ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 252 4431 240027 192729 2026-10-12T04:58:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240027 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q112727300 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} nv0a8x925xastq8ztavdw942ck52ej2 252 6944 239947 219251 2026-10-12T03:45:51Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239947 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q141697432 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਅਮਰਜੀਤ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਤਤਕਰਾ" 3to4="ਮੁਖ" ਬੰਧ="" 64="-" 120="-" 124="-" 183="-" 5="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} dxq6lp0qyy973k7adw2l7n5kf8cij9o 250 7905 239945 184080 2026-10-12T03:43:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{center|{{xx-larger|'''ਤਤਕਰਾ'''}}}} {{Block center|<poem>{| |- | {{gap}}ਮੁਖ-ਬੰਧ||{{gap|8em}} ੳ |- | [[ਦਸ ਦੁਆਰ/ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] ||{{gap|8em}} ੧ |- | {{gap}}੧. ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਰਾਤ ||{{gap|8em}} ੭ |- | {{gap}}੨. ਝੂਠੀ ਪ੍ਰੀਤ ||{{gap|8em}} ੧੭ |- | {{gap}}੩. ਭੌਂਦੂ ਮੁੰਡਾ ||{{gap|8em}} ੨੯ |- | {{gap}}੪. ਕੁਸਮ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ||{{gap|8em}} ੪੭ |- | [[ਦਸ ਦੁਆਰ/ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] ||{{gap|8em}} ੬੧ |- | {{gap}}੫. ਵੈਨਿਸ ਦਾ ਬਿਉਪਾਰੀ ||{{gap|8em}} ੬੫ |- | {{gap}}੬. ਤੁਫ਼ਾਨ ||{{gap|8em}} ੭੯ |- | {{gap}}੭. ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ||{{gap|8em}} ੯੩ |- | [[ਦਸ ਦੁਆਰ/ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ|ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ]] ||{{gap|8em}} ੧੧੫ |- | {{gap}}੮. ਕਰਾਮਾਤੀ ਰਾਹੀ ||{{gap|8em}} ੧੧੯ |- | {{gap}}੯. ਡਾਕਟਰ ਸੈਮੁਲ ਜਾਨਸਨ ਦਾ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ||{{gap|8em}} ੧੪੯ |- | {{gap}}੧੦. ਕੰਚਨ ਛੋਹ ||{{gap|8em}} ੧੫੯ |}</poem>}} {{rule|40em}}<noinclude>{{center|<poem>Printed by Gyani Sujan Singh at Amarjit Printing Press, Railway Road Jullundur City and Published by S Isbar Singh Proprietor Amarjit Printing Press, Jullundur City</poem>}}</noinclude> 5gglkwct88v3msdurkqrfs54qwoqjpi 250 9319 239819 29896 2026-10-11T12:02:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਵਾਲ ੧. ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਬ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ? </br> ਉੱਤਰ :</br> {{gap}}ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਅਰਥ ਕਢਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ।</br> {{gap}}ਲੰਮੇ, ਚੌੜੇ, ਤੇ ਉਚੇ ਮਨੋਰਥ ਬਨਾਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮਨੋਰਥ ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵਖਰਾ ਤੇ ਵਡੇਰਾ ਕੋਈ ਮਨੋਰਬ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦਾ -</br> {{gap}}ਪੂਰਨ ਸਿਹਤ : ਲੋੜੀਂਦੀ ਤਾਕਤ; ਖ਼ੁਸ਼-ਖ਼ਸਲਤ; ਸੁਹਣਾ ਘਰ; ਮੁਫ਼ੀਦ, ਦਿਆਨਤਦਾਰ ਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਵਿਆਹ; ਚੰਗੇ ਬੱਦੇ; ਚੰਗੀ ਸਮਝ, ਬਹਾਦਰ ਦਰਿਸ਼ਟੀ; ਕੰਮ ਆਉਣ ਦੀ ਰੀਝ; ਚੰਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸਨੇਹੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ - ਤੇ ਚੰਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਨਾਣ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਭਾਗ ।</br> {{gap}}ਉਪਰਲੀ ਅਵਸਥਾ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ੁਕਰੀਏ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵਡੇਰੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। </br> {{gap}}ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ ਤੇ ਮਾਦੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਏ। ਪਰ ਜੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਏਨੇ ਕੁ ਖੁਦਗਰਜ਼ ਤੇ ਮਾਦਾ ਪ੍ਸਤ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਅਸਮਾਨੀ ਓਟ ਆਸਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੇ ਪਰ ਸੁਆਰਬ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਨਾ ਰਹੇ । ਖ਼ੁਸ਼-ਖ਼ਸਲਤ, ਮੁਫੀਦ ਤੇ ਦਿਆਨਤਦਾਰ ਵਿਹਾਰ, ਕੰਮ ਆਉਣ ਦੀ ਰੀਝ, ਚੰਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਬਨਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ --- {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੧੧}}</noinclude> akrdxunxb0a1l2q7tfjm8cf7covq79g 250 9439 239820 30168 2026-10-11T12:04:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਾਡੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਇਹ ਭਾਗ ਸਾਨੂੰ ਸਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਮਿਕ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਮਾਰਥ ਤੋਂ ਖ਼ਾਲੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਗਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦਿਸੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਉਚੇਰਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੇਰੀ ਹੁਣ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ।</br> ਸਵਾਲ ੨. ਤੁਹਾਂਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਤੋਰੀ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ ?</br> ਉਤਰ :</br> {{gap}}ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਹਰ ਤਾਕਤ ਅਤੁਟ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਤੇ , ਮਨੁਖਤਾ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਇਕੋ ਲੜੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਤੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿਵੇਕਲਾ ਖ਼ੁਸ਼, ਕੋਈ ਨਿਵੇਕਲਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ । ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਬੇਅੰਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਤੇ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਲੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸ ਪਏਗੀ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਰ ਸ਼ੈ ਪੋ੍ਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਅਡਰੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਅਸੰਭਵਤਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਸਾਰੀ ਮਨੁਖਤਾ ਨੂੰ ਇਕ ਟੱਬਰ ਸਮਝ ਸਕੇਗਾ। </br> {{gap}}ਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਸੌਦਾਗਰਾਂ ਦੀ, ਨਾ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੀ, ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁਖਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਿਸ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਬੇ-ਓੜਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ, ਨੰਗਾ ਬੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਤੇ ਏਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਬੇ-ਅੰਤ ਦੌਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਧਭੁਤ ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਹੱਤਕ ਕ ਹੈ । ਸਿਰਫ ਇਕ-ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਇਕ-ਲੜੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਤੀ ਮਨੁਖਤਾ ਦਾ ਇਤਕਾਦ ਪੱਕਾ ਹੋਣ ਦੀ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੧੨}}</noinclude> 26lbqezq25mjftg7xkuhr1ztjr6uaoz 250 9450 239821 30183 2026-10-11T12:06:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> ਢਿਲ ਹੈ, ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਹਤਾਜੀ, ਬੀਮਾਰੀ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਉਡ ਜਾਣਗੀਆਂ । {{gap}}ਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਾਵਜੂਦ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਹਰ ਭਾਗ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖਾਂਗਾ - ਤੇ ਜੋ ਨਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਪਹੁ ਫੁਟਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। {{gap}}ਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਮੈਨੂੰ ਤੋਰੀ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਰ ਅਮਲ, ਹਰ ਲਫ਼ਜ਼, ਹਰ ਖ਼ਿਆਲ ਮੇਰੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਸਵਾਲ ੩. ਧਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ? ਉਤੱਰ : {{gap}}ਜੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅਵਤਾਰ, ਨਬੀ ਜਾਂ ਪੈਗੰਬਰ ੳੁਤੇ ਉਚੇਚਾ ਤੇ ਸਮੂਲਚਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਮੰਦਿਰ ਮਸੀਤ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਨੀਯਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨੀਯਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਏਸ ਧਰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ । ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੱਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤ੍ਰੀ-ਭਰੋਸਾ ਬਿਲਕੁਲ ਮਿਸਮਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਹ ਤੁਕ ਮੇਰੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਝੂਣ ਝੁਣ ਕੇ ਉਤਰ ਮੰਗਦੀ ਸੀ: {{gap}}"ਹਿੰਦੂ ਤੁਰਕ ਕਹਾ ਤੇ ਆਇ ਕਿਨਿ ਏਹ ਰਾਹ ਚਲਾਈ । ਦਿਲ ਮਹਿ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਿ ਕਵਾਜੇ ਭਿਸਤ ਦੋਜਕ ਕਿਨਿ ਪਾਈ ॥ </poem><noinclude>{{rh|||੧੩}}</noinclude> f3bqbeg691ehogjevux4j5xbnxiytvb 239882 239821 2026-10-11T14:15:52Z Harchand Bhinder 2624 239882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਢਿਲ ਹੈ, ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਹਤਾਜੀ, ਬੀਮਾਰੀ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਉਡ ਜਾਣਗੀਆਂ ।</br> {{gap}}ਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਾਵਜੂਦ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਹਰ ਭਾਗ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖਾਂਗਾ - ਤੇ ਜੋ ਨਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਪਹੁ ਫੁਟਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। </br> {{gap}}ਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨ ਮੈਨੂੰ ਤੋਰੀ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਰ ਅਮਲ, ਹਰ ਲਫ਼ਜ਼, ਹਰ ਖ਼ਿਆਲ ਮੇਰੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ।</br> ਸਵਾਲ ੩. ਧਰਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ?</br> ਉਤੱਰ :</br> {{gap}}ਜੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅਵਤਾਰ, ਨਬੀ ਜਾਂ ਪੈਗੰਬਰ ਉਤੇ ਉਚੇਚਾ ਤੇ ਸਮੂਲਚਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਮੰਦਿਰ ਮਸੀਤ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਨੀਯਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਨੀਯਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਏਸ ਧਰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ । ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੱਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤ੍ਰੀ-ਭਰੋਸਾ ਬਿਲਕੁਲ ਮਿਸਮਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਹ ਤੁਕ ਮੇਰੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਝੂਣ ਝੁਣ ਕੇ ਉਤਰ ਮੰਗਦੀ ਸੀ: </br> {{gap}}"ਹਿੰਦੂ ਤੁਰਕ ਕਹਾ ਤੇ ਆਇ ਕਿਨਿ ਏਹ ਰਾਹ ਚਲਾਈ । </br> ਦਿਲ ਮਹਿ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰਿ ਕਵਾਜੇ ਭਿਸਤ ਦੋਜਕ ਕਿਨਿ ਪਾਈ ॥ {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੩}}</noinclude> hdd4gbb9w0g4wtsau8hseix26k6icj1 250 9508 239822 30318 2026-10-11T12:07:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> ..................ਅਲਾਹ ਏਕੁ ਮਸੀਤ ਬਸਤ ਹੈ ਅਵਰ ਮੁਲਕ ਕਿਸੇ ਕੇਰਾ ?" {{gap}}ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਸਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਢਾਈ ਗੁਣਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਕੀਹ ਹਸ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰੀ ਸ਼ਰਹ ਹੀ ਵਖਰੀ ਨਹੀਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਸਿਖ ਸਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਧਰ ਜਾਏਗੀ ? ਹਰ ਮਜ਼ਹਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੂਜਿਆ ਲਈ ਵਖਰੀ ਹੈ । ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਓੜਕ ਖੁਆਰ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲੇਗਾ । {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਏ ਯਕੀਨ ਨੇ ਤਸੱਲੀ ਦਿਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਰੱਬ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਂਝਾ ਹੈ । ਤੇ ਜੇ 'ਉਹ' ਕੋਈ ਮਜ਼੍ਹਬ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭਨੀ ਥਾਈਂ ਇਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਬਹੁਤੇ ਭੇਜਦਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਵਰਤਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਜ਼ਰੂਚ ਰਖਦਾ । ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਖੋ ਵਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਡ ਅਡ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਦੂਈ ਲਈ ਅਛੂਭ, ਮਲੇਛ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਜ਼੍ਹਬ। ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਲ ਉਡਾਰੀਆਂ ਹਨ । ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸਚਾਈ ਦੀ ਢੂੰਡ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੂਲਚੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ । {{gap}}ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਰਥਾਤ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਮੈਨੂੰ 'ਅੰਦਰਲੀ' ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰੇ ਨਹੀਂ ਲਭ ਸਕੇ । ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਿਮਰਨ, ਜਿਹੜਾ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਝੂਠ ਬੋਲਦਿਆਂ </poem><noinclude>{{rh|੧੧੪}}</noinclude> kh0yqtnxjhxcb12nrszw6yxrdzyocu0 239881 239822 2026-10-11T14:13:57Z Harchand Bhinder 2624 239881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>..................ਅਲਾਹ ਏਕੁ ਮਸੀਤ ਬਸਤ ਹੈ ਅਵਰ ਮੁਲਕ ਕਿਸੇ ਕੇਰਾ ?"</br> {{gap}}ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਸਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਢਾਈ ਗੁਣਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਕੀਹ ਹਸ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਰੀ ਸ਼ਰਹ ਹੀ ਵਖਰੀ ਨਹੀਂ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਵੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਤੇ ਜੇ ਸਿਖ ਸਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਧਰ ਜਾਏਗੀ ? ਹਰ ਮਜ਼ਹਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੂਜਿਆ ਲਈ ਵਖਰੀ ਹੈ । ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਓੜਕ ਖੁਆਰ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦਾ ਝੰਡਾ ਝੁਲੇਗਾ ।</br> {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਏ ਯਕੀਨ ਨੇ ਤਸੱਲੀ ਦਿਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਰੱਬ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਂਝਾ ਹੈ । ਤੇ ਜੇ 'ਉਹ' ਕੋਈ ਮਜ਼੍ਹਬ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭਨੀ ਥਾਈਂ ਇਕੋ ਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਬਹੁਤੇ ਭੇਜਦਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਵਰਤਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਜ਼ਰੂਚ ਰਖਦਾ । ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਖੋ ਵਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਡ ਅਡ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਦੂਈ ਲਈ ਅਛੂਭ, ਮਲੇਛ ਜਾਂ ਕਾਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਜ਼੍ਹਬ। ਆਤਮਾ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਲ ਉਡਾਰੀਆਂ ਹਨ । ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸਚਾਈ ਦੀ ਢੂੰਡ ਹੈ, ਪਰ ਸਮੂਲਚੀ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ।</br> {{gap}}ਰੱਬ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਰਥਾਤ ਸਿਮਰਨ ਦੇ ਅਰਥ ਮੈਨੂੰ 'ਅੰਦਰਲੀ' ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵਖਰੇ ਨਹੀਂ ਲਭ ਸਕੇ । ਪ੍ਰਚਲਤ ਸਿਮਰਨ, ਜਿਹੜਾ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਝੂਠ ਬੋਲਦਿਆਂ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੧੪}}</noinclude> bj2m9ufpm0usq0v044dux8lejpz9d38 250 9519 239823 30333 2026-10-11T12:08:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੋਇਆਂ, ਧਨ ਜੋੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਮਾਇਕ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਵਡਿੱਤਣ ਲਈ ਕੋਝੇ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਕਦਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ । ਰੱਬ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੈ । ਏਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਓਹਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿਤਿਆਂ, ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਏਸ ਲਈ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੁਝ ਸੌਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਕਲਿਆਨ ‘ਓਹਨੂੰ' ਜਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ‘ਓਹਨੂੰ' ਪਛਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ਤੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਖੋਜ ਤੇ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਨਿਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪਛਾਣ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਠੰਡ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਲਾਹਤਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ 'ਓਹ’ ਪਛਾਣਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ । ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਗ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਪ੍ਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਰੱਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਮੈਂ ਇਕ ਨਾਸ਼ਤਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਹਿਸਾਬ-ਵਿਦਿਯਾ ਵਿਚ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਵਲੀਨ ਸੀ, ਕਿ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਅੱਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਮਲਕੜੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਓਹਨੂੰ ਬੁਢੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਨਾ ਓਸ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ, ਨਾ ਓਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੇ ਧੂਇਆ, ਨਾ ਵੈਰ, ਨਾ ਕਰੋਧ, ਨਾ ਹੰਕਾਰ ਓਹਦੇ ਨੇੜੇ ਫਟਕੇ, ਨਾ ਓਸ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਇਆ। ਓਹਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਤੇ ਉਹ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਕੋਰੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।<noinclude>{{rh|||੧੧੫}}</noinclude> k2zxmx1oroo5ne7m1zh7mhg6obfoayo 239879 239823 2026-10-11T14:12:45Z Harchand Bhinder 2624 239879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੋਇਆਂ, ਧਨ ਜੋੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਮਾਇਕ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਵਡਿੱਤਣ ਲਈ ਕੋਝੇ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਕਦਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ । ਰੱਬ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੈ । ਏਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਓਹਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿਤਿਆਂ, ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਏਸ ਲਈ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੁਝ ਸੌਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਕਲਿਆਨ ‘ਓਹਨੂੰ' ਜਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ‘ਓਹਨੂੰ' ਪਛਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ਤੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਖੋਜ ਤੇ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਨਿਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪਛਾਣ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਠੰਡ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਲਾਹਤਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ 'ਓਹ’ ਪਛਾਣਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ । ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਗ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਪ੍ਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਰੱਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਮੈਂ ਇਕ ਨਾਸ਼ਤਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਹਿਸਾਬ-ਵਿਦਿਯਾ ਵਿਚ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਵਲੀਨ ਸੀ, ਕਿ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਅੱਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਮਲਕੜੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਓਹਨੂੰ ਬੁਢੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਨਾ ਓਸ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ, ਨਾ ਓਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੇ ਧੂਇਆ, ਨਾ ਵੈਰ, ਨਾ ਕਰੋਧ, ਨਾ ਹੰਕਾਰ ਓਹਦੇ ਨੇੜੇ ਫਟਕੇ, ਨਾ ਓਸ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਇਆ। ਓਹਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਤੇ ਉਹ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਕੋਰੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੧੫}}</noinclude> h3dke9zhd3kb0a5qq1duyh534cv9pxv 239880 239879 2026-10-11T14:13:25Z Harchand Bhinder 2624 239880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੋਇਆਂ, ਧਨ ਜੋੜਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ, ਮਾਇਕ ਸੁਖਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਵਡਿੱਤਣ ਲਈ ਕੋਝੇ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਰੱਬ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਫਲ ਦੀ ਆਸ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਕਦਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ । ਰੱਬ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਹੈ । ਏਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਨੂੰ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਓਹਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿਤਿਆਂ, ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਏਸ ਲਈ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੁਝ ਸੌਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਮੇਰੀ ਕਲਿਆਨ ‘ਓਹਨੂੰ' ਜਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ‘ਓਹਨੂੰ' ਪਛਾਨਣ ਵਿਚ ਹੈ । ਤੇ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਖੋਜ ਤੇ ਤਜਰਬਾ ਹੈ, ਨਿਰੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਪਛਾਣ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਠੰਡ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਲਾਹਤਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਸਲੀ ਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ 'ਓਹ’ ਪਛਾਣਿਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਿਮਰਨ ਉਪਜਦਾ ਹੈ । ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਗ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪੂਜਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਲਿਵਲੀਨਤਾ ਰੱਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਮੈਂ ਇਕ ਨਾਸ਼ਤਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਹਿਸਾਬ-ਵਿਦਿਯਾ ਵਿਚ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਵਲੀਨ ਸੀ, ਕਿ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਅੱਸੀ ਵਰ੍ਹੇ ਮਲਕੜੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਓਹਨੂੰ ਬੁਢੇ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਨਾ ਓਸ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ, ਨਾ ਓਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਮਾਇਆ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨੇ ਧੂਇਆ, ਨਾ ਵੈਰ, ਨਾ ਕਰੋਧ, ਨਾ ਹੰਕਾਰ ਓਹਦੇ ਨੇੜੇ ਫਟਕੇ, ਨਾ ਓਸ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਇਆ। ਓਹਦੇ ਚੇਹਰੇ ਉਤੇ ਉਹ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਕੋਰੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੧੫}}</noinclude> 89h4v129ifdsks4o7f6ehww72g6f00n 250 9540 239824 30381 2026-10-11T12:09:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> ਸਵਾਲ ੪ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ? ਉੱਤਰ : {{gap}}ਮੇਰੇ ਪਰਸ਼ਾਰਥ ਤੋਂ ਬਲ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਸਨੇਹੀ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਖੂਬੀ ਦਸਦਾ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਬਲ ਇਕ ਦਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਮੇਰੀ ਲੋੜ ਨਾ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਬਲ ਉੱਕਾ ਮੁਕ ਜਾਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਾਂ । {{gap}}ਚੰਗੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੇ ਚੰਗੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਮੇਰੇ ਬਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਵਸੀਲਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਬੜਾ ਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ੲੇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਲ ਵਿਚ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸੁਹਣੇ ਬੁਤ ਢੂੰਡਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਮਿਤ੍, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਵਧਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾ - ਮੈਂ ਇਸ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਹੁ ਨਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਤਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਚਾਹਾਂ ਮੈਂ ਇਸ਼ਕ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਸੋਮੇ ਸਾਡੇ ਸਾਥੀ ਹਨ । ਮੈਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਆਸਮਾਨੀ ਤਾਕਤ ਵਲ ਨਹੀਂ ਤਕਦਾ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈਂਦਾ </poem><noinclude>{{rh|੧੧੬}}</noinclude> bg171xuvo7kras49x0tgpux4vuk1xrx 239878 239824 2026-10-11T14:12:23Z Harchand Bhinder 2624 239878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਵਾਲ ੪ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ ?</br> ਉੱਤਰ :</br> {{gap}}ਮੇਰੇ ਪਰਸ਼ਾਰਥ ਤੋਂ ਬਲ ਦੇ ਵਸੀਲੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਸਨੇਹੀ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਖੂਬੀ ਦਸਦਾ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਬਲ ਇਕ ਦਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰੇ, ਮੇਰੀ ਲੋੜ ਨਾ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਬਲ ਉੱਕਾ ਮੁਕ ਜਾਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਾਂ । </br> {{gap}}ਚੰਗੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੇ ਚੰਗੇ ਰੁਝੇਵੇਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਮੇਰੇ ਬਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡਾ ਵਸੀਲਾ ਪਿਆਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੈ । ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਬੜਾ ਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਏਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਲ ਵਿਚ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸੁਹਣੇ ਬੁਤ ਢੂੰਡਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਮਿਤ੍, ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਵਧਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾ - ਮੈਂ ਇਸ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਹੁ ਨਰ ਦੀ ਹੱਦ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿਤਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਚਾਹਾਂ ਮੈਂ ਇਸ਼ਕ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ । </br> {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਸੋਮੇ ਸਾਡੇ ਸਾਥੀ ਹਨ । ਮੈਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਆਸਮਾਨੀ ਤਾਕਤ ਵਲ ਨਹੀਂ ਤਕਦਾ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈਂਦਾ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੧੬}}</noinclude> m39kvp262ts6aznx8ton8enw19iri3n 250 9750 239849 30929 2026-10-11T13:12:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> <poem> ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਸਾਂ । ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਾ ਕੀਕਰ ਉਹ ਸਫ਼ਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ - ਅਸੀਂ ਦੋਹਵੇਂ ਗੱਡੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਏ । ਮੈਂ ਬੂਹੇ ਵਿਚ ਸਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਓ । ਤੂੰ ਫੇਰ ਮੁਸਫ਼ਾਈਓ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਇਹ ਮੁਸਕੂਹਣ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤੀ । ਤੂੰ ਚਲੀ ਗਈਓ, ਮੈਂ ਬੜਾ ਚਿਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੱਕਣੀ ਨੂੰ ਅਜ ਅਠਾਰਾਂ ਵਰੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ । ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਸਾਂ ਤੇ ਹਮ ਉਮਰ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਅਗੇ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਕਿਆ ਸੀ । ਮੈਂ ਨਾ ਓਦੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਅਜ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਚਾਹ ਹੈ। ਬੱਸ ! ਇਹ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸੁਗਾਤ ਹੈ । ਮੈਂ ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਰਖਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ । ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਏ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਕੌਮੀਅਤ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿਤੀਆਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ । ਹੈਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਕਰ ਦਿਤਾ । ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਤਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਚੰਮੇ, ਕੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਖੀਆਂ ਵਿਚ ਤੱਕ ਕੇ ਉਕਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਕ ਕੇ ਲਿਆ ਸੀ ? ਕੀ ਮੈਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ , ਇਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਗਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਡਾ ਸਾਥੀ ਮੋਟਰ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ ? {{gap}}ਜੀਨ ਤੇ ਜੋਨੀ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਸਨ । ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਜੋਨੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਮੋਟਰ ਹੋਠ ਆ ਗਿਆ। ਜੀਨ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਸਰਾਣੇ ਖਲੋਤੀ ਰਹੀ । ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਆਂਦਾ, </poem><noinclude>{{rh|||੧੩੭}}</noinclude> 18f3wveq4xqagoi3oorhhc2p0vkibn5 239853 239849 2026-10-11T13:25:31Z Harchand Bhinder 2624 239853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਸਾਂ । ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਾ ਕੀਕਰ ਉਹ ਸਫ਼ਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ - ਅਸੀਂ ਦੋਹਵੇਂ ਗੱਡੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਏ । ਮੈਂ ਬੂਹੇ ਵਿਚ ਸਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਓ । ਤੂੰ ਫੇਰ ਮੁਸਫ਼ਾਈਓ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਇਹ ਮੁਸਕੂਹਣ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤੀ । ਤੂੰ ਚਲੀ ਗਈਓ, ਮੈਂ ਬੜਾ ਚਿਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਏ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੱਕਣੀ ਨੂੰ ਅਜ ਅਠਾਰਾਂ ਵਰੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ । ਤੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ। ਸਾਂ ਤੇ ਹਮ ਉਮਰ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਸਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੱਚੀਆਂ ਅਗੇ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਕਿਆ ਸੀ । ਮੈਂ ਨਾ ਓਦੋਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਅਜ ਕਿਸੇ ਗਲ ਦੀ ਚਾਹ ਹੈ। ਬੱਸ ! ਇਹ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸੁਗਾਤ ਹੈ । ਮੈਂ ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਰਖਦਾ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ । ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਏ ਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਕੌਮੀਅਤ ਦੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿਤੀਆਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ । ਹੈਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਕਰ ਦਿਤਾ । ਕੀ ਮੈਂ ਕੁਤਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਚੰਮੇ, ਕੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਖੀਆਂ ਵਿਚ ਤੱਕ ਕੇ ਉਕਾ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਿਹੜਾ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਕ ਕੇ ਲਿਆ ਸੀ ? ਕੀ ਮੈਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ , ਇਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਗਮ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਡਾ ਸਾਥੀ ਮੋਟਰ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ ?</br> {{gap}}ਜੀਨ ਤੇ ਜੋਨੀ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਦੋ ਕੁੱਤੇ ਸਨ । ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਜੋਨੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਮੋਟਰ ਹੋਠ ਆ ਗਿਆ। ਜੀਨ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਸਰਾਣੇ ਖਲੋਤੀ ਰਹੀ । ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਆਂਦਾ, {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੩੭}}</noinclude> qyjx3obuc22m5fi3wp0miovozp6v7l4 250 9752 239850 31152 2026-10-11T13:13:58Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> <poem>ਜੀਨ ਤਿਲਮਲਾਂਦੀ ਰਹੀ । ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਜ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਹਥ ਫੇਰਨ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ । ਜੀਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿਸਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਿ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਚੀਜ਼ ਵਲ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤਕ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ,ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੀਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਸਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਠੁਡੇ ਮਾਰਦਾ ਬੇ-ਧਿਆਨਾ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦਾ । ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ,ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲਗਦਾ ਸੀ । ਮੈਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਲ ਤਕਦਾ ਸਾਂ, ਮੇਰਾ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਵੀ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ । ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ। {{gap}} ਇਸ ਬੇ-ਮੰਗ ਮਿਲਣੀ ਦੇ ਚਾਓ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਮ ਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁਤਹਰਕ ਕਰਦਾ ਸੀ । {{gap}} ਇਸ ਬfਹ-ਮੰਡ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮਝਿਆ ਹੈ,ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੈਨੂੰ ਪੇ੍ਮ ਹੀ ਲੱਭਿਆ ਹੈ । </poem><noinclude>{{left|੧੩੮}}</noinclude> a2jh6fhccojz92lqnwrgv38xwdobexy 239852 239850 2026-10-11T13:24:49Z Harchand Bhinder 2624 239852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜੀਨ ਤਿਲਮਲਾਂਦੀ ਰਹੀ । ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੋਜ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਖਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਤੇ ਹਥ ਫੇਰਨ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਲੈਣ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਨ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ । ਜੀਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਦਿਸਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕਹਿ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਚੀਜ਼ ਵਲ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਤਕ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ,ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੀਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਸਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਠੁਡੇ ਮਾਰਦਾ ਬੇ-ਧਿਆਨਾ ਨਹੀਂ ਤੁਰਦਾ । ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ,ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲਗਦਾ ਸੀ । ਮੈਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਲ ਤਕਦਾ ਸਾਂ, ਮੇਰਾ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਵੀ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ । ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ। </br> {{gap}} ਇਸ ਬੇ-ਮੰਗ ਮਿਲਣੀ ਦੇ ਚਾਓ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਮ ਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁਤਹਰਕ ਕਰਦਾ ਸੀ ।</br> {{gap}} ਇਸ ਬfਹ-ਮੰਡ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਹਰਕਤ ਵਿਚ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਮਝਿਆ ਹੈ,ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਲੱਭਿਆ ਹੈ । {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੮}}</noinclude> 5ucoio8ljtp3ta33hss08qfdnk37qe0 250 9757 239851 31154 2026-10-11T13:22:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|'''ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਪੁਤਰ ਨੂੰ'''}}}} {{gap}}ਤੁਸਾਂ ਆਣੀ ਉਮਰ ਦਾ ਚੌਧਵਾਂ ਸਾਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ । ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਬਦਲੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼, ਉਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਖ਼ੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਤੁਹਾਡਾ ਉਪਰਲਾ ਬੁਲ੍ਹ ਲੂੰਆਂ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਅਗੇ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਵਿਚ ਮਸਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੁਣ ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇਕਲੇ ਬੈਠਿਆਂ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ - ਅਗੇ ਇਹ ਗਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅਨ-ਹੋਣੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੀਡੇ ਪੀਡੇ ਮਖ਼ੋਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹੋ - ਅਗੇ ਜੇ ਕਦੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਵਸ ਲਗਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸੋ ਆਉਂਦੇ।</br> {{gap}}ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵਡੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹੋਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਹੜ ਜਿਹਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਦੇ ਹੋਰ ਬਣ ਗਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ । ਮਤੇ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। </br> {{gap}}ਅਚਾਨਕ ਤੁਹਾਡੀ ਅਵਸਥਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ,</br> {{nop}}<noinclude>{{right|੧੩੯}}</noinclude> b7cgjeqmr4csxymdsd90jr10266lyvs 250 9789 239949 66441 2026-10-12T03:47:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਖ਼ਾਸ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਰੰਗਤ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਵਿਖਾਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਟੈਗੋਰ ਜੀ ਆਪ ਵੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰਨੇ ਪਾਂਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਟੈਗੋਰ ਜੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਇਕ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਅਸੂਲ ਤੇ ਪੱਕੇ ਡਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਇਸੇ ਖ਼ਾਤਰ ਉਹ ਗੱਲ ਆਖਣੋਂ ਨਹੀਂ ਟਲਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਆਖਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਵੀਆਂ ਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਲਮ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ ਕਵੀ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਪਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਵੀ ਜਤਨ ਹੈ। {{gap}}ਇਹ ਇਕ ਟੈਗੋਰ ਜੀ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਦੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਹਸਤੀ ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ-ਵਰਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ ਕੁਝ ਚਿਰ ਬੀਮਾਰ ਰਹਿਣ ਉਪ੍ਰੰਤ ੭ ਅਗਸਤ ੧੯੪੧ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਸਦਾ ਲਈ ਕੂਚ ਕਰ ਗਿਆ। ਆਪ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਪੁਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਮਾਤਮ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਮਾਤਮ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਆਪ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰੇ। {{rh||-੦-|}} {{nop}}<noinclude>{{rh||-੬-|}}</noinclude> fvtpcaj51qu1x64q8mvmsofll96pjxq 250 9849 239950 66442 2026-10-12T03:48:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|10em}} {center|੧|}} {{xxxx-larger|{{center|ਤੂਫ਼ਾਨੀ-ਰਾਤ}}}} {{gap}}ਮੈਂ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਇਕ ਹੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਬਾਲਪੁਣੇ ਦੀ ਅਨਜਾਣ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਵਿਆਹ ਰਚਾਂਦੇ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਪਤਨੀ ਬਣਦੀ ਤੇ ਮੈਂ ਪਤੀ। ਕੇਹੀ ਸਾਦਗੀ ਤੇ ਭੋਲਾ-ਪਨ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਅਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਆਹ! ਉਸ ਅਨਜਾਣ-ਪੁਣੇ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ? {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦੀ, 'ਵੇਖੋ ਖਾਂ, ਕਿਹੀ ਪਿਆਰੀ ਜੋੜੀ ਏ!' {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨਜਾਣ ਸਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਾਵ ਖ਼ੂਬ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ<noinclude>{{rh||-੭-|}}</noinclude> 4y1cwe8v1l6kln05itat6n0p4isrn5d 239951 239950 2026-10-12T03:49:00Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|੧}} {{xxxx-larger|{{center|ਤੂਫ਼ਾਨੀ-ਰਾਤ}}}} {{gap}}ਮੈਂ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਇਕ ਹੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਬਾਲਪੁਣੇ ਦੀ ਅਨਜਾਣ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਵਿਆਹ ਰਚਾਂਦੇ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਪਤਨੀ ਬਣਦੀ ਤੇ ਮੈਂ ਪਤੀ। ਕੇਹੀ ਸਾਦਗੀ ਤੇ ਭੋਲਾ-ਪਨ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਅਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਆਹ! ਉਸ ਅਨਜਾਣ-ਪੁਣੇ ਦੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ? {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦੀ, 'ਵੇਖੋ ਖਾਂ, ਕਿਹੀ ਪਿਆਰੀ ਜੋੜੀ ਏ!' {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨਜਾਣ ਸਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭਾਵ ਖ਼ੂਬ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ<noinclude>{{rh||-੭-|}}</noinclude> s6y29cdxzgdgunivwcbcscmeycgvho5 250 9872 239883 31170 2026-10-11T14:19:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੋ ਬੁਟੇ ਨਾਲ ਲਗੀਆਂ ਦੋ ਕਲੀਆਂ ਦੀ । ਦੋਵੇਂ ਕਲੀਆਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਟਹਿਣੀ ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਧੁਪਦੀਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਸਨ - ਕਦੇ ਮੀਟਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ ਬੁਲੵ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ "ਪੁਚ" ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ'ਇਹ ਖ਼ੁਸ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖ਼ਾਸ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ - ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਕੂਲਾ ਜਿਹਾ ਇਹਸਾਸ ਹੁੰਦਾ</br> {{gap}}ਪਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਸਰਕਿਆ। ਇਕ ਇਕ ਪੱਤੀ ਦੇ ਮੀਟੇ ਬੁਲ੍ਹ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਕਿਸੇ ਆਖਿਆ, “ਕਲੀਆਂ ਖਿੜ ਪਈਆਂ "ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੰਗੇ ਹੋ ਗਏ -ਵਿਚ ਸਾਂਭਿਆ ਸ਼ਹਿਦ ਮਹਿਕਿਆ -ਦੋਹਾਂ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਵਖਰੀ ਬਨਾਵਟ, ਵਖਰੀ ਸਗੁ ਵਖਰੀ ਮਿਠਾਸ । ਇਕ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ “ਨਰ" ਆਖਿਆ, ਦੂਈ ਨੂੰ ' ਮਦੀਨ”। ਹੁਣ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਪਰ ਛਹ ਅਨੋਖੀ ਝੁਣਝਣੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਭਵਰੇ ਜਾਂ ਮਧੂ ਮੱਖੀਆਂ ਇਕ ਦਿਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦੂਜੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜਾ ਟਿਕਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰੌ ਅੰਗ ਅੰਗ ਵਿਚ ਧੜਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਕਲੀ ਦਾ ਜੀਅ ਦੂਜੀ ਕਲੀ ਵਿਚ ਰਚੇ ਮਿਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਾਘਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਤੁਹਾਡੀ ਮਨੁਖਤਾ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਪੁਤਰ ਜੀ, ਹੁਣ ਖਿੜਨ ਤੇ ਆਈ ਹੈ । ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਖੁਲ੍ਹਦੀਆਂ ਮਰਦ-ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸਰਸਰਾਹਟ ਹੈ । ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਇਕ ਖੁਲੀ ਅੰਗੜਾਈ ਨਾਲ ਮੋਕਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ - ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਝ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਅਨੋਖੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਧੜਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਅਗੇ ਤੁਸਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਚੀ</br> {{gap}} ਕੁਦਰਤ, ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਹਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਸਤ੍ਰੀ-ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪਛਾਣ ਕਰਾਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੁਸਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਸ ਦੁਨੀਆ {{nop}}<noinclude></noinclude> pp3lvjw5pq5arlf930a1p4fi6xlqo5t 250 9886 239825 34068 2026-10-11T12:09:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> ਹਾਂ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਦਾ ਯਕੀਨ ਪੁਖ਼ਤਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਫ਼ਿਕਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਦੀਆਂ ਠਾਠਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਈ ਸਾਥੀ ਖੜੋਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਮੇਰੀ ਪੀਂਘ ਨੂੰ ਫੇਰ ਝੂਟਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ {{gap}}ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਮਨੁਖ ਦਾ ਖੁਦਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮਨੁਖਾਂ ਦੀ ਹਰ ਨਵੀਂ ਛੁਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਬਲ ਪਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਆਚਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਭਰੋਸਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਵਡਿਆਈਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਛੁਹ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਲ ੫. ਤੁਹਾਡੀ ਘਾਲ ਦੀ ਛੇਕੜਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੈ? ਉੱਤਰ: {{gap}}ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਘਾਲ ਦੀ ਛੇਕੜਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਿਨਾਂ ਹਸਰਤ ਏਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਤੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਸਕਣ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਭਾਵ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਥੋੜਾ ਜਿੰਨਾ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮੈਂ ਕਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਏਸੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਜਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਸਾਰਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸਮਝਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਪਿਆ। {{gap}}ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜੇ ਵੀ ਮੈਂ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਾਲ ਦਾ ਭਾਵ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਕਿ ਓੜਕ ਮੌਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਅਵਸਥਾ ਚਹਾਂਗਾ: ਕਿਸੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋਣਾ, ਉਹਦੇ ਵਿਚ </poem><noinclude>{{rh|||੧੧੭}}</noinclude> clquepocab0tpszvk4i7zkpe5gmoidb 239877 239825 2026-10-11T14:10:53Z Harchand Bhinder 2624 239877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹਾਂ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਦਾ ਯਕੀਨ ਪੁਖ਼ਤਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਫ਼ਿਕਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਦੀਆਂ ਠਾਠਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਈ ਸਾਥੀ ਖੜੋਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਮੇਰੀ ਪੀਂਘ ਨੂੰ ਫੇਰ ਝੂਟਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ</br> {{gap}}ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਮਨੁਖ ਦਾ ਖੁਦਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮਨੁਖਾਂ ਦੀ ਹਰ ਨਵੀਂ ਛੁਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਬਲ ਪਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਆਚਾਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ, ਭਰੋਸਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਵਡਿਆਈਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਛੁਹ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।</br> ਸਵਾਲ ੫. ਤੁਹਾਡੀ ਘਾਲ ਦੀ ਛੇਕੜਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੈ?</br> ਉੱਤਰ:</br> {{gap}}ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਘਾਲ ਦੀ ਛੇਕੜਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਿਨਾਂ ਹਸਰਤ ਏਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਤੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਸਕਣ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।</br> ਸ਼ਾਇਦ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਭਾਵ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਥੋੜਾ ਜਿੰਨਾ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ।</br> {{gap}}ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮੈਂ ਕਰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਏਸੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਜਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਂਹਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਸਾਰਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸਮਝਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਪਿਆ।</br> {{gap}}ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਅਜੇ ਵੀ ਮੈਂ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਾਲ ਦਾ ਭਾਵ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਕਿ ਓੜਕ ਮੌਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਅਵਸਥਾ ਚਹਾਂਗਾ: ਕਿਸੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋਣਾ, ਉਹਦੇ ਵਿਚ {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੧੭}}</noinclude> 5nwcvd674auoxs1uw0atm45k40xhuzi 250 10022 239984 66684 2026-10-12T04:12:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸਮਝਾਣ ਬੁਝਾਣ ਲਗੀਆਂ ਪਰ ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਰਾਜਵਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਜਣ ਲਈ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦੀ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਘੋਲ ਦਾ ਵਧੀਕ ਚਾਉ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਰਾਜਵਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਜਣ ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨਾਲ ਗਲ ਬਾਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਅਸਰ ਕੀਤਾ। ਅਖਾੜਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਲੈਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਹੋਰ ਹੀ ਤਾਕਤ ਭਰ ਦਿਤੀ। {{gap}}ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਵਡੀ ਅਧੀਨਗੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਆਖ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਜਾਨ ਮੰਗੋ ਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ ਮੈਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਅਗੇ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ? ਜੇ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਅਗੇ ਹੀ ਮਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਹੋਣਾ ਹੈ ? ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੀ ਸ਼ੋਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਭੀ ਨਹੀਂ। {{Block center|<poem>“ਜਗਤ ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਮੇਰੇ ਜਹੇ ਝੱਲੇ ਦਿਵਾਨੇ ਦਾ, ਨਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹਿਰਸ ਬਾਕੀ ਨਾ ਟੰਟਾ ਆਸ਼ੀਆਨੇ ਦਾ। ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਨਾ ਮੈਂ ਰੋਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈ, ਰਵ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਏਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਬਦ-ਕਿਸਮਤ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ।"</poem>}} {{gap}}ਇਹ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਵਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਵਿਚ ਅੱਥਰੂ ਭਰ ਆਏ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਲ ਪਕਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, ''ਮੈਂ ਅਬਲਾ ਕੁੜੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਰੱਬ ਅਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ<noinclude>{{center|-੯੭-}}</noinclude> 5lcffeepsp59p61a6dk76k375joyb4t 239985 239984 2026-10-12T04:13:03Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸਮਝਾਣ ਬੁਝਾਣ ਲਗੀਆਂ ਪਰ ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰਥ ਤੋਂ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਰਾਜਵਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਜਣ ਲਈ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦੀ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਘੋਲ ਦਾ ਵਧੀਕ ਚਾਉ ਚੜ੍ਹਦਾ। ਰਾਜਵਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਜਣ ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨਾਲ ਗਲ ਬਾਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਅਸਰ ਕੀਤਾ। ਅਖਾੜਾ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਲੈਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਹੋਰ ਹੀ ਤਾਕਤ ਭਰ ਦਿਤੀ। {{gap}}ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਵਡੀ ਅਧੀਨਗੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਆਖ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਜਾਨ ਮੰਗੋ ਤਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੋਕ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ ਮੈਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਅਗੇ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ? ਜੇ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਅਗੇ ਹੀ ਮਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਹੋਣਾ ਹੈ ? ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੀ ਸ਼ੋਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਭੀ ਨਹੀਂ। {{Block center|<poem>“ਜਗਤ ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਮੇਰੇ ਜਹੇ ਝੱਲੇ ਦਿਵਾਨੇ ਦਾ, ਨਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹਿਰਸ ਬਾਕੀ ਨਾ ਟੰਟਾ ਆਸ਼ੀਆਨੇ ਦਾ। ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਨਾ ਮੈਂ ਰੋਣਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੈ, ਰਵ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਏਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਬਦ-ਕਿਸਮਤ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ।"</poem>}} {{gap}}ਇਹ ਦਰਦ ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਵਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਵਿਚ ਅੱਥਰੂ ਭਰ ਆਏ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਦਿਲ ਪਕਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਅਬਲਾ ਕੁੜੀ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਰੱਬ ਅਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ<noinclude>{{center|-੯੭-}}</noinclude> fs8ffp3ljwlwlx712674dtnbtuw1ybl 250 10034 239986 66685 2026-10-12T04:13:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਬਲ ਜੇਹੜਾ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਚਲ ਜਾਏ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਤ ਹੋਵੇ।" {{gap}}ਘੋਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਵਤੀ ਦੀਆਂ ਸਧਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਵਲ ਹੀ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਕ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਰਾਜ ਦਿਲੋਂ ਮਨੋਂਂ ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਇਹ ਗਭਰੂ (ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਕੋਈ ਦਰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਨਾ ਮਿਤ੍ਰ ) ਉਸ ਘੋਲ ਵਿਚ ਬਾਜ਼ੀ ਜਿਤ ਕੇ ਲੈ ਜਾਏ। {{Block center|<poem>ਮਜਨੂੰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਗਾਹ ਮਾਰੇ, ਲੇਲਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਵਣ ਨੂੰ। ਫਰਿਹਾਦ ਏ ਪਰਬਤ ਚੀਰ ਲਿਆ,ਇਕ ਸ਼ੀਰੀਂਂ ਦੇ ਪਰਚਾਵਣ ਨੂੰ। ਕੱਛੇ ਗਏ ਵਾਟ ਝਨਾਵਾਂ ਦੇ, ਮਹੀਵਾਲ ਦੇ ਇਕ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ। ਖੱਲਾਂ ਲਹਿ ਗਈਆਂ ਮੈਲ ਵਾਂਗ , ਇਕ ਅਨਲਹਕ ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਤੇ। ਸੱਸੀ ਥਲਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਗਈ, ਬੱਧੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਰਾਂ ਦੀ। ਇਕ ਪੁਨੂੰ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਲਈ, ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਰਹੀ ਅਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਇਕ ਬਿਜਲੀ ਏ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਟੋਟਾ ਤੂਰ ਬਣੇ ਜਿਸ ਤਰਫ਼ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।</poem>}} {{***}} {{gap}}ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ! ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲ ਖਿਚਵੀਂ ਨਜ਼ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਇਹੋ ਜਹੀ ਬਿਜਲੀ ਭਰ ਦਿਤੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਛੇਤੀ ਚਰਨੇ ਨੂੰ ਪਟਾਕ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੇਹ ਮਾਰਿਆ ! {{gap}}ਤਮਾਸ਼ਬੀਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਜੋ ਓਸ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਿਚ ਚਰਨੇ ਨੂੰ ਰਤੀ ਵੀ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਲਗੇਗਾ ਪਰ ਹੁਣ ਪਾਸਾ ਪਰਤਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਤਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਗੁੰਜਾ ਦਿਤਾ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੯੮-}}</noinclude> 8snngt71t5fpyc4pn9gry0h6zxyno91 250 10040 239987 66701 2026-10-12T04:14:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਰਾਏ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਆਇਆ, ਉਸਦਾ ਚੇਹਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਮਾਰੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖਬਰ ਜਾ ਦਿਤੀ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਵਤੀ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੋਂ ਹਾਰ ਲਾਹ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਡਾਢੇ ਰੋਹ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕੜਕ ਕੇ ਆਖਿਆ---- {{Block center|<poem>ਮਿਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਰੇ ਜਲਾਲ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਗਿਰਾਵਣ ਵਾਲੀ। ਮਿਰੇ ਇਕਬਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਵਟਾ ਲਗਾਵਣ ਵਾਲੀ। ਤਿਰੀ ਕਰਤੂਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਏ। ਤਿਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਿਪਟ ਕਾਫ਼ੂਰ ਹੋ ਗਈ ਏ।</poem>}} {{gap}}ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਹ, ਤੈਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੇ ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਿਧਰੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਜਾਨੋਂ ਮੁਕਾ ਦਿਆਂਗਾ।" {{gap}}ਰਾਜ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਤਰ ਘੜਿਆ ਘੜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ,"ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਪਿਉ ਦੀ ਹੀ ਧੀ ਹੈਂਂ, ਸਪ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਦੁਧ ਪਿਆਈਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਹੁ ਪਲਟਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਮੇਰਾ ਇਹ ਅਖੀਰਲਾ ਹੁਕਮ ਹੈ।" {{gap}}ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਭੈਣ ਲਈ ਬਥੇਰੇ ਹਾੜੇ ਕਢੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਭਿਮਾਨੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਗੇ ਉਸ ਦੀ ਭੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੋਹ ਨਾ ਟਾਲ ਸਕੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਲਾ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵਾਹ ਲਾ ਚੁਕੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੀਲੇ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੰਬੰਧੀ ਹੁਕਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਨਾ ਨਾ ਸਕੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭੀ ਭੈਣ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਭੈਣ ਰਾਜ ! ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਬਨਬਾਸ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ, ਮੈਂ ਭੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਭੀ ਰਹਿਣਾ ਹਰਾਮ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੦੦-}}</noinclude> 61d4l732zfc24rexhakoumu9451mqhk 239988 239987 2026-10-12T04:15:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਰਾਏ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਆਇਆ, ਉਸਦਾ ਚੇਹਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਮਾਰੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਭਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਖਬਰ ਜਾ ਦਿਤੀ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਵਤੀ ਨੇ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੋਂ ਹਾਰ ਲਾਹ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਡਾਢੇ ਰੋਹ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕੜਕ ਕੇ ਆਖਿਆ---- {{Block center|<poem>ਮਿਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਰੇ ਜਲਾਲ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਗਿਰਾਵਣ ਵਾਲੀ। ਮਿਰੇ ਇਕਬਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨੂੰ ਵਟਾ ਲਗਾਵਣ ਵਾਲੀ। ਤਿਰੀ ਕਰਤੂਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਏ। ਤਿਰੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਿਪਟ ਕਾਫ਼ੂਰ ਹੋ ਗਈ ਏ।</poem>}} {{gap}}ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਮਹਿਲ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਹ, ਤੈਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੇ ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਿਧਰੇ ਨਜ਼ਰੀਂ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਜਾਨੋਂ ਮੁਕਾ ਦਿਆਂਗਾ।" {{gap}}ਰਾਜ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਕਸੂਰ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਤਰ ਘੜਿਆ ਘੜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ,"ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਪਿਉ ਦੀ ਹੀ ਧੀ ਹੈਂਂ, ਸਪ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਦੁਧ ਪਿਆਈਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਹੁ ਪਲਟਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਮੇਰਾ ਇਹ ਅਖੀਰਲਾ ਹੁਕਮ ਹੈ।" {{gap}}ਸ਼ੀਲਾ ਨੇ ਭੈਣ ਲਈ ਬਥੇਰੇ ਹਾੜੇ ਕਢੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਭਿਮਾਨੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਗੇ ਉਸ ਦੀ ਭੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੋਹ ਨਾ ਟਾਲ ਸਕੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੀਲਾ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵਾਹ ਲਾ ਚੁਕੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੀਲੇ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੰਬੰਧੀ ਹੁਕਮ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਮਨਾ ਨਾ ਸਕੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭੀ ਭੈਣ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਭੈਣ ਰਾਜ ! ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਇਹ ਬਨਬਾਸ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ, ਮੈਂ ਭੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਪਲ ਭੀ ਰਹਿਣਾ ਹਰਾਮ ਹੈ।<noinclude>{{center|-੧੦੦-}}</noinclude> ez6y5yefsgo8fhf3hzoa3i5pc13rvlw 250 10050 239989 66706 2026-10-12T04:17:34Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਹੋਇਆ ਹੈ।” {{gap}}ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭੀ ਇਥੇ ਲੈ ਆਓ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਵੰਡ ਛਕਾਂਗੇ।” ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਅਰਜਨ ਭੱਜਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਅੰਗ ਪਾਲ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਚੁਕ ਲੈ ਆਇਆ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਪਾਣੀ ਛੱਕਣ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਦੀ ਜਾਨ ਵਿਚ ਜਾਨ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਅਰਜਨ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਕਿਉਂ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿਚ ਹੀ ਰਖ ਲਿਆ। {{gap}}ਆਉ ਹੁਣ ਵੇਖੀਏ ਜੋ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਤੇ ਰੂਪ ਵਤੀ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਦਿਨ ਕਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਹ ਸੈਰ ਨੂੰ ਗਏ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੀ ਅਸਚਰਜ ਹੋਏ ਜੋ ਦੂਰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛਾ ਉਤੇ ਰਾਜਵਤੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਪੱਤ੍ਰਾਂ ਉਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਉਸਤਤੀ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਹੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬੰਦ ਲਿਖੇ ਪਏ ਹਨ:- {{Block center|<poem>ਸਜਨ ਇਕ ਭੋਰੀ ਨ ਵਿਛੋੜ! ਛਲੀਏ ਨੈਣ ਪੀਆ ਦੇ ਛਲ ਗਏ! ਤੀਰ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਸੀਨਾ ਸਲ ਗਏ!</poem>}} {{Block center|<poem>ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਤਵਾਲੇ ਸਾਜਨ ਦੀਨਾਂਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸਾਜਨ</poem>}} ਕਦੀ ਬਾਗ ਇਧਰ ਭੀ ਮੋੜ......ਸਜਨ ਇਕ ਭੋਰੀ ਨ ਵਿਛੋੜ। {{Block center|<poem>੨. ਤੁਧ ਬਾਝੋ ਮੇਰਾ ਝੜਿਆ ਜੀਵਨ। ਯਾਦ ਤਿਰੀ ਲੁਟ ਖੜਿਆ ਜੀਵਨ। ਮੁਰਦਾ ਜੀਵਨ ਮੇਰਾ ਕੀ ਏ ਜੀਵਨ। ਤੁਰਦਾ ਜੀਵਨ ਮੇਰਾ ਕੀ ਏ ਜੀਵਨ। ਹੇ ਸਾਈਂ! ਹੇ ਜੀਵਨ ਰਾਜ!</poem>}}<noinclude>{{center|-੧੦੫-}}</noinclude> lxzp8cplk8u3d427n7ku6aylk0txd0x 250 10054 239991 66707 2026-10-12T04:18:59Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਪਾਜ। ਉਸ ਟਿਕਾ ਦੀ ਉਸ ਵਸਤੀ ਦੀ! ਉਸ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਸ ਹਸਤੀ ਦੀ!</poem>}} {{Block center|<poem>ਚਿਣਗ ਮਿਰੇ ਕੰਨ ਪਾ ਜਾ। ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਬਾਲਕ ਵਾਗੋਂ।</poem>}} {{center|ਆ ਜਾ}} {{Block center|<poem>ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਜਾ ਮੌਜ ਰਚਾ ਜਾ! ਤਾਰ ਹਿਲਾ ਜਾ ਠੰਡਕ ਪਾ ਜਾ!</poem>}} {{gap}}ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੀ ਪਏ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਇਹ ਕੌਣ ਲਿਖ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਰਜਨ ਗਲ ਵਿਚ ਉਹੋ ਹੀ ਰਾਜਵਤੀ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾਏ ਉਧਰੋਂ ਆ ਨਿਕਲਿਆ। ਰਾਜਵਤੀ ਨੇ ਝਟ ਪਟ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਮੁੜ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਉਸ ਦੇ ਕਲੇਜੇ ਠੰਢ ਪਈ, ਪਰੰਤੂ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਾ ਜੋ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸੁੰਦਰੀ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਜਵਤੀ ਹੀ ਹੈ। ਰਾਜਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਯੋਗ ਨ ਸਮਝਿਆ ਤੇ ਮਰਦਾਵੀਂ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਸਦਿਆਂ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਵੇਖਿਆ ਜੇ ਹਰ ਬ੍ਰਿਛ ਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਉਂ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬੰਦ ਉੱਕਰੇ ਪਏ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁੱਠੇ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਭੜਾਸ ਹੈ। ਜੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮੀ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਹੀ ਮਤ ਦੇਵਾਂ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਦੁਖ ਦਾ ਦਾਰੂ ਬਣੇ।" {{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਰਜਨ ਨੇ ਅੱਥਰੂ ਕੇਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਅਭਾਗ ਦੁਖੀਆ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਰੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਤ ਦੇਵੋ।' {{gap}}ਇਸ ਤੇ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਝੁੱਗੀ<noinclude>{{center|-੧੦੬-}}</noinclude> ivndc7fmrs5fv87m39ifcklr7ryzu33 250 10060 239992 66709 2026-10-12T04:19:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਪੁਰਸ਼ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਸੱਪ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਦੇ ਦਵਾਲੇ ਕੁੰਡਲ ਮਾਰੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੱਪ ਅਰਜਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਜ ਕੇ ਇਕ ਝਾੜੀ ਵਿਚ ਛੁਪ ਗਿਆ। ਅਰਜਨ ਨੇ ਨੇੜੇ ਜਾਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਇਕ ਸੇ਼ਰਨੀ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਝਪਟਾ ਮਾਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਹਿਲਣ ਜੁਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਜੁ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਜਾਏ ਜੋ ਉਹ ਜੀਂਂਵਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਰਜਨ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਾ ਰਹੀ ਕਿਉਂ ਜੁ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਪਿਆ ਛਾਣਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ, ਪਰੰਤੂ ਝਟ ਪਟ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਖੂਨ ਨੇ ਉਛਾਲਾ ਖਾਧਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਧੂਹ ਕੇ ਸ਼ੇਰਨੀ ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੇਰਨੀ ਨੇ ਝਪੱਟਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਪੰਜੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਬਾਹ ਨੂੰ ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਅਖ਼ੀਰ ਜਿੱਤ ਅਰਜਨ ਦੀ ਹੀ ਰਹੀ ਤੇ ਸ਼ੇਰਨੀ ਭਾਰੀ ਸੱਟ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਗਈ। ਇਸ ਰੌਲੇ ਰੱਪੇ ਵਿਚ ਭਰਾ ਦੀ ਅੱਖ ਭੀ ਖੁਲ੍ਹ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਉਸੇ ਭਰਾ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜੀਂਵਦਾ ਸਾੜ ਕੇ ਮੁਕਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖੋਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਹੂ ਦੀ ਤਿਹਾਈ ਸ਼ੇਰਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਡਾਢਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਰਜਨ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਭੁਲ ਦੀ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗੀ। ਅਰਜਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੱਚੇ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੦੮-}}</noinclude> 1lb6nuti7vng7glltpiqesdnomdgas6 250 10061 239993 66710 2026-10-12T04:19:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{gap}}ਇਸ ਇਕ ਦਇਆ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਅਰਜਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਲਾ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਜੇਹੜਾ ਕਿ ਉਸੇ ਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਜੋ ਰਾਜਵਤੀ ਤੇ ਸ਼ੀਲਾ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਏ ਅਰਜਨ ਦੇ ਮਗਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਟੋਲ ਭਾਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਭੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨ ਲਭਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਭੀ ਕਿਹਾ ਜੋ ਘੋਲ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਘਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਉਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਇਕ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦਾ ਪਤਾ ਕੱਢ ਦੇਵੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦੀਖ਼ਾਨੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੁਣ ਅਵਤਾਰ ਭਰਾ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਛਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਆਉਣ ਵਿਚ ਭੀ ਇਕ ਭੇਦ ਸੀ, ਉਹ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਗੱਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਤੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤਕ ਜਾ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹ ਪਕੜਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਹੋਈ ਤੇ ਇਸ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਥਕ ਟੁਟ ਕੇ ਤਲੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਰਜਨ ਨੇ ਸੱਪ ਤੇ ਸ਼ੇਰਨੀ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ। {{gap}}ਅਰਜਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਲਹੂ ਲੁਹਾਨ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ ਤੇ ਫਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਤਨਾ ਲਹੂ ਵਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜੋ ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਆਜੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਸ ਆਵੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱੱਤ੍ਰ ਦੇ ਸਿਰ ਕੀ ਬੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੁ ਉਹ ਉਡੀਕਦਾ ਨ ਰਹੇ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੦੯-}}</noinclude> kuoynwssptk67yv360ulr0sqwsxkudb 250 10062 239994 66711 2026-10-12T04:20:01Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{gap}}ਅਵਤਾਰ ਨੇ ਝਟ ਪਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਅਸਥਾਨ ਪੁੱਜ ਕੇ ਆਜੜੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸਮਾਚਾਰ ਜਾ ਸੁਣਾਇਆ ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਅਰਜਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਹੂਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟ ਸ਼ਰਮ ਮਾਰੇ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੈਰਾਨੀ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਭਰਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਿਤਵਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਣ ਦੀਆਂ ਗੋਂਦਾਂ ਹੀ ਗੁੰਦਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅੱਜ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁੱਲ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਤਦਬੀਰਾਂ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਅੱਜ ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਬੁਰੇ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ ਹੈ।" {{gap}}ਇਸ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਰੁਮਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਅਰਜਨ ਦੇ ਫੱਟਾਂ ਨੂੰ ਬਧਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਗਸ਼ ਆ ਗਈ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੋਸ਼ ਜੋ ਪਰਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਵਿਚ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, "ਭਰਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦਸ ਦੇਵੀਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ "ਰਾਜ” ਆਖ ਕੇ ਸੱਦਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਅੱਜ ਤੀਵੀਂ ਦਾ ਸਾਂਗ ਇਸ ਖੂਬੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਸੂ ਕਿ ਲਹੂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਮੱਕਰ ਕੀਤਾ ਸੂ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਸਮਝਿਆ ਜੋ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਹੀ ਗਸ਼ ਪੈ ਗਈ ਸੂ।" {{gap}}ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਰੂਪ-ਵਤੀ ਦੀ, ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਲੀ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਤੇ ਭਰਾ ਲਈ ਦੁਖ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਉਤੇ ਕੁਝ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਉਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੀ ਹੋ ਗਈ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੧੦-}}</noinclude> i8zduqzz1iufxavx71hozohw3h9ygvu 250 10073 239884 31730 2026-10-11T14:22:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁਣ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਨੋਖੀ ਜਿਹੀ ਹਿਲਜੁਲ ਪੈਦਾ ਕਰਿਆ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਤਕ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ ਜਜ਼ਬਾ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹੋਣਾ ਹੋਵੇਗਾ । ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਕਰਤਵ ਆਪਣੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾਨਾ ਹੈ । ਪੰਛੀਆਂ ਹੈਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਆਪਣੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਣੋ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਪਹਿਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਨ । ਸਿਰਫ਼ ਆਦਮੀ ਨੇ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਕਦਰਾਂ ਪ੍ਚਲਤ ਕਰਕੇ ਕਈ ਕੋਝੀਆਂ ਤੇ ਰੋਗੀ ਨਸਲਾਂ ਕਾਇਮ ਕਰ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ ।</br> {{gap}}ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਨਰ-ਗੰਚੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਖਿੜੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਝਾਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਕਲੀ ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਰੰਗ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧੀ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਕਟਤਾ ਦੇਦੀ ਹੈ । ਏਸ ਨਿਕਟਤਾ ਲਈ ਨਰ ਗੁੰਚੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਿਫਤਤਾਂ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ "ਕੁਦਰਤੀ ਚੁਣਾਓ ” ਆਖਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਪਰ ਕੁਝ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਸਭਿਅਤਾ ਮਸਨੂਈ ਅਮੀਰੀ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਾਂ ਵਿਚ ਫਸਦੀ ਚਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ । ਸਰੀਰਕ ਹੁਸਨ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਏਸ ਨੂੰ ਕਾਮ-ਚੇਸ਼ਟਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚੁਣਾਓ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਸੂਲ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ । ਇਸਤ੍ਰੀਆ ਮਰਦ ਦੌਲਤ, ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਖ਼ਿਤਾਬ, ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਉਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅਵਸ਼ ਇਹ ਨਿਕਲਣਾ ਸੀ, ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਹੁਸਨ ਘਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁਖਤਾ ਦੀਆਂ ਸੰਬੰਧਤ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੪੧}}</noinclude> sp77enmi0ai8al74qp0jj43uv8w0ppo 250 10079 239885 31742 2026-10-11T14:25:53Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਿਫ਼ਤਾ ।</br> {{gap}} ਮਨਾਹੀਆਂ ਵਿਚ ਫਾਥੇ,ਗੁੰਝਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕੇ ਅਧ-ਖਿੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲਿੰਗ-ਭੁਖੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਸਾਥਣ'ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਰੇ ਤਨ ਮਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮ-ਪੁਰਤੀ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਸਮਝਣ ਲਗ ਪਏ ਹਨ, ਏਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਿੰਦੀ ਜਾਣ ਲਗ ਪਈ ਹੈ । ਪੀਰ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿਤੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹਦੇ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਜਜ਼ਬਾ ਨਰਕ ਜੇਡਾ ਗੰਦਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪੁਤ੍ਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਨਾਹੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਰਖਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਖੇਡਣ, ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਤਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖੁਲ੍ਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਚੇਚ ਨਹੀਂ ਜਾਪਿਆਂ ਹੋਣਾ, ਪਰ ਹੋਰ ਛੇਆ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਬੜਾ ਫ਼ਰਕ ਦਿਸੇਗਾ। </br> {{gap}} ਜਿਹੜੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮਰਦ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭੀ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਕਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਲਣ ਦਾ ਨਿਸਫਲ ਤਜਰਬਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਦੇ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਹੈਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਢੂਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਢੂੰਡੇ ਸਾਥੀ ਉਮਰ ਭਰ' ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।</br> {{gap}} ਮਨੁਖ ਨੇ ਕਈਆਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ,ਪਰ ਸਾਥ-ਚੋਣ ਵਿਚ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿਛੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੈ । ਅਮੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਕਈ ਛੇ ਛੇ ਗ਼ਲਤ ਚੋਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।<noinclude>{{left|੧੪੨}}</noinclude> serxv5smmdjdoybq71en9wgktjhofzj 239886 239885 2026-10-11T14:26:24Z Harchand Bhinder 2624 239886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਿਫ਼ਤਾ ।</br> {{gap}} ਮਨਾਹੀਆਂ ਵਿਚ ਫਾਥੇ,ਗੁੰਝਲਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕੇ ਅਧ-ਖਿੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲਿੰਗ-ਭੁਖੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਸਾਥਣ'ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਰੇ ਤਨ ਮਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਉਹਨੂੰ ਕਾਮ-ਪੁਰਤੀ ਦਾ ਵਸੀਲਾ ਸਮਝਣ ਲਗ ਪਏ ਹਨ, ਏਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਹਿਫ਼ੂਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਿੰਦੀ ਜਾਣ ਲਗ ਪਈ ਹੈ । ਪੀਰ ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿਤੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹਦੇ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਜਜ਼ਬਾ ਨਰਕ ਜੇਡਾ ਗੰਦਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਣ ਲਗ ਪਿਆ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਤੁਹਾਨੂੰ, ਪੁਤ੍ਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਨਾਹੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤ੍ਰ ਰਖਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਖੇਡਣ, ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਤਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖੁਲ੍ਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਚੇਚ ਨਹੀਂ ਜਾਪਿਆਂ ਹੋਣਾ, ਪਰ ਹੋਰ ਛੇਆ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਬੜਾ ਫ਼ਰਕ ਦਿਸੇਗਾ। </br> {{gap}} ਜਿਹੜੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮਰਦ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭੀ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਕਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚਲਣ ਦਾ ਨਿਸਫਲ ਤਜਰਬਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਦੇ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਹੈਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਢੂਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਢੂੰਡੇ ਸਾਥੀ ਉਮਰ ਭਰ' ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।</br> {{gap}} ਮਨੁਖ ਨੇ ਕਈਆਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ,ਪਰ ਸਾਥ-ਚੋਣ ਵਿਚ ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿਛੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੈ । ਅਮੀਕਾ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਕਈ ਛੇ ਛੇ ਗ਼ਲਤ ਚੋਣਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ।<noinclude>{{left|੧੪੨}}</noinclude> ozea5j0e79bp3eq4ltchp3lovezw36b 250 10090 239995 66716 2026-10-12T04:20:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਬੁੱਢਾ ਸੰਤ ਮਿਲ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਸੀਸ ਮੰਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕੁਕਰਮ ਤੋਂ ਵਰਜਿਆ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਸਚਾਤਾਪ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕੀਤੀ। ਰੱਬ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਉਸ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਪਸਚਾਤਾਪ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਸਾਈਂ ਲੋਕ ਦੇ ਕੋਲ ਟਿਕ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਆਯੂ ਭਜਨ ਬੰਦਗੀ ਵਿਚ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ ਹੋ ਜੋ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਭਾਗ ਆ ਕੇ ਸੰਭਾਲੇ। ਇਸ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਨੇ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੌਂਂਣਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਉਂ ਵਧਾਈਆਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}ਰਾਜੇ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਪੁਜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਕ ਹਲਾਲੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇਨਾਮ ਵੰਡੇ ਤੇ ਹੁਦੇ ਵਧਾਏ। {{gap}}ਸ਼ੀਲਾ ਤੇ ਰਾਜਵਤੀ ਅਗੇ ਵਾਂਗੂ ਕੱਠੀਆਂ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੀਲਾ ਹੁਣ ਸਿੰਘਾਸਣ ਬੈਠ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਵਤਾਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਗਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਈ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ ਜੋ ਹੱਕਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲ ਗਿਆ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੧੫-}}</noinclude> en1bl80yos90zzwvrak2wvgnvhstv8h 250 10095 240001 66717 2026-10-12T04:26:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|5em}} {{center|{{xx-larger|੭.}}}} {{center|{{xxx-larger|ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ}}}} {{gap}}ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਾਰੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡਾਢੀਆਂ ਸ੍ਵਾਦਲੀਆਂ ਤੇ ਦਿਲ ਖਿੱਚਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ੪ ਜੁਲਾਈ ੧੮੦੪ ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸੇਲਮ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਤੇ ੧੮੨੫ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਵੀ ਲਾਂਗ ਫੈਲੋ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਖਾਰੀ ਬਣਨ ਵਲ ਸੀ। ਅਜੇ ਬਾਲ ਹੀ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ, “ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਬੀਮਾਰਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਵਕੀਲ ਬਣਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜਦਿਆਂ ਝਗੜਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਖਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਲਈ ਪਾਦਰੀ ਬਣਕੇ ਮੈਂ ਗੁਨਾਹਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣਾ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਲਿਖਾਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸੁਝਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।" {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੧੭-}}</noinclude> bz7sk4m3g5krri6y6f2l3h31laf6akv 250 10099 239887 31800 2026-10-11T14:30:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਗਲਤ ਚੋਣ ਬਦਅਖ਼ਲਾਕੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ । ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਬੜੇ ਉਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਵਫ਼ਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਅਸਲੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਆਤਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਚੁਣੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਮਦੀਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਗੈਰ-ਨਰ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀ ਰਹਿੰਦੀ । ਇਕੋ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਕਈ ਜੋੜੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਨ, ਪਰ ਇਕ ਜੋੜੇ ਦਾ ਸਾਥੀ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਲ ਕਾਮ-ਨੀਝ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦਾ। </br> {{gap}} ਚੰਗੇ ਲਿੰਗ-ਅਖ਼ਲਾਕ ਤੇ ਇਕੋ ਸਾਥੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਚੁਣਾਓ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ ਇਹੋ ਸ਼ਰਤ ਹੀ ਸਰੀਰਕ ਹੁਸਨ, ਦਿਮਾਗੀ ਤੇ ਅਖ਼ਲਾਕੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਪੁਤਰ ਜੀ, ਸੁਆਦ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਜ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਜਤਨ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਥਣ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਦਿਓ । ਉਹਦੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲਈ ਉਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਜੁਟ ਜਾਓ । </br> {{gap}}ਏਸ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਚਾਰ ਮੋਟੇ ਭਾਗ ਹਨ :</br> {{gap}}੧. ਤੁਹਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਬਨਾਵਟ ਵਿਚ ਖ਼ਾਸ ਖਿਚ ਹੋਵੇ, ਸਾਥ ਦੀ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ । ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਨਰ ਇਸੇ ਲਈ ਬੜਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ - ਮੋਰ, ਕੁਕੜ, ਕਬੂਤਰ ਆਦਿ । ਨਸਲ ਬਰ ਨਸਲ, ਜ਼ੋਰੀ ਮਦੀਨ ਕੋਲੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਖ਼ਾਤਰ ਨਰ-ਪੰਛੀ ਵਿਚ ਸੁਹਣੇ ਤੋਂ ਸੁਹਣੇ ਹੋਣ ਦੀ ਧੂ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਕਿਸੇ ਮਦੀਨ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਗੋਂ ਤਕੜੇ ਤੋਂ ਤਕੜਾ ਪੰਛੀ ਮਦੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੜਾ ਕੋਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਦੀਨ ਜਿਤਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਆਪਣਾ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੪੩}}</noinclude> n2c7ep5q65f4mp6uo1roouivwvqy6wn 250 10100 240002 66718 2026-10-12T04:26:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{gap}}ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਇਕ ਉੱੱਘੇ ਲਿਖਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਅਖੀਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਚਮਕੇ। {{gap}}ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਸੇਲਮ ਵਿਚ ਹੀ ਕਰੜੀ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਨੂੰ ਪਿਛੋਂ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਛਪਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਸੰਨ ੧੮੨੬ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਛਪੀ। ਸੰਨ ੧੮੪੩ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿੰਡ ਕਾਨ ਕਾਰਡ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। {{gap}}ਕਵੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਡੋ ਅਡ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦਿਲ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਾ ਲਗਾ, ਅਖੀਰ ੧੮੫੩ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਿਤ੍ਰ ਫਰੈਨਕਲਿਨ ਪੀਅਰਸ ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਰਧਾਨ ਬਣਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿਚ ਸਫੀਰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਉਹ ਸੰਨ ੧੮੫੭ ਤੋੜੀ ਰਹੇ, ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸੈਲ ਨੂੰ ਨਿਕਲੇ। ਪਰ ਅਚਨਚੇਤ ਹੀ ੧੯ ਮਾਰਚ ਸੰਨ ੧੮੬੪ ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪਲਾਈਮਊਥ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ। {{gap}}ਹਾਬਾਰਨ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕੁਟ ਕੁਟ ਕੇ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦੇ ਹਿਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਹੋ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਹੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ Twice Told Tales ਸੰਨ ੧੮੩੭, Wonder Book ਸੰਨ ੧੮੫੧ ਤੇ Tanglewood Tales ਸੰਨ ੧੮੫੩ ਵਿਚ ਛਪੀਆਂ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੧੮-}}</noinclude> gd1lyga96slil8n4pkva6bt9ypt2l4v 250 10108 239888 31811 2026-10-11T14:33:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਰੀਰ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਨਾਣਾ ਪਵੇਗਾ । ਸੁਹਜ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਉਹਨੂੰ ਸੁਛ ਭੀ ਰਖਣਗੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਭੀ । ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅੰਗ ਖੁਲ੍ਹਣਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਦੌੜ ਕੇ, ਵਰਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ । ਸਰੀਰਕ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪੱਠਿਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹੀ ਹਕੀਕੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ ।</br> {{gap}}੨. ਦੂਜੀ ਗਲ ਜਿਹੜੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਥਣ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗੇਗੀ, ਉਹ ਹੈ ਉਹਦੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ। ਇਹਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਤਾਕਿ ਉਹਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਤੁਸੀਂ ਦੁਆ ਸਕੋ </br> {{gap}}ਇਸਤ੍ਰੀ-ਕਲੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਝਾਤੀ ਪਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰੋ, ਤਾਕਿ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਸਕੋ । ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ । ਕੋਈ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੋ ਜਿਹੜਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਰੋਜ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ।</br> {{gap}}੩. ਤੀਜੀ ਗਲ ਜਿਹੜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਪਾਸੇ ਰਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ, ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਥਣ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਣ ਕਰ ਸਕੇ । ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਕਲੱਬ, ਥੀਏਟਰ, ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਆਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੌਲੇ ਨਾਂ ਜਾਪੋ ।</br> {{gap}}ਤੁਹਾਡੀ ਬੋਲ ਬਾਲ ਸਿਆਣੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਗਿਆਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਤਜਰਬਾ ਸਤਕਾਰ-ਯੋਗ ਹੋਵੇ । ਇਹਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਤਾਲਿਆ, ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਲਾਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।</br> {{gap}}੪. ਉਪਰਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਗਲਾਂ ਸਾਥ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੪੪}}</noinclude> b1fthb7zjybz18rczzez50ubndw78bx 250 10119 239889 31869 2026-10-11T14:35:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹਨ, ਪਰ ਏਸ ਸਾਥ ਵਿਚੋਂ ਸਤਰੰਗੀ ਝੂਟਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕੁਝ ਇਕ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਨ :- </br> {{gap}} ਬੇ -ਗਰਜ਼ ਸੁਭਾ, ਖਿਮਾ ਕਰ ਸਕਣਾ, ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਦਰ - ਉਹ ਫੈਸ਼ਨੇਬਲ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਬਾਹਰ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਅਲੋਪ - ਸਗੋਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ, ਸੁਭਾਵਕ ਆਦਰ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਹੈਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਮਦੀਨਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਮਦੀਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੜਦਾ, ਕੋਈ ਹੈਵਾਨ ਮਦੀਨ ਉਤੇ ਜਬਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀਅਤ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਖੋਭੀਆਂ, ਛਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਛੁਰੇ ਮਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਸ਼ੂ ਭੀ ਆਪਣੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਵਿਚ ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬਸ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਬਲਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ । </br> {{gap}} ਜਿਹੜੇ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ ਮਰਦ ਨਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਨਾਂ ਵਡੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਕਦੇ ਮਾਫ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਿਨ੍ਹਾ ਵਿਚ ਸਾਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜ਼ਾਤ ਲਈ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਣ, ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੋਹ ਸਕਦੇ । ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਮਰਦ ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੂਰਨ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਬੇਲਿਹਾਜ਼ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪੂਰਨ ਵਫ਼ਾ ਰਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਬਾਰ ਬਾਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਖਿਮਾ ਕਰਕੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਫ਼ਤ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਜਿਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਟਣਕਾਰ ਸੁਣ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਰਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ਼ ਦਾ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੀ ਪਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਆਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੰਜੋਗ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਕਤੀ ਭੁਖ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੪੫}}</noinclude> spxd1gepa37c5hip93mu1huwak08th3 250 10120 239890 31839 2026-10-11T14:38:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਕ ਰਲ ਮਿਲਣੀ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਨਰੋਇਆ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਥਣ ਦੇ ਝਾਉਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਮ-ਇਛਾ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕਾਮ-ਇਛਾ ਜਾਂ ਸੰਜੋਗ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਥਣ ਦੀ ਢੂੰਡ ਵਿਚ ਔਖਿਆਈਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਹਨਾਂ ਸੰਜੋਗਾਂ ਨਾਲ ਠਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਮਲਕਾ ਤਕ ਕਦੇ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਵਸਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਘਰ ਤੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਾਯੂ-ਮੰਡਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਜਾਉਗੇ ਤੇ ਬੋਰਡਿੰਗ ਹਾਊਸਾਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮਿਲਣਗੇ। ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀਆਂ ਮਨਾਹੀਆਂ ਨੇ ਬੜਾ ਲਿੰਗ ਰੁਚਤ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਲਿੰਗ-ਉਕਸਾਊ ਮਖੌਲ ਕਰਨਗੇ, ਕਈ ਗੈਰ ਕੁਦਰਤੀ ਜਿਹੀ ਉਕਸਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਗੇ । </br> {{gap}}ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੋਈ ਖਿਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਪਲੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਭੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਦੁਨਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਮਦੀਨ ਨੂੰ । ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਿਤਣਾ ਭਾਵੇਂ ਉਹਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪਦਵੀ ਉਚੀ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਨੀਵੀਂ ਹੋਵੇ, ਮਰਦ ਦੀਆਂ ਯਾਦ ਰਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਜਾਂ ਬੇਚਾਰਗੀ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾਂਦਾ । ਰੋਟੀ ਦੀ ਹਰ ਗਰਾਹੀ ਪਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਅਨਜਿਤੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਿਸਮਾਨੀ ਨਕਤੇ ਤੋਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਰਦ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਹਰਕਤ ਮਰਦਾਉਪਣੇ ਦੇ ਇਹਸਾਸ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।</br> {{gap}}ਤੁਹਾਡੇ ਕਈ ਸਾਥੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਗ਼ੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਚਾਲ ਚਲਣ ਦਾ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੪੬}}</noinclude> nx0fztcbkfru29ioo1jbxoubaczipfs 250 10123 239891 31853 2026-10-11T14:43:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਦਿਲ ਜਿਤਣ ਦਾ ਸਵਰਗ ਕਿਸੇ ਮਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਰਦ-ਭਰਮਾਉ ਆਫ਼ਤ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੀ ਉਹ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ।</br> {{gap}} ਪਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਥਣ ਤੁਹਾਡੇ ਭਵਿਖ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਸੁਪਨਾ ਬਣ ਕੇ ਵਸਦੀ ਰਹੇਗੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹਦਾ ਗਿਆਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਵਫ਼ਾ ਅਜ ਤੋਂ ਹੀ ਏਡੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੇਡੀ ਉਦੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਉਹਦੀ ਭੇਟਾ ਕਰਕੇ ਉਹਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਚੁਕੇ ਹੋਵੋਗੇ । ਅਖ਼ਲਾਕ ਨੂੰ ਬੇਦਾਗ਼ ਰਖਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਏਡਾ ਕਾਰਗਰ ਨਹੀਂ ਜਾਪਿਆ, ਜੇਡਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਥਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਵਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਨ-ਮਲਵੀ ਇੱਛਾ। </br> {{gap}}ਕਈ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਲਈ ਚੰਗਿਆਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਨ, ਕਈ ਰਬ ਲਈ ਤੇ ਕਈ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ - ਪਰ ਸਾਥਣ ਲਈ ਚੰਗਿਆਂ ਬਣਨ ਰੀਝ ਵਧੇਰੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਉਹਦਾ ਅੰਤਮ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ । ਦੂਜੇ ਲਈ ਜਿਉਂਦੇ ਜੋੜੇ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਮੁਲਕ ਦੇ ਨਿਹਾਇਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਸ਼ਿੰਦੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।</br> {{gap}}ਮੈਂ ਕੇਡਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਿਕਨਾਤੀਸੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਤੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਮੋਹਣੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਰੋਗ, ਸਡੌਲ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਲਿਸ਼ਕਦੀ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਜਿਉਣ ਦੇ ਚਾਓ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਾਥਣ ਦੀ ਵਫ਼ਾ ਜਿੱਤ ਲਿਆਵੋਗੇ ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੀਝਾ- ਧੜਕਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਕਸਰਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗਾ। {{nop}} {{center|{{bar|5}}}}<noinclude>{{right|੧੪੭}}</noinclude> 446r6rh8yn9iwnyq42yetq6r9zfi6qe 250 10170 239961 66451 2026-10-12T03:56:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸੀ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅੱਜ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਾਥਣ ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ, ਢੇਰ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੈਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਨੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੋ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਾਂ, ਪਰ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਇਕੋ ਲਹਿਰ ਸਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਇਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਰੱਬ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਲਹਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਆਵੇ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁੱਖੀ ਸਾਂਦੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰੇ। ਪਿਆਰਿਆਂ ਸਾਕਾਂ ਸਬੰਧੀਆਂ, ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀਂਵਦੀ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਇਕੋ ਰਾਤ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਜੀ ਇਕੋ ਖ਼ੂਨੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਹੀ ਸਦਾ ਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਮੁਕ ਗਈ, ਹੜ੍ਹ ਥੰਮ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ, ਚੁਪ ਚੁਪੀਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ। {{gap}}ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਜ਼ਰ, ਹੈਡ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਗੇਰੀ ਬਾਲਡੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਇਕ ਰਾਤ ਨੇ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਤ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸੁਖਦਾਈ ਸੀ। {{rule|5em}} {{dhr|3em}}<noinclude>{{rh||-੧੬-|}}</noinclude> 54tdzmqkxzjbatnlzz5qnudh8s88gde 239962 239961 2026-10-12T03:56:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸੀ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅੱਜ ਨਿੱਕਿਆਂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਾਥਣ ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਦੇ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ, ਢੇਰ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੈਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਖ਼ੂਨੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੋ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਾਂ, ਪਰ ਹੜ੍ਹ ਦੀ ਇਕੋ ਲਹਿਰ ਸਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਇਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਰੱਬ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਲਹਿਰ ਕਦੇ ਨਾ ਆਵੇ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁੱਖੀ ਸਾਂਦੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰੇ। ਪਿਆਰਿਆਂ ਸਾਕਾਂ ਸਬੰਧੀਆਂ, ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀਂਵਦੀ ਰਹੇ। ਮੈਂ ਇਕੋ ਰਾਤ ਵਿਚ, ਹਾਂ ਜੀ ਇਕੋ ਖ਼ੂਨੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਹੀ ਸਦਾ ਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਤ ਮੁਕ ਗਈ, ਹੜ੍ਹ ਥੰਮ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ, ਚੁਪ ਚੁਪੀਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ। {{gap}}ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਨਾਜ਼ਰ, ਹੈਡ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਗੇਰੀ ਬਾਲਡੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਿਆ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਇਕ ਰਾਤ ਨੇ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਖੋਲ੍ਹ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਤ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸੁਖਦਾਈ ਸੀ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{rh||-੧੬-|}}</noinclude> csxllj75fi8nbf4aakopuuyovmwhgbz 250 10219 240003 66719 2026-10-12T04:27:12Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{gap}}ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੇ ਅਜ ਤੋੜੀ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯੂਨਾਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਰਚਾਵੇ ਲਈ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਪਵਾ ਨਵੇਂ ਰੰਗ ਢੰਗ ਵਿਚ ਵਰਨਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਮਾਲ ਹਾਸਲ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪੰਰਤੂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮਗਨ ਰਹੇ। {{gap}}ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਿਲ ਖਿੱਚਵੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੁਟ ਸਿਖਿਆਦਾਇਕ ਵੀ ਹੋਣ। ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜ ਵਡੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਚਾਉ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਿਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਸਫਲਤਾ ਹੋਈ ਹੈ। {{gap}}ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟ 'The Scarlet Letter and The House of Seven Gables ਆਦਿ ਨਾਵਲ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖੇ ਹਨ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੧੯-}}</noinclude> puc3pog91pujli9rvzh1bt3nhis7ngq 250 10221 240004 66720 2026-10-12T04:27:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{x-larger|੮.}}}} {{center|{{xx-larger|ਕਰਾਮਾਤੀ ਸੁਰਾਹੀ}}}} {{gap}}ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਰੋਜ਼ ਸੰਧਿਆ ਕੁ ਵੇਲੇ ਬੁੱੱਢਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਢੀ ਵਹੁਟੀ ਬਿਸ਼ਨੀ ਅਪਣੀ ਕੁੱਟੀਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁਬਣ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਦਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਜਿਹੜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੁੜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਖਾ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਦੋ ਘੰਟੇ ਅਮਨ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗਊ, ਆਪਣੇ ਬਾਗ, ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਗੂਰ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦਾਖ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਪੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਸਨ, ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚੀਕ ਪੁਕਾਰ ਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭੌਂਕਣ ਦਾ ਰੌਲਾ ਇਥੋਂ ਤੋੜੀ ਵਧੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਨੀ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਜਿਹੀ ਆਖਿਆ, "ਆਹ ਪਿਆਰੀ ! ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰੇ ਰਾਹ ਗੁਜ਼ਰੂ ਨੇ ਰਾਤ ਕੱਟਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂਂ ਨੇ<noinclude>{{center|-੧੨੧-}}</noinclude> 2asf05m4xf580r31ufblo8j9hfm0cm8 250 10258 239952 66452 2026-10-12T03:49:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|੨}} {{center|{{xxxx-larger|ਝੂਠੀ ਪ੍ਰੀਤ}}}} "ਡਾਕਟਰ, ਡਾਕਟਰ!" {{gap}}ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾ ਦਿਤਾ। ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬਨਾਰਸੀ ਬਾਬੂ ਖੜੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਉੱਠ ਕੇ ਇਕ ਕੁਰਸੀ ਖਿੱਚਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਤੇ ਆਪ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲਗਾ। ਘੜੀ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਢਾਈ ਵਜੇ ਸਨ। {{gap}}ਬਨਾਰਸੀ ਬਾਬੂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਪੀਲਾ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ "ਵੇਖੋ ਜੀ, ਡਾਕਟਰ ਜੀ! ਬੀਮਾਰੀ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਵਾਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ<noinclude>{{rh||-੧੭-|}}</noinclude> pd0j5rus2l0wa120tuio4zga0u1uy18 250 10364 240005 66745 2026-10-12T04:28:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਕਰ ਸਕੀ। ਬਿਸ਼ਨੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ:- {{gap}}"ਜੇ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਚਰਨ ਪਾਵਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹੋਰੀ ਆਪ ਇਕ ਬੁਰਕੀ ਵੀ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾਂਦੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਰੱਖਦੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਦੁਧ ਪਨੀਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮੈਂ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਬੈਠੀ ਹਾਂ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰੀ ਰੋਟੀ ਵੀ ਅਸੀਂ ਖਾ ਚੁਕੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਕਦੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਜਦ ਕੋਈ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਸਾਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸਾਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁਖ ਤੜਫਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" {{gap}}ਵੱਡੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਮਾਤਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਤੌਖ਼ਲਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਰੱਬ ਭਲਾ ਕਰਸੀ। ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਜਾਨੋਂ "ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ" ਆਖਣ ਵਿਚ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਨਾਲ ਜੇ ਸੁੱਕੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁੱਕੜਾ ਵੀ ਖੁਵਾਇਆ ਜਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਕੜਾਹ ਪਰਸ਼ਾਦ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" {{gap}}ਬਿਸ਼ਨੀ ਨੇ ਉੱਛਲ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਸਾਡੇ ਧੰਨ ਭਾਗ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਘਰ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਤ ਤੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਗੁੱਛਾ ਪਏ ਹਨ, ਸੋ ਉਹ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ।" {{gap}}ਪਾਰੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਫਿਰ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ ਸੀ।" {{gap}}ਬਿਸ਼ਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, "ਰੱਬ ਰੱਖੇ, ਜੇ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਭੁੱਖਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਪਰਸ਼ਾਦ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਰੱਜਣਾ ਹੋਇਆ?" {{gap}}ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। {{gap}}ਹੁਣ ਪਾਠਕੋ ! ਕੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ<noinclude>{{center|-੧੩੩-}}</noinclude> skey5fv1m1ylae2np9grcbbkx1darcw 250 10373 240006 66754 2026-10-12T04:29:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਅੰਦਰ ਰਖਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਵਿਥ ਨਿਕਲ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕ ਲੰਮਾ ਹਾਉਕਾ ਭਰਦਿਆਂ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਆਹ, ਕਿਹਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਗਵਾਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਏ ਕਿ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਆਗਤ ਭਾਗਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਤਨੀ ਕੁ ਖੁਸ਼ੀ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਖਣ ਤੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜ ਦੇਵਣ। ਬਿਸ਼ਨੀ ਨੇ ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਨਾ ਕੇਵਲ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗਲ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਾਪ ਵੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਜ ਹੀ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਸਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੇਹੇ ਭੈੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।" {{gap}}ਪਾਰੇ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਭੇਗਾ।" {{gap}}ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਵੱਟ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਇਉਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੀ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਗਲ ਵੀ ਨਾ ਨਿਕਲ ਸਕੀ। ਕੇਵਲ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। {{gap}}ਵੱਡੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੇ ਗਰਜ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇਹੜੇ ਪੁਰਸ਼ ਗਰੀਬ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸਲੂਕ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਰਹਿਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਪਰੇਮ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।" {{gap}}"ਚੰਗਾ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਜੀਉ, ਇਹ ਤਾਂ ਦਸੋ", ਪਾਰੇ ਨੇ ਮਖੌਲ ਵਿਚ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਰਤ ਪਈ ਟਪਕਦੀ ਸੀ, "ਕਿ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਸੰਬੰਧੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ<noinclude>{{center|-੧੪੨-}}</noinclude> ka23i2eyod26omuyidivhtt0jno5az6 250 10376 240007 66757 2026-10-12T04:29:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਨਿਥਾਵੇਂ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੇ ਪਰਾਹੁਣਾਚਾਰੀ ਵਿਚ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਨੇਕ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸਦਕੇ ਹੀ ਦੁੁੱਧ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਇਕ ਅਤੁਟ ਚੋਹਾ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁੱਕੀ ਰੋਟੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਤ ਨੇ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦਾ ਸੁਵਾਦ ਦਿਤਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਘਰੋਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹੋ ਹੀ ਭੋਜਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਵਰਗ ਵਿਚ ਪਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਚਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ, ਦਸ ਦੇਵੋ, ਜੋ ਮੰਗੋਗੇ ਸੋ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ।" {{gap}}ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਬੋਲਿਆਂ, ਪਰ ਉਸ ਇਕ ਨੇ ਹੀ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲੀ ਭਾਵ ਪਰਗਟ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}"ਅਖੀਰ ਸਵਾਸਾਂ ਤੋੜੀ ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਸਰੇ ਕੋਲੋਂ ਨਾ ਵਿਛੜੀਏ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਆਵੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਛੋੜੀਏ ਤਾਂ ਜੁ ਸਾਡਾ ਆਪੋ ਵਿਚ ਦਾ ਸਚਾ ਪਿਆਰ ਤੋੜ ਤਕ ਨਿਭੇ। {{gap}}ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਇਹੋ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਵਲ ਵੇਖੋ ਖਾਂ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਜ਼ਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੋ ਤਕਿਆ, ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਮਹੱਲ ਵੇਖਕੇ ਅਸਚਰਜ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖਕੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਮਹੱਲ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸੇ ਪਰਕਾਰ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਕਰਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਲ੍ਹ ਉਸ ਕੁਟੀਆ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸਾਜੇ।" ਬਾਬਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸਦੀ ਧਰਮ ਪਤਨੀ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਚਰਨੀਂ ਡਿਗ ਪਏ, ਪਰ ਰਬ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ! ਨਾ ਉਥੇ ਉਹ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਪਾਰਾ। {{gap}}ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੀ ਉਸ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਮਹੱਲ ਵਿਚ<noinclude>{{center|-੧੪੫-}}</noinclude> f9eunvd1kn4an3zte8iapwg8txiot2k 250 10488 239826 34069 2026-10-11T12:11:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{gap}} ਸਮਾਂ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਤ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਹੋਵੇਗੀ । {{gap}} ਪਰ ਮੈਂ ਬੜਾ ਨਰਮ ਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਹਾਂ, ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਮੇਰਾ ਅਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਇਹੀ ਹੈ । ਤੋੜ ਅੰਤ ਤਕ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੀਯਤ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ ਰਹਿ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਇਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁਕ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤਾ ਹੋਵੇਗਾ । {{gap}} ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੇਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੇਰੀ ਰੀਝ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ! ਸਵਾਲ ੬ : ਤੁਹਾਡੀ ਤਸੱਲੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਕਾਹਦੇ ਵਿਚ ਹੈ ? ਉੱਤਰ : {{gap}} ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਏਸ ਯਕੀਨ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਇਤਫ਼ਾਕੀਆਂ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਡਿਆਇਆ ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਣੀ ਦਾ ਰੁਲਾਇਆਂ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਓਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਹੈ ਜਿਦੇੵ ਉਤੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਅਨਿੱਖੜਵੀਂ ਏਕਤਾ ਹੈ, ਇਕ ਲੜੀ ਹੈ, ਜਿਦੇੵ ਵਿਚ ਸਭੋ ਸ਼ੈਆਂ ਅਖੁਲੵ ਪੑੋਤੀਆਂ ਹਨ । ਏਸ ਲੜੀ ਚੋਂ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕੱਢਕੇ ਕਿਸੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਘਤਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਨਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੁਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਿਖੜਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੈ ਕਿ ਏਸ ਲੜੀ, ਦੀ ਰੂਹ ਵਿਚ ਨਾ ਕੀਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਬਦਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਦੀ ਲੋਚਨਾ ਹੈ । {{gap}} ਕਿਸੇ ਦੋਜ਼ਖ਼, ਕਿਸੇ ਆਵਾਗਵਨ, ਕਿ ਮੈ ਚੁਰਾਸੀ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਗੰਮ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਹਿਮ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਮੰਗ ਦੀ </poem><noinclude>{{rh|੧੧੮}}</noinclude> 9zk3gqazm4wswki28wjgili90036goc 239876 239826 2026-10-11T14:09:57Z Harchand Bhinder 2624 239876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਮਾਂ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਤ ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਹੋਵੇਗੀ ।</br> {{gap}}ਪਰ ਮੈਂ ਬੜਾ ਨਰਮ ਜਿਹਾ ਆਦਮੀ ਹਾਂ, ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਮੇਰਾ ਅਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਇਹੀ ਹੈ । ਤੋੜ ਅੰਤ ਤਕ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੀਯਤ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ ਰਹਿ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਭ ਇਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮੁਕ ਜਾਣ ਨਾਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਧੇਰੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ।</br> {{gap}} ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੇਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੇਰੀ ਰੀਝ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ !</br> ਸਵਾਲ ੬ : ਤੁਹਾਡੀ ਤਸੱਲੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਕਾਹਦੇ ਵਿਚ ਹੈ ?</br> ਉੱਤਰ :</br> {{gap}}ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਏਸ ਯਕੀਨ ਵਿਚ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਇਤਫ਼ਾਕੀਆਂ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਡਿਆਇਆ ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਣੀ ਦਾ ਰੁਲਾਇਆਂ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਓਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਹੈ ਜਿਦੇੵ ਉਤੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਅਨਿੱਖੜਵੀਂ ਏਕਤਾ ਹੈ, ਇਕ ਲੜੀ ਹੈ, ਜਿਦੇੵ ਵਿਚ ਸਭੋ ਸ਼ੈਆਂ ਅਖੁਲੵ ਪੑੋਤੀਆਂ ਹਨ । ਏਸ ਲੜੀ ਚੋਂ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕੱਢਕੇ ਕਿਸੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਘਤਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ , ਨਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੁਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਿਖੜਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੈ ਕਿ ਏਸ ਲੜੀ, ਦੀ ਰੂਹ ਵਿਚ ਨਾ ਕੀਨਾ ਹੈ, ਨਾ ਬਦਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਨਾ ਖ਼ੁਸ਼ਾਮਦ ਦੀ ਲੋਚਨਾ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਕਿਸੇ ਦੋਜ਼ਖ਼, ਕਿਸੇ ਆਵਾਗਵਨ, ਕਿ ਮੈ ਚੁਰਾਸੀ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਗੰਮ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਹਿਮ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਮੰਗ ਦੀ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੧੮}}</noinclude> pyzr1l12y6mcdei0m2y4xhg8gx2s637 250 10492 239827 34074 2026-10-11T12:12:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ - ਸਿਰਫ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲੋਚਨਾ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੈ, ਜਾਨਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ । {{gap}} ਮਨਖ-ਲੜੀ ਦੀ ਅਤੁਟਤਾ ਵਿਚ ਯਕੀਨ ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਦੇ ਆਸਰੇ ਦੱਬ ਦੱਬ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਹੰਭਲੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਦਾਂ ਛੁਹਣ ਵਿਚ, ਗੁਆਂਢੀ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਨ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਕਹਿਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਖ਼ੂਸ਼ੀ ਹੈ । {{gap}} ਹੋਰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸਾਦੇ ਸਛ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਫੁਲ ਬੂਟੇ ਉਗਾ ਕੇ, ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਸਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਿਆਣੇ ਬਢਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਜੀਵਨ-ਪੰਧ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਗਭਰੂਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਾਰ ਹੋਏ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਪੜੵਨ ਵਿਚ ਹੈ । ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੀ ਅਲਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਮੇਰੀ ਭੁਖ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਹਣੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਵਿੰਹਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਾਲਜਾ ਧੜਕ ਉਠਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਹੋਰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਖਿਚਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਖਿਚ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਪੜੵਕੇ ਸੁਣਾਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਲਾਂਹਦੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਤੱਕਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿੱਘਾ ਹੱਥ ਘੁਟਣ ਵਿਚ ਹੈ। {{gap}} ਹੋਰ ਮੋਰੀ ਖ਼ਸ਼ੀ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰੀ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਨੀਂਦੇ ਸੌਣ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦੇ ਜਾਗਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪ ਜੀਊਣ </poem><noinclude>{{rh||||੧੧੯}}</noinclude> fvab6ijcvkgzzq96jy8vkcg6345hj51 239875 239827 2026-10-11T14:08:29Z Harchand Bhinder 2624 239875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ - ਸਿਰਫ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਲੋਚਨਾ ਹੈ, ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਹੈ, ਜਾਨਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਮਨਖ-ਲੜੀ ਦੀ ਅਤੁਟਤਾ ਵਿਚ ਯਕੀਨ ਮੇਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹਦੇ ਆਸਰੇ ਦੱਬ ਦੱਬ ਝੂਟੇ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਹੰਭਲੇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਦਾਂ ਛੁਹਣ ਵਿਚ, ਗੁਆਂਢੀ ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਨ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਕਹਿਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਣਨ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਮਣਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਖ਼ੂਸ਼ੀ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਹੋਰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸਾਦੇ ਸਛ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਫੁਲ ਬੂਟੇ ਉਗਾ ਕੇ, ਸੁਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹੱਸਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਿਆਣੇ ਬਢਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਜੀਵਨ-ਪੰਧ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਗਭਰੂਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਪਾਰ ਹੋਏ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਪੜੵਨ ਵਿਚ ਹੈ । ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਾਲੀ ਅਲਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆਂ ਮੇਰੀ ਭੁਖ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਹਣੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਵਿੰਹਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਕਾਲਜਾ ਧੜਕ ਉਠਦਾ ਹੈ । </br> {{gap}} ਹੋਰ ਮੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਖਿਚਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਖਿਚ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਪੜੵਕੇ ਸੁਣਾਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਲਾਂਹਦੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਤੱਕਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਿੱਘਾ ਹੱਥ ਘੁਟਣ ਵਿਚ ਹੈ। </br> {{gap}} ਹੋਰ ਮੋਰੀ ਖ਼ਸ਼ੀ ਖ਼ੁਦ ਮੁਖ਼ਤਾਰੀ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਨੀਂਦੇ ਸੌਣ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦੇ ਜਾਗਣ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪ ਜੀਊਣ {{nop}}<noinclude>{{rh||||੧੧੯}}</noinclude> nw77umx1yfm6s8r79pfhjrk30pc34z6 250 10495 239828 34087 2026-10-11T12:14:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਸਵਾਲ ੭. ਤੁਹਾਡਾ ਵਡਮੁਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉੱਤਰ : {{gap}} ਜਦੋਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਰਖ ਜਾਗੀ ਹੈ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਵਡਮੁਲੀਆਂ ਜਾਪੀਆਂ ਹਨ : ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ,ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਗਮੇ, ਅਸਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਪਰਬਤ ਉਤੇ ਖਲੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਾਗਰ ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਪੂਰਨ ਚੰਨ ਦਾ ਮਲਕੜੋ ਉਠਣਾ, ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਹੇਠਾਂ ਠੁਮਕ ਠੁਮਕ ਵਗਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ਉਤੇ ਤਰਦੀ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਗਾਉਣਾ,ਮਹਾਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਂ, ਹੁਨਰਮੰਦਾਂ ਦੇ ਚਿਤੁ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਲਾਇਬੇਰੀ,ਲੰਡਨ ਦਾ ਆਜਾਇਬਘਰ,ਵਡੇ ਜਾਪਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜਨ ਦਾ ਹਲੂਣਾ,ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤੂ - ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਝਾਤ ਮਨੁਖ-ਹਿਰਦੇ ਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਈ ਉਹਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। {{gap}} ਮੇਰਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਧਨ ਸਚਾਈ ਹੈ,ਤੇ ਉਹਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ ਹੈ,ਸਭ ਕੰਮ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਦਰਾਂ ਉਤੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦਸਿਆ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਜਾਨ ਹੈ,ਹਰ ਸਿਰ ਏਸ ਜਾਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਜੋਡਨਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ।ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੋਖੀ ਤਸੱਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ,ਤਨ ਮਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਡ ਅੱਡ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜਾਪਦੀ,ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਮੋਮਨ ਤੇ ਕਾਫ਼ਰ,ਗੁਰਮੁਖ ਤੇ ਮਨਮੁਖ ਹਿੰਦੂ ਤੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਦਿਸਣੋ ਹਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਲੋਕੀ ਹਰਾਨ ਹਨ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਉਤੇ ਮੇਰੇ ਅਧਰਮ ਉਤੇ, ਪਰ ਮੈ </poem><noinclude>{{rh|१२०}}</noinclude> dm5cyc17fcv05k08yxj7yfxxcn635xs 239874 239828 2026-10-11T14:07:42Z Harchand Bhinder 2624 239874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਵਾਲ ੭. ਤੁਹਾਡਾ ਵਡਮੁਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕਿਥੇ ਹੈ ?</br> ਉੱਤਰ :</br> {{gap}} ਜਦੋਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਰਖ ਜਾਗੀ ਹੈ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਵਡਮੁਲੀਆਂ ਜਾਪੀਆਂ ਹਨ : ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ,ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਗਮੇ, ਅਸਮਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਪਰਬਤ ਉਤੇ ਖਲੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਸਾਗਰ ਵਿਚਾਲਿਓਂ ਪੂਰਨ ਚੰਨ ਦਾ ਮਲਕੜੋ ਉਠਣਾ, ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਹੇਠਾਂ ਠੁਮਕ ਠੁਮਕ ਵਗਦੀ ਨਦੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ਉਤੇ ਤਰਦੀ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਗਾਉਣਾ,ਮਹਾਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਂ, ਹੁਨਰਮੰਦਾਂ ਦੇ ਚਿਤੁ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਲਾਇਬੇਰੀ,ਲੰਡਨ ਦਾ ਆਜਾਇਬਘਰ,ਵਡੇ ਜਾਪਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜਨ ਦਾ ਹਲੂਣਾ,ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤੂ - ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਝਾਤ ਮਨੁਖ-ਹਿਰਦੇ ਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਈ ਉਹਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।</br> {{gap}} ਮੇਰਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਧਨ ਸਚਾਈ ਹੈ,ਤੇ ਉਹਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ ਹੈ,ਸਭ ਕੰਮ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨੁਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਦਰਾਂ ਉਤੇ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦਸਿਆ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਜਾਨ ਹੈ,ਹਰ ਸਿਰ ਏਸ ਜਾਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਜੋਡਨਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ।ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੋਖੀ ਤਸੱਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ,ਤਨ ਮਨ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਡ ਅੱਡ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਜਾਪਦੀ,ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਮੋਮਨ ਤੇ ਕਾਫ਼ਰ,ਗੁਰਮੁਖ ਤੇ ਮਨਮੁਖ ਹਿੰਦੂ ਤੋਂ ਮੁਸਲਿਮ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਦਿਸਣੋ ਹਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਲੋਕੀ ਹਰਾਨ ਹਨ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਉਤੇ ਮੇਰੇ ਅਧਰਮ ਉਤੇ, ਪਰ ਮੈ {{nop}}<noinclude>{{rh|१२०}}</noinclude> r99p08ktbdmj01p5iqtqmppw7p0iarh 250 10640 240008 66760 2026-10-12T04:30:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸੀ- "ਜੀ ਆਇਓ ਜੀ ਆਇਓ! ਸਤਕਾਰ ਜੋਗ ਪਰਾਹੁਣੇ ਜੀ-ਆਇਓ।" {{gap}}ਕਿਸੇ ਭਲੇ ਲੋਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਰਛਾਂ ਦੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਇਕ ਪੱਕਾ ਥੜ੍ਹਾ ਬਣਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢੇ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਿਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਕਿਤਨੀਆਂ ਮੁਦਤਾਂ ਥਕੇ ਟੁਟੇ, ਭੁੱਖੇ ਪਿਆਸੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਸੁਰਾਹੀ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਰਹੇ। {{gap}}ਰੱਬ ਕਰੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸੁਰਾਹੀ ਕਿਧਰੇ ਸਾਡੇ ਹਥ ਵੀ ਆ ਜਾਵੇ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੪੮-}}</noinclude> b1buyqnfc11xjbjseivoxk0ckeu88ax 250 10642 240009 66761 2026-10-12T04:30:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{x-larger|{{center|੯.}}}} {{xx-larger|{{center|ਡਾਕਟਰ ਸੈਮੁਲ ਜਾਨਸਨ ਦਾ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ}}}} {{x-larger|{{center|੧.}}}} {{gap}}"ਪੁੱੱਤ੍ਰ ਸੈਮ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅੱਜ ਕੁਝ ਢਿੱਲਾ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਹ ਨਾ; ਗਾਹਕ ਮੁੜ ਨਾ ਜਾਣ ਤੇ ਹੱਟੀ ਦਾ ਭੰਝ ਨਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।" {{gap}}"ਨਾ ਬਾਪੂ ਜੀ, ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਮੈਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੇਚਣ ਲਈ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ !" {{gap}}‘‘ਚੰਗਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਹੈਂਕੜ ਕਰਕੇ ਬੀਮਾਰ ਪਿਉ ਨੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਵਿਚ ਖਲ੍ਹਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਸੈਮ ! ਇਸ ਗੱਲਦਾ ਪਤਾ ਤੈਨੂੰ ਤਦ ਲੱਗੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਮੋਇਆਂ ਮੇਰੀ ਕਦਰ ਆਵੇਗੀ।" {{gap}}ਪਿਤਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਇਆਂ ਦੋ ਕੁ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿੱਥ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਿਤਾ ਜਾਨਸਨ ਨੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ<noinclude>{{center|-੧੪੯-}}</noinclude> 69y11924vngajxq7orzednl5s3zpyge 250 10660 239953 66459 2026-10-12T03:50:47Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸੀ। ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬਾਹਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਢੇਰ ਚਿਰ ਤੋੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੇਲਾ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਪਲਾਉਣ ਦਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ। ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਡਾਕਟਰ ਹਰਨ ਦੇ ਮਕਾਨ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਆਵਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਕ ਨਾ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਹੁਣ ਰੋਗੀ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕਿਵੇਂ ਲਗਦਾ, ਉਥੇ ਟਿਕਣ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਭਾਸਦਾ। ਹੁਣ ਵਹੁਟੀ ਵਲ ਮੇਰਾ ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਵਾਈ ਦੇਣਾ ਵੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦਾ। {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਲੋਗ ਲਾ-ਇਲਾਜ ਰੋਗਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੀਊਣ ਨਾਲੋਂ ਮਰਨਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਸ਼ਾ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਧਾਰਨ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਦੇਣੀ ਕੋਈ ਇਤਨੀ ਮੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰੰਤੂ ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਆਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਬ ਜਾਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਇਹ ਗਲ ਕਿਉਂ ਮੈਨੂੰ ਇਤਨੀ ਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਸੀ ਜਿਤਨੀ ਕਿ ਲਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਆਖਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ, "ਡਾਕਟਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਐਵੇਂ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਕਿਉਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਹ ਰੋਗ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਜਾਏਗਾ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁਕਾਂਦੇ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਲਾਜ ਤਾਂ ਮੌਤ ਹੀ ਹੈ।" {{gap}}ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ।" ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਚਲਾ<noinclude>{{rh||-੨੨-|}}</noinclude> kkumdyxt8yblsp0dn5jliylpd0yadch 250 10741 239829 34093 2026-10-11T12:15:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{gap}} ਹਰਾਨ ਹਾਂ ਏਸ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ! ਹੋਣਗੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ਗੰਗਾ, ਦਜਲਾ ਜਾਂ ਜਮਨਾ, ਪਰ ਏਸ ਘੜੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਇਕੋ ਬੇ-ਨਾਮ ਬੇ-ਕਿਨਾਰ ਸਾਗਰ ਹੈ - ‘ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ’। {{gap}}ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵਡਮੁਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ।ਇਹਦੀਆਂ ਸੰਦੂਕਾਂ ਪੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ,ਮੋਹਰਾਂ ਅਸ਼ਰਫੀਆਂ ਦੀ ਭਾਹ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਮਾਹਿਆ ਉਤਸ਼ਾਹਿਆ,ਅਗਲੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਗਲੀ ਨੂੰ ਖੋਲਦਾ ਹਾਂ,ਭਰਮ ਲਹਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,ਸ਼ੰਕੇ ਮੁਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਆਸਾਂ ਖਿੜਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। </poem> {{rh||| ਅਪ੍ਰੈਲ -੧੯੩੬}} {{rule|5em}}<noinclude></noinclude> 2mozffa8fc49p3evech08gkvv2albhd 239873 239829 2026-10-11T14:06:55Z Harchand Bhinder 2624 239873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}} ਹਰਾਨ ਹਾਂ ਏਸ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਨਦੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ ਸੁਣ ਕੇ! ਹੋਣਗੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਕਾਬਲ ਜਾਂ ਗੰਗਾ, ਦਜਲਾ ਜਾਂ ਜਮਨਾ, ਪਰ ਏਸ ਘੜੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਇਕੋ ਬੇ-ਨਾਮ ਬੇ-ਕਿਨਾਰ ਸਾਗਰ ਹੈ - ‘ਮਨੁਖ ਹਿਰਦਾ’।</br> {{gap}}ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਵਡਮੁਲਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ ।ਇਹਦੀਆਂ ਸੰਦੂਕਾਂ ਪੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ,ਮੋਹਰਾਂ ਅਸ਼ਰਫੀਆਂ ਦੀ ਭਾਹ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਮਾਹਿਆ ਉਤਸ਼ਾਹਿਆ,ਅਗਲੀ ਤੇ ਹੋਰ ਅਗਲੀ ਨੂੰ ਖੋਲਦਾ ਹਾਂ,ਭਰਮ ਲਹਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,ਸ਼ੰਕੇ ਮੁਕਦੇ ਜਾਂਦੇ ਆਸਾਂ ਖਿੜਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ। {{rh||| ਅਪ੍ਰੈਲ -੧੯੩੬}} {{nop}} {{rule|5em}}<noinclude></noinclude> qwsklzqshhcfsumdlen9qq9wc9y4rom 250 10742 239830 34103 2026-10-11T12:20:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|7em}} <poem> {{rh||'''{{x-larger|ਅਨੋਖੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਨੌਖੀ ਪਤਨੀ}}'''}} {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਅਤਿ ਕੋਮਲ-ਰਿਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਕੈਦ ਸਾਬਣ, ਪੂਨੇ ਵਿਚ ਆਗ਼ਾਖ਼ਾਨ ਦੇ ਜਿਹਲ-ਮਹਿਲ ਅੰਦਰ, ੨੨ ਫ਼ਰਵਰੀ ੧੯੪੫ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ । {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ । ਨਾ ਵਡੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਨਾ ਵਡੀਆਂ ਲਿਆਕਤਾਂ ਦਾ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਹਨ। ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਵਡੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਸੁਖਾਵਾਂ ਜਿਹਾ ਸਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । {{gap}}ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸਾਇਆ ਉਠ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਡਾ ਬ੍ਰਿਛ ਸੁੰਞਾ ਜਾਪਿਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਮੁੜ ਪੜੀ!--ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਇਆ ਹੀ ਸੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਉਹ ਭਾਗ ਸੀ,ਚੰਗਾ ਚੋਖਾ ਭਾਗ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਚੰਗੇਰਾ ਭਾਗ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਅਸਰ ਇਸ ਦਾ ਸੀ,ਉਹ ਹਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ।</poem><noinclude>{{rh|੧੨੨}}</noinclude> 8l9g88itl54atmc744yvd1p8hvon237 239872 239830 2026-10-11T14:05:49Z Harchand Bhinder 2624 239872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|7em}} {{rh||'''{{x-larger|ਅਨੋਖੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਨੌਖੀ ਪਤਨੀ}}'''}} {{gap}}ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਅਤਿ ਕੋਮਲ-ਰਿਦੇ ਇਸਤ੍ਰੀ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਕੈਦ ਸਾਬਣ, ਪੂਨੇ ਵਿਚ ਆਗ਼ਾਖ਼ਾਨ ਦੇ ਜਿਹਲ-ਮਹਿਲ ਅੰਦਰ, ੨੨ ਫ਼ਰਵਰੀ ੧੯੪੫ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ।</br> {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਇਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾਂ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ । ਨਾ ਵਡੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਨਾ ਵਡੀਆਂ ਲਿਆਕਤਾਂ ਦਾ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਹਨ। ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕ ਵਡੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਸੁਖਾਵਾਂ ਜਿਹਾ ਸਾਇਆ ਹੀ ਸਮਝ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ।</br> {{gap}}ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਸਾਇਆ ਉਠ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਡਾ ਬ੍ਰਿਛ ਸੁੰਞਾ ਜਾਪਿਆ, ਮੈਂ ਇਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਮੁੜ ਪੜੀ!--ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਇਆ ਹੀ ਸੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਬ੍ਰਿਛ ਦਾ ਉਹ ਭਾਗ ਸੀ,ਚੰਗਾ ਚੋਖਾ ਭਾਗ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਚੰਗੇਰਾ ਭਾਗ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਬਣਤਰ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਅਸਰ ਇਸ ਦਾ ਸੀ,ਉਹ ਹਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ । {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੨੨}}</noinclude> 7872pjw7wbrfio29mhciqpi4jqwdhtm 250 10744 239831 34119 2026-10-11T12:24:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> {{gap}}ਇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ,ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੀ ਚੁਣੀ ਚਿਖਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਲ ਕੁਰਾਨ,ਰਾਮਾਇਨ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਵਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਸਾਵਿਧਾਨ ਖੜੋਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕ ਸਭੂਰ ਬਾਈ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਈਸਾਈ ਪਾਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ । {{gap}}ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਮੇਰੇ ਈਸਾਈ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਮੈਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਲਾ ਸੁਟਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਤੋਂ ਠਠੰਬਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - "ਇਹ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀਅਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ |” ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ - ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਿਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸੁਟਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ - ਉਹਦਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਜਾਣਾ ਅਨੋਖੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ । {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਕਿਸੇ ਚੰਦੇ ਦੀ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਰਜ ਕਰਾਣੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਾ ਭੁਲ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਭੁਲ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਆਖੋ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਆਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਬਲਿਕ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਹਨ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਸਾਏ </poem><noinclude>{{rh|||੧੨੩}}</noinclude> g20fwgd1cemjypat7d7ex7rv9bt7lpu 239832 239831 2026-10-11T12:24:34Z Harchand Bhinder 2624 239832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{gap}}ਇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ,ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੀ ਚੁਣੀ ਚਿਖਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਲ ਕੁਰਾਨ,ਰਾਮਾਇਨ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਵਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਸਾਵਿਧਾਨ ਖੜੋਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕ ਸਭੂਰ ਬਾਈ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਈਸਾਈ ਪਾਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ । {{gap}}ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਮੇਰੇ ਈਸਾਈ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਮੈਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਲਾ ਸੁਟਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਤੋਂ ਠਠੰਬਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - "ਇਹ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀਅਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ |” ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ - ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਿਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸੁਟਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ - ਉਹਦਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਜਾਣਾ ਅਨੋਖੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ । {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਕਿਸੇ ਚੰਦੇ ਦੀ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਰਜ ਕਰਾਣੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਾ ਭੁਲ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਭੁਲ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਆਖੋ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਆਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਬਲਿਕ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਹਨ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਸਾਏ </poem><noinclude>{{rh|||੧੨੩}}</noinclude> kmcyjetauf02ft2irzqd88zuctyepij 239833 239832 2026-10-11T12:24:54Z Harchand Bhinder 2624 239833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{gap}}ਇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ,ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੀ ਚੁਣੀ ਚਿਖਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਲ ਕੁਰਾਨ, ਰਾਮਾਇਨ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਵਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਸਾਵਿਧਾਨ ਖੜੋਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕ ਸਭੂਰ ਬਾਈ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਈਸਾਈ ਪਾਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ । {{gap}}ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਮੇਰੇ ਈਸਾਈ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਮੈਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਲਾ ਸੁਟਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਤੋਂ ਠਠੰਬਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - "ਇਹ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀਅਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ |” ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ - ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਿਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸੁਟਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ - ਉਹਦਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਜਾਣਾ ਅਨੋਖੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ । {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਕਿਸੇ ਚੰਦੇ ਦੀ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਰਜ ਕਰਾਣੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਾ ਭੁਲ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਭੁਲ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਆਖੋ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਆਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਬਲਿਕ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਹਨ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਸਾਏ </poem><noinclude>{{rh|||੧੨੩}}</noinclude> 80sl4wgvv5bzthudcjl3lbfqfl3dz4k 239870 239833 2026-10-11T14:04:11Z Harchand Bhinder 2624 239870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ,ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੀ ਚੁਣੀ ਚਿਖਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਲ ਕੁਰਾਨ, ਰਾਮਾਇਨ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਵਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਸਾਵਿਧਾਨ ਖੜੋਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕ ਸਭੂਰ ਬਾਈ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਈਸਾਈ ਪਾਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ।</br> {{gap}}ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਮੇਰੇ ਈਸਾਈ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਮੈਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਲਾ ਸੁਟਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਤੋਂ ਠਠੰਬਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - "ਇਹ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀਅਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ ।” ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ - ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਿਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸੁਟਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ - ਉਹਦਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਜਾਣਾ ਅਨੋਖੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ।</br> {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਕਿਸੇ ਚੰਦੇ ਦੀ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਰਜ ਕਰਾਣੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਾ ਭੁਲ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਭੁਲ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਆਖੋ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਆਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਬਲਿਕ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਹਨ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਸਾਏ {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੨੩}}</noinclude> 7p5w36pu14u3326bbo2kwhtfzsjlily 239871 239870 2026-10-11T14:04:57Z Harchand Bhinder 2624 239871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਇਕ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੀ ਚੁਣੀ ਚਿਖਾ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ, ਅੰਜੀਲ ਕੁਰਾਨ, ਰਾਮਾਇਨ ਆਦਿ ਵਿਚੋਂ ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਵਾਨ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿਚ ਸਾਵਿਧਾਨ ਖੜੋਤਾ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਗੇ ਲਿਆਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਭਾਗ ਹੋਣ ਦਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ । ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਈਸਾਈ ਪਾਰਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ।</br> {{gap}}ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ “ਮੇਰੇ ਈਸਾਈ ਕਲਰਕ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਮੈਲਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ? ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਜੇ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਲਾ ਸੁਟਣ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਤੋਂ ਠਠੰਬਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ - "ਇਹ ਫ਼ਜ਼ੂਲੀਅਤ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ ।” ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਅਜੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ - ਆਪ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਨਿਕੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਦਾ ਵੀ ਮੁਲ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਚੁੰਮਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਟੱਟੀ ਸੁਟਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ - ਉਹਦਾ ਇਸ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਜਾਣਾ ਅਨੋਖੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ।</br> {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਕਿਸੇ ਚੰਦੇ ਦੀ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਰਜ ਕਰਾਣੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰੁਪਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਕ ਚਵਾਨੀ ਦਾ ਭੁਲ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਭੁਲ ਨੂੰ ਗਲਤੀ ਆਖੋ, ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਆਖੋ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਪਬਲਿਕ ਵਿਚ ਇਸਨੂੰ ਚੋਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਏ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਹਨ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਬ੍ਰਿਛ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤਾ ਸਾਏ {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੨੩}}</noinclude> 8pra4ivvaa5sjs6ozamp74u5nup0b6b 250 10747 239834 34133 2026-10-11T12:28:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਦਾ ਸਦਕਾ ਹੀ ਲੋਕ ਉਹਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ । {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਸਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ੇਵਰ ਦਿਤੇ, ਕਝ ਮਾਂ ਨੇ ਦਿਤੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਇਕ ਵਡੇ ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਝੇ ਆਦਰਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ - ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਲਈ। ਤੇ ਇਹ ਗਲ ਵੀ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੋ ਗਈ । ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਗਲ ਦਾ ਹਾਰ ਇਕ ਸੁਗ਼ਾਤ ਦਿਤੀ,- ਉਹ ਸੁਗ਼ਾਤ ਕਾਹਦੀ ਜੇ ਆਪਣੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਬਣੇ,- ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ, ਤੇ ਆਂਸੂੰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪੂੰਝੇ। {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ, ਪਰ ਕਸਤੂਰ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਈ ਮਹਾਤਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਲਾ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਹਦਾ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜੋਗਾ ਧਿਆਨ ਪਬਲਿਕ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖ ਲਵੇ ! {{gap}} ਲੰਡਨ ਦੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੰਗੀ ਪੈਰੀਂ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ-ਵਲੇਲ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। {{gap}} ਇਸ ਵਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਤਾਰਾ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ, ਪਤੀ ਪੁਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਖੋਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਡਾਲ ਕੋਲ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁਤਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਾੜਨੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇ ਮਰਘਟ ਦਾ ਲਾਗ ਤਾਰਨ ਲਈ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਉਹਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਤਲਵਾਰ ਚੁਕਦਾ ਹੈ। । {{gap}} ਜੈ ਰਾਜੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । </poem> {{rh|੧੨੪}}<noinclude></noinclude> he3m7ln8rjjzfaiy3p1pud1nqkfcs5i 239835 239834 2026-10-11T12:28:39Z Harchand Bhinder 2624 239835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਦਾ ਸਦਕਾ ਹੀ ਲੋਕ ਉਹਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ । {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਸਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ੇਵਰ ਦਿਤੇ, ਕਝ ਮਾਂ ਨੇ ਦਿਤੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਇਕ ਵਡੇ ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਝੇ ਆਦਰਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ - ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਲਈ। ਤੇ ਇਹ ਗਲ ਵੀ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੋ ਗਈ । ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਗਲ ਦਾ ਹਾਰ ਇਕ ਸੁਗ਼ਾਤ ਦਿਤੀ,- ਉਹ ਸੁਗ਼ਾਤ ਕਾਹਦੀ ਜੇ ਆਪਣੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਬਣੇ,- ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ, ਤੇ ਆਂਸੂੰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪੂੰਝੇ। {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ, ਪਰ ਕਸਤੂਰ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਈ ਮਹਾਤਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਲਾ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਹਦਾ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜੋਗਾ ਧਿਆਨ ਪਬਲਿਕ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖ ਲਵੇ ! {{gap}} ਲੰਡਨ ਦੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੰਗੀ ਪੈਰੀਂ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ-ਵਲੇਲ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। {{gap}} ਇਸ ਵਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਤਾਰਾ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ, ਪਤੀ ਪੁਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਖੋਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਡਾਲ ਕੋਲ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁਤਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਾੜਨੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇ ਮਰਘਟ ਦਾ ਲਾਗ ਤਾਰਨ ਲਈ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਉਹਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਤਲਵਾਰ ਚੁਕਦਾ ਹੈ। । {{gap}} ਜੈ ਰਾਜੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । </poem><noinclude>{{rh|੧੨੪}}</noinclude> 5nr4cdv1e8ugzkc7zp561vtf0t2u3ff 239869 239835 2026-10-11T14:02:41Z Harchand Bhinder 2624 239869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਦਾ ਸਦਕਾ ਹੀ ਲੋਕ ਉਹਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹਨ । </br> {{gap}} ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਸਸ ਨੇ ਕੁਝ ਜ਼ੇਵਰ ਦਿਤੇ, ਕਝ ਮਾਂ ਨੇ ਦਿਤੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਇਕ ਵਡੇ ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ, ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਾਝੇ ਆਦਰਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ - ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਲਈ। ਤੇ ਇਹ ਗਲ ਵੀ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੋ ਗਈ । ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੂੰ ਗਲ ਦਾ ਹਾਰ ਇਕ ਸੁਗ਼ਾਤ ਦਿਤੀ,- ਉਹ ਸੁਗ਼ਾਤ ਕਾਹਦੀ ਜੇ ਆਪਣੀ ਚੀਜ਼ ਨਾ ਬਣੇ,- ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ, ਤੇ ਆਂਸੂੰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪੂੰਝੇ।</br> {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਰੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ, ਪਰ ਕਸਤੂਰ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਈ ਮਹਾਤਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਲਾ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਹਦਾ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਜੋਗਾ ਧਿਆਨ ਪਬਲਿਕ ਕੋਲੋਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖ ਲਵੇ !</br> {{gap}} ਲੰਡਨ ਦੇ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨੰਗੀ ਪੈਰੀਂ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਖ਼ੁਰਾਕ-ਵਲੇਲ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}} ਇਸ ਵਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਰਾਣੀ ਤਾਰਾ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਚਾਈ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ, ਪਤੀ ਪੁਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਖੋਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੰਡਾਲ ਕੋਲ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁਤਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਾੜਨੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੇ ਮਰਘਟ ਦਾ ਲਾਗ ਤਾਰਨ ਲਈ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਉਹਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਤਲਵਾਰ ਚੁਕਦਾ ਹੈ। ।</br> {{gap}} ਜੈ ਰਾਜੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੀ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੨੪}}</noinclude> 3f1xd0isq7jtrgwpsuncnrpn6cj9oe4 250 10755 240010 66771 2026-10-12T04:31:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਗੇ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤੇ ਰੱਬ ਉਸ ਦੀ ਭੁਲ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੫੮-}}</noinclude> 2xbr1ko18su77njr3r2xl9ev47z6owt 250 10757 240011 66772 2026-10-12T04:31:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|੧੦}} {{xx-larger|{{center|ਕੰਚਨ ਛੋਹ}}}} {{center|੧.}} {{gap}}ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੀ ਦਾਸ ਸੀ। ਉਠਦਿਆਂ, ਬੈਠਦਿਆਂ, ਸੁਤਿਆਂ, ਜਾਗਦਿਆਂ, ਰਾਤ ਦਿਨ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਲਗਨ ਸੀ, ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਰੁਪਿਆ ਇਕੱਤ੍ਰ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਆਪਣਾ ਤਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਸ ਸੋਨੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਚੰਗੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਹਾਂ ਰੱਬ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਪਿਆਰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਵੀ ਸੋਨੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਵਾਂ ਪਸਾਰ ਕੇ ਸੋਨੀ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਆ ਚੰਮੜਦੀ ਤਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਛਾਂ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਪਰ ਜਿਤਨਾ ਵਧੀਕ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਉੱਤਨੀ ਹੀ ਵਧੀਕ ਉਸ ਲਈ ਧਨ ਦੌਲਤ ਇਕੱਤ੍ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਮੂਰਖ ਦੀ<noinclude>{{center|-੧੫੯-}}</noinclude> rg2ig5mqdqs3ryevpvw8hp0t21tgrnh 250 10800 239836 34150 2026-10-11T12:29:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{<poem>}} {{gap}} ਪਰ ਮਨੋਵਿਗਯਾਨ ਅਜ ਨਿਰਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਤਾਰਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵਡੇਰਾ ਚਰਿਤ੍ ਹੈ । {{ gap}} ਮੈਂ ਵੀ ਅਜ ਉਸ ਕੋਮਲ, ਸੁਹਿਰਦ, ਕੁਰਬਾਨੀ-ਰੂਪ, ਸੇਵਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਅਸਲੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਸਫ਼ ਵਿਚ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਖੜਾ ਰਖ ਸੱਕਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਹਰਤ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤਿ ਸੋਹਣੀ ਸਜਣੀ ਕਸਤੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । </poem> {{rh|||ਮਾਰਚ੧੯੪੫}} {{rule|3em}}<noinclude></noinclude> k5yu00yvppkdn95una82kxcnuhx5dsc 239837 239836 2026-10-11T12:31:13Z Harchand Bhinder 2624 239837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> {{gap}} ਪਰ ਮਨੋਵਿਗਯਾਨ ਅਜ ਨਿਰਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਤਾਰਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵਡੇਰਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਹੈ । {{ gap}} ਮੈਂ ਵੀ ਅਜ ਉਸ ਕੋਮਲ, ਸੁਹਿਰਦ, ਕੁਰਬਾਨੀ-ਰੂਪ, ਸੇਵਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਅਸਲੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਸਫ਼ ਵਿਚ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਖੜਾ ਰਖ ਸੱਕਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਹਰਤ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤਿ ਸੋਹਣੀ ਸਜਣੀ ਕਸਤੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । </poem> {{rh|||ਮਾਰਚ੧੯੪੫}} {{rule|3em}}<noinclude>{{right|੧੨੫}}</noinclude> cosc0s4s9yigd0p6xtgz2na4qvorbsq 239868 239837 2026-10-11T14:01:53Z Harchand Bhinder 2624 239868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਪਰ ਮਨੋਵਿਗਯਾਨ ਅਜ ਨਿਰਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਤਾਰਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵਡੇਰਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਹੈ ।</br> {{ gap}} ਮੈਂ ਵੀ ਅਜ ਉਸ ਕੋਮਲ, ਸੁਹਿਰਦ, ਕੁਰਬਾਨੀ-ਰੂਪ, ਸੇਵਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੂਰਤ, ਅਸਲੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਸਫ਼ ਵਿਚ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਖੜਾ ਰਖ ਸੱਕਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਟੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਹਰਤ ਦਾ ਮੰਦਿਰ ਉਸਾਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤਿ ਸੋਹਣੀ ਸਜਣੀ ਕਸਤੂਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ । {{rh|||ਮਾਰਚ ੧੯੪੫}} {{nop}} {{center|{{rule|3em}}}}<noinclude>{{right|੧੨੫}}</noinclude> 3kjuabtf9vaavuyh15hfajllcg8qu0t 250 10802 239838 34168 2026-10-11T12:34:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|7em}} {{center|{{x-larger|'''ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਸਾਇੰਟਿਸਟ'''}}}}</br> <poem>{{gap}}ਮਨੁਖੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਉਸਰੀਏ - ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਸ਼ਾਇੰਟਿਸਟ ਆਰਟਿਸ। ਜਿਹੜਾ ਮਾਦੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਮੇਲ ਕੇ ਮਨੁਖ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੁਹਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਣਾਂਦਾ ਰਹੇ । ਸਾਇੰਟਿਸਟ, ਜਿਹੜਾ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਭਟੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾ ਕੇ, ਖੁਰਦਬੀਨ ਹੇਠਾਂ ਰਖ ਕੇ ਉਹਦੀ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਭੰਡ ਢੂੰਡਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮਾਦਾ ਆਰਵਿਸਵ ਦੀ ਉਸ ਰੀ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ ਤਰਾ ਲਗ ਸਕੇ । ਆਰਟਿਸਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਐਂਜੀਨੀਅਰ ਤੇ ਆਰਟੀਟੈਕਟ ਹੈ, ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਕਾਰੀਗਰ ਹੈ, ਜਿਨੂੰ ਮਿੱਟੀ, ਲਕੜੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ । {{gap}} ਮਨੁਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਜਦੋਜਹਿਦ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦਿਮਾਗੀ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ । ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਇਹਨਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੋੜਨ ਭਨਣ ਘੜਨ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਆਰਟਿਸਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਰੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਜਜ਼ਬੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਨੂੰ ਉਸਾਰੂ </poem><noinclude>{{rh|੧੨੬}}</noinclude> a9lxifqtz1spij383ie44cjh1h95ibo 239867 239838 2026-10-11T13:36:15Z Harchand Bhinder 2624 239867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|7em}} {{center|{{x-larger|'''ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਸਾਇੰਟਿਸਟ'''}}}}</br> {{gap}}ਮਨੁਖੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਉਸਰੀਏ - ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਸ਼ਾਇੰਟਿਸਟ ਆਰਟਿਸ। ਜਿਹੜਾ ਮਾਦੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਮੇਲ ਕੇ ਮਨੁਖ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੁਹਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਣਾਂਦਾ ਰਹੇ । ਸਾਇੰਟਿਸਟ, ਜਿਹੜਾ ਮਾਦੇ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਭਟੀਆਂ ਵਿਚ ਤਾ ਕੇ, ਖੁਰਦਬੀਨ ਹੇਠਾਂ ਰਖ ਕੇ ਉਹਦੀ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਭੰਡ ਢੂੰਡਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮਾਦਾ ਆਰਵਿਸਵ ਦੀ ਉਸ ਰੀ ਵਿਚ ਸੋਹਣੀ ਤਰਾ ਲਗ ਸਕੇ । ਆਰਟਿਸਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਐਂਜੀਨੀਅਰ ਤੇ ਆਰਟੀਟੈਕਟ ਹੈ, ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਸਿਆਣਾ ਕਾਰੀਗਰ ਹੈ, ਜਿਨੂੰ ਮਿੱਟੀ, ਲਕੜੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ । </br> {{gap}} ਮਨੁਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਜਦੋਜਹਿਦ ਹੈ ਸਰੀਰ ਦਿਮਾਗੀ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ । ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਇਹਨਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੋੜਨ ਭਨਣ ਘੜਨ ਦੇ ਭੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਆਰਟਿਸਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸਰੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਜਜ਼ਬੇ ਮਨੁਖ ਦੀ ਬੇਬਸੀ ਨੂੰ ਉਸਾਰੂ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੨੬}}</noinclude> qg92nnanrvo7sglj83mvap20i543sef 250 10804 239839 34199 2026-10-11T12:37:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem> ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾ ਦੇਣਗਾ, ਇਹ ਆਰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਲਪਣ ਹੈ । {{gap}} ਕਾਮਲ ਆਰਟਿਸਟ ਨੂੰ ਪਾਲੀਟੀਸ਼ਨ, ਉਸਤਦ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਸਬ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਰਟਿਸਟ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ, ਆਸਾਂ ਨਿਰਾਸਾਆਂ ਦੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਆਰਟਿਸਟ ਲਈ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਨਾ-ਖੁਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਘੁਮਿਆਰ ਦੇ ਚੱਕ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਆਰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉਤੇ ਸ਼ਕਲਾਂ ਕਢਦੀ ਹੈ । {{gap}}ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਤਰਡੀਬ ਦਾ ਨਿਰਭਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟਾਂ ਤੇ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਉਤੇ ਹੈ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਉਸਰਈਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਓਹ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਘੜੀ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕ-ਸਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰੂਸ ਵਿਚ ਇਸ ਤੰਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਾਰਸ਼ਿਲ ਸਟਾਲਿਨ ਇਕ ਚਾਰ ਕਮਰਾ ਫਲੈਟ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਕੋਲ ਏਦੂੰ ਵਡਾ ਮਕਾਨ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਾਂ ਮਾਦੀ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਰਖਿਆ, ਜਾਏਗਾ ਓਹਨੀ ਹੀ ਰੰਗੀਨ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੋਵੇਗੀ । ਇਹ ਓਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਜ਼ਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਨੂੰ ਮੁਖਮਲੀ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿਓਂਕਿ ਓਹ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਠੋਕਰ ਨਾਲ ਬੇਸੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਹੀਆਂ, ਟੋਕੇ ਬਾਹਰ ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਵੀ ਪਏ ਰਹਿਣ ਪਰ ਸਾਰਿੰਜਾਂ, ਖੁਰਦਬੀਨਾਂ ਚੰਗੀ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਭੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । {{gap}} ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਰੂਸ ਦੀ </poem><noinclude>{{rh|||੧੨੭}}</noinclude> oc7uom41sged6weivi1fqhprd2sgx5r 239866 239839 2026-10-11T13:35:22Z Harchand Bhinder 2624 239866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾ ਦੇਣਗਾ, ਇਹ ਆਰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਲਪਣ ਹੈ । </br> {{gap}} ਕਾਮਲ ਆਰਟਿਸਟ ਨੂੰ ਪਾਲੀਟੀਸ਼ਨ, ਉਸਤਦ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਸਬ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਰਟਿਸਟ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ, ਆਸਾਂ ਨਿਰਾਸਾਆਂ ਦੀ ਵਾਕਫ਼ੀ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਆਰਟਿਸਟ ਲਈ ਇਨਸਾਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਨਾ-ਖੁਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਘੁਮਿਆਰ ਦੇ ਚੱਕ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਆਰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉਤੇ ਸ਼ਕਲਾਂ ਕਢਦੀ ਹੈ । </br> {{gap}}ਕੌਮਾਂ ਦੀ ਤਰਡੀਬ ਦਾ ਨਿਰਭਰ ਸਾਇੰਟਿਸਟਾਂ ਤੇ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਉਤੇ ਹੈ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਉਸਰਈਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਓਹ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਘੜੀ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਇਕ-ਸਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਰੂਸ ਵਿਚ ਇਸ ਤੰਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਾਰਸ਼ਿਲ ਸਟਾਲਿਨ ਇਕ ਚਾਰ ਕਮਰਾ ਫਲੈਟ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਕੋਲ ਏਦੂੰ ਵਡਾ ਮਕਾਨ ਨਹੀਂ ਪਰ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਾਂ ਮਾਦੀ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਰਖਿਆ, ਜਾਏਗਾ ਓਹਨੀ ਹੀ ਰੰਗੀਨ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੋਵੇਗੀ । ਇਹ ਓਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਜ਼ਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਨੂੰ ਮੁਖਮਲੀ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿਓਂਕਿ ਓਹ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਠੋਕਰ ਨਾਲ ਬੇਸੁਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਹੀਆਂ, ਟੋਕੇ ਬਾਹਰ ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਵੀ ਪਏ ਰਹਿਣ ਪਰ ਸਾਰਿੰਜਾਂ, ਖੁਰਦਬੀਨਾਂ ਚੰਗੀ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਭੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । </br> {{gap}} ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਰੂਸ ਦੀ {{nop}}<noinclude>{{rh|||੧੨੭}}</noinclude> ava5i9nfvu5dbsz5q2no7oz5jf6vbti 250 10813 239840 34211 2026-10-11T12:37:54Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਜੁਬਲੀ ਉਤੇ ਹਰ ਮੁਲਕ ਤੋਂ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸਦੇ ਗਏ ਹਨ । ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੁਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਡਾਕਟਰ ਮੇਘ ਨਾਥ ਸਾਹਾ ਕਲਕਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਲੇ ਓਥੇ ਸਦੇ ਗਏ ਸਨ। ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਇੰਟਰਵੀਊ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂਵਿਚ ਛਪੇ ਹਨ । ਓਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਵੀਅਟ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡੇਮੀ ਨੂੰ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹਨ, ਓਹ ਖੋਜ ਤੇ ਈਜਾਦਾਂ ਉਤੇ ਪਬਲਿਕ ਰੁਪਈਆਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤਾਕਿ ਓਹ ਮੌਕੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ,ਗੀਤ ਬਣਾਨ, ਨਾਅਰੇ ਸੋਚਣ। ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਆਰਟਿਸਟ ਬਣਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਆਰਟਿਸਟ ਮੈਦਾਨ ਚੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਏਸ ਤਰਾਂ ਖਿਚਦੇ ਸਨ, ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਤੋਂ ਪਰਵਾਰ ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਦਾ ਖਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਆਰਟਿਸਟ ਨੂੰ ਜਰਨੈਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਇਜ਼ਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ । {{gap}}ਜਦੋਂ ਜੇਤੂ ਜਰਨੈਲ ਜ਼ੋਖੋਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵਤ ਦਿਤੀ। ਜਰਨੈਲ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸਰੋਮਣੀ ਆਰਟਿਸਟ ਲਈਆਂ ਇਰਨ ਬੁਰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ - “ਤੁਸੀਂ ਜੇਤੂ ਜਰਨੈਲੋ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੁਹਣਾ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ - ਅਸਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣੀ ਹੈ ਤਾਕਿ ਸਾਡੀਆਂ </poem><noinclude>{{rh|੧੨੮}}</noinclude> oyt0u3puj02uaktoa5f2ca7a26lqi41 239865 239840 2026-10-11T13:34:42Z Harchand Bhinder 2624 239865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਜੁਬਲੀ ਉਤੇ ਹਰ ਮੁਲਕ ਤੋਂ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸਦੇ ਗਏ ਹਨ । ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੁਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਡਾਕਟਰ ਮੇਘ ਨਾਥ ਸਾਹਾ ਕਲਕਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਲੇ ਓਥੇ ਸਦੇ ਗਏ ਸਨ। ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਇੰਟਰਵੀਊ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂਵਿਚ ਛਪੇ ਹਨ । ਓਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਵੀਅਟ ਸਾਇੰਸ ਅਕੈਡੇਮੀ ਨੂੰ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹਨ, ਓਹ ਖੋਜ ਤੇ ਈਜਾਦਾਂ ਉਤੇ ਪਬਲਿਕ ਰੁਪਈਆਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਖ਼ਰਚ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ।</br> {{gap}}ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤਾਕਿ ਓਹ ਮੌਕੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ,ਗੀਤ ਬਣਾਨ, ਨਾਅਰੇ ਸੋਚਣ। ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਆਰਟਿਸਟ ਬਣਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਆਰਟਿਸਟ ਮੈਦਾਨ ਚੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਏਸ ਤਰਾਂ ਖਿਚਦੇ ਸਨ, ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਤੋਂ ਪਰਵਾਰ ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਦਾ ਖਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ । ਆਰਟਿਸਟ ਨੂੰ ਜਰਨੈਲਾਂ ਬਰਾਬਰ ਇਜ਼ਤਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ।</br> {{gap}}ਜਦੋਂ ਜੇਤੂ ਜਰਨੈਲ ਜ਼ੋਖੋਵ ਤੇ ਹੋਰ ਮਾਸਕੋ ਵਿਚ ਆਏ, ਤਾਂ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵਤ ਦਿਤੀ। ਜਰਨੈਲ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸਰੋਮਣੀ ਆਰਟਿਸਟ ਲਈਆਂ ਇਰਨ ਬੁਰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ - “ਤੁਸੀਂ ਜੇਤੂ ਜਰਨੈਲੋ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸੁਹਣਾ ਕਰ ਲਿਆ ਪਰ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ - ਅਸਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣੀ ਹੈ ਤਾਕਿ ਸਾਡੀਆਂ {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੨੮}}</noinclude> nftlut0ims4ial0uazy2rju69owq2y4 250 10814 239841 34212 2026-10-11T12:41:03Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਨਸਲਾਂ ਏਸ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਹੂਬਹੂ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਸਕਣ, ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋ ਸਕਣ।" {{gap}} ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਰੰਗ, ਨਵੀਂਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਪਰਛਾਵੇਂ, ਨਵੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਨਵੇਂ ਸਾਜ਼ ਈਜਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ -- ਤੇ ਆਰਟਿਸਟ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਮੇਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨਵੀਆਂ ਸੂਹਾਂ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਬਣਾਂਦਾ ਤੇ ਆਸਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮਾਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਕੇ ਤਜਰਬੇ ਕੁਰਦਾ ਤੇ ਸਿਟੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ । ਆਰਟਿਸਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਜਮਾਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੌਂ ਨਵੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰਨੇ ਪਾਂਦਾ ਹੈ {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਓਹ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਆਰਟਿਸਟ ਸਾਇੰਟਿਸਟਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਬਣਾ ਸਕੇ ਹਨ। ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰੂਪ ਆਰਟਿਸਟ ਸਾਇੰਟਿਸ ਦੀ ਕਚੀ ਆਣੀ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣਗੇ, ਓਹੀ ਸਾਡੀ ਦਲੇਰ ਤੋਂ ਦਲੋਰ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । {{gap}} ਮਜ਼੍ਹਬ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ । ਇਸ ਨੇ ਬੜਾ ਕੁਝ ਬਣਾਇਆ, ਬੜਾ ਕੁਝ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ, ਬੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚਿਤਰੀਆਂ । ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਡ ਉਸਰੀਏ ਦੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਹਨ, ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ ਨਗਰ ਹਨ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕੰਧਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਥੋੜੇ ਹਨ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਰਛਾਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਲਕੀਰੇ ਹੋਏ ਨਕਸ਼ ਹਨ । {{gap}} ਆਰਟ ਮਜ਼ੵਬ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਭੀ । ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਂਦ </poem><noinclude>{{right|੧੨੯}}</noinclude> bytiiuchbkq64tnqmwpwmntuoijee35 239864 239841 2026-10-11T13:34:06Z Harchand Bhinder 2624 239864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਨਸਲਾਂ ਏਸ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਹੂਬਹੂ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਸਕਣ, ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋ ਸਕਣ।"</br> {{gap}} ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਸੰਭਾਵਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਰੰਗ, ਨਵੀਂਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ, ਨਵੇਂ ਪਰਛਾਵੇਂ, ਨਵੀਆਂ ਤਾਰਾਂ, ਨਵੇਂ ਸਾਜ਼ ਈਜਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ -- ਤੇ ਆਰਟਿਸਟ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਮੇਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨਵੀਆਂ ਸੂਹਾਂ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਬਣਾਂਦਾ ਤੇ ਆਸਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਮਾਦੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਕੇ ਤਜਰਬੇ ਕੁਰਦਾ ਤੇ ਸਿਟੇ ਕੱਢਦਾ ਹੈ । ਆਰਟਿਸਟ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਰਜਮਾਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੌਂ ਨਵੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਦੇ ਪੂਰਨੇ ਪਾਂਦਾ ਹੈ </br> {{gap}} ਦੁਨੀਆਂ ਓਹ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਆਰਟਿਸਟ ਸਾਇੰਟਿਸਟਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਬਣਾ ਸਕੇ ਹਨ। ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਰੂਪ ਆਰਟਿਸਟ ਸਾਇੰਟਿਸ ਦੀ ਕਚੀ ਆਣੀ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣਗੇ, ਓਹੀ ਸਾਡੀ ਦਲੇਰ ਤੋਂ ਦਲੋਰ ਆਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । </br> {{gap}} ਮਜ਼੍ਹਬ ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਆਰਟਿਸਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੈ । ਇਸ ਨੇ ਬੜਾ ਕੁਝ ਬਣਾਇਆ, ਬੜਾ ਕੁਝ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ, ਬੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਚਿਤਰੀਆਂ । ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਡ ਉਸਰੀਏ ਦੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਹਨ, ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ ਨਗਰ ਹਨ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕੰਧਾਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹਨ ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਥੋੜੇ ਹਨ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਰਛਾਵੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਲਕੀਰੇ ਹੋਏ ਨਕਸ਼ ਹਨ ।</br> {{gap}} ਆਰਟ ਮਜ਼ੵਬ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਭੀ । ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਂਦ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੨੯}}</noinclude> fu551oss777yei4ov1z0arcsx2mplfz 250 10815 239842 33575 2026-10-11T12:42:39Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> <poem> {{gap}} ਨੂੰ, ਚੰਗਿਆਈ ਤੇ ਭੈੜ ਨੂੰ, ਸਚ ਜਾਂ ਝੂਠ ਨੂੰ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨੂੰ ਹਿਰਖ ਜਾਂ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਮੋਮਿਨ ਜਾਂ ਕਾਫਿਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਕਢ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ -ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ - ਏਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਹੈ। </poem><noinclude>{{left|੧੩੦}}</noinclude> c9b7bwo0el8kanobvokikw851a5ldvj 239862 239842 2026-10-11T13:32:48Z Harchand Bhinder 2624 239862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}} ਨੂੰ, ਚੰਗਿਆਈ ਤੇ ਭੈੜ ਨੂੰ, ਸਚ ਜਾਂ ਝੂਠ ਨੂੰ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨੂੰ ਹਿਰਖ ਜਾਂ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਮੋਮਿਨ ਜਾਂ ਕਾਫਿਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਕਢ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ -ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ - ਏਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਹੈ। {{center|{{bar|3}}}} {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੦}}</noinclude> szkew2im7r0ntah4mqrf7jgrbuww1f8 239863 239862 2026-10-11T13:33:02Z Harchand Bhinder 2624 239863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਨੂੰ, ਚੰਗਿਆਈ ਤੇ ਭੈੜ ਨੂੰ, ਸਚ ਜਾਂ ਝੂਠ ਨੂੰ, ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨੂੰ ਹਿਰਖ ਜਾਂ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਮੋਮਿਨ ਜਾਂ ਕਾਫਿਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਵਿਚੋਂ ਕਢ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ -ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ - ਏਸੇ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਹੈ। {{center|{{bar|3}}}} {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੦}}</noinclude> coo7hos9adsvhwwjq9vfk22u70xcd3u 250 10816 239843 33577 2026-10-11T12:54:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} <poem> {{center|{{x-larger|'''ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ'''}}}} {{gap}} ਇਹ ਅਖਾਣ ਬੜੀ ਵਾਰੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੁ ਤੇ ਪ੍ਰਭੁ ਪੇਖ ਹੈ । ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਅਖਾਣ ਹਰ ਮੂੰਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਪੇ੍ਮ ਹੈ : ਪਰ ਕਿਸਤਰਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਠਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਕਈ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਜਣੀਆਂ ਨੂੰ ਏਨਾਂ ਪੇ੍ਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਖੜੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਈਰਖਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਸਜਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦੇਦੇ ਹਨ । {{gap}} ਕਈ ਨਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗਲਤਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ : ਨਾ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਧਿਆਨ, ਨਾ ਪੂਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲ -- ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਤੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਕਾਮਲ ਪੇਮੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੀਕਰ ਮਜਨੂੰ ਨੂੰ । {{gap}} ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਗੀਤ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਰੇਡੀਓ ਉਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ । ਫਿਲਮਾਂ ਬੀਏਟਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਰੀਕਾਰਡ ਵਾਜੇ ਉਤੇ ਧਰੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਵਿਆਹ ਕੁੜਮਾਈ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ </poem><noinclude>{{right|੧੩੧}}</noinclude> j7lfw5l9l2w0s4nf3gbyz6glzdib8mz 239861 239843 2026-10-11T13:31:47Z Harchand Bhinder 2624 239861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{x-larger|'''ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ'''}}}} </br> {{gap}}ਇਹ ਅਖਾਣ ਬੜੀ ਵਾਰੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ : ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੁ ਤੇ ਪ੍ਰਭੁ ਪੇਖ ਹੈ । ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਅਖਾਣ ਹਰ ਮੂੰਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ : ਪਰ ਕਿਸਤਰਾਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਠਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}}ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਕਈ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਜਣੀਆਂ ਨੂੰ ਏਨਾਂ ਪੇ੍ਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਖੜੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਈਰਖਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਸਜਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦੇਦੇ ਹਨ ।</br> {{gap}} ਕਈ ਨਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗਲਤਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ : ਨਾ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਧਿਆਨ, ਨਾ ਪੂਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਿਆਲ -- ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਤੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੇ ਕਾਮਲ ਪੇਮੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੀਕਰ ਮਜਨੂੰ ਨੂੰ ।</br> {{gap}} ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਗੀਤ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਰੇਡੀਓ ਉਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ । ਫਿਲਮਾਂ ਬੀਏਟਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਰੀਕਾਰਡ ਵਾਜੇ ਉਤੇ ਧਰੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਵਿਆਹ ਕੁੜਮਾਈ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੩੧}}</noinclude> 3ooxgw01kffzrg1gwtv8wle3ba1gyla 250 10817 239844 33862 2026-10-11T13:00:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>{{gap}} ਜਲਸਾ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਾਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ੀਰੀ ਫੁਰਹਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ - ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਸੀਂ ਪੜੀਆਂ ਹਨ- ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਸਾਧਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਈਰਖਾਆਂ, ਅਰਮਾਨ, ਦੁਸ਼ਮਨੀਆਂ, ਹਸਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਆਂ ਹਨ । ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਇਹਨਾ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕੋਈ ਝਲਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ? ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਥਰੂ ਆਉਂਦੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਹਿੱਕਾਂ ਵੀ ਕਈ ਥਾਂਈ ਧੜਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਮੰਗਾਂ ਵੀ ਹਲੂਣੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ – ਪਰ ਜਿਸ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਸਗੋਂ ਕਈ ਜਵਾਨ ਦਿਲ ਵਧੇਰੇ ਬੇਕਰਾਰ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪੜੵਣ ਤੋਂ ਮੋੜਦੇ ਹਨ। {{gap}} ਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਪਰਦਾ ਕਿਉਂ, ਇਹ ਸ਼ਰਮ ਕਿਸ ਲਈ ? ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਕਹਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ? {{gap}} ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਤਰ ਜਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਉਤਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਨਣਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ । {{ gap}} ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕਥਨ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਏਸ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਏਨਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਉਗ ਖੜੋਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਮੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ </poem><noinclude>{{left|੧੩੨}}</noinclude> loz4coob6zjcox2i6kl7jc83lzlcydr 239859 239844 2026-10-11T13:30:20Z Harchand Bhinder 2624 239859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}} ਜਲਸਾ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਾਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । </br> {{gap}} ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ੀਰੀ ਫੁਰਹਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ - ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਸੀਂ ਪੜੀਆਂ ਹਨ- ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਸਾਧਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਈਰਖਾਆਂ, ਅਰਮਾਨ, ਦੁਸ਼ਮਨੀਆਂ, ਹਸਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਆਂ ਹਨ । ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਇਹਨਾ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕੋਈ ਝਲਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ? ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਥਰੂ ਆਉਂਦੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਹਿੱਕਾਂ ਵੀ ਕਈ ਥਾਂਈ ਧੜਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਮੰਗਾਂ ਵੀ ਹਲੂਣੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ – ਪਰ ਜਿਸ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਸਗੋਂ ਕਈ ਜਵਾਨ ਦਿਲ ਵਧੇਰੇ ਬੇਕਰਾਰ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪੜੵਣ ਤੋਂ ਮੋੜਦੇ ਹਨ।</br> {{gap}} ਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਪਰਦਾ ਕਿਉਂ, ਇਹ ਸ਼ਰਮ ਕਿਸ ਲਈ ? ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਕਹਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ?</br> {{gap}} ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਤਰ ਜਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਉਤਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਨਣਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ । </br> {{ gap}} ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕਥਨ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਏਸ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਏਨਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਉਗ ਖੜੋਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਮੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੨}}</noinclude> qognton89g4bwpypu9f0yifb3d39dj5 239860 239859 2026-10-11T13:30:32Z Harchand Bhinder 2624 239860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਲਸਾ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਰਾਗ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । </br> {{gap}} ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਸ਼ੀਰੀ ਫੁਰਹਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ, ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ - ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਸੀਂ ਪੜੀਆਂ ਹਨ- ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਸਾਧਾਰਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਈਰਖਾਆਂ, ਅਰਮਾਨ, ਦੁਸ਼ਮਨੀਆਂ, ਹਸਰਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਆਂ ਹਨ । ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਇਹਨਾ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕੋਈ ਝਲਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ ? ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ ਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਥਰੂ ਆਉਂਦੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਹਿੱਕਾਂ ਵੀ ਕਈ ਥਾਂਈ ਧੜਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਮੰਗਾਂ ਵੀ ਹਲੂਣੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ – ਪਰ ਜਿਸ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਖੇੜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ । ਸਗੋਂ ਕਈ ਜਵਾਨ ਦਿਲ ਵਧੇਰੇ ਬੇਕਰਾਰ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪੜੵਣ ਤੋਂ ਮੋੜਦੇ ਹਨ।</br> {{gap}} ਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸ਼ਕ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ? ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਪਰਦਾ ਕਿਉਂ, ਇਹ ਸ਼ਰਮ ਕਿਸ ਲਈ ? ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ-ਕਹਾਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ?</br> {{gap}} ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਉਤਰ ਜਾਂ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਉਤਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਨਣਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ । </br> {{ gap}} ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕਥਨ ਕੀਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿਤੀ ਜਾਂ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਏਸ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਏਨਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਉਗ ਖੜੋਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਿਚ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਮੱਟੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੨}}</noinclude> o2m6afocpnh49400t6lpom890sal4ts 250 10831 240012 66788 2026-10-12T04:32:46Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਦਾਸ ਨੇ ਸਿਰ ਫੇਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" {{gap}}"ਹੈਂ ਦੁਖੀ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਮੂੰਹ ਮੰਗੀ ਮੁਰਾਦ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਗਈ ?" {{gap}}ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੋਨਾ ਹੀ ਸਭੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।" {{Block center|<poem>ਇਹ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਪਾਇਆ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਜ਼ਮਾਨਾ ਵੰਜਾਇਆ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਹੈ ਸੋਨੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ। ਮੈਂ ਜੀਵਣ ਗਵਾ ਕੇ, ਭੀ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਾ। ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਹਾਰੁ, ਨਸੀਬਾਂ ਦਾ ਕੁੱਠਾ। ਪਿਆ ਫਾਲ ਲੇਖਾਂ ਦਾ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਪੁੱਠਾ। ਮੈਂ ਆਯੂ ਵੰਝਾ ਦਿਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਮੈਂ ਸੋਨੀ ਗਵਾ ਦਿਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ।</poem>}} {{gap}}"ਵਾਹ ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਤਾਂ ਤੇ ਇਕੋ ਰੋਜ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਹੁਣ ਦਸ ਖਾਂ, ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਵਧੇਰੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਛੰਨਾ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜਾਂ ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ।" {{gap}}"ਹਾਏ ਪਾਣੀ ! ਹਾਏ ਪਾਣੀ !! ਪਰ ਮੇਰੇ ਸੁੱਕੇ ਸੰਘ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਕਿਥੋਂ ?" {{gap}}"ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ।" {{gap}}"ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਇਕ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਹੈ।" {{gap}}"ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਰਮ ਸੋਨੀ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਕਿ ਘੰਟਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।"<noinclude>{{center|-੧੭੫-}}</noinclude> 7lun6hco6tylkh8eg6b3t4zr5zzx876 240013 240012 2026-10-12T04:33:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਦਾਸ ਨੇ ਸਿਰ ਫੇਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।" {{gap}}"ਹੈਂ ਦੁਖੀ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ? ਕੀ ਮੂੰਹ ਮੰਗੀ ਮੁਰਾਦ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਗਈ ?" {{gap}}ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੋਨਾ ਹੀ ਸਭੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।" {{Block center|<poem>ਇਹ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਪਾਇਆ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਜ਼ਮਾਨਾ ਵੰਜਾਇਆ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਹੈ ਸੋਨੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ। ਮੈਂ ਜੀਵਣ ਗਵਾ ਕੇ, ਭੀ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਾ। ਮੈਂ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਹਾਰੁ, ਨਸੀਬਾਂ ਦਾ ਕੁੱਠਾ। ਪਿਆ ਫਾਲ ਲੇਖਾਂ ਦਾ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਪੁੱਠਾ। ਮੈਂ ਆਯੂ ਵੰਝਾ ਦਿਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ। ਮੈਂ ਸੋਨੀ ਗਵਾ ਦਿਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਛੇ।</poem>}} {{gap}}"ਵਾਹ ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਤਾਂ ਤੇ ਇਕੋ ਰੋਜ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਹੁਣ ਦਸ ਖਾਂ, ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਵਧੇਰੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਛੰਨਾ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਜਾਂ ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ।" {{gap}}"ਹਾਏ ਪਾਣੀ ! ਹਾਏ ਪਾਣੀ !! ਪਰ ਮੇਰੇ ਸੁੱਕੇ ਸੰਘ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਾਣੀ ਕਿਥੋਂ ?" {{gap}}"ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਜਾਂ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ।" {{gap}}"ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਇਕ ਰੋਟੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਹੈ।" {{gap}}"ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਜੀਉਂਦੀ ਜਾਗਦੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ ਨਰਮ ਸੋਨੀ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਕਿ ਘੰਟਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ।" {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੭੫-}}</noinclude> qi1j4wwp27vieij4bdefd6tr5l7gkl1 250 10834 240014 66791 2026-10-12T04:33:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਤੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਵਟਿਆ, ਅਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਕੰਚਨ ਛੋਹ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਦਾਸ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਮਹੱਲ ਵੱਲ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਰਿਆ ਗੜਵਾ ਇਤਨਾ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਚੁੱਕੀ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ। ਮਹੱਲ ਪੁੱਜ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਸੋਨੀ ਦੇ ਸੁਨੈਹਰੀ ਬੁੱਤ ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿਣਕਣ ਦਾ ਸੀ। ਆਹਾ ! ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਕਿਤਨਾ ਕੀਮਤੀ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਪੈਣ ਦੀ ਹੀ ਦੇਰ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਲਾਲੀ ਫਿਰ ਆਈ ਤੇ ਨਿੱਛਾਂ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਈ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਪਈ ਹੈ ਤੇ ਪੀਤਾ ਹੁਰੀਂਂ ਅਜੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਅਖਿਆ, "ਪਾਪਾ ਜੀ , ਹੋਰ ਨਾ ਸੁਟੋ ! ਵੇਖੋ ਖਾਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਝੱਗਾ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਛਡਿਆ ਹੈ !" ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਜੋ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ ਜੋ ਉਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬੁਤ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜੋ ਪਿਆਰੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਜੋ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕਿਤਨਾ ਮੂਰਖ-ਪੁਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਉਹ ਕਿਤਨਾ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੋਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਾਗ਼ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਬਾਕੀ ਦਾ ਬੱਚਿਆ ਪਾਣੀ ਉਸ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਛਿੜਕਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਜੋ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੁੱਲ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਆ ਗਏ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੧੭੮-}}</noinclude> 259yn724d84q155bu6okqzq6c0o5yyd 250 10894 239983 66682 2026-10-12T04:11:21Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{Block center|ਠੰਡੀਆਂ ਪੌਣਾ ਖਾ, ਐਧਰ ਆ !}} {{gap}}ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਪਾਠ ਪੂਜਾ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ,-- "ਇਹ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਹੀ ਸਚੀ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਦਸ਼ਾ ਦਸਦੀ ਹੈ, ਝੂਠੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਐਵੇਂ ਝੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚੁਕਿਆ ਕਰਦੀ। ਬਰਫ਼ ਤੇ ਠੰਡ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਹਿ ਨਹੀਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਤਾ ਤੇ ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਦੁਖ ਹੈ।” {{gap}}ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ੈ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸਿਖਿਆ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਭੀ ਸੁਖ ਮਨਾਉਂਦਾ। ਹਾਂ ! ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਬੱਚੀ ਰਾਜਵਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸਲ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਨੇਤ੍ਰਾਂਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਰ ਵਗ ਤੁਰਦਾ। ਰਾਜਵਤੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ੀਲਾਵਤੀ ਦਾ ਰਾਜਵਤੀ ਨਾਲ ਇਤਨਾ ਹਿਤ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਭਰ ਭੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰੋ ਜ਼ੋਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਖ ਲੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਰਾਜ ਬਥੇਰਾ ਤੜਫੀ ਪਰ ਡਾਢੇ ਦਾ ਸਤਾਂ ਵੀਹਾਂ ਦਾ ਸੌ, ਵਿਚਾਰੀ ਕੀ ਕਰਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਸਬਰ ਦਾ ਘੁੱਟ ਪੀ ਅਰ ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੀ। ਸ਼ੀਲਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀ, ਉਸ ਦਾ ਦੁਖ ਵੰਡਦੀ ਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿਚ ਦੁਵੱਲੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੰਢ ਹੋਰ ਭੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਉਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਲੋਕੀ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਅਸਲੀ ਹਕਦਾਰ ਨੂੰ ਭੁਲ ਚੁਕੇ ਸਨ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੯੫-}}</noinclude> e6fnpy24hjeuuhx6t80jg0hvv3qlvxl 239996 239983 2026-10-12T04:22:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{Block center|ਠੰਡੀਆਂ ਪੌਣਾ ਖਾ, ਐਧਰ ਆ !}} {{gap}}ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਪਾਠ ਪੂਜਾ ਮਗਰੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ,-- "ਇਹ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਹੀ ਸਚੀ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਦਸ਼ਾ ਦਸਦੀ ਹੈ, ਝੂਠੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਐਵੇਂ ਝੋਲੀ ਨਹੀਂ ਚੁਕਿਆ ਕਰਦੀ। ਬਰਫ਼ ਤੇ ਠੰਡ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਹਿ ਨਹੀਂ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਤਾ ਤੇ ਧ੍ਰੋਹ ਦਾ ਦੁਖ ਹੈ।” {{gap}}ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ੈ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸਿਖਿਆ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਭੀ ਸੁਖ ਮਨਾਉਂਦਾ। ਹਾਂ ! ਕਦੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਬੱਚੀ ਰਾਜਵਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸਲ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਨੇਤ੍ਰਾਂਂ ਵਿਚੋਂ ਨੀਰ ਵਗ ਤੁਰਦਾ। ਰਾਜਵਤੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ੀਲਾਵਤੀ ਦਾ ਰਾਜਵਤੀ ਨਾਲ ਇਤਨਾ ਹਿਤ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਭਰ ਭੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰੋ ਜ਼ੋਰੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਖ ਲੀਤਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਰਾਜ ਬਥੇਰਾ ਤੜਫੀ ਪਰ ਡਾਢੇ ਦਾ ਸਤਾਂ ਵੀਹਾਂ ਦਾ ਸੌ, ਵਿਚਾਰੀ ਕੀ ਕਰਦੀ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਸਬਰ ਦਾ ਘੁੱਟ ਪੀ ਅਰ ਚੁਪ ਕਰ ਰਹੀ। ਸ਼ੀਲਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੀ, ਉਸ ਦਾ ਦੁਖ ਵੰਡਦੀ ਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿਚ ਦੁਵੱਲੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੰਢ ਹੋਰ ਭੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀ ਗੁੱਡੀ ਉਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਲੋਕੀ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਅਸਲੀ ਹਕਦਾਰ ਨੂੰ ਭੁਲ ਚੁਕੇ ਸਨ।<noinclude>{{center|-੯੫-}}</noinclude> kngtq2s7ih4u16mncoa9l94rnpc7g6f 250 10905 239982 66680 2026-10-12T04:10:28Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖ਼ੈਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ), ਬਨਵਾਸੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। {{gap}}ਤੁਰਦਿਆਂ ਤੁਰਦਿਆਂ ਉਹ ਅਖ਼ੀਰ ਇਕ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪੁੱਜੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰਜਨ ਜੂਹ ਆਖਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਡੇਰੇ ਲਾ ਦਿਤੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਲਤ ਮਾਰ ਹੀ ਆਏ ਸਨ, ਸੋ ਇਥੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਬਨਵਾਸ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਮਥੇ ਝਲਦੇ। ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁਤ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਘਣੇ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਬੈਠ ਕੇ ਜੰਗਲੀ ਹਰਨਾਂ ਨੂੰ ਭਜਦਿਆਂ ਵੇਖ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਹਾਸੇ ਖੇਡੇ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ। ਸਰਦੀਆਂ ਬਰਫ਼ ਕੱਕਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹੋ ਜਹੀਆਂ ਸੁਖੈਨ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪੱਕੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜੋ ਕਦੇ ਭੀ ਰੁਤ ਦੇ ਦੁਖ ਦੀ ਸ਼ਕੈਤ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਉਂਦਾ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੌਜ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਖਦਾ :- {{Block center|<poem>੧ -ਜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸੌਣਾ ਚਾਹੇਂ ਵੇ ਬੀਬਾ ਗੀਤ ਜੇ ਮਿਠੇ ਗੌਣਾ ਚਾਹੇਂ ਵੇ ਬੀਬਾ ਜੀਵਣ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾ ਪਾਲੇ ਦੇ ਬਿਨ ਕੋਈ ਨਾ ਵੈਰੀ ਸੁਖ ਦੇ ਦਿਨ ਲੰਘਾ ਐਧਰ ਆ।</poem>}} {{Block center|<poem>੨- ਝੂਠੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾਈ ਜਗ ਦੀ, ਹੇ ਮਨਾ ! ਦੁਖ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ, ਹੇ ਮਨਾ ! ਆ ਦਿਲ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾ ਲਾ ਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਪਰਤਾਣੀ ਹੋਵੀ</poem>}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੯੪-}}</noinclude> qthrurvaudsjnravveviicrsce0a6jx 250 10921 239976 66660 2026-10-12T04:04:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{x-larger|{{center|੬}}}} {{xx-larger|{{center|ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ}}}} {{gap}}ਢੇਰ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕੋਟ ਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਲੋਕ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਮਨ ਚੈਨ ਸੀ, ਤੇ ਪਰਜਾ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਵਸਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਹੈ- {{gap}}ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਏਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਸਤਵਾਦੀ ਤੋੜਾ ਖਾਂਦੇ ਨੇ ! {{gap}}ਦੰਭੀ ਪਾਖੰਡੀ ਵਧਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮਾਣ ਮਰਤਬੇ ਪਾਂਦੇ ਨੇ ! {{gap}}ਇਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਭਰਾ ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਸੀ। ਜਿਤਨਾ ਰਾਜਾ ਭਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਉਤਨਾ ਹੀ ਬੁਰਾ ਤੇ ਕਮੀਨਾ ਸੀ। ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਭਰਾ ਜ਼ੋਰ ਪਕੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਕੇ ਇਕ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਚਾਲ ਖੇਡੀ ਜੋ ਵਡੇ ਭਰਾ ਕੋਲੋਂ ਤਖ਼ਤ ਆਦਿ ਖੋਹ ਆਪ ਰਾਜਾ ਬਣ ਬੈਠਾ ਤੇ ਅਸਲੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਕੁਝ ਅਮੀਰਾਂ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ (ਜੇਹੜੇ ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਣੂ<noinclude>{{center|-੯੩-}}</noinclude> a6xzuhhnjqsjy7imqcixfir8acntlq9 239981 239976 2026-10-12T04:09:20Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{x-larger|{{center|੬}}}} {{xx-larger|{{center|ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੰਗਲ}}}} {{gap}}ਢੇਰ ਚਿਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕੋਟ ਗੜ੍ਹ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਗਾ ਭਲਾ ਲੋਕ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਮਨ ਚੈਨ ਸੀ, ਤੇ ਪਰਜਾ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਵਸਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭਲੇ ਲੋਕ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਚ ਹੈ- {{Block center|<poem>ਕਲਜੁਗ ਦੇ ਏਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਸਤਵਾਦੀ ਤੋੜਾ ਖਾਂਦੇ ਨੇ! ਦੰਭੀ ਪਾਖੰਡੀ ਵਧਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮਾਣ ਮਰਤਬੇ ਪਾਂਦੇ ਨੇ!</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਭਰਾ ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਸੀ। ਜਿਤਨਾ ਰਾਜਾ ਭਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਉਤਨਾ ਹੀ ਬੁਰਾ ਤੇ ਕਮੀਨਾ ਸੀ। ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਭਰਾ ਜ਼ੋਰ ਪਕੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਕੇ ਇਕ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਨੇ ਅਜੇਹੀ ਚਾਲ ਖੇਡੀ ਜੋ ਵਡੇ ਭਰਾ ਕੋਲੋਂ ਤਖ਼ਤ ਆਦਿ ਖੋਹ ਆਪ ਰਾਜਾ ਬਣ ਬੈਠਾ ਤੇ ਅਸਲੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਕੁਝ ਅਮੀਰਾਂ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੇ (ਜੇਹੜੇ ਪਰਧਾਨ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਣੂ<noinclude>{{center|-੯੩-}}</noinclude> hzq2b43re89notircy5zw0fl62g1tve 250 10924 239972 66644 2026-10-12T04:02:29Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{x-larger|{{center|੫}}}} {{xx-larger|{{center|ਤੂਫ਼ਾਨ}}}} {{gap}}ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਉਜਾੜ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੋ ਬੁੱਢੀ ਚੁੜੇਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਚੁੜੇਲ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ ਇਕ ਸਫੈਦ ਦਾੜ੍ਹੀਆ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਤੇ ਦੂਜੀ ਉਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਬਾਲ-ਕੁੜੀ ਮੋਹਿਨੀ ਆ ਕੇ ਵਸਨੀਕ ਹੋਏ। {{gap}}ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਪਹਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਹਿੰਮਤੀ ਤੇ ਉਦਮੀ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਮਰੋਂ ਤਾਂ ਪਕੇਰਾ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਭੀ ਘਰ ਬਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜਿੱਠਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਰੜੀ ਤੋਂ ਕਰੜੀ ਮੁਸ਼ੱੱਕਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਭੀ ਘਬਰਾਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{gap}}ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪਰ ਹਿਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਉਦਾਸੀ ਝਲਕਦੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਦੀ ਵਾਹ ਲਗਦਾ ਟਿੱਲ ਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਦੀ ਕਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਗੀਤ ਇਕ ਭਰਵੀਂ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਤੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਲਾਗੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਥਾਣੀਂ ਡੂੰਘੀਆਂ<noinclude>{{center|-੭੯-}}</noinclude> 3lnwff051nwpd2jdqvwtny8vku6h2q4 250 10937 239845 33906 2026-10-11T13:03:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਜਜ਼ਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਚ ਉਥੇ ਖਿਲਰਿਆਂ ਉਹ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਰੂਪ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹਨਾਂ ਜੁਜ਼ਾ ਨੂੰ ਫਲ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । {{gap }} ਖਾਦ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁਲ ਵਿਚ ਓਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ । ਕਾਮ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਰਬੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਤਕਸੀਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਏਕ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ । ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ । {{gap }} ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਗੁਝੀ ਅੰਤ੍ਰ ਧੂ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਏਸ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਨੇਕਤਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ। ਇਕੋ ਸਮੁਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ । ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਹੈ । {{gap}} ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਣਾਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤੋਂ ਕਈ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕਾਮ-ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ- ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਪੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਦੋਸਤ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ-ਉਸਤਤ ਨਿੰਦਯਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਨ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਇਹੀ ਹਮਸਾਇਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ - ਪਿਓ - ਜਾਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਏਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਲ ਗਲਵਕੜੀਆਂ ਪਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਈ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ - ਵਿਚ ਪੈਣਾਂ ਹੀ ਮੋਹੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। {{gap }} ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਕੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਨਾਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਹ</poem><noinclude>{{right|੧੩੩}}</noinclude> t0qmc13c0cq2eeok1d7r3bcvpe7sp8n 239857 239845 2026-10-11T13:29:01Z Harchand Bhinder 2624 239857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਜ਼ਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਚ ਉਥੇ ਖਿਲਰਿਆਂ ਉਹ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਰੂਪ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹਨਾਂ ਜੁਜ਼ਾ ਨੂੰ ਫਲ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ।</br> {{gap }} ਖਾਦ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁਲ ਵਿਚ ਓਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ । ਕਾਮ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਰਬੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਤਕਸੀਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਏਕ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ । ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ । </br> {{gap }} ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਗੁਝੀ ਅੰਤ੍ਰ ਧੂ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਏਸ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਨੇਕਤਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ। ਇਕੋ ਸਮੁਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ । ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਹੈ । </br> {{gap}} ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਣਾਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤੋਂ ਕਈ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕਾਮ-ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ- ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਪੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਦੋਸਤ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ-ਉਸਤਤ ਨਿੰਦਯਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਨ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਇਹੀ ਹਮਸਾਇਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ - ਪਿਓ - ਜਾਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਏਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਲ ਗਲਵਕੜੀਆਂ ਪਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਈ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ - ਵਿਚ ਪੈਣਾਂ ਹੀ ਮੋਹੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।</br> {{gap }} ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਕੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਨਾਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਹ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੩੩}}</noinclude> cbqw9pse35ke5pnqbqdxno6alw5a3um 239858 239857 2026-10-11T13:29:35Z Harchand Bhinder 2624 239858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਜ਼ਾ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਚ ਉਥੇ ਖਿਲਰਿਆਂ ਉਹ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਫੁਲ ਦੀ ਰੂਪ ਦਰਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਹਨਾਂ ਜੁਜ਼ਾ ਨੂੰ ਫਲ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ ।</br> {{gap }} ਖਾਦ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਖਿੜੇ ਫੁਲ ਵਿਚ ਓਹੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ । ਕਾਮ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਰਬੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਤਕਸੀਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਏਕ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ । ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਹੈ । </br> {{gap }}ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਉਹ ਗੁਝੀ ਅੰਤ੍ਰ ਧੂ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਏਸ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਂਦੀ ਹੈ । ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਨੇਕਤਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ। ਇਕੋ ਸਮੁਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਭੁ ਹੈ । ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਹੈ । </br> {{gap}} ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਣਾਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਤੋਂ ਦੋ ਤੋਂ ਤੋਂ ਕਈ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕਾਮ-ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ- ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਅਨੇਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਵਿਚ ਪੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਦੋਸਤ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ-ਉਸਤਤ ਨਿੰਦਯਾ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਨ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ,ਇਹੀ ਹਮਸਾਇਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ - ਪਿਓ - ਜਾਏ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਏਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਲ ਗਲਵਕੜੀਆਂ ਪਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਈ ਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ - ਵਿਚ ਪੈਣਾਂ ਹੀ ਮੋਹੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।</br> {{gap }}ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਕੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੇ, ਨਾਂ ਮੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੱਕ ਨਾਲ ਲਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਹ ਬਿਰਹੋਂ ਦੇ ਸੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਹ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੩੩}}</noinclude> 5if4o63fmhokn8cid2ifwii2v1gbho3 250 10947 239973 66645 2026-10-12T04:03:13Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸ਼ਾਮਾਂ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। {{Block center|<poem>ਨਿੱਘਰ ਗਈ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਵਸਤੀ। ਉਜੜ ਗਏ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਖੇੜੇ। ਰੌ ਵਤਨਾਂ ਦੀ ਪਰ ਨ ਰੁਮਕੀ, ਰੁਮਕ ਗਏ ਸਭ ਸਾਕ ਅੰਮੇੜੇ। ਨਾ ਦਿਸਿਆ ਮੁੜ ਵਤਨ ਪਿਆਰਾ। ਨਾ ਆਈ ਫਿਰ , ਵਾ ਵਤਨਾਂ ਦੀ। ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਮੇਰਾ ਜੀਓ ਵਿਚਾਰਾ, ਹਾਏ ! ਨਿਹਫਲ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦੜੀ ਜਾਂਦੀ।</poem>}} {{gap}}ਮੋਹਿਨੀ ਹੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਦਿਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸੀ। ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਮੋਹਿਨੀ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਪਿੰਜਰ ਵਿਚ ਜਾਨ ਸੀ। {{gap}}ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੀ ਇਕ ਘਣੀ ਰੱਖ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਸਦਾਉਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹੋ ਜਹੇ ਕਰੂਪ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਸੱਦਣਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੀ ਹੇਠੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਕਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਉਸੇ ਬੁੱਢੀ ਚੁੜੇਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਜੋ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਇਸ ਟਾਪੂ ਵਿਚ ਪੁਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਇਕ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਤੇ ਪਈ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਬੜਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨੌਕਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਾਇਕ ਭੀ ਨੌਕਰੀ ਚਾਕਰੀ ਦੇ ਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਇਕ ਗੁਫ਼ਾ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਜਾਦੂ-ਗਰੀ ਦੀਆਂ<noinclude>{{center|-੮੦-}}</noinclude> sz95lvj6qrzl5sbnd2coxzmdj6ev4d2 250 10952 239846 33921 2026-10-11T13:05:13Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਸੌਦਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦੇ, ਨਾ ਨਿੰਮੋਝੂਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾੜੇ ਦੀਆਂ ਤ੍ਟਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀਆਂ. ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਇਕੱਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਨਹੀਂ ਢੂੰਡਦੇ । {{gap}} ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਅੱਡੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਬੇ-ਝਿਝਕ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪਿਆਰੇ ਲਗਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਔਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ, ਕੋੜੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਸੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਚੋਟ ਵੀ ਲਾਇਆਂ ਦੁਖਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਸਭ ਦੇ ਦੁਖੜਿਆਂ ਲਈ ਧੜਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਪੀੜ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਖਿਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੂਬੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਬਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੇਤ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਭੇਤ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ, ਭੁਖਾਂ ਲਾਂਹਦਾ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗਸਦਾ ਹੈ । {{gap}} ਕਿਸ ਦੀ ਈਰਖਾ, ਕਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਾਇਤ, ਕੌਣ ਆਪਣਾ, ਕੌਣ ਬੇਗਾਨਾ- ਇਕੋ ਏਕਤਾ ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੇ੍ਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕ-ਰੂਹ ਇਕ ਜਾਨ ਦਰਸਾ ਦਿਤਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾੜਾ ਆਖੇ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰੇ, ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਆਪਾ ਲੁਕਾਏ, ਤੇ ਕਿਸ ਅਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ? {{gap }} ਇਹ ਸ਼ਕਲਾਂ ਕੀ ਹਨ ? ਇਹ ਕਦ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ? ਇਹ ਅੱਖੀਆਂ ਕਦ ਤਕ ਵੇਖਣਗੀਆਂ ? ਇਹ ਦਿਲ ਕਦ ਤਕ ਧੜਕੇਗਾ ? ਕਈ ਫੁਲ ਖਿੜਣਗੇ, ਕਈ ਪੱਤੇ ਝੂਮਣਗੇ, ਕਈ ਬੁਛ ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ । ਪਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਕੀ ਹਨ ? ਅਰਥਾਂ ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅੱਖ-ਫਰਕਨੀ ਹਨ । ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ-ਜੋਤ ਇਕ ਅਧੀ ਸਦੀ ਲਈ ਜਗੀ ਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਚਨਾ</poem><noinclude>{{left|੧੩੪}}</noinclude> jclqa0algc45wqt0c8jocrweig0yt1i 239856 239846 2026-10-11T13:28:13Z Harchand Bhinder 2624 239856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸੌਦਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਫਿਰਦੇ, ਨਾ ਨਿੰਮੋਝੂਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾੜੇ ਦੀਆਂ ਤ੍ਟਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀਆਂ. ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਇਕੱਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਨਹੀਂ ਢੂੰਡਦੇ ।</br> {{gap}} ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਅੱਡੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਬੇ-ਝਿਝਕ ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪਿਆਰੇ ਲਗਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਜਿਹੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਔਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ, ਕੋੜੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ, ਕਿਸੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਜਿਹੀ ਚੋਟ ਵੀ ਲਾਇਆਂ ਦੁਖਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਸਭ ਦੇ ਦੁਖੜਿਆਂ ਲਈ ਧੜਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਪੀੜ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਖਿਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖੂਬੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਬਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੇਤ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਭੇਤ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ, ਭੁਖਾਂ ਲਾਂਹਦਾ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗਸਦਾ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਕਿਸ ਦੀ ਈਰਖਾ, ਕਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਾਇਤ, ਕੌਣ ਆਪਣਾ, ਕੌਣ ਬੇਗਾਨਾ- ਇਕੋ ਏਕਤਾ ਕਾਮ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਨੇਕਤਾ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੇ੍ਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕ-ਰੂਹ ਇਕ ਜਾਨ ਦਰਸਾ ਦਿਤਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾੜਾ ਆਖੇ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਫਰਤ ਕਰੇ, ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਆਪਾ ਲੁਕਾਏ, ਤੇ ਕਿਸ ਅਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ?</br> {{gap }} ਇਹ ਸ਼ਕਲਾਂ ਕੀ ਹਨ ? ਇਹ ਕਦ ਤੱਕ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ? ਇਹ ਅੱਖੀਆਂ ਕਦ ਤਕ ਵੇਖਣਗੀਆਂ ? ਇਹ ਦਿਲ ਕਦ ਤਕ ਧੜਕੇਗਾ ? ਕਈ ਫੁਲ ਖਿੜਣਗੇ, ਕਈ ਪੱਤੇ ਝੂਮਣਗੇ, ਕਈ ਬੁਛ ਹਜ਼ਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ । ਪਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਕੀ ਹਨ ? ਅਰਥਾਂ ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅੱਖ-ਫਰਕਨੀ ਹਨ । ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ-ਜੋਤ ਇਕ ਅਧੀ ਸਦੀ ਲਈ ਜਗੀ ਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਚਨਾ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੪}}</noinclude> 3t5yzlb0rm7yjopiecbqilukl94v060 250 10963 239847 33941 2026-10-11T13:07:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude><poem>ਵਿਚ ਬੁੱਝ ਗਈ । ਨਾ ਚੰਗੀਆਂ ਝਾਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਨਾ ਮੰਦੀਆਂ । ਫੁਲ ਵੀ ਗਲ ਗਏ, ਪਤੇ ਵੀ ਗਲ ਗਏ, ਬਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵੀ ਗਲ ਗਈਆ ਸ਼ਾਖਾ ਵੀ ਗਲ ਗਈਆਂ । ਇਕੋ ਮਿੱਟੀ ਚੁਤਰਫ਼ੀ ਪੱਸਰੀ ਪਈ ਰਹੀ। {{gap}} ਇਸ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੇ੍ਮ -ਜਜ਼ਬਾ ਹੀ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਰਵਾਣ ਤੇ ਨਾ ਤਿਆਗ । ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ । {{gap}} ਮੈਂ ਕਿਓ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੜਕਿਆ , ਮੈਂ ਕਿਓ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਤਾੜਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਰੁਸਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ,ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਮਥੇ ਵਟ ਪਾਇਆ - ਦੂਜਾ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ! ਇਹ ਦੂਜਾ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵਾਂਗਾ - ਸਭ ਲਹਿਰਾਂ ਓੜਕ ਰਲ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ - ਰਹੇਗਾ ਇਕ ਸਾਗਰ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰਦਾ । {{gap }}ਆਓ ਮਿਤਾ- ਆਓ ਗੁਆਂਢੀ, ਆਓ ਮੇਰੇ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ - ਆਓ ਹੋ ਘੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡੱਕ ਲਏ । ਮੇਰੇ ਪੁਤਰ ਜੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੋ, ਰਾਹ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀਏ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਨਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠੀ ਚਿੜੀਏ, ਮੇਰੀ ਵਾੜ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮਾਰਦੀਏ ਬੱਕਰੀਏ - ਇਕ ਘੜੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਪਾ ਲਵੋ-ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਪ੍ਭੂ ਆਖਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਆਪਾ ਭੁਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਵੀ ਹੱਥ ਸਕੋ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਹਸਰਤ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਹਿ</poem><noinclude>{{right|੧੩੫}}</noinclude> pzzz52sbr2zrfq01v0940c1it8vqlpv 239855 239847 2026-10-11T13:27:35Z Harchand Bhinder 2624 239855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਵਿਚ ਬੁੱਝ ਗਈ । ਨਾ ਚੰਗੀਆਂ ਝਾਤੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਨਾ ਮੰਦੀਆਂ । ਫੁਲ ਵੀ ਗਲ ਗਏ, ਪਤੇ ਵੀ ਗਲ ਗਏ, ਬਿਛਾਂ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵੀ ਗਲ ਗਈਆ ਸ਼ਾਖਾ ਵੀ ਗਲ ਗਈਆਂ । ਇਕੋ ਮਿੱਟੀ ਚੁਤਰਫ਼ੀ ਪੱਸਰੀ ਪਈ ਰਹੀ।</br> {{gap}} ਇਸ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੇ੍ਮ -ਜਜ਼ਬਾ ਹੀ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਨਿਰਵਾਣ ਤੇ ਨਾ ਤਿਆਗ । ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ ।</br> {{gap}} ਮੈਂ ਕਿਓ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੜਕਿਆ , ਮੈਂ ਕਿਓ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਤਾੜਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਰੁਸਿਆ, ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ,ਮੈਂ ਕਿਓਂ ਮਥੇ ਵਟ ਪਾਇਆ - ਦੂਜਾ ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ! ਇਹ ਦੂਜਾ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵਾਂਗਾ - ਸਭ ਲਹਿਰਾਂ ਓੜਕ ਰਲ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ - ਰਹੇਗਾ ਇਕ ਸਾਗਰ ਛੱਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ।</br> {{gap}}ਆਓ ਮਿਤਾ- ਆਓ ਗੁਆਂਢੀ, ਆਓ ਮੇਰੇ ਮੁਖ਼ਾਲਿਫ - ਆਓ ਹੋ ਘੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਡੱਕ ਲਏ । ਮੇਰੇ ਪੁਤਰ ਜੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੋ, ਰਾਹ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀਏ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਨਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਆ ਬੈਠੀ ਚਿੜੀਏ, ਮੇਰੀ ਵਾੜ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮਾਰਦੀਏ ਬੱਕਰੀਏ - ਇਕ ਘੜੀ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਪਾ ਲਵੋ-ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਝਾਉਲਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਹਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਪ੍ਭੂ ਆਖਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੀ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀ ਬੜੇ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਆਪਾ ਭੁਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਵੀ ਹੱਥ ਸਕੋ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਹਸਰਤ ਬਾਕੀ ਨਾ ਰਹਿ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੩੫}}</noinclude> faddbxaxkuhvh9wu7a4k79x5f0xlknv 250 10966 239960 66465 2026-10-12T03:55:41Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਦਾ ਦੁਸ਼ਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਖਿਸਕ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਾਂ। ਠੀਕ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਮੈਥੋਂ ਪੁਛਿਆ, "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ!" ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਪਿਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਵੀ ਕੰਬ ਗਈ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਸਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਹਿਮ ਹੀ ਸਮਝਿਆ। {{gap}}ਲੰਮੇ ੨ ਕਦਮ ਚੁਕ ਕੇ ਅਸੀਂ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਅਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਿਧੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਸ਼ਾਮਾਂ ਝਟ ਪਟ ਹੀ ਸੌਂ ਗਈ। {{gap}}ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਜਾਪਿਆ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕੋਮਲ ਤੇ ਲੰਮੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਾਂ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਪੁਛ ਰਿਹਾ ਹੈ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ!' ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਉਠ ਕੇ ਤੀਲੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਲੈਂਪ ਜਗਾਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕੰਨੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਸਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪਈ, ਉਹ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੋਣ ਹੈ!' ਅਵਾਜ਼ ਧੀਮੀ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਧੀਮੀ ਅਵਾਜ਼ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਲੈਂਪ ਬੁਝਾ ਦਿਤਾ। ਇਤਨੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ ਜਾਪੀ, 'ਇਹ ਕੋਣ ਹੈ! ਕੌਣ ਹੈ! ਕੌਣ ਹੈ!' {{gap}}ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ "ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ! ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ!" ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}“ਡਾਕਟਰ ਡਾਕਟਰ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬੀਮਾਰੀ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਵਾਈ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਟ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ।" {{gap}}ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਖ਼ਾਤਰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਆਖਿਆ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਂਗਾ! ਆਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕੌਲ ਵਿਸਰ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ , ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਮੌਤ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ।" {{nop}}<noinclude>{{rh||-੨੮-|}}</noinclude> siofdkvembcjht05uolgr3umpfvo248 250 10968 239954 66466 2026-10-12T03:51:57Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|੩}} {{center|{{xxxx-larger|ਭੌਂਦੂ ਮੁੰਡਾ}}}} {{center|੧.}} {{gap}}ਸੰਧਿਆ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਹਨੇਰੀ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਵਗਣ ਲਗ ਪਈ। ਹਵਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ, ਬਰਖਾ ਦੀ ਟਿਪ ਟਿਪ, ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਕੜਕ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਧਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਜੁਧ ਛਿੜ ਪਿਆ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਬਦਲ ਮੌਤ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਉਧਰੋਂ ਇਧਰ ਤੇ ਇਸਰੋਂ ਉਧਰ ਉਡ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਵਿਚ ਹੜ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਰਾਹੀਆਂ ਦੀ ਸੁਧ ਬੁਧ ਭੁਲਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਿਛ ਬੂਟੇ ਸਨ, ਉਹ ਹਾਹੁਕੇ ਭਰਦੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਦਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਇਧਰ ਉਧਰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਚੰਦਰ ਨਗਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਕੋਠੀ ਦੇ ਇਕ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਤੀ ਤੇ ਪਤਨੀ ਬੈਠੇ ਕਿਸੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੀ ਜਾਨ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਕੁਝ<noinclude>{{rh||-੨੯-|}}</noinclude> 12xqzntdrlksgwpsbwkqwp36n9yzylu 250 10971 239848 33946 2026-10-11T13:09:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> <poem>ਜਾਏਗੀ । ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਖਾਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਸੁਣਾਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਲਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ! {{gap}} ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਾਗਾਂ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ । ਤੁਸੀਂ ਜੰਮ ਜੰਮ ਜਾਰੀ ਖ਼ਲਕਤ ਨੂੰ ਮਿਲੋ, ਘੁਟ ਘੁਟ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾਓ - ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਹਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਝਾਤੀ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ । ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਲਗੇ ਹੋ । ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਵਲ ਤੁਰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਤਕ ਜਾਓ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਟਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰਾਂ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਛਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ । ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੇਸ਼ਕ ਭੁਲ ਜਾਣਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਕਿਆ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਏ ਸਾਓ - ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰਖਾਂਗਾ । ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਅਖ਼ੀਰਲੀ ਵਾਰ ਧੜਕੇਗੀ, ਓਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਮੁਸਕਾਹਟ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ । {{gap}} ਓ ਸੁਹਣੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ! ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਚ ਐਂਟਵਰਪ ਤੇ ਬ੍ਸ਼ਲਜ਼ ਤੁਕ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਸੈਂ ਜਾਣਦਾ ।ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਜਾਣਦਾ। ਅਸੀਂ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲ ਤਕਿਆ ਸੀ । ਤੂੰ ਮੇਨੂੰ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਮੈਂ । ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਹੋਣਾ । ਤੂੰ ਮੁਸਕਰਾਈ ਮੈਂ - ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਓਕਿ ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰੀ ਸੈਂ। ਮੇਰੀ ਜੁਰਅਤ ਘਟ ਸੀ, ਮੈਂ ਦਾਸ ਮੁਲਕ ਦਾ ਇਕ </poem><noinclude>{{left|੧੩੬}}</noinclude> 5pomf63fwng5jopsbe3pwrhib8r9ijr 239854 239848 2026-10-11T13:26:20Z Harchand Bhinder 2624 239854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਏਗੀ । ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਖਾਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਸੁਣਾਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਨਾਲ ਲਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ !</br> {{gap}}ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਗਾਗਾਂ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ । ਤੁਸੀਂ ਜੰਮ ਜੰਮ ਜਾਰੀ ਖ਼ਲਕਤ ਨੂੰ ਮਿਲੋ, ਘੁਟ ਘੁਟ ਜੱਫੀਆਂ ਪਾਓ - ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਹਣੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਝਾਤੀ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ । ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਲਗੇ ਹੋ । ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਵਲ ਤੁਰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਤਕ ਜਾਓ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਟਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰਾਂ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚਾ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਛਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ । ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੇਸ਼ਕ ਭੁਲ ਜਾਣਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਗਿਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਕਿਆ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਏ ਸਾਓ - ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰਖਾਂਗਾ । ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਅਖ਼ੀਰਲੀ ਵਾਰ ਧੜਕੇਗੀ, ਓਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਮੁਸਕਾਹਟ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ ।</br> {{gap}}ਓ ਸੁਹਣੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰ ! ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੈਲਜੀਅਮ ਵਿਚ ਐਂਟਵਰਪ ਤੇ ਬ੍ਸ਼ਲਜ਼ ਤੁਕ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਸੈਂ ਜਾਣਦਾ ।ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਜਾਣਦਾ। ਅਸੀਂ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲ ਤਕਿਆ ਸੀ । ਤੂੰ ਮੇਨੂੰ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਮੈਂ । ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਹੋਣਾ । ਤੂੰ ਮੁਸਕਰਾਈ ਮੈਂ - ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਕਿਓਕਿ ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁੰਦਰੀ ਸੈਂ। ਮੇਰੀ ਜੁਰਅਤ ਘਟ ਸੀ, ਮੈਂ ਦਾਸ ਮੁਲਕ ਦਾ ਇਕ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੩੬}}</noinclude> 1n2p5alvzjyfsmew5xpmzdz5csukzkf 250 11043 239979 66651 2026-10-12T04:07:37Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਉਪਰੰਤ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਗੁੱਫਾ ਵਿਚ ਕੈਦ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰੀਆਂ ੨ ਲਕੜੀਆਂ ਢੋਣ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾ ਦਿਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਛਡ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੋਂ ਛੁਪ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗਲ ਬਾਤ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਭਲਾ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਦ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਹਫਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ- "ਪਿਤਾ ਹੋਰੀਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ ਤੁਸੀਂ ਰਤੀ ਕੁ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਹ ਕਢ ਲਓ।" ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਰਮਾ ਨੰਦ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਦੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਿਆਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਾਂ ਜੇ ਕਦੇ ਨੀਅਤ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਮੁਕਾ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਖੁੰਬ ਠਪੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕੰਮ ਨਾ ਛਡਿਆ। ਇਸ ਤੇ ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਘੜੀ ਕੁ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਮੈਂ ਲੱਕੜਾਂ ਢੋਂਦੀ ਹਾਂ।" ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਖਿਚ ਕਿੰਨੀ ਡਾਢੀ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਮੋਹਿਨੀ ਨੇ ਪਰਮਾ ਨੰਦ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਮੰਨ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਜੋਤ ਇਕ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੋ ਵਖੋ ਵਖ ਹੀ ਸਨ। ਮੁਹੱਬਤ, ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਖਾਹੜੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ, ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਮਤਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਇਕੋ ਚਿਣਗ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨੂਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਭੀ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰਿਆ ਦਿਲ ਲੋੜੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਖੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੀਆਂ, ਹਥ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੋਹ ਸਕਦੇ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰਸਾਈ ਭੀ ਇਥੋਂ ਤਕ ਔਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਯੂ<noinclude>{{rh||-੮੬-|}}</noinclude> fbn65s2l4jwcjh8ysqv9nypya7zjqx9 250 11045 239974 66652 2026-10-12T04:04:06Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਰੂਹਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ। ਦਰਦ ਤੜਫਦੇ ਹਨ ਅੰਗ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਕ ਪਾਰਸ ਛੋਹ ਹੈ ਕਾਯਾਂ ਪਲਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਕ ਦਰਦ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਮੋਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। {{Block center|<poem>ਮੁਹੱਬਤ ਖਿਚ ਦੇ ਨਗਮੇ ਦੀ, ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਕਹਾਨੀ ਏ। ਮੁਹੱਬਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਾਗ ਦੀ, ਕੋਮਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਤਿਣਕਾ,ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗ ਭਰਦਾ ਏ। ਤਾਂ ਹਰ ਇਕ ਬਾਗ ਦਾ ਜ਼ਰਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਨਾਚ ਕਰਦਾ ਏ। ਮੁਹੱਬਤ ਆ ਕੇ ਜੋਬਨ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਬੇ-ਤਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਕਦੀ ਮਿਜ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦੇ ਨਗਮੇ, ਹਵਾ ਵਿਚ ਥਰਥਰਾਂਦੇ ਨੇ। ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਪਲਟ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਲੇਜੇ ਫੜਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਪੱਥਰ ਦਿਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪਿਘਲ ਕੇ ਨੀਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਕੈਦ ਖਾਨੇ ਦੀ, ਕੜੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।</poem>}} {{gap}}ਮੋਹਨੀ ਨੇ ਜ਼ਰਾ ਸ਼ਰਮਾਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਮਧੁਰ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, ਪ੍ਰਿਆ! ਥਕ ਜਾਉਗੇ।" {{gap}}ਪਰਮਾ ਨੰਦ ਨੇ ਮਜਬੂਰ ਤੇ ਸਧਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਨੀ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਮੁਸਕ੍ਰਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਜੁਟ ਪਿਆ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਂਦਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹ ਵੇਖ ਜ਼ਰੂਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀਆਂ ਗਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਚੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਚਾ ਹੈ, ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਕੜੀ ਤੇ ਤੁਲ ਚੁਕੇ, ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚੋਂ ਪਾਸ ਹੋ ਚੁਕੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਬਚਿਓ! ਡਰੋ ਨਹੀਂ ਭਾਵੇਂ<noinclude>{{center|-੮੭-}}</noinclude> 9k3sefsd8mfxiqv6ugako3tupo6sv69 250 11142 239975 66653 2026-10-12T04:04:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰੜਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਭੀ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾ ਨੰਦ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਿਆਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਤੇਰੇ ਲੜ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਉਪਮਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ , ਸਚ ਮੁਚ ਮੇਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਉਸ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਉਸ ਨਾਲ ਸਚੇ ਪਤੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਵਾਹ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੁਣ ਇਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਹਸੋ ਖੇਡੋ ਗਲਾਂ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" ਜਿਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਹੜੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੰਢੇ ਲਗੇ ਸਨ, ਬਚਾਣ ਦਾ ਸੀ। ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਰਜਨ ਤੇ ਮਾਹੀ ਪੁਰ ਦੇ ਧਿੰਗੋਂ ਜੋਰੀ ਬਣੇ ਰਾਜੇ ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਛੁਟ ਅਨੰਤ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਦਿਤ ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਵਜ਼ੀਰ ਗਨਪਤ ਉਦਾਸ ਚਿਤ ਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਕਿਸੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਟਾਪੂ ਅੰਦਰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੇ ਵਿਜੋਗ ਵਿਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਡੁਬ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਅਰਜਨ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਤਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਧਰੇ ਕੰਢੇ ਲਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਥੱਕ ਟੁਟ ਕੇ ਇਕ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਜਿਥੇ ਸਾਵਾ ਸਾਵਾ ਘਾਹ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਲੰਮੇ ਜੋ ਪਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਲਗ ਗਈ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੮੮-}}</noinclude> 6td8ax8uli0k2wtozia5hyxknyb4zqp 239997 239975 2026-10-12T04:22:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰੜਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਭੀ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾ ਨੰਦ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਿਆਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਤੇਰੇ ਲੜ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਉਪਮਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ , ਸਚ ਮੁਚ ਮੇਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਉਸ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਉਸ ਨਾਲ ਸਚੇ ਪਤੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਵਾਹ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੁਣ ਇਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਹਸੋ ਖੇਡੋ ਗਲਾਂ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" {{gap}}ਜਿਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਹੜੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੰਢੇ ਲਗੇ ਸਨ, ਬਚਾਣ ਦਾ ਸੀ। ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਰਜਨ ਤੇ ਮਾਹੀ ਪੁਰ ਦੇ ਧਿੰਗੋਂ ਜੋਰੀ ਬਣੇ ਰਾਜੇ ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਛੁਟ ਅਨੰਤ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਦਿਤ ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਵਜ਼ੀਰ ਗਨਪਤ ਉਦਾਸ ਚਿਤ ਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਕਿਸੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਟਾਪੂ ਅੰਦਰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੇ ਵਿਜੋਗ ਵਿਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਡੁਬ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਅਰਜਨ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਤਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਧਰੇ ਕੰਢੇ ਲਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਥੱਕ ਟੁਟ ਕੇ ਇਕ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਜਿਥੇ ਸਾਵਾ ਸਾਵਾ ਘਾਹ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਲੰਮੇ ਜੋ ਪਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਲਗ ਗਈ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੮੮-}}</noinclude> 472zngrpk88x0571rpiwpho4zgjcrvu 239998 239997 2026-10-12T04:23:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰੜਾ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਭੀ ਮੈਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾ ਨੰਦ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲੀਤੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਿਆਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਤੇਰੇ ਲੜ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਉਪਮਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਸਚ ਮੁਚ ਮੇਰੀ ਮੋਹਿਨੀ ਉਸ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਉਸ ਨਾਲ ਸਚੇ ਪਤੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਵਾਹ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੁਣ ਇਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਹਸੋ ਖੇਡੋ ਗਲਾਂ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" {{gap}}ਜਿਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇਹੜੇ ਟਾਪੂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਕੰਢੇ ਲਗੇ ਸਨ, ਬਚਾਣ ਦਾ ਸੀ। ਨੀਲਾਬਾਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਰਜਨ ਤੇ ਮਾਹੀ ਪੁਰ ਦੇ ਧਿੰਗੋਂ ਜੋਰੀ ਬਣੇ ਰਾਜੇ ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਛੁਟ ਅਨੰਤ ਦਾ ਭਰਾ ਸ਼ਿਵਦਿਤ ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਵਜ਼ੀਰ ਗਨਪਤ ਉਦਾਸ ਚਿਤ ਭੁੱਖੇ ਭਾਣੇ ਕਿਸੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਟਾਪੂ ਅੰਦਰ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮਾਨੰਦ ਦੇ ਵਿਜੋਗ ਵਿਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਡੁਬ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਅਰਜਨ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਤਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਧਰੇ ਕੰਢੇ ਲਗ ਗਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਖ਼ੀਰ ਥੱਕ ਟੁਟ ਕੇ ਇਕ ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਜਿਥੇ ਸਾਵਾ ਸਾਵਾ ਘਾਹ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਲੰਮੇ ਜੋ ਪਏ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਲਗ ਗਈ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੮੮-}}</noinclude> 45eg0djogjooz6bz8dbhr9m7tymfq6q 250 11143 239955 66478 2026-10-12T03:53:00Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਬ੍ਰਿਥਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰੰਤੂ ਸਰਾਪਾਂ ਦੀ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਜਿਤਨਾ ਵਧੀਕ ਉਹ ਸਤੀਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਵਧੀਕ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਧੁਖਦਾ ਤੇ ਦੇਵਰ ਭਾਬੀ ਦਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਵਿਗੜਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਮਖ਼ੌਲ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੀ ਸਦਾ ਕੰਨੀ ਪੈਂਦੀ। {{gap}}ਨੀਲਕੰਤਾ ਖੁਲਮਖੁਲ੍ਹਾ ਤਾਂ ਸਤੀਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਪਰਗਟ ਕਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਹ ਟੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਸਤੀਸ਼ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਅਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਵੜਦਾ ਤੇ ਘਾਟ ਉਤੇ ਸਾਬਣ ਦੀ ਚਾਕੀ ਰੱਖ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਉਹ ਨ ਲੱਭਦੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲਾਗੇ ਰੁੜ੍ਹਦੀ ਵੇਖੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹੋ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜੋ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਲੇ ਨੇ ਉਡਾ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਸੁਟ ਪਾਈ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨੀਲਕੰਤਾ ਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਇਕ ਰੋਜ਼ ਕੀਰਾਂ ਸਤੀਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਲਕੰਤਾ ਦੇ ਰਾਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸੋ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਦਾਸ ਮੂੰਹ ਚੁਪ ਚੁਪੀਤਾ ਹੀ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕੀਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਜੋ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨ ਦਿਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਭਜਨ ਦੇ ਗਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਡਾਢੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕਿ "ਮੈਨੂੰ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ" ਟੁਰਦਾ ਹੋਇਆ। {{center|੩.}} {{gap}}ਅੰਤ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਇਸ ਟੱਬਰ ਨੇ ਘਰ ਨੂੰ ਮੁੜਨਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਅਸਬਾਬ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਤੀਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਨੀਲਕੰਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਪੁਛਿਆ। ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ<noinclude>{{rh||-੪੧-|}}</noinclude> qlkthg3f2mze6z9zg70l94b0n4l2uc5 250 11301 239980 66658 2026-10-12T04:08:36Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਫਿਰਦੇ ਫਿਰਾਂਦੇ ਉਹ ਵੀ ਹੁਣ ਇਥੇ ਹੀ ਪੁਜ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਬਚ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। {{gap}}ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਅੱਜ ਰਾਤ ਇਸ ਮੇਰੀ ਗੁੱੱਫਾ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜ ਤੋੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਂਂਚਾਰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀ ਪਰਚਾਵਾਂਗਾ। ਭਲਕੇ ਸਵੇਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਅਸੀਂ ਨੀਲਾਬਾਦ ਵਲ ਤੁਰ ਪਵਾਂਗੇ, ਜਿਥੇ ਪਰਮਾ ਨੰਦ ਤੇ ਮੋਹਿਨੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਪਰੰਤ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੇ ਮਾਹੀ ਪੁਰ ਪੁਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਣ ਦੀ ਬਾਕੀ ਆਯੂ ਓਥੇ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕਰਾਂ।" {{gap}}ਠੀਕ ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਭਲਕ ਉਹ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ, ਪਰ ਟੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਿੱੱਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਅਰਬੇਲ ਨੂੰ ਰਾਮ ਸੱਤ ਆਖ ਕੇ ਪੂਰੀ ਅਜ਼ਾਦੀ-ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਤਨੀਆਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਤੋਂ ਲੋਚਦੇ ਸਨ- ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਤਾਂਜੁ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ, ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਦੀ ਚਾਹੁਣ ਸੈਰ ਕਰਦੇ ਫਿਰਨ। ਪਰ ਅਰਬੇਲ ਨੇ-ਜੋ ਕਿ ਮਾਲਕ ਲਈ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ-ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋੜੀ ਸਾਥ ਨਾ ਛਡਿਆ ਜਦ ਤੋੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਸਹੀ ਸਲਾਮਤ ਨੀਲਾ ਬਾਦ ਨਾ ਪੁੱਜ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਪਰਮਾ ਨੰਦ ਤੇ ਮੋਹਿਨੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਐਸੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਧੁੰਮਾਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ ਤੇ ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਪਿਛੋਂ ਪਰਮ ਸੁਖ ਬਖਸ਼ਿਆ। {{rule|3em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੯੨-}}</noinclude> slrx6ih168u9x3x30a6sdtkcm1phzsi 250 11409 239959 66483 2026-10-12T03:55:17Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਸੀ, ਜੋ ਓਹ ਚੋਰ ਨਹੀਂ, ਕੇਵਲ ਸਤੀਸ਼ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦਵਾਤ ਲੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਮੌਕਾ ਪਾ ਕੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਸੁਟਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰਖਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਚੀਕ ਉੱਠਿਆ, 'ਮੈਂ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ!' ਫਿਰ ਉਹ ਕੀ ਸੀ? ਉਹ ਕੀ ਆਖ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਦਵਾਤ ਛੁਪਾਈ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਉਹ ਕਦੇ ਕੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚੇ ਨਹੀਂ ਕਰਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟਪਲਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਚੋਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕੀਰਾਂ ਨੇ ਚੋਰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬਕਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੀਤੀ ਹੈ? {{gap}}ਹੁਣ ਕੀਰਾਂ ਦੀ ਸੁਣੋ:-ਇਕ ਲੰਮਾ ਹਾਹੁਕਾ ਭਰ ਕੇ ਦਵਾਤ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਕਸ ਵਿਚ ਰਖ ਦਿਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਚੋਟੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਖਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਗੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਢਕ ਦਿਤਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਦਸ ਰੁਪਯੇ ਦਾ ਨੋਟ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੁਗ਼ਾਤਾਂ ਰਖ ਕੇ ਬਕਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਦੂਜੇ ਭਲਕ ਮੁੰਡਾ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨ ਲਭੇ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ। ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਾ ਚਲਿਆ। ਸ਼ਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਲੌ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਆਓ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਉਸ ਦੇ ਬਕਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵੇਖ ਲਵੀਏ!" ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੀਰਾਂ ਅਗੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਦ ਤੇ ਅੜੀ ਰਹੀ ਤੇ ਬਕਸ ਨੂੰ ਹਥ ਵੀ ਨਾ ਲਾਉਣ ਦਿਤਾ। ਹਾਂ, ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਬਕਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਮੰਗਾ ਕੇ ਦਵਾਤ ਕਢ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਸੁਟ ਦਿਤੀ। {{gap}}ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਬਾਗ਼ ਸੁੰਞਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਸ ਉਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਨੀਲਕੰਤਾ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਜਿਹੜਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭੌਂਕਦਾ ਤੇ ਚੀਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਮਾਨੋ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲਣ ਲਗੀ ਹੈ। {{nop}}<noinclude>{{rh||-੪੬-|}}</noinclude> fo4uvs8my1lqtvhhps6comqd74miizp 250 11412 239956 66484 2026-10-12T03:53:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|੪}}}} {{center|{{xxxx-larger|ਕੁਸਮ ਦੀ ਕਿਸਮਤ}}}} {{center|੧.}} {{gap}}ਫਗਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸੀ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚੰਦਰਮੇ ਦੀ ਸੀਤਲ ਲੋ ਵਿਚ ਪੌਣ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬੂਰ ਲਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਪੌਣ ਸੁਗੰਧੀ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਪੀਹਾ ਤਲਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਇਕ ਲੀਚੀ ਦੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੇ ਸਾਵੇ ਪਤਿਆਂ ਅੰਦਰ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨੇੜੇ ਦੇ ਇਕ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਪੁਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਮਕਾਨ ਅੰਦਰ ਰਾਤ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੀ ਪਰ ਨੀਂਦਰ ਦਾ ਕਿਧਰੇ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਨਮੰਤਾ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਹਾਸੇ ਖੇਡ ਵਿਚ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਲੰਮੇ ਕਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਲਫ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਤੇ ਲਪੇਟਦਾ, ਕਦੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ, ਕਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿਚ ਲਿਪਟੇ ਹੋਏ ਹਾਰ ਨੂੰ ਖਿਚ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਲਟਕਾ ਦੇਂਦਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਚ ਮੁਚ ਉਹ ਤ੍ਰੇਲ ਦੇ ਤੁਪਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ<noinclude>{{rh||-੪੭-|}}</noinclude> gmn88qgbvurifgqrxorb7rqaqppn0h4 250 11423 239957 66610 2026-10-12T03:54:08Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਇਹ ਇੱਛਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੱਸਣ ਦਾ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਤ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਡੰਡ ਤੁਸੀਂ ਦਿਓਗੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਲਵਾਂਗੀ।" {{gap}}ਹਨੁਮੰਤਾ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੋਈ ਬੰਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਡੰਡ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਹੀ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਈ। ਇਸ ਅਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਪਛਾਣਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਰੀ ਹਰ ਮੁਕਰਜੀ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਕੁਵੇਲੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। {{gap}}ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖਲੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚੀਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹਨੁਮੰਤਾ! ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਹ।" {{gap}}ਹਨੁਮੰਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਤੋਂ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਖੌਫ਼ ਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿਖਾਈ ਦਿਤੇ। ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਟ ਵਰਗੇ ਕੂਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੁਖੜੇ ਨੂੰ ਲਕੋ ਲਿਆ, ਮਾਨੋ ਉਹ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਇਥੇ ਬੈਠੀ ਬੈਠੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਧੱਸ ਜਾਏ। {{gap}}ਪਪੀਹਾ, ਪੀ! ਪੀ! ਦਾ ਹਿਰਦੇ ਵੇਧਕ ਰਾਗ ਅਲਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। {{center|੨.}} {{gap}}ਬਾਹਰੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਹਨੁਮੰਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, "ਕੀ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ?" ਕੁਸਮ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿਤਾ, "ਠੀਕ ਹੈ।" {{gap}}"ਤੂੰ ਅੱਜ ਤੋੜੀ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਥੋਂ ਕਿਉਂ ਲੁਕਾ ਰੱਖੀ?" {{nop}}<noinclude>{{rh||-੪੯-|}}</noinclude> cqktggs5s784pg6wo6qf3fuqjkwt9mf 250 11509 239971 66640 2026-10-12T04:01:48Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਕੁਛ ਨਾ ਪੁਛੋ, ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਿਆ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਭੁਖਾ ਮਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹੀ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਸਚ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਟੋਆ ਪੁਟਦਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਖੂਹ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੀ ਅੱਧੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਿਹੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਵਾਈ ਹੈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਤੇਰੀ ਧੀ ਤੇ ਜਵਾਈ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਵਡਾ ਘਾਬਰਿਆ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਇਕ ਈਸਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਫੁਟੀ ਕੌਡੀ ਵੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਮਰਦਾ ਕੀ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਫੇਟ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲਾਚਾਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰਦਾ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। {{center|੬.}} ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਤੇ ਬਸੈਨੀਊ ਨੇ ਪੋਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੋੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫ਼ੀਸ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕ ਪੈਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਫ਼ੀਸ ਆ ਗਈ ਜਦ ਮੈਂ ਇਕ ਬੇਗੁਨਾਹ ਛੁਡਾ ਲੀਤਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਠ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਛਡਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਹਥ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿਓ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ।” {{nop}}<noinclude>{{center|-੭੬-}}</noinclude> cb2fra04xfzpmpw7f872qm1xyjjy5xv 239999 239971 2026-10-12T04:23:55Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਕੁਛ ਨਾ ਪੁਛੋ, ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਪਿਆ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਭੁਖਾ ਮਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹੀ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਸਚ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਟੋਆ ਪੁਟਦਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਖੂਹ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੀ ਅੱਧੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਿਹੜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਵਾਈ ਹੈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੇ ਤੇਰੀ ਧੀ ਤੇ ਜਵਾਈ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਵੇ।" {{gap}}ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਵਡਾ ਘਾਬਰਿਆ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਇਕ ਈਸਾਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਫੁਟੀ ਕੌਡੀ ਵੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੁਣ ਮਰਦਾ ਕੀ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਫੇਟ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲਾਚਾਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਕੇਰਦਾ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। {{center|੬.}} {{gap}}ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਤੇ ਬਸੈਨੀਊ ਨੇ ਪੋਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੋੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫ਼ੀਸ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕ ਪੈਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਫ਼ੀਸ ਆ ਗਈ ਜਦ ਮੈਂ ਇਕ ਬੇਗੁਨਾਹ ਛੁਡਾ ਲੀਤਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਠ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਛਡਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਹਥ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿਓ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ।” {{nop}}<noinclude>{{center|-੭੬-}}</noinclude> 3gx6hot8xyhpjhtn9uqpfl8ykuan332 250 11530 239968 66635 2026-10-12T03:59:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਚੁਕਾ ਦਵੇਗਾ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਪਰ ਜਹਾਜ਼ ਨਾ ਆਏ। ਢਾਈ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਗਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਕਿਥੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੋਂ ਆਉਣਗੇ? ਇਥੋਂ ਤੋੜੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਹਾਜ਼ ਨਾ ਮੁੜੇ ਤੇ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੂੰ ਰਕਮ ਦੇਣ ਦੀ ਮਿਆਦ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ। {{gap}}ਹੁਣ ਤਾਂ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਖਜ਼ਾਨਾ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਝਟ ਪਟ ਭਲੇ ਲੋਕ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੂੰ ਪਕੜਵਾ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਰੁੱਕੇ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਮੂਜਬ ਇਸਦੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਅੱਧ ਸੇਰ ਮਾਸ ਕਟਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੇ। ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਇਕ ਚਿੱੱਠੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਚਾਰ ਲਿਖ ਕੇ ਬਸੈਨੀਊ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਸਾਰ ਉਹ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਢਠਾ। ਜਦੋਂ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਘਬਰਾਉਣ ਨਾਲ ਕੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਤਨੇ ਰੁਪਏ ਲੋੜ ਹਨ ਲਵੋ ਤੇ ਛੇਤੀ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਛੁੜਾ ਲਿਆਓ।" {{gap}}ਬਸੈਨੀਊ ਢੇਰ ਰਕਮ ਲੈ ਕੇ ਵੈਨਿਸ ਵਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤੁਰਨ ਮਗਰੋਂ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਪਤੀ ਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰਾ ਵੀ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਡਾਢਾ ਕਠੋਰ ਚਿਤ ਹੈ ਤੇ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਧਰੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਦੇ ਪਿਛੇ ਹੀ ਨਾ ਪੈ ਜਾਏ। ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਮੁਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀ ਵਕੀਲ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਤੇ ਵਕੀਲ ਦੇ ਮਰਦਾਵੇਂ ਭੇਸ ਵਿਚ ਵੈਨਿਸ ਵਲ ਚਲ ਪਈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੁਜੀ ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਐਨਤੋਨੀਊ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਗਾ ਸੀ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੭੧-}}</noinclude> 5gye8zaili8fq9qduotz7piehnfo0lh 250 11531 239969 66636 2026-10-12T04:00:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{gap}}ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਪੁੱਜਦੇ ਹੀ ਜੱਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧੀ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਐਨਤੋਨੀਊ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਆਪ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬੈਲਮੌਂਟ ਦੇ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਹੀ ਸਿਆਣਾ ਹੈ। {{gap}}ਜੱਜ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਡਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤੀ ਵੀ ਸ਼ੁਭਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਇਹ ਵਕੀਲ ਇਕ ਤੀਵੀਂ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਸੈਨੀਊ ਆਪਣੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਸਕਿਆ। ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਹੀ ਭੁਲਾ ਛਡੀ ਸੀ। {{center|੫.}} {{gap}}ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਮਿਸਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੁਕੱਦਮਾ ਸਾਫ਼ ਹੈ, ਇਸ ਰੁੱਕੇ ਮੂਜਬ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਈਸਾਈ ਬਿਉਪਾਰੀ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਅੱਧ ਸੇਰ ਮਾਸ ਕਟ ਲਵੇ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਮਾਸ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਬਿਨੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਉਹ ਐਨਤੋਨੀਊ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਵਸੂਲ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ ਦੇਵੇ।” {{gap}}ਬਸੈਨੀਊ ਨੇ ਝਟ ਪਟ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਦੂਣੀ ਰਕਮ ਭਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ", ਪਰ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਗੱਲ ਟੁਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆਂ, "ਸਿਵਾਏ ਅੱਧ ਸੇਰ ਮਾਸ ਦੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ।" {{Block center|<poem>ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ :- ਜੇ ਕੌਸਰ ਤੇ ਜ਼ਮਜ਼ਮ ਦੇ ਚਾਹਵੇਂ ਫਵਾਰੇ! ਜੇ ਚਾਹਵੇਂ ਸ੍ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਵਾਰੇ! ਜੇ ਚਾਹਵੇਂ ਕਿ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਣ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ! ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਸਾ ਦੇਣ ਅੰਬਰ ਦੇ ਤਾਰੇ!</poem>}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੭੨-}}</noinclude> 5oftxhegae93t8pyhvg9nxrnzbdj24j 250 11532 239970 66637 2026-10-12T04:00:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਤਾਂ ਟੁਟੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿਆ ਕਰ! ਦਇਆ ਕਰ! ਦਇਆ ਕਰ! ਦਇਆ ਕਰ!</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਡਾਢੇ ਦਿਲ ਚੀਰਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਦਇਆ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦਸਿਆ ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਤਨੀ ਕੁ ਆਤਮਕ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰਬ ਉਸ ਉਤੇ ਕਿਤਨਾ ਕੁ ਰਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਸੁਟੇ, ਪਰ ਉਸ ਕਠੋਰ ਚਿਤ ਯਹੂਦੀ ਉਤੇ ਰਾਈ ਭਰ ਵੀ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿਦ ਤੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਡਟਿਆ ਰਿਹਾ। ਅਖ਼ੀਰ ਕੋਈ ਵਾਹ ਨਾ ਲਗਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਕਦੇ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਦੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਨੂੰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਮਾਸ ਤੋਲਣ ਨੂੰ ਤੱਕੜੀ ਹੈ?" {{gap}}ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਨੇ ਡਾਢੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹੋ! ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਅਗੇ ਹੀ ਇਹੋ ਆਸ ਸੀ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਦਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਰ ਵਖਾਉਗੇ! ਇਹ ਲਉ ਜੀ ਤੱਕੜੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ!" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਛੁਰੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਬਸੈਨੀਊ ਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਥਰੂ ਵਗਣ ਲਗ ਪਏ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਤਸੱਲੀ ਦੇਂਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਮਿਤਰ ਜੀ! ਕਿਉਂ ਰੁਦਨ ਪਏ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜਿਹੜੀ ਵਾਹ ਤੁਸੀਂ ਲਾ ਸਕਦੇ ਸੀ ਤੁਸਾਂ ਲਾ ਲਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਕਸਾਈ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਅਗੇ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਚਲੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀ ਵਸ ਹੈ? ਆਪਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਚਾਰ ਦਸਣਾ ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਹਸਦਿਆਂ ਹਸਦਿਆਂ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।" {{nop}}<noinclude>{{center|-੭੩-}}</noinclude> 253xf6fdatt4j1bl6oi28181kenumdc 250 11627 239967 66627 2026-10-12T03:58:49Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋੜਵੰਦ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਕੋਲੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸਦਵਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਵਿਆਜ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਉਸ ਦਾ ਜਾਨੀ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਦਾ ਇਹੋ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕਿਧਰੇ ਇਹ ਕਾਬੂ ਆਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਾਦ ਚਖਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਅਟਕਾਈਦਾ ਹੈ। {{center|੨.}} {{gap}}ਇਕ ਰੋਜ਼ ਐਨਤੋਨੀਊ ਦੇ ਕੋਲ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਬਸੈਨੀਊ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਕਾਰਨ ਪੁਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਬੈਲਮੌਂਟ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਅਮੀਰ ਸੁੰਦਰੀ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਸੰਦੂਕਾਂ ਪਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ।। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਦੇ ਮੂਜਬ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੇੜ੍ਹਾ ਉਸ ਸੰਦੂਕ ਨੂੰ ਚੁਣ ਸਕੇਗਾ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਰਖੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਵਾਂ, ਕੀ ਪਤਾ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸੁਤੇ ਨਸੀਬ ਜਾਗ ਪੈਣ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਲੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਰੁਪਿਆ ਖ਼ਰਚ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਕ ਕੌਡੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਰੁਪਏ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਹੀ ਉਥੇ ਪੁਜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਮੀਰੀ ਠਾਠ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਰ ਰਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? {{gap}}ਐਨਤੋਨੀਊ- ਕਿਤਨੀ ਕੁ ਰਕਮ ਦੀ ਲੋੜ ਜੇ? {{gap}}ਬਸੈਨੀਊ- ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ! {{nop}}<noinclude>{{center|-੬੬-}}</noinclude> 5p3nkxp8lmc5iwv70knps7o8zq1aabm 250 11632 239978 66631 2026-10-12T04:06:10Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਡਰੋ ਨਹੀਂ, ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੁਣੇ ਹੀ ਲਿਖ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਜ਼ਹਾਜ਼ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਵੈਨਿਸ ਪੁਜ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਕੀ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਰੁੱਕੇ ਵਿਚ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਲਿਖ ਦਿਤੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ। {{center|੩.}} {{gap}}ਹੁਣ ਪੋਰਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਦੇ ਨਗਰ ਬੈਲਮੌਂਟ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਅਮੀਰਜ਼ਾਦੇ ਆਏ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਮੁੜ ਗਏ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਹ ਸੰਦੂਕ ਨਾ ਚੁਣ ਸਕਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ। ਇਕ ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੰਦੂਕ ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗਾ ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕਾਗਜ਼ ਦਾ ਪੁਰਜ਼ਾ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਸ ਉਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ:- {{Block center|<poem>ਦੁਨੀਆਂ ਇਕ ਜ਼ਾਹਿਰਦਾਰੀ ਏ, ਸੰਭਲ ਕੇ ਪੈਰ ਟਿਕਾਇਆ ਕਰ! ਇਹ ਚੋਪੜ ਚਾਪੜ ਝੂਠੀ ਏ, ਕੋਈ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਦੁੜਾਇਆ ਕਰ! ਹਰ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈ ਬੀਬਾ, ਕੁੰਦਨ ਹੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਕ ਪੋਚਾ ਪਾਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ, ਐਵੇਂ ਨਾ ਜੀ ਭਰਮਾਇਆ ਕਰ!</poem>}} {{gap}}ਬਸ ਉਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮੁੜਨਾ ਹੀ ਪਿਆ। ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਸੰਦੂਕ ਚੁਣੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਇਕ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਖੋਪਰੀ ਨਿਕਲੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਲੈ ਕੇ ਚੁਪ ਚਪੀਤਾ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਰਕਾਰ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਅਮੀਰਜ਼ਾਦੇ ਆਏ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ<noinclude>{{center|-੬੮-}}</noinclude> 2h251ccgtgv6jw2gbdmtggp3mv0x2ky 250 11635 239963 66621 2026-10-12T03:57:24Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|6em}} {{xx-larger|{{center|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ}}}} ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸੱਚ ਪੁਛੋ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਭਰਨ ਤੇ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦੇ ਭਰਨ ਤੇ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦੇ ਮਾਂਜਣ ਤੇ ਲਿਸ਼ਕਾਵਣ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਸੇਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਸਟਰੈਟ ਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅਪਰੈਲ ੧੫੬੪ ਈ: ਵਿਚ ਜਨਮੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿਊਨਿਸਪੈਲਿਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਰਸੂਖ਼ ਸੀ। ਜਾਨ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਮੇਰੀ ਆਰਡਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਹਨੂੰ ਪੇਕਿਆਂ ਨੇ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਕਾਨ ਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੱਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਨਿਪਟ ਅਨ-ਪੜ੍ਹ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਸਖ਼ਤ ਤਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੋੜ ਸਮੇਂ ਅੰਗੂਠਾ ਹੀ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੬੧-}}</noinclude> jk2v7beu5yvwmrif8e5axxunju6yzjn 240000 239963 2026-10-12T04:24:31Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|6em}} {{xx-larger|{{center|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ}}}} {{gap}}ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸੱਚ ਪੁਛੋ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿੱਤ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੇ ਭਰਨ ਤੇ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦੇ ਭਰਨ ਤੇ ਇਸ ਬੋਲੀ ਦੇ ਮਾਂਜਣ ਤੇ ਲਿਸ਼ਕਾਵਣ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਸੇਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਸਟਰੈਟ ਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅਪਰੈਲ ੧੫੬੪ ਈ: ਵਿਚ ਜਨਮੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿਊਨਿਸਪੈਲਿਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਰਸੂਖ਼ ਸੀ। ਜਾਨ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਮੇਰੀ ਆਰਡਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਹਨੂੰ ਪੇਕਿਆਂ ਨੇ ਦਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਕਾਨ ਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੱਤੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਨਿਪਟ ਅਨ-ਪੜ੍ਹ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਸਖ਼ਤ ਤਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੋੜ ਸਮੇਂ ਅੰਗੂਠਾ ਹੀ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। {{nop}}<noinclude>{{center|-੬੧-}}</noinclude> 5hfmjrpkpp4ypaddfno8ploo5x0aodt 250 11639 239964 66624 2026-10-12T03:57:50Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੀ ਲਿਆਕਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਇਆ। ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਜੇਮਜ਼ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਾ ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਾਢਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਟਕ ‘ਤੂਫ਼ਾਨ' (Tempest) ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸੰਨ ੧੬੧੩ ਈ: ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਅਲਿਜ਼ਬੈੱਥ ਦਾ ਫਰੈਡਰਿਕ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੱਸਣ ਲਈ ਰਚਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸਟਰੈਟਫ਼ੋਰਡ ਵਿਚ ਆ ਰਿਹਾ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵੀ ਏਨੀ ਵਧ ਗਈ ਕਿ ਗਰੀਬ ਕਸਾਈ ਪਿਉ ਦਾ ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ। {{gap}}੧੬੧੧ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾਟਕ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਹਲਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। {{gap}}੧੬੧੬ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਢਿੱਲੀ ਪੈ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈਨਮੇਟ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿਤਾ ਤੇ ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਪ੨ ਸਾਲ ਦੀ ਆਯੂ ਬਤੀਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਾਲ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਲੋਥ ਨੂੰ ਸਟਰੈਟਫੋਰਡ ਦੇ ਗਿਰਜੇ ਵਿਚ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਭੀ ਮਾਣ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। {{rule|3em}} {{nop}}<noinclude>{{center|-੬੪-}}</noinclude> 7cybwgd1wun60asr68r8xop9mllwzzi 250 11657 239958 66620 2026-10-12T03:54:41Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>ਨਜ਼ਰ ਜਮਾਏ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁਸਮ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੇ ਪਈ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਘੁੱਟ ਕੇ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੀਸ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੀ। {{gap}}ਫਿਰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਖੜਕਾਰ ਆਈ। ਹਰੀ ਹਰ ਮੁਕਰਜੀ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਬਸ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਧੀਕ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਉ।" {{gap}}ਜਦੋਂ ਕੁਸਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਹਨਮੰਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ, ਆਪਣਾ ਮੱਥਾ ਅਦਬ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਹਨਮੰਤਾ ਉਠਿਆ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਲ ਵੱਧ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।" {{gap}}"ਇਹ ਕੀ ਆਖਿਆ ਹਈ?" ਪਿਤਾ ਨੇ ਚੀਖ਼ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਕੀ ਬਰਾਦਰੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ?" {{gap}}ਹਨਮੰਤਾ ਨੇ ਪੱਕਾ ਦਿਲ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਰਦਊਪੁਣੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ।" {{gap}}"ਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ" ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। {{rule|5em}} {{nop}}<noinclude>{{rh||-੫੯-|}}</noinclude> 9aqig44d4emmdv7bq5rf2pmtn1pe3kx 250 11659 239966 66626 2026-10-12T03:58:27Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{x-larger|੫}}}} {{center|{{xxxx-larger|ਵੈਨਿਸ ਦਾ ਬਿਉਪਾਰੀ}}}} {{center|੧.}} {{gap}}ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਯੂਰਪ ਦੇ ਉੱਘੇ ਨਗਰ ਵੈਨਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡਾ ਬਿਉਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਉਂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਉਪਾਰੀ ਵੱਡਾ ਭਲਾ ਲੋਕ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੁਪਿਆ ਜੋੜਨ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲੀ ਮਨਸ਼ਾ ਇਸ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗ਼ਰੀਬ ਗੁਰਬੇ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪੁਜ ਸਕੇ। ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਭਲਾਈ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਉਪਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ, ਲੋਕੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਪਰਸਦੇ। ਉਸੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਯਹੂਦੀ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਹੈ ਵੀ ਸੀ ਕੁਦਰਤੀ, ਕਿਉਂ ਜੋ ਸ਼ਾਈਲਾਕ ਕਰੜੀ ਵਿਆਜ ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਐਨਤੋਨੀਊ ਨੂੰ<noinclude>{{rh||-੬੫-|}}</noinclude> ekbx8o2vbao5kabjkqma1yzs9kbm3wc 252 17073 240026 160853 2026-10-12T04:53:38Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240026 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q110763105 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 5="ਛੋਟਾ ਟਾਇਟਲ" 6="ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ" 7="ਟਾਇਟਲ" 8="ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ" 12="ਤਤਕਰਾ" 13="9" 164to165="-" 166="ਪਿਛਲਾ ਕਵਰ" 2to4="-" 9to11="ਆਦਿਕਾ" /> |Volumes= |Remarks={{ਪੰਨਾ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/12}} |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} fnnmu3aprx4ytnn53bnlut5b3olo538 252 56459 240028 212402 2026-10-12T05:08:43Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240028 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q141708193 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਰਤ ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ ਸਮਿਤੀ, ਪੰਜਾਬ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1=1 /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} er0j1s3yt7j2vpm7rvvedsc9ewsltvt 252 56612 240025 188651 2026-10-12T04:52:41Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240025 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q135917232 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮ ਸਮੀਖਿਆ]] 546888ibb3s2zc6l2qc1fmdbj09u8b7 250 59150 239946 164743 2026-10-12T03:44:26Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 239946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ (to) ਮਿਤ ਕਵਿ ਨੇ ਕਹਿਓ ਸਦੇਹ ਚੰਡਕਾ ਸੋਇ॥੨੩੩॥ ਇਤੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਬਿਲਾਸ ਸੁੰਭ ਬਧਿਹਿਨਾਮ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨੰ ॥੮॥ ॥ ੧ਓ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤੇ॥ਅਬ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ ਨਿਰਾਜ ਛੰਦ। ਮਹਿਖ ਦਈਤ ਸੂਰਯੰ । ਬਢਿਯੋ ਸੁਲੋਹ ਪੂਰਥੰ ॥ ਸੁਦੇਵ ਗਜ ਜੀਤਯੰ ॥ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਰਾਜ ਕ੍ਰੀਤਯੰ ॥੧॥ ਭਜੇ ਸੁਦੇਵਤ ਤਬੈ ॥ ਇਕੱਤ੍ਰ ਹੋਇਕੈ ਸਬੈ ॥ ਮਹੇਸੁ ਰਾਚਲੰ ਬਸੈ ॥੨॥ ਜਗੇਸ ਭੇਸੁ ਧਾਰਕੈ॥ ਭਜੇ ਹਥਿਆਰ ਡਾਰਕੈ ॥ ਪੁਕਾਰ ਆਰਤੰ ਚਲੇ ॥ ਬਿਸੂਰ ਸੂਰਮਾ ਭਲੇ ॥੩॥ ਬਰਖ ਕਿਤੇ ਤਹਾਂ ਰਹੇ । ਸਦੁੱਖ ਦੇਹ ਮੋਹੈ ॥ ਜਗਤ੍ਰ ਮਾਤ ਧਿਯਾਯੰ ॥ ਸੁਜੈਤ ਪੱਤ੍ਰ ਪਾਇਯੰ ॥੪॥ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਵਤਾ ਭਏ ॥ ਚਰੰਨ ਪੂਜ ਬੇਧਏ ॥ ਸਨੰਮੁਖਾਨ ਠੱਢੀਯੰ ॥ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪਾਨ,ਪੱਢੀਯੰ ॥੫॥ ਰਸਾਵਲਛੰਦ ॥ ਤਬੇਦੇਵਿ ਧਾਏ॥ਸਭੋ ਸੀਸ ਨਿਆਏ॥ਸੁਮਨ ਧਾਰ ਬਰਖੇ॥ਸਭੈ ਸਾਧ ਹਰਖੇ॥੬॥ ਕਰੀ ਦੇਵਿ ਅਰਚਾ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬੇਦ ਚਰਕਾ॥ ਜਬੈ ਪਾਇ ਲਾਗੇ । ਤਬੈ ਸੋਗ ਭਾਗੇ॥੭॥ਬਿਨੰਤੀ ਸੁਨਾਈ॥ਭਵਾਨੀ ਰਿਝਾਈ।ਸਬੈ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ॥ ਕਰੀ ਸਿੰਘ ਸੁਆਰੀ॥੮॥ਕਰੇ ਘੰਟ ਨਾਦੰ॥ਧੁਨੰ ਨਿਰਬਿਖਾਦੰ॥ ਸੁਣੋ ਦੈਤਰਾਜੰ।ਸਜਿਯੋ ਜੁੱਧਸਾਜੰ ॥੯॥ ਚੜਿਯੋ ਰਾਜ ਸੇਸੰ॥ ਰਚੇ ਚਾਰ ਅਨੇਸੰ ॥ ਬਲੀ ਚਾਮ ਰੇਵੰ ॥ ਹਠੀ ਚਿਛ ਰੇਵੰ ॥ ੧੦ ॥ ਬਿੜਾਲੱਛ ਬੀਰੰ ॥ ਚੜੇ-ਬੀਰ ਧੀਰੰ ॥ ਬਡੇ ਇੱਖੁ ਧਾਰੀ ॥ ਘਟਾ ਜਾਨਕਾਰੀ॥੧੧॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਾਣਿ ਜਿਤੇ ਰਾਛਸਨ ਮਿਲਿ ਛਾਡਤ ਭਏ ਅਪਾਰ॥ ਫੂਲ ਮਾਲ ਹੋਏ ਮਾਤ ਉਰ ਸੋਭੇ ਉਭੇ ਸੁਧਾਰ॥ ੧੨॥ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ॥ ਜਿਤੈ ਦਾਨਵੋ ਬਾਨ ਪਾਨੀ ਚਲਾਏ ॥ ਤਿਤੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਕਾਟੇ ਬਚਾਏ ॥ ਕਿਤੇ ਢਾਲ ਢਾਹੇ ਕਿਤੇ ਪਾਸ ਪੇਲੇ ॥ ਭਰੇ ਬਸਤ੍ਰ ਲੋਹੂੰ ਮਨੋ ਫਾਗ ਖੇਲੇ ॥ ੧੩ ॥ ਦ੍ਰਗਾ ਹੂਕੀਯੰ ਖੇਤ ਧੰਕੇ ਨਗਾਰੇ॥ ਕਰੰ ਪੱਟਿ ਸੰਪਰਘ ਪਾਸੀ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਤਹਾ ਗੋਫਨੈ ਗੁਰਜ ਗੋਲੇ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਹਠੀ ਮਾਰ ਹੀਂ ਮਾਰ ਕੈ ਕੈ ਪੁਕਾਰੇ ॥ ੧੪ ॥ ਤਬੈ ਅਸਟ ਹਾਥ ਹਬਿਆਰੰ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਸਿਰੰ ਦਾਨਵੇਂ ਦਾਨ ਕੇਤਾ ਕਿਝਾਰੇ ॥ ਬਬੱਕਿਯੋ ਬਲੀ ਸਿੰਘ ਜੁੱਧੰ ਮਝਾਰੰ ॥ ਕਰੇ ਖੰਡ ਖੰਡੰ ਸੁ ਜੋਧਾ ਅਪਾਰੰ ॥ ੧੫ ॥ ਤੋਟਕਛੰਦ ॥ ਤਬ ਦਾਨਵ ਰੋਸ ਭਰੇ ਸਬਹੀ ॥ ਜਗ ਮਾਤ ਕੇ ਬਾਣ ਲਗੇ ਜਬ ਹੀ॥ ਬਿਬਿਧਾਯੁਲੈ ਸੁ ਬਲੀ ਹਰਖੇ ॥ ਘਨ ਬੂੰਦਨ ਜਿਉਂ ਬਿਸਖੰਬ ਰਖੈ॥੧॥ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਡੀ ॥ ਅਸੁਰੇਸ ਅਨੀ ਕਨਿ ਤਿਉਂ ਉਮਡੀ । ਜਗਮਾਤ ਬਿਰੂਥਨਿ ਮੋ ਧਸਕੈ ॥ ਧਨੁਸਾ ਇਕ ਹਾਥ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> 1z8yc35wsr58qidhmdk5nxcqatw8qvs 239948 239946 2026-10-12T03:45:52Z Ashwinder sangrur 2332 239948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" /></noinclude>________________ ਮਿਤ ਕਵਿ ਨੇ ਕਹਿਓ ਸਦੇਹ ਚੰਡਕਾ ਸੋਇ॥੨੩੩॥ ਇਤੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਬਿਲਾਸ ਸੁੰਭ ਬਧਿਹਿਨਾਮ ਅਸਟਮੋ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨੰ ॥੮॥ ॥ {{center|੧ਓ ਵਾਹਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤੇ॥ਅਬ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍}} ਨਿਰਾਜ ਛੰਦ। ਮਹਿਖ ਦਈਤ ਸੂਰਯੰ । ਬਢਿਯੋ ਸੁਲੋਹ ਪੂਰਥੰ ॥ ਸੁਦੇਵ ਗਜ ਜੀਤਯੰ ॥ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਰਾਜ ਕ੍ਰੀਤਯੰ ॥੧॥ ਭਜੇ ਸੁਦੇਵਤ ਤਬੈ ॥ ਇਕੱਤ੍ਰ ਹੋਇਕੈ ਸਬੈ ॥ ਮਹੇਸੁ ਰਾਚਲੰ ਬਸੈ ॥੨॥ ਜਗੇਸ ਭੇਸੁ ਧਾਰਕੈ॥ ਭਜੇ ਹਥਿਆਰ ਡਾਰਕੈ ॥ ਪੁਕਾਰ ਆਰਤੰ ਚਲੇ ॥ ਬਿਸੂਰ ਸੂਰਮਾ ਭਲੇ ॥੩॥ ਬਰਖ ਕਿਤੇ ਤਹਾਂ ਰਹੇ । ਸਦੁੱਖ ਦੇਹ ਮੋਹੈ ॥ ਜਗਤ੍ਰ ਮਾਤ ਧਿਯਾਯੰ ॥ ਸੁਜੈਤ ਪੱਤ੍ਰ ਪਾਇਯੰ ॥੪॥ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਵਤਾ ਭਏ ॥ ਚਰੰਨ ਪੂਜ ਬੇਧਏ ॥ ਸਨੰਮੁਖਾਨ ਠੱਢੀਯੰ ॥ ਪ੍ਰਣਾਮ ਪਾਨ,ਪੱਢੀਯੰ ॥੫॥ ਰਸਾਵਲਛੰਦ ॥ ਤਬੇਦੇਵਿ ਧਾਏ॥ਸਭੋ ਸੀਸ ਨਿਆਏ॥ਸੁਮਨ ਧਾਰ ਬਰਖੇ॥ਸਭੈ ਸਾਧ ਹਰਖੇ॥੬॥ ਕਰੀ ਦੇਵਿ ਅਰਚਾ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬੇਦ ਚਰਕਾ॥ ਜਬੈ ਪਾਇ ਲਾਗੇ । ਤਬੈ ਸੋਗ ਭਾਗੇ॥੭॥ਬਿਨੰਤੀ ਸੁਨਾਈ॥ਭਵਾਨੀ ਰਿਝਾਈ।ਸਬੈ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ॥ ਕਰੀ ਸਿੰਘ ਸੁਆਰੀ॥੮॥ਕਰੇ ਘੰਟ ਨਾਦੰ॥ਧੁਨੰ ਨਿਰਬਿਖਾਦੰ॥ ਸੁਣੋ ਦੈਤਰਾਜੰ।ਸਜਿਯੋ ਜੁੱਧਸਾਜੰ ॥੯॥ ਚੜਿਯੋ ਰਾਜ ਸੇਸੰ॥ ਰਚੇ ਚਾਰ ਅਨੇਸੰ ॥ ਬਲੀ ਚਾਮ ਰੇਵੰ ॥ ਹਠੀ ਚਿਛ ਰੇਵੰ ॥ ੧੦ ॥ ਬਿੜਾਲੱਛ ਬੀਰੰ ॥ ਚੜੇ-ਬੀਰ ਧੀਰੰ ॥ ਬਡੇ ਇੱਖੁ ਧਾਰੀ ॥ ਘਟਾ ਜਾਨਕਾਰੀ॥੧੧॥ ਦੋਹਰਾ ॥ ਬਾਣਿ ਜਿਤੇ ਰਾਛਸਨ ਮਿਲਿ ਛਾਡਤ ਭਏ ਅਪਾਰ॥ ਫੂਲ ਮਾਲ ਹੋਏ ਮਾਤ ਉਰ ਸੋਭੇ ਉਭੇ ਸੁਧਾਰ॥ ੧੨॥ਭੁਜੰਗਪ੍ਰਯਾਤਛੰਦ॥ ਜਿਤੈ ਦਾਨਵੋ ਬਾਨ ਪਾਨੀ ਚਲਾਏ ॥ ਤਿਤੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਕਾਟੇ ਬਚਾਏ ॥ ਕਿਤੇ ਢਾਲ ਢਾਹੇ ਕਿਤੇ ਪਾਸ ਪੇਲੇ ॥ ਭਰੇ ਬਸਤ੍ਰ ਲੋਹੂੰ ਮਨੋ ਫਾਗ ਖੇਲੇ ॥ ੧੩ ॥ ਦ੍ਰਗਾ ਹੂਕੀਯੰ ਖੇਤ ਧੰਕੇ ਨਗਾਰੇ॥ ਕਰੰ ਪੱਟਿ ਸੰਪਰਘ ਪਾਸੀ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਤਹਾ ਗੋਫਨੈ ਗੁਰਜ ਗੋਲੇ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਹਠੀ ਮਾਰ ਹੀਂ ਮਾਰ ਕੈ ਕੈ ਪੁਕਾਰੇ ॥ ੧੪ ॥ ਤਬੈ ਅਸਟ ਹਾਥ ਹਬਿਆਰੰ ਸੰਭਾਰੇ ॥ ਸਿਰੰ ਦਾਨਵੇਂ ਦਾਨ ਕੇਤਾ ਕਿਝਾਰੇ ॥ ਬਬੱਕਿਯੋ ਬਲੀ ਸਿੰਘ ਜੁੱਧੰ ਮਝਾਰੰ ॥ ਕਰੇ ਖੰਡ ਖੰਡੰ ਸੁ ਜੋਧਾ ਅਪਾਰੰ ॥ ੧੫ ॥ ਤੋਟਕਛੰਦ ॥ ਤਬ ਦਾਨਵ ਰੋਸ ਭਰੇ ਸਬਹੀ ॥ ਜਗ ਮਾਤ ਕੇ ਬਾਣ ਲਗੇ ਜਬ ਹੀ॥ ਬਿਬਿਧਾਯੁਲੈ ਸੁ ਬਲੀ ਹਰਖੇ ॥ ਘਨ ਬੂੰਦਨ ਜਿਉਂ ਬਿਸਖੰਬ ਰਖੈ॥੧॥ਜਨੁ ਘੋਰ ਕੈ ਸਿਆਮ ਘਟਾ ਘੁਮਡੀ ॥ ਅਸੁਰੇਸ ਅਨੀ ਕਨਿ ਤਿਉਂ ਉਮਡੀ । ਜਗਮਾਤ ਬਿਰੂਥਨਿ ਮੋ ਧਸਕੈ ॥ ਧਨੁਸਾ ਇਕ ਹਾਥ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> e7ajjn19fmvn8sw86qnag735hmspslg 252 63686 240022 238751 2026-10-12T04:49:16Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240022 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q141708143 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="3" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ]] 7qi40mom7zsznbjvbi4bt68dg19dsq7 252 65163 240023 191359 2026-10-12T04:50:35Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240023 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q133956863 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਤਾਸਮਾਨ |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1=220 /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} 9jncyodx40cishnxyr8n1hmhx9t93dg 252 65630 240024 194021 2026-10-12T04:51:40Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240024 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item=Q134513882 |Title= |Language=pa |Volume= |Author= |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=T |Transclusion=yes |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="150" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Header_even= |Header_odd= |Footer= |Footer_even= |Footer_odd= |tmplver= }} 5cuq2v3ku8yspibfmsnbc8c31w6fltr 250 67433 239892 200236 2026-10-11T14:48:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਢੰਗ ਨਾਲ, ਫ਼ਤਹ ਪਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਿਤ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਵਿਚਾਲੇ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਬੇਪੱਤੀਆਂ, ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਤੇ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਤਾਂ ਚੇਤਾ ਅਣਸੁਖਾਵਾਂ ਨਾ ਹੁੰਦਾ। ਸਾਫ਼ ਸੀ ਕਿ ਓਥੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਆਬਸ਼ਾਰਾਂ, ਸੁਨੱਖੀਆਂ ਚੋਰਕਾਸ਼ਨਾਂ, ਤੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਗੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਬਾਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰਤੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਭਵਿਖ ਦੇ ਹਰ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਰਲ ਗਈ — ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੁਰਤੀ। ਤੇ ਓਥੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਉਹਦੀ ਕਲਪਣਾ ਵਿਚ, ਇਕ ਚੇਰਕੇਸਨ ਗ਼ੁਲਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ, ਲੰਮੀਆਂ ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ ਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਆਗਿਆਕਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕ ਸੁਹਣੇ ਬੁਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਕਲ-ਮਕੁੱਲੀ ਝੁੱਗੀ ਚਿਤਾਰਦਾ, ਤੇ ਬਰੂਹਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਖਲੋਤੀ ਉਹਨੂੰ ਉਡੀਕਦੀ ਹੁੰਦੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਧੂੜ ਨਾਲ, ਲਹੂ ਨਾਲ, ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਕਜਿਆ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਪਰਤਦਾ। ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੇ ਚੁੰਮਣਾਂ ਦਾ, ਉਹਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦਾ, ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ, ਤੇ ਉਹਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਨਪੜ੍ਹ, ਅਲ੍ਹੜ ਤੇ ਖਰ੍ਹਵੀ। ਸਿਆਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਸ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉਹਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਸਿਆਣੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਣੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਖ-ਪੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਦੀ ਉਹਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਉਹ ਸੁਖਾਲੇ ਹੀ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਬੋਲੀਆਂ ਸਿਖ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ‘ਨੋਤਰ ਦੇਮ ਦਾ ਪੈਰੀ' ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵੀ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਏ। ਡਰਾਇੰਗ-ਰੂਮ ਵਿਚ ਉਹ ਉਚੀ ਤੋਂ ਉਚੀ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਸੁਭਾਵਕ ਸ਼ਾਨ ਵਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੌਂ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਾਦੇ, ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ... "ਉਫ਼, ਕਿੱਡੀ ਬੇਵਾਕੂਫ਼ੀ ਹੈ!" ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਇਕ ਚੌਕੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਪਏ ਸਨ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸਲੈਜ ਬਦਲਣੀ ਪਈ ਤੇ ਕੁਝ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਪਰ ਉਹਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਆਪਣੀ ਛੱਡੀ “ਮੂਰਖਤਾ" ਲੱਭਣ ਲਗ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਚੇਰਕੇਸਨਾਂ, ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਏਡੀ ਕਾਂਗ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਵਹੁਟੀ ਨਾਲ ਰੂਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸੀ ਉਹਦੀ ਕਲਪਣਾ ਵਿਚ ਫੇਰ ਉਭਰ ਆਈ। "ਪਰ ਪਿਆਰ ਨਾਂ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ," ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਸਿਆ। "ਸ਼ੁਹਰਤ ਨਿਕੰਮੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ੬੭੮ ਰੂਬਲ?... ਤੇ ਜਿਤਿਆ ਹੋਇਆ ਇਲਾਕਾ, ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਏਨੀ ਦੌਲਤ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਜਿੰਨੀ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ? ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਖ ਲੈਣੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੰਡਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ। ਖ਼ੈਰ, ੬੭੮ ਰੂਬਲ ਕਪੇਲ {{nop}}<noinclude>{{right|੧੭}}</noinclude> np22emjjgpge74rzxz8rwrzv7zed38a 250 67434 239893 200237 2026-10-11T14:50:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਨੂੰ, ਤੇ ਫੇਰ ਵੇਖਾਂਗੇ "... ਹੁਣ ਉਹਦੇ ਦਮਾਗ਼ ਉਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਝੈੈੈੈਲੇ ਛਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਸਲੈਜ ਦੇ ਖਲ੍ਹਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਦੀ ਨਰੋਈ ਜਵਾਨੀ-ਭਰੀ ਨੀਂਦਰ ਟੁਟਦੀ ਹੈ। ਮਾਣੋ ਮਦਹੋਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹੀ, ਉਹ ਸਲੈਜ ਬਦਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰਖਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਅਗਲੀ ਸਵੇਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੌਕੀ-ਘਰ ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣੀ, ਚਲਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਓਹੀਓ ਹੀ ਢੂੰਗੇ ਤੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨਾਲ ਉਹੀਉ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਉਹੀਉ ਧੁੰਦਲੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਤੇ ਖ਼ੁਮਾਰੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹੀਉ ਥਕੇਵੇਂ ਵਾਲੀ, ਨਰੋਈ, ਜਵਾਨੀ-ਛੁਹੀ ਨੀਂਦਰ।</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਤੀਜਾ'''}} {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਕੇਂਦਰੀ ਰੂਸ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਓਨੀਆਂ ਹੀ ਦੂਰ ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ; ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਨੇੜੇ ਉਹ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਓਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤਾ ਹੌਲਾ ਉਹਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। “ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਹੀ ਦੂਰ ਰਹਾਂਗਾ, ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ 'ਚ ਮੂੰਹ ਵਿਖਾਣ ਲਈ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਪਰਤਾਂਗਾ," ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਆਇਆ। “ਇਹ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਏਥੇ ਤਕਦਾ ਹਾਂ, ਲੋਕ ਨਹੀਂ। ਇਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਉਸ ਸੁਸਾਇਟੀ 'ਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਿਦ੍ਹੇ 'ਚ ਮੈਂ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਬੀਤੇ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ 'ਚ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਣਾ, ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਖਰ੍ਹਵੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੜਕ ਉਤੇ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉਸ ਭਾਵ ਵਿਚ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਮਝਦਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਜਾਣੂ ਸਨ. ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਬੀਤੇ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇਕ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਇਹਸਾਸ ਛਾ ਗਿਆ। ਜਿੰਨੇ ਹੋਰ ਖਰ੍ਹਵੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ, ਜਿੰਨੀਆਂ ਹੋਰ ਘਟ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਓਨਾ ਬਹੁਤਾ ਆਜ਼ਾਦ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਗਦਾ। ਸਤਾਵਰੋਪੋਲ ਨਾਲ, ਜਿਹਦੇ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਪਿਆ, ਉਹ ਖਿਝ ਗਿਆ। ਫੱਟੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁਝ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸਨ, ਬੱਘੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੀਆਂ ਸ਼ਰੀਫ਼ਜ਼ਾਦੀਆਂ, ਚੌਕ ਵਿਚ ਭਾੜੇ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ, ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਰੀਫ਼ਜ਼ਾਦੇ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਭਾਰਾ ਗਰਮ ਕੋਟ ਤੇ ਉਚਾ ਟੋਪ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਦੋਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰੁਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਟੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਆਂਦਿਆਂ-ਜਾਂਦਿਆਂ ਵਲ ਝਾਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹਦੀ ਤਬੀਅਤ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿਤੀ। “ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਵਾਕਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ {{nop}}<noinclude>{{left|੧੮}}</noinclude> 38lcahsxgtyjolsha6chyj9pos4epph 250 67435 239894 200258 2026-10-11T14:51:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹੋਣ," ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਉਹਨੂੰ ਕੱਲਬ, ਆਪਣਾ ਦਰਜ਼ੀ, ਤਾਸ਼ ਤੇ ਸੁਸਾਇਟੀ ਚੇਤੇ ਆ ਗਈ...ਪਰ ਸਤਾਵਰੋਪੋਲ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਸੀ - ਅਲ੍ਹੜ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਰਗੀ, ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨਿਹਾਲੋ-ਨਿਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੱਸਾਕ, ਕੋਚਵਾਨ ਤੇ ਚੌਕੀ-ਘਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਉਹਨੂੰ ਸਾਦਮੁਰਾਦੇ ਆਦਮੀ ਲਗਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਹਾਸਾ-ਮਖ਼ੌਲ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਨਾ ਪੈਂਦਾ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਰੇਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮਨੁਖ-ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਓਲੇਨਿਨ ਅਚੇਤੇ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਦੋਸਤਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ।</br> {{gap}}ਦਾਨ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਸਲੈਜ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲੀ ਗੱਡੀ ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਤਾਵਰੋਪੋਲ ਤੋਂ ਅਗੇ ਏਨੀ ਗਰਮੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਾਰਾ ਕੋਟ ਲਾਹ ਛਡਿਆ। ਬਸੰਤ ਆ ਚੁਕੀ ਸੀ — ਓਲੇਨਿਨ ਲਈ ਚਾਣਚਕ ਆਈ, ਖੁਸ਼ੀ-ਭਰੀ ਬਸੰਤ। ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਉਹਨੂੰ ਹੁਣ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਗਲ ਸੀ। ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਤੋਖ਼ਲਾ ਹੋਣ ਲਗਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਰੋਇੱਕਾ<ref>ਤਰੋਇੱਕਾ: ਤਿੰਨ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਬੱਘੀ —- ਸੰ:</ref> ਵਿਚ ਭਰੀ ਹੋਈ ਬੰਦੂਕ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਇਕ ਚੌਕੀ ਘਰ ਵਿਚ ਇਕ ਪੋਸਟਮਾਸਟਰ ਨੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਾਈ ਜਿਹੜਾ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਾਹਰਾਹ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗ ਪਿਆ "ਠੀਕ, ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ!" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਬਰਫ਼-ਲੱਦੇ ਪਹਾੜ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇੰਜ ਅਕਸਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਸ਼ਾਮੀਂ ਨੋਗਾਈ ਕੋਚਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛਾਂਟੇ ਨਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਲ ਸੈਣਤ ਕੀਤੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਸ਼ੌਕ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਧੁੰਦਲਾ-ਧੁੰਦਲਾ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਬਦਲਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਲੁਕਾਏ ਹੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਓਲੇਨਿਨ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਸਲੇਟੀ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਘੁੰਗਰਾਲਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹਨੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗਲ ਨਾ ਲੱਭੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਉਹਨੇ ਇੰਜ ਅਕਸਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਾੜ ਤੇ ਬੱਦਲ ਉਹਨੂੰ ਸਗਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲਗਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਦੀ ਉਚੇਚੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨੂੰ ਇੰਜ ਅਕਸਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਹਦ ਤਕ ਹੀ ਕਾਢ ਸੀ, ਜਿਸ ਹਦ ਤਕ ਬਾਖ਼ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ, {{nop}}<noinclude>{{right|੧੯}}</noinclude> i5zbasoku7atkfnb4g4diin102cyi2v 250 67436 239895 200260 2026-10-11T14:52:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨੇ ਪਹਾੜ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਛਡ ਦਿਤੀ। ਪਰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰੇ ਸਵੱਖਤੇ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਪੌਣ ਦੇ ਸਜਰੇਪਣ ਨੇ ਤਰੋਇੱਕਾ ਵਿਚ ਜਗਾਇਆ, ਉਹਨੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹਥ ਵੇਖਿਆ। ਸਵੇਰ ਅਸਲੋਂ ਨਿਖਾਰ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀਹ ਕਦਮ ਅਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਲਗੇ, ਸੁਹਲ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਰੋਲ ਚਿੱਟੇ ਸਮੂਹ ਦਿੱਸੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼, ਅਲੋਕਾਰ ਸੁਪਣਮਈ ਲੀਕਾਂ ਦੁਰੇਡੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਖੁਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਵਿਥ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਵਡਿੱਤਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ, ਉਹਨੂੰ ਤੋਖ਼ਲਾ ਹੋਣ ਲਗਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਛਲਾਵਾ ਸੀ ਜਾਂ ਸੁਫ਼ਨਾ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਲਈ ਛੰਡਿਆ, ਪਰ ਪਹਾੜ ਫੇਰ ਵੀ ਸਗਵੇਂ ਦੇ ਸਗਵੇਂ ਸਨ।</br> {{gap}}"ਉਹ ਕੀ ਏ? ਇਹ ਕੀ ਏ?" ਉਹਨੇ ਕੋਚਵਾਨ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ।</br> {{gap}}"ਪਹਾੜ ਨੇ, ਹੋਰ ਕੀ!" ਨੋਗਾਈ ਕੋਚਵਾਨ ਨੇ ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}“ਮੈਂ ਵੀ ਬੜੇ ਚਿਰ ਤੋਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਲ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਹੈ ਨਾ ਸੁਹਣੇ? ਪਿੱਛੇ ਪਿੰਡ ਕੋਈ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲਗਾ।"</br> {{gap}}ਸਵਾਹਰੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਤਰੋਇੱਕਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਦੁਮੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਜਦੇ ਜਾਪਦੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਲਾਬੀ ਸਿਖਰਾਂ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲੋ ਵਿਚ ਡਲ੍ਹਕਦੀਆਂ। ਪਹਿਲੋਂ ਪਹਿਲ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਇਹ ਝਾਕੀ ਵੇਖ ਹੈਰਾਨੀ ਹੀ ਹੋਈ, ਫੇਰ ਖੁਸ਼ੀ; ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਸ ਬਰਫ਼-ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਸਿਲਸਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਝ ਲਾ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਸਿਲਸਲਾ, ਜਿਹੜਾ ਹੋਰਨਾਂ, ਕਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਪਿਛੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਧਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਰ ਤਿਲਕਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਸ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਰਤਾ-ਰਤਾ ਕਰਕੇ ਰਚਾਣ, ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਪਲ ਤੋਂ, ਉਹਨੇ ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਸੋਚਿਆ, ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਉਹਦੀ ਉਹਦੇ ਲਈ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸਿਫ਼ਤ ਹੋ ਗਈ, ਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ਉਹਦੀਆਂ ਮਾਸਕੋ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਸ਼ਰਮ ਤੇ ਪਛੋਤਾਵਾ ਤੇ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਬਾਰੇ ਉਹਦੇ ਨਿਗੂਣੇ ਸੁਫ਼ਨੇ, ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਫੇਰ ਨਾ ਪਰਤੇ। "ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ," ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਉਹਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਸੜਕ ਤੇ ਦਰਿਆ ਤੇਰੇਕ, ਜੁ ਦੂਰ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਦਿੱਸਣ ਲਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਤੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਉਹਨੂੰ ਮਖ਼ੌਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲਗਦੇ। ਉਹਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪਹਾੜ ਚੇਤੇ ਆਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਲ ਜਾਂ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਵਲ ਵੇਖਦਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਪਹਾੜਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪੈਂਦਾ। ਦੋ ਕੱਸਾਕ ਘੋੜਿਆਂ ਉਤੇ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਪਿਠ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ {{nop}}<noinclude>{{left|੨੦}}</noinclude> do9pvjx0ddtaoo8zs9dap4g6a6e993w 250 67437 239896 200596 2026-10-11T14:54:15Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਖੋਲ ਤਾਲ ਨਾਲ ਝੂਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਤੇ ਸੁਰੰਗੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਰਲਗਡ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਚੇਚੇਨ ਔਲ<ref>ਔਲ: ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ' ਪਿੰਡ — ਸੰ:</ref> ਤੋਂ ਧੂੰਆ ਉਠਦਾ ਹੈ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਸਰੂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਂਦੇ ਤੇਰੇਕ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੂਰਜ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਹੈ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਪਿੰਡ ਵਲੋਂ ਇਕ ਗੱਡਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ, ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਅਬਰੇਕ<ref>ਅਬਰੇਕ: - ਆਕੀ ਚੇਚੇਨ, ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਰੂਸੀ ਕੰਢੇ ਵਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।- ਸੰ:</ref> ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪੋਈਏ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ! ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੰਦੂਕ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਜਵਾਨੀ ... ਤੇ ਪਹਾੜ!'</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਚੌਥਾ'''}} {{gap}}ਤੇਰੇਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ (ਕੋਈ ਅੱਸੀਂ ਵਰਸਤ) ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਰੇਬੇਨ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਖੋਂ ਵੀ ਤੇ ਵਸੋਂ ਦੇ ਪਖੋਂ ਵੀ, ਇਕੋ ਖਾਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੇਰੇਕ, ਜਿਹੜਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਵਹਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦਰਿਆ ਹੁਣੇ ਹੀ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸਵਾਹਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਸਲੇਟੀ ਜਿਹਾ ਰੇਤਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੜਵੇਂ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਉਚੇ, ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਖੋਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਉਤੇ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਹ ਬਲੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਤਰੱਕ ਰਹੇ ਚਨਾਰ ਰੁਖ ਤੇ ਲਵੇ ਮਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤੇ ਪਏ, ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁਝ ਆਕੀ, ਚੇਚੇਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਕੁ ਵਰਸਤ ਉਤੇ, ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਤ ਅਠ ਵਰਸਤ ਦੂਰ-ਦੂਰ, ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਪਿੰਡ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਪਰ ਤੇਰੇਕ ਵਰ੍ਹਿਓ ਵਰ੍ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਬੰਨੇ ਤਿਲਕਦਾ ਗਿਆ, ਉਹਨੇ ਕੰਢਾ ਖੋਰ ਛਡਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਥੇਹ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਲੂ-ਬੁਖ਼ਾਰੇ ਦੇ ਤੇ ਪੋਪਲਰ ਰੁਖਾਂ ਦੇ ਬਾਗ਼, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲੀ ਬੈਰੀ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਓਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਰਨਾਂ, ਬਘਿਆੜਾਂ, ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਤੇ ਤਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਖੁਰੇ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਤਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੱਟੀ ਸੜਕ {{nop}}<noinclude>{{rule|5em}} {{right|੨੧}}</noinclude> 5xezfylehnfai5plf26focias0kaglr 239898 239896 2026-10-11T14:55:50Z Harchand Bhinder 2624 239898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਖੋਲ ਤਾਲ ਨਾਲ ਝੂਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਤੇ ਸੁਰੰਗੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਰਲਗਡ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਚੇਚੇਨ ਔਲ<ref>ਔਲ: ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ' ਪਿੰਡ — ਸੰ:</ref> ਤੋਂ ਧੂੰਆ ਉਠਦਾ ਹੈ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਸਰੂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਲੇਵੇਂ ਖਾਂਦੇ ਤੇਰੇਕ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੂਰਜ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਹੈ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਪਿੰਡ ਵਲੋਂ ਇਕ ਗੱਡਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ, ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ ... ਤੇ ਪਹਾੜ! ਅਬਰੇਕ<ref>ਅਬਰੇਕ: - ਆਕੀ ਚੇਚੇਨ, ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇਕ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਤੇ ਲੁੱਟਣ ਲਈ ਰੂਸੀ ਕੰਢੇ ਵਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।- ਸੰ:</ref> ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪੋਈਏ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ! ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੰਦੂਕ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਜਵਾਨੀ ... ਤੇ ਪਹਾੜ!'</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਚੌਥਾ'''}} {{gap}}ਤੇਰੇਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹਿੱਸਾ (ਕੋਈ ਅੱਸੀਂ ਵਰਸਤ) ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਰੇਬੇਨ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਖੋਂ ਵੀ ਤੇ ਵਸੋਂ ਦੇ ਪਖੋਂ ਵੀ, ਇਕੋ ਖਾਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੇਰੇਕ, ਜਿਹੜਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਵਹਾ ਅਜੇ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦਰਿਆ ਹੁਣੇ ਹੀ ਚੌੜਾ ਤੇ ਸਵਾਹਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਸਲੇਟੀ ਜਿਹਾ ਰੇਤਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖੜਵੇਂ, ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਉਚੇ, ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਖੋਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹਦੇ ਉਤੇ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਹ ਬਲੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਤਰੱਕ ਰਹੇ ਚਨਾਰ ਰੁਖ ਤੇ ਲਵੇ ਮਲ੍ਹੇ ਹਨ। ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤੇ ਪਏ, ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁਝ ਆਕੀ, ਚੇਚੇਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਖੱਬੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਕੁ ਵਰਸਤ ਉਤੇ, ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਸਤ ਅਠ ਵਰਸਤ ਦੂਰ-ਦੂਰ, ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਪਿੰਡ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਪਰ ਤੇਰੇਕ ਵਰ੍ਹਿਓ ਵਰ੍ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਬੰਨੇ ਤਿਲਕਦਾ ਗਿਆ, ਉਹਨੇ ਕੰਢਾ ਖੋਰ ਛਡਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਥੇਹ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਲੂ-ਬੁਖ਼ਾਰੇ ਦੇ ਤੇ ਪੋਪਲਰ ਰੁਖਾਂ ਦੇ ਬਾਗ਼, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲੀ ਬੈਰੀ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਓਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਿਰਨਾਂ, ਬਘਿਆੜਾਂ, ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਤੇ ਤਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਖੁਰੇ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਤਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕੱਟੀ ਸੜਕ {{nop}}<noinclude>{{bar|5}} {{right|੨੧}}</noinclude> 15zx4q8msopiiws0mm2xy5xi1ljsb33 250 67438 239899 200602 2026-10-11T14:58:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇੰਜ ਲੰਘਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੋਪ ਦਾ ਗੋਲਾ ਉਡਦਾ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੰਤਰੀ ਹਨ। ਦਰੱਖ਼ਤਲਗੀ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਈ ਸਤ ਸੌ ਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੌੜਾ ਜਿਹਾ ਟੋਟਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਹੇਠ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਉਤਰ ਵਲ ਨੌਗਾਈ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੋਕ ਸਤੋਪੀ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਟਿੱਬੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਦੂਰ ਉਤਰ ਤਕ ਪਸਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ, ਰਬ ਜਾਣੇ ਕਿਥੇ, ਤਰੁਖ਼ਮੋਨ, ਅਸਤਰਾਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਕਿਰਗੀਜ਼-ਕੈਸਾਕ, ਸਤੋਪੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਰਲਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵਲ, ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ, ਮਹਾਨ ਚੇਚਨਯਾ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਕਚਕਾਲੀਕੋਵਸਕੀ ਸਿਲਸਲਾ, ਕਾਲੇ ਪਹਾੜ, ਇਕ ਹੋਰ ਸਿਲਸਲਾ ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਬਰਫ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਬਸ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਕਦੀ ਕੋਈ ਚੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਬਨਾਸਪਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਸ ਉਪਜਾਊ ਦਰਖ਼ਤ-ਲਗੇ ਟੋਟੇ ਵਿਚ, ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਚੇਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਜੂ, ਸੁਨੱਖੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰੂਸੀ ਵਸੋਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ<ref>ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ: — ਉਹਨਾਂ ਫ਼ਿਰਕਿਆਂ ਲਈ ਆਮ ਨਾਂ,ਜਿਹੜੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਰੂਸੀ-ਯੂਨਾਨੀ ਗਿਰਜੇ ਤੋਂ ਅੱਡ ਹੋ ਗਏ। ਸੰ:</ref> ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਗਰੋਬੇਨ ਕੱਸਾਕ ਅਖਵਾਂਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਬੜਾ ਚਿਰ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਵਡ-ਵਡੇਰੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਭਜ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ, ਮਹਾਨ ਚੇਚਨਯਾ ਦੇ ਰੁਖ-ਅੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿਲਸਲੇ, ਗਰੇਬੇਨ ਉਤੇ ਚੇਚੇਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਵੱਸੇ। ਚੇਚੇਨਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਕੁੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਆਪੋ ਵਿਚ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਰਵਾਜ ਆਪਣਾ ਲਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਰੂਸੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ, ਪੂਰੀ ਨਿਰੋਲਤਾ ਸਹਿਤ ਕਾਇਮ ਰਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਸਜਰੀ ਇਕ ਰਵਾਇਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਿਆਨਕ ਜ਼ਾਰ ਈਵਾਨ ਤੇਰੇਕ ਨੂੰ ਆਇਆ, ਉਹਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਬੁਲਾ ਘੱਲੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿਤੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰੂਸ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਰੱਖਣ ਤੇ ਵਾਇਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਕਮੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਉਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਹੁਣ ਤਕ ਵੀ ਕੱਸਾਕ ਪਰਵਾਰ ਚੇਚੇਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਹਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ, ਵਿਹਲ ਨਾਲ ਲੁਟਮਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਜੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਰੂਸੀ ਅਸਰ ਦਾ ਅਣਸੁਖਾਵਾਂ ਪਾਸਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ — ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਗਿਰਜਿਆਂ ਦੇ ਟੱਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਤੀ ਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, {{nop}}<noinclude>{{left|੨੨}} {{bar|5}}</noinclude> atobtugr3jzvksnpgk9gz8e75c2ul5i 250 67439 239903 202055 2026-10-11T23:24:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਂ ਉਹਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੱਸਾਕ ਵਿਚ ਉਸ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲੋਂ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਚਾ ਲਈ ਉਹਦੇ ਸਿਰ ਡੇਰੇ ਉਤੇ ਰਖ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹੇ ਤਮਾਕੂ ਦੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਉਹਦੀ ਝੁੱਗੀ ਪਲੀਤ ਕਰ ਦਿਤੀ ਹੋਵੇ, '''ਜੀਗੀਤ'''<ref>ਜੀਗੀਤ: ਬਹਾਦਰ ਜਣਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ:- ਸੰ:</ref> ਪਹਾੜੀਏ ਲਈ ਘਟ ਘਿਰਣਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਦਾ ਭਰਾ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ, ਪਹਾੜੀਏ, ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਘਿਰਣਾ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਓਪਰਾ ਹੈ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਕੱਸਾਕ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਨ ਤੋਂ, ਰੂਸੀ ਕਿਸਾਨ ਇਕ ਬਾਹਰਲਾ, ਵਹਿਸ਼ੀ ਤੇ ਘਿਰਣਿਤ ਜੀਵ ਹੈ, ਜਿਹਦਾ ਇਕ ਨਮੂਨਾ ਉਹ ਉਸ ਫੇਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਕ-ਰੂਸੀ ਅਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਸਾਕ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ "ਉਨ-ਤੁੰਬਣੇ" ਆਖਦਾ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਲਈ ਸੁਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਾਣ ਦਾ ਭਾਵ ਚਿਰਕਾਸੀਅਨ ਵਾਂਗ ਕਪੜੇ ਪਾਣਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂ ਚੁਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਂਕਾ ਨੌਜਵਾਨ ਕੱਸਾਕ ਤਾਤਾਰ ਬੋਲੀ ਦਾ ਇਲਮ ਜਤਲਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਦੌਰ ਚੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨਾਲ ਤਕ ਵੀ ਤਾਤਾਰ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਗਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਇਹਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਕ ਨਿਕ-ਮੁਨਿੱਕੀ ਨੁਕਰੇ ਫਸਿਆ ਇਹ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਈਸਾਈ ਕਬੀਲਾ, ਜਿਹੜਾ ਅਧ-ਵਹਿਸ਼ੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਗੇ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਕੱਸਾਕਾਂ ਤੋਂ ਸਿਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੰਦੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੱਸਾਕ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤਾ ਵਕਤ ਚੌਕੀ ਵਿਚ, ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਜਾਂ ਮਾਹੀਗੀਰੀ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘਰ ਕਦੀ ਟਾਵਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਠਹਿਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਮ ਨਿਯਮ ਦੀ ਛੋਟ ਵਾਲੀ ਗਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਕੱਸਾਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਾਬ ਆਪ ਕਢਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀਪੁਣਾ, ਏਨੀ ਆਮ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨੀ ਕੋਈ ਰੀਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਪੂਰਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਪਤਿਤ ਹੋਣਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੱਸਾਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦਾ ਔਜ਼ਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਅਣਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੌਜ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬੁੱਢੇਵਾਰੇ ਤਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਅਧੀਨਗੀ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀਆਂ ਪੂਰਬੀ ਮੰਗਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਔਰਤਾਂ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਤੇ ਮਾਨਸਕ ਪਖੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਕਸੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ {{nop}}<noinclude>{{rule|5em}} {{right|२३}}</noinclude> 6umw9q2xfigww4oa12gsv914guifka7 250 67440 239904 202057 2026-10-11T23:27:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਹਨ; ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ — ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਹਿਣ ਨੂੰ — ਤਾਬੇਦਾਰੀ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਛਮੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਹੁਤਾ ਅਸਰ ਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਭਾਰੇ ਮਰਦਾਵੇਂ ਕੰਮ ਦੀ ਗੋਝਾ ਪੈ ਜਾਣ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੱਸਾਕ ਨੂੰ, ਜਿਹੜਾ ਓਪਰਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੇਲੋੜਾ ਬੋਲਣਾ ਅਯੋਗ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਉਹਦੇ ਉਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੋਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਦਾ ਘਰ ਤੇ ਉਹਦੀ ਸਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਅਸਲ ਵਿਚ, ਉਹਦਾ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਘਰ-ਬਾਹਰ ਨਿਰੋਲ ਉਹਦੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਸਦਕਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਨਾਲ ਕੱਸਾਕ ਦੀ ਪੱਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨੋਗਾਈ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੋਭਦੀ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਜਿਹੀ ਸੋਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ( ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਜਾਂ ਘਰ ਵਾਲੀ), ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੁਲਾਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਹਰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਵਾਰ੍ਹਿਆਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਹੋਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਮਰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਭਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਤੇ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਦਕਾ ਗਰੇਬੇਨ ਔਰਤਾਂ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ, ਮਰਦਾਵੇਂ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸੂਝ-ਸਿਆਣਪ, ਇਰਾਦਾ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਕਮਾਲ ਹਦ ਤਕ ਵਿਕਸਤ ਹਨ। ਬਹੁਤੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਤਕੜੀਆਂ, ਵਧ ਸਿਆਣੀਆਂ, ਵਧ ਵਿਕਸਤ ਤੇ ਵਧ ਸੁਹਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰੇਬੇਨ ਔਰਤ ਦੇ ਸੁਹਜ ਦੀ ਇਕ ਉਚੇਚੀ ਸਿਫ਼ਤ ਨਿਰੋਲ ਤੋਂ ਨਿਰੋਲ ਚਿਰਕਾਸੀਅਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਤਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਤਕੜੇ ਕਦ-ਬੁਤ ਨਾਲ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਕੱਸਾਕ ਔਰਤਾਂ ਚਿਰਕਾਸੀਅਨ ਕਪੜੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਤਾਰ ਉਤੇਰਨ, '''ਬੇਸ਼ਮੋਤ'''<ref>ਬੇਸ਼ਮੇਤ: ਬਾਹਵਾਂ ਵਾਲਾ ਤਾਤਾਰ ਝੁੱਗਾ -ਸੰ:</ref> ਤੇ ਨਰਮ ਸਲੀਪਰ; ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਉਤੇ ਰੂਮਾਲ ਰੂਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਸ ਦੀ ਟੌਹਰ, ਸਫ਼ਾਈ ਤੇ ਸੁਹਜ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੀ ਰਖਣੀ ਦਾ ਸੁਹਜ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੀ। ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿਚ, ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਣ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ, ਪੂਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਪਿੰਡ ਨੋਵਾਮਲਿੰਸਕਾਯਾ ਗਰੇਬੇਨ ਕੱਸਾਕਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਅਸਲੋਂ ਦਿਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ {{nop}}<noinclude>{{rule|5em}} {{left|२४}}</noinclude> 6xlpfmd23x5q7qjc6m1vybzps4ap8j9 250 67445 239905 239724 2026-10-11T23:29:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 31 |bSize = 464 |cWidth = 233 |cHeight = 354 |oTop = 39 |oLeft = 108 |Location = center |Description = }} ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਝ ਨਾਲ ਨਰਮ-ਨਰਮ ਤੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ: “ਨਿੱਚਲੀ ਖੜੀ ਵੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਜਾਨਵਰ ਏ! ਸ਼ਾਬਾਸ਼-ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਨੀ ਸੁਹਣੀਏ!' ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੁੜੀ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਢਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਕੋਠੇ ਵਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਦੋ ਵਡੇ-ਵਡੇ ਭਾਂਡੇ, ਦਿਨ ਦਾ ਦੁਧ, ਲਿਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਹਰਲੇ ਕੋਠੇ ਦੇ ਧੂਤੂ ਤੋਂ ਕਿਜ਼ਯਾਕ ਦੇ ਪਤਲੇ ਧੂੰਏ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉਠਦਾ ਹੈ: ਦੁਧ ਤੋਂ ਰੇਬੜੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਅਗ ਨੂੰ ਝੁਲਕਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਫਾਟਕ ਵਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤਰਕਾਲਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹਵਾ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, {{nop}}<noinclude>{{right|੨੯}}</noinclude> d2zkyquhg65dytbboepr26ew8ga4ads 250 67446 239906 239727 2026-10-11T23:35:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਤੇ ਕਿਜ਼ਯਾਕ ਦੇ ਮਹਿਕ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੱਸਾਕ ਔਰਤਾਂ ਬਲਦੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਫੜੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋ ਲਏ ਗਏ ਮਾਲ ਦੀ ਫੂੰ-ਫੂੰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਚੱਬੀ ਜਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਾਤਿਆਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਇਕ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹੀ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਹੀ ਸੁਣੀਂਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਘਰਵਾਲੀ, ਇਕ ਉਚੀ ਲੰਮੀ ਮਰਦਾਵੀਂ ਬੁੱਢੀ, ਸਾਹਮਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਅੱਗ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਹਥ ਵਿਚ ਉਹਨੇ ਲੀਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।</br> {{gap}}“ਕਿਉਂ, ਮੁਕਾ ਲਿਆ ਈ ਕੰਮ?"</br> {{gap}}“ਕੁੜੀ ਅਗ ਬਾਲਦੀ ਪਈ ਏ। ਅੱਗ ਚਾਹੀਦੀ ਆ?” ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹਨੂੰ ਮਾਣ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸਾਰ ਸਕੀ ਹੈ।</br> {{gap}}ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚ ਵੜਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕਰੜੇ ਹਥ, ਜਿਹੜੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁੱਕਣ-ਰੱਖਣ ਨਹੀਂ ਹਿੱਲੇ ਹੋਏ, ਕੀਮਤੀ ਤੀਲੀਆਂ ਦੀ ਡੱਬੀ, ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਦੁਰਲਭ ਵਸਤ ਦਾ ਢੱਕਣ ਲਾਂਹਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਵੀਂ ਦਿਖ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ-ਆਈ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਉਹਦੀ ਸੱਲਾਹ ਗਲ-ਬਾਤ ਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}"ਆਦਮੀ ਕਿੱਥੇ ਈ — ਸਕੂਲੇ?"</br> {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈ ਮੁੰਡੇ ਪੜ੍ਹਾਣ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦੈ। ਪਰ ਉਹਨੇ ਲਿਖਿਐ, ਤਿਹਾਰ ਲਈ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇਗਾ," ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਬੰਦਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਏ, ਚੰਗੀ ਗਲ ਏ।”</br> {{gap}}"ਬੇ-ਸ਼ਕ ਹੈ ਵੇ।"</br> {{gap}}“ਤੇ ਮੇਰਾ ਲੁਕਾਸ਼ਾ ਚੌਕੀ ' ਚ ਏ; ਉਹਨੂੰ ਘਰ ਈ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਂਦੇ, ਮੁਲਾਕਾਤਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਨੂੰ ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਚਿਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹਨੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਕੱਸਾਕ ਰੈਜਮੈਂਟ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਦੀ ਧੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਹੱਛਾ ਤੇ ਉਹ ਚੌਕੀ ਤੇ ਏ?"</br> {{gap}}"ਆਹਖੋ। ਪਿਛਲੇ ਤਿਹਾਰ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਅਜੇ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਈ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਹਥ ਕੁਝ ਕਮੀਜ਼ਾਂ ਘੱਲੀਆਂ ਨੇ। ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਠੀਕ-ਠਾਕ ਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਉਪਰਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਸੂ। ਕਹਿੰਦੈ, ਉਹ ਅਬਰੇਕਾਂ ਨੂੰ ਲਭ ਰਹੇ ਨੇ। ਆਖਦੈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚੰਗਾ ਖੁਸ਼ ਏ।" {{nop}}<noinclude>{{left|੩੦}}</noinclude> diafjtlcyqgg4y6mocifpsxrot7gb8t 250 67447 239907 239728 2026-10-11T23:41:27Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>"ਰਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾ, ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ ‘ ਉਰਵਾਨ ' ਏਂ।” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦਾ ਨਾਂ ਉਰਵਾਨ ਜਾਂ ਝੁਟੂ" ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁਬਦੇ ਇਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੁਰਾਟ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਈ ਸੀ, ਤੇ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਇਹਦੇ ਵਲ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਉਹ ਵੀ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖਾਵੀਂ ਗਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰਬ ਦਾ, ਪੁੱਤਰ ਚੰਗਾ ਏ! ਬਹਾਦਰ ਮੁੰਡਾ ਏ। ਹਰ ਕੋਈ ਉਹਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੈ,” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਚਾਹੁੰਦੀ ਬਸ ਮੈਂ ਇਹ ਵਾਂ, ਵਿਆਹ ਕਰ ਦਿਆਂ ਸੂ; ਫੇਰ ਮੈਂ ਅਮਨ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕਾਂਗੀ।"</br> {{gap}}“ਤਾਂ ਕੀ ਪਿੰਡ ' ਚ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਏ?” ਆਪਣੇ ਖਰ੍ਹਵੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਸਹਿਤ ਤੀਲਾਂ ਦੀ ਡੱਬੀ ਦਾ ਢੱਕਣ ਬੰਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਚਲਾਕ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਘਾਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਘਾਟ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਰ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਕਹਿਣ ਲਗੀ। “ ਤੇਰੀ ਕੁੜੀ ਵੀ ਏ, ਤੇਰੀ ਮਾਰਯਾਨਕਾ — ਇਹ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਹੋਈ ਨਾ! ਇਹਦੇ ਵਰਗੀ ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਨਹੀਂ!</br> {{gap}}ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਕੱਸਾਕ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਦੀ ਨਹੀਂ: ਪਹਿਲੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਹ ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਹੈ ਤੇ ਰਿਜ਼ਕ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਆਮ ਕੱਸਾਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਪਿਓ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਫੇਰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਅਜੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੋਂ ਨਿਖੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਪਰ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਸਦਾਚਾਰ ਇਹਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।</br> {{gap}}ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਡੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ, ਉਹ ਵਿਆਹੁਣ ਜੋਗ ਵੀ ਹੋ ਜਾਏਗੀ ਉਹਨੇ ਸੰਕੋਚ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ।</br> {{gap}}“ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲ ਵਿਚੋਲੇ ਘੱਲਾਂਗੀ - ਘੱਲਾਂਗੀ ਨੇ! ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਵਾੜ੍ਹੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਲੈਣ ਦੇ, ਤੇ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਆਵਾਂਗੇ, ਤੇ ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਾਂਗੇ ਤੈਨੂੰ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। “ਤੇ ਅਸੀਂ ਈਲਿਆ ਵਸੀਲੀਯੇਵਿਚ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਾਂਗੇ।"</br> {{gap}}"ਇਲਿਏ ਨੂੰ, ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ!" ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਲ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਏ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਵਕਤ ਆਇਆ।"</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਕੁਰਖ਼ਤ ਮੂੰਹ ਉਤੋਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੋਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੀਲੀ ਨਾਲ {{nop}}<noinclude>{{right|੩੧}}</noinclude> jxecev3w6uiofd8xgbsuoet1psfdue8 250 67448 239908 239730 2026-10-11T23:44:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਆਪਣੀ ਲੀਰ ਬਾਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਠਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: “ਸਾਨੂੰ ਨਾਂਹ ਨਾ ਕਰ। ਚੇਤੇ ਰਖੀਂ, ਜੁ ਤੂੰ ਕਿਹੈ। ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਚਲਣੀ ਵਾਂ; ਅਗ ਬਾਲਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਐ।"</br> {{gap}}ਬਲਦੀ ਲੀਰ ਝੁਲਾਂਦੀ ਜਦੋਂ ਸੜਕ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਮਿਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਬੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।</br> {{gap}}“ਵਾਹ, ਇਹ ਕੁੜੀ ਤਾਂ ਮਲਕਾ ਏ ਮਲਕਾ, ਤੇ ਕਮਾਲ ਦੀ ਕਾਮੀਂ!” ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵਲ ਵੇਖ ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਹੈ। “ਹੋਰ ਵਡਿਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਸੂ? ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੂ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਘਰ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਜਾਣ ਦਾ!”</br> {{gap}}ਪਰ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ਿਕਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਗਲ ਬਾਰੇ ਦਮਾਗ਼ ਲਾ ਕੇ ਸੋਚਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹਨੂੰ ਕੁੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ।</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਛੇਵਾਂ'''}} {{gap}}ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਰ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਉਤੇ ਜਾਂ ਚੌਕੀ ਵਿਚ — ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਸਾਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ ਚੌਕੀਆਂ ਉਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਉਹੀਉ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਉਰਵਾਨ, ਜਿਹਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੁੱਢੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਨੀਜ਼ਨੇਪਰੋਤੋਤਸਕੀ ਚੌਕੀ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਮਨਾਰੇ ਉਤੇ ਖਲੋਤਾ ਸੀ; ਚੌਕੀ ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਅਸਲੋਂ ਕੰਢ ਉਤੇ ਸੀ। ਮੁਨਾਰੇ ਦੇ ਜੰਗਲੇ ਉਤੇ ਉੜ੍ਹ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਗੇੜ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਦੀ ਦੂਰ ਅੱਗੇ, ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਪਾਰ, ਕਦੀ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਕਿੱਸਾਕਾਂ ਵਲ, ਤੇ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਅਧ ਗਲ ਕਰਦਾ। ਸੂਰਜ ਬਰਫ਼-ਕੱਜੇ ਸਿਲਸਲੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਗੋਹੜੇ ਵਰਗੇ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚਿੱਟੀਆਂ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਲ ਉਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਬੱਦਲ ਕਾਲਿਉਂ ਕਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਨਿਖਾਰ ਪੌਣ ਵਿਚੋਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਲੋਂ ਸਜਰੇਪਣ ਦੀ ਹੁਆੜ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਚੌਕੀ ਦੁਆਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਗਰਮੀ ਸੀ। ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਲਰਜ਼ਦੀਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਅਟਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ। ਤੇਰੇਕ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਭੂਰਾ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਅਹਿਲ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿਤਰ ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਘਟਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉਤੇ ਤੇ ਬਰੇਤੀਆਂ ਉਤੇ ਗਿੱਲੀ ਰੇਤ ਫਿੱਕੀ-ਫਿੱਕੀ ਲਿਸ਼ਕ ਮਾਰਦੀ ਸੀ। ਚੌਕੀ ਦੇ ਐਨ ਸਾਹਮਣੇ, ਦਰਿਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਸੁੰਨ-ਮਮੁੰਨਾ ਸੀ; ਨੀਵੇਂ ਉਗੇ ਕਾਨਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਾਰਾ ਵੀਰਾਨ ਟੋਟਾ ਦੂਰ ਤੋੜ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢੱਕੀਆਂ ਤਕ ਪਸਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਨੀਵੇਂ ਕੰਢੇ ਉਤੇ, ਰਤਾ ਕੁ ਇਕ ਪਾਸੇ, ਇਕ ਚੇਚੇਨ ਪਿੰਡ ਦੇ {{nop}}<noinclude>{{left|੩੨}}</noinclude> gn8uk8y7w2zymgz6pj76s8bnzbl7ml0 250 67449 239909 239731 2026-10-11T23:45:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਪਧਰੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਪੀਕ ਵਰਗੇ ਧੂੰਆਰੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਰੇ ਉਤੇ ਖਲੋਤੇ ਕੱਸਾਕ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਮਨ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਰਕਾਲਾਂ ਦੇ ਧੂੰਏ ਵਿਚੋਂ ਚੇਚੇਨ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਿਕ-ਮੁਨਿਕੇ ਬੁਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾੜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਲਾਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਦੂਰੋਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ।</br> {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਅਬਰੇਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲ ਪਾਰ ਕਰ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉਤੇ ਤਾਤਾਰ ਪਾਸੇ ਵਲੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਗੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮਈ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇਕ ਨਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਏਨੇ ਸੰਘਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਲ ਲੰਘਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਤੇ ਦਰਿਆ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਏਨਾ ਕੁ ਡੂੰਘਾ ਹੈ ਕਿ ਘੋੜਸਵਾਰ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਭਾਵੇਂ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਹੋਏ, ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਦੀ ਗਸ਼ਤੀ ਚਿੱਠੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਕਾਊਟਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਅੱਠ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਦਾ ਤੇਰੇਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਚੇਚੀ ਚੌਕਸੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ — ਚੌਕੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਚੇਚੀ ਚੌਕਸੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਕੁੱਸਾਕ ਬੇ-ਹਥਿਆਰੇ ਤੇ ਅਨਪੀੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਇੰਜ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਘਰੇ ਹੋਣ, ਆਪਣਾ ਵਕਤ ਕੁਝ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਪੀਣ-ਪਿਆਣ ਵਿਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਡਿਊਟੀ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਹੀ ਘੋੜਾ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੁ ਅੜੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਟੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨਾਲ ਦੇ ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਲੌ ਲਾਹ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਰੂਏ ਨੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆਈ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਫ਼ੇਦਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਹੀ ਲੰਮੀ ਪਿਠ ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਲੰਮਾ ਤੇ ਪਤਲੇ ਪਿੰਡੇ ਵਾਲਾ ਕੱਸਾਕ ਸੀ, ਆਪਣੇਂ ਬੇਸ਼ਮੇਤ ਦੇ ਬੀੜੇ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਇਕ ਝੁੱਗੀ ਦੀ ਬੰਨੀ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਉਤੇ ਕਿਸੇ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਅਲਸਾ ਤੇ ਅਕੇਵੇਂ ਵਾਲਾ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਸੀ। ਤੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਹੱਥ ਦੀ ਤਲੀ ਉਤੇ ਤੇ ਫੇਰ ਦੂਜੇ ਹਥ ਦੀ ਤਲੀ ਉਤੇ ਰਖਣ ਲਗਾ। ਇਕ ਵਡੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਕਿੱਸਾਕ, ਜਿਹਦੀ ਚੌੜੀ ਕਰੜੀ-ਬਰੜੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਕਾਲੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਪੇਟੀ-ਬੱਝੀ ਕਮੀਜ਼ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇਰੇਕ ਦੀਆਂ ਇਕਸਾਰ ਰੌਂ ਵਿਚ ਉਮਲਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸਤੀ ਨਾਲ ਨੀਝਾਂ ਲਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਕੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਧੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਤੇਰੇਕ ਵਿਚ ਕਪੜੇ ਨਚੋੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਗਾਮਾਂ ਗੁੰਦ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਤਪੀ ਹੋਈ ਰੇਤ ਉਤੇ ਲੇਟੇ ਤਰਜ਼ਾਂ ਗੁਣਗੁਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਧੁਪ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਸ਼ਾਹ ਹੋਏ ਪਏ, ਪਤਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਝੁੱਗੀ ਕੋਲ ਪਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਗੁੱਟ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂ ਜੁ ਕੰਧ ਉਤੇ, {{nop}}<noinclude>{{right|३३}}</noinclude> olqtofsh2jnge87t1nnhndmwxb19e2j 250 67452 239910 239732 2026-10-11T23:46:28Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 36 |bSize = 464 |cWidth = 333 |cHeight = 452 |oTop = 60 |oLeft = 77 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 5wvjhw2jcxy3vjgtpb7jj99j98nkj08 250 67453 239911 239733 2026-10-11T23:50:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲੋਂ ਛਾਂ ਵਿਚ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਤੁੰਦ ਤਿਰੱਛੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਜਿਹੜਾ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਰੇ ਉਤੇ ਖਲੋਤਾ ਸੀ, ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਉਮਰ ਦਾ ਉਚਾ-ਲੰਮਾ ਸੁਹਣਾ ਮੁੰਡਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇਪਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ, ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਹੀ ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਜੁੱਸੇ ਤੋਂ, ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਮਾਨੀ ਵੀ ਤੇ ਅਖ਼ਲਾਕੀ ਵੀ।ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਹਾਜ਼ ਉਤੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੇ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਅਡੋਲ ਪਕਿਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰੱਤਖ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨੇ ਹੁਣੇ ਹੀ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਮਾਣਮੱਤਾ ਜੰਗੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਆਪਣਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੱਸਾਕ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੁੱਕਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਵਡਾ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆਈ ਕੋਟ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ; ਉਹਦੀ ਟੋਪੀ ਚੇਚੇਨਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਵਾਂਗ, ਸਿਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਲ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਤੰਬਾ ਗੋਡਿਆਂ ਹੇਠੋਂ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਕਪੜੇ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਪਾਏ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਕੱਸਾਕ ਟੌਹਰ ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਹੜੀ ਚੇਚੇਨ '''ਜੀਗੀਤ''' ਦੀ ਰੀਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। '''ਜੀਗੀਤ''' ਦਾ ਪਾਇਆ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਖੁਲ੍ਹਾ- ਖੁਲ੍ਹਾ, ਘੱਸਡਿਆ ਤੇ ਬੇ-ਧਿਆਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਿਰਫ਼ ਉਹਦੇ ਹਥਿਆਰ ਕੀਮਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਘੱਸਡੇ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਉਤੇ ਪੇਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਇਕ ਖ਼ਾਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਢੁਕਾਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਇਕਦਮ ਹੀ ਕੱਸਾਕ ਤੇ ਪਹਾੜੀਏ ਦੀ ਨਜ਼ਰੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਇਹ ਗਲ '''ਜੀਗੀਤ''' ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਹਥ ਤਲਵਾਰ ਉਤੇ ਟਿਕਾਈ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਕਰੀ, ਉਹ ਦੁਰਾਡੀ ਔਲ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਵਖ-ਵਖ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ ਸੁਹਣੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਜੂ ਵੀ ਉਹਦੀ ਸੁਹਣੀ ਚਾਲ-ਢਾਲ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਕਾਲੇ ਭਰਵਟਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਝਵਾਨ ਚਿਹਰਾ, 'ਉਹ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਕਹਿ ਉਠਦਾ : “ ਕਿੱਡਾ ਸੁਹਣਾ ਜਣਾ ਏਂ!''</br> {{gap}}"ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਵਲ ਵੇਖੋ, ਪਿੰਡ ' ਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟੁਰੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਨੇ," ਉਹਨੇ, ਆਪਣੇ ਲਿਸ਼ਕਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ ਨੰਗੇ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। ਉਹਨੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ, ਜਿਹੜਾ ਹੇਠਾਂ ਲੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਚੁਕਿਆ ਤੇ ਬੋਲ ਪਿਆ :</br> {{gap}}"ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।" {{nop}}<noinclude>{{right|੩੫}}</noinclude> f8ushcraaymsj4mc6v8hgkfjqze44k4 250 67454 239912 239734 2026-10-11T23:56:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}“ਜੇ ਭਲਾ ਇਕ ਗੋਲੀ ਛਡ ਤਰਾਹ ਕਢ ਦਿਆਂ ਨੇ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਹਸਦਿਆਂ ਆਖਿਆ। "ਡਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੀਆਂ?"</br> {{gap}}"ਓਥੋਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਨਹੀਂ ਲਗੀ।"</br> {{gap}}“ਕੀ ਕਿਹਾ ਈ! ਮੇਰੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਜ਼ਰਾ ਠਹਿਰ ਸਹੀ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਫ਼ਤ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਗਿਰੇਈ-ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਬੂਜ਼ਾ<ref>ਬੂਜ਼ਾ ਜਵਾਰ ਦੀ ਬਣੀ ਤਾਤਾਰ ਬੀਅਰ - ਸੰ:</ref> ਪੀਆਂਗਾ,” ਆਪਣੇ ਦੁਆਲੇ ਚਮੜੇ ਹੋਏ ਮਛਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਝੱਲ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਝਾੜ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸਰਸਰ ਨੇ ਕੱਸਾਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿਚ ਲਿਆ। ਇਕ ਡੱਬਾ ਡੱਗ ਕੁੱਤਾ ਚੌਕੀ ਵਲ ਭੱਜਾ ਆਇਆ। ਉਹਨੇ ਮੂੰਹ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇ-ਵਾਲ ਪੁਛ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਉਹ ਉਹਦੇ ਗਵਾਂਢੀ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਝਾੜ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਤੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਆਉਂਦਾ ਆਪ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਿਸ ਪਿਆ।</br> {{gap}}ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਦਿਓਆਂ ਵਰਗਾ ਕੁੱਸਾਕ ਸੀ; ਉਹਦੀ ਚੌੜੀ ਬਰਫ਼-ਚਿੱਟੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਤੇ ਏਡੇ ਚੌੜੇ ਮੋਢੇ ਤੇ ਛਾਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਹਦਾ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਉਹ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦਾ। ਉਹਦੇ ਸੁਡੌਲ ਤਗੜੇ ਅੰਗ ਸਨ। ਉਹਨੇ ਲੰਗਾਰ-ਲੱਥਾ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਪੱਟੀਆਂ ਉਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਵਲ੍ਹੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੂਤਰੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਿਰਨ ਦੀ ਅਣਕਮਾਈ ਖਲ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਇਕ ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਇਕ ਛੱਜਾ, ਜਿਹੜਾ ਤਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਫੁੰਡਣ ਵੇਲੇ ਲੁੱਕਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਕ ਬੁਗਚੀ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਣ ਲਈ ਇਕ ਕੁਕੜੀ ਸੀ, ਤੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਾਜ਼; ਦੂਜੇ ਮੋਢੇ ਉਤੇ, ਇਕ ਵਧਰੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨੇ ਮਾਰੀ ਸੀ; ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹਦੀ ਪੇਟੀ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪੋਟਲੀ ਅੜੁੰਗੀ ਪਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੋਲੀਆਂ, ਬਾਰੂਦ ਤੇ ਰੋਟੀ ਸੀ, ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਝੱਲਣ ਲਈ ਇਕ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਛਲ; ਲਹੂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਧਬਿਆਂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਪਾਟੇ-ਪੁਰਾਣੇ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਇਕ ਲੰਮਾ ਸਾਰਾ ਖੰਜਰ, ਤੇ ਦੋ ਮੋਏ ਪਏ ਤਿੱਤਰ। ਚੌਕੀ ਵਲ ਵੇਖ ਉਹ ਅਟਕ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਓਏ, ਲਿਆਮ!" ਉਹਨੇ ਏਡੀ ਛਣਕਵੀਂ ਖਰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਸਦਿਆ ਕਿ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਉਹਦੀ ਗੂੰਜ ਆਈ। ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਡੀ ਸਾਰੀ “ ਪਿਸਤੋਨ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਕੱਸਾਕ ਫ਼ਿਲੰਟਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਸੁਟਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਉਚੀ ਕੀਤੀ। {{nop}}<noinclude>{{rule|5em}} {{left|੩੬}}</noinclude> c0uofhixxyb1h9uvih0pbta5jve1hx6 250 67609 239913 239735 2026-10-11T23:59:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}"ਚੰਗਾ ਦਿਨ ਲੰਘਿਆ ਜੇ, ਭਲੇ ਲੋਕੋ?" ਉਹਨੇ ਭਰਵੀਂ ਤੇ ਮੌਜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਅਸਲੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਜਤਨ ਕੀਤਿਆਂ, ਪਰ ਏਨੀ ਉਚੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਵਾਹ-ਵਾਹ ਚੰਗਾ, ਚਾਚਾ!" ਸਭਨਾਂ ਪਾਸਿਉਂ ਜਵਾਨ ਕੱਸਾਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ।</br> {{gap}}"ਕੀ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਈ? ਆ ਖਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦਸ!" ਕੋਟ ਦੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਲਾਲ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਪੂੰਝਦਿਆਂ, ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਚਾਚਾ, ਏਥੇ ਚਨਾਰ ਰੁਖ 'ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਿਕਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਈ। ਜਿਵੇਂ ਈ ਰਾਤ ਪੈਂਦੀ ਏ, ਉਹ ਦੁਆਲੇ ਮੰਡਲਾਣ ਲਗ ਪੈਂਦੈ," ਅੱਖ ਮਾਰਦਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੋਢਾ ਤੇ ਲੱਤ ਹਿਲਾਂਦਿਆਂ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।</br> {{gap}}"ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਰਹਿੰਦੈ?" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਤਬਾਰ ਨਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਸੂ।</br> {{gap}}"ਰਹਿੰਦੈ, ਚਾਚਾ! ਠਹਿਰ ਜਾ ਤੇ ਵੇਖ ਲਈਂ," ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। </br> {{gap}}ਬਾਕੀ ਦੇ ਕੱਸਾਕ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਏ।</br> {{gap}}ਗਾਲੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਚੌਕੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਿਚ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਰਿਵਾਜ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਕਦੀ ਵੀ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਚਿੜਾਇਆ ਤੇ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾਇਆ ਜਾਏ।</br> {{gap}}"ਓਏ ਤੇਰੀ, ਮੂਰਖਾ, ਸਦਾ ਝੂਠ ਬੋਲਣੈ!" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਮੁਨਾਰੇ ਤੋਂ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ।</br> {{gap}}ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਇਕਦਮ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਉਹਦੀ ਤਾੜ ਰਖਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਰੱਖਾਂਗਾ ਤਾੜ," ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਹੀ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਕੋਈ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਦਿੱਸੇ?"</br> {{gap}}"ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਤਾੜ 'ਚ ਏਂ," ਅਗੇ ਉੜਦਿਆਂ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਿਠ ਖੁਰਕਦਿਆਂ, ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਗਲ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਸੀ। “ ਅਸੀਂ ਏਥੇ '''ਅਬਰੇਕਾਂ''' ਮਗਰ ਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਮਗਰ ਨਹੀਂ! ਤੂੰ, ਚਾਚਾ ਸੁਣਿਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ?'' ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੇ-ਲੋੜਿਆਂ ਹੀ ਸੁੰਗੇੜਦਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਘਣੀ ਚਿੱਟੀ ਬੀੜ ਨੰਗੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਅਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। {{nop}}<noinclude>{{right|३०}}</noinclude> mpw68u7gwxtl9itwmph5wtz9oixkqhy 250 67610 239914 239736 2026-10-12T00:04:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'''“ਅਬਰੇਕ”?''' ਬੁੱਢਾ ਬੋਲਿਆ। “ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ। ਹੱਛਾ, ਥੋੜੀ-ਬਹੁਤੀ ਚੀਖ਼ੀਰ<ref>ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਘਰ-ਕੱਢੀ ਸ਼ਰਾਬ — ਸੰ:</ref> ਹੈ ਜੇ? ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਪੀ ਲੈਣ ਦਿਓ, ਭਲਾ ਆਦਮੀ ਆਂ। ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ । ਸਮਾਂ ਆਣ ' ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਸ ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ, ਅਤਬਾਰ ਕਰੋ ਮੇਰੇ 'ਤੇ। ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ ਮੈਂ। ਦਿਓ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਪੀਣ ਨੂੰ, " ਉਹਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ।</br> {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਰੱਖਣ ਲਗੇਂ ਤਾੜ ਫੇਰ?" ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੁ ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਮੇਰਾ ਰਾਤੀਂ ਤਾੜ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ," ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਰਬ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦਿਹਾਰ ਲਈ ਕੁਝ ਮਾਰ ਲਵਾਂ। ਫੇਰ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ; ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ ਮਿਲ ਜਾਏਗਾ।</br> {{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 40 |bSize = 464 |cWidth = 302 |cHeight = 153 |oTop = 195 |oLeft = 86 |Location = center |Description = }} {{gap}}"ਚਾਚਾ, ਓਏ ਚਾਚਾ, “ਉਤੋਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਓਧਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਕੱਸਾਕ ਉਪਰ ਉਹਦੇ ਵਲ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ। ਰਤਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਣੀ ਵਲ ਜਾ, ਓਥੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਗ ਈ। ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਮਨੋਂ ਨਹੀਂ ਘੜ ਰਿਹਾ! ਅਜੇ ਕਲ੍ਹ ਈ ਸਾਡੇ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਓਥੇ ਇਕ ਫੁੰਡਿਐ। ਮੈਂ ਸਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ,” ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇ ਪਿੱਠ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਠੀਕ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਖ਼ੌਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਰਿਹਾ।</br> {{gap}}"ਵਾਹ-ਵਾਹ! ਇਹ ਊਰਵਾਨ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਏ!" ਉਪਰ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦਿਆਂ ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੱਸਾਕ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਫੁੰਡ ਰਿਹਾ ਸੀ?" {{nop}}<noinclude>{{left|{{rule|5em}}}}<references/> {{left|੩੮}}</noinclude> fl373csswx75taug1hao5j8pfg1cqlc 250 67611 239915 239737 2026-10-12T00:08:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸਾਈ? ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਆਂ!" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।" ਖੱਡੇ ਦੇ ਕੋਲ," ਉਹ ਸਿਰ ਹਿਲਾਂਦਾ, ਗੰਭੀਰ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ। "ਅਸੀਂ ਖੱਡੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਤਿੜਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਬੰਦੂਕ ਖੋਲ 'ਚ ਸੀ। ਫੇਰ ਇਲੀਏ ਨੇ ਛਡ ਦਿਤੀ ...ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿਆਂਗਾ ਜਗ੍ਹਾ, ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ। ਰਤਾ ਠਹਿਰ ਜਾ। ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਹਵਾਂ ਦਾ ਪਤੈ...ਚਾਚਾ ਮੋਸੇਵ" ਉਹਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਲਗਭਗ ਹੁਕਮੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਪਹਿਰਾ ਬਦਲਣ ਦਾ ਵਕਤ ਹੋ ਗਿਐ," ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਲਮਕਾ, ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਉਹ ਮੁਨਾਰੇ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਲਗ ਪਿਆ।</br> {{gap}}"ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾ," ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਣ ਲਗਾ। "ਤੇਰੀ ਵਾਰੀ ਏ, ਗੁਰਕੇ? ਚਲ ਉਪਰ ... ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਅਸਲੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਗਿਐ," ਉਹ ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ।" ਉਹ ਵੀ ਐਨ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਟੁਰਦਾ ਫਿਰਦੈ, ਕਦੀ ਘਰ ਨਹੀਂ ਬਹਿੰਦਾ। ਅਜੇ ਵੀ ਕਲ੍ਹ ਈ ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਮਾਰਿਆ ਸਾਸੂ</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਸਤਵਾਂ'''}} {{gap}}ਸੂਰਜ ਡੁਬ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਰਾਤ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਸਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਘੇਰੇ ਦੁਆਲੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਮੁਕਾ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਝੁੱਗੀ ਵਿਚ ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਢਾ ਹੀ ਚਨਾਰ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ: ਉਹ ਸ਼ਿਕਰੇ ਦੀ ਤਾੜ ਵਿਚ ਸੀ ਤੇ ਬਾਜ਼ ਦੀ ਟੰਗ ਨੂੰ ਬੱਝੀ ਰੱਸੀ ਖਿਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਿਕਰਾ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਹੀ ਰੁਖ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਮੇ ਉਤੇ ਝਪਟਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾਂ, ਇਕ ਪਿਛੋਂ ਦੂਜਾ ਗੀਤ ਗੌਂਦਾ, ਤਿੱਤਰ ਫੜਨ ਲਈ ਸੰਘਣੇ ਤੋਂ ਸੰਘਣੇ ਝਾੜਾਂ ਵਿਚ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦਾ ਕਦ ਲੰਮਾ ਤੇ ਹਥ ਵਡੇ ਸਨ, ਉਹਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਛੁਹਿਆ ਹਰ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਓਏ, ਲੂਕੇ!" ਉਹਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੀ ਝਾੜੀ ਵਿਚੋਂ ਬੁਲਾਂਦੀ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਦੀ ਚੀਕਵੀਂ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। "ਕੱਸਾਕ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਚਲੇ ਗਏ ਨੀ।" ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ, ਇਕ ਜਿਊਂਦਾ ਤਿੱਤਰ ਕੱਛੇ ਮਾਰੀ, ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਤੇ ਪਹੇ ਉਤੇ ਆ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਬੱਲੇ!" ਗੌਣਾ ਬੰਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ,"ਇਹ ਨਰ ਤਿੱਤਰ ਕਿਥੋਂ ਲਿਆ ਈ? ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਾਲੇ ਜਾਲ 'ਚ ਸੀ?" {{nop}}<noinclude>{{right|੩੯}}</noinclude> s4aclvnwsmmjspil2fi656959fkezzf 250 67612 239916 239738 2026-10-12T00:14:19Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੀ ਬਸੰਤ ਰੁਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਹਾਜ਼ ਉਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਧ-ਪਧਰਾ, ਪਤਲਾ ਤੇ ਮਧਰੇ ਕਦ ਦਾ ਸੀ: ਉਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਚੀਕਵੀਂ ਸੀ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਗਵਾਂਢੀ ਤੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਕਿਸੇ ਤਾਤਾਰ ਵਾਂਗ, ਚੌਕੜੀ ਮਾਰੀ ਆਪਣੇ ਜਾਲ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਘਾਹ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿਦਾ ਸੀ — ਤੇਰੈ, ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ 'ਚ।”</br> {{gap}}“ਟੋਏ ਤੋਂ ਪਾਰ ਸੀ, ਚਨਾਰ ਰੁਖ ਕੋਲ? ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ! ਕਲ੍ਹ ਰਾਤੀਂ ਮੈਂ ਜਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਸੀ।</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਉਠਿਆ ਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਤਿੱਤਰ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਪੰਛੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਲਿਸ਼ਕਵੀਂ ਸਿਰੀ ਥਾਪੜਨ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਤਿੱਤਰ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਤਿੱਤਰ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਈਆਂ ਤੇ ਦਹਿਸ਼ ਨਾਲ ਧੌਣ ਅਕੜਾਈ।</br> {{gap}}"ਰਾਤੀਂ ਪਲਾ 'ਚ ਪਾਵਾਂਗੇ। ਜਾ, ਵੱਢ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲੈ।"</br> {{gap}}"ਅਸੀਂ ਆਪ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣੇਂ?"</br> {{gap}}"ਉਹਨੇ ਬਹੁਤ ਖਾ ਲਿਐ!" </br> {{gap}}“ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਇਹਨੂੰ ਵੱਢਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ," ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਫੜਾ ਏਧਰ!"</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੰਜਰ ਹੇਠੋਂ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਚਾਕੂ ਕਢਿਆ ਤੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕਰਚ ਕੀਤਾ। ਪੰਛੀ ਫੜਫੜਾਇਆ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਰ ਪਸਾਰ ਸਕਦਾ, ਉਹਦੀ ਲਹੂ ਛਡ ਰਹੀ ਸਿਰੀ ਝੌਂ ਗਈ ਤੇ ਕੰਬਣ ਲਗੀ। ਇੰਜ ਕਰੀਦੈ! ਤਿੱਤਰ ਥੱਲੇ ਸੁਟਦਿਆਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਚੰਗਾ ਪਲਾ ਬਣੇਗਾ ਇਹਦੇ ਨਾਲ।</br> {{gap}}ਪੰਛੀ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਠਠੰਬਰ ਗਿਆ।</br> {{gap}}ਗਲ ਸੁਣ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦਾ ਅਜ ਰਾਤੀਂ ਫੇਰ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਹਿ ਲਾਣ ਲਈ ਘੱਲੇਗਾ, ' ਪੰਛੀ ਫੜਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ (ਉਹਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਵਲ ਸੀ।) “ ਫੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਲੈਣ ਘਲ ਦਿਤੈ ਤੇ ਇਹ ਵਾਰੀ ਉਹਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਰਾਤ ਪਰ ਰਾਤ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦੈ! ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹ ਦੇਂਦੈ।”</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਸੀਟੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਚੌਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੁਰੀ ਗਿਆ। "ਇਹ ਰੱਸੀ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ," ਉਹ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲਿਆ; ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੁ ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਅਜ ਉਹਨੂੰ ਮੈਂ ਸੁਣਾਣੀਆਂ ਨੇ, ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ ਸੁਣਾਣੀਆਂ ਨੇ, ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ। ਚਲ ਕਹੀਏ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਅਸੀਂ ਥਕ-ਟੁਟ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇ {{nop}}<noinclude>{{left|੪੦}}</noinclude> mtz2angje2ku6br0wrb9adybj39bhhf 250 67613 239917 200257 2026-10-12T00:17:24Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕੋਈ ਹੱਦ ਵੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਨਹੀਂ, ਸਚੀ, ਆਖ ਉਹਨੂੰ; ਤੇਰਾ ਕਿਹਾ ਸੁਣੇਗਾ। ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਗਲ ਏ!"</br> {{gap}}"ਚਲਦਾ ਹੋ! ਇਹ ਵੀ ਗਲ ਏ ਕੋਈ ਰੌਲਾ ਪਾਣ ਵਾਲੀ!" ਲੁਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। ਪ੍ਰੱਤਖ ਹੀ ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਗਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਕਵਾਸ ਏ, ਭਾਈ! ਜੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਰਾਤੀਂ ਪਿੰਡੋਂ ਕਢ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਤੇ ਗੱਲ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਏ। ਓਥੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਮਜ਼ਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਏਥੇ, ਕਰਨਾ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕੀ ਏ? ਇਕੋ ਈ ਗੱਲ ਏ, ਭਾਵੇਂ ਚੌਕੀ 'ਚ ਹੋਈਏ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਹਿ ਵਾਲੀ ਥਾਂ!"</br> “ਤੇ ਤੂੰ ਪਿੰਡ ਜਾ ਰਿਹੈਂ?"</br> "ਮੈਂ ਤਿਹਾਰ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।"</br> "ਗੁਰਕਾ ਕਹਿੰਦੈ, ਤੇਰੀ ਦੂਨਾਇਕਾ ਦੀ ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਨਾਲ ਚਲ ਰਹੀ ਏ," ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਇਕਦਮ ਬੋਲ ਪਿਆ।</br> {{gap}}"ਠੀਕ ਏ, ਪਵੇ ਢੱਠੇ ਖੂਹ 'ਚ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ ਨੰਗੇ ਕੀਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹਸਿਆ ਨਾ। "ਇੰਜ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ ਲਭਦੀ ਹੋਵੇ!"</br> {{gap}}"ਗੁਰਕਾ ਕਹਿੰਦੈ, ਉਹ ਉਹਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਹਦਾ ਘਰ ਵਾਲਾ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਓਥੇ ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਪੂੜੀ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੁਰਕਾ ਰਤਾ ਅਟਕਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਬਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਦੁਨਾਇਕਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ, ‘ਚਲਾ ਗਿਐ, ਸ਼ੈਤਾਨ ... ਆਪਣੀ ਪੂੜੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਚੰਨਾ? ਰਾਤ ਤੈਨੂੰ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, 'ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗੀ। ਤੇ ਬਾਰੀ ਥੱਲੇ ਗੁਰਕਾ ਕਹਿੰਦੈ, 'ਗੱਲ ਹੋਈ ਨਾ!'"</br> {{gap}}"ਮਨੋਂ ਬਣਾ ਰਿਹੈਂ।"</br> {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਖੁਦਾਈ ਸਚ ਏ।"</br> {{gap}}"ਠੀਕ ਏ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲਭ ਲਿਆ ਸੂ, ਤਾਂ ਪਵੇ ਢੱਠੇ ਖੂਹ 'ਚ," ਰਤਾ ਕੁ ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। "ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਇਐ।"</br> {{gap}}"ਵੇਖਿਆ ਈ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਿੱਡਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਇਐ!" ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਤੈਨੂੰ ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਕੁੜੀ, ਮਾਯਾਨਕਾ, ਨਾਲ ਬਣਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ। ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਟੁਰਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?"</br> {{gap}}ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਮੱਥਾ ਵਟਿਆ। "ਹੂੰ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ! ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਨੇ!" ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਖ਼ੈਰ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤਾਂ ਕਰ ਵੇਖ..." {{nop}}<noinclude>{{right|੪੧}}</noinclude> 4ormdj7gmi6ck3l5hq9fwjykg2wofwj 250 67614 239918 239765 2026-10-12T00:36:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}“ਤੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੈਂ? ਪਿੰਡ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੈਗੀਆਂ?"</br> {{gap}}ਤੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਫੇਰ ਸੀਟੀ ਵਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਚੌਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਜਾਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪੁਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਾਣਚਕ ਹੀ, ਇਕ ਲਵੇ ਬੂਟੇ ਦੇ ਦਿੱਸਣ ਉਤੇ, ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਖੰਜਰ ਦੇ ਦਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਚਾਕੂ ਧਰੂਹਿਆ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਵਢ ਲਿਆ। “ਕਿੱਡਾ ਸੁਹਣਾ ਸੁੰਬਾ ਬਣੇਗਾ," ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ ਤੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ ਇੰਜ ਝੁਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹਵਾ ਵਿਚ ਸ਼ੂਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ।</br> {{gap}}ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਚੁਕਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿ ਲਾ ਕੇ ਬਹਿਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਕਿਹਦੀ ਸੀ, ਕੱਸਾਕ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਲਸਤਰ ਵਾਲੇ ਬਾਹਰਲੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਇਕ ਨੀਵੇਂ ਤਾਤਾਰ ਮੇਜ਼ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।</br> {{gap}}"ਅਜ ਰਾਤੀਂ ਕੌਣ ਜਾਏਗਾ?" ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਬੂਹੇ ਵਿਚੋਂ ਅਗਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ।</br> {{gap}}"ਹਾਂ ਵਾਈ ਕੌਣ ਜਾਏਗਾ?" ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। "ਚਾਚਾ ਬੁਰਲਾਕ ਜਾ ਚੁਕਿਐ, ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਵੀ ..." ਉਹਨੇ ਘਟ-ਵਧ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।</br> {{gap}}"ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਜਾਵੋ, "ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ। “ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ਿਵ ਵੀ ਜਾਏਗਾ; ਹੁਣ ਤਕ ਉਨੀਂਦਰਾ ਲੱਥ ਗਿਆ ਹੋਣਾ</br> {{gap}}ਤੇਰਾ ਅਜੇ ਉਨੀਂਦਰਾ ਨਹੀਂ ਲੱਥਾ, ਉਹਦਾ ਕਿਉਂ ਲੱਥੇ? ' ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਘੁੱਟੀ-ਨੱਪੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਕੱਸਾਕ ਹਸ ਪਏ।</br> {{gap}}ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਉਹ ਕੱਸਾਕ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਓਸੇ ਹੀ ਪਲ, ਅੱਖਾਂ ਮਲਦਾ, ਡਿਗਦਾ-ਢਹਿੰਦਾ ਝੁੱਗੀ ਅੰਦਰ ਵੜਿਆ ਸੀ।</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਚੱਲਣ ਦੀ ਕਰੋ ਹੁਣ! ਰੋਟੀ ਮੁਕਾ ਲੌ ਤੇ ਜਾਓ!" ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਉਡੀਕੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ; ਪ੍ਰੱਤਖ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਤੋਖ਼ਲਾ ਸੀ, ਕੱਸਾਕ ਆਖੇ ਨਹੀਂ ਲਗਣ ਲਗੇ। “ਬੇ-ਸ਼ਕ, ” ਉਹਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਘਲਣਾ; ਪਰ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸਰ ਕਿਸੇ ਪਲ ਵੀ ਆ ਸਕਦੈ। ਤੇ ਨਾਲੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਅਠ ਅਬਰੇਕ ਪਾਰ ਕਰ ਆਏ ਹੋਏ ਨੇ।"</br> {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਚੱਲੀਏ ਹੁਣ, ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ ਕਾਇਦਾ ਏ; ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਸਮਿਆਂ ' ਚ ਚਾਰਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਕਹਿਨਾਂ, ਚੱਲਣ ਦੀ ਕਰੀਏ।"</br> {{gap}}ਏਧਰ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਲਗਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਤਿੱਤਰ ਦੀ ਇਕ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਬੋਟੀ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪਾ ਰਿਹਾ {{nop}}<noinclude>{{left|੪੨}}</noinclude> 5bm1bwljgsfuv7mjbcawx6qumh82gjo 250 67615 239919 239766 2026-10-12T00:40:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਸੀ ਤੇ ਕਦੀ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਵਲ ਤੇ ਕਦੀ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਵਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਉਤੇ ਹੱਸ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਕੱਸਾਕ ਸ਼ਹਿ ਲਈ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਏ, ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਰਾਤ ਪੈਣ ਤਕ ਅਜਾਈਂ ਹੀ ਚਨਾਰ ਰੁਖ ਥੱਲੇ ਉਡੀਕਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਸੁਣਾਓ, ਮੁੰਡਿਓ," ਉਹਦੀ ਉਚੀ ਖਰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਨੀਵੀਂ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਗੂੰਜੀ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਡੋਬ ਦਿਤੀਆਂ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਚੇਚੇਨਾਂ ਦੀ ਤਾੜ ਰਖਣਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰਾਂ ਦੀ!"</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਅਠਵਾਂ'''}} {{gap}}ਜਦੋਂ ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੋਗੇ ਪਾਈ ਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਉਤੇ ਲਮਕਾਈ, ਤਿੰਨ ਕੱਸਾਕ ਚੌਕੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਸ ਥਾਂ ਵਲ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿ ਲਾ ਕੇ ਬਹਿਣਾ ਸੀ, ਚੰਗਾ ਹਨੇਰਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਉਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਉਹਨੂੰ ਚਿਲਕ-ਚਿਲਕ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਟੁਰ ਪਏ। ਚੁਪ-ਚਾਪ ਕੁਝ ਕਦਮ ਜਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ, ਕੱਸਾਕ ਖੱਡੇ ਤੋਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਰਾਹ ਉਤੇ ਟੁਰਦੇ ਗਏ, ਜਿਹੜਾ ਕਾਨਿਆਂ ਨੇ ਸਮਝੋ ਅਸਲੋਂ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤਕ ਉਹ ਦਰਿਆ ਉਤੇ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਿਆ ਸੁੱਟੀ ਇਕ ਮੋਟੀ ਸਾਰੀ ਕਾਲੀ ਗੇਲੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਾਨੇ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਹੀ ਮਧੋਲੇ ਗਏ ਸਨ।</br> {{gap}}“ਏਥੇ ਪੈ ਜਾਈਏ?" ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ।</br> {{gap}}"ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਏਥੇ ਬੈਠ, ਤੇ ਮੈਂ ਮਿੰਟ 'ਚ ਆਨਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿਆਂ, ਕਿਥੇ ਜਾਣਾ ਸੂ।"</br> {{gap}}"ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਏ ; ਏਥੋਂ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ," ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਤੇ ਅਸੀਂ ਏਥੇ ਈ ਪਵਾਂਗੇ। ਬੜੀ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਏਂ!"</br> {{gap}}ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਤੇ ਯਰਗਸ਼ੋਵ ਨੇ ਚੋਗ਼ੇ ਵਿਛਾ ਲਏ ਤੇ ਗੇਲੀ ਪਿਛੇ ਪੈ ਗਏ, ਤੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਪਿਆ।</br> {{gap}}"ਚਾਚਾ, ਏਥੋਂ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ," ਬੁੱਢੇ ਅਗੇ ਪੋਲੇ-ਪੋਲੇ ਪੈਰ ਰਖਦਿਆਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ‘ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਖਾਨਾਂ, ਉਹ ਕਿਥੇ ਸਨ – ਸਿਰਫ਼ ਮੈਨੂੰ ਈ ਪਤੈ।"</br> {{gap}}"ਗਲ ਹੋਈ ਨਾ! ਕਮਾਲ ਦਾ ਆਦਮੀ ਏਂ ਤੂੰ, ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦਾ ਉਰਵਾਨ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ; ਉਹ ਵੀ ਖੁਸਰ-ਫਸਰ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{nop}}<noinclude>{{right|੪੩}}</noinclude> 7xip6s0dw19pqzsglcas5ej1r9wa5p8 250 67616 239920 239769 2026-10-12T00:45:02Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਕੁਝ ਕਦਮ ਅਗੇ ਜਾ ਕੇ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਖਲੋ ਗਿਆ, ਇਕ ਛਪੜੀ ਉਤੇ ਨਿਵਿਆਂ ਤੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾਣ ਲਗਾ। “ਏਥੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ, ਦਿਸਦਾ ਈ?" ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਸਜਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਸਾਂ ਸੁਣੀਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਰਬ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇ," ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਖੱਡੇ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ 'ਚ ਹੋਏਗਾ," ਉਹ ਅਗੋਂ ਬੋਲਿਆ। "ਮੈਂ ਤਾੜ ਰੱਖਾਂਗਾ ਤੇ ਤੂੰ ਜਾ ਬੇਸ਼ਕ।"</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੋਗਾ ਹੋਰ ਉਪਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਕਦੀ ਖੱਬੇ ਹਥ ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਕੰਧ ਵਲ ਤੇ ਕਦੀ ਕੰਢਿਉਂ ਹੇਠਾਂ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਤੇਰੇਕ ਵਲ ਕਾਹਲੀਆਂ-ਕਾਹਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸੁਟਦਾ, ਇੱਕਲਾ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਿਆ। “ਜ਼ਰੂਰ ਈ ਉਹਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੋਈ ਕਿਤੇ ਤਾੜ ਰਿਹੈ ਜਾਂ ਰੀਂਗਦਾ ਆ ਰਿਹੈ," ਉਹਨੇ ਕਿਸੇ ਸੰਭਵ ਚੇਚੇਨ ਪਹਾੜੀਏ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। ਚਾਣਚਕ ਉੱਚੀ-ਉਚੀ ਹੋਈ ਸਰਸਰਾਹਟ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਛਰਬਲ ਸੁਣ ਉਹ ਤ੍ਰਭਕ ਪਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਫੜ ਲਈ। ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਕੰਢਿਉਂ ਹੇਠੋਂ ਘੁਰ-ਘੁਰ ਕਰਦਾ ਬਾਹਰ ਕੁਦਿਆ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹਦੀ ਕਾਲੀ ਸ਼ਕਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਲੌਰੀ ਤਲ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਉਲੀਕੀ ਗਈ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਕਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਲਾਹੁਣ ਦੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ; ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਸਕਦਾ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਝਾੜ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਖਿਝ ਨਾਲ ਥੁਕ ਸੁੱਟੀ ਤੇ ਅਗੇ ਟੁਰ ਪਿਆ। ਸ਼ਹਿ ਲਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਜਣ ਉਤੇ ਉਹ ਫੇਰ ਅਟਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਸੀਟੀ ਮਾਰੀ। ਉਹਦੀ ਸੀਟੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸੀਟੀ ਵੱਜੀ ਤੇ ਉਹ ਟੁਰਦਾ-ਟੁਰਦਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਆਪਣੇ ਚੋਗੇ ਉਤੇ ਗੁੱਛਾ-ਮੁੱਛਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੌਂ ਚੁਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਲੱਤ ਉਤੇ ਲੱਤ ਰਖੀ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਤੇ ਉਹ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਣ ਵਾਸਤੇ ਰਤਾ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਸ਼ਹਿ ਲਾ ਕੇ ਬਹਿਣ ਨਾਲ ਸੁਆਦ ਆਉਂਦੈ! ਇਹ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਏ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। “ਉਹਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਸੈਂ ਓਥੇ?"</br> {{gap}}“ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਥਾਂ ਵਿਖਾ ਦਿਤੀ ਸੀ," ਆਪਣਾ ਚੋਗ਼ਾ ਵਿਛਾਂਦਿਆਂ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਪਰ ਮੈਂ ਕਿੱਡਾ ਵਡਾ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਹੁਣੇ ਉਠਾਇਐ, ਐਨ ਪਾਣੀ ਕੋਲ! ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਉਹੀਉ ਈ ਸੀ! ਉਹਦਾ ਰੌਲਾ ਤੂੰ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੋਣੇਂ?"</br> {{gap}}"ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਮੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਕਦਮ ਪਤਾ ਲਗ ਗਿਆ, ਜਾਨਵਰ ਸੀ ਕੋਈ। ਮੈਂ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸਾਂ: ‘ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਉਠਾ ਦਿਤੈ ਦਿਤੈ," ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੋਗੇ ਵਿਚ ਵਲ੍ਹੇਟਦਿਆਂ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੌਂਦਾ {{nop}}<noinclude>{{left|੪੪}}</noinclude> kpl1svk6dxg16oqgvzggu0nfppuhq3b 250 67617 239921 239774 2026-10-12T00:45:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 239921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਅਗੋਂ ਬੋਲਿਆ। "ਜਦੋਂ ਕੁੱਕੜ ਬਾਂਗ ਦੇਣ, ਮੈਨੂੰ ਜਗਾ ਦਈਂ। ਸਾਡੇ ਜ਼ਾਬਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਪੈਨਾਂ ਤੇ ਥੋੜਾ ਚਿਰ ਅੱਖ ਲਾ ਲੈਨਾਂ; ਫੇਰ ਤੂੰ ਅਖ ਲਾ ਲਵੀਂ ਤੇ ਮੈਂ ਤਾੜ ਰੱਖਾਂਗਾ — ਇੰਜ ਕਰਾਂਗੇ।"</br> {{gap}}"ਸ਼ੁਕਰੀਆ, ਮੇਰਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੌਣ ਨੂੰ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ, ਨਿੱਘੀ ਤੇ ਅਹਿੱਲ ਸੀ। ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਪਾਸੇ ਤਾਰੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਦੂਜੇ ਤੇ ਵਡੇ ਪਾਸੇ ਉਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਤੋਂ ਪਸਰਿਆ, ਵਡਾ ਸਾਰਾ ਕਾਲਾ ਬੱਦਲ ਸੀ। ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਲ ਰਹੀ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘੁਲ ਮਿਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਗੇ ਵਹਿੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਡੂੰਘੇ ਤਾਰਿਆਂ-ਜੜੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਵਲ-ਖਾਂਦੇ ਸਿਰੇ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਉਲੀਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੱਸਾਕ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਤੇਰੇਕ ਤੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਫਾਸਲਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਪਿਛੇ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਉਂ, ਉਹ ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੀ-ਕਦੀ, ਤਖ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ, ਕਾਣੇ ਝੂਲਣ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖਹਿਸਰਨ ਲਗਦੇ। ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਨਿੱਮਲ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਹਿਰਦੇ ਬੰਬਲ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੰਭ-ਲੱਗੀਆਂ ਡਾਹਣਾਂ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਲ ਹੀ, ਐਨ ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਅਗੇ, ਕੰਢਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਥੱਲੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਧਾਰਾ। ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਅੱਗੇ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਲੌਰੀ ਭੂਰਾ ਸਮੂਹ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਬਰੇਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਤਾਲਮਈ ਚੱਕਰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਅਗੇ, ਪਾਣੀ, ਕੰਢਾ ਤੇ ਬੱਦਲ ਸਾਰੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਅਜਿਹਾ ਘੁਸਮੁਸਾ ਬਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹਦੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੱਸਾਕ ਦੀਆਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅੱਖਾਂ ਧਾਰੇ ਦੇ ਵਹਾਏ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਤਣੇ ਬੁਝ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਅਸਲੋਂ ਵਿਰਲੇ ਪਲ ਹੀ ਹੁਨਾਲ ਰੁੱਤ ਦੀ ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇੰਜ ਅਕਸ ਹੁੰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ, ਤੇ ਸਾਹਮਣਾ ਢਾਲਵਾਂ ਕੰਢਾ ਉਘਾੜ ਜਾਂਦੀ। ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਚਲਾਈ ਗਈ ਗੋਲੀ, ਜਾਂ ਕੰਢੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਟੋਟੇ ਦੇ ਢਹਿ ਪੈਣ ਉਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਲ-ਕੁਲ, ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਛਰਬਲ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਝਾੜ ਵਿਚੋਂ ਧੂਸ ਦੇ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਉਣ ਦੇ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਰਾਤ ਦੀਆਂ ਤਾਲਬੱਧ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ, ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਸਰ-ਸਰ ਦੀ, ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਘੁਰਾੜਿਆਂ ਦੀ, ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਘੂੰ-ਘੂੰ ਦੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੋ ਦੀ ਲੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਹਰ ਦੂਜੀ ਫਟਕ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਪਰ ਨੂੰ ਤਾਲ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਪਰ ਉਤੇ ਮਾਰਦਿਆਂ ਇਕ ਉੱਲੂ ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਉਡਿਆ। ਐਨ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉਤੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਲ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰ ਉਤੇ ਪਰ ਹਰ ਦੂਜੀ ਪਿਛੋਂ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਪਹਿਲੀ ਫਟਕ ਪਿਛੋਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਚਨਾਰ ਰੁਖ ਵਲ ਉਡਿਆ, {{nop}}<noinclude>{{right|੪੫}}</noinclude> ejelhc2nyh7x4lmsewe7jjm4474jppf 250 67618 240048 239775 2026-10-12T10:23:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240048 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਿਥੇ ਉਹ ਉਹਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉਤੇ ਟਿਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਖਾ ਚਿਰ ਫੜ-ਫੜ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਤਾੜ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਕੱਸਾਕ ਇਹਨਾਂ ਚਾਣਚਕੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਹਥ ਪਾਂਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਗੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}ਰਾਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਕਾਲਾ ਬੱਦਲ ਜਿਹੜਾ ਲਹਿੰਦੇ ਵਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਲੀਰ ਵਾਂਗ ਪਾਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਨਿਮਲ ਤਾਰਿਆਂ ਜੜਿਆਂ ਅਸਮਾਨ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਉਤਾਂਹ ਵਲ ਮੁੜਿਆ ਨਵਾਂ ਚੰਨ ਪਹਾੜਾਂ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਲਾਲ ਜਿਹੀ ਲੋ ਲਾਲ ਲਿਸ਼ਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਠੰਡ ਅੰਦਰ ਧੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਜਾਗ ਪਿਆ, ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ ਤੇ ਫੇਰ ਸੌਂ ਗਿਆ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦਾ ਦਿਲ ਤੰਗ ਪੈ ਗਿਆ, ਉਹ ਉਠਿਆ, ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਖੰਜਰ ਦੇ ਦਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਛੋਟਾ ਚਾਕੂ ਕਢਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਟੀ ਨੂੰ ਸੁੰਬਾ ਬਣਾਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਉਹਦਾ ਦਮਾਗ਼ ਚੇਚੇਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਓਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਮੁੰਡੇ ਪਾਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਸਾਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦਾ, ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਉਂ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਵਾਰੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦਿਸ ਸਕਿਆ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ-ਕੁਝ ਵਕਫ਼ੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰਿਆ ਵਲ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਢੇ ਵਲ ਵੇਖਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ ਮਾਂਦੀ-ਜਾਂਦੀ ਚਾਨਣੀ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਤਾ-ਮਾਸਾ ਅੱਡ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹਨੂੰ ਹੁਣ ਚੇਚੇਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗਲ ਦਾ, ਕਦੋਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਤੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਦੂਨੀਯਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਸਾਕ ਆਪਣੀ ਰਖੇਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਨਿੱਕੀ ਰੂਹ ਨੂੰ, ਚਿਤਾਰਿਆ ਤੇ ਉਹਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਖਿਝ ਆ ਗਈ। ਹੋ ਰਹੀ ਸਰਘੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਰੂਪਹਿਲੀ ਧੁੰਦਾਂ, ਪਾਣੀ ਉਤੇ ਚਿੱਟੀ ਡਲ੍ਹਕ ਮਾਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ, ਬਾਲ ਉਕਾਬ ਸੀਂ-ਸੀਂ ਕਰ ਤੇ ਖੰਬ ਫੜਫੜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਖ਼ੀਰ, ਦੂਰੋਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ, ਇਕ ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਬਾਂਗ ਉਹਦੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਹਦੇ ਪਿਛੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੁੱਕੜ ਨੇ ਲੰਮੀ ਸਾਰੀ ਬਾਂਗ ਦਿਤੀ, ਜਿਹਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਬਾਂਗਾਂ ਦਿਤੀਆਂ।</br> {{gap}}"ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੋ ਗਿਐ” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ; ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁੰਬਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਉਹ ਅਜੇ ਇਹ ਬੁਝ ਹੀ ਸਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦੋ ਲੱਤਾਂ ਕਿਹਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਲਗਿਆ ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਛਰਬਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਫੇਰ {{nop}}<noinclude>{{left|੪੬}}</noinclude> fbktyrypji0aitzwehy4jtl2fn7gqfy 250 67619 240050 239776 2026-10-12T10:26:56Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>'ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦੁਮੇਲ ਵਲ ਨਜ਼ਰ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਪਰ ਵਲ ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਚੰਨ ਹੇਠ ਸਵੇਰ ਦੀ ਲੋ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਲੀਕ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇਰੇਕ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਦੇ ਉਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੇ ਇਕ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੁੱਢ ਵਲ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹਨੂੰ ਇੰਜ ਲਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੇਰੇਕ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਮੁੱਢ ਖਲੋਤਾ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਟਾਹਣੀ ਵਾਲੇ ਇਕ ਵਡੇ ਸਾਰੇ ਕਾਲੇ ਮੁਢ ਵਲ ਉਹਦਾ ਧਿਆਨ ਉਚੇਚਾ ਗਿਆ। ਮੁਢ ਐਨ ਧਾਰੇ ਦੇ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਅਜੀਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾ ਉਹ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾ ਚੱਕਰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਇੰਜ ਵੀ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੌ ਨਾਲ ਤਰ ਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬਰੇਤੀਆਂ ਦੇ ਰੁਖ ਪਾਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਧੌਣ ਅਗੇ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਮੁਢ ਬਰੇਤੀਆਂ ਵਲ ਤਰਿਆ ਅਟਕਿਆ ਤੇ ਇਕ ਖਾਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ। ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਹੇਠੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੀ ਇਕ ਬਾਂਹ ਵੀ ਦਿੱਸੀ ਹੋਵੇ। "ਜੇ ਭਲਾ ਮੈਂ 'ਕੱਲਾ ਈ ਇਕ ਅਬਰੇਕ ਮਾਰ ਲਵਾਂ!" ਬੰਦੂਕ ਚੁਕ, ਫਟਾਫਟ, ਕਾਹਲ ਨਾ ਕੀਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਅੱਡਾ ਜਮਾ, ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਰਖ, ਤੇ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਉਹਨੂੰ ਸ਼ਿਸਤ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਥਮ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲਗਾ। ਘੋੜਾ ਚੜ੍ਹਾ, ਉਹਨੇ ਸਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਗ ਪਿਆ; ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਫਰੋਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। “ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਗਾਣ ਲਗਾ, " ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਪਰ ਉਹਦਾ ਦਿਲ ਏਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੜਕਨ ਲਗ ਪਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੰਨ ਲਾਉਂਦਾ, ਝਿਜਕ ਗਿਆ। ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਮੁਢ ਨੇ ਘੜੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਉਹਦੇ ਵਲ ਰੌ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਤਰਨ ਲਗ ਪਿਆ।</br> {{gap}}“ਮੈਨੂੰ ਉਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ! ..." ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਚੰਨ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਲੋ ਵਿਚ ਉਹਨੂੰ ਤਰ ਰਹੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਤਾਤਾਰ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਝਾਤੀ ਪਈ। ਉਹਨੇ ਸਿੱਧਾ ਸਿਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਲਗਦਾ ਸੀ— ਉਹਦੀ ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਨਾਲੀ ਦੇ ਅਸਲੋਂ ਸਿਰੇ ਕੋਲ। ਉਹਨੇ ਸ਼ਿਸਤ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਉਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ। ਬਿਲਕੁਲ, ਅਬਰੇਕ ਏ!' ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਬੰਦੂਕ ਦੇ ਐਨ ਸਿਰੇ ਉਤੇ ਦਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਭ, ਉਹ ਕੱਸਾਕ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਿਖਿਆ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ: “ ਬਾਪੂ ਤੇ ਪੁਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਘੋੜਾ ਦਬਾ ਦਿਤਾ। ਪਲ ਕੁ ਲਈ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਚਿਲਕੋਰ ਨੇ ਕਾਨਿਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਨਾ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਗੋਲੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ, ਚਾਣਚਕੀ ਠਾਹ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਪੁੱਜੀ, ਤੇ ਦੂਰ ਕਿਤੇ ਵਿੱਥਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਲੰਮੀ ਗੂੰਜ ਬਣ ਗਈ। ਮੁਢ ਹੁਣ ਆਰ-ਪਾਰ ਨਹੀਂ, ਰੌ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{nop}}<noinclude>{{right|੪੭}}</noinclude> 9v809e6bd9y9cdem9lyjl66yh85e0c0 250 67620 240052 239777 2026-10-12T10:32:10Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}"ਮੈਂ ਕਿਹੈ, ਰੋਕੀਂ ਸੂ!" ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਹਥ ਪਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਗੋਲੀ ਪਿਛੇ ਉਚਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਉਹ ਲੇਟਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਕੂਕਿਆ।</br> {{gap}}ਚੁਪ ਕਰ, ਸ਼ੈਤਾਨਾ!' ਦੰਦ ਕਰੀਚਦਿਆਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਖੁਸਰ-ਫੁਸਰ ਕੀਤੀ। "ਅਬਰੇਕ!"</br> {{gap}}"ਕਿਹਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਆ?” ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। "ਕੌਣ ਸੀ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ?"</br> {{gap}}ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਬੰਦੂਕ ਨੂੰ ਫਿਰ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਤਰ ਰਹੇ ਮੁਢ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਅੱਗੇ ਜਾ, ਮੁਢ ਰੇਤੇ ਉਤੇ ਅੜ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਲੋਂ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੋਲਦੀ, ਕੋਈ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਈ।</br> {{gap}}"ਕਿਹਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਸਾਈ? ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਿਆਂ ਪੁਛਿਆ।</br> {{gap}}"ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ, ਅਬਰੇਕ ਨੂੰ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਰਹਿਣ ਦੇ ਓਏ! ਬੰਦੂਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲ ਗਈ ਸਾਈ? ..."</br> {{gap}}"ਮੈਂ ਇਕ ਅਬਰੇਕ ਮਾਰ ਦਿਤੈ, ਇਹ ਕੀਤੈ ਮੈਂ," ਗੱਚ-ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੁੜਬੁੜਾਇਆ ਤੇ ਕੁਦ ਖਲੋਤਾ। "ਇਕ ਬੰਦਾ ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ..." ਉਹਨੇ ਰੇਤੇ ਵਲ ਸੈਣਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ। "ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਤੈ। ਔਹ ਵੇਖੋ।"</br> {{gap}}"ਐਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾ ਪਾਂਦਾ ਜਾ!" ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਲਦਿਆਂ, ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਕੀ ਨਾ ਪਾਂਦਾ ਜਾਵਾਂ? ਔਹ ਵੇਖ," ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੂੰ ਮੋਢਿਉਂ ਫੜਦਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਏਡੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧਰੂੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਕੱਰਾਹ ਪਿਆ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਹਨੇ, ਜਿੱਧਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸੈਣਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਓਧਰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ, ਲੋਥ ਦਿਸ ਪੈਣ ਉਤੇ, ਇਕਦਮ ਆਪਣਾ ਲਹਿਜਾ ਬਦਲ ਕਿਆ।</br> {{gap}}"ਉਹ ਤੇਰੀ! ਪਰ ਅਜੇ ਹੋਰ ਆਉਣਗੇ ਨੀ! ਮੰਨ ਜਾ ਮੇਰੀ ਗਲ," ਉਹਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨ ਲਗਾ। “ਇਹ ਸਕਾਊਟ ਸੀ ਤਰ ਕੇ ਪਾਰ ਆ ਰਿਹੈ; ਜਾਂ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਹੁਣੇ ਈ ਏਥੇ ਨੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਮੰਨ ਜਾ ਮੇਰੀ ਗਲ!"</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਆਪਣੀ ਪੇਟੀ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆਈ ਕੋਟ ਲਾਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਕੀ ਕਰਨ ਲਗੈਂ, ਬੇਵਕੂਫ਼ਾ?" ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਕੂਕਿਆ। "ਤੂੰ ਮੂੰਹ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਐਵੇਂ ਈ, ਮੰਨ ਜਾ ਮੇਰੀ ਗਲ! ਜੇ ਤੂੰ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਤੈ, ਉਹ ਭਜ ਨਹੀਂ ਚਲਿਐ। ਮੇਰੀ ਬੰਦੂਕ ਲਈ ਰਤਾ ਕੂ ਬਾਰੂਦ ਦਈਂ। ਥੋੜਾ-ਬਹੁਤ ਹੈ ਈ? ਨਜ਼ਾਰ, ਤੂੰ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਜਾ, ਤੇ ਜਿਊਂਦਾ ਜਿਉਂਦਾ ਲਗ; ਪਰ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾ ਜਾਈਂ, ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਏਂਗਾ, ਮੰਨ ਜਾ ਮੇਰੀ ਗਲ!" {{nop}}<noinclude>{{left|੪੮}}</noinclude> 4nfck69oii78y4jmrkeox14x20l8nni 250 67621 240053 239779 2026-10-12T10:36:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}"ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਲਿਆ 'ਕੱਲਾ ! ਆਪ ਪਿਆ !" ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੋਟ ਲਾਹ ਦਿਤਾ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਕੰਢੇ ਵਲ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹੈਂ, ਵਿਚ ਨਾ ਜਾ!" ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਭਰਦਿਆਂ, ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਵੇਖ ਉਹ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦਿਸ ਰਿਹੈ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ; ਠਹਿਰ ਜਾ, ਆ ਲੈਣ ਦੇ ਨੇ ਚੌਕੀ ਤੋਂ। ਨਜ਼ਾਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ। ਡਰ ਲਗਦਾ ਪਿਐ ਤੈਨੂੰ! ਮੈਂ ਕਹਿਨਾਂ, ਡਰਨਾ।</br> {{gap}}"ਲੂਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹੈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ! ਦਸ ਖਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਸਾਈ!'' ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੜਨ ਬਾਰੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖ਼ਿਆਲ ਬਦਲ ਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਤੇ ਮੈਂ ਤਾੜ ਰੱਖਾਂਗਾ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹੋ, ਗਸ਼ਤੀ ਜੱਥਾ ਘੱਲਣ। ਜੇ ਅਬਰੇਕ ਇਸ ਪਾਸੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੀਦੈ।"</br> {{gap}}"ਇਹ ਈ ਤੇ ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ। ਉਹ ਨਿਕਲ ਜਾਣਗੇ," ਉਠਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦੈ!"</br> {{gap}}ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਉਠੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤੇ ਸੂਲੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾ, ਚੌਕੀ ਵਲ ਹੋ ਪਏ — ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਕ ਪਹੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਰਾਹ ਬਣਾਂਦੇ ਹੋਏ।</br> {{gap}}"ਤੇ ਹੁਣ ਵੇਖੀਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ, ਹਿੱਲੀਂ ਨਾ — ਤੈਨੂੰ ਏਥੇ ਢੇਰ ਕਰ ਕੇ ਰਖ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਇਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਾੜ ਰਖੀਂ!" ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਯਰਗੂਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਚਲਦਾ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਬੁੜਬੁੜ ਕੀਤੀ; ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰ ਉਹ ਫੇਰ ਗੇਲੀ ਪਿਛੇ ਬਹਿ ਗਿਆ।</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਰੇਤੀਆਂ ਵਲ ਟਕ ਲਾਈ ਤੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਤੇ ਕੰਨ ਲਾਈ ਬੈਠਾ ਰਿਹ ; ਪਰ ਚੌਕੀ ਤਕ ਵਾਟ ਚੋਖੀ ਸੀ, ਤੇ ਬੇ-ਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਚੂੰਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੇ ਅਬਰੇਕ, ਜਿਹੜੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਸਨ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹਨੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਭਜ ਜਾਣਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਅਬਰੇਕਾਂ ਉਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਜ ਜਾਣਾ ਸੀ, ਉਹਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਗੁੱਸਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਉਤੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਭਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ; ਹਰ ਪਲ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਦਿਸ ਪੈਣ ਦੀ ਆਸ ਸੀ; ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਦੇ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਜਮਾ, ਉਹ ਗੋਲੀ ਚਲਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਦਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ। {{nop}}<noinclude>{{right|੪੯}}</noinclude> fnzntfvqwcjgbomv7eelxjzhdwjzvo6 250 67622 240055 239780 2026-10-12T10:41:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|'''ਕਾਂਡ ਨੌਵਾਂ'''}} {{gap}}ਲੋ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਚੇਚੇਨ ਦੀ ਲੋਥ ਹੁਣ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਘਟ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝੂਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਲੂਕੇ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰ-ਸਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਕਾਨਿਆਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਰਗੇ ਬੁੰਬਲ ਹਿਲਦੇ ਦਿੱਸੇ, ਉਹਨੇ ਬੰਦੂਕ ਪੂਰੀ ਤਾਣ ਲਈ, ਤੇ ਗੁਣ-ਗੁਣ ਕੀਤੀ: ਬਾਪੂ ਤੇ ਪੁਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ।' ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਘੋੜਾ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਖੜਾਕ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਓਏ, ਕੱਸਾਕੋ! ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ!" ਇਕ ਡੂੰਘੀ ਖਰਜਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਅਡੋਲ ਆਈ; ਤੇ ਕਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਲ ਕਰ, ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਲੂਕੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।</br> {{gap}}"ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਬਸ ਮਾਰ ਦੇਣ ਲਗਾ ਸਾਂ, ਰਬ ਦੀ ਸਹੁੰ, ਮਾਰ ਈ ਦੇਣ ਲਗਾ ਸਾਂ!" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਮਾਰਿਆ ਕੀ ਆ?" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। ਉਹਦੀ ਭਰਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠੀ; ਉਹਨੇ ਇਕਦਮ ਹੀ ਰਾਤ ਦੀ ਉਹ ਭੇਤਭਰੀ ਚੁਪ ਤੋੜ ਦਿਤੀ, ਜਿਹੜੀ ਕੱਸਾਕ ਦੇ ਚੁਗਿਰਦੇ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਹੌਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹੋਰ ਉਘੜ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। </br> {{gap}}"ਸੁਣ, ਚਾਚਾ, ਤੂੰ ਅਜੇ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਘਤਿਐ," ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਘੋੜਾ ਲਾਂਹਦਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸੁਭਾਵਕ ਅਡੋਲਤਾ ਨਾਲ ਉਠਦਿਆਂ, ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਬੁੱਢਾ ਚਿੱਟੀ ਪਿਠ ਨੂੰ ਟਕ ਲਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਤੇਰੇਕ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਛਲਛਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਪਿੱਠ `ਤੇ ਮੁਢ ਰਖ ਤਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਤਾੜ ਲਿਐ ਤੇ ਫੇਰ ... ਔਹ ਵੇਖ। ਔਹ! ਨੀਲਾ ਤੰਬਾ ਸੂ, ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੂ, ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ ... ਦਿਸਿਆ ਈ?" ਲੂਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ।</br> {{gap}}"ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ ਪਿਐ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਮੂੰਹ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਕੁਰੱਖ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ। "ਤੂੰ ਇਕ ਜੀਗੀਤ ਮਾਰ ਦਿਤੈ," ਉਹਨੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੀ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾਲ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}"ਮੈਂ ਏਥੇ ਬੈਠਾ ਸਾਂ, ਤੇ ਚਾਣਚਕ ਈ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਕਾਲਾ-ਕਾਲਾ ਦਿਸਿਆ। ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਤਾੜ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਓਥੇ ਈ ਸੀ। ਲਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਵਿਚ ਢਹਿ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਜੀਬ ਲਗਦੈ, ਮੈਂ ਦਿਲ 'ਚ ਸੋਚਿਆ। {{nop}}<noinclude>{{left|੫੦}}</noinclude> clvjombho89qvvtsuuhk27qqhun9gw2 250 67623 240056 239781 2026-10-12T10:45:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਫੇਰ ਤਰਦੀ ਲਕੜ ਦਾ ਇਕ ਟੋਟਾ, ਇਕ ਚੰਗਾ ਵੱਡਾ ਟੋਟਾ ਰੌ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਉਹਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਤਰਨ ਲਗ ਪਿਆ; ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਦਾ ਆਂ, ਉਹਦੇ ਥਲਿਉਂ ਇਕ ਸਿਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ! ਬੜੀ ਅਜੀਬ ਗਲ ਸੀ! ਤੇ ਮੈਂ ਕਾਨਿਆਂ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸਿਆ ਕੁਝ ਨਾ; ਫੇਰ ਮੈਂ ਉਠਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਖੜਾਕ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੋਣੈ, ਤੇ ਉਹ ਥੋੜੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਵੇਖਣ ਲਗਾ। "ਰਹਿਣ ਦੇ, ਓਏ!" ਜਿਵੇਂ ਈ ਉਹਨੇ ਪੈਰ ਲਾਏ ਤੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ ‘ਬਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਲਗਾ ਤੂੰ!' ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਘੁਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਹਿਲਿਆ ਨਾ, ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਡੀਕਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਤਰਨ ਲਗ ਪਿਆ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਨਣੀ 'ਚ ਆਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਉਹਦੀ ਪੂਰੀ ਪਿਠ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ‘ਬਾਪੂ, ਪੁਤਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਹ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ' ... ਤੇ ਧੂੰਏ 'ਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਘੁਲਦਾ ਦਿਸਿਆ। ਉਹਨੇ ਹਾਇ ਕੀਤੀ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਜ ਲਗਿਆ। ‘ਵਾਹ!' ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ‘ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰਬ ਦਾ, ਮੈਂ ਮਾਰ ਲਿਐ ਇਹਨੂੰ!' ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੁੜ੍ਹ ਕੇ ਰੇਤੇ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ; ਉਹਨੇ ਉੱਠਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਨਾ ਗਿਆ। ਉਹਨੇ ਕੁਝ ਕੁ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਲੰਮਾ ਪੈ ਗਿਆ। "ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਮੈਂ। ਵੇਖ, ਉਹ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ - ਜ਼ਰੂਰ ਮੋਇਆ ਪਿਆ ਹੋਣੈ! ਬਾਕੀ ਦੇ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਗਏ ਨੇ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋਣ।" </br> {{gap}}"ਤੇ ਤੂੰ ਉਹਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਹੁਣ, ਮੁੰਡਿਆ, ਇਹ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਇਐ ..." ਤੇ ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ।</br> {{gap}}ਐਨ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜੀਆਂ ਤਿੜਕਣ ਦਾ ਖੜਾਕ ਤੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀਆਂ ਉਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿਤੀਆਂ; ਉਹ ਕੰਢੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਉਤੇ ਤੇ ਪੈਦਲ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। "ਬੇੜੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜੇ?" ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚੀਕਿਆ।</br> {{gap}}"ਕਮਾਲ ਕਰ ਦਿਤੀ ਆ, ਲੂਕੇ! ਧੂਹ ਲਿਆ ਸੂ ਕੰਢੇ 'ਤੇ!" ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚਿਲਕਿਆ।</br> {{gap}}ਬੇੜੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਕਪੜੇ ਲਾਹੁਣ ਲਗ ਪਿਆ; ਉਹਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਰ ਪਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉਤੇ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਠਹਿਰ ਜਾ ਜ਼ਰਾ, ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੇੜੀ ਲਿਆ ਰਿਹੈ," ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਕੜਕਿਆ।</br> {{gap}}"ਬੇਵਕੂਫ਼ਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਜਿਊਂਦਾ ਹੋਵੀ ਤੇ ਐਵੇਂ ਝੂਠੀ-ਮੂਠੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ! ਆਪਣਾ ਖੰਜਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ!" ਇਕ ਹੋਰ ਕੱਸਾਕ ਚਿਲਕਿਆ।</br> {{gap}}"ਚਲਦਾ ਹੋ," ਆਪਣੀ ਪਤਲੂਨ ਧਰੂੰਹਦਿਆਂ, ਲੂਕਾ ਕੂਕਿਆ। ਉਹਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਕਪੜੇ ਲਾਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਤੇ ਸੂਲੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਕੁਦ ਪਿਆ। {{nop}}<noinclude>{{right|੫੧}}</noinclude> lv4q3mqjf1isc000ezvw8i3dyc1hi8y 250 67624 240059 239782 2026-10-12T10:50:46Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240059 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਫੇਰ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੇ-ਲੰਮੇ ਟੋਹਲੇ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਉਚਾ ਕਢਦਿਆਂ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਉਹ ਤੇਰੇਕ ਵਿਚ ਬਰੇਤੀਆਂ ਵਲ ਤੁਰਨ ਲਗਾ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਇਕ ਭੀੜ, ਉਚੀ-ਉਚੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ, ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਖਲੋਤੀ ਸੀ। ਘੋੜਸਵਾਰ ਗਸ਼ਤ ਕਰਨ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਮੋੜ ਵਲੋਂ ਬੇੜੀ ਨਿਕਲ ਆਈ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਰੇਤੇ ਉਤੇ ਖਲੋ ਗਿਆ, ਲੋਥ ਉਤੇ ਉੜਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਉਹਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਝੁਣਿਆ। "ਬਿਲਕੁਲ ਮੋਇਆ ਪਿਐ!" ਉਹ ਚੀਕਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੂਕਿਆ।</br> {{gap}}ਚੇਚੇਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਸਿਰ ਵਿਚ ਲਗੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਨੀਲਾ ਤੰਬਾ, ਝੱਗਾ, ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਪਿਠ ਨਾਲ ਇਕ ਬੰਦੂਕ ਤੇ ਖੰਜਰ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਉਤੇ ਇਕ ਵਡਾ ਸਾਰਾ ਟਾਹਣ ਬੱਝਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਜਿਨ੍ਹੇ ਪਹਿਲੋਂ ਪਹਿਲ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਭੁਚਲਾ ਦਿਤਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਕਿੱਡੀ ਤਗੜੀ ਮੱਛੀ ਫੜੀ ਆ!" ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਕੂਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਥ ਬੇੜੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੀ ਗਈ ਤੇ ਘਾਹ ਨਪੀੜਦੀ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਰਖੀ ਗਈ। ਉਹ ਘੇਰਾ ਬਣਾਈ ਖੜੇ ਸਨ।</br> {{gap}}"ਕਿੱਡਾ ਪੀਲਾ ਲਗਦੈ!" ਇਕ ਹੋਰ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਸਾਡੇ ਜਣੇ ਕਿਥੇ ਗਏ ਨੇ ਢੂੰਡਣ? ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਨੇ। ਜੇ ਇਹ ਵਾਲਾ ਸਕਾਊਟ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਰਨਾ। ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਹ 'ਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਤਰਦਾ?" ਤੀਜਾ ਕਹਿਣ ਲਗਾ।</br> {{gap}}"ਕੋਈ ਤੇਜ਼ ਤਰਾਰ ਹੋਣੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਸਚੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਜੀਗੀਤ!" ਟਿਚਕਰ ਨਾਲ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਕੰਢੇ ਦੀ ਤਹਿ ਉਤੇ ਖਲੋਤਾ ਕੰਬ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਨਚੋੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਦਾੜ੍ਹੀ 'ਤੇ ਵਸਮਾ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੂ ਤੇ ਸਿਰ ਮੁੰਨਿਆ।"</br> {{gap}}"ਤੇ ਕੋਟ ਬੁਗਚੇ 'ਚ ਪਿਠ ਉਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤਰਨਾ ਸੁਖਾਲਾ ਰਹੇ," ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ।</br> {{gap}}ਏਧਰ ਤਕ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ," ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ। ਉਹਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਦਾ ਖੰਜਰ ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। "ਖੰਜਰ ਤੂੰ ਰਖ ਲੈ ਤੇ ਕੋਟ ਵੀ; ਪਰ ਬੰਦੂਕ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਬਲ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਹਦੀ ਨਾਲੀ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ, " ਨਾਲੀ ਵਿਚ ਫੂਕ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਨੂੰ ਐਵੇਂ ਸੁਗਾਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਹੀਦੀ ਏ।"</br> {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਗਣ-ਮੰਗਾਣ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ, ਚਾਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਸ਼ੈਤਾਨ ਨਾ ਹੋਏ ਤਾਂ!" ਘੂਰੀ ਵਟਦਿਆਂ ਤੇ ਚੇਚੇਨ ਦਾ ਕੋਟ ਹੇਠਾਂ ਸੁਟਦਿਆਂ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ। "ਕੋਟ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਰਖ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਘਸਡਿਆ ਪਿਐ।" {{nop}}<noinclude>{{left|੫੨}}</noinclude> tnkpic0lcgg3zg1krbdluncendb5tk5 250 67692 239900 239783 2026-10-11T16:32:19Z Kaur.gurmel 192 239900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਲਕੜਾਂ ਲਿਆਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਏਗਾ," ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। {{gap}}"ਮੋਸੇਵ, ਮੈਂ ਘਰ ਜਾਂਗਾ, ” ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ; ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖਿਝ ਭੁਲ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਡੇ ਨੂੰ ਤੁਹਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}"ਚੰਗਾ, ਚਲਾ ਜਾ।" {{gap}}"ਮੁੰਡਿਉ, ਲੋਥ ਨੂੰ ਚੌਕੀ 'ਚ ਲੈ ਚਲੌ;" ਅਜੇ ਵੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਦਾ, ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ, " ਤੇ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਓਹਲਾ ਕਰ ਦਿਓ ਸੂ। ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਬਦਲਾ ਚੁਕਾਣ ਲਈ ਘਲ ਸਕਦੇ ਨੇ। {{gap}}"ਅਜੇ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ," ਕੋਈ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਤੇ ਜੇ ਇਹਨੂੰ ਕੋਈ ਗਿੱਦੜ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ? ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗੀ, ਹੈ ਨਾ?" ਇਕ ਹੋਰ ਕੱਸਾਕ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਅਸੀਂ ਪਹਿਰਾ ਲਾ ਦਿਆਂਗੇ; ਜੇ ਇਹਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਰੀਦਣ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ, ਇਹਦੀਆਂ ਬੋਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਹੋਣ।" {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਵਾਈ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ, ਜੁ ਮਰਜ਼ੀ ਪਿਆ ਆਖ, ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਚੀਖ਼ੀਰ ਪਿਆਣੀ ਪਵੇਗੀ," ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਬਿਲਕੁਲ! ਰਿਵਾਜ ਈ ਇਹੋ ਏ," ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਰਲਾਈ। "ਵੇਖ ਕਿੱਡੇ ਚੰਗੇ ਨਸੀਬ ਨੇ ਤੇਰੇ! ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਦੀ ਕੁਝ ਤਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਬਰੇਕ ਇਕ ਮਾਰ ਲਿਆ ਈ!" {{gap}}"ਖੰਜਰ ਤੇ ਕੋਟ ਖਰੀਦ ਲਵੋ, ਤੇ ਕਿਰਸਾਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਬਾ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ,” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਘੁਟਦੈ। ਮਾੜਚੂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸੀ।” {{gap}}ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਇਕ ਰੂਬਲ ਤੋਂ ਕੋਟ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਖੰਜਰ ਲਈ ਦੋ ਬਾਲਟੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਮੁਲ ਕਰ ਲਿਆ। {{gap}}"ਪੀਓ, ਮੁੰਡਿਉ! ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਨਾਂ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਂ ਆਪ ਲਿਆਵਾਂਗਾ ਪਿੰਡੋਂ।" {{gap}}"ਤੇ ਤੰਬਾ ਕਟ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਰੂਮਾਲ ਬਣਾ ਲੈ!" ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਿਆ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਹਾਸਾ ਛੁਟ ਪਿਆ। {{gap}}"ਹਾਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਐ!" ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਲੋਥ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੋ। ਇਸ ਗਲੀ-ਸੜੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਝੁੱਗੀ ਕੋਲ ਈ ਛਡ ਜਾਓਗੇ?" {{gap}}"ਮੂੰਹ ਚੁਕੀ ਕਿਉਂ ਖਲੋਤੇ ਹੋ? ਧਰੂਹ ਲੈ ਜਾਓ ਸੂ, ਮੁੰਡਿਉ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਹੁਕਮ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਕ ਮਾਰੀ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਉਹਦਾ ਆਖਾ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਬੇ-ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਲੋਥ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।<noinclude>{{right|੫੩}}</noinclude> 1a5yj4hmru7yek98i2yzb6lm4v6hol2 240062 239900 2026-10-12T10:56:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}"ਲਕੜਾਂ ਲਿਆਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਏਗਾ," ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਕਹਿਣ ਲਗਾ।</br> {{gap}}"ਮੋਸੇਵ, ਮੈਂ ਘਰ ਜਾਂਗਾ, ” ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ; ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖਿਝ ਭੁਲ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਡੇ ਨੂੰ ਤੁਹਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਚੰਗਾ, ਚਲਾ ਜਾ।"</br> {{gap}}"ਮੁੰਡਿਉ, ਲੋਥ ਨੂੰ ਚੌਕੀ 'ਚ ਲੈ ਚਲੌ;" ਅਜੇ ਵੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਦਾ, ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ, " ਤੇ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਓਹਲਾ ਕਰ ਦਿਓ ਸੂ। ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹਦਾ ਬਦਲਾ ਚੁਕਾਣ ਲਈ ਘਲ ਸਕਦੇ ਨੇ।</br> {{gap}}"ਅਜੇ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ," ਕੋਈ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਤੇ ਜੇ ਇਹਨੂੰ ਕੋਈ ਗਿੱਦੜ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ? ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗੀ, ਹੈ ਨਾ?" ਇਕ ਹੋਰ ਕੱਸਾਕ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਅਸੀਂ ਪਹਿਰਾ ਲਾ ਦਿਆਂਗੇ; ਜੇ ਇਹਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਰੀਦਣ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ, ਇਹਦੀਆਂ ਬੋਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਹੋਣ।"</br> {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਵਾਈ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ, ਜੁ ਮਰਜ਼ੀ ਪਿਆ ਆਖ, ਤੈਨੂੰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਚੀਖ਼ੀਰ ਪਿਆਣੀ ਪਵੇਗੀ," ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਬੋਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਬਿਲਕੁਲ! ਰਿਵਾਜ ਈ ਇਹੋ ਏ," ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਰਲਾਈ। "ਵੇਖ ਕਿੱਡੇ ਚੰਗੇ ਨਸੀਬ ਨੇ ਤੇਰੇ! ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕਦੀ ਕੁਝ ਤਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਬਰੇਕ ਇਕ ਮਾਰ ਲਿਆ ਈ!"</br> {{gap}}"ਖੰਜਰ ਤੇ ਕੋਟ ਖਰੀਦ ਲਵੋ, ਤੇ ਕਿਰਸਾਂ ਨਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੰਬਾ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ,” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਘੁਟਦੈ। ਮਾੜਚੂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸੀ।”</br> {{gap}}ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਇਕ ਰੂਬਲ ਤੋਂ ਕੋਟ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਖੰਜਰ ਲਈ ਦੋ ਬਾਲਟੀਆਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਮੁਲ ਕਰ ਲਿਆ।</br> {{gap}}"ਪੀਓ, ਮੁੰਡਿਉ! ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਨਾਂ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਂ ਆਪ ਲਿਆਵਾਂਗਾ ਪਿੰਡੋਂ।"</br> {{gap}}"ਤੇ ਤੰਬਾ ਕਟ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਰੂਮਾਲ ਬਣਾ ਲੈ!" ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਿਆ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਹਾਸਾ ਛੁਟ ਪਿਆ।</br> {{gap}}"ਹਾਸਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੋ ਗਿਐ!" ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਲੋਥ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੋ। ਇਸ ਗਲੀ-ਸੜੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਝੁੱਗੀ ਕੋਲ ਈ ਛਡ ਜਾਓਗੇ?"</br> {{gap}}"ਮੂੰਹ ਚੁਕੀ ਕਿਉਂ ਖਲੋਤੇ ਹੋ? ਧਰੂਹ ਲੈ ਜਾਓ ਸੂ, ਮੁੰਡਿਉ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਹੁਕਮ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਕ ਮਾਰੀ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਉਹਦਾ ਆਖਾ ਮੰਨਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਬੇ-ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਲੋਥ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। {{nop}}<noinclude>{{right|੫੩}}</noinclude> 4kkifzvyzkcze7bq5so4qfw2glj9sod 250 67693 239901 200387 2026-10-11T16:40:55Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਕਦਮ ਧਰੀਕ ਉਹਨਾਂ ਉਹਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਛਡ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਹ ਧੜੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਗੁੰਝੇ ਜਾ ਪਈਆਂ। ਵਖ-ਵਖ ਹੋ, ਫੇਰ ਕੱਸਾਕ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਚੁਪ ਖਲੋਤੇ ਰਹੇ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਅਗੇ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਿਧਿਆਂ ਕਰ ਦਿਤਾ; ਉਹ ਇੰਜ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੁੜਪੁੜੀ ਤੋਂ ਉਤੇ ਪਿਆ ਗੋਲ ਫਟ ਤੇ ਮੋਏ ਪਏ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। “ ਵੇਖ ਕਿੱਡਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਿਆ ਸੂ, ਐਨ ਦਮਾਗ਼ 'ਚ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। ਗੁਆਚਣ ਨਹੀਂ ਲਗਾ। ਮਾਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਛਾਣ ਲੈਣਗੇ ਸੂ!" {{gap}}ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਚੁਪ ਦਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਉਪਰੋਂ ਉਡ ਗਿਆ। {{gap}}ਸੂਰਜ ਉਚਾ ਉਠ ਚੁਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਤਿੜਕੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤਰੇਲਭਿੱਜੀ ਹਰਿਆਵਲ ਉਤੇ ਡਲ੍ਹਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ, ਜਾਗ ਪਏ ਜੰਗਲ ਵਿਚ,ਤੇਰੇਕ ਗੁਣ-ਗੁਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ, ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜੀ-ਆਇਆਂ-ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਿਆਂ, ਤਿੱਤਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੱਸਾਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਦੁਆਲੇ ਅਹਿੱਲ ਤੇ ਚੁਪ ਖਲੋਤੇ ਸਨ, ਉਹਦੇ ਵਲ ਨੀਝ ਲਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਦਾ ਭੁਰਾ ਪਿੰਡਾ, ਜਿਹਦੇ ਉਤੇ ਅੰਦਰ-ਵੜੇ ਢਿਡ ਉਤੇ ਕਾਲੇ ਕਮਰ-ਕੱਸੇ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਗਿੱਲੇ ਨੀਲੇ ਤੰਬੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਡੌਲ ਤੇ ਸੁਨੱਖਾ ਸੀ। ਉਹਦੀਆਂ ਤਗੜੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ; ਨੀਲਾ ਜਿਹਾ, ਤਾਜ਼ਾ-ਤਾਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਗੋਲ ਸਿਰ, ਜਿਹਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਜੰਮੇ ਲਹੂ ਵਾਲਾ ਫੱਟ ਸੀ, ਪਿਛੇ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਧਰਾ ਸੰਵਲਾਇਆ ਮੱਥਾ ਸਿਰ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੱਡ ਹੋ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਅਹਿਲ ਪੁਤਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਬਲੌਰੀ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਟਕ ਲਾਈ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਲਾਖੀਆਂ, ਮੁੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਣਿਆਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ, ਬਰੀਕ ਬੁਲ੍ਹ ਸਿਆਣੇ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾ ਵਾਲੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਵਿਚ ਸਖ਼ਤਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਤਲੇ ਗੁਟ ਲਾਖੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਂਗਲਾਂ ਅੰਦਰ ਵਲ ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਉਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਅਜੇ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਾਏ। ਉਹ ਭਿੱਜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਧੌਣ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਲਾਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕੀਲੀਆਂ ਸਨ; ਉਹਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰ੍ਬੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਰੋਏ ਪਿੰਡੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਵਾ ਵਿਚ ਇਕ ਮਸਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹਵਾੜ ਉਠ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}"ਇਹ ਵੀ ਬੰਦਾ ਸੀ!" ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਲੋਥ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਗੁਣਗੁਣ ਕੀਤੀ। {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਿਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ," ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਬੋਲਿਆ।<noinclude>{{left|੫੪}}</noinclude> ltvdeuu8uh9j09hr2pqs2tbox4gv0mv 240065 239901 2026-10-12T11:00:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਕਦਮ ਧਰੀਕ ਉਹਨਾਂ ਉਹਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਛਡ ਦਿਤੀਆਂ। ਉਹ ਧੜੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਗੁੰਝੇ ਜਾ ਪਈਆਂ। ਵਖ-ਵਖ ਹੋ, ਫੇਰ ਕੱਸਾਕ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਚੁਪ ਖਲੋਤੇ ਰਹੇ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਅਗੇ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਿਧਿਆਂ ਕਰ ਦਿਤਾ; ਉਹ ਇੰਜ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੁੜਪੁੜੀ ਤੋਂ ਉਤੇ ਪਿਆ ਗੋਲ ਫਟ ਤੇ ਮੋਏ ਪਏ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। “ ਵੇਖ ਕਿੱਡਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਿਆ ਸੂ, ਐਨ ਦਮਾਗ਼ 'ਚ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। ਗੁਆਚਣ ਨਹੀਂ ਲਗਾ। ਮਾਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਛਾਣ ਲੈਣਗੇ ਸੂ!"</br> {{gap}}ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫੇਰ ਚੁਪ ਦਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਕੱਸਾਕਾਂ ਉਪਰੋਂ ਉਡ ਗਿਆ।</br> {{gap}}ਸੂਰਜ ਉਚਾ ਉਠ ਚੁਕਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਤਿੜਕੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤਰੇਲਭਿੱਜੀ ਹਰਿਆਵਲ ਉਤੇ ਡਲ੍ਹਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ, ਜਾਗ ਪਏ ਜੰਗਲ ਵਿਚ,ਤੇਰੇਕ ਗੁਣ-ਗੁਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ, ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜੀ-ਆਇਆਂ-ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਿਆਂ, ਤਿੱਤਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੱਸਾਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਦੁਆਲੇ ਅਹਿੱਲ ਤੇ ਚੁਪ ਖਲੋਤੇ ਸਨ, ਉਹਦੇ ਵਲ ਨੀਝ ਲਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਦਾ ਭੁਰਾ ਪਿੰਡਾ, ਜਿਹਦੇ ਉਤੇ ਅੰਦਰ-ਵੜੇ ਢਿਡ ਉਤੇ ਕਾਲੇ ਕਮਰ-ਕੱਸੇ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਗਿੱਲੇ ਨੀਲੇ ਤੰਬੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਡੌਲ ਤੇ ਸੁਨੱਖਾ ਸੀ। ਉਹਦੀਆਂ ਤਗੜੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਉਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ; ਨੀਲਾ ਜਿਹਾ, ਤਾਜ਼ਾ-ਤਾਜ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਗੋਲ ਸਿਰ, ਜਿਹਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਜੰਮੇ ਲਹੂ ਵਾਲਾ ਫੱਟ ਸੀ, ਪਿਛੇ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਪਧਰਾ ਸੰਵਲਾਇਆ ਮੱਥਾ ਸਿਰ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅੱਡ ਹੋ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਅਹਿਲ ਪੁਤਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਬਲੌਰੀ ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਟਕ ਲਾਈ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ।ਲਾਖੀਆਂ, ਮੁੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਕੋਣਿਆਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ, ਬਰੀਕ ਬੁਲ੍ਹ ਸਿਆਣੇ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾ ਵਾਲੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਵਿਚ ਸਖ਼ਤਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਤਲੇ ਗੁਟ ਲਾਖੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਂਗਲਾਂ ਅੰਦਰ ਵਲ ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਉਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਅਜੇ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਾਏ। ਉਹ ਭਿੱਜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਧੌਣ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਲਾਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕੀਲੀਆਂ ਸਨ; ਉਹਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਬੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਰੋਏ ਪਿੰਡੇ ਤੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਵਾ ਵਿਚ ਇਕ ਮਸਾਂ ਦਿਸਦੀ ਹਵਾੜ ਉਠ ਰਹੀ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਇਹ ਵੀ ਬੰਦਾ ਸੀ!" ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਲੋਥ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਗੁਣਗੁਣ ਕੀਤੀ।</br> {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਢਹੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਿਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ," ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਬੋਲਿਆ। {{nop}}<noinclude>{{left|੫੪}}</noinclude> gpatjjlgb6iz2ax8jeto9k71hztwujv 250 67694 239902 200388 2026-10-11T16:45:36Z Kaur.gurmel 192 239902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਚੁਪ ਦਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਡਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਕਿੱਸਾਕ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਟੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਦੋ ਜਣੇ ਓਹਲਾ ਬਣਾਣ ਲਈ ਝਾੜੀਆਂ ਵੱਢਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਚੌਕੀ ਵਲ ਚੱਲਣ ਲਗ ਪਏ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। {{gap}}ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਪਿਛੋਂ ਲੁਕਾਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਘਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਮਾਣੋ ਨਸਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇਕ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ। {{gap}}“ਵੇਖੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਦੱਸੀਂ ਨਾ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਜਿਐ। ਬਸ ਜਾ ਤੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਖੌਦ ਏਥੇ ਹੈ ਸੂ ਕਿ ਨਹੀਂ" ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}"ਤੇ ਮੈਂ ਯਾਮਕਾ ਵਲ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ' ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ‘ਮੌਜ ਕਰਾਂਗੇ ਜ਼ਰਾ, ਕਿਉਂ ਭਲਾ?" {{gap}}“ਜੇ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਏਂ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੋਵਾਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਪੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਸੌਂ ਗਏ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਦਸਵਾਂ'''}} {{gap}}ਉਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿਛੋਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇਕ ਪਿਆਦਾ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਨੋਵਾਮਲਿੰਸਕਾਯਾ ਪਹੁੰਚ ਪਈਆਂ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋਤਰੇ ਲਾਹੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਸਨ। ਬਾਵਰਚੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਟੋਇਆ ਪੁਟ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ( ਜਿਥੇ ਇਹ ਲਾਵਾਰਸ ਪਈ ਸੀ) ਇੱਕਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹੁਣ ਖਾਣਾ ਪਕਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਵਿਸ ਕੋਰ ਦੇ ਬੰਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬੱਲੀਆਂ ਗੱਡ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇ ਕੁਆਰਟਰ-ਮਾਸਟਰ ਇੰਜ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੋਣ, ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਰੂਦ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਪੇਟੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਲੀਆ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਕੈਪਟਨ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਤੇ ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਓਨੀਸੀਮ ਮਿਥੈਲੋਵਿਚ ਸੀ। ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਦੱਸੀਦਾ ਹਰ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਥੇ ਰਖਿਆ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੀ; ਕੱਸਾਕ ਕੌਣ ਸਨ; ਤੇ ਕੀ ਉਹ<noinclude>{{right|੫੫}}</noinclude> ayjbghc10nnaxxibqb9r6z3ot3v60l0 239922 239902 2026-10-12T01:06:03Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਚੁਪ ਦਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਡਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਕੱਸਾਕ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਟੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਦੋ ਜਣੇ ਓਹਲਾ ਬਣਾਣ ਲਈ ਝਾੜੀਆਂ ਵੱਢਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਚੌਕੀ ਵਲ ਚੱਲਣ ਲਗ ਪਏ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। {{gap}}ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਪਿਛੋਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਘਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਮਾਣੋ ਨਸਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇਕ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ। {{gap}}“ਵੇਖੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਦੱਸੀਂ ਨਾ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਜਿਐ। ਬਸ ਜਾ ਤੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਖੌਦ ਏਥੇ ਹੈ ਸੂ ਕਿ ਨਹੀਂ" ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}"ਤੇ ਮੈਂ ਯਾਮਕਾ ਵਲ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ' ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ‘ਮੌਜ ਕਰਾਂਗੇ ਜ਼ਰਾ, ਕਿਉਂ ਭਲਾ?" {{gap}}“ਜੇ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਏਂ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੋਵਾਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਪੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਸੌਂ ਗਏ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਦਸਵਾਂ'''}} {{gap}}ਉਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿਛੋਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇਕ ਪਿਆਦਾ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਨੋਵਾਮਲਿੰਸਕਾਯਾ ਪਹੁੰਚ ਪਈਆਂ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋਤਰੇ ਲਾਹੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਸਨ। ਬਾਵਰਚੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਟੋਇਆ ਪੁਟ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ( ਜਿਥੇ ਇਹ ਲਾਵਾਰਸ ਪਈ ਸੀ) ਇੱਕਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹੁਣ ਖਾਣਾ ਪਕਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਵਿਸ ਕੋਰ ਦੇ ਬੰਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬੱਲੀਆਂ ਗੱਡ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇ ਕੁਆਰਟਰ-ਮਾਸਟਰ ਇੰਜ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੋਣ, ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਰੂਦ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਪੇਟੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਲੀਆ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਕੈਪਟਨ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਤੇ ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਓਨੀਸੀਮ ਮਿਖੈਲੋਵਿਚ ਸੀ। ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਦੱਸੀਦਾ ਹਰ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਥੇ ਰਖਿਆ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੀ; ਕੱਸਾਕ ਕੌਣ ਸਨ; ਤੇ ਕੀ ਉਹ<noinclude>{{right|੫੫}}</noinclude> f4u6pynd0cqs1knwjmevcn0rm6i93n0 240066 239922 2026-10-12T11:05:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{gap}}ਚੁਪ ਦਾ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤਾ ਉਡਣ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਕੱਸਾਕ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਟੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਦੋ ਜਣੇ ਓਹਲਾ ਬਣਾਣ ਲਈ ਝਾੜੀਆਂ ਵੱਢਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਬਾਕੀ ਦੇ ਚੌਕੀ ਵਲ ਚੱਲਣ ਲਗ ਪਏ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ।</br> {{gap}}ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਪਿਛੋਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਘਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਮਾਣੋ ਨਸਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਤੇਰੇਕ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੀ।</br> {{gap}}“ਵੇਖੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਦੱਸੀਂ ਨਾ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਭੇਜਿਐ। ਬਸ ਜਾ ਤੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਖੌਦ ਏਥੇ ਹੈ ਸੂ ਕਿ ਨਹੀਂ" ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}"ਤੇ ਮੈਂ ਯਾਮਕਾ ਵਲ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ' ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ‘ਮੌਜ ਕਰਾਂਗੇ ਜ਼ਰਾ, ਕਿਉਂ ਭਲਾ?"</br> {{gap}}“ਜੇ ਅਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਏਂ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੋਵਾਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਨੇ ਪੀਤੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਸੌਂ ਗਏ।</br> {{center|'''ਕਾਂਡ ਦਸਵਾਂ'''}} {{gap}}ਉਤੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿਛੋਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਇਕ ਪਿਆਦਾ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਨੋਵਾਮਲਿੰਸਕਾਯਾ ਪਹੁੰਚ ਪਈਆਂ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਜੋਤਰੇ ਲਾਹੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਸਨ। ਬਾਵਰਚੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਟੋਇਆ ਪੁਟ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ( ਜਿਥੇ ਇਹ ਲਾਵਾਰਸ ਪਈ ਸੀ) ਇੱਕਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਹੁਣ ਖਾਣਾ ਪਕਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਵਿਸ ਕੋਰ ਦੇ ਬੰਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬੱਲੀਆਂ ਗੱਡ ਰਹੇ ਸਨ; ਤੇ ਕੁਆਰਟਰ-ਮਾਸਟਰ ਇੰਜ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੋਣ, ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਰੂਦ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਪੇਟੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਗੱਡੇ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਦਲੀਆ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਕੈਪਟਨ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਤੇ ਸਾਰਜੰਟਮੇਜਰ ਓਨੀਸੀਮ ਮਿਖੈਲੋਵਿਚ ਸੀ। ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਦੱਸੀਦਾ ਹਰ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਥੇ ਰਖਿਆ ਕਿਉਂ ਗਿਆ ਸੀ; ਕੱਸਾਕ ਕੌਣ ਸਨ; ਤੇ ਕੀ ਉਹ {{nop}}<noinclude>{{right|੫੫}}</noinclude> 0rn5kt835107hducp9f1yqipglarkzw 250 67695 239923 199991 2026-10-12T01:08:09Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 58 |bSize = 464 |cWidth = 297 |cHeight = 267 |oTop = 47 |oLeft = 84 |Location = center |Description = }} ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਓਥੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵੀ ਸਨ ਕਿ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਨ ਕਿ ਨਹੀਂ - ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ। ਸਿਪਾਹੀ, ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਪਾ, ਥੱਕੇ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਹਿਣ ਹੀ ਵਾਲੇ ਮੁਖਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਫੜਾ-ਦਫ਼ੜੀ ਵਿਚ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਫੈਲ ਗਏ। ਉਹ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਮਨਾਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੜ-ਬੜ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਖੜਕਾਂਦਿਆਂ, ਦੋ-ਦੋ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰ, ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਟੰਗ ਦਿਤੇ, ਆਪਣੇ ਬੁਗਚੇ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹਾਸੇ ਮਖ਼ੌਲ ਵਿਚ ਲਗ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਥਾਂ, ਦਲੀਏ ਦੇ ਕੜਾਹੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਟੋਲੀ ਇੱਕਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਾਈਪ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਲਈ, ਕਦੀ ਉਸ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਤੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਉਠਦਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਦੀ ਉਹਨਾਂ ਧੂਣੀਆਂ ਵਲ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੰਘਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਝੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਂਦੇ, ਕਿਉਂ ਜੁ ਉਹ ਰੂਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਕਾ<noinclude> {{left|੫੬}}</noinclude> nv7ayvzy7136wpkvuiehgvqieyvrcq0 240072 239923 2026-10-12T11:07:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 58 |bSize = 464 |cWidth = 297 |cHeight = 267 |oTop = 47 |oLeft = 84 |Location = center |Description = }} ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਓਥੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵੀ ਸਨ ਕਿ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਨ ਕਿ ਨਹੀਂ - ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨਾਲ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ। ਸਿਪਾਹੀ, ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਪਾ, ਥੱਕੇ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਹਿਣ ਹੀ ਵਾਲੇ ਮੁਖਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਫੜਾ-ਦਫ਼ੜੀ ਵਿਚ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਫੈਲ ਗਏ। ਉਹ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਮਨਾਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੜ-ਬੜ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਖੜਕਾਂਦਿਆਂ, ਦੋ-ਦੋ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰ, ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਟੰਗ ਦਿਤੇ, ਆਪਣੇ ਬੁਗਚੇ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਹਾਸੇ ਮਖ਼ੌਲ ਵਿਚ ਲਗ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਪਸੰਦ ਥਾਂ, ਦਲੀਏ ਦੇ ਕੜਾਹੇ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਵਡੀ ਸਾਰੀ ਟੋਲੀ ਇੱਕਠੀ ਹੋ ਗਈ। ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਾਈਪ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਲਈ, ਕਦੀ ਉਸ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਤੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਉਠਦਾ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਦੀ ਉਹਨਾਂ ਧੂਣੀਆਂ ਵਲ ਵੇਖਦੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੰਘਰੇ ਹੋਏ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚੀ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਝੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਂਦੇ, ਕਿਉਂ ਜੁ ਉਹ ਰੂਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉਕਾ {{nop}}<noinclude>{{left|੫੬}}</noinclude> 89pwcmnk8oebm5m2q7uqmqrw3ucolf4 250 67696 239924 200389 2026-10-12T01:12:42Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਰ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਸਿਪਾਹੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਣ-ਪਕਾਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜੇ ਨਿੱਕੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਹਿਮੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਵਿਥ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਉਦਾਸੀ-ਭਰੀ ਚੁਪ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਬੰਨੀਆਂ ਉਤੇ ਬਹਿ ਗਏ, ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਆਹਰ-ਪਾਹਰ ਨੂੰ ਇੰਜ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ, ਜਿਹੜਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ, ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ ਰੈਜਮੈਂਟ ਵਿਚ ਕੈਡਿਟ ਦੇ ਤੌਰ ਉਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਰਨਟ ਇਲਿਆ ਵਸੀਲਿਯੇਵਿਚ ਦੇ ਘਰ — ਮਤਲਬ ਹੈ, ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਦੇ ਘਰ। {{gap}}"ਰਬ ਈ ਜਾਣਦੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਏਗਾ, ਦਮਿਤਰੀ ਆਂਦਰੇਏਵਿਚ," ਸਾਹੋਸਾਹੀ ਹੋਏ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਓਲੇਨਿਨ, ਚੋਰਕੋਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਪਾਈ ਉਸ ‘ਕਾਬਾਰਦਾ ’ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਬੈਠਾ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੇ ਗਰੋਜ਼ਨਾਯਾ ਵਿਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਉਹ ਚੰਗੀ ਰੌਂ ਵਿਚ ਸੀ। {{gap}}“ਕਿਉਂ, ਕੀ ਗਲ ਹੈ?" ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਪਲੋਸਦਿਆਂ, ਤੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ-ਭਿੱਜੇ, ਖਿਲਰੇ-ਪੁਲਰੇ ਤੇ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਵਲ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ; ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਸਾਮਾਨ ਵਾਲੇ ਗਡਿਆਂ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਮਾਨ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਹੋਰ ਦਾ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਸਫ਼ਾ-ਚੱਟ ਮੁੰਨੀਆਂ ਖਾਖਾਂ ਤੇ ਠੋਡੀ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਹਨੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਤੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੀਲੀ ਸੂਰਤ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੂਰਤ ਜਿਹੜੀ ਦਿਨ ਬਣਾ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ, ਉਹਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ, ਉਹਦਾ ਮੱਥਾ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿਛਲਾ ਮਾਸ ਨਰੋਈ ਧੁੱਪ-ਸੇਕਣੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਸਾਫ਼ ਨਵੇਂ ਕਾਲੇ ਟੇਲ-ਕੋਟ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨੇ ਦਾਗ਼ੋਦਾਗ਼ ਚਿੱਟਾ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਘੇਰੇ ਉਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਲੇਟ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਉਹਨੇ ਇਕ ਬੰਦੂਕ ਲਮਕਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਤਾਜ਼ੇ ਕੁਲਫ਼ ਵਾਲੀ ਕਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਦਾ ਗਲਮਾ ਉਹਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਬੇਸ਼ਮੇਤ ਦੇ ਲਾਲ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਕਪੜੇ ਤਾਂ ਚੋਰਕੇਸ਼ੀਆ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ<noinclude>{{right|੫੭}}</noinclude> ss0a27uhr8b9k34404gfbz0y0ui5lcf 240085 239924 2026-10-12T11:21:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 240085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਨਹੀਂ ਸਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਹਰ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਸਿਪਾਹੀ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖਾਣ-ਪਕਾਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜੇ ਨਿੱਕੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸਹਿਮੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿਪਾਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਵਿਥ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਉਦਾਸੀ-ਭਰੀ ਚੁਪ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਬੰਨੀਆਂ ਉਤੇ ਬਹਿ ਗਏ, ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਆਹਰ-ਪਾਹਰ ਨੂੰ ਇੰਜ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਉਸ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।</br> {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ, ਜਿਹੜਾ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ, ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ ਰੈਜਮੈਂਟ ਵਿਚ ਕੈਡਿਟ ਦੇ ਤੌਰ ਉਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਰਨਟ ਇਲਿਆ ਵਸੀਲਿਯੇਵਿਚ ਦੇ ਘਰ — ਮਤਲਬ ਹੈ, ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਦੇ ਘਰ।</br> {{gap}}"ਰਬ ਈ ਜਾਣਦੈ, ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਏਗਾ, ਦਮਿਤਰੀ ਆਂਦਰੇਏਵਿਚ," ਸਾਹੋਸਾਹੀ ਹੋਏ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਓਲੇਨਿਨ, ਚੋਰਕੋਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਪਾਈ ਉਸ ‘ਕਾਬਾਰਦਾ ’ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਬੈਠਾ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੇ ਗਰੋਜ਼ਨਾਯਾ ਵਿਚ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਘਰ ਦੇ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੂੰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਂ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਉਹ ਚੰਗੀ ਰੌਂ ਵਿਚ ਸੀ। </br> {{gap}}“ਕਿਉਂ, ਕੀ ਗਲ ਹੈ?" ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਪਲੋਸਦਿਆਂ, ਤੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ-ਭਿੱਜੇ, ਖਿਲਰੇ-ਪੁਲਰੇ ਤੇ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਵਲ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ; ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਸਾਮਾਨ ਵਾਲੇ ਗਡਿਆਂ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਮਾਨ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।</br> {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਹੋਰ ਦਾ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਸਫ਼ਾ-ਚੱਟ ਮੁੰਨੀਆਂ ਖਾਖਾਂ ਤੇ ਠੋਡੀ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਹਨੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਤੇ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੀਲੀ ਸੂਰਤ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੂਰਤ ਜਿਹੜੀ ਦਿਨ ਬਣਾ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ, ਉਹਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ, ਉਹਦਾ ਮੱਥਾ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਪਿਛਲਾ ਮਾਸ ਨਰੋਈ ਧੁੱਪ-ਸੇਕਣੀ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਸਾਫ਼ ਨਵੇਂ ਕਾਲੇ ਟੇਲ-ਕੋਟ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨੇ ਦਾਗ਼ੋਦਾਗ਼ ਚਿੱਟਾ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਘੇਰੇ ਉਤੇ ਡੂੰਘੇ ਪਲੇਟ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ; ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਉਹਨੇ ਇਕ ਬੰਦੂਕ ਲਮਕਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਤਾਜ਼ੇ ਕੁਲਫ਼ ਵਾਲੀ ਕਾਲਰ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਦਾ ਗਲਮਾ ਉਹਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਬੇਸ਼ਮੇਤ ਦੇ ਲਾਲ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਕਪੜੇ ਤਾਂ ਚੋਰਕੇਸ਼ੀਆ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ {{nop}}<noinclude>{{right|੫੭}}</noinclude> fmbusjb7p7uii0wiz2j8qhyz93bwn6g 250 67697 239925 200390 2026-10-12T01:18:55Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਢੁਕਾਏ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਦਸ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰੂਸੀ ਸੀ, ਜੀਗੀਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਗਲ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਇਆ ਉਤੇ ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸਵੈ-ਤੱਸਲੀ ਭਖ਼ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}"ਹਾਂ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਗਲ ਲਗਦੀ ਏ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪ ਗਲ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਵੇਖੋ।ਮੂੰਹ ਵੱਟ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਗਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਇਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਵਾ ਸਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ।' ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਾਲਟੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਸੁਟ ਘੱਤੀ। “ ਰੂਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਾਂ ਲਗਦੇ ਈ ਨਹੀਂ।" {{gap}}“ਤੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀਏ ਨਾਲ ਗਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" {{gap}}"ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿਥੇ ਏ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਦੁਖੇ ਹੋਏ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਏਨਾ ਛਿੱਥਾ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?" ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਜਾਣੇ ਮੇਰੀ ਬਲਾ। ਤੋਬਾ! ਏਥੇ ਵਾਲੀ-ਵਾਰਸ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਰਿਗੇ<ref>ਕਰਿਗਾ: ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਵਲੀ ਹੋਈ ਥਾਂ: — ਸੰ:</ref> ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੋਇਐ, ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਤਾਂ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦੀ ਡੈਣ ਏਂ। ਰਬ ਈ ਰਾਖਾ ਏ ਸਾਡਾ!" ਸਿਰ ਉਤੇ ਹਥ ਰਖਦਿਆਂ, ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂਗੇ ਏਥੇ। ਤਾਤਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਹਥ ਅੱਗੇ ਨੇ, ਪੱਕੀ ਗਲ ਜੇ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਨੇ! ਤਾਤਾਰ ਈ ਘਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਾਊ ਏ। ‘ਕਰਿਗੇ ਗਿਆ ਹੋਇਐ!' ਇਹ ਕਰਿਗਾ ਕਿਸ ਬੁਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਏ, ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ!" ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗਲ ਮੁਕਾਈ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲਿਆ। {{gap}}“ਪਿਛੇ ਘਰ ਭੋਂ-ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਕੁਆਟਰਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਹੈਂ?" ਘੋੜਿਉਂ ਉਤਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਮਖ਼ੌਲ ਕੀਤਾ। {{gap}}"ਘੋੜਾ ਲੈ ਲਵਾਂ ਤੁਹਾਡਾ?" ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਨਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਉਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ ਉਤੇ ਛਡ ਦਿਤਾ ਸੀ। {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਤਾਂ ਵਨਯੂਸ਼ੇ, ਤਾਤਾਰ ਬਹੁਤਾ ਸਾਊ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰਦਿਆਂ ਤੇ ਕਾਠੀ ਉਤੇ ਹਥ ਧਰਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ। "ਹੱਸੀ ਜਾਓ ਤੁਸੀ! ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਗਲ ਲਗਦੀ ਜੇ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ।<noinclude>{{rule|5em}} {{left|੫੮}}</noinclude> 0j01bt3p8l9myj6ohlyn0xuciyhq41w 239926 239925 2026-10-12T01:20:21Z Kaur.gurmel 192 239926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਢੁਕਾਏ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਦਸ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਰੂਸੀ ਸੀ, ਜੀਗੀਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਗਲ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਗਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਸਭ ਕਾਸੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਇਆ ਉਤੇ ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸਵੈ-ਤੱਸਲੀ ਭਖ਼ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}"ਹਾਂ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਗਲ ਲਗਦੀ ਏ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪ ਗਲ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਵੇਖੋ।ਮੂੰਹ ਵੱਟ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਗਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਇਕ ਲਫ਼ਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਵਾ ਸਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ।' ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਾਲਟੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਸੁਟ ਘੱਤੀ। “ ਰੂਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤਾਂ ਲਗਦੇ ਈ ਨਹੀਂ।" {{gap}}“ਤੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀਏ ਨਾਲ ਗਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" {{gap}}"ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿਥੇ ਏ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਦੁਖੇ ਹੋਏ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਏਨਾ ਛਿੱਥਾ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?" ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਜਾਣੇ ਮੇਰੀ ਬਲਾ। ਤੋਬਾ! ਏਥੇ ਵਾਲੀ-ਵਾਰਸ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਰਿਗੇ<ref>ਕਰਿਗਾ: ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ਲਈ ਵਲੀ ਹੋਈ ਥਾਂ: — ਸੰ:</ref> ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੋਇਐ, ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਤਾਂ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦੀ ਡੈਣ ਏਂ। ਰਬ ਈ ਰਾਖਾ ਏ ਸਾਡਾ!" ਸਿਰ ਉਤੇ ਹਥ ਰਖਦਿਆਂ, ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂਗੇ ਏਥੇ। ਤਾਤਾਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਹਥ ਅੱਗੇ ਨੇ, ਪੱਕੀ ਗਲ ਜੇ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਨੇ! ਤਾਤਾਰ ਈ ਘਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਾਊ ਏ। ‘ਕਰਿਗੇ ਗਿਆ ਹੋਇਐ!' ਇਹ ਕਰਿਗਾ ਕਿਸ ਬੁਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਏ, ਮੇਰੀ ਸਮਝੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ!" ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗਲ ਮੁਕਾਈ, ਤੇ ਮੂੰਹ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲਿਆ। {{gap}}“ਪਿਛੇ ਘਰ ਭੋਂ-ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਕੁਆਟਰਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ, ਹੈਂ?" ਘੋੜਿਉਂ ਉਤਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਮਖ਼ੌਲ ਕੀਤਾ। {{gap}}"ਘੋੜਾ ਲੈ ਲਵਾਂ ਤੁਹਾਡਾ?" ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਨਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਉਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ ਉਤੇ ਛਡ ਦਿਤਾ ਸੀ। {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਤਾਂ ਵਨਯੂਸ਼ੇ, ਤਾਤਾਰ ਬਹੁਤਾ ਸਾਊ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰਦਿਆਂ ਤੇ ਕਾਠੀ ਉਤੇ ਹਥ ਧਰਦਿਆਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ। "ਹੱਸੀ ਜਾਓ ਤੁਸੀ! ਹਾਸੇ ਵਾਲੀ ਗਲ ਲਗਦੀ ਜੇ," ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ।<noinclude>{{rule|5em}} <references/> {{left|੫੮}}</noinclude> stqw47nnkeh6hk1ka0pk8l7vkybjhep 250 67698 239927 200391 2026-10-12T01:41:01Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਛਡ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ, ਵਨਯੂਸ਼ੇ, " ਅਜੇ ਵੀ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਠਹਿਰ ਜ਼ਰਾ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਵੇਖ ਲਈਂ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਏਥੇ ਕਿੱਡੇ ਮਜ਼ੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ ਅਸੀਂ। ਤੂੰ ਬਸ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਰਖ ਆਪਣੀ।" {{gap}}ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ।ਅੱਖਾਂ ਸੁੰਗੇੜ ਉਹਨੇ ਕਰਹਿਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ। ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾ ਆਪਣਾ ਮਾਲਕ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਨੌਕਰ; ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਜਾਣਿਆਂ ਬਿਨਾਂ ਹੈ` ਵੀ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਅਜੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਪੰਦਰ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਉਹਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਸਿਖਾਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਹੱਦੋਂ ਵਧ ਮਾਣ ਸੀ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਹੀ ਚੰਗੀ ਰੌ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲਫ਼ਜ਼ ਛਡਦਾ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇੰਜ ਕਰਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹਸਦਾ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਡਿਉੜੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤੇ ਦੌੜ ਕੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਝੁੱਗੀ ਦਾ ਬੂਹਾ ਧਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਲਾਬੀ ਕਮੀਜ਼ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਭੋ ਕੱਸਾਕ ਔਰਤਾਂ ਘਰ ਪਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਟਪ ਕੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੰਧ ਨਾਲ ਦਬ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਚੌੜੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਢਕ ਲਿਆ। ਬੂਹੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਉਤੇ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਅਧ-ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਕੱਸਾਕ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ ਉਚਾ-ਲੰਮਾ ਸਡੌਲ ਬੁਤ ਦਿਸਿਆ। ਉਹਨੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਭਖ਼ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ, ਛਾਪੇ ਵਾਲੀ ਪਤਲੀ ਕਮੀਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਪੀਡਾ ਕੰਵਾਰਾ ਪਿੰਡਾ ਤੇ ਸੁਹਣੇ ਕਾਲੇ ਨੈਣ ਵੇਖ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਬਾਲਾਂ ਵਰਗੀ ਦਹਿਸ਼ ਤੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਟਕ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}"ਇਹ ਵੇ ਉਹ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। "ਪਰ ਇਹਦੇ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਬੜੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ," ਇਕਦਮ ਉਹਦੇ ਦਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਸੋਚ ਆਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਅੰਦਰਲਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਬੁੱਢੀ ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਉੜ ਕੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਝਾੜੂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹਦੀ ਪਿਠ ਓਲੇਨਿਨ ਵਲ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਮੀਜ਼ ਹੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। {{gap}}"ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ, ਮਾਂ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਬਾਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ," ਉਹ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। {{gap}}ਕੱਸਾਕ ਔਰਤ ਨੇ, ਸਿਧਿਆਂ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣਾ ਸਖ਼ਤ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਹਣਾ ਮੂੰਹ ਉਹਦੇ ਵਲ ਕੀਤਾ।<noinclude>{{right|੫੯}}</noinclude> 9ycxp7ihbwnovclj35d3sgud5y0hygy 250 67699 239928 200392 2026-10-12T01:44:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 62 |bSize = 464 |cWidth = 312 |cHeight = 195 |oTop = 38 |oLeft = 81 |Location = center |Description = }} {{gap}}"ਕੀ ਲੈਣ ਆਇਐਂ? ਸਾਡੀ ਖਿੱਲੀ ਉਡਾਣਾ ਚਾਹੁਣੇਂ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿਖਾਵਾਂਗੀ ਜਾਚ ਖਿੱਲੀ ਉਡਾਣ ਦੀ; ਰਬ ਕਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਕਾਲੀ ਪਲੇਗ ਪਵੇ!" ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਟੇ ਮੱਥੇ ਹੇਠੋਂ ਨਵੇਂ ਆਏ ਉਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਟਦੀ, ਚਿਲਕੀ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪਹਿਲੋਂ ਪਹਿਲ ਸਮਝਿਆ ਸੀ, ਥੱਕੀ-ਟੁੱਟੀ, ਬਹਾਦਰ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆਈ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ( ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ) ਹਰ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਜੁ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹਨੂੰ ਇਸ ਅਗੋਂ-ਮਿਲਣੀ ਉਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ। ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਟਿਕਾਣੇ ਰਖੀ ਤੇ ਸਮਝਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹਦਾ ਇਰਾਦਾ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬੁੱਢੀ ਉਹਦੀ ਗਲ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ। {{gap}}“ਤੂੰ ਆਇਆ ਕੀ ਕਰਨ ਏਂ? ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਕੀੜੇ ਚਾਹੀਦੈ ਕਿਹਨੂੰ ਨੇ, ਘਰੋੜੀਆਂ ਖਾਖਾਂ ਵਾਲਾ? ਠਹਿਰ ਜਾ ਸਹੀ ਤੂੰ; ਜਦੋਂ ਮਾਲਕ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੈ, ਸਿਝ ਲੈਗਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਲੀਤ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ। ਅਖੈ ਪੈਸੇ ਦਿਆਂਗਾ! ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਦੀ ਪੈਸੇ ਵੇਖੇ ਈ ਨਾ ਹੋਣ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੰਦੇ ਤੰਮਾਕੂ ਨਾਲ ਘਰ 'ਚ ਬੋ ਭਰ ਦੇਂਗਾ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਤੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁਣੇਂ! ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਕੀੜੇ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਹੋਏ! ਰਬ ਕਰੇ, ਢਿਡ 'ਚ ਗੋਲੀ ਲਗੀ, ਤੇ ਦਿਲ 'ਚ!" ਬੁੱਢੀ ਬੇਬੇ<noinclude>{{left|੬੦}}</noinclude> hkdovc46kk21wm02dn4ptqbd2gtjtem 250 67700 239929 200393 2026-10-12T02:03:35Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਵਿੰਨ੍ਹਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਚੀਕਦੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੀ ਨਾ ਦਿਤਾ। {{gap}}"ਲਗਦੈ, ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ!" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। "ਤਾਤਾਰ ਬਹੁਤਾ ਸਾਊ ਹੋਵੇਗਾ।" ਤੇ ਉਹ ਝੁੱਗੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਦੀਆਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਉਹਦੇ ਮਗਰ-ਮਗਰ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਜਿਨ੍ਹੇ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਗੁਲਾਬੀ ਕਮੀਜ਼ ਹੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਲਾਂਘੇ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘੀ। ਨੰਗਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪੌੜੀਆਂ ਉਤੇ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਟਪ-ਟਪ ਕਰਦੀ ਉਹ ਡਿਉੜੀ ਵਿਚੋਂ ਭਜ ਨਿਕਲੀ, ਅਟਕੀ, ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਲ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਹਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ, ਝੁੱਗੀ ਦੀ ਨੁੱਕਰ ਦੁਆਲੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। {{gap}}ਉਹਦੀ ਪੱਕੀ, ਜਵਾਨੀ-ਭਰੀ ਟੋਰ, ਚਿੱਟੇ ਰੂਮਾਲ ਥਲਿਉਂ ਡਲਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਉਹਦੀ ਅਲ੍ਹੜ ਤਕਣੀ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਛੁਹਲੇ, ਗੁੱਝੇ ਪਿੰਡੇ ਦਾ ਓਲੇਨਿਨ ਉਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪਰਭਾਵ ਪਿਆ। {{gap}}"ਆਹਖੋ, ਇਹੋ ਹੀ ਹੈ," ਉਹ ਸੋਚਣ ਲਗਾ; ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੋਰ ਵੀ ਘਟ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਉਹ ਦੁਆਲੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ। {{gap}}"ਵੇਖਿਆ ਜੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਓਨੀ ਈ ਵਹਿਸ਼ੀ ਏ, ਜਿੰਨੀ ਬਾਕੀ ਦੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਜੰਗਲੀ ਵਛੇਰੀ ਏ!" ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਏ ਰੁੱਝਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕੁਝ-ਕੁਝ ਚਮਕ ਪਿਆ ਸੀ। "la femme!"<ref>ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ; ਅਰਥ: ਇਸਤ੍ਰੀ — ਸੰ:</ref> ਉਹ ਉਚੀ ਜੇਤੂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਅਗੇ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਹਾਸਾ ਛੁਟ ਪਿਆ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਗਿਆਰਵਾਂ'''}} {{gap}}ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ, ਕੈਡਿਟ ਆਪਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹਨੇ ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਠੰਡਿਆਂ ਪਾਇਆ ਤੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ। {{gap}}ਨਵੀਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸਿਆਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੀ ਹੁਨਾਲੇ ਵਾਲੀ ਝੁੱਗੀ ਤਿੰਨ ਰੂਬਲ ਮਾਹਵਾਰ ਉਤੇ ਕੈਡਿਟ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਤੀ। ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਕੁਝ ਖਾ-ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸੌਂ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜਾਗਿਆ, ਨਹਾਤਾ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਕਰ, ਉਸ<noinclude>{{rule|5em}} {{right|੬੧}}</noinclude> 3kgug7p5zjg41qa6qxihhvqzkvb417w 250 67701 239930 200394 2026-10-12T02:08:11Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ, ਫੇਰ ਇਕ ਸਿਗਰਟ ਬਾਲੀ ਤੇ ਉਸ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਬਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਹੜੀ ਸੜਕ ਵੰਨੇ ਸੀ। ਤਪਸ਼ ਘਟ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਚੰਦੋਈਆਂ ਸਮੇਤ ਝੁੱਗੀ ਦਾ ਤਿਰਛਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਧੂੜ-ਲੁੱਤੀ ਸੜਕ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਪੈਂਦਾ, ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਦੀ ਨੀਂਹ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ, ਘਰ, ਜਿਹਦੀ ਢਾਲਵੀਂ ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਛਤ ਡੁਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਿਸ਼ਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਵਾ ਹੋਰ ਸਜਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਪਿੰਡ ਅਸਲੋਂ ਚੁਪ-ਚਾਂ ਸੀ। ਫ਼ੌਜੀ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਵੱਗ ਅਜੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਕ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ, ਤੇ ਲੋਕੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰਤੇ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਮਝੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਉਤੇ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਟਾਵੇਂ-ਟਾਵੇਂ ਵਕਫ਼ੇ ਪਿਛੋਂ, ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਿਤੇ ਦੂਰੋਂ, ਉਸ ਪਾਸਿਉਂ, ਜਿਧਰੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਆਇਆ ਸੀ ( ਚੇਚੇਨ ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਕੂਮਿਕ ਮੈਦਾਨ ਵਲੋਂ), ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਣ ਦੀ ਨੱਪੀ-ਘੁੱਟੀ ਕਾੜਕਾੜ ਸੁਣੀਂਦੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਡੇਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਡਾਢਾ ਚੈਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਧੋਤਾ ਮੂੰਹ ਸਜਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੁੱਸਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ। ਮੁਹਿੰਮ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਓਪਰਾ ਅਨੁਭਵ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭੋ ਨਿੱਸਲ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ, ਉਹਨੂੰ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਮਾਗ਼ ਵੀ ਸਜਰਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇ ਲੰਘ ਗਏ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਗਾ। ਉਹਨੂੰ ਚੇਤੇ ਆਇਆ, ਉਹਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸੂਰਮੇ ਕਾਕੇਸ਼ੀਅਨਾਂ ਵਿਚ ਸਾਥੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉਤੇ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹਦੀਆਂ ਮਾਸਕੋ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਪਿਛੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਖਬਰੇ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ! ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੂੰਝੀ ਜਾ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਨਵੀਂ ਨਿਕੋਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤਕ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੋਈਆਂ। ਏਥੇ, ਨਵਿਆਂ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਆਦਮੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉਤੇ, ਉਹ ਨਵਾਂ ਤੇ ਚੰਗਾ ਨਾਂ ਖੱਟ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜਵਾਨੀ-ਭਰੀ ਤੇ ਅਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਹਸਾਸ ਸੀ। ਹੁਣ ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਲ ਤਕਦਿਆਂ, ਜੁ ਘਰ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲਾਟੂ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਫੇਰ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੁਆਲੇ ਤਕਦਿਆਂ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲਗਾ, ਉਹ ਇਸ ਨਵੀਂ ਕੱਸਾਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਿੰਜ ਸੁਖਾਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸ-ਰੁੱਸ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਦੀ-ਕਦੀ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਤਕਦਾ, ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੇ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਚੜ੍ਹਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਰਲ ਜਾਂਦੀ। ਉਹਦੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨੇ ਮਾਸਕੋ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵੇਲੇ ਚਿਤਾਰੀ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਸੋਂ ਬਹੁਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜ!—ਉਹ ਉਹਦੀਆਂ ਸਭਨਾਂ ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਇਹਸਾਸਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸਨ।<noinclude>{{left|੬੨}}</noinclude> eody9i0ptsw2d6zxj5o1lf8650kb8z4 250 67702 239931 200395 2026-10-12T02:16:34Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਆਪਣਾ ਕੁੱਤਾ ਚੁੰਮ ਕੇ ਘਲ ਦਿਤਾ ਸੂ! ਉਹਦੀ ਬੂਥੀ ਚੱਟ ਲਈ ਸੂ! ... ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆਂ!" ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕੱਸਾਕ, ਜਿਹੜੇ ਬਾਰੀ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਲਾਟੂ ਚਲਾਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਛੋਟੀ ਸੜਕ ਵਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਕੂਕੇ। “ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਤੂੰ, ਤੇ ਖੰਜਰ ਸ਼ਰਾਬ ਲਈ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਸੀ!" ਭੀੜ ਪਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਿਆਂ, ਮੁੰਡੇ ਚਿਲਕਣ ਲਗੇ। {{gap}}ਇਹ ਕੂਕਾਂ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ; ਉਹਨੇ ਬੰਦੂਕ ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਰਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕਮਰ-ਕੱਸੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਤਿੱਤਰ ਲਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}"ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਏ, ਮੁੰਡਿਓ, ਵਾਈ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਏ ਮੈਥੋਂ!" ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਾਹਵਾਂ ਮਾਰਦਿਆਂ ਤੇ ਸੜਕ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸੇ ਬਾਰੀਆਂ ਵਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ।“ਮੈਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਜਾਣ ਦਿਤਾ; ਕਸੂਰ ਮੇਰਾ ਏ, " ਉਹਨੇ ਦੁਹਰਾਅਿਾ<ref>ਦਹੁਰਾਇਆ</ref> ਨੂੰ ਉਹ ਖਿਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਪਜ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵੇਖ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਦੇ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਗਟਾਊ, ਸੂਝਵਾਨ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਤਗੜੇ ਕਦ-ਕਾਠ ਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਪਰਭਾਵ ਪਿਆ। {{gap}}"ਚਾਚਾ ਏਧਰ, ਕੱਸਾਕ ਏਧਰ!'' ਉਹਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। ਏਧਰ ਆ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਖਲੋ ਗਿਆ। {{gap}}"ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਾਮ, ਭਲੇ ਲੋਕਾ," ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਟੋਪੀ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲਾਂਹਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਾਮ, ਭਲੇ ਲੋਕਾ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਮੁੰਡੇ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਆਵਾਜ਼ੇ ਕਿਉਂ ਕੱਸ ਰਹੇ ਹਨ?" {{gap}}ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਬਸ, ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਚਿੜਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਕੋਈ ਗਲ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲਗਦੈ। ਕਰ ਲੈਣ ਬੁਢੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਮਖ਼ੌਲ," ਉਹਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਸੰਗੀਤਮਈ ਹੇਕਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਢੇ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ-ਯੋਗ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ‘ਤੂੰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਏਂ?'' ਉਹ ਅਗੋਂ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕੈਡਿਟ ਹਾਂ। ਪਰ, ਇਹ ਤਿੱਤਰ ਕਿਥੇ ਮਾਰੇ ਨੀ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}“ਮੈਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਿੱਤਰੀਆਂ ਜੰਗਲ 'ਚ ਫੁੰਡੀਆਂ ਨੇ," ਤਿੱਤਰੀਆਂ ਵਿਖਾਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਚੌੜੀ ਪਿਠ ਬਾਰੀ ਵਲ ਮੋੜਦਿਆਂ, ਬੁਢੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਤਿੱਤਰੀਆਂ ਉਹਦੀ ਪੇਟੀ ਵਿਚ ਟੰਗੀਆਂ ਸਿਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲਮਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਟ ਉਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਧੱਬੇ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।<noinclude>{{right|੬੩}}</noinclude> myzduhr9l0y44tm2clmme3n52kpdgq3 250 67703 239932 200396 2026-10-12T02:19:15Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}“ਤੂੰ ਕਦੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ? " ਉਹਨੇ ਪੁਛਿਆ। “ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਰਖ ਲੈ ਇਕ ਜੋੜਾ! ਇਹ ਨੀ।” ਤੇ ਉਹਨੇ ਦੋ ਤਿੱਤਰ ਬਾਰੀ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿਤੇ। ਆਪ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਏਂ?' ਉਹਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}“ਹਾਂ ਮੈਂ। ਮੁਹਿੰਮ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਚਾਰ ਮਾਰੇ ਸਨ।" {{gap}}"ਚਾਰ? ਬੜੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਟਕੋਰ ਲਾਂਦਿਆਂ ਆਖਿਆ। "ਪੀਣਾ-ਪਿਆਣਾ ਹੁੰਦੈ ਏਂ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਚੀਖ਼ੀਰ ਪੀਣੈ?" {{gap}}"ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੈਨੂੰ ਪੀਣਾ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।" {{gap}}"ਵਾਹ, ਜਣਾ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਏਂ। ਅਸੀਂ ਕੂਨਾਕ<ref>ਕੂਨਾਕ: — ਪੱਕਾ ਦੋਸਤ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਹਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।</ref> ਹੋਵਾਂਗੇ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ," ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਲੰਘ ਆ ਅੰਦਰ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਘੁਟ ਚੀਖ਼ੀਰ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ।" {{gap}}"ਆ ਜਾਂਗਾ," ਬੁੱਢਾ ਬੋਲਿਆ, “ਪਰ ਇਹ ਤਿੱਤਰ ਲੈ ਲੈ।" ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਉਹਨੂੰ ਕੈਡਿਟ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਇਕਦਮ ਹੀ ਦਿਸ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਮੁਫ਼ਤ ਪੀਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਤਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਜ਼ਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣ ਲਗਾ। {{gap}}ਛੇਤੀ ਹੀ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਦਾ ਬੁਤ ਝੁੱਗੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ਵਿਚ ਦਿਸਿਆ। ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਦੇ ਕਦ-ਕਾਠ ਤੇ ਵਡੀ ਦੇਹ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਸਾਸ ਓਦੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਆਦਮੀ, ਜਿਹਦਾ ਅਸਲੋਂ ਚਿੱਟੀ ਚੌੜੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ ਨਸਵਾਰੀ ਚਿਹਰਾ ਉਮਰ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿਆੜਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਤੌਰ ਉਤੇ, ਉਹਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਬਾਹਵਾਂ ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੇ ਪੱਠੇ ਏਡੇ ਚੌੜੇ ਤੇ ਸਡੌਲ ਸਨ, ਜਿੱਡੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਵਾਨ ਬੰਦੇ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਸਿਰ ਉਤੇ, ਮੁੰਨ ਕੇ ਛੋਟੇ ਕੀਤੇ ਵਾਲਾਂ ਹੇਠ ਡੂੰਘੇ ਚਟਾਕ ਸਨ। ਉਹਦੀ ਮੋਟੀ ਗੱਠੀ ਹੋਈ ਧੌਣ ਕਿਸੇ ਢੱਗੇ ਦੀ ਧੌਣ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਜਾਂਦੇ ਵੱਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਤੇ ਸੁਖਾਲੇ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਪਾਰ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਬੰਦੂਕ ਲਾਹੀ ਤੇ ਇਕ ਨੁਕਰੇ ਰਖੀ, ਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਝਾਤੀ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਝੁੱਗੀ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਮਾਲ-ਮੱਤੇ ਦਾ ਮੂਲ ਪਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਣਕਮਾਈ ਖੱਲ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਪਾਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਪੱਬਾਂ ਭਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਟੁਰਦਾ ਕਮਰੇ ਦੇ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਉਹ ਚੀਖ਼ੀਰ, ਵੋਦਕਾ, ਬਾਰੂਦ ਤੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਲਹੂ ਦੀ ਹੁਆੜ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਪਰ ਅਣਸੁਖਾਵੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ।<noinclude>{{rule|5em}} {{left|੬੪}}</noinclude> qbk79b5ks2zaeqx3qckvjr5rr4yjrmn 250 67704 239933 200397 2026-10-12T02:21:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 67 |bSize = 464 |cWidth = 236 |cHeight = 384 |oTop = 23 |oLeft = 107 |Location = center |Description = }} {{gap}}ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪਵਿਤਰ ਮੂਰਤਾਂ ਅਗੇ ਸੀਸ ਨਿਵਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਦਾਹੜੀ ਸਵਾਹਰੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਕੋਲ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਆਪਣਾ ਮੋਟਾ ਭੂਰਾ ਹਥ ਅਗੇ ਕੀਤਾ।“ ਕੋਸ਼-ਕੀਲਦੀ " ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ।“ ਤਾਤਾਰ ‘ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ' ਇੰਜ ਕਹਿੰਦੇ 'ਸ਼ਾਲਾ, ਚੈਨ ਪਾਏਂ,' ਇਹ ਮਤਲਬ ਏ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ 'ਚ।" {{gap}}'''ਕੋਸ਼—ਕੀਲਦੀ!''' ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, " ਹਥ ਮਿਲਾਂਦਿਆਂ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ।<noinclude></noinclude> 9i232blxol4i3lbmxv0q4xvywe5thy0 250 67705 239934 200398 2026-10-12T02:25:24Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਨਹੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਦਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਝਲਿਆ!" ਉਲਾਂਭੇ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਂਦਿਆਂ, ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। “ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ' ਕੋਸ਼-ਕੀਲਦੀ ' ਆਖੇ, ਤੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦੈ, ‘ਅਲਾ ਰਾਜ਼ੀ ਬੋ ਸੁਨ ਮਤਲਬ ਏ, ‘ਰਬ ਖ਼ੈਰ ਰਖੀ। ਇੰਜ ਕਹੀਦੈ, ਜਣਿਆ, ‘ਕੋਸ਼-ਕੀਲਦੀ ' ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਿਖਾ ਦਿਆਂਗਾ। ਸਾਡੇ ਏਥੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਲਿਆ ਮੋਸੇਵਿਚ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਸੀ ਸੀ ਕੋਈ, ਉਹ ਤੇ ਮੈਂ ਕੂਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ। ਕਮਾਲ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸੀ! ਸ਼ਰਾਬੀ, ਚੋਰ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ -ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸੀ ਉਹ! ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। {{gap}}“ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਏਂਗਾ? '' ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ; ਬੁੱਢੇ ਵਿਚ ਉਹਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}“ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨੀਆਂ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਚੇਚੇਨ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁੜੀ ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ - ਤਾਂ ਇਹ ਤਕ ਵੀ! ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਵਾਂ ਮੈਂ! ਮਸਖ਼ਰਾ ਹਾਂ!'' ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਹਸਿਆ। “ਮੈਂ ਬਹਿ ਜਾਨਾਂ। ਥਕਿਆ ਹੋਇਆਂ। ਕਰਗਾ?' ਉਹਨੇ ਸਵਾਲੀਆ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। {{gap}}“ਤੇ ਇਹ ਕਰਗਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਜਾਰਜੀਅਨ 'ਚ ਹੁੰਦੈ ‘ਠੀਕ ਏ।’ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਐਵੇਂ ਈ ਕਹਿਨਾਂ। ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਏਂ, ਤਕੀਆ-ਕਲਾਮ ਏ ਮੇਰਾ। ਕਰਗਾ, ਕਰਗਾ। ਮੈਂ ਐਵੇਂ ਈ ਕਹਿਨਾਂ। ਹੱਛਾ ਵਾਈ ਚੀਖ਼ੀਰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਾਏਂਗਾ? ਅਰਦਲੀ ਹੈ ਈ, ਹੈ ਈ ਨਾ? ਓਏ, ਈਵਾਨ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। ‘ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ੌਜੀ ਈਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਤੇਰੇ ਵਾਲਾ ਵੀ ਈਵਾਨ ਏਂ?" {{gap}}"ਬਿਲਕੁਲ, ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਈਵਾਨ ਹੈ- ਵਨਯੂਸ਼ਾ<ref>ਵਨਯੂਸ਼ਾ — ਈਵਾਨ ਦਾ ਲਘੂ-ਰੂਪ — ਸੰ</ref>। ਵਨਯੂਸ਼ੇ! ਮਕਾਨ-ਮਾਲਕਨ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਚੀਖ਼ੀਰ ਲੈ ਲੈ ਤੇ ਏਥੇ ਲੈ ਆ।" {{gap}}"ਈਵਾਨ ਜਾਂ ਵਨਯੂਸ਼ਾ, ਇਕੋ ਈ ਗਲ ਏ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ੌਜੀ ਈਵਾਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਨੇ? ਈਵਾਨ, ਭਲੇਮਾਣਸਾ, ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਆਖ ਨੇ ਉਸ ਢੋਲ 'ਚੋਂ ਦੇਣ, ਜਿਹੜਾ ਹੁਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਨੇ। ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਖ਼ੀਰ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਪਰ ਇਹਦੀ ਪੀਪੀ ਲਈ ਤੀਹ ਕੋਪਕ ਤੋਂ ਵਧ ਨਾ ਦਈਂ, ਧਿਆਨ ਅਗ ਰਖੀਂ, ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਡੈਂਣ ਚੁਪ ਕਰ ਕੇ ਲੈ ਲੇਗੀਆ ... ਸਾਡੇ ਲੋਕੀ ਵੀ ਕੁਲਹਿਣੇ ਤੇ ਮੂਰਖ ਨੇ, ' ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲ ਰਾਜ਼ਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਰਖੀ। ‘ਤੈਨੂੰ ਬੰਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ<noinclude>{{rule|5em}} {{left|੬੬}}</noinclude> e6hpagl3tke9aj30ryxui4w6wzz10bq 250 67706 239935 201462 2026-10-12T02:35:44Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਤੂੰ ਤਾਂਤਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਗਿਆਂ-ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਹੋਇਐਂ। ‘ਅਧਰਮੀ ਰੂਸੀ, ' ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਪਰ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਏ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਫ਼ੌਜੀ ਏਂ, ਮਨੁਖ ਤੂੰ ਵੀ ਏਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰੂਹ ਏ। ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ? ਇਲਿਯਾ ਮੋਸੋਇਚ ਫ਼ੌਜੀ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਹੀਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਆਦਮੀ ਸੀ! ਇੰਜ ਨਹੀਂ, ਦੋਸਤਾ? ਏਸੇ ਕਰ ਕੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ; ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਪਈ ਹੋਈ ਏ! ਮੈਂ ਮੌਜੀ ਆਦਮੀ ਆਂ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਏ। ਮੈਂ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਹਾਂ; ਆਹਖੋ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾ।" {{gap}}ਤੇ ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਹੁੱਬ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਮੋਢੇ ਉਤੇ ਥਾਪੜਾ ਦਿਤਾ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ'''}} {{gap}}ਵਨਯੂਸ਼ਾ, ਏਧਰ ਵਧੀਆ ਰੌੰ ਵਿਚ ਸੀ; ਉਹਨੇ ਏਧਰ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਮੁਕਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਾਈ ਤੋਂ ਹਜਾਮਤ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਈ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਉਚੇ ਬੂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਤਲੂਨ ਬਾਹਰ ਕਢ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਠਿਕਾਨਾ ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਪਰ, ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਇੰਜ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲੀ ਜਨੌਰ ਵਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਹੜਾ ਉਹਨੇ ਅਗੇ ਕਦੀ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ; ਉਹਨੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਵਲ ਵੇਖ ਸਿਰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਗੰਦਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਬੈਂਚ ਹੇਠੋਂ ਦੋ ਬੋਤਲਾਂ ਫੜ ਮਕਾਨ-ਮਾਲਕਨ ਕੋਲ ਗਿਆ। {{gap}}"ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਾਮ, ਭਲੇ ਲੋਕੋ, " ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੀਬੇ ਬਣਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕੁਝ ਚੀਖ਼ੀਰ ਲੈਣ ਭੇਜਿਐ, ਕਢ ਦਿਓਗੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕ?" {{gap}}ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਕੁੜੀ ਨੇ, ਜਿਹੜੀ ਇਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਤਾਤਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਅਗੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਰੂਮਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਭੁਆ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਵਲ ਤਕਿਆ। {{gap}}"ਮੈਂ ਇਹਦੇ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਸਤਿਕਾਰੇ ਲੋਕੋ," ਆਪਣੇ ਬੋਝੇ ਵਿਚ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਖੜਕਾਂਦਿਆਂ, ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਕਿਹਾ।“ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਓ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਵਾਂਗੇ, " ਉਹ ਅਗੋਂ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਕਿੰਨੀ?" ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਚਾਣਚਕ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਇਕ ਪਿੰਟ!" {{gap}}“ਜਾ, ਬੀਬਾ, ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਕਢ ਦੇ ਨੇ," ਬੇਬੇ ਉਲੀਤਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। “ ਲਾਡੋ, ਓਸ ਢੋਲ 'ਚੋਂ ਕਢ ਲੈ, ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਐ।"<noinclude>{{right|੬੭}}</noinclude> 5lcyu3zjv8dgben4osw21qw36kpyca3 250 67707 239936 201463 2026-10-12T02:46:49Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਕੁੜੀ ਨੇ ਚਾਬੀਆਂ ਤੇ ਪੀਪੀ ਫੜੀ, ਤੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਦਸ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ?" ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਹੜੀ ਬਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖ ਮਾਰੀ ਤੇ ਅਰਕ ਚੋਭੀ। {{gap}}"ਠਹਿਰ ਜਾ ਜ਼ਰਾ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। ਤੇ ਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ। "ਹੂੰ-ਹੂੰ," ਉਹਨੇ ਖੰਗੂਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਗੁੰਜਾਰ ਛੱਡੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਪਿਆਰੀਏ। ਸੁਣਾ, ਨੀ ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਮੇਰੀਏ ਦੋਸਤੇ, ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਮੈਨੂੰ, ਪਿਆਰੀਏ? ਮੈਂ ਮਸਖ਼ਰਾ ਵਾਂ," ਉਹ ਅਗੋਂ ਖੁਸਰ-ਫੁਸਰ ਕਰਦਾ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। {{gap}}ਕੁੜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਾ ਭੁਆਇਆ ਤੇ ਨੇਮ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਾਹਵਾਂ ਮਾਰਦੀ ਕੱਸਾਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਦਲੇਰ ਟੋਰ ਟੁਰਦੀ ਬਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਬੁੱਢੇ ਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਪਰਛਾਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਮੋੜੀਆਂ। {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪਾਏਗੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪਾਏਗੀ," ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ, ਤੇ ਅਖ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਕੁਝ-ਪੁਛਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੈਡਿਟ ਵਲ ਵੇਖਿਆ। “ਮੈਂ ਕਮਾਲ ਦਾ ਬੰਦਾ ਆਂ, ਮੈਂ ਮਸਖ਼ਰਾ ਆਂ। ਉਹ ਅਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। ਮਲਕਾ ਏ ਮਲਕਾ, ਇਹ ਕੁੜੀ। ਹੈ ਨਾ? '' {{gap}}"ਸੁਹਣੀ ਏ, " ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਅੰਦਰ ਏਥੇ ਬੁਲਾ ਸੂ।" {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ," ਬੁੱਢਾ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। “ ਇਹਦਾ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣੈਂ। ਵਧੀਆ ਕੱਸਾਕ ਏ ਉਹ, ਬਹਾਦਰ, ਅਜੇ ਕਲ੍ਹ ਈ ਉਹਨੇ ਇਕ '''ਅਬਰੇਕ''' ਮਾਰਿਐ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਲਭ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਲਭ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਹੜੀ ਰੇਸ਼ਮ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਪਾ ਟੁਰਦੀ ਫਿਰੇਗੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਜੁ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦੇਨਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰ ਦੇਨਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੁਸੀਨਾ ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੁਸੀਨਾ।" {{gap}}“ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਹੈਂ - ਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਇਹ ਤਾਂ ਗੁਨਾਹ ਹੋਇਆ।" {{gap}}"ਗੁਨਾਹ? ਗੁਨਾਹ ਕਿੱਥੇ ਏ? " ਬੁੱਢਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ। "ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵਲ ਵੇਖਣਾ ਗੁਨਾਹ ਏ? ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਮੌਜ ਕਰ ਲੈਣੀ ਗੁਨਾਹ ਏਂ? ਜਾਂ ਉਹਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਗੁਨਾਹ ਏਂ? ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਇੰਜ ਹੁੰਦੈ? ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾ, ਇਹ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਬ ਏ! ਤੈਨੂੰ ਰਬ ਨੇ ਬਣਾਇਐ; ਤੇ ਰਬ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਇਐ। ਉਹਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਐ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵਲ ਵੇਖਣਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਣਾਈ ਈ ਏਸ ਲਈ ਗਈ ਸੀ — ਪਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਇੰਜ ਵੇਖਨਾਂ, ਭਲੇ ਲੋਕਾ।"<noinclude>{{left|੬੮}}</noinclude> hkxin442wjqt8mxwqk9zxfatwcp4pmc 239937 239936 2026-10-12T02:51:15Z Kaur.gurmel 192 239937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਕੁੜੀ ਨੇ ਚਾਬੀਆਂ ਤੇ ਪੀਪੀ ਫੜੀ, ਤੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਦਸ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ?" ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਹੜੀ ਬਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ, ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਅੱਖ ਮਾਰੀ ਤੇ ਅਰਕ ਚੋਭੀ। {{gap}}"ਠਹਿਰ ਜਾ ਜ਼ਰਾ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। ਤੇ ਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ। "ਹੂੰ-ਹੂੰ," ਉਹਨੇ ਖੰਗੂਰਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਗੁੰਜਾਰ ਛੱਡੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਪਿਆਰੀਏ। ਸੁਣਾ, ਨੀ ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਮੇਰੀਏ ਦੋਸਤੇ, ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਮੈਨੂੰ, ਪਿਆਰੀਏ? ਮੈਂ ਮਸਖ਼ਰਾ ਵਾਂ," ਉਹ ਅਗੋਂ ਖੁਸਰ-ਫੁਸਰ ਕਰਦਾ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। {{gap}}ਕੁੜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਾ ਭੁਆਇਆ ਤੇ ਨੇਮ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਾਹਵਾਂ ਮਾਰਦੀ ਕੱਸਾਕ ਔਰਤ ਦੀ ਸੁਹਣੀ ਤੇ ਦਲੇਰ ਟੋਰ ਟੁਰਦੀ ਬਾਰੀ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਬੁੱਢੇ ਵਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਪਰਛਾਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਮੋੜੀਆਂ। {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪਾਏਗੀ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪਾਏਗੀ," ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ, ਤੇ ਅਖ ਮਾਰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਕੁਝ-ਪੁਛਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੈਡਿਟ ਵਲ ਵੇਖਿਆ। “ਮੈਂ ਕਮਾਲ ਦਾ ਬੰਦਾ ਆਂ, ਮੈਂ ਮਸਖ਼ਰਾ ਆਂ। ਉਹ ਅਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। ਮਲਕਾ ਏ ਮਲਕਾ, ਇਹ ਕੁੜੀ। ਹੈ ਨਾ? " {{gap}}"ਸੁਹਣੀ ਏ, " ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਅੰਦਰ ਏਥੇ ਬੁਲਾ ਸੂ।" {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ," ਬੁੱਢਾ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। “ ਇਹਦਾ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਹੋਣੈਂ। ਵਧੀਆ ਕੱਸਾਕ ਏ ਉਹ, ਬਹਾਦਰ, ਅਜੇ ਕਲ੍ਹ ਈ ਉਹਨੇ ਇਕ '''ਅਬਰੇਕ''' ਮਾਰਿਐ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਲਭ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਲਭ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਹੜੀ ਰੇਸ਼ਮ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਪਾ ਟੁਰਦੀ ਫਿਰੇਗੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਜੁ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦੇਨਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰ ਦੇਨਾਂ। ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੁਸੀਨਾ ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੁਸੀਨਾ।" {{gap}}“ਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਆਦਮੀ ਹੈਂ - ਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਇਹ ਤਾਂ ਗੁਨਾਹ ਹੋਇਆ।" {{gap}}"ਗੁਨਾਹ? ਗੁਨਾਹ ਕਿੱਥੇ ਏ? " ਬੁੱਢਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ। "ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵਲ ਵੇਖਣਾ ਗੁਨਾਹ ਏ? ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਮੌਜ ਕਰ ਲੈਣੀ ਗੁਨਾਹ ਏਂ? ਜਾਂ ਉਹਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਗੁਨਾਹ ਏਂ? ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੇ ਇੰਜ ਹੁੰਦੈ? ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤਾ, ਇਹ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਵਾਬ ਏ! ਤੈਨੂੰ ਰਬ ਨੇ ਬਣਾਇਐ; ਤੇ ਰਬ ਨੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਇਐ। ਉਹਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਐ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵਲ ਵੇਖਣਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਣਾਈ ਈ ਏਸ ਲਈ ਗਈ ਸੀ — ਪਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹਨੂੰ ਇੰਜ ਵੇਖਨਾਂ, ਭਲੇ ਲੋਕਾ।"<noinclude>{{left|੬੮}}</noinclude> dwk8yhhfmnnblni90bs5k8iwhn518ng 250 67732 239938 200080 2026-10-12T03:08:39Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਇਹਾਤਾ ਪਾਰ ਕਰ ਤੇ ਢੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਠੰਡੇ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਵੜ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਇਕ ਢੋਲ ਕੋਲ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਰਦਾਸ ਦੁਹਰਾ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਇਕ ਡੋਈ ਵਾਹ ਦਿਤੀ। ਵਨਯੂਸ਼ਾ, ਬਰੂਹਾਂ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ, ਉਹਦੇ ਵਲ ਵੇਖ ਮੁਸਕਰਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਸਾਉਣੀ ਗਲ ਲਗਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਮੀਜ਼ ਹੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਿਛੋਂ ਕੱਸ ਕੇ ਆਈ ਹੋਈ ਤੇ ਅਗੋਂ ਕੁੰਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਗਲ ਹੋਰ ਵੀ ਹਸਾਉਣੀ ਲਗੀ ਕਿ ਉਹਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਿਕਿਆਂ ਦੀ ਗਾਨੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅ-ਰੂਸੀ ਲਗੀ, ਤੇ ਇਹ ਕਿ ਪਿਛੇ ਘਰ ਭੋਂ-ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਹੱਸਣਗੇ, ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਦਿੱਸੇ ਤਾਂ। la fille comme c'est très bien,"<ref>-ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ ; ਅਰਥ : ਕੁੜੀ ਏ, ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਏ - ਸੰ :</ref> ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਉਹਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਇਹ ਮੈਂ। {{gap}}"ਓਏ ਸ਼ੈਤਾਨਾ, ਚਾਨਣੇ ਖੜਾ ਕੀ ਕਰਦਾ ਪਿਐਂ !" ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਕੁੜੀ ਕੜਕੀ | “ ਪੀਪੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਫੜਾਂਦਾ ਮੈਨੂੰ !" {{gap}}ਪੀਪੀ ਨੂੰ ਠੰਡੀ ਲਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਭਰ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿਤੀ। .. {{gap}}"ਪੈਸੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ-ਦੇ, " ਉਸ ਹਥ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹਾਂ ਧਕਦਿਆਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹਨੇ ਪੈਸੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਬੋਲੀ। {{gap}}ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਹਸ ਪਿਆ।“ ਏਨੀ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਏਂ,ਬੀਬੀ?"ਜਦੋਂ ਢੋਲ ਢੋਲ ਨੂੰ ਕਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਬੇ-ਹਿੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਘਿਸਰਦਿਆਂ, ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਚੰਗੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਉਹ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}“ਤੇ ਤੂੰ! ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈ ਰਿਹੈਂ ?" {{gap}}“ਅਸੀਂ, ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਬਹੁਤ ਈ ਮਿਹਰਬਾਨ ਆਂ, " ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ। ਅਸੀਂ ਏਨੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਆਂ ਕਿ ਜਿਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਬਹੁਤ ਈ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਨੇ। ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰੀਫ਼ਜ਼ਾਦਾ ਏ।" {{gap}}ਕੁੜੀ ਖਲੋਤੀ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। {{gap}}ਤੇ ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਵਿਆਹਿਆ ਹੋਇਐ ? {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਮਾਲਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਅਣਵਿਆਹਿਐ, ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਵਡੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ਜ਼ਾਦੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, " ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਸਿਖਿਆ ਦੇਂਦਿਆਂ ਆਖਿਆ।<noinclude></noinclude> qij8ne576fxc7hv1b1gni0xtlskrnxu 250 67772 239940 202704 2026-10-12T03:35:40Z Kaur.gurmel 192 239940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}"ਬੜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਸੂ! ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਮੋਟੀ ਮਝ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਛੋਟਾ ਏ! ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਏ ਉਹ?" {{gap}}“ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਕੈਡਿਟ ਏ; ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ, ਉਹ ਅਜੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਅਹਿਮ ਜਰਨੈਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤਾ - ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਆਦਮੀ ਏਂ! ਸਾਡਾ ਕਰਨਲ, ਤੇ ਏਥੋਂ ਤੇ ਏਥੋਂ ਤਕ ਜ਼ਾਰ ਆਪ ਵੀ, ਇਹਨੂੰ ਜਾਣਦੈ, ' ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। “ ਅਸੀਂ ਲਾਈਨ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਮੰਗਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹਦਾ ਪਿਓ ਸੈਨੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਭੋਂ-ਗੁਲਾਮ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਬਲ ਘਲਦੇ ਨੇ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਆਂ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਪਤਾਨ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਪਰ ਪੈਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਹਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਇਆ?" {{gap}}"ਜਾ, ਮੈਂ ਜਿੰਦਰਾ ਮਾਰਨ ਲਗੀ ਆਂ," ਉਹਦੀ ਗਲ ਟੁਕਦਿਆਂ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ। {{gap}}ਵਨਯੁਸ਼ਾ ਓਲੇਨਿਨ ਕੋਲ ਸ਼ਰਾਬ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ "la fille c'est très jolie" <ref>ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ; ਅਰਥ: ਬੜੀ ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਏ —- ਸੰ</ref> ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹਸਦਾ, ਇਕਦਮ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ'''}} {{gap}}ਏਨੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਦਾ ਧੌਂਸਾ ਵਜ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਲੋਕੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਰਤ ਆਏ ਸਨ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਧੂੜ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫਾਟਕ ਉਤੇ ਭੀੜ ਪਾਂਦਾ ਵੱਗ ਨਿਉਂ ਗਿਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹਿਕਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਤੇ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭੱਜੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਰਾਡੀਆਂ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਮਾਣੋ ਲੁਕਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਫਿੱਕਾ ਨੀਲ-ਮਈ ਪਰਛਾਵਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਉਤੇ ਪਸਰ ਗਿਆ। ਹਨੇਰੇ ਹੋਏ ਬਾਗ਼ਾਂ ਉਤੇ ਨਿੰਮ੍ਹੇ-ਨਿੰਮੇ ਤਾਰੇ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਖੜਕ-ਖੜਾਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੇ ਜਦ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਲਈ ਛਡ ਲਿਆ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੁਕਰਾਂ ਉਤੇ ਜੁੜ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋੜਦੀਆਂ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬੰਨੀਆਂ ਉਤੇ ਬਹਿ ਗਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਕ ਮੱਝ ਤੇ ਦੋ ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਕਢ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਆਣ ਰਲੀ।<noinclude>{{rule|5em}}<references/> {{left|੭੦}}</noinclude> orq9o6mez271umpgl8cbph2zfbxx72b 239965 239940 2026-10-12T03:58:18Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਬੜੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਸੂ! ਏਡੀ ਵੱਡੀ ਮੋਟੀ ਮਝ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਛੋਟਾ ਏ! ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਏ ਉਹ?" {{gap}}“ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਕੈਡਿਟ ਏ; ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ, ਉਹ ਅਜੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਅਹਿਮ ਜਰਨੈਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤਾ - ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਆਦਮੀ ਏਂ! ਸਾਡਾ ਕਰਨਲ, ਤੇ ਏਥੋਂ ਤੇ ਏਥੋਂ ਤਕ ਜ਼ਾਰ ਆਪ ਵੀ, ਇਹਨੂੰ ਜਾਣਦੈ, ' ਵਨਯੂਸ਼ੇ ਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। “ ਅਸੀਂ ਲਾਈਨ ਰੈਜਮੈਂਟ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਮੰਗਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇਹਦਾ ਪਿਓ ਸੈਨੇਟਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਭੋਂ-ਗੁਲਾਮ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਵੇਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਬਲ ਘਲਦੇ ਨੇ। ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਆਂ। ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਪਤਾਨ ਹੋ ਸਕਦੈ, ਪਰ ਪੈਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਇਹਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਇਆ?" {{gap}}"ਜਾ, ਮੈਂ ਜਿੰਦਰਾ ਮਾਰਨ ਲਗੀ ਆਂ," ਉਹਦੀ ਗਲ ਟੁਕਦਿਆਂ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ। {{gap}}ਵਨਯੂਸ਼ਾ ਓਲੇਨਿਨ ਕੋਲ ਸ਼ਰਾਬ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ "la fille c'est très jolie" <ref>ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬੋਲੀ; ਅਰਥ: ਬੜੀ ਸੁਹਣੀ ਕੁੜੀ ਏ —- ਸੰ</ref> ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਹਸਦਾ, ਇਕਦਮ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ'''}} {{gap}}ਏਨੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਕ ਦਾ ਧੌਂਸਾ ਵਜ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਲੋਕੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਰਤ ਆਏ ਸਨ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਧੂੜ ਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਫਾਟਕ ਉਤੇ ਭੀੜ ਪਾਂਦਾ ਵੱਗ ਨਿਉਂ ਗਿਆ। ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹਿਕਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਤੇ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਭੱਜੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਰਾਡੀਆਂ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਮਾਣੋ ਲੁਕਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਕ ਫਿੱਕਾ ਨੀਲ-ਮਈ ਪਰਛਾਵਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਉਤੇ ਪਸਰ ਗਿਆ। ਹਨੇਰੇ ਹੋਏ ਬਾਗ਼ਾਂ ਉਤੇ ਨਿੰਮ੍ਹੇ-ਨਿੰਮੇ ਤਾਰੇ ਬਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਖੜਕ-ਖੜਾਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨੇ ਜਦ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਲਈ ਛਡ ਲਿਆ, ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੁਕਰਾਂ ਉਤੇ ਜੁੜ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋੜਦੀਆਂ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬੰਨੀਆਂ ਉਤੇ ਬਹਿ ਗਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਕ ਮੱਝ ਤੇ ਦੋ ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਕਢ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਆਣ ਰਲੀ।<poem></poem><noinclude>{{rule|5em}}<references/> {{left|੭੦}}</noinclude> p0p9vaz2wlofcfxlzi1v0upj2dswzx6 250 67773 239977 201637 2026-10-12T04:06:07Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 239977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਇਸ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਕਈ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਕੱਸਾਕ ਆਦਮੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਬਰੇਕ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੱਸਾਕ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਉਹਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁਛ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}"ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਚੰਗਾ ਸੁਹਣਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ ਸੂ," ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਕ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ 'ਕਰਾਸ' ਦੇਣਗੇ ਇਹਨੂੰ। {{gap}}"ਭਾਵੇਂ ਮੌਸੇਵ ਨੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕ ਲੈ ਲਈ ਉਹਨੇ; ਪਰ ਕਿਜ਼ਲਯਾਰ ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਦੀ ਸੂਹ ਲਗ ਗਈ ਏ।" {{gap}}"ਕਮੀਨਾ ਆਦਮੀ ਏਂ,ਮੋਸੇਵ ਵੀ!" {{gap}}"ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਐ," ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਉਹ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਯਾਮਕਾ ਕੋਲ ਮੌਜ ਲੁਟ ਰਹੇ ਨੇ।” (ਯਾਮਕਾ ਇਕ ਅਣਵਿਆਹੀ, ਬਦਨਾਮ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।) "ਮੈਂ ਸੁਣਿਐ, ਉਹ ਅੱਧੀ-ਅੱਧੀ ਬਾਲਟੀ ਚਾੜ੍ਹ ਗਏ ਨੇ।" {{gap}}"ਇਸ ਊਰਵਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਏ," ਕੋਈ ਬੋਲ ਪਈ। ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦਾ ਝੁਟਮਾਰ ਏ। ਪਰ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕ ਨਹੀਂ, ਮੁੰਡਾ ਚੰਗੇ, ਹਰ ਗਲ ਲਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਏ। ਪਿਓ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਜ ਈ ਹੁੰਦਾ ਸਾਸੂ, ਚਾਚਾ ਕਿਰਯਾਕ ਇੰਜ ਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਪਿਓ 'ਤੇ ਗਿਐ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ। ਵੇਖੋ, ਉਹ ਜੇ," ਸੜਕ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲ ਟੁਰੇ ਆਉਂਦੇ ਕਿੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਸੈਣਤ ਕਰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅਗੋਂ ਕਿਹਾ। " ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ਿਵ ਵੀ ਨਾਲ ਆ ਨਿਕਲਿਐ! ਸ਼ਰਾਬੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੇ!" {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ, ਅੱਧੀ ਬਾਲਟੀ ਸ਼ਰਾਬ ਚੜ੍ਹਾ, ਕੁੜੀਆਂ ਵਲ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ, ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਦੇ, ਮੂੰਹ ਨਿਤ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲਾਲ ਸਨ। ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹਸਦਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਪਸਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੁੱਝਾਂ ਮਾਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}"ਗੌਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਤੁਸੀਂ?" ਉਹਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। "ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹੈ, ਗੌਵੋਂ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ!" {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਇਹਨਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, "ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਆਏ ਹੋ? ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਆਏ ਹੋ?" {{gap}}"ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਗ਼ੌਂਈਏ? ਤਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੋਈ," ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਬੋਲ ਪਈ। "ਹਾਲਤ ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਦੀ ਏਂ, ਏਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਪਏ ਤੁਸੀਂ।"<noinclude> {{right|੭੧}}</noinclude> pppb99uqr16h0ka2rfdnw4ttr0q7vwm 239990 239977 2026-10-12T04:18:01Z Kaur.gurmel 192 239990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਇਸ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਕਈ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਕੱਸਾਕ ਆਦਮੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ '''ਅਬਰੇਕ''' ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕੱਸਾਕ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਉਹਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁਛ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}"ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਚੰਗਾ ਸੁਹਣਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ ਸੂ," ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਕ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ 'ਕਰਾਸ' ਦੇਣਗੇ ਇਹਨੂੰ।" {{gap}}"ਭਾਵੇਂ ਮੌਸੇਵ ਨੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕ ਲੈ ਲਈ ਉਹਨੇ; ਪਰ ਕਿਜ਼ਲਯਾਰ ਵਿਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹਦੀ ਸੂਹ ਲਗ ਗਈ ਏ।" {{gap}}"ਕਮੀਨਾ ਆਦਮੀ ਏਂ,ਮੋਸੇਵ ਵੀ!" {{gap}}"ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਘਰ ਆਇਆ ਹੋਇਐ," ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਉਹ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਯਾਮਕਾ ਕੋਲ ਮੌਜ ਲੁਟ ਰਹੇ ਨੇ।” (ਯਾਮਕਾ ਇਕ ਅਣਵਿਆਹੀ, ਬਦਨਾਮ ਔਰਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।) "ਮੈਂ ਸੁਣਿਐ, ਉਹ ਅੱਧੀ-ਅੱਧੀ ਬਾਲਟੀ ਚਾੜ੍ਹ ਗਏ ਨੇ।" {{gap}}"ਇਸ '''ਊਰਵਾਨ''' ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਏ," ਕੋਈ ਬੋਲ ਪਈ। ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦਾ ਝੁਟਮਾਰ ਏ। ਪਰ, ਇਸ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕ ਨਹੀਂ, ਮੁੰਡਾ ਚੰਗੇ, ਹਰ ਗਲ ਲਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ ਏ। ਪਿਓ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਜ ਈ ਹੁੰਦਾ ਸਾਸੂ, ਚਾਚਾ ਕਿਰਯਾਕ ਇੰਜ ਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਪਿਓ 'ਤੇ ਗਿਐ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਸੋਗ ਮਨਾਇਆ। ਵੇਖੋ, ਉਹ ਜੇ," ਸੜਕ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲ ਟੁਰੇ ਆਉਂਦੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਸੈਣਤ ਕਰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅਗੋਂ ਕਿਹਾ। " ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਵੀ ਨਾਲ ਆ ਨਿਕਲਿਐ! ਸ਼ਰਾਬੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੇ!" {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ, ਅੱਧੀ ਬਾਲਟੀ ਸ਼ਰਾਬ ਚੜ੍ਹਾ, ਕੁੜੀਆਂ ਵਲ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ, ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਦੇ, ਮੂੰਹ ਨਿਤ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲਾਲ ਸਨ। ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਡੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹਸਦਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਪਸਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੁੱਝਾਂ ਮਾਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}"ਗੌਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਤੁਸੀਂ?" ਉਹਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ। "ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹੈ, ਗੌਵੋਂ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ!" {{gap}}ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਇਹਨਾਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, "ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਆਏ ਹੋ? ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਆਏ ਹੋ?" {{gap}}"ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਗ਼ੌਂਈਏ? ਤਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੋਈ," ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਬੋਲ ਪਈ। "ਹਾਲਤ ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਦੀ ਏਂ, ਏਸ ਲਈ ਗਵੋ ਪਏ ਤੁਸੀਂ।"<noinclude> {{right|੭੧}}</noinclude> 1c14qtamettvgpis2bzl0jzi4ctbvnr 250 67774 240015 201638 2026-10-12T04:35:02Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਹੁੱਝ ਦਿਤੀ। ‘ਗੌਣ ਦੀ ਕਰ। ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਲਗ ਪਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਗੌਣਾ ਬੜਾ ਸੁਹਣਾ ਆਉਂਦੈ।" {{gap}}"ਕਿਉਂ, ਸੁਹਣੀਉਂ, ਸੌਂ ਗਈਆਂ ਹੋ?" ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਅਸੀਂ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਰੰਗ-ਰਲੀਆਂ ਮਨਾਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਜਾਮ ਪੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।” {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਜਦੋਂ ਟੋਲੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਹਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਚੁਕੀ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋ ਗਿਆ। ਉਹਦੇ ਚੌੜੇ ਖੁੰਨੇ ਤੇ ਧੌਣ ਲਾਲ ਹੋਈ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਪੋਲੇ-ਪੋਲੇ ਤੇ ਨਰਮ-ਨਰਮ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਤੇ ਨਰਮਾਈ ਵਿਚ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗਲਾਧੜੀਪਣ ਤੇ ਉਬਲ-ਉਛੱਲ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਲਹਿਰ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕਿਸੇ ਚੰਚਲ ਵਛੇਰੇ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਫੁੰਕਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਛਲ ਨੂੰ ਝੁਲਾ ਇਕਦਮ ਖਲੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਚਾਰੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਖੁਰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਠੋਕ ਦਿਤੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਕੁੜੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ; ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਕਦੀ ਆਪਣੇ ਗੁੱਟ ਹੋਏ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲ ਤੇ ਕਦੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵਲ ਤਕਦਾ, ਘਟ ਹੀ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਆਣ ਰਲੀ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਅਡੋਲ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੋਪੀ ਉਚੀ ਕੀਤੀ, ਉਹਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਤਾ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਖਲੋਤਾ; ਉਹਦਾ ਇਕ ਪੈਰ ਰਤਾ ਅਗੇ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਪੇਟੀ ਵਿਚ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੰਜਰ ਨੂੰ ਛੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਉਹਦੇ ਸਲਾਮ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬੰਨੀ ਉਤੇ ਬਹਿ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਬੀਜ ਕਢ ਲਏ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਉਤੇ ਟਕ ਲਾਈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੀਜ ਤੋੜਦਾ ਤੇ ਫੋਕ ਥੁਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਟੋਲੀ ਵਿਚ ਆਣ ਰਲੀ, ਚੁਪ ਛਾ ਗਈ। {{gap}}"ਚੋਖੇ ਚਿਰ ਲਈ ਆਇਐਂ?" ਚੁਪ ਨੂੰ ਤੋੜਦਿਆਂ, ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਕਲ੍ਹ ਸਵੇਰ ਤਕ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਰਬ ਤੇਰੇ ਨਸੀਬ ਚੰਗੇ ਕਰੇ," ਬੁੱਢੇ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਆਖਿਆ; "ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਏ।" {{gap}}"ਤੇ ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਕਹਿਨਾਂ," ਗੁੱਟ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਹੱਸ ਕੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਪਿਆ। "ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ ਆਏ ਹੋਏ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਲ," ਕੋਲੋਂ ਲੰਘੇ ਜਾਂਦੇ ਇਕ ਫ਼ੌਜੀ ਵਲ ਸੈਣਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਅਗੋਂ ਕਹਿਣ ਲਗਾ। "ਫ਼ੌਜੀ ਦੀ ਵੋਦਕਾ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਏ — ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲਗਦੀ ਏ।" {{gap}}"ਤਿੰਨ ਸ਼ੈਤਾਨ ਸਾਡੇ ਵਲ ਘੱਲੇ ਹੋਏ ਨੇ, "ਇਕ ਜ਼ਨਾਨੀ ਕਹਿਣ ਲਗੀ। "ਬਾਬਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।"<noinclude>{{left|੭੨}}</noinclude> 2xtk92e8t6k7sejq407w3knjaf85963 250 67775 240018 201640 2026-10-12T04:39:59Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਉਹ-ਹੋ! ਫਸ ਗਏ ਹੋ, ਹੈ ਨਾ?" ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਈ ਕਢ ਦਿਤਾ ਹੋਣਾ?" ਇਕ ਹੋਰ ਜ਼ਨਾਨੀ ਪੁੱਛਣ ਲਗੀ। ‘ਮੈਂ ਕਹਿਣੀ ਵਾਂ, ’ਹਾਤੇ 'ਚ ਜਿੰਨੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਈ ਜਾਵੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਪੀਣ ਦੇਣੀ। ਭਾਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਡਾ ਆਪ ਈ ਨਾ ਟੁਰ ਕੇ ਆ ਜਾਵੇ; ਮੈਂ ਇਹਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਨਾਲੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੁਟ ਵੀ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਨੇ। ਓਸ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਟੂਟੀ ਵੱਡੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ, ਡਰ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। {{gap}}“ਹੂੰ, ਚੰਗਾ ਨਹੀਉਂ ਲੱਗਾ?" ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਫੇਰ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}“ਤੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸੁਣਿਐ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅਗੇ ਚੀਖ਼ੀਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਰਖਣਾ ਪਏਗਾ," ਇਕ ਪੈਰ ਅਗੇ ਰਖਦਿਆਂ ਤੇ ਟੋਪੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਵਾਂਗ ਟੇਢੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਦਾ ਹਾਸਾ ਛੁਟ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਵਲ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫੜ ਉਹਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾ ਲਈ। "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦਸਨਾਂ।" {{gap}}"ਵੇਖ ਓਏ, ਲੇਂਝਾ!" ਕੁੜੀ ਨੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, "ਦੱਸਾਂਗੀ ਤੇਰੀ ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਦੱਸੀਂ ਪਈਂ," ਉਹ ਕੂਕਿਆ। "ਜੁ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਕਿਹੈ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਏ; ਗਸ਼ਤੀ ਚਿੱਠੀ ਘੱਲੀ ਗਈ ਏ ਇਕ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੈ, ਉਹਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਆਉਂਦੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਏ!" ਤੇ ਉਹ ਅਗਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਣ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}"ਕਿੱਧਰ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹੈਂ, ਜਾਨਵਰਾ?" ਹਸਦਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਇਕ ਠੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹਥ ਚੁਕਦਿਆਂ, ਗੁਲਾਬੀ, ਗੋਲ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ। {{gap}}ਕੱਸਾਕ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਿਗਦਾ-ਡਿਗਦਾ ਬਚਿਆ। "ਵੇਖ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਕੁੜੀਆਂ 'ਚ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਈ ਛੱਡਣ ਲਗੀ ਸੈਂ।" {{gap}}"ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਲੇਂਝਾ, ਕਿਹੜਾ ਸ਼ੈਤਾਨ ਤੈਨੂੰ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਏਥੇ ਲੈ ਆਇਐ?" ਉਸਤੇਨਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਲੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਫੇਰ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ। "ਤੂੰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੈਂ ਤੇ '''ਅਬਰੇਕ''' ਖੁੰਝ ਗਿਆ ਸਾਈ, ਹੈ ਨਾ? ਜੇ ਭਲਾ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦੇਂਦਾ; ਸਗੋਂ ਚੰਗਾ ਈ ਹੁੰਦਾ।" {{gap}}"ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਕੂਕਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸਨ," ਹਸਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਕੂਕਾਂ! ਮਾਰ ਸਕਦੀ ਸਾਂ।" {{gap}}"ਵੇਖ ਸਹੀ, ਪਰਵਾਹ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੂ। ਕੂਕਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸਾਸੂ, ਨਜ਼ਾਰਕੇ, ਨਾ ਮਾਰਦੀ ਭਲਾ?" ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ ਨੇ ਆਖਿਆ।<noinclude>{{right|੭੩}}</noinclude> 6vzfwz093ptipu3v4ss8gs6sqo8vu72 250 67776 240020 201641 2026-10-12T04:44:27Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਕਤ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਤਕਦਾ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਖਲੋਤਾ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਟੱਕ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਘਬਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। "ਹੂੰ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਸੁਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਇਕ ਵਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਟਿਕਾ ਦਿਤੈ, "' ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਦਾ ਸੁਭਾ ਸੀ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਡੀਕਿਆ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਉਚੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੁ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਡ, ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}"ਆਹਖੋ, ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਏ, ਦੋ ਘਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ, "' ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, "ਪਰ ਹੁਣ ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਇਕ ਵਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਟਿਕਾ ਦਿਤਾ ਨੇ, ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਕ ਪੂਰੀ ਨੁੱਕਰ ਉਹਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਪਈ ਏ, ਤੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਥਾਂ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗਲ ਅਗੇ ਕਿਸੇ ਸੁਣੀ ਏਂ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਟੋਲੇ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਿਆਂ ਛਡ ਦੇਣਾ? " {{gap}}"ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਐ, ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਪੁਲ ਬਣਾਣਗੇ," ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਐ, ਉਹ ਟੋਇਆ ਪੁੱਟਣਗੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਣਗੇ, ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ," ਉਸਤੇਨਕਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਤੇ ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਖ਼ਬਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਹਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਕੋਈ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਜਿਹੜੀ ਅਗਲੀ ਸੀ, ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਣ ਲਗ ਪਿਆ।" {{gap}}"ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ? ਅਗਲੀ ਉਹ ਏ," ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਬੁਢੜੀ ਬਹੁਤੀ ਮਿਠੜੀ ਏ," ਘੁਲ ਰਹੀ ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਿਆਂ, ਕੱਸਾਕ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਘੋਪ ਦੇਵੇਂਗਾ," ਉਹਨੇ ਦੁਹਾਈ ਪਾਈ, ਹੱਸੀ। {{gap}}ਗਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਉਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਚਾਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਨੂੰ ਟੁਕ ਦਿਤਾ। ਆਪਣੇ ਚੋਗੇ ਪਾਈ, ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉਤੇ ਰਖੀ, ਤਿੰਨ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਰੂਦ ਵਾਲੇ ਗੱਡੇ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਬਦਲਵਾਣ ਲਈ ਪੈਰ ਮੇਲ ਮਾਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}ਦਫ਼ੇਦਾਰ, ਰਿਸਾਲੇ ਦੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਨੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਓਧਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਇਸ<noinclude>{{left|੭੪}}</noinclude> 0tzp2p0y75mr24z6kyidme67ztv2h8q 250 67777 240021 201642 2026-10-12T04:48:51Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਵਿਚੋਂ ਹਟਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਹੱਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ੰਗੇੜੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਿਆਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੀ ਚੌੜੀ ਪਿਠ ਕਰ ਦਿਤੀ। ‘ਏਥੇ ਲੋਕੀ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਜੇ, ਲੰਘ ਜਾਓ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਬਸ ਅੱਧਾ ਘੁਮਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਉਤੇ ਇਕ ਘਿਰਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਟਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ। ਫ਼ੌਜੀ ਧੂੜ-ਲੁੱਤੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧਰਦੇ, ਚੁਪ-ਚਾਪ ਲੰਘ ਗਏ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}"ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਬਾਂਕਿਆਂ ਦੀਆਂ!" ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਿਆ। "ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਦਰੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਤੇ ਉਹ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਂਹਦਾ ਸੜਕ ਉਤੇ ਕੁਝ ਕਦਮ ਟੁਰਿਆ। ਹਰ ਕੋਈ ਹਾਸੇ ਦੇ ਠਹਾਕੇ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਫ਼ਸਰ ਕਿੱਥੇ ਰਖਿਐ?" ਉਹਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ। {{gap}}"ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਝੁਗੀ ਲੈ ਲੈਣ ਦਿਤੀ ਏ," ਉਹ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਤੇ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਏ ਜਾਂ ਜਵਾਨ?" ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਬਹਿੰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। ਤੂੰ ਸੋਚਣੈ, ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਪੁਛਿਐ?" ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੁਝ ਚੀਖ਼ੀਰ ਕੱਢਣ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ, ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨਾਲ। ਲਾਖੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਲਗਦੈ। ਪੂਰਾ ਗੱਡਾ ਭਰ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲਿਆਂਦਾ ਨੇ।" ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ। {{gap}}"ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਏ ਮੈਨੂੰ, ਮੈਂ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਆ ਸਕਿਆ!" ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਢੁਕਦਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਸਿਧਾ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ, ਲੁਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਤੇ ਚੋਖੇ ਚਿਰ ਲਈ ਆਇਐਂ?" ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਸਵੇਰ ਤਕ। ਮੈਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਬੀ ਦਈਂ," ਹਥ ਅਗੇ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੁਣ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਧੌਣ ਪਿਛੇ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕਹਿਣ ਲਗੀ, "ਸਾਰੇ ਨਾ ਲੈ ਲਈਂ।" {{gap}}"ਹਰ ਪਲ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੱਲਾ-ਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾਂ, ਸਹੁੰ ਏਂ ਮੈਨੂੰ, ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਬੀਜ ਕਢਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਸੰਕੋਚਵੀਂ, ਅਡੋਲ ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ; ਤੇ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਉੜ੍ਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਿੰਮੀ-ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।<noinclude>{{right|੭੫}}</noinclude> i80omhrgc56qm5muk98not7deamv0qf 240030 240021 2026-10-12T05:12:54Z Kaur.gurmel 192 240030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਵਿਚੋਂ ਹਟਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਹੱਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ੰਗੇੜੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਿਆਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੀ ਚੌੜੀ ਪਿਠ ਕਰ ਦਿਤੀ। ‘ਏਥੇ ਲੋਕੀ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਜੇ, ਲੰਘ ਜਾਓ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਬਸ ਅੱਧਾ ਘੁਮਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਉਤੇ ਇਕ ਘਿਰਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਟਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ। ਫ਼ੌਜੀ ਧੂੜ-ਲੁੱਤੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧਰਦੇ, ਚੁਪ-ਚਾਪ ਲੰਘ ਗਏ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}"ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਬਾਂਕਿਆਂ ਦੀਆਂ!" ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਿਆ। "ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਦਰੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਤੇ ਉਹ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਂਹਦਾ ਸੜਕ ਉਤੇ ਕੁਝ ਕਦਮ ਟੁਰਿਆ। ਹਰ ਕੋਈ ਹਾਸੇ ਦੇ ਠਹਾਕੇ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਫ਼ਸਰ ਕਿੱਥੇ ਰਖਿਐ?" ਉਹਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ। {{gap}}"ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਝੁਗੀ ਲੈ ਲੈਣ ਦਿਤੀ ਏ," ਉਹ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਤੇ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਏ ਜਾਂ ਜਵਾਨ?" ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਬਹਿੰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। ਤੂੰ ਸੋਚਣੈ, ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਪੁਛਿਐ?" ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੁਝ '''ਚੀਖ਼ੀਰ''' ਕੱਢਣ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ, ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨਾਲ। ਲਾਖੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਲਗਦੈ। ਪੂਰਾ ਗੱਡਾ ਭਰ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲਿਆਂਦਾ ਨੇ।" ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ। {{gap}}"ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਏ ਮੈਨੂੰ, ਮੈਂ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਆ ਸਕਿਆ!" ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਢੁਕਦਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਸਿਧਾ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਤੇ ਚੋਖੇ ਚਿਰ ਲਈ ਆਇਐਂ?" ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਸਵੇਰ ਤਕ। ਮੈਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਬੀ ਦਈਂ," ਹਥ ਅਗੇ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੁਣ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਧੌਣ ਪਿਛੇ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕਹਿਣ ਲਗੀ, "ਸਾਰੇ ਨਾ ਲੈ ਲਈਂ।" {{gap}}"ਹਰ ਪਲ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੱਲਾ-ਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾਂ, ਸਹੁੰ ਏਂ ਮੈਨੂੰ", ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਬੀਜ ਕਢਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਸੰਕੋਚਵੀਂ, ਅਡੋਲ ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ; ਤੇ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਉੜ੍ਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਿੰਮ੍ਹੀ-ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।<noinclude>{{right|੭੫}}</noinclude> 02n7tuykruxojgj137s67y7rff95vwf 250 67778 240033 201788 2026-10-12T05:19:55Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਕਤ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲ ਤਕਦਾ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਖਲੋਤਾ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਟੱਕ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਘਬਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। “ਹੂੰ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਇਕ ਵਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਟਿਕਾ ਦਿਤੈ, " ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਦਾ ਸੁਭਾ ਸੀ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਡੀਕਿਆ, ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਕੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਉਚੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਦੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਕੁੜੀ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੁ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਅਡ, ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। {{gap}}"ਆਹਖੋ, ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਏ, ਦੋ ਘਰ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ, ' ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਵਲੋਂ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ, “ ਪਰ ਹੁਣ ਫ਼ੋਮੂਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਇਕ ਵਡਾ ਅਫ਼ਸਰ ਟਿਕਾ ਦਿਤਾ ਨੇ, ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਕ ਪੂਰੀ ਨੁੱਕਰ ਉਹਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਪਈ ਏ, ਤੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਥਾਂ ਈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗਲ ਅਗੇ ਕਿਸੇ ਸੁਣੀ ਏਂ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਟੋਲੇ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਿਆਂ ਛਡ ਦੇਣਾ? {{gap}}“ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਐ, ਤੇਰੇਕ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਪੁਲ ਬਣਾਣਗੇ, ' ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲੀ। {{gap}}"ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਐ, ਉਹ ਟੋਇਆ ਪੁੱਟਣਗੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇਣਗੇ, ਏਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਸਤੇਨਕਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਤੇ ਉਹਨੇ ਫੇਰ ਖ਼ਬਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਹਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਕੋਈ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਯਰਗੂਸ਼ੋਵ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ, ਜਿਹੜੀ ਅਗਲੀ ਸੀ, ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਣ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}"ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੂੰ ਜੱਫ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ? ਅਗਲੀ ਉਹ ਏ," ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਬੁਢੜੀ ਬਹੁਤੀ ਮਿਠੜੀ ਏ," ਘੁਲ ਰਹੀ ਬੁੱਢੀ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦਿਆਂ ਕੱਸਾਕ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}"ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਘੋਪ ਦੇਵੇਂਗਾ, " ਉਹਨੇ ਦੁਹਾਈ ਪਾਈ, ਹੱਸੀ। {{gap}}ਗਲੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਉਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਬਾਕਾਇਦਾ ਚਾਪ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਨੂੰ ਟੁਕ ਦਿਤਾ। ਆਪਣੇ ਚੋਗੇ ਪਾਈ, ਆਪਣੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉਤੇ ਰਖੀ, ਤਿੰਨ ਫ਼ੌਜੀ ਬਾਰੂਦ ਵਾਲੇ ਗੱਡੇ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਬਦਲਵਾਣ ਲਈ ਪੈਰ ਮੇਲ ਮਾਰਚ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}ਦਫ਼ੇਦਾਰ, ਰਿਸਾਲੇ ਦੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਪਾਹੀ, ਨੇ ਕਿੱਸਾਕਾਂ ਵਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਓਧਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਇਸ<noinclude>{{left|੭੪}}</noinclude> ib4lmtv1avslrszhm4fo3dyv7ivhfoa 250 67779 240034 201789 2026-10-12T05:30:52Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜਕ ਦੇ ਅਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਵਿਚੋਂ ਹਟਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਹੱਟ ਗਿਆ, ਪਰ ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ੰਗੇੜੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲਿਆਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੀ ਚੌੜੀ ਪਿਠ ਕਰ ਦਿਤੀ। ‘ਏਥੇ ਲੋਕੀ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਜੇ, ਲੰਘ ਜਾਓ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, " ਸਿਰ ਨੂੰ ਬਸ ਅੱਧਾ ਘੁਮਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਉਤੇ ਇਕ ਘਿਰਣਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਸੁਟਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕੀਤੀ। ਫ਼ੌਜੀ ਧੂੜ-ਲੁੱਤੀ ਸੜਕ ਉਤੇ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧਰਦੇ, ਚੁਪ-ਚਾਪ ਲੰਘ ਗਏ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}"ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਬਾਂਕਿਆਂ ਦੀਆਂ! " ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਬੋਲਿਆ।“ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਦਰੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ।" ਤੇ ਉਹ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਂਹਦਾ ਸੜਕ ਉਤੇ ਕੁਝ ਕਦਮ ਟੁਰਿਆ। ਹਰ ਕੋਈ ਹਾਸੇ ਦੇ ਠਹਾਕੇ ਮਾਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਫ਼ਸਰ ਕਿੱਥੇ ਰਖਿਐ?" ਉਹਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾਨਕਾ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ। {{gap}}"ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਝੁਗੀ ਲੈ ਲੈਣ ਦਿਤੀ ਏ," ਉਹ ਬੋਲੀ। {{gap}}“ਤੇ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਏ ਜਾਂ ਜਵਾਨ?" ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਬਹਿੰਦਿਆਂ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}“ਤੂੰ ਸੋਚਣੇਂ, ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਪੁਛਿਐ?" ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੁਝ '''ਚੀਖ਼ੀਰ''' ਕੱਢਣ ਗਈ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਵੇਖਿਆ, ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨਾਲ। ਲਾਖੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਲਗਦੈ। ਪੂਰਾ ਗੱਡਾ ਭਰ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਲਿਆਂਦਾ ਨੇ।" ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਵੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ। {{gap}}"ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਏ ਮੈਨੂੰ, ਮੈਂ ਚੌਕੀ ਤੋਂ ਆ ਸਕਿਆਂ!" ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਢੁਕਦਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਸਿਧਾ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}“ਤੇ ਚੋਖੇ ਚਿਰ ਲਈ ਆਇਐ?" ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਸਵੇਰ ਤਕ। ਮੈਨੂੰ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਬੀ ਦਈਂ," ਹਥ ਅੱਗੇ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਹੁਣ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਧੌਣ ਪਿਛੇ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤਣੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕਹਿਣ ਲਗੀ, “ਸਾਰੇ ਨਾ ਲੈ ਲਈਂ। {{gap}}"ਹਰ ਪਲ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕੱਲਾ-ਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾਂ, ਸਹੁੰ ਏਂ ਮੈਨੂੰ," ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਬੀਜ ਕਢਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਸੰਕੋਚਵੀਂ, ਅਡੋਲ ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਖਿਆ; ਤੇ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਉੜ੍ਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਨਿੰਮ੍ਹੀ-ਨਿੰਮ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।<noinclude></noinclude> a0myjg9gl7mj251lnpzyitwodxca193 250 67780 240035 201790 2026-10-12T05:40:11Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>"ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਲਗੀ, ਕਹਿ ਰਹੀ ਆਂ ਤੈਨੂੰ," ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਉਲਰਦੀ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਇਕਦਮ ਹੀ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਬੋਲ ਪਈ। {{gap}}"ਨਹੀਂ ਸਚੀ ... ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦਸਣਾ ਸੀ, ” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਖੁਸਰ-ਫੁਸਰ ਕੀਤੀ। "ਸਚੀ! ਜ਼ਰੂਰ ਆਈਂ।" {{gap}}ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਸਿਰ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਇੰਜ ਉਹਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕੀਤਾ। {{gap}}"ਮਾਰਯਾਨਕਾ! ਮਾਰਯਾਨਕਾ! ਅੰਮੀ ਬੁਲਾ ਰਹੀ ਆ! ਰੋਟੀ ਦਾ ਵਕਤ ਹੋ ਗਿਐ!" ਟੋਲੀ ਵਲ ਭੱਜੇ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਕੂਕਿਆ। {{gap}}“ਆ ਆ ਰਹੀ ਆਂ ਮੈਂ," ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਜਾ, ਬੀਬਾ, ਤੂੰ ਚਲਾ ਜਾ — ਮੈਂ ਆਈ ਇਕ ਮਿੰਟ 'ਚ।" {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਉਠਿਆ ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਟੋਪੀ ਚੁਕੀ। {{gap}}"ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਮੈਂ ਵੀ ਘਰ ਈ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਇਹ ਈ ਰਹੇਗਾ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ; ਉਹਨੇ ਬੇ-ਪਰਵਾਹ ਲੱਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾ ਨੱਪੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਮਕਾਨ ਦੀ ਨੁੱਕਰ ਦੁਆਲੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਏਨੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਉਤੇ ਰਾਤ ਛਾ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਹਨੇਰੇ ਅਸਮਾਨ ਉਤੇ ਚਮਕੀਲੇ ਤਾਰੇ ਖਿੰਡੇ ਪਏ ਸਨ। ਗਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਸੁਖਣੇ ਸਨ। ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਥੜੇ ਉਤੇ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹਾਸਾ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਣੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਲੁਕਾਸ਼ਕਾ ਸਹਿਜੇਸਹਿਜੇ ਟੁਰਦਾ ਕੁੜੀਆਂ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਿੱਲੀ ਵਾਂਗ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ, ਤੇ ਫੇਰ,ਖੰਜਰ ਨੂੰ ਹਿਲਣੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹਦੇ ਉਤੇ ਹਥ ਰਖ, ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਪੋਲਾ-ਪੋਲਾ ਨੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ; ਉਹ ਘਰ ਵਲ ਨਾ, ਸਗੋਂ ਕੋਰਨਟ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਲ ਭਜਿਆ। ਦੋ ਸੜਕਾਂ ਲੰਘ ਉਹ ਇਕ ਗਲੀ ਵਿਚ ਮੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਟ ਦਾ ਘੇਰਾ ਚੁਕ ਉਹ ਵਾੜ੍ਹ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿਚ ਭੁੰਝੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। “ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਧੀ ਏ! ਦੀ ਏ!" ਉਹਨੇ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। “ ਚਿੜੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਫੜਕਣ ਦੇਗੀ = ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੀ! ਪਰ ਜ਼ਰਾ ਦਮ ਲੈ। {{gap}}ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਜ਼ਨਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ ਨੇ ਉਹਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੰਨ ਲਾ ਸੁਣਨ ਲਗ, ਤੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਹਸਿਆ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਈ, ਵਾੜ੍ਹ ਦੇ ਜੰਗਲੇ ਉਤੇ ਛਮਕ ਮਾਰਦੀ, ਤੇਜ਼, ਬਾਕਾਇਦਾ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਭਰਦੀ ਉਹਦੇ ਵਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਉਠ ਖਲੋਤਾ। ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਤ੍ਰ੍ਬੱਕ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ। {{gap}}"ਓਏ, ਚੰਦਰਿਆ! ਕਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਤਰਾਹ ਕਢ ਦਿਤਾ ਈ! ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੈ ਗਿਆ।" ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਚੀ ਸਾਰੀ ਹੱਸੀ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਇਕ ਬਾਂਹ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਪਾ ਲਈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਥ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਮੂੰਹ ਉਚਾ ਕੀਤਾ। “ ਤੋਬਾ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕੀ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ!" ਉਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਬੀ ਤੇ ਭਰੜਾ ਗਈ।<noinclude></noinclude> 4ucznky3f2m9howqhl195hj80kvc98f 250 67781 240036 201791 2026-10-12T05:51:08Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਕਹਿ ਕੀ ਰਿਹੈਂ ਤੂੰ, ਰਾਤ ਵੇਲੇ!" ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਅੰਮੀ ਮੈਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੀ ਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਜਾ ਆਪਣੀ ਮਾਸ਼ੂਕਾ ਕੋਲ!" ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਂਦਿਆਂ ਉਹ ਕੁਝ ਕਦਮ ਭੱਜੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਵਾੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਉਹ ਖਲੋ ਗਈ ਤੇ ਕੱਸਾਕ ਵਲ ਵੇਖਣ ਲਗੀ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਚਿਰ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਅਟਕ ਗਈ। {{gap}}"ਹੱਛਾ, ਤੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕੀ ਚਾਹੁਣੈਂਂ, ਰਾਤ-ਪੰਛੀਆ?" ਤੇ ਉਹ ਫੇਰ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਈ। {{gap}}"ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਹੱਸ ਨਾ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ! ਸਹੁੰ ਈਂ! ਜੇ ਮੇਰੀ ਮਾਸ਼ੂਕਾ ਏ, ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਏ। ਉਹ ਪਵੇ ਢੱਠੇ ਖੂਹ 'ਚ! ਤੇ ਇਕ ਬੋਲ ਮੂੰਹੋਂ ਕਢ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਾਂਗਾ — ਜੁ ਚਾਹੇਂਗੀ, ਕਰਾਂਗਾ। ਸੁਣ ਇਹ!" ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਬੋਝੇ ਦੇ ਪੈਸੇ ਖੜਕਾਏ। {{gap}}"ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਦੂਜੇ ਮੌਜਾਂ ਲੁਟਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਮੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਪਿਆਰੀਏ!" {{gap}}ਕੁੜੀ ਨੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਹਿਲਾ ਛਮਕ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਟੋਟੇ ਕਰਦੀ, ਉਹਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਸੀ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਦੰਦ ਤੇ ਮੁੱਠਾਂ ਪੀਚ ਲਈਆਂ। “ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਡੀਕਾਂ ਕਾਹਦੇ ਲਈ! ਕਿਉਂ, ਔਰਤੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁ ਚਾਹੇਂ ਕਰ ਲੈ," ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘੂਰੀ ਵਟਦਿਆਂ ਤੇ ਉਹਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਥ ਫੜਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਚਾਣਚਕ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਵਿਖਾਵੇ ਨਾ ਕਰ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ, ਮੇਰੀ ਗਲ ਸੁਣ ਤੂੰ, "ਆਪਣੇ ਹਥ ਨਾ ਖਿਚਦਿਆਂ, ਸਗੋਂ ਕੱਸਾਕ ਨੂੰ ਇਕ ਹਥ ਪਰ੍ਹਾਂ ਰਖਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਠੀਕ ਏ ਕਿ ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਆਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗਲ ਸੁਣ! ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਗਲ ਦਸਦੀ ਆਂ। ਮੇਰੇ ਹਥ ਛਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਈ ਦਸ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਅਵਾ-ਤਵਾ ਦੀ ਆਸ ਨਾ ਰਖ," ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਭੁਆਏ ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}"ਵਿਆਹ ਕਰਾ ਲੇਂਗੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ? ਵਿਆਹ ਸਾਡੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਪਿਆਰੀਏ, ' ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਮੱਥਾ-ਵੱਟੇ ਤੇ ਗੁੱਸਾ-ਖਾਧੇ ਨੇ ਫੇਰ ਨਰਮ, ਤਾਬੇਦਾਰ, ਪਿਆਰ-ਭਿੱਜਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ, ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਮੇਲੀਆਂ। ਮਾਰਯਾਨਕ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਉਹਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਘੁਟ ਕੇ ਚੁੰਮਿਆ। “ ਚੰਨਾ! '' ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੁਟਦਿਆਂ ਉਹਨੇ ਹੌਲੀ<noinclude>{{right|੭੭}}</noinclude> 6sz19kushh5wg6ao8ackyat86quvx10 250 67782 240037 201792 2026-10-12T06:06:09Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਜਿਹੇ ਆਖਿਆ। ਫੇਰ, ਚਾਣਚਕ ਹੀ, ਆਪਣ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਤਰੁੰਡਦੀ, ਉਹ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਭਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਫਾਟਕ ਅੰਦਰ ਵੜ੍ਹ ਗਈ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਕੱਸਾਕ ਨੇ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਮਿੰਟ ਹੋਰ ਠਹਿਰ ਜਾਏ ਤੇ ਸੁਣੇ ਉਹਨੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਠਹਿਰੀ ਨਾ। {{gap}}"ਚਲਾ ਜਾ,” ਉਹ ਕੂਕੀ। “ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵੇਖ ਲਵੇਗਾ! ਸਾਡਾ ਉਹ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦਾ ਹਾਤੇ 'ਚ ਜ਼ਰੂਰ ਤੁਰ-ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। {{gap}}"ਕੋਰਨਟ ਦੀ ਧੀ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। “ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਏਗੀ। ਵਿਆਹ ਠੀਕ ਏ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ! " {{gap}}ਉਹਨੂੰ ਨਜ਼ਾਰਕਾ ਯਾਮਕਾ ਕੋਲ ਲਭਿਆ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪ੍ਰੀ-ਪਿਆ, ਉਹ ਦੂਨਾਇਕਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਹਨੇ, ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਗਲ ਦੇ ਕਿ ਉਹ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ, ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰੀ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਚੌਧਵਾਂ'''}} {{gap}}ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਚ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਫਾਟਕ ਅੰਦਰ ਵੜੀ, ਓਲੇਨਿਨ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਟੁਰ-ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਨੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਨੇ “ਸ਼ੈਤਾਨ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏਦਾਰ '' ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਮ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਡਿਉੜੀ ਵਿਚ ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਇਕ ਮੇਜ਼, ਸਮਾਵਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਜਗੀ ਹੋਈ ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਹਰ ਮੰਗਾ ਲਈ ਸੀ, ਤੇ ਚਾਹ ਦਾ ਗਲਾਸ ਤੇ ਸਿਗਾਰ ਪੀਂਦਿਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੁ ਬੁੱਢਾ ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਬੈਠਾ ਸੁਣਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਹਵਾ ਵਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ, ਮੋਮ ਬੱਤੀ ਬੁਝੂੰ -ਬੁਝੂੰ ਕਰ ਰਹੀ ਤੇ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ; ਕਦੀ ਉਹ ਡਿਉੜੀ ਦੀ ਬੱਲੀ ਉਤੇ ਲੋ ਕਰ ਦੇਂਦੀ, ਕਦੀ ਮੇਜ਼ ਤੇ ਕਰਾਕਰੀ ਉਤੇ ਤੇ ਕਦੀ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ ਚਿੱਟੇ ਸਿਰ ਉਤੇ। ਭੰਬਟ ਲਾਟ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜੇ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਤੋਂ ਧੂੜ ਝੜਦੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਤੇ ਗਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਫੜਫੜਾਂਦੇ, ਕਦੀ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਲਾਟ ਵਿਚ ਜਾ ਉਡਦੇ, ਕਦੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹਨੇਰੀ ਵਿਥ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਓਲੇਨਿਨ ਤੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਨੇ '''ਚੀਖ਼ੀਰ''' ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਬੋਤਲਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ। ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਹਰ ਵਾਰੀ ਗਲਾਸ ਭਰਦਾ, ਇਕ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ, ਉਹਦੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਅਣਥਕ ਹੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਕੱਸਾਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਆਪਣੇ ਪਿਓ, ‘ਚੌੜੇ, ਦੀਆਂ, ਜਿਹੜਾ ਇਕਲਿਆਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਿਠ ਉਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਚੁਕ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਹਦਾ ਭਾਰ ਤਿੰਨ ਹੰਡਰਡਵੇਟ<noinclude>{{left|੭੮}}</noinclude> s1x2qdk590h6es4ga5bu0lsob0hnlq1 250 67783 240038 201793 2026-10-12T06:19:52Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸੀ, ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਇਕੋ ਬੈਠਕ ਵਿਚ '''ਚੀਖ਼ੀਰ''' ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਲਟੀਆਂ ਪੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਗਿਰਚੀਕ ਦੇ ਵੇਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਰਲ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ, ਪਲੇਗ ਦੇ ਦਿਨੀਂ, ਤੇਰੋਕ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਮਦੇ ਦੇ ਚੋਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿਵੇਂ ਇਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਉਹਨੇ ਦੋ ਹਿਰਨ ਮਾਰੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਸ਼ੂਕਾ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ, ਜਿਹੜੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਦੌੜ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਚੌਕੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਇਹ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਏਡੀ ਖੁਸ਼-ਬਿਆਨੀ ਤੇ ਖੁਸ਼-ਰੰਗੀ ਨਾਲ ਦਸਿਆ ਕਿ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲਗਾ, ਵਕਤ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ। {{gap}}"ਹੂੰ, ਦੋਸਤਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਕਿਆ : ਓਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵਿਖਾਂਦਾ, ਕੀ ਹੁੰਦੈ। ਅਜ ‘ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਬੂਥੀ ਚੱਟਦੈ,' ਪਰ ਓਦੋਂ ਯੋਰੋਸ਼ਕੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰੈਜਮੇਂਟ 'ਚ ਸੋਭਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਹਣਾ ਘੋੜਾ ਕਿਦ੍ਹਾ ਸੀ ? ‘ਗੁਰਦੇ ’<ref>ਗੁਰਦਾ : -- ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਖੰਜਰ, ਜਿਹੜੇ ਕਾਕੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਰਕਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਸੀ - ਸੰ :</ref> ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਕਿਦ੍ਹੇ ਕੋਲ ਸੀ ? ਕਿਸ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਤੇ ਮੌਜ ਉਡਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ? ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਕਿੰਨੂ, ਘਲਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ? ਜਵਾਬ ਸਦਾਈ, ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ! ਕੁੜੀਆਂ ਕਿਹਨੂੰ ਚਾਂਹਦੀਆਂ ਸਨ? ਇਹਦਾ ਜਵਾਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਏਸ ਲਈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦਾ '''ਜੀਗੀਤ''' ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਪਿਆਕ ; i ਚੋਰ ( ਮੈਂ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਗ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ ) ; ਗਵੱਯਾ ; ਮੈਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸਾਂ ! ਅਜਕਲ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਕੱਸਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੱਚਾ ਹੁੰਦੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਏਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ( ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਥ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਫੁਟ ਉਤਾਂਹ ਕੀਤਾ), ਬੇਥਵੇ ਜਿਹੇ ਬੂਟ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲ ਤਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ — ਬਸ ਏਸੇ ਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨੇ। ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਅੰਦਰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਭਰ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਬੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਪੀ ਸਕਦੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਕਰਨਗੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਤੇ ਮੈਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ? ਮੈਂ ਸਾਂ ਚੋਰ ਯੇਰੋਸਕਾ ; ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ 'ਚ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ! ਉਹ ਮੇਰੇ '''ਕੂਨਾਕ''' ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ '''ਕੂਨਾਕ''' ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ। ਤਾਤਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਾਤਾਰ ਸਾਂ; ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਨਾਲ - ਮੈਂ ਆਰਮੇਨੀਅਨ ਸਾਂ ; ਫ਼ੌਜੀ ਨਾਲ - ਮੈਂ ਫ਼ੌਜੀ ਸਾਂ ; ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ – ਮੈਂ ਅਫ਼ਸਰ ਸਾਂ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤਕ ਉਹ ਪਿਆਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਕਰਦਾ। ‘ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦੈ, ' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ‘ਤੈਨੂੰ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪੀਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਤੈਨੂੰ ਤਾਤਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"<noinclude>{{rule|5em}} {{right|੭੯}}</noinclude> slqud8edhemlg15t7gy9gp22fyqzpcd 250 67784 240039 201794 2026-10-12T06:26:44Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਇਹ ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਸਾਡੇ ਪਾਦਰੀ! ਪਰ ਕਿਸੇ ਮੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਤਾਤਾਰ ਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੈ: 'ਓਏ ਕਾਫ਼ਰ ਗੀਔਰੋ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੇ ਓ?' ਏਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦੈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੁੰਦੈ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਸਭ ਇਕੋ ਈ ਏ। ਰਬ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬਣਾਇਐ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ 'ਚ ਵੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਈ ਮਿਸਾਲ ਲੈ। ਇਹ ਤਾਤਾਰ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਕਾਨਿਆਂ 'ਚ। ਉਹ ਜਿਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੈ, ਓਥੇ ਉਹਦਾ ਘਰ ਬਣ ਜਾਂਦੈ! ਰਬ ਜੁ ਕੁਝ ਇਹਨੂੰ ਦੇਂਦੈ, ਉਹ ਇਹ ਖਾ ਲੈਂਦੈ! ਪਰ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਇਹਦੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਦੌਜ਼ਖ਼ 'ਚ ਕੱੜਾਹੇ ਚੱਟਣ ਪੈਣਗੇ। ਤੇ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਸਭ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਏ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}“ਕੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਹੈ? " ਓਲਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}“ਇਹੋ, ਜੁ ਪਾਦਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਸਾਡੇ ਇਕ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਚੋਰਵਲੇਨਾਯਾ 'ਚ, ਮੇਰਾ ਕੂਨਾਕ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਬੰਦਾ, ਅਸਲੋਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ। ਉਹ ਚੇਚਨਯਾ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖ਼ੈਰ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਈ ਮਨਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਹੁੰਦੀ ਏ। 'ਜਦੋਂ ਮਰ ਜਾਓਗੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਉਗ ਆਏਗੀ, ਤੇ ਬਸ!' ਉਹ ਸਿਰਲਥ ਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}"ਤੇਰੀ ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਹੈ? " ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਆਪ ਰਬ ਈ ਜਾਣਦੈ! ਕੋਈ ਸੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਜ਼ਾਰਿਤਸਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਏਡਾ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੂੰ ਆਪ ਈ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਲੈ। ਸੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਹੈ ਨਾ?'' {{gap}}"ਜੀ ਹਾਂ, ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏਂਗਾ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਤੂੰ ਲਗਦਾ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੈਂ।" {{gap}}"ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰਬ ਦਾ, ਅਜੇ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ, ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹਾਂ ਸਾਰਾ ਬਸ ਇਹ ਈ ਕਿ ਔਰਤ ਨੇ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਦਿਤਾ, ਉਸ ਡੈਣ ਨੇ ... {{gap}}"ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ?" {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜ ਦਿਤਾ।" {{gap}}"ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਰੇਂਗਾ, ਤੇਰੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਉਗ ਆਏਗੀ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ। {{gap}}ਪ੍ਰਤਖ ਹੀ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਿਹਾ। “ ਤੇ ਤੂੰ ਕੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੈਂ? ਪੀ!" ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਬ ਫੜਾਂਦਿਆਂ, ਉਹ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਕੂਕਿਆ।<noinclude>{{left|੮੦}}</noinclude> m4n49ktatrwvoywhhdjrnvu5cn4nuki 240040 240039 2026-10-12T06:29:47Z Kaur.gurmel 192 240040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਇਹ ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਸਾਡੇ ਪਾਦਰੀ! ਪਰ ਕਿਸੇ ਮੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਤਾਤਾਰ ਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੈ: 'ਓਏ ਕਾਫ਼ਰ ਗੀਔਰੋ, ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੇ ਓ?' ਏਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦੈ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੁੰਦੈ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਸਭ ਇਕੋ ਈ ਏ। ਰਬ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬਣਾਇਐ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ 'ਚ ਵੀ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਈ ਮਿਸਾਲ ਲੈ। ਇਹ ਤਾਤਾਰ ਦੇ ਕਾਨਿਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਕਾਨਿਆਂ 'ਚ। ਉਹ ਜਿਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੈ, ਓਥੇ ਉਹਦਾ ਘਰ ਬਣ ਜਾਂਦੈ! ਰਬ ਜੁ ਕੁਝ ਇਹਨੂੰ ਦੇਂਦੈ, ਉਹ ਇਹ ਖਾ ਲੈਂਦੈ! ਪਰ ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਇਹਦੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਦੌਜ਼ਖ਼ 'ਚ ਕੱੜਾਹੇ ਚੱਟਣ ਪੈਣਗੇ। ਤੇ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਸਭ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਏ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ। {{gap}}“ਕੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਹੈ? " ਓਲਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}“ਇਹੋ, ਜੁ ਪਾਦਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਸਾਡੇ ਇਕ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਚੋਰਵਲੇਨਾਯਾ 'ਚ, ਮੇਰਾ ਕੂਨਾਕ ਸੀ, ਵਧੀਆ ਬੰਦਾ, ਅਸਲੋਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ। ਉਹ ਚੇਚਨਯਾ 'ਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖ਼ੈਰ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਾਦਰੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਈ ਮਨਾਂ ਦੀ ਕਾਢ ਹੁੰਦੀ ਏ। 'ਜਦੋਂ ਮਰ ਜਾਓਗੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਉਗ ਆਏਗੀ, ਤੇ ਬਸ!' ਉਹ ਸਿਰਲਥ ਜਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}"ਤੇਰੀ ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਹੈ? " ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਆਪ ਰਬ ਈ ਜਾਣਦੈ! ਕੋਈ ਸੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਜ਼ਾਰਿਤਸਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਏਡਾ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੂੰ ਆਪ ਈ ਹਿਸਾਬ ਲਾ ਲੈ। ਸੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਹੈ ਨਾ?'' {{gap}}"ਜੀ ਹਾਂ, ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਏਂਗਾ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਤੂੰ ਲਗਦਾ ਚੰਗਾ ਹੀ ਹੈਂ।" {{gap}}"ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰਬ ਦਾ, ਅਜੇ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ, ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹਾਂ ਸਾਰਾ ਬਸ ਇਹ ਈ ਕਿ ਔਰਤ ਨੇ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਵਿਗਾੜ ਦਿਤਾ, ਉਸ ਡੈਣ ਨੇ ... {{gap}}"ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ?" {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜ ਦਿਤਾ।" {{gap}}"ਤੇ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਰੇਂਗਾ, ਤੇਰੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਘਾਹ ਉਗ ਆਏਗੀ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ। {{gap}}ਪ੍ਤੱਖ ਹੀ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਆਪਣੇ ਖ਼ਿਆਲ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਿਹਾ। “ ਤੇ ਤੂੰ ਕੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੈਂ? ਪੀ!" ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਓਲੇਨਿਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਬ ਫੜਾਂਦਿਆਂ, ਉਹ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਕੂਕਿਆ।<noinclude>{{left|੮੦}}</noinclude> seumb5s0ncduliixumtn764d0r8jj3i 250 67785 240041 201795 2026-10-12T06:35:20Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{center|'''ਕਾਂਡ ਪੰਦਰ੍ਹਵਾਂ'''}} {{gap}}“ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸਾਂ?" ਚੇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਗਿਆ। “ ਹਾਂ, ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਆ ਮੈਂ। ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਂ। ਰੈਜਮੈਂਟ 'ਚ ਮੇਰੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਖੇਰੂੰ ਲਭ ਤੇ ਵਿਖਾ ਸਕਨਾਂ। ਉਹ ਕੀ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਕਿਥੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ — ਮੈਨੂੰ ਇਹਦਾ ਸਾਰਾ ਪਤੈ! ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁੱਤੇ ਨੇ, ਤੇ ਦੋ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਤੇ ਜਾਲ ਤੇ ਇਕ ਛੱਜਾ, ਤੇ ਇਕ ਸ਼ਿਕਰਾ ਰਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਏ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਏ! ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਖਿਡਾਰੀ ਏ, ਤੇ ਨਿਰਾ ਸ਼ੇਖੀਖੋਰਾ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਪਤਾ ਈ, ਮੈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਵਾਂ? ਜਿਵੇਂ ਈ ਮੈਨੂੰ ਖੁਰਾ ਦਿਸਦੈ - ਮੈਨੂੰ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦੈ। ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪਵੇਗਾ, ਉਹ ਕਿਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੀਵੇਗਾ ਜਾਂ ਲੇਟਣੀਆਂ ਲਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਮਚਾਨ ਬਣਾ ਲੈਨਾਂ ਤੇ ਓਥੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੈਠਾ ਰਹਿਨਾਂ, ਤਾੜ ਰਖਨਾਂ। ਘਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਏ! ਐਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਰਾਰਤ ਈ ਕਰੀਦੀ ਏ, ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਚੂਰ ਈ ਕਰੀਦੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ। ਤੇ ਫੇਰ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਬੜ-ਬੜ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ, ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਆਵਾਜ਼ੇ ਕੱਸਦੇ ਨੇ। ਕਾਫ਼ੀ ਏ, ਇਹ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਬਣਾ ਦੇਣ ਲਈ।" {{gap}}"ਸਰਘੀ ਵੇਲੇ ਨਿਕਲ ਪੈਣਾ ਹੋਰ ਈ ਗਲ ਏ: ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਚੁਣ ਲਈਦੀ ਏ, ਸਰਕੜਾ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਲਈਦੈ, ਤੇ ਬੈਠ ਉਡੀਕੀਦੈ, ਬੰਦਾ ਬਣ ਕੇ। ਜੁ ਕੁਝ ਵੀ ਜੰਗਲ 'ਚ ਹੋ ਰਿਹੈ ਹੁੰਦੈ, ਉਹਦਾ ਪਤਾ ਲਗ ਜਾਂਦੈ। ਅਸਮਾਨ ਵਲ ਵੇਖੀਦੈ: ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਤੱਕੀਦੀ ਏ, ਤੇ ਉਹ ਦਸ ਦੇਂਦੇ ਨੇ, ਕੀ ਵਕਤ ਹੋ ਗਿਐ। ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੀਦੈ - ਜੰਗਲ ਸਰਸਰਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦੈ; ਤੇ ਉਡੀਕੀ ਜਾਈਦੈ, ਉਡੀਕੀ ਜਾਈਦੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਝਾੜੀਆਂ 'ਚ ਤਿੜ-ਤਿੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਤੇ ਸੋਚੀਦੈ, ਹੁਣ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਚਿੱਕੜ 'ਚ ਲੇਟਣੀਆਂ ਲੈਣ ਆਏਗਾ। ਉਕਾਬਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੀਕਦੇ ਨੇ, ਤੇ ਫੇਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁੱਕੜ ਬਾਂਗ ਦੇਂਦੇ ਨੇ, ਜਾਂ ਹੰਸ ਕੁੜ-ਕੁੜ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਜਦੋਂ ਹੰਸ ਦੀ 'ਵਾਜ ਸੁਣੀਏ, ਇਹਦਾ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦੈ, ਅਜੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਤੈ! ਜਾਂ ਕਿਤੋਂ ਦੂਰੋਂ, ਕਿਸੇ ਗੋਲੀ ਦੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀਂਦੀ ਏ, ਤੇ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਈਦੈ। ਇਹ ਗੋਲੀ ਕੌਣ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੱਸਾਕ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਤਾੜ ਰੱਖੀ ਬੈਠਾ ਸੀ? ਤੇ ਮਾਰ ਲਿਆ ਸਾਸੂ? ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਫੱਟੜ ਈ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਵਿਚਾਰਾ ਜਾਨਵਰ ਸਰਕੜਿਆਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਜਾ ਰਿਹੈ, ਪਿਛੇ ਲਹੂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛਡਦਾ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਤਲਬ ਤੋਂ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਉਫ਼, ਸਚੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਭੈੜਾ ਲਗਦੈ! ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਸੱਟ ਕਿਉਂ ਲਾਈ ਜਾਵੇ? ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ! ਜਾਂ ਫੇਰ ਇਹ ਸੋਚੀਦੈ,<noinclude>{{right|੮੧}}</noinclude> jlcwew172rcqo09wfpe5imzi7po0t5q 250 67786 240042 201796 2026-10-12T06:42:02Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸ਼ੈਦ ਕਿਸੇ '''ਅਬਰੇਕ''' ਨੇ ਕੋਈ ਝੱਲਾ ਜਵਾਨ ਕੱਸਾਕ ਮਾਰ ਘਤਿਐ।' ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦੈ। ਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਾੜ 'ਚ ਬੈਠਾ ਸਾਂ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਇਕ ਪੰਘੂੜਾ ਤਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਸਲੋਂ ਠੀਕਠਾਕ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਬਸ ਉਹਦੀ ਇਕ ਨੁੱਕਰ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ! ਓਸ ਵੇਲੇ ਸੋਚਾਂ ਆ ਕੇ ਰਹੀਆਂ! ਪੰਘੂੜਾ ਕਿਦ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੁਝ ਫ਼ੌਜੀ, ਸ਼ੈਤਾਨ, ਕਿਸੇ ਔਲ 'ਚ ਜਾ ਵੜੇ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਚੇਚੇਨ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਜਾ ਫੜੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਤੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ ਬੱਚਾ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੱਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹਦਾ ਸਿਰ ਕੰਧ ਨਾਲ ਪਟਕਾ ਕਢਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਸੂ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਨਹੀਂ ਉਹ? ਉਫ਼, ਮਨੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਈ ਨਹੀਂ! ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਨ 'ਚ ਸੋਚਾਂ ਆਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਤਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਤਾ। ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ਪੰਘੂੜਾ ਸੁੱਟ ਦਿਤਾ ਨੇ, ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨੇ ਹਿਕ ਦਿਤਾ ਨੇ, ਘਰ ਸਾੜ ਦਿਤਾ ਹੋਣਾ ਨੇ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਚੁਕ ਲਈਏ, ਤੇ ਪਾਰ ਸਾਡੇ ਪਾਸੇ ਸਾਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਆ ਗਿਆ ਹੋਣੇਂ। ਓਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਈਏ, ਤਾਂ ਕਿੰਨੇ ਈ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਬਚਿਆਂ ਦੀ ਝਾੜ 'ਚੋਂ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀਦੀ ਏ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਧੜਕਨ ਲਗ ਪੈਂਦੈ। ਏਸ ਪਾਸੇ ਆ ਜਾਓ, ਸੁਹਣਿਉਂ! ਫੇਰ ਸੋਚੀਦੈ, ‘ਮੇਰੀ ਮੁਸ਼ੱਕ ਆ ਜਾਏਗੀ ਨੇ, ' ਤੇ ਬਹਿ ਜਾਈਦੈ ਤੇ ਹਿੱਲੀਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿਲ ਧੱਕ! ਧੱਕ! ਧੱਕ! ਕਰ ਰਿਹੈ ਹੁੰਦੈ, ਏਨਾ ਕਿ ਉਪਰ ਹਵਾ 'ਚ ਉਛਾਲ ਦੇਵੇ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਏਸ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤੇ ਇਕ ਵਧੀਆ ਝੋਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਨਿਕਲਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਕਾਲਾ-ਕਾਲਾ ਦਿਸਿਆ। ‘ਸਹੁੰ ਬਾਪੂ ਤੇ ਪੁਤਰ ਦੀ ' ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਚਲਾਣ ਈ ਲੱਗਾ ਸਾਂ ਕਿ ਸੂਰਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਘੁਰ-ਘੁਰ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਖ਼ਤਰਾ ਜੇ, ਬਚਿਓ, ' ਉਹਨੇ ਕਹਿ ਦਿਤਾ, ‘ਓਥੇ ਬੰਦਾ ਜੇ, ' ਤੇ ਝਾੜੀਆਂ 'ਚੋਂ ਰਾਹ ਬਣਾਂਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਜ ਨਿਕਲੇ। ਮੇਰਾ ਜੀ ਕੀਤਾ, ਚਬ ਜਾਵਾਂ ਸੂਰਨੀ ਨੂੰ।" {{gap}}"ਸੂਰਨੀ ਆਪਣੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸ ਕਿਵੇਂ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਹੈ?" {{gap}}"ਦਸ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸਕੇ ਉਹ? ਤੂੰ ਸਮਝਣੋਂ, ਸੂਰਨੀ ਮੂਰਖ ਹੁੰਦੀ ਏ? ਨਹੀਂ, ਉਹ ਬੰਦੇ ਨਾਲੋਂ ਸਿਆਣੀ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨੂੰ ਸਦਦੇ ਸੂਰਨੀ ਈ ਆਂ! ਉਹਨੂੰ ਹਰ ਗਲ ਦਾ ਪਤੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਸੁਣ। ਬੰਦਾ ਤੇਰੇ ਖੁਰੇ ਤੋਂ ਲੰਘ ਜਾਏਗਾ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਦਿੱਸਣ ਨਹੀਂ ਲਗਾ; ਪਰ ਸੂਰਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਈ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਖੁਰੇ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਸੁੰਘ ਲੈਂਦੀ ਏ ਤੇ ਭਜ ਨਿਕਲਦੀਏ। ਏਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦੈ, ਉਹਨੂੰ ਕੁਝ ਅਕਲ ਹੁੰਦੀ ਏ, ਹੁੰਦੀ ਏ ਨਾ? ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਆਪ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਹਨੂੰ ਹੁੰਦੈ। ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ। ਅਸੀਂ ਓਸ ਸੂਰਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਆਂ, ਪਰ ਉਹਦਾ ਜੀ ਕਰਦੈ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦੀ ਚਲੀ ਜਾਵੇ। ਸਾਡਾ ਕਾਨੂੰਨ<noinclude>{{left|੮੨}}</noinclude> s0cm8zyb7c78agit8vkmfoefz97gw1p 250 67787 240043 201797 2026-10-12T07:01:44Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਹੋਰ ਏ, ਉਹਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੋਰ। ਉਹ ਸੂਰਨੀ ਏਂ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਬ ਦੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਓਹ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ! ਬੰਦਾ ਮੂਰਖ ਏ, ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਹੀ ਵਾਰੀ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਲਮਕ ਜਾਣ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}ਓਲੇਨਿਨ ਵੀ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਿਉਢੀ ਵਿਚੋਂ ਉਤਰ, ਹਥ ਪਿੱਛੇ ਪਿਠ ਉਤੇ ਕਰੀ, .ਹਾਤੇ ਵਿਚ ਟੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਾਂਦਿਆਂ, ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁਕਿਆ ਤੇ ਟਕ ਲਾ ਭੰਬਟਾਂ ਵਲ ਵੇਖਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਦੀ ਕੰਬਦੀ ਲਾਟ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜੇ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ। {{gap}}"ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ!" ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। “ ਉਡ ਕੇ ਕਿਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ!" ਉਹ ਉਠ ਖਲੋਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭੰਬਟਾਂ ਨੂੰ ਪਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਕਣ ਲਗ ਪਿਆ। {{gap}}"ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਲਵੇਂਗਾ, ਝਲਿਆ! ਏਧਰ ਨੂੰ ਉਡ, ਚੋਖੀ ਥਾਂ ਪਈ ਏ।" ਉਹ ਦੁਲਾਰਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਪੋਲੇ ਜਿਹੇ ਪਕੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹਨਾਂ ਮੁੜ ਉਡ ਜਾਣ ਦੇਂਦਾ। {{gap}}ਉਹ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕਰਦਾ ਤੇ ਬੋਤਲ ਵਿਚੋਂ ਚੁਸਕੀਆਂ ਭਰਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਓਲੇਨਿਨ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਉਹਨੂੰ ਫਾਟਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੁਸਰ ਫੁਸਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀਤੀ। ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਸਾਹ ਰੋਕ ਉਹਨੇ ਇਕ ਔਰਤ ਦਾ ਹਾਸਾ, ਇਕ ਮਰਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਇਕ ਚੁੰਮੀ ਦੀ ਪੁਚ ਸੁਣੀ। ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਲੀ ਘਾਹ ਵਿਚ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਸਰਸਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਹਾਤੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਪਰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਲਕੜੀ ਦੀ ਵਾੜ ਨੇ ਚੀਂਚੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਾਲਾ ਚੇਰਕੇਸ਼ੀਆ ਕੋਟ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਭੇਡ ਦੀ ਖਲ ਦੀ ਟੋਪੀ ਪਾਈ ਇਕ ਕੱਸਾਕ ਵਾੜ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੰਘਿਆ ( ਇਹ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਸੀ), ਤੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੁਮਾਲ ਵਾਲੀ ਇਕ ਲੰਮ-ਸਲੰਮੀ ਔਰਤ ਓਲੇਨਿਨ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘ ਗਈ। ਸਾਡਾ, ਨਾ ਤੇਰਾ ਨਾ ਮੇਰਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ," ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪੈਰ ਕਹਿੰਦੇ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਉਹਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਯਾਨਕਾ ਦਾ ਘਰ ਦੀ ਪੌੜੀ ਤਕ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਹਨੇ ਉਹਨੂੰ, ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ, ਆਪਣਾ ਰੂਮਾਲ ਲਾਂਹਦਿਆਂ ਤੇ ਬਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਤਕਿਆ। ਤੇ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਇਕ ਇਕਲਿਆਂ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਭਾਵ, ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਸਿੱਕਾਂ ਤੇ ਆਸਾਂ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੀਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਰੂਹ ਉਤੇ ਛਾ ਗਈ।<noinclude>{{right|੮੩}}</noinclude> 7gjjjow0bdhldr23ivuixhv6zeg9sth 250 67788 240044 201799 2026-10-12T07:08:34Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਬੱਤੀਆਂ ਬੁਝਾ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਅਖ਼ੀਰਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮੁਕ ਚੁਕੀਆਂ ਸਨ। ਲਕੜੀ ਦੀਆਂ ਵਾੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਇਹਾਤਿਆਂ ਵਿਚ ਚਿੱਟੀਆਂ ਡਲ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰਦਾ ਮਾਲ ਡੰਗਰ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਬਾਂਕੇ ਪੋਪਲਰ ਰੁਖ ਕਿਰਤ ਦੀ ਨਰੋਈ ਅਮਨ ਚੈਣ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦਰੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਲ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਡੱਡੂਆਂ ਦੀ ਇਕਸਾਰ ਟੱਰ-ਟੱਰ ਹੀ ਸੁਣੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਤਾਰੇ ਘਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਲੋ ਵਿਚ ਪੰਘਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਲਗਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਸਿਰ ਉਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਗਾੜ੍ਹੇ ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਨ। ਬੁੱਢਾ ਹਥ ਉਤੇ ਸਿਰ ਰਖੀ ਉਂਘਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਹਮਣੇ ਇਹਾਤੇ ਤੋਂ ਇਕ ਕੁੱਕੜ ਨੇ ਬਾਂਗ ਦਿਤੀ, ਪਰ ਓਲੇਨਿਨ, ਕਿਸੇ ਗਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ, ਅਜੇ ਵੀ ਇਹਾਤੇ ਵਿਚ ਟਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੋਏ ਜਾ ਰਹੇ ਗੌਣ ਦੀ {{Css image crop |Image = ਕੱਸਾਕ_-_ਲਿਉ_ਤਾਲਸਤਾਏ.pdf |Page = 88 |bSize = 464 |cWidth = 291 |cHeight = 174 |oTop = 195 |oLeft = 90 |Location = center |Description = }} ਆਵਾਜ਼ ਉਹਦੇ ਕੰਨੀਂ ਪੁੱਜੀ, ਤੇ ਉਹ ਵਾੜ੍ਹ ਤਕ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕੱਸਾਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੌ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੀ ਸੁਣੀਂਦੀ ਸੀ। {{gap}}"ਪਤਾ ਈ, ਓਥੇ ਕੌਣ ਗੋਂ ਰਿਹੈ?" ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਗਾਂਦਿਆਂ ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਬਹਾਦਰ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਏ। ਇਕ ਚੇਚੇਨ ਮਾਰਿਆ ਸੂ, ਤੇ ਹੁਣ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾ ਰਿਹੈ।ਪਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਣ ਵਾਲੀ ਗਲ ਕਿਹੜੀ ਏ?... ਮੂਰਖ, ਮੂਰਖ!" {{gap}}“ਤੂੰ ਵੀ ਕਦੀ ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਹਨ?" ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਚਾਣਚਕ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਕਾਂ ਭਾਰ ਉਚਿਆਂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਓਲੇਨਿਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਕੋਲ ਲੈ ਆਂਦਾ।<noinclude>{{left|੮੪}}</noinclude> bc99eumk3289st76eqyshun9au2tg3p 250 67789 240045 201800 2026-10-12T07:18:50Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਸ਼ੈਤਾਨਾ!" ਬੁੱਢਾ ਕੜਕਿਆ। “ਕੀ ਪੁਛ ਰਿਹੈਂ? ਇਹਦੀ ਗਲ ਨਾ ਕਰ। ਮਨੁਖ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਗੰਭੀਰ ਗਲ ਏ ... ਆਹਖੋ, ਬਹੁਤ ਈ ਗੰਭੀਰ ਗਲ! ... ਚੰਗਾ, ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ, ਦੋਸਤਾ! ਢਿਡ ਭਰ ਲਿਐ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਖਾਣੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ, ਉਠਦਿਆਂ, ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ।"ਕਲ੍ਹ ਮੈਂ ਆਵਾਂ, ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ?" {{gap}}“ਜੀ, ਆਈਂ।" {{gap}}"ਵੇਖੀਂ, ਸਵੱਖਤੇ ਉਠੀ; ਜੇ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹੋਂ, ਤਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਹੋ ਜਾਈਗਾ!" {{gap}}“ਡਰ ਨਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਉਠਿਆ ਹੋਵਾਂਗਾ," ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। ਬੁੱਢਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੌਣ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਾਪ ਤੇ ਮੌਜ-ਰਚੀ ਗਲ-ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ, ਗੌਣਾ ਫੇਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਪਿਆ, ਪਰ ਹੋਰ ਅਗੇ ਵਲ, ਤੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਦੀ ਉਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}"ਕਿਆ ਲੋਕ ਹਨ, ਕਿਆ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇਹਨਾਂ ਦੀ!" ਇੱਕਲਿਆਂ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਵਲ ਪਰਤਦਿਆਂ, ਹਉਕਾ ਭਰ ਓਲੇਨਿਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। {{center|'''ਕਾਂਡ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ'''}} {{gap}}ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਹੁਣ ਸਰਗਰਮ ਨੌਕਰੀ ਉਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਇਕਲਿਆਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਕੱਟਰ ਗਿਰਜਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਉਹਨੂੰ ਛਡ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਕ ਰੂਸੀ ਸਾਰਜੰਟ-ਮੇਜਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦੇ ਬੱਚੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਉਹਦੇ ਜਿਹਾ ਦਲੇਰ ਜਣਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਾਰ ਰਿਹਾ। ਰੈਜਮੈਂਟ ਵਿਚ ਹਰ ਕੋਈ ਹੀ ਉਹਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸੀ। ਇਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਰੂਸੀਆਂ, ਤੇ ਨਾਲ ਚੇਚੇਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਭਾਰ ਉਹਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਉਤੇ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਲੁਟ ਮਚਾਣ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਰੂਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੁਟ ਲੈਂਦਾ ਸੀ; ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਉਹਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਬੀਤਿਆ ਸੀ। ਓਥੇ ਉਹ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਪੀਂਦਾ। ਪਰ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤਕ ਮੌਜ ਉਡਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਓਲੇਨਿਨ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਲੋ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਮੰਜੇ ਉਤੇ ਪਿਆ ਉਸ ਆਦਮੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਹਦਾ ਉਹ ਕਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਵਾਕਫ਼ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਓਲੇਲਿਨ ਦੀ ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦਤਾ ( ਉਹਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਆਣ ਤੋਂ ਕਿਰਸ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਭਾਵ ਦੀ ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦਤਾ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਤੇ ਆਪ ਓਲੇਨਿਨ<noinclude>{{right|੮੫}}</noinclude> g6wm00mjg0ye0b8yq65ep1zwzctkumr 250 67790 240046 201801 2026-10-12T07:32:33Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>"ਤੋਂ ਵੀ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਰੂਸੀ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ "ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦੇ" ਤੇ ਏਨੇ ਦੌਲਤਮੰਦ ਕਿਉਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਉਂਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ, ਉਹ ਓਲੇਨਿਨ ਤੋਂ ਕਢ ਕੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਚੰਗੀ ਵਡੀ ਸੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਫ਼ਾਈ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਸਾਰੀ ਝੁੱਗੀ ਗੰਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਿਲੇਰੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ। ਲਹੂ ਦੇ ਧਬਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਕੋਟ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਆਟੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਪੇੜਾ ਇਕ ਖੰਬ-ਖੁੱਥੇ ਤੇ ਡਕਰੇ ਹੋਏ ਪਏ ਕਾਂ ਕੋਲ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਸ਼ਿਕਰੇ ਨੂੰ ਖੁਆਣ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਬੈਂਚਾਂ ਉਤੇ ਅਣ-ਕਮਾਈ ਖਲ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਇਕ ਬੰਦੂਕ, ਇਕ ਖੰਜਰ, ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਝੋਲਾ, ਗਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਕਿਸਮ-ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਖਿਲਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਬੋ-ਮਾਰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਟੱਪ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਜੋੜਾ ਡੋਬਿਆ ਪਿਆ ਸੀ; ਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਬੰਦੂਕ ਤੇ ਖੂੰਢੀ ਰਖੀ ਪਈ ਸੀ। ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਇਕ ਜਾਲ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਮੁਰਦਾ ਤਿੱਤਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਟੰਙ ਤੋਂ ਬੱਝੀ ਇਕ ਕੁਕੜੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਚੁੰਝਾਂ ਮਾਰਦੀ ਮੇਜ਼ ਕੋਲ ਟੁਰੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਅਣ-ਤਪੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਦੁਧ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਤਰਲ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਲਾ ਇਕ ਟੁੱਟਾ ਭਾਂਡਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉਪਰ ਇਕ ਬਾਜ਼ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਝਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉਤੇ ਇਕ ਕਰਿਝਦਾ ਸ਼ਿਕਰਾ ਅਡੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ, ਸਿਰੀ ਨੂੰ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਨਿਵਾਂਦਾ, ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਕੁਕੜੀ ਵਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ, ਆਪਣਾ ਝੱਗਾ ਪਾਈ, ਕੰਧ ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੱਸੀ ਪਈ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੰਜੀ ਉਤੇ ਮੂਧਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਤਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪੈਰ ਚੁਲ੍ਹੇ ਉਤੇ ਰੱਖੇ ਪਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਦੇ ਖਰੀਂਢ ਲਾਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਕਰਾ ਛਡ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਚੁਕੀ ਫਿਰਨ ਦੀ ਉਹਨੂੰ ਗੇਝਾ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਪਰ ਨਾ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਰਲ-ਗਡ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨਾਲ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। {{gap}}"'''ਉਈਦੇ'''-ਮਾ, ਚਾਚਾ'''?" (ਚਾਚਾ, ਅੰਦਰ ਏਂ?) ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਜਿਹੜੀ, ਉਹਨੇ ਇਕਦਮ ਹੀ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਸੀ। {{gap}}"'''ਊਈਦੇ''', '''ਊਈਂਦੇ''', '''ਊਈਂਦੇ'''! (ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਈ ਆਂ!") ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ।<noinclude>{{left|੮੬}}</noinclude> gup20pdcbs5eueu54iizaryx2km9cuq 240067 240046 2026-10-12T11:05:26Z Kaur.gurmel 192 240067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਤੋਂ ਵੀ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਰੂਸੀ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ "ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦੇ" ਤੇ ਏਨੇ ਦੌਲਤਮੰਦ ਕਿਉਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਉਂਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਹਨੇ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰਿਆ, ਉਹ ਓਲੇਨਿਨ ਤੋਂ ਕਢ ਕੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਚਾਚੇ ਯੇਰੋਸ਼ਕੇ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਚੰਗੀ ਵਡੀ ਸੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਆਮ ਸਫ਼ਾਈ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਸਾਰੀ ਝੁੱਗੀ ਗੰਦੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਿਲੇਰੇ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ। ਲਹੂ ਦੇ ਧਬਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਕੋਟ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਆਟੇ ਦਾ ਅੱਧਾ ਪੇੜਾ ਇਕ ਖੰਬ-ਖੁੱਥੇ ਤੇ ਡਕਰੇ ਹੋਏ ਪਏ ਕਾਂ ਕੋਲ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਸ਼ਿਕਰੇ ਨੂੰ ਖੁਆਣ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਬੈਂਚਾਂ ਉਤੇ ਅਣ-ਕਮਾਈ ਖਲ ਦੀ ਜੁੱਤੀ, ਇਕ ਬੰਦੂਕ, ਇਕ ਖੰਜਰ, ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਝੋਲਾ, ਗਿੱਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਕਿਸਮ-ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਲੀਰਾਂ ਖਿਲਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਨੁੱਕਰ ਵਿਚ ਬੋ-ਮਾਰਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਟੱਪ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਜੋੜਾ ਡੋਬਿਆ ਪਿਆ ਸੀ; ਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਬੰਦੂਕ ਤੇ ਖੂੰਢੀ ਰਖੀ ਪਈ ਸੀ। ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਇਕ ਜਾਲ ਸੁਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਮੁਰਦਾ ਤਿੱਤਰ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਇਕ ਟੰਙ ਤੋਂ ਬੱਝੀ ਇਕ ਕੁਕੜੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਚੁੰਝਾਂ ਮਾਰਦੀ ਮੇਜ਼ ਕੋਲ ਟੁਰੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਅਣ-ਤਪੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਦੁਧ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਤਰਲ ਕਿਸਮ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਵਾਲਾ ਇਕ ਟੁੱਟਾ ਭਾਂਡਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉਪਰ ਇਕ ਬਾਜ਼ ਚੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਝਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉਤੇ ਇਕ ਕਰਿਝਦਾ ਸ਼ਿਕਰਾ ਅਡੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ, ਸਿਰੀ ਨੂੰ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਸੱਜੇ ਖੱਬੇ ਨਿਵਾਂਦਾ, ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਕੁਕੜੀ ਵਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। {{gap}}ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ, ਆਪਣਾ ਝੱਗਾ ਪਾਈ, ਕੰਧ ਤੇ ਚੁਲ੍ਹੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੱਸੀ ਪਈ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੰਜੀ ਉਤੇ ਮੂਧਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੱਤਾਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪੈਰ ਚੁਲ੍ਹੇ ਉਤੇ ਰੱਖੇ ਪਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਝਰੀਟਾਂ ਦੇ ਖਰੀਂਢ ਲਾਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਕਰਾ ਛਡ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਚੁਕੀ ਫਿਰਨ ਦੀ ਉਹਨੂੰ ਗੇਝਾ ਪਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਪਰ ਨਾ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਰਲ-ਗਡ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਨਾਲ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। {{gap}}"'''ਉਈਦੇ'''-ਮਾ, ਚਾਚਾ'''?" (ਚਾਚਾ, ਅੰਦਰ ਏਂ?) ਬਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਜਿਹੜੀ, ਉਹਨੇ ਇਕਦਮ ਹੀ ਪਛਾਣ ਲਈ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਦੀ ਸੀ। {{gap}}"'''ਊਈਦੇ''', '''ਊਈਦੇ''', '''ਊਈਦੇ'''! (ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਈ ਆਂ!") ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿਤੀ।<noinclude>{{left|੮੬}}</noinclude> i4su0ql16qc164y5zy0ss7p2luil3m4 250 67843 240083 202284 2026-10-12T11:18:59Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>"ਲੰਘ ਆ, ਗਵਾਂਢੀ ਮਾਰਕੇ, ਲੂਕਾ ਮਾਰਕੇ। ਤੇਰਾ ਚਾਚਾ ਤੇਰਾ ਕੀ ਸੁਆਰ ਸਕਦੈ। ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹੈਂ?" {{gap}}ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਤੇ ਸ਼ਿਕਰੇ ਨੇ ਖੰਬ ਫੜਫੜਾਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀ ਮਾਰੀ। {{gap}}ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਇਕੋ-ਇਕ ਜਣਾ ਸੀ, ਜਿਹਨੂੰ ਉਹ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਆਮ ਘਿਰਣਾ ਤੋਂ ਵਖ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਛੁਟ, ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਤੇ ਉਹਦੀ ਮਾਂ, ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸ਼ਰਾਬ, ਰੇਬੜੀ ਤੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਯੋਰੋਸ਼ਕੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ, ਜਿਨ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਹਿਣੇ ਵਹਿਣ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਠਰਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਮਲੀ ਨੁਕਤੇ ਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਏ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਗਦੈ,"ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ। {{gap}}"ਮੈਂ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਸ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ ਨੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣ ਲਗੇ: ਕਦੀ ਕਦੀ ਕੋਈ ਕੇਕ ਲੈ ਆਉਣਗੇ ਜਾਂ ਇਕ-ਅਧ ਪੂੜੀ।" {{gap}}"ਸ਼ੁਭ ਸਵੇਰ, ਮਾਰਕੇ! ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਏ," ਬੁੱਢਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਆਪਣੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਰਖਦਿਆਂ, ਉਹ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਕੁਦ ਖਲੋਤਾ ਤੇ ਉਹਨੇ ਚੀਂ-ਚੀਂ ਕਰਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਇਕ ਦੋ ਪੈਰ ਪੁੱਟੇ, ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਵਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਚਾਣਚਕ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੇਖ ਪਰਚਦਿਆਂ, ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ, ਜ਼ਮੀਨ ਉਤੇ ਆਪਣੀ ਨੰਗੀ ਅੱਡੀ ਮਾਰੀ, ਫੇਰ ਅੱਡੀ ਮਾਰੀ, ਤੇ ਫੇਰ ਲੁੱਡੀ ਪਾਈ। {{gap}}"ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਵਾਲੀ ਗਲ ਸੀ, ਹੈ ਨਾ?" ਉਹਨੇ ਪੁਛਿਆ, ਉਹਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂਨਿੱਕੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਮਾੜਾ-ਮਾੜਾ ਮੁਸਕਰਾਇਆ। {{gap}}"ਵਾਪਸ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹੈਂ?" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ '''ਚੀਖ਼ੀਰ''' ਲਿਆਂਦੀ ਏ, ਜਿਦ੍ਹਾ ਮੈਂ ਵਾਇਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਚੌਕੀ 'ਚ ਸੈਂ।" {{gap}}"ਯਸੂਹ ਤੇਰੀ ਖੈਰ ਰਖੇ!" ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ; ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੌੜਾ ਤੰਬਾ, ਜਿਹੜਾ ਫ਼ਰਸ਼ ਉਤੇ ਪਿਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬੇਸ਼ਮੇਤ ਚੁਕਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਲਕ ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਪੇਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੇ ਉਤੇ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਪਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਤੰਬੇ ਉਤੇ ਪੂੰਝਿਆ, ਕੰਘੀ ਦੇ ਇਕ ਟੋਟੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਹੀ ਤੇ ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋ ਗਿਆ। "ਤਿਆਰ," ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ।<noinclude>{{right|੮੭}}</noinclude> njqmfsxq4amylrcq1pghihcr9z6p5fp 250 67845 240086 202286 2026-10-12T11:24:17Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240086 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਇਕ ਪਿਆਲਾ ਲੈ ਆਇਆ, ਉਹਨੂੰ ਪੂੰਝਿਆ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿਤਾ। {{gap}}"ਤੇਰੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਜਾਮ! ਬਾਪੂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਾਮ!" ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਹਿਤ ਪਰਵਾਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਬੁੱਢਾ ਬੋਲਿਆ। "ਸ਼ਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਮਿਲੇ, ਸ਼ਾਲਾ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੂਰਮਾ ਰਹੈਂ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕਰਾਸ ਮਿਲੇ।" {{gap}}ਅਰਦਾਸ ਦੁਹਰਾ, ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਵੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਪੀਤੀ ਤੇ ਫੇਰ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਰਖ ਦਿਤਾ। ਬੁੱਢਾ ਉਠਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਸੁਕਾਈ ਹੋਈ ਮੱਛੀ ਲੈ ਆਇਆ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨੇ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਰਖ ਦਿਤੀ, ਜਿਥੇ ਉਹਨੇ ਉਹਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਕੁਟਿਆ; ਫੇਰ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨੀਲੀ ( ਆਪਣੀ ਇਕੋ-ਇਕ) ਪਲੇਟ ਉਤੇ ਪਾ, ਉਹਨੇ ਉਹਨੂੰ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਰਖ ਦਿਤਾ। {{gap}}"ਮੈਨੂੰ ਜੁ ਚਾਹੀਦੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਰ ਏ ਰਬ ਦਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਹੈ!" ਉਹਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਖਿਆ। ਹੱਛਾ, ਤੇ ਮੋਸੇਵ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਐ?" ਉਹਨੇ ਅਗੋਂ ਕਿਹਾ। {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾ ਪ੍ਰੱਤਖ ਹੀ ਬੁੱਢੇ ਦੀ ਰਾਇ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਦਸਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਦਫ਼ੇਦਾਰ ਨੇ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਬੰਦੂਕ ਲੈ ਲਈ ਸੀ। {{gap}}"ਬੰਦੂਕ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ," ਬੁੱਢਾ ਆਖਣ ਲਗਾ। "ਜੇ ਤੂੰ ਬੰਦੂਕ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਲਗਾ।" {{gap}}"ਪਰ, ਚਾਚਾ, ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬੰਦਾ ਘੋੜਸਵਾਰ ਕੁੱਸਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਬੜੀ ਸੁਹਣੀ ਏਂ, ਕਰੀਮੀਆ ਵਾਲੀ, ਅੱਸੀ ਰੂਬਲ ਮੁਲ ਦੀ।" {{gap}}'ਔਹ, ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੂ! ਮੇਰਾ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਫ਼ਸਰ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ: ਉਹ ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਮੰਗਦਾ ਸੀ: ‘ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਰਨਟ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਜਾਏਗਾ, ' ਉਹਨੇ ਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਨਾ ਦਿਤਾ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲਿਆ! {{gap}}"ਠੀਕ ਏ, ਚਾਚਾ, ਪਰ ਗਲ ਇਹ ਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਘੋੜਾ ਖਰੀਦਣੇਂ; ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਪੰਜਾਹ ਰੂਬਲਾਂ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਮਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਵੇਚੀ।" {{gap}}"ਹੋ, ਅਸੀਂ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਕਰਦੇ," ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਜਦੋਂ ਚਾਚਾ ਯੇਰੋਸ਼ਕਾ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹਨੇ ਓਦੋਂ ਤਕ ਨੋਗਾਈ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਗ ਚੁਰਾ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇਕ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹਿਕ ਲਿਆਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਦੀ-ਕਦੀ ਅਸੀਂ ਪਊਆ ਵੋਦਕਾ ਜਾਂ ਇਕ ਚੋਗੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੁਹਣਾ ਘੋੜਾ ਦੇ ਦੇਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ।"<noinclude>{{right|੮੯}}</noinclude> 6l86h3aix0494xw187duyzycjjiz5a3 250 67846 240093 202287 2026-10-12T11:33:58Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਏਨਾ ਸਸਤਾ ਕਾਹਨੂੰ?" ਲੁਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮਾਰਕੇ," ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ। “ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਬੰਦਾ ਚੋਰੀ ਈ ਏਸ ਲਈ ਕਰਦੈ ਕਿ ਕਿਰਸ ਨਾ ਕਰੇ! ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਤੇਰੀ ਗਲ ਏ, ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ? ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" {{gap}}"ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਨਾਂ, ਚਾਚਾ, ਮੈਂ?" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਲਗਦੈ, ਅਸੀਂ ਓਸ ਨਸਲ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸੈਂ।” {{gap}}“ਤੂੰ, ਮਾਰਕੇ, ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮੂਰਖ! ਓਸ ਨਸਲ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ!" ਕੱਸਾਕ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਹੁੰਦਿਆਂ, ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਪਰਤਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਵੇਲੇ ਏਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੱਸਾਕ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}"ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ। ਚਾਚਾ ਯੋਰੋਸ਼ਕਾ '''ਸਿਧਾ-ਸਾਦਾ''' ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਣੋਂ-ਕਰਨੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਝਿਜਕਦਾ | ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਚੇਚਨਯਾ ਦਾ '''ਕੂਨਾਕ''' ਸੀ। ਕੋਈ '''ਕੂਨਾਕ''' ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਵੋਦਕਾ ਪਿਆਪਿਆ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਬਿਸਤਰਾ ਦੇਂਦਾ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਗਾਤ, ਕੋਈ ''ਪੇਸ਼ਕਸ਼,'''ਲੈ ਜਾਂਦਾ! ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦੈ ਕਰਨ ਦਾ, ਨਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਜਕਲ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਕੋਇਕ ਮਨ-ਪਰਚਾਵਾ ਅਜਕਲ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਿਐ, ਉਹ ਏ ਬੀ ਤੋੜਨਾ ਤੇ ਛਿੱਲਾਂ ਥੁਕ ਛਡਣੀਆਂ!" ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋੜਦੇ ਤੇ ਛਿੱਲਾਂ ਥੁਕਦੇ ਅਜਕਲ ਦੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਹੁੰਦਿਆਂ, ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਗਲ ਮੁਕਾਈ। {{gap}}"ਆਹਖੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਿਹੈਂ|" {{gap}}“ਜੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੰਦਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁਣੇਂ, ਤਾਂ '''ਜੀਗੀਤ''' ਬਣ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਰਸਾਨ! ਘੋੜਾ ਤੇ ਕਿਰਸਾਨ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲੈਂਦੈ - ਉਹ ਬਸ ਪੈਸੇ ਦੇ ਦੇਂਦੈ ਤੇ ਘੋੜਾ ਲੈ ਲੈਂਦੈ।" {{gap}}ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹੇ। {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਚਾਚਾ, ਪਿੰਡ 'ਚ ਤੇ ਚੌਕੀ 'ਚ, ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਅਕ ਜਾਂਦੈ; ਪਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਈ ਨਹੀਂ, ਜਿਥੇ ਬੰਦਾ ਖੇਡ-ਤਮਾਸ਼ੇ ਲਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਏਨੇ ਤਰਾਹੇ ਹੋਏ ਨੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ '''ਔਲ''' ਗਏ, ਗੀਰੇਈ-ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕੁਝ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਨੋਗਾਈ ਆਈਏ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ 'ਕੱਲਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ?" {{gap}}"ਤੇ ਆਪਣਾ ਚਾਚਾ ਭੁਲ ਗਿਆ ਈ? ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਮੇਰੇ 'ਚ ਜਾਨ ਈ<noinclude></noinclude> 7x7q3u3306ejurhbu51hdixy9gufriu 240095 240093 2026-10-12T11:38:22Z Kaur.gurmel 192 240095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}"ਏਨਾ ਸਸਤਾ ਕਾਹਨੂੰ?" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮਾਰਕੇ," ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ। “ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਬੰਦਾ ਚੋਰੀ ਈ ਏਸ ਲਈ ਕਰਦੈ ਕਿ ਕਿਰਸ ਨਾ ਕਰੇ! ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਤੇਰੀ ਗਲ ਏ, ਮੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਤੂੰ ਅਜੇ ਤਕ ਤਕਿਆ ਤਕ ਵੀ ਨਹੀਂ? ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?" {{gap}}"ਕੀ ਕਹਿ ਸਕਨਾਂ, ਚਾਚਾ, ਮੈਂ?" ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। “ਲਗਦੈ, ਅਸੀਂ ਓਸ ਨਸਲ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਸੈਂ।” {{gap}}“ਤੂੰ, ਮਾਰਕੇ, ਮੂਰਖ ਏਂ, ਮੂਰਖ! ਓਸ ਨਸਲ 'ਚੋਂ ਨਹੀਂ!" ਕੱਸਾਕ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਹੁੰਦਿਆਂ, ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਪਰਤਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿਤਾ। "ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਵੇਲੇ ਏਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੱਸਾਕ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}"ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ?” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ। ਚਾਚਾ ਯੋਰੋਸ਼ਕਾ '''ਸਿਧਾ-ਸਾਦਾ''' ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਣੋਂ-ਕਰਨੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਝਿਜਕਦਾ | ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਚੇਚਨਯਾ ਦਾ '''ਕੂਨਾਕ''' ਸੀ। ਕੋਈ '''ਕੂਨਾਕ''' ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਵੋਦਕਾ ਪਿਆਪਿਆ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਂਦਾ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਂਦਾ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਬਿਸਤਰਾ ਦੇਂਦਾ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਹਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਗਾਤ, ਕੋਈ ''ਪੇਸ਼ਕਸ਼,'''ਲੈ ਜਾਂਦਾ! ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦੈ ਕਰਨ ਦਾ, ਨਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਜਕਲ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਕੋਇਕ ਮਨ-ਪਰਚਾਵਾ ਅਜਕਲ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਰਹਿ ਗਿਐ, ਉਹ ਏ ਬੀ ਤੋੜਨਾ ਤੇ ਛਿੱਲਾਂ ਥੁਕ ਛਡਣੀਆਂ!" ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋੜਦੇ ਤੇ ਛਿੱਲਾਂ ਥੁਕਦੇ ਅਜਕਲ ਦੇ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾਹੁੰਦਿਆਂ, ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਗਲ ਮੁਕਾਈ। {{gap}}"ਆਹਖੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ," ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਿਹੈਂ|" {{gap}}“ਜੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੰਦਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁਣੇਂ, ਤਾਂ '''ਜੀਗੀਤ''' ਬਣ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਰਸਾਨ! ਘੋੜਾ ਤੇ ਕਿਰਸਾਨ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲੈਂਦੈ - ਉਹ ਬਸ ਪੈਸੇ ਦੇ ਦੇਂਦੈ ਤੇ ਘੋੜਾ ਲੈ ਲੈਂਦੈ।" {{gap}}ਉਹ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹੇ। {{gap}}“ਆਹਖੋ, ਚਾਚਾ, ਪਿੰਡ 'ਚ ਤੇ ਚੌਕੀ 'ਚ, ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਅਕ ਜਾਂਦੈ; ਪਰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਈ ਨਹੀਂ, ਜਿਥੇ ਬੰਦਾ ਖੇਡ-ਤਮਾਸ਼ੇ ਲਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਏਨੇ ਤਰਾਹੇ ਹੋਏ ਨੇ ਨਜ਼ਾਰਕੇ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ '''ਔਲ''' ਗਏ, ਗੀਰੇਈ-ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕੁਝ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਨੋਗਾਈ ਆਈਏ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ 'ਕੱਲਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ?" {{gap}}"ਤੇ ਆਪਣਾ ਚਾਚਾ ਭੁਲ ਗਿਆ ਈ? ਤੇਰਾ ਖ਼ਿਆਲ ਏ, ਮੇਰੇ 'ਚ ਜਾਨ ਈ<noinclude></noinclude> mrktiww46n6rb6fmcliiwbclct5rqib 250 67847 240097 202288 2026-10-12T11:44:20Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 240097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਨਹੀਂ ਰਹੀ ... ਨਹੀਂ, ਅਜੇ ਜਾਨ ਹੈਗੀ ਏ। ਮੈਨੂੰ ਘੋੜਾ ਲਿਆ ਦੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਕਦਮ ਨੋਗਾਈ ਨੂੰ ਚਲ ਪਵਾਂਗਾ।" {{gap}}"ਐਵੇਂ ਯਭਲੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦੈ!” ਲੂਕਾਸ਼ਕੇ ਨੇ ਆਖਿਆ। “ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਗੀਰੇਈ-ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕੀ ਬਣਾਵਾਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੈ, ‘ਤੂੰ ਬਸ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇਕ ਤਕ ਲੈ ਆ, ਤੇ ਫੇਰ ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਵੱਗ ਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੈ ਆਵੇਂ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਲੱਭ ਲਵਾਂਗਾ।' ਤੈਨੂੰ ਪਤੈ, ਉਹ ਵੀ ਚੇਚੇਨ ਏਂ, ਉਹਦਾ ਵਸਾਹ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।" {{gap}}"ਗੀਰੇਈ-ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਵਸਾਹ ਖਾ ਸਕਣੇਂ, ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧੀ ਚੰਗੇ ਆਦਮੀ ਸਨ। ਉਹਦਾ ਪਿਓ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ '''ਕੂਨਾਕ''' ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਠੇ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਪਾਣ ਲਗਾ। ਗੀਰੇਈ-ਖਾਨ ਤੋਂ ਕਸਮ ਚੁਕਵਾ ਲੈ, ਫੇਰ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਂ, ਆਪਣਾ ਪਸਤੌਲ ਫੇਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰੱਖੀਂ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਓਦੋਂ ਜਦੋਂ ਘੋੜੇ ਵੰਡਣੇ ਹੋਣ। ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਚੇਚੇਨ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਈ ਮਾਰ ਛੱਡਣ ਲਗਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਤੋਂ ਇਕ ਘੋੜੇ ਲਈ ਦਸ ਰੂਬਲ ਮੰਗਦਾ ਸਾਂ। ਵਸਾਹ ਖਾਣਾ ਠੀਕ ਏ, ਪਰ ਬੰਦੂਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੌਵੀਂ ਨਾ।" {{gap}}ਲੂਕਾਸ਼ਕਾਂ ਬੁੱਢੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ। {{gap}}“ਮੈਂ ਕਿਹੈ, ਚਾਚਾ, ਪੱਥਰ-ਤੋੜ ਘਾਹ ਹੈਗੀ ਆ ਕੋਈ?" ਕੁਝ ਚਿਰ ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਪਿਛੋਂ ਉਹਨੇ ਪੁਛਿਆ। {{gap}}"ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈਗੀ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਲਈਦੀ ਏ। ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਮੁੰਡਾ ਏਂ, ਤੇ ਬੁੱਢੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲੀਂ ... ਦੱਸਾਂ ਤੈਨੂੰ?" {{gap}}"ਦਸ ਮੈਨੂੰ, ਚਾਚਾ।" {{gap}}"ਕੱਛੂਕੁੰਮਣ ਦਾ ਪਤਾ ਈ? ਇਹ ਕੱਛੂਕੁੰਮਣ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੁੰਦੀ ਏ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਦੀ!" {{gap}}"ਬਿਨਾ ਸ਼ਕ, ਪਤਾ ਏ ਮੈਨੂੰ!" {{gap}}“ਉਹਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਲੱਭ ਲੈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾੜ੍ਹ ਲਾ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੁ ਉਹ ਅੰਦਰ ਨਾ ਆ ਸਕੇ। ਹੂੰ, ਉਹ ਆਏਗੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਾਏਗੀ, ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਪੱਥਰਤੋੜ ਘਾਹ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲ ਪਵੇਗੀ। ਤੇ ਛੇਤੀ ਈ ਉਹ ਨਿਕਲੇਗੀ ਤੇ ਵਾੜ ਤੋੜ ਲੰਘ ਆਵੇਗੀ। ਤੇ ਤੂੰ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰੇ ਓਥੇ ਠੀਕ ਵੇਲੇ ਜਾਈਂ, ਤੇ ਜਿਥੋਂ ਵਾੜ ਟੁੱਟੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਓਥੇ ਤੈਨੂੰ ਪੱਥਰ-ਤੋੜ ਘਾਹ ਪਈ ਲੱਭੇਗੀ। ਉਹਨੂੰ ਜਿਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਲੈ ਜਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਦਰਾ ਜਾਂ ਸੀਖ਼ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ। {{gap}}"ਆਪ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਆ, ਚਾਚਾ?" {{gap}}"ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਅਜ਼ਮਾਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਏ, ਮੈਂ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਟੂਣਾ ਵਰਤਦਾ ਸਾਂ। ਉਹ ਸੀ,<noinclude>{{right|੯੧}}</noinclude> 0kmzx2xcioi6qqxx6wvqojw345ikv8k 250 67848 240099 202289 2026-10-12T11:51:09Z Kaur.gurmel 192 240099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਚੜਨ ਵੇਲੇ ‘ਜੈ-ਜੈ ਕਰਨ ਸਾਰੇ' ਦੁਹਰਾਣਾ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕਿਆ!" “ ਇਹ ‘ਜੈ-ਜੈ ਕਰਨ ਸਾਰੇ' ਕੀ ਏ, ਚਾਚਾ? '' “ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ? ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਏਂ ਤੂੰ ਵੀ! ਠੀਕ ਕਰ ਰਿਹੈ, ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛ ਕੇ। ਸੁਣ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੋਲ: .. {{Block center|<poem>“ ਜੈ-ਜੈਕਾਰ! ਤੇਰੀ ਵਾਸੀ ਜ਼ਾਇਨ ਦੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਆਪਣੇ। ਅਸੀਂ ਚੜ੍ਹੀਏ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ, ਸੋਫੋਨੀਆ ਪਈ ਹੰਝੂ ਕੇਰੇ। ਜ਼ਕਰੀਆਸ ਪਿਆ ਬੋਲ ਛੇੜੇ, ਬਾਪੂ ਮਾਂਦਰੀਚ, ਮਨੁਖ-ਜਾਤੀ ਨਿਤ ਪਿਆਰ ਭਰੇ।”</poem>}} ‘ਮਨੁਖ-ਜਾਤੀ ਨਿਤ ਪਿਆਰ ਭਰੇ, " ਬੁੱਢੇ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਗਿਆ ਈ? ਬੋਲ ਕੇ ਵੇਖ ਲੁਕਾਸ਼ਕਾ ਹੱਸ ਪਿਆ। " ਹੁਣ ਪਤਾ ਲਗ ਹੱਛਾ, ਚਾਚਾ, ਏਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕਦੀ ਕੋਈ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਿਆ? ਸ਼ੈਦ ਉਂਜ ਈ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ! 11 “ ਤੂੰ ਬਹੁਤਾ ਈ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹੈਂ! ਇਹਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨੀਂ ਯਾਦ ਕਰ ਲੈ, ਤੇ ਬੋਲ। ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲਗਾ। ਜੈ-ਜੈ ਕਰਨ ਸਾਰੇ!' ਤੇ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।'' ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਆਪ ਵੀ ਹੱਸਣ ਲਗ ਪਿਆ। “ਲੂਕੇ, ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਨੋਗਾਈ ਨਾ ਜਾਵੇਂ ਤਾਂ!'' .. ਕਿਉਂ ਨਾ? '' ਸਮੇਂ ਬਦਲ ਗਏ ਨੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਹੀਉ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਤੁਸੀਂ ਕੱਸਾਕ, ਹੁਣ ਸਚੀ ਮੁਚੀ ਦੇ ਗੰਦ-ਖਲਾਰੂ ਓ, ਅਜਕਲ! ਤੇ ਵੇਖ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਰੂਸੀ ਨਾਜ਼ਲ ਹੋਏ ਪਏ ਨੇ! ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਕਚਹਿਰੀਏ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਆ, ਛਡ ਪਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨੂੰ! ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇ ਗਿਰਚੀਕ, ਅਸੀਂ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ... '' ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਆਪਣੀ ਇਕ ਅਣਮੁਕਵੀਂ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿ ਲੂਸਕੇ ਨੇ ਬਾਰੀ ਵਲ ਤਕਿਆ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿਤਾ: 11 " ਚਾਚਾ, ਚਿੱਟਾ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਆਇਐ! ਮੈਂ ਜਾਨਾਂ, ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਆਈਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੀਂ। ਯਸੂਹ ਤੇਰੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹੇ! ਮੈਂ ਫ਼ੌਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾਂ; ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਵਾਇਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਲਗਦੈ ਉਹ। (੧ "<noinclude></noinclude> 88wgyv2qsfbk491i1u0x1gdvjqy65mm 250 72503 240081 221524 2026-10-12T11:13:56Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਦਿਆਂ 26 ਜੂਨ, 2017 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਫੋਟੋ ਸਮੇਤ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਕਿ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੂਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਨੇ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਇਆ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਓਲੰਪਿਕ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਪਾਰਕ 'ਚ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਇਥੇ {{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 16 |bSize = 548 |cWidth = 254 |cHeight = 189 |oTop = 156 |oLeft = 140 |Location = center |Description = }} {{center|'''ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮਿਤੀ 26 ਜੂਨ, 2017'''}} ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ ਫੋਟੋ ਦੇਣੀ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗ ਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਲਗਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਾਗ ਆਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਗਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਨੀਂਦ ਕਾਰਨ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{rh||12}}</noinclude> 8s87um8dkgifci08dm5r6tw1sp9f4t1 240082 240081 2026-10-12T11:14:13Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਦਿਆਂ 26 ਜੂਨ, 2017 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਰਵੱਈਏ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਫੋਟੋ ਸਮੇਤ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਕਿ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੂਅਲ ਮੈਕਰੋਨ ਨੇ ਦਿਵਿਆਂਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਟੈਨਿਸ ਖੇਡਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਇਆ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਓਲੰਪਿਕ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਪਾਰਕ 'ਚ ਖੇਡ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ। ਇਥੇ {{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 16 |bSize = 548 |cWidth = 254 |cHeight = 189 |oTop = 156 |oLeft = 140 |Location = center |Description = }} {{center|'''ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮਿਤੀ 26 ਜੂਨ, 2017'''}} ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਛਪੀ ਫੋਟੋ ਦੇਣੀ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗ ਆ ਜਾਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਲਗਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਜਾਗ ਆਵੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਗਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਨੀਂਦ ਕਾਰਨ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਹੈ।{{nop}}<noinclude>{{rh||12}}</noinclude> tep0o4v2rv580bomm49g3hj0npca1wz 250 73313 240064 236125 2026-10-12T11:00:01Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਤਸਵੀਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੋਟ-ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਮੂੰਹ ਬੋਲਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। {{gap}}ਕੀ ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ? ਕੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਚ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 65 |bSize = 548 |cWidth = 270 |cHeight = 276 |oTop = 132 |oLeft = 134 |Location = center |Description = }} {{center|'''ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮਿਤੀ 29 ਜੂਨ, 2017'''}}<noinclude>{{rh||61}}</noinclude> iw0iqtxfs3hldwrlebwbr6fdn1my34w 250 73329 240061 238576 2026-10-12T10:54:01Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240061 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 66 |bSize = 578 |cWidth = 454 |cHeight = 503 |oTop = 71 |oLeft = 128 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||62}}</noinclude> pe0lqg4wlt2cc3uziufhjrqyux5nlqg 250 73359 240063 238577 2026-10-12T10:57:42Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਕਿ ਹੋਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸਗੋਂ ਅੰਗਹੀਣ ਵਸੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅੰਗਹੀਣ ਵਰਗ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਤਕਲੀਫਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸੋਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸੋਚ ਬਦਲੀ ਤਾਂ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਖਤਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਲਾ-ਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਵਾਰ ਅੰਗਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਹਸਤੀ ਠੀਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ‘ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ' (permanently) ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। {{gap}}ਹਾਂ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਦਰਜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਾ ਸੰਸਥਾਨ, ਉਦੈਪੁਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਹੈ। ਪਰ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੁਝ ਪੱਤਰਾਂ/ਪ੍ਰੋਫਾਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਤਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੰਗਹੀਣ ਸਾਥੀ ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਗੇ।</br> {{ps|ਅੰਤਿਕਾ-1|ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ ਫਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਪੱਤਰ}} {{ps|ਅੰਤਿਕਾ-2|ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਸਬੰਧੀ}} {{ps|ਅੰਤਿਕਾ-3|ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੇ ਵਹੀਕਲ ਨੂੰ ਟੋਲ ਫਰੀ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ}} {{ps|ਅੰਤਿਕਾ-4|ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਉਪਰੰਤ 2 ਸਾਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਸਬੰਧੀ}} {{ps|ਅੰਤਿਕਾ-5|ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡੀ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਵਿਚ 1 ਸਾਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਸਬੰਧੀ}} {{nop}}<noinclude>{{rh||63}}</noinclude> 6innt4fzcupto211qd7q7yktve2dlxy 250 73363 240068 239191 2026-10-12T11:06:19Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਨਿਰਯਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਮੂਹ ਸਰਕਾਰੀ/ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਲਡਿੰਗਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਫ਼ਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਨੂੰ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਲਈ ਬੈਰੀਅਰ ਫਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੋਟਬੰਦੀ ਜਾਂ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਵਾਂਗ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨੂੰ ਬੈਰੀਅਰ-ਫਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਤੇ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਿੱਜੀ (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ) ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਸਰਵਿਸ ਖੇਤਰ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਵਪਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੋਵੇ; ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਕਰ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਦੀ ਧਾਰਾ 80U ਅਧੀਨ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਛੋਟ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਦੇਣੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦੀ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਦੀ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਅੰਗਹੀਣਤਾ ਸਬੰਧੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪਿੰਡ/ਬਲਾਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੈਂਪ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਵਾਏ ਜਾਣ। {{gap}}ਜਿਹੜੇ ਅੰਗਹੀਣ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਵਰਗਾਂ ਭਾਗ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ/ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਿਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਨ। {{gap}}ਸਮੂਹ ਅੰਗਹੀਣ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੱਤਭੇਦ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ, ਸਿਰਫ ਅੰਗਹੀਣਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ<noinclude>{{rh||67}}</noinclude> aod5qeprgy8kezy5f3kkkpvislukaag 250 73365 240069 238560 2026-10-12T11:06:41Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 73 |bSize = 548 |cWidth = 467 |cHeight = 503 |oTop = 39 |oLeft = 113 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||69}}</noinclude> solw2vg9bpvgxr5c5gh91skwy1rqv2u 250 73366 240073 238564 2026-10-12T11:07:35Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 76 |bSize = 548 |cWidth = 418 |cHeight = 294 |oTop = 38 |oLeft = 138 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||72}}</noinclude> 3bmyj3ighfbu9o612luh64d1dp8ic2u 250 73372 240074 238565 2026-10-12T11:09:16Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 77 |bSize = 548 |cWidth = 407 |cHeight = 502 |oTop = 35 |oLeft = 122 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||73}}</noinclude> lle73kpc82rgf0robohqoc3g6u7mqa6 250 73374 240075 238566 2026-10-12T11:09:35Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 78 |bSize = 548 |cWidth = 387 |cHeight = 505 |oTop = 35 |oLeft = 125 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||74}}</noinclude> 6op2kdmypze82ha2pgywsg8edxggr3m 250 73375 240076 238567 2026-10-12T11:09:49Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 79 |bSize = 548 |cWidth = 388 |cHeight = 518 |oTop = 35 |oLeft = 123 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||75}}</noinclude> cvegeo14hn06s0e81094d4na7i7t2bk 250 73377 240077 238569 2026-10-12T11:10:09Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 80 |bSize = 548 |cWidth = 402 |cHeight = 543 |oTop = 06 |oLeft = 119 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||76}}</noinclude> d50v28rqbzcbrx0yls0b0dkr09l4nyz 250 73378 240078 238555 2026-10-12T11:10:24Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240078 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 81 |bSize = 548 |cWidth = 481 |cHeight = 530 |oTop = 18 |oLeft = 131 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||77}}</noinclude> 3b9nmherbrk5av2f6s5tuie83t54fop 250 73379 240079 238554 2026-10-12T11:10:39Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 82 |bSize = 548 |cWidth = 473 |cHeight = 504 |oTop = 6 |oLeft = 132 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||78}}</noinclude> 36dlciovv50rpvsxxfnie9olwjspr70 250 75308 240080 238553 2026-10-12T11:10:58Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 83 |bSize = 548 |cWidth = 556 |cHeight = 551 |oTop = 0 |oLeft = 29 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||79}}</noinclude> 30rcrb0kvhavfra0whfqw2fsvztcies 250 75309 240070 238561 2026-10-12T11:06:56Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 74 |bSize = 548 |cWidth = 355 |cHeight = 350 |oTop = 20 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||70}}</noinclude> 2sxtgzuv7fxs52zkpco4lfney2p4cym 250 75310 240071 238563 2026-10-12T11:07:13Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅੰਗਹੀਣ_ਸੂਰਮੇ_-_ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 75 |bSize = 568 |cWidth = 455 |cHeight = 550 |oTop = -01 |oLeft = 117 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||71}}</noinclude> 5iayszf208mzb2g5o8x39470z97pd3q 250 75315 240088 238757 2026-10-12T11:31:36Z Tamanpreet Kaur 606 240088 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xxxx-larger|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ}}}} {{dhr|5em}}<noinclude></noinclude> pposwvq1m3evqrmiv0oid2qmeu9oqgu 240089 240088 2026-10-12T11:31:49Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xxxx-larger|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ}}}} {{dhr|5em}}<noinclude></noinclude> 3u3m9h79uwwnxzw1gdtl8trkspu7xfq 250 75316 240090 238759 2026-10-12T11:32:38Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240090 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{larger|'''''ਏਸੇ ਕਲਮ ਤੋਂ:'''''}} * ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ * ਲੈਕਚਰ ਮਹਾਂ ਚਾਨਣ * ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲੀਏ ? *ਪ੍ਰੀਤ ਰੀਤ (ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਸਟੀਕ) * ਬਾਰਹਮਾਹ ਸਟੀਕ {{nop}}<noinclude></noinclude> gmkh7pfysz0rpo4nhbenomijddvkhwk 250 75317 240091 238764 2026-10-12T11:33:16Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240091 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|{{xxxx-larger|'''ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ'''}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|16em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 67 |oTop = 601 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>'''ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ''' </poem>}}<noinclude></noinclude> 6ipgodxntngv26tf6862g8h663plrrh 240092 240091 2026-10-12T11:33:37Z Tamanpreet Kaur 606 240092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{center|{{xxxx-larger|'''ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ'''}} {{dhr|17em}} '''ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ'''}} {{dhr|16em}} {{Css image crop |Image = ਜੀਵਨ_ਕਿਰਨਾਂ_-_ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ_ਗੰਗਾ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 4 |bSize = 398 |cWidth = 137 |cHeight = 67 |oTop = 601 |oLeft = 126 |Location = center |Description = }} {{center|<poem>'''ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼''' '''ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ''' </poem>}}<noinclude></noinclude> s1c54pnqma4a7xmxby5f51hog031ms0 250 75318 240094 238766 2026-10-12T11:34:45Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਤਸਦੀਕ */ 240094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{center|<poem>{{larger|JIVAN KIRNAN}} [A book on the religions of world and their founders] by PRINCIPAL GANGA SINGH {{dhr|14em}} ISBN 81-7205-249-9 ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਗਸਤ 2000 ਮੁੱਲ : 70-00 {{dhr|14em}} ''ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ :'' ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਈ ਸੇਵਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ''ਛਾਪਕ :'' ਪ੍ਰਿੰਟਵੈੱਲ, 146 ਇੰਡ. ਫ਼ੋਕਲ ਪੁਆਇੰਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ</poem>}}<noinclude></noinclude> to9gnyja9hmhhcbgqnkqucqezv0ny21 250 75433 239897 2026-10-11T14:55:05Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{gap}}ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਜੋ ਸੁਲਹ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਖਵਾਉਣਗੇ। {{gap}}ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਣ ਤਾਹਨਾ ਮਿਹਣਾ ਕਰਨਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਦੂਸ਼ਨ ਲਗਾਉਣਗੇ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 239897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਈਸਾ|81}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਜੋ ਸੁਲਹ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਖਵਾਉਣਗੇ। {{gap}}ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਣ ਤਾਹਨਾ ਮਿਹਣਾ ਕਰਨਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਦੂਸ਼ਨ ਲਗਾਉਣਗੇ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਜੁ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੰਰੇਤ (ਮੂਸਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ) ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨਾ ਟਲ ਜਾਣ, ਤੌਰੇਤ ਦਾ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਲੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖੂਨ ਨਾ ਕਰ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਖ਼ੂਨ ਕਰੇਗਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚੋਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਾ ਗ਼ੁੱਸੇ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ | ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕਹੇਗਾ ਉਹ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਰਬਾਨਗਾਹ 'ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗ਼ੁੱਸੇ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦਈ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਓ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਪਰ ਇਸਤਰੀ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰੋ; ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਕਦੀ ਤੁਸੀਂ ਬੁਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਵੱਲ ਦੇਖ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਸਮਝ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿਓ; ਜੋ ਖੱਬੀ ਨੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਹੱਥ ਚੋਰੀ ਕਰੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿਓ। ਇਕ ਅੰਗ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਨਾਕਿ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਦੇ {{gap}}ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡੇ, ਤਲਾਕ ਲਿਖ ਦੋਵੇਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਸਿਵਾਏ ਹਰਾਮਕਾਰੀ ਦੇ ਦੂਸ਼ਨ ਲਾ ਕੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲੋਂ ਪਾਪ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੁਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠੀ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਓ; ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ 'ਅੱਖ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੱਖ ਤੇ ਦੰਦ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੰਗ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਓ; ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਗੱਲ੍ਹ 'ਤੇ ਚਪੇੜ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਵੀ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿਓ, ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁੜਤਾ ਕਰਕ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਟ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਕ ਕੋਹ ਦੀ ਵਗਾਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੋ ਕੋਹ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ ਤੇ ਕਰਜ਼ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਗਵਾਂਢੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ੱਤਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪਰ<noinclude></noinclude> ptzeuqa5vjtnx5h4a3r9sj4vz8umdc0 240047 239897 2026-10-12T10:17:49Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਈਸਾ|81}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਜੋ ਸੁਲਹ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਖਵਾਉਣਗੇ। {{gap}}ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਾਰਣ ਤਾਹਨਾ ਮਿਹਣਾ ਕਰਨਗੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਦੂਸ਼ਨ ਲਗਾਉਣਗੇ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਜੁ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੌਰੇਤ (ਮੂਸਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ) ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨਾ ਟਲ ਜਾਣ, ਤੌਰੇਤ ਦਾ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਲੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੂਨ ਨਾ ਕਰ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਖ਼ੂਨ ਕਰੇਗਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚੋਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ 'ਤੇ ਨਿਰਾ ਗ਼ੁੱਸੇ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਕਹੇਗਾ ਉਹ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਰਬਾਨਗਾਹ 'ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗ਼ੁੱਸੇ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿਓ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦਈ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਓ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਪਰ ਇਸਤਰੀ ਸੰਗ ਨਾ ਕਰੋ; ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦ ਕਦੀ ਤੁਸੀਂ ਬੁਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਵੱਲ ਦੇਖ ਵੀ ਲਿਆ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਦਿਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿਓ; ਜੋ ਖੱਬੀ ਨੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਹੱਥ ਚੋਰੀ ਕਰੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿਓ। ਇਕ ਅੰਗ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਨਾਕਿ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਹੀ ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। {{gap}}ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡੇ, ਤਲਾਕ ਲਿਖ ਦੋਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਸਿਵਾਏ ਹਰਾਮਕਾਰੀ ਦੇ ਦੂਸ਼ਨ ਲਾ ਕੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲੋਂ ਪਾਪ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੁਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਝੂਠੀ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਓ; ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਕਸਮ ਨਾ ਖਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਖ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੱਖ ਤੇ ਦੰਦ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੇ ਬਦਲੇ ਅੰਗ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਓ; ਪਰ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਇਕ ਗੱਲ੍ਹ 'ਤੇ ਚਪੇੜ ਮਾਰੇ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਵੀ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿਓ, ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁੜਤਾ ਕੁਰਕ ਕਰ ਲਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਟ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਕ ਕੋਹ ਦੀ ਵਗਾਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੋ ਕੋਹ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ ਤੇ ਕਰਜ਼ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਕਿ ਗਵਾਂਢੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸ਼ੱਤਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ; ਪਰ<noinclude></noinclude> 3betg1aqlzrv4j8wbg213a4t96eqxwb 0 75434 239939 2026-10-12T03:35:26Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = ਦਸ ਦੁਆਰ | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = | previous = | next = [[/ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] | year = | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=1 to=4/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 239939 wikitext text/x-wiki {{header | title = ਦਸ ਦੁਆਰ | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = | previous = | next = [[/ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] | year = | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=1 to=4/> g3yqvofelgcydsnolcl9w5cghyiubzp 0 75435 239941 2026-10-12T03:38:39Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ | previous = [[ਦਸ ਦੁਆਰ]] | next = [[../ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=5 to=63/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 239941 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ | previous = [[ਦਸ ਦੁਆਰ]] | next = [[../ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=5 to=63/> 9jpsthhp33c8eb17br4byxvs4t39sly 0 75436 239942 2026-10-12T03:40:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ | previous = [[../ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] | next = [[../ਨੈਥਨਲ ਹਾਥਾਰਨ|ਨੈਥਨਲ ਹਾਥਾਰਨ]] | notes =..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 239942 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ | previous = [[../ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] | next = [[../ਨੈਥਨਲ ਹਾਥਾਰਨ|ਨੈਥਨਲ ਹਾਥਾਰਨ]] | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=65 to=119/> f0jere067lo2dpggwz162wduilbx6ym 239943 239942 2026-10-12T03:42:18Z Kuldeepburjbhalaike 1640 239943 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ | previous = [[../ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ|ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਬਿੰਦਰਾ ਨਾਥ ਜੀ ਟੈਗੋਰ]] | next = [[../ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ|ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ]] | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=65 to=119/> ejb5l29l79sr9dd9vlulm86fl10iowx 0 75437 239944 2026-10-12T03:42:42Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ | previous = [[../ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] | next = | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=121 to=182/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 239944 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਚਤਰਥ | translator = | section = ਨੈਥੇਨਲ ਹਾਥਾਰਨ | previous = [[../ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ]] | next = | notes = }} <pages index="ਦਸ ਦੁਆਰ.pdf" from=121 to=182/> r2av6l2lao3xshztpxe62aowv3995g7 100 75438 240016 2026-10-12T04:35:45Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{portal header | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ==" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 240016 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== pbb9eotmf86lp5cbyt0vqv2ssdy5l5k 240017 240016 2026-10-12T04:36:54Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240017 wikitext text/x-wiki {{author | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਦਸ ਦੁਆਰ]] jchle0ztaqc815b9j1vawcdknhlsxoo 100 75439 240019 2026-10-12T04:42:58Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{author | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ - ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ]]" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 240019 wikitext text/x-wiki {{author | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ - ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਧੌਣ]] 18lyepsgqhfiyj3f2g88hyvh0xiwbe8 0 75440 240029 2026-10-12T05:11:09Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{header | title = ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ | author = ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ - ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ.pdf" from=1 to=57/>" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 240029 wikitext text/x-wiki {{header | title = ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ | author = ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ - ਡਾ. ਲੋਕ ਰਾਜ.pdf" from=1 to=57/> ol2a6rwvg9y8z7o4bnq6kgl1bqbojmc 100 75441 240031 2026-10-12T05:13:04Z Kuldeepburjbhalaike 1640 "{{portal header | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ]]" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 240031 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ]] ecqwdfioub5ee8qvw4odunihb5dkk5a 240032 240031 2026-10-12T05:13:19Z Kuldeepburjbhalaike 1640 240032 wikitext text/x-wiki {{author | title = | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ]] ivpjvkzfhbpdfy3vt3qd38esu51xirv 250 75442 240049 2026-10-12T10:26:34Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|82|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ|}}</noinclude>ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਵਾਧਾ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਨੇਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਣ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ ਵਾਜੇ ਨਾ ਵਜਵਾਓ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕ ਧਰਮ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੇ ਦਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਗੁਪਤ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਭਰੇ ਤਾਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਿੱਦਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸੁਣੇ। ਗ਼ੈਰ ਕੌਮਾਂ ਵਾਂਗ ਬਕ ਬਕ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂ ਜੁ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਆ ਮੰਗ ਤੇ ਕਹੋ ਕਿ ਐ ਪਿਤਾ। ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾ ਸਗੋਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ। ਜਦ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਬਣਾਓ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਜ਼ੇਦਾਰ ਜਾਣਨ, ਸਗੋਂ ਤੇਲ ਮਲੋ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋਵੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸਾਂ ਰੋਜ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਰੱਬ ਗੁਪਤ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਕਰ, ਸਗੋਂ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਜਿਥੇ ਨਾ ਚੋਰ ਦਾ ਭੈ ਨਾ ਜੰਗ ਦਾ ਡਰ। ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਇਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂ, ਪੀਵਾਂ ਤੇ ਪਹਿਨਾਂ ਗੇ। ਕੀ ਜੀਵਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਾਕੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖੋ। ਉਹ ਨਾ ਬੀਜਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਵੱਢਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਠੀਆਂ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਉਮਰ ਦੀ ਇਕ ਘੜੀ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕੇ। ਅਸਥਾਵਰ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਕੌਣ ਪਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਕੱਤਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਬੁਣਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੁਲੇਮਾਨ ਵਰਗਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹੇ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੱਲ ਤੰਦੂਰ ਵਿਚ ਜਾ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦੇਵੇਗਾ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਔਗੁਣ ਨਾ ਦੇਖੋ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤੀਲਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਤੀਰ ਹੈ। ਪਾਕ ਚੀਜ਼ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਓ, ਆਪਣੇ ਮੋਤੀ ਸੂਰਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਪਾਓ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਰੋਲ ਦੇਣ ਤੇ ਭਉਂ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾੜ ਖਾਣ। ਜੋ ਮੰਗੋਗੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਢੂੰਡੋਗੇ<noinclude></noinclude> 87xwdfmk9cdyeigccw52skh7i8tutsn 240051 240049 2026-10-12T10:26:58Z Tamanpreet Kaur 606 240051 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|82|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ|}} {{rule}}</noinclude>ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸਾਂ ਵਾਧਾ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਨੇਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਣ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ ਵਾਜੇ ਨਾ ਵਜਵਾਓ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਖੰਡੀ ਲੋਕ ਧਰਮ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਜੇ ਦਾਨ ਕਰੋ ਤਾਂ ਗੁਪਤ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਭਰੇ ਤਾਂ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਿੱਦਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਤਾਂਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸੁਣੇ। ਗ਼ੈਰ ਕੌਮਾਂ ਵਾਂਗ ਬਕ ਬਕ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਉਂ ਜੁ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੁਆ ਮੰਗ ਤੇ ਕਹੋ ਕਿ ਐ ਪਿਤਾ। ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਉਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾ ਸਗੋਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ। ਜਦ ਰੋਜ਼ਾ ਰੱਖ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਾ ਨਾ ਬਣਾਓ ਕਿ ਲੋਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਜ਼ੇਦਾਰ ਜਾਣਨ, ਸਗੋਂ ਤੇਲ ਮਲੋ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋਵੋ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸਾਂ ਰੋਜ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਰੱਬ ਗੁਪਤ ਦੇ ਭੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਕਰ, ਸਗੋਂ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰੋ, ਜਿਥੇ ਨਾ ਚੋਰ ਦਾ ਭੈ ਨਾ ਜੰਗ ਦਾ ਡਰ। ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਇਕ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੀ ਖਾਵਾਂ, ਪੀਵਾਂ ਤੇ ਪਹਿਨਾਂ ਗੇ। ਕੀ ਜੀਵਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਾਕੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖੋ। ਉਹ ਨਾ ਬੀਜਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਵੱਢਦੇ ਨੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਠੀਆਂ ਵਿਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਉਮਰ ਦੀ ਇਕ ਘੜੀ ਵੀ ਵਧਾ ਸਕੇ। ਅਸਥਾਵਰ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਕੌਣ ਪਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਕੱਤਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਬੁਣਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੁਲੇਮਾਨ ਵਰਗਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹੇ ਕਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੱਲ ਤੰਦੂਰ ਵਿਚ ਜਾ ਪੈਣਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦੇਵੇਗਾ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਔਗੁਣ ਨਾ ਦੇਖੋ ਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤੀਲਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਤੀਰ ਹੈ। ਪਾਕ ਚੀਜ਼ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਓ, ਆਪਣੇ ਮੋਤੀ ਸੂਰਾਂ ਅੱਗੇ ਨਾ ਪਾਓ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ ਰੋਲ ਦੇਣ ਤੇ ਭਉਂ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾੜ ਖਾਣ। ਜੋ ਮੰਗੋਗੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਢੂੰਡੋਗੇ<noinclude></noinclude> ffqi52dea1kcmq7tbpi863yebzrflul 250 75443 240054 2026-10-12T10:36:58Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240054 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਈਸਾ|83}} {{rule}}</noinclude>ਪਾਓਗੇ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਕੌਣ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੋਟੀ ਮੰਗੇ ਤੇ ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਪੱਥਰ ਦੇਵੇ ਤੇ ਜੇ ਬੱਚਾ ਮਛਲੀ ਮੰਗ ਤਾਂ ਸੱਪ ਫੜਾ ਦੇਵੇ? ਬਸ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੈੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਆਸਮਾਨੀ ਬਾਪ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ? ਤੰਗ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਥਾਣੀ ਵੜੋ ਕਿਉਂਕਿ ਖੁੱਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮੌਤ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਢੇਰ ਲੋਕ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੰਗ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਘੱਟ ਲੋਕ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਝੂਠਿਆਂ ਨਬੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਰਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਡਾਂ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਪਾੜ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬਘਿਆੜ ਹਨ। ਕਦੀ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਪਲਾਸ ਨਾਲ ਅੰਜੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਚੰਗਾ ਬੂਟਾ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਭੈੜਾ ਬੂਟਾ ਭੈੜਾ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਭੈੜਾ ਵੱਢ ਕੇ ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਠੇਰੀ 'ਤੇ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਵਸੇਗਾ, ਹਨੇਰੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪੁੱਜੇਗਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਪਰ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਰੇਤ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਛੇਤੀ ਹੀ ਢਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।" {{gap}}ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਬੜੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁਕਮ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਇਕ ਕੋੜ੍ਹੀ ਨੂੰ, ਇਕ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਪਿਤਰਸ ਦੀ ਸੱਸ ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁਆਲੇ ਭੀੜ ਦੇਖੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਤਾਂ ਇਕ ਫ਼ਕੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਤਾਦ, ਜਿਥੇ ਤੂੰ ਜਾਏਂਗਾ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੂੰਬੜੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਡੇ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਆਹਲਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਲੁਕਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਇਕ ਗੂੰਗੇ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। {{gap}}ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਤਰ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾਰ ਲਈ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸੱਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਅਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭੋਲੇ ਬਣੋ, ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਰਹੋ; ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਰੜੇ ਮਾਰਨਗੇ; ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਮੈਂ ਸੁਲਹ ਕਰਾਉਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਤਲਵਾਰ ਚਲਾਉਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਿਉ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂ ਤੋਂ ਧੀ, ਸੱਸ ਕੋਲੋਂ ਨੂੰਹ ਅੱਡ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜੋ ਮਾਂ ਪਿਉ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਮੈਥੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕੋਈ ਜਾਨ ਬਚਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਮਹੇਗਾ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਵਾਰ ਦੇਵੇਗਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਦ ਉਸਦੇ ਵਤਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਵਿਚ ਕਰਾਮਾਤ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਕਿਥੋਂ ਆ ਗਈ? ਕੀ ਇਹ ਤਰਖਾਣਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਮਰੀਅਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਬੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾ<noinclude></noinclude> 5i5et9ruw9m2k1r75npzcdz629pl2gd 250 75444 240057 2026-10-12T10:48:08Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|84|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾ|}}</noinclude>ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਾਮਾਤ ਨਾ ਦਿਖਾਈ। ਜਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਹੰਨਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਪਤਸਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਤਦ ਉਸਨੇ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਮੰਗਾਇਆ ਅਤੇ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵੇ ਪਰ ਰਈਅਤ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕੀ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਾਲਗਿਰਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾਚ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੌਂਹ ਖਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੋ ਮੰਗੀ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਲੜਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭਾ ਵਿਚ ਯੂਹੰਨਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵਢਾ ਕੇ ਮੰਗਾ ਦਿਓ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਸਿਰ ਵਢਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਨੇ ਦੱਬ ਦਿੱਤੀ। ਯਸੂਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਯੂਹੰਨਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਬੀ। ਤਦ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਪਿਤਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਮਸੀਹ ਹੈ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਹੁਣ ਸਭ ਯਹੂਦੀ ਇਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਥਾਂ ਪਰ ਥਾਂ ਇਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪਕੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਈਸਾ ਪਕੜਾ ਦਿਆਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਓਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 30 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਹ ਫੜਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਮਸੀਹ ਈਦ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੈਨੂੰ ਪਕੜਾਵੇਗਾ। ਚੇਲੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ੋਕਾਤੁਰ ਹੋਏ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਣ ਪੁੱਜਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਭਾਰ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਐ ਪਿਤਾ। ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਟਲ ਜਾਏ ਤੋਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਟਲ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਆਇਆ। ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡਾਂਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਬੜਾ ਜਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਘੱਲਿਆ ਸੀ। ਯਹੂਦਾ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁੰਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਣਾ। ਉਹ ਈਸਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐ ਰੱਬੀ ਸਲਾਮ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਤਾਂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਕਰ। ਤਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਈਸਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ। ਈਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੰਨ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਤਦ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਲਵਾਰ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਕਰ<noinclude></noinclude> 1td0hb90xbe5mx81wp8upl2uig17su0 240058 240057 2026-10-12T10:48:53Z Tamanpreet Kaur 606 240058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|84|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾ|}} {{rule}}</noinclude>ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਿਰਾਦਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਰਾਮਾਤ ਨਾ ਦਿਖਾਈ। ਜਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਈਸਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਹੰਨਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਪਤਸਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਤਦ ਉਸਨੇ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਮੰਗਾਇਆ ਅਤੇ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵੇ ਪਰ ਰਈਅਤ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕੀ ਯੂਹੰਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਾਲਗਿਰਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾਚ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੌਂਹ ਖਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੋ ਮੰਗੀ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਲੜਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭਾ ਵਿਚ ਯੂਹੰਨਾ ਦਾ ਸਿਰ ਵਢਾ ਕੇ ਮੰਗਾ ਦਿਓ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਸਿਰ ਵਢਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਨੇ ਦੱਬ ਦਿੱਤੀ। ਯਸੂਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਯੂਹੰਨਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਬੀ। ਤਦ ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਪਿਤਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਬੇਟਾ ਮਸੀਹ ਹੈ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੁਬਾਰਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਹੁਣ ਸਭ ਯਹੂਦੀ ਇਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਥਾਂ ਪਰ ਥਾਂ ਇਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪਕੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਈਸਾ ਪਕੜਾ ਦਿਆਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਦਿਓਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 30 ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਹ ਫੜਾਉਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ। {{gap}}ਮਸੀਹ ਈਦ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮੈਨੂੰ ਪਕੜਾਵੇਗਾ। ਚੇਲੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ੋਕਾਤੁਰ ਹੋਏ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਣ ਪੁੱਜਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਭਾਰ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਐ ਪਿਤਾ। ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਟਲ ਜਾਏ ਤੋਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਟਲ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੀ, ਆਇਆ। ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਡਾਂਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਬੜਾ ਜਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਘੱਲਿਆ ਸੀ। ਯਹੂਦਾ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁੰਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਣਾ। ਉਹ ਈਸਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐ ਰੱਬੀ ਸਲਾਮ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਤਾਂ ਮਸੀਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਕਰ। ਤਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਈਸਾ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ। ਈਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੰਨ ਵੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਤਦ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਲਵਾਰ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਕਰ<noinclude></noinclude> sczacx22vs9dduz20laekta9mgnr6ak 250 75445 240060 2026-10-12T10:52:35Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਈਸਾ|85}} {{rule}}</noinclude>ਲੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਿਲਣੀ ਕਠਿਨ ਹੋ ਗਈ। ਅਖ਼ੀਰ ਦੋ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਢਾਹ ਕੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮਸੀਹ ਚੁੱਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਸਰਦਾਰ ਕਾਹਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਕਸਮ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕੀ ਤੂੰ ਖੁਦਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ? ਤਦ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖੋਗੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੱਦਲਾਂ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਤੱਕੋਗੇ। ਕਾਹਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੁਫ਼ਰ ਬਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ। ਉਪਰੰਤ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਥੁੱਕਿਆ; ਕਈਆਂ ਨੇ ਮੁੱਕੇ ਅਤੇ ਚਪੇੜਾਂ ਵੀ ਮਾਰੀਆਂ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਇਕੱਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਸਾਰੀ ਪਲਟਨ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ, ਕਪੜੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਕੌੜੇ ਮਾਰੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਸਰਕੰਡੇ ਦਾ ਤਾਜ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਥੁੱਕਿਆ; ਠੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੂਲੀ 'ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਵੰਡ ਲਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਰ੍ਹਾਂਦੀ ਲਿਖ ਕੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਯਸੂਹ ਹੈ। ਈਸਾਈਆਂ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੀਸਰੇ ਦਿਨ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੀ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਦੀ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਤਰੇਗਾ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਗਰੋਂ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਨੂੰ ਬੜਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 30 ਰੁਪਇਆਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਦਗ਼ਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਕਮ ਕਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਨਾ ਪਾਈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਰਕਮ ਨਾਲ ਕਬਰਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਯਹੂਦਾ ਅਸਕਰਿਊਤੀ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਲੈ ਕੇ ਆਤਮ-ਘਾਤ ਕਰ ਲਿਆ। {{nop}}<noinclude></noinclude> az963zxo8x2jwl7je2s7xiqhrmbhuel 250 75446 240084 2026-10-12T11:19:31Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|{{xx-larger|ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ}}||}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਡਿਆਂ ਜਥਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 'ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ' ਉਹ ਜਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਨੇ ਚੌਧਵੀਂ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਐਸਲੀਬਨ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਈਸਾਈ ਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ (ਪ੍ਰੋਟੈਸਟ ਕੀਤਾ) ਸੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਉਸਦੇ ਚਲਾਏ ਫ਼ਿਰਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। {{gap}}10 ਨਵੰਬਰ, 1483 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਜਾਨ ਲੂਥਰ ਨਾਮੀ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਦਿਨ ਮਾਰਟਿਨ ਨਾਮੀ ਇਕ ਸੰਤ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇ ਗੰਢ ਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼। {{gap}}ਲੂਥਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਭਾਵੇਂ ਕੁਲ ਤੋਂ ਤਾਂ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੇਰ-ਫੇਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਲਹਿੰਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਆਪਣਾ ਭੁਇ ਭਾਂਡਾ ਵੇਚ ਕੇ ਹੁਣ ਪੇਟ ਦੇ ਧੰਦੇ ਲਈ ਲੁਹਾਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੜੀ ਸੁਚੱਜੀ, ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਹੀ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲੇ ਆਦਿਕ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਘਰ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਲੂਥਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਹੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਤਨਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਆਯੂ ਵਿਚ ਹੀ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਥਾਂ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਵੀ 15 ਬੈਂਤ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਪਰ ਵਡਭਾਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਾ ਮਨਾਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ। ਲੂਥਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹੂਬਲ ਅਤੇ ਨੇਕ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਾਇਕੀ ਹਾਲਤ ਚੰਗੀ ਬਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਲੋਹਾ ਗਾਲਣ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੱਠੀਆਂ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈਆਂ। ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਨਸਫ਼ੀਲਡ ਨਾਮੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਾ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦ ਲੂਥਰ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ<noinclude></noinclude> 4k5fkcoqabrd0szqte2brv17hxo7bql 250 75447 240087 2026-10-12T11:30:45Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ|87}} {{rule}}</noinclude>ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਗਡਾਬਰਗ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਾਨ ਲੂਥਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਜੇ ਇਸ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਬਾਹਰ ਪੂਰਾ ਖਰਚ ਘੱਲ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੂਹੇ ਬੂਹੇ ਟੁਕੜੇ ਮੰਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣ ਸਮੇਂ ਬੜੀ ਮਧੁਰ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਗਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਬੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੌਥੇ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਜਾਵਾਂ ਕਿ ਨਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਭੁੱਖ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ। ਉਹ ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜਨ ਹੀ ਵਾਲਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਬੂਹਾ ਖੁਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਕੋਟਾਂ ਦੀ ਅਰਸਲਾ ਨਾਮੀ ਇਸਤਰੀ, ਜਿਸਨੇ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਲੂਥਰ ਦੇ ਸ੍ਵਰ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਲੜਕੇ ਦੀਆਂ ਨੀਵੀਂਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਸੁਭਾਵ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਤਾ ਵਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਛਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਉਣਾ। ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਘਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲੋਂ ਸਾਰੀ ਵਿਥਿਆ ਸੁਣ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖਾਣ ਪਹਿਨਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਦੇਂਦਾ ਰਿਹਾ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਵਿੱਦਿਅਕ ਕੇਂਦਰ) ਵਿਚ ਵਕਾਲਤ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਵਾਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪਲਟਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਫ਼ਹਿਰਿਸਤ ਲੈਣ ਲਈ ਪੁਸਤਕਾਲੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਦੇਖੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੋਟੇ ਹਰਫ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਾਈਬਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਅਸਚਰਜ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਬਾਈਬਲ ਹਨ। ਉਹ ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਪਰਨੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਇਕ ਪੋਥੀ ਮੇਰੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਉਸ ਨੇ 1505 ਈ: ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. (MA.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਵਕੀਲ ਬਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਣ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਾਇਆ ਪਲਟ ਦਿੱਤੀ, ਇਕ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ<noinclude></noinclude> 4wxu05b0xzoy40qj1ypy8o8p470pu3n 250 75448 240096 2026-10-12T11:41:35Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|||{{xx-larger|ਈਸਾ}}}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਤਿੰਨ ਮੁੜ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨ-ਬੁੱਧ ਮਤ, ਈਸਾਈ ਮਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ। ਬੁੱਧ ਮਤ ਭਾਵੇਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਈਸਾਈ ਮਤ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਹੈ। ਈਸਾਈ ਮਤ ਨੂੰ 1933 ਸਾਲ ਹੋਏ ਇਕ ਯੂਸਫ਼ ਨਾਮੀਂ ਤਰਖਾਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੌਚਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੋਧੀਆ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਬੀ ਨੂੰ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਤੇ ਕ੍ਰਾਈਸਟ ਆਦਿ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਬਰਾਹੀਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਾਊਦ ਨਬੀ ਤਕ ਚੌਦਾਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਈਸਾ, ਦਾਊਦ ਤੋਂ ਚੌਧਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਸੀ। ਜਦ ਯੂਸਫ਼ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਮਰੀਅਮ (ਈਸਾ ਦੀ ਮਾਂ) ਨਾਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਇਸਤਰੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਯੂਸਫ਼ ਇਕ ਨੇਕ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਰਤੀ ਆਦਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਈਸਾਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਅਮ, ਰੂਹ-ਉਲ-ਕੁਦਸ (ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਆਤਮਾ) ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਈਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਕਈ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਜੂਮ ਨਾਲ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇਕ ਨਬੀ ਹੈ। ਕਈ ਕਾਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਯੋਰੋਸ਼ਲਮ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਿਸ ਘਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਸਾਂ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਤਾਰਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਜਦਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਦ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹੈਰਡ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਯੋਰੋਸ਼ਲਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਸਭ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸਭ ਦਰਵੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਕਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਈਸਾ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਕਿਥੋ ਲਿਖੀ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੈਤੁਲਹਮ ਵਿਚ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਨਜੂਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਕਰੋ ਤੇ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਆ ਕੇ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਿਜਦਾ ਕਰਾਂ। ਨਜੂਮੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਤਾਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਤਾਰਾ ਉਸ ਮਕਾਨ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਖੜੋ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਨਜੂਮੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ ਅਤੇ ਮਰੀਅਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੜੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ। ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕ ਕੇ ਸਿਜਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਡੱਬੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸੋਨਾ,<noinclude></noinclude> ekji8dz3rpxxxjzauds0x87lnevkjka 250 75449 240098 2026-10-12T11:47:50Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|{{xx-larger|ਇਬਰਾਹੀਮ}}||}} {{rule}}</noinclude>{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਬਨੀ ਇਸਰਾਈਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਈਸਾਈ, ਯਹੂਦੀ ਆਦਿਕ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਜ਼ਰਤ ਆਦਮ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਅੰਤਲੇ ਨਬੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਮਤ ਦਾ ਅਲਗ ਅਲਗ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਕੋਈ ਮੁਹੰਮਦ, ਕੋਈ ਈਸਾ, ਕੋਈ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਨਬੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਜ਼ਰਤ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਮਤਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਪੋਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਏਸ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਆਜ਼ਰ ਨਾਮੀ ਇਕ ਬੁੱਤਘਾੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੁੱਤ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪੇਸ਼ੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚੋਖੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੀ ਰੁਚੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਬੁੱਤ-ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਸੀ। ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਆਜ਼ਰ ਕਿਤੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬੁੱਤ ਵੇਚਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਬਰਾਹੀਮ ਚਿਤ ਰਾਜ਼ੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਘਰ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਬੁੱਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹਥੌੜੇ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਸਾਰੇ ਬੁੱਤ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬੁੱਤ ਦਾ ਨੱਕ ਭੰਨ ਕੇ ਹਥੌੜਾ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਛੱਡਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਭ ਬੁੱਤ ਟੁੱਟੇ ਪਏ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਆਜ਼ਰ ਬੜਾ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੀ ਮੁਆਮਲਾ ਹੈ? ਲੜਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੀਮਾਰ ਪਿਆ ਸਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਬੁੱਤਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਘੋਲ ਦਾ ਰੌਲਾ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਛੋਟੇ ਬੁੱਤ ਵੱਡੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਦੋਂ ਦੇ ਗੋਂਦਾਂ ਗੁੰਦ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾ ਕੇ ਵੱਡੇ ਬੁੱਤ ਦਾ ਨੱਕ ਭੁੰਨ ਸੁੱਟਿਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬੁੱਤ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।<noinclude></noinclude> hyt4gl02mug6mjh66wecap5btagb993 250 75450 240100 2026-10-12T11:54:00Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 240100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|64|ਜੀਵਨ ਕਿਰਨਾਂ|}} {{rule}}</noinclude>ਜਾਓਗੇ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਭੈ-ਭੀਤ ਹੋ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰਾਂ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਣ ਸਹਿਤ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਊਠ ਨਾਲ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਾਇਰਾ, ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। {{gap}}ਇਬਰਾਹੀਮ ਦੇ ਘਰ ਚੋਖੀ ਉਮਰ ਤਕ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੜਾ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣ ਲਗ ਪਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਇਰਾ ਨੇ ਇਕ ਦਿਨ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹਾਜਰਾ ਨਾਲ ਨਿਕਾਹ ਕਰ ਲਓ। ਇਹ ਸਲਾਹ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੋਂ ਹਾਜਰਾ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਜਦ ਹਾਜਰਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਲਕ ਸਾਇਰਾ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈ ਤੇ ਸਾਇਰਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵਿਚਾਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੀ ਮਾਰੀ ਏਧਰ ਓਧਰ ਫਿਰਦੀ ਫਿਰਾਂਦੀ, ਓੜਕ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਜਿਥੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਸ਼ਹਿਰ ਮੱਕਾ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਏਥੇ ਇਸਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਇਕ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇਸ ਨੇ ਇਸਮਾਈਲ ਰੱਖਿਆ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦ ਬੱਚੇ ਨੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਫ ਕੇ ਛੜੀਆਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀਆਂ ਤਾਂ ਉਥੇ ਕੁਦਰਤ ਵਲੋਂ ਇਕ ਚਸ਼ਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੱਕੇ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਅਰਬ ਦੇ ਸੁਦਾਗਰ ਆਣ ਕੇ ਠਹਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਮੱਕੀ ਨਾਮੀ ਸੁਦਾਗਰ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਬਾਦ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਬੜਾ ਹੀ ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਇਕ ਅਪਦਾ ਦੀ ਮਾਰੀ ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਤਰਸ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ 'ਤੇ ਮੁਕੱਰਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੋਜ਼ੀਨਾ ਇਸ ਦੀ ਉਪਜੀਵਕਾ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਦੀ ਮਾਇਕੀ ਹਾਲਤ ਚੰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹਦੀ ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਫਲਾਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਹਾਜਰਾ ਅਤੇ ਇਸਮਾਈਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਤਾਂ ਆਂਦਾ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੜਾਈ ਬਖੇੜਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਗ਼ੈਬ ਥੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਕਿ ਸਾਇਰਾ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਜ਼ਹਾਕ ਰੱਖੀਂ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਨੱਬੇ ਬਰਸ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਰਿਤੂ ਆਉਣੋਂ ਵੀ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਗੰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਹੋਈ ਕਿ ਸਾਇਰਾ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਖਤਨਾ (ਸੁੰਨਤੀ) ਕਰੀਂ। ਇਬਰਾਹੀਮ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਅਤੇ<noinclude></noinclude> a0fi7aq7iteg9g6cg8wd2mb71bqecwi