ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ!

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>18300</id>
    <revision>
      <id>238401</id>
      <parentid>235499</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T17:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238401</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2666" sha1="bswrijqglbhgzfvxlx6forxpyguk1s0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Kuldeepburjbhalaike&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||(ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਛੈਣੀ ਨਾਲ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ ਦੀ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਆਵਾਜ਼&lt;/br&gt; ਉਭਰਦੀ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਸਿਰ ਫੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ,&lt;/br&gt; ਰਬਾਬ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਈ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ 'ਚ ਲੱਗਾ&lt;/br&gt; ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ, ਤੇ ਹੌਂਕਾ&lt;/br&gt; ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰਦਾਨਾ ਉਠਦਾ ਹੈ।)}}&lt;/br&gt;

{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਰਬਾਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾ) ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮਰਦਾਨਾ...; ਐਕਟਰ ਤੇ&lt;/br&gt; ...ਨਾਟਕਕਾਰ! ਕਥਾ ਉਹਦੀ ਹੈ...ਜੋ ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਜਗਾਉਣੀ &lt;/br&gt;ਚਾਹੁੰਦਾ; ਨਿਰਵੈਰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਤਲਾਸ਼ਦਾ...ਦਿਖਾਉਂਦਾ&lt;/br&gt; ਤੇ ਏਕਮਕਾਰ ਤਾਈਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ। ਜਗ ਜਾਣਦੈ ਸਾਰਾ...(ਉੱਚੀ)&lt;/br&gt; &quot;ਨਾਨਕ ਤਪੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਪੱਕੀ ਐ, ਮੀਰ ਜਾ ਰਿਹੈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ।&lt;/br&gt; ਤਲਵੰਡੀ ਦਾ ਡੂਮ!&quot;}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਛੈਣੀ-ਹਥੌੜੀ ਰੱਖਦਾ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਹੱਥ 'ਚ ਕਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।) ਤੇ&lt;/br&gt; ਮੈਂ ਆਨੰਦ! ਬੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼। ਮਰਦਾਨੇ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ! ਪਰ ਹਾਂ ਇਸੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਾਤਰ। (ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ&lt;/br&gt; ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਮਰਦਾਨਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਮੁੜ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਬ ਹੁੰਦਾ &lt;/br&gt;ਹੈ) ...ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ...ਏ (ਮੋਢੇ ਉਚਕਾਉਂਦਾ ਹੈ)ਬਾਬੇ&lt;/br&gt; ਨੂੰ...ਦਿਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ! (ਕੜਕ ਕੇ) ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ&lt;/br&gt;ਸਕਦੇ ਉਸਨੂੰ! (ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਮੌਨ) ਫੇਰ ਕੀ ਕਰੀਏ! ਡਰਾ ਦਈਏ&lt;/br&gt; ਸਵਾਲ ਨੂੰ! ਤਾਂ ਫੇਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ? (ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਚਮਕ)&lt;/br&gt; ਕਿੰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਨਾਟਕ ?}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh|||11}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bswrijqglbhgzfvxlx6forxpyguk1s0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf/12</title>
    <ns>250</ns>
    <id>18303</id>
    <revision>
      <id>238402</id>
      <parentid>235500</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T18:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238402</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3291" sha1="d5eta06bb396zdgo7i2w7a3jrdt1egj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Gurtej Chauhan&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਪਾਤਰ ਹੋਣਾ ਐਕਟਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ...ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ! ਪਰ ਐਕਟਰ ਦੀ&lt;/br&gt; ਹੋਂਦ..., ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ...ਡਰ...; ਪਾਤਰ ਤੇ ਐਕਟਰ ਵਿਚਾਲੇ ਰੜਕਦੇ&lt;/br&gt; ਰਹਿੰਦੇ! ਤੇ ਜੇ ਪਾਤਰ ਨਾਨਕ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ...ਨਿਰਭੈ...ਨਿਰਵੈਰ...&lt;/br&gt;ਤਾਂ..., (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ,&lt;/br&gt; ਨਾਮੁਮਕਿਨ! ਅਕਾਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਬੰਨਣਾ...ਤੇ...ਨਿਰਾਕਾਰ ਨੂੰ ਰੂਪ&lt;/br&gt; 'ਚ... ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ... (ਅਸਮਰਥਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਜੈਸਚਰ)&lt;/br&gt; ਸ਼ਾਇਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇਹੋ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ! ਹੈ ਤਾਂ ਬੁੱਧ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੀ।&lt;/br&gt; (ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵਰਜਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਣੇ ਇੱਕ-ਦੋ&lt;/br&gt; ਨਹੀਂ ...ਹਜ਼ਾਰਾਂ...ਤੇ ਲੱਖਾਂ...}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਪਰ ਨਾਟਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਥੇ ਬੁੱਤ&lt;/br&gt; ਨਹੀਂ...ਜਿਉਂਦੇ...ਬੰਦੇ ਚਾਹੀਦੇ! (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਕੋਰਸ ਵਿੱਚੋਂ :| ਤੇ ਤੇਰੀ ਕੀ ਕੋਹਲੂ 'ਚ ਬਾਂਹ ਫਸੀ ਐ! (ਹਾਸਾ)}} 
{{Playscript||ਚੁੱਪੀ!!!}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ... ਬੰਦਗੀ ਹੀ ਨਾਟਕ ਹੋਵੇ...ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ ?&lt;/br&gt; ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਜਾਏ ?}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਹੌਕਾ) ਤੁਰਣਾ ਤਾਂ ਪਵੇਗਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਤੁਰਿਆਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ!}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਖੁਸ਼) ...। ਗੁਰਭਾਈ!}}
{{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ&lt;/br&gt; ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਬਾਬ ਪਈ&lt;/br&gt; ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲ ਮੂਵ ਲੈਂਦਾ&lt;/br&gt; ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ) ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਵੇਗਾ,...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਾਗ ਕੇ!&lt;/br&gt; ਮੂਰਤ-ਅਮੂਰਤ ਤੇ ਐਕਟਰ-ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੁਲਝਾਣੀਆਂ...,&lt;/br&gt;ਇਹ ਨਾਟ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।}}
{{Playscript||(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ। ਮਰਦਾਨੇ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਨੰਦ 'ਤੇ&lt;/br&gt; ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਸਾਜ਼...ਸਾਜੀ...ਸਰੋਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਏਗਾ!}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh|12||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d5eta06bb396zdgo7i2w7a3jrdt1egj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238403</id>
      <parentid>238402</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T18:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238403</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3296" sha1="72pvuemwlyg5lvmg1f9bbzoblmrc4vu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Gurtej Chauhan&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਪਾਤਰ ਹੋਣਾ ਐਕਟਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ...ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ! ਪਰ ਐਕਟਰ ਦੀ&lt;/br&gt; ਹੋਂਦ..., ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ...ਡਰ...; ਪਾਤਰ ਤੇ ਐਕਟਰ ਵਿਚਾਲੇ ਰੜਕਦੇ&lt;/br&gt; ਰਹਿੰਦੇ! ਤੇ ਜੇ ਪਾਤਰ ਨਾਨਕ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ...ਨਿਰਭੈ...ਨਿਰਵੈਰ...&lt;/br&gt;ਤਾਂ..., (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ,&lt;/br&gt; ਨਾਮੁਮਕਿਨ! ਅਕਾਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਬੰਨਣਾ...ਤੇ...ਨਿਰਾਕਾਰ ਨੂੰ ਰੂਪ&lt;/br&gt; 'ਚ... ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ... (ਅਸਮਰਥਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਜੈਸਚਰ)&lt;/br&gt; ਸ਼ਾਇਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇਹੋ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ! ਹੈ ਤਾਂ ਬੁੱਧ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੀ।&lt;/br&gt; (ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵਰਜਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਣੇ ਇੱਕ-ਦੋ&lt;/br&gt; ਨਹੀਂ ...ਹਜ਼ਾਰਾਂ...ਤੇ ਲੱਖਾਂ...}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਪਰ ਨਾਟਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਥੇ ਬੁੱਤ&lt;/br&gt; ਨਹੀਂ...ਜਿਉਂਦੇ...ਬੰਦੇ ਚਾਹੀਦੇ! (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਕੋਰਸ ਵਿੱਚੋਂ :| ਤੇ ਤੇਰੀ ਕੀ ਕੋਹਲੂ 'ਚ ਬਾਂਹ ਫਸੀ ਐ! (ਹਾਸਾ)}} 
{{Playscript||ਚੁੱਪੀ!!!}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ... ਬੰਦਗੀ ਹੀ ਨਾਟਕ ਹੋਵੇ...ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ ?&lt;/br&gt; ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਜਾਏ ?}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਹੌਕਾ) ਤੁਰਣਾ ਤਾਂ ਪਵੇਗਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਤੁਰਿਆਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ!}}
{{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਖੁਸ਼) ...। ਗੁਰਭਾਈ!}}
{{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ&lt;/br&gt; ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਬਾਬ ਪਈ&lt;/br&gt; ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲ ਮੂਵ ਲੈਂਦਾ&lt;/br&gt; ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ) ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਵੇਗਾ,...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਾਗ ਕੇ!&lt;/br&gt; ਮੂਰਤ-ਅਮੂਰਤ ਤੇ ਐਕਟਰ-ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੁਲਝਾਣੀਆਂ...,&lt;/br&gt;ਇਹ ਨਾਟ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।}}
{{Playscript||(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ। ਮਰਦਾਨੇ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਨੰਦ 'ਤੇ&lt;/br&gt; ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਸਾਜ਼...ਸਾਜੀ...ਸਰੋਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਏਗਾ!}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/br&gt;{{rh|12||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>72pvuemwlyg5lvmg1f9bbzoblmrc4vu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>18382</id>
    <revision>
      <id>238398</id>
      <parentid>235789</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T17:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238398</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2786" sha1="0qognw4ve0247gsf8i93nayla0r6gb0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{playscript||ਗਏ! ''(ਮਰਦਾਨਾ ਕੰਬਦਾ ਹੈ)'' ਉਹ ਨਗਨ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ...ਲੋਕ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ..., (ਪਿੱਛੋ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਮਜੀਰੇ ਵਗੈਰਾ) ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ! 
''(ਮਰਦਾਨਾ ਝੁਣਝੁਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ... ਰਬਾਬ ਡਿੱਗਦੇ-ਡਿੱਗਦੇ ਬਚਦੀ
ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ...ਕੀ ਹੋਇਆ?}}

{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਕੁਝ ਨਹੀਂ! ''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ)'' ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ...। ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ ਦੇ ਪੱਥਰ ਵੱਜਦੇ...ਤੇ ਆਨੰਦ ਖੜਾ... ਦੇਖ ਰਿਹਾ...! (ਨੇਹਰਾ ਦੇ ਚੇਹਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਾ ਦੇਖ ਕੇ) ...ਆਨੰਦ ...ਮੇਰਾ ਗੁਰੁਭਾਈ!}}
{{center|ਚੁੱਪੀ!!!}}

{{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਤੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਉਹਨੂੰ..., ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸਨੇ?}}

{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਕਿਹਾ ਸੀ...ਕਿ ਕਵੀਂ ਆਪਨੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ...''(ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)''
&quot;ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼, ...ਖਾਲੀ ਪਿੰਡੇ ਕਿਵੇਂ ਆਵੇ! ਹਾਂ ਆ ਰੂਹ ਲੈ ਕੇ 
ਆਵਾਂਗੀ! ਸਭ ਪੱਤ ਝੜੇ ਪਿੰਡੇ ਦੇ ...ਪਰ... ਰੂਹ ਨੀ ਲੱਭਦੀ...&quot;
&lt;/br&gt;''(ਮਰਦਾਨਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''
&lt;/br&gt;''(ਲੋਕ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}} 

{{playscript|ਬੁੱਢੀ| : ਪੰਗੇ ਲੈਣੋਂ ਕਿਹੜਾ ਹਟਦੇ ਐ ਲੋਕ....,ਉਲਟੀ ਮਤ...
''(ਨੇਹਰਾ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ)''}}

{{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਕੀ ਹੋਇਆ?}}

{{playscript|ਬੁੱਢੀ| : ਓਧਰ ਕੋਈ ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਈ ਪਾਣੀ ਦੇਈ ਜਾ ਰਿਹੈ। ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ!
ਕੋਈ ਨਾਨਕ ਏ।''(ਦੌੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)'' ਪੰਗਾ ਪੈਣ ਵਾਲਾ।}}

{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਬਾਬਾ!
''(ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।)''}} 

{{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਸਾਈਂ ''(ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ)'' ਲਹਿੰਦੇ ਨੂੰ... ।।''(ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਰੋਸ਼ਨੀ
ਹੈ।)'' ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ! ''(ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।)'' ਬਾਬਾ...!}}

{{playscript||ਫ਼ੇਡ ਆਉਟ}}&lt;noinclude&gt;{{rh|48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0qognw4ve0247gsf8i93nayla0r6gb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf/71</title>
    <ns>250</ns>
    <id>18428</id>
    <revision>
      <id>238399</id>
      <parentid>235814</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T17:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238399</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="4qapbko65lqtelxn2crrfdjx1j558sn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ। }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦੇ! }}
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਲੋਕਾਂ ਘੇਰ ਲਿਐ... }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਪਰ ਕਿਉਂ ? }}
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਅੱਜ ਅੰਨ ਦੀ ਚਰਚਾ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਬੇਬੇ! ਖਲਕਤ ਅਨਾਜ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਲੀ ਵਿੱਥ ਦੀ ਵਜਾਹ ਪੁਛਦੀ ਹੈ, ਤੇ &lt;/br&gt;ਪੁਛਦੀ.....। (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਤੜਪ ਕੇ) ਕੀ ਪੁਛਦੀ ...? }} 
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਭੰਡਾਰ ਭਰੇ ਨੇ, ਲੱਦੇ ਊਠ ਹੋਰ ਤੁਰੇ ਆਉਂਦੇ...,ਪਰ &lt;/br&gt;ਨਾਨਕ ਦਾ ਹੱਥ... ਕਿੱਥੇ ਐ? ਕੋਈ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ...! ਅਕਾਲ... ਓਂਕਾਰ &lt;/br&gt;... ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ ਬੈਠੇ! }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਏਧਰ-ਓਧਰ ਦੇਖਦੀ ਡਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰੀ ਲੋਕ ਆਂ ਵੀਰਾ।&lt;/br&gt;ਖਲਕਤ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ 'ਚ। ਤੂੰ ਇਹ&lt;/br&gt;ਗੱਲਾਂ...ਇਥੇ ਨਾ ਕਰ! (ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਦੇਖ) ਵੇ ਜਾ ਵੇ ...&lt;/br&gt;ਕਾਹਦਾ ਮਰਾਸੀ ਏ ਤੂੰ...ਘੜੀ ਮਗਰੋਂ ਡੁਸਕਣ ਲਗ ਜਾਂਦੈ! (ਆਪਣੇ &lt;/br&gt;ਹੰਝੂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।)}} 
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਮੈਂਨੂੰ ਪਤਾ...ਸਾਈਂ ਦੀ ਭੈਣ ਬਣ ਜਿਉਣਾ...ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ। }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਮੇਰੀ ਛੱਡ...,ਕਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ! (ਉਲਾਂਭਾ) ਤੁਸੀਂ ਹੋਵੋਗੇ &lt;/br&gt;ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇ, ਪਰ ਮਾਵਾਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ! ਧੀ ਵਿਆਹੀ&lt;/br&gt;ਗਈ ਤੇ ਅੰਮੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤਾਈਂ ...(ਚੁੱਪੀ) }}
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਨਾਨਕੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਅੰਮੀ...? }}
{{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਬਿੜਕ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ ਦਿੰਦੀ।}}
{{playscript||(ਨਾਨਕੀ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਗੋਢੇ ਟੇਕ ਲੈਂਦਾ: ਇੱਕ &lt;/br&gt;ਵਖਰੇ ਸਪਾਟ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਧੂ ਕਾਸਾ ਲਈ ਆ ਖੜਦਾ ਹੈ।&lt;/br&gt;ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) }}
{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਧ ਦੇ ਗੱਲ ਲੱਗ ਰੋਂਦਾ ਹੈ) ਅੰਮੀ ਮਰ ਗਈ! }} 
{{playscript|ਸਾਧ:| ਸਾਜ਼ ਰੱਖ ਦੇ...। ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਜਣ ਦੇ... }}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh|||71}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qapbko65lqtelxn2crrfdjx1j558sn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf/103</title>
    <ns>250</ns>
    <id>18503</id>
    <revision>
      <id>238400</id>
      <parentid>236050</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T17:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harry sidhuz</username>
        <id>1666</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238400</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="518cbm77f0k0b6pz4mgef56f14la36w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||ਯਾਤਰਾ...ਕਿਵੇਂ... ਭੋਜਨ ਲੱਦ ਲਿਆ। ਉੱਪਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੋਂ...(ਹੱਸਦਾ)! ਅੱਜ ਵੇਖ... ਹੱਥ ਵੀ ਖਾਲੀ॥ ਤੇ ਮਨ ਵੀ!... ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਰੂਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ..., ਪਰ...ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ...! (ਆਪਣਾ ਚੇਹਰਾ ਟੋਂਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਹਵਾ 'ਚ ਬਾਬੇ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਟਟੋਲਦਾ ਹੈ) ... ਬਾਬਾ ... ਇਹ ਹੰਝੂ! ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਰੋਇਆਂ...! ਤੂੰ... (ਹਵਾ 'ਚ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)}}&lt;/br&gt;
{{center|ਚੁੱਪੀ!!!}}                                                                                                                                     
&lt;/br&gt;{{playscript|ਨੇਹਰਾਂ: | (ਆਨੰਦ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜਿਹੜਾ ਰਬਾਬ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹੈ।) ਉਠਾ ਈ ਲਿਆ ਤੇ ... ਵਜਾ! ਉਹ ਜਾ ਨਹੀਂ ... ਰਿਹਾ... ਸਮਾ ਰਿਹੈ...! ਦੇਖ... ਕੁੱਲ  ਕਾਇਨਾਤ ਮਰਾਸੀ ਹੋ ਗਈ ਏ! }}
{{playscript||(ਸਭ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਰਬਾਬ ਵਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨੇਹਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆ ਖੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਤੇ ਨਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਥੱਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।)}}
{{playscript|ਦਿਗ ਵਿਜੈ:| ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਾ 'ਤਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਸਤਿਸੰਗ!}}
{{playscript|ਆਨੰਦ :| (ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਦੇਖ ਮਰਦਾਨਿਆ...ਨਾਟਕ ਹੋ ਗਿਆ! ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਾ ਨਾਟਕ! ਦੇਖ...ਅਸੀਂ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਤਾ!}}
{{playscript||(ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਮਾਲਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਕੇ ਖੜਦੀ ਹੈ।)}}
&lt;/br&gt;
{{center|ਫ਼ੇਡ ਆਊਟ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh|||103}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>518cbm77f0k0b6pz4mgef56f14la36w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/72</title>
    <ns>250</ns>
    <id>46873</id>
    <revision>
      <id>238357</id>
      <parentid>235781</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238357</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="fb0r6y1lw5a7v88l03uc46qmm6rekh3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{Playscript/s}}&lt;/noinclude&gt;﻿{{Playscript/e|ਬੀਆਬਾਨ 'ਚ।}}

{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਓ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਚਾਰ ਪਾਉਣਾ ਕਰਾੜਾ।
}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਅਚਾਰ। (ਮੂੰਹ 'ਚ ਪਾਣੀ) ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ, ਜੀ ਖੱਟਾ ਹੁੰਦਾ।
(ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ)
}}
{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਪਰ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਕਿੱਥੇ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ 'ਚ ਵੀ ਨੀ ਦੇਖੀ ਇਹ ਥਾਂ।}}

{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਪਿਆਲੇ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਂਹ ਸੁੱਟਾਂ ਅੰਦਰ..., ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਈ ਨੀ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ। ਪਰ ਐਂ ਦੱਸ ਰਾਤ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਆਖ਼ਰੀ ਕੰਮ, ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ, ..?}} 

{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਕਰਨਾ ਕੀ ਸੀ, ਉਹੀ... ਈਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ... ਦੁਆ ਮੰਗੀ ਅੱਲ੍ਹਾ-ਤਾਲ੍ਹਾ ਤੋਂ... &quot;ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ਮਿਹਰ ਕਰੀਂ, ਲੋਭ ਲਾਲਚ ਦੀ ਇਸ ਦੋਜ਼ਖ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰੀਂ, ਈਮਾਨ ਦੀ ਜੰਨਤ 'ਚ ਰੱਖੀਂ।&quot;}}

{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|(ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ) ਉਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿਨਾਂ ਲੱਛਮੀ ਮਾਤਾ ਮੂਹਰੇ, ਭਈ ਦੂਰ ਰੱਖੀਂ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਏਸ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ।}}

{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਕਰਦਾਂ, ਪੁਰਖੇ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਸਾਡੇ। ਕਦੇ ਸੁਣੀ ਐ ਉਹਨਾਂ ਨੇ।}}

{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|(ਰੋਣਹਾਕਾ) ਲੱਗਦੈ ਸੁਣ ਲਈ।}}

{{Playscript|ਖਾਨ: 
|(ਡਰਿਆ) ਹਾਂ, ਇੰਨੇ ਅਰਸੇ 'ਚ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਰੂੜੀ ਦੀ ਵੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ। (ਸੰਗੀਤ) ਲਾਲਾ, ਬੜਾ ਈ ਭੱਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ ਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ। ਏਸ ਜੰਗਲ 'ਚ... (ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ) ਸੁਣ ਰਿਹੈਂ? ਲੱਗਦੈ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਈ ਆ ਰਹੇ ਨੇ।}} 

{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|(ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ) ਹਾਂ, ਪਰ ਐਂ ਹੱਥ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਿਆਂ ਤਾਂ 'ਨੀ ਸਰਨਾ। ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ, ਗੀਤਾ 'ਚ ਕਿਹਾ ਨਾ ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ...?}}&lt;noinclude&gt;{{center|70}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fb0r6y1lw5a7v88l03uc46qmm6rekh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/77</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51013</id>
    <revision>
      <id>238358</id>
      <parentid>214240</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:59:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238358</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3066" sha1="awv6f63plu09tb0dxdd2nuq3f18tu95" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਓ ਰਤਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ। ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਂ ਪਾਣੀ `ਚ, ਰੋੜ੍ਹ
ਦੇਵੇਂ।
}}{{Playscript|ਖਾਨ:  
|(ਦੂਰੋਂ) ਓਏ ਲਾਲਾ ਕਿਤੇ ’ਨੀ ਕੰਮ ਆਉਣੀ ਇਹ ਮਾਇਆ।
ਆ ਜੋ... ਚ-ਚ ਆ-ਜਾ, ਆ-ਜਾ... ਉਏ ...ਉਏ (ਪਾਣੀ `ਚ
ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼।) 
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ 
|(ਦੂਰੋਂ ਕਰੋੜੀ ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇੱਕਦਮ ਰੁਕ ਕੇ) ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।) ਬੇੜਾ ਗਰਕ... ਰੋੜਤੀ ਮੇਰੀ ਕਮਾਈ।
}}{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਓ ਲਾਲਾ ਬਚਾਈਂ ਉਏ। ਕਾਸੇ ਜੋਗਾ ਨੀ ਤੂੰ ਖਾਨ ਬਹਾਦੁਰ। 
ਕਾਸੇ ਜੋਗਾ ਨੀ ਨਿਕੰਮਿਆ। 
}}{{Playscript|ਕਿਸਾਨ: 
|ਹੁਣ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਨਾ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹੱਥ ਨੀ ਹਿਲਾਇਆਂ ਕਦੇ।
ਮਰੋ ਹੁਣ ਭੁੱਖੇ। ਤੂੰ ਤੇ ਨਿੱਕਲ ਏਥੋਂ। 
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਓ ਤੂੰ ਤੇ ਚੋਣ ਡਿਹਾਂ। 
}}{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਕੰਬਦਾ ਹੈ) ਲਾਲਾ ਅੱਗ ਬਾਲ ਭੋਰਾ ਕੁ... ਫਟਾਫਟ। ਪਤਾ ਨੀ
ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਲੈਂਦੀਆਂ ਇੰਨੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ `ਚ।
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਅੱਗ..., ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਾਲੀ ਦੀ ਐ?
(ਖਾਨ ਦੇ ਕੰਬਣ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।) 
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ :
|ਆਹ ਲੈ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਲੈ ਲੈ ਉੱਪਰ... ਏਥੇ ਬਹਿਜਾ... ਏਧਰ।
ਸੱਚੀਂ ਯਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਕੋਹੜੇ ਈ। (ਖਾਨ ਦੇ ਕਾਂਬੇ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।) ਐਨਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ... ਭਈ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਬਲਦੀ ਏ, ਪਰ ਕਿਵੇਂ? ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ-ਸੁੰਦਿਆਂ
ਆਪਾਂ ਮੂੰਹ ’ਚ ਨੀ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਸਾਥੋਂ ਤਾਂ ਜਾਨਵਰ ਚੰਗੇ ਨੇ। 
}}{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਖਾਨ ਤਾਪ ਚੜ੍ਹਨ ਵਰਗੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।) ਖ਼ਬਰਦਾਰ
ਜੇ ਖਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ... 
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਤੂੰ ਵੀ ਖਾ ਕਸਮ। 
}}{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਟੁੱਟਕੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ) ਤੂੰ ਫੇ ਕੀਤੀ। 
}}{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਐਂ ਨਾ ਕਰ, ... ਚੱਲ ਘੜੀ ਅੱਖ ਲਾ ਲੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੁੜ ਸੁਫ਼ਨੇ
’ਚ ਈ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਏ। (ਉਵਾਸੀ)}}&lt;noinclude&gt;{{center|75}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awv6f63plu09tb0dxdd2nuq3f18tu95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/78</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51014</id>
    <revision>
      <id>238359</id>
      <parentid>214243</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238359</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2969" sha1="3krxr3ckxxc6p667eln1zyr6iw8ca8j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਨੀਂਦ ਤਾਂ ਨੀ ਆਉਂਦੀ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ, ਮੌਤ ਭਾਵੇਂ ਆ ਜਾਏ।
{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)
{{gap}}(ਘਰਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ)}} 
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਓ ਲਾਲਾ ਉੱਠ ਉਏ ..., ਉੱਠ...!}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਕੀ... ਕੀ ਹੋਇਆ? ਹੈਂ ਕੀ ਹੋਇਆ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦੈ 'ਕੱਲੇ ਨੂੰ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ) ਦੇਖ
ਕਿੱਦਾਂ ਦੀਆਂ 'ਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ:  
|ਫਿਟੇ-ਮੁੰਹ ਤੇਰਾ। ਵੱਡਾ ਖਾਂ ਬਹਾਦੁਰ। .. ਸੁਫ਼ਨੇ `ਚ ਵੀ ਢਿੱਡ
ਨੀ ਭਰਨ ਦਿੰਦਾ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਤੂੰ ਸੁਫ਼ਨਾ ਦੇਖਿਆ?}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਬਹੁਤ ਈ ਸੋਹਣਾ ਸੁਫ਼ਨਾ।}} 
{{Playscript| ਖਾਨ: 
|ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ) ਕੀ...?}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਐਡਾ ਵੱਡਾ ਪੰਡਾਲ ਸਜਿਆ। ਦੂਰ ਤਕ ਸ਼ਾਮਿਆਨੇ। (ਉਪਦਾ
ਮਹਿਕਾਂ ਈ ਮਹਿਕਾਂ। ਕਿਤੇ ਤਿੱਤਰ ਭੁੱਜਣ ਡਹੇ, ਕਿਤੇ ਬਟੇਰ, ..।}}  
{{Playscript|ਖਾਨ: 
|ਕਿਉਂ ਕਾਲਜਾ ਫੂਕਦਾਂ ਮੇਰਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ... (ਦੰਦ ਕਰੀਚਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਤੇ ਕਿਤੇ ਬੱਤਖਾਂ ਐਂ (ਮੁੰਹ ਨਾਲ ’ਵਾਜਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।) ਘੂੰ-ਘੂੰ...,
ਚਰਖੜੀ ’ਤੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ... ਮੂੰਹ 'ਚ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।) ਤੇ ਹੇਠਾਂ... ਮੱਠੀ-ਮੱਠੀ ਅੱਗ, (ਜੋਸ਼ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ!) ਖੀਰੇ,
ਆਚਾਰ, ਸਲਾਦ...।}}
{{Playscript| ਖਾਨ: 
|(ਬੇਬਸ ਜਿਹਾ) ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਮੂੰਹ 'ਚ ਪਾਉਣ ਈ ਲੱਗਾ ਸੀ ਉੱਤੋਂ ਤੂੰ ਰੌਲਾ ਪਾ ਤਾ...!
(ਖਾਨ ਬਘਿਆੜਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁਰਾਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਬਾਈ। ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਤਾਂ ਖੂਨ ਚੋਅ
ਰਿਹੈ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ: 
|(ਬਘਿਆੜ ਵਾਂਗ ਚਿੰਘਾੜ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਮੈਂ... ਕਰਾੜਾ ਤੇਰੀਆਂ
ਬੋਟੀਆਂ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗਾ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਭੱਜੋ ਓਏ। ਲੱਗਦਾ ਭੁੱਖ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਇਹਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ। ਓਏ ਪਰ੍ਹਾਂ}}&lt;noinclude&gt;{{center|76}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3krxr3ckxxc6p667eln1zyr6iw8ca8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/80</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51016</id>
    <revision>
      <id>238360</id>
      <parentid>214252</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238360</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2898" sha1="sjqihseh4kebhqnf5pul3fly6shoot2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਵਹੀ ਖਾਤੇ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਆਂ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ। ਇਹ ਖੂਨ ਖਰਾਬਾ ਤਾਂ
(ਗੁੱਸੇ ’ਚ) ਭੁੱਖੜਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਏ। }}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਦਹਾੜਦਾ ਹੈ) ਭੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ।}} 
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਹੋਰ ਉੱਚੀ) ਫੇਰ ਕੀ ਕਰਾਂ?}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖ। (ਤਰਸ ਭਰੀ ਅਵਾਜ਼ `ਚ) ਜੀਭ ਹਿਲਾਉਣ
ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦੈ ਮੰਹ `ਚ। (ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਦੋਹੇਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਾਹਾਂ ਦੀ
ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਰਿਹੈ। ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਲਹੂ ਵੀ ਫਿੱਕਾ ਏ ਕਰਾੜਾ...
(ਬੁੱਕਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਫਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ) ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਹਜ਼ਾਰਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ
ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਐਂ ਈ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਘੁਲਦਿਆਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ
ਐ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ) ਇਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਈ ’ਗੂਠੇ
ਲਵਾ-ਲਵਾ ਢਿੱਡਲ ਹੋਇਆਂ... ਨਾਲੇ ਭਰੀਆਂ ਤਿਜੋਰੀਆਂ ...ਤੂੰ
ਵੀ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਗੁੱਸਾ ਬੁੱਕ ਦੇ ਭਰਾ। ਸਮਾਂ ਸੁਲਾ-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਐ। ਨਹੀਂ ਤੇ ਸਾਡਾ ਡੁੱਲਿਆ ਖੂਨ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨੀ ਹੋਣਾ ਏਥੇ।
{{center|(ਚੁੱਪ)}}}} 
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਹੁਣ ਕੀ ਸੋਚ ਰਿਹੈਂ...}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਇਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੰਨੇ ਗੋਦਾਮ ਭਰੇ ਅਨਾਜ ਦੇ, ਮੁੰਹ `ਚ ਕਿਸੇ ਦੇ
ਪੈਂਦੇ ਨੀ, ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ?}} 
{{Playscript| ਖਾਨ :
|ਉਰਾਂ ਆ..., ਮੱਥਾ ਚੈਕ ਕਰਾ ਰਤਾ... ਤਾਪ ਤਾਂ ਨਹੀਂ.. ਭੁੱਖ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਲਾਲਾ... ਉਸੇ ’ਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬੱਸ ਤਿੱਤਰ ਦਿਖਦੇ..., ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ
ਕਿਵੇਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰਦੇ ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਮੁਰਗਾਬੀਆਂ...।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਦਰਖ਼ਤ ਲੱਦੇ ਪਏ ਨੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ।}}&lt;noinclude&gt;{{center|78}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjqihseh4kebhqnf5pul3fly6shoot2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/81</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51017</id>
    <revision>
      <id>238361</id>
      <parentid>214255</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238361</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3269" sha1="gcul3aozqk0420v2jtsmb2dubp406ym" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ? ਸਾਡੇ ਢਿੱਡ ਤਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਨੇ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਇਹੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿਨਾਂ, ਸਾਡੇ ਗੋਦਾਮ...}} 
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਬੰਦ ਕਰ, ਬੰਦ ਕਰ ਇਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ... ਨਹੀਂ ਤੇ ਮੈਂ (ਖ਼ੁਦ ’ਤੇ
ਕਾਬੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।) ਹੰ-ਹੰ...।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਰ ’ਚ) ਇਹ ਗੱਲ ਕਦੇ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਸਮਝ ਆ
ਸਕਦੀ ਸੀ ਸਾਨੂੰ ? ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਰਾਜ਼ ਐ ਇਹਦੇ `ਚ, ਭੁੱਖ ਬੰਦੇ
ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ...।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਪਰ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਭੁੱਖ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। (ਕਲਪਦਾ ਹੈ।) ਸਾਰੀ
ਉਮਰ ਮੈਂ ਐਂ ਈ ਸਮਝਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਖਾਣਾ ਉਸੇ ਸ਼ਕਲ `ਚ 
ਉੱਗਦੈ... ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ, 
ਪਲੇਟ ’ਚ ਪਾਓ ਤੇ ਖਾ ਲਓ। ਕਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ...
ਹਾਜ਼ਮੋਲਾ... ਪਚਨੋਲ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਕੀਹਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਢਿੱਡ ਭਰਨਾ ਵੀ ਐਨਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਐ?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਏਥੇ ...ਕਿਸੇ ਬਟੇਰ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜੋ..., ਸ਼ੈ-ਸ਼ੈ ..., ਠੇਡੇ ਖਾਓ।
ਹੱਥ ਆ ਵੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਫੇਰ ਛੁਰੀ ਲੱਭੋ, ਕੱਟੋ, ਸਾਫ਼ ਕਰੋ, ਤੇ
ਫੇਰ ਬਾਲਣ `ਕੱਠਾ ਕਰੋ ਭੁੰਨੋ... (ਸਾਹ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਐਨਾ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਭੁੱਖਾ ਈ ਮਰ ਜਾਏ...।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਤੇਰੇ ਮੁੰਹ ’ਚ ਘਿਓ-ਸ਼ੱਕਰ। ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਈਂ ਇਹ ਰੀਝ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਮੂੰਹ 'ਚ ਪਾਣੀ ਭਰਕੇ ਪੂਰੀ ਰੀਝ ਨਾਲ।) ਘਿਓ-ਸ਼ੱਕਰ।
{{center|(ਚੁੱਪ)}}}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰ। ਟਾਇਮ ਪਾਸ `ਨੀ ਹੁੰਦਾ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰੋੜ ਪੈਣ ਡਹੇ ਆ, ਗੱਲ ਕੀ ਕਰਾਂ?}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਸੋਚ..., ਇਹ ਸੂਰਜ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਡੁੱਬ
ਜਾਂਦੈ। ਉੱਲਟਾ ਕਿਉਂ ਨੀ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਤੇਰਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਘੁੰਮ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦਾ ਉੱਠਦਾ ਫੇਰ ਹੱਟੀ
ਜਾਂਦੈ...}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਆਹੋ, ਪਰ ਉੱਲਟਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਇੰਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀ ਪਹਿਲਾਂ}}&lt;noinclude&gt;{{center|79}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcul3aozqk0420v2jtsmb2dubp406ym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/82</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51018</id>
    <revision>
      <id>238363</id>
      <parentid>214257</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238363</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="ilt2gaf9dl0en5dq8fsfs09af42qqop" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|
|ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਝੂਟੇ ਲਵਾਂ ਫ਼ਨੇ ਵੇਖਾਂ ਤੇ ਵੇਰ... }}
{{Playscript|ਖ਼ਾਨ : 
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਏਦਾਂ ਹੁੰਦੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉੱਠਦੇ
ਆਂ, ਕੰਮ ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਆਂ ਤੇ ਫੇਰ... ਖਾਣਾ .. ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ। ਟੁੱਟਕੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਗੱਲ
ਨੀ ਕਰਨੀਂ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|(ਗੁੱਸੇ 'ਚ) ਆਪੇ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨੀ ਆਉਂਦੀ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਹਿਰਖ ਕੇ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਫੇਰ। ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖ। ਖਾਣਾ.. ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ।}} 
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਚੀਖ਼ਕੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਮੁੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖ।}}
{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹਜ਼ਾਰਿਆ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : ਹੂੰ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਜੁਆਕ ਵੀ ਹਾਲੇ ਨਿਆਣੇ ਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ
ਨੀ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਸਾਮੀ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਕੀ ਦੇਣਾ?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਦਿਲ ਹੌਲਾ ਨਾ ਕਰ ਲਾਲਾ । ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ
ਬੜੇ ਰਸ ਹੁੰਦੇ... ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ। ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧਿਆਂ ਵੀ ਉਹ
ਕਈ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੀ...?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਹਾਂ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹਕੀਮ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਵਈ `ਕੱਠੇ ਹੋਏ
ਰਸ ...ਹੋਰ ਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮੈਂ ਚੱਕਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ,
(ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ।) ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ...।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ..., ਕੀ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਹਾਉਕਾ ਲੈ ਕੇ) ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ... ਰਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਨਾ
ਜਾਣ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ : 
|ਤੇ ਫੇਰ?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|(ਛਿੱਥਾ ਪੈਂਦੇ ਹੋਏ।) ਫੇਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਈ ਪੈਂਦਾ ਐ।}}&lt;noinclude&gt;{{center|80}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ilt2gaf9dl0en5dq8fsfs09af42qqop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238365</id>
      <parentid>238363</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238365</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2952" sha1="m2klnx457jsdja4w7hlmagwfgfj3kod" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript||ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਝੂਟੇ ਲਵਾਂ ਫ਼ਨੇ ਵੇਖਾਂ ਤੇ ਵੇਰ... }}
{{Playscript|ਖ਼ਾਨ : 
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਏਦਾਂ ਹੁੰਦੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਉੱਠਦੇ
ਆਂ, ਕੰਮ ਕਾਰ ਕਰਦੇ ਆਂ ਤੇ ਫੇਰ... ਖਾਣਾ .. ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ। ਟੁੱਟਕੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਦੀ ਗੱਲ
ਨੀ ਕਰਨੀਂ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|(ਗੁੱਸੇ 'ਚ) ਆਪੇ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨੀ ਆਉਂਦੀ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਹਿਰਖ ਕੇ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਫੇਰ। ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖ। ਖਾਣਾ.. ਖਾਣਾ... ਖਾਣਾ।}} 
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਚੀਖ਼ਕੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।) ਮੁੰਹ ਬੰਦ ਰੱਖ।}}
{{Playscript| 
|{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹਜ਼ਾਰਿਆ।}}
{{Playscript| ਖਾਨ : ਹੂੰ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਜੁਆਕ ਵੀ ਹਾਲੇ ਨਿਆਣੇ ਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ
ਨੀ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਸਾਮੀ ਤੋਂ ਕੀ ਲੈਣਾ ਕੀ ਦੇਣਾ?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਦਿਲ ਹੌਲਾ ਨਾ ਕਰ ਲਾਲਾ । ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ
ਬੜੇ ਰਸ ਹੁੰਦੇ... ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ। ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧਿਆਂ ਵੀ ਉਹ
ਕਈ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।}}
{{Playscript| ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਤੇਰਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੀ...?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|ਹਾਂ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਹਕੀਮ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਵਈ `ਕੱਠੇ ਹੋਏ
ਰਸ ...ਹੋਰ ਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਮੈਂ ਚੱਕਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ,
(ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ।) ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ...।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ..., ਕੀ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|(ਹਾਉਕਾ ਲੈ ਕੇ) ਜਦੋਂ ਤਾਈਂ... ਰਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਨਾ
ਜਾਣ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ : 
|ਤੇ ਫੇਰ?}}
{{Playscript| ਖਾਨ : 
|(ਛਿੱਥਾ ਪੈਂਦੇ ਹੋਏ।) ਫੇਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਈ ਪੈਂਦਾ ਐ।}}&lt;noinclude&gt;{{center|80}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m2klnx457jsdja4w7hlmagwfgfj3kod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/83</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51019</id>
    <revision>
      <id>238366</id>
      <parentid>214259</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238366</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2895" sha1="l8cfgmw6a607vl6h4yzdajjr8mh5c2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਗੱਲ ਤਾਂ ਫੇਰ ਓੱਥੇ ਈ ਖੜ੍ਹੀ ਐ। (ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਉੱਡਿਆ ਫਿਰਦਾ, ਲਟਕਦਾ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੂੰਹ 'ਚ ਕਿਵੇਂ
ਆਵੇ?}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਕਰ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਕੀ?}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਚੱਲ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕੱਢ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਏ...}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ:
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਫੇਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤਾਂ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ (ਬੜਬੜਾਂਦੇ
ਹੋਏ।) ਤਰੀਕਾਂ ਈ ਬਦਲਦੀਆਂ, ਬਸ ਤੂੰ ਫੜਾ ਉਰੇ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਕਿੱਥੇ ਰੱਖ ਬੈਠਾਂ। ਇਹ ਫੜ੍ਹ
{{gap}}(ਅਖ਼ਬਾਰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਇਹ ਤਾਂ ਉਰਦੂ ਐ। ਲੈ ਚਲ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹ।}} 
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਕਿਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾਂ? ਹਾਂ, ਚੱਲ ਇਹ ਠੀਕ ਏ। ਫੋਟੋ ਵੀ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਫੋਟੋ .., ਵਿਖਾ ਤਾਂ (ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ
ਤਸਵੀਰ ਏ, (ਖਿੱਝਕੇ) ਖਾਣੇ ਦੀਆਂ ਮੇਜ਼ਾਂ, ਫੇਰ ਉਹੀ...?}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|(ਅਖ਼ਬਾਰ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ) ਫੋਟੋ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਾ। ਲਿਆ ਖ਼ਬਰ
ਪੜ੍ਹਦਾਂ। “ਮਾਣਯੋਗ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ...
(ਰੁੱਕ ਜਾਂਦਾ।)}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਕੀ ਹੋਇਆ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|(ਹਾਸਾ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ) ਫੂੰਹ..., ਦਾਵਤ ਦਿੱਤੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|ਕੁਝ ਹੋਰ 'ਨੀ ਲੱਭਾ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਚ। ਫੜਾ ਉਰੇ, ਲੈ ਏਥੋਂ
ਪੜ੍ਹ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ:
|ਹੂੰ ਠੀਕ ਏ। ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚੋਂ
ਸਟਰਜਨ ਮੱਛੀ ਦੇ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਦੇਖਦਾਂ,
ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ, ਹਾਂ, ਲਾਇਨਜ਼ ਕਲੱਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ
ਤਸ਼ਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸਟਰਜਨ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ}}&lt;noinclude&gt;{{center|81}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8cfgmw6a607vl6h4yzdajjr8mh5c2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/84</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51020</id>
    <revision>
      <id>238367</id>
      <parentid>214261</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238367</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2828" sha1="9linxsf7l4pmt5ucjlyxl9etzh9287e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਪਾਸੇ...ਸਬਜ਼ੀ...ਸਲਾਦ ਤੇ ਮੂੰਹ ’ਚ (ਸਿਰ ਖੁਰਕਦਾ।) ਪਨੀਰ
ਦਾ ਟੁਕੜਾ (ਰੋਣਹਾਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਅਖ਼ਬਾਰ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ) ਤੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਾਜਿਸ਼
ਐ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਮੂੰਹ 'ਚ ਪਾਣੀ।) ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾਂਗਾ, ਹਰ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮੱਛੀ...ਦਾ
...ਇੱਕ-ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਬੰਦ ਕਰ ਬਕਵਾਸ। (ਖੋਂਹਦਾ
ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਲੈ ਤੂੰ ਪੜ੍ਹ, ਏਥੋਂ ਲੈ, ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ 'ਚ ਐ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹੂੰ, ਪਟਿਆਲਾ ਰਾਜ ਘਰਾਨੇ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਹੀ...ਬਾਵਰਚੀ
(ਖਿੱਝਕੇ) ਨੇ...ਗੋਭੀ ਦਾ ਸ਼ੋਰਬਾ...; ਇਹ ਤਾਂ ਢਾਬੇ ਦੀ ਐਡ
ਏ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਏਥੋਂ ਪੜ੍ਹ ਨਾ, ਏਹ ਭੋਗ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਏ...ਗੁਰਮੁਖੀ 'ਚ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾਲ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਸੁਰਜਨ
ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ ਨੇ। ਭੋਗ ਦਿਨ
ਐਤਵਾਰ...ਮਿਤੀ... (ਹਾਉਕਾ।) ਤੇ ਲੰਗਰ ਅਟੁੱਟ ਵਰਤੇਗਾ...
ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਸ਼ਾਦਾ...। 
{{gap}}(ਅਖ਼ਬਾਰ ਪਾੜਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਸਤਿਆਨਾਸ। ਇਹਦੇ ’ਤੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਦਾ ਐਂ। ਫੜਾ
ਉਰੇ। ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਈ ਦਿਮਾਗ਼ ਸਾਜਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਡੇ
ਨਾਲ। ਹਰ ਗੱਲ ਖਾਣ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਮੁੱਕਦੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੁੱਪ। ਖਾਣੇ ਦਾ ਨਾਂ ’ਨੀ ਲੈਣਾ ਮੂੰਹੋਂ। ਖ਼ਬਰਦਾਰ।
{{gap}}(ਚੁੱਪ)}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ’ਚੋਂ ਭੁੰਨੇ ਕਬਾਬ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਆਉਂਦੀ।}} 
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਤੂੰ ਫੇਰ...ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਠੀਕ ਐ।
(ਦੋਹੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੌਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ।)}}&lt;noinclude&gt;{{center|82}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9linxsf7l4pmt5ucjlyxl9etzh9287e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/85</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51021</id>
    <revision>
      <id>238368</id>
      <parentid>214263</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:06:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238368</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2979" sha1="49uc3b7lyihuc8y398h4wxo620qr7dx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਖਾਨ...}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਹੁਣ ਤੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਓ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾਂ। (ਜੋਸ਼ ਨਾਲ।) ਸੁਣ ਗੱਲ ਬਣਜੂ, ਜੇ
ਕਿਧਰੇ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਜਾਏ। ਸੋਚ...}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਹੂੰ, ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਏਥੇ ਕੀ ਲੈਣ ਆਉਣਾ ਭਲਾ। (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ।)
ਉਂਝ ਆ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਆ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੇ ਸਤਾਏ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਅਣਸੁਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।) ਓਏ ਬਹੁਤ ਆਉਣ ਡਹੇ ਅੱਜਕਲ...,
ਬੈਂਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਚੰਗਾ ਪਟਾ ਚਾੜਿਆ...।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਕਰੋੜੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਤੂੰ
ਵਿੱਚਲੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾ, ਕੰਮ ਦੀ,, ਕਿਸਾਨ, ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ
ਉਹਦਾ?}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਤੂੰ ਕੰਨ ਕਰ ਉਰੇ, ਖੌਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਵੀ ਕੰਨ ਹੋਣ।
{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਹੂੰ, ਗੱਲ 'ਚ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਵਜ਼ਨ ਐ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹਾਂ; ਰਾਮ-ਬਾਣ ਐ ਉਹ, ਸਭ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਹੱਲ। ਪਰ ਮਿਲੂਗਾ
ਕਿੱਥੋਂ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਲੱਭਿਆਂ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦਾ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। ਤੂੰ ਚੱਲ, ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਹ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਮਗਰ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।) ਬਾਈ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਨਾ ਜਾਈਂ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਕਿੱਧਰ ਜਾਏਗਾ ਬਚਕੇ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਏਥੇ ਈ ਕਿਤੇ ਲੁਕਿਆ ਬੈਠਾ ਹੋਣੈ… ਕੰਮਚੋਰ। ਹੱਥ ਫੜ ਮੇਰਾ।
{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)
{{gap}}(ਕਿਸਾਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ : 
|&lt;poem&gt;ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਨਵੀਓਂ ਨਵੀਂ ਬਹਾਰ, ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਨਵੀ ਓਂ ਨਵੀ
ਬਹਾਰ; ਨਾ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਰੌਲ਼ੇ ਝਗੜੇ ਨਾ ਕੋਈ ਦੀਂਹਦਾ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ,
ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅਹਾ ਇਸ਼ਕ ਦੀ, ਵਹਾ ਇਸ਼ਕ ਦੀ। (ਲੰਬੀ
ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।) ਹੁਣ ਕੋਈ ਖੜਕਾ-ਦੜਕਾ ’ਨੀ, ਵਾਹ ਤੇ
ਖਾਹ। ਜ਼ਰਾ ਲੱਕ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਲਈਏ। ਏਥੇ ਕੋਈ ਨੀ ਆਉਣ&lt;/poem&gt;
}}&lt;noinclude&gt;{{center|83}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>49uc3b7lyihuc8y398h4wxo620qr7dx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/86</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51022</id>
    <revision>
      <id>238369</id>
      <parentid>214264</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238369</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="67i9fc6ert8hybga89fcqyypy8g14p4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਲੱਗਾ, ਸੌਂ ਜਾ ’ਰਾਮ ਨਾਲ। ਖੌਰੇ ਪਿੰਡ ਈ ਆ ਜੇ ਸੁਫ਼ਨੇ 'ਚ।
{{gap}}(ਸੰਗੀਤ)
{{gap}}(ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।)
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ।) ਉਏ ਕਰੋੜੀ ਮੱਲਾ..., ਏਧਰ ਆ... ਏਧਰ?}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਕੀ ਐ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਸ਼ੀ-ਸ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ । ਉਹ ਵੇਖ, ਔਹ ਬੋਹੜ ਹੇਠਾਂ...
{{gap}}(ਘੁਰਾੜਿਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼)}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਬੰਦਾ ਲਗਦੈ...।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਬੰਦਾ ਕਾਹਨੂੰ..., ਕਿਸਾਨ ਐ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹਾਂ ! ਮੈਂ ਕਹਾਂ..., ਹੋਰ ਕੌਣ ਸੌਂ ਸਕਦੈ, ਇੰਜ ਢਿੱਡ ਫੁਲਾ ਕੇ ਏਸ
ਬੀਆਬਾਨ 'ਚ।}} 
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਮੈਨੂੰ ’ਨੀ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਹਲੜ ਭਲਾ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਸੰਵਾਰਨ
ਲੱਗਾ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਓ ਮੋਟੀ ਮੱਤ; ਤੈਨੂੰ ’ਨੀ ਪਤਾ, ਆਹ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਇਨ੍ਹਾਂ
ਹੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਆ। ਤੂੰ ਸਮਝ ਲੈ ਦਿਓ ਮਿਲ ਗਿਆ ਆਪਾਂ ਨੂੰ
...ਅਲ੍ਹਾਦੀਨ ਵਾਲਾ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਡਰਕੇ) ਦਿਓ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਆਹੋ, ਮਿੱਟੀ 'ਚੋਂ ਸੋਨਾ ਉਗਾਊ ਤੇ ਹਵਾ ’ਚੋਂ ਰੋਟੀਆਂ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਖ਼ੁਸ਼) ਨਾਲੇ ਆਚਾਰ, ਤੇ ਮੁਰੱਬੇ ਵੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ। ਤੂੰ ਠਹਿਰ। ਮੈਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ
ਵਿਹਲੜਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਆ।
{{gap}}(ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਓਏ ਲਾਲਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਨਾ ਵਿਖਾਈਂ। ਕਿਤੇ ਭਜਾ ਈ
ਦੇਵੇਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੱਲ ਉੱਠ ਉਏ... ਵਿਹਲੜ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦਾ। ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ ਗੋਗੜ
ਛੱਡ ਕੇ। ਚੱਲ ਉੱਠ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|(ਉੱਭੜਵਾਹਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ) ਕੌਣ ਐ, ਕੌਣ...?}}&lt;noinclude&gt;{{center|84}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67i9fc6ert8hybga89fcqyypy8g14p4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/87</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51023</id>
    <revision>
      <id>238370</id>
      <parentid>214267</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:07:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238370</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2978" sha1="qft7q3ev2884pkwb5rf0ajm69baffs3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਦੱਸਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ..। ਧੋਣ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦੋ ਇਹਦੇ ... ਭਗੌੜੇ ਦੇ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਕਿਉਂ ਉਏ...,ਖਾਨ  ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ 'ਨੀ ਪਛਾਣਦਾ, ਹੈਂਅ? ਵੀਹਾਂ
ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਆ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|(ਡਰਕੇ) ਬੈਂਕ...। ਪਰ ਮੇਰਾ ਕਸੂਰ... ਸਰਕਾਰ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|ਨਾਂ ਕੀ ਏ ਤੇਰਾ। ਭਗੌੜਾ ਐਂ ਨਾ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਨਹੀਂ ਜੀ। ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਭਰੀਆਂ .. ਬੱਸ!}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਓ ਤਾਂ ਬਾਅਦ 'ਚ ਦੇਖਾਂਗੇ। ਖਾਨ  ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਜਾਨ
ਨਿਕਲਣ ਡਹੀਂ ਏ। ਕਦੋਂ ਦੋ ਗਲਾ ਫਾੜਨ ਲੱਗੇ ਆਂ, ਤੇ ਤੂੰ
ਏਥੇ...।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਓ...ਜੀ, ਮੈਂ...}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|ਕੁਝ ਖਾਣ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|(ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ।) ਲਓ ਜੀ, ਹੁਣੇ ਲਓ। ਇਹ ਕਿੱਡੀ ਕੁ ਗੱਲ ਐ।
ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲਿਆਇਆ...ਬਿੰਦ 'ਚ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਫ਼ਿਲਮੀ ਅੰਦਾਜ਼ 'ਚ।) ਸਾਡੇ ਹੱਥ...ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਐ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਸਾਲੇ ਚਿੱਚੜ ਏਥੇ ਵੀ ਆ ਗਏ ਮਗਰੇ। ਢਿੱਡ ਪੀੜ ਪਵੇ...,
ਮਰੋੜ ਲੱਗਣ...।}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|ਉੱਚੀ ਬਕ, ਕੀ ਬੁੜਬੁੜ ਕਰਦਾਂ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੇਬ ਖਾਓ ਜੀ। ਲਓ। ਓਨੀ ਦੇਰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਤਿੱਤਰ
ਸ਼ਿਤਰ ਫੜ੍ਹ ਲੈਨਾ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|(ਹੌਲ਼ੀ ਜਿਹੇ।) ਮੌਜ ਕਰ। ਗੱਲ ਬਣ ਗਈ। ਬੰਦਾ ਕੰਮ ਦਾ ਏ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ: 
|(ਦੱਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ 'ਚ।) ਨਿਗ੍ਹਾ ਰੱਖੀਂ ਜ਼ਰਾ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|(ਸੇਬ ਨੂੰ ਚੱਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਆਹਾ ਹਾ!}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਧੋ ਤਾਂ ਲੈ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ  :
|ਓ ਤੂੰ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ; ਹੋਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਨਾ ਮਿਲਦਾ ਇਹ..., ਮੈਂ ਤਾਂ
ਤੈਨੂੰ ਈ ਚੱਕ ਮਾਰਣ ਲੱਗਣਾ ਸੀ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਬੱਸ ਕਰ। ਐਵੇਂ ਸਿਰੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਈਂ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ}}&lt;noinclude&gt;{{center|85}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qft7q3ev2884pkwb5rf0ajm69baffs3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/88</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51024</id>
    <revision>
      <id>238371</id>
      <parentid>214278</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238371</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2764" sha1="f89rvhu0n8iru7wape2jeq04qav5v3t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਡਾਂਟ-ਡਰਾ ਕੇ ਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਆਹ ਲਓ ਜੀ ਤਿੱਤਰ। ਮਸਾਂ ਕਾਬੂ ਆਇਆ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਕੱਚਾ ਸਿਰ 'ਚ ਮਾਰਨਾ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਨਾਂਹ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ ਸਮਝਿਆ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਨਾ ਜੀ, ਕੱਚਾ ਕਾਹਨੂੰ। ਭੁੰਨਣ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨੇ .. ਹੁਣੇ
ਲਓ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਓਏ-ਓਏ..., ਇਹ ਪੱਥਰ ਕਾਹਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਤੂੰ?}}  
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਮਾਲਕੋ ਅੱਗ ਤਾਂ ਬਾਲਣੀ ਓ ਪਉ, ਤਿੱਤਰ ’ਨੀ ਭੁੰਨਣਾ? ਇਹ
ਵੇਖੋ...ਫੂਸ ਕਿੱਥੇ ਐ...(ਪੱਥਰ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਇਹ ਲਓ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਸ਼ਾਤਿਰ ਬਣਦਾ ਹੋਇਆ।) ਇਹੋ ਤਾਂ ਲਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਬਿਨਾਂ
ਫੂਸ ਤੋਂ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਬਲੂ ਭਲਾ? ਚੱਲ-ਚੱਲ ਛੇਤੀ ਕਰ। ਖੁਆ&lt;/br&gt;
ਜੋ ਖੁਆਣਾ। ਸਾਡੇ ਆਰਾਮ ਦਾ ਟਾਇਮ ਹੋ ਰਿਹੈ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|(ਬੁੜਬੁੜ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਸਾਲ਼ੀਆਂ ਚੰਮ ਜੂੰਆਂ ਮਗਰੋਂ 'ਨੀ
ਲਹਿੰਦੀਆਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਹੌਲ਼ੀ) ਇਹ ਤਾਂ ਜਾਦੂਗਰ ਐ। ਜੰਗਲ 'ਚ ਮੰਗਲ ਲਾ ’ਤਾ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਸ਼ੀ...। ਸੁਣ ਲਉਗਾ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ : 
|ਇਹ ਲਓ ਜਨਾਬ ਭੋਜਨ-ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਤਿਆਰ ਐ, ਛਕੋ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਚੰਗਾ ਚੰਗਾ। ਹੁਣ ਸਿਰ ’ਤੇ ਨਾਂਹ ਖੜ੍ਹ।
(ਦੋਹੇਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|(ਅੰਗੜਾਈ ਲੈ ਕੇ।) ਹੁਣ ਘੜੀ ਚੌਂਕਾ ਲਾ ਲਈਏ...।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਹਾਂ, ਬਾਹਲੀ ਓ ਈ ਭਕਾਈ ਹੋ ਗਈ ਅੱਜ ਤਾਂ।
(ਸੰਗੀਤ)
(ਦੋ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਦੂਰ ਕੁਝ ਵਾਰ-ਵਾਰ
ਖੜਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਕੌਣ ਨਾਮੁਰਾਦ ਐ, ਸੌਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। (ਖੜਕਾ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ
ਹੈ।) ਉਏ ਰੁਲਦੂ..., ਕੀ ਕਰਦੈਂ, ਖੜਕਾ ਕਾਹਦਾ...?}}&lt;noinclude&gt;{{center|86}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f89rvhu0n8iru7wape2jeq04qav5v3t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf/89</title>
    <ns>250</ns>
    <id>51025</id>
    <revision>
      <id>238372</id>
      <parentid>214284</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238372</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2679" sha1="00d6wocpipksygfnvi7o956cyofn5my" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਮੁੰਜ ਕੁੱਟਦਾ ਸੀ ਸਰਕਾਰ। ਸੋਚਿਆ ਰੱਸੀਆਂ ਈ ਵੱਟ ਲਵਾਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਉੱਭੜਵਾਹਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।) ਰੱਸੀ, (ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ।) ਰੱਸੀ
ਕੀ ਕਰਨੀ ਐ...ਤੂੰ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਕੁਝ ’ਨੀ ਜਨਾਬ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਬਈ ਜਾਲ ਈ ਬੁਣ ਲਾਂਗੇ।
ਕੋਈ ਮੱਛੀ ਮੁੱਛੀ...।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਨਾ ਰਹਿਮ ਕਰ ਸਾਡੇ ’ਤੇ। ਸੌਣ ਦੇ ਘੜੀ...।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ...?}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਗੱਲ ਸੁਣ ਉਏ, ਉਰਾਂ ਆ। ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀਂ ਆਉਂਦੀ ਆ ਮੱਛੀ
ਫੜ੍ਹਨੀ ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਉਹਦੇ 'ਚ ਕੀ ਐ ਜੀ। ਜਾਲ ਸੁੱਟੋ ਨਾਲ ਚਾਰਾ ਤੇ ਬੱਸ ਬਹਿ
ਜਾਓ। ਬਾਕੀ ਫਸ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪੇ ਜਾਂਦੀਆਂ। (ਹੱਸ ਪੈਂਦਾ
ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਕੌਣ?}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|(ਹੈਰਾਨ।) ਮੱਛੀਆਂ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ : 
|ਠੀਕ ਐ, ਠੀਕ ਐ.. ਨਾਸ਼ਤਾ ਫੇਰ ਇਹੋ ਕਰਾਂਗੇ, ਪੱਕਾ।}}
{{Playscript|ਕਿਸਾਨ :
|ਪੱਕਾ ਜੀ। ਬੱਸ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਤਾਂ ਓਂ ਨਾ ਮੈਥੋਂ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਆਹੋ ਆਹੋ, ਜਾ ਹੁਣ ਤੂੰ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ :
|ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰ ਦਿਆਂਗੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ। ਹੁਣ ਜਾ। (ਦੂਰੋਂ)
ਨਾਸ਼ਤੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੀਂ।
(ਸੰਗੀਤ)
(ਕਰੋੜੀ ਉੱਭੜਵਾਹਾ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਕਿੱਧਰ ਗਿਆ, ਕਿੱਧਰ..., ਹੈ ਨੀ?}}
{{Playscript|ਖਾਨ ::
|ਓਏ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂ ਅਸਮਾਨ ਚੁੱਕਿਆ ਸਿਰ 'ਤੇ?}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਭੱਜ ਗਿਆ, ਭੱਜ ਗਿਆ ਉਹ ...ਰੁਲਦੂ !}}
{{Playscript|ਖਾਨ ::
|(ਘਬਰਾ ਕੇ) ਭੱਜ ਗਿਆ...।}}
{{Playscript|ਕਰੋੜੀ ਮੱਲ : 
|ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਸੀਂ, ਹੁਣ ਨੀ ਬਚਦੇ।}}
{{Playscript|ਖਾਨ ::
|(ਖਿੱਝਕੇ) ਤੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ। ਓ ਔਹ ਕੌਣ ਪਿਆ ਝਾੜੀ ਓਹਲੇ।}}&lt;noinclude&gt;{{center|87}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00d6wocpipksygfnvi7o956cyofn5my</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸੱਥ.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>52922</id>
    <revision>
      <id>238397</id>
      <parentid>236224</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T15:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Satdeep Gill</username>
        <id>13</id>
      </contributor>
      <comment>ਸਫ਼ਾ ਨੰਬਰ ਅੱਠ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ</comment>
      <origin>238397</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="369" sha1="m1r0n5t5kpis3zqt12uik8kl0tfon5u" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q133863026
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=T
|Transclusion=check
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;ਟਾਈਟਲ&quot; 2=&quot;ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ&quot; 3=&quot;ਟਾਈਟਲ&quot; 4=&quot;ਕੋਲੋਫੋਨ&quot; 5=&quot;ਤਤਕਰਾ&quot; 6=&quot;ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ&quot; 7=&quot;ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ&quot; 8=&quot;9&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks={{ਪੰਨਾ:ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਸੱਥ.pdf/5}}
|Width=
|Header=
|Header_even=
|Header_odd=
|Footer=
|Footer_even=
|Footer_odd=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ]]</text>
      <sha1>m1r0n5t5kpis3zqt12uik8kl0tfon5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>54637</id>
    <revision>
      <id>238373</id>
      <parentid>145742</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238373</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4030" sha1="80axorchuenfl2pe925gpnt0zs07qwa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿{{Block center|&lt;poem&gt;{{overfloat left|ਫ਼ਲੀਐਂਸ  : | depth=6em}}ਜੀ ਬਹੁਤ ਅੱਛਾ।
(ਮੈਕਬਥ ਤੇ ਬੈਂਕੋ ਉਸਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਬੈਂਕੋ ਮੈਕਬਥ ਦੀਆਂ 
ਨਜ਼ਰਾਂ ਤਾੜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਮੁਖਾਤਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਕੋਈ ਹੱਦ-ਹਿਸਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ! 
ਸੱਚਮੁੱਚ
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}(ਤ੍ਰਭਕ ਕੇ) ਓ ਨਹੀਂ ਬਹੁਤ ਘਾਟਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਸਮਾਂ ਈ ਕਿੱਥੇ 
ਮਿਲਿਐ। ਸਭ ਕੁਝ ਇੰਨਾ ਅਚਾਨਕ ਤਾਂ ਹੋਇਆ
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}(ਹੱਥ ਫੜ੍ਹ ਕੇ) ਕਿਓਂ ਐਵੇਂ ਮਨ ’ਤੇ ਭਾਰ ਪਾਇਆ! ਸਭ ਠੀਕ-ਠਾਕ 
ਤਾਂ ਹੋ ਗਿਐ। ਇੰਨਾ ਖੁਸ਼ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਈ ਨਹੀਂ! 
ਨੌਕਰਾਂ-ਚਾਕਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਹੀਰਾ 
ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਗ਼ਮ ਲਈ..! ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ..., ਹਾਂ, ”ਦੁਨੀਆ 
ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ ਤੇ ਰਹਿਮਦਿਲ ਔਰਤ।”
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}(ਅੱਖਾਂ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਹਾਂ... ਹਾਂ! ਫੇਰ ਵੀ...ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਹੀ 
ਜਾਂਦੀਆਂ... ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੌਕਾ ਹੋਰ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਕੁਛ ਕਰਨ 
ਜੋਗੇ ਹੁੰਦੇ! ਪਰ....
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}(ਕੱਟਦਾ ਹੈ) ਉਹ ਮੇਰੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ’ਚ ਆਈਆਂ ਸਨ! ਤਿੰਨੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ! 
ਉਹੀ ਅਜੀਬ ਭੇਸ।
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}(ਪਿੱਛਾ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਮੈਂ ਏਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ 
ਚਾਹੁੰਦਾ।
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ! ਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਤਾਂ ਸੱਚ 
ਵੀ ਹੋ ਗਿਐ!
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਕਿਹਾ ਨਾ, ਫੇਰ ਕਿਸੇ... ਵੇਹਲੇ ਟਾਇਮ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। 
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਵੇਹਲ ਹੀ ਵੇਹਲ ਹੈ।
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਛੇਤੀ ਓ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗਾ। (ਰਾਜ਼ 
ਭਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ’ਚ) ਉਸੇ ’ਚ ਤੇਰਾ ਦੀ ਫ਼ਾਇਦੈ!
﻿{{overfloat left|ਬੈਂਕੋ  : | depth=6em}}ਜਿੱਥੇ ਤਾਈਂ ਰੂਹ ’ਤੇ ਬੋਝ ਨਾ ਪਵੇ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬੇਦਾਗ਼ ਰਹੇ... ਮੈਂ ਤੇਰੇ 
ਨਾਲ਼ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਪਾਉਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ’ਚ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦਾਅ ’ਤੇ
ਲਾਉਣ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਹੇੜ ਸਕਦਾ। (ਅੱਖਾਂ 
’ਚ ਝਾਕਦਾ ਹੋਇਆ) ਪਰ ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਾਂਗਾ।
﻿{{overfloat left|ਮੈਕਬਥ  : | depth=6em}}ਠੀਕ ਹੈ! ਓਨੀ ਦੇਰ ਲਈ ਰੱਬ ਰਾਖਾ!&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||38/ ਮੈਕਬਥ|}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80axorchuenfl2pe925gpnt0zs07qwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/16</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70499</id>
    <revision>
      <id>238377</id>
      <parentid>235827</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238377</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5112" sha1="l8va72rflnfvhro6nnys1wmzkexjnub" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਪੜਾਅ ਤੇ ਪੁੱਜਣਾ ਜਣੇ-ਖਣੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦਾ ਰੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਉਚੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਕਦਮ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ (ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ) ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ‘ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਰੋਧ' ਨੂੰ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਲਾਂ, ਕਿਤਾਬੀ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ (ਸ਼ਰ੍ਹਾ) ਤੇ ਕੈਦੋ ਵਰਗੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੜੀ ਹੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਹਿਤ ਕਲਾਤਮਿਕ ਰੰਗ-ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ
ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਨਾਟਕ ‘ਇਸ਼ਕ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਮੀਆਂ' ਦਾ ਮੂਲ ਵਸਤੂਗਤ ਤੇ ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਆਧਾਰ ਹੈ ਹੀ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਮਾਰਫ਼ਤੀ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਟੱਕਰ। ਤੇ ਜੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਟਕਰਾਉ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਕਲਾਤਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਰੰਗਮੰਚੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨਾਟਕਕਾਰ ਨੂੰ 'ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਨਾਟਕਕਾਰ' ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਕੋਚ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।&lt;/br&gt;
{{gap}}ਰੰਗਮੰਚੀ ਸ਼ੈਲੀ ਪੱਖੋਂ ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਡੇਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡੀ ਰਿਵਾਇਤੀ ਲੋਕ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੀਨ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ! ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੂਤਰਧਾਰੀ ਜਾਂ ਕਥਾਕਾਰੀ ਤੱਤ ਵੀ ਆਪਣੀ ਨਾਟਕੀ ਬੁਣਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰੰਗਮੰਚੀ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼-ਬੁਣਤੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਉਸਾਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਟਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਣਾਵਟੀ ਅੜਿੱਕੇ ਦੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿਜ ਕਲਾਤਮਿਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੁਮੇਲ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕਲਾ-ਪੂਰਨ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਇੱਕ ਅਤਿ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੋੜ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।&lt;/br&gt;
{{gap}}ਨਾਟਕ ਵਸਤੂਗਤ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਸਦਕਾ ਹੀ ਮੈਂ ਬਲਰਾਮ ਲਈ ਇੱਕ ਸਫ਼ਲ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਨਿਰਸੰਕੋਚ ਵਰਤਣ ਦਾ ਹੀਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਉਹ ਆਰੰਭੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਰਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ‘ਨਿਵੇਲਕਲੀ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ' ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ! ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਉਸਦੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਹਨ!

{{gap}}ਨਵੰਬਰ, 2015
{{right|-ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ&lt;/br&gt;
ਨਾਟਕਕਾਰ}}
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{rh||16 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8va72rflnfvhro6nnys1wmzkexjnub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/17</title>
    <ns>250</ns>
    <id>70500</id>
    <revision>
      <id>238378</id>
      <parentid>235828</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238378</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="1oe8vxggx9tytbv7ibg3jp6she6x3kn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dhr|13em}}{{c|{{larger|ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ}}}}

{{Block center|&lt;poem&gt;ਹੀਰ
ਰਾਂਝਾ
ਸਹਿਤੀ
ਸਹਿਤਾ
ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਦੋ ਅੰਨ੍ਹੇ ਮਜ਼ਦੂਰ
ਕੈਦੋਂ
ਚੂਚਕ
ਕਥਾਕਾਰ
ਪੰਜ ਪੀਰ
ਨਾਥ ਦੇ ਚੇਲੇ
ਬਾਲ ਨਾਥ
ਬਾਪੂ
ਸੱਸ
ਰਾਜਾ
ਰਾਹੀ
ਲੁੱਡਣ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1oe8vxggx9tytbv7ibg3jp6she6x3kn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/21</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73502</id>
    <revision>
      <id>238404</id>
      <parentid>237908</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:19:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238404</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="8njitu16iqw1rfr68un1aqzsfw7crqz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...। ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ...।}}
{{Playscript|ਰਾਹੀ| : ਰਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ...। ਤੜਕੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪਈਂ...। (ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ)}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : (ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}}
{{Playscript|ਰਾਹੀ| : (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।) ਪਰ ਮੁੱਲਾ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੀਂ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ... ਮੁੱਲਾ...। (ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਉਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ...।) ਚੱਲ ਵਈ ਰਾਂਝਿਆ... ਹੀਰੇ ਲੱਭਣੇ ਸੌਖੇ...ਹੀਰ ਔਖੀ!}}
{{Playscript||''(ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ ਰੁਕਦਾ ਹੈ।)'' ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}}
{{center|&lt;poem&gt;''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਵੰਝਲੀ ਛੋਹ ਲੈਂਦਾ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ 
ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ 
ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੇਖਬਰ ਹੈ।)''&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript||&lt;poem&gt;ਭੁੱਖ ਨੰਗ ਨੂੰ ਝਾਗ ਕੇ ਪੰਧ ਕਰਦਾ,
ਰਾਤੀਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਤ ਦੇ ਆਇਆ ਈ।
ਹੱਥ ਵੰਝਲੀ ਪਕੜ ਕੇ ਰਾਤ ਅੱਧੀ,
ਰਾਂਝੇ ਮਜ਼ਾ ਭੀ ਖੂਬ ਬਣਾਇਆ ਈ।
...............&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ...ਵੰਝਲੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ 'ਚ... ਤੇ ...ਈਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ''(ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ...}}
{{Playscript|1| : ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਵਦਾ ਈ...}}
{{Playscript|2| : ...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ ਅੰਦਰ!}}
{{Playscript||ਰੰਨ ਮਰਦ ਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਾਈ,
ਸੱਭੇ ਗਿਰਦ ਮਸੀਤ ਦੇ ਧਾਇਆ ਈ।
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਪੰਡ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ,
ਪਿੱਛੋਂ ਮੁੱਲਾ ਮਸੀਤ ਦਾ ਆਇਆ ਈ।}}
{{center|&lt;poem&gt;''(ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਵੰਝਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।)''
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||21 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8njitu16iqw1rfr68un1aqzsfw7crqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238405</id>
      <parentid>238404</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238405</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2673" sha1="96da0uw197l1ftdobh1pawta8w4j1r1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...। ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ...।}}
{{Playscript|ਰਾਹੀ| : ਰਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ...। ਤੜਕੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪਈਂ...। (ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ)}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : (ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}}
{{Playscript|ਰਾਹੀ| : (ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।) ਪਰ ਮੁੱਲਾ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੀਂ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ... ਮੁੱਲਾ...। (ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਉਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ...।) ਚੱਲ ਵਈ ਰਾਂਝਿਆ... ਹੀਰੇ ਲੱਭਣੇ ਸੌਖੇ...ਹੀਰ ਔਖੀ!}}
{{Playscript||''(ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ ਰੁਕਦਾ ਹੈ।)'' ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}}
{{center|&lt;poem&gt;''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਵੰਝਲੀ ਛੋਹ ਲੈਂਦਾ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ 
ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ 
ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੇਖਬਰ ਹੈ।)''&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript||&lt;poem&gt;ਭੁੱਖ ਨੰਗ ਨੂੰ ਝਾਗ ਕੇ ਪੰਧ ਕਰਦਾ,
ਰਾਤੀਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਤ ਦੇ ਆਇਆ ਈ।
ਹੱਥ ਵੰਝਲੀ ਪਕੜ ਕੇ ਰਾਤ ਅੱਧੀ,
ਰਾਂਝੇ ਮਜ਼ਾ ਭੀ ਖੂਬ ਬਣਾਇਆ ਈ।
...............&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ...ਵੰਝਲੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ 'ਚ... ਤੇ ...ਈਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ''(ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ...}}
{{Playscript|1| : ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਵਦਾ ਈ...}}
{{Playscript|2| : ...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ ਅੰਦਰ!}}
{{Playscript||&lt;poem&gt;ਰੰਨ ਮਰਦ ਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਾਈ,
ਸੱਭੇ ਗਿਰਦ ਮਸੀਤ ਦੇ ਧਾਇਆ ਈ।
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਪੰਡ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ,
ਪਿੱਛੋਂ ਮੁੱਲਾ ਮਸੀਤ ਦਾ ਆਇਆ ਈ।&lt;/poem&gt;}}
{{center|&lt;poem&gt;''(ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਵੰਝਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।)''
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{rh||21 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96da0uw197l1ftdobh1pawta8w4j1r1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/22</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73818</id>
    <revision>
      <id>238406</id>
      <parentid>237909</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:26:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238406</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3383" sha1="d06afgbtr6y4h2fgcnhpzctngz2njew" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|&lt;poem&gt;''ਮੁੱਲਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ। ਭੀੜ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਤ੍ਰਭਕ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।)''&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:|ਉਇ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਤੂੰ...। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਦਾ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ 'ਚ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|(ਸ਼ਾਂਤ,,, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਕਿਉਂ ਮੁੱਲਾ ਜੀ... ਕੀ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਵੇਲ਼ੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ... (ਵਿਅੰਗ) ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਏ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਣ ਦਾ...। (ਭੀੜ ਫੇਰ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:|(ਛਿੱਥਾ ਪਿਆ) ਸੁਣਿਆਂ..., ਸੁਣਿਆਂ ਤੁਸੀਂ...। ਐ... ਸ਼ਕਲ ਵੇਖੋ ਇਹਦੀ..., ਲੱਗਦੈ... ਕਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖੇ ਹੋਣਗੇ...। ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਤਾਂ ਆਇਆ ਨੀ ਕਦੇ...। ਤੇ ਉੱਤੋਂ ਇਹ ਕੁਫ਼ਰ...। (ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਘਰ... ਨਮਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ... (ਰਾਂਝਾ ਆਪਣੀ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ)}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ) ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਨਮਾਜ਼ ਹੈ ਕਾਸ ਦੀ ਜੀ
&lt;poem&gt;ਕਾਸ ਨਾਲ਼ ਨਮਾਜ਼ ਸਵਾਰੀਆ ਨੇ
ਲੰਮੇ ਕੱਦ ਚੌੜੀ ਕਿਸ ਹਾਣ ਹੁੰਦੀ
ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਸਾਰੀਆ ਨੇ
ਕੰਨ ਨੱਕ ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਹੈਨ ਕਿਤਨੇ
ਮੱਥੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੁਰੋਂ ਉਤਾਰੀਆ ਨੇ...।&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਭੀੜ 'ਚੋਂ:| ਮੌਲ੍ਹਾ... ਇਹ ਤੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਰੱਬ ਦਾ ਬੰਦਾ...।}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:| ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਆਹ ਪਤਾ ਰੱਬ ਦਾ..,, ਅਸੀਂ ਉਮਰਾਂ ਗਾਲ਼ੀਆਂ..., ਐਂ... ਵੰਝਲੀਆਂ ਵਜਾ-ਵਜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|ਵੰਝਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝੋ। ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਤਪਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਮੀਂਹ ਝੱਖੜ ਸਭ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਪੋਰ-ਪੈਰ ਕਟਵਾ ਕੇ ਸਾਰਾ, ਮਲ ਅੰਦਰ ਦਾ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਬੰਦ-ਬੰਦ ਛਿਦਵਾ ਕੇ ਆਪਣੇ... ਮਾਹੀ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਫੇਰ ਕਿਤੋਂ ਕੋਈ ਤਾਨ ਉੱਤਰਦੀ ਹੈ... ਕਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰ ਦੇ ਲਬਾਂ ਤੋਂ ...}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:| ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਤਾਂ ਬਸ ਇਹੋ ਵੰਝਲੀ ਏ। ਸਭ... ਕੁਝ...। ਇਹ ਸਭ ਕਿਤੇਬਾਂ... ਹਦੀਸਾਂ... ਫਾਲਤੂ ਨੇ...,}}&lt;noinclude&gt;{{rh||22 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d06afgbtr6y4h2fgcnhpzctngz2njew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238407</id>
      <parentid>238406</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3385" sha1="gpycc92qq7wtb1gds983fmectc7a66p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|&lt;poem&gt;''ਮੁੱਲਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ 
ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ। ਭੀੜ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ 
ਤ੍ਰਭਕ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।)''&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:|ਉਇ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਤੂੰ...। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਦਾ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ 'ਚ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|(ਸ਼ਾਂਤ,,, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਕਿਉਂ ਮੁੱਲਾ ਜੀ... ਕੀ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਵੇਲ਼ੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ... (ਵਿਅੰਗ) ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਏ ਕੁਫ਼ਰ ਤੋਲਣ ਦਾ...। (ਭੀੜ ਫੇਰ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:|(ਛਿੱਥਾ ਪਿਆ) ਸੁਣਿਆਂ..., ਸੁਣਿਆਂ ਤੁਸੀਂ...। ਐ... ਸ਼ਕਲ ਵੇਖੋ ਇਹਦੀ..., ਲੱਗਦੈ... ਕਦੇ ਰੋਜ਼ੇ ਰੱਖੇ ਹੋਣਗੇ...। ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਤਾਂ ਆਇਆ ਨੀ ਕਦੇ...। ਤੇ ਉੱਤੋਂ ਇਹ ਕੁਫ਼ਰ...। (ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਛ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਘਰ... ਨਮਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ... (ਰਾਂਝਾ ਆਪਣੀ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ)}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ) ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਨਮਾਜ਼ ਹੈ ਕਾਸ ਦੀ ਜੀ
&lt;poem&gt;ਕਾਸ ਨਾਲ਼ ਨਮਾਜ਼ ਸਵਾਰੀਆ ਨੇ
ਲੰਮੇ ਕੱਦ ਚੌੜੀ ਕਿਸ ਹਾਣ ਹੁੰਦੀ
ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਸਾਰੀਆ ਨੇ
ਕੰਨ ਨੱਕ ਨਮਾਜ਼ ਦੇ ਹੈਨ ਕਿਤਨੇ
ਮੱਥੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੁਰੋਂ ਉਤਾਰੀਆ ਨੇ...।&lt;/poem&gt;}}
{{Playscript|ਭੀੜ 'ਚੋਂ:| ਮੌਲ੍ਹਾ... ਇਹ ਤੇ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਰੱਬ ਦਾ ਬੰਦਾ...।}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:| ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਆਹ ਪਤਾ ਰੱਬ ਦਾ..,, ਅਸੀਂ ਉਮਰਾਂ ਗਾਲ਼ੀਆਂ..., ਐਂ... ਵੰਝਲੀਆਂ ਵਜਾ-ਵਜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ:|ਵੰਝਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝੋ। ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਤਪਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਮੀਂਹ ਝੱਖੜ ਸਭ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਪੋਰ-ਪੈਰ ਕਟਵਾ ਕੇ ਸਾਰਾ, ਮਲ ਅੰਦਰ ਦਾ ਕੱਢਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਬੰਦ-ਬੰਦ ਛਿਦਵਾ ਕੇ ਆਪਣੇ... ਮਾਹੀ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦੱਸਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਫੇਰ ਕਿਤੋਂ ਕੋਈ ਤਾਨ ਉੱਤਰਦੀ ਹੈ... ਕਿਸ਼ਨ ਮੁਰਾਰ ਦੇ ਲਬਾਂ ਤੋਂ ...}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ:| ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਤਾਂ ਬਸ ਇਹੋ ਵੰਝਲੀ ਏ। ਸਭ... ਕੁਝ...। ਇਹ ਸਭ ਕਿਤੇਬਾਂ... ਹਦੀਸਾਂ... ਫਾਲਤੂ ਨੇ...,}}&lt;noinclude&gt;{{rh||22 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpycc92qq7wtb1gds983fmectc7a66p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/23</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73845</id>
    <revision>
      <id>238408</id>
      <parentid>237910</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="fiasn32gv9kxoik65c9rkmb89by2oju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ‘ਜਿਹੜਾ ਬੋਲਦਾ ਨਾਤਕਾ ਵੰਝਲੀ ਏ, ''(ਸਾਹ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ)'' ਜਿਸ ਹੋਸ਼ ਦਾ ਰਾਗ ਸੁਣਾਇਆ ਈ...}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ| : ''(ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।)'' ਉਇ ਹੋਸ਼ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਮੈਂ ਲਿਆਉਂ ਠਿਕਾਣੇ... ''(ਲੋਕ ਫੜਦੇ ਨੇ।)'' ਠਹਿਰ ਤੂੰ...।}}
{{Playscript|ਭੀੜ| : ਕੀ ਕਰਦੇ ਓ ਮੌਲਵੀ ਸਾਬ੍ਹ...। ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਠੀਕ ਈ ਕਹਿੰਦਾ...।}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਸੁਆਹ ਤੇ ਖੇਹ ਠੀਕ ਕਹਿੰਦਾ ..., ਕੁਰਾਹੇ ਪਾਉਂਦਾ ...ਕੁਰਾਹੇ...। ਪਲੀਤ ਨੂੰ ਪਾਕ ਤੇ ਪਾਕ ਨੂੰ ਪਲੀਤ ਦੱਸਦਾ...। ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ...।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਜਿਹੜੇ ਘਰ 'ਤੇ ਕਾਬਿਜ ਹੋਇਆ ਜਾਏ, ਮੁੱਲਾਂ... ਉਹ ਰੱਬ ਦਾ ਹੋ ਈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ''(ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ)'' ਤੇਰਾ ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕ ਮੁੱਲਾ...। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਪਏ ਸੀ... ਇਹ ਤੇ ਐਵੇਂ ਰਾਹ 'ਚ ਆ ਪਿਆ। ਅਸਾਂ ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਨੀ ਰਹਿਣਾ ਤੁਰ ਜਾਣਾ...।}}
{{Playscript||''(ਲੋਕ ਹੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ)''}}
{{Playscript||''(ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੰਝਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ...। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਮਗਰ ਹੋ ਕਰਦੇ ਨੇ...। ਮੁੱਲਾ ਖਿੜਦਾ ਦੰਦ ਕਰਕਦਾ ਹੈ।)''}}
{{Playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਕੋਈ ਨਾ ਬੱਚੂ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਆਡ੍ਹਾ ਲਾ ਕੇ ਕਿੱਧਰ ਦੀ ਜਾਏਂਗਾ। ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਲਾਂ ਹੇਠੋਂ ਦੀ ਲੰਘਣਾ...। ''(ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)'' }}
{{Playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਵੀ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਸ ਨਾਲ਼ੋਂ ਨਿੱਖੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਂਝਾ ਜੰਗਲ ਬੇਲੇ ਕੱਛਦਾ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਹੋ ਦਾਹੀ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰੀਆਂ ਆ ਕੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸੇਜ ਵਿਛਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਪਾਸੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)''}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਦੂਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਇਹ ਕੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਜੂਦ 'ਚ ਕੰਬਣੀ ਛਿੜ ਗਈ ਏ...,। (ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।) ਉਹੀ ਏ..।}}
{{Playscript||''(ਤੇਜੀ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਪਾਸੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਨਦੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗਦਾ। ਦੂਰ ਮੌਲਵੀ ਲੁੱਡਣ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਬੇੜੀ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||23 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fiasn32gv9kxoik65c9rkmb89by2oju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/24</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73846</id>
    <revision>
      <id>238409</id>
      <parentid>237911</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238409</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3079" sha1="qfu44mv9w8uots2b1b4l3snqx7kfbwx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ| :  ਇਹ ਤੇ ਤੇਰਾ ਵੀ ਬੇੜਾ ਡੋਬੂ।}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ:|&lt;poem&gt;ਨੇਹੁ ਲਾ ਲਿਆ ਬੇਪਰਵਾਹ ਦੇ ਨਾਲ਼
ਮਿੰਨਤਾ ਕਰਾਂ ਮਲਾਹ ਦੇ ਨਾਲ਼&lt;/poem&gt;}}
{{playscript|ਲੁੱਡਣ| :  ਉਇ ਲਟਬੋਰੀਆ-ਕਿੱਧਰ ਮੂੰਹ ਚੁੱਕਿਆ ਈ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ''(ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।)'' ਉਸ ਪਾਰ।}}
{{playscript|ਲੁੱਡਣ| :  ''(ਸਾਂਗ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ।)'' ਉਸ ਪਾਰ...। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਏ ਭਾਈ..। ਦਮ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵੀ ਦਮੜੀ ਲੱਗਦੀ ਏ..., ਹੈਗੀ ਊ...। ''(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਬੋਹਣੀ ਦਾ ਵੇਲ਼ਾ... ਖੋਟਾ ਨਾ ਕਰ...। ਉੱਤਰ ਥੱਲੇ...।}}
{{playscript||(ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।)}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਨੈ ਵੀ ਡੂੰਘੀ, ਤੁਲਹਾ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ੀਹਾਂ ਤਾਂ ਪੱਤਣ ਮੱਲੇ.. ਕੀਤਾ ਕੌਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਾ... ਸ਼ੀਂਹਾਂ ਤਾਂ ਪੱਤਣ ਮੱਲੇ...}}
{{playscript||''(ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੁੱਡਣ ਤੇ ਮੁੱਲਾ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਾਂਝਾ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਵੰਝਲੀ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਬੇੜੀਓਂ ਉੱਤਰ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}}
{{playscript|ਲੁੱਡਣ| : ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਬੇੜਾ ਡੋਬੂ... ਧੰਦਾ ਬੰਦ ਕਰਾਊ... ।}}
{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਵੰਝਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਨਦੀ 'ਚ ਉੱਤਰਦਾ। ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉੱਤਰਦੇ ਹਨ। ਗਾਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ।)''}}
{{playscript|ਗੀਤ| :  ਕੀਤਾ ਕੌਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਾ, ਕੋਈ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਨਾ ਚੱਲੇ... ਸ਼ੀਂਹਾਂ ਤਾਂ..}}
{{playscript|ਲੁੱਡਣ| : ਓ ਸਾਂਈਂ ਏਸ ਝਨ੍ਹਾ ਦਾ ਅੰਤ ਕੋਈ ਨੀ...। ਮੁੜ ਆ..., ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਂਗਾ...। ਰੁੜ੍ਹ ਗਏ ਬਥੇਰੇ...}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ)'' ਬਿਰਹੋਂ ਥਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ ਮਰਨ ਨਾਲ਼ੋਂ... ਵਿੱਚ ਮਝਧਾਰ ਦੇ ਡੁੱਬਣਾ ਚੰਗਾ।}}
{{playscript|| : ''(ਵੰਝਲੀ ਵਜਾਉਂਦਾ... ਡੋਲਦਾ... ਗੋਤੇ ਖਾਂਦਾ... ਪਾਰ ਉੱਤਰਦਾ। ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ-ਫੜ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਲੁੱਡਣ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੁੱਲਾ ਲੋਹਾ ਲਾਖਾ ਹੋਇਆ।''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||24 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qfu44mv9w8uots2b1b4l3snqx7kfbwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/25</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73851</id>
    <revision>
      <id>238410</id>
      <parentid>238242</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238410</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2593" sha1="sovhcyagg3llqw1d4c4u5knln6eur09" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||''ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਬਾਂਵਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ:| &lt;poem&gt;ਯਾਰੋ ਪਲੰਘ ਕੀਹਦਾ ਸੋਹਣੀ ਸੋਜ ਉੱਤੇ
ਲੋਕਾਂ ਆਖਿਆ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ
ਸ਼ਾਹ ਪਰੀ ਪਨਾਹ ਨਿਤ ਲਏ ਜਿਸ ਤੋਂ
ਏਹ ਥਾਉ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕ ਲਪੇਟੜੀ ਦਾ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਝਬੇਲ ਤੇ ਘਾਟ ਪੱਤਣ
ਸੱਭੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਓਸ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ।&lt;/poem&gt;}}
{{playscript|| : ''(ਰਾਂਝਾ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਖੜ੍ਹਾ ਬੰਸੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਦੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।)''}}
{{playscript|1| : ਨੀ ਇਹ ਕੌਣ ਏ ਨੀ...। ਜੀਹਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸੇਜ ਦਾ ਨਾਸ ਮਾਰ ਛੱਡਿਆ।}}
{{playscript|2| : ਨਾ ਹਿੰਮਤ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਇਸਦੀ... ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਿਛੋਣਾ ਧੁਰੋਂ ਬਿਛਾਇਆ... ਇਸ ਖ਼ਾਤਿਰ।}}
{{playscript|3|  : ਚਲੋ ਖਾਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ।... ਹੁਣੇ ਭੁਗਤ ਸਵਾਰਦੀ ਏ ਇਹਦੀ...।}}
{{playscript|| &lt;poem&gt;ਜਾ ''(ਸਹੇਲੀਆਂ)'' ਮਾਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਟੋਰੀ
ਇੱਕ ਸੁਘੜ ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਉਹਦੇ ਬੋਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ
ਸੇਜ ਹੀਰ ਦੀ ਤੇ ਰੰਗ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।&lt;/poem&gt;}}
{{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਬੈਂਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript||&lt;poem&gt;ਅੱਗੇ ਪਲੰਘ ਬੇੜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਿਆ ਸੀ
ਉੱਤੇ ਖੂਬ ਵਿਛਾਵਣਾ ਰਾਸ ਕੀਤਾ
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਹੀਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ
ਤੇਰੀ ਸੇਜ ਦਾ ਜੱਟ ਨੇ ਨਾਸ ਕੀਤਾ...।&lt;/poem&gt;}}
{{playscript||''(ਹੀਰ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੂਕਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਥਾਂਏ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||25 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sovhcyagg3llqw1d4c4u5knln6eur09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238419</id>
      <parentid>238410</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238410|238410]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238419</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2586" sha1="07ulsffo2nbcw1aknq2xiklxdmlr25n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||''ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਬਾਂਵਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।)''}}


{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਯਾਰੋ ਪਲੰਘ ਕੀਹਦਾ ਸੋਹਣੀ ਸੋਜ ਉੱਤੇ
ਲੋਕਾਂ ਆਖਿਆ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ
ਸ਼ਾਹ ਪਰੀ ਪਨਾਹ ਨਿਤ ਲਏ ਜਿਸ ਤੋਂ
ਏਹ ਥਾਉ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕ ਲਪੇਟੜੀ ਦਾ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਝਬੇਲ ਤੇ ਘਾਟ ਪੱਤਣ
ਸੱਭੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਓਸ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ।}}


{{playscript|| : ''(ਰਾਂਝਾ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ 'ਚ
ਖੜ੍ਹਾ ਬੰਸੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ
ਦੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।)''}}


{{playscript|1| : ਨੀ ਇਹ ਕੌਣ ਏ ਨੀ...। ਜੀਹਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸੇਜ ਦਾ ਨਾਸ ਮਾਰ ਛੱਡਿਆ।}}


{{playscript|2| : ਨਾ ਹਿੰਮਤ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਇਸਦੀ... ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਿਛੋਣਾ ਧੁਰੋਂ ਬਿਛਾਇਆ...
ਇਸ ਖ਼ਾਤਿਰ।}}


{{playscript|3|  : ਚਲੋ ਖਾਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ।... ਹੁਣੇ ਭੁਗਤ ਸਵਾਰਦੀ ਏ ਇਹਦੀ...।}}


{{playscript|| ਜਾ ''(ਸਹੇਲੀਆਂ)'' ਮਾਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਟੋਰੀ
ਇੱਕ ਸੁਘੜ ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਉਹਦੇ ਬੋਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ
ਸੇਜ ਹੀਰ ਦੀ ਤੇ ਰੰਗ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।}}


{{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ
ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਬੈਂਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}}


{{playscript||ਅੱਗੇ ਪਲੰਘ ਬੇੜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਿਆ ਸੀ
ਉੱਤੇ ਖੂਬ ਵਿਛਾਵਣਾ ਰਾਸ ਕੀਤਾ
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਹੀਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ
ਤੇਰੀ ਸੇਜ ਦਾ ਜੱਟ ਨੇ ਨਾਸ ਕੀਤਾ...।}}


{{playscript||''(ਹੀਰ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੂਕਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ
ਥਾਂਏ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||25 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07ulsffo2nbcw1aknq2xiklxdmlr25n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238420</id>
      <parentid>238419</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238420</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2568" sha1="j4hohz6gwfy7rkjb2rh02oj0dni2wsb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||''ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ 'ਚ ਬਾਂਵਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| : ਯਾਰੋ ਪਲੰਘ ਕੀਹਦਾ ਸੋਹਣੀ ਸੋਜ ਉੱਤੇ
ਲੋਕਾਂ ਆਖਿਆ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ
ਸ਼ਾਹ ਪਰੀ ਪਨਾਹ ਨਿਤ ਲਏ ਜਿਸ ਤੋਂ
ਏਹ ਥਾਉ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕ ਲਪੇਟੜੀ ਦਾ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਝਬੇਲ ਤੇ ਘਾਟ ਪੱਤਣ
ਸੱਭੋ ਹੁਕਮ ਹੈ ਓਸ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ।}}
{{playscript|| : ''(ਰਾਂਝਾ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੁਦਰਾ 'ਚ
ਖੜ੍ਹਾ ਬੰਸੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ
ਦੇਖਦੀਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ।)''}}
{{playscript|1| : ਨੀ ਇਹ ਕੌਣ ਏ ਨੀ...। ਜੀਹਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਸੇਜ ਦਾ ਨਾਸ ਮਾਰ ਛੱਡਿਆ।}}
{{playscript|2| : ਨਾ ਹਿੰਮਤ ਤਾਂ ਦੇਖੋ ਇਸਦੀ... ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਿਛੋਣਾ ਧੁਰੋਂ ਬਿਛਾਇਆ...
ਇਸ ਖ਼ਾਤਿਰ।}}
{{playscript|3|  : ਚਲੋ ਖਾਂ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੀਏ।... ਹੁਣੇ ਭੁਗਤ ਸਵਾਰਦੀ ਏ ਇਹਦੀ...।}}
{{playscript|| ਜਾ ''(ਸਹੇਲੀਆਂ)'' ਮਾਹੀਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਟੋਰੀ
ਇੱਕ ਸੁਘੜ ਬੇੜੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਉਹਦੇ ਬੋਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਕਿਰਦੇ
ਸੇਜ ਹੀਰ ਦੀ ਤੇ ਰੰਗ ਲਾਂਵਦਾ ਈ।}}
{{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਹੀਰ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ
ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਬੈਂਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript||ਅੱਗੇ ਪਲੰਘ ਬੇੜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਿਆ ਸੀ
ਉੱਤੇ ਖੂਬ ਵਿਛਾਵਣਾ ਰਾਸ ਕੀਤਾ
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਹੁਣ ਹੀਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੋਈ
ਤੇਰੀ ਸੇਜ ਦਾ ਜੱਟ ਨੇ ਨਾਸ ਕੀਤਾ...।}}
{{playscript||''(ਹੀਰ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੂਕਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ
ਥਾਂਏ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||25 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4hohz6gwfy7rkjb2rh02oj0dni2wsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/26</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73852</id>
    <revision>
      <id>238411</id>
      <parentid>238243</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:53:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="crqaibza34dzbfxy6nqa7n09s16mu1p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}
{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ ਏ ਤੂੰ।}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}
{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}
{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}
{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript||''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}
{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>crqaibza34dzbfxy6nqa7n09s16mu1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238417</id>
      <parentid>238411</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:02:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238411|238411]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238417</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="pto1ahs7c7f9p615h3swp5tu0im28c2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}

{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}

{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}

{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''

''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pto1ahs7c7f9p615h3swp5tu0im28c2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238418</id>
      <parentid>238417</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238243|238243]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238418</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="byguwrarflyu0i3vni5rl3lw7i93e40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}

{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}

{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}

{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''

''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>byguwrarflyu0i3vni5rl3lw7i93e40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238421</id>
      <parentid>238418</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238418|238418]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238421</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="dwq7wfk85wh40at9nsrkz71cuxla17z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}

{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}

{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}

{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''

''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dwq7wfk85wh40at9nsrkz71cuxla17z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238422</id>
      <parentid>238421</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:09:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238421|238421]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238422</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="byguwrarflyu0i3vni5rl3lw7i93e40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}

{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}

{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}

{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''

''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>byguwrarflyu0i3vni5rl3lw7i93e40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238423</id>
      <parentid>238422</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>[[Special:Contributions/Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] ([[User talk:Harchand Bhinder|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ਦੀ ਸੋਧ [[Special:Diff/238418|238418]] ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੋ</comment>
      <origin>238423</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="dwq7wfk85wh40at9nsrkz71cuxla17z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}

{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}

{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}

{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}

{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}

{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}

{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''

''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}

{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}

{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dwq7wfk85wh40at9nsrkz71cuxla17z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238424</id>
      <parentid>238423</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:16:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238424</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3155" sha1="d1ll8ssirrhwj2ckweymxsy1nu7mefp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਹੀਰ|  :  ਤੇਰੀ ਇਹ ਹਿੰਮਤ...। ਮੇਰੀ ਚਾਦਰ ’ਤੇ ਪੈਰ ਧਰੇਂ। ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਲੀਰੋ-ਲੀਰ ਕਰ ਛੱਡਾਂਗੀ ਇਸ ਨੂੰ...।}}
{{playscript||''(ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੋਂਹਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਨਾ ਹੀਰੇ ਨਾ...। ਇਹ ਤੇ ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਏ...। ਇਹ ਫਟਿਆ... ਤੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਛਿੱਜ ਜਾਣੀ। ਭੁੱਲ ਗਈ
ਏ ਤੂੰ।}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :   ਤੇ ਉਸ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਰ-ਤਾਰ 'ਚੋਂ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ।}}
{{playscript| |''(ਗਾਉਂਦੇ ਨੇ...। ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਹੀਰ ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 
ਰਾਂਝਾ ਮੁੜ ਵੰਝਲੀ ਛੇੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਗੀਤ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।)'' ਮਾਣ ਮੱਤੀਏ ਰੂਪ ਗ਼ੁਮਾਨ ਭਰੀਏ, ਅਠਖੇਲੀਏ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲੀਏ ਨੀ, ਆਸ਼ਕ, ਭੌਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਤੇ ਨਾਗ ਕਾਲੇ, ਬਾਝ ਮੰਤਰਾਂ ਮੂਲ ਨਾ ਕੀਲੀਏ ਨੀ।}}
{{playscript| |''(ਹੀਰ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਭਿੰਨੇ ਵਾਲ ਚੂੰਏ ਬਣਿਓਂ ਚੰਦ ਰਾਂਝਾ, ਨੈਣ ਕਜਲੇ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਹੋਈ, ਨੈਣ ਮਸਤ ਕਲੇਜੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਣੇ, ਹੀਰ ਘੋਲ ਘੱਤੀ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਈ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਐਡਾ ਹੁਸਨ ਦਾ ਨਾਹਿ ਗ਼ੁਮਾਨ ਕੀਜੈ, ਆਹ ਲੈ ਪਲੰਗ ਤੇ ਸਣੇ ਗਦੇਲੀਏ ਨੀ ਸਾਨੂੰ ਫ਼ੱਕਰਾਂ ਆਸਰਾ ਰੱਬ ਦਾ ਈ, ਉਠ ਜਾਵਣਾ ਨੈਣਾ ਵਾਲੀਏ ਨੀ।}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਅਜੀ ਹੀਰ ਤੇ ਪਲੰਘ ਸਭ ਥਾਓਂ ਤੇਰਾ, ਘੋਲ ਘੱਤਿਆ ਜੀਅੜਾ ਵਾਰਿਆ ਈ, ਅਸੀਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਪਕੜਾਂ, ਤੈਥੋਂ ਘੋਲਿਆ ਕੋੜਮਾ ਸਾਰਿਆ ਈ।}}
{{playscript||''(ਚਾਦਰ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।)''
''(ਦੋਹੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਸਹੇਲੀਆਂ| : ਚਲੋ ਨੀ ਚਲੋ ਇਹ ਤੇ ਧੁਰੋਂ ਵਿੱਛੜੇ ਲੱਗਦੇ ਆ। ਅਸੀਂ ਕਾਹਨੂੰ ਵਿੱਚ
ਕੰਧੋਲੀ ਬਣਨਾ। ''(ਹੱਸਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}
{{playscript||''(ਮੁੱਲਾ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਵੀ ਹਨ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||26 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d1ll8ssirrhwj2ckweymxsy1nu7mefp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/27</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73853</id>
    <revision>
      <id>238412</id>
      <parentid>238244</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3279" sha1="c5qmea2nmkpotcltcmnmytsytrhbg7x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੱਲਾ| : ਕੰਧੋਲੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਣ ਕੇ ਦਿਖਾਊਂ...। ''(ਨਾਲ਼ਦਿਆਂ ਨੂੰ।)'' ਚਲੋ ਉਇ...
ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਖੋਤੇ ਵਾਂਗ ਹੌਂਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ... ''(ਜਾਂਦੇ ਹਨ।)''}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਸੱਚ... ਤੁੱਧ ਬਾਝੋਂ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਬੇਜਾਨ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਮੁੜ ਛੱਡ ਤੁਰ ਜਾਏਗੀ। ਤੇ ਮੈਂ...।}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ''(ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦੀ ਹੈ।)'' ਖ਼ੁਆਜੇ ਦੀ ਸੋਂਹ...। ਸ੍ਵਰ ਥੀਵਾਂ ਜੇ
ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋੜਾਂ...। ਸੁਣਿਆਂ ਤੇਰੀ ਵੰਝਲੀ 'ਚ ਬੜਾ ਜਾਦੂ ਏ...
ਕਾਨ੍ਹ ਮੁਰਾਰੀ ਵਾਲਾ ਜਾਦੂ...। ਪੰਛੀ ਉੱਡਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ... ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ
ਮਿਰਗ ਫਾਹ ਲੈਂਦਾ ਏਂ...। ''(ਰਾਂਝਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਅਦਾ ਨਾਲ਼
ਉੱਠਦੀ ਹੈ।)'' ਏਨ੍ਹਾਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਚੋਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਹਦਾ ਜ਼ੋਰ ਈ... ਸਾਡੀਆਂ
ਮਹੀਆਂ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰੇਂ... ਤਾਂ ਮਹੀਂਵਾਲ ਕਹਾਵੇਂ...। ''(ਹੱਸਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਗਾਣਾ| : ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਹੀਰੇ... ਰਜ਼ਾ ਰੱਬ ਦੀ ਏ... ਅਸੀਂ ਮੂਲ ਨਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਨਾਂਹ
ਧਰੀਏ..., ਮਹੀਂਆ ਤੇਰੀਆਂ ਜਾਂ ਤੇ ਮੋਮ ਹੋਸਣ... ਜੇ ਕਰ ਆਪ ਨੂੰ
ਅਸਾਂ ਫਨ੍ਹਾਂ ਕਰੀਏ।}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ''(ਖਿੜ ਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)'' ਇਹ ਕੋਈ ਗੋਪੀਆਂ, ਗਊਆਂ ਨਹੀਂ ...
''(ਛੇੜਦੀ ਹੈ।)'' ਮੇਰੇ ਮੁ...ਰਾ...ਰੀ...। ਬੜੀ ਮੋਟੀ ਚਮੜੀ ਏ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਦੀ...। ਤੇਰੀ ਜਾਦੂ ਦੀ ਪੀਪਣੀ ਦੀ ਬੱਸ ਹੋ ਜਾਣੀ ਏ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਸ
ਨੀ ਹੋਣਾ...|}}
{{playscript||''(ਖਿੜ ਖਿੜਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਤਾਣ ਛੇੜਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ
ਨਾਲ ਵਹਿ ਤੁਰਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਗਾਣਾ| : ਬੇਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਨਾਂਉਂ ਲੈ ਜਾਇ ਵੜਿਆ,
ਹੋਇਆ ਧੁੱਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਜ਼ਹੀਰ ਮੀਆਂ।
ਉਹਦੀ ਨੋਕ ਘੜੀ ਰੁਜੂ ਆਣ ਹੋਇ,
ਮਿਲੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਪੰਜ ਪੀਰ ਮੀਆਂ।}}
{{playscript||''(ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਅੰਗ ਸੰਗ ਮੂਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।)''}}
{{playscript||ਹੀਰ ਬਖਸ਼ੀ ਦਰਗਾਹਿ ਥੀਂ ਤੁਧ ਤਾਈਂ,
ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ ਪਵੇ ਭੀੜ ਮੀਆਂ।}}
{{playscript||''(ਪੀਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮਹੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਵੰਝਲੀ 'ਤੇ ਮਸਤ ਹੋ''}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||27 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c5qmea2nmkpotcltcmnmytsytrhbg7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/28</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73854</id>
    <revision>
      <id>238413</id>
      <parentid>238245</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238413</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="035buv2fg5r8fhue4urzh8fexbveat0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||''ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਧਰੋਂ ਹੀਰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਤਕਾਰ ਦੇਖ
ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ
ਏ।)''}}
{{playscript|ਕੋਰਸ|: ਦਿਨੇ ਹੋਵੇ ਦੁਪਹਿਰ ਤਾਂ ਆਵੈ ਰਾਂਝਾ, ਅਤੇ ਹੀਰ ਵੀ ਓਧਰੋਂ ਆਂਵਦੀ ਹੈ।
ਰਾਂਝਾ ਮੱਝੀਆਂ ਲਿਆ ਬਹਾਂਵਦਾ ਏ, ਹੀਰ ਸਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਧਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਵੰਝਲੀ ਨਾਲ਼ ਸਰੋਦ ਕਰਦਾ, ਹੀਰ ਨਾਲ਼ ਸਹੇਲੀਆਂ ਗਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਕਾਈ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਨਿਚੋੜਦੀ ਰਾਂਝਣੇ ਤੇ, ਕਾਈ ਨਾਲ਼ ਕਲੇਜੇ ਦੇ ਲਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਢੀਂਗ ਮੁਰਗਾਈ ਤੇ ਬਣੇ ਬਗਲਾ, ਇੱਕ ਚੀਲ ਹੀ ਹੋਇ ਦਿਖਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਂਗ ਕਕੂਹੀਆਂ ਸੰਘ ਕੱਢੇ, ਇੱਕ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗ ਕੁਰਲਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਹੀਰ ਭਰੇ ਚੌਤਰਫ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ, ਮੂਈ ਮਛਲੀ ਬਣ-ਬਣ ਆਂਵਦੀ ਹੈ।
ਆਪ ਬਣੇ ਮੱਛੀ ਨਾਲ਼ ਚਾਵੜਾਂ ਦੇ, ਮੀਏਂ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਕੁਰਲ ਬਣਾਂਵਦੀ ਹੈ।}}
{{playscript||''(ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੀਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੁਰਕੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਸੜਦੇ ਨੇ। ਕਿਤਾਬਾਂ
ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਨੇ ਤੇ ਵਰਕੇ ਫਰੋਲ ਰਹੇ ਨੇ।)''}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਲੈ ਵੇਖ ਲੈ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼। ਪਾ ਲੈ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਜੇ ਪੈਂਦੀ ਏ}}
{{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਹੋਰ ਲੂਤੀ ਨਾ ਲਾ ਮੁੱਲਾ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਹਿੱਕ ਮੱਚਦੀ ਪਈ ਏ।
ਤੂੰ ਦੇਖਦਾ ਜਾ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾਂ।}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਘਾਬਰਦਾ ਕਿਉਂ ਏ..। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਆਂ..।}}
{{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|1| : ਨੀਂ ਉਹ ਕੌਣ ਨੇ...।}}
{{playscript|2| : ਇਹ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੰਗੜਾ... ਤੇ ਨਾਲ਼ ਮੁੱਲਾ ਮਰ ਜਾਣਾ... ਰੰਨਾਂ... ਤਾੜਦੇ ਨੇ...।}}
{{playscript|3| : ਠਹਿਰ ਤਾਂ ਜਾਓ ਅਸੀਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ... ''(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ
ਭੱਜਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਹ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।)''}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||28 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>035buv2fg5r8fhue4urzh8fexbveat0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238414</id>
      <parentid>238413</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238414</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="8qz855qogxmosn2392wmdu4xiezt42e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||''ਰਹੀਆਂ ਨੇ। ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉੱਧਰੋਂ ਹੀਰ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਮਤਕਾਰ ਦੇਖ
ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਸ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ
ਏ।)''}}
{{playscript|ਕੋਰਸ|: ਦਿਨੇ ਹੋਵੇ ਦੁਪਹਿਰ ਤਾਂ ਆਵੈ ਰਾਂਝਾ, ਅਤੇ ਹੀਰ ਵੀ ਓਧਰੋਂ ਆਂਵਦੀ ਹੈ।
ਰਾਂਝਾ ਮੱਝੀਆਂ ਲਿਆ ਬਹਾਂਵਦਾ ਏ, ਹੀਰ ਸਣੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਧਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਵੰਝਲੀ ਨਾਲ਼ ਸਰੋਦ ਕਰਦਾ, ਹੀਰ ਨਾਲ਼ ਸਹੇਲੀਆਂ ਗਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਕਾਈ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਨਿਚੋੜਦੀ ਰਾਂਝਣੇ ਤੇ, ਕਾਈ ਨਾਲ਼ ਕਲੇਜੇ ਦੇ ਲਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਢੀਂਗ ਮੁਰਗਾਈ ਤੇ ਬਣੇ ਬਗਲਾ, ਇੱਕ ਚੀਲ ਹੀ ਹੋਇ ਦਿਖਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਵਾਂਗ ਕਕੂਹੀਆਂ ਸੰਘ ਕੱਢੇ, ਇੱਕ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗ ਕੁਰਲਾਂਵਦੀ ਹੈ।
ਹੀਰ ਭਰੇ ਚੌਤਰਫ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ, ਮੂਈ ਮਛਲੀ ਬਣ-ਬਣ ਆਂਵਦੀ ਹੈ।
ਆਪ ਬਣੇ ਮੱਛੀ ਨਾਲ਼ ਚਾਵੜਾਂ ਦੇ, ਮੀਏਂ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਕੁਰਲ ਬਣਾਂਵਦੀ ਹੈ।}}
{{playscript||''(ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ਼ ਕੈਦੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹੀਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੁਰਕੀਆਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਲਾ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਤੇ ਸੜਦੇ ਨੇ। ਕਿਤਾਬਾਂ
ਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਨੇ ਤੇ ਵਰਕੇ ਫਰੋਲ ਰਹੇ ਨੇ।)''}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਲੈ ਵੇਖ ਲੈ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼। ਪਾ ਲੈ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਜੇ ਪੈਂਦੀ ਏ}}
{{playscript|ਕੈਦੋਂ| : ਹੋਰ ਲੂਤੀ ਨਾ ਲਾ ਮੁੱਲਾ। ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਹਿੱਕ ਮੱਚਦੀ ਪਈ ਏ।
ਤੂੰ ਦੇਖਦਾ ਜਾ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾਂ।}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਘਾਬਰਦਾ ਕਿਉਂ ਏ..। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਆਂ..।}}
{{playscript||''(ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।)''}}
{{playscript|1| : ਨੀਂ ਉਹ ਕੌਣ ਨੇ...।}}
{{playscript|2| : ਇਹ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਲੰਗੜਾ... ਤੇ ਨਾਲ਼ ਮੁੱਲਾ ਮਰ ਜਾਣਾ... ਰੰਨਾਂ... ਤਾੜਦੇ ਨੇ...।}}
{{playscript|3| : ਠਹਿਰ ਤਾਂ ਜਾਓ ਅਸੀਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ... ''(ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ
ਭੱਜਦੀਆਂ ਨੇ। ਉਹ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।)''}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||28 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8qz855qogxmosn2392wmdu4xiezt42e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/29</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73855</id>
    <revision>
      <id>238415</id>
      <parentid>238246</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T23:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238415</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3368" sha1="dop0nulz9uqv82x35s59r1tvlxv34up" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ''(ਨਾਲ਼ਦਿਆਂ ਨੂੰ...)'' ਭੱਜ ਲਓ ਉਇ ਜੇ ਭੱਜ ਹੁੰਦਾ...। ਸੌ ਜਾਂਦੇ ਸੁਸਰੀ
ਵਾਂਗ। ਅੰਨਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛੁੱਟ-ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ''(ਕੁੜੀਆਂ ਫੜ-ਫੜ
ਕੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਦੋਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਭੱਜਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ
ਮੂਹਰੇ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੇ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਭੁਆਂ-ਭੁਆਂ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਪਿੱਛੇ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।)''}}
{{playscript|1| : ਪੰਛੀ ਲੱਗੇ... ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ...।}}
{{playscript|2| : ਸਾਰਾ ਪੁਆੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏ...।}}
{{playscript|3| : ਓ ਮੁੱਲਾ ਮਰਜਾਣਾ ਸੁੱਕਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ...। ਬਚ ਕੇ ''(ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ।)''
''(ਹੀਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜੋਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ
ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਹੀਰ| : ਵੇ ਰਾਂਝਿਆਂ ਪਰਲੋ ਹੋ ਗਈ ਵੇ... ਕਹਿਰ ਟੁੱਟਿਆ..। ਸ਼ਰੀਕ ਤੇ
ਮੁਲਾਣੇਂ ਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਡੰਗੇ ਮੁੜ ਹਰੇ ਨੀ
ਹੋਏ ਕਦੇ...। ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ ਏਥੋਂ... ਲੈ ਚੱਲ...।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ਹੀਰੀਏ ਵਸਲ ਤੇਰਾ ਤੇ ਮੇਰਾ... ਰਜ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਏ... ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਵੀ
ਏ... ਤੇ ਕਾਦਿਰ ਵੀ...। ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਏਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ... ''(ਹੀਰ
ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।)'' ਪੰਜੇ ਪੀਰ... ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਇਹ ਕਾਇਨਾਤ
ਚੱਲਦੀ ਇਹ ਕਾਇਆ ਚੱਲਦੀ...। ''(ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।)''}}
{{playscript|ਗਾਣਾ| : ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਤੁਰੰਤ ਹੋਈ,
ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਸਲਾਮ ਕਰਾਂਵਦਾ ਈ।
ਰਾਂਝਾ ਹੀਰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਬੰਨਿ ਖੜ੍ਹੇ,
ਹੁਕਮ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫਰਮਾਂਵਦਾ ਈ।
ਪੰਜਾਂ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਇਹੋ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ,
ਨਹੀਂ ਇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਲੀਕ ਲਵਾਵਨਾ ਈ।
ਤੁਸਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਤੇ ਖੈਰ ਕਮਾਵਨਾ ਈ।
ਬੱਚਾ ਦਿਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡੁਲਾਵਨਾ ਈ।}}
{{playscript||''(ਪੀਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਕਾਸਮਿਕ ਸੰਗੀਤ
ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜੋ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||29 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dop0nulz9uqv82x35s59r1tvlxv34up</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/30</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73856</id>
    <revision>
      <id>238416</id>
      <parentid>238247</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238416</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3357" sha1="s79rnkifxwflv47hd9jg1pi8730z5h5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ। ਹੀਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਘਬਰਾਈ ਹੈ।)}}
{{playscript|ਹੀਰ| :  ਵੇ ਰਾਂਝਿਆ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂਓ ਟਿਕਦਾ... ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ...।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਉਧਲ ਕੇ ਤੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਨੇ... ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬੇਗਾਨੀ ਸ਼ੈਅ ਤੇ ਹੁੰਦੀ
ਏ...। ਮੇਰਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਜੋਗ ਹੀਰੀਏ... ਇਸ ਕਾਇਨਾਤ ਦੀ ਜਾਨ ਏ...।
ਕਦੇ ਸੇਕ ਵੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵਿਜੋਗਿਆ ਈ..., ਕਿਸੇ ਠਾਰ ਨੂੰ ਨੀਰ ਤੋਂ
ਵਿਛੋੜਿਆ ਈ, ਨਹੀਂ ਸਾਹਾਂ-ਹਵਾਵਾਂ 'ਚ ਪਾੜ ਪੈਂਦਾ... ਭਾਵੇਂ ਲੱਖ
ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੋੜੀਏ ਜੀ।}}
{{playscript|ਹੀਰ| :  ਇਹ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀਆਂ ਛੋੜ। ਵੇਲ਼ਾ ਵਿਹਾਇਆ ਪੀਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨੀ
ਆਉਂਦਾ। ਮੁੜ ਰੰਨਾਂ ਦੇ ਚਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਿਹਣੇ ਪਿਆ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਸਾਡਾ
ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਜੇ ਚੱਲਣਾ...। (ਤੜਪਦੀ ਹੈ।) ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ ਗਏ
ਖੇੜੇ... ਮੁੜ..., ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜੇ ਹੋਣਾ...।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|: (ਉਸ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ।) ਦੇਖ ਮਹੀਆਂ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋਈਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ...।
ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ ਭਲਕੇ ਚੂਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ। (ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ| :  ਵਹਿਣ ਪਏ ਦਰਿਆਇ ਨਾ ਕਦੇ ਮੁੜਦੇ,
ਵੱਡੇ ਲਾਇ ਰਹੇ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ਾਰੀਆਂ ਵੇ।
ਹੀਰ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਮੂਲ ਸੁਆਦ ਦਿੰਦਾ,
ਨਾਲ਼ ਚੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਧਾਲਿਆਂ ਦੇ।}}
{{playscript||(ਰਾਂਝਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਦੇਖਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}}
{{playscript||ਲਹੂ ਕੀਕਰ ਨਾ ਨਿਕਲੇ ਆਪ ਉੱਥੋਂ,
ਜਿੱਥੇ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਕਟਾਰੀਆਂ ਵੇ।}}
{{playscript||(ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਮੂਵ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਚੂਚਕ ਤੇ ਕੈਦੋਂ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...। ਨਾਲ਼ ਹੋਰ
ਵੀ ਬੰਦੇ ਹਨ।)}}
{{playscript|ਚੂਚਕ| :  (ਗਰਜਦਾ ਹੈ।) ਲੈ ਚੱਲੋ ਇਸਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ। ਸੁੱਟ ਦਿਓ ਅੰਦਰ... ਬੰਨ੍ਹ
ਕੇ ਮੁਸ਼ਕਾਂ...। (ਘਸੀਟਦੇ ਹੋਏ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੈਦੋਂ ਮੁਸਕੜੀਆਂ
ਹੱਸਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਣੇ ਮੁੱਲਾ ਆਉਂਦਾ
ਹੈ। ਸਾਰੀ ਵਾਰਤਾ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਥੁੱਕਾਂ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਵਰਕੇ}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||30 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s79rnkifxwflv47hd9jg1pi8730z5h5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/33</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73859</id>
    <revision>
      <id>238425</id>
      <parentid>234228</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:20:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238425</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2867" sha1="110gnu7g0byeaf8ja7jr1472mn0ecqy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript||ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ...। ਪੰਜੇ ਪੀਰ
ਬਦਹਵਾਸ ਹੋਏ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...। ਮੱਝਾਂ
ਖੂੰਖਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਚੁਫੇਰੇ ਕੋਹਰਾਮ ਫ਼ੈਲ ਗਿਆ ਤਾਂਡਵ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਇਹ ਬੋਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।)}}
{{playscript||ਮਹੀਂ ਟੁਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਭੂਹੇ ਹੋਇ ਕੇ ਪਿੰਡ ਭਜਾਇਓ ਨੇ
ਪੱਟ ਝੁੱਗੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਤੂੰ ਢੁੱਡ ਮਾਰਨ,
ਭਾਂਡੇ ਭੰਨ ਕੇ ਸ਼ੋਰ ਘੱਤਾਇਓ ਨੇ}}
{{playscript||(ਲੋਕ ਰਾਂਝੇ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪਿੱਠ
ਮੋੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ: ਮੂੰਹ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮਹੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਖਦੇੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਜ਼ ਬਦਲਦੀਆਂ
ਹਨ... ਉਦਾਸ...ਹਤਾਬ...ਤੁਰਦੀਆਂ ਤੇ ਬੂਥੀਆਂ ਉਤਾਂਹ ਵੱਲ
ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਅਰਦਾਸ ਦੀ
ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਪਿੱਠਾਂ ਕਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ...। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਵਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼
ਬਿਰਹੋਂ ਡੁੱਬੇ ਬੋਲ ਭਾਰਾ-ਭਰਕਮ ਭਾਵ... ਹਵਾ 'ਚ ਫੈਲਦੇ
ਹਨ।)}}
{{playscript||ਮੱਝੀਂ ਚਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਚੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਮਾਹੀਹਾਰ ਸੱਭੇ ਝੱਖ ਮਾਰ ਰਹੇ
ਕਾਈ ਘੁਸ ਜਾਏ, ਕਾਈ ਡੁੱਬ ਜਾਏ,
ਕਾਈ ਮੀਂਹ ਲਹੇ ਕੋਈ ਪਾਰ ਰਹੇ}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :  ਯਾ ਖੁਯਾ ਇਹ ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਏ...।
(ਪੰਜੇ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ...)}}
{{playscript|1|  :  ਰਾਂਝੇ ਵੰਝਲੀ ਰੱਖੀ..., ਪੌਣਾਂ ਨੇ ਭੌਣ...ਤੇ ਭੌਰਾਂ ਨੇ ਤਾਨ ਛੱਡੀ}}
{{playscript|2|  :  ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ..., ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ..., ਧਰਤੀ ਨੇ ਬੀਅ ਤੇ
ਨਦੀਆਂ ਨੀਰ ਘੁੱਟੇ।}}
{{playscript|3|  :  ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੁਝੀਆਂ...,ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡਾਂ ਠਰਣ ਲੱਗਾ}}
{{playscript|4|  :  ਹਉਂਕਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਪਾਵੇ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗਦੇ... ਯਾ ਖੁਦਾ ਇਹ ਤੇਰਾ}}&lt;noinclude&gt;{{rh||33 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>110gnu7g0byeaf8ja7jr1472mn0ecqy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238428</id>
      <parentid>238425</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238428</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2881" sha1="94kogcie5nhjbnor02friy4hr83ldo6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript||ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ...। ਪੰਜੇ ਪੀਰ
ਬਦਹਵਾਸ ਹੋਏ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...। ਮੱਝਾਂ
ਖੂੰਖਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਚੁਫੇਰੇ ਕੋਹਰਾਮ ਫ਼ੈਲ ਗਿਆ 
ਤਾਂਡਵ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਇਹ ਬੋਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।)}}
{{playscript||ਮਹੀਂ ਟੁਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਰੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਭੂਹੇ ਹੋਇ ਕੇ ਪਿੰਡ ਭਜਾਇਓ ਨੇ
ਪੱਟ ਝੁੱਗੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਤੂੰ ਢੁੱਡ ਮਾਰਨ,
ਭਾਂਡੇ ਭੰਨ ਕੇ ਸ਼ੋਰ ਘੱਤਾਇਓ ਨੇ}}
{{playscript||(ਲੋਕ ਰਾਂਝੇ ਕੋਲ਼ ਆ ਕੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪਿੱਠ
ਮੋੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ: ਮੂੰਹ ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮਹੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਖਦੇੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਵਜ਼ ਬਦਲਦੀਆਂ
ਹਨ... ਉਦਾਸ...ਹਤਾਬ...ਤੁਰਦੀਆਂ ਤੇ ਬੂਥੀਆਂ ਉਤਾਂਹ ਵੱਲ
ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਅਰਦਾਸ ਦੀ
ਮੁਦਰਾ 'ਚ ਪਿੱਠਾਂ ਕਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ...। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਵਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ਼
ਬਿਰਹੋਂ ਡੁੱਬੇ ਬੋਲ ਭਾਰਾ-ਭਰਕਮ ਭਾਵ... ਹਵਾ 'ਚ ਫੈਲਦੇ
ਹਨ।)}}
{{playscript||ਮੱਝੀਂ ਚਰਨ ਨਾ ਬਾਝ ਚੰਝੇਟੜੇ ਦੇ,
ਮਾਹੀਹਾਰ ਸੱਭੇ ਝੱਖ ਮਾਰ ਰਹੇ
ਕਾਈ ਘੁਸ ਜਾਏ, ਕਾਈ ਡੁੱਬ ਜਾਏ,
ਕਾਈ ਮੀਂਹ ਲਹੇ ਕੋਈ ਪਾਰ ਰਹੇ}}
{{playscript|ਕਥਾਕਾਰ|  :  ਯਾ ਖੁਯਾ ਇਹ ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਏ...।
(ਪੰਜੇ ਪੀਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ...)}}
{{playscript|1|  :  ਰਾਂਝੇ ਵੰਝਲੀ ਰੱਖੀ..., ਪੌਣਾਂ ਨੇ ਭੌਣ...ਤੇ ਭੌਰਾਂ ਨੇ ਤਾਨ ਛੱਡੀ}}
{{playscript|2|  :  ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ..., ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲ..., ਧਰਤੀ ਨੇ ਬੀਅ ਤੇ
ਨਦੀਆਂ ਨੀਰ ਘੁੱਟੇ।}}
{{playscript|3|  :  ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੁਝੀਆਂ...,ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡਾਂ ਠਰਣ ਲੱਗਾ}}
{{playscript|4|  :  ਹਉਂਕਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਪਾਵੇ ਹਿੱਲਣ ਲੱਗਦੇ... ਯਾ ਖੁਦਾ ਇਹ ਤੇਰਾ}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||33 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>94kogcie5nhjbnor02friy4hr83ldo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/34</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73860</id>
    <revision>
      <id>238427</id>
      <parentid>235881</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238427</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="7j9snjy1venmkxf5bngayaxclkk74jf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;poem&gt;{{playscript||ਕਿਹਾ ਇਸ਼ਕ ਹੈ}}
{{playscript|5|  :  ਪੋਥੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਹਾਰ ਗਈਆਂ...।}}
{{playscript|1|  :  ਇਸ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਭਾਰ... ਤੇਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਤੋਂ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ...}}
{{playscript|2|  :  ਇਹ ਬਿਖਰ ਜਾਣੀ ਮੌਲਾ...।}}
{{playscript|3|  :  ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਬਰ ਮੁੱਕੇ...}}
{{playscript|4| :  ਆਹ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਬੰਨ੍ਹ ਟੁੱਟੇ... ਤੇ ਖੇਡ ਤੇਰੀ ਸਭ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇ ਖੰਡ ਦੇ
ਖਿਡੌਣੇ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ...। ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਰਹਿਮ... ਇਸ ਵੰਝਲੀ
ਬਾਝੋਂ ਤੇ ਸਭ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਚੱਲਾ...।}}
{{playscript|ਗੀਤ|  : ''(ਸਿਰਫ਼ ਬੁਲਾਉਣਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript||
ਸਿਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬਾਝ ਨਾ ਇਸ਼ਕ ਪੱਕੇ,
ਨਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਖਾਲੀਆਂ ਯਾਰੀਆਂ ਵੇ
ਜੇ ਤਾਂ ਮਾਮਲੇ ਪੈਣ ਤਾਂ ਭੱਜ ਜਾਵੇ,
ਵੇਖ ਇਸ਼ਕ਼ ਬਣਾਈਐ ਖੁਆਰੀਆਂ ਵੇ 
ਏਥੇ ਛੱਡ ਈਮਾਨ ਜੇ ਨੱਸ ਜਾਵੇਂ,
ਇਸ਼ਕ ਜਾਲਣਾ ਖਰਾ ਦੁਹੇਲੜਾ ਈ
ਤਾਬ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਝੱਲਣੀ ਖਰੀ ਔਖੀ,
ਇਸ਼ਕ ਗੁਰੂ ਤੇ ਜੱਗ ਸਭ ਚੇਲੜਾ ਈ}}
{{playscript||''(ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਪੀਰ ਸਭ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਮਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ
ਹਰਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਪਰ
ਬਹੁਤ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪੀਰ
ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਅਹਿੱਲ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪੋਥੀਆਂ
ਵਾਲੇ ਵੀ ਧੋਣ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਪਰ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ
ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।)''}}
{{playscript||ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਦਿਲਾਸੜੇ ਨਾਲ਼ ਪੀਰਾਂ,
ਮੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਜੀਉ ਤਸੱਲਿਆ ਈ}}
{{playscript||''(ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ।''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||34 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7j9snjy1venmkxf5bngayaxclkk74jf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/36</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73865</id>
    <revision>
      <id>238429</id>
      <parentid>235882</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238429</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="dilkav0jt2aiukty2xxseh2ns1mecyn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{playscript||ਜੈਤਸਰੀ ਤੂੰ ਨਾਲ਼ ਰਲਾਂਵਦਾ ਈ
ਮਾਲਸਰੀ ਤੇ ਪਰਜ ਬਿਹਾਗ ਬੋਲੇ,
ਨਾਲ਼ੇ ਮਾਲਵਾ ਵਿੱਚ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਮਾਲਕੌਂਸ ਬੋਲੇ,
ਨਟ ਮੰਗਲਾਚਾਰ ਸੁਣਾਂਵਦਾ ਈ
ਬਰਵਾ ਨਾਲ਼ ਪਲਾਸੀਆ ਭੀਮ ਬੋਲੇ,
ਦੀਪਕ ਰਾਗ ਦੀ ਤਾਰ ਵਜਾਂਵਦਾ ਈ
ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ਼ ਪਹਾੜੀ ਧੰਟੀਆਂ ਦੇ,
ਗਉੜੀ ਨਾਲ ਆਸਾ ਖੜ੍ਹਾ ਗਾਂਵਦਾ ਈ
ਰਾਮਕਲੀ ਬਸੰਤ ਹਿੰਡੋਲ ਗਾਵੇ,
ਤੇ ਮੁੰਦਾਵਣੀ ਦੀਆਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਂਵਦਾ ਈ
{{gap}}''(ਰਾਂਝਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਨ੍ਰਿਤ
ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।)''}}
{{playscript|ਪੀਰ| :  ''(ਥਾਪੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।)'' ਜਾਹ ਮੀਆਂ ਜਾਹ... ਹੀਰ ਤੇਰੀ...}}
{{playscript|2|  :  ਬਿਰਹੋਂ ਤਪਦਾ...ਤਾਂ ਅੰਬਰ ਵਰ੍ਹਦਾ}}
{{playscript|3|  :  ਵਿਯੋਗ ਪੱਕਦਾ ਏ ਤਾਂ ਜੋਗ ਝਰਦਾ ਏ ਪੁੱਤਰ}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਕਿਸ ਜੋਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਓ ਮੁਰਸ਼ਦੋ... ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਜੇ ਆਉਂਦੀ...। ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ... ਸਿੱਧਮ-ਸਿੱਧੀ।}}
{{playscript|4| :  ਜਾ ਬਾਲ ਜੋਗੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦਾ...। ''(ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ)''}}
{{playscript|5| :  ਅੜੀਆਂ ਕਰ ਵਕਤ ਨਾ ਟਪਾ...
{{center|''(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)''}}}}
{{playscript|ਇਕੱਠੇ| :  ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਉਸ ਪਾਰ ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਵੇਖਦੀ ਏ...। ਮੇਰਾ... ਰਾਹ... ਹੀਰ...। ਇਹ ਜੋਗੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ ਕੀ ਏ... ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟਾਂ...। ''(ਸ਼ੁਦਾਈਆਂ ਵਾਂਗ
ਲੋਟਣੀਆਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓ ਮੁੱਲਾ ਹੋਰੀਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ...)''}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;

{{rh||36 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dilkav0jt2aiukty2xxseh2ns1mecyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/37</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73873</id>
    <revision>
      <id>238430</id>
      <parentid>235883</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238430</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3409" sha1="lis4oexcwu6lvhfmubb2td1qd3u9bgg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ''(ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)'' ਮੌਤ ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਇਹਦਾ ਤੇ ਸਰ ਗਿਆ...।
ਇਹ ਤੇ ਹੋਣਾ ਈ ਸੀ... ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਖੈਂਹਦਾ...। ਹੰਅ...। ਮੌਤ ਤੋਂ
ਪਾਰ...}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|   :  ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਪਈ ਦੇਖਦੀ...। ''(ਮੁੱਲਾ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ
ਧੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਦਾ ਹੈ... ਉਹ ਡੋਲਦੇ ਨੇ...
ਕਿਤਾਬਾਂ ਫੇਰ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀਆਂ।)''}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਉਇ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਤੇਰਾ...। ਪੰਘਾ ਲੈਣੋਂ ਮੁੜਦਾ ਨਹੀਂ...। 
''(ਉਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁੱਕਦੇ ਨੇ। ਦੋਹੇਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ
ਹਨ...। ਟਟੋਲ-ਟਟੋਲ ਕੇ ਲੱਭਦੇ...। ਰਾਂਝਾ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕਦਾ
ਹੈ... ਮੁੱਲਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ...।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ| : ''(ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ਼ ਝਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਹੀਰ ਮੇਰਾ ਰਾਹ ਵੇਖਦੀ ਏ..., ਜੋਗੀ
ਦੇ ਟਿੱਲਿਓਂ ਪਾਰ... (ਮੁੱਲਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਹੈ।''}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ| : ਫੜਾ ਉਰਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ...। ਫੜਾ...। ਫੁੱਟ ਜੂ ਗੀ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  : ''(ਹੱਸਦਾ)'' ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ਼ ਕੁਝ ਨੀ ਲੱਭਦਾ... ਨਾ ਹੀਰ ਤੇ ਨਾ...
(ਮੁੱਲਾ ਖੋਹਣ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।) ਕੁਝ ਹੋਰ...।
''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਕੈਚ ਕਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਫੇਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ
ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਰਦੇ
ਉਹ ਫੇਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਉਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਦਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਲਾ ਡਾਇਲਾਗ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।''}}
{{playscript|ਮੁੱਲਾ|  :  ਚਲੋ ਉਇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੋ...। ਕਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੇ ਵੀ ਲਾ ਲਿਆ
ਕਰੋ...। ਲੈ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਚ ਈ ਵੱਜਦੇ ਓ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ...। ਚਲੋ...
''(ਤਿੰਨੋਂ ਜਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ
ਮੁੜਦੇ ਨੇ... ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਹਿੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)
(ਰਾਂਝਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ
ਗੀਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript||ਬੁੱਝੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਾਓ ਲੱਗੀ,}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||37 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lis4oexcwu6lvhfmubb2td1qd3u9bgg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73874</id>
    <revision>
      <id>238432</id>
      <parentid>234299</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238432</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3373" sha1="q1u9txq624qr2wkxt8a1aj7ikrjdqy0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{playscript|| ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਸ਼ੋਕ ਜਗਾਵਣੇ ਦਾ
ਬਾਲ ਨਾਥ ਦੇ ਟਿੱਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆ,
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ
ਮਤਾ ਜਾਗਿਆ ਕੰਨ ਪੜਵਾਵਣੇ ਦਾ - 2 -
''(ਰਾਂਝਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਰੁਕ ਕੇ ਦੂਰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ਇਹ ਪੰਧ ਤੇ ਲੰਮਾ ਈ ਹੋਈ ਤੁਰੀ ਜਾਂਦਾ...। ਹੋਰ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਏ...
''(ਦੂਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ : ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ... ਮਰੋ ਰੇ
ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋਂ ਰੇ। 3। ਆਵਾਜ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ...।) ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ
ਇਹੋ ਏ। (ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਨੱਚਦੇ
ਹੋਏ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਦੇ ਹਨ।)''}}
{{playscript|ਨਾਥ ਟੋਲੀ| :   ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ..., ਜੀਵਨ ਕੀ ਜਬ
ਆਸ ਵੀਹਾਣੀ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ ਰੇ, ਤਬ ਪਾਂਵ ਦੇਹਰੀਆ ਧਰੋ
ਰੇ, ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ ਮਰੋ ਰੇ
''(ਸਭ ਚੇਲੇ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਲ ਨਾਥ ਹੀਰ ਵਾਲੇ
ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਿਛਣਾ ਜੋਗੀਏ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ।
ਰਾਂਝਾ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਹੋਰ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹੀ ਏ... ਬਸ ਇਹ ਰੰਗ ਬਦਲ ਗਿਆ...।}}
{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਸਭ ਰੰਗਾਂ ਬਾਣੀਂ ਲੰਘ ਕੇ..., ਜੋ ਰੰਗ ਬਣਦਾ ਏ ਜੋਗੀਆ ''(ਅੰਤਰ
ਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।)'' ਉਹੀ ਤੇ ਜੋਗ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''( ਵਿਆਕੁਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।)'' ਪਰ ਹੀਰ... ''(ਜੋਗੀ ਦੇ ਆਸਣ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਥਾਣੀਂ
ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ)'' ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ..., ਟਿੱਲਿਓਂ
ਪਾਰ... ਜੋਗੀ ਦੇ, ਹੀਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਤੱਕਦੀ...।}}
{{playscript|ਬਾਲ ਨਾਥ| :  ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ...। ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ... ਕਾਲ ਦੀ। ਸਾਡਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ
ਈ ਇਹੋ ਏ... ਮਰੋ ਰੇ ਜੋਗੀਆ ਮਰੋ ... ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :  ''(ਪਰੇਸ਼ਾਨ)'' ਅਸੀਸ ਤੇ ਤੇਰੀ ਖਰੀ ਏ ਨਾਥ ਜੀ... ਪਰ ਅਸੀਂ ਤੇ ਮਰ ਕੇ
ਹੀ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਆਸ ਲਾਈ ਹੀਰ ਦੀ ''(ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ
ਬਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||38 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q1u9txq624qr2wkxt8a1aj7ikrjdqy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/39</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73875</id>
    <revision>
      <id>238433</id>
      <parentid>234324</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238433</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3005" sha1="jcoyle680afpod0n9e7abubrgibtzkc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਬਾਲ|  :  ''(ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ)'' ਛੱਡ ਜੱਗ ਤੇ ਹੁਕਮ ਫ਼ਕੀਰ ਹੋਣਾ, ਫ਼ੱਕਰ ਕੰਮ ਹੈ ਸਿਰਾਂ
ਥੀਂ ਲੰਘਿਆਂ ਦਾ, ਜਿਹੜੇ ਮਰਨ ਸੋ ਫ਼ੱਕਰ ਥੀਂ ਹੋਣ ਵਾਕਿਫ਼, ਨਹੀਂ ਕੰਮ
ਇਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਸੰਗਿਆਂ ਦਾ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਸ਼ਕ ਕਰਨ ਤੇ ਤੇਗ਼ ਦੀ ਧਾਰ ਕੱਪਣ, ਏਹ ਕੰਮ ਹੈ ਮਾਹਣੂਆਂ ਚੰਗਿਆਂ
ਦਾ।}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਜੋਗ ਜਾਲਣਾ ਸਾਰ ਦਾ ਨਿਗਲਣਾ ਏ,
ਏਸ ਜੋਗ 'ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹੀਰੀਆਂ ਨੇ
ਛੱਡ  ਤ੍ਰੀਮਤਾਂ ਦੀ ਝਾਕ ਹੈ ਜੋਗੀ,
ਫ਼ੱਕਰ ਨਾਲ਼ ਜਹਾਨ ਕੀ ਸੀਰੀਆਂ ਨੇ}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਹ ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਟਲੇ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਤੋਂ, ਬੋਬੇ ਇਸ਼ਕ ਥੀਂ ਹੱਡ ਅਯੂਬ ਕੀਤੇ
ਸਾਨੂੰ ਜੋਗ ਦੀ ਰੀਝ ਤਦੋਂ ਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹੀਰ ਸਿਆਲ ਮਹਿਬੂਬ ਕੀਤੇ।}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਅਲਖ... ਅਲਖ...। ''(ਦਹਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ
ਉੱਠ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ।)'' ਉਲਟੀ ਗੰਗਾ ਏਥੇ ਵਹਾਉਣ ਆਇਆ, ਜੋਗ ਲੈਣ
ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਆਇਆ।
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''(ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ)'' ਸੰਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਸਲੇਟੜੀ ਦਾ, ਹੈ ਉਹੋ ਹੀ ਸਾਡਾ ਜੋਗ
ਜੋਗੀਆਂ। ਹੋਇ ਜੋਗ ਜੋ ਹੀਰ ਵਿਜੋਗ ਛੋੜੇ, ਕਾਹਦਾ ਜੋਗ ਏ ਉਹ ਤੇ ਹੈ
ਰੋਗ ਜੋਗੀਆ।}}
''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹੈ। ਚੇਲੇ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਦੂਜੇ
ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਤੱਕਦੇ... ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰਦੇ...।''}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਗੱਲਾਂ ਅਜਬ ਕਰਦੈਂ, ਨਹੀਓਂ ਮੂਲ ਸੰਗਦੈਂ। ਨਾਲ਼ੇ ਜੋਗ ਮੰਗਦੈਂ ਨਾਲ਼ੇ
ਹੀਰ ਮੰਗਦੈਂ।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਨਾ ਮੈਂ ਜੋਗ ਮੰਗਾਂ ਨਾ ਜਾਗੀਰ ਮੰਗਾਂ, ਝੋਲੀ ਅੱਡ ਕੇ ਤੈਥੋਂ ਮੈਂ ਜੋਗੀਆ
ਵੇ, ਦਮ ਦਮ ਮੰਗਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀਰ ਮੰਗਾਂ।
''(ਜੋਗੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਇਹ ਦੇਹ ਤਾਂ ਬਸ ਦੇਹੜੀ ਏ ਬਚੜਿਆ। ਜੋਗ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣੈ
ਤਾਂ ਡਿਉੜੀ ਦਾ ਮੋਹ ਤੇ ਛੱਡਣਾ ਪੈਣਾ...।}}&lt;noinclude&gt;{{rh||39 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jcoyle680afpod0n9e7abubrgibtzkc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/40</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73883</id>
    <revision>
      <id>238435</id>
      <parentid>234365</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238435</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2779" sha1="trzsjio97arr1n7w6nj3etywmhbgpo0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਮੈਂ ਸਭ ਛੱਡ ਆਇਆ..., ਜੋ ਹੈ..., ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਹਾਂ...। 
''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਇੱਕ
ਨਜ਼ਰ ਚੇਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸਰ-ਫੂਸਰ
ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਚਿਮਟਾ ਖੜਕਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।)''}} 
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ''(ਨੇੜੇ ਹੋ ਕੇ।)'' ਨਿਰੀ ਜਿਦ ਏ... ਜਾਂ ਜੁਗਤ ਵੀ ਜਾਣਦਾਂ...।}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ''(ਪੈਰ ਫੜਦਾ)'' ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਸਭੇ ਵਿਸਾਰ ਆਇਆ। ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰੋਂ
ਬਸ ਖ਼ਾਲੀ।
{{center|''(ਬਾਲ ਨਾਥ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।)''}}}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :   ਜੇ ਖਾਲੀਂ ਏਂ... ਤਾਂ ਫੇਰ ਭਰ ਜਾਵੇਂਗਾ... |}}
{{playscript|ਰਾਂਝਾ|  :   ਇਹੋ ਸੁਣ ਕੇ ਆਇਆ.. ਕਿ ਸੁਮੇਰ ਦੇ ਟਿੱਲੇ 'ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਸੱਧਰਾਂ
ਪੂਰਦੀਆਂ... ਮੋਰੀ ਵੀ ਪੂਰ ਛੱਡੋ ...। ਇੱਕ ਹੀਰ ਬਾਝੋਂ ਮੈਂ ਅਧੂਰਾ ਹਾਂ...
ਪੂਰ ਛੱਡੋ... ਪੂਰਨ ਕਰ ਛੱਡੋ...।}}
{{playscript|ਬਾਲ|  :  ਜਿੱਦਣ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪਾ ਜਾਵੇਂਗਾ...। ਸਭ ਪਾ ਜਾਵੇਂਗਾ...।
''(ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇੱਕ ਚੇਲੇ ਨੂੰ।)'' 
ਇਸ ਨੂੰ ਇਹਦੇ ਭੋਰੇ 'ਚ ਲੈ ਜਾਵੋ। ''(ਖ਼ੁਦ ਨਾਲ਼)'' ਜੁਗਾਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ
ਵਿਯੋਗੀ ਆਇਆ... ਜੋਗ ਦਾ... ਵਿਯੋਗੀ ''(ਚੇਲੇ ਫੇਰ ਔਖੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਪਰ
ਬੋਲਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।)'' ਵੇਖੋ ਕਦੋਂ ਸੰਜੋਗ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਨੇ...। ''(ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ)''
ਬਾਕੀ ਸਭ ਭਲਕੇ ਵੇਖਾਂਗੇ।
(ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹੀ ਨੀਝ ਲਾਈ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।}}
{{playscript|ਗੀਤ|  : ਸਾਧੋ... ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਘਰ ਕੀਜੈ।&lt;/br&gt;
ਹੱਥ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿਬੈ, ਚੱਬ ਕੇ ਨਾ ਚਲਿਬੈ,&lt;/br&gt;
ਧੀਰੇ ਪਾਊਂ ਯਹੀਜੇ ...&lt;/br&gt;
ਸਾਧੋ... ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਘਰ ਕੀਜੈ...}}&lt;noinclude&gt;{{rh||40 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>trzsjio97arr1n7w6nj3etywmhbgpo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:Mritulok te Hor Natak.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>73896</id>
    <revision>
      <id>238436</id>
      <parentid>234433</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238436</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3074" sha1="bu8rd36r43cxiseq4ksohamv9stqtfk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;{{Playscript||ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਘਰ ਕੀਜੈ।}}
{{Playscript|ਰਾਂਝਾ| :  ''(ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ...।)'' ਹਬ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿਬੈ, ਚੱਬ ਕੇ ਨਾ ਚਲਿਬੈ... ਧੀਰੇ ਪਾਂਉ ਧਰੀਜੈ...। ਇਹ ਭੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗਗਨ ਮੰਡਪ
''(ਜਿਵੇਂ ਪਿਘਲਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)''}}
{{playscript|ਚੇਲਾ| :  ''(ਹਲੂਣਦਾ ਹੈ।)'' ਤੂਰ ਹੁਣ..., ਗੱਡ ਕੇ ਈ ਖੜ੍ਹ ਗਿਆ ਪੈਰ...।}}
{{playscript|ਚੇਲਾ 2| :  ਹੰਅ, ਇਹ ਕਰੂਗਾ ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਘਰ... ਭੋਰੇ 'ਚ ਪੈਰ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਪਸੀਨੇ ਆਉਂਦੇ!
''(ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ
ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲੱਗਦੇ ਨੇ। ਕੋਈ ਚਿਲਮ ਭਰ
ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਭੰਗ ਲਿਆ ਕੇ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਚਿਮਟਾ ਤੇ
ਖੱਪਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਘੇਰਾ ਘੱਤ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ...
ਸੂਟੇ ਲਾਉਂਦੇ ਨੇ...।)''}}
{{playscript|ਚੇਲਾ 3| :  ਹੌਲ਼ੀ ਉਇ ਹੌਲ਼ੀ ਖਿੱਚ। ਕਿਤੇ ਬਹੁਤਾ ਈ ਨਾ ਤਾਂਹ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਈਂ
''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)'' ਗਗਨ ਮੰਡਪ ਵੱਲ...।}}
{{playscript|ਚੇਲਾ 4| :  ਓ ਰਹਿਣ ਦੇ ਤੂੰ...। ਨਾਗਣੀ ਲੜਾਈ ਏ ਨਾਗਣੀ... ''(ਜੀਭ ਕੱਢਦਾ ਹੈ।)'' ਏਥੇ...। ਇਹ ਕੀ ਬਿਗਾੜ ਲਉ ਮੇਰਾ...। ਲੈ ਫੜ...।}}
{{playscript|ਚੇਲਾ 2|: ''(ਭੰਗ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)'' ਲਓ ਵਈ... ਕਰੋ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਖੱਪਰੀ...ਤੇ ਲਓ ਅਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਝੂਟੇ...। ''(ਪੀਂਦੇ ਨੇ।)'' }}
{{playscript|3|  :  ਬੂਟੀ ਵੀ ਪਾਈ ਊ ਕਿ ਨਿਰੀ ਖਸਖਸ ਈ ਘੋਟ ਲਿਆਇਆ...।}}
{{playscript|4|  :   ਓ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ..., ਐਂ ਫਣ ਚੱਕੀ ਫਿਰਦੈਂ। ਫਰਾਟੇ ਮਾਰਦਾ...।}}
{{playscript|1|  :   ਵੇਖੇ ਆ ਚੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ...। ਮਲੂਕ ਜਿਹਾ ਮੁੰਡਾ ਵੇਖ ਕੇ ਝੱਟ
ਪਸੀਜ ਗਿਆ...। ਚੇਲਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ...।}}
{{playscript|3|  :  ਕਲਯੁਗ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਏ ਭਈ...,ਅਸਲ ਅਸੂਲ ਬਚੇ ਹੁਣ...।}}
{{playscript|2|  :  ਸਾਡੀਆਂ ਤੇ ਲਕੀਰਾਂ ਕਢਾ ਦਿੱਤੀਆਂ... ਫੇਰ ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਮੁੰਦਰਾਂ
ਮੱਥੇ ਮਾਰੀਆਂ ਫੜਾਈਆਂ... ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਭਲਕੇ ਈ ਸਾਜਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦੈ...।}}&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{rh||41 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bu8rd36r43cxiseq4ksohamv9stqtfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75030</id>
    <revision>
      <id>238396</id>
      <parentid>237421</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T14:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harpreet Kaur22</username>
        <id>2778</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>238396</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1520" sha1="mchkwwymljk17ohcvapdg1125egdtrn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harpreet Kaur22&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ{{rh|Left}
ਵਿਕਾਰ ਈਰਖਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀਆਂ ਪਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸਬਦੁ
ਹੈ ਸੋ ਸਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਬਦੁ ਸੁਣਦੇ ਹੈਨਿ ਓਹੁ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮ ਸਰੂਪ
ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ; ਫੇਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਤੇ ਕਾਮ,
ਕ੍ਰੋਧ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਸਚਾ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਜਲਸ ਵਿਚ ਜੋ ਮਦ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਓਸ ਨੋ
ਪੀਲਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਜੇਹੜਾ ਗੱਲ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਬਾਹਿਰ ਨਾ ਕੱਢੇ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੇ
ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤ੍ਰਿਕਾਲੱਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਜਣਾਂਵਦੇ
ਨਹੀਂ। ਪਿਆਲੇ ਦੀ ਮਸਤੀ ਚਹੁੰ ਪਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਬਦ
ਦੀ ਮਸਤੀ ਉਤਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਭਾਇ ਭਗਤੀ ਸਭਸੈ ਨਾਲਿ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ।
ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਖੁਟ ਭੰਡਾਰ ਹੈ॥੧॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mchkwwymljk17ohcvapdg1125egdtrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75036</id>
    <revision>
      <id>238394</id>
      <parentid>237427</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harpreet Kaur22</username>
        <id>2778</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>238394</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2759" sha1="0iz99kh4ly5dmn6p9l9qo9y5jcq6v5z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harpreet Kaur22&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥
ਵਾਰ ੧੧
ਪਉੜੀ ਪਹਿਲੀ॥੧॥
ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ ਪਯਾਲਾ
ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਪਾਤਿਸਾਹਾਂ ਪਾਤਿਸਾਹ ਜੁਹਾਰੀ।
ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚੁਖੰਡਿ ਹੈ ਆਇ ਝਰੋਖੇ ਖੋਲੈ ਬਾਰੀ।
ਅਮਿਉ ਕਿਰਣਿ ਨਿਝਰ ਝਰੈ ਅਨਹਦ ਨਾਦ ਵਾਇਨਿ ਦਰਬਾਰੀ।
ਪਾਤਸਾਹਾਂ ਦੀ ਮਜਲਸੈ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਵਣ ਭਾਰੀ।
ਸਾਕੀ ਹੋਇ ਪੀਲਾਵਣਾ ਉਲਸ ਪਿਆਲੈ ਖਰੀ ਖੁਮਾਰੀ।
ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਭੈ ਚਲਣਾ ਮਸਤ ਅਲਮਸਤ ਸਦਾ ਹੁਸਿਆਰੀ।
ਭਗਤ ਵਛਲੁ ਹੋਇ ਭਗਤ ਭੰਡਾਰੀ॥੧॥
-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ -
{{rhCenterਔਰ ਜਿਤਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈਨ ਝੂਠਾ ਧਨੁ ਸੰਚ ਕੇ ਫੇਰ ਛੋਡਿ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨ, ਪਰੁ
ਸਤਿਗੁਰ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਹੈਨਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰੁ
ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਚਾ ਧਨ ਹੈ। ਜੋ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਚਾ
ਧਨੁ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ;ਇਸ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ
ਪਾਤਿਸਾਹ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਭਸ ਦੇ ਉਪਰ ਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ
ਹੁਕਮ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਪਰ ਚਲਤਾ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜੋ ਆਪਣਿਆਂ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ
ਧਨੁ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਲੇਖੇ ਨਾਲ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬਖਸੀਸ ਦਾ ਝਰੋਖਾ
ਖੋਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਿਸ ਸਮੇਂ ਜਿਸ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਝੂਠਾ ਧਨ ਉਸ ਨੂੰ
ਦੇ ਕੇ ਨਿਹਾਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਪਰ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦਾ ਝਰੋਖਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਹੈ,
ਜੇਹੜਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਖੇ ਟੁਰ ਆਂਵਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਚਾ ਧਨੁ ਨਾਮ ਕਾ ਅਰੁ
ਗਿਆਨ ਕਾ ਦੇ ਕਰਿ ਤਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਕਟ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਦੇਵਤੇ ਜੋ
ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਬ੍ਰਹਮੇ ਦੇ ਦਿਨ ਤਾਈਂ ਪੀਂਵਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਵਿਖੇ ਤੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0iz99kh4ly5dmn6p9l9qo9y5jcq6v5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75037</id>
    <revision>
      <id>238376</id>
      <parentid>237615</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harpreet Kaur22</username>
        <id>2778</id>
      </contributor>
      <origin>238376</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="873" sha1="2ntf53mx79k28cbqhfbfueoueztnd8y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jaswinder Kaur Poohla&quot; /&gt;ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ&lt;/noinclude&gt;ਇਸਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਆਖਯੇਪਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨੇ ਪਰ ਯਾ
ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪਰ ਕੋਈ ਗੁਣੀ ਜਨ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਣ,
ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ
ਸ‌‌ਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਧੀਕ ਪੁਰਾਤਨ ਨੁਸਖਾ ਕਿਸੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ਪਾਸ ਹੋਵੇ
ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤੋ ਕਿਤਾਬਤ ਕਰਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਐਡਿਟਿਡ ਸਰੂਪ)
1 ਅਗਸਤ,1912 ਈ:
(1969 ਬਿ.ਯਾਨੀ 1892+77)
ਸੰਪਾਦਕ
-- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ{{rh|Left&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ntf53mx79k28cbqhfbfueoueztnd8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238387</id>
      <parentid>238376</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238387</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="932" sha1="cq7wlkhg0hrgi26va9go7njjfzkejvb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Jaswinder Kaur Poohla&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||ਕ}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਇਸਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਆਖਯੇਪਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨੇ ਪਰ ਯਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪਰ ਕੋਈ ਗੁਣੀ ਜਨ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਧੀਕ ਪੁਰਾਤਨ ਨੁਸਖਾ ਕਿਸੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ਪਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤੋ ਕਿਤਾਬਤ ਕਰਨ।

{{left|&lt;poem&gt;ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਐਡਿਟਿਡ ਸਰੂਪ)
1 ਅਗਸਤ, 1912 ਈ:
(1969 ਬਿ.ਯਾਨੀ 1892+77)&lt;/poem&gt;}}
{{right|&lt;poem&gt;'''ਸੰਪਾਦਕ'''
-ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cq7wlkhg0hrgi26va9go7njjfzkejvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238389</id>
      <parentid>238387</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238389</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="922" sha1="0dzkri71itqg6mq1upccid7vfz3yke2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||ਕ}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਇਸਦੀ ਸੁਧਾਈ ਤੇ ਆਖਯੇਪਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਨੇ ਪਰ ਯਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪਰ ਕੋਈ ਗੁਣੀ ਜਨ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਚਾਨਣਾ ਪਾ ਸਕਣ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਬਰ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾਲਤਾ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ਸ੍ਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਧੀਕ ਪੁਰਾਤਨ ਨੁਸਖਾ ਕਿਸੇ ਸੱਜਣ ਜੀ ਪਾਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤੋ ਕਿਤਾਬਤ ਕਰਨ।

{{rh|&lt;poem&gt;ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਐਡਿਟਿਡ ਸਰੂਪ)
1 ਅਗਸਤ, 1912 ਈ:
(1969 ਬਿ.ਯਾਨੀ 1892+77)&lt;/poem&gt;||
&lt;poem&gt;'''ਸੰਪਾਦਕ'''
-ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0dzkri71itqg6mq1upccid7vfz3yke2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/42</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75063</id>
    <revision>
      <id>238438</id>
      <parentid>237607</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238438</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3925" sha1="t8be4u2o21qd5vgu1r5yrljm4lqq7mg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||33}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਆਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ। ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਫੇਰ ਖਾਨ ਦੇ
ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜੀ ਅਸਾਂ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ
ਖਾਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਕਹਿਆ ਜੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹੋ
ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਛੋਡ ਕੇ ਤੁਸਾਡੀ ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਰਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਖਾਨ ਦੀ
ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਕਹੋ ਤਾਂ ਰਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜੁ ਭਲੀ
ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹੁ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਜੋ
ਪੰਜ ਵਰਸ ਖਾਨੁ ਇਥੇ ਹੋਰੁ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੋਡ ਕੈ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਵੈਗਾ,
ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ
ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵੇਗੀ॥੬॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਲੋ ਮਾਂਗਾ}'''}}
'''ਭਾਈ''' ਮਾਲੋ ਤੇ ਮਾਂਗਾ ਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਕਥਾ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ
ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ, ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ
ਕਰੋਗੇ, ਜੈਸੇ ਅਗਨਿ ਤਾਪਨਾ ਤੇ ਜਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਸੀਤੂ ਉਸਨ
ਸਹਾਰਨਾ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਇਣ ਆਦਿਕ ਬ੍ਰਤ ਕਰਨੇ,
ਤੇ ਭੂਮ ਦਾ ਭ੍ਰਮਨਾ, ਤੇ ਕੰਦਮੂਲ ਦਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਏਹੁ ਸਭ ਕਠਨ
ਕਰਮ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ
ਰੁਚਿ ਸੋਂ ਗਾਵਣਾ ਸੁਣਨਾ, ਏਹ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈਨਿ। ਏਹ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ
ਅਰੁ ਫਲੁ ਇਸ ਦਾ ਵਡਾ ਹੈ ਤੇ ਖੋਚਲ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਮਾਲੋਂ ਪੁਛਿਆ
ਜੀ ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਜੇਹੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇਹਾ ਫਲੁ, ਜੋ ਵਡੀ ਮਜੂਰੀ
ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਵਡਾ ਫਲੁ ਪਾਏਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੁ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈ
ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਫਲੂ ਵਡਾ ਹੈ, ਏਹੁ ਅਸਾਡੇ ਸਮਝ ਵਿਚ ਕੈਸੇ ਆਵੇ? ਤਾਂ
ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਲਕੜੀ ਹਾਰੇ ਲਕੜੀਆਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਪਾਂਡੀ
ਪੰਡਾਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹਨ ਸੋ ਮਜੂਰੀ ਵਡੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਫਾ ਥੋੜਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ
ਤੇ ਜੋ ਲੂਣ ਅੰਨ ਦੀ ਹੱਟੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਮਜੂਰੀ ਓਨਾਂ ਦੀ ਥੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ
ਨਫਾ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਾਫ ਤੇ ਬਜਾਜ ਓਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਭੀ ਮਜੂਰੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8be4u2o21qd5vgu1r5yrljm4lqq7mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/43</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75064</id>
    <revision>
      <id>238434</id>
      <parentid>237455</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238434</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4082" sha1="lzzlk3ofo701uyuviyavh7yjjjphkpz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|34||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਹੈਨਿ, ਭੂਖਣਾਂ ਤੇ ਰੁਪਯਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ
ਜਵਾਹਰੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਪਰ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ
ਭੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਸਿਖਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਹੋਰੁ ਜੋ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸਰੀਰ
ਉਪਰ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ
ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਣਨ ਕਰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਿਛੋਂ ਇਸ ਦੇ
ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ, ਨਫਾ ਬਹੁਤ
ਹੈ। ਤਾਂ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰੇ
ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠ ਕੇ ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਕੈ ਸੁਣੇ,
ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਫੇਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਨਾਂ ਥੀਂ ਐਸਾ ਸਭ
ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਰਸੁ ਆਵੈ, ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨ।
ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਵਨਿ, ਤੇ ਆਏ ਗਏ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ
ਟਹਿਲ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੭॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਕਾਲੂ ਖੱਤ੍ਰੀ}'''}}
'''ਕਾਲੂ''' ਖਤ੍ਰੀ ਆਸਾ ਧਾਰਿ ਕੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ
ਨਿਵਾਜ ! ਸਨਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵੇਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ?
ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪਿਠ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੇ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੁੰਦੇ
ਹੈਨ, ਸੋ ਸਨਮੁਖ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠਕੇ ਸੁਣੇ ਤੇ
ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਦਾ ਸਾਖੀ ਹੋਵੈ। ਚਾਰ {੪} ਸਾਖੀਆਂ
ਸਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ
ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੁ ਜੀ ਓਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ
ਆਖਿਆ: ਇਕੁ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਇਕੁ ਕਰੁਨਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ, ਇਕੁ
ਉਪੇਖਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ
ਸਮਝਾਵਹੁ ! ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਏਹੁ ਜੀਉ ਕਹੇ ਜੁ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ
ਸੁਖ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੋਵਨਗੇ ਜੇਹੜੇ ਇਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ
ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੇ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤ੍ਰ ਕਰ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ
ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੁਖ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਜੋ ਕੁਛ ਧਨ ਹੋਵਸੁ ਕੈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lzzlk3ofo701uyuviyavh7yjjjphkpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75065</id>
    <revision>
      <id>238437</id>
      <parentid>237627</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238437</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4170" sha1="n10egxv8g00v7kvg5w6mymm18wdpvnj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|32||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ-'''}}
'''ਬਾਬੇ''' ਕਹਿਆ ਏਹੁ ਪੰਜਾਂ ਤਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਤਨਾ
ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਤਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਮੀ
ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਦੀ ਸੰਤਾਂ ਸੋਝੀ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ
ਸਾਖੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨੁ
ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਬਉਰਾ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ
ਮੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ,
ਆਗੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਭੇਦੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੈਸੇ ਤਰੰਗ ਮੈਂ ਜਲੁ
ਇਕੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸਰੀਰਾਂ ਮੈਂ ਸੱਤਿਆ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਦਾ
ਮੈਂ ਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਇਹੁ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਾ
ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਦੇਹ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਦੇਹ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੇਹ
ਦਾ ਸਾਖੀ ਨਿਆਰਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਸੁਣ ਕੈ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ: ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ
ਖ਼ੁਦਾਇ ਦਾ ਵਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰੁ ਇਕੁ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ
ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਖਿਜ਼ਰੁ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਭੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ
ਤੇ ਜਲੁ ਤੇ ਵਰਨੁ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ। ਇਕ ਵੇਰੀ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ।
ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਖਿਜ਼ਰ ਬਣਾਈਐ। ਤਾਂ ਖਾਨੁ
ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰ
ਕਰਵਾਈਐ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠ। ਜਿਤਨੇ
ਪ੍ਰਿਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਦਾਰਥ ਹੈਨਿ, ਸਭ ਜਲ ਮਈ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਵਿਚ ਜੋ
ਦਵਤਾ ਸ਼ਕਤਿ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ
ਕਹਿਆ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਰਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ' ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ
ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਫੇਰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਦੇ ਅਗੇ
ਦ੍ਰਿੜ ਰਖੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਵਰਨ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ
ਮੈਂ ਭੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਅਜੁ ਹੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦਰਸਨੁ ਖਿਜ਼ਰ
ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਬ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਖਾਨ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ
ਵਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਇਆ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਵਡੇ ਰਤਨ ਲਿਆਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਜਾਲਾ ਹੋਇ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਲਗਾ ਤੇ
ਰਤਨ ਭੇਟ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਖਾਨ ਜੀ! ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n10egxv8g00v7kvg5w6mymm18wdpvnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/44</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75067</id>
    <revision>
      <id>238439</id>
      <parentid>237610</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238439</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2535" sha1="cwyuvlatpafd17oolcvcuusnqvdawwn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||35}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਿਦਿਆ ਕੈ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਮ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕੈ ਵੰਡ ਖਾਵੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਬੁਧਿ
ਹੋਵਸੁ ਉਸ ਕਰਿਕੈ ਭੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਕਰੁਨਾ ਕਿਸ
ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਜੁ ਆਪ ਥੀਂ ਧਨ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਬੁਧਿ ਕਰਿਕੈ ਨੀਵਾਂ
ਹੋਵੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਅਥਵਾ ਬਲ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਉਸ
ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਕੈ ਪੁਤਰ ਸਮਾਨ ਜਾਣੈ। ਓਸ ਨਾਲਿ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੈ, ਗਰਬੁ
ਨ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਕਰੁਣਾ ਹੈ। ਤੇ ਮੁਦਤਾ ਕਿਸ ਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਆਪ ਥੀਂ ਜੋ
ਬੁਧਿ ਕਰਕੈ, ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਵਡਾ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਸੁਣਕੇ ਦੇਖਕੈ
ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਆਖੈ ਧੰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਜੁ ਐਸੇ ਭੀ ਸਿਖ ਕੀਤੇ ਹੈਸੁ, ਜਿਵੇਂ
ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਸੁਣਕੈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਹੀ
ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਨਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾ ਕਰੈ। ਇਸ ਕਾ
ਨਾਮੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਪੇਖਿਆ ਓਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੁ ਆਪਣੀ ਬੁਧਿ ਤੇ
ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੈ। ਪਰੁ ਜੋ ਸਤਿ ਕਰਕੇ
ਮੰਨੇ ਓਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭੀ ਉਪਦੇਸ ਦੇਵੈ ਅਰੁ ਜੋ ਨਾ ਮੰਨੈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਠੁ
ਨ ਕਰੈ। ਜਾਣੈ ਜੁ ਏਸ ਦੀ ਪਰਾਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੇ। ਜਦ ਏਹ
ਵਚਨ ਭਾਈ ਕਾਲੂ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਣ ਲਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਭੀ
ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਹੋਰਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਭੀ ਓਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰ ਉਧਾਰੁ
ਹੋਆ॥੮॥
{{dhr|3em}}
{{center|'''{{larger|㈜㈜}}'''}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cwyuvlatpafd17oolcvcuusnqvdawwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/47</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75070</id>
    <revision>
      <id>238442</id>
      <parentid>237461</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238442</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="m0xni91wt9fu6gclc49grrhv0fm8nu6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|38||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਤਾਂ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਨਿ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ੍ਰਿ
ਓਹੁ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀ ਪੜਨਿ। ਦਿਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਭੀ ਕਰਨਿ,
ਤੇ ਸਵਾਸ ਤਲੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ‘ਵਾਹਿ' ਉਚਾਰਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਵਾਸ ਉਪਰਿ ਆਵੈ
ਤਾਂ ‘ਗੁਰੂ` ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੀਤਾਵਨਿ, ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਂਦ
ਅਮਾਵਸ ਆਵੈ, ਬੈਸਾਖੀ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਵੀਚਾਰ ਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਿ
ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ
ਸੀਹੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਲਕੇ ਜੰਞ ਆਵਣੀ ਹੈਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ
ਅਗੋਂ ਦੇ ਹੀ ਓਸਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤੇ ਸਿਖ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਚਲੇ
ਹੈਸਨਿ, ਤਾਂ ਜੇਹੜਾ ਪਕਵਾਨ ਜੰਞ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈਸੀ, ਸੋ ਸਭ
ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਲਿ ਦਿਤਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਸੋਚ ਚਿੰਤਾ ਲਗੀ ਕਰਣੇ:
ਜੰਞ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਵਾਲਾਂਗੇ ? ਤਾਂ ਸੀਹੇਂ ਕਹਿਆ ਅਸਾਡੀ ਪੈਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ
ਰਖੇਗਾ। ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜੰਞ ਆਈ, ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ
ਜਿਵਾਈਐ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੀਹੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਜੰਦ੍ਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ,
ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਾਂਞੀ ਭੀ ਤੇ ਮਾਂਞੀ ਭੀ ਖਾਇਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ। ਪੰਜ ਦਿਨ ਜੰਞ ਨੂੰ
ਰਖਿਆ; ਸਭ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ
ਆਪੇ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਹੈ॥੧੦॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੌ: ਭਗੀਰਥ}'''}}
'''ਮੈਲਸੀਹਾਂ''' ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਭਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਦਾ ਉਪਾਸਕੂ ਹੈਸੀ। ਜਦ ਬਾਬਾ
ਉਸ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਬਡੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਉਸੇ ਨਗਰੀ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਓਥੇ ਹੀ ਸੌਂ
ਰਹਿਆ। ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਬਾਬਾ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਉਠ
ਕਰਿ ਇਸਨਾਨ ਨੂੰ ਜਲੁ ਲੈ ਆਇਆ। ਅਗੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਹੈ ਅਸਟ ਭੁਜਾ ਹੈਨਿ ਤੇ ਝਾੜੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਪੁਛਿਆ: ਤੂੰ
ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੁ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਥੀਂ ਬਾਹਰਿ ਆਈ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਓਸ
ਕਹਿਆ ਭਗੀਰਥਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ
ਚਰਨੀ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਕਹਿਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ,
ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m0xni91wt9fu6gclc49grrhv0fm8nu6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238449</id>
      <parentid>238442</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238449</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3779" sha1="ds7iuoiyirpe7982sbopjyyoyhu8vvh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|38||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਤਾਂ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਨਿ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ੍ਰਿ
ਓਹੁ ਇਸਨਾਨਿੁ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀ ਪੜਨਿ। ਦਿਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਭੀ ਕਰਨਿ,
ਤੇ ਸਵਾਸ ਤਲੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ‘ਵਾਹਿ' ਉਚਾਰਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਵਾਸ ਉਪਰਿ ਆਵੈ
ਤਾਂ ‘ਗੁਰੂ` ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੀਤਾਵਨਿ, ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਂਦ
ਅਮਾਵਸ ਆਵੈ, ਬੈਸਾਖੀ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਵੀਚਾਰ ਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਿ
ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ
ਸੀਹੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਲਕੇ ਜੰਞ ਆਵਣੀ ਹੈਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ
ਅਗੋਂ ਦੇ ਹੀ ਓਸਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤੇ ਸਿਖ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਚਲੇ
ਹੈਸਨਿ, ਤਾਂ ਜੇਹੜਾ ਪਕਵਾਨ ਜੰਞ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈਸੀ, ਸੋ ਸਭ
ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਲਿ ਦਿਤਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਸੋਚ ਚਿੰਤਾ ਲਗੀ ਕਰਣੇ:
ਜੰਞ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਵਾਲਾਂਗੇ ? ਤਾਂ ਸੀਹੇਂ ਕਹਿਆ ਅਸਾਡੀ ਪੈਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ
ਰਖੇਗਾ। ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜੰਞ ਆਈ, ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ
ਜਿਵਾਈਐ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੀਹੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਜੰਦ੍ਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ,
ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਾਂਞੀ ਭੀ ਤੇ ਮਾਂਞੀ ਭੀ ਖਾਇਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ। ਪੰਜ ਦਿਨ ਜੰਞ ਨੂੰ
ਰਖਿਆ; ਸਭ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ
ਆਪੇ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਹੈ॥੧੦॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੌ: ਭਗੀਰਥ}'''}}
'''ਮੈਲਸੀਹਾਂ''' ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਭਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਦਾ ਉਪਾਸਕੂ ਹੈਸੀ। ਜਦ ਬਾਬਾ
ਉਸ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਬਡੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਉਸੇ ਨਗਰੀ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਓਥੇ ਹੀ ਸੌਂ
ਰਹਿਆ। ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਬਾਬਾ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਉਠ
ਕਰਿ ਇਸਨਾਨ ਨੂੰ ਜਲੁ ਲੈ ਆਇਆ। ਅਗੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ
ਹੈ ਅਸਟ ਭੁਜਾ ਹੈਨਿ ਤੇ ਝਾੜੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਪੁਛਿਆ: ਤੂੰ
ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੁ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਥੀਂ ਬਾਹਰਿ ਆਈ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਓਸ
ਕਹਿਆ ਭਗੀਰਥਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ
ਚਰਨੀ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਕਹਿਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ,
ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ds7iuoiyirpe7982sbopjyyoyhu8vvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75071</id>
    <revision>
      <id>238431</id>
      <parentid>237462</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>238431</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3935" sha1="s07xn887ty388ot93kjcjkg1lu67yol" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||39}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ
ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ
ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਸ਼ਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ
ਕਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ
ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੧॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ}'''}}
'''ਪਾਇਕੇ''' ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਮੱਥਾ
ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੁ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ। ਤੁਸਾਡਾ ਹੁਣ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ
ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਉਪਾਇ ਹੈਨ। ਬੇਦਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ
ਨੇ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਪਾਇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਮ ਕਰੋ।
ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਉਪਾਉ ਤੁਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਤਾਵੋ। ਜੋ ਮੈਂ
ਥੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰੂੰਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਇਕ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਹੈ,
ਇਕ ਭਗਤੁ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਕਸ਼ਟ 'ਜੋਗ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ
ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ਕੌਨ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸ਼ਟ ਅੰਗ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਕੇ
ਹੈਨ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਯਮ, ਦੂਜੇ ਨੇਮ, ਤੀਜੇ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ, ਚੌਥੇ ਆਸਨ, ਪੰਜਵਾਂ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਛੇਵਾਂ ਧਿਆਨੁ, ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਅਠਵੀਂ ਸਮਾਧਿ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ
ਬੋਲਿਆ: ਅਸੀਂ ਜੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗ ਖੋਲਿਕੇ ਏਹੁ ਅਠ ਅੰਗ ਤੁਸੀਂ
ਨਾ ਸੁਣਾਵਹੁ, ਤੌ ਲਗੁ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਦਸ
ਯਮ ਹੈਣ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਕੁ ਮਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ
ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਨਾ। ਇਕੁ ਬਚਨਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਬੋਲਕੇ
ਦੁਖਾਵਣਾ, ਕਿ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਿਘਨ ਕਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਬਚਨਾਂ ਦੀ
ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਏਹੁ ਹੈ: ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ।
ਸੋ ਏਹੁ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਤ ਜਾਣਨਾ; ਤੀਜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ। ਇਕੁ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ ਜੁ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਛਪਾਵਣਾ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s07xn887ty388ot93kjcjkg1lu67yol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238443</id>
      <parentid>238431</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238443</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3935" sha1="iiyi8s1au21vbmtvr36jotnvfkfogsg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||39}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ
ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ
ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਸ਼ਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ
ਕਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ
ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੧॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ}'''}}
'''ਪਾਇਕੇ''' ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਮੱਥਾ
ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੁ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ। ਤੁਸਾਡਾ ਹੁਣ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ
ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਉਪਾਇ ਹੈਨ। ਬੇਦਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ
ਨੇ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਪਾਇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਮ ਕਰੋ।
ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਉਪਾਉ ਤੁਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਤਾਵੋ। ਜੋ ਮੈਂ
ਥੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰੂੰਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਇਕ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਹੈ,
ਇਕ ਭਗਤੁ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਕਸ਼ਟ 'ਜੋਗ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ
ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ਕੌਨ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸ਼ਟ ਅੰਗ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਕੇ
ਹੈਨ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਯਮ, ਦੂਜੇ ਨੇਮ, ਤੀਜੇ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ, ਚੌਥੇ ਆਸਨ, ਪੰਜਵਾਂ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਛੇਵਾਂ ਧਿਆਨੁ, ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਅਠਵੀਂ ਸਮਾਧਿ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ
ਬੋਲਿਆ: ਅਸੀਂ ਜੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗ ਖੋਲਿਕੇ ਏਹੁ ਅਠ ਅੰਗ ਤੁਸੀਂ
ਨਾ ਸੁਣਾਵਹੁ, ਤੌ ਲਗੁ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਦਸ
ਯਮ ਹੈਣ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਕੁ ਮਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ
ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਨਾ। ਇਕੁ ਬਚਨਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਬੋਲਕੇ
ਦੁਖਾਵਣਾ, ਕਿ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਿਘਨ ਕਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਬਚਨਾਂ ਦੀ
ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਏਹੁ ਹੈ: ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ।
ਸੋ ਏਹੁ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਤ ਜਾਣਨਾ; ਤੀਜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨਾ। ਇਕੁ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ ਜੁ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਛਪਾਵਣਾ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iiyi8s1au21vbmtvr36jotnvfkfogsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238450</id>
      <parentid>238443</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238450</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3935" sha1="oq1knou7jey1xtrsr7msvzvt1vn1a8c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||39}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ
ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ
ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਸ਼ਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ
ਕਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ
ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੧॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ}'''}}
'''ਪਾਇਕੇ''' ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਮੱਥਾ
ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੁ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ। ਤੁਸਾਡਾ ਹੁਣ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ
ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ
ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਉਪਾਇ ਹੈਨ। ਬੇਦਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ
ਨੇ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਪਾਇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਮ ਕਰੋ।
ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਉਪਾਉ ਤੁਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਤਾਵੋ। ਜੋ ਮੈਂ
ਥੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰੂੰਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਇਕ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਹੈ,
ਇਕ ਭਗਤੁ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਕਸ਼ਟ 'ਜੋਗ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ
ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ਕੌਨ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸ਼ਟ ਅੰਗ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਕੇ
ਹੈਨ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਯਮ, ਦੂਜੇ ਨੇਮ, ਤੀਜੇ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ, ਚੌਥੇ ਆਸਨ, ਪੰਜਵਾਂ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਛੇਵਾਂ ਧਿਆਨੁ, ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਅਠਵੀਂ ਸਮਾਧਿ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ
ਬੋਲਿਆ: ਅਸੀਂ ਜੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗ ਖੋਲਿਕੇ ਏਹੁ ਅਠ ਅੰਗ ਤੁਸੀਂ
ਨਾ ਸੁਣਾਵਹੁ, ਤੌ ਲਗੁ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਦਸ
ਯਮ ਹੈਣ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਕੁ ਮਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ
ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਨਾ। ਇਕੁ ਬਚਨਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਬੋਲਕੇ
ਦੁਖਾਵਣਾ, ਕਿ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਿਘਨ ਕਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਬਚਨਾਂ ਦੀ
ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਏਹੁ ਹੈ: ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ।
ਸੋ ਏਹੁ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਤ ਜਾਣਨਾ; ਤੀਜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ। ਇਕੁ
ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ ਜੁ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਛਪਾਵਣਾ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oq1knou7jey1xtrsr7msvzvt1vn1a8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/45</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75072</id>
    <revision>
      <id>238440</id>
      <parentid>237463</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238440</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3072" sha1="653qn292e5oizpswwryt0zzahth61nj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|'''ਚੌਦਵੀਂ ਪਉੜੀ ਚਲੀ॥੧੪॥'''

'''ਸਿਖ ਨਾਮ ਮਾਲਾ'''}}
{{Block center|&lt;poem&gt;'''ਭਗਤੁ ਜੋ ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂਵੰਸੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ॥'''
'''ਸੀਹਾਂ ਉਪਲੁ ਜਾਣੀਐ ਗਜਣੁ ਉਪਲੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ।'''
'''ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ।'''
'''ਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਭਲਾ ਹੈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ ਇਕ ਮਨਿ ਧਿਆਵੈ।'''
'''ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਜੋਧੁ ਸਿਖੁ ਜੀਵਾਈ ਗੁਰੂ ਸੇਵ ਸਮਾਵੈ।'''
'''ਗੁਜਰੁ ਜਾਤਿ ਲੁਹਾਰੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਣਾਵੈ।'''
'''ਨਾਈ ਧਿੰਙ ਵਖਾਣੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਿ ਕੁਟੰਬੁ ਤਰਾਵੈਂ।'''
'''ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵੈ॥੧੪॥'''&lt;/poem&gt;}}
{{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ-'''&lt;/br&gt;
'''{ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ}'''}}
'''ਭਗਤਾ''' ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖਤ੍ਰੀ ਸਨ। ਜਬ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸਨੁ
ਕੀਤਾ, ਦੇਖਿਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ :
ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਜੇਹੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ,
ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਪਰੁ ਅਸੀਂ ਪੜ ਸੁਣ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ,
ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ? ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ
ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰੋ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ
ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਉਨ ਹੈਨਿ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ
ਬਣਾਈਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਚਾਰ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ।
ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਈਰਖਾ, ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਬਖੀਲੀ ਕਰਨੀ ਜੁ ਸਭੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਸਭੇ
ਗੁਣ ਮੈਥੇ ਹੀ ਹੋਵਨਿ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਥੇ ਹੋਵਨ, ਤਾਂ ਰਿਦਾ ਪਰਸੰਨ ਨਾ
ਹੋਵਨਾ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਜਾਣਨਾ। ਤੇ ਦੂਜੀ ਅੱਕਣਾ, ਹਉਮੈ
ਕਰਣੀ। ਜੇ ਆਪ ਥੀਂ ਘਟ ਵੇਖਣਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧਿ ਨ ਦੇਵਣੀ, ਓਸ ਨੂੰ
ਹੱਸਣਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਨਿੰਦਾ, ਜੋ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>653qn292e5oizpswwryt0zzahth61nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238441</id>
      <parentid>238440</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:49:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238441</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3137" sha1="f1vilxhpx4xm1hby4l0y0j4ns6q20sy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|36||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{center|'''ਚੌਦਵੀਂ ਪਉੜੀ ਚਲੀ॥੧੪॥'''

'''ਸਿਖ ਨਾਮ ਮਾਲਾ'''}}
{{Block center|&lt;poem&gt;'''ਭਗਤੁ ਜੋ ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂਵੰਸੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ॥'''
'''ਸੀਹਾਂ ਉਪਲੁ ਜਾਣੀਐ ਗਜਣੁ ਉਪਲੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ।'''
'''ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ।'''
'''ਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਭਲਾ ਹੈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ ਇਕ ਮਨਿ ਧਿਆਵੈ।'''
'''ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਜੋਧੁ ਸਿਖੁ ਜੀਵਾਈ ਗੁਰੂ ਸੇਵ ਸਮਾਵੈ।'''
'''ਗੁਜਰੁ ਜਾਤਿ ਲੁਹਾਰੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਣਾਵੈ।'''
'''ਨਾਈ ਧਿੰਙ ਵਖਾਣੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਿ ਕੁਟੰਬੁ ਤਰਾਵੈਂ।'''
'''ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵੈ॥੧੪॥'''&lt;/poem&gt;}}
{{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ-'''&lt;/br&gt;
'''{ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ}'''}}
'''ਭਗਤਾ''' ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖਤ੍ਰੀ ਸਨ। ਜਬ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸਨੁ
ਕੀਤਾ, ਦੇਖਿਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ :
ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਜੇਹੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ,
ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਪਰੁ ਅਸੀਂ ਪੜ ਸੁਣ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ,
ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ? ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ
ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰੋ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ
ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਉਨ ਹੈਨਿ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ
ਬਣਾਈਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਚਾਰ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ।
ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਈਰਖਾ, ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਬਖੀਲੀ ਕਰਨੀ ਜੁ ਸਭੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਸਭੇ
ਗੁਣ ਮੈਥੇ ਹੀ ਹੋਵਨਿ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਥੇ ਹੋਵਨ, ਤਾਂ ਰਿਦਾ ਪਰਸੰਨ ਨਾ
ਹੋਵਨਾ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਜਾਣਨਾ। ਤੇ ਦੂਜੀ ਅੱਕਣਾ, ਹਉਮੈ
ਕਰਣੀ। ਜੇ ਆਪ ਥੀਂ ਘਟ ਵੇਖਣਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧਿ ਨ ਦੇਵਣੀ, ਓਸ ਨੂੰ
ਹੱਸਣਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਨਿੰਦਾ, ਜੋ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f1vilxhpx4xm1hby4l0y0j4ns6q20sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/51</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75073</id>
    <revision>
      <id>238445</id>
      <parentid>237464</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T01:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238445</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4100" sha1="ti0tl7e3wk6kxh4rp5wbop564364lvs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|42||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਅਰੁ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਖੋਦ ਕੇ ਕੋਮਲ ਕਰਕੇ ਊਪਰਿ ਘਾਸ ਵਿਛਾਵਣਾ ਤੇ ਊਪਰ
ਆਸਣੁ ਡਾਲਣਾ। ਉਸ ਪਰ ਬੈਠ ਕਰ ਭਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਕੈ
ਨਾਸਕਾ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਏਹੁ ਪਦਮ ਆਸਨੁ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਿਧ ਆਸਣੁ
ਹੈ। ਜੋ ਵੈਸੇ ਹੀ ਕੋਮਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲ ਕਰ ਬੈਠ ਕੇ ਅੱਡੀ ਬਾਂਵੇਂ
ਪਾਉਂ ਕੀ ਗੁਦਾ ਕੇ ਬੀਚ ਦਬਾਉਣੀ, ਅਰੁ ਦਾਹਨਾ ਪਾਉਂ ਬਾਂਏਂ ਉਰੂ ਪਰ ਕੈ
ਇੰਦ੍ਰੀ ਪਰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਕੈ ਅਗਰ ਧਿਆਨੁ ਰਖਣਾ ਏਹੁ ਸਿਧ
ਆਸਣ ਹੈ। ਔਰ ਪੰਜਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਸੋ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ
ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੋ ਮਨ ਕੀ ਸੁਰਤਿ
ਕਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋ ਦਾਹਨੀ ਨਾਸਕਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ। ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਸਮੇਂ
ਦੁਆਦਸ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋ ਭਉਹਾਂ ਮੈਂ ਕੁੰਭਕ ਕਰਕੇ
ਠਹਿਰਾਵਣਾ ਤੇ ਚੌਥੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੁੰਭਕ ਮੈਂ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋਂ ਬਾਈਂ
ਨਾਸਕਾ ਸੇ ਰੇਚਕ ਕਰਨਾ। ਦੁਆਦਸ਼ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੀਆਂ ਰੇਚਕ ਮੈਂ
ਜਪਣੀਆਂ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਥਾਂਏ ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਰੁ ਦਾਂਏਂ
ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਬਾਂਏਂ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਕਾ ਰਾਹੁ ਖੁਲਤਾ ਹੈ,
ਅਰ ਪ੍ਰਾਣ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ। ਤਬ ਅਨਾਹਦ ਕੀਆਂ ਧੁਨਾਂ
ਖੁਲਤੀਆਂ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਜੋਤਿ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਧੁਨਿ ਮੈਂ
ਧਿਆਨ ਧਾਰੀਤਾ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਧੁਨਿ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ
ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਧਿਆਨੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਬਾਹਯ ਕਾ ਹੈ, ਇਕ
ਅੰਤਰ ਕਾ ਹੈ। ਬਾਹਯ ਕਾ ਏਹ ਧਿਆਨੁ ਹੈ: ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਚਤੁਰ ਭੁਜ ਕਾ
ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ ਕੈ ਗੁਰਾਂ ਕੇ ਸਬਦ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ
ਏਹ ਹੈ ਜੁ ਨਾਭਿ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਰਿਦੇ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ,
ਭਉ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ, ਏਹ
ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਸਪਤਮ ਅੰਗੂ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਧਾਰਨਾ ਕਿਆ? ਜੋ ਧਿਆਨ
ਠਹਿਰਤਾ ਨਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਡਾਲਤੇ
ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਥੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕੈ ਬਹੁੜੋ ਧਿਆਨ ਮੈਂ ਜੋੜਨਾ,
ਬਹੁੜ ਬਹੁੜ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਧਿਆਨੁ ਜਾਇ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ
ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਧਿ ਅਥਵਾ ਆਠਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਅਗੇ ਸਮਾਧਿ ਭੀ ਦੁਇ
ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਇਕੁ ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਹੈ: ਇਕ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ti0tl7e3wk6kxh4rp5wbop564364lvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/49</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75074</id>
    <revision>
      <id>238444</id>
      <parentid>237465</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T01:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238444</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4218" sha1="lf1pcje4ueqbzks9ykac6fyg8x5qjs5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|40||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਛਪਾਇ ਰਖਣੇ, ਏਹੁ ਭੀ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ
ਕਿਸਨੋ ਕਹੀਦਾ ਹੈ? ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਕਾਮੁ ਜੀਤਣਾ। ਤਾਂ ਅਜਿੱਤੇ ਕਹਿਆ:
ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੌਨ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ
ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਦੂਜਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ, ਤੀਜਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਾਸ
ਬੈਠਣਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਤ ਨਾਲਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ, ਛਠਵਾਂ ਅਲਿੰਗਨੁ ਕਰਨਾ,
ਸਤਵਾਂ ਸਿੰਗਾਰੁ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਬਣਾਵਣਾ। ਅਠਵਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਗ
ਕਰਨਾ, ਇਹ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਮ ਜੀਤਣਾ, ਤਿਆਗਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਏਹੁ
ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਖਿਮਾਂ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਹੇ ਭਾਵੇਂ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਓਸ ਦਾ
ਸਹਾਰਨਾ। ਦੁਖ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਖਸਟਮੇ ਧ੍ਰਿਤ
ਕਹੀਐ ਧੀਰਜ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੋਵੈ, ਸੀਤ ਤਪਤ ਅਪਦਾ ਸੰਪਦਾ
ਵਿਆਕੁਲ ਨਾ ਹੋਵਣਾ, ਧੀਰਜੁ ਕਰਨਾ। ਸਪਤਮ ਦਇਆ, ਜੁ ਆਪਣੀ
ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭ ਸੰਗ ਦਇਆ ਕਰਨੀ। ਅਸ਼ਟਮ ਆਰਜਵ, ਰਿਦਾ
ਕੋਮਲ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਚਿਤਵਣਾ। ਨੌਵਾਂ ਮਰਿਜਾਦਾ ਦਾ ਅਹਾਰੁ
ਕਰਨਾ, ਜੋ ਅਹਾਰੁ ਹੈ ਓਸ ਥੀਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਿ ਖਾਵਣਾ। ਦਸਵਾਂ ਸੌਚ,
ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਕਰਕੈ, ਮੁਧ ਮੰਜਨਾਂ, ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਰਿਦੇ
ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜੋ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਮੈਲੁ ਨਿਵਿਰਤੀ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ
ਦਸ ਯਮ ਹੈਨ ਔਰੁ ਦਸ ਨੇਮ ਕਹਤ ਹੈਂ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਪੁ। ਤਪੁ ਭੀ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਕਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ, ਤਾਮਸੀ; ਸਾਂਤਕੀ। ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਇਕ ਸਰੀਰ
ਦਾ ਤਾਵਣਾ, ਦੂਜਾ ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਤੀਨੋਂ
ਤਾਮਸੀ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਇਸ ਕਰ ਫਲੁ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ
ਹਟਾਇਕੈ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲਿ ਲਾਵਣਾਂ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ।
ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਲ ਜੋੜਨੀਆਂ,
ਤਾਂ ਏਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਜਸੀ ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰੇ। ਬਹੁੜੇ ਸੰਤੋਖ। ਸੰਤੋਖ ਭੀ
ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਈ ਅਰੁ ਕਹਿਆ ਮੈਂ ਸੰਤੋਖੁ
ਕਰਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਰਿਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਰੁ ਦੂਜਾ ਯਥਾ
ਲਾਭ ਸੰਤੋਖ? ਜੇਕਰ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜਾਇ
ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹੇ ਅਰੁ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਭੀ ਰਾਜੀ ਰਹੇ। ਤੀਜਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lf1pcje4ueqbzks9ykac6fyg8x5qjs5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238451</id>
      <parentid>238444</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238451</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4218" sha1="lulje8d7dokdo5qucoth99t8hfftgvl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|40||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਛਪਾਇ ਰਖਣੇ, ਏਹੁ ਭੀ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ
ਕਿਸਨੋ ਕਹੀਦਾ ਹੈ? ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਕਾਮੁ ਜੀਤਣਾ। ਤਾਂ ਅਜਿੱਤੇ ਕਹਿਆ:
ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੌਨ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ
ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਦੂਜਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ, ਤੀਜਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਾਸ
ਬੈਠਣਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਤ ਨਾਲਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ, ਛਠਵਾਂ ਅਲਿੰਗਨੁ ਕਰਨਾ,
ਸਤਵਾਂ ਸਿੰਗਾਰੁ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਬਣਾਵਣਾ। ਅਠਵਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਗ
ਕਰਨਾ, ਇਹ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਮ ਜੀਤਣਾ, ਤਿਆਗਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਏਹੁ
ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਖਿਮਾਂ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਹੇ ਭਾਵੇਂ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਓਸ ਦਾ
ਸਹਾਰਨਾ। ਦੁਖ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਖਸਟਮੇ ਧ੍ਰਿਤ
ਕਹੀਐ ਧੀਰਜ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੋਵੈ, ਸੀਤ ਤਪਤ ਅਪਦਾ ਸੰਪਦਾ
ਵਿਆਕੁਲ ਨਾ ਹੋਵਣਾ, ਧੀਰਜੁ ਕਰਨਾ। ਸਪਤਮ ਦਇਆ, ਜੁ ਆਪਣੀ
ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭ ਸੰਗ ਦਇਆ ਕਰਨੀ। ਅਸ਼ਟਮ ਆਰਜਵ, ਰਿਦਾ
ਕੋਮਲ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਚਿਤਵਣਾ। ਨੌਵਾਂ ਮਰਿਜਾਦਾ ਦਾ ਅਹਾਰੁ
ਕਰਨਾ, ਜੋ ਅਹਾਰੁ ਹੈ ਓਸ ਥੀਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਿ ਖਾਵਣਾ। ਦਸਵਾਂ ਸੌਚ,
ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਕਰਕੈ, ਮੁਧ ਮੰਜਨਾਂ, ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਰਿਦੇ
ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜੋ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਮੈਲੁ ਨਿਵਿਰਤੀ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ
ਦਸ ਯਮ ਹੈਨ ਔਰੁ ਦਸ ਨੇਮ ਕਹਤ ਹੈਂ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਪੁ। ਤਪੁ ਭੀ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਕਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ, ਤਾਮਸੀ; ਸਾਂਤਕੀ। ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਇਕ ਸਰੀਰ
ਦਾ ਤਾਵਣਾ, ਦੂਜਾ ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਤੀਨੋਂ
ਤਾਮਸੀ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਇਸ ਕਰ ਫਲੁ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ
ਹਟਾਇਕੈ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲਿ ਲਾਵਣਾਂ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ।
ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਲ ਜੋੜਨੀਆਂ,
ਤਾਂ ਏਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਜਸੀ ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰੇ। ਬਹੁੜੋ ਸੰਤੋਖ। ਸੰਤੋਖ ਭੀ
ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਈ ਅਰੁ ਕਹਿਆ ਮੈਂ ਸੰਤੋਖੁ
ਕਰਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਰਿਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਰੁ ਦੂਜਾ ਯਥਾ
ਲਾਭ ਸੰਤੋਖ? ਜੇਕਰ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜਾਇ
ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹੇ ਅਰੁ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਭੀ ਰਾਜੀ ਰਹੇ। ਤੀਜਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lulje8d7dokdo5qucoth99t8hfftgvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/50</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75075</id>
    <revision>
      <id>238452</id>
      <parentid>237466</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238452</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4316" sha1="o0strywrhh3p9o2bo2vq9pdwxuxft41" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||41}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਆਸਕਤਿ ਬੁਧਿ, ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਤੀਤ। ਚੌਥਾ ਦਾਨੁ ਸਮਝ ਕੇ
ਦੇਣਾ, ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਦਾਨੁ ਦਿਤਾ ਫਲੁ ਤੁੱਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ
ਸੋਭਾ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭੀ ਥੋੜਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਪੁਰਖ
ਨੂੰ ਬਿਨਉ ਕਰਕੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਓਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਫਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ
ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਣ ਕੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਧਨ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ ਭਾਵੈਂ
ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ। ਕੋਈ ਦਾਨੁ ਹੋਵੈ ਸਾਂਤਕੀ ਅਸਥਾਨ ਦਿਤਾ ਬਹੁਤ
ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਪੂਜਾ ਜੋ ਕਰੈ ਸੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਰੈ। ਜੋ ਮਨ
ਦੀ ਭਾਵਨੀ ਨਾਲਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛਿਵਾਂ ਬਚਨੁ
ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਈ ਸੁਣੇ ਸੋਈ ਪੜ੍ਹੇ। ਗੁਰਾਂ ਦੇ
ਸਿੱਧਾਂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਬਚਨ ਨਾ ਸੁਣੇ। ਸਪਤਮ ਆਪਣੇ ਪੜ੍ਹੇ ਸੁਣੇ ਪਰ
ਲੱਜਾ ਰਖੇ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਮਾਵਣ ਵਿਚ ਲਿਆਵੇ। ਅਸਟਮ ਮਤਿ ਆਪਣੀ
ਸਾਂਤਕੀ ਰਖੇ। ਸਭ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨਿਵ ਚੱਲਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ। ਨਾਵਾਂ
ਜਾਪੁ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੇਹੜਾ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ,
ਤੇ ਦਸਵਾਂ ਹੋਮੁ ਜੋ ਅਗਨ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ
ਵਾਸਤੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਖੁਧਿਆਰਥੀ ਸਿਖ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਵਣਾ ਏਹੁ ਬ੍ਰਹਮੁ
ਹੋਮੁ ਹੈ, ਕਿਉਂ? ਮੁਖ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨਿ ਹੈ। ਓਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮੁ ਜਪ ਕੇ
ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਥ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਭੇ
ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਔਰੁ ਗਿਆਨੁ ਹੋਮੁ ਹੈ। ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕੇ
ਜਿਤਨੇ ਰਸ ਹੈਨ ਸਭ ਗਿਆਨ ਅਗਨਿ ਮੋ ਹੋਮੁ ਕਰੈ। ਇਹੁ ਨਿਸਚੇ ਜਾਣੈ,
ਜੈਸਾ ਸਰੀਰੁ ਅਨਿੱਤ ਹੈ ਤੈਸੇ ਰਸ ਅਨਿੱਤ ਹੈਨਿ, ਅਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਜਾਣਨਾ
ਸਤਿ ਹੈ। ਏਹੁ ਦਸ ਨੇਮ ਹਠ ਜੋਗ ਕਾ ਦੂਜਾ ਅੰਗੁ ਹੈ। ਅਰੁ ਤੀਜਾ ਅੰਗੂ
ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਦੂਸਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕੋਈ ਨ ਹੋਵੈ ਓਥੈ ਜਾਇ ਬੈਠਣਾ।
ਚੌਥਾ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਆਸਣ ਹੈ। ਆਸਣੁ ਭੀ ਜੇਤੂ ਚਉਰਾਸੀ ਲਖ-ਜੀਯ
ਜੰਤ ਹੈਨਿ ਤੇਤੇ ਹੀ ਉਨ ਕੇ ਬੈਠਣ ਕੇ ਆਸਣ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ
ਚਉਰਾਸੀ ਆਸਣ ਚੁਣ ਲੀਏ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਦੋਇ: - ਏਕੁ ਪਦਮ
ਆਸਣ, ਦੂਜਾ ਸਿੱਧ ਆਸਣੁ। ਪਦਮ ਆਸਣੁ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਥਾਂਵੇਂ ਉਰੂ ਪਰ
ਸੱਜਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਉਰੂ ਪਰ ਖੱਬਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ
ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਮਗਰ ਪਿਛੇ ਫੇਰ ਕਰ ਦੋਨੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ਪੈਰਾਂ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਪਕੜਨੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o0strywrhh3p9o2bo2vq9pdwxuxft41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/52</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75076</id>
    <revision>
      <id>238446</id>
      <parentid>237467</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T01:08:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238446</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3963" sha1="etfp01xz4lcrokumc8s8l803mea6orn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਧਿਆਤਾ ਧਿਆਨੁ ਧੋਇ, ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨ
ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਧੋਇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰੈ। ਤੇ
ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ- ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਜਾਣੈ ਤੇ ਧਿਆਨ
ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਕਰੈ, ਸਭ ਕਛੁ ਧੋਇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਕਰਕੈ ਜਾਣੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਅੱਠ ਅੰਗ ਜੋਗ ਕੇ ਸਾਧੇ। ਜੋ ਲੋਗ ਬ੍ਰਿਤਿ ਜੋਗ ਵਿਚ ਅਰੂੜ ਰਹੈ ਜੋਗ ਕਾ
ਰਸੁ ਲੇਵੈ, ਜਬ ਬ੍ਰਿਤਿ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਰਚਾ ਰਖੇ। ਏਹੁ
ਹਠ ਜੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਭੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਇਆ
ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਗਿਤ ਜੋਗੁ ਹੈ।

{{gap}}ਭਗਤਿ ਜੋਗ ਕੇ ਅਸਟ ਅੰਗ ਇਹੁ ਹੈਨਿ:- ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏਹੁ ਯਮੁ ਹੈ ਜੋ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ
ਗਰਬੁ ਨ ਲਿਆਵਣਾ। ਦੂਸਰਾ ਨੇਮ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਬਿਖੇ ਕਥਾ
ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ। ਜੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੇਮ
ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਜੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਤੀਸਰਾ
ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖੈ ਇਕੁ ਗੋਬਿੰਦ ਜਾਣਨਾ, ਔਰ ਦੂਸਰਾ
ਕੋਈ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਚੌਥਾ ਆਸਣੁ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਖੇ ਬ੍ਰਿਤਿ ਨੂੰ
ਇਸਥਿਤ ਕਰਨਾ। ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਇਕੁ ਇਹ ਹੈ ਪੂਰਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੋ ਸੁਣਕੇ ਮਨ
ਵਿਖੈ ਇਕੱਤ੍ਰ ਸਮਝਣੇ। ਮਨ ਵਿਖੈ ਖੈਂਚਣੇ। ਦੂਸਰਾ ਕੁੰਭਕ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ
ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝੀ ਹੈ ਸੋ ਰਿਦੇ ਵਿਖੇ ਸਦਾ ਓਸਦਾ
ਅਭ੍ਯਾਸ ਕਰਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਰੇਚਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਦਾਰਥ
ਤਿਆਗਣੇ ਕਹੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨਕਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ। ਛਠਵਾਂ ਧਿਆਨੁ ਇਹੁ ਹੈ
ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਪੜਨ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਿਖੇ
ਰਖੇ। ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿਚ ਫੁਰਣ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ
ਜੋ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਧਾਵੇ ਭੀ ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਆਣਕੇ ਜੋੜੇ ਸਬਦ ਬਿਖੇ।
ਅਸ਼ਟਮ ਦੁਇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਮਨੁ ਸਬਦ ਵਿਚ ਜਿਤ ਵੇਲੇ ਠਹਿਰਿਆ,
ਤਿਸਕਾ ਨਾਮ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਜੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਮਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ
ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਵਿਕਲਿੱਪ ਸਮਾਧ ਪੂਰਨ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ
ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੁਣਨੇ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਭੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>etfp01xz4lcrokumc8s8l803mea6orn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238453</id>
      <parentid>238446</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>238453</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4028" sha1="ndg852qicx69epu0ohx2nbtu71q3yva" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||43}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਧਿਆਤਾ ਧਿਆਨੁ ਧੋਇ, ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨ
ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਧੋਇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰੈ। ਤੇ
ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ- ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਜਾਣੈ ਤੇ ਧਿਆਨ
ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਕਰੈ, ਸਭ ਕਛੁ ਧੋਇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਕਰਕੈ ਜਾਣੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਅੱਠ ਅੰਗ ਜੋਗ ਕੇ ਸਾਧੇ। ਜੋ ਲੋਗ ਬ੍ਰਿਤਿ ਜੋਗ ਵਿਚ ਅਰੂੜ ਰਹੈ ਜੋਗ ਕਾ
ਰਸੁ ਲੇਵੈ, ਜਬ ਬ੍ਰਿਤਿ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਰਚਾ ਰਖੇ। ਏਹੁ
ਹਠ ਜੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਭੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਇਆ
ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਗਿਤ ਜੋਗੁ ਹੈ।

{{gap}}ਭਗਤਿ ਜੋਗ ਕੇ ਅਸਟ ਅੰਗ ਇਹੁ ਹੈਨਿ:- ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏਹੁ ਯਮੁ ਹੈ ਜੋ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ
ਗਰਬੁ ਨ ਲਿਆਵਣਾ। ਦੂਸਰਾ ਨੇਮ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਬਿਖੇ ਕਥਾ
ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ। ਜੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੇਮ
ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਜੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਤੀਸਰਾ
ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖੈ ਇਕੁ ਗੋਬਿੰਦ ਜਾਣਨਾ, ਔਰ ਦੂਸਰਾ
ਕੋਈ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਚੌਥਾ ਆਸਣੁ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਖੇ ਬ੍ਰਿਤਿ ਨੂੰ
ਇਸਥਿਤ ਕਰਨਾ। ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਇਕੁ ਇਹ ਹੈ ਪੂਰਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੋ ਸੁਣਕੇ ਮਨ
ਵਿਖੈ ਇਕੱਤ੍ਰ ਸਮਝਣੇ। ਮਨ ਵਿਖੈ ਖੈਂਚਣੇ। ਦੂਸਰਾ ਕੁੰਭਕ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ
ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝੀ ਹੈ ਸੋ ਰਿਦੇ ਵਿਖੇ ਸਦਾ ਓਸਦਾ
ਅਭ੍ਯਾਸ ਕਰਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਰੇਚਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਦਾਰਥ
ਤਿਆਗਣੇ ਕਹੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨਕਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ। ਛਠਵਾਂ ਧਿਆਨੁ ਇਹੁ ਹੈ
ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਪੜਨ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਿਖੇ
ਰਖੇ। ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿਚ ਫੁਰਣ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ
ਜੋ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਧਾਵੇ ਭੀ ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਆਣਕੇ ਜੋੜੇ ਸਬਦ ਬਿਖੇ।
ਅਸ਼ਟਮ ਦੁਇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਮਨੁ ਸਬਦ ਵਿਚ ਜਿਤ ਵੇਲੇ ਠਹਿਰਿਆ,
ਤਿਸਕਾ ਨਾਮ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਜੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਮਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ
ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਵਿਕਲਿੱਪ ਸਮਾਧ ਪੂਰਨ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ
ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੁਣਨੇ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਭੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ndg852qicx69epu0ohx2nbtu71q3yva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/46</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75077</id>
    <revision>
      <id>238426</id>
      <parentid>237613</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T00:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238426</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3869" sha1="exccm5q3ohyz42i66i6quljlvrlhi0y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||37}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਆਪ ਥੀਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰ
ਨ ਸਕਣੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਣੀ, ਜੁ ਓਹੁ ਭੀ ਮੇਰਾ ਡਿਠਾ ਹੋਆ ਹੈ।
ਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਗਰਬੁ ਕਰਨਾ, ਈਰਖਾ ਕਰਨੀ, ਜੁ ਮੇਰੇ ਵਿਚ
ਵਡੇ ਗੁਣ ਹੈਨ ਉਹ ਕਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਨ ਬਿਤ, ਅਗੋਂ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸੁ
ਮੰਨੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਰੀ ਹਠ ਕਰਕੈ ਕਹਿਣਾ। ਏਹ ਚਾਰੋਂ ਸਾਖੀਆਂ
ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ
ਗੁਰਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਜਾਣਕੈ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ
ਖਾਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਗਤੇ ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣ
ਹੋਇਆ॥੯॥
{{center|{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸੀਹਾਂ ਗੱਜਣ}'''}}}}
'''ਸੀਹਾਂ''' ਤੇ ਗੱਜਣੁ ਦੋਨੋਂ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਜਦ ਬਾਬੇ ਦਾ ਉਹਨਾਂ
ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ
ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ
ਬੋਲਿਆ ਏਹੁ ਜੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੇ ਚਾਰੋਂ
ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ
ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੁ 'ਵਾਹਿ' ਨਾਮ ਅਸਚਰਜ ਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ
ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਕਰਕੈ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੇ ਜਾਵਨਿ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨ
ਸਕੀਐ। ‘ਗੋ' ਨਾਮ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਸੇ
ਜੜ੍ਹ ਅਨਿੱਤ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਸ ਦਾ ਨਾਮੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ।
ਓਸ ਦੇ ਜਪਣੇ ਅਰੁ ਜਾਨਣੇ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ
ਪੁਛਿਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥ ਮੁਹੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖਿਆਂ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ?
ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਟੁਰਕੇ ਜਾਈਐ, ਤਾਂ ਚਰਨਿ ਚਰਨਿ
ਵਿਚ ਸੌ ਸੌ ਅਸੁਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਯਾ ਵਾਸਤੇ ਬੜੇ
ਜਤਨ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਮਾਯਾ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਂ ਪੈਕੇ ਲੋਕ
ਆਣ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, '
ਸੋ ਸੋ ਕਾਮਨਾਂ ਸਭ ਮਹਾਰਾਜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ
ਦਾ ਅਰਥੁ ਸਮਝੀਐ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>exccm5q3ohyz42i66i6quljlvrlhi0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238448</id>
      <parentid>238426</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T01:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>238448</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3878" sha1="ji2ua6veby8b5fmhuog7uy40jsyrjqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||37}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਆਪ ਥੀਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰ
ਨ ਸਕਣੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਣੀ, ਜੁ ਓਹੁ ਭੀ ਮੇਰਾ ਡਿਠਾ ਹੋਆ ਹੈ।
ਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਗਰਬੁ ਕਰਨਾ, ਈਰਖਾ ਕਰਨੀ, ਜੁ ਮੇਰੇ ਵਿਚ
ਵਡੇ ਗੁਣ ਹੈਨ ਉਹ ਕਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਠ ਬ੍ਰਿਤ, ਅਗੋਂ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸੁ
ਮੰਨੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਰੀ ਹਠ ਕਰਕੈ ਕਹਿਣਾ। ਏਹ ਚਾਰੋਂ ਸਾਖੀਆਂ
ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ
ਗੁਰਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਜਾਣਕੈ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ
ਖਾਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਗਤੇ ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣ
ਹੋਇਆ॥੯॥
{{center|{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸੀਹਾਂ ਗੱਜਣ}'''}}}}
'''ਸੀਹਾਂ''' ਤੇ ਗੱਜਣੁ ਦੋਨੋਂ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਜਦ ਬਾਬੇ ਦਾ ਉਹਨਾਂ
ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ
ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ
ਬੋਲਿਆ ਏਹੁ ਜੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੇ ਚਾਰੋਂ
ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ
ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੁ 'ਵਾਹਿ' ਨਾਮ ਅਸਚਰਜ ਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ
ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਕਰਕੈ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੇ ਜਾਵਨਿ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨ
ਸਕੀਐ। ‘ਗੋ' ਨਾਮ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਸੇ
ਜੜ੍ਹ ਅਨਿੱਤ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਸ ਦਾ ਨਾਮੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ।
ਓਸ ਦੇ ਜਪਣੇ ਅਰੁ ਜਾਨਣੇ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ
ਪੁਛਿਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥ ਮੁਹੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖਿਆਂ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ?
ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਟੁਰਕੇ ਜਾਈਐ, ਤਾਂ ਚਰਨਿ ਚਰਨਿ
ਵਿਚ ਸੌ ਸੌ ਅਸੁਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਯਾ ਵਾਸਤੇ ਬੜੇ
ਜਤਨ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਮਾਯਾ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਂ ਪੈਕੇ ਲੋਕ
ਆਣ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, '
ਸੋ ਸੋ ਕਾਮਨਾਂ ਸਭ ਮਹਾਰਾਜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ
ਦਾ ਅਰਥੁ ਸਮਝੀਐ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ji2ua6veby8b5fmhuog7uy40jsyrjqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/53</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75078</id>
    <revision>
      <id>238447</id>
      <parentid>237469</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T01:11:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238447</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3853" sha1="bnonv3uw5vu6nugx0cwu9a39qlo1sjn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|44||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਸਮਝੀਐ। ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤਾਤਪਰਯ ਬਿਖੇ
ਮਨੁ ਠਹਿਰਾਵੇ। ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਭਾਈ ਅਜਿਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ
ਸਮਝਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੇ ਜੋ
ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ਮਿਠੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਅਜਿੱਤਿਆ ਤੇਰੇ ਪਿਛੇ
ਕਿਤਨਿਆਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੧੨॥

{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ}'''}}
'''ਤਾਂ''' ਇਕ ਦਿਨ ਬਨ ਬਿਖੇ ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਗਊਆਂ ਚਰਾਂਵਦਾ ਸੀ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ
ਦੀਦਾਰੁ ਆਣਿ ਕੀਤੋਸੁ ਤੇ ਦੁੱਧ ਅਗੇ ਆਣਿ ਰਖਿਓਸੁ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਆਣਿ
ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਤੇਰਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਮੇਰਾ ਜਨਮੁ ਮਰਨੁ ਕਟੀਐ
ਜੀ! ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਅਜੇ ਬਾਲਕੁ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਏਹੁ ਬੁਧਿ ਕਿਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ
ਹੋਈ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ: ਜੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਆਨਿ ਉਤਰੇ
ਸਨ, ਨਾਲੇ ਓਨਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਖੇਤੀਆਂ ਵਢ ਲਈਆਂ ਨਾਲੇ ਪੱਕੀਆਂ ਨਾਲੇ
ਡਡਰੀਆਂ। ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਈ ਜੇ ਏਨਾਂ ਡਾਢਿਆਂ ਦਾ ਹਥੁ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ
ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਜਮਾਂ ਦਾ ਹਥੁ ਕਿਸੁ ਫੜਨਾ ਹੈ! ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ
ਬਾਲਕੁ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਕੀ ਜੈਸੀ ਮਤਿ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੱਢਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ
ਇਕ ਮਨ ਹੋਇਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ
ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ, ਜੀ ਬਾਣੀ ਕੋਈ ਡਾਢੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਕੋਈ
ਹੌਲੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪਾਂ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ
ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਹੈਨਿ:- ਇਕੁ ਪਰਾ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਾ ਦੁਆਰੇ ਨਾਭਿ ਦੇ
ਬਿਖੇ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਪਸੰਤੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਦੇ ਬੀਚ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ
ਹੈਂ। ਇਕ ਮਧਮਾ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰੇ ਸੁਵਾਸਾਂ ਕਰਕੇ ਜਪਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕ
ਬੈਖਰੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਗਟ ਪੜਤੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਪਰੋਜਨ ਮਨ ਕੇ
ਇਕਾਗਰ ਹੀ ਕਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਘੀਉ ਸਭ ਬਿੰਜਨ ਮੈਂ ਮਿਲਿਆ ਹੂਆ ਸਨਿਗਧ
ਤਾ ਹੈ, ਤੈਸਾ ਨਾਮੁ ਇਕਾਗਰ ਮਨੁ ਜਪਿਆ ਕਲਿਆਣੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ
ਤੇ ਪੂਰਾ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰੇ ਨਾਮੁ ਜਪੁ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੂ। ਇਸ ਮੇਂ ਤੇਰੀ
ਆਰਜਾ ਭੀ ਵਧੇਗੀ; ਅਰ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣੁ ਭੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਚੌਥਾ ਜਾਮਾ
ਧਾਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਖੇ ਭੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bnonv3uw5vu6nugx0cwu9a39qlo1sjn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/54</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75079</id>
    <revision>
      <id>238454</id>
      <parentid>237470</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T02:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238454</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3513" sha1="nk3xpoxkhp14yap0r9j8fq5jhg9j3yp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||45}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁੱਢੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਤੀਕਰੁ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ
ਭੀ ਰਖਿਆ ਤੇ ਟਹਿਲ ਭੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ॥੧੩॥
{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ}'''}}
'''ਫਿਰਣਾ''' ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਜੋਧ ਦੋਇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ
ਆਏ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਆਨ ਕੇ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ
ਕੀਤੀ : ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ
ਤੇ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਮਨੁ ਨੀਵੇਂ ਕਰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ
ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਪਾਸੋਂ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਹੋਇ ਆਵੈ ਸੋ ਕਰਨੀ, ਤੇ
ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਉਠਿ ਕੈ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਨੁ
ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਕੁ ਜਾਣਨਾ
ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸ਼ਬਦੁ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ
ਉਠਕੇ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮਨਨੁ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਇਸੇ
ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੧੪॥
{{center|'''(ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਸਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ)'''&lt;/br&gt;
'''ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੀਵਾ}'''}}
ਭਾਈ ਜੀਵਾ ਦੂਸਰੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਨਿਤ
ਖਿਚੜੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਾਸਤੇ ਕਰ ਲੈ ਆਵੈ। ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ
ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਜੇ ਅੰਧੇਰੀ ਅਜੁ ਬੰਦ ਹੋਵੈ ਤਾਂ
ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਵੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਸਨਾ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਆਵਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ
ਇਸ ਅੰਧੇਰੀ ਕਰਕੈ ਕਿਤਣੇ ਜਹਾਜ ਚਲਤੇ ਹੈਨਿ, ਕਿਤਣਿਆਂ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ
ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਮੈਂ ਅਹਾਰੁ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਪਿਛੋਂ
ਹੋਵੈਗਾ, ਪਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਰਜਾਇ ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹਿਣਾ, ਏਹ ਸਿਖੀ ਦਾ
ਧਰਮੁ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਭਰਤੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ
ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਰਵਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਆਯਾ
ਤੇ ਰਾਜੀ ਰਹੁ, ਸਭ ਸੇਵਾ ਕਾ ਫਲੁ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਥੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ
ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਇਛਾ ਮੰਨਣਿ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੫॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nk3xpoxkhp14yap0r9j8fq5jhg9j3yp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/60</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75089</id>
    <revision>
      <id>238354</id>
      <parentid>237480</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kirandeep Kaur43</username>
        <id>2779</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>238354</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3675" sha1="nafotva0pw33nul6kt5g7yjqsuggqd4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kirandeep Kaur43&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ
51
ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ।&quot;ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ&quot;॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥    ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ}
ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ:ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ:ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ,ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ,ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ,ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ,ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ
ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥
  ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ} 
ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਿ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ:ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੁ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ,ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nafotva0pw33nul6kt5g7yjqsuggqd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238355</id>
      <parentid>238354</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kirandeep Kaur43</username>
        <id>2779</id>
      </contributor>
      <origin>238355</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3685" sha1="rajmwws50odsytenx56wk7qlwro1xv8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kirandeep Kaur43&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ
51

ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ।&quot;ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ&quot;॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥

  ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ}
    
ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ:ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ:ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ,ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ,ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ,ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ,ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ
ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥

  ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ}
   
ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਿ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ:ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੁ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ,ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rajmwws50odsytenx56wk7qlwro1xv8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238356</id>
      <parentid>238355</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T12:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kirandeep Kaur43</username>
        <id>2779</id>
      </contributor>
      <origin>238356</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="llvn7eskgyr1hz38vmyfnr1gbkn1o3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kirandeep Kaur43&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ
51

ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ।&quot;ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ&quot;॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥
ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ}
ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ:ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ:ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ,ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ,ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ,ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ,ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ
ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥
ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ}
ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਿ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ:ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੁ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ:ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ,ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llvn7eskgyr1hz38vmyfnr1gbkn1o3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238362</id>
      <parentid>238356</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kirandeep Kaur43</username>
        <id>2779</id>
      </contributor>
      <origin>238362</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3675" sha1="kp2naf1pnzxfxd9b7oylk0n99ol96tb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kirandeep Kaur43&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ
51

ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ।&quot;ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ&quot;॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥
ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ}
ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ,ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ,ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ,ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ,ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ
ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥
ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ}
ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਿ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ: ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੁ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ,ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kp2naf1pnzxfxd9b7oylk0n99ol96tb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/156</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75183</id>
    <revision>
      <id>238392</id>
      <parentid>237574</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238392</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1167" sha1="m886q78zuqiaw6ck3q5tfagzi9qhkck" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||147}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਭੁੰਨਾ ਦਾਣਾ ਭੀ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਉਗਵਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਿ ਖੰਡ ਦਾ ਗਲੇਫ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਗਵਤਾ ਅਰ ਭੋਗਣ ਕਰਿ ਭੀ ਰਸੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਮੁਕਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਗਤਿ ਨਾਲਿ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਰਸੀਲੀ॥੧੨੧॥

{{center|'''ਟੀਕਾ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।'''}}
'''ਗੁਰੂ''' ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਸਾਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੇ, ਪਰ ਜੇਹੜੇ ਸਿਖ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਗਿਣੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਕਾ ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਬੁਧਿ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈਸੀ ਸੋ ਹੋਈ ਹੈ।
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{center|-ਇਤਿ}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m886q78zuqiaw6ck3q5tfagzi9qhkck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238393</id>
      <parentid>238392</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238393</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1168" sha1="rzo8vi11x0z4y9wbz5m6ce9xswvmsj5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||147}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਭੁੰਨਾ ਦਾਣਾ ਭੀ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਉਗਵਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰਿ ਖੰਡ ਦਾ ਗਲੇਫ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਭੀ ਨਹੀਂ ਉਗਵਤਾ ਅਰ ਭੋਗਣ ਕਰਿ ਭੀ ਰਸੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਮੁਕਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਗਤਿ ਨਾਲਿ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਰਸੀਲੀ॥੧੨੧॥

{{center|'''ਟੀਕਾ ਵਾਰ ਯਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।'''}}
'''ਗੁਰੂ''' ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਸਾਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੇ, ਪਰ ਜੇਹੜੇ ਸਿਖ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਗਿਣੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਕਾ ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਬੁਧਿ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈਸੀ ਸੋ ਹੋਈ ਹੈ।
{{nop}}&lt;noinclude&gt;{{center|-ਇਤਿ-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rzo8vi11x0z4y9wbz5m6ce9xswvmsj5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/37</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75262</id>
    <revision>
      <id>238455</id>
      <parentid>238321</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238455</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="jxryy9kegp7eha0jl88z3twbas6kmc7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੧)}}&lt;/noinclude&gt;॥ਰਾਨੀ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਉਨਹਾਰ ਪਾਰ ਜਿਨਕਾ ਨਹਿ
ਪਾਵੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸ਼੍ਰੀਰ ਦੁਆਰ ਪੁਰ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈ॥ਰਾਨੀ
ਜੀ ਲੇਤਾ ਨਹੀਂ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਚਲ
ਕਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ ਬਚਨ ਐਸੇ ਸਮਝਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ਤੂੰ
ਬਾਂਦੀ ਰਣਵਾਸ ਕੀ ਤੋ ਬਕਤੀ ਫਿਰੈ ਗਵਾਰ॥ ਜਿਭੀਆ
ਲੂੰਗੀ ਕਾਟ ਕੇ ਤੌ ਬੈਠ ਰਹੋ ਮਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ਬਾਂਦੀ
ਹੀ ਬੈਠ ਰਹੇ ਮਨ ਮਾਰ ਬਹੁਤ ਤੂੰ ਕਰੇ ਜਿਬਾਨੀ॥ ਕਹਾਂਰੇ
ਮੇਰੇ ਲਾਲ ਫਿਰੇ ਤੂੰ ਮਸਤ ਦਿਵਾਨੀ॥ ਬਾਂਦੀ ਰੀ ਗੋਪੀ
ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਘਰੀਂ ਸੋਲਾ ਸੌ ਰਾਂਨੀ॥ ਇਕ ਛਤ ਜਿਨ
ਕਾ ਰਾਜ ਨਾਂ ਜਗ ਮੈ ਰਹੈ ਛਾਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੈ
ਅਰਜੀ ਕਰੈ ਬਚਨ ਕਹੈ ਸਮਾਰ॥ ਪਦਮ ਜੋ ਝਲਕੇ
ਪਾਂਵ ਮੈਂ ਤਿਲਕ ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਤਿਲਕ
ਦੀਏ ਲਿਲਾਰ ਭੇਖ ਜਿਨ ਅਧਿਕ ਬਨਾਏ॥
ਹੈ ਕੋਈ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਖੜੇ ਹੈਂ ਬਦਨ ਛਿਪਾਏ॥ਰਾਨੀ ਜੀ
ਲੇਤਾ ਨਾਹਿ ਭੀਖ ਬਹੁਤ ਕਰ ਤੁਮੇਂ ਬੁਲਾਏ॥ਸ ਵਿਸਵੇ
ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਆਜ ਮਿਲਨੇ ਕੌ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਚੰਪਾ ਦੈ
ਰਾਨੀ ਚਲੀ ਭਰ ਮੋਤੀਅਨ ਕੇ ਬਾਲਿ॥ ਡੇਉਢੀ ਪਰ ਠਾਢੀ
ਕਹੈ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ॥ਚੌ:॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਲੈ ਜੋਗੀ ਕੇ ਲਾਲ
ਭੀਖਮ ਤੁਮ ਕੋ ਲਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਢੇ ਦਿਲਗੀਰ ਕਾਨ
ਕੀ ਜ਼ਰਦੀ ਸੁਖਾਈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੌਨ ਪਿਤਾ ਕੇ ਪੂਤ
ਕੌਨ ਤੇਰੀ ਹੈ ਮਾਈਂ॥ ਕੌਨ ਤੁਮਾਰਾ ਦੇਸ ਕਹਾ ਕੌ ਸੁਰਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jxryy9kegp7eha0jl88z3twbas6kmc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75263</id>
    <revision>
      <id>238456</id>
      <parentid>238323</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238456</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2390" sha1="5b6su9yxwmknvvobr9idtko5jor0mq5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੨)}}&lt;/noinclude&gt;ਉਠਾਈ॥ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕਾ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਕੰਕਰ ਪੱਥਰ ਸਭ ਤਜੈ ਮੈਂ ਸਮਝਾਊਂ ਤੋਹਿ॥ ਭੋਜਨ ਹੋਇ
ਤੋ ਲਾਇ ਦੇ ਖੁਧਿਆ ਲਾਗੀ ਮੋਹਿ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ
ਜੀ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਤੇਰੀ ਆਸਾ ਕਰ ਆਏ॥ਹੀਰਾ
ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਹਮੇ ਅਬ ਨਾਹਿ ਸੁਹਾਏ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਈ
ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਲਾਏ॥ ਸਭ ਛੋਡੇ
ਪ੍ਰਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਸਦਾ ਕਿਸੀ
ਕੀ ਨਾਂ ਰਹੇ ਸਾਚੀ ਕਰਕੇ ਜਾਨ॥ਚਾਰ ਘੜੀ ਗੁਮ ਖਾਇ ਤੋ
ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਆਨ
ਤੁਮੇ ਮੈ ਭੋਜਨ ਲਾਊਂ॥ਕਰੂੰ ਰਸੋਈ ਤਿਆਰ ਮੈਹਲ ਮੈ ਬੈਠ ਜਿ-
ਮਾਊਂ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕੀ ਸੂਰਤਬਚਨ ਮੈਂ ਸੱਤ੍ਯ ਸੁਨਾਊਂ॥ ਜੋ ਤੂੰ
ਭੂਖਾ ਜਾਇ ਵਕਤ ਐਸਾ ਨਹਿ ਪਾਊਂ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਰਹੇ ਕੁਵਰ
ਮੁਰਝਾਇਕੇ ਤਉ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਬਨਾਇ॥ ਹਮਰੀ ਬੈਹਨ ਤੇਰੇ
ਵੀਰ ਹੈ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੀ ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਕਿਸ ਕੀ
ਸੌਗੰਦ ਖਾਇ ਤੇਰੇ ਵੀਰਨ ਕਹਿ ਲਾਵੈਂ॥ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਮੇਰੇ
ਜੋਗ ਦੁਆਰ ਤੇਰੇ ਅਲਖ ਜਗਾਵੈਂ॥ਬਾਈ ਜੀ ਮਾਇ ਦੀਆ
ਉਪਦੇਸ ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਨਹਿ ਆਵੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮ
ਬਚਨ ਸਭ ਕੇ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਤੂੰ ਜੋਗੀ ਛਲੀਆ
ਫਿਰੈ ਕੌਨ ਮਿਲੇ ਤੋਹਿ ਦੂਤ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਦੋਹ ਤੇ ਕਿਸ ਰਾਜਾ
ਕੇਪੂਤ॥ਚੌ:॥ ਕਿਸ ਰਾਜਾ ਕੇ ਪੂਤ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਕਾਲੀਜੋ॥ ਕੈਸੇ ਸਾਧਾ
ਜੋਗ ਸੋਈ ਹਮਸੇ ਕੈਹ ਦੀ ਜੋ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5b6su9yxwmknvvobr9idtko5jor0mq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/39</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75264</id>
    <revision>
      <id>238385</id>
      <parentid>238317</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238385</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2315" sha1="286k91giq5eurtf9v9d1bljvuijhzmm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੩)}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਬਾਤ ਛਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਜੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰਾਜ ਧਾਰਾ
ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰ ਵਹੈ ਹਮੇ ਗੋਪੀ
ਚੰਦ ਜਾਣ॥ ਮੈਨਾਂ ਵੰਤੀ ਮਾਇ ਤੋ ਨਾਰੀ ਗੰਧਰਬ ਸੈਨ
ਕੋ ਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਨਾਨਾ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸੈਨ
ਬੋਹਨ ਚੰਪਾਦੈ ਮੇਰੀ॥ ਆਏ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰ ਕਰੀ ਬੰਗਾਲੇ
ਫੇਰੀ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਘਰ ਘਰ ਅਲਖ ਜਗਾਇ ਕਹੂੰ ਮੈਂ
ਬਾਤ ਬਹੁ ਤੇਰੀ॥ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਕਰੀ ਹੈ ਆਸਾ ਤੇਰੀ
॥ਦੋਹਰਾ॥ਛਲ ਬਲ ਹਮਸ ਤੀਮਤ ਕਰੋ ਬੋਲੋ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ॥
ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕਾ ਦੇਸ ਹੈ ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ
ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜਗ ਮੈਂ ਔਜਸ ਲੀਏ॥ਹੋ ਗਏ ਮੁਲਕ
ਨਿਹਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ
ਜਬ ਜਾਨੋਗੀ ਤੋਹਿ ਕਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੋਭਾ ਦੀਏਂ॥ ਹਮ ਕੋ
ਦੀਏ ਬਚਾਇ ਛਾਂਨ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਾਵਨੇ ਮਨ ਮੋਂ ਕੀਏ ਵਿਚਾਰ॥ ਪੰਡਤ
ਲੀਏ ਬੁਲਾਇਕੇ ਤੌ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਬਾਈ ਜੀ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ ਦਾਜ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ॥
ਨੌ ਘੋੜੇ ਦਸ ਊਂਠ ਸਜੇ ਹਾਥੀ ਅਸਵਾਰੀ॥ਬਾਈ ਜਾਂ ਦਿਨ
ਚੜ੍ਹੈ ਬਰਾਤ ਦੀਏ ਮੈਂਨੇ ਚੀਰ ਹਜਾਰੀ॥ ਇਹ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ
ਕੁਮਾਰ ਦਈ ਸੋਭੇ ਵਹੁ ਨਿਆਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਧਾਰਾ
ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਬਸੈ ਛਤੀ ਸੋ ਜਾਤ॥ ਕੈ ਮੇਰੇ ਵਸੇ ਪਰੋਸ
ਮੈਂ ਕੈ ਮੇਰੀ ਗਯ ਬਰਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੈਸੀ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>286k91giq5eurtf9v9d1bljvuijhzmm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238457</id>
      <parentid>238385</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238457</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2285" sha1="pgb5qgb4qx6kriltgpfadobdx5x62c1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੩)}}&lt;/noinclude&gt;ਬਾਤ ਛਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕੀਜੈ॥ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ ਵੀਰ ਰਾਜ ਧਾਰਾ
ਕਾ ਕੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰ ਵਹੈ ਹਮੇ ਗੋਪੀ
ਚੰਦ ਜਾਣ॥ ਮੈਨਾਂ ਵੰਤੀ ਮਾਇ ਤੋ ਨਾਰੀ ਗੰਧਰਬ ਸੈਨ
ਕੋ ਮਾਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਨਾਨਾ ਗੰਧ੍ਰਬ ਸੈਨ
ਬੋਹਨ ਚੰਪਾਦੈ ਮੇਰੀ॥ ਆਏ ਹੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰ ਕਰੀ ਬੰਗਾਲੇ
ਫੇਰੀ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਘਰ ਘਰ ਅਲਖ ਜਗਾਇ ਕਹੂੰ ਮੈਂ
ਬਾਤ ਬਹੁ ਤੇਰੀ॥ ਖੁਧਿਆ ਵਿਆਪੀ ਮੋਹਿ ਕਰੀ ਹੈ ਆਸਾ ਤੇਰੀ
॥ਦੋਹਰਾ॥ਛਲ ਬਲ ਹਮਸ ਤੀਮਤ ਕਰੋ ਬੋਲੋ ਬਚਨ ਸੁਮਾਰ॥
ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕਾ ਦੇਸ ਹੈ ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ
ਜਾਨਤ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਜਗ ਮੈਂ ਔਜਸ ਲੀਏ॥ਹੋ ਗਏ ਮੁਲਕ
ਨਿਹਾਲ ਵਿਆਹ ਜਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੀਏ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ
ਜਬ ਜਾਨੋਗੀ ਤੋਹਿ ਕਹਾਂ ਮੇਰੇ ਸੋਭਾ ਦੀਏਂ॥ ਹਮ ਕੋ
ਦੀਏ ਬਚਾਇ ਛਾਂਨ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਪਿਤਾ ਤਿਲਕ ਚੰਦ੍ਰਾਵਨੇ ਮਨ ਮੋਂ ਕੀਏ ਵਿਚਾਰ॥ ਪੰਡਤ
ਲੀਏ ਬੁਲਾਇਕੇ ਤੌ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਬਾਈ ਜੀ ਬੈਠੇ ਆਸਨ ਮਾਰ ਦਾਜ ਕੀ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ॥
ਨੌ ਘੋੜੇ ਦਸ ਊਂਠ ਸਜੇ ਹਾਥੀ ਅਸਵਾਰੀ॥ਬਾਈ ਜਾਂ ਦਿਨ
ਚੜ੍ਹੈ ਬਰਾਤ ਦੀਏ ਮੈਂਨੇ ਚੀਰ ਹਜਾਰੀ॥ ਇਹ ਬਾਂਦੀ ਰਾਜ
ਕੁਮਾਰ ਦਈ ਸੋਭੇ ਵਹੁ ਨਿਆਰੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਧਾਰਾ
ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਹੈ ਬਸੈ ਛਤੀ ਸੋ ਜਾਤ॥ ਕੈ ਮੇਰੇ ਵਸੇ ਪਰੋਸ
ਮੈਂ ਕੈ ਮੇਰੀ ਗਯ ਬਰਾਤ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਕੈਸੀ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pgb5qgb4qx6kriltgpfadobdx5x62c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/40</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75265</id>
    <revision>
      <id>238458</id>
      <parentid>238325</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238458</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2234" sha1="cr1zafgfvhigi8c5e6m6zlbj0ugi531" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੪)}}&lt;/noinclude&gt;ਗਈ ਬ੍ਰਾਤ ਪਤਾ ਨੌਬਤ ਘਰ ਵਾਜੈ॥ ਸਭਾ ਆਏ ਦੇਖ
ਕੀਏ ਹਮ ਸੇ ਛਲ ਆਜੈ॥ ਪਿਆਰੇ ਜੀ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਮੇਰਾ
ਵੀਰ ਪਾਇ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੈ॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ
ਮਾਥੇ ਪਰ ਸਾਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਕਰ ਜੋਰੇ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੀ
ਠਾਂਢੇ ਏਕ ਹੀ ਪਾਇ॥ ਤੇਰੇ ਤੋ ਇਤਬਾਰ ਨਾਂ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ
ਸਮਝਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਹਮ ਕਹਿ ਤੇ ਸਮਝਾਇ
ਨਗਰ ਧਾਰਾ ਮੈਂ ਵਾਸੇ॥ ਤਪੈ ਧਰਮ ਕਾ ਰਾਜ ਜਹਾਂ ਗੰਧਰਬੀ
ਖਾਸੇ॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕੀਆ ਗੁਰੂ ਕੋ ਯਾਦ ਪਾਵ ਮੈਂ ਪਦਮ ਬਿਰਾਜੇ
॥ ਕੰਚਨ ਬਨੇ ਸਰੀਰ ਚੰਦ੍ਰ੍ ਮਾਥੇ ਪਰਗਾਸੇ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਸੂਰਤ ਕੋ ਨਿਰਖੇ ਖੜੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਹੀ ਨਾ ਜਾਇ॥ਲੀਏ ਕਵਰ
ਪੈਚਾਨ ਕੈ ਤੋ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਪ੍ਰਭ
ਜੀ ਗਿਰੀ ਤਵਾਰੋ ਖਾਇ ਕੁੰਵਰ ਚੰਪਾਵੈ ਰਾਨੀ॥ ਰੋਵਤ
ਜ਼ਾਰ ਬੇਜ਼ਾਰ ਭਰੇ ਨੈਨਨ ਮੇਂ ਪਾਨੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਸੁਖਸੇ ਸਾਧਾ
ਜੋਗ ਐਸੀ ਕਿਆ ਮਨ ਮਾਂ ਠਾਨੀ॥ ਪੜੀ ਧਰਨ ਮੈਂ ਜਾਇ
ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਜੀ ਸੈਲਾਨੀ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕਰਮ ਨਾ
ਮੇਰਾ ਜਾਇ ਨੈਨ ਭਰ ਭਰਕੇ ਰੋਵੈ॥ ਬੈਹਨ ਮੇਰੀ ਬੇਗਲਗੋ
ਜਗਤ ਮੈਂ ਹੂਏ ਵਿਗੋਏ॥ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਜਾ ਦਿਨ ਸੇ ਲੀਏ ਜੋਗ
ਨੀਦ੍ਰਭਰ ਕਭੀ ਨ ਸੋਏ॥ ਕਰ ਸਤਗੁਰ ਕੀ ਯਾਦ ਜੋਗ
ਮੈਂ ਨਾ ਹੱਕ ਖੋਏ॥
{{gap}}ਬਾਰਤਾ-ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਜਵਾਬ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਕਾ॥
ਜਬ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖਪਾਯਾ ਤੋ ਬੜੀ ਅਧੀਨਤਾ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cr1zafgfvhigi8c5e6m6zlbj0ugi531</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75266</id>
    <revision>
      <id>238386</id>
      <parentid>238348</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238386</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="6kjuuyif3i8y2rmm9jmhztr6xchr4hx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ
ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੇਂ 
ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬੜਾ
ਕਸ਼ਟ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ
ਆਇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋ ਹੱਸਨੇ ਲਗੇ
ਆਖਰ ਦੇਖਾ ਕਿ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਜਿਚ ਹੂਆ ਤਦ ਬੋਲੇ॥
ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਨ ਭਿਨਕ ਗੁਰਕੇ ਪੜੀ ਤੋ ਆਨ ਖੜੇ ਹੈਂ
ਪਾਸ ਛੋਡ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਅਬ ਕੁੰਵਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ
॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਕੁੰਵਰ ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਵਰਜੇ
ਥੀ ਭਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਠ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੀ ਜੋ ਰਬਨੇ ਚਾਈ
॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਚਲੋ ਮੁਢੀ ਕੇ ਪਾਸ ਅਬ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲ-
ਗਾਈ॥ ਚਲੋ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥
ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਤੋ ਲੱਜਾ ਤੇਰੇ ਹਾਥ॥
ਯਾਂਤੋ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਿਵਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰੋਂ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ॥
॥ ਚੌ:॥ ਗੁਰੁਜੀ ਮਰੂੰ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋਗ ਮੇਰੇ ਖੰਡਿਤ ਕੀਏ॥ ਨੈਕ
ਦ੍ਰਦਨਹਿ ਤੁਮੇਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਪਜਸ ਲੀਏ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੀ
ਬੈਹਨ ਜਵਾਏ ਬਚਨ ਤੁਮ ਸੇ ਕਹਿ ਦੀਏ॥ ਨਾ ਤਰ ਓਟ ਸਰਾਪ
ਸਦਾਨਹਿ ਜਗ ਮੈਂ ਜੀਏ॥ ਚੌ:॥ ਹਸਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਖੜੇ
ਕੁੰਵਰ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਜਾਨੀ ਨਹੀਂ ਤੋਂ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ
ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ
ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਲਾਏ॥ ਲੇਉ ਅਲਖ ਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kjuuyif3i8y2rmm9jmhztr6xchr4hx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238459</id>
      <parentid>238386</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238459</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2341" sha1="mujzuxvsfumk94gshswqmhbwk7d44h9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੫)}}&lt;/noinclude&gt;ਸੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੇ ਅਰਜ਼ ਕੀ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਐਸੇ ਸੰਕਟ ਮੈਂ
ਮੇਰੀ ਸਹਾਯ ਕੀਜੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਨੀ ਗੁਫਾ ਮੇਂ 
ਸ਼ਬਦ ਸੁਨਾ ਕਿ ਆਜ ਗੋਪੀਚੰਦ ਪਰ ਬੰਗਾਲੇ ਮੇਂ ਬੜਾ
ਕਸ਼ਟ ਸੁਨਾ ਹੈ ਤਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਕ ਘੜੀ ਮੇਂ ਬੰਗਾਲੇ
ਆਇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੋ ਗੋਪੀਚੰਦ ਕੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋ ਹੱਸਨੇ ਲਗੇ
ਆਖਰ ਦੇਖਾ ਕਿ ਚੇਲਾ ਬਹੁਤ ਜਿਚ ਹੂਆ ਤਦ ਬੋਲੇ॥
ਦੋਹਰਾ॥ ਕਾਂਨ ਭਿਨਕ ਗੁਰਕੇ ਪੜੀ ਤੋ ਆਨ ਖੜੇ ਹੈਂ
ਪਾਸ ਛੋਡ ਗੁਫਾ ਜੋਗੀ ਚਲੇ ਅਬ ਕੁੰਵਰ ਤੇ ਅਰਦਾਸ
॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਕੁੰਵਰ ਕਰੇ ਅਰਦਾਸ ਵਰਜੇ
ਥੀ ਭਾਈ॥ ਕਿਉਂ ਠਾਠ ਦਿਲਗੀਰੀ ਕਰੀ ਜੋ ਰਬਨੇ ਚਾਈ
॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਚਲੋ ਮੁਢੀ ਕੇ ਪਾਸ ਅਬ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਲ-
ਗਾਈ॥ ਚਲੋ ਹਮਾਰੇ ਸੰਗ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥
ਦੋਹਰਾ॥ ਤੁਮ ਗੁਰਦੀਨ ਦਿਆਲ ਹੋ ਤੋ ਲੱਜਾ ਤੇਰੇ ਹਾਥ॥
ਯਾਂਤੋ ਮੇਰੀ ਬੈਹਨ ਜਿਵਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਮਰੋਂ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ॥
॥ ਚੌ:॥ ਗੁਰੁਜੀ ਮਰੂੰ ਬੈਹਨ ਕੇ ਸਾਥ ਜੋਗ ਮੇਰੇ ਖੰਡਿਤ ਕੀਏ॥ ਨੈਕ
ਦ੍ਰਦਨਹਿ ਤੁਮੇਂ ਜਗਤ ਮੇਂ ਅਪਜਸ ਲੀਏ।ਗੁਰੂ ਜੀ ਮੇਰੀ
ਬੈਹਨ ਜਵਾਏ ਬਚਨ ਤੁਮ ਸੇ ਕਹਿ ਦੀਏ॥ ਨਾ ਤਰ ਓਟ ਸਰਾਪ
ਸਦਾਨਹਿ ਜਗ ਮੈਂ ਜੀਏ॥ ਚੌ:॥ ਹਸਕੇ ਬਚਨ ਸੁਨਾਵਤੇ ਖੜੇ
ਕੁੰਵਰ ਕੇ ਪਾਸ॥ ਜੋਗ ਜੁਗਤ ਜਾਨੀ ਨਹੀਂ ਤੋਂ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ
ਉਦਾਸ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਚੇਲਾ ਜੀ ਅਬ ਕਿਉਂ ਭਏ ਉਦਾਸ
ਸੋਚ ਮਨ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਲਾਏ॥ ਲੇਉ ਅਲਖ ਕਾ ਨਾਮ ਪਾਰ ਜਿਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mujzuxvsfumk94gshswqmhbwk7d44h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/42</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75267</id>
    <revision>
      <id>238388</id>
      <parentid>238350</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਤਸਦੀਕ */</comment>
      <origin>238388</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2377" sha1="2bog36gik9vgwa3xbl1mwliyh7pxiuz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੬)}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ਕਾਨਹਿ ਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀ ਦਈ ਤਰਾਸ਼ ਗੁਰੂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ
॥ ਚੰਪਾਦੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ ॥
ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਹਿਤੀ ਉਠੀ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਪਸਾਰ॥ ਆ ਵੀਰਨ ਮਿਲ
ਲੀਜੀਏ ਅਬ ਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਯਾਰੇ
ਅਬ ਕਿਉਂ ਕਰੋ ਅਵਾਰ ਕਰੋ ਮਿਲਨੇ ਕੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਤਮ ਗੋਪੀ
ਚੰਦ ਵੀਰ ਬੈਹਨ ਮੈਂ ਤੁਮਕੋ ਪਿਆਰੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ
ਕਰੋ ਅਰਜ ਇਕ ਸੁ ਹਮਾਰੀ॥ ਮਨ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਸੋਚ ਲਾਜ 
ਰਹਿ ਗਈ ਤੁਮਾਰੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ਤੁਮ ਘਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ
ਔਰ ਹਮ ਜੋਗੀ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਹੈ ਤੋ ਬਿਗੜੇਂਗੇ 
ਤੇਰੇ ਚੀਰ ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈਜੀ ਵਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ
ਕਹਾਂ ਸੇ ਫੇਰ ਮੰਗਾਵੈ ॥ ਮੋਹਿ ਪੈਦਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਰਜ ਆਪ
ਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬਾਈਜੀ ਮਾਇ ਕਰੈ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰ ਭਾਵਜ
ਤੋਇ ਨਿਉਤ ਜਿਮਾਂਵੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਕੋਈ ਛਿਨ
ਮੈਂ ਰਮ ਜਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਆਨ ਲਗਾਉਂ ਆਨਮੇਂ ਦੇਊਂਗੀ 
ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਤੁਮ ਸੇ ਵੀਰਨ ਜਗਤ ਮੈ ਤੌ ਮਿਲੈ ਨਾ ਦੂਜੀ 
ਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਮਿਲੈ ਨਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ
ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ਤੁਮੇਂ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਰੀ ਕਿਉਂ
ਨਾਂ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ਭਈ ਧਾਰੇ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਤਜੀ ਵੇ ਸੁਖ
ਸੋ ਸਾਰੀ॥ ਨੈਕ ਨਾ ਰਾਖੇ ਮੋਹਿ ਆਜ ਤਨੇ ਬੈਹਨ ਵਿਸਾਰੀ
॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਨਹਿ ਹੋਇ॥ ਲਛਮਨ ਅਵਸਰ ਜਾਤ ਹੈ ਫਿਰ ਮਿਲਨਾ ਨਹਿ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2bog36gik9vgwa3xbl1mwliyh7pxiuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238460</id>
      <parentid>238388</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T03:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238460</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2345" sha1="eaiylrct9jym79sf78x8l0tosu65ost" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;{{center|(੩੬)}}&lt;/noinclude&gt;ਕਾਨਹਿ ਪਾਏ॥ਉਂਗਲੀ ਦਈ ਤਰਾਸ਼ ਗੁਰੂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਏ
॥ ਚੰਪਾ ਦੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫੇਰ ਘਟ ਭੀਤਰ ਆਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਰਾਮ ਰਾਮ ਕਹਿਤੀ ਉਠੀ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਪਸਾਰ॥ ਆ ਵੀਰਨ ਮਿਲ
ਲੀਜੀਏ ਅਬ ਕਿਆ ਕਰੋ ਅਵਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਭਯਾਰੇ
ਅਬ ਕਿਉਂ ਕਰੋ ਅਵਾਰ ਕਰੋ ਮਿਲਨੇ ਕੀ ਤਿਆਰੀ॥ ਤਮ ਗੋਪੀ
ਚੰਦ ਵੀਰ ਬੈਹਨ ਮੈਂ ਤੁਮਕੋ ਪਿਆਰੀ॥ ਭਯਾਰੇ ਗੁਰ ਕੇ ਦਰਸ਼ਨ
ਕਰੋ ਅਰਜ ਇਕ ਸੁਣੋ ਹਮਾਰੀ॥ ਮਨ ਕੇ ਮਿਟ ਗਏ ਸੋਚ ਲਾਜ
ਰਹਿ ਗਈ ਤੁਮਾਰੀ॥ਦੋਹਰਾ॥ਤੁਮ ਘਰ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ
ਔਰ ਹਮ ਜੋਗੀ ਤੇਰੇ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਿਭੂਤ ਹੈ ਤੋ ਬਿਗੜੇਂਗੇ
ਤੇਰੇ ਚੀਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ। ਬਾਈਜੀ ਵਿਗੜੇਂਗੇ ਤੇਰੇ ਚੀਰ
ਕਹਾਂ ਸੇ ਫੇਰ ਮੰਗਾਵੈ॥ ਮੋਹਿ ਪੈਦਾ ਨਹਿ ਹੋਇ ਅਰਜ ਆਪ
ਨੀ ਸਮਝਾਵੈ॥ ਬਾਈਜੀ ਮਾਇ ਕਰੈ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰ ਭਾਵਜ
ਤੋਇ ਨਿਉਤ ਜਿਮਾਂਵੈ॥ ਹਮ ਜੋਗੀ ਅਵਧੂਤ ਕੋਈ ਛਿਨ
ਮੈਂ ਰਮ ਜਾਵੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਆਨ ਲਗਾਉਂ ਆਨਮੇਂ ਦੇਊਂਗੀ
ਚੀਰ ਉਤਾਰ ਤੁਮ ਸੇ ਵੀਰਨ ਜਗਤ ਮੈ ਤੌ ਮਿਲੈ ਨਾ ਦੂਜੀ
ਵਾਰ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਭਈਆ ਰੇ ਮਿਲੈ ਨਾਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ
ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਪਰਵਾਰੀ॥ਤੁਮੇਂ ਦੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਰੀ ਕਿਉਂ
ਨਾਂ ਮਹਿਤਾਰੀ॥ਭਈ ਧਾਰੇ ਘਰ ਸੋਲਾਂ ਸੌ ਨਾਰ ਤਜੀ ਵੇ ਸੁਖ
ਸੋ ਸਾਰੀ॥ ਨੈਕ ਨਾ ਰਾਖੇ ਮੋਹਿ ਆਜ ਤਨੇ ਬੈਹਨ ਵਿਸਾਰੀ
॥ਦੋਹਰਾ॥ ਬਿਨ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਬੰਦਗੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ
ਨਹਿ ਹੋਇ॥ ਲਛਮਨ ਅਵਸਰ ਜਾਤ ਹੈ ਫਿਰ ਮਿਲਨਾ ਨਹਿ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eaiylrct9jym79sf78x8l0tosu65ost</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/43</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75268</id>
    <revision>
      <id>238477</id>
      <parentid>238289</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238477</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2401" sha1="tcv0si83ev7z2fl42k0ikfs3t2yd2us" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;{{center|(੩੭)}}&lt;/noinclude&gt;ਹੋਇ॥ ਗੁਰੂ ਕੀ ਆਗਿਆ ਪਾਇਕੇ ਦੋਨੋ ਭੁਜਾਂ ਪਸਾਰ॥
ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ ਮਿਲੈ ਮਿਲੀਯੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਪ੍ਰਭਜੀ ਮਿਲੀਯੋ ਸਬ ਸੰਸਾਰ ਬ੍ਰਿਹਸੇ ਰੋਨ ਮਿਲਾਈ॥ ਕਰ
ਜੋਰੈ ਇਕ ਪਾਇ ਬੈਹਨ ਅਪਨੀ ਸਮਝਾਈ॥ ਬੀਬੀ ਜੀ
ਜਾਉ ਅਪਨੇ ਘਰ ਬੈਠ ਭਈ ਸੋ ਰਬ ਨੈ ਚਾਹੀ॥ ਹਮ ਕੋ ਹੋਤ
ਅਵੇਰ ਲਿਖੀ ਕਰਮਨ ਕੀ ਪਾਈ॥ਦੋ:॥ਬੈਠ ਰਹੋ ਇਸ ਮਹਲ ਮੈਂ
ਤੋਹਿ ਕਿਆ ਲਗਾ ਵਿਯੋਗ॥ ਧੂੰਨੀ ਦੂੰਗੀ ਡਾਰਕ ਤੋ ਬੈਠੇ ਸਾਧੋ 
ਜੋਗ॥ਚੌ:॥ ਭਈਆ ਰੇ ਬੈਠੇ ਸਾਧੋ ਜੋਗ ਸ ਤੁਮ ਹਮ ਕੋ ਦੀਜੈ
॥ ਬੂਟੀ ਦੂੰਗੀ ਛਾਂਨ ਬੈਠ ਕਰ ਯਹਾਂ ਧੁਵੀਜੈ॥ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ 
ਸੋਚ ਮਨ ਮਹਿ ਨਹਿ ਕੀਜੈ॥ ਜੋ ਤੁਮ ਟਿਕਤੇ ਨਾਹਿ ਸੰਗ
ਮੈਂ ਹਮ ਕੋ ਲੀਜੈ॥ ਦੋਹਰਾ॥ ਮੰਦ੍ਰ ਤੇਰਾ ਕਾਂਚ ਕਾ ਕਾਸ ਧੂਆ
ਲਗ ਜਾਇ॥ ਧੂੰਨੀ ਡਾਰੂ ਮੈਹਲ ਮੈਂ ਤੌ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਸਾਇ
॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬਾਈ ਜੀ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਸਾਇ ਕਹਾਂ ਸੇ
ਜੋਗੀ ਆਏ॥ ਗਾਲੀ ਤੁਮਕੋ ਦੇਉ ਹਾਲ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਬੈਠਾਏ
॥ਬੀਬੀ ਰੀ ਹਮ ਕੋ ਆਤੀ ਲਾਜ ਨਾਹਕ ਮੈਂ ਨਾਮ ਧ੍ਰਾਏ॥
ਤੁਮ ਘਰ ਭੋਗੋ ਰਾਜ ਹਮੈਂ ਅਬ ਜੋਗ ਸੁਹਾਏ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਰਾਜਾ ਕੋ ਸਮਝਾਇਦੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰੂੰ ਬਨਾਇ॥ ਆਠ ਪੈਹਰ
ਤੇਰੇ ਢਿਗ ਰਹੋਂ ਭੋਜਨ ਦੇਉਂ ਜਮਾਇ॥ ਦੇਸ ਦੇਸ ਰਮਤੇ ਫਿਰੈਂ
ਸਾਤ ਦੀਪ ਨੌ ਖੰਡ॥ ਫਿਰ ਕਰ ਪੀਛਾ ਦੇਖਤੀ ਅਗਨੀ ਭਈ
ਪ੍ਰਚੰਡ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਬੀਬੀਰੀ ਅਗਨੀ ਭਈ ਪ੍ਰਚੰਡ ਮੈਹਲ
ਕੀ ਜਲਤ ਅਟਾਰੀ॥ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਰਿਸਾਇ ਭਈ ਕੰਚਨ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tcv0si83ev7z2fl42k0ikfs3t2yd2us</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/39</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75279</id>
    <revision>
      <id>238364</id>
      <parentid>238347</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238364</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3823" sha1="47pw48vqjbdtz2vhj8el45ombt4ll86" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਾ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੰਮ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਜਾ ਕਿੱਥੇ ਰਿਹਾ ਹੈ?

{{gap}}ਸ਼ਾਇਦ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ (ਰੱਬ) ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਉੱਠਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਲਗਭਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਧਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ (ਚੋਰਾਂ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ (ਭਗਵਾਨ) ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਕਿ ਚਲੋ ਕਿਸੇ ਰਸਤੇ ਤਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

{{gap}}ਇਹ ਤਾਂ ਮਾਤਰ ਇਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਧਰਮ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਜੇਕਰ ਜਨਤਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਫਿਰ ਤੋਂ 'ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿੜੀ' ਬਣਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੀ ਲੱਗਣਗੇ।

{{gap}}ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਡੰਪ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਲੋਕ ਸੰਗਤ ਦਾ ਪੈਸਾ ਸੰਗਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਗੋਲਕ ਦੀ ਲੁੱਟ ਮਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮ ਗੁਰੂਆਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਸ਼-ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਕਾਰਨ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਗਰੀਬ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

{{gap}}ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC), ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਫ਼ਤ ਸਮੇਂ ਲੰਗਰ ਲਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਤੇ ਇਕ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੀ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਰਮੇਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ&lt;noinclude&gt;{{rh||35}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>47pw48vqjbdtz2vhj8el45ombt4ll86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/40</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75280</id>
    <revision>
      <id>238374</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:09:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238374</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="ci8a8o9ccvqqw3rtz9cn5o7phza5gos" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਮੰਦਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਕਮੇਟੀ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਗਰਾਂ ਤੇ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸੇਵਾ (ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ) ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਏਦਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਖਰਚਾ ਕਰਕੇ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ।

{{gap}}ਦਰਅਸਲ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮੰਦੀ (Recession) ਦਾ ਦੌਰ
ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਪਾਰ ਠੱਪ ਪਏ ਹਨ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁਸ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਦੋ ਧੰਦੇ ਕਦੇ ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਧੰਦੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਫੁਲ ਰਹੇ ਹਨ - ਇਹ ਹਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਬੇਵਕੂਫ ਬਣਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਜੇ ਇਹ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ 99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਬੇਵਕੂਫ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ (ਅਖੌਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ) ਦੀ ਰੱਜ ਕੇ ਖੁੰਭ ਠੱਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਢੀਠ ਹਨ, ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇਕਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਣ 'ਰੱਬ ਦਾ ਘਰ' ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇਕ ਸੋਮਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਭਾਵੇਂ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਵਾਰ 'ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੇਵਾ' ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ੂਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਨਿੰਬੂ ਵਾਂਗ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਨਿੱਜੀ ਸੰਪੱਤੀ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਛੋਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਬਚਦੇ। ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਇਕ ਗੱਠਜੋੜ (Nexus) ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਪਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਖੌਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਦੀ ਛੂਟ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਇਸ ਦੀਆਂ&lt;noinclude&gt;{{rh||36}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ci8a8o9ccvqqw3rtz9cn5o7phza5gos</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238375</id>
      <parentid>238374</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238375</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="43x7477zfwzqt483m8vdvulceflmdpv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਮੰਦਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਕਮੇਟੀ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਗਰਾਂ ਤੇ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਸੇਵਾ (ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ) ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਏਦਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਖਰਚਾ ਕਰਕੇ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਹੋਵੇ।

{{gap}}ਦਰਅਸਲ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮੰਦੀ (Recession) ਦਾ ਦੌਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵਪਾਰ ਠੱਪ ਪਏ ਹਨ, ਨੌਕਰੀਆਂ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁਸ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਦੋ ਧੰਦੇ ਕਦੇ ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਸੌਦਾ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਧੰਦੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਫੁਲ ਰਹੇ ਹਨ - ਇਹ ਹਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਬੇਵਕੂਫ ਬਣਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਜੇ ਇਹ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ 99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਬੇਵਕੂਫ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ (ਅਖੌਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ) ਦੀ ਰੱਜ ਕੇ ਖੁੰਭ ਠੱਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਢੀਠ ਹਨ, ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜੇਕਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁਣ 'ਰੱਬ ਦਾ ਘਰ' ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇਕ ਸੋਮਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਭਾਵੇਂ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਈ ਵਾਰ 'ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੇਵਾ' ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖ਼ੂਨ ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਨਿੰਬੂ ਵਾਂਗ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਨਿੱਜੀ ਸੰਪੱਤੀ ਬਣਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੱਛੋਂ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਬਚਦੇ। ਦਰਅਸਲ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਇਕ ਗੱਠਜੋੜ (Nexus) ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਪਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਦਲੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਖੌਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਦੀ ਛੂਟ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਝ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਇਸ ਦੀਆਂ&lt;noinclude&gt;{{rh||36}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>43x7477zfwzqt483m8vdvulceflmdpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/41</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75281</id>
    <revision>
      <id>238379</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238379</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4040" sha1="pae56neyin4qj259ch1qg61ebjh8gbs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਨੇਤਾ ਬਣਨ ਲਈ ਬੰਦਾ ਸਿਰੇ ਦਾ ਗੁੰਡਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 5-7 ਅਪਰਾਧਿਕ ਕੇਸ ਚਲਦੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਵੀ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।

{{gap}}ਵੈਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਆਟਾ-ਦਾਲ ਖਾਣ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਘਰ (ਪੰਜਾਬ) ਲੁਟਾਈਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਚਲੋ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਤਾਂ ਜੀਅ ਲਵਾਂਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸਿਰਫ ਜਿਊਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਬੜਾ ਲੁਟੇਰਾ ਆਟਾ-ਦਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹ-ਪੱਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦਾ ਲਾਰਾ ਲਾ ਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਈ ਆਟਾ-ਦਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਹ ਦਾ ਵੀ ਜੁਗਾੜ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਲੁਟੇਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ (ਪੰਜਾਬ) ਲੁਟਵਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੁਟੇਰੇ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਲੁੱਟਦੇ ਰਹਿਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਝੀ ਰੱਖਣਗੇ ਕਿ ਆਪ ਦਾਲ-ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਘਰ, ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ, ਵਧੀਆ ਸਕੂਲ, ਵਧੀਆ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਲੁਟੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹੀ ਅਪੰਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਹੁਣ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕੇ ਵੀ ਬੜੇ ਪਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਸ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ ਨਹੀਂ। ਚਲੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਚੈਲਿੰਜ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸਕਿਊਰਿਟੀ ਤੋਂ ਇਕੱਲਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੈਦਲ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ ਦਿਖਾਉਣ।

{{gap}}ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਲਾਕਡਾਊਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਗੂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੱਬ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਚੰਗੇ ਬਿਜਨਸਮੈਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਗੁਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ&lt;noinclude&gt;{{rh||37}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pae56neyin4qj259ch1qg61ebjh8gbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75282</id>
    <revision>
      <id>238380</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238380</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="tcjyhvy1ruc5xv3blf2nxl3il7phhe4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ਗੋਪੀ_ਚੰਦ_ਤੇ_ਭਰਥਰੀ.pdf
|Page = 5
|bSize = 554
|cWidth = 549
|cHeight = 919
|oTop = -6
|oLeft = -3
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tcjyhvy1ruc5xv3blf2nxl3il7phhe4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75283</id>
    <revision>
      <id>238381</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:22:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */</comment>
      <origin>238381</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75284</id>
    <revision>
      <id>238382</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} {{center|{{x-larger|ਅਥ ਸਾਂਗੀਤ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ ਭਰਥਰੀ ਲਿਤੇ।}}}} {{right|॥ ਦੋਹਰਾ ॥}} ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਬਰਨਨ ਕਰੂੰ ਸੋ ਧਰ ਦੇਵੀ ਕਾ ਧਿਆਨ। ਗੋਪੀਚੰਦ ਲੀਲਾ ਕਹੂੰ ਸੁਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਬਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238382</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2011" sha1="bdpmpzxfcf0a4nm7q4tjykypeekwzyb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}
{{center|{{x-larger|ਅਥ ਸਾਂਗੀਤ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ
ਭਰਥਰੀ ਲਿਤੇ।}}}}
{{right|॥ ਦੋਹਰਾ ॥}}
ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਬਰਨਨ ਕਰੂੰ ਸੋ ਧਰ ਦੇਵੀ ਕਾ ਧਿਆਨ।
ਗੋਪੀਚੰਦ ਲੀਲਾ ਕਹੂੰ ਸੁਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਬਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਭਏ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ॥ਤਪੈ
ਧਰਮਕਾ ਰਾਜ ਕਰਤ ਹੈ ਸਭਕੇ ਕਾਜਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਹਸਤੀ
ਪੂੰਮੈ ਦੁਆਰ ਬਜੈ ਨੌਬਤ ਕਾ ਵਾਜਾ।।ਲਛਮਣ ਹੈ ਆਧੀਨ
ਮੇਰੀ ਰਾਖੋ ਲਾਜਾ ॥ ਰਤਨ ਵਰ ਰਾਨੀ ਕਹੈ
ਸੁਣੋ ਅਭੈ ਸਿੰਘ ਬਾਤ ॥ ਤੁਮ ਜਾਵੋ ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੌ ਰਾਜਾ
 ?  ਸਾਥ॥ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਲਾਵੋ ਸਾਥ ਕਹੈ ਕਾਮਨ ਰੰਗ
ਭਾਲੀ ॥ ਰਾਮ ਰਸੋਈ ਆਜ ਯਾਰ ਮੈਹਲੋਂ ਮੈਂ ਕੀਨੀ ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਜਾਨਾਂ ਤੁਮਹਿ ਜ਼ਰੂਰ ਅਰਜ਼ ਤੁਮਸੋ ਕਰਦੀਨੀ॥
ਰਾਤ ਭਈ ਬਦਖ਼ਾਬ ਰੈਨ ਮੈਂ ਭਈ ਵਿਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੈ ਸੁਨ ਰਾਨੀ ਮੋਰੀ ਬਾਤ ਜਾਵ ਪੜੇ
ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੋ ਉਠਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਰਾਨੀ
ਜੀ ਉਠਤੇਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਯਾਵ ਰਾਜਾ ਪੈਆਵੈ।।ਬੈਠੇਗੇ ਪ੍ਰਭਾਤ
ਨਿਆਵ ਕਾ ਪਾਰ ਨਾ ਪਾਵੈ ॥ ਰਾਨੀ ਜੀਵੇਂ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂ-
ਰਾਜਾ ਦੇਸ ਕੇ ਰਾਜ ਕਹਾਵੈਂ।ਲਾਊਂ ਕੈਸੇ ਬੋਲ ਬਚਨ ਸਤਿ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bdpmpzxfcf0a4nm7q4tjykypeekwzyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238383</id>
      <parentid>238382</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <origin>238383</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="2g0oav8qcg2tq4bnc1ru0ymvnae93tk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}
{{center|{{x-larger|ਅਥ ਸਾਂਗੀਤ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ
ਭਰਥਰੀ ਲਿਤੇ।}}}}
{{right|॥ ਦੋਹਰਾ ॥}}
ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਬਰਨਨ ਕਰੂੰ ਸੋ ਧਰ ਦੇਵੀ ਕਾ ਧਿਆਨ।
ਗੋਪੀਚੰਦ ਲੀਲਾ ਕਹੂੰ ਸੁਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਬਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਭਏ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ॥ਤਪੈ
ਧਰਮਕਾ ਰਾਜ ਕਰਤ ਹੈ ਸਭਕੇ ਕਾਜਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਹਸਤੀ
ਪੂੰਮੈ ਦੁਆਰ ਬਜੈ ਨੌਬਤ ਕਾ ਵਾਜਾ।।ਲਛਮਣ ਹੈ ਆਧੀਨ
ਮੇਰੀ ਰਾਖੋ ਲਾਜਾ ॥ ਰਤਨ ਵਰ ਰਾਨੀ ਕਹੈ
ਸੁਣੋ ਅਭੈ ਸਿੰਘ ਬਾਤ ॥ ਤੁਮ ਜਾਵੋ ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੌ ਰਾਜਾ
 ?  ਸਾਥ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਲਾਵੋ ਸਾਥ ਕਹੈ ਕਾਮਨ ਰੰਗ
ਭਾਲੀ ॥ ਰਾਮ ਰਸੋਈ ਆਜ ਯਾਰ ਮੈਹਲੋਂ ਮੈਂ ਕੀਨੀ ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਜਾਨਾਂ ਤੁਮਹਿ ਜ਼ਰੂਰ ਅਰਜ਼ ਤੁਮਸੋ ਕਰਦੀਨੀ॥
ਰਾਤ ਭਈ ਬਦਖ਼ਾਬ ਰੈਨ ਮੈਂ ਭਈ ਵਿਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੈ ਸੁਨ ਰਾਨੀ ਮੋਰੀ ਬਾਤ ਜਾਵ ਪੜੇ
ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੋ ਉਠਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਰਾਨੀ
ਜੀ ਉਠਤੇਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਯਾਵ ਰਾਜਾ ਪੈਆਵੈ।।ਬੈਠੇਗੇ ਪ੍ਰਭਾਤ
ਨਿਆਵ ਕਾ ਪਾਰ ਨਾ ਪਾਵੈ ॥ ਰਾਨੀ ਜੀਵੇਂ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂ-
ਰਾਜਾ ਦੇਸ ਕੇ ਰਾਜ ਕਹਾਵੈਂ।ਲਾਊਂ ਕੈਸੇ ਬੋਲ ਬਚਨ ਸਤਿ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2g0oav8qcg2tq4bnc1ru0ymvnae93tk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238384</id>
      <parentid>238383</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T13:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸਮੱਸਿਆਤਮਕ */</comment>
      <origin>238384</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="mb9cy7ub9j1549hdngh1py6m0p96icj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;{{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}}
{{center|{{x-larger|ਅਥ ਸਾਂਗੀਤ ਰਾਜਾ ਗੋਪੀਚੰਦ
ਭਰਥਰੀ ਲਿਤੇ।}}}}
{{right|॥ ਦੋਹਰਾ ॥}}
ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਬਰਨਨ ਕਰੂੰ ਸੋ ਧਰ ਦੇਵੀ ਕਾ ਧਿਆਨ।
ਗੋਪੀਚੰਦ ਲੀਲਾ ਕਹੂੰ ਸੁਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਬਾਂਨ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਧਾਰਾ ਨਗਰ ਸੁਥਾਨ ਭਏ ਗੋਪੀਚੰਦ ਰਾਜਾ॥ਤਪੈ
ਧਰਮਕਾ ਰਾਜ ਕਰਤ ਹੈ ਸਭਕੇ ਕਾਜਾ॥ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਹਸਤੀ
ਪੂੰਮੈ ਦੁਆਰ ਬਜੈ ਨੌਬਤ ਕਾ ਵਾਜਾ।।ਲਛਮਣ ਹੈ ਆਧੀਨ
ਮੇਰੀ ਰਾਖੋ ਲਾਜਾ ॥ ਰਤਨ ਵਰ ਰਾਨੀ ਕਹੈ
ਸੁਣੋ ਅਭੈ ਸਿੰਘ ਬਾਤ ॥ ਤੁਮ ਜਾਵੋ ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੌ ਰਾਜਾ
 ?  ਸਾਥ॥ ਚੌਬੋਲਾ॥ ਰਾਜਾ ਲਾਵੋ ਸਾਥ ਕਹੈ ਕਾਮਨ ਰੰਗ
ਭਾਲੀ ॥ ਰਾਮ ਰਸੋਈ ਆਜ ਯਾਰ ਮੈਹਲੋਂ ਮੈਂ ਕੀਨੀ ॥
ਪ੍ਯਾਰੇ ਜੀ ਜਾਨਾਂ ਤੁਮਹਿ ਜ਼ਰੂਰ ਅਰਜ਼ ਤੁਮਸੋ ਕਰਦੀਨੀ॥
ਰਾਤ ਭਈ ਬਦਖ਼ਾਬ ਰੈਨ ਮੈਂ ਭਈ ਵਿਨੀ॥ ਦੋਹਰਾ॥
ਕਰ ਜੋਰੈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਰੈ ਸੁਨ ਰਾਨੀ ਮੋਰੀ ਬਾਤ ਜਾਵ ਪੜੇ
ਦਰਬਾਰ ਮੈਂ ਤੋ ਉਠਤੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ॥ ਚੌਬੋਲਾ ॥ ਰਾਨੀ
ਜੀ ਉਠਤੇਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਯਾਵ ਰਾਜਾ ਪੈਆਵੈ।।ਬੈਠੇਗੇ ਪ੍ਰਭਾਤ
ਨਿਆਵ ਕਾ ਪਾਰ ਨਾ ਪਾਵੈ ॥ ਰਾਨੀ ਜੀਵੇਂ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂ-
ਰਾਜਾ ਦੇਸ ਕੇ ਰਾਜ ਕਹਾਵੈਂ।ਲਾਊਂ ਕੈਸੇ ਬੋਲ ਬਚਨ ਸਤਿ
&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mb9cy7ub9j1549hdngh1py6m0p96icj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/47</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75285</id>
    <revision>
      <id>238390</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ ਖ਼ਾਲੀ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238390</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75286</id>
    <revision>
      <id>238391</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>2624</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238391</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="187" sha1="r6dvkrl5s78eka21m77wlwt2pwk8dmf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Harchand Bhinder&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ਗੋਪੀ_ਚੰਦ_ਤੇ_ਭਰਥਰੀ.pdf
|Page = 48
|bSize = 531
|cWidth = 571
|cHeight = 850
|oTop = 0
|oLeft = 2
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r6dvkrl5s78eka21m77wlwt2pwk8dmf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/42</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75287</id>
    <revision>
      <id>238395</id>
      <timestamp>2026-10-02T13:58:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238395</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4075" sha1="0ckm0drtq2vgomyz36s5imyyv5lx2df" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧੰਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਆਉਣ ਲਈ ਤਾਂ ਕਹਿ
ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਘਟੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਇਹਨਾਂ ਅਖੌਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਧੰਦਾ ਚੌਪਟ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ 'ਚ ਡੋਬ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਸਿਆਣੇ ਬਣ ਜਾਓ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਪੈਸਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਧਾ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਦੇ ਦਿਓ। ਰੱਬ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

{{gap}}ਇਸੇ ਮਸਲੇ ਤੇ ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਵਟਸਐਪ ਤੇ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਲਾਕਡਾਊਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਰਫਿਊ ਹੋਣ
ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ, ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਮਾ ਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ
ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਗੋਲਕ ਵਿਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਢ ਕੇ ਢੇਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਹੈ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੋਲਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।

{{gap}}ਯਾਰ ਸੰਗਤ ਦੇ ਗੋਲਕ ਦੇ ਪੈਸੇ ਤੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਤੇ ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹੀ ਜਵਾਹਰਾਤ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਕੀ ਏਦਾਂ ਕਰਕੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਲਓਗੇ? ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਫਕੀਰਾਂ ਨੇ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਭੁੱਖ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਮਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕਰੋਨਾ ਵਾਈਰਸ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ। ਹੁਣ ਕਹੋ ਆਪਣੇ ਪੀਰਾਂ, ਫ਼ਕੀਰਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਈਸਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋਨਾ ਵਾਈਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ। ਪਰ ਨਹੀਂ ਯਾਰ! ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਗੁਰੂ, ਰੱਬ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਪੀਰ, ਫ਼ਕੀਰ ਜਾਪਦਾ ਏਨੇ ਨਰਾਜ਼ ਨੇ ਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੀ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲਿਆਂ, ਹੜ ਪੀੜਤਾਂ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਪਤਾ ਆਉਣ&lt;noinclude&gt;{{rh||38}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ckm0drtq2vgomyz36s5imyyv5lx2df</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/43</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75288</id>
    <revision>
      <id>238461</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238461</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4008" sha1="tu8g2g1ae60hb77mva50uvi2icsgsfn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਤੇ ਲੰਗਰ, ਰਸਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ, ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਸਹੀ ਬੰਦੇ' ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

{{gap}}ਜਦੋਂ ਮਹੀਨਾ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਉਡੀਕਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ PIL ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇਕ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਫਰੀ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਨ-ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਕੇਸ ਫਰੀ ਲੜਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਨ, ਜਾਇਦਾਦ ਆਦਿ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪੋ-ਧਾਪੀ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰੱਬ-ਰੂਪ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਚ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਅਖੌਤੀ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁੱਖ, ਦਰਦ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੀ ਫਰਿਆਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਠੋਕਰਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਰੱਬ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਆਲੂ, ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਵਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ। ਠੀਕ ਇਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰੱਬ ਹਰੇਕ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖ਼ੈਰ! ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ,
ਸਿੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਕ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਤ ਸਮਾਜ, ਸਰਕਾਰ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਕਹਾਉਣ&lt;noinclude&gt;{{rh||39}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tu8g2g1ae60hb77mva50uvi2icsgsfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238462</id>
      <parentid>238461</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T04:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238462</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4008" sha1="0o88mleciw4gg0rqg09jq3gtcs8hfz8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਤੇ ਲੰਗਰ, ਰਸਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਕੁੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ, ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਸਹੀ ਬੰਦੇ' ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

{{gap}}ਜਦੋਂ ਮਹੀਨਾ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਉਡੀਕਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤਾਂ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ PIL ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ। ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇਕ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਫਰੀ ਲੜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਨ-ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਕੇਸ ਫਰੀ ਲੜਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਨ, ਜਾਇਦਾਦ ਆਦਿ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪੋ-ਧਾਪੀ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰੱਬ-ਰੂਪ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਵਿਚ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ-ਦਰਦ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਰੱਬ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਅਖੌਤੀ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹਨ ਜੋ ਦੁੱਖ, ਦਰਦ ਪੀੜ੍ਹਤਾਂ ਦੀ ਫਰਿਆਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਅਤੇ ਠੋਕਰਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸਲ ਰੱਬ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਆਲੂ, ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਮੰਦਰਾਂ, ਮਸਜਿਦਾਂ, ਗੁਰਦੁਵਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ। ਠੀਕ ਇਹੀ ਸੁਨੇਹਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰੱਬ ਹਰੇਕ ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਲੋਕ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਖ਼ੈਰ! ਮਾਨਯੋਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਮੇਰੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸਿੱਖ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ, ਸਿੱਖ ਚਿੰਤਕ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਤ ਸਮਾਜ, ਸਰਕਾਰ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦਾ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਕਹਾਉਣ&lt;noinclude&gt;{{rh||39}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0o88mleciw4gg0rqg09jq3gtcs8hfz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/44</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75289</id>
    <revision>
      <id>238463</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:38:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>238463</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3827" sha1="t6d1mik2y86jiubq3k190bsa67izacc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਸਮਝਾਵੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।

{{gap}}ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਮੂਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ 15 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਣਗੇ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਏਰੀਏ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ-ਵਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ, ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉਢੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਲਿਜਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਬਸਤਰ ਪਹਿਰ/ਬਦਲਣ ਲਈ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਾ, ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੜਕ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਡੇ ਪਿੱਲਰਜ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ; ਆਦਿ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਕੰਟੈਂਪਟ ਆਫ ਕੇਸ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲੀਅਤ ਦਿਖਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

{{gap}}ਸੋ ਅਸੀਂ ਲਗਭਗ 12-13 ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ 15 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਉਥੇ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਵਾਰ ਘੱਟ ਸੀ।

{{gap}}ਫਿਰ ਉਹੀ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਾਲੀ ਫੇਰੀ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਸੀ। ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਹਾਰਤ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਉਹੀ ਪਿੱਲਰ ਗੱਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਲਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕੈਂਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਖੈਰ!&lt;noinclude&gt;{{rh||40}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t6d1mik2y86jiubq3k190bsa67izacc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238464</id>
      <parentid>238463</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T04:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238464</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3836" sha1="3pyzceea9n5il5if8gwrqt7xi4evwro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਰਿਆਦਾ ਸਮਝਾਵੇਗਾ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ।

{{gap}}ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ। ਅਖੀਰ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਸਮੂਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ 15 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਣਗੇ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਏਰੀਏ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ-ਵਰੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ, ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੱਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਲਿਜਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਬਸਤਰ ਪਹਿਰ/ਬਦਲਣ ਲਈ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਾ, ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੜਕ ਦਰਮਿਆਨ ਗੱਡੇ ਪਿੱਲਰਜ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾ; ਆਦਿ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਕੰਟੈਂਪਟ ਆਫ ਕੇਸ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਅਸਲੀਅਤ ਦਿਖਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।

{{gap}}ਸੋ ਅਸੀਂ ਲਗਭਗ 12-13 ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ 15 ਮਾਰਚ, 2020 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਉਥੇ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਇਸ ਵਾਰ ਘੱਟ ਸੀ।

{{gap}}ਫਿਰ ਉਹੀ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਾਲੀ ਫੇਰੀ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਸੀ। ਕੁਝ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰਾਗੜ੍ਹ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਉਹੀ ਪਿੱਲਰ ਗੱਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਲਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕੈਂਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਖ਼ੈਰ!&lt;noinclude&gt;{{rh||40}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3pyzceea9n5il5if8gwrqt7xi4evwro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/45</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75290</id>
    <revision>
      <id>238465</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉਠਾ ਕੇ ਪਿੱਲਰਾਂ ਉਪਰੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਖਵਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸਾਂ ਕਿ “ਅੰਗਹੀਣ ਪ੍...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238465</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4162" sha1="hhlfvfvqdrz1ix8bam51iqgowe15uiw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉਠਾ ਕੇ ਪਿੱਲਰਾਂ ਉਪਰੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਖਵਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸਾਂ ਕਿ “ਅੰਗਹੀਣ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀਜ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ।” ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਕ ਧਰਵਾਸ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਥੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਾਰਮਲ (ਤੰਦਰੁਸਤ) ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਂ। ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਤਰਸ ਆਇਆ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

{{gap}}ਖੈਰ! ਰੈਂਪ ਨਾ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਸਟੈਂਪਸ ਤੋਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਪਰ ਰਖਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲਿਫਟ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਬੋਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿੰਦਾ, “ਮਰਿਆਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਵਰ ਵੀਲਚੇਅਰ ਲਿਫ਼ਟ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।” ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਬੋਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ।&quot; ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, &quot;ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।” ਅਸੀਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ “ਅਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮੰਗ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ &quot;ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਸੀਂ ਸਿਰ ਢਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਨੰਗੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਾਲਣਾ ਸਾਡੇ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।” ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ &quot;ਰੁਕੋ! ਮੈਂ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।” ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ&lt;noinclude&gt;{{rh||41}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hhlfvfvqdrz1ix8bam51iqgowe15uiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238466</id>
      <parentid>238465</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T04:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238466</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="83o9jtpfmrty7kin5cutly7lio2o5a9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉਠਾ ਕੇ ਪਿੱਲਰਾਂ ਉਪਰੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਖਵਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸਾਂ ਕਿ &quot;ਅੰਗਹੀਣ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਮੈਨੇਜਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀਜ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ।&quot; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਇਕ ਧਰਵਾਸ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਥੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਾਰਮਲ (ਤੰਦਰੁਸਤ) ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਂ। ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਤਰਸ ਆਇਆ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਦੋਹਰੀ ਮਾਰ ਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

{{gap}}ਖ਼ੈਰ! ਰੈਂਪ ਨਾ ਬਣਨ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਸਟੈੱਪਸ ਤੋਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਪਰ ਰਖਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲਿਫਟ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਬੋਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿੰਦਾ, &quot;ਮਰਿਆਦਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਵਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲਿਫ਼ਟ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।&quot; ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ &quot;ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਬੋਲੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ।&quot; ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, &quot;ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।&quot; ਅਸੀਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ &quot;ਅਸੀਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮੰਗ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।&quot; ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ &quot;ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗੁਰਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਸੀਂ ਸਿਰ ਢਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਰ ਨੰਗੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਾਲਣਾ ਸਾਡੇ ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।&quot; ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ &quot;ਰੁਕੋ! ਮੈਂ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।&quot; ਅਤੇ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਝ&lt;noinclude&gt;{{rh||41}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>83o9jtpfmrty7kin5cutly7lio2o5a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/46</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75291</id>
    <revision>
      <id>238467</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਸਿਰਫ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮੰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238467</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4109" sha1="2tl1zvi2u22562iei0viwevq7zkbel7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਸਿਰਫ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਖ਼ੈਰ! ਕਾਫੀ ਬਹਿਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਲਿਫਟ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵਵਿਵਾਹਿਤ ਜੋੜੇ ਹਨੀਮੂਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਂਗ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਛੜੀ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਈ ਇਕੱਠਿਆਂ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਸੈਲਫੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜੇ ਡੇਢ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਵਵਿਵਾਹਿਤ ਜੋੜਾ ਕਿਸੇ ਮੰਤਰ ਗਾਣੇ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਟਿਕ-ਟਾਕ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਐਸਸਤੀ ਲਈ ਬਣਿਆ ਕੋਈ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ

{{gap}}ਖ਼ੈਰ। ਪਰਿਕਰਮਾ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਉਢੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਹੀ ਤੋਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਰਾਹੀਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।” ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਦੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਸਾਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਉਹੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦੁਹਰਾਏ ਗਏ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇ ਜਿਸ&lt;noinclude&gt;{{rh||42}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tl1zvi2u22562iei0viwevq7zkbel7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238468</id>
      <parentid>238467</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T04:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238468</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4115" sha1="a0zxgycmds551n1h50snmjuysa4bfzk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਬੁਰਾ-ਭਲਾ ਕਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਤ ਸਿਰਫ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ। ਖ਼ੈਰ! ਕਾਫੀ ਬਹਿਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਨੂੰ ਲਿਫਟ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵਵਿਵਾਹਿਤ ਜੋੜੇ ਹਨੀਮੂਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਂਗ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੱਥ ਫੜੀ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਈ ਇਕੱਠਿਆਂ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਸੈਲਫੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅਜੇ ਡੇਢ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਵਵਿਵਾਹਿਤ ਜੋੜਾ ਕਿਸੇ ਲੱਚਰ ਗਾਣੇ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਟਿਕ-ਟਾਕ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਐਸਪ੍ਰਸਤੀ ਲਈ ਬਣਿਆ ਕੋਈ ਪਿਕਨਿਕ ਸਥਾਨ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਤਾਇਨਾਤ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡਿਊਟੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ।

{{gap}}ਖ਼ੈਰ! ਪਰਿਕਰਮਾ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕਰਮਚਾਹੀ ਤੋਂ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਰਾਹੀਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, &quot;ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿੱਠ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।&quot; ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਦੀ ਦਿਵਿਆਂਗ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਸਾਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਉਹੀ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦੁਹਰਾਏ ਗਏ ਕਿ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇ ਜਿਸ&lt;noinclude&gt;{{rh||42}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a0zxgycmds551n1h50snmjuysa4bfzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/47</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75292</id>
    <revision>
      <id>238469</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫੇਰ ਕੋਈ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੀ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238469</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4132" sha1="o2mxx8itw5kq4y90ohaubsshuhxr09b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫੇਰ ਕੋਈ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੀ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ।

{{gap}}ਅਖੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਰਾ ਨੰ. 56 ਵਿਚ ਬੜੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਮਰਾ ਨੰ. 56 ਵਿਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੜੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਾਈ, ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਨੰ. 233 of 2019 ਦੀ ਕਾਪੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਦਾ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜੋ ਬਾਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ &quot;ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਲਸ਼ੇਅਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।&quot; ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਬਾਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਸ ਅੜੀ ਸੀ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, &quot;ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਜਾਣਾ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣੀ।&quot; ਕਾਫੀ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਮੰਨ ਗਏ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, &quot;ਮੈਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਦਰ ਰੱਬ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਜੋੜੇ-ਘਰ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋੜੇ-ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਾਂਗਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੈ।&quot; ਜਦੋਂ ਅਖੌਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਭਗਤ ਕਬੀਰ, ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ, ਭਗਤ ਨਾਮਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ&lt;noinclude&gt;{{rh||43}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o2mxx8itw5kq4y90ohaubsshuhxr09b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238471</id>
      <parentid>238469</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T04:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238471</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4132" sha1="sixpmvh7whocqvvbh5160tngv3nem7b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਫੇਰ ਕੋਈ ਦਲੀਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਡੀ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਟੱਸ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੀ ਨਹੀਂ।

{{gap}}ਅਖੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਰਾ ਨੰ. 56 ਵਿਚ ਬੜੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਮਰਾ ਨੰ. 56 ਵਿਚ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੜੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣਾਈ, ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਇਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਪੀ.ਆਈ.ਐਲ. ਨੰ. 233 of 2019 ਦੀ ਕਾਪੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਰ.ਟੀ.ਆਈ. ਦਾ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜੋ ਬਾਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ &quot;ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਲਸ਼ੇਅਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।&quot; ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਰਿਆਦਾ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾਂ ਸਮਝਾਉਣ ਬਾਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਸ ਅੜੀ ਸੀ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, &quot;ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਜਾਣਾ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣੀ।&quot; ਕਾਫੀ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਮੰਨ ਗਏ ਪਰੰਤੂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, &quot;ਮੈਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਦਰ ਰੱਬ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਜੋੜੇ-ਘਰ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋੜੇ-ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਾਂਗਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੈ।&quot; ਜਦੋਂ ਅਖੌਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਭਗਤ ਕਬੀਰ, ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ, ਭਗਤ ਨਾਮਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਰੱਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ&lt;noinclude&gt;{{rh||43}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sixpmvh7whocqvvbh5160tngv3nem7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75293</id>
    <revision>
      <id>238470</id>
      <timestamp>2026-10-03T04:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ। ਖੈਰ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।  {{gap}}ਲੰਗਰ ਹਾਲ 'ਚ ਵੀ ਬੜੀ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ, ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ, ਆਪਾ-ਧਾਪੀ ਅਤੇ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238470</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3713" sha1="sn308lff2u0h17498e1x38ow15b4sjo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ। ਖੈਰ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।

{{gap}}ਲੰਗਰ ਹਾਲ 'ਚ ਵੀ ਬੜੀ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ, ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ, ਆਪਾ-ਧਾਪੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦਰਜੇ ਦਾ ਰੌਲਾ-ਰੱਪਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਸ਼ੇਅਰ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਜਿਵੇਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਮੰਨ ਹੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਂਗ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਸਤਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਉਪਰੰਤ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸ
ਬਦਲਣ/ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਵੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਸਰੀਰਕ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹਨ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਉਕਤ ਸਾਰੇ ਚੋਲੇ ਰੱਪੇ ਅਤੇ ਧੱਕਾ ਮੁੱਕੀ ਵਿਚ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਰੇਹੜੀਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਤਿੱਖੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪਾਂ ਉਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀਚੇਅਰਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਅੰਦਰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਪਹੁੰਚੇ। ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹ
ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਵਿਜਿਟ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸਮੇਤ 7600/- ਰੁਪਿਆ ਖਰਚਾ ਆਇਆ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚੋਂ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

{{gap}}ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਭਾਵ 16 ਮਾਰਚ, 2020 ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਪੇਪਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||44}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sn308lff2u0h17498e1x38ow15b4sjo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238474</id>
      <parentid>238470</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238474</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3745" sha1="p26x3l4c57zfzw3q85pv8or14y2jhjx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ। ਖ਼ੈਰ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।

{{gap}}ਲੰਗਰ ਹਾਲ 'ਚ ਵੀ ਬੜੀ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ, ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ, ਆਪਾ-ਧਾਪੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦਰਜੇ ਦਾ ਰੌਲਾ-ਰੱਪਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, &quot;ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।&quot; ਜਿਵੇਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਮੰਨ ਹੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਂਗ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਸਤਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਉਪਰੰਤ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸਤਰ ਬਦਲਣ/ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਵੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਸਰੀਰਕ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹਨ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਉਕਤ ਸਾਰੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਅਤੇ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ ਵਿਚ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਰੇਹੜੀਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਤਿੱਖੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪਾਂ ਉਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਅੰਦਰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਪਹੁੰਚੇ। ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹ
ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਵਿਜਿਟ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸਮੇਤ 7600/- ਰੁਪਿਆ ਖਰਚਾ ਆਇਆ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚੋਂ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

{{gap}}ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਭਾਵ 16 ਮਾਰਚ, 2020 ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਪੇਪਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||44}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p26x3l4c57zfzw3q85pv8or14y2jhjx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238475</id>
      <parentid>238474</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:06:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238475</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3745" sha1="nun53qtcj9ry3qizut5a1abpa98oecl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਨੂੰ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ। ਖ਼ੈਰ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।

{{gap}}ਲੰਗਰ ਹਾਲ 'ਚ ਵੀ ਬੜੀ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ, ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ, ਆਪਾ-ਧਾਪੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦਰਜੇ ਦਾ ਰੌਲਾ-ਰੱਪਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਲੰਗਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, &quot;ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।&quot; ਜਿਵੇਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਮੰਨ ਹੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਵਾਂਗ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਸਤਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਉਪਰੰਤ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸਤਰ ਬਦਲਣ/ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਵੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਸਰੀਰਕ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹ ਵੀ ਹਨ।

{{gap}}ਅਸੀਂ ਉਕਤ ਸਾਰੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਅਤੇ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ ਵਿਚ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਰੇਹੜੀਆਂ ਲਈ ਬਣੇ ਤਿੱਖੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪਾਂ ਉਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਅੰਦਰ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਪਹੁੰਚੇ। ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹ
ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਸੀ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਵਿਜਿਟ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਸਮੇਤ 7600/- ਰੁਪਿਆ ਖਰਚਾ ਆਇਆ ਜੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕੁਲੈਕਸ਼ਨ ਵਿਚੋਂ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

{{gap}}ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਭਾਵ 16 ਮਾਰਚ, 2020 ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਪੇਪਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||44}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nun53qtcj9ry3qizut5a1abpa98oecl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/49</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75294</id>
    <revision>
      <id>238472</id>
      <timestamp>2026-10-03T05:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238472</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="ha0m23le27xkavwsudlpv3c3bhul179" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਵੀਡੀਓਜ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਦੇਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ:
{{Css image crop
|Image = ਧਰਮ_ਅਤੇ_ਮਰਿਆਦਾ_ਦੀ_ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ_'ਚ_ਫਸੀ_ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf
|Page = 49
|bSize = 450
|cWidth = 207
|cHeight = 180
|oTop = 83
|oLeft = 119
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;{{rh||45}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ha0m23le27xkavwsudlpv3c3bhul179</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238473</id>
      <parentid>238472</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>238473</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="606" sha1="kicg650mtjmlais1bk39dah0sgfprin" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵੈਬਸਾਈਟ ਦੇ ਲਿੰਕ ਤੇ ਵੀਡੀਓਜ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਦੇਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ:
{{Css image crop
|Image = ਧਰਮ_ਅਤੇ_ਮਰਿਆਦਾ_ਦੀ_ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ_'ਚ_ਫਸੀ_ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf
|Page = 49
|bSize = 450
|cWidth = 207
|cHeight = 180
|oTop = 83
|oLeft = 119
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;{{rh||45}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kicg650mtjmlais1bk39dah0sgfprin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/50</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75295</id>
    <revision>
      <id>238476</id>
      <timestamp>2026-10-03T05:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{gap}}ਜਦੋਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਿਪਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲਿੰਕ ਭੇਜ ਕੇ Contempt of Court ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25,000/- ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਖੈਰ ! ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238476</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2310" sha1="0vygedyem4id73ztullg9emwmyxeizp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਜਦੋਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਿਪਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ
ਵੀਡੀਓ ਲਿੰਕ ਭੇਜ ਕੇ Contempt of Court ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਤਾਂ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25,000/- ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਖੈਰ !
ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਏ ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਸਲੇ
ਦਾ ਹੱਲ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਲੱਭ ਲਿਆ
ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰੰਤੂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਮੋਹਤਬਰਾਂ
ਪ੍ਰਤੀ ਮਨ ਵਿਚ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ
ਕਿ ‘ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਇਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਹਾਰੀਆਂ ਨੇ
ਵਾਂਗ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਕਿਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹੋਰ
ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਨਾ ਕਰ ਦੇਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ
ਅੰਗਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹੀ ਹਾਲ ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ
ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ
ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ
ਰੋਕ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਲਾ
ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਗਿਆ।&lt;noinclude&gt;{{rh||46}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0vygedyem4id73ztullg9emwmyxeizp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238478</id>
      <parentid>238476</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238478</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="6827w2yaivhta2guulc1i7j2s75hnnp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ਧਰਮ_ਅਤੇ_ਮਰਿਆਦਾ_ਦੀ_ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ_'ਚ_ਫਸੀ_ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf
|Page = 50
|bSize = 450
|cWidth = 212
|cHeight = 87
|oTop = 57
|oLeft = 119
|Location = center
|Description = 
}}
{{gap}}ਜਦੋਂ ਘਰ ਆ ਕੇ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਿਪਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਲਿੰਕ ਭੇਜ ਕੇ Contempt of Court ਪਾਉਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25,000/- ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਖ਼ੈਰ! ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਏ ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਵੀ ਸਮੂਹ ਦਿਵਿਆਂਗ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕਰਕੇ ਲੱਭ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰੰਤੂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਮੋਹਤਬਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਨ ਵਿਚ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 'ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਇਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਹਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਾਂਗ ਇਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਕਿਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹੋਰ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਨਾ ਕਰ ਦੇਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੋਚ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

{{gap}}ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹੀ ਹਾਲ ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲਈ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਰੋਕ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਲਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੀ.ਪੀ.ਆਈ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਗਿਆ।&lt;noinclude&gt;{{rh||46}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6827w2yaivhta2guulc1i7j2s75hnnp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/51</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75296</id>
    <revision>
      <id>238479</id>
      <timestamp>2026-10-03T05:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ਬੜਾ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਗਰੀਬ-ਅਮੀਰ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਰਾਜਾ-ਰੰਕ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿਚ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238479</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4136" sha1="rlfuny0u4yv5r3j47482idrx6so6789" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ਬੜਾ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਗਰੀਬ-ਅਮੀਰ ਸਭ
ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਵਿਚ
ਰਾਜਾ-ਰੰਕ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਕਬਰ ਨੇ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਦੇ
ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਇੰਨੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਧਾਰਮਿਕ
ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰੰਤੂ ਉਲਟਾ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ
ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਨਾਲ ਮਰਿਯਾਦਾ ਭੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨੇਤਾ/ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਲੋਕ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਆਮ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ
ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰੰਤੂ
ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਗੁਲਾਮੀ ਘਰ
ਕਰੀ ਬੈਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਾਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ, ਝੋੜਾਂ ਤੇ ਨੇਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੂੰ
ਬੁਲਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਠੁੱਕ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ
ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਡੰਡੌਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ
ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਸੱਤ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ
ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੀਆਂ-ਮਕੌੜੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ
ਤੱਕ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ
ਕੀਤਾ ਕਬਜ਼ਾ ਨਿਰੋਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਉਦੋਂ
ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।

{{gap}}ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚੋਂ ਇਸ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨੂੰ
ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਜਰੂਰ
ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: (1) ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਕ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਨਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅੱਡਾ,
ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ, ਟਾਈਮ ਪਾਸ ਜਾਂ ਹਨੀਮੂਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ
ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; (2) ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰਾਂ
(ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਹੋਣ
ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇ ਸਕਣ;&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rlfuny0u4yv5r3j47482idrx6so6789</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238480</id>
      <parentid>238479</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238480</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4148" sha1="dj55mkd44btli6dj1qhif9byrqs0g1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ਬੜਾ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਗਰੀਬ-ਅਮੀਰ ਸਭ
ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਵਿਚ
ਰਾਜਾ-ਰੰਕ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਕਬਰ ਨੇ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਦੇ
ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਇੰਨੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਧਾਰਮਿਕ
ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰੰਤੂ ਉਲਟਾ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ
ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਨਾਲ ਮਰਿਯਾਦਾ ਭੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨੇਤਾ/ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਲੋਕ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਆਮ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ
ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰੰਤੂ
ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਗੁਲਾਮੀ ਘਰ
ਕਰੀ ਬੈਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਾਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ, ਝੋੜਾਂ ਤੇ ਨੇਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੂੰ
ਬੁਲਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਠੁੱਕ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ
ਪੈਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਡੰਡੌਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ
ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਸੱਤ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ
ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੀਆਂ-ਮਕੌੜੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ
ਤੱਕ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ
ਕੀਤਾ ਕਬਜ਼ਾ ਨਿਰੋਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਉਦੋਂ
ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।

{{gap}}ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚੋਂ ਇਸ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨੂੰ
ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਜਰੂਰ
ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: (1) ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਕ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਨਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅੱਡਾ, ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ, ਟਾਈਮ ਪਾਸ ਜਾਂ ਹਨੀਮੂਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; (2) ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰਾਂ (ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇ ਸਕਣ;&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dj55mkd44btli6dj1qhif9byrqs0g1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238481</id>
      <parentid>238480</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238481</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4145" sha1="tigcc91t70e7lk182fl85q5e1gkusk8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਈ ਵਾਰ ਮਨ ਬੜਾ ਬੇਚੈਨ ਅਤੇ ਅਚੰਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ
ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ, ਗਰੀਬ-ਅਮੀਰ ਸਭ
ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪੰਗਤ ਵਿਚ
ਰਾਜਾ-ਰੰਕ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਲੰਗਰ ਛਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਕਬਰ ਨੇ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਪਰੰਤੂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਦੇ
ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਇੰਨੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਕਿ ਗੁਰੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਧਾਰਮਿਕ
ਮਰਿਯਾਦਾ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰੰਤੂ ਉਲਟਾ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ
ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵ੍ਹੀਲ ਚੇਅਰ ਨਾਲ ਮਰਿਯਾਦਾ ਭੰਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ
ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਨੇਤਾ/ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਲੋਕ ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਆਮ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ
ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪਰੰਤੂ
ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀਆਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਗੁਲਾਮੀ ਘਰ
ਕਰੀ ਬੈਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਾਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ, ਝੋੜਾਂ ਤੇ ਨੇਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੂੰ
ਬੁਲਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਠੁੱਕ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਪਰੰਤੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ
ਪੈਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਡੰਡੌਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ
ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਸੱਤ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ
ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੀਆਂ-ਮਕੌੜੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ
ਤੱਕ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ
ਕੀਤਾ ਕਬਜ਼ਾ ਨਿਰੋਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਉਦੋਂ
ਤੱਕ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਨਿਰੰਤਰ ਚਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।

{{gap}}ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚੋਂ ਇਸ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤਾ ਲਈ ਕੁਝ ਸੁਝਾਅ ਜਰੂਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: (1) ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਨਾ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਅੱਡਾ, ਪਕਨਿਕ ਸਪਾਟ, ਟਾਈਮ ਪਾਸ ਜਾਂ ਹਨੀਮੂਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; (2) ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਪੰਜ ਵਿਕਾਰਾਂ (ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਹੰਕਾਰ) ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਭਾਵ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇ ਸਕਣ;&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tigcc91t70e7lk182fl85q5e1gkusk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/52</title>
    <ns>250</ns>
    <id>75297</id>
    <revision>
      <id>238482</id>
      <timestamp>2026-10-03T05:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;(3) ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਲਈ; (4) ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ — ਜੇਕਰ 'ਮੀਰੀ' ਅਤੇ 'ਪੀਰੀ' ਦਾ ਗਲਤ ਅਰਥ ਹੀ ਕੱਢਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ 'ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ' ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਸ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>238482</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4098" sha1="qf4920ueqlsv1li143h3x04a7suwta7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(3) ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਲਈ; (4) ਧਰਮ
ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ — ਜੇਕਰ 'ਮੀਰੀ' ਅਤੇ 'ਪੀਰੀ' ਦਾ
ਗਲਤ ਅਰਥ ਹੀ ਕੱਢਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ 'ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ'
ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; (5) ਗੁਰਦੁਆਰਾ
ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਣ; (6) ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ
ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ
ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਕੋ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਜਾਵੇ,
ਆਮ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਵੇ; (7) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ
ਸਰਾਵਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਸਪਤਾਲ ਭਾਵ ਹਰੇਕ
ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ
ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਰੇਟ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ; (8) ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ,
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ; (9)
ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਫਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਸਰਾਂ
ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ 40% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਵਿਆਂਗ
ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੜਕ ਵਿਚਕਾਰ
ਗੱਡੇ ਪਿੱਲਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ
ਪਿੱਲਰਜ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ
ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਜਿਥੇ ਸਟੈੱਪਸ ਹਨ ਉਥੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਚੜ੍ਹਨ/ਉਤਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ
ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖ
ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਕਿ ਜੋ ਦਿਵਿਆਂਗ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ
ਹੋਣ ਉਹ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼
ਦੁਆਰ ਦਾ ਸਟੈੱਪ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ
ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਟੈੱਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਬੈਂਚ
ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ
ਲਈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੈਂਪਾਂ ਦੀ ਢਲਾਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qf4920ueqlsv1li143h3x04a7suwta7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238483</id>
      <parentid>238482</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:52:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>238483</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4098" sha1="twawfejsnvgnxcxr0j8lb0xavj812k8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(3) ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਲਈ; (4) ਧਰਮ
ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ — ਜੇਕਰ 'ਮੀਰੀ' ਅਤੇ 'ਪੀਰੀ' ਦਾ
ਗਲਤ ਅਰਥ ਹੀ ਕੱਢਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ 'ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ' ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; (5) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਣ; (6) ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਕੋ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਆਮ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਵੇ; (7) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਸਪਤਾਲ ਭਾਵ ਹਰੇਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਰੇਟ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ; (8) ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ; (9) ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਫਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਸਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ 40% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੜਕ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਡੇ ਪਿੱਲਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਿੱਲਰਜ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਜਿਥੇ ਸਟੈੱਪਸ ਹਨ ਉਥੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਚੜ੍ਹਨ/ਉਤਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਕਿ ਜੋ ਦਿਵਿਆਂਗ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਉਹ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦਾ ਸਟੈੱਪ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ
ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਟੈੱਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੈਂਪਾਂ ਦੀ ਢਲਾਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>twawfejsnvgnxcxr0j8lb0xavj812k8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>238484</id>
      <parentid>238483</parentid>
      <timestamp>2026-10-03T05:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <origin>238484</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4098" sha1="cp7g35b9oftf2ug5udxca2us46604r2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Tamanpreet Kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(3) ਧਰਮ ਇਨਸਾਨ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਲਈ; (4) ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਰਲਗੱਡ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ — ਜੇਕਰ 'ਮੀਰੀ' ਅਤੇ 'ਪੀਰੀ' ਦਾ ਗਲਤ ਅਰਥ ਹੀ ਕੱਢਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ 'ਪੈਰ ਦੀ ਜੁੱਤੀ' ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਸਿਰ ਦਾ ਤਾਜ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; (5) ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਣ; (6) ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਹੈ ਜਾਂ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਕੋ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਮੱਥਾ ਟਿਕਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਆਮ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਵੇ; (7) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਸਪਤਾਲ ਭਾਵ ਹਰੇਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਕਮਾਈ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾ ਕੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲੁੱਟ ਬੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਰੇਟ ਚਾਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ; (8) ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ; (9) ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਾਰ ਪਾਰਕਿੰਗ ਫਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਸਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ 40% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੜਕ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਡੇ ਪਿੱਲਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪਿੱਲਰਜ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਪਰਿਕਰਮਾ ਜਿਥੇ ਸਟੈੱਪਸ ਹਨ ਉਥੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਚੜ੍ਹਨ/ਉਤਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਢਲਾਣ ਵਾਲੇ ਰੈਂਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਨੀ ਡਿਊਢੀ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਤੱਕ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਰੱਖ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਕਿ ਜੋ ਦਿਵਿਆਂਗ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਉਹ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦਾ ਸਟੈੱਪ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਟੈੱਪ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਬੈਠ ਕੇ ਬਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਜਾਂ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਬੈਂਚ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਲਗਵਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਜਾਂ ਤਾਂ ਰੈਂਪਾਂ ਦੀ ਢਲਾਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cp7g35b9oftf2ug5udxca2us46604r2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>