ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 1004 238714 237882 2026-10-05T14:09:31Z Harchand Bhinder 2624 238714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੬|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|}}</noinclude>ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ॥ {{gap}}ਸਾਧਾਰਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਣ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਕੋਈ ਗੱਲ ਏਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਸੋ ਸਿਆਣੇ ਪਾਠਕ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਏਸ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰਣ ਸਗਮਾਂ ਅਸਲੀ ਭਾਵ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਰਖਣ ਵਿਚ ਖਿਮਾਂ ਪਾਲਨ॥ {{gap}}ਜੇ ਸ੍ਵਦੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠਕ ਤੇ ਪਾਠਕਾਵਾਂ ਨੇ ਏਸ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤਦ ਦਾਸ ਆਪਣੀ ਮੇਹਨਤ ਨੂੰ ਸਫਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖਕੇ ਏਸਤੋਂ ਭੀ ਉੱਤਮ ੨ ਤੇ ਲੋੜਵੰਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ। ਭੁਲਾਂ ਚੁਕਾਂ ਦੀ ਖਿਮਾਂ॥ {| |{{center|ਤਰਨ ਤਾਰਨ</br>(ਪੰਜਾਬ)</br>ਜੂਨ ੧੯੧੪}} |{{brace2|4|r}} |{{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ</br>{{gap}}{{gap}}ਚਾਹਵਾਨ ਦਾਸ-</br>{{gap}}{{gap}}{{gap}}"ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ" |}<noinclude></noinclude> m0uwoykowe83uw4j0uni44qyorasln5 250 1009 238713 77244 2026-10-05T14:04:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|[ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਂਨ]}}}} {{Block center|<poem>ਦ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਅਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੰਦਰ ਬਸਤ੍ਰ ਆਦਿ ਪਾਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੀਰ ਵਿਦਵਾਨ ਜਾਂਪ੍ਰਾਕਰਮੀ ਮਨੁਖ ਦੀ ਮੂਰਤ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾਂ ਚਹੀਏ। ਜੇਕਰ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੇਹੇ ਰੂਪ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱੱਛਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਂ ਹੋ ਸਕਨ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮੂੰਹ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਦੇਖਨਾਂ ਚਾਹੀਏ। {{gap}}ਵੈਦਕ (ਹਿਕਮਤ) ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਆਗ੍ਯਾ ਹੈ, ਕਿ ਪਰਸ਼ ਰਿਤੂ ਕਾਲ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਮਾਗਮ ਕਰੇ। ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸ੍ਵਭਾਵਿਕ ਰਿਤੂ ਕਾਲ ੧੬ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਰਿਤੂ ਕਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ੧੬ਵੇਂ ਦਿਨ ਤੀਕਰ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਿਤੂ ਆਵੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਤੀਕਰ ਪੁਰਸ਼ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਂ ਕਰੇ, ਏਹਨਾਂ ਚਹੁੰ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨਾਂ ਵਿਅਰਥ ਅਰ ਰੋਗਕਾਰਕ ਹੈ,ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਰਿਤੂ ਅਰਥਾਤ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕ੍ਰਤ ਗਰਮ ਲਹੂ (ਜੇਹਾ ਕੁ ਫੋੜੇ ਵਿਚੋਂ ਪਾਕ ਅਰ ਲਹੂ ਨਿਕਲਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ)ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਨੇ ਤੇ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦਾ, ਅਰੇ ਲਹੂ ਦੋਖ ਨਾਲ ਤਰਾਂ ੨ ਦੇ ਰੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੋਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ੧੧ ਵੀਂ ਅਰ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਵੀਰਯ ਦਾਨ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ</poem>}}<noinclude></noinclude> esy2htjv2afncagdxyar7uwgn48rh51 250 1023 238718 237901 2026-10-05T14:31:26Z Harchand Bhinder 2624 238718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|੨੫}}</noinclude>ਖਾਣ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਅਰ ਜਦੋਂ ਕਿਧਰੇ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚੋਂ ਚੋਰੀ ਤੋੜਕੇ ਲਿਆਂਦੀ । ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਸੁਆਦੀ ਲਗੀ ਕਿ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੀਕਰ ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਗ ਵਿਚੋਂ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਰਹੀ । ਇਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੋੜ ਦੇ ਦੇਖ ਲਿਆ । ਉਸ ਮਨੁਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰੇ ਅਜੇਹੇ ਅਨੁਚਿਤ ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ ਉਸ ਗਰਭਸਿਥਿਤ ਬਚੇ ਉਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਯਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੋ ਗਈ ।"</br> {{gap}}"ਅਮ੍ਰੀਕਾ ਦੇ ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਗਰਭ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਨਚੇਤ ਉਹ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਰਿੱਛ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ । ਇਸਦਾ ਭਯਾਨਕ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੋਯਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇਹ ਉਸਦਾ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪਾਗਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ੧੧ ਪੁੱਤ੍ਰ ਅਤਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ, ਯੋਗ, ਅਰ ਬੁਧਿਮਾਨ ਹਨ । ਇਹ ਲੜਕਾ ੧੪ ਵਰਿਹਾਂ ਤੀਕਰ ਜੀਵਿਆ ਅਰ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਰਿਛ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।"</br> {{gap}}'ਬੋਸਟਨ ਨੱਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਧਨਵਾਨ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਭੇਡ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਿਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਿੱਧਕੇ ਘੁੱਟ ਸਿੱਟਯਾ, ਪਰ ਫੇਰ ਇਸ ਨੀਚਕਰਮ ਤੇ ਬੜੀ ਪਛਤਾਈ । ਇਸ ਦੁਰ- ਘਟਨਾ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਪਿਛੋਂ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੋਯਾ, {{nop}}<noinclude></noinclude> 1ugqpioq5fbaj0kjr70kv74r42d64zo 250 1024 238719 237902 2026-10-05T14:32:59Z Harchand Bhinder 2624 238719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੬|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|}}</noinclude>ਜਿਸਦੀ ਛਾਤੀ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਅਰ ਸਿਰ ਭੇਡ ਦੇ ਸੱਟ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਸਮਾਨ ਅਗੇ ਨੂੰ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਪੰਤੂ ਉਸਦੇ ਗਿਆਨ ਅਰ ਬੁਧੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਯੂਨਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।'</br> {{gap}}'ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਇਕ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਆਦਮੀ ਅਜੇਹੀ ਬਾਲਕੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਣ ਆਯਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਕੇਵਲ ਇਕ ਹੱਥ ਅਰ ਇਕ ਪੈਰ ਸੀ । ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਜਿਸਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਗਰਭ ਸੀ ਇਸ ਲੜਕੇ ਦੇ ਦੇਖਨ ਦੀ ਬੜੀ ਚਾਹ ਹੋਈ । ਉਹ ਉਥੇ ਗਈ ਅਰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ । ਉਸ ਲੜਕੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਉਸਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਅਜੇਹਾ ਸਮਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉੱਸੇ ਦਾ ਚਰਚਾ ਕਰਦੀ ਅਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਓਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ । ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੋ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਭੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਪਿੰਗਲਾ ਬਾਲਕ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਸੋ ਨਵਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਉਪ੍ਰੰਤ ਜਦ ਓਹ ਪ੍ਰਸੂਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਓਹੀਓ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਭਾਰਾ ਡਰ ਸੀ,ਅਰਥਾਤ ਇਕ ਹੱਥ ਅਰ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੀ ਧੀ ਹੋਈ।' </br> {{gap}}"ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਇਕ ਧੀ ਬਦਰੀ ਵਾਂਙੂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਹੋਯਾ ਕਿ ਅਵਸ਼ਯ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਅਜੇਹਾ ਹੋਯਾ ਹੈ। ਸੋ ਪੁੱਛਨ ਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੰਨਯਾ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ {{nop}}<noinclude></noinclude> 78jret9rf96zk51ub0urwamnhpnqq04 250 1025 238720 238613 2026-10-05T14:34:17Z Harchand Bhinder 2624 238720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੨੭|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਨੇ ਇਕ ਬਾਂਦਰੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਘਰਦੀ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੜੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ।" {{gap}}"ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਿਚ ਠੋਕਰ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ਼ ਦੇ ਕਰਨ ਡਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਦੇ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸ ਠੋਕਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਇਕ ਪੈਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । {{gap}}"ਅਕਬਰ ਪਾਤਸ਼ਹ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੇਗਮ ਸੂਈ ਅਤੇ ਸੁਰਮੇਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਤਲੀ ਉਤੇ ਬਨਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਛਨ ਤੇ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜੇਹੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੇਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੋਨ ਲਿਖਯਾਹੈ ਕਿ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਨ। ਅਕਬਰ ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਰ ਫੇਰ ਨਾਲ ਬੜੇ ੨ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਨੇ ਪਏ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸਹਿਨ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਹੋਯਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਜਿਹਾ ਨਿਪੁੱਨਸੂਰਮਾਂ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੋਇਆ ।" {{gap}}"ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਿਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾ ਪਾਰਟ ਜਦੋਂ ਗਰਭਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ੨ ਦਿਨ ਰਾਤ</poem>}}<noinclude></noinclude> fys666yusevhlp1ay08mut8hrn6bav7 238721 238720 2026-10-05T14:36:06Z Harchand Bhinder 2624 238721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|੨੭}}</noinclude> {{Block center|<poem>ਨੇ ਇਕ ਬਾਂਦਰੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਘਰਦੀ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੜੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ।" {{gap}}"ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਵਿਚ ਠੋਕਰ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਇਸ ਲਈ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ਼ ਦੇ ਕਰਨ ਡਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਦੇ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸ ਠੋਕਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਸੋ ਉਸਦੇ ਜਦੋਂ ਲੜਕੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਇਕ ਪੈਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । {{gap}}"ਅਕਬਰ ਪਾਤਸ਼ਹ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਕਬਰ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਹੁਮਾਯੂੰ ਨੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੇਗਮ ਸੂਈ ਅਤੇ ਸੁਰਮੇਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੇਲ ਬੂਟੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਤਲੀ ਉਤੇ ਬਨਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਛਨ ਤੇ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜੇਹੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੇਰੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਹੋਨ ਲਿਖਯਾਹੈ ਕਿ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਕਬਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਨ। ਅਕਬਰ ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਰ ਫੇਰ ਨਾਲ ਬੜੇ ੨ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿਨੇ ਪਏ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸਹਿਨ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਹੋਯਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਜਿਹਾ ਨਿਪੁੱਨਸੂਰਮਾਂ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੋਇਆ ।" {{gap}}"ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਿਪੋਲੀਅਨ ਬੋਨਾ ਪਾਰਟ ਜਦੋਂ ਗਰਭਵਿਚ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਕਈ ੨ ਦਿਨ ਰਾਤ</poem>}}<noinclude></noinclude> szhbuelgckqgv2i3obalqaquzkv9p6m 250 1027 238722 238615 2026-10-05T14:37:17Z Harchand Bhinder 2624 238722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh||[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|੨੯}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕਿ ਘੋੜੇ ਆਦਿਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਚਾਹੁਣ ਓਹੋ ਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਉਤਪੰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" {{gap}}ਸਾਡੇ ਪਾਠਕ ਅਰ ਪਾਠਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਖੇ ਦਿਸ਼ਟਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਸਮਝਨਾ ਚਾਹੀਏ ਕਿ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਬੁਰਾ ਅਰ ਭਲਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਅਰ ਦਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਹੈ । ਗਰਭਵਤੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅਥਵਾ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਉਸ ਅੰਗ ਪ੍ਰਤਯੰਗ ਦੀ ਬਨਾਉਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਨਾਉਟ ਅਰ ਸੁਭਾਸਰੂਪ ਤੇ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਵਿਸਤਾਰ "ਜਵਾਨ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਬੋਧ" ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਤਾ ਦੀ ਇੱਛਯਾ ਦਾ ਗਰਭ ਸਥਿਤ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਸਾਡੇ ਗੰਥ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਾਤਾ ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨਾਂ ਚਾਹੀਏ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗਰਭ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ । ਪੂਰਬ ਉਕਤ ਅਮ੍ਰੀਕਨ ਵਿਦਵਾਨ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ "ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਗਰਭਣੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਅਧਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਸਤੂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਰ ਗੁਣ ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਜੇਹਾ ਬਹੁਤ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।" ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਛੋਂ ਹੋਈ ਹੈ,ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਬਾਲਕ ਦਾ ਰੰਗ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ</poem>}}<noinclude></noinclude> tpd97t7wrpth1sjnksyqnl5akgvteh4 250 1028 238715 77505 2026-10-05T14:26:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{overfloat left|੩੦|depth=1em}}</noinclude>{{center|{{x-larger|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]}}}} {{Block center|<poem>ਅੰਗੂਰ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਧਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਰ ਰੰਗ ਉਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਅਨਗਿਣਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਦੇ ਕਰਨ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਇਆ ।" ਕਦੀ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਓਹੋ ਜੇਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਭਸਥ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਕੇਰ ਇਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਨੌਕਰ ਬਣਾਕੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਪਰਦੇਸ ਚਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਅਮੀਰ ਦਾ ਮਨ ਨੀਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦ ਓਹ ਆਇਆ ਤਦ ਉਸ ਅਮੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਲਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਨ ਕਰਕੇ ਮਰ ਚੁਕੀ ਹੈ । ਪਰ ਓਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਸੱਚ ਨਾਂ ਮੰਨਿਆਂ, ਦਿਲ ਦਾ ਦਿਲ ਸਾਖੀ ਹੈ, ਓਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੀਉਦੀ ਹੈ । ਅੰਤ ਓਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪਾਸ ਪੁਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਮੀਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਉਗਹੀ ਆਦਿ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿ ਠੀਕ ਓਹ ਔਰਤ ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਉਸ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> menphwgjah422oi7t1q7x4gtbr29ade 238723 238715 2026-10-05T14:38:21Z Harchand Bhinder 2624 238723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੩੦|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|}}</noinclude>{{center|{{x-larger|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]}}}} {{Block center|<poem>ਅੰਗੂਰ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਧਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਰ ਰੰਗ ਉਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਅਨਗਿਣਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਦੇ ਕਰਨ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਇਆ ।" ਕਦੀ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਓਹੋ ਜੇਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਭਸਥ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਕੇਰ ਇਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਨੌਕਰ ਬਣਾਕੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਪਰਦੇਸ ਚਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਅਮੀਰ ਦਾ ਮਨ ਨੀਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦ ਓਹ ਆਇਆ ਤਦ ਉਸ ਅਮੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਲਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਨ ਕਰਕੇ ਮਰ ਚੁਕੀ ਹੈ । ਪਰ ਓਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਸੱਚ ਨਾਂ ਮੰਨਿਆਂ, ਦਿਲ ਦਾ ਦਿਲ ਸਾਖੀ ਹੈ, ਓਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੀਉਦੀ ਹੈ । ਅੰਤ ਓਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪਾਸ ਪੁਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਮੀਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਉਗਹੀ ਆਦਿ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿ ਠੀਕ ਓਹ ਔਰਤ ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਉਸ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> qen6esd3lopugvr1bopf2zd9lcbscp5 238724 238723 2026-10-05T14:38:49Z Harchand Bhinder 2624 238724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|੩੦|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]|}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਅੰਗੂਰ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਮਧਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਬਾਲਕ ਵਿਚ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਰ ਰੰਗ ਉਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਅਨਗਿਣਤ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਅਜੇਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਵਾਹੀ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਭਿਲਾਖਾ ਦੇ ਕਰਨ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਇਆ ।" ਕਦੀ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਖਾਸ ਖਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਓਹੋ ਜੇਹਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗਰਭਸਥ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਇਕ ਵਾਰਤਾ ਹੈ ਕਿ "ਇਕੇਰ ਇਕ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਅਮੀਰ ਦੇ ਘਰ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਨੌਕਰ ਬਣਾਕੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਪਰਦੇਸ ਚਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਅਮੀਰ ਦਾ ਮਨ ਨੀਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਿੱਛੋਂ ਜਦ ਓਹ ਆਇਆ ਤਦ ਉਸ ਅਮੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਲਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਨ ਕਰਕੇ ਮਰ ਚੁਕੀ ਹੈ । ਪਰ ਓਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਸੱਚ ਨਾਂ ਮੰਨਿਆਂ, ਦਿਲ ਦਾ ਦਿਲ ਸਾਖੀ ਹੈ, ਓਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜੀਉਦੀ ਹੈ । ਅੰਤ ਓਸ ਨੇ ਰਾਜ ਪਾਸ ਪੁਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਮੀਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਉਗਹੀ ਆਦਿ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿ ਠੀਕ ਓਹ ਔਰਤ ਮਰ ਗਈ ਹੈ ਉਸ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਵਿਚਾਰਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 31jzq9f5nuoxvgeftt5zjvse0uneqsw 250 1029 238716 77515 2026-10-05T14:26:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238716 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{overfloat right|੩੧|depth=1em}}</noinclude>{{center|{{x-larger|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]}}}} {{Block center|<poem>ਦੁਖੀ ਰੋਂਦਾ ਮੁੜਿਆ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤਦ ਅੱਗੇ ਇਕ ਜੁਲਹੇ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਬਣਕੇ ਚੋਰ ਸਿਪਾਹੀ ਖੇਡ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ (ਮੁੰਡਿਆਂ) ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਏਸਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆਓ, ਜਦ ਓਹ ਦੁਖੀ ਨਾਂ ਆਇਆ ਤਦ ਫੜਕੇ ਮੰਗਵਾਲਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਪੁਛਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਹ ਸਲਾਮਤ ਏਸਦਾ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ । ਅਚਰਜ ਹੋ ਪਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਦੱਸ? ਤਦ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ ! ਜੇ ਤੂੰ ਏਸ ਮੁਕੱਦਮੇਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇਂ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਏਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤਾਰਨ ਦੀ ਆਗਯਾ ਦੇਵੇਂ ਤਦ ਮੈਂ ਨਿਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ । ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਪਾਸ ਨਿਆਯ ਆਸਣ ਤੇ ਬਠਾਲ ਲਿਆ। ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਗਵਾਹ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰੀ ਅਮੀਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਡ ਅੱਡ ਬੰਦ ਕਰਵਾਕੇ ਇਕ ਇਕ ਨੂੰ ਸੱਦ ਸੱਦ ਕੇ ਮਰ ਕੁਟਾਈ ਦਾ ਡਰ, ਗਰੀਬ ਉਤੇ ਤਰਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਯਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜੈ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿੱਖਯਾ ਦੇ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਵੱਢਣ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਰੰਗ , ਥਾਂ ਆਦਿ ਸਭ ਹਲ ਪੁਛਿਆ ਤਦ ਸਭ ਝੂਠੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਥਿੜਕ ਗਏ । ਅੰਤ ਉਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਨਿਆਂ ਹੋ ਜਾਵਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਅਚਰਜ ਹੋਇਆ । ਏਸੇ ਅਚਰਜ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪਣੇ ਘਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> 449pw84dbc1nktuf2335kmisgvlidzh 250 1030 238717 77533 2026-10-05T14:27:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{overfloat left|੩੨|depth=1em}}</noinclude>{{center|{{x-larger|[ਮਨਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ]}}}} {{Block center|<poem>ਗਿਆ ਤੇ ਜਾਕੇ ਤਲਵਾਰ ਧੂਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਿਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ "ਸੱਚ ਦੱਸ ਏਹ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਖੇਡਾਂ ਧੁਨਧੁਨਾ ਵਜਾਵੇ ਤੇ ਜੁਲਾਹੇ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭੀ ਆਪ ਰਾਜਾ ਬਣੇ ਤੇ ਕੌਡੀਆਂ ਵੰਡਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਰ,ਦੀਵਾਨ, ਸਿਪਾਹੀ ਬਣਾਕੇ ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਨਿਆਂ ਕਰੇ ? ਸੱਚ ਦੱਸ ਨਹੀ ਤੇ ਹੁਣੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ?ਰਾਣੀ ਨੇ ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਦੇਖ ਕੇ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ ਗਰਭ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਪਯਾਰ ਜਾਮਨੂਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਾਮਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹਾਂ,ਜਿਸਤੇ ਮੇਰੇ ਲੜਕੇ ਦਾ ਰੰਗ ਭੀ ਸ਼ਯਾਮ ਜਾਮਨੂੰਆਂ ਜੇਹਾ ਹੋਇਆ । ਏਹ ਦੇਖਕੇ ਮੈਂ ਡਰਕੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਦ ਮੈਂ ਫਲਾਣੀ ਗੋੱਲੀ ਤੇ ਦਾਈ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਤਦ ਜੁਲਾਹੇ ਦੇ ਘਰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਤਾ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਸੀ, ਸੋ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਦੇਕੇ ਏਹ ਲੜਕਾ ਵਟਾ ਲਿਆ । ਸੋ ਸੱਚ ਏਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੁਲਾਹੇ ਦੇ ਘਰਵਾਲਾ ਲੜਕਾ ਤੇਰਾ ਲੜਕਾ ਹੈ ਅਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਾਲਾ ਜੁਲਾਹੇ ਦਾ ਲੜਕਾ ਹੈ । ਇਹ ਸੁਣ ਰਜਾ ਨੇ ਸਾਰਾ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਾਜ ਕਾਜ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਜੁਲਹੇ ਦੇ (ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਏ) ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਜਗੀਰ ਦੇ ਕੇ ਅੱਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਏਸ ਵਾਰਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਵਿਆਖਯਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਇਹ ਆਪ ਹੀ </poem>}}<noinclude></noinclude> heybcrj03tmnrb5ekxuzkgl8ngw3vtc 250 8484 238752 27979 2026-10-06T06:19:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxxx-larger|'''ਮੇਰੇ ਝਰੋਚੇ ਚੋਂ'''}} {{dhr|8em}} '''ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ''' {{dhr|8em}} '''ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ, ਸ਼ਾਪ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ (ਪੰਜਾਬ)'''}}<noinclude></noinclude> ljq7a39lah1m6tt7u0iv8lstohs3qmx 250 8486 238753 27981 2026-10-06T06:19:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|5em}} {{center|<poem>ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਕਤੂਬਰ - ੧੯੪੬ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਜੁਲਾਈ – ੧੯੫੪ </poem>}} {{dhr|18em}}<noinclude>{{rh||<poem>ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਤੇ ਪਬਲਿਬਰ : ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ ਸੈਨਿਕ ਪ੍ਰੈਸ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਵਿਚ ਛਪੀ</poem>|}}</noinclude> 9b309b7ixbo6tbs8e3try9a231974p5 250 8610 238754 28288 2026-10-06T06:19:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਲਾਈਆਂ */ 238754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|5em}} {{center|{{xx-larger|'''ਸੂਚੀ'''}}}} {| |- | ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ || ੪ |- | ਮਹਾਂ ਪੁਰਬ || ੧੭ |- | ਮੇਰਾ ਵਡਾ ਆਦਮੀ || ੨੩ |- | ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ || ੨੮ |- | ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ || ੪੦ |- | ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਘਾਟ || ੪੮ |- | ਇਕ ਭੈਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ || ੫੬ |- | ਆਸਤਕਤਾ ਦਾ ਅਹਿਸਾਨ || ੬੨ |- | ਖ਼ੁਸ਼ ਵਿਆਹ || ੭੧ |- | ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ || ੮੦ |- |{{gap|1em}}ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਇਕ-ਸੁਰਤਾ || ੯੧ |- | ਦਿਲ ਦਾ ਚੈਨ || ੧੦੦ |- | ਰੱਬ || ੧੦੪ |- | ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਤ ਸਵਾਲ || ੧੧੦ |- | ਅਨੋਖੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਪਤਨੀ || ੧੨੨ |- | ਆਰਟਿਸਟ ਤੋਂ ਸਾਇੰਟਿਸਟ || ੧੨੬ |- | ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ || ੧੩੧ |- | ਮਜ਼੍ਹਬ ਅਖ਼ਲਾਕ ਤੇ ਮਨੁਖਤਾ || ੧੪੮ |- | ਸਦੀਵੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਰਦ || ੧੮੦ |- | ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ || ੧੮੯ |}<noinclude></noinclude> 4k4cypv9fai8r72iyykoj6m8ti9x6xr 250 15779 238772 220076 2026-10-06T07:04:31Z Harchand Bhinder 2624 238772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{Block center|<poem> ੧. ਕੁਝ ਇਸ ਲਿਖਤ ਬਾਰੇ.....................................................................................................i ੨. 'ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ' ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ..................................................................ਓ ੩. ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ................................................................................................੧ ੪. ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ........................................................................੧੪ ੫. ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਹਿੰਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਰਮ..................................................................੧੮ ੬. ਜਦੋ ਜਹਿਦ ਦਾ ਆਰੰਭ...................................................................................................੨੯ ੭. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ..............................................................................................੩੭ ੮. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਉਪਨਿਯਮ................................................................੪੭ ੯. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਲੈਨ................................................................................................੫੧ ੧੦. 'ਗਦਰ' ਅਖ਼ਬਾਰ........................................................................................................੫੭ ੧੧. ਲਾ: ਹਰਦਿਆਲ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਰਵਾਨਗੀ........................................................................੬੧ ੧੨. ਜਥੇਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ................................................................................................੬੫ ੧੩. ‘ਕੌਮਾ ਗਾਟਾ ਮਾਰੂ' ਅਤੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ.............................................................................੭੦ ੧੪. ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਾਰ ਯੁਧ ਅਤੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ.............................................................੭੩ ੧੫. ਗਦਰੀ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੇਸ ਵੱਲ ਵਹੀਰਾਂ...................................................................੭੬ ੧੬. ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਗਦਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ.................................................................੮੪ ੧੭. ਦੂਸਰੇ ਦੌਰ ਦਾ ਆਰੰਭ..................................................................................................੮੯ ੧੮. ਗਦਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਅੰਗ..............................................................................੯੬ ੧੯. ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਗਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪਲੈਨ.................................................................................੧੧੧ ੨੦. ਘਰ ਦਾ ਭੇਤੀ ਲੰਕਾ ਢਾਹੇ.............................................................................................੧੧੮ ੨੧. ੧੯ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ ਪਿਛੋਂ..................................................................................................੧੨੪ ੨੨. ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਦਾ ਗਦਰ...................................................................................................੧੬੨ ੨੩. ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ..................................................................................................੧੩੦ ੨੪. ਲਹਿਰ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ...........................................................................................੧੪੮ ੨੫. ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਪਿੱਰਟ...................................................................................................੧੫੩ ੨੬. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੧.......................................................................................................੧੬੦ ੨੭. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੨.......................................................................................................੧੬੧ ੨੮. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੩.......................................................................................................੧੬੩ ੨੯. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੪.......................................................................................................੧੭੧ ੩੦. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੫.......................................................................................................੧੮੨ ੩੧. ਹਵਾਲੇ...................................................................................................................੧੮੩ </poem>}}<noinclude>{{right|੧੩}}</noinclude> 7jr86zj666gl4fn7xp9qvcfbkot8t2w 238773 238772 2026-10-06T07:34:30Z Harchand Bhinder 2624 238773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|੧. ਕੁਝ ਇਸ ਲਿਖਤ ਬਾਰੇ.........................................................................................||i }} {{rh|੨. 'ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ' ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ.......................................................||ਓ}} {{rh|੩. ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ....................................................................................||੧}} {{rh|੪. ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ..............................................................||੧੪}} {{rh|੫. ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਹਿੰਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਰਮ........................................................||੧੮}} {{rh|੬. ਜਦੋ ਜਹਿਦ ਦਾ ਆਰੰਭ........................................................................................||੨੯}} {{rh|੭. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ....................................................................................||੩੭}} {{rh|੮. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਉਪਨਿਯਮ.....................................................||੪੭}} {{rh|੯. ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਲੈਨ......................................................................................||੫੧}} {{rh|੧੦. 'ਗਦਰ' ਅਖ਼ਬਾਰ.............................................................................................||੫੭}} {{rh|੧੧. ਲਾ: ਹਰਦਿਆਲ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਰਵਾਨਗੀ.............................................................||੬੧}} {{rh|੧੨. ਜਥੇਬੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ.....................................................................................||੬੫}} {{rh|੧੩. ‘ਕੌਮਾ ਗਾਟਾ ਮਾਰੂ' ਅਤੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ...................................................................||੭੦}} {{rh|੧੪. ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਾਰ ਯੁਧ ਅਤੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ...................................................||੭੩}} {{rh|੧੫. ਗਦਰੀ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੇਸ ਵੱਲ ਵਹੀਰਾਂ.........................................................||੭੬}} {{rh|੧੬. ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਗਦਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰ.......................................................||੮੪}} {{rh|੧੭. ਦੂਸਰੇ ਦੌਰ ਦਾ ਆਰੰਭ.......................................................................................||੮੯}} {{rh|੧੮. ਗਦਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਮੋਟੇ ਮੋਟੇ ਅੰਗ....................................................................||੯੬}} {{rh|੧੯. ਹਿੰਦ ਵਿਚ ਗਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪਲੈਨ......................................................................||੧੧੧}} {{rh|੨੦. ਘਰ ਦਾ ਭੇਤੀ ਲੰਕਾ ਢਾਹੇ..................................................................................||੧੧੮}} {{rh|੨੧. ੧੯ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ ਪਿਛੋਂ......................................................................................||੧੨੪}} {{rh|੨੨. ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਦਾ ਗਦਰ........................................................................................||੧੨੬}} {{rh|੨੩. ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ.......................................................................................||੧੩੦}} {{rh|੨੪. ਲਹਿਰ ਫੇਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ...............................................................................||੧੪੮}} {{rh|੨੫. ਲਹਿਰ ਦੀ ਸਪਿੱਰਟ........................................................................................||੧੫੩}} {{rh|੨੬. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੧............................................................................................||੧੬੦}} {{rh|੨੭. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੨............................................................................................||੧੬੧}} {{rh|੨੮. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੩............................................................................................||੧੬੩}} {{rh|੨੯. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੪............................................................................................||੧੭੧}} {{rh|੩੦. ਅੰਤਕਾ ਨੰਬਰ ੫............................................................................................||੧੮੨}}{{rh|੩੧. ਹਵਾਲੇ........................................................................................................||੧੮੩}}<noinclude>{{right|੧੩}}</noinclude> ie9t7yj6yu3h4jpba0bvm8tuz8fyey4 250 18300 238796 238401 2026-10-06T10:07:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Reverted edit by [[Special:Contributions/Harry sidhuz|Harry sidhuz]] ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) to last revision by [[User:Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] 235499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kuldeepburjbhalaike" /></noinclude>{{Playscript||(ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਛੈਣੀ ਨਾਲ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ ਦੀ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਭਰਦੀ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਸਿਰ ਫੜੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਰਬਾਬ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪਈ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਬੁੱਤ ਤਰਾਸ਼ਣ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ, ਤੇ ਹੌਂਕਾ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰਦਾਨਾ ਉਠਦਾ ਹੈ।)}}</br> {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਰਬਾਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾ) ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮਰਦਾਨਾ...; ਐਕਟਰ ਤੇ ...ਨਾਟਕਕਾਰ! ਕਥਾ ਉਹਦੀ ਹੈ...ਜੋ ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਜਗਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਨਿਰਵੈਰਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਤਲਾਸ਼ਦਾ...ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਤੇ ਏਕਮਕਾਰ ਤਾਈਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ। ਜਗ ਜਾਣਦੈ ਸਾਰਾ...(ਉੱਚੀ) "ਨਾਨਕ ਤਪੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਪੱਕੀ ਐ, ਮੀਰ ਜਾ ਰਿਹੈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ। ਤਲਵੰਡੀ ਦਾ ਡੂਮ!"}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਛੈਣੀ-ਹਥੌੜੀ ਰੱਖਦਾ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਹੱਥ 'ਚ ਕਾਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।) ਤੇ ਮੈਂ ਆਨੰਦ! ਬੁੱਧ ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼। ਮਰਦਾਨੇ ਤੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ! ਪਰ ਹਾਂ ਇਸੇ ਨਾਟਕ ਦਾ ਪਾਤਰ। (ਮਰਦਾਨੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਮਰਦਾਨਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਮੁੜ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ...ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ...ਏ (ਮੋਢੇ ਉਚਕਾਉਂਦਾ ਹੈ)ਬਾਬੇ ਨੂੰ...ਦਿਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ! (ਕੜਕ ਕੇ) ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਉਸਨੂੰ! (ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਮੌਨ) ਫੇਰ ਕੀ ਕਰੀਏ! ਡਰਾ ਦਈਏ ਸਵਾਲ ਨੂੰ! ਤਾਂ ਫੇਰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ? (ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਚਮਕ) ਕਿੰਜ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਨਾਟਕ ?}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||11}}</noinclude> 7awgib4nzep75ulzrtwij28nhdhfcek 250 18303 238792 238403 2026-10-06T10:03:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 238792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude>{{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਪਾਤਰ ਹੋਣਾ ਐਕਟਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ...ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ! ਪਰ ਐਕਟਰ ਦੀ ਹੋਂਦ..., ਉਸਦੇ ਸਵਾਲ...ਡਰ...; ਪਾਤਰ ਤੇ ਐਕਟਰ ਵਿਚਾਲੇ ਰੜਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ! ਤੇ ਜੇ ਪਾਤਰ ਨਾਨਕ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ...ਨਿਰਭੈ...ਨਿਰਵੈਰ...ਤਾਂ..., (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਇਨਕਾਰ 'ਚ ਸਿਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।) ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ, ਨਾਮੁਮਕਿਨ! ਅਕਾਲ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ 'ਚ ਬੰਨਣਾ...ਤੇ...ਨਿਰਾਕਾਰ ਨੂੰ ਰੂਪ 'ਚ... ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ... (ਅਸਮਰਥਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਜੈਸਚਰ) ਸ਼ਾਇਦ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇਹੋ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ! ਹੈ ਤਾਂ ਬੁੱਧ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੀ। (ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਬੁੱਧ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵਰਜਿਤ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਬਣੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਨਹੀਂ ...ਹਜ਼ਾਰਾਂ...ਤੇ ਲੱਖਾਂ...}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ) ਪਰ ਨਾਟਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? (ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ) ਇੱਥੇ ਬੁੱਤ ਨਹੀਂ...ਜਿਉਂਦੇ...ਬੰਦੇ ਚਾਹੀਦੇ! (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਕੋਰਸ ਵਿੱਚੋਂ :| ਤੇ ਤੇਰੀ ਕੀ ਕੋਹਲੂ 'ਚ ਬਾਂਹ ਫਸੀ ਐ! (ਹਾਸਾ)}} {{Playscript||ਚੁੱਪੀ!!!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :| ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ... ਬੰਦਗੀ ਹੀ ਨਾਟਕ ਹੋਵੇ...ਉਹ ਕੀ ਕਰੇ ? ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਜਾਏ ?}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਹੌਕਾ) ਤੁਰਣਾ ਤਾਂ ਪਵੇਗਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਤੁਰਿਆਂ ਰਾਹ ਬਣਦੇ ਨੇ!}} {{Playscript|ਮਰਦਾਨਾ :|(ਖੁਸ਼) ...। ਗੁਰਭਾਈ!}} {{Playscript||(ਮਰਦਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਬਾਬ ਪਈ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਮੀਰ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲ ਮੂਵ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|(ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ) ਤੁਰਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪਵੇਗਾ,...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜਾਗ ਕੇ! ਮੂਰਤ-ਅਮੂਰਤ ਤੇ ਐਕਟਰ-ਪਾਤਰ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੁਲਝਾਣੀਆਂ...,ਇਹ ਨਾਟ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਹੈ।}} {{Playscript||(ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ। ਮਰਦਾਨੇ 'ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਨੰਦ 'ਤੇ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਆਨੰਦ :|ਸਾਜ਼...ਸਾਜੀ...ਸਰੋਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਹੋਏਗਾ!}} {{nop}}<noinclude></br>{{rh|12||}}</noinclude> l0ozsbzvxfrgvskcb70j6x5mkshhlm5 250 18382 238793 238398 2026-10-06T10:05:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Reverted edit by [[Special:Contributions/Harry sidhuz|Harry sidhuz]] ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) to last revision by [[User:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] 235789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{playscript||ਗਏ! ''(ਮਰਦਾਨਾ ਕੰਬਦਾ ਹੈ)'' ਉਹ ਨਗਨ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀ...ਲੋਕ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ..., (ਪਿੱਛੋ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਤੇ ਸ਼ੰਖ, ਮਜੀਰੇ ਵਗੈਰਾ) ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ! ''(ਮਰਦਾਨਾ ਝੁਣਝੁਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ... ਰਬਾਬ ਡਿੱਗਦੇ-ਡਿੱਗਦੇ ਬਚਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ...ਕੀ ਹੋਇਆ?}} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਕੁਝ ਨਹੀਂ! ''(ਹੱਸਦਾ ਹੈ)'' ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ...। ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ ਦੇ ਪੱਥਰ ਵੱਜਦੇ...ਤੇ ਆਨੰਦ ਖੜਾ... ਦੇਖ ਰਿਹਾ...! (ਨੇਹਰਾ ਦੇ ਚੇਹਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਾ ਦੇਖ ਕੇ) ...ਆਨੰਦ ...ਮੇਰਾ ਗੁਰੁਭਾਈ! ਚੁੱਪੀ!!!}} {{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਤੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਉਹਨੂੰ..., ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਸਨੇ?}} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਕਿਹਾ ਸੀ...ਕਿ ਕਵੀਂ ਆਪਨੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ...''(ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)'' "ਇੱਕ ਤਵਾਇਫ਼, ...ਖਾਲੀ ਪਿੰਡੇ ਕਿਵੇਂ ਆਵੇ! ਹਾਂ ਆ ਰੂਹ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗੀ! ਸਭ ਪੱਤ ਝੜੇ ਪਿੰਡੇ ਦੇ ...ਪਰ... ਰੂਹ ਨੀ ਲੱਭਦੀ..." ''(ਮਰਦਾਨਾ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)'' ''(ਲੋਕ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਬੁੱਢੀ| : ਪੰਗੇ ਲੈਣੋਂ ਕਿਹੜਾ ਹਟਦੇ ਐ ਲੋਕ....,ਉਲਟੀ ਮਤ... ''(ਨੇਹਰਾ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ)''}} {{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਕੀ ਹੋਇਆ?}} {{playscript|ਬੁੱਢੀ| : ਓਧਰ ਕੋਈ ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਈ ਪਾਣੀ ਦੇਈ ਜਾ ਰਿਹੈ। ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ! ਕੋਈ ਨਾਨਕ ਏ।''(ਦੌੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ)'' ਪੰਗਾ ਪੈਣ ਵਾਲਾ।}} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ| : ਬਾਬਾ! ''(ਉਲਟੇ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।)''}} {{playscript|ਨੇਹਰਾ| : ਸਾਈਂ ''(ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ)'' ਲਹਿੰਦੇ ਨੂੰ... ।।''(ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ।)'' ਲਹਿੰਦੇ ਵੱਲ ਨੂੰ! ''(ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।)'' ਬਾਬਾ...!}} {{playscript||ਫ਼ੇਡ ਆਉਟ}}<noinclude>{{rh|48}}</noinclude> 06ykic1wode9xya70z1vh5yr1n0afr3 250 18428 238794 238399 2026-10-06T10:05:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Reverted edit by [[Special:Contributions/Harry sidhuz|Harry sidhuz]] ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) to last revision by [[User:Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] 235814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ। }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਮੋਦੀਖਾਨੇ ਦੇ! }} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਲੋਕਾਂ ਘੇਰ ਲਿਐ... }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਪਰ ਕਿਉਂ ? }} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ) ਅੱਜ ਅੰਨ ਦੀ ਚਰਚਾ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਬੇਬੇ! ਖਲਕਤ ਅਨਾਜ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਲੀ ਵਿੱਥ ਦੀ ਵਜਾਹ ਪੁਛਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਛਦੀ.....। (ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਤੜਪ ਕੇ) ਕੀ ਪੁਛਦੀ ...? }} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਭੰਡਾਰ ਭਰੇ ਨੇ, ਲੱਦੇ ਊਠ ਹੋਰ ਤੁਰੇ ਆਉਂਦੇ...,ਪਰ ਨਾਨਕ ਦਾ ਹੱਥ... ਕਿੱਥੇ ਐ? ਕੋਈ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ...! ਅਕਾਲ... ਓਂਕਾਰ ... ਚੁੱਪ ਵੱਟੀ ਬੈਠੇ! }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| (ਏਧਰ-ਓਧਰ ਦੇਖਦੀ ਡਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰੀ ਲੋਕ ਆਂ ਵੀਰਾ। ਖਲਕਤ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸਾਡੇ 'ਚ। ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ...ਇਥੇ ਨਾ ਕਰ! (ਮਰਦਾਨੇ ਨੂੰ ਰੋਂਦਾ ਦੇਖ) ਵੇ ਜਾ ਵੇ ...ਕਾਹਦਾ ਮਰਾਸੀ ਏ ਤੂੰ...ਘੜੀ ਮਗਰੋਂ ਡੁਸਕਣ ਲਗ ਜਾਂਦੈ! (ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।)}} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| ਮੈਂਨੂੰ ਪਤਾ...ਸਾਈਂ ਦੀ ਭੈਣ ਬਣ ਜਿਉਣਾ...ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ। }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਮੇਰੀ ਛੱਡ...,ਕਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ! (ਉਲਾਂਭਾ) ਤੁਸੀਂ ਹੋਵੋਗੇ ਅਰਸ਼ਾਂ ਤੇ, ਪਰ ਮਾਵਾਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀਆਂ! ਧੀ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਤੇ ਅੰਮੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤਾਈਂ ...(ਚੁੱਪੀ) }} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਨਾਨਕੀ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ) ਅੰਮੀ...? }} {{playscript|ਨਾਨਕੀ:| ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਬਿੜਕ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਹਲ ਦਿੰਦੀ।}} {{playscript||(ਨਾਨਕੀ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਗੋਢੇ ਟੇਕ ਲੈਂਦਾ: ਇੱਕ ਵਖਰੇ ਸਪਾਟ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਧੂ ਕਾਸਾ ਲਈ ਆ ਖੜਦਾ ਹੈ। ਮਰਦਾਨਾ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) }} {{playscript|ਮਰਦਾਨਾ:| (ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਧ ਦੇ ਗੱਲ ਲੱਗ ਰੋਂਦਾ ਹੈ) ਅੰਮੀ ਮਰ ਗਈ! }} {{playscript|ਸਾਧ:| ਸਾਜ਼ ਰੱਖ ਦੇ...। ਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੱਜਣ ਦੇ... }} {{nop}}<noinclude>{{rh|||71}}</noinclude> cmskjxnnu7imotp36r6j3fbnyu3ugfm 250 18503 238795 238400 2026-10-06T10:06:07Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Reverted edit by [[Special:Contributions/Harry sidhuz|Harry sidhuz]] ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) to last revision by [[User:Harchand Bhinder|Harchand Bhinder]] 236050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{playscript||ਯਾਤਰਾ...ਕਿਵੇਂ... ਭੋਜਨ ਲੱਦ ਲਿਆ। ਉੱਪਲਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੋਂ...(ਹੱਸਦਾ)! ਅੱਜ ਵੇਖ... ਹੱਥ ਵੀ ਖਾਲੀ॥ ਤੇ ਮਨ ਵੀ!... ਮੈਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਰੂਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ..., ਪਰ...ਇਹ ਵਿਛੋੜਾ...! (ਆਪਣਾ ਚੇਹਰਾ ਟੋਂਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਹਵਾ 'ਚ ਬਾਬੇ ਦਾ ਚੇਹਰਾ ਟਟੋਲਦਾ ਹੈ) ... ਬਾਬਾ ... ਇਹ ਹੰਝੂ! ਬਾਬਾ ਤੂੰ ਰੋਇਆਂ...! ਤੂੰ... (ਹਵਾ 'ਚ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।)}} {{center|ਚੁੱਪੀ!!!}} {{playscript|ਨੇਹਰਾਂ: | (ਆਨੰਦ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜਿਹੜਾ ਰਬਾਬ ਲਈ ਬੈਠਾ ਹੈ।) ਉਠਾ ਈ ਲਿਆ ਤੇ ... ਵਜਾ! ਉਹ ਜਾ ਨਹੀਂ ... ਰਿਹਾ... ਸਮਾ ਰਿਹੈ...! ਦੇਖ... ਕੁੱਲ ਕਾਇਨਾਤ ਮਰਾਸੀ ਹੋ ਗਈ ਏ! }} {{playscript||(ਸਭ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਰਬਾਬ ਵਜਾਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਮਰਦਾਨੇ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨੇਹਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਆ ਖੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਤੇ ਨਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਥੱਲੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।)}} {{playscript|ਦਿਗ ਵਿਜੈ:| ਸਤਿਸੰਗ ਕਰਾ 'ਤਾ ਗੁਰਭਾਈ! ਸਤਿਸੰਗ!}} {{playscript|ਆਨੰਦ :| (ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੀ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ) ਦੇਖ ਮਰਦਾਨਿਆ...ਨਾਟਕ ਹੋ ਗਿਆ! ਨਿਰਾਕਾਰ ਦਾ ਨਾਟਕ! ਦੇਖ...ਅਸੀਂ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿਤਾ!}} {{playscript||(ਅੱਲਾ ਰੱਖੀ ਮਾਲਾ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਕੇ ਖੜਦੀ ਹੈ।)}} {{center|ਫ਼ੇਡ ਆਊਟ}} {{nop}}<noinclude>{{rh|||103}}</noinclude> qiqa8j7s9vp27a8bjst3av5wd8uqcav 250 22522 238727 53640 2026-10-05T23:38:20Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੧੪}}</noinclude>ਜਾਈ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮਿਲਿ ਸੰਤਸੰਗਤਿ ਤੇ ਮਗਨ ਭਏ ਲਿਵ ਲਾਈ॥੨॥੨੫॥੪੮॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਪਨਾ ਮੀਤੁ ਸੁਆਮੀ ਗਾਈਐ॥ ਆਸ ਨ ਅਵਰ ਕਾਹੂ ਕੀ ਕੀਜੈ ਸੁਖਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੁ ਧਿਆਈਐ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੂਖ ਮੰਗਲ ਕਲਿਆਣ ਜਿਸਹਿ ਘਰਿ ਤਿਸ ਹੀ ਸਰਣੀ ਪਾਈਐ॥ ਤਿਸਹਿ ਤਿਆਗਿ ਮਾਨੁਖੁ ਜੇ ਸੇਵਹੁ ਤਉ ਲਾਜ ਲੋਨੁ ਹੋਇ ਜਾਈਐ॥੧॥ ਏਕ ਓਟ ਪਕਰੀ ਠਾਕੁਰ ਕੀ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਮਤਿ ਬੁਧਿ ਪਾਈਐ॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲਿਆ ਸਗਲ ਚੁਕੀ ਮੁਹਤਾਈਐ॥੨॥੨੬॥੪੯॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਓਟ ਸਤਾਣੀ ਪ੍ਰਭ ਜੀਉ ਮੇਰੈ॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ ਲਿਆਵਉ ਅਵਰ ਕਾਹੂ ਕਉ ਮਾਣਿ ਮਹਤਿ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕੀਓ ਪ੍ਰਭਿ ਅਪੁਨੈ ਕਾਢਿ ਲੀਆ ਬਿਖੁ ਘੇਰੈ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਅਉਖਧੁ ਮੁਖਿ ਦੀਨੋ ਜਾਇ ਪਇਆ ਗੁਰ ਪੈਰੇ॥੧॥ ਕਵਨ ਉਪਮਾ ਕਹਉ ਏਕ ਮੁਖ ਨਿਰਗੁਣ ਕੇ ਦਾਤੇਰੈ॥ ਕਾਟਿ ਸਿਲਕ ਜਉ ਅਪੁਨਾ ਕੀਨੋ ਨਾਨਕ ਸੂਖ ਘਨੇਰੈ॥੨॥੨੭॥੫੦॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਪ੍ਰਭ ਸਿਮਰਤ ਦੂਖ ਬਿਨਾਸੀ॥ ਭਇਓ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਜੀਅ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੋਈ ਸਗਲ ਖਲਾਸੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਊ ਸੂਝੈ ਪ੍ਰਭ ਬਿਨੁ ਕਹੁ ਕੋ ਕਿਸੁ ਪਹਿ ਜਾਸੀ॥ ਜਿਉ ਜਾਣਹੁ ਤਿਉ ਰਾਖਹੁ ਠਾਕੁਰ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੁਮ ਹੀ ਪਾਸੀ॥੧॥ ਹਾਥ ਦੇਇ ਰਾਖੇ ਪ੍ਰਭਿ ਅਪੁਨੇ ਸਦ ਜੀਵਨ ਅਬਿਨਾਸੀ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮਨਿ ਅਨਦੁ ਭਇਆ ਹੈ ਕਾਟੀ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸੀ॥੨॥੨੮॥੫੧॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਜਤ ਕਤ ਤੁਝਹਿ ਸਮ੍ਹਾਰੈ॥ ਹਮ ਬਾਰਿਕ ਦੀਨ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ ਜਿਉ ਜਾਨਹਿ ਤਿਉ ਪਾਰੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਬ ਭੁਖੌ ਤਬ ਭੋਜਨੁ ਮਾਂਗੈ ਅਘਾਏ ਸੂਖ ਸਘਾਰੈ॥ ਤਬ ਅਰੋਗ ਜਬ ਤੁਮ ਸੰਗਿ ਬਸਤੌ ਛੁਟਕਤ ਹੋਇ ਰਵਾਰੈ॥੧॥ ਕਵਨ ਬਸੇਰੋ ਦਾਸ ਦਾਸਨ ਕੋ ਥਾਪਿਉ ਥਾਪਨਹਾਰੈ॥ ਨਾਮੁ ਨ ਬਿਸਰੈ ਤਬ ਜੀਵਨੁ ਪਾਈਐ ਬਿਨਤੀ ਨਾਨਕ ਇਹ ਸਾਰੈ॥੨॥੨੯॥੫੨॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਨ ਤੇ ਭੈ ਭਉ ਦੂਰਿ ਪਰਾਇਓ॥ ਲਾਲ ਦਇਆਲ ਗੁਲਾਲ ਲਾਡਿਲੇ ਸਹਜਿ ਸਹਜਿ ਗੁਨ ਗਾਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰ ਬਚਨਾਤਿ ਕਮਾਤ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਬਹੁਰਿ ਨ ਕਤਹੂ ਧਾਇਓ॥ ਰਹਤ ਉਪਾਧਿ ਸਮਾਧਿ ਸੁਖ ਆਸਨ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪਾਇਓ॥੧॥ ਨਾਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋਡ ਆਨੰਦਾ ਸਹਜੇ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇਓ॥ ਕਰਨਾ ਆਪਿ ਕਰਾਵਨ ਆਪੇ<noinclude></noinclude> 8lpfg7a1zuk0514f4urssuktp70v6s2 250 22527 238728 53645 2026-10-05T23:51:03Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੧੫}}</noinclude>ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਆਪਿ ਆਪਾਇਓ॥੨॥੩੦॥੫੩॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮਨਹਿ ਆਧਾਰੋ॥ ਜਿਨ ਦੀਆ ਤਿਸ ਕੈ ਕੁਰਬਾਨੈ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਨਮਸਕਾਰੋ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬੂਝੀ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਸਹਜਿ ਸੁਹੇਲਾ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਬਿਖੁ ਜਾਰੋ॥ ਆਇ ਨ ਜਾਇ ਬਸੈ ਇਹ ਠਾਹਰ ਜਹ ਆਸਨੁ ਨਿਰੰਕਾਰੋ॥੧॥ ਏਕੈ ਪਰਗਟੁ ਏਕੈ ਗੁਪਤਾ ਏਕੈ ਧੁੰਧੂਕਾਰੋ॥ ਆਦਿ ਮਧਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਾਚੁ ਬੀਚਾਰੋ॥੨॥੩੧॥੫੪॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰਭ ਰਹਨੁ ਨ ਜਾਇ ਘਰੀ॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਤਾਹੂ ਕੈ ਪੁਰਨ ਜਾ ਕੈ ਸੁਖੁ ਹੈ ਹਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਨ ਜੀਵਨ ਧਨ ਸਿਮਰਤ ਅਨਦ ਘਨਾ॥ ਵਡ ਸਮਰਥੁ ਸਦਾ ਸਦ ਸੰਗੇ ਗੁਨ ਰਸਨਾ ਕਵਨ ਭਨਾ॥੧॥ ਥਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਮਾਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਸੁਨਨ ਕਹਨਹਾਰੇ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤੇ ਭਵਨ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਜਾ ਮਹਿ ਸੰਤ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ॥੨॥੩੨॥੫੫॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਰਸਨਾ ਜਪਤੀ ਤੂਹੀ ਤੂਹੀ॥ ਮਾਤ ਗਰਭ ਤੁਮ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ ਮ੍ਰਿਤ ਮੰਡਲ ਇਕ ਤੁਹੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੁਮਹਿ ਪਿਤਾ ਤੁਮ ਹੀ ਫੁਨਿ ਮਾਤਾ ਤੁਮਹਿ ਮੀਤ ਹਿਤ ਭ੍ਰਾਤਾ॥ ਤੁਮ ਪਰਵਾਰ ਤੁਮਹਿ ਆਧਾਰਾ ਤੁਮਹਿ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨਦਾਤਾ॥੧॥ ਤੁਮਹਿ ਖਜੀਨਾ ਤੁਮਹਿ ਜਰੀਨਾ ਤੁਮ ਹੀ ਮਾਣਿਕ ਲਾਲਾ॥ ਤੁਮਹਿ ਪਾਰਜਾਤ ਗੁਰ ਤੇ ਪਾਏ ਤਉ ਨਾਨਕ ਭਏ ਨਿਹਾਲਾ॥੨॥੩੩॥੫੬॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜਾਹੂ ਕਾਹੂ ਅਪੁਨੋ ਹੀ ਚਿਤਿ ਆਵੈ॥ ਜੋ ਕਾਹੂ ਕੋ ਚੇਰੋ ਹੋਵਤ ਠਾਕੁਰ ਹੀ ਪਹਿ ਜਾਵੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਪਨੇ ਪਹਿ ਦੂਖ ਅਪਨੇ ਪਹਿ ਸੂਖਾ ਅਪੁਨੇ ਹੀ ਪਹਿ ਬਿਰਥਾ॥ ਅਪੁਨੇ ਪਹਿ ਮਾਨੁ ਅਪੁਨੇ ਪਹਿ ਤਾਨਾ ਅਪਨੇ ਹੀ ਪਹਿ ਅਰਥਾ ॥੧॥ ਕਿਨ ਹੀ ਰਾਜ ਜੋਬਨੁ ਧਨ ਮਿਲਖਾ ਕਿਨ ਹੀ ਬਾਪ ਮਹਤਾਰੀ॥ ਸਰਬ ਥੋਕ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਾਏ ਪੂਰਨ ਆਸ ਹਮਾਰੀ॥੨॥੩੪॥੫੭॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਝੂਠੋ ਮਾਇਆ ਕੋ ਮਦ ਮਾਨੁ॥ ਧ੍ਰੋਹ ਮੋਹ ਦੂਰਿ ਕਰਿ ਬਪੁਰੇ ਸੰਗ ਗੋਪਾਲਹਿ ਜਾਨੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਿਥਿਆ ਰਾਜ ਜੋਬਨ ਅਰੁ ਉਮਰੇ ਮੀਰ ਮਲਕ ਅਰੁ ਖਾਨ॥ ਮਿਥਿਆ ਕਾਪਰ ਸੁਗੰਧ ਚਤੁਰਾਈ ਮਿਥਿਆ ਭੋਜਨ ਪਾਨ॥੧॥ ਦੀਨ ਬੰਧਰੋ ਦਾਸ ਦਾਸਰੋ ਸੰਤਹ ਕੀ ਸਾਰਾਨ॥ ਮਾਂਗਨਿ ਮਾਂਗਉ ਹੋਇ ਅਚਿੰਤਾ ਮਿਲੁ ਨਾਨਕ ਕੇ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ॥੨॥੩੫॥੫੮॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਪੁਨੀ ਇਤਨੀ ਕਛੂ ਨ ਸਾਰੀ॥ ਅਨਿਕ ਕਾਜ ਅਨਿਕ ਧਾਵਰਤਾ ਉਰਝਿਓ ਆਨ ਜੰਜਾਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਿਉਸ ਚਾਰਿ ਕੇ ਦੀਸਹਿ<noinclude></noinclude> 25pv95wn3glowr4trqvklm7k4omkh7j 250 22532 238729 53650 2026-10-06T00:03:05Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 238729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੨੧੬}}</noinclude>ਸੰਗੀ ਊਹਾਂ ਨਾਹੀ ਜਹ ਭਾਰੀ॥ ਤਿਨ ਸਿਉ ਰਾਚਿ ਮਾਚਿ ਹਿਤੁ ਲਾਇਓ ਜੋ ਕਾਮਿ ਨਹੀ ਗਾਵਾਰੀ॥੧॥ ਹਉ ਨਾਹੀ ਨਾਹੀ ਕਿਛੁ ਮੇਰਾ ਨਾ ਹਮਰੋ ਬਸੁ ਚਾਰੀ॥ ਕਰਨ ਕਰਾਵਨ ਨਾਨਕ ਕੇ ਪ੍ਰਭ ਸੰਤਨ ਸੰਗਿ ਉਧਾਰੀ॥੨॥੩੬॥੫੯॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮੋਹਨੀ ਮੋਹਤ ਰਹੈ ਨ ਹੋਰੀ॥ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਸਗਲ ਕੀ ਪਿਆਰੀ ਤੁਟੈ ਨ ਕਾਹੂ ਤੋਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਖਟੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਉਚਰਤ ਰਸਨਾਗਰ ਤੀਰਥ ਗਵਨ ਨ ਥੋਰੀ॥ ਪੂਜਾ ਚਕ੍ਰ ਬਰਤ ਨੇਮ ਤਪੀਆ ਊਹਾ ਗੈਲਿ ਨ ਛੋਰੀ॥੧॥ ਅੰਧ ਕੂਪ ਮਹਿ ਪਤਿਤ ਹੋਤ ਜਗੁ ਸੰਤਹੁ ਕਰਹੁ ਪਰਮ ਗਤਿ ਮੋਰੀ॥ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਨਾਨਕੁ ਭਇਓ ਮੁਕਤਾ ਦਰਸਨੁ ਪੇਖਤ ਭੋਰੀ॥੨॥੩੭॥੬੦॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਹਾ ਕਰਹਿ ਰੇ ਖਾਟਿ ਖਾਟੁਲੀ॥ ਪਵਨਿ ਅਫਾਰ ਤੋਰ ਚਾਮਰੋ ਅਤਿ ਜਜਰੀ ਤੇਰੀ ਰੇ ਮਾਟੁਲੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਊਹੀ ਤੇ ਹਰਿਓ ਊਹਾ ਲੇ ਧਰਿਓ ਜੈਸੇ ਬਾਸਾ ਮਾਸ ਦੇਤ ਝਾਟੁਲੀ॥ ਦੇਵਨਹਾਰੁ ਬਿਸਾਰਿਓ ਅੰਧੁਲੇ ਜਿਉ ਸਫਰੀ ਉਦਰੁ ਭਰੈ ਬਹਿ ਹਾਟੁਲੀ॥੧॥ ਸਾਦ ਬਿਕਾਰ ਬਿਕਾਰ ਝੂਠ ਰਸ ਜਹ ਜਾਨੋ ਤਹ ਭੀਰ ਬਾਟੁਲੀ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸਮਝੁ ਰੇ ਇਆਨੇ ਆਜੁ ਕਾਲਿ ਖੁਲ੍ਹੈ ਤੇਰੀ ਗਾਂਠਲੀ॥੨॥੩੮॥੬੧॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰ ਜੀਉ ਸੰਗਿ ਤੁਹਾਰੈ ਜਾਨਿਓ॥ ਕੋਟਿ ਜੋਧ ਉਆ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਪੁਛੀਐ ਤਾਂ ਦਰਗਹ ਭੀ ਮਾਨਿਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਵਨ ਮੂਲੁ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕਾ ਕਹੀਐ ਕਵਨ ਰੂਪੁ ਦ੍ਰਿਸਟਾਨਿਓ॥ ਜੋਤਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਭਈ ਮਾਟੀ ਸੰਗਿ ਦੁਲਭ ਦੇਹ ਬਖਾਨਿਓ॥੧॥ ਤੁਮ ਤੇ ਸੇਵ ਤੁਮ ਤੇ ਜਪ ਤਾਪਾ ਤੁਮ ਤੇ ਤਤੁ ਪਛਾਨਿਓ॥ ਕਰੁ ਮਸਤਕਿ ਧਰਿ ਕਟੀ ਜੇਵਰੀ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਦਸਾਨਿਓ॥੨॥੩੯॥੬੨॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦੀਓ ਸੇਵਕ ਕਉ ਨਾਮ॥ ਮਾਨਸੁ ਕਾ ਕੋ ਬਪੁਰੋ ਭਾਈ ਜਾ ਕੋ ਰਾਖਾ ਰਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਆਪਿ ਮਹਾ ਜਨੁ ਆਪੇ ਪੰਚਾ ਆਪਿ ਸੇਵਕ ਕੈ ਕਾਮ॥ ਆਪੇ ਸਗਲੇ ਦੂਤ ਬਿਦਾਰੇ ਠਾਕੁਰ ਅੰਤਰਜਾਮ॥੧॥ ਆਪੇ ਪਤਿ ਰਾਖੀ ਸੇਵਕ ਕੀ ਆਪਿ ਕੀਓ ਬੰਧਾਨ॥ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਸੇਵਕ ਕੀ ਰਾਖੈ ਨਾਨਕ ਕੋ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨ॥੨॥੪੦॥੬੩॥ ਸਾਰਗ ਮਹਲਾ ੫॥ ਤੂ ਮੇਰੇ ਮੀਤ ਸਖਾ ਹਰਿ ਪ੍ਰਾਨ॥ ਮਨੁ ਧਨੁ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ ਤੁਮਰਾ ਇਹੁ ਤਨੁ ਸੀਤੋ ਤੁਮਰੈ ਧਾਨ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੁਮ ਹੀ ਦੀਏ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ਤੁਮ ਹੀ ਦੀਏ ਮਾਨ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੁਮ ਹੀ ਪਤਿ ਰਾਖਹੁ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਨ॥੧॥<noinclude></noinclude> j0g5xxwc9j1seowpix7at0wgg6vi30m 100 28198 238669 207428 2026-10-05T12:07:25Z Kaur.gurmel 192 238669 wikitext text/x-wiki {{author | firstname = ਵਾਰਿਸ | lastname = ਸ਼ਾਹ | last_initial = ਵ | description = ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਨਾਮਕ ਕਿੱਸੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ (1900)]] * [[ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] *[[ਇੰਡੈਕਸ:ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ.pdf|ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ (1900 ਈਸਵੀ)]] nkae7ok3ijn2i142lwzzz3193yqb5sf 238670 238669 2026-10-05T12:09:19Z Kaur.gurmel 192 238670 wikitext text/x-wiki {{author | firstname = ਵਾਰਿਸ | lastname = ਸ਼ਾਹ | last_initial = ਵ | description = ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਨਾਮਕ ਕਿੱਸੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ (1900)]] * [[ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] *[[ਇੰਡੈਕਸ:ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ.pdf|ਹੀਰ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ (1900 ਈਸਵੀ)]] *[[ਇੰਡੈਕਸ:Pothi Heer Wairs Shah Ki.pdf|ਪੋਥੀ ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਕੀ]] fsw7zh10ct5diyyvezdo6sc7hcm1a67 252 33716 238797 219435 2026-10-06T10:10:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 238797 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਨਿਰਾਲੇ ਦਰਸ਼ਨ |Language=en |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ |Address=ਬਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Year=1949 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3="ਮੰਗਲ " 4="ਤਤਕਰਾ" 5="5" 30to31="-" 32="30" 48to49="-" 50="46" 111to112="ਕੋਲੋਫੋਨ" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} 7mln7wle7cb8500k06uldvwiwjmlv99 252 37282 238748 235991 2026-10-06T05:47:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 238748 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q136073553 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to6="-" 7="ੲ" 8="ਸ" 9="ਹ" 10="ਕ" 11="ਖ" 12="ਗ" 13="ਘ" 14="ਙ" 15="ਚ" 16="ਛ" 17="ਜ" 18="ਝ" 19="ਠ" 20="ਡ" 21="ਢ" 22="ਣ" 23="ਤ" 24="ਥ" 25="ਦ" 26="ਧ" 27="ਨ" 28="ਪ" 29="ਫ" 30="ਬ" 31="ਭ" 32="ਮ" 33="ਯ" 34="ਰ" 35="1" 617to622="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} a278929fbwfoenb6v2a6hbc57bytxwf 250 42346 238755 103326 2026-10-06T06:21:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 1 |bSize = 464 |cWidth = 372 |cHeight = 593 |oTop = 5 |oLeft = 48 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> p9ktnzmu0z6ateiu8nasoayakn6hnaf 250 42351 238756 103333 2026-10-06T06:22:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲੀ ਕੀਤਾ 238756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><noinclude></noinclude> dn677rvywhs2ndkdt29e3o1x2xerlbi 252 63686 238751 194020 2026-10-06T06:04:52Z Kuldeepburjbhalaike 1640 238751 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=[[ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ - ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ]] |Language=pa |Volume= |Author=ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address=ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="3" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ]] hpmfn7cljzb5ll241h6p6vzeao3lg5x 252 70926 238789 238162 2026-10-06T09:28:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 238789 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q138786443 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to2="ਟਾਈਟਲ" 3="ਕੋਲੋਫੋਨ" 4="ਸਮਰਪਣ" 5="1" 54="50" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer={{rh||{{{pagenum}}}}} |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} t62wju1ubqgamcoc5zag8stor8e4gdf 250 72770 238671 236248 2026-10-05T12:27:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਦਿਹਾੜੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੱਧ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਭੱਈਏ ਦੀ ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।</br> {{gap}}ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੋਕਲ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਅੜ ਕੇ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਹਾੜੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਦਿਹਾੜੀ ਸਮੇਂ 10-15 ਵਾਰ ਬਾਥਰੂਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂ ਜੋ ਹਰ ਵਾਰ ਵਿਚ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਵੀ ਲਗਭਗ ਘੰਟਾ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਲਗਾ ਕੇ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ, ਪੌਣਾ-ਪੌਣਾ ਘੰਟਾ ਦਿਹਾੜੀ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਲਗਾ ਕੇ ਲਗਭਗ ਘੰਟਾ ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, 5-7 ਵਾਰ ਬੀੜੀਆਂ ਪੀ ਕੇ ਅੱਧਾ ਪੌਣਾ ਘੰਟਾ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘੂਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜੀ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੜੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਜੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਧੋਣ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਵ ਸਾਰੀ ਦਿਹਾੜੀ ਵਿਚ ਅੱਧੀ ਦਿਹਾੜੀ ਜਿੰਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵੱਖਰਾ ਸਾੜਨਗੇ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹਾੜੀ/ਸਾਉਣੀ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਭੱਈਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਹਲਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁਣ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਵੀ ਤੁਰ ਪਏ ਹਨ।</br> {{gap}}ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਦੇ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਵਧੀਆ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੋਸ਼ ਕਲੌਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਪੈਸੇ, ਕੱਪੜੇ, ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ {{nop}}<noinclude>{{rh||33}}</noinclude> krz1v812x6kdhch1bia3vqcrtyfy1l9 250 72778 238672 236258 2026-10-05T12:28:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਿਚ ਸੌਖ ਹੋ ਜਾਊ।" ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਸਤਾ ਜਿਹਾ ਪੁਰਾਣਾ ਚਾਰ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਕੂਟਰ ਦਿਵਾ ਦਿਆਂ ਪਰ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਜੀ ਸਕੂਟਰ ਚਲਾ ਵੀ ਲੈਣਗੇ! ਕਿਤੇ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਸੱਟ ਲੱਗ ਕੇ ਇੰਨਾ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਵੀ ਨਾ ਰਹਿਣ! ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਕੂਟਰ ਚਲਾ ਲੈਣਗੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਨਸਾਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਸਮਝਦਾ ਰਹੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਹੱਲ ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀ ਹੀ ਜਾਪੇਗਾ। ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਕੰਮ ਹਨ। ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਵੀਪਰ (ਜਨਰਲ ਕੈਟਾਗਰੀ) ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਸਵੀਪਰ (ਜਨਰਲ ਕੈਟਾਗਰੀ) ਦੀ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਇੰਨੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਸੇ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਕੋਈ ਯੋਗ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਕਿੰਨੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਹੈ? ਇਸ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਗੱਲ ਕਿਸਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਨਾ ਮੰਨਣ, ਪਰ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਭੱਈਆਂ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਜਾਂ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਗੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਪਲੂਸੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੱਧ ਦਿਹਾੜੀ/ਠੇਕਾ ਦੇਣ, ਮੋਬਾਇਲ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।</br> {{gap}}ਖੈਰ! ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਕਦੇ ਮੰਨਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ 'ਚੋਂ ਕੱਢਣ, ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾਉਣ, ਮਿਥੀ ਤਰੀਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਝੋਨਾ ਨਾ ਲਾਉਣ ਆਦਿ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਅੱਗਾਂ ਲਾਉਣ {{nop}}<noinclude>{{rh||35}}</noinclude> 42ilkdr1kraikcs9603etbpidxm3pvg 250 72915 238673 222254 2026-10-05T12:29:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਰਖਾਸਤ ਪਕੜ ਕੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬੜਾ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਦਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ "ਯਾਰ ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਦੋ-ਚਾਰ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਧੱਕੇ ਖਾਂਦਾ ਰਿਹਾ?"</br> {{gap}}ਦਰਅਸਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗਹੀਣ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਲੇਖ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕੋਈ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਜਾਂ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣੀ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖ ਕੇ ਤੁੱਛ ਜਿਹਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਆਮ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਗਿਲਾ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਦਾ ਆਰਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੋਈ ਤਜਰਬਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਮੈਂ ਕੋਟਿ ਕੋਟਿ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚੋਂ ਪੋਲੀਓ ਵਰਗੀ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।</br> {{gap}}ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਤਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਯਾਰ ਇਹ ਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਇਕ ਗ੍ਰੰਥ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਭੀ ਲਗਾ ਕੇ ਮੋਤੀ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਐਕਟ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਮਰਜ਼ੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਲਓ, ਹਰੇਕ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲੈਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਚਿਰ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਆਮ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ 1995 ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀਆਂ 7 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਲਾਭ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਗਹੀਣ ਕਈ ਸਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਪਰ ਦਰਸਾਏ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਸਾਥੀ ਸ੍ਰ. ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ 2010 {{nop}}<noinclude>{{rh||40}}</noinclude> p3kyh5flvt8c9owd8bzpe4rjizudf5x 250 72933 238674 222255 2026-10-05T12:32:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਵਿਚ (CWP No. 7233/2010) ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ੁਰਅਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਪੱਖ ਵਿਚ ਹੀ ਆਇਆ। ਆਉਣਾ ਹੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ, ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ, ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾਉਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਅੰਗਹੀਣ ਜਾਗੇ ਅਤੇ ਐਕਟ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਝੀ ਆਈ ਤਾਂ ਪਦ-ਉਨਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ 3% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਾ ਕੇਸ ਕੋਰਟ 'ਚ ਜਿੱਤ ਗਏ ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ 1996 ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਇਹ 3% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਵੀ ਐਕਟ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਭਾਵ 1996 ਤੋਂ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਕੇਸ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਜ਼ੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।</br> {{gap}}ਇਥੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਰਾਈਟਸ ਆਫ਼ ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ 2016 ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਧਾਰਾਵਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹਨ: {{center|'''Chapter-II'''}} {{center|'''{{larger|RIGHTS AND ENTITLEMENTS}}'''}} 3. (''1)'' The appropriate Government shall ensure that the persons with disabilities enjoy the right to equality, life with dignity and respect for his or her integrity equally with others.</br> (''3'') No person with disability shall be discriminated on the ground of disability, unless it is shown that the impugned act or omission is a proportionate means of achieving a legitimate aim.</br> (''4'') No person shall be deprived of his or her personal liberty only on the ground of disability. {{nop}}<noinclude>{{rh||41}}</noinclude> oxmnz07c0d7qrps227sv48bgq3c0iyz 250 72961 238675 222256 2026-10-05T12:32:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>(5) The appropriate Government shall take necessary steps to ensure reasonable accommodation for persons with disabilities 6. (l) The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from being subjected to torture, cruel, inhuman or degrading treatment. 7. (1) The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from all forms of abuse, violence and exploitation and to prevent the same. {{center|'''Chapter-III'''}} {{center|'''{{larger|EDUCATION}}'''}} 16. The appropriate Government and the local authorities shall endeavour that all educational institutions funded or recognised by them provide inclusive education to the children with disabilities and towards that end shall{{bar|1}} (i) admit them without discrimination and provide education and opportunities for sports and recreation activities equally with others; (ii) make building, campus and various facilities accessible; (iii) provide reasonable accommodation according to the individual's requirements. {{center|'''Chapter-IV'''}} {{center|'''{{larger|SKILL DEVELOPMENT AND EMPLOYMENT}}'''}} 19. (1) The appropriate Government shall formulate schemes and programmes including provision of loans at concessional rates to facilitate and support employment of persons with disabilities especially for their vocational training and self-employment. 20. (1) No Government establishment shall discriminate against any person with disability in any matter relating to employment:<noinclude>{{rh||42}}</noinclude> szzq4ntu7qio1zq7pqwke2hw6wh3fz9 238676 238675 2026-10-05T12:34:29Z Harchand Bhinder 2624 238676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>(5) The appropriate Government shall take necessary steps to ensure reasonable accommodation for persons with disabilities 6. (''l'') The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from being subjected to torture, cruel, inhuman or degrading treatment. 7. (''1'') The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from all forms of abuse, violence and exploitation and to prevent the same. {{center|'''Chapter-III'''}} {{center|'''{{larger|EDUCATION}}'''}} 16. The appropriate Government and the local authorities shall endeavour that all educational institutions funded or recognised by them provide inclusive education to the children with disabilities and towards that end shall{{bar|1}} (i) admit them without discrimination and provide education and opportunities for sports and recreation activities equally with others; (ii) make building, campus and various facilities accessible; (iii) provide reasonable accommodation according to the individual's requirements. {{center|'''Chapter-IV'''}} {{center|'''{{larger|SKILL DEVELOPMENT AND EMPLOYMENT}}'''}} 19. (''1'') The appropriate Government shall formulate schemes and programmes including provision of loans at concessional rates to facilitate and support employment of persons with disabilities especially for their vocational training and self-employment. 20. (''1'') No Government establishment shall discriminate against any person with disability in any matter relating to employment:<noinclude>{{rh||42}}</noinclude> spvwxqi5voyrdy3yofxatomwpt5wgx2 250 73254 238747 238240 2026-10-06T05:38:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਤਸਦੀਕ */ 238747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Kuldeepburjbhalaike" /></noinclude><poem>ਸ਼ੁਸਤੋਵਾ, ਲਿਡਿਯਾ, {{smaller|ਇਕ ਰਿਹਾ ਹੋਈ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ,}} ਜ਼ਖਾਰੋਵ, {{smaller|ਲਿਡਿਯਾ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ,}} ਤੋਪੋਰੋਵ, {{smaller|ਪਾਕ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਡਾ;}} ਰੋਗੋਜ਼ਿਨਸ਼ਕਾਯਾ, ਨਾਤਾਲੀ ਈਵਾਨੋਵਨਾ (ਨਾਤੂਸ਼ਾ), ਨਿਖਲੀਊਧਵ {{smaller|ਦੀ ਭੈਣ.}} ਰੋਗੋਜ਼ਿਨਸਕੀ, {{smaller|ਉਹਦਾ ਖਾਵੰਦ,}} ਫੈਦੋਰੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਗੁਣੀ ਕੈਦੀ,}} ਔਖੌਤੀਨ, {{smaller|ਇਕ ਹਸਮੁਖ ਕੈਦੀ,}} ਬਿਰੂਕੋਵ, ਤਾਰਾਸ,ਥੀਓਡੋਸੀਆ {{smaller|ਦਾ ਖਾਵੰਦ,}} ਓਸਤੋਨ, {{smaller|ਇਕ ਨੀਤਗਯ,}} ਮਾਵਰਾ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਤੀਮੀ,}} {| |{{center|</br>ਸੀਮੋਨਸਨ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ,</br>ਕ੍ਰਿਲਤਸੇਵ, ਐਨਾਤੋਲ}} |{{brace2|3|r}} |ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ, |} ਬੂਜੋਵਕਿਨ, {{smaller|ਇਕ ਕਾਨਵਿਕਟ (ਸਜ਼ਾਯਾਫਤਾ ਕੈਦੀ),}} ਅਕਸੂਤਕਾ, {{smaller|ਉਹਦੀ ਲੜਕੀ;}} ਫੈਦਕਾ, {{smaller|ਇਕ ਅੰਧੀ ਕੈਦੀ}} ਬੈਰਨੋਵ, {{smaller|ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, {{gap|4em}}ਕਾਨਵਾਏ ਅਫਸਰ ਦਾ ਅਰਦਲੀ,}} ਦੇਵਕਿਨ, ਮਾਕਾਰ ਇਕ {{smaller|ਕਿਸਾਨ ਕਾਂਨਵਿਕਟ;}} {| |{{center|</br>ਰਾਂਤਸੈਵਾ, ਏਮਿਲੀ</br>ਗਰਾਬੈਤਸ,}} |{{brace2|3|r}} | ਤੀਮੀਆਂ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ, |} ਨੋਵੋਦਵੋਰੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ.}} ਕੋਨਦ੍ਰਾਵ ਮਾਰਕੋਲ, {{smaller|ਕਾਰਖਾਨੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ {{gap|7em}}ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ,}} ਨਾਬਾਤੋਵ, {{smaller|ਇਕ ਕਿਸਾਨ, ਮੁਲਕੀ ਕੈਦੀ।}} </poem><noinclude></noinclude> eimaojozbrq0r6tb46poqqq8d5q4wsv 250 73361 238677 236179 2026-10-05T12:37:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਚ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਦੀ ਕਾਪੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ। ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ, ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੋਵੇ। ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਚ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਨੋਰਥ ਵੀ ਇਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ (ਮਾਂ,ਬਾਪ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ) ਨੂੰ ਇਕਾਈ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਕੀਮਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਲੀਕ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 10-10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਹੋਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਘਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਖੇਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵੀ ਮੁਆਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਸਿਰਫ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਵ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਭੋਗਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਜਾਂ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ।</br> {{gap}}ਪਰਸਨਜ਼ ਵਿਦ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ 2016 ਨੂੰ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਲਤਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਐਕਟ ਦੀ ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਤੱਕ {{nop}}<noinclude>{{rh||65}}</noinclude> 50j7uhps42o2m8ez9vwu71v8gy15qxm 250 73362 238678 236180 2026-10-05T12:38:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪਹੁੰਚ ਹਿੱਤ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਐਕਟ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਛਪਵਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਗਹੀਣ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਸਕਣ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵਿਗਿਆਪਨ/ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਅੰਗਹੀਣ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਸਪੈਸ਼ਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਡ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਪਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਉਠਾਉਂਦੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਈ ਥਾਂ ਤਾਂ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਬੈਰੀਅਰ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਬਹਿਸ ਜਾਂ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਗਹੀਣ ਦੇ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਸੂਚਨਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ।</br> {{gap}}ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਉਪਕਰਣ ਜੋ ਮੁਫ਼ਤ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 50% ਸਬਸਿਡੀ 'ਤੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ਼ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਾ ਸਮਝਦਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਾਨ-ਏ.ਸੀ./ਏ.ਸੀ., ਸਰਕਾਰੀ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂ ਅੱਧੇ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਵਿਚ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੂਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ 75% ਛੋਟ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਨੂੰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰੇਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਤਕਰਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨਡ ਹਰੇਕ ਵਹੀਕਲ (ਸਕੂਟਰ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਕਾਰ ਆਦਿ) ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਵੀ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। {{nop}}<noinclude>{{rh||66}}</noinclude> claop0hbuiapzbnag30mhusyneolbm0 250 73364 238679 236182 2026-10-05T12:39:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਆਦਿ ਵਿਚ ਦਸਤਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।</br> {{gap}}ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਇਕ ਟੋਲ ਫਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੰਬਰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਜੋ 24×7 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਵੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧੇਗੀ। {{c|***}} {{nop}}<noinclude>{{rh||68}}</noinclude> nzwy328m3gcc2xde9to8572ig7hc3to 238680 238679 2026-10-05T12:40:19Z Harchand Bhinder 2624 238680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਕ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਸਏਬਿਲਟੀ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮੰਤਵ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਆਦਿ ਵਿਚ ਦਸਤਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।</br> {{gap}}ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਇਕ ਟੋਲ ਫਰੀ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਟੈਲੀਫੋਨ ਨੰਬਰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇ ਜੋ 24×7 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਵੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਧੇਗੀ।</br> {{c|****}}</br> {{nop}}<noinclude>{{rh||68}}</noinclude> 40jdwue84qont84iuepd3gj41z3llfn 1728 73463 238725 237600 2026-10-05T16:19:23Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ */ 238725 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ '''ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਅੰਕ''' ਅਤੇ '''ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ''' ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। (ਨੋਟ: ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੈਲੀਡੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਇਸਦੇ ਹੱਕ (rights) ਹਨ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਟੂਲ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਟੂਲ ਲਿੰਕ: [https://wscontest.toolforge.org/c/390 Wscontest] == ਸਮਰਪਣ == ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਸਵ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ([[:w:user:param munde|ਪਰਮ ਮੁੰਡੇ]]) ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਪਰਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ 6500+ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਬਣਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ '''ਰਜਿਸਟਰ ਫਾਰ ਈਵੈਂਟ''' ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। == ਇਨਾਮ == ਇਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਊਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। * ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ - 7000 ਰੁਪਏ * ਦੂਸਰਾ ਇਨਾਮ - 5000 ਰੁਪਏ * ਤੀਸਰਾ ਇਨਾਮ - 3000 ਰੁਪਏ ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] {{index progress bar|Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]]{{index progress bar|Pardesi Dhola.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]]{{index progress bar|ਪੈਂਤੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]]{{index progress bar|Saakar.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]]{{index progress bar|Phailsufian.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]]{{index progress bar|Nishani.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf]]{{index progress bar|ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf]]{{index progress bar|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf]]{{index progress bar|ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf]]{{index progress bar|ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf]]{{index progress bar|ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf]]{{index progress bar|ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf]]{{index progress bar|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf]]{{index progress bar|ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf]]{{index progress bar|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mere jharoche ton.pdf]]{{index progress bar|Mere jharoche ton.pdf}} 83shhjyauwt19j0uooq3tnr1vku8u89 238726 238725 2026-10-05T16:20:53Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ */ 238726 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ '''ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਅੰਕ''' ਅਤੇ '''ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ''' ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। (ਨੋਟ: ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੈਲੀਡੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਇਸਦੇ ਹੱਕ (rights) ਹਨ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਟੂਲ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਟੂਲ ਲਿੰਕ: [https://wscontest.toolforge.org/c/390 Wscontest] == ਸਮਰਪਣ == ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਸਵ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ([[:w:user:param munde|ਪਰਮ ਮੁੰਡੇ]]) ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਪਰਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ 6500+ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਬਣਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ '''ਰਜਿਸਟਰ ਫਾਰ ਈਵੈਂਟ''' ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। == ਇਨਾਮ == ਇਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਊਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। * ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ - 7000 ਰੁਪਏ * ਦੂਸਰਾ ਇਨਾਮ - 5000 ਰੁਪਏ * ਤੀਸਰਾ ਇਨਾਮ - 3000 ਰੁਪਏ ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] {{index progress bar|Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]]{{index progress bar|Pardesi Dhola.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]]{{index progress bar|ਪੈਂਤੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]]{{index progress bar|Saakar.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]]{{index progress bar|Phailsufian.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]]{{index progress bar|Nishani.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf]]{{index progress bar|ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf]]{{index progress bar|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf]]{{index progress bar|ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf]]{{index progress bar|ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf]]{{index progress bar|ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf]]{{index progress bar|ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf]]{{index progress bar|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf]]{{index progress bar|ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf]]{{index progress bar|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mere jharoche ton.pdf]]{{index progress bar|Mere jharoche ton.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf]]{{index progress bar|ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf}} qw92ehaktp2gstbbqzr9hmzdlxhugdx 238749 238726 2026-10-06T05:52:23Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ */ 238749 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ '''ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਅੰਕ''' ਅਤੇ '''ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ''' ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। (ਨੋਟ: ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੈਲੀਡੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਇਸਦੇ ਹੱਕ (rights) ਹਨ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਟੂਲ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਟੂਲ ਲਿੰਕ: [https://wscontest.toolforge.org/c/390 Wscontest] == ਸਮਰਪਣ == ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਸਵ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ([[:w:user:param munde|ਪਰਮ ਮੁੰਡੇ]]) ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਪਰਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ 6500+ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਬਣਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ '''ਰਜਿਸਟਰ ਫਾਰ ਈਵੈਂਟ''' ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। == ਇਨਾਮ == ਇਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਊਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। * ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ - 7000 ਰੁਪਏ * ਦੂਸਰਾ ਇਨਾਮ - 5000 ਰੁਪਏ * ਤੀਸਰਾ ਇਨਾਮ - 3000 ਰੁਪਏ ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] {{index progress bar|Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]]{{index progress bar|Pardesi Dhola.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]]{{index progress bar|ਪੈਂਤੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]]{{index progress bar|Saakar.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]]{{index progress bar|Phailsufian.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]]{{index progress bar|Nishani.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf]]{{index progress bar|ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf]]{{index progress bar|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf]]{{index progress bar|ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf]]{{index progress bar|ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf]]{{index progress bar|ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf]]{{index progress bar|ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf]]{{index progress bar|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf]]{{index progress bar|ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf]]{{index progress bar|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Mere jharoche ton.pdf]]{{index progress bar|Mere jharoche ton.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf]]{{index progress bar|ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf]]{{index progress bar|ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf}} * [[ਇੰਡੈਕਸ:Guru Granth Sahib Ji.pdf]]{{index progress bar|Guru Granth Sahib Ji.pdf}} ckg7acmq7st3ra5kvputyjlfvb60t13 238774 238749 2026-10-06T07:36:05Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ */ 238774 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ '''ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਅੰਕ''' ਅਤੇ '''ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ''' ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। (ਨੋਟ: ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੈਲੀਡੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਇਸਦੇ ਹੱਕ (rights) ਹਨ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਟੂਲ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਟੂਲ ਲਿੰਕ: [https://wscontest.toolforge.org/c/390 Wscontest] == ਸਮਰਪਣ == ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਸਵ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ([[:w:user:param munde|ਪਰਮ ਮੁੰਡੇ]]) ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਪਰਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ 6500+ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਬਣਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ '''ਰਜਿਸਟਰ ਫਾਰ ਈਵੈਂਟ''' ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। == ਇਨਾਮ == ਇਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਊਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। * ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ - 7000 ਰੁਪਏ * ਦੂਸਰਾ ਇਨਾਮ - 5000 ਰੁਪਏ * ਤੀਸਰਾ ਇਨਾਮ - 3000 ਰੁਪਏ ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] {{index progress bar|Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]]{{index progress bar|Pardesi Dhola.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]]{{index progress bar|ਪੈਂਤੀ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]]{{index progress bar|Saakar.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]]{{index progress bar|Phailsufian.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]]{{index progress bar|Nishani.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf]]{{index progress bar|ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf]]{{index progress bar|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf]]{{index progress bar|ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf]]{{index progress bar|ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf]]{{index progress bar|ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf]]{{index progress bar|ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf]]{{index progress bar|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf]]{{index progress bar|ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf]]{{index progress bar|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Mere jharoche ton.pdf]]{{index progress bar|Mere jharoche ton.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf]]{{index progress bar|ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf]]{{index progress bar|ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Guru Granth Sahib Ji.pdf]]{{index progress bar|Guru Granth Sahib Ji.pdf}} ldbm5icttgp7l84xw75cg2q14uzqjm2 238778 238774 2026-10-06T07:40:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 /* ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ */ 238778 wikitext text/x-wiki ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਦੌਰਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਦਾਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ==ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲੀਡੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ '''ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਅੰਕ''' ਅਤੇ '''ਵੈਲੀਡੇਟ ਕਰਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ''' ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। (ਨੋਟ: ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵੈਲੀਡੇਟ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ਼ ਇਸਦੇ ਹੱਕ (rights) ਹਨ) ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਟੂਲ ਉੱਤੇ ਜਾਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਟੂਲ ਲਿੰਕ: [https://wscontest.toolforge.org/c/390 Wscontest] == ਸਮਰਪਣ == ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਸਵ. ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ([[:w:user:param munde|ਪਰਮ ਮੁੰਡੇ]]) ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕੁੱਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਪਰਮਜੀਤ ਜੀ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ 6500+ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੇਖ ਬਣਾਏ। ਇਹਨਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਔਖੇ ਤੋਂ ਔਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਕਰਕੇ ਓਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ==ਗਤੀਵਿਧੀ== ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਕੀ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰ ਦੇਣ। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਹੇਠਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ==ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ== ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ '''ਰਜਿਸਟਰ ਫਾਰ ਈਵੈਂਟ''' ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। == ਇਨਾਮ == ਇਸ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਵਜੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਵਾਊਚਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। * ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ - 7000 ਰੁਪਏ * ਦੂਸਰਾ ਇਨਾਮ - 5000 ਰੁਪਏ * ਤੀਸਰਾ ਇਨਾਮ - 3000 ਰੁਪਏ ==ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ== # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਗੈਂਡੇ - ਯੂਜੀਨ ਆਇਨੈਸਕੋ - ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਜ਼ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈ! - ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਜੂਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf]]{{index progress bar|ਮੈਕਬਥ – ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ – ਬਲਰਾਮ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf]] {{index progress bar|Mritulok te Hor Natak.pdf|ਇੰਡੈਕਸ:ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Pardesi Dhola.pdf]]{{index progress bar|Pardesi Dhola.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੈਂਤੀ.pdf]]{{index progress bar|ਪੈਂਤੀ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Saakar.pdf]]{{index progress bar|Saakar.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Phailsufian.pdf]]{{index progress bar|Phailsufian.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Nishani.pdf]]{{index progress bar|Nishani.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf]]{{index progress bar|ਨੂਰੀ ਦਰਸ਼ਨ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੋਇਆਂ ਦੀ ਜਾਗ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ - ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf]]{{index progress bar|ਭੁੱਲੜ ਜੱਟ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਘੁੰਮਣਘੇਰੀ 'ਚ ਫਸੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ (ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ) - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf]]{{index progress bar|ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ - ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf]]{{index progress bar|ਮਨ ਮੰਨੀ ਸੰਤਾਨ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf]]{{index progress bar|ਸਾਹਿਤਕ ਕਲੀਆਂ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf]]{{index progress bar|ਇੱਕ ਉਮਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf]]{{index progress bar|ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਤੇ ਭਰਥਰੀ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf]]{{index progress bar|ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf]]{{index progress bar|ਕੱਸਾਕ - ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf]]{{index progress bar|ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ - ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Mere jharoche ton.pdf]]{{index progress bar|Mere jharoche ton.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf]]{{index progress bar|ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਮਈ 2024).pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf]]{{index progress bar|ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਕਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:Guru Granth Sahib Ji.pdf]]{{index progress bar|Guru Granth Sahib Ji.pdf}} # [[ਇੰਡੈਕਸ:ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf]]{{index progress bar|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ - ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ.pdf}} eivhe1xbxygbpt9o4frslt52h7ern16 250 75061 238682 237599 2026-10-05T13:42:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||31}} {{rule}}</noinclude> ਲਹਿਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਆਖਿਆ:ਭਾਈ ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਲੀ ਹੈ,ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਦਿਵਾਨਗੀ ਭੀ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ:ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ;ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵਿਸਾਹ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਮੋਦੀਖਾਨਾ ਸਭ ਛੋਡ ਦਿਤਾ। ਤੇ ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸ ਜਾਏ ਤਾਂ ਓਥੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹੇ। ਇਕਸ ਦਿਨ ਖਾਨ ਨੇ ਬਾਬੇ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦਾਇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਕਾਜ਼ੀ ਭੀ ਆਇਆ,ਤੇ ਖਾਨ ਭੀ। ਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜਨਿ ਲਗੇ,ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਦੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ:ਦੇਖਿਆ ਖਾਨ!ਏਹੁ ਕਾਫਰੁ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਸਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਪੁਛਿਆ:ਬਾਬਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਅਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਸੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਕਹਿਆ:ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਜੂ ਕਰਦੇ ਸੇ,ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਡਾ ਮਨੁ ਨਿਮਾਜ਼ ਵਲ ਹੈਸੀ,ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਖੁਦਾਇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਜੀ ਕਹਿਆ ਕਾਜ਼ੀ ਨੂੰ: ਇਮਾਮੁ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਸੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਘੋੜੀ ਸੂਈ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੈਸੀ, ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਓਧਰ ਗਇਆ ਸੀ, ਮਤੁ ਮੇਰੀ ਵਛੇਰੀ ਖੂਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੈ! ਜੇ ਇਮਾਮ ਦਾ ਮਨੁ ਰਹਿਆ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਾਜ਼ ਕਿਥੋਂ ਕਬੂਲ ਪਵੇ? ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ: ਕਾਜੀ ਏਹੁ ਕੋਈ ਵਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਵਲੀ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਅਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾ ਦੀ ਆਨ ਮੰਨੇ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਬਾ ਜੀ ਵੇਈਂ ਵਿਚ ਨਾਵਣਿ ਗਇਆ; ਅੱਠ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੇ ਜਲ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਬੈਠ ਰਹਿਆ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਖਬਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਖਾਨ ਓਥੇ ਮਹਾਂ ਜਾਲ ਪਾਇ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਹਰਿ ਨ ਨਿਕਸੇ। ਤਾਂ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਹਾੜੇ ਓਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ; ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਿਲਣ ਗਿਆ, ਕਾਜੀ ਨਾਲਿ ਗਇਆ, ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਕਹਿਆ: ਏਹੁ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੇ ਖਾਨ ਤੂੰ ਭੁੱਲਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਕਾਜੀ ਪੁਛਿਆ: ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: {{Block center|<poem>“ਕੋਈ ਆਖੈ ਭੂਤਨਾ ਕੋ ਕਹੈ ਬੇਤਾਲਾ॥ ਕੋਈ ਆਖੈ ਆਦਮੀ ਨਾਨਕੁ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਭਇਆ ਦਿਵਾਨਾ ਸਾਹ ਕਾ ਨਾਨਕੁ ਬਉਰਾਨਾ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਨਾ॥ {{right|(ਪੰਨਾ ੯੯੧)}}</poem>}}<noinclude></noinclude> c3p8mk7vy4vrwherwrfiy7g38kb1wxg 250 75063 238684 238438 2026-10-05T13:43:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||33}} {{rule}}</noinclude>ਆਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦੀ ਪੈਰੀਂ ਪਇਆ। ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਫੇਰ ਖਾਨ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ: ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜੀ ਅਸਾਂ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਕਹਿਆ ਜੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਛੋਡ ਕੇ ਤੁਸਾਡੀ ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਰਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਖਾਨ ਦੀ ਟਹਿਲ ਵਿਚ ਕਹੋ ਤਾਂ ਰਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜੁ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹੁ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਜੋ ਪੰਜ ਵਰਸ ਖਾਨੁ ਇਥੇ ਹੋਰੁ ਰਹੇਗਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੋਡ ਕੈ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਆਵੈਗਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਮੁਕਤਿ ਹੋਵੇਗੀ॥੬॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਾਲੋ ਮਾਂਗਾ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਮਾਲੋ ਤੇ ਮਾਂਗਾ ਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਕਥਾ ਰਸਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ, ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਰੋਗੇ, ਜੈਸੇ ਅਗਨਿ ਤਾਪਨਾ ਤੇ ਜਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਾ, ਸੀਤੂ ਉਸਨ ਸਹਾਰਨਾ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਇਣ ਆਦਿਕ ਬ੍ਰਤ ਕਰਨੇ, ਤੇ ਭੂਮ ਦਾ ਭ੍ਰਮਨਾ, ਤੇ ਕੰਦਮੂਲ ਦਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਏਹੁ ਸਭ ਕਠਨ ਕਰਮ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਰੁਚਿ ਸੋਂ ਗਾਵਣਾ ਸੁਣਨਾ, ਏਹ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈਨਿ। ਏਹ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ ਅਰੁ ਫਲੁ ਇਸ ਦਾ ਵਡਾ ਹੈ ਤੇ ਖੋਚਲ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਮਾਲੋਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: ਜੇਹੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇਹਾ ਫਲੁ, ਜੋ ਵਡੀ ਮਜੂਰੀ ਕਰੇਗਾ ਸੋ ਵਡਾ ਫਲੁ ਪਾਏਗਾ। ਤੁਸਾਂ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੁ ਕਰਮ ਸੁਗਮ ਹੈ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਫਲੂ ਵਡਾ ਹੈ, ਏਹੁ ਅਸਾਡੇ ਸਮਝ ਵਿਚ ਕੈਸੇ ਆਵੇ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਲਕੜੀ ਹਾਰੇ ਲਕੜੀਆਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਪਾਂਡੀ ਪੰਡਾਂ ਲਿਆਂਵਦੇ ਹਨ ਸੋ ਮਜੂਰੀ ਵਡੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਨਫਾ ਥੋੜਾ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਲੂਣ ਅੰਨ ਦੀ ਹੱਟੀ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਮਜੂਰੀ ਓਨਾਂ ਦੀ ਥੋੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਫਾ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਾਫ ਤੇ ਬਜਾਜ ਓਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਭੀ ਮਜੂਰੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ<noinclude></noinclude> q96k4rn1oi2n7vqz3z680htdi4lbmjy 250 75064 238685 238434 2026-10-05T13:43:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|34||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਹੈਨਿ, ਭੂਖਣਾਂ ਤੇ ਰੁਪਯਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨ ਤੇ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਵਾਹਰੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਸਿਖਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਹੋਰੁ ਜੋ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਕਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਸੁਣਨ ਕਰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦ੍ਰਿੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਿਛੋਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਇਹ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ, ਨਫਾ ਬਹੁਤ ਹੈ। ਤਾਂ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਭਾਈ ਮਾਲੋ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰੇ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਂਗਾ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠ ਕੇ ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਕੋਚ ਕੈ ਸੁਣੇ, ਤੇ ਦੋਨੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਫੇਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਨਾਂ ਥੀਂ ਐਸਾ ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਰਸੁ ਆਵੈ, ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਸੁਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰਨ। ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵੰਡ ਖਾਵਨਿ, ਤੇ ਆਏ ਗਏ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੭॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਕਾਲੂ ਖੱਤ੍ਰੀ}'''}} '''ਕਾਲੂ''' ਖਤ੍ਰੀ ਆਸਾ ਧਾਰਿ ਕੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਸਨਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਵੇਮੁਖ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪਿਠ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੇ ਪੁੰਨਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨ, ਸੋ ਸਨਮੁਖ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਸਨਮੁਖ ਬੈਠਕੇ ਸੁਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਬ੍ਰਿਤਿ ਦਾ ਸਾਖੀ ਹੋਵੈ। ਚਾਰ {੪} ਸਾਖੀਆਂ ਸਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਨਮੁਖ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੁ ਜੀ ਓਹ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਆਖਿਆ: ਇਕੁ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਇਕੁ ਕਰੁਨਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਉਪੇਖਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਕਾਲੂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਾਵਹੁ ! ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਏਹੁ ਜੀਉ ਕਹੇ ਜੁ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਖ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੋਵਨਗੇ ਜੇਹੜੇ ਇਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੇ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤ੍ਰ ਕਰ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੁਖ ਆਪਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਜੋ ਕੁਛ ਧਨ ਹੋਵਸੁ ਕੈ<noinclude></noinclude> 1nqsukp7z8ubpp121zt8okmtc55mwsf 250 75065 238683 238437 2026-10-05T13:43:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|32||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ-'''}} '''ਬਾਬੇ''' ਕਹਿਆ ਏਹੁ ਪੰਜਾਂ ਤਤਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰੁ ਹੈ। ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਭੂਤਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਤਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜਦ ਦੀ ਸੰਤਾਂ ਸੋਝੀ ਦਿਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਾਖੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇਹੜਾ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਹ ਅਭਿਮਾਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਬਉਰਾ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹਾਂ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਮੈਂ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਹਾਂ, ਆਗੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਭੇਦੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੈਸੇ ਤਰੰਗ ਮੈਂ ਜਲੁ ਇਕੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸਰੀਰਾਂ ਮੈਂ ਸੱਤਿਆ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਕ ਹੀ ਹੈ। ਜਦ ਦਾ ਮੈਂ ਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਇਹੁ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਾ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਦੇਹ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਦੇਹ ਹੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੇਹ ਦਾ ਸਾਖੀ ਨਿਆਰਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਸੁਣ ਕੈ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ: ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾਇ ਦਾ ਵਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰੁ ਇਕੁ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਖਿਜ਼ਰੁ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਭੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲੁ ਤੇ ਵਰਨੁ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ। ਇਕ ਵੇਰੀ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੇ ਤੂੰ ਆਖੇਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਖਿਜ਼ਰ ਬਣਾਈਐ। ਤਾਂ ਖਾਨੁ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਸਭ ਕਿਛੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਈਐ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠ। ਜਿਤਨੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਦਾਰਥ ਹੈਨਿ, ਸਭ ਜਲ ਮਈ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਵਿਚ ਜੋ ਦਵਤਾ ਸ਼ਕਤਿ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੈ ਸੋ ਆਤਮਾ ਮੈਂ ਹੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਕਹਿਆ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਰਹਿੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ' ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨੁ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਫੇਰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰੋ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਦੇ ਅਗੇ ਦ੍ਰਿੜ ਰਖੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਵਰਨ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸਾਡੇ ਉਪਰ ਮੈਂ ਭੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਅਜੁ ਹੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਦਰਸਨੁ ਖਿਜ਼ਰ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਬ ਤਿੰਨ ਪਹਿਰ ਖਾਨ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਵਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਇਆ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਵਡੇ ਰਤਨ ਲਿਆਇਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਜਾਲਾ ਹੋਇ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਚਰਨੀਂ ਲਗਾ ਤੇ ਰਤਨ ਭੇਟ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਖਾਨ ਜੀ! ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਜਿੰਦਾ ਪੀਰ<noinclude></noinclude> 2l2k893z7fpyz7b79235lvyvmej362r 250 75067 238686 238439 2026-10-05T13:44:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||35}} {{rule}}</noinclude>ਵਿਦਿਆ ਕੈ ਕੋਈ ਗੁਣ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਮ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕੈ ਵੰਡ ਖਾਵੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਬੁਧਿ ਹੋਵਸੁ ਉਸ ਕਰਿਕੈ ਭੀ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਮੈਤ੍ਰੀ ਹੈ। ਕਰੁਨਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਜੁ ਆਪ ਥੀਂ ਧਨ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਬੁਧਿ ਕਰਿਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਅਥਵਾ ਬਲ ਕਰਕੈ ਨੀਵਾਂ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਭਾਈ ਕੈ ਪੁਤਰ ਸਮਾਨ ਜਾਣੈ। ਓਸ ਨਾਲਿ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੈ, ਗਰਬੁ ਨ ਕਰੈ, ਏਹੁ ਕਰੁਣਾ ਹੈ। ਤੇ ਮੁਦਤਾ ਕਿਸ ਨੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ? ਆਪ ਥੀਂ ਜੋ ਬੁਧਿ ਕਰਕੈ, ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੈ, ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ ਵਡਾ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਸੁਣਕੇ ਦੇਖਕੈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਆਖੈ ਧੰਨ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ਜੁ ਐਸੇ ਭੀ ਸਿਖ ਕੀਤੇ ਹੈਸੁ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਸੁਣਕੈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਹੀ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਜਸ ਸੁਣਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੈ, ਨਿੰਦਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਾ ਕਰੈ। ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਮੁਦਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਪੇਖਿਆ ਓਸ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੁ ਆਪਣੀ ਬੁਧਿ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੈ। ਪਰੁ ਜੋ ਸਤਿ ਕਰਕੇ ਮੰਨੇ ਓਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭੀ ਉਪਦੇਸ ਦੇਵੈ ਅਰੁ ਜੋ ਨਾ ਮੰਨੈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਠੁ ਨ ਕਰੈ। ਜਾਣੈ ਜੁ ਏਸ ਦੀ ਪਰਾਲਬਧ ਨਹੀਂ, ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੇ। ਜਦ ਏਹ ਵਚਨ ਭਾਈ ਕਾਲੂ ਸੁਣੇ ਤਾਂ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਣ ਲਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਭੀ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਹੋਰਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਭੀ ਓਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ॥੮॥ {{dhr|3em}} {{center|'''{{larger|㈜㈜}}'''}}<noinclude></noinclude> o9lncheyndjzobah089l82idnn0jnea 250 75070 238689 238449 2026-10-05T13:45:27Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|38||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਤਾਂ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਨਿ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ੍ਰਿ ਓਹੁ ਇਸਨਾਨਿੁ ਕਰਿਕੈ ਬਾਣੀ ਪੜਨਿ। ਦਿਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤਿ ਭੀ ਕਰਨਿ, ਤੇ ਸਵਾਸ ਤਲੈ ਜਾਣ ਤਾਂ ‘ਵਾਹਿ' ਉਚਾਰਨ, ਤੇ ਜੋ ਸਵਾਸ ਉਪਰਿ ਆਵੈ ਤਾਂ ‘ਗੁਰੂ` ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬੀਤਾਵਨਿ, ਤੇ ਸੰਗ੍ਰਾਂਦ ਅਮਾਵਸ ਆਵੈ, ਬੈਸਾਖੀ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਸੁਭ ਦਿਨ ਵੀਚਾਰ ਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਿ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਸੀਹੇ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹੁ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਲਕੇ ਜੰਞ ਆਵਣੀ ਹੈਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਅਗੋਂ ਦੇ ਹੀ ਓਸਦੇ ਘਰ ਬਹੁਤੇ ਸਿਖ ਆਏ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਹੈਸਨਿ, ਤਾਂ ਜੇਹੜਾ ਪਕਵਾਨ ਜੰਞ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈਸੀ, ਸੋ ਸਭ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਲਿ ਦਿਤਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਸਿਖਣੀ ਸੋਚ ਚਿੰਤਾ ਲਗੀ ਕਰਣੇ: ਜੰਞ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਵਾਲਾਂਗੇ ? ਤਾਂ ਸੀਹੇਂ ਕਹਿਆ ਅਸਾਡੀ ਪੈਜ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਖੇਗਾ। ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜੰਞ ਆਈ, ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਹਿਆ ਏਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਜਿਵਾਈਐ? ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੀਹੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਠੜੀ ਦਾ ਜੰਦ੍ਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਾਂਞੀ ਭੀ ਤੇ ਮਾਂਞੀ ਭੀ ਖਾਇਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਏ। ਪੰਜ ਦਿਨ ਜੰਞ ਨੂੰ ਰਖਿਆ; ਸਭ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਆਪੇ ਪੈਜ ਰਖਦਾ ਹੈ॥੧੦॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੌ: ਭਗੀਰਥ}'''}} '''ਮੈਲਸੀਹਾਂ''' ਦਾ ਚੌਧਰੀ ਭਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਦਾ ਉਪਾਸਕੂ ਹੈਸੀ। ਜਦ ਬਾਬਾ ਉਸ ਨਗਰੀ ਮਹਿ ਆਇਆ ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਬਡੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਰਾਤਿ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਉਸੇ ਨਗਰੀ ਰਹਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਓਥੇ ਹੀ ਸੌਂ ਰਹਿਆ। ਜਾਂ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਬਾਬਾ ਉਠਿਆ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥੁ ਭੀ ਉਠ ਕਰਿ ਇਸਨਾਨ ਨੂੰ ਜਲੁ ਲੈ ਆਇਆ। ਅਗੇ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਮਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਅਸਟ ਭੁਜਾ ਹੈਨਿ ਤੇ ਝਾੜੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਪੁਛਿਆ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੁ ਅਜੇਹੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਥੀਂ ਬਾਹਰਿ ਆਈ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ ਭਗੀਰਥਾ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਚਰਨੀ ਲਗਾ, ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਕਹਿਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਹਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ<noinclude></noinclude> 6drmwq9ysxh2jevog6458gzvqivva4l 250 75071 238690 238450 2026-10-05T13:45:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||39}} {{rule}}</noinclude>ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਏਥੇ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਹੈਂ? ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ: ਏਹੁ ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈਨ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕਰਨੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਏਹੁ ਸ਼ਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ ਹੋਇਆ। ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਗਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੧॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ}'''}} '''ਪਾਇਕੇ''' ਸਮਾਂ ਭਾਈ ਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕੇ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੁ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦਾ ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਟਿਆ। ਤੁਸਾਡਾ ਹੁਣ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਸੰਸਾ ਨਿਵਿਰਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿ ਦੇ ਉਪਾਇ ਹੈਨ। ਬੇਦਾਂ ਨੇ ਭੀ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਭੀ ਕਹਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਪਾਇ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਸੋ ਤੁਮ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਉਪਾਉ ਤੁਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਬਤਾਵੋ। ਜੋ ਮੈਂ ਥੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕਰੂੰਗਾ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਇਕ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਹੈ, ਇਕ ਭਗਤੁ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ ਜੀ ਕਸ਼ਟ 'ਜੋਗ ਕੌਨ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਿ ਜੋਗੁ ਕੌਨ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸ਼ਟ ਅੰਗ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗ ਕੇ ਹੈਨ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਯਮ, ਦੂਜੇ ਨੇਮ, ਤੀਜੇ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ, ਚੌਥੇ ਆਸਨ, ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ, ਛੇਵਾਂ ਧਿਆਨੁ, ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ, ਅਠਵੀਂ ਸਮਾਧਿ। ਤਾਂ ਜਿੱਤਾ ਬੋਲਿਆ: ਅਸੀਂ ਜੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗ ਖੋਲਿਕੇ ਏਹੁ ਅਠ ਅੰਗ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਸੁਣਾਵਹੁ, ਤੌ ਲਗੁ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਨਹੀਂ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਦਸ ਯਮ ਹੈਣ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਇਕੁ ਮਨ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਨਾ। ਇਕੁ ਬਚਨਾ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਬੋਲਕੇ ਦੁਖਾਵਣਾ, ਕਿ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬਿਘਨ ਕਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਏਹੁ ਹੈ: ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ। ਸੋ ਏਹੁ ਤ੍ਰੈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ ਅਹਿੰਸਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਤ ਜਾਣਨਾ; ਤੀਜਾ ਚੋਰੀ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ। ਇਕੁ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ ਜੁ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕੁਝ ਛਪਾਵਣਾ, ਦੂਜੀ ਮਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੈ,<noinclude></noinclude> 3cqinhyg5gj69yfmxxx5dbnkrau2016 250 75072 238687 238441 2026-10-05T13:44:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|36||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਚੌਦਵੀਂ ਪਉੜੀ ਚਲੀ॥੧੪॥''' '''ਸਿਖ ਨਾਮ ਮਾਲਾ'''}} {{Block center|<poem>'''ਭਗਤੁ ਜੋ ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂਵੰਸੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ॥''' '''ਸੀਹਾਂ ਉਪਲੁ ਜਾਣੀਐ ਗਜਣੁ ਉਪਲੁ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਵੈ।''' '''ਮੈਲਸੀਹਾਂ ਵਿਚ ਆਖੀਐ ਭਾਗੀਰਥੁ ਕਾਲੀ ਗੁਣ ਗਾਵੈ।''' '''ਜਿਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਭਲਾ ਹੈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ ਇਕ ਮਨਿ ਧਿਆਵੈ।''' '''ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ ਜੋਧੁ ਸਿਖੁ ਜੀਵਾਈ ਗੁਰੂ ਸੇਵ ਸਮਾਵੈ।''' '''ਗੁਜਰੁ ਜਾਤਿ ਲੁਹਾਰੁ ਹੈ ਗੁਰ ਸਿਖੀ ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਣਾਵੈ।''' '''ਨਾਈ ਧਿੰਙ ਵਖਾਣੀਐ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵਿ ਕੁਟੰਬੁ ਤਰਾਵੈਂ।''' '''ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵੈ॥੧੪॥'''</poem>}} {{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ-'''</br> '''{ਭਗਤਾ ਓਹਰੀ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ}'''}} '''ਭਗਤਾ''' ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਖਤ੍ਰੀ ਸਨ। ਜਬ ਬਾਬੇ ਜੀ ਦਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ, ਦੇਖਿਕੈ ਬਹੁਤ ਪਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਜੇਹੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਂ ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੈ, ਗਿਆਨ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ, ਪਰੁ ਅਸੀਂ ਪੜ ਸੁਣ ਕਛੁ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ? ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੂ ਕਰੋ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਉਨ ਹੈਨਿ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਬਣਾਈਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਚਾਰ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਈਰਖਾ, ਹਰਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਬਖੀਲੀ ਕਰਨੀ ਜੁ ਸਭੇ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਸਭੇ ਗੁਣ ਮੈਥੇ ਹੀ ਹੋਵਨਿ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰਸ ਥੇ ਹੋਵਨ, ਤਾਂ ਰਿਦਾ ਪਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਵਨਾ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਜਾਣਨਾ। ਤੇ ਦੂਜੀ ਅੱਕਣਾ, ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ। ਜੇ ਆਪ ਥੀਂ ਘਟ ਵੇਖਣਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧਿ ਨ ਦੇਵਣੀ, ਓਸ ਨੂੰ ਹੱਸਣਾ ਤੇ ਹਉਮੈ ਕਰਣੀ ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਨਿੰਦਾ, ਜੋ<noinclude></noinclude> e13drnz6o3slzq20seabw2dy2s67cpd 250 75073 238693 238445 2026-10-05T13:47:16Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|42||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਅਰੁ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਖੋਦ ਕੇ ਕੋਮਲ ਕਰਕੇ ਊਪਰਿ ਘਾਸ ਵਿਛਾਵਣਾ ਤੇ ਊਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲਣਾ। ਉਸ ਪਰ ਬੈਠ ਕਰ ਭਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਨਾਸਕਾ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਏਹੁ ਪਦਮ ਆਸਨੁ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਿਧ ਆਸਣੁ ਹੈ। ਜੋ ਵੈਸੇ ਹੀ ਕੋਮਲ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਪਰ ਆਸਣੁ ਡਾਲ ਕਰ ਬੈਠ ਕੇ ਅੱਡੀ ਬਾਂਵੇਂ ਪਾਉਂ ਕੀ ਗੁਦਾ ਕੇ ਬੀਚ ਦਬਾਉਣੀ, ਅਰੁ ਦਾਹਨਾ ਪਾਉਂ ਬਾਂਏਂ ਉਰੂ ਪਰ ਕੈ ਇੰਦ੍ਰੀ ਪਰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਤੇ ਨਾਸਕਾ ਕੈ ਅਗਰ ਧਿਆਨੁ ਰਖਣਾ ਏਹੁ ਸਿਧ ਆਸਣ ਹੈ। ਔਰ ਪੰਜਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਸੋ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੋ ਮਨ ਕੀ ਸੁਰਤਿ ਕਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕੋ ਦਾਹਨੀ ਨਾਸਕਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣਾ। ਖਿੱਚਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੁਆਦਸ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋ ਭਉਹਾਂ ਮੈਂ ਕੁੰਭਕ ਕਰਕੇ ਠਹਿਰਾਵਣਾ ਤੇ ਚੌਥੀ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੁੰਭਕ ਮੈਂ ਜਪਣਾ। ਬਹੁਰੋਂ ਬਾਈਂ ਨਾਸਕਾ ਸੇ ਰੇਚਕ ਕਰਨਾ। ਦੁਆਦਸ਼ ਮਾਤ੍ਰਾ ਓਅੰਕਾਰ ਕੀਆਂ ਰੇਚਕ ਮੈਂ ਜਪਣੀਆਂ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਥਾਂਏ ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਅਰੁ ਦਾਂਏਂ ਸੇ ਉਤਾਰੇ ਬਾਂਏਂ ਸੇ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਕਾ ਰਾਹੁ ਖੁਲਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਪ੍ਰਾਣ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ। ਤਬ ਅਨਾਹਦ ਕੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਖੁਲਤੀਆਂ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਜੋਤਿ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਧੁਨਿ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਧਾਰੀਤਾ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਧੁਨਿ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਛੇਵਾਂ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਧਿਆਨੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਬਾਹਯ ਕਾ ਹੈ, ਇਕ ਅੰਤਰ ਕਾ ਹੈ। ਬਾਹਯ ਕਾ ਏਹ ਧਿਆਨੁ ਹੈ: ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਚਤੁਰ ਭੁਜ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ ਕੈ ਗੁਰਾਂ ਕੇ ਸਬਦ ਕਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਅੰਤਰ ਧਿਆਨ ਏਹ ਹੈ ਜੁ ਨਾਭਿ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਰਿਦੇ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ, ਭਉ ਕਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਕੈ ਦਸਵੇਂ ਦੁਆਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਰਨਾ, ਏਹ ਧਿਆਨੁ ਹੈ। ਸਪਤਮ ਅੰਗੂ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਧਾਰਨਾ ਕਿਆ? ਜੋ ਧਿਆਨ ਠਹਿਰਤਾ ਨਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ ਜੋ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਇ ਡਾਲਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਥੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਫੇਰ ਕੈ ਬਹੁੜੋ ਧਿਆਨ ਮੈਂ ਜੋੜਨਾ, ਬਹੁੜ ਬਹੁੜ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਏਹੁ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਧਿਆਨੁ ਜਾਇ ਠਹਿਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਸਮਾਧਿ ਅਥਵਾ ਆਠਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਅਗੇ ਸਮਾਧਿ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਹੈ। ਇਕੁ ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਹੈ: ਇਕ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ<noinclude></noinclude> kyhkdmh2jv01fzrgnr92cwwxyabua2e 250 75074 238691 238451 2026-10-05T13:46:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|40||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਨੇ ਤੇ ਛਪਾਇ ਰਖਣੇ, ਏਹੁ ਭੀ ਤ੍ਯਾਗ ਕਰਨਾ। ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਕਿਸਨੋ ਕਹੀਦਾ ਹੈ? ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਕਾਮੁ ਜੀਤਣਾ। ਤਾਂ ਅਜਿੱਤੇ ਕਹਿਆ: ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੌਨ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੁ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਦੂਜਾ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨੀਆਂ, ਤੀਜਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਾਸ ਬੈਠਣਾ, ਪੰਜਵਾਂ ਹਿਤ ਨਾਲਿ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ, ਛਠਵਾਂ ਅਲਿੰਗਨੁ ਕਰਨਾ, ਸਤਵਾਂ ਸਿੰਗਾਰੁ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਬਣਾਵਣਾ। ਅਠਵਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਮ ਜੀਤਣਾ, ਤਿਆਗਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਏਹੁ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਖਿਮਾਂ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਭਲਾ ਕਹੇ ਭਾਵੇਂ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਦੁਖ ਹੋਵੇ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਓਸ ਦਾ ਸਹਾਰਨਾ। ਖਸਟਮੇ ਧ੍ਰਿਤ ਕਹੀਐ ਧੀਰਜ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੋਵੈ, ਸੀਤ ਤਪਤ ਅਪਦਾ ਸੰਪਦਾ ਵਿਆਕੁਲ ਨਾ ਹੋਵਣਾ, ਧੀਰਜੁ ਕਰਨਾ। ਸਪਤਮ ਦਇਆ, ਜੁ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭ ਸੰਗ ਦਇਆ ਕਰਨੀ। ਅਸ਼ਟਮ ਆਰਜਵ, ਰਿਦਾ ਕੋਮਲ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਚਿਤਵਣਾ। ਨੌਵਾਂ ਮਰਿਜਾਦਾ ਦਾ ਅਹਾਰੁ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਅਹਾਰੁ ਹੈ ਓਸ ਥੀਂ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟਿ ਖਾਵਣਾ। ਦਸਵਾਂ ਸੌਚ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਕਰਕੈ, ਮੁਧ ਮੰਜਨਾਂ, ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਨਾ। ਤੇ ਰਿਦੇ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ ਜੋ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਨਾ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਮੈਲੁ ਨਿਵਿਰਤੀ ਕਰਨੀ। ਏਹੁ ਦਸ ਯਮ ਹੈਨ ਔਰੁ ਦਸ ਨੇਮ ਕਹਤ ਹੈਂ: ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਤਪੁ। ਤਪੁ ਭੀ ਤੀਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਰਾਜਸੀ, ਤਾਮਸੀ; ਸਾਂਤਕੀ। ਤਾਮਸੀ ਤਪੁ ਕਿਆ ਹੈ? ਇਕ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਵਣਾ, ਦੂਜਾ ਜਲ ਵਿਚ ਬੈਠਣਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਤੀਨੋਂ ਤਾਮਸੀ ਤਪ ਹੈਨਿ, ਇਸ ਕਰ ਫਲੁ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੁ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਰਾਜਸੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਇਕੈ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲਿ ਲਾਵਣਾਂ। ਬਹੁੜੋ ਇਕੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਹਟਾਵਣੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਵਲ ਜੋੜਨੀਆਂ, ਤਾਂ ਏਹੁ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਜਸੀ ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਤਪੁ ਕਰੇ। ਬਹੁੜੋ ਸੰਤੋਖ। ਸੰਤੋਖ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕੁ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਈ ਅਰੁ ਕਹਿਆ ਮੈਂ ਸੰਤੋਖੁ ਕਰਨਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਰਿਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਰੁ ਦੂਜਾ ਯਥਾ ਲਾਭ ਸੰਤੋਖ? ਜੇਕਰ ਚੀਜ ਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਰਜਾਇ ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹੇ ਅਰੁ ਬਹੁਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇ ਤਦ ਭੀ ਰਾਜੀ ਰਹੇ। ਤੀਜਾ<noinclude></noinclude> 79s90m8uhxs8aqx25luniep1g4yid0l 250 75075 238692 238452 2026-10-05T13:47:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||41}} {{rule}}</noinclude>ਆਸਕਤਿ ਬੁਧਿ, ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਤੀਤ। ਚੌਥਾ ਦਾਨੁ ਸਮਝ ਕੇ ਦੇਣਾ, ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਦਾਨੁ ਦਿਤਾ ਫਲੁ ਤੁੱਛ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਵਾਸਤੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭੀ ਥੋੜਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਬਿਨਉ ਕਰਕੇ ਦਾਨੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਓਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਫਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਣ ਕੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਧਨ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ ਭਾਵੈਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾਨੁ ਦੇਵੈ। ਕੋਈ ਦਾਨੁ ਹੋਵੈ ਸਾਂਤਕੀ ਅਸਥਾਨ ਦਿਤਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਪੂਜਾ ਜੋ ਕਰੈ ਸੋ ਮਨ ਕਰਕੇ ਕਰੈ। ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨੀ ਨਾਲਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸੋ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਛਿਵਾਂ ਬਚਨੁ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਈ ਸੁਣੇ ਸੋਈ ਪੜ੍ਹੇ। ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਬਚਨ ਨਾ ਸੁਣੇ। ਸਪਤਮ ਆਪਣੇ ਪੜ੍ਹੇ ਸੁਣੇ ਪਰ ਲੱਜਾ ਰਖੇ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਮਾਵਣ ਵਿਚ ਲਿਆਵੇ। ਅਸਟਮ ਮਤਿ ਆਪਣੀ ਸਾਂਤਕੀ ਰਖੇ। ਸਭ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨਿਵ ਚੱਲਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ। ਨਾਵਾਂ ਜਾਪੁ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜੇਹੜਾ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਦਸਵਾਂ ਹੋਮੁ ਜੋ ਅਗਨ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਸਤੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਖੁਧਿਆਰਥੀ ਸਿਖ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਵਣਾ ਏਹੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਹੋਮੁ ਹੈ, ਕਿਉਂ? ਮੁਖ ਕਾ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨਿ ਹੈ। ਓਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਾਮੁ ਜਪ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਥ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਭੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਔਰੁ ਗਿਆਨੁ ਹੋਮੁ ਹੈ। ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕੇ ਜਿਤਨੇ ਰਸ ਹੈਨ ਸਭ ਗਿਆਨ ਅਗਨਿ ਮੋ ਹੋਮੁ ਕਰੈ। ਇਹੁ ਨਿਸਚੇ ਜਾਣੈ, ਜੈਸਾ ਸਰੀਰੁ ਅਨਿੱਤ ਹੈ ਤੈਸੇ ਰਸ ਅਨਿੱਤ ਹੈਨਿ, ਅਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ ਜਾਣਨਾ ਸਤਿ ਹੈ। ਏਹੁ ਦਸ ਨੇਮ ਹਠ ਜੋਗ ਕਾ ਦੂਜਾ ਅੰਗੁ ਹੈ। ਅਰੁ ਤੀਜਾ ਅੰਗੂ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਦੂਸਰਾ ਮਨੁੱਖ ਕੋਈ ਨ ਹੋਵੈ ਓਥੈ ਜਾਇ ਬੈਠਣਾ। ਚੌਥਾ ਅੰਗੂ ਜੋਗ ਕਾ ਆਸਣ ਹੈ। ਆਸਣੁ ਭੀ ਜੇਤੂ ਚਉਰਾਸੀ ਲਖ-ਜੀਯ ਜੰਤ ਹੈਨਿ ਤੇਤੇ ਹੀ ਉਨ ਕੇ ਬੈਠਣ ਕੇ ਆਸਣ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਥੀਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਚਉਰਾਸੀ ਆਸਣ ਚੁਣ ਲੀਏ ਹੈਨਿ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਦੋਇ: - ਏਕੁ ਪਦਮ ਆਸਣ, ਦੂਜਾ ਸਿੱਧ ਆਸਣੁ। ਪਦਮ ਆਸਣੁ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਥਾਂਵੇਂ ਉਰੂ ਪਰ ਸੱਜਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ ਦਾਹਨੇ ਉਰੂ ਪਰ ਖੱਬਾ ਪੈਰੁ ਠਹਿਰਾਵਣਾ, ਅਰੁ ਦੋਨੋਂ ਭੁਜਾ ਮਗਰ ਪਿਛੇ ਫੇਰ ਕਰ ਦੋਨੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ਪੈਰਾਂ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਾਥੋਂ ਸੇ ਪਕੜਨੇ<noinclude></noinclude> sfd5il2uek0bx1xtsrzujq1er6voktx 250 75076 238694 238453 2026-10-05T13:47:30Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||43}} {{rule}}</noinclude>ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਧਿਆਤਾ ਧਿਆਨੁ ਧੋਇ, ਆਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਧੋਇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰੈ। ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ- ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਜਾਣੈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਭੀ ਭਿੰਨ ਨਾ ਕਰੈ, ਸਭ ਕਛੁ ਧੋਇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਕਰਕੈ ਜਾਣੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅੱਠ ਅੰਗ ਜੋਗ ਕੇ ਸਾਧੇ। ਜੋ ਲੋਗ ਬ੍ਰਿਤਿ ਜੋਗ ਵਿਚ ਅਰੂੜ ਰਹੈ ਜੋਗ ਕਾ ਰਸੁ ਲੇਵੈ, ਜਬ ਬ੍ਰਿਤਿ ਉਤਰੇ ਤਾਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਪਰਚਾ ਰਖੇ। ਏਹੁ ਹਠ ਜੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਭੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭਗਿਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। {{gap}}ਭਗਤਿ ਜੋਗ ਕੇ ਅਸਟ ਅੰਗ ਇਹੁ ਹੈਨਿ:- ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏਹੁ ਯਮੁ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਕਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗਰਬੁ ਨ ਲਿਆਵਣਾ। ਦੂਸਰਾ ਨੇਮ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਬਿਖੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਵਣਾ। ਜੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਜੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤਿ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਇਕਾਂਤ ਦੇਸ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖੈ ਇਕੁ ਗੋਬਿੰਦ ਜਾਣਨਾ, ਔਰ ਦੂਸਰਾ ਕੋਈ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਚੌਥਾ ਆਸਣੁ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਖੇ ਬ੍ਰਿਤਿ ਨੂੰ ਇਸਥਿਤ ਕਰਨਾ। ਪੰਜਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਪੂਰਕ ਕੁੰਭਕ ਰੇਚਕ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਹੈ। ਇਕੁ ਇਹ ਹੈ ਪੂਰਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੋ ਸੁਣਕੇ ਮਨ ਵਿਖੈ ਇਕੱਤ੍ਰ ਸਮਝਣੇ। ਮਨ ਵਿਖੈ ਖੈਂਚਣੇ। ਦੂਸਰਾ ਕੁੰਭਕ ਏਹੁ ਹੈ ਜੋ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝੀ ਹੈ ਸੋ ਰਿਦੇ ਵਿਖੇ ਸਦਾ ਓਸਦਾ ਅਭ੍ਯਾਸ ਕਰਨਾ। ਤੀਸਰਾ ਰੇਚਕ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਦਾਰਥ ਤਿਆਗਣੇ ਕਹੇ ਹੈਨਿ ਤਿਨਕਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ। ਛਠਵਾਂ ਧਿਆਨੁ ਇਹੁ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨ ਪੜਨ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਿਖੇ ਰਖੇ। ਕੋਈ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿਚ ਫੁਰਣ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਸਤਵਾਂ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਧਾਵੇ ਭੀ ਫੇਰ ਮਨ ਨੂੰ ਆਣਕੇ ਜੋੜੇ ਸਬਦ ਬਿਖੇ। ਅਸ਼ਟਮ ਦੁਇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਮਨੁ ਸਬਦ ਵਿਚ ਜਿਤ ਵੇਲੇ ਠਹਿਰਿਆ, ਤਿਸਕਾ ਨਾਮ ਸਮਾਧਿ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਜੇ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਮਨ ਸ਼ਬਦ ਵਿਖੇ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ ਤਾਂ ਸਵਿਕਲਿੱਪ ਸਮਾਧ ਪੂਰਨ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਸਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਮੈਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸੁਣਨੇ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਭੀ<noinclude></noinclude> oi0ld2vn1axxz7p259sq2lttqxek45o 250 75077 238688 238448 2026-10-05T13:44:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||37}} {{rule}}</noinclude>ਆਪ ਥੀਂ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੀ ਕੋਈ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰ ਨ ਸਕਣੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਣੀ, ਜੁ ਓਹੁ ਭੀ ਮੇਰਾ ਡਿਠਾ ਹੋਆ ਹੈ। ਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਗਰਬੁ ਕਰਨਾ, ਈਰਖਾ ਕਰਨੀ, ਜੁ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵਡੇ ਗੁਣ ਹੈਨ ਉਹ ਕਿਆ ਹੈ। ਤੇ ਚੌਥੀ ਹਠ ਬ੍ਰਿਤ, ਅਗੋਂ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸੁ ਮੰਨੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਰੀ ਹਠ ਕਰਕੈ ਕਹਿਣਾ। ਏਹ ਚਾਰੋਂ ਸਾਖੀਆਂ ਮਨਮੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੈਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰਦੇਵ ਦਾ ਪ੍ਯਾਰਾ ਜਾਣਕੈ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਖਾਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਗਤੇ ਓਹਰੀ ਤੇ ਜਾਪੂ ਵੰਸੀ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਕਲਿਆਣ ਹੋਇਆ॥੯॥ {{center|{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸੀਹਾਂ ਗੱਜਣ}'''}}}} '''ਸੀਹਾਂ''' ਤੇ ਗੱਜਣੁ ਦੋਨੋਂ ਚਾਚੇ ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਜਦ ਬਾਬੇ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਏਹੁ ਜੁ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪੁਛਿਆ ਜੀ 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਜੁ 'ਵਾਹਿ' ਨਾਮ ਅਸਚਰਜ ਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਕਰਕੈ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੇ ਜਾਵਨਿ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨ ਸਕੀਐ। ‘ਗੋ' ਨਾਮ ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਐਸੇ ਜੜ੍ਹ ਅਨਿੱਤ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਸ ਦਾ ਨਾਮੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ। ਓਸ ਦੇ ਜਪਣੇ ਅਰੁ ਜਾਨਣੇ ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਦਾਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥ ਮੁਹੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਆਖਿਆਂ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ? ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ: ਜੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਟੁਰਕੇ ਜਾਈਐ, ਤਾਂ ਚਰਨਿ ਚਰਨਿ ਵਿਚ ਸੌ ਸੌ ਅਸੁਮੇਧ ਜਗ ਦਾ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਿਸ ਮਾਯਾ ਵਾਸਤੇ ਬੜੇ ਜਤਨ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨ ਸੋ ਮਾਯਾ ਭੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਂ ਪੈਕੇ ਲੋਕ ਆਣ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ' ਸੋ ਸੋ ਕਾਮਨਾਂ ਸਭ ਮਹਾਰਾਜ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥੁ ਸਮਝੀਐ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੁਕਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,<noinclude></noinclude> tttzbs20omyc58d26pb8mjgg0uw6q4i 250 75078 238695 238447 2026-10-05T13:47:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|44||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸਮਝੀਐ। ਨਿਰਵਿਕਲਪ ਸਮਾਧਿ ਇਹੁ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਤਾਤਪਰਯ ਬਿਖੇ ਮਨੁ ਠਹਿਰਾਵੇ। ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤ ਜੋਗੁ ਹੈ। ਭਾਈ ਅਜਿਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ; ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹੁ ਦਾਨੁ ਦਿਚੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਰਜਾਇ ਮਿਠੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਅਜਿੱਤਿਆ ਤੇਰੇ ਪਿਛੇ ਕਿਤਨਿਆਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੧੨॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਬੁਢਾ}'''}} '''ਤਾਂ''' ਇਕ ਦਿਨ ਬਨ ਬਿਖੇ ਭਾਈ ਬੂੜਾ ਗਊਆਂ ਚਰਾਂਵਦਾ ਸੀ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੀਦਾਰੁ ਆਣਿ ਕੀਤੋਸੁ ਤੇ ਦੁੱਧ ਅਗੇ ਆਣਿ ਰਖਿਓਸੁ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਆਣਿ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਤੇਰਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਮੇਰਾ ਜਨਮੁ ਮਰਨੁ ਕਟੀਐ ਜੀ! ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਅਜੇ ਬਾਲਕੁ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਏਹੁ ਬੁਧਿ ਕਿਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ: ਜੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮੁਗਲ ਆਨਿ ਉਤਰੇ ਸਨ, ਨਾਲੇ ਓਨਾਂ ਕੱਚੀਆਂ ਖੇਤੀਆਂ ਵਢ ਲਈਆਂ ਨਾਲੇ ਪੱਕੀਆਂ ਨਾਲੇ ਡਡਰੀਆਂ। ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਈ ਜੇ ਏਨਾਂ ਡਾਢਿਆਂ ਦਾ ਹਥੁ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ, ਤਾਂ ਜਮਾਂ ਦਾ ਹਥੁ ਕਿਸੁ ਫੜਨਾ ਹੈ! ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਾਲਕੁ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਬੁੱਢਿਆਂ ਕੀ ਜੈਸੀ ਮਤਿ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੱਢਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇਕ ਮਨ ਹੋਇਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ, ਜੀ ਬਾਣੀ ਕੋਈ ਡਾਢੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਕੋਈ ਹੌਲੀ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ, ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪਾਂ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਹੈਨਿ:- ਇਕੁ ਪਰਾ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਾ ਦੁਆਰੇ ਨਾਭਿ ਦੇ ਬਿਖੇ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਪਸੰਤੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਰਿਦੇ ਬੀਚ ਧਿਆਨੁ ਧਰਤੇ ਹੈਂ। ਇਕ ਮਧਮਾ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰੇ ਸੁਵਾਸਾਂ ਕਰਕੇ ਜਪਤੇ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਬੈਖਰੀ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਗਟ ਪੜਤੇ ਹੈਨਿ, ਪਰ ਪਰੋਜਨ ਮਨ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਹੀ ਕਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਘੀਉ ਸਭ ਬਿੰਜਨ ਮੈਂ ਮਿਲਿਆ ਹੂਆ ਸਨਿਗਧ ਤਾ ਹੈ, ਤੈਸਾ ਨਾਮੁ ਇਕਾਗਰ ਮਨੁ ਜਪਿਆ ਕਲਿਆਣੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰੇ ਨਾਮੁ ਜਪੁ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੂ। ਇਸ ਮੇਂ ਤੇਰੀ ਆਰਜਾ ਭੀ ਵਧੇਗੀ; ਅਰ ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣੁ ਭੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਚੌਥਾ ਜਾਮਾ ਧਾਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਖੇ ਭੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤਿ<noinclude></noinclude> 1ghyoi6w1k8q2ryntcuo0gjky9h5uy8 250 75079 238696 238454 2026-10-05T13:48:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||45}} {{rule}}</noinclude>ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁੱਢੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਤੀਕਰੁ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਭੀ ਰਖਿਆ ਤੇ ਟਹਿਲ ਭੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ॥੧੩॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿਰਣਾ ਖਹਿਰਾ}'''}} '''ਫਿਰਣਾ''' ਖਹਿਰਾ ਤੇ ਜੋਧ ਦੋਇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਆਨ ਕੇ ਹੋਏ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਮਨੁ ਨੀਵੇਂ ਕਰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਪਾਸੋਂ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਹੋਇ ਆਵੈ ਸੋ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਉਠਿ ਕੈ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਰਖਣਾ, ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਕੁ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇਕੈ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸ਼ਬਦੁ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ ਉਠਕੇ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਦਾ ਮਨਨੁ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੧੪॥ {{center|'''(ਦੂਸਰੇ ਪਾਤਸਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ)'''</br> '''ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੀਵਾ}'''}} ਭਾਈ ਜੀਵਾ ਦੂਸਰੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਨਿਤ ਖਿਚੜੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਾਸਤੇ ਕਰ ਲੈ ਆਵੈ। ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਜੇ ਅੰਧੇਰੀ ਅਜੁ ਬੰਦ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਵੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਸਨਾ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਆਵਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸ ਅੰਧੇਰੀ ਕਰਕੈ ਕਿਤਣੇ ਜਹਾਜ ਚਲਤੇ ਹੈਨਿ, ਕਿਤਣਿਆਂ ਸਰਪਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਮੈਂ ਅਹਾਰੁ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਪਿਛੋਂ ਹੋਵੈਗਾ, ਪਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਰਜਾਇ ਉਪਰਿ ਰਾਜੀ ਰਹਿਣਾ, ਏਹ ਸਿਖੀ ਦਾ ਧਰਮੁ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਭਰਤੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਰਵਾਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਆਯਾ ਤੇ ਰਾਜੀ ਰਹੁ, ਸਭ ਸੇਵਾ ਕਾ ਫਲੁ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਥੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਇਛਾ ਮੰਨਣਿ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੧੫॥<noinclude></noinclude> jm9lg5pp9ow8hx24bfyhpn8r75hlz2v 250 75080 238699 238623 2026-10-05T13:49:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|48||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude> ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੈ। ਏਹੁ ਭਰਮ ਕਰਕੇ ਦੇਹ ਦੇ ਧਰਮ ਆਤਮਾ ਬਿਖੇ ਪਏ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ, ਮਰਨਾ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਏਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਹਾਂ, ਜੜ੍ਹ ਦੇਹ ਕਾ ਧਰਮ ਹੈ ਤੇ ਇਹੁ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਦੁਖ ਧਰਮੁ ਦੇਹ ਕਾ ਹੈ ਤੇ ਏਹੁ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਜਬ ਵੀਚਾਰ ਬੁਧ ਸਿਉਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤ੍ਰੈਈ ਕਾਲ ਇਸਥਿਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਿਛੇ ਦੇ ਕਰਮ ਹੁਣ ਭੋਗਤਾ ਹੋਂ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੋਗਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਤ੍ਰੈਕਾਲ ਸਤਿ ਹੋਇਆ, ਬਹੁੜੋ ਏਹੀ ਪਰਮੇਸਰ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਏਹੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਏਹੀ ਚੇਤਨ ਨੂੰ ਜਾਣਤਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਚੇਤੰਨ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਛਤ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਸਨਾ ਦੇ ਵਿਚ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਬਾਸਨਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਏਹੀ ਖਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬਸਤ੍ਰ ਬੁਚਕੇ ਬੀਚ ਹੁੰਦੈ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਬੁਚਕੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਏਹੁ ਪਹਿਰੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣ ਕਾਗਤਾਂ ਤੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਕਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਨੰਦੁ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਏਹੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਅਨੰਦੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਅਨੰਦ ਰੂਪੀ ਭੀ ਏਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਬੁਧਿ ਬੀਚਾਰ ਕਰਿਕੈ ਆਪਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਭਿੰਨ ਜਾਣੇ ਤਾਂ ਹੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਿਆਰਾ ਜਾਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵਾਸਤੇ ਪਾਪ ਨ ਕਰੈਗਾ। ਜੈਸੇ ਕਮੁਲੁ ਜਲ ਮੈਂ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਉਸਕਾ ਸੂਰਜ ਵਲ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਲ ਕਾ ਉਸਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤੈਸੇ ਪਰਮਹੰਸ ਵਿਚ ਜਗਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੈ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾਂ ਵਲਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਹ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਵਰਤਣਿ ਹੋਰਨਾਂ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਤਿ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਭਾਈ ਪਾਰੋ ਵਰਤਣਿ ਲਗਾ। ਆਪ ਭੀ ਉਧਰੇ ਤੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਭੀ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ॥੧੮॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਆਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੱਲੂ ਸ਼ਾਹੀ}'''}}</poem>}} '''ਮੱਲੂ''' ਸਾਹੀ ਭੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੁ ਅਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰ ਅਸਾਡਾ ਏਥੇ ਭੀ ਮੁਖ ਉਜਲਾ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਭਾਈ<noinclude></noinclude> c4dhto6n30f6wet0jcxlu20nfghs631 250 75081 238703 238603 2026-10-05T13:50:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|52||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਦੇਵੈਗਾ। ਤੇ ਜੇ ਗ੍ਰਿਸਤੀ ਹੋ ਕੇ ਭਗਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਭੀ ਓਸਥੇ ਰਹੇਗੀ; ਤੇ ਜਿਸ ਸਾਧ ਸੰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੈਗਾ, ਓਹੁ ਭੀ ਓਸ ਨੂੰ ਫਲੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੈਸੇ ਗਊ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਾਸੁ ਅਰੁ ਖੋਇਦ ਖਵਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸਦਾ ਦੁੱਧ ਦੁਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਜਗਾ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੨੩॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਖਾਨੂ, ਮਾਹੀਆ, ਗੋਵਿੰਦ}'''}}</poem>}} ਭਾਈ ਖਾਨੂ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਹੀਆ ਦੋਨੋ ਪਿਉ ਪੁੱਤ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਭੰਡਾਰੀ ਖੱਤ੍ਰੀ ਹੈਸੀ। ਇਹ ਭੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ ! ਕੋਈ ਐਸਾ ਗੁਣ ਕਹੀਐ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭੈ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵਣ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤਿ ਸਭਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗੁਣ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਕਹਿਆ: ਭਗਤਿ ਕਿਤਨੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਹੋਆ' ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਪਰਾ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨਾ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਜੋ ਖੋਹਲਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਹੀਐ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਨੌਧਾ ਭਗਤ ਨੌ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕੁ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਸੋ ਭੀ ਕਲਿਆਣੁ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਨਵਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵਿਚ ਮਿਲਾਇ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਏ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਸ਼ਰਧਾ ਸੰਜੁਗਤਿ ਸ੍ਰਵਨ ਕਰਨੇ। ਦੂਜੀ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ: ਜੋ ਆਪ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ। ਤੀਜੀ ਏਹ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ, ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਸਿਮਰਨੁ ਕਰਨਾ। ਚੌਥੀ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਵਣੇ ਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਖੇ ਚਾਪੀ ਦੀ ਟਹਲ ਕਰਨੀ। ਪੰਜਵੀਂ ਸੰਤਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਉਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਤੇ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ। ਛਵੀਂ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਬੰਦਨਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਦਖਣਾ ਕਰਨੀ। ਸਤਵੀਂ ਭਗਤਿ-ਆਪ ਨੂੰ ਦਾਸ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ, ਸਭ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਜਾਣਨਾ। ਅਠਵੀਂ ਏਹੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਖਾ ਮਿਤ੍ਰ ਜਾਣਨਾ ! ਜੋ ਮੀਤ ਮੀਤ ਦਾ ਭਲਾ ਹੀ ਚਿਤਵਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਕਰਨਗੇ ਸੋ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੀ ਕਰਨਗੇ। ਤੇ<noinclude></noinclude> 44ihei56udnnlb8vqppz6jmap3j34yy 250 75082 238704 238604 2026-10-05T13:51:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||53}} {{rule}}</noinclude>ਨਾਵੀਂ ਏਹੁ ਭਗਤ ਹੈ; ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਛਡੇ, ਆਪਣਾ ਕਛੂ ਨ ਜਾਣਨਾ। ਏਹੁ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ। ਬਹੁਰੋ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ। ਜੈਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਕਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਵਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌੜਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤੇ ਖੱਟਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਿਛ ਕੇ ਬੀਚ ਕਾ ਰਸੁ ਲੇੜਾ ਰਹਿਤਾ ਹੈ ਤੋ ਲਾਲੂ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਸਵਾਦ ਉਸਕਾ ਮੀਠਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈਨਿ ਸੋ ਏਹੁ ਉਨਕੇ ਲੱਛਨ ਹੈਨਿ। ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਰੁਦਨ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਉਭੇ ਸਾਸਿ ਲੇਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਤੈ ਉਨਕਾ ਮੁਖ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸਾਵਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰੁ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪ੍ਰੇਮ ਵਧਤਾ ਹੈ ਤੇ ਅਹਾਰੁ ਵਿਵਹਾਰ ਘਟਤਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇ ਉਨਕਾ ਮੁਖ ਪੀਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸੰਤਾਂ ਕਾ ਸੰਗ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਉਨਕਾ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਸਮ ਹੋ ਕਰ ਮੁਖ ਲਾਲੂ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤ ਰੂਪੀ ਮਿਸਟਾਨ ਉਨ ਕੇ ਬੀਚ ਆਨਿ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਤੌ ਜੀਉ ਅਰੁ ਈਸਰ ਮੈਂ ਅਭੇਦਤਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਆਵਤੀ ਹੈ। ਸੋਈ ਸਤਿ ਚਿਤ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਈਸਰੁ ਹੈ ਸੋਈ ਸਤਿ ਚਿਤ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਜੀਵ ਹੈ; ਪਰੁ ਏਤਾ ਭੇਦ ਹੈ, ਸਹਕਾਮਤਾ ਔਰੁ ਨਿਹਕਾਮਤਾ। ਜੀਉ ਅਗਿਆਨ ਕਰ ਸਹਕਾਮੀ ਹੈ। ਸੋ ਕਾਮਨਾ ਅਰੁ ਨਿਹਕਾਮਨਾ ਦੋਵੇਂ ਕਲਪਤ ਹੈਂ। ਈਸਰ ਗਿਆਨ ਕਰ ਸਹਕਾਮੀ ਹੈ ਜੇ ਈਸਰੁ ਨਿਹਕਾਮਤਾ ਕੈ ਭੇਦ ਕੋ ਤਿਆਗ ਦੇਵੈ ਅਰ ਜੀਉ ਸਹਕਾਮਤਾ ਕੇ ਭੇਦ ਕੋ ਤਿਆਗ ਦੇਵੈ ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਖਾਨ ਮਾਈਏ ਤੇ ਗੁਬਿੰਦੇ ਦਾ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਆ॥੨੪॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ}'''}}</poem>}} ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਸਰੀਰੁ ਉਸ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਾਯਾ ਨੂੰ ਛੁੜੀਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਜੋਧ ਰਸੋਈਆ ਜੋ ਲੰਗਰ ਨੂੰ ਲਗੇ ਸੌ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਲੈਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਪਕਾ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਛਕਾਂਵਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪ ਪੱਤਲਾਂ ਜੂਨੀਆਂ ਧੋ ਕੇ ਪੀ ਲਏ। ਜੋ ਇਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ, ਜਿਤਨੀ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ ਉਤਨਾ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਸਿਖੁ ਆਵੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਛਕਾਵੈ, ਆਲਸ ਨਾ ਕਰੇ। ਤਾਂ ਜੋਧ ਰਸੋਈਏ ਦਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੫॥<noinclude></noinclude> ogouzntlhmkhr0mj6exlon807129md9 250 75083 238701 238589 2026-10-05T13:50:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|50||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>{{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਦੀਪਾ, ਨਰੈਣ ਦਾਸ, ਬੂਲਾ}'''}}</poem>}} '''ਦੀਪਾ''' ਜਾਤ ਦਾ ਦੇਊ ਤੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਤੇ ਬੁਲਾ ਤੀਨੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਪਾਸ ਆਇ ਸ਼ਰਨੀ ਪਰੇ, ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਖੀਏ ਜੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਸੁਣਾਈਐ ਜੋ ਭਗਤਿ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮਾਇਆ ਉਤਪਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਤੂੰ ਸਭਨਾਂ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਪਤ ਭੀ ਕਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉ ਤੇ ਚਾਰ ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੇ। ਤਿੰਨ ਪੁਰਖ ਤੇ ਇਕੁ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਜੋ ਏਨਾਂ ਚਹੁੰ ਵਿਚਹੁ ਇਕ ਦੀ ਭੀ ਸਰਨਿ ਆਵੈ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਆਇ ਮਿਲੈਗਾ:- {੧} ਏਕੁ ਬੈਰਾਗੁ। {੨} ਦੂਜਾ ਜੋਗ। {੩} ਤੀਜਾ ਗਿਆਨੁ। {੪} ਚਉਥੀ ਭਗਤਿ। ਪਰ ਬੈਰਾਗੁ ਤੇ ਜੋਗੁ ਤੇ ਗਿਆਨੁ ਏਹੁ ਤੀਨੋਂ ਪੁਰਖ ਹੈਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸੰਗ ਦੇ ਬਲੁ ਮਾਇਆ ਭਰਮਾਇ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਗਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਟਣੀ ਹੈ, ਸੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਨਹੀਂ ਮੋਹ ਸਕਦੀ; ਹੋਰਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ! ਏਨਾਂ ਚੌਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੈ ਕਹੀਐ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਮਝਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਨਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਐ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਜੋ ਬੈਰਾਗੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਏਹੁ ਬੈਰਾਗੁ ਹੈ ਜੋ ਘਰ ਬਾਰੁ ਬਸਤ੍ਰ ਭੋਜਨ ਸਭ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਵਾਸਤੇ ਤੇ ਦੂਜਾ ਬੈਰਾਗੁ ਏਹੁ ਹੈ, ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜਗਤੁ ਅਨਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਦੇ ਕਰਕੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨੁ ਨਾ ਹੋਵਣਾ ਤੇ ਵਰਤਣਿ ਮਾਤ੍ਰ ਵਰਤਣ ਕਰ ਲੇਵਣੀ। ਜੋਗੁ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ। ਇਕ ਤਾਂ ਕਸ਼ਟ ਜੋਗੁ ਹੈ ਜੁ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਜੋਗ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਥੀਂ ਆਦਿ ਕਰਣਾ। ਦੂਜਾ ਏਹੁ ਜੋਗੁ ਹੈ ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਥੀਂ ਰੋਕ ਕਰਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ। ਗਿਆਨ ਭੀ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਾ ਹੈ: ਸ੍ਰੀ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਥੀਂ ਜੋ ਸਮਝਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਗਤੁ ਝੂਠਾ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਰਬ ਵਿਚ ਸਤਿ ਹੈ, ਸੋ ਸਰਬ ਵਿਖੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣ ਕੈ ਰਾਗ ਦੁਵੈਖ ਰੂਪੀ ਮੈਲੁ ਰਿਦੇ ਥੀਂ ਧੋਵਣੀ। ਦੂਜਾ ਸ੍ਰਵਨਿ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਣਨਾ ਅਰੁ ਕਮਾਵਨਾ ਤੇ ਚੌਥਾ ਨੌਧਾ ਭਗਤਿ ਹੈ, ਤੇ ਭਗਤਿ ਏਹ ਹੈ:- ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਆਮੀ ਜਾਣਨਾ, ਆਪ ਨੂੰ ਸੇਵਕ ਜਾਣਨਾ, ਤਨੁ ਮਨੁ<noinclude></noinclude> 1mriwle0vfrb7lw43jbpcz85ywvu68x 250 75084 238700 238631 2026-10-05T13:50:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||49}} {{rule}}</noinclude>ਮੱਲੂ! ਦੇਹਾਂ ਤਾਂ ਅਨਿਤ ਹੈਨਿ, ਏਹੁ ਤਾਂ ਅਗੇ ਹੀ ਬਿਨਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਆਤਮਾਂ ਸਤਿ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਭੀ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਜਾਣਕੈ ਕਰੀਏ ਤੇ ਗਿਆਨ ਭੀ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੈ। ਏਹੀ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਜੋ ਜੁੱਧ ਭੀ ਕਰੀਐ ਤੇ ਦਾਨੁ ਭੀ ਕਰੀਐ ਤੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇ ਬਿਨਸਨ ਦਾ ਸਹਸਾ ਨ ਕਰੀਐ। ਜੇ ਤੀਨ ਬਾਤਾਂ ਏਕਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਏਹੁ ਸਰੀਰ ਬਿਨਸਦਾ ਹੈ। ਇਕੁ-ਸਮਾਂ ਜੇ ਸੁਆਸਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੋਇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ- ਜਿਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਸਰੀਰੁ ਗਿੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇ ਓਹ ਜਾਗਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ-ਜਿਸ ਗੋਲੀ ਤੀਰ ਕਰ ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਵਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਾਂ ਓਹਾ ਗੋਲੀ ਕੈ ਦੁਖ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਏਹੁ ਤੀਨ ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਆਪ ਕਾਲੁ ਇਸ ਦੀ ਰਛਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਆਪੋਂ ਉਪਾਧ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨ ਕੀਜੈ ਜੇ ਜੁੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਆਇ ਬਣੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਥੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਕੀਜੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਖੱਟ ਲਿਆਵੀਐ, ਸੋ ਸਿਖਾਂ ਸਾਧਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਖਾਈਐ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੱਲੂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲਗਾ ਵਰਤਣ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੱਲੂ ਦਾ ਵੰਡ ਖਾਵਣ ਕਰਿ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੧੯॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਿਦਾਰੀ}'''}}</poem>}} '''ਭਾਈ''' ਕਿਦਾਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਗਇਆ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰੁ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਪਇਆ ਜਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖ ਲਹੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਿਵੇਂ ਬਨ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਬਨ ਸਿਉਂ ਕੂਦ ਕੈ ਨਦੀ ਵਿਚ ਜਾਇ ਪਰਵੇਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੋ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੈਸੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਰਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨਦੀ ਵਿਚ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸੀਤਲੁ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪੜਨ ਵਿਚ ਟੁਬਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹੈਨ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਭੀ ਸੀਤਲੁ ਹੋਇ ਆਂਵਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਕਰੁ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਿਆ ਕਰੁ। ਏਸੇ ਥੀਂ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਿਦਾਰੀ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦਾ ਬਚਨੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੦॥<noinclude></noinclude> cuuzy0a0wn7r1t2ss1xcbe7ynu6g57a 250 75085 238698 238616 2026-10-05T13:49:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||47}} {{rule}}</noinclude>'''{{center|{{larger|ਪਉੜੀ ਪੰਦਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੫॥}}''' '''ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ'''}} {{Block center|<poem>'''ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ।''' '''ਮਲੂਮਾਹੀ ਸੂਰਮਾ ਵਡਾ ਵੱਡਾ ਭਗਤੁ ਭਾਈ ਕਦਾਰੀ।''' '''ਦੀਪਾ ਦੇਉ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸੁ ਬੂਲੇ ਦੇ ਜਾਈਐ ਬਲਿਹਾਰੀ।''' '''ਲਾਂਲ ਸੁ ਲਾਲੂ ਬੁਧਿਵਾਨੁ ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਧੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ।''' '''ਜਗਾ ਧਰਣੀ ਜਾਣੀਐ ਸੰਸਾਰੁ, ਨਾਲੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ।''' '''ਖਾਨੂ ਮਾਈਆ ਪਿਉ ਪੁਤੁ ਹੈ ਗੁਣ ਗਾਹਕ ਗੋਵਿੰਦ ਭੰਡਾਰੀ।''' '''ਜੋਧੁ ਰਸੋਈਆ ਦੇਵਤਾ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਕਰਿ ਦੁਤਰ ਤਾਰੀ।''' '''ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਪੈਜ ਸਵਾਰੀ॥੧੫॥'''</poem>}} {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ}'''}} ਪਾਰੋ ਜੁਲਕਾ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ। ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਪਰਮਹੰਸ ਕੈਸੇ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ? ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਪਾਰੋ ! ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਸਾਖੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਏਂਗਾ ਤਾਂ ਤੂੰ ਭੀ ਪਰਮਹੰਸੁ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰੇਗਾ ਤਿਸ ਨੂੰ ਭੀ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗੀ। ਹੰਸ ਇਸਕੇ ਤਾਈਂ ਕਹੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਕੇ ਬੀਚ ਜਾਇਕੇ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਜਲ ਤੇ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਖੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਖੱਟੀ ਹੋਤੀ ਹੈ, ਚੁੰਝ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹੈਨ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਫੁੱਟੀਆਂ ਭਿੰਨ ਹੋ ਜਾਤੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਹ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਫੁੱਟੀਆਂ ਖਾ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਲ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਪਰਮਹੰਸੁ ਓਹੁ ਕਹੀਦੇ ਹੈਨ: ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਸਬਦੁ ਹੈ ਸੋਈ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਹੈਨਿ। ਇਨਕੇ ਪੜਨੇ ਸੁਣਨੇ ਕਰ ਉਨ ਕੀ ਬੁਧਿ ਬੀਚ ਬੀਚਾਰੁ ਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਈ ਉਨਕੀ ਚੁੰਝ ਹੈ। ਦੇਹ ਅਰੁ ਆਤਮਾਂ ਜੋ ਇਕਠੇ ਪਏ ਭਾਸਤੇ ਹੈਨਿ, ਏਕਠਾ ਪੁਤਲਾ ਕਾ ਪੁਤਲਾ, ਸੋ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਹ ਅਨਿਤ ਹੈ, ਜੜ ਹੈ, ਦੁਖ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਸਤਿ ਹੈ, ਚੇਤੰਨ ਹੈ,<noinclude></noinclude> 29nv0nmnn2gw9c2ljmjn66uoslwhkxi 250 75086 238697 238612 2026-10-05T13:48:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|46||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ}'''}} ਗੁਜਰ ਜਾਤ ਦਾ ਲੁਹਾਰੁ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ : ਜੀ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨੁ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਭੀ ਕਿਵੇਂ ਉਧਾਰ ਹੋਵੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠਕੇ ਜਪੁਜੀ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਸੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਜਾਣਕੈ ਕਰ ਦੇਵਣਾ। ਓਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਈ ਬਰਸ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੀਤੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਇਕ ਸਾਧ ਹੈਸਨਿ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਹਮਤ ਦੇ ਕੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰੇ ਬੰਧਾਇ ਦਿਤੇ ਸਨਿ ਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਓਹੁ ਬੰਦੀਖਾਨੇ ਥੀਂ ਨਿਕਸੇ, ਗੁਜਰ ਲੁਹਾਰ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਪਰਮੇਸਰ ਨਮਿਤ ਅਸਾਡੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵੱਢੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਬੇੜੀਆਂ ਵੱਢੀਆਂ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਗੁਜਰ ਨੂੰ ਤੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ਗਈ। ਜਬ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪਾਸ ਗਇਆ ਤਾਂ ਸਤਿਗੁਰ ਭੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ॥੧੬॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਨਾਈ ਧਿੰਙ}'''}} ਨਾਈ ਧਿੰਙ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਅਗੇ ਆਇ ਰਹਿਆ। ਨਾਲੇ ਪਾਣੀ ਗਰਮੁ ਕਰਕੈ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਵੈ, ਨਾਲੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਪੀ ਕਰੈ, ਰੁੱਗ ਛਕਾਵੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਕਰੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਸ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਮੁਰੀਦ ਮੁਰਦਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰ ਹੈ। ਜਬ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦਾ ਅੰਗੂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲਦਾ, ਤਾਂ ਗੋਰ ਦੀ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਬ ਸਿਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਖੁ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਜਾਇ ਸਮਾਂਵਦੇ ਹੈਨ। ਦੇਖੋ ਸੈਣ ਨਾਈ ਜਬ ਮਨੁ ਲਾਇਕੇ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਓਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਕੇ ਰਾਣੇ ਨੂੰ ਆਇ ਰੀਝਾਇਆ,ਤੂੰ ਭੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਇ ਬਿਚਰੁ। ਤਾਂ ਓਸ ਐਸੇ ਹੀ ਸਿਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਸਿਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੁਟੰਬ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੧੭॥<noinclude></noinclude> o976va4n7xiapycsg2jghasv5ztvff2 250 75087 238705 238606 2026-10-05T13:55:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|54||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude> {{center|{{larger|'''ਪਉੜੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੬॥'''}}}} {{center|ਡਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤ}} {{Block center|<poem>ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲ ਤੁਲਸਾ ਭਲਾ ਮਲਣ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹਿਤਕਾਰੀ। ਰਾਮੂ ਦੀਪਾ ਉਗ੍ਰਸੈਣੁ ਨਾਗਉਰੀ ਗੁਰ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰੀ। ਮੋਹਣੁ ਰਾਮੂ ਮਹਿਤਿਆ ਅਮਰੂ ਗੋਪੀ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ। ਸਾਹਾਰੂ ਗੰਗੂ ਭਲੇ ਭਾਗ ਭਗਤੁ ਭਗਤਿ ਹੈ ਪਿਆਰੀ। ਖਾਨੂ ਛੁਰਾ ਤਾਰੂ ਤਰੇ ਵੇਗਾ ਪਾਸੀ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ। ਉਗਰੂ ਨੰਦੂ ਸੂਦਨਾ ਪੂਰੋ ਝੰਟਾ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੀ। ਮਲੀਆ ਸਹਾਰੂ ਭਲੇ ਛੀਂਬੇ ਗੁਰ ਦਰਗਹ ਦਰਬਾਰੀ। ਪਾਂਧਾ ਬੂਲਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰਬਾਣੀ ਗਾਇਣੁ ਲੇਖਾਰੀ। ਡਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤਿ ਭਾਰੀ॥੧੬॥</poem>}} {{center|(ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ)}} {{center|{{larger|'''ਸਾਖੀ ਪਹਿਲੀ ਚਲੀ {ਡੱਲੇ ਵਾਸੀ ਸੰਗਤ}'''}}}} ਡੱਲੇ ਜਬ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਆਇ ਉਤਰੇ, ਪ੍ਰਿਥੀ ਮਲੁ ਤੇ ਤੁਲਸਾ ਭੁੱਲੇ ਜਾਤ ਦੇ ਹੈਸਨਿ, ਸੋ ਭੀ ਦਰਸਨ ਆਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਏ। ਓਹੁ ਕਹਿਣ ਲਗੇ: ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਤ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਗੁਰੂ ਕੀ ਜਾਤ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਾਤ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਸੌ ਸਰੀਰ ਬਿਨਸ ਜਾਵਣੇ ਹੈਨਿ। '''“ਅਗੈ ਜਾਤਿ ਨ ਜੋਰੁ ਹੈ ਅਗੈ ਜੀਉ''' '''ਨਵੇ॥ ਜਿਨ ਕੀ ਲੇਖੈ ਪਤਿ ਪਵੇ ਚੰਗੇ ਸੇਈ ਕੇਇ॥”''' {ਪੰਨਾ ੪੬੯} ਬਾਬੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਏਥੇ ਹੀ ਉਪਜਿਆ ਹੈ ਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗੇ ਜਾਤਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੇਖੇ ਪਵੇਗੀ। ਤਾਂ ਮੱਲਣ ਆਇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ: ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਜੈ। ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹਿਤੁ ਲਾਇਕ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ। ਬਹੁਰੋ ਰਾਮੂ ਤੇ ਦੀਪਾ ਤੇ ਉਗ੍ਰਸੈਣ<noinclude></noinclude> 3gunj9uspmuuqobkvvsq7wxeyfc0ugx 250 75088 238706 238632 2026-10-05T13:55:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||55}} {{rule}}</noinclude>ਤੇ ਨਗਉਰੀ ਆਇ ਰਚਨੀ ਲਗੇ, ਤਾਂ ਓਨਾ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਆਇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕਰਨਾ। ਜਿਉਂ ਕਰਿ ਬੇੜੀ ਬੋਝ ਨਲ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲੀਆਂ ਬਾਹਰਿ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਉਤਾਰਦੀ ਹੈ। ਜਉ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੀਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀਚਾਰੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਭ ਕੰਮ ਸਵਾਰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਡ਼ੋ ਰਾਮੂ ਤੇ ਮਹਿਤਾ ਤੇ ਅਮਰੂ ਤੇ ਗੋਪੀ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੀਐ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਏਹ ਹਉਮੈ ਬੁਰੀ ਬਲਾਇ ਹੈ ਤੇ ਅਣਹੁੰਦੀ ਹੀ ਬਣਿ ਖਲੋਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਏਹੁ ਪਰਮੇਸਰ ਵਲੋਂ ਭੁਲਾਇ ਛਡਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਪਰਮੇਸਰ ਨਾਲਿ ਰੀਢੁ ਪਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਛਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਹਉਮੈ ਕਿਉਂ ਕਰ ਮਰਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਜਾਣਨਾ, ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਕਹੇ ਤਾਂ ਸਹਾਰਨਾ। ਬਹੁੜੋ ਸਹਾਰੂ ਤੇ ਗੰਗੂ ਤੇ ਭਾਗੁ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲਿ ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਰਤਾ ਕੇ ਛਕਣਾ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਸਿਖੁ ਕੋਈ ਆਵੇ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮਿ ਨਾਲ ਪਿਆਰੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਬਦ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ, ਮਟ ਮੜੀ ਕਬਰ ਟੋਭਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੇਵਣਾ। ਬਹੁੜੋ ਖਾਨੂੰ ਛੁਰਾ ਤੇ ਤਾਰੂ ਤੇ ਵੇਗਾਪਾਸੀ ਤੇ ਉਗਰੂ ਤੇ ਨੰਦੂ ਸੂਦਨਾ ਤੇ ਪੂਰੋ ਤੇ ਝੰਡਾ ਏਹੁ ਆਣਿ ਚਰਨੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਸਿਖੋ ਇਸ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖੁਵਾਂਵਦਾ ਹੈ ਰੀਝ ਨਾਲਿ, ਓਸ ਦਾ ਜਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਜੁਗ ਦਾ ਜੱਗੁ ਏਹੋ ਹੈ। ਜੋ ਵੰਡ ਖਾਵਣ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏਥੇ ਭੀ ਧਨੁ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਲੁ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਰੋ ਮਲੀਆ ਤੇ ਸਹਾਰੂ ਛੀਂਬੇ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੁਸਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਮੈਲੇ ਬਸਤ੍ਰ ਧੋ ਦੇਵਨੇ, ਪਾਟੇ ਜੀਵ ਦੇਵਣੈ। ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਉੱਜਲੁ ਹੋਵੋਗੇ, ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਨਾਲਿ ਗੰਢ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਿਖ ਤੁਸਾਡੇ ਰਿਦੇ ਦੀ ਮੈਲੁ ਧੋਵਣਗੇ। ਤਬ ਬੂਲਾ ਪਾਂਧਾ ਆਇ ਚਰਨੀ ਲਗਾ ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਮੈਂ ਥੀਂ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕੁਝ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਗੁਰਾਂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਕੇ<noinclude></noinclude> 4uizl3eokni4ji9acdoollosqcm56xv 250 75089 238702 238602 2026-10-05T13:50:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||51}} {{rule}}</noinclude>ਧਨੁ ਸਭ ਸੌਂਪ ਛੱਡਣਾਂ।"ਜਿਸ ਕੀ ਬਸਤੁ ਤਿਸੁ ਆਗੈ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਆਗਿਆ ਮਾਨੈ ਮਾਥੈ॥ ਉਸ ਤੇ ਚਉਗੁਨ ਕਰੇ ਨਿਹਾਲੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬੁ ਸਦਾ ਦਇਆਲੁ"॥ {ਸੁਖਮਨੀ} ਤਾਂਤੇ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਸੁਣ ਕੈ ਸਭੇ ਸਿਖ ਨਰਾਇਣ ਦਾਸ ਜੀ ਆਦਿਕ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰਨ ਲਗੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲਿ ਹਿਤੁ ਕੀਤੋ ਨੇ। ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੧॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲ਼ੀ {ਲਾਲੂ, ਦੁਰਗਾ ਜੀਵੰਦਾ}'''}}</poem>}} '''ਭਾਈ''' ਲਾਲੂ ਬੁਧਵਾਰੁ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਤੇ ਜੀਵੰਦਾ ਹਾਜਰੁ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਪਰਉਪਕਾਰ ਭੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਪਦਾਰਥ ਹੋਵਨਿ,ਸੋ ਆਪ ਭੀ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਵਰਤਣੇ,ਤੇ ਨਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ,ਅਨਾਥਾਂ ਨੂੰ,ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਖਾਵਣੇ। ਬਹੁੜੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੀਰ ਥੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੀਐ ਤੇ ਰਸਨਾਂ ਕਰਕੈ ਭੀ ਜੋ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰੀਐ। ਬਹੁੜ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਭੀ ਰਸਨਾ ਕਰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਚੈ ਤੇ ਮਨ ਕਰਕੈ ਭੀ ਸਭਸ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗੀਐ। ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਖ ਐਸੇ ਹੀ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲਿ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਰਨਿ, ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੨॥ {{center|<poem>{{larger|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਜੱਗਾ ਧਰਣੀ}'''}}</poem>}} ਜੱਗਾ ਜਾਤ ਧਰਣੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਿ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਗਇਆ। ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਚਨੁ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮੈਂ ਘਰ ਬਾਰੁ ਛਡਕੈ ਫਕੀਰੁ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਜੋਗੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸਾਂ ਤਾਂ ਓਸ ਆਖਿਆ ਹੈ: ਘਰੁ ਬੰਧਨੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਘਰ ਬਾਰੁ ਦਾ ਤਿਆਗੁ ਕਰ ਆਵੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਮੈਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋਗੁ ਕੀਤਿਆਂ ਤੇ ਘਰੁ ਛੋਡਿਆਂ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਕਿਉਂ ਹੱਟੀਆਂ ਤੇ ਝਗੜਦੇ ਫਿਰਨਿ। ਜਿਵੇਂ ਕਵਲ ਜਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਦਾ ਹੈ,ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਸਤ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ,ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਸੇਵਾ ਟਹਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਫਕੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਥੀਂ ਲੈ ਖਾਵੈਗਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦਾ ਬਲੁ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ<noinclude></noinclude> 69lsdva07h3mdmj7619cljpcyelvwsj 250 75090 238711 238640 2026-10-05T13:59:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|60||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਜਪਣਾ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਜਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ<ref>{{smaller|ਇਹ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਭੁੱਲ ਜਾਪਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਆਦਿ ਬੀੜ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੰਧੀ ਸੀ।}} </ref> ਜੀ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਣਾ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਚਰਨ ਕਵਲ ਪੜਨੀ ਸੁਣਨੀ। ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਦੇਹੁ ਰਹਿੰਦੈ ਦੁਇ ਘੜੀਆਂ ਰਾਤ ਜਾਂਦੀ ਤੀਕਰੁ ਕੀਰਤਨੁ ਰਹਰਾਸ ਪੜਨੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਉਪਰੰਤ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਕੈ ਉਪਰੰਤ ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ ਪੜਿਕੇ ਸੌਣਾ। ਹਰੁ ਕਿਰਤ ਕਾਰ ਜੋ ਕਰਨੀ ਸਚੁ ਬੋਲਣਾ ਸਚੁ ਕਮਾਵਣਾ। ਮੈਂ ਤੁਸਾਡਾ ਸਦਾ ਸੰਗੀ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੩੧॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਈਆ ਜਾਪਾ ਆਦਿ}'''}} '''ਮਈਆ''' ਤੇ ਜਾਪਾ ਤੇ ਨਈਆ ਖੁਲਰੁ ਜਾਤਿ ਦੇ ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਚਾਰੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ। ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜੋ ਵਿਚੇ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਅਸਾਨੂੰ ਉਦਾਸੀ ਹੋਵੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰੁ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੜਨਿ ਸੁਣਨਿ ਬੈਠੋ ਤਾਂ ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥ ਤੇ ਪ੍ਰੋਜਨ ਵਲ ਧਿਆਨੁ ਰਖਣਾ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਾਰਨਾ, ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਉਚਾਰੁ ਕਰਨਾ, ਜੈਸੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਸਾਲਾ ਭੀ ਦੇਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਜਾ ਭੀ ਕਰੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦਾ ਰੋਗ ਕੱਟੀਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨੁ ਅਰੁ ਨਾਮੁ ਕਰਕੇ ਹਉਮੈਂ ਦਾ ਰੋਗੁ ਕਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਜਿਹੜਾ ਹੈ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲਿ ਕੰਮੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ। ਨਾਮੁ ਕੈਸਾ ਹੈ? ਕਲਜੁਗ ਵਿਚ ਜਹਾਜ ਹੈ। ਏਹੋ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਰੇਗਾ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੋਆ॥੩੨॥<noinclude></noinclude> hb9ubphq4dpof8di5eqzj21ooezirq5 250 75091 238707 238633 2026-10-05T13:56:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|56||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵਣੀ, ਨਾਲੇ ਪੋਥੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲੇਖੇ ਲਿਖ ਦੇਵਣੀ, ਮੰਗਣਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪ੍ਰਾਰਬਧ ਆਪ ਕੋਈ ਦੇ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਵਰਤ ਲੈਣੀ, ਤੇਰੀ ਏਹਾ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਜਿਤਨੇ ਤੁਸੀਂ ਡਲੇਵਾਲੀਏ ਸਿਖ ਹੋ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਏਹੁ ਸਾਂਝਾ ਉਪਦੇਸ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਬ ਦੇ ਦਿਨ ਸੰਗਰਾਂਦ ਅਮਾਵਸ ਵੈਸਾਖੀ ਦੀਪਮਾਲਾ....ਸਭਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭਨਾਂ ਸਿਖਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲਿ ਮਾਇਆ ਰੁਜੂ ਕਰਨੀ, ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਨਾ, ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਾ, ਗੁਰੂ वे ਨਿਮਿਤ ਵਰਤਾਵਣਾ ਗਰੀਬਾਂ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ। ਬਸਤ੍ਰ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਦੇਵਣਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਛਕਾਵਣਾ। ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਵੈ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਿ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜੁ ਕਰ ਦੇਵਣਾ। ਤੁਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਪੋਤਰਿਆਂ ਤੀਕ ਇਹੁ ਰਹੁਰਾਸ ਚਲੇਗੀ। ਸਦਾ ਸਿਖੀ ਤੁਸਾਡੇ ਘਰ ਹੋਵੈਗੀ, ਤੁਸਾਂ ਸੰਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ॥੨੬॥ {{center|∞∞}}<noinclude></noinclude> 64ybymx2xq12y2d7hep7i9b3c75q4gi 250 75094 238708 238637 2026-10-05T13:56:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||57}} {{rule}}</noinclude> {{center|{{larger|'''ਪਉੜੀ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੭॥'''}}}} {{center|'''ਸਭਰਵਾਲ ਦੇ ਸਿਖ'''}} {{Block center|<poem>'''ਸਨਮੁਖ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਸਭਰਵਾਲ ਸਭੇ ਸਿਰਦਾਰਾ।''' '''ਪੂਰੋ ਮਾਣਕ ਚੰਦੁ ਹੈ ਬਿਸਨ ਦਾਸੁ ਪਰਵਾਰ ਸੁਧਾਰਾ।''' '''ਪੁਰਖੁ ਪਦਾਰਥ ਜਾਣੀਐ ਤਾਰੂ ਭਾਰੂ ਦਾਸੁ ਦੁਆਰਾ।''' '''ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਹੈ ਮਹਾਂ ਨੰਦੁ ਬਿਧੀਚੰਦ ਬੁਧਿ ਬਿਮਲ ਵੀਚਾਰਾ।''' '''ਬਰ੍ਹਮ ਦਾਸੁ ਹੈ ਖੋਟੜਾ ਡੂੰਗਰੁ ਦਾਸੁ ਭਲੇ ਤਕਿਆਰਾ।''' '''ਦੀਪਾ ਜੇਠਾ ਤੀਰਥਾ ਸੈਂਸਾਰੂ ਬੁਲਾ ਸਚਿਆਰਾ।''' '''ਮਾਈਆ ਜਾਪਾ ਜਾਣੀਅਨਿ ਨਈਆ ਖੁਲਰੁ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰਾ।''' '''ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਅਵੇਸ ਅਚਾਰਾ।''' '''ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੁ ਸਵਾਰਣ ਹਾਰਾ॥੧੭॥'''</poem>}} {{center|'''{ਚਉਥੇ ਪਾਤਸਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ}''' }} {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਤੀਰਥਾ ਸਭਰਵਾਲ ਆਣ ਕੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਪਇਆ ਕਿ ਅਸਾਡਾ ਕਿਵੇਂ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਚ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰੁ ਧਰਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੁਖੋਂ ਭੀ ਸਚੁ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਰਿਦਿਓਂ ਭੀ ਸਚਿਆਰ ਰਹਿਣਾ। ਤੇ ਝੂਠ ਜੈਸਾ ਪਾਪੁ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਮਾਵਣਾ। ਇਸੇ ਕ ਭਾਈ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੭॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਪੂਰੋ, ਮਾਣਕ ਚੰਦ, ਵਿਸ਼ਨ ਦਾਸ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਪੂਰੌ ਤੇ ਭਾਈ ਮਾਣਕ ਚੰਦ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨਦਾਸ ਤਿੰਨੇ ਸਿਖ ਸਾਹਿਬ ਚੌਥੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ। ਅਸਾਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜਿਸ ਕਰ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐ ਤੇ ਸਣੇ ਕੁਟੰਬ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਭੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ<noinclude></noinclude> eo7nru477a2ssn1828wpt8hs1dcs9st 250 75096 238712 238645 2026-10-05T13:59:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||61}} {{rule}}</noinclude> {{center|{{larger|'''ਪਉੜੀ ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਚਲੀ॥੧੮॥'''}}}} {{center|'''ਪ੍ਯਾਰੇ ਸਿੱਖ'''}} {{Block center|<poem>'''ਪੁਰੀਆ ਚੂਹੜੁ ਚਉਧਰੀ ਪੈੜਾ ਦਰਗਹੁ ਦਾਤਾ ਭਾਰਾ।''' '''ਬਾਲਾ ਕਿਸਨਾ ਝਿੰਗਰਣਿ ਪੰਡਿਤ ਰਾਇ ਸਭਾ ਸੀਗਾਰਾ।''' '''ਸੁਹੜੂ, ਤਿਲੋਕਾ ਸੂਰਮਾ ਸਿਖੁ ਸਮੁੰਦਾ ਸਨਮੁਖੁ ਸਾਰਾ।''' '''ਕੁਲਾ, ਭੁਲਾ, ਝੰਝੀਆ ਭਾਗੀਰਥੁ ਸੁਇਨੀ ਸਚਿਆਰਾ।''' '''ਲਾਲੂ ਬਾਲ ਵਿਜ ਹਨਿ ਹਰਖਵੰਤੁ ਹਰਿਦਾਸ ਪਿਆਰਾ।''' '''ਧੀਰੁ ਨਿਹਾਲੁ ਤੁਲਸੀਆ ਬੂਲਾ ਚੰਡੀਆ ਬਹੁ ਗੁਣਿਆਰਾ'''। '''ਗੋਖੂ ਟੋਡਾ' ਮਹਤਿਆ ਤੋਤਾ ਮਦੁ ਸਬਦ ਵੀਚਾਰਾ।''' '''ਝਾਂਝ ਅਤੇ ਮੁਕੰਦੁ ਹੈ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰੈ ਹਜੂਰ ਕਿਦਾਰਾ।''' '''ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਪਰਗਟੁ ਪਾਹਾਰਾ॥੧੮॥</poem>}}''' {{center|'''(ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਸਿਖ)'''}} {{gap}}{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚੌਧਰੀ ਪੁਰੀਆ ਤੇ ਚੂਹੜ'''}}}} '''ਪੁਰੀਆ''' ਤੇ ਚੂਹੜ ਦੋਵੇਂ ਚੌਧਰੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਚੌਧਰ ਭੀ ਕਰਦੇ ਸਨਿ, ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ ਤਾਂ ਆਣਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ' ਜੀ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਝੂਠ ਬਹੁਤ ਕਮਾਂਵਦੇ ਹਾਂ; ਅਸਾਡਾ ਭੀ ਉਧਾਰੁ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ ਜੇ ਝੂਠ ਛਡੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਅਸਾਡੇ ਪਾਸੂੰ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਸੀਂ ਚਉਧਰੀ ਹਾਂ ਝੂਠ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੁਜਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਆ: ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਰੱਖੋ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਬਣਾਓ ਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਘੜੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਕਥਾ ਸੁਣਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਝੂਠ ਤੇ ਸਚੁ ਕਮਾਵੋ ਤਾਂ ਰਾਤੀਂ ਕਾਗਦ ਉਪਰ ਲਿਖ ਛਡਿਆ ਕਰੋ ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਹਜੂਰ ਦੀਦਾਰ ਨੇ ਆਵਣਾਂ ਤਾਂ ਕਾਗਦ ਸਾਰਾ ਆਪਣਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਸੁਣਾਇ ਜਾਇਆ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨਿ<noinclude></noinclude> 7me1jwee9uqk9tijrcljtlaxq1kxnus 250 75098 238710 238639 2026-10-05T13:57:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||59}} {{rule}}</noinclude>{{center| '''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮਹਾਂ ਨੰਦ ਬਿਧੀ ਚੰਦ}'''}} '''ਮਹਾਂ''' ਨੰਦੁ ਬਿਧੀ ਚੰਦੁ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨੀ ਆਏ, ਅਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਤੁਸੀਂ ਕਟੋ, ਬਹੁਤਾ ਅਸੀਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਦੁਖ ਪਾਂਵਦੇ ਆਏ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ! ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜੁ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਜਨਮ ਮਰਨੁ ਮਿਟੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾ ਕਹਿਆ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਏਹੁ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਖੱੜ੍ਹੀ ਹਾਂ, ਖੱਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁਤਰ ਹਾਂ। ਜਾ ਇਤਨਾ ਓਨਾਂ ਕਹਿਆ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬੁ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ ਜੁ ਖੱਤ੍ਰੀ ਤਾਂ ਤੁਸਾਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ, ਸੋ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨਾਮ ਧਰਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਏਹੁ ਸਰੀਰੁ ਤਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਭੋਗਤੇ ਹੋ ਤੇ ਹੁਣ ਦੇ ਕਰਮ ਅਗੇ ਭੋਗੋਗੇ। ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਏਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਜਾਣਨਾ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਣ ਵਾਲਾ ਸਾਖੀ ਜਾਣਨਾ, ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਕਰ ਆਪਣਾ ਸਰੂਪ ਪਛਾਣੀਏਂ ? ਤੌ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਤੁਸਾਂ ਸਦਾ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਨੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣਨੀ, ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਸਰੂਪ ਦਾ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਨੇਮ ਨਾਲ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨੀ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੋਇਆ॥੩੦॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਧਰਮਦਾਸ ਡੂਗਰ ਦਾਸ ਆਦਿ}'''}} ਧਰਮ (ਯਾ ਬਰ੍ਹਮ) ਦਾਸੁ ਖੋਟੜਾ ਤੇ ਡੂਗਰ ਦਾਸੁ ਤਕਿਆਰੁ ਤੇ ਦੀਪਾ ਤੇ ਜੇਠਾ ਤੇ ਤੀਰਥਾ ਤੇ ਸੈਸਾਰੁ ਤੇ ਬੂਲਾ, ਸਭੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ। ਆਇਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀਓਨੇ: ਜੀ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਕਾ ਹੰਕਾਰੁ ਤਿਆਗਣਾ, ਜੋ ਸਿਖੁ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਆਵੈ ਆਪੋ ਆਪਣਿਆਂ ਘਰਾਂ ਥੀਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਜੇ ਬਹੁਤੀ ਕਾਮਨਾ ਹੋਵੈ ਸੋ ਸਭਨਾਂ ਰਲ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸਕਾ ਕਾਰਜੁ ਕਰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੈ ਤਿਥੈ ਦੋਨੋ ਵੇਲੇ ਚਲਕੇ ਜਾਵਣਾ ਤੇ ਧਰਮਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਬਣਾਵਣੀਂ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤਿ ਉਠਿਕੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ<noinclude></noinclude> cnk27ijbkuy9njr7v2eej7nwsy6cqmh 250 75099 238709 238638 2026-10-05T13:57:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 238709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{rh|58||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ, ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਧੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਭੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਾਵਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਣਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਟਹਿਲੀਏ ਹਾਂ ਤਿਵੇਂ ਅਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੋਤ੍ਰ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਟਹਿਲੀਏ ਹੈਨਿ। ਤੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋੜਾ ਖਸਮ ਦਾ ਖਸਮ ਦੇ ਬੂਹੇ ਬੰਨ੍ਹ ਛਡੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਖਸਮ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਿਵੇਂ ਅਸਾਡੇ ਪੁਤ੍ਰ ਸਭ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਕਰ ਜਾਣੇ। ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੱਭਾ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਰਮ ਪੌਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਇਸੇ ਕਰਕੈ ਭਾਈ ਪੂਰੋ ਤੇ ਮਾਣਕ ਚੰਦੂ ਤੇ ਬਿਸਨ ਦਾਸ ਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੨੮॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪਦਾਰਥ, ਤਾਰੂ, ਭਾਰੂ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਪਦਾਰਥੁ ਤੇ ਤਾਰੂ ਭਾਰੂ ਤਿੰਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆਏ। ਅਗੇ ਦੀਵਾਨ ਲਗਾ ਹੋਆ ਹੈਸੀ। ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਬ ਗੁਰੂ । ਕੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਭੈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸੀਂ ਗ੍ਰਿਸਤ ਕੁਟੰਬਾਂ ਵਿਚ ਪਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਕਿਤੇ ਵੇਲੇ ਸਬਦ ਬਾਣੀ ਪੜ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਅਸਾਡਾ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਕੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ '''"ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਰਿਜਕੁ ਸੰਬਾਹੇ ਠਾਕੁਰੁ ਕਾਹੇ ਮਨ ਭਉ ਕਰਿਆ॥"''' {ਪੰਨਾ ੪੯੫} ਜੇਤੇ ਜੀਅ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਉਤਪਤਿ ਕੀਤੇ ਹੈਨ, ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਰਿਜਕੁ ਪਹਿਲੇ ਉਤਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਸਿਦਕੁ ਕਰਕੇ ਬੈਠਹੁ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਰਿਜਕੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਓਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਰਿਜਕੁ ਇਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਕਹਿਆ, ਭਾਈ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੋਏ ਹੋ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਲੇ। ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਿਰਤਿ ਵਿਚੋਂ ਲਾਭ ਹੋਵੈ ਸੋ ਉਦਮ ਕਰਕੈ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਦਸਵੰਧੂ ਦੇਵਣਾ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਆਇਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਣੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੇ ਰਹਾਂਗੇ ਤੇ ਏਥੇ ਪਾਣੀ ਪੱਖੇ ਦੀ ਗੁਰ ਕੇ ਦੁਆਰੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣਾਂਗੇ, ਤੁਸਾਡਾ ਭੀ ਕਲਿਆਨ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਕੀਆ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੨੯॥<noinclude></noinclude> ka4rw6l0uad4z4lgl5bt1hbbgnk596y 250 75100 238746 238658 2026-10-06T04:27:09Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||75}} {{rule}}</noinclude> {{center|{{larger|'''ਪਉੜੀ ਬੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੦॥'''}}}} {{center|'''ਸਿੱਖ ਨਾਮਾਵਲੀ'''}} ਜਟੂ ਭਾਨੂੰ ਤੀਰਥਾ ਚਾਇ ਚਈਲੇ ਚਢੇ ਚਾਰੇ। ਸਣੇ ਨਿਹਾਲੇ ਜਾਣੀਅਨਿ ਸਨਮੁਖ ਸੇਵਕ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰੇ। ਸੇਖੜ ਸਾਧ ਵਖਾਣੀਅਹਿ ਨਾਊ ਭੁਲੂ ਸਿਖੁ ਸੁਚਾਰੇ। ਜਟੂ ਭੀਵਾ ਜਾਣੀਅਨਿ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖੁ ਮੂਲਾ ਪਰਵਾਰੇ। ਚਤੁਰਦਾਸ ਮੂਲਾ ਕਪੂਰੁ ਹਾੜ੍ਹ ਗਾੜ੍ਹ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰੇ। ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲੁ ਵਖਾਣੀਐ ਜੇਠਾ ਚੰਗਾ ਕੁਝ ਨਿਸਤਾਰੇ। ਵਿਸਾ ਗੋਪੀ ਤੁਲਸੀਆ ਭਾਰਦੁਆਜੀ ਸਨਮੁਖ ਸਾਰੇ। ਵਡਾ ਭਗਤੁ ਹੈ ਭਾਈਅੜਾ ਗੋਇੰਦੁ ਘੋਈ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੇ। ਸਤਿਗੁਰਿ ਪੂਰੇ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੇ॥੨੦॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਜੱਟੂ ਭਾਨੂੰ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਜੱਟੂ, ਭਾਈ ਭਾਨੂੰ, ਭਾਈ ਤੀਰਥਾ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਚਾਰੇ ਜਾਤ ਦੇ ਚੱਢੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਇਕਥੇ ਤੇਰਾ ਬਚਨੁ ਹੈ, '''“ਮਾਰੈ ਰਾਖੈ ਏਕੋ ਆਪਿ॥ ਮਾਨੁਖ ਕੈ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ਹਾਥਿ"'''{ਪੰਨਾ ੨੮੧} ਤੇ ਇਕਥੇ ਤੇਰਾ ਬਚਨੁ ਹੈ, '''“ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮ ਇਹੁ ਖੇਤੁ॥ ਅਕਿਰਤਘਣਾ ਹਰਿ ਵਿਸਰਿਆ ਜੋਨੀ ਭਰਮੇਤੁ॥"''' {ਪੰਨਾ ੭੦੬} ਜੇ ਆਪ ਹੀ ਕਰਦਾ ਕਰਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਾਵੈ ਕੁਝ ਕਰੀਐ ਅਸਾਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ ਹੈ ? ਤੇ ਜੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲੁ ਅਸਾਂ ਭੋਗਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਰਮੂ ਵੀ ਵੀਚਾਰਕੈ ਕੀਜੈ, ਅਸੀਂ ਕੌਨ ਬਚਨੁ ਮੰਨੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਹੈਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ, 'ਇਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਉਪਾਸਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ। 'ਤੇ ਜੇਹੜੇ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> eyanma1p8x7bafrfe8h5vw29zy7fbt1 250 75101 238739 237492 2026-10-06T04:07:42Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|74||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸੰਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਸੌਗਾਤ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਤੇ ਬਾਜ ਦੇਕੇ ਮੁਲਖ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਉਹ ਭਜਨ ਕਰਕੈ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗਿਆਨੀ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਨੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਮਿਥਿਆ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਝੂਠ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸੂਰਜ ਕੇ ਨਿਕਟਿ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ ਅੰਧਕਾਰ, ਤੈਸੇ ਓਨਾਂ ਦੇ ਨਿਕਟ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਤੇ, ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸੱਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਪੁੰਨ ਭੋਗ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਹਾਂ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ? ਤੈਸੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਹੋਕੇ ਕੈਸੇ ਵਿਚਰਤੇ ਹੈਨਿ? ਭਾਈ ਕਹਿਆ: ਜੌਨਸੇ ਉਨਕੀ ਸੇਵਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਦੁਖਾਉ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਮੁਸਾਹਿਬ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਦੇ ਮੁਲਖ ਇਨਾਮੀ ਖਾਂਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੈਸੇ ਗਿਆਨੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਤੇ ਹੈਨਿ॥੪੬॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਬਿਸ਼ਨੂ ਬੀਬੜਾ, ਸੁੰਦਰ}'''}} ਬਿਸਨੂ ਬੀਬੜਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਛੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ: ਜੀ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕੀਜੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਸੁੰਦਰ ਤੂੰ ਹਜੂਰ ਲਕੜੀਆਂ ਲਿਆਇਆ ਕਰ, ਨਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ਕਾਂ ਲਿਆਇਆ ਕਰੁ, ਤੇ ਬਿਸਨੂੰ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਪਿਛਲੀ ਰਾਤੀ ਪਾਣੀ ਗਰਮੁ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਾਇਆ ਕਰੂ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋਤਾ ਕਰ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਇਆ॥੪੭॥<noinclude></noinclude> ebyb2x7j7m9883vtpl3o750l3oru5hd 250 75102 238737 237493 2026-10-06T04:00:33Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਆ ਹੈ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਏ ਹੈਨਿ, ਗਿਆਨ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਵਿਸੇਖ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹਿ ਹਨੂੰਮਾਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਥੀਂ ਕੂਦ ਕੈ ਲੰਘ ਗਇਆ ਹੈਸੀ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਹਨੂੰਮਾਨ ਤਾਂ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪਣ ਵਾਲਾ ਹੈਸੀ ਸੋ ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਇਸਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਗਿਆਨ ਵਿਖੇ ਜਗਤ ਥੋਂ ਉਲੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਕੁੱਦ ਕੇ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਥੋੜਿਓਂ ਪਾਸ ਹੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਪੁਲ ਕੇ ਉਪਰ ਨਿਰਬਲ ਸਬਲ ਸਭ ਉਤਰ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਰਬ ਬਿਖਿਆਂ ਕੌ ਨਿਰਸ ਕਰ ਜਾਣੇ ਤੇ ਗਿਆਨ ਕਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ ਸੋ ਵਿਰਲੇ ਈ ਹੈਨਿ, ਅਰ ਭਗਤਿ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀ ਪੁੰਨੀ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਪਰਮੇਸਰ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨਾ ਅਰੁ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਿਣਾ। ਤਾਂਤੇ ਓਹ ਸਦਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਸੁਣਨ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਕੰਤ ਹੋਣ ਤਾਂ ਨਾਮ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨ। ਏਸੇ ਕਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੪੫॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਮੂਲਾ, ਸੂਜਾ, ਚੰਦੂ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਮੂਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਸੂਜਾ ਧਾਵਣੇ ਤੇ ਭਾਈ ਚੰਦੂ ਚਉਝੜਿ, ਭਾਈ ਰਾਮਦਾਸੁ ਭੰਡਾਰੀ, ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਾਸੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਇਹ ਜੋ ਜੀਵ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਧਰਮ ਰਾਇ ਦੇ ਪਾਸ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਪੁੰਨਾ ਦਾ ਨਿਆਰਾ ਨਿਆਰਾ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਾ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਕੇ ਪੁੰਨ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੋਵਨਿ ਤੇ ਪਾਪ ਘੱਟ ਹੋਵਨਿ ਤਾਂ ਪਾਪ ਵਿਚੋਂ ਕਟਕੇ ਤੇ ਵਿਸੇਖ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਏਹ ਅਸਾਨੂੰ ਨਿਰਨੇ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ! ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੇ ਸਿਖ ਹੈਨਿ। ਇਕ ਸਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ, ਇਕ ਉਪਾਸਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਇਕੁ ਗਿਆਨੀ ਹੈਨਿ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਪੁਛਦੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਅਸਾਨੂੰ ਚੋਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ<noinclude></noinclude> 4p95cjbsd5kpopuh41yo0xo5yxrowm4 250 75103 238734 238656 2026-10-06T03:56:48Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||71}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਡਲਾ ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਡਲਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਜਾਪੂ ਤੇ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਹੋਏ ਹੈਨਿ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਉਪਾਸਕੀ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਤਾਂ ਕਹੀਅਨਿ ਜੋ ਦੋ ਹੋਵਨਿ॥ ਸਲੋਕੁ {{Block center|<poem>ਸਰਗੁਨ ਨਿਰਗੁਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ ਆਪਿ॥ ਆਪਨ ਕੀਆ ਨਾਨਕਾ ਆਪੇ ਹੀ ਫਿਰਿ ਜਾਪਿ॥ {{right|{{smaller|{ਸੁਖਮਨੀ, ਪੰ. ੨੯੦}}}}}</poem>}} {{gap}}ਓਹੀ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮਹਾਰਾਜੂ ਇਛਿਆ ਕਰਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹੈਂ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸੁ ਕਰਕੇ ਨਿਰਇਛ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਏਕੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਛਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਕੈ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਆਇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਇਛਾ ਤਿਆਗਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਕਲਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਕੋ ਭੀ ਤਿਆਗ ਕਰ ਸਿਹਜਾ ਵਿਖੇ ਸੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਲੈਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਸੈਣ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਕੇ ਸੇਵਕ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਦਾ ਉਸ ਕੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੀ ਨਾਮ ਦੇ ਓਪਾਸ਼ਕ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਸਰਗੁਣ ਭੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਗੁਣ ਕਾ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਮ ਕੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਥੀਂ ਪਾਰ ਉਤਰਨ ਲਗੇ ਹੈਂ ਤਾਂ ਓਹ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈਸਨਿ ਜੋ ਚਾਹਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਸੁਕਾਇ ਲੈਂਦੇ, ਪਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਿਆਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਨਾਮੁ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਿ ਪਾਰ ਉਤਰੇ। ਸਰਗੁਣ ਥੋਂ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਬਾਹਰਿ ਇਸ ਕਰ ਬਿਆਪਿਆ ਹੂਆ ਹੈ, ਪਰੁ ਨਾਮੁ ਕੇ ਉਚਾਰਨ ਬਿਨੁ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤਾਂਤੇ ਜੀਅ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ।<noinclude></noinclude> ed089by8u6525oqjkmoxcx0myenbf72 238735 238734 2026-10-06T03:57:59Z Kaur.gurmel 192 238735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||71}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਡਲਾ ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਡਲਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਜਾਪੂ ਤੇ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਹੋਏ ਹੈਨਿ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਉਪਾਸਕੀ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਤਾਂ ਕਹੀਅਨਿ ਜੋ ਦੋ ਹੋਵਨਿ॥ ਸਲੋਕੁ {{Block center|<poem>'''ਸਰਗੁਨ ਨਿਰਗੁਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ ਆਪਿ॥''' '''ਆਪਨ ਕੀਆ ਨਾਨਕਾ ਆਪੇ ਹੀ ਫਿਰਿ ਜਾਪਿ॥''' {{right|{{smaller|{ਸੁਖਮਨੀ, ਪੰ. ੨੯੦}}}}}</poem>}} {{gap}}ਓਹੀ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮਹਾਰਾਜੂ ਇਛਿਆ ਕਰਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹੈਂ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸੁ ਕਰਕੇ ਨਿਰਇਛ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਏਕੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਛਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਕੈ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਆਇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਇਛਾ ਤਿਆਗਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਕਲਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਕੋ ਭੀ ਤਿਆਗ ਕਰ ਸਿਹਜਾ ਵਿਖੇ ਸੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਲੈਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਸੈਣ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਕੇ ਸੇਵਕ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਦਾ ਉਸ ਕੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੀ ਨਾਮ ਦੇ ਓਪਾਸ਼ਕ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਸਰਗੁਣ ਭੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਗੁਣ ਕਾ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਮ ਕੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਥੀਂ ਪਾਰ ਉਤਰਨ ਲਗੇ ਹੈਂ ਤਾਂ ਓਹ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈਸਨਿ ਜੋ ਚਾਹਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਸੁਕਾਇ ਲੈਂਦੇ, ਪਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਿਆਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਨਾਮੁ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਿ ਪਾਰ ਉਤਰੇ। ਸਰਗੁਣ ਥੋਂ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਬਾਹਰਿ ਇਸ ਕਰ ਬਿਆਪਿਆ ਹੂਆ ਹੈ, ਪਰੁ ਨਾਮੁ ਕੇ ਉਚਾਰਨ ਬਿਨੁ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤਾਂਤੇ ਜੀਅ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ।<noinclude></noinclude> 3lsu0qlc89oqva4wpmuum7xfb9ouk8b 238736 238735 2026-10-06T03:58:51Z Kaur.gurmel 192 238736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||71}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਡਲਾ ਭਗੀਰਥ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਡਲਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਤੇ ਜਾਪੂ ਤੇ ਨਿਵਲਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਜੋ ਹੋਏ ਹੈਨਿ ਸਰਗੁਣ ਦੇ ਉਪਾਸਕੀ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਤਾਂ ਕਹੀਅਨਿ ਜੋ ਦੋ ਹੋਵਨਿ॥ ਸਲੋਕੁ {{Block center|<poem>'''ਸਰਗੁਨ ਨਿਰਗੁਨ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸੁੰਨ ਸਮਾਧੀ ਆਪਿ॥''' '''ਆਪਨ ਕੀਆ ਨਾਨਕਾ ਆਪੇ ਹੀ ਫਿਰਿ ਜਾਪਿ॥''' {{right|{{smaller|{ਸੁਖਮਨੀ, ਪੰ. ੨੯੦} }}}}</poem>}} {{gap}}ਓਹੀ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮਹਾਰਾਜੂ ਇਛਿਆ ਕਰਕੇ ਧਾਰਦੇ ਹੈਂ। ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸੁ ਕਰਕੇ ਨਿਰਇਛ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਾਇ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਏਕੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਛਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਰਕੈ ਦੀਵਾਨ ਵਿਚ ਆਇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਇਛਾ ਤਿਆਗਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਕਲਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਕੋ ਭੀ ਤਿਆਗ ਕਰ ਸਿਹਜਾ ਵਿਖੇ ਸੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਲੈਕੇ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੀਵਾਨ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਸੈਣ ਸਮੇਂ ਭੀ ਉਸਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਕੇ ਸੇਵਕ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਦਾ ਉਸ ਕੀ ਟਹਿਲ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ; ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਭੀ ਨਾਮ ਦੇ ਓਪਾਸ਼ਕ ਹੋਏ ਹੈਨਿ। ਜਿਸ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਸਰਗੁਣ ਭੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਰ ਨਿਰਗੁਣ ਕਾ ਭੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸਰਗੁਣ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਮ ਕੀ ਉਪਾਸ਼ਨਾ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਥੀਂ ਪਾਰ ਉਤਰਨ ਲਗੇ ਹੈਂ ਤਾਂ ਓਹ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈਸਨਿ ਜੋ ਚਾਹਨ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਸੁਕਾਇ ਲੈਂਦੇ, ਪਰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਿਆਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਆਪ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਨਾਮੁ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਿ ਪਾਰ ਉਤਰੇ। ਸਰਗੁਣ ਥੋਂ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਭੀ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ। ਨਿਰਗੁਣ ਥੀਂ ਨਾਮੁ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਜੋ ਸਤਿ ਚਿਤਿ ਅਨੰਦ ਰੂਪ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਬਾਹਰਿ ਇਸ ਕਰ ਬਿਆਪਿਆ ਹੂਆ ਹੈ, ਪਰੁ ਨਾਮੁ ਕੇ ਉਚਾਰਨ ਬਿਨੁ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁਧ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ, ਤਾਂਤੇ ਜੀਅ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ।<noinclude></noinclude> n6yfxh47j9ehbvckmhgg8cq4h2uz5ia 250 75108 238738 238657 2026-10-06T04:04:37Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||73}} {{rule}}</noinclude>ਦੱਸੀਐ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਕੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹੋਤੀ ਹੈ। ਏਕ ਭਾਵਲੀ ਦੇ ਵੰਡ ਦੇਵਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਸੋ ਸਦੀਵ ਹੀ ਉਸ ਕੇ ਬੀਚ ਮੁਹਸਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਦਾਣੇ ਸੋ ਦਾਣਾ ਬਾਂਟ ਲੇਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਛ ਖਿਆਨਤ ਕਰੈ ਤਾਂ ਡੰਡ ਉਸ ਕਉ ਦੇਤੇ ਹੈਂ। ਅਰੁ ਏਕ ਪਟਣੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਉਨ ਕੇ ਪਿਛੇ ਪਿਛਾਈ ਆਦਮੀ ਆਂਵਦਾ ਹੈ, ਓਹੁ ਪਟਾ ਭਰ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਏਕ ਸੌਗਾਤੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਸਰਹੱਦਾ ਕੇ ਉਪਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ, ਓਹੁ ਬਾਜ ਘੋੜਾ ਸੌਗਾਤ ਦੇ ਦੇਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਮੁਲਖ ਪਏ ਖਾਤੇ ਹੈਨਿ। ਚੌਥੇ ਮਾਫੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਥ ਹੀ ਮੁਲਖ ਖਾਤੇ ਹੈਨਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿਸਾਹਿ ਕੇ ਸਾਥ ਚੜਤੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਖਾਵਣੇ ਕਉ ਭੀ ਲੇਤੇ ਹੈਨਿ। ਸਾਥ ਹੀ ਹੁਕਮ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ। ਤੈਸੇ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਹੈ। ਏਹ ਸਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਸਦਾ ਕੂੜ ਕੁਸੱਤ ਆਪਣੀ ਕਿਰਿਆ ਮਹਿਂ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਕੁਛ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਤ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਤੇ ਹੈਨ, ਤੌ ਕਾਮਨਾ ਲੀਏ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਹਮ ਕੋ ਅਮਕੇ ਬਤ ਕਾ ਅਮਕਾ ਫਲੁ ਹੋਵੈ, ਤਾਂ ਉਨ ਕੇ ਊਪਰ ਧਰਮ ਰਾਇ ਕਾ ਸਦਾ ਡੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ ਕੇ ਪਾਪੋਂ ਕਾ ਫਲੁ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਅਰੁ ਪੁੰਨੋਂ ਕਾ ਫਲੁ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਭੋਗਤੇ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਹਕਾਮ ਕਰਮੀ ਹੈਨਿ ਸੋ ਧਰਮੁ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਕੇ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਪਾਪ ਸੁਭਾਵਕ ਉਨਕੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਤਾ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਾ ਪਾਪਾਂ ਪੁੰਨਾਂ ਕਾ ਲੇਖਾ ਏਕਠਾ ਕਰਕੇ ਜੇ ਪੁੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਬਹੁਤ ਤਉ ਪਾਪ ਵਿਆੜ ਕਰਿ ਪੁੰਨਿ ਭੋਗਾਈਤੇ ਹੈਨਿ, ਅਰੁ ਪਾਪ ਬਹੁਤੇ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਤਉ ਪੁੰਨਿ ਵਿਆੜਿਕੇ ਪਾਪ ਭੋਗਾਈਤੇ ਹੈਨਿ। ਪੁੰਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਲੀ ਹੈਨਿ ਪਾਪ ਨਿਰਬਲ ਹੈਂ ਤੇ ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਹੈਨਿ, ਸੌ ਤੋ ਪਾਪ ਸਰਧਾ ਕਰਕੇ ਕਰਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਵੱਸ਼ਮੇਵ ਉਨ ਸੇ ਪਾਪੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰ ਧਰਮ ਸਦਾ ਰੁਚਿ ਕਰਕੇ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੋ ਪਾਪ ਕੋਈ ਤੁਛ ਹੋਤਾ ਹੈ ਸੋ ਵਿਆੜਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਿਕਟਵਤੀ ਰਹਿਤੇ ਹੈਂ, ਅਰੁ ਫੇਰ ਭੀ ਅਉਤਾਰ ਧਾਰਤੇ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੁ ਮਰਨ ਤੇ ਰਹਿਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਜੇ ਸਹਿਕਾਂਮੀ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗਤੇ ਹੈਨਿ। ਬਹੁੜੋ ਧਨਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਉਤਪਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਜੇ ਨਿਹਕਾਮ ਹੋਵੈਂ ਤਾਂ ਫੇਰ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਘਰਿ ਅਉਤਾਰ ਲੈਕੇ ਫੇਰ ਭਗਤਿ ਨੂੰ ਲਗਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਹੋ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਸਾਧ<noinclude></noinclude> qju96izdc7p2x4ynvge9vtfxgzhbqry 250 75109 238733 238652 2026-10-06T03:54:32Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|70 ||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਭੱਟੂ ਫਿਰਣਾ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਜੱਟੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਵੇਤੇ ਤੇ ਫਿਰਣਾ ਸੂਦ ਤੇ ਭੋਲੂ ਤੇ ਭੱਟੂ ਤਿਵਾੜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਅਸੀਂ ਗੰਗਾ ਜੀ ਗਏ ਸਾਂ, ਪੰਡਤਾਂ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿ ਕੇ ਔਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਸੋ ਸਿਧ ਸਾਧ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਧਾਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਔਤਾਰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਏਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਕੌਨ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੁ ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਆਣ ਕਹਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਨਿਰੰਕਾਰ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਅੰਤਰਗਤਿ ਹੋਇਕੈ ਸਮਝ ਗਿਆਨ ਕੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਿ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੀ! ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨ ਜਿਸ ਦੇ ਮਿਲਣ ਕਰ 'ਗੋ' ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਹੈ ਤੇ 'ਰੋ' ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਮਿਲਣੇ ਤੇ ਹੋਵੈ ਸੋ 'ਗੁਰੂ' ਕਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਤਾਂ ਆਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰੂਪ ਹੈਨ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸ਼ਨ ਮਹੇਸ਼ ਤੀਨੋ ਓਅੰਕਾਰ ਥੀਂ ਉਤਪਤ ਹੋਏ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕੌਣ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮੇ ਬਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭੀ ਬਿਸਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸ਼ਾਂਤਕੀ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਤਾਮਸੀ ਸੀ। ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਕੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਦਾ ਸਿਆਮ ਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਆਮ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸ੍ਰੋਤ ਹੋ ਗਇਆ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਚਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਗੇ ਹੀ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਵਿਸ਼ਨ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਸੀ। ਜਗਤ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਗਿਆਨ ਘਰ ਹੈਸਨ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਕਰਿਕੈ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਰੱਖਣੀ; ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸੇ ਕਰ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ॥੪੪॥<noinclude></noinclude> 16cmlai1efpzqbfj069k2mkvsws6l7j 250 75110 238741 238659 2026-10-06T04:13:26Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||77}} {{rule}}</noinclude>ਨੂੰ ਖੋਟੇ ਅਰੁ ਖਰੇ ਕਰਮ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸੁਭ ਕਰਮ ਕਰੀਐ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਤਿਆਗੀਐ ਪਰ ਵਿਅਸਨੁ ਜੋ ਖੋਟਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਪਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਜੈ ਤੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੇ ਸੁਣੀਐ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਈਐ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚੋ ਖੋਟ ਦੂਰਿ ਕੀਜੈ। ਤੇ ਜੇ ਜਾਣੀਐ ਸਬਦ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਖੋਟੇ ਕਰਮ ਮਿਟ ਜਾਵਨਿ ਤੇ ਕੋਈ ਬਿਰਲਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਭਿਆਸੁ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੋਈ ਖੋਟਾ ਕਰਮੁ ਰਹਿੰਦਾ ਭੀ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਭੀ ਮਿਟਾਈਐ ਤੇ ਜੇ ਜਾਣੀਐ ਸਬਦ ਦੇ ਸਮਝਣ ਕਰਿ ਸੁਭ ਅਸੁਭ ਕਰਮ ਮਿਟਿ ਗਏ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰਸਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਲੋਂ ਰਿਦਾ ਫਿਰਿ ਖਲੋਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਜੋ ਕਰਮ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਸਭੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈਨ ਤੇ ਸਿਖ ਭੀ ਸਭਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਤੇ ਜੇ ਸੰਤ ਮਿਲਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਝੀਏਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸਮਝਣ ਕਰਿ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੪੯॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚਤੁਰ ਦਾਸ ਮੂਲਾ ਆਦਿ}'''}} ਚਤੁਰ ਦਾਸੁ ਤੇ ਮੂਲਾ ਕਪੂਰ ਜਾਤ ਦੇ ਹਾੜੂ ਤੇ ਗਾੜੂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਆਏ। ਜੋ ਜਿਤਨੇ ਸੰਤਾਂ ਸਾਧਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਨੀ, ਭਜਨੁ ਕਰਨਾ: ਸੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਵਿਚ ਸਲੋਕ ਹੈ- '''“ਦਾਤੀ ਸਾਹਿਬ ਸੰਦੀਆ ਕਿਆ ਚਲੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ॥ ਇਕ ਜਾਗੰਦੇ ਨਾ ਲਹੰਨਿ ਇਕਨਾ ਸੁਤਿਆ ਦੇਇ ਉਠਾਲਿ॥”''' {ਪੰਨਾ ੮੩} ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਇਸ ਬਚਨ ਦਾ ਤਾਤਪਰਯੁ ਇਉਂ ਜਾਣੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਤਿਆਂ ਭੀ ਦਾਤਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦਮੁ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ' ਭਾਈ ਇਸ ਦਾ ਦੁਇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਾਤਪਰਯ ਹੈ: ਇਕੁ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਦਾਤਿ ਦੇ ਨਾਲਿ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਲਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧ<noinclude></noinclude> sgdrzo4tgof394ovftvimkhlfbr62lc 250 75111 238745 237502 2026-10-06T04:23:36Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|80||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਹੈ, ਏਹਾ ਜਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੋਈ ਮਹਾਰਾਜ ਔਤਾਰ ਹੋ ਵਰਤੇ ਹੈਨਿ, ਸੋਈ ਸੰਤ ਸਤਿ ਚਿਤੁ ਆਨੰਦ ਰੂਪ ਹੋਇਕੇ ਸਭਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹੈਨਿ। ਬਹੁੜੇ ਪੰਡਤ ਲੋਕ ਜੋ ਗਿਆਨ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਰਗੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੈਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਥਾਇ ਕਰਕੈ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੇ ਦੇਹ ਧਾਰੇ ਦਾ ਧਰਮੁ ਹੈ, ਸੋ ਦੁਖ ਸੁਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰੁ ਗਿਆਨੀ ਜੇਹਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਝੂਠ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇਹਾ ਦੁਖ ਸੁਖ ਨੂੰ ਝੂਠ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਕ ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੈਨ, ਏਕ ਵਾਚ ਕੇ ਉਪਾਸਕ ਹੈਨਿ। ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਸਭਸ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਸਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹੈਨਿ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਵਾਚ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਕਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਰਾਮ ਨਾਲਿ ਦੈਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਕਿਸ਼ਨ ਨਾਲਿ ਦੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਲੱ ਦੇ ਉਪਾਸਕ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਰਵੈਰ ਹੋਵਣਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਯਾ॥੫੨॥ {{center|◀■▶}} {{nop}}<noinclude></noinclude> 6p2xmqrljtrcy9480u0yj67v02ogyee 250 75112 238740 237503 2026-10-06T04:11:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|76||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਏਹੁ ਵਚਨ ਹੈਨਿ, '''“ਜੈਸਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਕਰਮ ਇਹੁ ਖੇਤੁ"। ਜੇਹੜੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਹੈ: “ਮਾਰੈ ਰਾਖੈ ਏਕੋ ਆਪਿ'।''' ਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਏਹੁ ਵਚਨੁ ਹੈ:- '''“ਤੁ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਸਰਬ ਨਿਰੰਤਰਿ ਜੀ ਹਰਿ ਏਕੋ ਪੁਰਖੁ ਸਮਾਣਾ॥"''' {ਪੰਨਾ ੧੧} ਜੈਸੇ ਵੈਦ ਕੇ ਘਰ ਸਭ ਅਉਖਧ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ, ਸਰਦੀ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ, ਕਫ ਦੇ ਤਾਪ ਦਾ ਅਉਖਧ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਹੋਤੇ ਹੈਂ। ਸਤਿ ਵੈਦ ਰੋਗੀ ਕੀ ਨਾਟਕਾ ਲਘੀ ਦੇਖ ਕਰਿ ਜੈਸਾ ਤਪੁ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੈਸਾ ਅਉਖਧ ਦੇਤੇ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰੋਗੀ ਕਾ ਰੋਗ ਕਟਿਆ ਜਾਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੋ ਅਜਾਣੁ ਵੈਦ ਹੋਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਗ ਕਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਤਾ, ਰੋਗੁ ਔਰੁ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਔਖਧ ਔਰ ਕਰੇ ਹੈਂ। ਤੈਸੇ ਸੰਤ ਜਨਿ ਜੋ ਹੈਨਿ ਪੁਰਖ ਕੇ ਵਚਨਾ ਦੁਆਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨਿ। ਰਸਨਾ ਦੁਆਰੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹੈਨ। ਰਸਨਾ ਦੁਆਰੇ ਹਿਰਦੇ ਕਾ ਮਤੁ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੁਆਰੇ ਰੋਗੀ ਕੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੈਸੇ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰੇ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਲਘੀ ਦੁਆਰੇ ਰੋਗੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੰਤ ਜਨ ਜਗਿਆਸੀ ਦਾ ਅਗਿਆਨੁ ਕਟਦੇ ਹੈਨਿ। ਜੈਸੇ ਜਗਿਆਸੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੁ ਦੇਖਦੇ ਹੈਨਿ ਤੈਸੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤ ਦੈ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋ। ਸਦਾ ਭਜਨ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਿਆ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰਿ ਹੋਇਆ॥੪੮॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਨਾਊ, ਭੁੱਲੂ ਆਦਿ}'''}} ਭਾਈ ਨਾਉ ਅਰੁ ਭਾਈ ਭੁੱਲੂ ਜਾਤ ਦੇ ਸੇਖੜ ਸਾਧ ਹੈਸਨਿ। ਭਾਈ ਜੱਟੂ ਜਾਤ ਦਾ ਭੀਵਾ ਹੈਸੀ। ਮੂਲਾ ਮਹਾਪੁਰਖ ਹੈਸੀ। ਸੋ ਚਾਰੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗ਼ਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੁਸਾਡੀ ਬਾਣੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸਾਡਾ ਬਚਨੁ ਹੈ ਆਪੋ ਆਪ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਮੂਜਬ ਬਾਣੀ ਪੜਣੀ ਰਿਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰਨੀ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰੁ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਤੇ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਹਾਂ? ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਪਾਸਨਾਂ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਕਿ ਗਿਆਨ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਂ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ<noinclude></noinclude> nwtljdvrg8ox76y3hq4gf7s73xlk72j 250 75113 238775 237504 2026-10-06T07:37:13Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||85}} {{rule}}</noinclude>ਸਰੀਰ ਕਰਕੇ ਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਕ ਪੋਟ ਕਾਰ ਦੀ ਕਢੈਗਾ ਓਸਦੇ ਸਭ ਕੂਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਗਡਾ ਮਾਤ੍ਰ ਕਢੇਗਾ ਤਿਸਦੇ ਪਿਛੇ ਸਭਸ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਜੋ ਪੌੜੀਆਂ ਦੇ ਉਸਾਰਣ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰੈਗਾ, ਓਸਦੀ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਅਬਿਚਲ ਨੀਵ ਉਸਰੇਗੀ। ਏਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਮੈਂ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਜੀ ਮੈਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸਨਾਨ ਕਰੇਗਾ ਓਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਕਟੀਅਨਗੇ ਤੇ ਜੋ ਸੰਬਦ ਸੁਣਕੈ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਵੇਗਾ ਓਸ ਦੀ ਅੱਗੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸਰਧਾ ਰਹਿ ਜਾਵੈਗੀ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋ ਕੈ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਹੋ ਵਰਤੈਗਾ। ਭਾਈ ਲਾਲੂ ਤੇ ਲੰਗਾਹ ਢਿਲੋਂ ਹੋਰੁ ਸਭ ਮਸੰਦਾਂ ਤੇ ਸਭਣਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸਿਖ ਜਿਸ ਜਿਸ ਉਦਮ ਕੀਤਾ ਤਿਸਦਾ ਉਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: “ਉਦਮੁ ਕਰਤ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਆ॥ ਹਰਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲਤ ਭ੍ਰਮੁ ਸਗਲਾ ਖੋਇਆ॥ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੁਣਾਇਆ ਮਿਟਿ ਗਏ ਸਗਲੇ ਰੋਗਾ ਜੀਉ॥{ਪੰਨਾ ੯੯} -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗਿ ਤੂਰ ਆਵਨਿ ਦਾ ਅਥਵਾ ਬਣਾਵਣ ਦਾ ਉਦਮੁ ਕਰਨਗੇ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਹਕਰਣ ਸੁੱਧ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਾਰਗਿ ਤੁਰ ਆਵਨ ਦਾ ਅਥਵਾ ਗੁਰਾਂ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਉਪਰ ਤੁਰਨ ਦਾ ਉੱਦਮ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭ੍ਰਮੁ ਦੂਰਿ ਹੋਵੈਗਾ। ਬਹੁੜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮੁ ਸਭਨਾਂ ਨਿਧਾਂ ਦਾ ਘਰੁ ਹੈ, ਹੋਰਿ ਨਿਧਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਏਹੁ ਨਾਮੁ ਜੀਉ ਕੇ ਨਾਲਿ ਨਿਭਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਏਹੁ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਤੇ ਪਾਈਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਰੂਪੀ ਰੋਗੁ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਗੁ ਭੀ ਦੂਰਿ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ॥੫੫॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਅਜਬ, ਅਜਾਇਬ ਉਮਰਸਾਹ ਅਜਬੂ ਤੇ ਅਜਾਇਬ ਤੇ ਉਮਰ ਸਾਹਿ ਸੰਘੇ ਮਸੰਦ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਭੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਜੋ ਸਿਖ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਿ ਓਸ ਨਾਲਿ ਗੁਜਰਾਨ ਕਰਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਪੁਛਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕੌਡੀ ਕੀਕਰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 58h33fjash8d52q7y0v8surhjubj6gc 250 75114 238744 238660 2026-10-06T04:19:06Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||79}} {{rule}}</noinclude>ਕਰਕੈ ਬਚਨੁ ਹੋਵੈ ਕਿੰਨਸਾ ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਨਦੀ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਜਿਤਨੀਆਂ ਹੈਨਿ ਸਭੁ ਪਾਰ ਉਤਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੈਨਿ, ਪਰੁ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬੇੜੀ ਤੇ ਚੜਦਾ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਓਸੇ ਨਾਲਿ ਪਰੋਜਨ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਸਭੇ ਉਧਾਰਨਿ ਜੋਗ ਹੈਨਿ ਪਰੁ ਜੋ ਆਪਿ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਕਾ ਉਧਾਰ ਓਸੇ ਕਰਕੇ ਹੈ। ਤੁਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਨੌ ਜੁਗ ਵਾਸਦੇਵ ਦਾ ਤਪ ਕਰਕੈ ਉਸਥੀਂ ‘ਵਵਾ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਹਰਿ ਕਾ ਜਪਿ ਕਰਿਕੈ ਉਸ ਥੀਂ ‘ਹਾਹਾ’ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਜਪੁ ਕਰਕੇ ਉਸ ਥੀਂ “ਗਗਾ’ ਲੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨੌ ਜੁਗ ਰਾਮ ਦਾ ਜਪੁ ਕਰਕੈ ਉਸਥੀਂ ‘ਰਾਰਾ' ਲੀਤਾ ਹੈ। ਏ ਚਾਰ ਅਖਰ ਇਕਠੇ ਕਰਕੇ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਜਾਪੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਛੱਤੀ ਜੁਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਏਨਾ ਚਹੁੰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਮਨਿ ਹੋਕੇ ਜੋ ‘ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਗੇ ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਟੀਐਗਾ। ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਜਾਪ ਕਰਨ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੫੧॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਵੇਸਾ ਗੋਪੀ ਆਦਿ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਵੇਸਾ ਤੇ ਭਾਈ ਗੋਪੀ ਤੇ ਭਾਈ ਤੁਲਸੀਆ ਭਾਰਦੂਆਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਭਾਈ ਭੀਅੜਾ ਹਜੂਰਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਕ ਥੇ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਬਚਨੁ ਹੈ: '''“ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰਾ ਰਾਮਚੰਦੁ ਸੋ ਭੀ ਆਵਤੁ ਦੇਖਿਆ ਥਾ॥ ਰਾਵਨ ਸੇਤੀ ਸਰਬਰ ਹੋਈ ਘਰ ਕੀ ਜੋਇ ਗਵਾਈ ਥੀ॥''' {ਪੰਨਾ ੮੭੫} ਤੇ ਬਹੁੜੋ ਉਸੇ ਨਾਮਦੇਵ ਦਾ ਬਚਨ ਹੈ:- '''“ਜਸਰਥ ਰਾਇ ਨੰਦੁ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਰਾਮ ਚੰਦੁ ਪ੍ਰਣਵੈ ਨਾਮਾ ਤਤੁ ਰਸੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਜੈ'''''{ਪੰਨਾ ੯੭੩} ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਬਚਨੁ ਸੁਣਕੈ ਔਤਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਬਚਨਿ ਕਰਿ ਉਪਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਸਮਝੀਐ ਜੀ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ : ਜੋ<ref>ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰ ਨਵੇਂ ਪਾਏ ਹਨ। </ref> ਇਕ ਸਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ, ਇਕੁ ਨਿਰਗੁਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਦੇ ਉਪਰਿ ਕੋਈ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਕਈ ਲਹਿਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹੈਨਿ ਤੇ ਜੇ ਨਦੀ ਤੇ ਕੋਈ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਏਹਾ ਨਦੀ<noinclude></noinclude> c7a65oaq0ml7cfzohu6h1bmdhsg0s6q 250 75115 238771 237506 2026-10-06T07:01:37Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ|83}} {{rule}}</noinclude>ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਿ ਦੇਵਣੀ। ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਿਆਈਂ ਨੀਵੀਂ ਹੋਇਕੈ ਬਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨ ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਸਭਣਾਂ ਧਰਮਸਾਲਾ ਆਵਣਾ ਤੇ ਵੈਸਾਖੀ ਤੇ ਦੀਪ ਮਾਲਾ ਹਜੂਰ ਦਰਸਨ ਨੂੰ ਆਵਣਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਣਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਣਾ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਮੇਰਾ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰ ਹੈ॥੫੩॥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> t5yp3px7d598zp4fzm2pietpyg5xq0j 250 75116 238785 237507 2026-10-06T08:24:26Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|82||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ! ਜੌ ਲਗ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨ ਕਰੋਗੇ, ਤੇ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਵਰਤਾਵੋਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੌ ਲਗ ਸਾਂਤਿ ਕਿਉ ਕਰ ਆਵੈ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਅਸੀਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਕਰੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਔ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਤਾਮਸੀ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਜੋ ਲੋਭੁ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨੁ ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਰਾਜਸੀ ਹੈਨਿ। ਅਰੁ ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਤੇ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਸੋ ਸਾਂਤਕੀ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨਾਂ ਪੁਛਿਆ: ਏਹ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ਕੌਣ ਸੇ ਅਹਾਰ ਥੀਂ ਉਤਪਤਿ ਹੁੰਦੈ ਹੈਨਿ ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਯਾ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਬਾਸੀ ਅਹਾਰ ਖਾਵਣ ਕਰ ਤੇ ਤੁਰਨੇ ਕਰਿ, ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਸੌਣੇ ਕਰਿ ਅਰੁ ਮੈਲੇ ਭੇਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਮਿਠੇ ਤੇ ਸਲੂਣੇ ਖਾਵਣਿ ਕਰਿ, ਅਰ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਭੋਗ ਕਰਿ, ਅਰੁ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕਹਾਵਣ ਕਰਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਰੁ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਇਸਨਾਨ ਕਰ, ਦਾਲ ਚਾਵਲ ਕਰਿ, ਖਿਚੜੀ ਕਰ, ਅਲਪ ਅਹਾਰ ਕਰ, ਬਸਤ੍ਰ ਉੱਜਲ ਰਖਣ ਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏਹ ਪਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਸਬਦ ਦੇ ਸਨਮੁਖਿ ਨੇੜੇ ਤੇ ਸ੍ਰਵਣ ਰਖੀਐ ਜੇ ਤਾਂ ਜਿਉਂ ਦੀ ਤਿਉਂ ਸਮਝ ਆਵੇ ਤੇ ਮਨੁ ਡੋਲੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਜਾਣੀਐ ਤੇ ਜੇ ਮਨੁ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਠਹਿਰਾਵੈ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਡੋਲ ਜਾਵੈ ਤਾਂ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਜੇ ਸਦਾ ਡੋਲਿਆ ਰਹੇ, ਸਮਝੋ ਕਿਛੁ ਨਹੀਂ ਏਹੁ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਇਕਾਗਰ ਬ੍ਰਿਤਿ ਸਾਂਤਕੀ ਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਭਾਈ ਧਾਰੋ ! ਇਕ ਸੂਰਮੇ ਬਾਹਰਿ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ; ਇਕ ਮਨ ਰੂਪੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨ, ਜੋ ਬਾਹਰਿ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਢਾਢੀ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਮਨ ਰੂਪੀ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਜਿਤਦੇ ਹੈਨਿ ਓਨਾਂ ਦਾ ਜਸੁ ਸੰਤ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਭਾਈ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ। ਸਾਧ ਓਹ ਹੈਨਿ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਧੇ। ਭਾਈ ਤੁਲਸਾ! ਭਗਤੁ ਸੇ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਆਸ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨਾਂ ਬਿਰਥਾ ਨਾ ਜਾਵੈ। ਤੁਸਾਂ ਸਾਂਤਕੀ ਗੁਣ ਵਿਚ ਵਰਤਣਾ, ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਆਵੈਗੀ। ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਂ ਮੋਹ ਦਾ ਜਾਲੁ ਪੌਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਜਾਗਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਥੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਨਿ ਬਸਤ੍ਰ ਦਾ ਕਿਸੈ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਆਵੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਇਕੁ ਪੂਰੀ ਕਰਿ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਕਸ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦੇਵਣੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਭਨਾ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> htif8uvhmvfw02rfg1smvgugicmv7ud 250 75117 238770 237508 2026-10-06T06:59:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> {{center|'''ਪਉੜੀ ਬਾਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੨॥'''}} '''ਮਸੰਦ ਸਿਖ''' ਦੀਪਕੁ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ। ਪਟੀ ਅੰਦਰਿ ਚਉਧਰੀ ਢਿਲੋਂ ਲਾਲੂ ਲੰਗਾਹੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਅਜਬੁ ਅਜਾਇਬੁ ਸੰਙਿਆ ਉਮਰਸਾਹੁ ਗੁਰ ਸੇਵ ਕਰੰਦਾ। ਪੈੜਾ ਛਜਲੁ ਜਾਣੀਐ ਕੰਦੂ ਸੰਘਰੁ ਮਿਲੈ ਸੰਦਾ। ਪੁਤ ਸਪੁਤੁ ਕਪੂਰਿ ਦੇਉ ਸਿਖੈ ਮਿਲਿਆ ਮਨਿ ਵਿਗਸਦਾ। ਸੰਮਣੁ ਹੈ ਸਾਹਬਾਜ ਪੁਰਿ ਗੁਰ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲਹੰਦਾ। ਜੋਧਾ ਜਲੋ ਤੁਲਸ ਪੁਰਿ ਮੋਹਣ ਆਲਮੁ ਗੰਜਿ ਰਹੰਦਾ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਡਿਆ ਵਡੇ ਮਸੰਦਾ॥੨੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ} ਭਾਈ ਦੀਪਾ ਕਾਸਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਸਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਕਰੇ ਤੇ ਜੋ ਸਿਖ ਦਰਸਨਿ ਨੂੰ ਆਵਨਿ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਿ ਛਤੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਉਤਮ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਰਿਕੈ ਛਕਾਵੈ ਤੇ ਆਪ ਓਨਾਂ ਦੀ ਜੂਠ ਲੈ ਕੇ ਖਾਵੈ ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਝਾਵੇਂ ਨਾਲ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲਿ ਧੋਵੈ ਤੇ ਥੱਕੇ ਸਿਖ ਨੂੰ ਚਾਂਪੀ ਕਰੈ ਤੇ ਨੰਗੇ ਨੂੰ ਚੁਪ ਕੀਤਾ ਬਸਤ੍ਰ ਉਪਰਿ ਪਾਇ ਜਾਵੈ, ਤੇ ਸਬਦ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੈਸੇ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸੇ ਹੋਏ ਸੇ ਹੋਰੁ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੈਸੇ ਮੈਂ ਭਾਈ ਦੀਪੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਓਸ ਦੇ ਵਿਚ ਗਿਆਨੁ ਪ੍ਰਕਾਸੇਗਾ॥੫੪॥ ਹੋ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਲਾਲਾ', 'ਲੰਗਾਹ} ਭਾਈ ਲਾਲਾ ਤੇ ਲੰਗਾਹ ਚੌਧਰੀ ਪਟੀ ਦੇ ਜਾਤ ਦੇ ਢਿੱਲੋਂ ਹੈਸਨਿ॥ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ। ਤਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਤਈਆਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲਿ ਸਾਥ ਹੀ ਮਾਇਆ ਲਾਵਨਿ; ਸਾਥ ਹੀ ਆਪ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> m3c11aunu4znej9btd2do5yn93fz3ep 250 75118 238760 237509 2026-10-06T06:33:00Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude> ਪਉੜੀ ਇਕੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੧॥ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੀਏ ਸਿੱਖ ਕਾਲੂ ਚਾਉ' ਬੰਮੀਆ ਮੂਲੇ ਨੋ ਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਾ। ਹੇਮਾ ਵਿਚਿ ਕਪਾਹੀਆ ਗੋਵਿੰਦੁ ਘੇਈ ਗੁਰ ਨਿਸਤਾਰਾ। ਭਿਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਦੁਇ ਧਾਰੂ ਸੂਦ ਮਹਲ ਤਿਸੁ ਭਾਰਾ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲਿ ਨਿਹਾਲੂ ਸੇਵਕੁ ਸਾਰਾ। ਛਜੂ ਭਲਾ ਜਾਣੀਐ ਮਾਈ ਦਿਤਾ ਸਾਧੂ ਵਿਚਾਰਾ। ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਭਗਤੁ ਹੈ ਦਾਮੋਦਰੁ ਆਕੁਲ ਬਲਿਹਾਰਾ। ਭਾਨਾ ਆਵਲ ਵਿਗਹਮਲੁ ਬੁਧੂ ਛੀਂਬਾ ਗੁਰ ਦਰਬਾਰਾ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰਿ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰਾ॥੨੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚਾਊ, ਬੰਮੀ ਆਦਿ} ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੀ ਵਾਸੀ ਦੇ ਸਿਖ ਚਾਊ ਤੇ ਲੰਮੀ ਮੂਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਹੇਮਾ ਕਪਾਹੀ ਤੇ ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਘੇਈ ਤੇ ਭਿੱਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਤੇ ਭਾਈ ਧਾਰੋ ਸੂਰਮਾ ਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਛੱਜੂ ਭਲਾ ਤੇ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਤੇ ਭਾਈ ਦਮੋਦਰ ਤੇ ਭਾਈ ਅਕਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਬੁਧੋ ਛੀਂਬਾ ਹੋਰੁ ਸਭ ਵਾਸੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸੀਂ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁਸਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਪੜਨਾ, ਝਲਾਂਘੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ* ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਕੈ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਲਗਣਾ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜੋ * ਏਥੇ ਵੀ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> rfca1267x3ujkh5v7mbr2ma7ex1oqvr 238769 238760 2026-10-06T06:53:25Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||81}} {{rule}}</noinclude> {{x-larger|{{center|''' ਪਉੜੀ ਇਕੀਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੧॥'''}}}} '''ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰੀਏ ਸਿੱਖ''' '''ਕਾਲੂ ਚਾਉ' ਬੰਮੀਆ ਮੂਲੇ ਨੋ ਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਪਿਆਰਾ।''' '''ਹੇਮਾ ਵਿਚਿ ਕਪਾਹੀਆ ਗੋਵਿੰਦੁ ਘੇਈ ਗੁਰ ਨਿਸਤਾਰਾ।''' '''ਭਿਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਦੁਇ ਧਾਰੂ ਸੂਦ ਮਹਲ ਤਿਸੁ ਭਾਰਾ।''' '''ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਨਾਲਿ ਨਿਹਾਲੂ ਸੇਵਕੁ ਸਾਰਾ।''' '''ਛਜੂ ਭਲਾ ਜਾਣੀਐ ਮਾਈ ਦਿਤਾ ਸਾਧੂ ਵਿਚਾਰਾ।''' '''ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਭਗਤੁ ਹੈ ਦਾਮੋਦਰੁ ਆਕੁਲ ਬਲਿਹਾਰਾ।''' '''ਭਾਨਾ ਆਵਲ ਵਿਗਹਮਲੁ ਬੁਧੂ ਛੀਂਬਾ ਗੁਰ ਦਰਬਾਰਾ''' '''ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰਿ ਭਗਤਿ ਭੰਡਾਰਾ॥੨੧॥''' '{{center|''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਚਾਊ, ਬੰਮੀ ਆਦਿ}'''}} '''ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ''' ਦੀ ਵਾਸੀ ਦੇ ਸਿਖ ਚਾਊ ਤੇ ਲੰਮੀ ਮੂਲਾ ਤੇ ਭਾਈ ਹੇਮਾ ਕਪਾਹੀ ਤੇ ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਘੇਈ ਤੇ ਭਿੱਖਾ ਟੋਡਾ ਭਟ ਤੇ ਭਾਈ ਧਾਰੋ ਸੂਰਮਾ ਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮੂ ਕੋਹਲੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨਿਹਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਛੱਜੂ ਭਲਾ ਤੇ ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਤੇ ਭਾਈ ਤੁਲਸਾ ਵਹੁਰਾ ਤੇ ਭਾਈ ਦਮੋਦਰ ਤੇ ਭਾਈ ਅਕਾਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਬੁਧੋ ਛੀਂਬਾ ਹੋਰੁ ਸਭ ਵਾਸੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਹਜੂਰਿ ਆਏ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸੀਂ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੁਸਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕਿਰਿਤ ਕਰਕੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮਨ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਤੇ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਕੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਪੜਨਾ, ਝਲਾਂਘੇ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ* ਦੀ ਬਾਣੀ ਪੜਿਕੈ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਲਗਣਾ। ਸੋ ਅਸੀਂ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਂਤਿ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕਰੋ ਜੋ * ਏਥੇ ਵੀ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> jijg7tdsmrzbvv4eg0irg8itp0s5q4k 250 75119 238742 237510 2026-10-06T04:15:37Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|78||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਵਨਿਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਵਰਤੇਗਾ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਲੈਨਗੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਇਕੇ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਜੋ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਏਸ ਦੇ ਭੀ ਦੁਇ ਅਰਥ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਥਾਂ ਦੁਇ ਸਉਦਾਗਰ ਸੇ; ਓਨ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਭਲਕੇ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਡੀ ਮਜਲ ਕਰਕੈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਏ। ਇਕਿ ਤਾਂ ਵਿਚਿ ਜਹਾਜ ਦੇ ਚੜ ਬੈਠੇ ਤੇ ਇਕੁ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਤਰਿ ਪਏ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਹਾਜ ਤੁਰੇਗਾ ਤੇ ਢੋਲੁ ਵਜੇਗਾ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚੜਾਂਗੇ। ਪਰ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰ ਪਇਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਢੋਲੂ ਨਾ ਸੁਣਿਆ। ਜੌਨਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਚੜੇ ਸੇ ਥਕੇ ਹੋਏ ਸਉਂ ਗਏ। ਪਰ ਵਾਪਾਰੀਆਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿਕੇ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੌ ਚੜੇ ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ ਸੋ ਓਹੁ ਸਖਣੇ ਹੀ ਉਠਿ ਤੁਰੇ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਚੋਰਾਂ ਥੀਂ ਮੁਹਾਇ ਗਏ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਇਕੇ ਬੈਠੇਗਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਜਗਾਇਕੈ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਬਦੁ ਭੀ ਜਗਾਇਕੇ ਸੁਣੀਈਏਗਾ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਗਦੇ ਬੈਠੇ ਹੈਨਿ, ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈਣਗੇ ਨਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣਨਗੇ। ਦੂਜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਮਨਿ ਨੀਵੇਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਥੋੜਾ ਜੋਗ ਸ੍ਰਵਨ ਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਅਭਿਮਾਨ ਸਮੇਤ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਨਿਧੜਕ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ ਤੇ ਜਗਿਆਸਾ ਓਸਨੂੰ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇ ਬੈਠਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸੰਤ ਉਸਦੀ ਦੂਰ ' ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਵਾਪਾਰੀ ਨਿਤ ਲਾਹਾ ਖੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਨਿਤ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨਿ ਤੇ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੫੦॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿ਼ਰਣਾ, ਜੇਠਾ, ਚੰਗਾ}'''}} ਭਾਈ ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਤੇ ਭਾਈ ਚੰਗਾ ਹਜੂਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਕਈ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਕਿਸ਼ਨ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਓਅੰ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕੋਈ ਸੋਹੰ ਜਾਪ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ<noinclude></noinclude> m5h8zk6e4xb14q0xhnfnrwqd4acjcmp 238743 238742 2026-10-06T04:16:38Z Kaur.gurmel 192 238743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|78||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਵਨਿਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਵਰਤੇਗਾ ਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਭੀ ਲੈਨਗੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਉਠਾਇਕੇ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਜੋ ਕਹਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਏਸ ਦੇ ਭੀ ਦੁਇ ਅਰਥ ਹੈਨਿ। ਇਕੁ ਥਾਂ ਦੁਇ ਸਉਦਾਗਰ ਸੇ; ਓਨ੍ਹਾਂ ਸੁਣਿਆ ਭਲਕੇ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਡੀ ਮਜਲ ਕਰਕੈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਏ। ਇਕਿ ਤਾਂ ਵਿਚਿ ਜਹਾਜ ਦੇ ਚੜ ਬੈਠੇ ਤੇ ਇਕੁ ਕੰਢੇ ਤੇ ਉਤਰਿ ਪਏ ਕਿ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜਹਾਜ ਤੁਰੇਗਾ ਤੇ ਢੋਲੁ ਵਜੇਗਾ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚੜਾਂਗੇ। ਪਰ ਜਹਾਜੂ ਤੁਰ ਪਇਆ ਓਨ੍ਹਾਂ ਢੋਲੂ ਨਾ ਸੁਣਿਆ। ਜੌਨਸੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਚੜੇ ਸੇ ਥਕੇ ਹੋਏ ਸਉਂ ਗਏ। ਪਰ ਵਾਪਾਰੀਆਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਲਿਕੇ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੌ ਚੜੇ ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ ਸੋ ਓਹੁ ਸਖਣੇ ਹੀ ਉਠਿ ਤੁਰੇ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਚੋਰਾਂ ਥੀਂ ਮੁਹਾਇ ਗਏ। ਤੈਸੇ ਜੋ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਆਇਕੇ ਬੈਠੇਗਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਜਗਾਇਕੈ ਮਿਲੇਗਾ, ਸਬਦੁ ਭੀ ਜਗਾਇਕੇ ਸੁਣੀਈਏਗਾ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਗਦੇ ਬੈਠੇ ਹੈਨਿ, ਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈਣਗੇ ਨਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣਨਗੇ। ਦੂਜਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਮਨਿ ਨੀਵੇਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਜੋ ਥੋੜਾ ਜੋਗ ਸ੍ਰਵਨ ਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਅਭਿਮਾਨ ਸਮੇਤ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਨਿਧੜਕ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਦਾਤਿ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ ਹੈ ਤੇ ਜਗਿਆਸਾ ਓਸਨੂੰ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਵਿਚ ਜਾਇ ਬੈਠਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸੰਤ ਉਸਦੀ ਦੂਰ ' ਕਰਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਵਾਪਾਰੀ ਨਿਤ ਲਾਹਾ ਖੱਟਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਜੋ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ ਨਿਤ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨਿ ਤੇ ਉਧਾਰੁ ਹੋਇਆ॥੫੦॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਫਿ਼ਰਣਾ, ਜੇਠਾ, ਚੰਗਾ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਫਿਰਣਾ ਬਹਿਲੂ ਤੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਤੇ ਭਾਈ ਚੰਗਾ ਹਜੂਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੇ ਆਏ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਕਈ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਕਿਸ਼ਨ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕਈ ਓਅੰ ਜਪਦੇ ਹੈਨ, ਕੋਈ ਸੋਹੰ ਜਾਪ ਜਪਦੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਬਚਨ ਹੈ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪੁ ਜਪਣਾ, ਕ੍ਰਿਪਾ<noinclude></noinclude> 5556xln1u7ebrczpcs1svzfyxjgioa1 250 75120 238781 237511 2026-10-06T08:15:34Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||95}} {{rule}}</noinclude>ਦਿਤੀ ਤੇ ਸਿਖ ਕੀਤੇ। ਫੇਰ ਸਭ ਧਨ ਧਾਮ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਅਸਾਡਾ ਘਰ ਤੁਸਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ! ਇਕ ਦਿਨ ਭਾਈ ਮੰਞ ਲਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗਇਆ ਸੀ ਤੇ ਅੰਧੀ ਆਈ, ਅਗੇ ਖੂਹ ਵਿਚ ਭਾਈ ਮੰਞ ਗਿੜ ਪੜਿਆ, ਪਰ ਲਕੜੀਆਂ ਸਿਰ ਥੀਂ ਨਾਂ ਉਤਾਰੀਆਂ, ਮਤ ਭਿਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਵਨਿ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਿਕਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਸੇ, ਤਿਸੀ ਖੂਹ ਤੇ ਤੇ ਆਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸ ਖੂਹ ਵਿਚ ਕੇਹੀ ਅਵਾਜ ਆਂਵਦੀ ਹੈ ? ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਵਿਚੋਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਿਖਾਂ ਬਾਗਡੋਰਾਂ ਵਹਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਓਹ ਬੋਲਿਆ: ਪਹਿਲੇ ਲਕੜੀਆਂ ਬਾਹਰਿ ਕਢੇ, ਜੋ ਭਿੱਜਣ ਨਹੀਂ, ਪਿਛੋਂ ਮੈਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਗੋਂ ਲਕੜੀਆਂ ਕਢੀਆਂ, ਤਾਂ ਪਿਛੋਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਓਹ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਗਿੜ ' ਪਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਉਠਾਇਕੇ ਅੰਗ ਲਾਇਆ। ਓਸ ਨੂੰ ਤੀਨ ਕਾਲ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ਆਈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਪੁਰਖਾ ਕਿਛੁ ਮੰਗੂ! ਓਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੋ ਕਿਛੁ ਤੁਸਾਂ ਦੇਣਾ ਹੈ ਸੋ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ; ਅਬ ਅਸਾਨੂੰ ਏਹੁ ਦਾਨ ਦੇਹੋ ਜੀ ਜੋ ਅਸਾਡੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਤ ਨਾਂ ਉਪਜੇ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਹ ਭੀ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੈਗਾ, ਕਛੁ ਹੋਰ ਭੀ ਮੰਗ! ਤਾਂ ਓਸ ਕਹਿਆ: ਜੋ ਫੇਰ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਇਤਨੀ ਤਾੜਨਾ ਨਾਂ ਕਰਵਾਈਐ ਜੀ ਕਲਿਜੁਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਉਹ ਭੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੋਰੁ ਕਿਛੁ ਮੰਗੂ! ਤਾਂ ਓਸ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਸਿਦਕ ਦਾਨੁ ਦਿਚੈ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ “ਮੰਞ ਪਿਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਗੁਰ ਮੰਞ ਪਿਆਰਾ॥ ਮੰਞ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੋਹਿਥਾ ਕਾ ਜਗੁ ਲਘਣ ਹਾਰਾ॥” ਭਾਈ ਮੰਞ ਤੇ ਪੀਰਾਣਾ! ਤੁਸਾਨੂੰ ਸਿਦਕੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਨਾਲੇ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਦਕੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੬੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਹਮਜਾ ਜੱਜਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਹਮਜਾ ਜੱਜਾ, ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ, ਤੇ ਭਾਈ ਨਾਨੋ ਓਹਰੀ ਤੇ ਭਾਈ ਸੂਰੀ ਚਉਧਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹਿ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਸੀ ਪੂਰੀ ਦੀ * ਏਥੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਕੁਛ ਉਕਾਈ ਪ੍ਰਤੀਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 19j53wcdyod956kg1d4ns0dvut5cpmz 250 75121 238779 237512 2026-10-06T08:05:32Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 238779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||91}} {{rule}}</noinclude>ਉਤਰ ਦੇਈਏ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਬ੍ਰਹਮੇ ਅਰੂ ਵਿਸ਼ਨ ਅਰੁ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਰੀ ਔਰੁ ਤੀਰਥ ਸਭ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਤੇ ਹੈਂ; ਜੋ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਇਸ ਦੀ ਚਰਨਿ ਧੂਰਿ ਵਿਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਏਥੇ ਸਾਥ ਹੀ ਜਲ ਕਾ ਤੀਰਥੁ ਹੈ, ਸਾਥ ਹੀ ਸਭ ਸਾਧ ਸੰਤ ਭਜਨ ਕਰਨੇ ਵਾਲੇ ਏਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। '''“ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਰਸੂਤੀ ਤੇ ਕਰਹਿ ਉਦਮੁ ਧੂਰਿ ਸਾਧੂ ਕੀ ਤਾਈ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਮੈਲੁ ਭਰੇ ਪਰੇ ਹਮਰੈ ਵਿਚਿ ਹਮਰੀ ਮੈਲੁ ਸਾਧੂ ਕੀ ਧੂਰਿ ਗਵਾਈ॥"''' {ਪੰਨਾ ੧੨੬੩} {{center|'''-ਤਿਸ ਦਾ ਵਿਚਾਰ-'''}} ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ, ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਤਿਆਗ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਦੀ ਧੂੜ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰਿ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੇੜੇ ਤੀਰਥ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਰ ਆਂਵਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਕਥਾ ਕੀਰਤਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਨਿ ਪੌਂਦੀ ਹੈ ਓਹ ਤੀਰਥ ਏਥੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਜੀ ਮੈਲੁ ਤਾ ਜਲ ਨਾਲਿ ਧੋਈ ਦੀ ਹੈ; ਧੂੜਿ ਨਾਲ ਮੈਲੁ ਕਿਉਂ ਕਰ ਧੋਈਦੀ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਬਸਤ੍ਰ ਵਿਚ ਭੀ ਮੈਲੁ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਜੀ ਸਬੂਣ ਭੀ ਮੈਲੁ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਬਸਤਰਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਗਵਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਧੂਰ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲੁ ਗਵਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਤੇ ਵਚਨਾਂ ਦੀ ਧੁਨਿ ਦੀ ਜੋ ਧੂੜ ਹੈ ਸੋ ਏਹ ਪ੍ਰੇਮਾ ਭਗਤਿ ਉਤਪਤਿ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੋਰਥ ਇਕੁ ਜਲ ਦਾ ਹੀ ਤੀਰਥੁ ਹੈ, ਏਥੇ ਸਾਥ ਹੀ ਜਲ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ ਤੇ ਸਾਥ ਹੀ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਜੋ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੈਸਾ ਰਚੀਐ ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਜੈਸਾ ਜਹਾਜੁ ਹੋਵੈ, ਜੋ ਸਰਧਾ ਕਰਕੈ ਆਵੈ ਤੇ ਸਬਦੁ ਸੁਣੈ ਓਸ ਦਾ ਪਾਰ ਉਤਾਰਾ ਹੋਵੈ। ਹਰਿਮੰਦਰੁ ਜੀ ਜਹਾਜੁ ਹੈ ਤੇ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮੁਹਾਣਾ ਹੈ। {{Block center|<poem>"'''ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਣ ਜਾਉ ਤੀਰਥੁ ਨਾਮੁ ਹੈ।''' '''ਤੀਰਥੁ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰੁ ਅੰਤਰਿ ਗਿਆਨੁ ਹੈ"'''॥</poem>}}<noinclude></noinclude> cwuvsd7wolkurv9sh7lfaj2rpesk4ct 250 75122 238786 237513 2026-10-06T08:31:32Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|86||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਕਹਿਆ: ਜੈਸੇ ਸਿ਼ਵ ਨਿਰਮਾਇਲੁ, ਜੈਸੇ ਵਿਖੁ ਤੈਸੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਤੇ ਕਰ ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ! ਤੇਰਾ ਜੋ ਬਚਨੁ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਬਿਨੁ ਸਾਸ ਤੇ ਰਾਖੈ॥ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਤਾ ਹਰਿ ਗੁਣ ਭਾਖੈ॥ {ਪੰਨਾ ੨੭੭} ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜੀ! ਸਾਸਾਂ ਥੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਇਕ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭੀਖਮ ਪਿਤਾਮਾ ਸਾਂਤਲ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸੀ ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਰੁ ਸੀ, ਓਹੁ ਸੁਛੰਦ ਮ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਓਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤੁ ਹੋਇਆ ਹੈਸੀ ਤਾਂ ਸੂਰਜੁ ਦਖਣਾਇਣ ਹੈਸੀ। ਓਸ ਸੂਰਜ ਉਤ੍ਰਾਇਣ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤੀਕਰ ਪ੍ਰਾਣ ਰਖੇ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਤਾ ਸੋ ਭੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣ ਓਸਦੇ ਵਿਚ ਹੈਸਨ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਕਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸਾਸਾਂ ਥੀਂ ਕੌਣ ਜੀਂਵਦਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਹੁ ਸਮਰੱਥਤਾ ਈਸ਼ਰ ਦੀ ਵਰਨੀ ਹੈ। ਜੈਸੇ ਪਰਬਤ ਤੇ ਬ੍ਰਿਛ ਸਾਸਾਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਵਰਧਮਾਨ ਹੋਤੇ ਹੈਨਿ ਤੇ ਬਾਲਕ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਰਧਦਾ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤੇ ਛਿਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਸੁਆਸ ਪੈਂਦੇ ਹੈਨਿ ਤਾਂ ਐਸਾ ਈਸਰੁ ਸਮਰਥੁ ਹੈ। ਤੇ ਦੂਜਾ ਏਹੁ ਅਰਥੁ ਹੈ, ਸਵਾਸ ਉਹੋ ਸਫਲੁ ਹੈਨਿ ਜੋ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਂਵਦੇ ਹੈਨਿ। ਹੋਰੁ ਸਾਸ ਐਸੇ ਹੈਨਿ ਜੈਸੇ ਲੁਹਾਰਾਂ ਠਠਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੈਨਿ। ਤੁਸਾਂ ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਭਜਨ ਬਿਨਾਂ ਸੁਆਸ ਨਹੀਂ ਬੀਤਾਵਣੇ। ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਏਸੇ ਕਰ ਹੋਵੈਗਾ॥੫੬॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਸੰਘਰ} ਭਾਈ ਪੈੜਾ ਛਜਲੁ ਜਾਤ ਦਾ ਤੇ ਕੰਦੂ ਜਾਤ ਦਾ ਸੰਘਰੁ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ। ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਕਿਉਂ ਕਰਿ ਹੋਵੈ ਜੀ? ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਕਾ ਇਸਨਾਨੁ ਕੀਤਾ ਕਰੋ ਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕੀਤਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕੀਤਾ ਕਰੋ। ਏਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਆਦਿ ਤੀਰਥੁ ਹੈ ਪਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਉ ਕਰਿ ਲੋਪੁ ਹੋ ਗਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੈ ਚੌਥੇ ਪਾਤਸਾਹਿ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਪੁਰਖਾ! ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਰਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋਵਨਿਗੀਆਂ, ਤੇ ਬੁਧਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋਵਨਗੀਆਂ, ਤੇ ਪਦਾਰਥ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> g1esyxgpmi22qxd6j7yp0sfk20q1oqy 250 75123 238788 237514 2026-10-06T08:36:00Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|90||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਪਉੜੀ ਤੇਈਸਵੀਂ ਚਲੀ॥੨੩॥ ਅਤਿ ਸਨਮੁਖ ਸਿੱਖ ਢੇਸੀ ਜੋਧੁ ਹੁਸੰਗੁ ਹੈ ਗੋਬਿੰਦੁ ਗੋਲਾ ਹਸਿ ਮਿਲਦਾ। ਮੋਹਣੁ ਕੁਕੁ ਵਖਾਣੀਐ ਧੁਟੇ ਜੋਧੇ ਜਾਮੁ ਸੁਹੰਦਾ। ਮੰਞੁ ਪੰਨੂ ਪਰਵਾਣੁ ਹੈ ਪੀਰਾਣਾ ਗੁਰ ਭਾਇ ਚਲੰਦਾ। ਹਮਜਾ ਜਾ ਜਾਣੀਐ ਬਾਲਾ ਮਰਵਾਹਾ ਵਿਗਸਦਾ। ਨਿਰਮਲੁ ਨਾਨੋ ਓਹਰੀ ਨਾਲਿ ਸੁਰੀ ਚਉਧਰੀ ਰਹੰਦਾ। ਪਰਬਤਿ ਕਾਲਾ ਮੇਹਰਾ ਨਾਲਿ ਨਿਹਾਲੂ ਸੇਵ ਕਰੰਦਾ। ਕਕਾ ਕਾਲਉ ਸੂਰਮਾ ਕਛੂ ਰਾਮਦਾਸ ਬਚਨ ਮੰਨਦਾ। ਸੇਠ ਸੁਭਾਗਾ ਚੂਹਣੀਅਹੁ ਆਰੋੜੇ ਭਾਗ ਉਗਵੰਦਾ। ਸਨਮੁਖ ਇਕਦੂ ਇਕ ਚੜੰਦਾ॥੨੩॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ (ਭਾਈ ਢੇਸੀ ਜੋਧ} ਭਾਈ ਢੇਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਜੋਧ ਜਾਤ ਦੇ ਸੰਗਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਨਿ ਆਏ, ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਸਾਨੂੰ ਪੰਡਤ ਲੋਗ ਪੰਗਤ ਵਿਚ ਬਹਿਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਿਖ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਆਦਿ ਤੀਰਥ ਜੋ ਸਿਵ ਪੁਰੀ ਤੇ ਬਿਸਨ ਪੂਰੀ ਹੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਛਡਿ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕ੍ਰਿਤਮੀ ਤੀਰਥ ਸੇਂਵਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਣੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਭਾਖਾ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਸ਼ਬਦ ਗਾਂਵਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਨਮ ਅਸਟਮੀ ਤੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤ ਤੇ ਇਕਾਦਸੀ ਬਤ ਤਿਆਗ ਕੈ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਉਚਿਸ਼ਟ ਅੰਨ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਤਰਪਣ ਸੰਧਿਆ ਪਿੰਡ ਪਤਲ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਅਰਦਾਸਾਂ ਤੇ ਕੜਾਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਤੇ ਖਾਂਵਦੇ ਹੋ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਰਨਿ ਆਏ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਉਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਭਿਮਾਨੁ ਅਸਾਂ ਦਾ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ, ਰਸਨਾਂ ਦਾ ਸੀਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary ਤੇਰੀ NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> a7pj6onw6wmiwt56t8dq7vvocz541u7 250 75125 238777 237516 2026-10-06T07:39:39Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||89}} {{rule}}</noinclude>ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਹਜੂਰ ਟਹਿਲ ਕਾਰ ਭੇਟ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਲਿਆਇਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਲਾਵਨਿ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਕੌਡੀ ਆਪਿ ਨਾ ਖਾਵਨਿ, ਕਹਨਿ: ਜੈਸੇ ਮੱਖੀ ਭੋਜਨੁ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਸਾਰਾ ਭੋਜਨੁ ਉਕਲੇਦ ਕਰਾਂਵਦੀ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਭੇਟ ਦੀ ਕੌਡੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਭੀ ਨਾਸੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਹ ਭੀ ਖੀਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਰਥ ਪਰ ਚੜ੍ਹੇ ਆਂਵਦੇ ਹੈਸਨਿ; ਤਾਂ ਸਰਪੁ ਕਾਲਾ ਵਡਾ ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਆਪਣੀ ਫਣ ਉੱਚੀ ਚੁਕ ਕੈ ਜਿਧਰ ਰਥ ਜਾਵੇ ਓਹ ਸਾਮਣੇ ਹੀ ਆਵੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਕੈ ਇਕ ਦੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਅਗੇ ਰਖ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਕਹਿਆ ਜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜੂਰ ਚਲਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇਗੇ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸੁ ਕਰਿ। ਤਾਂ ਸਰਪ ਦੇਗੇ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਪਰ ਉਸ ਦੇ ਛੰਨਾਂ ਰਖਕੈ ਗੁਰੂ ਕੇ ਹਜ਼ੂਰ ਆਏ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਕਿਤਨੇ ਮਸੰਦ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ? ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ! ਚਾਰ ਸਿਖ ਆਏ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਏਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਹ। ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਪ ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਭੀ ਮਸੰਦ ਹੈ। ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਓਸਨੇ ਸਰਪ ਕੀ ਦੇਹਿ ਕਿਉਂ ਪਾਈ ਹੈ ? ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਅਗੇ ਮੱਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟੇਕਦਾ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਫਣ ਉਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਅਰਦਾਸ ਛਪਾਈ ਸੀ ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਸਰਪੂ ਵਿਖ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀ ਹਜੂਰ ਲਿਆਵੋ, ਤਾਂ ਦੇਗਾ ਉਠਾਲ ਕੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਆਨਿ ਉਘਾੜਿਆ, ਤਾਂ ਓਹ ਫਣ ਉਠਾਇ ਕੈ ਘੜੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰਿ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਇਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਆਨਿ ਛਿਟਕੋ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਓਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ ਸਰਪ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੈ ਦੇਵ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਕੈ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੜਿ ਗਇਆ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਦਰਸਨ ਮਾਤ੍ਰ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਤੇ ਹੈਨਿ॥੫੯॥ ୧୬ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> oksof486taoa90a2b2ru3r24ih5w9gv 250 75126 238780 237517 2026-10-06T08:14:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||93}} {{rule}}</noinclude>ਪਤਲ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਜਪਣ ਕਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਜਾਇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਈਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੜ੍ਹ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਖ ਕਦ ਚਾਂਹਦੇ ਹੈਨ। ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਪਤਿ ਰਾਜਾ ਇਕੁ ਪਿੰਡ ਤੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਰਾਜੀ ਹੋਂਦਾ ਹੈ, ਤੈਸੇ ਨਰਕੀ ਜੀਵ ਪਿਤ੍ਰ ਲੋਕ ਤੇ ਰਾਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿਖ ਸੁਰਗ ਦੀ ਭੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ॥੬੦॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਲਾ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਤੇ ਗੋਲਾ ਤੇ ਮੋਹਣ ਜਾਤ ਦੇ ਕੁੱਕ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ' ਅਸਾਡਾ ਉਧਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਹੋਵੈ ? ਸੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਨਾਲੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਨਾਲੇ ਸਾਥ ਹੀ ਮਰਨੁ ਚਿਤ ਰਖਣਾ। ਮਰਣੁ ਚਿਤਾਰਣ ਥੀਂ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰੋਗੇ ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਮ ਭਜਨ ਥੀਂ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਤੁਸਾਡਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ॥੬੧॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਜੋਧਾ ਤੇ ਜਾਮੂ ਧੁੱਟੇ} ਜੋਧਾ ਤੇ ਜਾਮੂ ਧੁਟੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸਰਣਿ ਆਏ: ਤੁਸਾਡਾ ਬਚਨੁ ਹੈ ਜੋ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੈ ਭਜਨੁ ਕਰਣਾ, ਸੋ ਅਸਾਡਾ ਮਨੁ ਇਕਾਗਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਅਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੇ ਜਾਣਦੇ, ਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਵਾਕਫ ਹੋਏ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਨਿਕਲੈ ਤਿਵੈਂ ਫੇਰਿ ਆਣਿ ਜੋੜਨਾ। ਆਪੇ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੁਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਏਸੇ ਕਰਕੈ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਇਆ॥੬੨॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਮੰਞ, ਪੁੰਨੂੰ, ਪੀਰਾਣਾ} , ਭਾਈ ਮੰਞ, ਪੁੰਨੂੰ ਤੇ ਭਾਈ ਪੀਰਾਣਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨੀ ਆਏ। ਸੋ ਅਸਾਨੂੰ ਸਿਖੀ ਬਖਸ਼ੋ ! ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਰਵਰ ਦੇ ਮੁਰੀਦ ਹੋ, ਤੇ ਸਿਖੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਿਖੀ ਕਮਾਇ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ। ਤਬ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੋ ਜੀ ਜਦ ਦਾ ਤੁਸਾਡਾ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਹੈਨਿ, ਤਦ ਦਾ ਅਸਾਡਾ ਮਨੁ ਸਰਵਰ ਥੀਂ ਮੁੜ ਗਇਆ ਹੈ; ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਹੋ ਕੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 5auzvtf4oiqe6te8vuhr18dv4rcx9jx 250 75127 238787 237518 2026-10-06T08:32:47Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|88||ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ}} {{rule}}</noinclude>ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਾ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਕੰਮਿਆ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਪਰਚੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ : ਭਾਈ ਜੇ ਏਹ ਭੀ ਕੰਮ ਹੈਸੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਤੁਸਾਡੇ ਪਾਸ ਰੁਜੂ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਤਾਂ ਰਾਤ ਸਾਰੀ ਦੋਨੋਂ ਪਿਉ ਪੁਤ੍ਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਦਿਨੇ ਓਸ ਗਾਉਂ ਦੀਆਂ ਗਊਆਂ ਚੋਰ ਹੱਕ ਲੈ ਗਏ। ਪਿਛੇ ਗੁਹਾਰ ਪਈ, ਸੰਮਣੁ ਦਾ ਪੁਤ੍ਰ ਭੀ ਪਿਛੇ ਗਇਆ, ਓਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲਗੀ, ਓਹ ਮਰ ਗਇਆ। ਜੇਹੜੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੈਸਨਿ ਓਹ ਚਿਖਾ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਗਇਆ, ਤੇ ਓਸ ਨੂੰ ਖੱਫਨ ਦੇਕੇ ਬਿਬਾਣ ਵਿਚ ਪਾਇਕੈ ਅਗੇ ਭਾਈ ਸੰਮਣ ਕੀਰਤਨੁ ਕਰਦਾ ਆਵੈ। ਫੇਰਿ ਸਿਖ ਜੋ ਅਗੇ ਪਰਚਾਵਣੀ ਆਏ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਰੰਜੀਆਂ ਵਿਛਾਇ ਦਿਤੀਆਂ, ਕਹਿਆ ਜੋ ਅਗੇ ਹੀ ਮੈਂ ਏਸੇ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਖੀਆਂ ਹੈਸਨਿ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਕਹਿਆ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੇ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਥੀਂ ਬਖਸਾਇ ਲੈਣੇ ਆਹਿ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਆਰਜਾ ਵਡੀ ਹੋਵੈ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਸੰਮਣੁ ਕਹਿਆ: ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਅਸਤਿ ਹੈ, ਏਨਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਤਾਂ ਅਚਰਜ ਨਹੀਂ; ਏਨਾਂ ਦਾ ਜੀਵਣਾ ਹੀ ਵਡਾ ਅਚਰਜ ਹੈ। ਸੋਈ ਮੂਰਖ ਹੈਨਿ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦਿਆਂ ਬਿਨਸਿਆਂ ਸੋਕ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ। ਗੁਰੂ ਥੀਂ ਮਾਂਗੀਐ ਤਾਂ ਨਾਮੁ ਮਾਂਗੀਐ ਜੋ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਨਾ ਪੁਤ੍ਰ ਹੈ, ਚਾਰ ਦਿਨ ਦੀ ਖੇਲ ਹੈ। ਪੰਚ ਤਤ ਵਿਰੋਧੀਏ ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਈਸਰ ਸਰੀਰ ਰਚੇ ਹੈਨਿ, ਅਪਣੀ ਮਰਿਜਾਦਾ ਭੋਗਕੈ ਫੇਰ ਭਿੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈਨਿ। ਨਾ ਕੋਈ ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਏਹ ਜੀਉ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਕੈ ਦੁਖ ਪਇਆ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਚਨ ਮੰਨੈ, ਸਮਝ ਤਾਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਥੀਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਬਚਨੁ ਹੈ: “ਨਹ ਕਿਛੁ ਜਨਮੈ ਨਹ ਕਿਛੁ ਮਰੈ॥ ਆਪਨ ਚਲਿਤ ਆਪ ਹੀ ਕਰੈ॥ {ਪੰਨਾ ੨੮੧} ਜੈਸੇ ਘਟ ਮਟ ਕੇ ਉਪਜਣ ਤੇ ਅਕਾਸ ਜਨਮਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੈਸੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਉਪਤ ਖਪਤ ਤੇ ਜੀਉ ਨਿਆਰਾ ਹੈ॥੫੮॥ " ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਜਲੋ ਆਦਿ} ਭਾਈ ਜੋਧਾ ਤੇ ਭਾਈ ਜਲੋ ਮਸੰਦ ਤੁਲਸਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਣ ਤੇ ਆਲਮ ਚੰਦ ਲਹੌਰ ਦੇ ਰੀਜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਪੰਜਵੀਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 4wggnv9hinar5n6s6p4s74m37cf527h 250 75128 238776 237519 2026-10-06T07:38:24Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||87}} {{rule}}</noinclude>ਤੇ ਹੀਨ ਹੋਵਨਗੇ; ਤਬ ਤੀਰਥ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨੁ ਵਿਧਿ ਸੰਜੁਗਤਿ ਨਾ ਕਰ ਸਕਨਗੇ। ਤਾਂਤੇ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਏਥੇ ਮਦ੍ਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੇ ਸਭਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲੁ ਹੋਵੈ ਜਿਸਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਤੇ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਕਹਿਆ: ਗਰੀਬ ਨਿਵਾਜ ਜਿਥੇ ਅਮਰੁ ਹੋਵੈ! ਤਾਂ ਇਕੁ ਥੇਹੁ ਪਇਆ ਹੈਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਏਥੇ ਹੀ ਉਦਮੁ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਚੌਥੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ਤਾਲੁ ਖੁਦਾਇਕੈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅਗੇ ਪੰਜਵੀਂ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਪੱਕਾ ਕਰਵਾਨਗੇ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਮੁ ਰਖਿਆ। ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੀ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮੁ ਕਿਆ ਰਖਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਉਂ ਰਖਣਾ, ਬਡਾ ਤੀਰਥੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਕਾਂਸੀ ਥੀਂ ਆਦਿ ਲੈਕਰਿ ਸਭੇ ਤੀਰਥ ਇਸ ਦੀ ਸਰਨਿ ਰਹਿਣਗੇ। ਕਲਿਜੁਗ ਹੋਰੁ ਕਿਸੇ ਦੀ ਸੱਤਿਆ ਛਡੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੀ ਸਰਨਿ ਸਭ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਭ ਦੇਹੁਰੇ ਤੇ ਸਭੇ ਧਰਮ ਤੇ ਤਪ ਤੀਰਥ ਸਭ ਏਥੇ ਹੀ ਆਇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਗੇ: ਇਹੁ ਜਗਨ ਨਾਥ ਹੋਵੈਗਾ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਗੰਗਾ ਲੋਪ ਹੋਵੈਗੀ। ਤਿਤ ਸਮੇਂ ਬਾਰਹੁ ਕੋਸ ਪਰਜੰਤ ਚੌਫੇਰੇ ਇਸਦੇ ਰਿਖਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹੋਵਨਿਗੇ ਤੇ ਸੰਤੋਖਸਰੁ ਤਿਸ ਦੇ ਨਿਕਟਿ ਔਰ ਤਾਲੂ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਥੇ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰੇਗਾ, ਓਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋਵਨਿਗੇ, ਸੰਤੋਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੈਗਾ॥੫੭॥ ਸਾਖੀ ਹੋਰ 'ਚਲੀ {ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ} ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਵਡਾ ਸਿਖ ਹੈਸੀ। ਸਣੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਣੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਬਹੂਆਂ ਸਮੇਤ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤੀ ਟਹਲ ਸੇਵਾ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਥੀਂ ਪੁਛਿਆ: ਗ੍ਰੰਬ ਨਿਵਾਜ ! ਤੁਸਾਨੂੰ ਜੋ ਸਿਖ ਪਿਆਰੇ ਹੈਨਿ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸਨੁ ਸਾਨੂੰ ਕਰਵਾਵਹੁ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਭਾਈ ਸੰਮਣੂ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਪੁਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸਦਾ ਦਰਸਨੁ ਕਰਿ ਆਵਹੁ। ਤਾਂ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਭਾਈ ਸੰਮਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਇਆ। ਆਗੇ ਭਾਈ ਸੰਮਣੁ ਆਇ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤੀ ਟਹਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਮੁੱਲ ਬਹੁਤੀਆਂ ਲਿਆਇਆ, ਤੇ ਤੱਪੜ ਤੇ ਸਤਰੰਜੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੰਢਦਾ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਭਾਈ ਕਪੂਰ ਦੇਵ ਕਹਿਆ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸਾਡੇ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> eu2v1yoklq5d35u51octtykqn34nu69 250 75129 238784 237520 2026-10-06T08:19:45Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਸੀਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਅਸਾਡਾ ਧਰਮੁ ਲੋਪ ਹੋਇ ਗਇਆ ਹੈ; ਜੋ ਤੁਸਾਡੀ ਸਰਨਿ ਆਈਐ ਤਾਂ ਅਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਪ੍ਰਿਥਮੈ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਾਮ ਸਰਵਰ ਦਾ ਢਾਹਿ ਆਵੋਗੇ ਤਾਂ ਬਹੁੜੋ ਏਥੇ ਆਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਮੰਞ ਤੇ ਪਿਰਾਣਾਂ ਘਰ ਜਾਇਕੇ ਸਰਵਰ ਦਾ ਮੁਕਾਮੁ ਢਾਹਿ ਕੇ ਫੇਰ ਘਰਿ ਥੀਂ ਹਜ਼ੂਰ ਆਇ ਸ਼ਰਨਿ ਪਏ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਏਥੇ ਪ੍ਰਿਥਮੇ ਸੇਵਾ ਟਹਿਲ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਸਾਡੇ ਅੰਤਹਿਕਰਣ ਸੁਧ ਹੋਵਨਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਭਾਈ ਪਿਰਾਣੇ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਤੁਸਾਂ ਲੰਗਰ ਦੇ ਜਲ ਦੀ ਟਹਿਲ ਕਰਨੀ; ਤੇ ਲੰਗਰ ਦੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਝੋਕਣੇ, ਤੇ ਭਾਈ ਮੰਞ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਲਕੜੀਆਂ ਹਜੂਰ ਦੇ ਲੰਗਰ ਦੀਆਂ ਲਿਆਵਣੀਆਂ, ਤੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਧੋਵਣੇ, ਤੇ ਦੁਇ ਵੇਲੇ ਤੁਸਾਂ ਕਥਾ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਕੈ ਸੁਨਣੀ, ਬਹੁਡ਼ੋ ਆਪਸ ਅੰਦਰ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨਨ ਕਰਨਾ। ਤਾਂ ਸਦੀਵ ਓਹੁ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨ, ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਹਜੂਰ ਦੇ ਲੰਗਰ ਥੀਂ ਛਕਣ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਹਿਬ ਪੁਛਿਆ, ਭਾਈ ਮੰਞ! ਤੁਸੀਂ ਪਰਸਾਦੁ ਕਿਥੋਂ ਖਾਂਵਦੇ ਹੋ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ, ਅਸੀਂ ਲੰਗਰ ਥੀਂ ਪਰਸਾਦੁ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇਹੀ ਟਹਿਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਖਾਧਾ ਸੋ ਤਾਂ ਮਜੂਰੀ ਹੋਈ ! ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਓਹੁ ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਖਾਵਨਿ ਤੇ ਟਹਿਲ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀ ਕਰਨੀ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਹੁਣ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਕਿਥੋਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ? ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ: ਸਿਖਾਂ ਥੀਂ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੇ ਸਿਖੁ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲਿ ਆਣਿ ਦੇਵੈ ਤਿਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਭੀ ਇਕੁ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਆਪ ਖਾਵਣੀ ਹੋਰੁ ਵਰਤਾਇ ਦੇਵਣਾ। ਤਾਂਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਜੋ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਮਹੀਆਂ ਚੋਰ ਛਪਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ, ਭਾਈ ਮੰਞੁ ! ਭਾਈ ਪਿਰਾਣਾ। ‘ਖੇਤੀ ਖਸਮਾਂ ਸੇਤੀ ਂ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਦੀ ਖਬਰ ਲਹੋ, ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਸਰਵਰੁ ਦਾ ਮੁਕਾਮ ਏਨ੍ਹਾਂ ਢਾਹਿਆ ਹੈ, ਤਾਂਤੇ ਏਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਖੀਣ ਹੋ ਗਏ ਹੈਨਿ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਤੁਸਾਡੇ ਘਰ ਮੁਗਲਾਂ ਜਪਤ ਕੀਤੇ ਹੈਨਿ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਜੀ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹਿ! ਜੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਧਨ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿਆ ਘਟਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਸਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਅਸਾਨੂੰ ਸੱਚਾ ਧਨੁ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸੀਂ ਸ੍ਵਾਸ ਸ੍ਵਾਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਨਾਮੁ ਜਪਿਆ ਕਰੋ। ਤੇ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਹੁਲ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 46gp2oj7ton17lnwytakrhdabzq4cym 250 75133 238783 237524 2026-10-06T08:18:16Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||79}} {{rule}}</noinclude>ਅਰੁ ਬਿਨਸਨ ਤੇ ਬਿਨਸਤਾ ਨਹੀਂ। ਏਕ ਹੀ ਬੀਜੁ ਸਭਨੋਂ ਵਲੋਂ ਵਿਖੇ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਤੈਸੇ ਏਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਅਸਥਾਵਰ ਜੰਗਮ ਵਿਖੇ ਵਿਆਪਕ ਵਿਵਰਤਵਾਦ ਹੈ। ਭਰਮ ਕਰ ਭਾਸਤਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਜੋਗੀ ਬੋਲਿਆ: ਅਬ ਮੇਰੀ ਨਿਸਚਾ ਭਈ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਥਾ ਸੌ ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਅਬ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਂਤੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਦੇ ਉਪਰ ਜੰਗੀ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਲੀਤੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਆਇਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਪੌੜੀਆਂ ਚਉਫੇਰੇ ਮਸੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹੀਆਂ ਵੰਡਿ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਜੇ ਪੱਕੀਆਂ ਬਾਹੀਆਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਜੇ ਪੋਲੀਆਂ ਬਣਾਵਹੁਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਡਾ ਪੋਲੂ ਉੱਘੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਹੁੜੋ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਖਲੋਇਕੈ ਸਬਦ ਉਚਾਰਿਆ: ਸੋਰਠਿ ਮਹਲਾ ੫॥ ਵਿਚਿ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਖਲੋਆ॥ ਵਾਲੁ ਨ ਵਿੰਗਾ ਹੋਆ॥ ਮਜਨੁ ਗੁਰ ਆਂਦਾ ਰਾਸੇ॥ ਜਪਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸੇ॥੧॥ ਸੰਤਹੁ ਰਾਮਦਾਸ ਸਰੋਵਰੁ ਨੀਕਾ॥ ਜੋ ਨਾਵੈ ਸੋ ਕੁਲੁ ਤਰਾਵੈ ਉਧਾਰੁ ਹੋਆ ਹੈ ਜੀ ਕਾ॥੧॥ਰਹਾਉ॥ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰੁ ਜਗੁ ਗਾਵੈ॥ ਮਨਿ ਚਿੰਦਿਅੜੇ ਫਲ ਪਾਵੈ॥ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤਿ ਨਾਇ ਆਏ॥ ਅਪਣਾ ਪ੍ਰਭੂ ਧਿਆਏ॥੨॥ ਸੰਤ ਸਰੋਵਰ ਨਾਵੈ॥ ਸੋ ਜਨੁ ਪਰਮਗਤਿ ਪਾਵੈ॥ ਮਰੈ ਨ ਆਵੈ ਜਾਈ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ॥੩॥ ਇਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਚਾਰੁ ਸੁ ਜਾਨੈ॥ ਜਿਸੁ ਦਇਆਲੁ ਹੋਇ ਭਗਵਾਨੈ॥ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ॥ ਸਭ ਚਿੰਤਾ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ॥੪॥ {ਪੰਨਾ ੬੨੩} -ਤਿਸ ਦਾ ਵੀਚਾਰ- ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਈਸ਼ਰ ਦਾ ਧਿਆਨੁ ਧਾਰਿਆ ਤਾਂ ਈਸਰੁ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਇਆ। ਤਾਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਜੋ ਮੈਂ ਸਰਗੁਣ ਰੂਪ ਧਾਰਿ ਕੇ ਇਸ ਬੀਚ ਚਰਨ ਧਾਰੈ ਹੈਨਿ, ਔਰ ਨਿਰਗੁਣ ਰੂਪ ਮੇਰਾ ਨਾਮੁ ਹੈ। ਸੋ ਮੈਂ ਦੋਨੋਂ ਰੂਪ ਇਸ ਮੈਂ ਵਰਤੋਂਗਾ। ਜੋ ਇਸਨਾਨ ਕਰੈਗਾ ਉਸਕੇ ਮਜਨ ਸਿਮਰਨਿ ਤੇ ਸਭ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸ਼ ਹੋਵਨਿਗੇ। ਤੇ ਸੰਤ ਜਨਾ ਹੋ! ਏਹੁ ਰਾਮਦਾਸੁ ਸਰੋਵਰੁ ਬਹੁਤ ਨੀਕਾ ਹੋਵੈਗਾ, ਜੋ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> 4348wisf4o5nypfgf7ehn4gg2jjotai 250 75139 238782 237530 2026-10-06T08:16:57Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 238782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ||97}} {{rule}}</noinclude>ਥੀਂ ਬਚੇਗਾ, ਤੇ ਏਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੀਰਥ ਤੁਸਾਂ ਰਚਨਾ ਤੇ ਬੀਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਚਣਾ ਤੇ ਬੀਚ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਰਖਣਾ। ਜੋ ਈਹਾਂ ਇਸਨਾਨੁ ਕਰਿਕੈ ਤੇ ਧਿਆਨੁ ਲਾਇਕੈ ਗ੍ਰੰਥ ਜੀ ਸੁਣੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੇ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜਿਸ ਅਸਥਾਨੁ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਓਥੇ ਹੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਖੜਾ ਕਰਨਾ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਵਿਸਨ ਰੂਪ ਹੈਸਨਿ ਤੇ ਵਿਸਨ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਭੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂਤੈ ਇਸ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹਰਿਮੰਦਰ ਹੈ। ਬਹੁੜੋ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਮੀ ਭੇਦੁ ਕਛੁ ਨਾਹੀਂ। ਸੋ ਅਠੇ ਪਹਿਰ ਈਹਾਂ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਾਂਤੇ ਭੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਨਾਮੁ ਹੋਵੈ। ਜੈਸੇ ਸਾਰੀ ਗੰਗਾ ਥੀਂ ਹਰਿ ਦੁਆਰ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਵਿਸ਼ੇਖ ਹੈ ਤੈਸੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੇ ਬੀਚ ਹਰਿ ਕੀਆ ਪਉੜੀਆਂ ਰਚਣੀਆਂ। ਓਸ ਜਗਾ ਦੇ ਇਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲੁ ਸਭ ਥੀਂ ਅਧਿਕ ਹੋਵੈਗਾ। ਤਬ ਅਸਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: ਏਹੁ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜੋ ਤੀਰਥ ਰਚਿਆ ਹੈ? ਤਾਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ: ਏਹੁ ਤੀਰਥੁ ਭੀ ਨਾਲੇ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਗਵਾਏਗਾ, ਸਾਥ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਗਤਿ ਦੇਵੈਗਾ ਤੇ ਸਮਾਂ ਪਾਇਕੇ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਮੱਸਿਆ ਦੇ ਇਸਨਾਨ ਦਾ ਈਹਾਂ ਬਡਾ ਮਹਾਤਮ ਹੋਵੈਗਾ। ਅਬ ਤੁਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਤਿਆਰੁ ਕਰੋ ਤੇ ਜੋ ਥੇਹੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪਾਸ ਹੈ ਓਸ ਨੂੰ ਖੋਦਣਾ ਓਥੇ ਇਕੁ ਜੋਗੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਓਸ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਥੀਂ ਗਿਆਨੁ ਹੋਵੈਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਆਏ ਤੇ ਥੇਹੁ ਖੋਦਿਆ ਤੇ ਏਸ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕੁ ਮਟੁ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਕੁ ਜੋਗੀ ਬੈਠਾ ਸੀ ਸਮਾਧਿ ਲਾਇਕੈ, ਤਾਂ ਓਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਪੁਟਣੀਆਂ ਤੇ ਮੱਖਣ ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਮਲਕੇ ਸੁਚੇਤੁ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਦਰਸਨੁ ਕੀਤਾ। ਤਾਂ ਜੋਗੀ ਕਹਿਆ ਜੋ ਅਸਾਡਾ ਜਨਮੁ ਸਫਲੁ ਹੋਇਆ। ਈਹਾਂ ਦੁਆਦਸ ਕੋਸ ਪਰਜੰਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੀਰਥ ਏਸੇ ਜਗਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਕੋਸ ਭਰ ਚਉਫੇਰੇ ਇਸਦਾ ਮਧਿਆਨ ਹੈ। ਏਥੇ ਹੀ ਹੈ ਤਾਲੁ ਜੌ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ, ਇਸਦੀ ਅਬਚਲ ਨੀਵ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੀਚ ਭੀ ਤੇ ਉਦਾਲੇ ਭੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕੇ ਨਾਮ ਕੀ ਸੋਭਾ ਸਦਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤ੍ਰੇਤੇ ਜੁਗ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਦਾ ਸਿਖ ਥਾ ਤੇ ਮੁਝੇ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੂਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਓਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਜੀ ਕਹਿਆ ਤੂੰ ਈਹਾਂ ਹੀ ਬੈਠ, ਜੋਗ ਸਾਧਨਾ ਕਰੁ; ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦਾ ਔਤਾਰੁ, ਪੰਜਵਾਂ ਔਤਾਰੁ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਤੁਸਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ; ਤਾਂ ਤੇ ਮੈਂ Sri Satguru Jagjit Singh Ji eLibrary NamdhariElibrary@gmail.com<noinclude></noinclude> kt0apza554hakckx8k19l6olxo5ob1m 250 75149 238681 237540 2026-10-05T13:29:50Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 238681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ|107|}} {{rule}}</noinclude>{{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ, ਸੈਦੋ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਸਾਈਂ ਦਿਤਾ ਝੰਝੀ ਤੇ ਸੈਦੋ ਜਟੁ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਤੀਸਰੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਨੂੰ ਸਿਖ ਸਰਧਾ ਨਾਲਿ ਲਾਹੌਰ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਵਡੀ ਆਉ ਭਗਤਿ ਕੀਤੀ। ਤਾਂ ਸਾਹਿਬਾਂ ਕਹਿਆ: ਮੈਂ ਤੁੱਠਾ ਹਾਂ, ਕਿਛੁ ਮੰਗੋ। ਤਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿਆ ਜੀ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਸਾਬ ਪੁਰਾ ਦੇਖ ਕੈ ਬਚਨੁ ਕੀਤਾ: ਮਹਲਾ ੧॥ "ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰੁ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ॥" {ਪੰਨਾ ੧੪੧੨} ਤਾਂਤੇ ਸਭੇ ਸਿਖ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੈਨਿ ਜੋ ਏਹੁ ਬਚਨੁ ਬਖਸੀਏ। ਮਹਲਾ ੩॥ "ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ॥" {ਪੰਨਾ ੧੪੧੨} ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੀਕਰ ਬਜਾਰ ਹੋਵਨਿਗੇ ਤੇ ਸਬਦ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵੰਡੀਐਗਾ, ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੁ ਸਿਫਤੀ ਦਾ ਘਰੁ ਹੋਵੈਗਾ। ਤੇ ਸੈਦੋ ਨੂੰ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਸਬਦ ਦਾ ਵੀਚਾਰੁ ਕੀਤਾ ਕਰੁ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਇਕ ਕਰ ਜਾਣੁ। ਜੋ ਤੇਰੀ ਰਸਨਾ ਥੀਂ ਬਚਨ ਸੁਣੇਗਾ ਓਸ ਦਾ ਭੀ ਮਨੁ ਦ੍ਰਵ ਜਾਵੈਗਾ। ਤਾਂ ਦੋਨੋਂ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਢਹਿ ਪਏ : ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਤਾਂ ਬਚਨ ਹੋਇਆ: ਤੁਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨੁ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਵਿਚ ਨਾ ਆਵੋਗੇ॥੭੬॥ {{center|'''ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਚਲੀ {ਭਾਈ ਬੁੱਧੂ}'''}} '''ਭਾਈ''' ਸਾਧੂ ਮਹਤਾ ਕੁਲ ਕੁਮ੍ਹਿਆਰ ਦੀ ਵਿਚੋਂ ਹੈਸੀ ਤੇ ਬੁਧੂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਹੈਸੀ ਤੇ ਭਗਤੁ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਹੈਸੀ ਤੇ ਲਹੌਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨਿ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨਿ ਆਏ ਜੋ ਅਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸੁ ਕੀਜੈ, ਤਾਂ ਬਚਨੁ ਹੋਇਆ: ਜੋ ਕਾਰਜ ਅਰੰਭ ਕਰਨਾ ਸੌ ਪਹਿਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਕੜਾਹੁ ਕਰਨਾ ਤੇ ਜੋ ਲਾਹਾ ਵਿਚੋਂ ਹੋਵੈ ਤਾਂ ਦਸਵੰਧ ਗੁਰੂ ਕੇ ਨਮਿਤ ਦੇਵਣਾ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਬੁਧੂ ਆਵਾ ਇਟਾਂ ਦਾ ਚਾੜਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਸਿਖਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਸੰਗਤਿ ਆਣਿ ਜੁੜੀ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਪਟੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਸੀ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਓਹੁ ਗਇਆ ਅਗੇ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਹੈਸੀ। ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਬਾਹਰਿ ਰਹਿ ਗਇਆ। ਅੰਦਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸੰਗਤਿ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਵਾ ਪੱਕਾ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਲਖੂ ਬਾਹਰੁ ਬੋਲਿਆ ਜੋ ਆਵਾ ਕੌਂਚਾ, ਤਾਂ ਆਵਾ<noinclude></noinclude> rf3i3uful9831anpy1x68ea4353ri1d 250 75311 238730 2026-10-06T00:05:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 1 |bSize = 505 |cWidth = 568 |cHeight = 830 |oTop = -1 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> opqlty0rssupuob4mw1x27wwr6dgv2l 250 75312 238731 2026-10-06T00:14:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{right|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ}}}}{{rule}}{{rule|height=2px}} ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲੈ ਕੇ ਜਗਤ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{right|{{x-larger|ਸੁਕਰਾਤ}}}}{{rule}}{{rule|height=2px}} ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲੈ ਕੇ ਜਗਤ ਨੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸੁਖੈਨ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਸਿੱਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਯੂਨਾਨੀ ਇਕ ਉੱਘੀ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਕੰਮ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਪੱਛਮੀ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਦੀਨੀ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸਤਾਦ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਯੂਨਾਨ ਹੀ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਮੂਲ ਜੋ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚ-ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਕਰਾਤ ਦਾ ਨਾਮ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਏਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸੱਚ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਇਕ ਦਰਿਆ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਉਛਾਲੇ ਨਾਲ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੰਜਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਲਾ ਪੁਰਖ ਯੂਨਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੋਕੀ ਵਾਸਤੇ ਐਨਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੋਕਰਾਟੀਜ਼ ਅਰਥਾਤ ਨਿਆਇ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ' ਪੈ ਗਿਆ। ਸੁਕਰਾਤ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੈਫਰਨੈਫ਼ਿਸ, ਯੂਨਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁੱਤ-ਘਾੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਬੁੱਤ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿਚ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਦੋਂ ਪੁਰਾਣਿਕ ਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ, ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬੜੀ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ; ਪਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਗੰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸ ਬੁੱਤ-ਘਾੜੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਤੋਂ ਨਿਰਾ ਇਹ ਕੰਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੁਡਾ ਦੇਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਬੁੱਤ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੁੱਤ-ਘਾੜਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਕਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵੱਲੋ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ, ਪਰ ਗ਼ਰੀਬ ਕਾਰੀਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਾ {{nop}}<noinclude></noinclude> rqwc3k3j47bry9rl3etmqkbmaqqc3s5 250 75313 238732 2026-10-06T00:35:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|*ਜਾਣ ਪਛਾਣ||7}} {{rh|*ਭੂਮਿਕਾ||9}} {{rh|*ਸੁਕਰਾਤ||11}} {{rh|*ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ||19}} {{rh|*ਬੁੱਧ ਮਤ||27}} {{rh|*ਮੁਹੰਮਦ||34}} {{rh|*ਇਸਲਾਮ||42}} {{rh|*ਮੂਸਾ||50}} {{rh|*ਯਹੂਦੀ ਮਤ||56}} {{rh|*ਇਬਰਾਹੀਮ||62}} {{rh|*ਜ਼ਰਤੁਸ਼ਤ||67}} {{rh|*ਪਾਰਸੀ ਮਤ||73}} {{rh|*ਈਸਾ||77}} {{rh|*ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ||86}} {{rh|*ਈਸਾਈ ਮਤ||94}} {{rh|*ਰੋਮਨ ਕੈਥੋਲਿਕ||98}} {{rh|*ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ||101}} {{rh|*ਮਨਸੂਰ||104}} {{rh|*ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ||108}} {{rh|*ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਰਾਏ||113}} {{rh|*ਬ੍ਰਹਮੂ ਸਮਾਜ||119}}<noinclude></noinclude> 3qi0x257lio8d5xw3iv66b8krysfzmn 0 75314 238750 2026-10-06T05:59:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ | author = ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ.pdf" from="1" to="21" />" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238750 wikitext text/x-wiki {{header | title = ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ | author = ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ.pdf" from="1" to="21" /> 9ncdsu97apaxkud8cu08w1u3ytof4fm 250 75315 238757 2026-10-06T06:25:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|30em}} {{center|{{xxxx-larger|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ}}}} {{dhr|5em}}<noinclude></noinclude> fbj7155v7vtafnx1l3rdg58hglpr3ul 250 75316 238758 2026-10-06T06:28:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{larger|'''ਏਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ:'''}} * ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ * ਲੈਕਚਰ ਮਹਾਂ ਚਾਨਣ * ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ ? *ਪ੍ਰੀਤ ਰੀਤ (ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਟੀਕ) * ਬਾਰਹਮਾਹ ਸਟੀਕ {{nop}}<noinclude></noinclude> fcz57se3hiz4ibg95s9lyxoogx7usev 238759 238758 2026-10-06T06:29:07Z Harchand Bhinder 2624 238759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{larger|''ਏਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ:''}} * ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ * ਲੈਕਚਰ ਮਹਾਂ ਚਾਨਣ * ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ ? *ਪ੍ਰੀਤ ਰੀਤ (ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਟੀਕ) * ਬਾਰਹਮਾਹ ਸਟੀਕ {{nop}}<noinclude></noinclude> 0pqdpps7otwctbdl7vcef48ex5qewkr 250 75317 238761 2026-10-06T06:39:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{xxx-larger|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ''' {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 60 |oTop = 604 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ </poem><noinclude></noinclude> 6t5wtlf404mohajnavi5u7u9d7i2l18 238762 238761 2026-10-06T06:40:27Z Harchand Bhinder 2624 238762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{xxx-larger|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 60 |oTop = 604 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ </poem>}}<noinclude></noinclude> got6ki7hf3d6p19o338efou066p4i5q 238763 238762 2026-10-06T06:42:20Z Harchand Bhinder 2624 238763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|{{xxxx-larger|'''ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ'''}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|16em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 60 |oTop = 604 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ </poem>}}<noinclude></noinclude> 2fp2bj8562egjmjcprmodpj3g7ihe8x 238764 238763 2026-10-06T06:45:38Z Harchand Bhinder 2624 238764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|{{xxxx-larger|'''ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ'''}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|16em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 67 |oTop = 601 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ </poem>}}<noinclude></noinclude> oqkd0rlp0yoi8awk8m2oqrzlqyx3ygq 250 75318 238765 2026-10-06T06:49:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 238765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{larger|JIVAN KIRNAN}} [A book on the religions of world and their founders] by PRINCIPAL GANGA SINGH {{dhr|14em}} ISBN 81-7205-249-9 ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਗਸਤ 2000 ਮੁੱਲ : 70-00 {{dhr|14em}} ''ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ :'' ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ''ਛਾਪਕ :'' ਪ੍ਰਿੰਟਵੈੱਲ, 146 ਇੰਡ, ਫ਼ੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> q7qfffkd1p0gjnxit1gk62vqth4fqho 238766 238765 2026-10-06T06:50:35Z Harchand Bhinder 2624 238766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|<poem>{{larger|JIVAN KIRNAN}} [A book on the religions of world and their founders] by PRINCIPAL GANGA SINGH {{dhr|14em}} ISBN 81-7205-249-9 ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਗਸਤ 2000 ਮੁੱਲ : 70-00 {{dhr|14em}} ''ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ :'' ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ''ਛਾਪਕ :'' ਪ੍ਰਿੰਟਵੈੱਲ, 146 ਇੰਡ. ਫ਼ੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> 5mkewf4omnxppomtr0pbsn8kj8tunl5 250 75319 238767 2026-10-06T06:52:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{center|{{x-larger|ਜਾਣ-ਪਛਾਣ}}}} ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ (1898-25-12-1961) ਉੱਘੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਲਾਸਾਨੀ ਵਕਤਾ ਤੇ ਸਿਖ ਚਿੰਤਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਸਿਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਾਏ ਤੇ ਸਿਖ ਪ੍ਚਾਰ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|{{x-larger|ਜਾਣ-ਪਛਾਣ}}}} ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ (1898-25-12-1961) ਉੱਘੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਲਾਸਾਨੀ ਵਕਤਾ ਤੇ ਸਿਖ ਚਿੰਤਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਸਿਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਾਏ ਤੇ ਸਿਖ ਪ੍ਚਾਰ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਬੂਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜਾਦੂਗਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਏਨੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਵਰਗ ਦਾ ਸਰੋਤਾ ਆਪਦੀ ਦਲੀਲ ਤੋਂ ਕਾਇਲ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਪੰਡਿਤ ਨਹਿਰੂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਕਤੋ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਰੋਤਾ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਅਸਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਖਿਆਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿਚੋ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਦਾਨੋਂ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਹਿਸੀਲ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਗਤਪੁਰਾ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਚਾਰ ਵਿਦਿਆਲਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1933 ਵਿਚ ਆਪ ਜੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਸਿਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਥਾਪੇ ਗਏ। ਸਿਖ ਧਰਮ ਚਿੰਤਨ ਸੰਬੰਧੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਸਕ-ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਧਾਂਕ ਜਮਾ ਲਈ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਿਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿਚ ਬੇਹੱਦ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਦੇ ਪਾਤਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤ ਹੱਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਹਿਬਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਸੱਚ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਾਰੇ ਸੋਝੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਅਦੁੱਤੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਨਿਰੋ ਤੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਸੱਚ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਜੱਸਵੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਸੱਚ ਵਿਚ ਹਲੂਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਕਦੇ ਵੀ ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋ. ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚੋਂ ਇਸਦੀ ਕਾਪੀ ਸਾਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਨਾ ਕਰਦੇ। ਪਦਮ ਜੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਸਿਖ ਪ੍ਚਾਰਕਾਂ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੈਕਚਰ ਮਹਾਂ ਚਾਨਣ ਤੇ ਸਿਖ ਧਰਮ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਆਪਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਹੇਠ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।<noinclude></noinclude> 4xjebhddel7m4tp5ocg7zvxb9mxl6z2 250 75320 238768 2026-10-06T06:52:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "8 ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਆਪ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਹਨ ਤੇ ਇਸੇ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸਨੇਹ ਭਾਵਨਾ ਤਹਿਤ ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪੋਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 238768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>8 ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਆਪ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਹਨ ਤੇ ਇਸੇ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸਨੇਹ ਭਾਵਨਾ ਤਹਿਤ ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪੋਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਲੜੀਂਦੀ ਸੁਧਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਧਾਈ ਦੇ ਇਸ ਬਿਖਮ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ-ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਪਦਮ ਜੀ ਦੇ ਹਾਰਦਿਕ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ। {{right|—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ}}<noinclude></noinclude> jr6i4bxhwleow80zin5h8v6v6uj5aol 4 75321 238790 2026-10-06T09:45:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Redirected page to [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਵੈਲੀਡੇਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ]] 238790 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਵੈਲੀਡੇਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ]] t4kakq8om0wvncoqj2e5p2zoy53r40r 4 75322 238791 2026-10-06T09:46:02Z Kuldeepburjbhalaike 1640 Redirected page to [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਵੈਲੀਡੇਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ]] 238791 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਿਕੀਸਰੋਤ:ਵੈਲੀਡੇਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ]] t4kakq8om0wvncoqj2e5p2zoy53r40r