egttpgf0yf27yix751zlb 250 72985 238345 223875 2026-10-02T07:45:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਲਈ ਸਿਹਫ 3% ਅਸਾਮੀਆਂ ਹੀ ਰਾਖਵੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਅਨੁਸਾਰ 4% ਹੋਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।</br> {{gap}}ਇਸੇ ਅਧਿਆਇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ 5% ਹਿਜਰਵੇਸ਼ਨ ਦੇਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਅੰਗਹੀਣ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਗਰੀਬੀ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਸਕੀਮਾਂ ਲਈ 5% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਊਸਿੰਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਕਿੱਤੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਵਪਾਰ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ 5% ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ।</br> {{gap}}ਅਧਿਆਇ ਅੱਠਵਾਂ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਚੀਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕੈਂਪ ਲਗਾ ਕੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਇਸ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਅਜੇ ਇਸ ਐਕਟ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਉਣਗੇ।</br> {{gap}}ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਬੱਸ ਅੱਡਿਆਂ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੇ ਆਉਣ ਜਾਣ, ਟਾਇਲਟ, ਪਾਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਵਿਖਾਵੇ ਲਈ ਜਾਂ ਨਾਮਾਤਰ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣੇ ਟਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਤਾਲੇ ਹੀ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬਣੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦਿੱਕਤ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਹੀਕਲ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਾਰਕਿੰਗ ਸਬੰਧੀ ਮੈਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਗਏ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||52}}</noinclude> rl2vq9q5jzagc4e4qcddiqqad307iy4 250 72986 238346 224117 2026-10-02T07:47:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਟੋਅ ਕਰਕੇ ਥਾਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਹੀਕਲ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਛੁਡਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਟੱਡੀ ਵੀਜ਼ੇ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਗਿਆ ਬੇਟਾ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਕਦਮ ਜਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸੜਕ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ।</br> {{gap}}ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ, ਆਮ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਹੀਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਦਿੱਕਤ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣ ਦਾ ਵਹੀਕਲ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿਚ ਮੁਫ਼ਤ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਕਿੰਗ ਦੀ ਪਰਚੀ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਅਤੇ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਲਈ ਪਾਰਕਿੰਗ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣ ਦੇ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਪਰਚੀ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਫੀਸ ਚਾਰਜ ਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਤ ਅੰਗਹੀਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਠੀਕ ਹੈ ! ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿਓ, ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ।"</br> {{gap}}ਇਸੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਰੇਟਾਂ ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਕੂਟਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ {{nop}}<noinclude>{{rh||53}}</noinclude> fff93806vnhj7dd2ideangr7cqipw1l 250 75198 238293 238141 2026-10-02T04:15:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਲਏ ਗਲਤ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਝੂਰਦੇ ਅਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਸੁਣੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਿਆਣੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਔਲੇ ਦਾ ਖਾਧਾ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ', ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਬੜਾ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਬੀਤ ਗਿਆ ਕਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਤਾਂ ਟੱਕਰਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਾਹਨ ਕੀਟਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "A Thing of Beauty is Joy Forever', ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਬੜਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਕੋਈ ਸੋਹਣੀ ਚੀਜ਼ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਲੜਕੀ ਦੀ ਸੀਰਤ ਨੂੰ ਹੀ ਉਸ 'ਸੋਹਣੀ' ਚੀਜ਼ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਗੁਣ ਤਾਂ ਸੀਰਤ ਅੱਗੇ ਫਿੱਕੇ ਹਨ। ਰੰਗ-ਰੂਪ, ਅਹੁਦਾ, ਪੈਸਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕੀ ਚੱਟਣਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਰ ਘੜੀ ਘੁਟ ਘੁਟ ਕੇ ਮਰਨਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਸੀਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਗੁਣ ਵੀ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਨ ਸਮੇਂ "ਹਾਂ" ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚੋਂ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਲਾਹ ਸੰਜੀਵਨੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗਲਤ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਲਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਦੇਖਣ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਆਪ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੇਕਅੱਪ ਦੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮੇਕ-ਅੱਪ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਹੀ ਭਲਾਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਵਾਲੇ ਕਾਲੀ ਮੱਝ ਨੂੰ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਕੇ ਪਰੀ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਲੜਕੀ ਦੇਖਣ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਇਕੱਲੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਜਾਵੋ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ, ਜੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਥਿੜਕਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਗੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੇਕ ਸਲਾਹ ਦੇਣਗੇ।</br> {{gap}}ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਾਵਤ ਹੈ "ਕਾਹਲੀ ਅੱਗੇ ਟੋਏ"। ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਆਪਣੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਵੋ। ਲੜਕੀ ਦੀ ਦੋ-ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰੋ, ਜੇਕਰ ਮਾਂ (ਨਾਨਕੇ) ਜਾਂ ਬਾਪ (ਦਾਦਕੇ) ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਵੀ {{nop}}<noinclude>{{rh||54}}</noinclude> 89ascgwxf88hinbjcpr3gp9ds068dwk 250 75199 238294 238142 2026-10-02T04:17:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੋਈ 'ਖੋਟ' ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ "ਨਾਂਹ" ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਭੋਰਾ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਗੋਂ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਚੰਗੀ ਨਸਲ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਬੂਟਾ ਹੀ ਪੁੰਗਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਬ ਦਾ ਬੂਟਾ ਨਹੀਂ ਪੁੰਗਰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਬਣਾਉ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਹਾਵਤ ਹੈ "ਘਰ ਦਾ ਭੇਤੀ ਲੰਕਾ ਢਾਵੇ"। ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਪੁੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਿਆਸਤ ਤਾਂ ਘਰ ਉਜਾੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ 'ਹੋਣੀ' ਜਾਂ 'ਭਾਵੀ' ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਕੁਦਰਤ ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਬਾਕੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁਝ ਖੱਟੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਅਭੁੱਲ ਯਾਦਾਂ, ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ 'ਘਰ ਘਰ ਏਹੋ ਅੱਗ' ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਜਾਂ ਮਿਲਗੋਭਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪਾਠਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਇਕ ਡਰ ਜਿਹਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਕ ਪਤਨੀ-ਪੂਜਕ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਘੁੰਡ-ਚੁਕਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਛਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਖਰੜਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਰੜੇ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਓਪਰੀ ਝਾਤ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ "ਨਾਂਹ, ਨਾਂਹ, ਨਾਂਹ, ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਓ, ਸਭ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੋਂ ਵੇਲ੍ਹਣਾ ਲੈ ਕੇ ਪੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਫੇਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖਹਿੜ੍ਹਾ ਛੁਡਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ।" ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮੈਂ ਸਮੂਹ ਔਰਤ {{nop}}<noinclude>{{rh||55}}</noinclude> hg6gzsq7doqcpiyqpyd0p2rxf4nyp8c 250 75201 238254 237659 2026-10-01T12:51:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 61 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 107 |oTop = 26 |oLeft = 98 |Location =Left |Description = }} ਔਰਤ-ਮਰਦ ਦੋ ਪਹੀਆਂ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਇਕ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਾ ਡਗਮਗਾਉਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਸੂਈ ਦੇ ਨੱਕੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰਾ ਘਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਪਰ “ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ ਨਾਰ ਦੇ" ਵਾਲੀ ਕਹਾਵਤ ਵਿਚ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਸਿਰਫ ਔਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਅੰਦਰ ਚਲਿੱਤਰ ਰੂਪੀ ਕਲਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਕਲਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਬੰਦੇ ਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਔਕਾਤ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਸਮ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਸ ‘ਗਲਤੀ ਲਈ ਤਿਲ ਤਿਲ ਮਰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਵੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਸਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ‘ਸਵਰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਦੀ ਖੇਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘਟੀਆ ਦਰਜੇ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ। {{gap}}ਔਰਤ ਜੀਅ ਸਦਕੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇ, ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਵੇ, ਪਹਿਨੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣੀ, ਉਹ ਵੀ ਘਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਸ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘਰ ਉਜੜ ਗਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਮਤਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੋ ਔਰਤ ਨੂੰ ਧੀਰਜ, ਠਰ੍ਹਮਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। {{gap}}ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ।<noinclude>{{rh||-}}</noinclude> koc426lf5y07gzi2v1ay5a80j8r9en4 238255 238254 2026-10-01T13:00:16Z Harchand Bhinder 2624 238255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤਿੰਨ_ਸੌ_ਪੈਂਹਠ_ਚਲਿੱਤਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 61 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 105 |oTop = 26 |oLeft = 98 |Location =Left |Description = }}ਔਰਤ-ਮਰਦ ਦੋ ਪਹੀਆਂ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਇਕ ਡਾਵਾਂਡੋਲ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਾ ਡਗਮਗਾਉਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਸੂਈ ਦੇ ਨੱਕੇ ਵਿਚੋਂ ਸਾਰਾ ਘਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ-ਮਰਦ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਪਰ “ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ ਨਾਰ ਦੇ" ਵਾਲੀ ਕਹਾਵਤ ਵਿਚ ਚਲਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਸਿਰਫ ਔਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਆਈ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਸੀ ਉਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਅੰਦਰ ਚਲਿੱਤਰ ਰੂਪੀ ਕਲਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਕਲਾ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਬੰਦੇ ਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਔਕਾਤ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੰਡਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਸਮ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪੈਮਾਨਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਚੋਣ ਸਮੇਂ ਪੁਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਧੋਖਾ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਸ ‘ਗਲਤੀ ਲਈ ਤਿਲ ਤਿਲ ਮਰਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਵੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਸਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ‘ਸਵਰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਦੀ ਖੇਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਘਟੀਆ ਦਰਜੇ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ।</br>{{gap}}ਔਰਤ ਜੀਅ ਸਦਕੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇ, ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਵੇ, ਪਹਿਨੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣੀ, ਉਹ ਵੀ ਘਰ ਵਿਚ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਸ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘਰ ਉਜੜ ਗਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਮਤਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਖੇਡ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੋ ਔਰਤ ਨੂੰ ਧੀਰਜ, ਠਰ੍ਹਮਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।</br>{{gap}}ਅੰਤ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ। {{nop}}<noinclude>{{rh||-}}</noinclude> a9nr8x56tpuli7v11qc7qkivfg8u5bd 250 75231 238256 238099 2026-10-01T15:11:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਧਰਮ_ਅਤੇ_ਮਰਿਆਦਾ_ਦੀ_ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ_'ਚ_ਫਸੀ_ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 54 |bSize = 550 |cWidth = 528 |cHeight = 790 |oTop = 18 |oLeft = 30 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||50}}</noinclude> k1mw16ihyilg1way381feipoy0rrbm3 250 75251 238303 238204 2026-10-02T04:44:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੭)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਅਰਧ ਸਰੀਰੀ ਹੋਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਹੋਇ ਨਾਰ ਸੋਈ ਤਰ ਜਾਵੈ॥ ਆਪ ਡਰੈ ਕੁਲਤਾਰੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਾਮ ਚਲਾਵੈ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹੂਏ ਬਿਛੋਆ ਫੇਰ ਜਿਨ ਕੀ ਕੌਨ ਮਿਲਾਵੈ॥ ਲਾਖ ਜਤਨ ਕਰੋ ਫੇਰ ਜਨਮ ਮੂਰਤ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਤਲਬ ਕੋ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਕਿਆ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਬੈਹਨ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇਗੀ ਦੂਖ ਬਡੋ ਤਿਹ ਹੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਈ ਜੀ ਜੋ ਦੇਨੋ ਕੋ ਹੋਇ ਬੈਹਨ ਪਰ ਭਾਈ ਛੀਜੈ॥ ਦੇਨੋ ਕੋ ਨਹਿ ਹੋਇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਾ ਬੂਝੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਗਤ ਕਾ ਵਿਉਹਾਰ ਰਾਜ ਅਪਨੇ ਘਰ ਕੀਜੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਬੈਹਨ ਹਮ ਕੋ ਕਿਆ ਦੀਜੈ ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਤ੍ਰ ਸੇ ਮੂਰਖ ਬਨੇ ਸੁਨ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਲਾਲ ॥ ਸਦਾ ਬਿਹੂਨੀ ਵੇ ਰਹੈ ਵੀਰਨ ਬਿਨਯੋਸਾਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਤੂੰ ਮਾਨ ਤੇਰੀ ਵਰਜੈ ਮਹਤਾਰੀ॥ ਭੈਣ ਮਿਲੋ ਨਾ ਜਾਇ ਯਾਹ ਮੇਂ ਮੂਰਖ ਭਾਰੀ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ ਕਹੇਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ॥ ਲਾਖ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਵਹੁ ਆਸ ਤੁਮਾਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਹੈਂ ਕਰੈ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਲ॥ ਮਾਤਾ ਛੋਡੀ ਰੋਵਤੀ ਗਹੀ ਬੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ | ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਲਈ ਚੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ ਸੋਕ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਕਰੀ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਗੌੜ ਬੰਗਾਲੇ ਆਏ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਰਾਜਾ ਕੇ ਮੈਹਲ ਕੁੰਵਰ ਨੇ ਅਲਖ ਜਗਾਏ। ਖਬਰ ਭਈ ਰਨਵਾਸ ਰਹਿਸ</poem>}}<noinclude></noinclude> nxix3c2pbp3ohwprd49qg0c4u53kxr5 238309 238303 2026-10-02T04:55:13Z Taranpreet Goswami 2106 238309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੭)}}</noinclude>ਅਰਧ ਸਰੀਰੀ ਹੋਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੇਟਾ ਰੇ ਅਰਧ ਸਰੀਰ ਹੋਇ ਨਾਰ ਸੋਈ ਤਰ ਜਾਵੈ॥ ਆਪ ਡਰੈ ਕੁਲਤਾਰੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਨਾਮ ਚਲਾਵੈ॥ ਬੇਟਾ ਜੀ ਹੂਏ ਬਿਛੋਆ ਫੇਰ ਜਿਨ ਕੀ ਕੌਨ ਮਿਲਾਵੈ॥ ਲਾਖ ਜਤਨ ਕਰੋ ਫੇਰ ਜਨਮ ਮੂਰਤ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਤਲਬ ਕੋ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਕਿਆ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਬੈਹਨ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇਗੀ ਦੂਖ ਬਡੋ ਤਿਹ ਹੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਮਾਈ ਜੀ ਜੋ ਦੇਨੋ ਕੋ ਹੋਇ ਬੈਹਨ ਪਰ ਭਾਈ ਛੀਜੈ॥ ਦੇਨੋ ਕੋ ਨਹਿ ਹੋਇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਬਾਤ ਨਾ ਬੂਝੈ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਜਗਤ ਕਾ ਵਿਉਹਾਰ ਰਾਜ ਅਪਨੇ ਘਰ ਕੀਜੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਬੈਹਨ ਹਮ ਕੋ ਕਿਆ ਦੀਜੈ ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚਾਤ੍ਰ ਸੇ ਮੂਰਖ ਬਨੇ ਸੁਨ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਲਾਲ ॥ ਸਦਾ ਬਿਹੂਨੀ ਵੇ ਰਹੈ ਵੀਰਨ ਬਿਨਯੋਸਾਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬੇਟਾ ਰੋ ਨਿਸਚੈ ਕਰ ਤੂੰ ਮਾਨ ਤੇਰੀ ਵਰਜੈ ਮਹਤਾਰੀ॥ ਭੈਣ ਮਿਲੋ ਨਾ ਜਾਇ ਯਾਹ ਮੇਂ ਮੂਰਖ ਭਾਰੀ॥ ਬੰਗਾਲੇ ਮਤ ਜਾਇ ਕਹੇਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ॥ ਲਾਖ ਵਡੇਰੀ ਹੋਇ ਕਰੇ ਵਹੁ ਆਸ ਤੁਮਾਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਹੈਂ ਕਰੈ ਦੇਸ ਕੀ ਸੈਲ॥ ਮਾਤਾ ਛੋਡੀ ਰੋਵਤੀ ਗਹੀ ਬੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਲਈ ਚੰਗਾਲੇ ਕੀ ਗੈਲ ਸੋਕ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਕਰੀ ਦੇਸ਼ ਕੀ ਸੈਰ ਗੌੜ ਬੰਗਾਲੇ ਆਏ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਰਾਜਾ ਕੇ ਮੈਹਲ ਕੁੰਵਰ ਨੇ ਅਲਖ ਜਗਾਏ। ਖਬਰ ਭਈ ਰਨਵਾਸ ਰਹਿਸ<noinclude></noinclude> 2s9ciklel1rzfbk7v8fft5gmmrfoq5g 250 75252 238305 238205 2026-10-02T04:45:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ ਨੇ ਸੁਨੀਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਭਿੱਛਿਆ ਲੈ ਕਰ ਜਾਈਯੋ ਤੋ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਕੋ ਆਰ ਚੌਜੋਗੀਠਾਢੇ ਦੁਆਰਧੂਪਸੇਅੰਗਪ੍ਰਸੀਜੈ।ਲੇਕੰਚਨ ਕੋ ਥਾਰ ਭੀਖ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੀਜੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਡਿਉਢੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਦੇਰ ਉਨ ਕੋ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਨਾ ਤਰ ਜਾਇ ਨਿਰਾਸ ਬਚਨ ਸਤਿ ਕੈ ਸੁਨ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਬਾਂਦੀ ਚਲੀ ਰਾਜਾ ਕੈਦਰਬਾਰ॥ ਡਿਉਡੀ ਬੋਲੀ ਆਨਕ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ਭੀਖ ਮੈਂ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵੁਹ ਸੂਰਤ ਕੋ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਜਿਨ ਘਰ ਜਨਮੇਂ ਕੰਵਰ ਮੇਰੇ ਕਿਆ ਜੀਮੈਂ ਮਾਈ॥ {{center|{{x-larger|'''ਜਵਾਬ ਬਾਂਦੀ ਕਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ॥'''}}</br> {{larger|ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥}}}} ਜੋਗੀ ਕੌਨ ਦੇਸ਼ ਸੇ ਆਏ। ਤੈਨੇ ਹੰਸਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਏ॥ ਟੇਕ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨਾਜਾਣੀ ਠਾਂਢੀ ਹੋ ਭੇਖ ਬਨਾਏ॥ ਕਾ ਨਨਕੀ ਸੁਰਖੀ ਨਹਿ ਸੂਖੀ ਮੁੰਦ੍ਰੇ ਕਿਉਂ ਝਲਕਾਏ॥ ਕਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਭਯਾ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿ ਭਯਾ ਧਮਕਾਏ। ਕਿਆਤੇ ਰੇ ਘਰਨਾਰ ਕੁਕਰਮਾ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਏ॥ ਚੰਦਨਸੀ ਤੇਰੀ ਕਾਂਇਆਂ ਦਮਕੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਸਵਾਏ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 53a98zo0o2q14fjnu3cs4grmjxruuus 238306 238305 2026-10-02T04:46:17Z Harchand Bhinder 2624 238306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ ਨੇ ਸੁਨੀਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਭਿੱਛਿਆ ਲੈ ਕਰ ਜਾਈਯੋ ਤੋ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਕੋ ਆਰ ਚੌਜੋਗੀਠਾਢੇ ਦੁਆਰਧੂਪਸੇਅੰਗਪ੍ਰਸੀਜੈ।ਲੇਕੰਚਨ ਕੋ ਥਾਰ ਭੀਖ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੀਜੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਡਿਉਢੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਦੇਰ ਉਨ ਕੋ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਨਾ ਤਰ ਜਾਇ ਨਿਰਾਸ ਬਚਨ ਸਤਿ ਕੈ ਸੁਨ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਬਾਂਦੀ ਚਲੀ ਰਾਜਾ ਕੈਦਰਬਾਰ॥ ਡਿਉਡੀ ਬੋਲੀ ਆਨਕ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ਭੀਖ ਮੈਂ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵੁਹ ਸੂਰਤ ਕੋ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਜਿਨ ਘਰ ਜਨਮੇਂ ਕੰਵਰ ਮੇਰੇ ਕਿਆ ਜੀਮੈਂ ਮਾਈ॥</br> {{center|{{x-larger|'''ਜਵਾਬ ਬਾਂਦੀ ਕਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ॥'''}} {{larger|ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥}}}} ਜੋਗੀ ਕੌਨ ਦੇਸ਼ ਸੇ ਆਏ। ਤੈਨੇ ਹੰਸਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਏ॥ ਟੇਕ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨਾਜਾਣੀ ਠਾਂਢੀ ਹੋ ਭੇਖ ਬਨਾਏ॥ ਕਾ ਨਨਕੀ ਸੁਰਖੀ ਨਹਿ ਸੂਖੀ ਮੁੰਦ੍ਰੇ ਕਿਉਂ ਝਲਕਾਏ॥ ਕਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਭਯਾ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿ ਭਯਾ ਧਮਕਾਏ। ਕਿਆਤੇ ਰੇ ਘਰਨਾਰ ਕੁਕਰਮਾ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਏ॥ ਚੰਦਨਸੀ ਤੇਰੀ ਕਾਂਇਆਂ ਦਮਕੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਸਵਾਏ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> ia1gtojlzbsn2cu0k8p06v9x8veep9f 238310 238306 2026-10-02T04:56:16Z Taranpreet Goswami 2106 238310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ ਨੇ ਸੁਨੀਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਭਿੱਛਿਆ ਲੈ ਕਰ ਜਾਈਯੋ ਤੋ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਕੋ ਆਰ ਚੌਜੋਗੀਠਾਢੇ ਦੁਆਰਧੂਪਸੇਅੰਗਪ੍ਰਸੀਜੈ।ਲੇਕੰਚਨ ਕੋ ਥਾਰ ਭੀਖ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੀਜੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਡਿਉਢੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਦੇਰ ਉਨ ਕੋ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਨਾ ਤਰ ਜਾਇ ਨਿਰਾਸ ਬਚਨ ਸਤਿ ਕੈ ਸੁਨ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਬਾਂਦੀ ਚਲੀ ਰਾਜਾ ਕੈਦਰਬਾਰ॥ ਡਿਉਡੀ ਬੋਲੀ ਆਨਕ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ਭੀਖ ਮੈਂ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵੁਹ ਸੂਰਤ ਕੋ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਜਿਨ ਘਰ ਜਨਮੇਂ ਕੰਵਰ ਮੇਰੇ ਕਿਆ ਜੀਮੈਂ ਮਾਈ॥</br> {{center|{{x-larger|'''ਜਵਾਬ ਬਾਂਦੀ ਕਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ॥'''}} {{larger|ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥}}}} ਜੋਗੀ ਕੌਨ ਦੇਸ਼ ਸੇ ਆਏ। ਤੈਨੇ ਹੰਸਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਏ॥ ਟੇਕ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨਾਜਾਣੀ ਠਾਂਢੀ ਹੋ ਭੇਖ ਬਨਾਏ॥ ਕਾ ਨਨਕੀ ਸੁਰਖੀ ਨਹਿ ਸੂਖੀ ਮੁੰਦ੍ਰੇ ਕਿਉਂ ਝਲਕਾਏ॥ ਕਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਭਯਾ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿ ਭਯਾ ਧਮਕਾਏ। ਕਿਆਤੇ ਰੇ ਘਰਨਾਰ ਕੁਕਰਮਾ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਏ॥ ਚੰਦਨਸੀ ਤੇਰੀ ਕਾਂਇਆਂ ਦਮਕੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਸਵਾਏ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ<noinclude></noinclude> 7pb1racc3040rq9ak7oolmpcnhul0mz 238311 238310 2026-10-02T05:04:40Z Taranpreet Goswami 2106 238311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>ਕਰ ਨਾਦ ਵਜਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ ਨੇ ਸੁਨੀਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਭਿੱਛਿਆ ਲੈ ਕਰ ਜਾਈਯੋ ਤੋ ਜੋਗੀ ਠਾਢੇ ਕੋ ਆਰ ਚੌਜੋਗੀਠਾਢੇ ਦੁਆਰਧੂਪਸੇਅੰਗਪ੍ਰਸੀਜੈ।ਲੇਕੰਚਨ ਕੋ ਥਾਰ ਭੀਖ ਜੋਗੀ ਕੋ ਦੀਜੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਡਿਉਢੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਦੇਰ ਉਨ ਕੋ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਨਾ ਤਰ ਜਾਇ ਨਿਰਾਸ ਬਚਨ ਸਤਿ ਕੈ ਸੁਨ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਬਾਂਦੀ ਚਲੀ ਰਾਜਾ ਕੈਦਰਬਾਰ॥ ਡਿਉਡੀ ਬੋਲੀ ਆਨਕ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ਭੀਖ ਮੈਂ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ਲੇ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਦੂਰ ਸੇ ਅਰਜ ਲਗਾਈ॥ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਵੁਹ ਸੂਰਤ ਕੋ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਮਨ ਮੈਂ ਮੁਰਝਾਈ॥ ਜਿਨ ਘਰ ਜਨਮੇਂ ਕੰਵਰ ਮੇਰੇ ਕਿਆ ਜੀਮੈਂ ਮਾਈ॥</br> {{center|{{larger|'''ਜਵਾਬ ਬਾਂਦੀ ਕਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਸੇ॥'''}}}} {{center|ਰਾਗ ਹੋਲੀ॥}} ਜੋਗੀ ਕੌਨ ਦੇਸ਼ ਸੇ ਆਏ॥ ਤੈਨੇ ਹੰਸਕਰ ਨਾਦ ਬਜਾਏ॥ ਟੇਕ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਕੀ ਸਾਰ ਨਾਜਾਣੀ ਠਾਂਢੀ ਹੋ ਭੇਖ ਬਨਾਏ॥ ਕਾ ਨਨਕੀ ਸੁਰਖੀ ਨਹਿ ਸੂਖੀ ਮੁੰਦ੍ਰੇ ਕਿਉਂ ਝਲਕਾਏ॥ ਕਿਆ ਤੇਰਾ ਬਾਪ ਭਯਾ ਦੁਖਦਾਈ ਕਿ ਭਯਾ ਧਮਕਾਏ। ਕਿਆਤੇ ਰੇ ਘਰਨਾਰ ਕੁਕਰਮਾ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਲਾਏ॥ ਚੰਦਨਸੀ ਤੇਰੀ ਕਾਂਇਆਂ ਦਮਕੇ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨ ਸਵਾਏ॥ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ<noinclude></noinclude> l07q2hgc9hhzqm1nh1oswhbpd2chg49 250 75253 238307 238207 2026-10-02T04:46:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨੯ )}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਘਰ ਕੈਸੋ ਜੀਵੋਂ ਜਿਨਕ ਕੁਲਭੂਮ ਜਾਏ॥ ਬੈਠ ਰਹੋ ਤੁਮ ਇਸੀ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਹਰਿ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸ੍ਵਰਨ ਦੇਹ ਹੈ ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਸੇ ਪਾਏ ॥ਦੋਹਰਾ ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਰਾਜਾ ਕਹੈ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸਮਾਰ ॥ ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਮੇਰਾ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ ਤੇਰੀ ਭਿਛਿਆ ਨਹਿਲੇਊਂ॥ ਹਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਨ ਦੁਆ ਭਾਸੇ ਨਹਿ ਦੋਊਂ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਜਾਉ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਬਾਤ ਤੁਮ ਸੈ ਕਹਿ ਦੇਊਂ॥ ਹਮੇ ਦਿਖਾਉ ਭੀਖ ਨਾਹਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਲੇਊ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਸੁਨਕੇ ਬਾਂਦੀ ਰਿਸਭਈ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨਕੇ ਤੌ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਜੋਗੀਰੇ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ ਹਮੈ ਤੂੰ ਬਾਣੀ ਬੋਲੈ॥ਮਾਰੂੰਗੀ ਮੈਂ ਵਾਂਸ ਤੇਰੇ ਗਿਨਤੀ ਕੋ ਸੌਲੈ ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਤੇ ਸੁਨ ਬਾਂਦੀ ਕੀ ਬਾਤ ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲ ਤੂੰ ਰਾਣੀਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਰਾਣੀਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ਆਜ ਮੈਨੇ ਲਈ ਫ਼ਕੀਰੀ ॥ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਮੇਰੇ ਸਭਈ ਦਿਲ ਕੀ ਦਲਗੀਰੀ ॥ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ ਜੇ ਮੈਨੇ ਤਖਤ ਅਮੀਰੀ॥ ਕਰਮ ਲਿਖੀ ਮੇਰੇ ਜੋਗਹੀ ਰਟਨਾਅਬ ਤੀਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਜਾਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਬਾਲਕਾ ਜੇਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਖੈਰ ॥ ਘਰ ਘਰ ਭਿਛਿਆ ਮਾਂਗਤਾ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ਜੋਗੀਰੇ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ ਛੀਨ ਲੈ ਨਾਰ ਪਰਾਈ॥ ਯੇਹ ਛਲ ਕੀ ਹੈ ਬਾਤ ਅੰਗ ਮੈ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ਜੋਗੀਰੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> eh7pv1o80pvhfli0t1d5v3z3flgdxc8 238312 238307 2026-10-02T05:09:40Z Taranpreet Goswami 2106 238312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੨੯)}}</noinclude>ਘਰ ਕੈਸੋ ਜੀਵੋਂ ਜਿਨਕ ਕੁਲ ਤੁਮ ਜਾਏ॥ ਬੈਠ ਰਹੋ ਤੁਮ ਇਸੀ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਹਰਿ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਲਛਮਨ ਰਾਮ ਸ੍ਵਰਨ ਦੇਹ ਹੈ ਤੇਰੀ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਸੇ ਪਾਏ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਰਾਜਾ ਕਹੈ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਮੇਰਾ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਜੋਗ ਜਾਇ ਵੇਕਾਰ ਤੇਰੀ ਭਿਛਿਆ ਨਹਿ ਲੇਊਂ॥ ਹਮੇਂ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਨ ਦੁਆ ਤਾਸੇ ਨਹਿ ਦੋਊਂ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਜਾਉ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਬਾਤ ਤੁਮ ਸੈ ਕਹਿ ਦੇਊਂ॥ ਹਮੇ ਦਿਖਾਉ ਭੀਖ ਨਾਹਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਲੇਊਂ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਸੁਨਕੇ ਬਾਂਦੀ ਰਿਸਭਈ ਬੋਲੀ ਬਚਨ ਸਮਾਰ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕੇ ਤੌ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਜੋਗੀਰੇ ਧੱਕੇ ਦੂੰਗੀ ਚਾਰ ਹਮੈ ਤੂੰ ਬਾਣੀ ਬੋਲੈ॥ਮਾਰੂੰਗੀ ਮੈਂ ਵਾਂਸ ਤੇਰੇ ਗਿਨਤੀ ਕੋ ਸੌਲੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੇ ਸੁਨ ਬਾਂਦੀ ਕੀ ਬਾਤ॥ ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲ ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਜੀ ਕੇ ਸਾਥ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਰਾਣੀ ਜੀ ਕੇ ਸਾਥ ਆਜ ਮੈਨੇ ਲਈ ਫ਼ਕੀਰੀ॥ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਮੇਰੇ ਸਭਈ ਦਿਲ ਕੀ ਦਲਗੀਰੀ॥ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਪਾਟ ਦੀਏ ਛੋੜ ਜੇ ਮੈਨੇ ਤਖਤ ਅਮੀਰੀ॥ ਕਰਮ ਲਿਖੀ ਮੇਰੇ ਜੋਗ ਰਹੀ ਰਟ ਨਾ ਅਬ ਤੀਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਹ ਜੋਗੀ ਕੇ ਬਾਲ ਕਾ ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਖੈਰ॥ ਘਰ ਘਰ ਭਿਛਿਆ ਮਾਂਗਤਾ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ॥ {{gap}}ਚੌਬੋਲਾ॥ਜੋਗੀਰੇ ਕਰਤਾ ਡੋਲੈ ਸੈਰ ਛੀਨ ਲੈ ਨਾਰ ਪਰਾਈ॥ ਯੇਹ ਛਲ ਕੀ ਹੈ ਬਾਤ ਅੰਗ ਮੈ ਭਸਮ ਰਮਾਈ॥ਜੋਗੀਰੇ<noinclude></noinclude> 8obgpvijniq46z2jdpqcn6hu6ony6fh 250 75254 238259 238211 2026-10-01T15:26:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇੰਨੀ ਕੱਟੜਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਲਾਕਡਾਉਨ/ਕਰਫਿਊ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤਬਲੀਗੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਧਰਮ-ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਣਾ; ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਖੌਤੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਿਚ ਅਸੁਵਿਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਲਾਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਲੀਪੁਰ ਉਤਰਵਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਤੁਰ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਲਈ ਜਬਰੀ ਕਹਿਣਾ ਆਦਿ।</br> {{gap}}ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਵਥਾਮਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਭਗਵਾਨ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਕੌਰਵ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬਦੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਂਡਵ ਵੈਸੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਦੇ ਤਾਂ ਕੌਰਵਾਂ (ਬਦੀ) ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ (ਇਨਸਾਨੀਅਤ) ਦੀ ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਨਾ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੀ ਗਲਤ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹਰਿਦੁਆਰ ਵਿਖੇ ਪੰਡਤ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ (ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ) ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ (ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ) ਚੱਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉੱਪਰ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੋਂ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਸਮਝਾਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਕਾ ਵੱਲ ਪੈਰ ਕਰਕੇ ਨਾ ਸੌਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਵੀ {{nop}}<noinclude>{{rh||23}}</noinclude> rqta42ul82qew1km673mlz15zbykyte 250 75255 238260 238214 2026-10-01T15:27:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਤੋੜਿਆ ਜਦੋਂ ਜਿੱਧਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਮੱਕਾ ਉੱਧਰ ਹੀ ਘੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੀਰ, ਰਵਿਦਾਸ, ਨਾਮਾ ਆਦਿ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫੈਲੀਆਂ ਗਲਤ ਮਾਨਤਾਵਾਂ, ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ।</br> {{gap}}ਮੇਰੀ ਸ੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਜਦੋਂ ਬਰਾਤ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਬਰਾਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਟੱਲੀ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਪੈਲੇਸ ਜਾ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਿਆਦਾ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮੂਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੰਤਵਾਂ ਲਈ ਪੂਜਨੀਯ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ 'ਚੋਂ ਛੇਕੇ ਜਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਰੱਖੇ ਕਿ ਪਛਤਾਵੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋੜੇ ਸਾਫ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਣ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਕਿਸ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਲੋਕ ਅਸਲੀ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ ਯਾਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਮੀਡੀਆ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੀਡੀਆ (ਚੈਨਲਾਂ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਿ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਰੁਲਵਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕੀ-ਛਿਪੀ ਨਹੀਂ - ਅੱਗਾਂ ਲਗਵਾਈਆਂ, ਰੂੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਰੋਲਿਆ — ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨੀ ਆਉਂਦੀ ਹੁਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਬੈਠਦਿਆਂ। ਜੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।</br> {{gap}}ਵੈਸੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਚਾਹੇ ਉਹ {{nop}}<noinclude>{{rh||24}}</noinclude> 7g4xxsfytghp8m561oeh7k45lhx89qv 250 75256 238261 238219 2026-10-01T15:30:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਗਊ ਦੀ ਪੂੰਛ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿਚ ਕੁਰਾਨ ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ - ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਲਿਆ, ਸਾੜਿਆ - ਕੀ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਉਸ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੰਨੀ ਘਟੀਆ ਤੇ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਲੂੰ ਲੂੰ ਕੰਬ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੇਡ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟੀਆ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵੀ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ 'ਜੇਹਾ ਰਾਜਾ, ਤੇਹੀ ਪਰਜਾ'। ਪਰ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਜਰ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ-ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮਾੜਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਹੁਣ ਫੇਰ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਆਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਾਫੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਬੈਠ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਛਕ ਸਕਣ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤਾਂ ਮਹਿਆਦਾ ਵਿਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਤੱਕ ਮੇਰੀ ਸੋਝੀ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਸੀ।</br> {{gap}}ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੁਰਾਤਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਦਿੱਖ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਸੀ ਉਹੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਐ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਲਗਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੀਨਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{rh||25}}</noinclude> isboiup4nfdd833pv6j71a8s8olffh6 250 75258 238257 238223 2026-10-01T15:18:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹੋਣੀਆਂ, ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ? ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੇ ਬਣੇ ਡੇਢ-ਦੋ ਫੁੱਟ ਦੇ ਸਟੈੱਪ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਛੋਟੇ ਸਟੈਂਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਵਾ ਸਕਦੇ? ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਕ ਤਬਦੀਲੀ ਜ਼ਰੂਰ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਸਮੇਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਈਮਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਜੋ ਗੋਲਕ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਿਖਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਹੁਣ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਹੈ।</br> {{gap}}ਖੈਰ! ਮੈਂ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਬੋਝ ਬਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਜਾਈਏ, ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤੇ ਬੋਝ ਹੋ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲ਼ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮਹਿਆਦਾ ਤਾਂ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੁੱਤੇ ਤੇ ਜੁਰਾਬਾਂ ਲਾਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ, ਜੋ ਕਿ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨੇ ਇਕ ਲੱਤ 'ਤੇ ਕੈਲੀਪਰ ਲਗਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕੈਲੀਪਰ ਵੀ ਉਤਾਰ ਕੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਚਮੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਲੀਪੁਰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਮੜਾ ਵਗੈਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਦ ਹੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪੈਦਲ ਜਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵੈਸੇ ਮੇਰੀ ਇਕ ਸੋਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਕੰਮ, ਹੱਡ, ਲਹੂ ਆਦਿ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮੱਤ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।</br> {{gap}}ਅਖੀਰ ਜਦੋਂ ਕਾਫੀ ਸੰਗਤ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਰੇ {{nop}}<noinclude>{{rh||26}}</noinclude> b1cboagyam0lb43qnered9qg2t87ppl 250 75259 238251 2026-10-01T12:18:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{x-larger|Dharam Ate Maryada Di Ghumangheri Ch Fsi Wheelchair}} by '''Shingara Singh''' Mob: 9914220048, 9463054824 email: sherryshergill@gmail.com © Author Edition: 2020 {{larger|Published by}} Type Setting Shingara Singh Patiala, Mob: 9914220048, 9463054824 </poem>}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> cfr1qgzi6lsvm36ex8oqx99qm81qjyg 250 75260 238258 2026-10-01T15:21:55Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਮੱਥਾ ਟਿਕਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ-ਵਾਹਿਗੁਰੂ’ ਕਰਦਾ ਸੰਗਤ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਸਟੀਲ ਰੇਲਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ। ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੀ ਕਾਫੀ ਭੀੜ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਹੋ ਸਾਹ ਹੋਏ ਮਸਾਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਅੰਦਰ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਟੈੱਪ ਡੇਢ-ਦੋ ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਸੇਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਰਾ ਲਗਾ ਕੇ ਮਸਾਂ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੈਰ ! ਅਸੀਂ ਸਭ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਡਿਗਦੇ ਢਹਿੰਦੇ ਵਾਪਸ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊੜੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਤੱਕ ਆਏ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹੀ ਅੜਚਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।</br> {{gap}}ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਵਿਖੇ ਰਾਤ ਠਹਿਰੇ ਸੀ। ਉਥੇ ਠਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਡੇਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੈਂਪਸ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ-ਫਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਬਣੇ ਰੈਂਪਾਂ ਦੀ ਢਲਾਣ ਇੰਨੀ ਘੱਟ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਜਾਂ ਧੱਕਾ ਲੜਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਹੈਂਪ ਡੇਰਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਬਣਵਾਏ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਰੈਂਪ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਬਿਲਕੁਲ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਬੈਰੀਅਰ-ਫਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਕੈਂਪ ਬਣਾਏ ਦੀ ਗਏ ਹਨ ਉਹ ਰੇਹੜੀਆਂ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਲੰਘਾਉਣ ਜਾਂ ਲੰਗਰ ਦੇ ਬਰਤਨ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਬਣਵਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਦਿਵਿਆਂਗ ਸਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਾਉਣ ਲਈ। {{nop}}<noinclude>{{rh||27}}</noinclude> og10ve21357lii5qyf7zjyluc1xv7wc 250 75261 238278 2026-10-02T03:55:13Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਬ ਤਿੰਨੇ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲੁ ਮੋਹਿ ਬਾਂਦੀ ਬਤਲਾਈ। ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕਰੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੜਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਵਹਾਂ ਕੀਏ ਤੇਰਾ ਮੋਲੁ॥ ਮਨ ਹੈ ਦਿਲਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਡੋਕੰਚਨਦੀਏਤੋਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕੰਚ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਕਬ ਤਿੰਨੇ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲੁ ਮੋਹਿ ਬਾਂਦੀ ਬਤਲਾਈ। ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕਰੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੜਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਵਹਾਂ ਕੀਏ ਤੇਰਾ ਮੋਲੁ॥ ਮਨ ਹੈ ਦਿਲਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਡੋਕੰਚਨਦੀਏਤੋਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਡੋਲ ਮੋਲ ਜਬ ਤੁਮ ਕੋ ਲੀਨੀ। ਯੇਹ ਰਾਜਾਕੀਰੀਤ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸੋਭੇ ਦੀਨੀ ਬਾਂਦੀਰੀ ਆਜਲੀਏ ਮੈਨੇ ਜੋਗ ਬਹੁਤ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾਕੀਨੀਆ ਦੇ ਮੇਰੀਬੈਹਨ ਮਿਲਾਇ ਫਿਰੈ ਕਿਉ ਮਤ ਕੀ ਹੀਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ॥ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਇ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋ ਵਡੀ ਜਲਦ ਮੈ ਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਲਦ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ ਸੁਨੋ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ॥ਜੋਗੀ ਆਇ ਦੁਆਰਕਹੇਕੁਦਰਤਕੀ ਬਾਨੀ॥ਰਾਨੀਜੀ ਚਲਕਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਯੇਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਾਨੀ। ਨਹੀਂ ਸੁਰਤਰਮਜਾਇ ਫਿਰੋ ਜੋਗੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ਦੋ ਕਰਕੇ ਭਗਆਕਾਪੜੋ ਰਾਖੇ ਜੋਗੀਕਾ ਭੇਖ॥ ਯੇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਤੋ ਐਸੇ ਫਿਰੈ ਅਨੇਕ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਐਸੇ ਫਿਰੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਧਰ ਜੋਗੀ ਜਗਕੋ ਮੋਹੈ।ਬਾਂਦੀਰੀ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਬਨਜਾਇ ਅੰਤਦੁਨੀਆਂ ਕਾਟੋਹੇ॥ ਵੇਜੋਗੀ ਅਬਨਾਹਿ ਦਰਸ ਜਿਨ ਕਾ ਤੂੰ ਟੋਹੇ ॥ ਕੋਈ ਹੋਗਾ ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਪਰਹੈ ਮੋਹਿਨੀ ਚੰਦਨ ਦੀਯੇ ਲਲਾਰ॥ • ਪਾਵ ਪਦਮ ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਉਨਿਹਾਰ॥ ਚੌ॥ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> jevj49pv3j140mwrfcpwgga0cdz1tjj 238280 238278 2026-10-02T04:03:59Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੦)}}</noinclude>ਕਬ ਤੈਨੇ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲੁ ਮੋਹਿ ਬਾਂਦੀ ਬਤਲਾਈ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕਰੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੜਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਵਹਾਂ ਕੀਏ ਤੇਰਾ ਮੋਲ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਤੋ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ ਮੋਲ ਜਬ ਤੁਮ ਕੋ ਲੀਨੀ॥ ਯੇਹ ਰਾਜਾ ਕੀ ਰੀਤ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸੋਭੇ ਦੀਨੀ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਆਜ ਲੀਏ ਮੈਨੇ ਜੋਗ ਬਹੁਤ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਨੀ॥ ਦੇ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਮਿਲਾਇ ਫਿਰੈ ਕਿਉ ਮਤ ਕੀ ਹੀਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਇ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੀ ਜਲਦ ਮੈ ਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਲਦ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ ਸੁਨੋ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ॥ਜੋਗੀ ਆਇ ਦੁਆਰ ਕਹੇ ਕੁਦਰਤ ਕੀ ਬਾਨੀ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਯੇਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਾਨੀ॥ ਨਹੀਂ ਸੂਰਤ ਰਮ ਜਾਇ ਫਿਰੈ ਜੋਗੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ਦੋ ਕਰਕੇ ਭਗੁਆ ਕਾਪੜੋ ਰਾਖੇ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਯੇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਤੋ ਐਸੇ ਫਿਰੈਂ ਅਨੇਕ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਐਸੇ ਫਿਰੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਧਰ ਜੋਗੀ ਜਗਕੋ ਮੋਹੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਬਨਜਾਇ ਅੰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਕਾਟੋਹੇ॥ ਵੇਜੋਗੀ ਅਬ ਨਾਹਿ ਦਰਸ ਜਿਨ ਕਾ ਤੂੰ ਟੋਹੇ ॥ ਕੋਈ ਹੋਗਾ ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਪਰਹੈ ਮੋਹਿਨੀ ਚੰਦਨ ਦੀਯੇ ਲਲਾਰ॥ ਪਾਵ ਪਦਮ ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਉਨਿਹਾਰ॥ ਚੌ॥<noinclude></noinclude> k8vx0l9og2swjm6gy7rh8a5pqao48rl 238308 238280 2026-10-02T04:53:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩੦)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕਬ ਤੈਨੇ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲੁ ਮੋਹਿ ਬਾਂਦੀ ਬਤਲਾਈ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕਰੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੜਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਵਹਾਂ ਕੀਏ ਤੇਰਾ ਮੋਲ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਤੋ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ ਮੋਲ ਜਬ ਤੁਮ ਕੋ ਲੀਨੀ॥ ਯੇਹ ਰਾਜਾ ਕੀ ਰੀਤ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸੋਭੇ ਦੀਨੀ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਆਜ ਲੀਏ ਮੈਨੇ ਜੋਗ ਬਹੁਤ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਨੀ॥ ਦੇ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਮਿਲਾਇ ਫਿਰੈ ਕਿਉ ਮਤ ਕੀ ਹੀਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਇ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੀ ਜਲਦ ਮੈ ਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਲਦ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ ਸੁਨੋ ਚੰਪਾਦੈ ਰਾਨੀ॥ਜੋਗੀ ਆਇ ਦੁਆਰ ਕਹੇ ਕੁਦਰਤ ਕੀ ਬਾਨੀ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਯੇਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਾਨੀ॥ ਨਹੀਂ ਸੂਰਤ ਰਮ ਜਾਇ ਫਿਰੈ ਜੋਗੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ਦੋ ਕਰਕੇ ਭਗੁਆ ਕਾਪੜੋ ਰਾਖੇ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਯੇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਤੋ ਐਸੇ ਫਿਰੈਂ ਅਨੇਕ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਐਸੇ ਫਿਰੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਧਰ ਜੋਗੀ ਜਗਕੋ ਮੋਹੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਬਨਜਾਇ ਅੰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਕਾਟੋਹੇ॥ ਵੇਜੋਗੀ ਅਬ ਨਾਹਿ ਦਰਸ ਜਿਨ ਕਾ ਤੂੰ ਟੋਹੇ ॥ ਕੋਈ ਹੋਗਾ ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਪਰਹੈ ਮੋਹਿਨੀ ਚੰਦਨ ਦੀਯੇ ਲਲਾਰ॥ ਪਾਵ ਪਦਮ ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਉਨਿਹਾਰ॥ ਚੌ॥</poem>}}<noinclude></noinclude> a446sanygf9d6dtorupf7lfx526tt8y 238313 238308 2026-10-02T05:14:41Z Taranpreet Goswami 2106 238313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩੦)}}</noinclude>ਕਬ ਤੈਨੇ ਲਈ ਹੈ ਮੋਲੁ ਮੋਹਿ ਬਾਂਦੀ ਬਤਲਾਈ॥ ਝੋਲੀ ਲੂੰਗੀ ਛੀਨ ਕਰੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬੜਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਵਹਾਂ ਕੀਏ ਤੇਰਾ ਮੋਲ॥ ਮਨ ਦਿਲਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਤੋ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਕੰਚਨ ਦੀਏ ਤੋਲ ਮੋਲ ਜਬ ਤੁਮ ਕੋ ਲੀਨੀ॥ ਯੇਹ ਰਾਜਾ ਕੀ ਰੀਤ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸੋਭੇ ਦੀਨੀ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਆਜ ਲੀਏ ਮੈਨੇ ਜੋਗ ਬਹੁਤ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀ ਨੀ॥ ਦੇ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਮਿਲਾਇ ਫਿਰੈ ਕਿਉ ਮਤ ਕੀ ਹੀਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਇ॥ ਨੈਨਨ ਭਰ ਭਰ ਰੋਵਤੀ ਜਲਦ ਮੈ ਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਲਦ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਜਾਇ ਸੁਨੋ ਚੰਪਾ ਦੈ ਰਾਨੀ॥ਜੋਗੀ ਆਇ ਦੁਆਰ ਕਹੇ ਕੁਦਰਤ ਕੀ ਬਾਨੀ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਯੇਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਮਾਨੀ॥ ਨਹੀਂ ਸੂਰਤ ਰਮ ਜਾਇ ਫਿਰੈ ਜੋਗੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ਦੋ:॥ ਕਰਕੇ ਭਗੁਆ ਕਾਪੜੋ ਰਾਖੇ ਜੋਗੀ ਕਾ ਭੇਖ॥ ਯੇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਤੋ ਐਸੇ ਫਿਰੈਂ ਅਨੇਕ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਐਸੇ ਫਿਰੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਧਰ ਜੋਗੀ ਜਗਕੋ ਮੋਹੈ॥ ਬਾਂਦੀਰੀ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਬਨਜਾਇ ਅੰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਕਾ ਟੋਹੇ॥ ਵੇ ਜੋਗੀ ਅਬ ਨਾਹਿ ਦਰਸ ਜਿਨ ਕਾ ਤੂੰ ਟੋਹੇ ॥ ਕੋਈ ਹੋਗਾ ਰਮਤਾ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਪਰ ਹੈ ਮੋਹਿਨੀ ਚੰਦਨ ਦੀਯੇ ਲਲਾਰ॥ ਪਾਵ ਪਦਮ ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਉਨਿਹਾਰ॥ ਚੌ:॥<noinclude></noinclude> 8jyh32bu1svrrb2wnjtdyl0x60h4n8q 250 75262 238281 2026-10-02T04:04:45Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਉਨਹਾਰ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ ਪਾਵੈ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼ੀਰ ਦੁਆਰਪੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਹੀਂ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਭੂਮੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਬਚਨ ਐਸੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੧)}}</noinclude> ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਉਨਹਾਰ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ ਪਾਵੈ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼ੀਰ ਦੁਆਰਪੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਹੀਂ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਭੂਮੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਬਚਨ ਐਸੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੋ ਬਕਤੀ ਫਿਰੈ ਗਵਾਰ॥ ਜਿੜੀਆ ਲੁੰਗੀ ਕਾਟ ਕੇ ਤੌ ਬੈਠ ਰਹੋ ਮਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ਬਾਂਦੀ ਹੀ ਬੈਠ ਰਹੇ ਮਨ ਮਾਰ ਬਹੁਤ ਤੂੰ ਕਰੇ ਜਿਬਾਨੀ ਕਹਾਂਰੇ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਫਿਰੇ ਤੂੰ ਮਸਤ ਦਿਵਾਨੀ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਘਰੀਂ ਸੋਲਾ ਸੌ ਰਾਂਨੀ॥ ਇਕ ਛਤ ਜਿਨ ਕਾ ਰਾਜ ਨਾਂ ਜਗ ਮੈ ਰਹੈ ਛਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜੀ ਕਰੈ ਬਚਨ ਕਹੈ ਸਮਾਰ॥ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਂਵ ਮੈਂ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ || ਚੌਬੋਲਾ॥ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ ਭੇਖ ਜਿਨ ਅਧਿਕ ਬਨਾਏ॥ ਹੈ ਕੋਈ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਾਹਿ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇਂ ਬੁਲਾਏ॥ਸ ਵਿਸਵੇ ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਆਜ ਮਿਲਨੇ ਕੋ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾ ਦੇ ਰਾਨੀ ਚਲੀ ਭਰ ਮੋਡੀਅਨ ਕੇ ਬਾਲਿ॥ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਠਾਢੀ ਕਹੈ ਲੈ ਜੋਗੀਕੇਲਾਲ ਚੌ ਪਿਆਰੇਜੀਲੈਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਭੀਖ ਮ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਢੇ ਦਿਲਗੀਰ ਕਾਨ ਕੋ॥ ਕੀ ਜ਼ਰਦੀ ਸੁਖਾਈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੌਨ ਪਿਤਾ ਕੇ ਪੂਤ ਕੌਨ ਤੇਰੀ ਹੈ ਮਾਈਂ॥ ਕੌਨ ਤੁਮਾਰਾ ਦੇਸ ਕਹਾ ਕੋ ਸੁਰਤ<noinclude></noinclude> s75rly5imncj5igkn1tf0qi46k776jp 238315 238281 2026-10-02T05:54:11Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੧)}}</noinclude>॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਉਨਹਾਰ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰ ਦੁਆਰ ਪੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਹੀਂ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਬਚਨ ਐਸੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੋ ਬਕਤੀ ਫਿਰੈ ਗਵਾਰ॥ ਜਿਭੀਆ ਲੂੰਗੀ ਕਾਟ ਕੇ ਤੌ ਬੈਠ ਰਹੋ ਮਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ਬਾਂਦੀ ਹੀ ਬੈਠ ਰਹੇ ਮਨ ਮਾਰ ਬਹੁਤ ਤੂੰ ਕਰੇ ਜਿਬਾਨੀ॥ ਕਹਾਂਰੇ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਫਿਰੇ ਤੂੰ ਮਸਤ ਦਿਵਾਨੀ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਘਰੀਂ ਸੋਲਾ ਸੌ ਰਾਂਨੀ॥ ਇਕ ਛਤ ਜਿਨ ਕਾ ਰਾਜ ਨਾਂ ਜਗ ਮੈ ਰਹੈ ਛਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜੀ ਕਰੈ ਬਚਨ ਕਹੈ ਸਮਾਰ॥ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਂਵ ਮੈਂ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ ਭੇਖ ਜਿਨ ਅਧਿਕ ਬਨਾਏ॥ ਹੈ ਕੋਈ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਾਹਿ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇਂ ਬੁਲਾਏ॥ਸ ਵਿਸਵੇ ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਆਜ ਮਿਲਨੇ ਕੌ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾ ਦੈ ਰਾਨੀ ਚਲੀ ਭਰ ਮੋਤੀਅਨ ਕੇ ਬਾਲਿ॥ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਠਾਢੀ ਕਹੈ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ॥ਚੌ:॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਭੀਖਮ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਢੇ ਦਿਲਗੀਰ ਕਾਨ ਕੀ ਜ਼ਰਦੀ ਸੁਖਾਈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੌਨ ਪਿਤਾ ਕੇ ਪੂਤ ਕੌਨ ਤੇਰੀ ਹੈ ਮਾਈਂ॥ ਕੌਨ ਤੁਮਾਰਾ ਦੇਸ ਕਹਾ ਕੌ ਸੁਰਤ<noinclude></noinclude> kvu0q166d1qx16uof9y2cwu5e5np6mm 238321 238315 2026-10-02T06:22:44Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩੧)}}</noinclude>{{Block center|<poem>॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਉਨਹਾਰ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ ਪਾਵੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰ ਦੁਆਰ ਪੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਹੀਂ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਚਲ ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਬਚਨ ਐਸੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਤੂੰ ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੋ ਬਕਤੀ ਫਿਰੈ ਗਵਾਰ॥ ਜਿਭੀਆ ਲੂੰਗੀ ਕਾਟ ਕੇ ਤੌ ਬੈਠ ਰਹੋ ਮਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ਬਾਂਦੀ ਹੀ ਬੈਠ ਰਹੇ ਮਨ ਮਾਰ ਬਹੁਤ ਤੂੰ ਕਰੇ ਜਿਬਾਨੀ॥ ਕਹਾਂਰੇ ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਫਿਰੇ ਤੂੰ ਮਸਤ ਦਿਵਾਨੀ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਘਰੀਂ ਸੋਲਾ ਸੌ ਰਾਂਨੀ॥ ਇਕ ਛਤ ਜਿਨ ਕਾ ਰਾਜ ਨਾਂ ਜਗ ਮੈ ਰਹੈ ਛਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜੀ ਕਰੈ ਬਚਨ ਕਹੈ ਸਮਾਰ॥ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ ਪਾਂਵ ਮੈਂ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ ਭੇਖ ਜਿਨ ਅਧਿਕ ਬਨਾਏ॥ ਹੈ ਕੋਈ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਾਹਿ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇਂ ਬੁਲਾਏ॥ਸ ਵਿਸਵੇ ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਆਜ ਮਿਲਨੇ ਕੌ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾ ਦੈ ਰਾਨੀ ਚਲੀ ਭਰ ਮੋਤੀਅਨ ਕੇ ਬਾਲਿ॥ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਠਾਢੀ ਕਹੈ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ॥ਚੌ:॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ ਭੀਖਮ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਢੇ ਦਿਲਗੀਰ ਕਾਨ ਕੀ ਜ਼ਰਦੀ ਸੁਖਾਈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੌਨ ਪਿਤਾ ਕੇ ਪੂਤ ਕੌਨ ਤੇਰੀ ਹੈ ਮਾਈਂ॥ ਕੌਨ ਤੁਮਾਰਾ ਦੇਸ ਕਹਾ ਕੌ ਸੁਰਤ</poem>}}<noinclude></noinclude> 6ohhftiy4mh1thyd9yo0je0w92psok7 250 75263 238282 2026-10-02T04:05:29Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਉਠਾਈ॥ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੰਕਰ ਪੱਥਰ ਸਭ ਤਜੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਭੋਜਨ ਹੋਇ ਤੋ ਲਾਇ ਦੇ ਖਧਿਆ ਲਾਗੀ ਮੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈ ਜੀ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਆਸਾ ਕਰ ਆਏ॥ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਹਮੇ ਅਬ ਨਾਹਿ ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੨)}}</noinclude>ਉਠਾਈ॥ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੰਕਰ ਪੱਥਰ ਸਭ ਤਜੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਭੋਜਨ ਹੋਇ ਤੋ ਲਾਇ ਦੇ ਖਧਿਆ ਲਾਗੀ ਮੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈ ਜੀ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਆਸਾ ਕਰ ਆਏ॥ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਹਮੇ ਅਬ ਨਾਹਿ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਈ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਸਭ ਛੋਡੇ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸਦਾਕਿਸੀ ਕੀ ਨਾਂ ਰਹੇ ਸਾਚੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨ॥ਚਾਰ ਘੜੀ ਗੁਮਖਾਇਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦਕੀ ਆਨ। ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇਜੀਗੋਪੀਚੰਦਕੀਆਨ ਤੁਮੇਮੈ ਭੋਜਨ ਲਾਊਂ॥ਕਰੂੰ ਰਸੋਈਤਿਆਰ ਮੈਹਲਮੈਬੈਠਜਿ ਮਾਊਂ॥ ਗੋਪੀਚੰਦਕੀ ਸੂਰਤਬਚਨ ਮੈਂ ਸੱਤ੍ਯ ਸੁਨਾਊਂ॥ ਜੋਤੂੰ ਭੂਖਾਜਾਇ ਵਕਤ ਐਸਾ ਨਹਿ ਪਾਊਂ॥ ਦੋਹਰਾ ਰਹੇਵਰ ਮੁਰਝਾਇਕੇ ਤਉ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਬਨਾਇ॥ ਹਮਰੀ ਬੈਹਨਤੇਰੇ ਵੀਰਹੈਤੂੰ ਕਿਸਕੀ ਸੌਗੰਦਖਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈਜੀਕਿਸਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ ਤੇਰੇ ਵੀਰਨ ਕਹਿਲਾਵੈਂ॥ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਮੇਰੇ ਜੋਗ ਦੁਆਰ ਤੇਰੇ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈਂ।ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਇਦੀਆ ਉਪਦੇਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਆਵੈ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਮੇਰਾਨਾਮ ਬਚਨ ਸਭ ਕੇ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੂੰ ਜੋਗੀ ਛਲੀਆ ਫਿਰੈ ਕੌਨ ਮਿਲੇ ਤੋਹਿ ਦੂਤ ਕਿਸਰਾਜਾਕੇ ਦੋਹਤੇ ਕਿਸਰਾਜਾ ਕੇਪੂਤ॥ਚੌਕਿਸਰਾਜਾਕੇਪੂਤਨਾਮਮਾਤਾਕਾਲੀਜੋ।ਕੈਸੇਸਾਧਾ ਜੋਗਸੋਈਹਮਸੇਕੈਹਦੀਜੋ। ਪਿਆਰੇਜੀ ਬੋਲੇਬਚਨ ਸੁਮਾਰ<noinclude></noinclude> e1eksvwtt4q2chg9rrtz70engfouoyn 238316 238282 2026-10-02T05:58:50Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੨)}}</noinclude>ਉਠਾਈ॥ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੰਕਰ ਪੱਥਰ ਸਭ ਤਜੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਭੋਜਨ ਹੋਇ ਤੋ ਲਾਇ ਦੇ ਖੁਧਿਆ ਲਾਗੀ ਮੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਆਸਾ ਕਰ ਆਏ॥ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਹਮੇ ਅਬ ਨਾਹਿ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਈ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਸਭ ਛੋਡੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸਦਾ ਕਿਸੀ ਕੀ ਨਾਂ ਰਹੇ ਸਾਚੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨ॥ਚਾਰ ਘੜੀ ਗੁਮ ਖਾਇ ਤੋ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ ਤੁਮੇ ਮੈ ਭੋਜਨ ਲਾਊਂ॥ਕਰੂੰ ਰਸੋਈ ਤਿਆਰ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਜਿਮਾਊਂ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਸੂਰਤਬਚਨ ਮੈਂ ਸੱਤ੍ਯ ਸੁਨਾਊਂ॥ ਜੋ ਤੂੰ ਭੂਖਾ ਜਾਇ ਵਕਤ ਐਸਾ ਨਹਿ ਪਾਊਂ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਰਹੇ ਕੁਵਰ ਮੁਰਝਾਇਕੇ ਤਉ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਬਨਾਇ॥ ਹਮਰੀ ਬੈਹਨ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਹੈ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਕਿਸ ਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ ਤੇਰੇ ਵੀਰਨ ਕਹਿ ਲਾਵੈਂ॥ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਮੇਰੇ ਜੋਗ ਦੁਆਰ ਤੇਰੇ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈਂ॥ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਇ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਆਵੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਬਚਨ ਸਭ ਕੇ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੂੰ ਜੋਗੀ ਛਲੀਆ ਫਿਰੈ ਕੌਨ ਮਿਲੇ ਤੋਹਿ ਦੂਤ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਦੋਹ ਤੇ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇਪੂਤ॥ਚੌ:॥ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਪੂਤ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਕਾਲੀਜੋ॥ ਕੈਸੇ ਸਾਧਾ ਜੋਗ ਸੋਈ ਹਮਸੇ ਕੈਹ ਦੀ ਜੋ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ<noinclude></noinclude> lmatnys56qizm5hbj390kvwiy28603s 238323 238316 2026-10-02T06:24:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩੨)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਉਠਾਈ॥ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕੰਕਰ ਪੱਥਰ ਸਭ ਤਜੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਭੋਜਨ ਹੋਇ ਤੋ ਲਾਇ ਦੇ ਖੁਧਿਆ ਲਾਗੀ ਮੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਆਸਾ ਕਰ ਆਏ॥ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਹਮੇ ਅਬ ਨਾਹਿ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਈ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਸਭ ਛੋਡੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸਦਾ ਕਿਸੀ ਕੀ ਨਾਂ ਰਹੇ ਸਾਚੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨ॥ਚਾਰ ਘੜੀ ਗੁਮ ਖਾਇ ਤੋ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ ਤੁਮੇ ਮੈ ਭੋਜਨ ਲਾਊਂ॥ਕਰੂੰ ਰਸੋਈ ਤਿਆਰ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਜਿ- ਮਾਊਂ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਸੂਰਤਬਚਨ ਮੈਂ ਸੱਤ੍ਯ ਸੁਨਾਊਂ॥ ਜੋ ਤੂੰ ਭੂਖਾ ਜਾਇ ਵਕਤ ਐਸਾ ਨਹਿ ਪਾਊਂ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਰਹੇ ਕੁਵਰ ਮੁਰਝਾਇਕੇ ਤਉ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਬਨਾਇ॥ ਹਮਰੀ ਬੈਹਨ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਹੈ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਕਿਸ ਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ ਤੇਰੇ ਵੀਰਨ ਕਹਿ ਲਾਵੈਂ॥ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਮੇਰੇ ਜੋਗ ਦੁਆਰ ਤੇਰੇ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈਂ॥ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਇ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਆਵੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਬਚਨ ਸਭ ਕੇ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੂੰ ਜੋਗੀ ਛਲੀਆ ਫਿਰੈ ਕੌਨ ਮਿਲੇ ਤੋਹਿ ਦੂਤ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਦੋਹ ਤੇ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇਪੂਤ॥ਚੌ:॥ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਪੂਤ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਕਾਲੀਜੋ॥ ਕੈਸੇ ਸਾਧਾ ਜੋਗ ਸੋਈ ਹਮਸੇ ਕੈਹ ਦੀ ਜੋ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> fpwrmovxy59gixhb2r2proghhw0qbrv 250 75264 238283 2026-10-02T04:06:18Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਬਾਤਛਲਕੀਨਹੀਂ ਕੀਜੈ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰਾਜਧਾਰਾ ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਹੈ ਹਮੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਜਾਣ। ਮੈਨਾਂ ਵੰਤੀ ਮਾਇ ਤੋ ਨਾਰੀ ਗੰਧਰਬ ਸੈਨ ਕੋ ਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਨਾਨਾ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸੈਨ ਬੋਹਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੩)}}</noinclude>ਬਾਤਛਲਕੀਨਹੀਂ ਕੀਜੈ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰਾਜਧਾਰਾ ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਹੈ ਹਮੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਜਾਣ। ਮੈਨਾਂ ਵੰਤੀ ਮਾਇ ਤੋ ਨਾਰੀ ਗੰਧਰਬ ਸੈਨ ਕੋ ਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਨਾਨਾ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸੈਨ ਬੋਹਨ ਚੰਪਾਵੈ ਮੇਰੀ ਆਏ ਹੈਂਤੇਰੇ ਦੁਆਰ-ਕਰੀਬੰਗਾਲੇ ਫੇਰੀ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਘਰ ਘਰ ਅਲਖ ਜਗਾਇ ਕਹੂੰ ਮੈਂ ਬਾਤ ਬਹੁਤੇਰੀ॥ ਖੁਧਿਆਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿਕਰੀਹੈਆਸਾਡੇਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ਛਲਬਹਮਸਤੀਮਤ ਕਰੋਬੋਲੋ ਬਚਨ ਸਮਾ ਮਾਤਪਿਤਾਕਾਢੈਸਹੈਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥॥ ਪਿਆਰੇਜੀ - ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜਗ ਮੈਂ ਔ ਜਸਲੀਏ।ਹੋ ਗਏ ਮੁਲਕ ਨਿਹਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਬ ਜਾਨੋਗੀ ਤੋਹਿ ਕਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੋਭਾ ਦੀਏਂ ਹਮ ਕੋ ਦੀਏ ਬਚਾਇ ਛਾਂਨ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਾਵਨੇ ਮਨ ਮੋਂ ਕੀਏ ਵਿਚਾਰ॥ ਪੰਡਤ ਲੀਏ ਬੁਲਾਇਕੇ ਤੌ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ। ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ ਦਾਜ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਨੌ ਘੋੜੇ ਦਸ ਊਂਠ ਸਜੇ ਹਾਥੀ ਅਸਵਾਰੀ॥ਬਾਈਜਾਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਬਰਾਤ ਦੀਏ ਮੈਂਨੇ ਚੀਰ ਹਜਾਰੀ॥ ਇਹਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦਈ ਸੋਭੇ ਵਹੁ ਨਿਆਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਬਸੈ ਛਤੀ ਸੋ ਜਾਤ॥ ਕੈ ਮੇਰੇ ਵਸੇ ਪਰੋਸ ਮੈਂ ਕੈ ਮੇਰੀ ਗਯ ਬਰਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੈਸੀ<noinclude></noinclude> cgd4o6qnosy477wgr85ugp1zvvw9442 238317 238283 2026-10-02T06:04:25Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੩)}}</noinclude>ਬਾਤ ਛਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਜੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰਾਜ ਧਾਰਾ ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰ ਵਹੈ ਹਮੇ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਜਾਣ॥ ਮੈਨਾਂ ਵੰਤੀ ਮਾਇ ਤੋ ਨਾਰੀ ਗੰਧਰਬ ਸੈਨ ਕੋ ਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਨਾਨਾ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸੈਨ ਬੋਹਨ ਚੰਪਾਦੈ ਮੇਰੀ॥ ਆਏ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰ ਕਰੀ ਬੰਗਾਲੇ ਫੇਰੀ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਘਰ ਘਰ ਅਲਖ ਜਗਾਇ ਕਹੂੰ ਮੈਂ ਬਾਤ ਬਹੁ ਤੇਰੀ॥ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਕਰੀ ਹੈ ਆਸਾ ਤੇਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ਛਲ ਬਲ ਹਮਸ ਤੀਮਤ ਕਰੋ ਬੋਲੋ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕਾ ਦੇਸ ਹੈ ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜਗ ਮੈਂ ਔਜਸ ਲੀਏ॥ਹੋ ਗਏ ਮੁਲਕ ਨਿਹਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਜਬ ਜਾਨੋਗੀ ਤੋਹਿ ਕਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੋਭਾ ਦੀਏਂ॥ ਹਮ ਕੋ ਦੀਏ ਬਚਾਇ ਛਾਂਨ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਾਵਨੇ ਮਨ ਮੋਂ ਕੀਏ ਵਿਚਾਰ॥ ਪੰਡਤ ਲੀਏ ਬੁਲਾਇਕੇ ਤੌ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ ਦਾਜ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਨੌ ਘੋੜੇ ਦਸ ਊਂਠ ਸਜੇ ਹਾਥੀ ਅਸਵਾਰੀ॥ਬਾਈ ਜਾਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੈ ਬਰਾਤ ਦੀਏ ਮੈਂਨੇ ਚੀਰ ਹਜਾਰੀ॥ ਇਹ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦਈ ਸੋਭੇ ਵਹੁ ਨਿਆਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਬਸੈ ਛਤੀ ਸੋ ਜਾਤ॥ ਕੈ ਮੇਰੇ ਵਸੇ ਪਰੋਸ ਮੈਂ ਕੈ ਮੇਰੀ ਗਯ ਬਰਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੈਸੀ<noinclude></noinclude> obo8ep4xbbkja1140w6k36desju4cz0 250 75265 238284 2026-10-02T04:06:58Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਗਈ ਬਾਤ ਪਤਾ ਨੌਬਤ ਘਰ ਵਾਜੈ॥ ਸੋਭਾ ਆਏ ਦੇਖ ਕੀਏ ਹਮ ਸੇ ਛਲ ਆਜੈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਪਾਇ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਾਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੀ ਠਾਂਢੇ ਏਕ ਹੀ ਪਾਇ॥ ਤ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>ਗਈ ਬਾਤ ਪਤਾ ਨੌਬਤ ਘਰ ਵਾਜੈ॥ ਸੋਭਾ ਆਏ ਦੇਖ ਕੀਏ ਹਮ ਸੇ ਛਲ ਆਜੈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਪਾਇ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਾਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੀ ਠਾਂਢੇ ਏਕ ਹੀ ਪਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋ ਇਤਬਾਰ ਨਾਂ ਹਮ ਕਹਿਤੇ ਸਮਝਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਹਮ ਕਹਿਤੇ ਸਮਝਾਇ ਨਗਰ ਧਾਰਾ ਮੈਂ ਵਾਸੇ॥ ਤਪੈ ਧਰਮ ਕਾ ਰਾਜਜਹਾਂਗੰਧਰਬੀ ਖਾਸੇ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਕੀਆ ਗਰੂਕੋਯਾਦ ਪਾਵ ਮੈਂ ਪਦਮਬਿਰਾਜੇ ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ ਮਾਥੇ ਪਰਗਾਸੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ॥ਲੀਏਕਵਰ ਪੈਚਾਨ ਕੈ ਤੋ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ ਕੁੰਵਰ ਚੰਪਾਵੈ ਰਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੇ ਨੈਨਨ ਮੇਂ ਪਾਨੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਸੁਖਸੇ ਸਾਧਾ ਜੋਗ ਐਸੀ ਕਿਆ ਮਨ ਮਾਂ ਠਾਨੀ॥ ਪੜੀ ਧਰਨ ਮੈਂ ਜਾਇ ਨਿਕਲ ਗਿਆਜੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕਰਮ ਨਾ ਮੇਰਾ ਜਾਇ ਨੈਨਭਰ ਭਰਕੇ ਰੋਵੈ॥ ਬੈਹਨਮੇਰੀ ਬੇਗਲਗੋ ਜਗਤ ਮੈਂ ਹੂਏ ਵਿਗੋਏ।ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਦਿਨ ਸੇ ਲੀਏ ਜੋਗ ਨੀਰ ਕਭੀ ਨ ਸੋਏ॥ ਕਰ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਯਾਦ ਜੋਗ ਮੈਂ ਨਾਹੱਕ ਖੋਏ॥ ਬਾਰਤ-ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ॥ ਜਬ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖਪਾਯਾ ਤੋ ਬੜੀ ਅਧੀਨਤਾ ॥<noinclude></noinclude> 4zysj262giit6iynkwd5vyr7o2istka 238318 238284 2026-10-02T06:10:11Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>ਗਈ ਬ੍ਰਾਤ ਪਤਾ ਨੌਬਤ ਘਰ ਵਾਜੈ॥ ਸਭਾ ਆਏ ਦੇਖ ਕੀਏ ਹਮ ਸੇ ਛਲ ਆਜੈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਪਾਇ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਾਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੀ ਠਾਂਢੇ ਏਕ ਹੀ ਪਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋ ਇਤਬਾਰ ਨਾਂ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ ਸਮਝਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ ਸਮਝਾਇ ਨਗਰ ਧਾਰਾ ਮੈਂ ਵਾਸੇ॥ ਤਪੈ ਧਰਮ ਕਾ ਰਾਜ ਜਹਾਂ ਗੰਧਰਬੀ ਖਾਸੇ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕੀਆ ਗੁਰੂ ਕੋ ਯਾਦ ਪਾਵ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੇ ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ੍ ਮਾਥੇ ਪਰਗਾਸੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ॥ਲੀਏ ਕਵਰ ਪੈਚਾਨ ਕੈ ਤੋ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ ਕੁੰਵਰ ਚੰਪਾਵੈ ਰਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੇ ਨੈਨਨ ਮੇਂ ਪਾਨੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਸੁਖਸੇ ਸਾਧਾ ਜੋਗ ਐਸੀ ਕਿਆ ਮਨ ਮਾਂ ਠਾਨੀ॥ ਪੜੀ ਧਰਨ ਮੈਂ ਜਾਇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਜੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕਰਮ ਨਾ ਮੇਰਾ ਜਾਇ ਨੈਨ ਭਰ ਭਰਕੇ ਰੋਵੈ॥ ਬੈਹਨ ਮੇਰੀ ਬੇਗਲਗੋ ਜਗਤ ਮੈਂ ਹੂਏ ਵਿਗੋਏ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਦਿਨ ਸੇ ਲੀਏ ਜੋਗ ਨੀਦ੍ਰਭਰ ਕਭੀ ਨ ਸੋਏ॥ ਕਰ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਯਾਦ ਜੋਗ ਮੈਂ ਨਾ ਹੱਕ ਖੋਏ॥ {{gap}}ਬਾਰਤਾ-ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ॥ ਜਬ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖਪਾਯਾ ਤੋ ਬੜੀ ਅਧੀਨਤਾ<noinclude></noinclude> hdz4awozphoizm4aa4zwcal9j2vm5af 238325 238318 2026-10-02T06:25:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੩੪)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਗਈ ਬ੍ਰਾਤ ਪਤਾ ਨੌਬਤ ਘਰ ਵਾਜੈ॥ ਸਭਾ ਆਏ ਦੇਖ ਕੀਏ ਹਮ ਸੇ ਛਲ ਆਜੈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਪਾਇ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਾਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੀ ਠਾਂਢੇ ਏਕ ਹੀ ਪਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋ ਇਤਬਾਰ ਨਾਂ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ ਸਮਝਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ ਸਮਝਾਇ ਨਗਰ ਧਾਰਾ ਮੈਂ ਵਾਸੇ॥ ਤਪੈ ਧਰਮ ਕਾ ਰਾਜ ਜਹਾਂ ਗੰਧਰਬੀ ਖਾਸੇ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕੀਆ ਗੁਰੂ ਕੋ ਯਾਦ ਪਾਵ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੇ ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ੍ ਮਾਥੇ ਪਰਗਾਸੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ॥ਲੀਏ ਕਵਰ ਪੈਚਾਨ ਕੈ ਤੋ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ ਕੁੰਵਰ ਚੰਪਾਵੈ ਰਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੇ ਨੈਨਨ ਮੇਂ ਪਾਨੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਸੁਖਸੇ ਸਾਧਾ ਜੋਗ ਐਸੀ ਕਿਆ ਮਨ ਮਾਂ ਠਾਨੀ॥ ਪੜੀ ਧਰਨ ਮੈਂ ਜਾਇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਜੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕਰਮ ਨਾ ਮੇਰਾ ਜਾਇ ਨੈਨ ਭਰ ਭਰਕੇ ਰੋਵੈ॥ ਬੈਹਨ ਮੇਰੀ ਬੇਗਲਗੋ ਜਗਤ ਮੈਂ ਹੂਏ ਵਿਗੋਏ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਦਿਨ ਸੇ ਲੀਏ ਜੋਗ ਨੀਦ੍ਰਭਰ ਕਭੀ ਨ ਸੋਏ॥ ਕਰ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਯਾਦ ਜੋਗ ਮੈਂ ਨਾ ਹੱਕ ਖੋਏ॥ {{gap}}ਬਾਰਤਾ-ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ॥ ਜਬ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖਪਾਯਾ ਤੋ ਬੜੀ ਅਧੀਨਤਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> q97p11twzzhn4xispfdqtxa7sdprj4r 250 75266 238285 2026-10-02T04:07:35Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੈਂ ਬੜਾ ਕਦ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ ਆਇ ਪਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੈਂ ਬੜਾ ਕਦ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ ਆਇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋ ਹੱਸਨੇ ਲਗ ਆਖਰ ਦੇਖਾ ਕਿ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਜਿਚ ਦੁਆ ਤਦ ਬੋਲੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਨ ਭਿਨਕ ਗਰਕੇ ਪੜੀ ਤੋ ਆਨ ਖੜੇ ਹੈਂ ਪਾਸ ਛੋਡ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਅਬ ਕੁੰਵਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਕੰਵਰ ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਵਰਜੇ ਥੀ ਭਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਠ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੀ ਜੋ ਰਬਨੇ ਚਾਈ ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਚਲੋ ਮੁਢੀ ਕੇ ਪਾਸ ਅਬ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲਗਾਈ। ਚਲੋ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਤੋ ਲੱਜਾ ਤੇਰੇ ਹਾਥ ਯਾਂਤੋ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਿਵਾਇਦੇ ਨਹੀਂਮਰੋਂ ਬੈਹਨਕੋਸਾਥ॥ ॥ਗੁਰੁਜੀਮਰੂੰਬੈਹਨਕੇਸਾਥਜੋਗ ਮੇਰੇ ਖੰਡਿਤ ਕੀਏ॥ ਨੈਕ ਦਰ੍ਦਨਹਿ ਭੁਮੇਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਪਜਸ ਲੀਏ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਵਾਏ ਬਚਨ ਤੁਮਸੇਕਹਿਦੀਏ॥ਤਰਓ ਸਰਾਪ ਸਦਾਨਹਿ ਜਗਮੈਂਜੀਏ॥ ਦੋ] ਹਸਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਖੜੇ ਕੰਵਰ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤਜਾਨੀਨਹੀਂ ਤੋਂ ਅਬਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਕਿਉਂਲਾਏ॥ ਲੇਉ ਅਲਖਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨ<noinclude></noinclude> incd7v0itbebsip3m6mg42fd3ws247p 238319 238285 2026-10-02T06:12:50Z Taranpreet Goswami 2106 238319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬੜਾ ਕਦ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ ਆਇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋ ਹੱਸਨੇ ਲਗ ਆਖਰ ਦੇਖਾ ਕਿ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਜਿਚ ਹੂਆ ਤਦ ਬੋਲੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਨ ਭਿਨਕ ਗਰਕੇ ਪੜੀ ਤੋ ਆਨ ਖੜੇ ਹੈਂ ਪਾਸ ਛੋਡ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਅਬ ਕੁੰਵਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਕੰਵਰ ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਵਰਜੇ ਥੀ ਭਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਠ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੀ ਜੋ ਰਬਨੇ ਚਾਈ ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਚਲੋ ਮੁਢੀ ਕੇ ਪਾਸ ਅਬ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲਗਾਈ। ਚਲੋ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਤੋ ਲੱਜਾ ਤੇਰੇ ਹਾਥ ਯਾਂਤੋ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਿਵਾਇਦੇ ਨਹੀਂਮਰੋਂ ਬੈਹਨਕੋਸਾਥ॥ ॥ਗੁਰੁਜੀਮਰੂੰਬੈਹਨਕੇਸਾਥਜੋਗ ਮੇਰੇ ਖੰਡਿਤ ਕੀਏ॥ ਨੈਕ ਦਰ੍ਦਨਹਿ ਭੁਮੇਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਪਜਸ ਲੀਏ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਵਾਏ ਬਚਨ ਤੁਮਸੇਕਹਿਦੀਏ॥ਤਰਓ ਸਰਾਪ ਸਦਾਨਹਿ ਜਗਮੈਂਜੀਏ॥ ਦੋ] ਹਸਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਖੜੇ ਕੰਵਰ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤਜਾਨੀਨਹੀਂ ਤੋਂ ਅਬਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਕਿਉਂਲਾਏ॥ ਲੇਉ ਅਲਖਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨ<noinclude></noinclude> s0wf049ackbhgl7z387x9qnj88d80a7 238348 238319 2026-10-02T10:15:48Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੇਂ ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬੜਾ ਕਸ਼ਟ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ ਆਇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋ ਹੱਸਨੇ ਲਗੇ ਆਖਰ ਦੇਖਾ ਕਿ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਜਿਚ ਹੂਆ ਤਦ ਬੋਲੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਨ ਭਿਨਕ ਗੁਰਕੇ ਪੜੀ ਤੋ ਆਨ ਖੜੇ ਹੈਂ ਪਾਸ ਛੋਡ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਅਬ ਕੁੰਵਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਕੁੰਵਰ ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਵਰਜੇ ਥੀ ਭਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਠ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੀ ਜੋ ਰਬਨੇ ਚਾਈ ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਚਲੋ ਮੁਢੀ ਕੇ ਪਾਸ ਅਬ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲਗਾਈ॥ ਚਲੋ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਤੋ ਲੱਜਾ ਤੇਰੇ ਹਾਥ॥ ਯਾਂਤੋ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਿਵਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰੋਂ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ॥ ॥ ਚੌ:॥ ਗੁਰੁਜੀ ਮਰੂੰ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋਗ ਮੇਰੇ ਖੰਡਿਤ ਕੀਏ॥ ਨੈਕ ਦ੍ਰਦਨਹਿ ਤੁਮੇਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਪਜਸ ਲੀਏ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਵਾਏ ਬਚਨ ਤੁਮ ਸੇ ਕਹਿ ਦੀਏ॥ ਨਾ ਤਰ ਓਟ ਸਰਾਪ ਸਦਾਨਹਿ ਜਗ ਮੈਂ ਜੀਏ॥ ਚੌ:॥ ਹਸਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਖੜੇ ਕੁੰਵਰ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਜਾਨੀ ਨਹੀਂ ਤੋਂ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਲਾਏ॥ ਲੇਉ ਅਲਖ ਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨ<noinclude></noinclude> e7xpkb0m4rjr7cofjf3rvv0g1gumhma 250 75267 238286 2026-10-02T04:08:14Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਾਨਹਿਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀਦਈਤਰਾਸ਼ਗੁਰੂਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ ॥ ਚੰਪਾਵੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਰਾਮਰਾਮ ਕਹਿਭੀਉਠੀਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾਪਸਾਰ।ਆਵੀਰਨ ਮਿਲ ਲੀਜੀਏ ਅਬਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਯਾਰੇ ਅਬਕਿਉਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੬)}}</noinclude>ਕਾਨਹਿਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀਦਈਤਰਾਸ਼ਗੁਰੂਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ ॥ ਚੰਪਾਵੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਰਾਮਰਾਮ ਕਹਿਭੀਉਠੀਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾਪਸਾਰ।ਆਵੀਰਨ ਮਿਲ ਲੀਜੀਏ ਅਬਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਯਾਰੇ ਅਬਕਿਉਂਕਰੋ ਅਵਾਰਕਰੋਮਿਲ ਨੇਕੀਤਿਆਰੀ॥ਤਮਗੋਪੀ ਚੰਦਵੀਰਬੈਹਨਮੈਂਤੁਮਕੋਪਿਆਰੀ॥ਭਧਾਰੇਗੁਰਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਅਰਜ ਇਕ ਸੁ ਹਮਾਰੀ। ਮਨਕੇ ਮਿਟਗਏ `ਚ ਲਾ- ਜ ਰਹਿਗਈ ਤੁਮਾਰੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ਤੁਮ ਘਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਔਰ ਹਮ ਜੋਗੀ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤਹੈਤੋ ਬਿਗੜੇ ਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈਜੀ ਵਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇਜ਼ੀਰ ਕਹਾਂਸੇਫੇਰ ਮੰਗਾਵੈ ॥ ਮੋਹਿ ਪੈਦਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਰਜ ਆਪ ਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬਾਈਜੀ ਮਾਇਕਰੈ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰ ਭਾਵਜ ਤੋਇ ਨਿਉਤ ਜਿਮਾਂਵੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਕੋਈ ਛਿਨ ਮੈਂ ਰਮ ਜਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਆਨ ਲਗਾਉਂ ਆਨਮੇਂ ਦੇਊਂ ਗੀ ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਤੁਮ ਸੇ ਵੀਰਨ ਜਗਤ ਮੈ ਤੋ ਮਿਲੈਨਾ ਦੂ ਜੀ ਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਮਿਲੈ ਨਾਂ ' ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ਤੁਮੇਂਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ਭਈਧਾਰੇ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਤਜੀ ਵੇ ਸੋ ਸਾਰੀ॥ਨੈਕਨਾਰਾਖੇ ਮੋਹਿ ਆਜਤਨੇ ਬੈਹਨ ਵਿਸਾਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹਿ ਹੋਇ॥ਲਛਮਨ ਅਵਸਰ ਜਾਤ ਹੈ ਫਿਰ ਮਿਲਨਾਨਹਿ<noinclude></noinclude> q4j7pyydxc2uv6lcergi2wk6yhiufc1 238349 238286 2026-10-02T10:22:55Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਸੋਧਣਾ */ 238349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੬)}}</noinclude>ਕਾਨਹਿ ਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀ ਦਈ ਤਰਾਸ਼ ਗੁਰੂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਹਿਤੀ ਉਠੀ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਪਸਾਰ॥ ਆ ਵੀਰਨ ਮਿਲ ਲੀਜੀਏ ਅਬ ਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਯਾਰੇ ਅਬ ਕਿਉਂ ਕਰੋ ਅਵਾਰ ਕਰੋ ਮਿਲਨੇ ਕੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਤਮ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਵੀਰ ਬੈਹਨ ਮੈਂ ਤੁਮਕੋ ਪਿਆਰੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਅਰਜ ਇਕ ਸੁ ਹਮਾਰੀ॥ ਮਨ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਸੋਚ ਲਾਜ ਰਹਿ ਗਈ ਤੁਮਾਰੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ਤੁਮ ਘਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਔਰ ਹਮ ਜੋਗੀ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਹੈ ਤੋ ਬਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈਜੀ ਵਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ ਕਹਾਂ ਸੇ ਫੇਰ ਮੰਗਾਵੈ ॥ ਮੋਹਿ ਪੈਦਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਰਜ ਆਪ ਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬਾਈਜੀ ਮਾਇ ਕਰੈ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰ ਭਾਵਜ ਤੋਇ ਨਿਉਤ ਜਿਮਾਂਵੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਕੋਈ ਛਿਨ ਮੈਂ ਰਮ ਜਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਆਨ ਲਗਾਉਂ ਆਨਮੇਂ ਦੇਊਂਗੀ ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਤੁਮ ਸੇ ਵੀਰਨ ਜਗਤ ਮੈ ਤੌ ਮਿਲੈ ਨਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਮਿਲੈ ਨਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ਤੁਮੇਂ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ਭਈ ਧਾਰੇ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਤਜੀ ਵੇ ਸੋ ਸਾਰੀ॥ ਨੈਕ ਨਾ ਰਾਖੇ ਮੋਹਿ ਆਜਤਨੇ ਬੈਹਨ ਵਿਸਾਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨੁ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹਿ ਹੋਇ॥ਲਛਮਨ ਅਵਸਰ ਜਾਤ ਹੈ ਫਿਰ ਮਿਲਨਾਨਹਿ<noinclude></noinclude> mykbfo8zf94p84vxnnszmaldcbfg3zq 238350 238349 2026-10-02T10:24:42Z Taranpreet Goswami 2106 238350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੬)}}</noinclude>ਕਾਨਹਿ ਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀ ਦਈ ਤਰਾਸ਼ ਗੁਰੂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ ॥ ਚੰਪਾਦੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਹਿਤੀ ਉਠੀ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਪਸਾਰ॥ ਆ ਵੀਰਨ ਮਿਲ ਲੀਜੀਏ ਅਬ ਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਯਾਰੇ ਅਬ ਕਿਉਂ ਕਰੋ ਅਵਾਰ ਕਰੋ ਮਿਲਨੇ ਕੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਤਮ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਵੀਰ ਬੈਹਨ ਮੈਂ ਤੁਮਕੋ ਪਿਆਰੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਅਰਜ ਇਕ ਸੁ ਹਮਾਰੀ॥ ਮਨ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਸੋਚ ਲਾਜ ਰਹਿ ਗਈ ਤੁਮਾਰੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ਤੁਮ ਘਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਔਰ ਹਮ ਜੋਗੀ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਹੈ ਤੋ ਬਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈਜੀ ਵਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ ਕਹਾਂ ਸੇ ਫੇਰ ਮੰਗਾਵੈ ॥ ਮੋਹਿ ਪੈਦਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਰਜ ਆਪ ਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬਾਈਜੀ ਮਾਇ ਕਰੈ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰ ਭਾਵਜ ਤੋਇ ਨਿਉਤ ਜਿਮਾਂਵੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਕੋਈ ਛਿਨ ਮੈਂ ਰਮ ਜਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਆਨ ਲਗਾਉਂ ਆਨਮੇਂ ਦੇਊਂਗੀ ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਤੁਮ ਸੇ ਵੀਰਨ ਜਗਤ ਮੈ ਤੌ ਮਿਲੈ ਨਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਮਿਲੈ ਨਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ਤੁਮੇਂ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ਭਈ ਧਾਰੇ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਤਜੀ ਵੇ ਸੁਖ ਸੋ ਸਾਰੀ॥ ਨੈਕ ਨਾ ਰਾਖੇ ਮੋਹਿ ਆਜ ਤਨੇ ਬੈਹਨ ਵਿਸਾਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹਿ ਹੋਇ॥ ਲਛਮਨ ਅਵਸਰ ਜਾਤ ਹੈ ਫਿਰ ਮਿਲਨਾ ਨਹਿ<noinclude></noinclude> m4jsov4bg4i7j209tr4bu23z52k8kco 250 75268 238289 2026-10-02T04:11:56Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹੋਇ॥ ਗੁਰੁਕੀਆਗਿਆ ਪਾਇਕੇ ਦੋਨੋ ਭੁਜਾਂ ਪਸਾਰ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ ਮਿਲੈ ਮਿਲੀਯੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਮਿਲੀਯੋ ਸਬ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਹਸੇ ਰੋਨ ਮਿਲਾਈ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ ਇਕ ਪਾਇ ਬੋਹਨ ਅਪਨੀ ਸਮਝਾਈ॥ ਬੀਬੀ ਜੀ ਜਾਉ ਅਪਨੇ ਘ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੭)}}</noinclude>ਹੋਇ॥ ਗੁਰੁਕੀਆਗਿਆ ਪਾਇਕੇ ਦੋਨੋ ਭੁਜਾਂ ਪਸਾਰ॥ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ ਮਿਲੈ ਮਿਲੀਯੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭਜੀ ਮਿਲੀਯੋ ਸਬ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਹਸੇ ਰੋਨ ਮਿਲਾਈ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ ਇਕ ਪਾਇ ਬੋਹਨ ਅਪਨੀ ਸਮਝਾਈ॥ ਬੀਬੀ ਜੀ ਜਾਉ ਅਪਨੇ ਘਰ ਬੈਠ ਭਈ ਸੋ ਰਬਨੈ ਚਾਹੀ॥ ਹਮ ਕੋ ਹੋਤ ਅਵੇਰਲਿਖੀਕਰਮਨਕੀਪਾਈ॥ਦੋ॥ਬੈਠਰਹੋਇਸ ਮਹਲ ਮੈਂ ਤੋਹਿਕਿਆਲਗਾਵਿਯੋਗ॥ਧੂੰਨੀ ਦੂੰਗੀ ਡਾਰਕ ਤੋ ਬੈਠੇ ਸਾਧੋਜੋਗਰੌਭਈਆਰੇਬੈਠੇ ਸਾਥੋਜੋਗ ਸਤੁਮ ਹਮਕੋਦੀਜੈ ॥ਬੂਟੀਚੂੰਗੀਛਾਂਨ ਬੈਠ ਕਰ ਯਹਾਂਧੁਵੀਜੈ॥ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇਸੋਚ ਮਨ ਮਹਿ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਜੋ ਤੁਮ ਟਿਕੜੇ ਨਾਹਿ ਸੰਗ ਮੈਂ ਹਮ ਕੋ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ੍ਰ ਤੇਰਾ ਕਾਂਚਕਾਕਾਸਧੂਆ ਲਗ ਜਾਇ॥ਧੂੰਨੀ ਡਾਰੂ ਮੈਹਲ ਮੈਂਤੌ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਸਾਇ ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਸਾਇ ਕਹਾਂ ਸੇ ਜੋਗੀ ਆਏ॥ ਗਾਲੀ ਤੁਮਕੋ ਦੇਉ ਹਾਲ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਬੈਠਾਏ ॥ਬੀਬੀ ਰੀ ਹਮ ਕੋ ਆਤੀ ਲਾਜ ਨਾਹਕ ਮੈਂ ਨਾਮਧਾਏਂ॥ ਤੁਮ ਘਰ ਭੋਗੋ ਰਾਜ ਹਮੈਂ ਅਬ ਜੋਗ ਸੁਹਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਰਾਜਾ ਕੋ ਸਮਝਾਇਦੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ॥ ਆਠ ਪੈਹਰ ਤੇਰੇ ਢਿਗਰਹੋਂ ਭੋਜਨ ਦੇਉਂ ਜਮਾਇ॥ ਦੇਸਦੇਸਰਮਤੇ ਵਿ ਚੈਂਸਾਤਦੀਪਨੋਖੰਡ॥ ਫਿਰਕਰ ਪੀਛਾ ਦੇਖਤੀ ਅਗਨੀ ਭਈ ਪ੍ਰਚੰਡ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੀਬੀਰੀ ਅਗਨੀ ਭਈ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮੈਹਲ ਕੀ ਜਲਤ ਅਟਾਰੀ॥ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਿਸਾਇ ਭਈ ਕੰਚਨ<noinclude></noinclude> g6hbk1txp5phrlw0ocpqsqfp5x27ygr 250 75269 238290 2026-10-02T04:13:12Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸਭ ਕਾਰੀ॥ਪ੍ਰਭਜੀਬੈਹਨਨੇਕੀਏ ਸੰਗਤੋ ਛਲ ਕੀਏ। ਐਸੇ ਭਾਰੀ॥ ਰੋਵਤ ਛੋਡੀ ਬੈਹਨ ਮਿਟੀ ਦੋਊ ਸੂਰਤ ਪਿਆਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲੰਮੇਰਕੇ ਗਏ ਮਡੀਕੇਪਾਸ॥ ਲਛਮਨ ਕੀ ਅਧੀਨਤੀ ਪੂਰਨ ਹੋਗਈ ਆਸ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਪੂਰਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੮)}}</noinclude>ਸਭ ਕਾਰੀ॥ਪ੍ਰਭਜੀਬੈਹਨਨੇਕੀਏ ਸੰਗਤੋ ਛਲ ਕੀਏ। ਐਸੇ ਭਾਰੀ॥ ਰੋਵਤ ਛੋਡੀ ਬੈਹਨ ਮਿਟੀ ਦੋਊ ਸੂਰਤ ਪਿਆਰੀ ॥ਦੋਹਰਾ॥ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲੰਮੇਰਕੇ ਗਏ ਮਡੀਕੇਪਾਸ॥ ਲਛਮਨ ਕੀ ਅਧੀਨਤੀ ਪੂਰਨ ਹੋਗਈ ਆਸ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਆਸ ਮਿਲੇ ਜਬ ਸਤਗੁਰ ਸਾਂਚੇ॥ ਕਥਾ ਸੁਨੀ ਚਿਤ ਲਾਇ ਰਹੇ ਨਾਂ ਭੁਖੇ ਪਿਆਸੇ॥ ਮਾਤਾ ਜੀ ਧਰਮ ਸੁਰਸਤੀ ਮਾਇ ਸੋਈ ਹਿਰਦੇ ਪ੍ਰਗਾਸੇ॥ ਲਛਮਨ ਹੈ ਅਧੀਨ ਮਿਟੈ ਸਭ ਸੰਕਟ ਸਾਸੇ॥ਇਤਿ ਚੌਬੋਲ ਸੰਪੂਰਨੰ॥ ਕਬਿੱਤ॥ ਘੋਰ ਘੋਰ ਘਨ ਆਏ ਛਾਏ ਰਹੇ ਚਹੁੰ ਓਹ ਕੌਨ ਹੇਠ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਥ ਸੂਰਤ ਬਿਸਾਰੀ ਹੈ। ਦਾਮਨੀ ਦਮਕ ਜੈਸੇ ਜਲੂਕੀਚਮਕ ਤੈਸੇਨਭਮੇਂ ਵਿਛਾਲ ਬੰਕ ਪੰਗਤੀ ਰੀ ਹੈ।ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਜ ਕੈਦ ਧੀਰਨ ਧਰਤ ਨੈਕਵਿਰਹਵਿਖਾਤ ਹੋਤ ਵਿਆਕੁਲ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਿਆਰੇ ਨੰਦ ਲਾਲ ਬਿਨਹਾਇ ਯੇਹ ਸਾਵਨਕੀ ਰਾਤ ਕਿਧੋ ਦੋਪਤੀਕੀ ਸਾ ਰੀ ਹੈ॥੧॥ ਐਸੀ ਝਰੀ ਬੂੰਦਨ ਮੈਂ ਦੂਤੀਨੇ ਉਠਾਯੋ ਕਾਂਮ ਮੁਖਪਿਆਰੀਬੜੀਬੂੰਦੇਮੁਖ ਬਹਿਰਕੇ॥ ਕਹੇ ਕਬ ਸਿਵ ਨਾਥ ਗੁਨ ਗਾਜਤ ਹੈ ਸਾਵਨ ਬਹੈ ਰਸ ਲੈਹਰੀਸੈ ਹਰਕੇ॥ ਉਨਰੀ ਸੈਕਜ ਦੂਤੀ ਦੂਨਰੀ ਗਤ ਬਾੜੀ ਹੁੰਨਰੀ ਕੈਹ ਤ ਸਾਂਸ ਜੂਨਰੀ ਗੈਹਰਿਕੇ॥ ਊਠਰੀ ਘ ਦਾ ਪੈਗੋਰੀ ਤੂਨਰੀ ਅਦਾ ਪੈਦੌਰੀ ਖੂਨਰੀ ਕਰੇਗੀ ਲਾਲ ਉਨਰੀ ਪਹਰਕੇ॥ ਜੋਬਨ ਪਰਵੇਸ ਮੇਂ ਵਿਦੇਸ ਮਦਨ ਸੂਦਨ ਜੀ ਨਿਪਟ ਸੁਖੇ<noinclude></noinclude> a4wjpecqp9dg4cjaf8g119wteu3gjd7 250 75270 238291 2026-10-02T04:14:49Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਅੰਧੇਰੀ ਕਾਰੀ ਸਾਵਨ ਕੀ ਜਾਮਨੀ॥ ਏਕ ਟੁਕ ਰਵੰਤ ਪਪੀਹਾ ਪਿਕ ਨੀਲਕੰਠ ਹੋਏ ਚਮਕਤ ਦਮਕ ਜਿਮਿ ਦਾਮਨੀ॥ ਸੂਨੀ ਛੇਜ ਮੰਦ੍ਰ ਮੈ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਵਿਸਾਰੇ ਬੈਨੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੁਜਾਨ ਬਿਨ ਕੈਸੇ ਜੀਏ ਭਾਮਨੀ॥ ਨੈਨ ਭਰ ਭਾਰੇ ਟਰੇ ਮੁਖ ਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੩੯)}}</noinclude>ਅੰਧੇਰੀ ਕਾਰੀ ਸਾਵਨ ਕੀ ਜਾਮਨੀ॥ ਏਕ ਟੁਕ ਰਵੰਤ ਪਪੀਹਾ ਪਿਕ ਨੀਲਕੰਠ ਹੋਏ ਚਮਕਤ ਦਮਕ ਜਿਮਿ ਦਾਮਨੀ॥ ਸੂਨੀ ਛੇਜ ਮੰਦ੍ਰ ਮੈ ਸੁੰਦ੍ਰੀ ਵਿਸਾਰੇ ਬੈਨੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੁਜਾਨ ਬਿਨ ਕੈਸੇ ਜੀਏ ਭਾਮਨੀ॥ ਨੈਨ ਭਰ ਭਾਰੇ ਟਰੇ ਮੁਖ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰੇ ਉਛਰ ਉਛਰ ਪਰੇ ਕਾਂਮ ਭਰੀ ਕਾਮਨੀ॥ ੩॥ ਕਰਤ ਅਪਰਾਧ ਪਾਪ ਛਾਪ ਜਨ ਚੇਤ ਸਦਾ ਹਾਥ ਨਿਜ ਰਾਤ ਤਾਹਿ ਮਹਾ ਰਾਮ ਕਹਿ ਪੜਿਯੋ॥ ਪੰਡਿਤਸੇ ਦੀਖਤ ਹੈ ਗੰਡਤ ਸੇ ਚਿਹਨ ਮਧ ਸਪਨ ਫਲ ਦੇਤ ਫਿਰਤ ਝੂਠ ਵਾਕੋ ਸੈਹਨੋ ਪਯੋ॥ਕਰਤ ਵੇ ਅਨੀਤ ਬਾਤ ਬੋਲਤ ਬਿਪ੍ਰੀਤ ਜਾਨ ਰਾਖਤ ਨਿਜ ਜੀਨ ਹਾਥ ਮੌਨ ਕਰ ਰਹਿਨੋ ਪਯੋ॥ ਪੁਰਖੋਤਮ ਦਾਸ ਕਹੈ ਕਰਮਨ ਮੈਂ ਲਿਖੀ ਏਹ ਬੜੇ ਬੜੇ ਅਧਰਮਨ ਕੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ॥ ੧॥ ਧਰਮਕੀ ਨਾਂ ਗਤ ਜਾਨੈ ਅਪਨੀ ਤਕਰੀਰ ਠਾਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੀ ਨ ਰੀਤ ਮਾਨੇ ਬਨਤਾਈ ਕੋ ਸਹਨੋ ਪਯ॥ ਸਾਧਨ ਕੋ ਬਿਆਧੀ ਜਾਨ ਬ੍ਰਹਮਨ ਕੋ ਉਪਾਧੀ ਮਾਂਣ ਈਸੁਰਕੋ ਪਾਖਾਣ ਠਾਣ ਤਾਂਹਿ ਸੋ ਲਹਾਨੋ ਪੜਿਯੋ॥ ਤੀਰਥ ਕੋ ਪਾਨੀ ਕਹੈ ਸਾਸਤ ਕੋ ਕਹਾਨੀ ਕਹੈ ਗੁਰੂ ਜਨ ਨਾਦਾਨੀ ਕਹੈ ਐਸੇ ਮਨ ਮੇ ਰਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ॥ ਪੁਰਖੋਤਮ ਦਾਸ ਕਹੈ ਲਖਮੀਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਾਨ ਬੜੇ ਬੜੇ ਮੂਰਖਨ ਕੋ ਚਤੁਰਾ ਕਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ॥੨॥ ਆਜ ਕੀਨ ਕਹੀ ਬਾਤ ਕਾਲਕੀ ਨਾ ਰਹੀ ਸਾ ਤੁਰਤ<noinclude></noinclude> qlr4lap5w1wf2bvtkqje4elrw2m8co4 250 75271 238292 2026-10-02T04:15:37Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਕਹੀ ਵਿਸ ਐਸੇ ਨ ਕੋ ਚਾਹਨੋ ਪੜਿਯੋ ॥ ਥੀਸ `ਚ ਦੇਨੀ ਕਹੀ ਮਾਂਗੀ ਤਬ ਰਹੀ ਨਹੀਂ ਤੁਮ ਤੋ ਫਿਰ ਆਇ ਨਹੀਂ ਉਲੈਹਨਾ ਸੋਹਨੋ ਪੜਿਯੋ ਨਿਤ ਗਹੋ ਪ੍ਰੀਤ ਘਟੈਨਹਿਗਯੋ ਯਾਦਰ ਮਾਂਗਨ ਸੇ ਭਾਵ ਘਟੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਰਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ। ਪੁਰਖੋ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੪੦)}}</noinclude>ਕਹੀ ਵਿਸ ਐਸੇ ਨ ਕੋ ਚਾਹਨੋ ਪੜਿਯੋ ॥ ਥੀਸ `ਚ ਦੇਨੀ ਕਹੀ ਮਾਂਗੀ ਤਬ ਰਹੀ ਨਹੀਂ ਤੁਮ ਤੋ ਫਿਰ ਆਇ ਨਹੀਂ ਉਲੈਹਨਾ ਸੋਹਨੋ ਪੜਿਯੋ ਨਿਤ ਗਹੋ ਪ੍ਰੀਤ ਘਟੈਨਹਿਗਯੋ ਯਾਦਰ ਮਾਂਗਨ ਸੇ ਭਾਵ ਘਟੈ ਜਗਤ ਮੇਂ ਰਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ। ਪੁਰਖੋਤਮ ਦਾਸ ਕਰ ਮਨ ਮੇਂ ਲਿਖੀਬਾਤਬੜੇ ਬੜੇ ਅਧਰਮਾਂ ਕੋ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਕਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ॥੩॥ ਪੰਡਿਤ ਕੋ ਮਾਨ ਨਾਹ ਗਿਆਨਨ ਸਨਮਾਨ ਨਹਿ ਦੀਨਨ ਕੋ ਦਾਨ ਨਹਿ ਅਗਿਆਨ ਗਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ ॥ ਗਣਨਿ ਰੁਜਗਾਰ ਨਹਿ ਮੁਨਿਨ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਸੁਨਨਿ ਐਸਾ ਕਹੀ ਹਿਸਾਬ ਦੇਖੋ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋ ॥ ਸਾਚ ਕਹਿਤ ਖਿਜਾਤ ਝੂਠ ਕਹਿਤ ਰੀਝਤ ਬੜੇ ਕਹਿਤ ਭੀਜਤ ਮੈਂ ਰਹਿਨੋ ਪਯੋ ॥ ਪੁਰਖੋਤਮ ਦਾਸ ਕਹੈ ਲਛਮੀ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਮਾਨ ਬੜੇ ਬੜੇ ਮੂਰਖਨ ਕੋ ਚਤੁਰਾ ਕਹਿਨੋ ਪੜਿਯੋ॥੪॥ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਮਤ ਨਾਨਕ ਜੀ ੪੪੭ ਸੰਨ ਈਸਵੀ ੧੯੧੫ ਸੰਮਤ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ੧੯੭੨<noinclude></noinclude> 12t5d14umdnv76uptxbo5b7zdod5ejo 250 75272 238298 2026-10-02T04:32:22Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਭੀੜਤੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਉਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਉਥੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਸਨ ਇਕ ਫਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮਾਮੂਲੀ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਨਾਲ। ਮਾਮੂਲੀ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਵੀ ਇੰਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਿ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਸੰਗਤ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈਟਮਾਂ (ਪੀਜਾ, ਡੋਸਾ, ਰੋਟੀ, ਸਬਜੀ, ਲੱਡੂ, ਜਲੇਬੀ, ਰਸਗੁੱਲਾ, ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਆਦਿ) ਲੈ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਫਰੀ ਵਾਲੇ ਲੰਗਰ ਵਿਚ ਵੀ ਰੋਟੀ, ਦਾਲ, ਸਬਜੀ, ਸਲਾਦ, ਆਚਾਰ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੀ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਗਈ ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਲੱਗਿਆ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ 'ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਜੀ', 'ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਜੀ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੜੇ ਉੱਡ ਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੜੀ ਮੁੱਦਤ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਖੈਰ! ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਖੇ ਵੀ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 8:45 ਤੋਂ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਤਿਸੰਗ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਸੰਗ ਜਾਣ ਲਈ ਸੰਗਤ ਪੈਦਲ, ਆਟੋ, ਟੈਂਪੂ, ਰਿਕਸ਼ਾ, ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕਿ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਗਰ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਾ ਡੇਰਾ ਘੁੰਮ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਿਰਫ 10/- ਰੁਪਏ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਕਿ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੇਵਲ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ 5-7 ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਸਨ। ਭਾਵ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ<noinclude>{{rh||28}}</noinclude> n6kg3ozs9q01c4vxxxnmrfja3xpvt9h 238299 238298 2026-10-02T04:32:43Z Tamanpreet Kaur 606 238299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਭੀੜਤੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਉਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਉਥੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਸਨ ਇਕ ਫਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮਾਮੂਲੀ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਨਾਲ। ਮਾਮੂਲੀ ਚਾਰਜਿਜ਼ ਵੀ ਇੰਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਿ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਲਕਿ ਸੰਗਤ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਈਟਮਾਂ (ਪੀਜਾ, ਡੋਸਾ, ਰੋਟੀ, ਸਬਜੀ, ਲੱਡੂ, ਜਲੇਬੀ, ਰਸਗੁੱਲਾ, ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਆਦਿ) ਲੈ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਫਰੀ ਵਾਲੇ ਲੰਗਰ ਵਿਚ ਵੀ ਰੋਟੀ, ਦਾਲ, ਸਬਜੀ, ਸਲਾਦ, ਆਚਾਰ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸੀ। {{gap}}ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੀ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਗਈ ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਮਰਜ਼ੀ ਵਾਰ ਮਿਲਣ ਲੱਗਿਆ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ 'ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਜੀ', 'ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਜੀ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੜੇ ਉੱਡ ਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੜੀ ਮੁੱਦਤ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਖ਼ੈਰ! ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ਸਤਿਸੰਗ ਵਿਖੇ ਵੀ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ 8:45 ਤੋਂ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਤਿਸੰਗ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸਤਿਸੰਗ ਜਾਣ ਲਈ ਸੰਗਤ ਪੈਦਲ, ਆਟੋ, ਟੈਂਪੂ, ਰਿਕਸ਼ਾ, ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਕਿ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਗਰ ਵਾਂਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਹੀਕਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰਾ ਡੇਰਾ ਘੁੰਮ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਿਰਫ 10/- ਰੁਪਏ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਕਿ ਸਤਿਸੰਗ ਦੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੇਵਲ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ 5-7 ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਸਨ। ਭਾਵ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹੱਦ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਇਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ<noinclude>{{rh||28}}</noinclude> 5bp8f3bianruiiu47u9y5a1uuad79fq 250 75273 238304 2026-10-02T04:44:27Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਇਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਡੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫਰੀ ਕਮਰੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਬਣਦੇ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ।" ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉਪਰੰਤ ਮੇਰੇ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਫੂਕ ਨਿਕਲ ਜਾਣੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਇੰਨੀ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਸ ਹੁਣ ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਗਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ-ਕਢਾਊ ਭਗਤ ਜਾਂ ਜਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਾਲਚ ਵਸ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਡੇਰੇ ਦਾ ਚੇਲਾ ਕਹਿਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿੱਖ ਖਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸੁਧਰ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਚਾਈ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਗਲਤ ਹੈ। {{gap}}ਬਠਿੰਡੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਜਿਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਕਸ਼ਰਧਾਮ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ, ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ/ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਕਾਰਟ ਕਰਕੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਸਮੇਤ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗਿਰਜਾ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹੀ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਬਾਕੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੜੀ ਗਈ ਮਰਿਆਦਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਹਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਿ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ<noinclude>{{rh||29}}</noinclude> a7vrae7kt14iqpep6tuqvvecqoyxrac 238330 238304 2026-10-02T07:14:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਡੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਡੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫਰੀ ਕਮਰੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੀ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਬਣਦੇ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ।" ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉਪਰੰਤ ਮੇਰੇ ਇਸ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਫੂਕ ਨਿਕਲ ਜਾਣੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਮੈਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਇੰਨੀ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬਸ ਹੁਣ ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਗਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ-ਕਢਾਊ ਭਗਤ ਜਾਂ ਜਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਾਲਚ ਵਸ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਭਗਤ ਮੈਨੂੰ ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਡੇਰੇ ਦਾ ਚੇਲਾ ਕਹਿਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸਲ ਸਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿੱਖ ਖਾਨਦਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸੁਧਰ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਚਾਈ ਵੱਲੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਗਲਤ ਹੈ।</br> {{gap}}ਬਠਿੰਡੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਜਿਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਕਸ਼ਰਧਾਮ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ, ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ/ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਕਾਰਟ ਕਰਕੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਸਮੇਤ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗਿਰਜਾ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹੀ ਰਵਾਇਤ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਬਾਕੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੜੀ ਗਈ ਮਰਿਆਦਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਹਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਿ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||29}}</noinclude> jg510j49rlen3em8rvea47bisamodbz 250 75274 238322 2026-10-02T06:23:02Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵਿਕਾਊ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਕਾਰਨ 'ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅੱਡਾ' ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਖਬਾਰਾਂ, ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਨ ਦੀ ਪਰਚੀ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਸੰਗਤ ਵਾਂਗ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਕ ਨਿਮਾਣਾ ਸਿੱਖ ਬਣ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਖੌਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯਾਰ ਹੋਸ਼ ਕਰੋ! ਜੋ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਕੁਰਸੀ ਖ਼ਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਰੋਲ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗਾਂ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਿਆਸਤਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀਆਂ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਨਿਰਦੋਸੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ? {{gap}}ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਦੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਵੀਹ ਵੀਹ ਜਥਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਕਾਰਟ ਕਰਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਸਰਿਆਂ, ਨਿਓਟਿਆਂ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਸੀ - ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਸ ਕਰੋ ਯਾਰ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਕਲਚਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਗੁਰੂ ਘਰ, ਜਿਥੇ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਵਿਚ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਕਲਚਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਇਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਹੇਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> 7q4qxfpbthw7b3m06yctx3qqyt9n18a 238331 238322 2026-10-02T07:14:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵਿਕਾਊ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਕਾਰਨ 'ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅੱਡਾ' ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ 'ਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਖਬਾਰਾਂ, ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਨ ਦੀ ਪਰਚੀ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਸੰਗਤ ਵਾਂਗ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਕ ਨਿਮਾਣਾ ਸਿੱਖ ਬਣ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਸਮਝਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਖੌਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯਾਰ ਹੋਸ਼ ਕਰੋ! ਜੋ ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ ਸੀ ਉਹ ਤਾਂ ਕੁਰਸੀ ਖ਼ਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਰੋਲ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗਾਂ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਿਆਸਤਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀਆਂ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਨਿਰਦੋਸੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ?</br> {{gap}}ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਦੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਵੀਹ ਵੀਹ ਜਥਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਕਾਰਟ ਕਰਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤੋਂ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਸਰਿਆਂ, ਨਿਓਟਿਆਂ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਸੀ - ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਸ ਕਰੋ ਯਾਰ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਕਲਚਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਗੁਰੂ ਘਰ, ਜਿਥੇ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਵਿਚ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਕਲਚਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਇਕ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਹੇਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ {{nop}}<noinclude>{{rh||30}}</noinclude> m5k8bm7vkbwz4db8vld0tqnnvvmtu56 250 75275 238324 2026-10-02T06:24:44Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓਗੇ? {{gap}}ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੰਗੜ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਖੁ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓਗੇ? {{gap}}ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੰਗੜ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਫੜਦਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗਾਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਟੌਤੀਆਂ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ 5-5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਨਅਤਾਂ ਉਜੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਦੇ ਕਰੋਨਾ ਵਾਈਰਸ ਤੇ ਕਦੇ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਗੜ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਰੱਬ ਦਾ ਖੌਫ਼ ਖਾਓ ਯਾਰ! ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗੋਂਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿਓ। ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਅਧਾਰਮਿਕ ਹੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਮ ਸੰਗਤ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਖੈਰ! ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉਪਰੰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਮੈਂਟਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਂ-ਵਾਦੀ (Positive) ਹੀ ਸਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਗੋਲਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੁੱਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹਨ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਗਤ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੀ ਨਾਂਹ-ਵਾਦੀ (Negative) ਕੁਮੈਂਟਸ<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> iz3zbocokb980n14jwooft2fwkavpbw 238326 238324 2026-10-02T06:28:11Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓਗੇ? {{gap}}ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਤੁੜਵਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗਾਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਟੌਤੀਆਂ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ 5-5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਨਅਤਾਂ ਉਜੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਦੇ ਕਰੋਨਾ ਵਾਈਰਸ ਤੇ ਕਦੇ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਰੱਬ ਦਾ ਖੌਫ਼ ਖਾਓ ਯਾਰ! ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗੌਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿਓ। ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਅਧਾਰਮਿਕ ਹੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਮ ਸੰਗਤ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਖ਼ੈਰ! ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉਪਰੰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਮੈਂਟਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਂ-ਵਾਦੀ (Positive) ਹੀ ਸਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਗੋਲਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੁੱਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹਨ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਗਤ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੀ ਨਾਂਹ-ਵਾਦੀ (Negative) ਕੁਮੈਂਟਸ<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> ons1m1nnl6rzjno422qc3pm78sgc6tz 238333 238326 2026-10-02T07:16:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਆਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓਗੇ?</br> {{gap}}ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸਬੰਧੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਤੁੜਵਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਟੈਂਕੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗਾਂ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਟੌਤੀਆਂ ਲਗਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ 5-5 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਦੀ ਤਨਖਾਹਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਨਅਤਾਂ ਉਜੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਦੇ ਕਰੋਨਾ ਵਾਈਰਸ ਤੇ ਕਦੇ ਹੋਰ ਤਬਾਹੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੁਸੀਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਆਪਣੇ ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਰੱਬ ਦਾ ਖੌਫ਼ ਖਾਓ ਯਾਰ! ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਸ਼ਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਗੌਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹਿਓ। ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਅਧਾਰਮਿਕ ਹੋ, ਇਹ ਤਾਂ ਆਮ ਸੰਗਤ ਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਜੇ ਵੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਖ਼ੈਰ! ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਉਪਰੰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਕਈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਨਾ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਪੀਆਂ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਵੀ ਵੀਡੀਓ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਮੈਂਟਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਾਂ-ਵਾਦੀ (Positive) ਹੀ ਸਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਗਤ ਦੇ ਗੋਲਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੁੱਟ ਵਿਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਹਨ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਭਗਤ, ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੀ ਨਾਂਹ-ਵਾਦੀ (Negative) ਕੁਮੈਂਟਸ {{nop}}<noinclude>{{rh||31}}</noinclude> 4irhacyf451gror3h68m1nxi1c6tfy5 250 75276 238327 2026-10-02T06:29:20Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਆਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਾਈ ਦਾ ਲਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। {{gap}}ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੜਾ ਮਾਯੂਸ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਤਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਆਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਾਈ ਦਾ ਲਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। {{gap}}ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੜਾ ਮਾਯੂਸ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕੋਈ ਮਰਿਆਦਾ ਦੱਸੀ, ਨਾ ਲਿਖੀ ਦਿਖਾਈ, ਨਾ ਕੋਈ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਾ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕਿਥੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਵਰਮਾਨ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੰਨੀ ਸਪੀਡ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਚ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਆਵੇਗਾ, ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ ਪਾਏ। ਵੈਸੇ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਕ ਗੱਲ ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ, ਪਰੰਤੂ ਮੰਨ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੀਠਤਾਈ ਨੂੰ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦੀ, ਨਾ ਈਮੇਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਨੇ ਈ ਆਉਂਦੇ ਐ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਪੈਸੇ, ਲੰਗਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਐ। ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਗਿਲਾ ਰਿਕਵਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਵਾਰ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਸਮਝਾ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਇਸ<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> fue0z3bkuevnkcmj0y396h2j5zbav8c 238328 238327 2026-10-02T06:40:42Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਆਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਾਈ ਦਾ ਲਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। {{gap}}ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੜਾ ਮਾਯੂਸ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕੋਈ ਮਰਿਆਦਾ ਦੱਸੀ, ਨਾ ਲਿਖੀ ਦਿਖਾਈ, ਨਾ ਕੋਈ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਾ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕਿਥੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਫੁਰਮਾਨ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। {{gap}}ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਸਪੀਡ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਆਵੇਗਾ, ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ ਪਾਏ। ਵੈਸੇ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਅਖੋਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਕ ਗੱਲ ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ, ਪਰੰਤੂ ਮੰਨ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੀਠਤਾਈ ਨੂੰ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦੀ, ਨਾ ਈਮੇਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਨੇ ਈ ਆਉਂਦੇ ਐ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਪੈਸੇ, ਲੰਗਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਐ। ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਗਿਲਾ-ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਵਾਰ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਸਮਝਾ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਇਸ<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> ff41bx8clhyrz3g8qz0khkzc7uj29v4 238334 238328 2026-10-02T07:17:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਆਏ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਬਹਿਸ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਾਈ ਦਾ ਲਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।</br> {{gap}}ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੜਾ ਮਾਯੂਸ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਕੋਈ ਮਰਿਆਦਾ ਦੱਸੀ, ਨਾ ਲਿਖੀ ਦਿਖਾਈ, ਨਾ ਕੋਈ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਾ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕਿਥੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਫੁਰਮਾਨ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।</br> {{gap}}ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਸਪੀਡ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀਜ ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਜਿਆ। ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਅਟੈਚਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਆਵੇਗਾ, ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ ਪਾਏ। ਵੈਸੇ ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਅਖੋਤੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਕ ਗੱਲ ਨਾ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ, ਪਰੰਤੂ ਮੰਨ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੀਠਤਾਈ ਨੂੰ ਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦੀ, ਨਾ ਈਮੇਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੋਚਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੈਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾਅਰੇ ਮਾਰਨੇ ਈ ਆਉਂਦੇ ਐ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ 'ਚੋਂ ਪੈਸੇ, ਲੰਗਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਐ। ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਈ ਗਿਲਾ-ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਵਾਰ ਗੱਲ ਤਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਸਮਝਾ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਇਸ {{nop}}<noinclude>{{rh||32}}</noinclude> qud4ly92n2j24gzgvtqpd1onxqrrfqv 250 75277 238329 2026-10-02T06:41:14Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤਹਿਤ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਸਕਦੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਦਾ ਮੂੰਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਤਹਿਤ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਸਕਦੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਦਾ ਮੂੰਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸੰਗਤ ਦਾ ਗੋਲਕ ਦਾ ਪੈਸਾ ਲੁਟਾ ਕੇ ਕੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਹਨ ? ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨਿਯੂਜ਼ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਆਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮੰਦਰਾਂ (ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੀ) ਦਾ ਡੰਪ ਕੀਤਾ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਜੇਕਰ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਹੁਣ ਜੋ ਡਾਲਰ 70-80 ਰੁਪਏ ਦਰਮਿਆਨ ਹੈ ਉਹ ਸਾਲ 1947 ਵਾਂਗ ਇਕ ਰੁਪਿਆ ਇਕ ਡਾਲਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਭਾਵ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਬਾਕੀ ਵਿਕਸਿਤ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਭੁੱਖੇ ਪੇਟ ਸੇਵੇਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਥੁੜੋਂ ਮਹੇਗਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਕੋਲ ਅੰਬਾਨੀ, ਟਾਟਾ ਅਤੇ ਬਿਹਲਾ ਜਿਹੇ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਨ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਕ ਟੇਬਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ' ਮੰਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਪਦਨਾਭਸਵਾਮੀ ਸਾਲਾਨਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕੁੱਲ ਸੰਪੱਤੀ 500 ਕਰੋੜ | 22.3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ (ਸਾਲ 2016 ਤੱਕ) (ਲਗਭਗ 1.47 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) 600 ਕਰੋੜ | 52 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਮੰਦਰ, ਕੇਰਲ ਤਿਰੂਪਤੀ ਬਾਲਾਜੀ ਮੰਦਰ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 600 ਕਰੋੜ | 2000 ਕਰੋੜ ਸ਼ਿਰੜੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਸ਼ਿਰੜੀ (ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ) ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ, ਜੰਮੂ ਸਿੱਧੀਵਿਨਾਇਕ ਮੰਦਰ, ਮੁੰਬਈ 500 ਕਰੋੜ | ਸੋਨਾ : 1200 + ਕਿਲੋ 125 ਕਰੋੜ : ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ, ਹੀਰੋ, ਗਹਿਣੇ 33<noinclude>{{rh||33}}</noinclude> 96ocoa0dxvziuwabzai7l4abwyknmt1 250 75278 238332 2026-10-02T07:15:03Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਉਪਰੋਕਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ (DSGMC), ਦਿੱਲੀ ਕੋਲ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਖਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 6,38,000 ਪਿੰਡ, 5000 ਕਸਬੇ, 400 ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ, ਕਸਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ-ਇਕ ਮੰਦਰ ਦੀ ਔਸਤ ਵੀ ਲਗਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੰਦਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਹਿਜੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸੰਪੱਤੀ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਵਾਰਾਨਸੀ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੋਮਨਾਥ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮਦੁਰਾਈ ਦੇ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਮੰਦਹ ਜਿਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ 'ਚ ਬੈਠ ਪੰਡਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਕ ਪੈਸਾ ਤੱਕ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜੇਬ ਖਾਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਮੌਜਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਨੋਟ ਕੱਢਣ ਲੱਗਿਆਂ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਕੌਣ ਐਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? {{gap}}ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਦਿਨ ਲਾਕਡਾਊਨ ਹੋਇਆ, ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਭੇਦ ਹਨ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਮੌਤਾਂ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਮੌਤਾਂ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਡਗਮਗਾ ਗਈ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਸਾਹਮਣਵਾਦੀ ਇਹ ਪੁਜਾਰੀ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਧਨ ਤੇ ਵੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗੂੰ ਕੁੰਡਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਜਨਤਾ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਧੇਲਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਟਵਿਟਰ ਤੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ 'ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰੋ' ਟ੍ਰੈਂਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।<noinclude>{{rh||34}}</noinclude> lk0cw3hdy3zr4u2nekpbwn3xovwroo5 250 75279 238347 2026-10-02T08:29:58Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੰਮ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਜਾ ਕਿੱਥੇ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ (ਰੱਬ) ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਉੱਠਦ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੰਮ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਜਾ ਕਿੱਥੇ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ (ਰੱਬ) ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਲਗਭਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਧਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਦੋਹਾਂ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ (ਭਗਵਾਨ) ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਚਲੋ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਤਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਮਾਤਰ ਇਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਧਰਮ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਜੇਕਰ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਫਿਰ ਤੋਂ ‘ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ ਬਣਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੀ ਲੱਗਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਮੰਦੜਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਕੰਪ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਸੰਗਤ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੰਗਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਮਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮ ਗੁਰੂਆਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕਾਰਨ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਗਰੀਬ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਸਮੇਂ ਲੰਗਰ ਲਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਤੇ ਇਕ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੀ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ 35<noinclude>{{rh||35}}</noinclude> 804yf3cgsrhpktojg6dn9gc08khpf8y