Wikipedia
piwiki
https://pi.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96_%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4_Pamukha_patta
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
मीडिया
विसेस
सम्भासित
अवयव
अवयव सम्भासित
Wikipedia
Wikipedia सम्भासित
पटिमा
पटिमा सम्भासित
मीडियाविकि
मीडियाविकि सम्भासित
पटिरूप
पटिरूप सम्भासित
अवस्सय
अवस्सय सम्भासित
विभाग
विभाग सम्भासित
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
मागधभासा
0
7607
104514
104444
2026-09-16T13:43:19Z
Icodense
7976
Requesting speedy deletion with rationale "machine translation / completely unencyclopedic text, details see [https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_Pali_Wikipedia#c-Icodense-20260915153400-%E5%92%BD%E9%A0%AD%E3%81%B9%E3%81%95-20260915150000].". (TwinkleGlobal)
104514
wikitext
text/x-wiki
{{Delete|1=machine translation / completely unencyclopedic text, details see [https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_Pali_Wikipedia#c-Icodense-20260915153400-%E5%92%BD%E9%A0%AD%E3%81%B9%E3%81%95-20260915150000].}}
मागधरट्ठे उप्पन्ना भासा। मागधरट्ठवासीहि वोहरिता भासा। अरियजनेहि भासिता भासा॥ (सा एव भासा कप्पमूले मनुस्सेहि। ब्रह्माहि, अञ्ञसद्दं असुतपुब्बेहि दारकेहि। आरञ्ञकजनेहि। सम्मासम्बुद्धेहि च भासिता॥<ref>रू। न्हा॥ ४१॥ निरये तिरच्छानयोनियं जपत्तिविसये मनुस्सलोके देवलोकेभि सब्बत्थ मागधभासाव उस्सन्ना। अभि।ट्ठ।२।३७१॥ (वि।ट्ठ।१।२२०॥ मूलटी।२।१९२॥)</ref> <ref>तिपिटकअभिधानं भाग १६</ref>
==मागधभासा==
मागधभासाति (तेन नामेनेव पकासितत्ता) [[मागधरट्ठवा]]सीहि भासिता वोहरिता भासाति पाकटं होति॥ इमाय भासाय आरोपितो धम्मो सम्मासम्बुद्धस्स धम्मो होति॥ तस्मा "मागधभासाति सम्मासम्बुद्धस्स उप्पत्तिकाले च तस्स समीपे पुब्बापरकालेसु च मागधरट्ठवासीहि भासिता वोहरिता भासा" ति पुनप्पुनं सल्लक्खेतब्बं॥<ref>इमिस्सा मागधभासाय उप्पत्तिट्ठानं आरब्भ पास्चात्यपण्डितानं नानावादा पमोक्ख गीगर महासयस्स Pali Literature and Language पिट्ठ ३ ४ त्थ च Encyclopedia Britannica भाग १७ पिट्ठ १४६ त्थ च दिट्ठं सक्का॥</ref><ref>="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==मागधभासाय एव धम्मदेसना==
भगवापि मागधभासाय एव धम्मं देसेसिति ञातब्बं॥ कस्माति चे भगवा चतुरारियसच्चं पटिविज्झित्वा अभिसम्बुद्धो यस्मिं ठाने तं मागधरट्ठं एव होति। भगवा चारिकं चरमानो सब्बसत्तानं अमतधम्मं अदासि तं ठानं येभुय्येन मागधरट्ठञ्च कोसलरट्ठञ्च होति॥ तस्मिं काले मागधरट्ठराजूनं आनुभावो महन्तो होति। तस्मा मागधभासाय कुसलता अत्थावहा होति। तेसु ठानेसु सब्बेपि जना तं आजानिस्सन्ति। तस्मा भगवा सब्बजनानं सुविञ्ञेय्याय मागधभासाय एव धम्मं देसेसि॥ तस्मा एव सम्मोहविनोदनी-अट्ठकथायं पटिसम्भिदाविभङ्गवण्णनायं वुत्तं:
“''सम्मासम्बुद्धोपि तेपिटक बुद्धवचनं तन्तिं आरोपेन्तो मागधभासाय एव आरोपेति''”<ref>२॥ “सम्मासम्बुद्धोपि तेपिटक बुद्धवचनं तन्तिं आरोपेन्तो मागधभासाय एव आरोपेति॥ (अभि।ट्ठ।२।३७१)” ति अट्ठकथावचनं उपादाय तन्तिअनारोपितपकिण्णकधम्मदेसनाकाले बहुजनसुविञ्ञेय्यत्थं “देसीयमागधीभासायपि देसेती” (मोग्।निस्य।निदानं-ज)</ref>ति॥<ref>="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==अविपरीता भासा==
सा पन मागधभासा सभावनिरुत्तिति उत्तमगुणेन समन्नागता होति। सब्बभासासू विसिट्ठा होति॥ सभावनिरुत्ति नाम अत्तनो अधिप्पेतमत्थं अविपरीततो तथतो पकासेतुं समत्था। सम्मासम्बुद्धादीहि उत्तमपुग्गलेहि वोहरिता भासाति अत्थो॥<ref>३॥ धम्मनिरुत्ताभिलापेति एत्थ धम्मसद्धो सभाववाचकोति कत्वा आह “या सभावनिरुत्ति”ति। अविपरीतनिरुत्तीति अत्थो॥ (मूलटी।२।१९१)။ अविपरीतनिरुत्तीति बुद्धादीहि आचिण्णा तस्स तस्स अत्थस्स वाचकभावे निरुळ्हा याथावनिरुत्ति॥ (अनुटी।२।१९२)</ref> परियायन्तरेन वत्तुकामो चे। विपरिणामं विनासं अपत्वा पकतिया ठिता भासाति अत्थो॥
अञ्ञा भासा कालन्तरे पत्ते एकन्तेन विपरिणमन्ति विनस्सन्ति॥ मागधभासा पन कत्थचि कदाचि वत्तारुनं दुरुग्गहणादिआदीनवेन विपरिणमति विनस्सति पि। न सब्बत्थ सब्बदा विपरिणमति॥<ref>१॥ सेसा...अट्ठारस भासा परिवत्तन्ति। अयमेवेका यथाभुच्चब्रह्मवोहार अरियवोहार सङ्खाता मागधभासा न परिवत्तति (अभि।ट्ठ।२।३७१ २)॥ सेसा परिवत्तन्ति एकन्तेन कालन्तरे अञ्ञथा होन्ति विनस्सन्ति च॥ मागधा पन कत्थचि कदाचि परिवत्तन्तिपि न सब्बत्थ सब्बदा सब्बथा च परिवत्तति। कप्पविनासेपि तिट्ठतियो॥ (मूलटी।२।१९२)॥ मनुस्सानं दुरुग्गहणादिना कत्थचि कदाचि परिवत्तन्तपि ब्रह्मलोकादीसु यथासभावेनेव अवट्ठानतो न सब्बत्थ सब्बदा सब्बसा च परित्तति॥ (अनुटी।२।१९४)</ref> <ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==कप्पमूलमनुस्सानं भासा==
कस्माति चे "निरये [[तिरच्छान]]योनियं पत्तिविसये मनुस्सलोके<ref>२॥ मनुस्सलोके मागधभासं बाहुल्लेन वोहरन्तीति वुत्तं देसीयमागधीभासं ([[हिन्दीभास|हिन्दीभासं]])सन्धाय वुत्तमं॥ तं वचनं जम्बूदीपसङ्खातं [[इन्द्रियरट्ठं]] सन्धाय वुत्तन्ति गहिते पच्चक्खयुत्ति सम्भवति॥ (मोग्। निस्य। निदानं छ) </ref> देवलोके ब्रह्मलोके च मागधभासा एव उस्सन्ना” ति सम्मोहविनोदनीयं<ref>३॥ पिट्ठ ३७१</ref> वुत्तत्ता। कप्पविनासकालेपि अविनट्ठे ब्रह्मलोके सभावतो तिट्ठति येव॥
अविनट्ठे ब्रह्मलोके सभावतो अविपरीताय ठितत्ता पन मागधभासा कप्पमूलमनुस्सानं भासापि अहोसि॥ पाकटं करेय्यामि कप्पमूलमनुस्सा नाम ब्रह्मलोका चवित्वा मनुस्सलोके उपपातिकपटिसन्धिया उप्पन्ना होन्ति॥ ते ब्रह्मलोके ठितकाले सब्बसाधारणं मागधभासं वोहरिंसु॥ मनुस्सलोके मनुस्सभावं पत्वापि मागधभासं एव वोहरेय्युं॥ तस्मा एव मागधभासावत्तारुनं वसेन कप्पमूलमनुस्सेपि पक्खिपित्वा गन्थेसु<ref>४॥ रूपसिद्धि नामकण्डादित्थ च कारिकासद्दा गाथा १५८ ट्ठ च॥ </ref> दस्सितं॥ कप्पमूलमनुस्सा मागधभासं भासन्तीति ञातत्ता मागधभासा सब्बभासानं मूलभूता मूलभासापि होति॥ तस्मा एव मागधभासा वा [[पाळिभासा]] मूलभासाति वोहरितापि दिस्सति॥ <ref>५॥ परिवत्तेसि सब्बापि। सीहळकथा तदा॥ सब्बेसं मूलभासाय। मागधाय निरुत्तिया॥(महावं। ३७।२४४)။ इमं निदानं पिट्ठ २ पि पस्सथ॥ </ref><ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==अनमतग्गसंसारे वोहरितभासा==
अपिच "मागधभासाय सभावनिरुत्तित्ता यो अञ्ञं किञ्चिपि सद्दं असुणन्तो सयमेव उप्पादेत्वा भासितुं समत्थो। सो मागधभासानुगतं एव सद्दं भासिस्सती"<ref>१॥ योपि अगामके महारञ्ञे निब्बत्तो। तत्थ अञ्ञो कथेन्तो नाम नत्थि। सोपि अत्तनो धम्मताय वचनं समुट्ठापेन्तो मागधभासमेव भासिस्सति॥ (अभि।ट्ठ।२।३७१)॥ एत्थ “भासति” ति एकन्तवसेन अवत्त्वा “भासिस्सति” ति मुदुकानागतविभत्तिया वुत्तंति सल्लक्खेतब्बं॥ </ref> सम्मोहविनोदनीयं वुत्तं॥ तत्थ अयमधिप्पायो अनमतग्गसंसारे मागधभासा असङ्ख्येय्यकालं आचिण्णा होति। सब्बेसं संसारिकसत्तानं मागधभासाबीजं अनुसेति। तस्मा वचनकाले पत्ते अञ्ञभासासद्दं असुतपुब्बो पुग्गलो सयमेव सभावनिरुत्तिबीजतो उप्पन्नं मागधभासं एव भासिस्सति॥ एवं भासिस्सतीति वुत्तम्पि अभयाराममहाथेरेन वुत्तनयेन सम्पुण्णा मागधभासा न भवेय्य। थोकमत्ता दुट्ठमागधभासा एव भवेय्य॥ सम्पुण्णं मागधभासं उग्गण्हन्तोपि दुक्करेन पुरेति। किमङ्ग पन सयमेव॥<ref>२॥ मोग्। निस्य। निदानं च </ref>
अपिच पाळिसङ्खाता मागधभासा सभावनिरुत्तिताय निरुत्तिपटिसम्भिदाञाणस्स विसयोपि होति॥ निरुत्तिपटिसम्भिदाञाणे सति मागधभासं सयमेव जानाति। मागधभासायं कोसल्लं पटिसम्भिदाञाणस्सपि एको पच्चयो होति॥<ref>३॥ पुब्बयोगो बाहुसच्चं। देसभासा च आगमो ॥ प॥ पटिसम्भिदपच्चया॥ ... देसभासा नाम एकसतवोहारकुसलता। विसेसेन पन मागधिके कोसल्लं॥ (पटिसं।ट्ठ।१।७)॥ निरुत्तिपटिसम्भिदाञाणलाभी पुग्गलो असिक्खन्तोपि मागधभासं जानाति॥ अञ्ञं भासं सिक्खन्तोव जानाति। नासिक्खन्तो॥ (भेदचिन्ताटीका। ५ गाथावण्णना)॥ अभि।ट्ठ।२।३७१ त्थपि पस्सथ॥ </ref><ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==विनयकम्मकरणे बहुउपकारा==
मागधभासा इमेहि वुत्तगुणेहि एव समन्नागता न होति। सासनस्स जीवितभूते विनयकम्मकरणेपि अतिविय उपकारिका होति॥<ref>४॥ सासनस्सुपकारत्ता। मागधोविध गय्हते॥ सो हानुसावनं पटिसम्भिदाय च पच्चयो॥ (भेदचिन्ता। ५) सो हि मागधो सद्दो कम्मवाचानुसावनञ्च होति पटिसम्भिदाय पच्चयो च॥तत्थ एव। दीपनी॥</ref> तं सच्चं एव। उपसम्पदा। सीमासमुननं इच्चादि सासनस्स मूलभूतं संघकम्मं मत्थकं पापेतुं करणे सकसक कम्मवाचाविना न सिज्झति। ता कम्मवाचायो सिथिल-धनित विमुत्त-निग्गहीत-वसेन फुटं सज्झायते एव कम्मं उपगच्छति। एवं सज्झायतुं पन मागधपाळिभासाय सज्झायनयभूतानं सिथिलधनितादीनं दसब्यञ्जनबुद्धीनं कुसलता इच्छितब्बा॥ एवं कुसले सति एव कम्मवाचं अविनासेत्वा कम्ममत्थकपापनत्थं सज्झायितुं सक्का भविस्सति॥<ref>५॥ वि।ट्ठ।४।२४७ ८ त्थ पस्सथ॥ म।ट्ठ।४।१९ त्थपि पस्सथ॥ </ref> मागधभासं अजानन्तो कम्मवाचायो मत्थकं पापेतुं न सक्का भविस्सति॥ एवं सन्ते मागधभासा सम्मासम्बुद्धस्स सासनं चिरट्ठितिकाय अतिमहत्तं पत्ता विसिट्ठा उत्तमा भासा एव होति॥<ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==बुद्धधम्मं सकभासाय आजानन्ति==
भगवा मागधभासाय धम्मचक्कं पवत्तेतीति वुत्तं॥ एवं सन्ते मागधभासं अजानन्ता वेनेय्या धम्मस्सवनकायो धम्मं कथं जानिस्सन्तीति पञ्हो उप्पज्जति॥ विस्सज्जनं पन भगवा मागधभासाय एव धम्मं देसेतीति सच्चं येव। तथा भगवतो मागधभासाय देसनं गहणूपगा धम्मपटिग्गाहका पन सकसकभासाय एव आजानन्ति॥ उदाहरणं दामिळापि दामिळभासाय देसेतीति मञ्ञन्ति, अन्धकापि अन्धकभासाय देसेतीति अनुसासतीति मञ्ञन्ति॥ एवं मञ्ञनं चतूसु अचिन्तेय्यगुणेसु वाचाचिन्तेय्यगुणसङ्खातो भगवतो आनुभावो एव होति॥<ref>१॥ एको एव भगवतो धम्मदेसनाघोसो एकस्मिं खणे पवत्तमानो नानाभासानं सत्तानं अत्तनो भासावसेन अपुब्बं अचरिमं गहणूपगो हुत्वा अत्थाधिगमाय होति॥ अचिन्तेय्यो हि बुद्धानं बुद्धानुभावोति सब्बसत्तानं सकसकभासानुरूपतो सोतपथमागच्छतीति वेदितब्बं॥ (इतिवुत्।ट्ठ।१९ २०)॥ दी।ट्ठ।१।२८॥ म।ट्ठ।१।५॥ सं।ट्ठ।१।४॥ अं।ट्ठ।१।४ आदीसु पस्सथ॥ परियायन्तरेन भगवतो सामञ्ञमनुस्सानं एकवचनभासनकालेपि १२८ वचनानि भासितुं समत्था सीघतरा वाचा अत्थि। तस्मा मागधभासं अजानन्तानं सोतूनं अत्थाय तेसं सुविञ्ञेय्यभासाहि सीघतरं अनुवादेत्वा देसेतीतिपि गहेतुं सक्का॥ कस्माति चे UN आदीसु नानाजातिकसमागमठानेसु कथकस्स वचनं अञ्ञभासायं अनुवादका अत्थि। तेसं अनुवादनं मूलकथकेन सह एकक्खणे एव पवत्ततीति मञ्ञनीयं अतिसीघतरं दिस्सति॥ ते एव एत्तकं कातुं समत्था चे। अचिन्तेय्यगुणसमन्नागतस्स सब्बञ्ञुतञाणवन्तस्स भगवतो पन कामं सम्भवति येव॥</ref><ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==पाकतभासापरियापन्ना मागधीभासा न होति==
अट्ठकथा टीकासु मागधभासाति वुत्तं पाळिभासं एव रूपसिद्धिआदीसु गन्थेसु '''मागधीभासा''' ति वोहरितं दिस्सति॥ अभयाराममहाथेरोपि मोग्गल्लाननिस्सयनिदाने मागधीभासाति एव लिखितो दिस्सति॥ एवं वोहरित्वा लिखितम्पि मागधभासा पन '''पाकतभासासु'''<ref>२॥ पाकत। सोरसेनी। मागधी। अद्धमागधी। पेसाची। चूलिकापेसाची। अपब्भंस इमे पाकतभासाभेदा एव॥</ref> परियापन्ना मागधीभासा न होति॥ <ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==मागधीभासाकथा==
तं वचनं वित्थारेस्सामि, पाकतभासासु “मागधी” नाम भासा एका परियापन्ना होति, तस्सा उप्पत्तिट्ठानं वा वोहारट्ठानं पन (मागधीति नामं उपादाय) मागधरट्ठं एव होति॥<ref>३॥ मगधुप्पन्नेभासं तं। मागधिं सम्मचक्खते॥ (छब्बासाचन्द्रिका। न्हा ४)</ref> इमं मागधीभासं [[असोकमहाराज]]स्स रज्जस्स उत्तरदिसाय पुरत्थिमदिसाय च ठितेसु खालसी। मिरट। लोरिया। सहसराम। बराबर। रामगड। धोलि। जोगड आदीसु ठानेसु पतिट्ठितेसु असोकसिलालेखेसु दिट्ठं सक्का॥ ततो पच्छा नाटकगन्थेसु वोहरितासु पाकतभासासुपि मागधीभासा पातुभवतिति पुन दिस्सति॥ मागधीभासाय पठमतरं वोहरितगन्थो अस्सघोसत्थेरस्स नाटकगन्थो एव होति। तस्स पच्छा भास। कालिदासआदीनं महाचरियानं नाटकेसु च। मत्तिकासकटिकानामकनाटके च। अञ्ञनाटकगन्थेसु च मागधीभासा वोहरिताति दिट्ठं सक्का॥ अपिच वररुचिआचरियस्स पाकतप्पकासगन्थे। चण्डाचरियस्स पाकतलक्खणगन्थे। हेमचन्द्राचरियस्स सिद्धहेमचन्द्रगन्थे।क्रमदीसूराचरियस्स संखित्तसारगन्थे। लक्खमीधराचरियस्स छम्भासाचन्द्रिकागन्थे। माकण्डेयाचरियस्स पाकतसब्बस्वगन्थे। सिंहराजाचरियस्स पाकतरूपावतारगन्थेति इमेसु पाकतभासं सम्पुण्णं दस्सितेसु सद्दब्याकरणगन्थेसुपि मागधीभासं विसुं एव दस्सितं दिस्सति॥ नात्यसात्थगन्थकारकस्स भरतमुनिनो पञ्ञत्तिया इमं मागधीभासं नाटकगन्थेसु रञ्ञो अन्तेपुरिकानं। सुरङ्गाखनकानं। सोण्डकारानं। अस्सरक्खानं। ब्यसनपत्तनायकानं। अत्तरक्खानं च वसेन वोहरितब्बा॥<ref>१॥ मागधी तु नरिन्दानं। अन्तेपुरनिवासिनं॥ (१७। ५०॥)॥ सुरङ्गाखनकादीनं। सोण्डकार स्सरक्खिनं॥ ब्यसने नायकानं च। अत्तरक्खासु मागधी॥ (१७। ५६॥)</ref> तेसं पुग्गलानं कथा सक्कतभासाय अलिखित्वा मागधीभासाय लिखितब्बा॥ माकण्डेयस्स पाकतसब्बस्वगन्थे पन उपरि वुत्तेन विना रक्खसानं। भिक्खूनं। कपणानं। चेटादीनं च वसेन मागधीभासं एव वोहरितब्बाति वुत्तं॥<ref>२॥ रक्खसभिक्खुकपणचेटाद्या मागधिं आहु॥</ref> छम्भासाचन्द्रिकायम्पि तथा एव धीवरादीनं अतिनीचानं वसेन मागधिं वोहरितुं आणत्ति दिस्सति॥<ref>३॥ धीवराद्यतिनीचेसु। मागधी विनियुज्जते॥ (छब्भासाचन्द्रिका। न्हा ५)</ref>
एवं नीचजनानं अत्थाय एव मागधिं वोहरितुं भरतमुनिआदीहि पुराणसक्कतपण्डितेहि नियमितत्ता आणत्तत्ता मागधीभासा नीचजनानं भासा एव अहोसि॥ तस्मा एव सरस्सतीकण्ठाभरणआदीसु गन्थेसु “देवादी सक्कतं पाहु। पाकतं किन्नरादयो॥<ref>४॥ दुतिय परिच्छेद। ९ गाथा॥</ref>पेसाचादिं पिसाचादी। मागधं हीनजातयो” ति मागधीभासं ओमानेत्वा ओनिन्दित्वा वुत्तं होति॥ एवं सक्कतगन्थकारकेहि ओनिन्दित्वा वुत्ता मागधीभासा इदानि पाळिभासाति वोहरिता मागधभासा न भवितुं सक्कोति॥<ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==पाळिभासाय च मागधीभासाय च नानाकरणं==
सा मागधीभासा सुतिवसेन च लिपिवसेन च पाळिभासाय असमानताय विसदिसताय सद्दविधानेसुपि अञ्ञमञ्ञं नानाकरणं दिस्सति॥ हेट्ठा उपमानं पस्सथ॥<ref>१॥इमं उपमानं मोग्गल्लाननिस्सयनिदानतो गहितं। एत्तकेन अतुत्ठा पुग्गला असोकसिलालेखे च। कुमारपालचरितं। मत्तिकासकटिका आदिपाकतकाब्य। नाटकगन्थे च। पुब्बे दस्सितपाकतसद्दब्याकरणगन्थे च परियेसत्वा उग्गण्हेय्युं॥</ref>
{| class="wikitable"
!मागधी (कविसमयागत)
!पाळि
|-
|शदमानुशमंशभालके।
कुम्भशहश्श वशाहि शटिदे।
अणिंशं पिआमि शोणिदे
वलिशशदं शमले हुवीअदि॥
|सतं मानुसमंसभारके।
कुम्भसहस्सं वसाहि सञ्चितं।
अनिसं च पिवामि सोणितं।
वस्ससतं समरो भविस्सति॥
|}
{| class="wikitable"
!मागधी (असोकलेखा)
!पाळि
|-
|पियदसि लाजा मागधं संघं
अभिवादेतूनं आहा
अपाबाधतं च फासुविहारतं चा॥
|पियदस्सी राजा मागध संघं
अभिवादेतून आह
अप्पाबाधतं च फासुविहारतं
|}
* उपरि उपमानं पस्सन्तो हेट्ठा विसेसं दिस्सति॥ पाळियं:
# स मागधीयं श होति॥
# त मागधीयं द होति॥
# न मागधीयं ण होति॥
# र मागधीयं ल होति॥
# व मागधीयं सो व ब्यञ्जनो लोपं गच्छति॥
ओ (पुल्लिङ्ग पथमा एकवचनं) ए होति॥<ref>२॥ पथमा एकवचनस्स ए कारादेसो पाळियम्पि थोकं दिस्सति॥ सुखे दुक्खे जीवे सत्तमे॥ (दी।१।५३॥ म।२।१८५)॥ नत्थि अत्तकारे नत्थि परकारे नत्थि पुरिसकारे॥ (दी।१।५०)॥ ये अवितक्के अविचारे। से पणीततरे॥ (दी।२।२२२)। वनप्पगुम्बे यथ फुस्सितग्गे॥ (खुद्दक।७॥ सुत्तनि।३१४॥) ॥ (तथा ट्ठ त्थ पस्सथ)॥ भोगवती नाम मन्दिरे। वासा हिरञ्ञवतीति वुच्चति॥ नगरे निम्मिते कञ्चनमये। मण्डलस्स उरगस्स निट्ठितं॥ (जा।२।२७८) ॥ न हेवं वत्तब्बे॥(कथावत्थु॥ १ आदी)။ ये लोकामिससंयोजने। से पवुत्ते॥ ...ये आनेञ्चसंयोजने। से भिन्ने॥ .....ये आकिञ्चञ्ञायतनसंयोजने। से वन्ते॥ ... ये नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसंयोजने। से उच्छिन्नमूले तालावत्थुकते...॥ (म।३।४२-३)</ref>
सङ्खेपेन दस्सितं उपरि विसेसं पस्सनमत्तेन पाळिभासाय च मागधीभासाय च नानाकरणं ञातुं सक्का भवति। एवं सद्दवसेनपि, लिपिवसेनपि, सद्दविधानवसेनपि विसदिसत्ता इमं मागधीभासं मागधभासासङ्खाताय [[पाळिभासा|पाळिभासाय]] सद्धिं न सम्मिस्सेतब्बं॥ <ref>१॥ तथापि पाळिगन्थेसु मागधीसादिसपदानि कानिचि दिट्ठं सक्का। तानि पुब्बे वुत्तपथमाविभत्तिया ए कारादेसादीनि एव होन्ति॥ </ref>
मागधीभासा विय पाळिभासाय अदूरावहा पाकतभासायोपि सन्ति॥ तासु पेसाचीभासा अञ्ञपाकतभासाहि समुपनिधाय पाळिभासाय अतिविय आसन्नाति दिस्सति। एकच्चेसु पदेसु पाळिभासाय समं सदिसतरं एव दिस्सति। हेट्ठा उपमानं पस्सथ॥
{| class="wikitable"
|पाळि
|पेसाची
|सोरसेनी
|मागधी
|-
|लोक
|लोक
|लोअ
|लोअ
|-
|नग
|नग
|णअ
|णअ
|-
|सची
|सची
|सइी
|शइी
|-
|रजत
|रजत
|रअद
|लअद
|-
|कत
|कत
|कद
|कट
|-
|कर
|कर
|कर
|कल
|-
|वस
|वस
|वस
|वश
|-
|मेस
|मेस
|मेस
|मेश
|-
|सारस
|सारस
|सारस
|शालश
|-
|वचन
|वचन
|वअण
|वअण
|-
|पट्ट
|पट्ट
|पट्ट
|पस्न
|-
|अत्थ
|अत्थ
|अत्थ
|अस्त
|-
|ओ(सनं पथमा)
|ओ
|ओ
|ए
|}
अपिच पाळिभासाय अतिविय आसन्नं लिपिं गुजरत्तरट्ठे ठिते गिरनारअसोकसिलालेखे दिट्ठं सक्का। सामीपियं वाचित्वा उग्गण्हनत्थं तस्मा सिलालेखा काचि लिपि हेट्ठा दस्सिता॥ इमं धंमलिपि देवानं प्रियेन प्रियदसिना राञा लेखापिता। इध न किंचि जीवं आरभित्या प्रबूहितव्यं। न च समाज्ये कतव्यो। बहुकं हि दोसं समाजम्हि पसति देवानं प्रियो प्रियदसि राजा। अस्तिपितु एकचा समाजा साधुमता देवानं प्रियस प्रियदसिनो राञा। पुरा महानसम्हि देवानं प्रियस प्रियदसिनो राञो अनुदिवसं बहूनि प्राणसतसहस्ङानि आरभिसु सूपाथाय। से अज यदा अयं धंमलिपि लिखिता ती एव प्राणा आरभरे सूपाथाय द्वे मोरा। एको मगो। सोपि मगो न धुवो। एतेपि त्री प्राणा पछान आरभिसठे॥ <ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
==अद्धमागधीभासा च पाळिभासा च==
[[जेनसासनं|जेनवादी]]हि बुद्धभासावसेन उपगता वोहरिता '''अद्धमागधी'''भासापि पाळिभासाय आसन्ना एव। हेट्ठा आचारङ्गसुत्ततो उद्धटं पस्सथ॥
{| class="wikitable"
|-
! अद्धमागधी !! पाळि
|-
| सुयं मे आवुसं तेण
भगवया एवं अक्खायं। इहं
एगेसिं नो सन्ना भवति। एवं
एगेसिं नो नातं भवति।
तं जहा “के अहं आसी?
के वा इओो चुए पेच्चा
भविस्सामि?”
|| सुतं मे आवुसो तेन
भगवता एवं अक्खातं। इह
एकेसं नो सञ्ञा नो सञ्ञा भवति। एवं
एकेसं नो ञातं भवति।
तं यथा “को अहं आसिं?
कोवा इतो चुतो पेच्च
भविस्सामि?”
|-
|
||
|-
| तथा विमुत्तस्स परिन्नचारिणो।
धितीमतो दुक्खखमस्स भिक्खुणो॥
विसुज्झती जंसि मलं पुरे कडं।
समीरियं रुप्पमलंव जोतिणा॥
|| तथा विमुत्तस्स परिञ्ञचारिनो।
धितीमतो दुक्खखमस्स भिक्खुनो॥
विसुज्झती यस्मि मलं पुरे कतं।
समीरितं रुप्पमलंव जोतिना॥
|}<ref name="तिपिटक अभिधानं">तिपिटक अभिधानं भाग १ निदानं</ref>
===निस्सै===
{{reflist}}
[[Category:पाळि| ]]
[[Category:जम्बुदीपस्स भासायो]]
2ym884krkxsxqct8qlpyjexalejm4ph
रामञ्ञभासा
0
7632
104515
104510
2026-09-16T13:53:44Z
咽頭べさ
6149
104515
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = रामञ्ञ
| nativename = {{lang|mnw|ဘာသာမန်}}
| pronunciation = {{IPA-mnw|pʰesa mɑn|}}
| states = [[रामञ्ञरट्ठं]]।[[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसो]]
| region = [[एरावती मुखविज्जलदेसो]] च अपरभागदेसा
| ethnicity = [[रामञ्ञमनुस्सा|रामञ्ञ]]
| speakers = १.४ लक्खानि
| date = २०२३
| ref = e18
| familycolor = Austroasiatic
| fam2 = [[रामञ्ञजारीभासा|रामञ्ञजारी]]
| script = [[रामञ्ञअक्खरा]]
| minority = {{flag|Myanmar}}
| lc1 = mnw
| ld1 = Modern Mon
| lc2 = omx
| ld2 = Old Mon
| linglist = omx
| lingname = Old Mon
| notice = IPA
| glotto = monn1252
| glottoname = Modern Mon
| glottorefname = Mon
| glotto2 = oldm1242
| glottoname2 = Old Mon
|image=File:Ban-talat-Mon-inscription.jpg}}
{{Wiktionary|ဘာသာမန်}}
'''रामञ्ञभासा''' {{langx|mnw|ဘာသာမန်|links=no}} {{IPA|mnw|pʰɛ̤ːsaː mɔ̤ːn||audio=Mon language.ogg}}; {{langx|my|မွန်ဘာသာစကား}} {{audio|LL-Q9228 (mya)-咽頭べさ-မွန်ဘာသာစကား..wav|listen}}; {{langx|th|ภาษามอญ}} {{audio|LL-Q9217 (tha)-咽頭べさ-ภาษามอญ.wav|listen}} सो [[ऑस्ट्रोएशियाटिक भाषा]]कुलस्स मोनिक (रामञ्ञजारी) भासावग्गस्स एको भासाभेदो होति॥<ref>{{cite book |last=Diffloth |first=Gérard |title=The Monic Branch of Austroasiatic |year=१९८४ |publisher=Central Institute of Indian Languages |location=Mysore |language=en}}</ref> इमं भासां [[मरम्मरट्ठ]] स्स हेट्ठिमभागे (विसेसेन [[रामञ्ञरट्ठं]]। [[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसे]]) च [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसेसु च वसन्ता अट्ठसतानि पञ्चासति सहस्सानि ८५०,००० मत्ता [[रामञ्ञमनुस्सा]] मातुभासाभावेन जानन्ति भासन्ति च॥<ref name="ethnologue_mon">{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/language/mnm |title=Mon: A language of Myanmar |website=Ethnologue |access-date=१२ जेट्ठो २०२६|language=en}}</ref>
इमं रामञ्ञभासा दक्खिणपुब्बआसियिक इतिहासे अतिविय अत्थवहं होति। थिरपुरातनलिप्खितआधारअसम्बिन्नभासा च होति॥ मरम्मरट्ठे च स्यामरट्ठे च पोराणिक [[मुगोनगर|मुगोनगर रामञ्ञरज्जे]]। हंसावतीराजट्ठानेसु च द्वारावती-सङ्कर काले च राजकियभासा। अधिकारिकभासा भवित्वा थेरीभावं पापुणि॥<ref>{{cite book |last=Shorto |first=H. L. |title=A Dictionary of Modern Spoken Mon |year=१९६२ |publisher=Oxford University Press |location=London |language=en}}</ref> अञ्ञेहि सन्तिकेहि तिब्बत मरम्मविसेसेहि (उपमानतो [[मरम्मभासा|मरम्म]]। [[कारञ्ञभासा|कारञ्ञ]]) भासाहि असदिसं अब्भुतं लक्खणं पन इमं रामञ्ञभासा सरन्तर भासा (असरअनिम्ब उच्च भासा) न होति॥ अथ खो एकेकस्स पदस्स सर उच्चारण ठान (Vowel phonation/Vowel register) अनुसारेन अत्थो नाना होति॥<ref>{{cite journal |last=Jenny |first=Mathias |title=The Mon Language: Summary and Overview |journal=Journal of Mon Studies |year=२००३ |volume=1 |pages=१५। ३२ |language=en}}</ref> इमं भासा दक्खिण [[जम्बुदीरट्ठं|जम्बुदी]] [[ब्राह्मीअक्खरा]] तो निब्बत्तेन रामञ्ञअक्खरेन लिखन्ति॥
==इतिहासो==
रामञ्ञभासा सुवण्णभूमियं पाळिअक्खराहि पथमं दिस्समानं रामञ्ञ-खमार भासाकुलस्स पोराणभासा होति॥ अेदी ६ ८ राचुन्तरे [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसे द्वारवतीराजवंसे च [[सुवण्णभूमि]] देसे च रामञ्ञसिलालेखा पथमतरं आरद्धा दिस्सन्ति॥<ref name="Bauer">Bauer, Christian. (1991). "Notes on Mon Epigraphy". ''Journal of the Siam Society'', 79(1), pp. 31–83.</ref>
==तम्बुयुगे रामञ्ञभासाय आनुभावो==
तम्बुराजज्जे तिट्ठन्ते रामञ्ञसंस्कुति च भासा च मुखयट्ठाने अहेसुं॥ सोलुराजस्स काले लिखितो सोलुराजसिलालेखो (मित्तानगरे दिस्समानो) [[रामञ्ञअक्खरा]] । [[पाळिभासा|पाळि]]। [[सक्कतभासा|सक्कत]] (देवनागरी) च [[प्यूभासा|प्यू]] अक्खरा च ति चतुहि अक्खरेहि चतुहि भासाहि लिखितो मरम्मइतिहासे सक्कराजेन अभिलिखितेसू अपुब्बेसु सिलालेखेसु अेको होति॥<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၂)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း''။ သံလွင်စာပေ။</ref>
[[धम्मराजाधिराज]]स्स (अेदी १०८४–१११२) काले रामञ्ञसंस्कुतिं अतिसयेन उपत्थम्भेसि। रामञ्ञभासाञ्च राजगेहे मुखयभासाभावेन उपयुञ्जि॥ धम्मराजाधिराजो रामञ्ञभासाय लिखितं राजकुमार मरकतचेतियसिलालेखं आदिं कत्वा बहू सिलालेखे पतिट्ठापेसि॥ तस्स नट्ठस्स पच्छा १२ राचुस्स पच्छिमभागतो पट्ठाय उपरिमरम्मरट्ठे पोराण[[मरम्मभासा]] पुन दिब्बन्ती अहोसि। रामञ्ञभासाय आनुभावो उपरिमरम्मरट्ठे हायि॥<ref name="AungThwin">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Ramanya: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref>
==हंसावतीयुगञ्च हेट्ठिममरम्मरट्ठञ्च==
तम्बुराजज्जे ब्हिन्ने [[वारीरूराज]] वंसेन पतिट्ठापिते सुञ्ञते [[हंसावती]] नगरे (१२८७–१५३९) रामञ्ञभासा देसे पुन बलवती अहोसि। सब्बेसं सम्बन्धभासा भूत्वा बहुधा उपयुत्ता अहोसि॥ तस्मिं काले रामञ्ञबुद्धभासापिटकञ्च धम्मसत्थनीतिञ्च सुधु थेय्यं अहोसि॥<ref name="Shorto">Shorto, H.L. (1971). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
==किुलिुनीयुगञ्च वेस्सन्तरकालउपयोगो च==
१८५२ सस्सते [[ब्रिटिश]]हि हेट्ठिम मरम्मरट्ठं गहिते पच्छा एरावतीनदीमुखमण्डले कसिकम्मं वड्ढिते [[जम्बुदीरट्ठ|जम्बुदी]] तिनगरञ्च उपरिमरम्मरट्ठञ्च मनुस्सानं आगमनेन रामञ्ञभासिनो मनुस्सानं पमाणं ञापितं अहोसि॥
१९४८ सस्सते सरणीयतं पत्ते पच्छा कालेसु रामञ्ञभासासिक्खालया ञापिता अहेसुं। तथापि रामञ्ञविहारेसु रामञ्ञलिखितं रक्खितं अहोसि॥ पच्छा रामञ्ञजातियपञ्ञासमितिया सासनेन मूलसिक्खालया च मज्झिमसिक्खालया च रामञ्ञजातियसिक्खालये अत्तना पतिट्ठापेसुं॥ तेसु सिक्खालयेसु [[मरम्मभासा]] एकं भासा भूत्वा सिक्खापेन्ति। सङ्ख्या। पथवी। इतिहासो च विज्जा च भासाय रामञ्ञभासाय सिक्खापेन्ति॥<ref name="South">South, Ashley. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.</ref>
==देसियभासारो==
मरम्मरट्ठे रामञ्ञमनुस्सानं वसनदेसेहि आगतानि तीणि मुखयानि रामञ्ञदेसियभासानि होन्ति॥ तानि च अज्झत्तदेसभासा (मुत्तम च [[न्धोनगर]] च एरिया) । सखाणु च वाचा च होन्ति॥ सब्बानि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं भासाय मरम्मरामञ्ञदेसभासाहि सद्धिं विसेसकानि केचि होन्ति। तथापि तानि उभोहि सम्बुज्झितुं सक्कोन्ति॥<ref name=":3">{{cite book | last=South | first=Ashley | year=2003 | title=Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake | url=https://archive.org/details/monnationalismci0000sout | publisher=Routledge | isbn=0-7007-1609-2 }}</ref> लोकभासामूलगन्थेसू रामञ्ञदेसियभासानि हेट्ठा सरूपेन लिखितानि होन्ति:
* मुत्तम-न्धोनगर देसियभासा (मज्झिम)
* सखाणु देसियभासा (उत्तर)
* [[वाचानगर|वाचा]] देसियभासा (दक्खिण)
स्यामरट्ठे वसन्तानं रामञ्ञमनुस्सानं भासा मरम्मरट्ठे रामञ्ञभासाय सद्धिं अन्तरं किञ्चि अत्थि। तथापि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं देसियभासानि "विनस्सनअरहत्ता" होन्ति ति मञ्ञन्ति॥<ref name=":4">{{Cite book|last=Moseley|first=Christopher|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026.locale=en|title=Atlas of the World's Languages in Danger|date=2010|publisher=UNESCO|year=|isbn=978-92-3-104096-2|location=|pages=|language=en}}</ref>
==लिखितनयो==
विविधानि अक्खरानि च [[पाळिभासा]]यं अविज्झमानं सरसरूपं ञापेतुं अक्खरस्स उपरि पतिट्ठितानि निमित्तानि च उपयुञ्जन्ति॥ मज्झिमअक्खरस्स "ल" सरसरूपं ञापेतुं निमित्तं अक्खरस्स हेट्ठतो सुधु लिखन्ति॥
{| class="wikitable letters-table
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=က|ipa=kaˀ|iso=k}}{{audio|Mnw-က.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ခ|ipa=kʰaˀ|iso=kh}}{{audio|ခ Kh̀a -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဂ|ipa=kɛ̤ˀ|iso=g|color=gold}}{{audio|ဂ Ga -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဃ|ipa=kʰɛ̤ˀ|iso=gh|color=gold}}{{audio|ဃ Gha -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၚ|ipa=ŋɛ̤ˀ|iso=ṅ|color=gold}}{{audio|ၚ Nga -mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=စ|ipa=caˀ|iso=c}}{{audio|စ c caˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဆ|ipa=cʰaˀ|iso=ch}}{{audio|ဆch- cʰaˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဇ|ipa=cɛ̤ˀ|iso=j|color=gold}}{{audio|ဇj- cɛ̀ˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၛ|ipa=cʰɛ̤ˀ|iso=jh|color=gold}}{{audio|ဇျjh-c-mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch1=ဉ|ch2=ည|ipa=ɲɛ̤ˀ|iso=ñ|color=gold}}{{audio|ညñ ɲɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဋ|ipa=taˀ|iso=ṭ}}{{audio|ဋ ṭ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဌ|ipa=tʰaˀ|iso=ṭh}}{{audio|ဌ ṭh tʰaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဍ|ipa=ɗaˀ|iso=ḍ}}{{audio|ဍ ḍ daˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဎ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=ḍh|color=gold}}{{audio|ဎḍh tʰɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဏ|ipa=naˀ|iso=ṇ}}{{audio|ဏṇ naˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=တ|ipa=taˀ|iso=t}}{{audio|တ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ထ|ipa=tʰaˀ|iso=th}}{{audio|ထ tʰa mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဒ|ipa=tɛ̤ˀ|iso=d|color=gold}}{{audio|ဒ tɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဓ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=dh|color=gold}}{{audio|ဓ tʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=န|ipa=nɛ̤ˀ|iso=n|color=gold}}{{audio|န nɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ပ|ipa=paˀ|iso=p}}{{audio|ပ paˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဖ|ipa=pʰaˀ|iso=ph}}{{audio|Mnw-ဖ-2.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဗ|ipa=pɛ̤ˀ|iso=b|color=gold}}{{audio|ဗ pɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဘ|ipa=pʰɛ̤ˀ|iso=bh|color=gold}}{{audio|ဘ pʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=မ|ipa=mɛ̤ˀ|iso=m|color=gold}}{{audio|မ mɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ယ|ipa=jɛ̤ˀ|iso=y|color=gold}}{{audio|ယ jɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ရ|ipa=rɛ̤ˀ|iso=r|color=gold}}{{audio|ရ rɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=လ|ipa=lɛ̤ˀ|iso=l|color=gold}}{{audio|လ lɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဝ|ipa=wɛ̤ˀ|iso=w}}{{audio|ဝ wɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=သ|ipa=saˀ|iso=s}}{{audio|သ saˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဟ|ipa=haˀ|iso=h}}{{audio|ဟ haˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဠ|ipa=laˀ|iso=ḷ}}{{audio|ဠ laˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၜ|ipa=ɓaˀ|iso=ṗ}}{{audio|ၜ ɓaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=အ|ipa=ʔaˀ|iso=a}}{{audio|အ ʔaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၝ|ipa=ɓɛ̤ˀ|iso=ḅ|color=gold}}{{audio|ၝ bɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| Vowels
| အ
| အာ
| အိ
| အဳ
| အု
| အူ
| အေ
| အဲ
| အော
| အဴ
| အံ
| အး
|-
| Symbol
|
| ◌ာ
| ◌ိ
| ◌ဳ
| ◌ု
| ◌ူ
| ◌ေ
| ◌ော
| ◌ဲ
| ◌ဴ
| ◌ံ
| ◌း
|-
| low voice
| ɑ̆ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ̆ (IPA).wav|listen}}
| ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ (IPA).wav|listen}}
| æ̆, ĭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ̆ (IPA).wav|listen}}
| æ, i {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ (IPA).wav|listen}}
| ɑŏ, ŭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ (IPA).wav|listen}}
| ɑo̍, u {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-u (IPA).wav|listen}}
| e {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-e (IPA).wav|listen}}
| oɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-oɑ (IPA).wav|listen}}
| ɑo² {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo² (IPA).wav|listen}}
| ɑo³ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo³ (IPA).wav|listen}}
| ɔm {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔm (IPA).wav|listen}}
| ɑh {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑh (IPA).wav|listen}}
|-
| Heavy voice
| ɛ̆̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̆̇ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ (IPA).wav|listen}}
| ĭ̀ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ĭ̀ (IPA).wav|listen}}
| ì {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ì (IPA).wav|listen}}
| ŭ̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ̇.wav|listen}}
| ù {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ù (IPA).wav|listen}}
| è {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-è.wav|listen}}
| òɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-òɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ò̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ò̍ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ɔ̀m {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔ̀m (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀h {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀h (IPA).wav|listen}}
|}
==सरसरूपञ्च सरनयो च==
सारन्तर [[मरम्मभासा]]य च [[स्यामभासा]]य च असदिसं रामञ्ञभासा अत्थं विवट्टेतुं सरअन्तरानि (Tone) विज्झमानं भासा न होति॥ तथापि रामञ्ञ-खमेर भासानं विसेसनयेन सरगुणविवट्टनयं उपयुञ्जन्ति॥ तस्मिं नये सरेहि गलतुन्दवातगुणं उपादाय जातियानि विवट्टेन्ति॥ रामञ्ञभासायं द्वे मुखया सरा होन्ति॥<ref name="Shorto1962">Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
# पकतिसरो
गलञ्च गलतुन्दञ्च पकतिया थिरं कत्वा पकतिया सुधु निक्खमितो सरो होति॥ भासाविदूहि तं सरं पकतिसरतो अप्पकेन सारकसर (Creaky voice) परियन्तं विविधं उपलक्खेन्ति॥
# अस्साससरो / गरुसरो
गलतुन्दं सिथिलं कत्वा अस्सासवातेन सद्धिं गलसरेन गरुनिक्खमितो सरो होति॥ सरेसु विसेसं अस्सासमुञ्चनसदिसं गम्भीरं गुणं विज्झमानं होति॥<ref name="Huffman">Huffman, Franklin E. (1990). "Burmese Mon, Thai Mon, and Austroasiatic Phonology". ''Mon-Khmer Studies'', 18-19, pp. 357–364.</ref> रामञ्ञलिखितनये अस्साससरं (गरुसरं) ञापेतुं ब्यञ्जनानं दुतियवग्गं (दुतियवग्गब्यञ्जनानि) वा सरनिमित्तानि वा विसेसेन उपयुञ्जित्वा लिखन्ति॥
==रामञ्ञभासालिखितं==
{|class=wikitable
! रामञ्ञपाळि!! रामञ्ञ !!देवनागरी
|-
|အဟံ အဝေရော ဟောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဟံ အဝေရော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अहं अवेरो होमि॥
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जो होमि॥
|-
|အနဳဃော ဟောမိ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अनीघो होमि।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ.wav|listen}}||ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहरोमि॥
|-
|မာတာပိတု ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-မာတာပိတု ဟောန္တု.wav|listen}}||မိမအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-မိမအဲကီု.wav|listen}}||मातापितु होन्तु।
|-
|အာစရိယစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အာစရိယစ.wav|listen}}||အ္စာအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အ္စာအဲကီု.wav|listen}}||आचरियच।
|-
|ဉာတိမေတ္တာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဉာတိမေတ္တာစ.wav|listen}}||ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု.wav|listen}}||ञातिमेत्ताच।
|-
|သရမ္ဘစရိယောစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သရမ္ဘစရိယောစ.wav|listen}}||ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု.wav|listen}}||सरम्भचरियोच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|သမဏောရေစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သမဏောရေစ.wav|listen}}||ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||समणोरेच।
|-
|ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ.wav|listen}}||ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု.wav|listen}}||उपासका उपासिकाच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|}
==निस्सै==
<references/>
7dbljx4rzgolulmbdfmu69gchhyd96v
104522
104515
2026-09-16T14:20:29Z
咽頭べさ
6149
104522
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = रामञ्ञ
| nativename = {{lang|mnw|ဘာသာမန်}}
| pronunciation = {{IPA-mnw|pʰesa mɑn|}}
| states = [[रामञ्ञरट्ठं]]।[[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसो]]
| region = [[एरावती मुखविज्जलदेसो]] च अपरभागदेसा
| ethnicity = [[रामञ्ञमनुस्सा|रामञ्ञ]]
| speakers = १.४ लक्खानि
| date = २०२३
| ref = e18
| familycolor = Austroasiatic
| fam2 = [[रामञ्ञजारीभासा|रामञ्ञजारी]]
| script = [[रामञ्ञअक्खरा]]
| minority = {{flag|Myanmar}}
| lc1 = mnw
| ld1 = Modern Mon
| lc2 = omx
| ld2 = Old Mon
| linglist = omx
| lingname = Old Mon
| notice = IPA
| glotto = monn1252
| glottoname = Modern Mon
| glottorefname = Mon
| glotto2 = oldm1242
| glottoname2 = Old Mon
|image=File:Ban-talat-Mon-inscription.jpg}}
{{Wiktionary|ဘာသာမန်}}
'''रामञ्ञभासा''' {{langx|mnw|ဘာသာမန်|links=no}} {{IPA|mnw|pʰɛ̤ːsaː mɔ̤ːn||audio=Mon language.ogg}}; {{langx|my|မွန်ဘာသာစကား}} {{audio|LL-Q9228 (mya)-咽頭べさ-မွန်ဘာသာစကား..wav|listen}}; {{langx|th|ภาษามอญ}} {{audio|LL-Q9217 (tha)-咽頭べさ-ภาษามอญ.wav|listen}} सो [[ऑस्ट्रोएशियाटिक भाषा]]कुलस्स मोनिक (रामञ्ञजारी) भासावग्गस्स एको भासाभेदो होति॥<ref>{{cite book |last=Diffloth |first=Gérard |title=The Monic Branch of Austroasiatic |year=१९८४ |publisher=Central Institute of Indian Languages |location=Mysore |language=en}}</ref> इमं भासां [[मरम्मरट्ठ]] स्स हेट्ठिमभागे (विसेसेन [[रामञ्ञरट्ठं]]। [[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसे]]) च [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसेसु च वसन्ता अट्ठसतानि पञ्चासति सहस्सानि ८५०,००० मत्ता [[रामञ्ञमनुस्सा]] मातुभासाभावेन जानन्ति भासन्ति च॥<ref name="ethnologue_mon">{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/language/mnm |title=Mon: A language of Myanmar |website=Ethnologue |access-date=१२ जेट्ठो २०२६|language=en}}</ref>
इमं रामञ्ञभासा दक्खिणपुब्बआसियिक इतिहासे अतिविय अत्थवहं होति। थिरपुरातनलिप्खितआधारअसम्बिन्नभासा च होति॥ मरम्मरट्ठे च स्यामरट्ठे च पोराणिक [[मुगोनगर|मुगोनगर रामञ्ञरज्जे]]। हंसावतीराजट्ठानेसु च द्वारावती-सङ्कर काले च राजकियभासा। अधिकारिकभासा भवित्वा थेरीभावं पापुणि॥<ref>{{cite book |last=Shorto |first=H. L. |title=A Dictionary of Modern Spoken Mon |year=१९६२ |publisher=Oxford University Press |location=London |language=en}}</ref> अञ्ञेहि सन्तिकेहि तिब्बत मरम्मविसेसेहि (उपमानतो [[मरम्मभासा|मरम्म]]। [[कारञ्ञभासा|कारञ्ञ]]) भासाहि असदिसं अब्भुतं लक्खणं पन इमं रामञ्ञभासा सरन्तर भासा (असरअनिम्ब उच्च भासा) न होति॥ अथ खो एकेकस्स पदस्स सर उच्चारण ठान (Vowel phonation/Vowel register) अनुसारेन अत्थो नाना होति॥<ref>{{cite journal |last=Jenny |first=Mathias |title=The Mon Language: Summary and Overview |journal=Journal of Mon Studies |year=२००३ |volume=1 |pages=१५। ३२ |language=en}}</ref> इमं भासा दक्खिण [[जम्बुदीरट्ठं|जम्बुदी]] [[ब्राह्मीअक्खरा]] तो निब्बत्तेन रामञ्ञअक्खरेन लिखन्ति॥
==इतिहासो==
रामञ्ञभासा सुवण्णभूमियं पाळिअक्खराहि पथमं दिस्समानं रामञ्ञ-खमार भासाकुलस्स पोराणभासा होति॥ अेदी ६ ८ राचुन्तरे [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसे द्वारवतीराजवंसे च [[सुवण्णभूमि]] देसे च रामञ्ञसिलालेखा पथमतरं आरद्धा दिस्सन्ति॥<ref name="Bauer">Bauer, Christian. (1991). "Notes on Mon Epigraphy". ''Journal of the Siam Society'', 79(1), pp. 31–83.</ref>
==तम्बुयुगे रामञ्ञभासाय आनुभावो==
तम्बुराजज्जे तिट्ठन्ते रामञ्ञसंस्कुति च भासा च मुखयट्ठाने अहेसुं॥ सोलुराजस्स काले लिखितो सोलुराजसिलालेखो (मित्तानगरे दिस्समानो) [[रामञ्ञअक्खरा]] । [[पाळिभासा|पाळि]]। [[सक्कतभासा|सक्कत]] (देवनागरी) च [[प्यूभासा|प्यू]] अक्खरा च ति चतुहि अक्खरेहि चतुहि भासाहि लिखितो मरम्मइतिहासे सक्कराजेन अभिलिखितेसू अपुब्बेसु सिलालेखेसु अेको होति॥<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၂)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း''။ သံလွင်စာပေ။</ref>
[[धम्मराजाधिराज]]स्स (अेदी १०८४–१११२) काले रामञ्ञसंस्कुतिं अतिसयेन उपत्थम्भेसि। रामञ्ञभासाञ्च राजगेहे मुखयभासाभावेन उपयुञ्जि॥ धम्मराजाधिराजो रामञ्ञभासाय लिखितं राजकुमार मरकतचेतियसिलालेखं आदिं कत्वा बहू सिलालेखे पतिट्ठापेसि॥ तस्स नट्ठस्स पच्छा १२ राचुस्स पच्छिमभागतो पट्ठाय उपरिमरम्मरट्ठे पोराण[[मरम्मभासा]] पुन दिब्बन्ती अहोसि। रामञ्ञभासाय आनुभावो उपरिमरम्मरट्ठे हायि॥<ref name="AungThwin">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Ramanya: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref>
==हंसावतीयुगञ्च हेट्ठिममरम्मरट्ठञ्च==
तम्बुराजज्जे ब्हिन्ने [[वारीरूराज]] वंसेन पतिट्ठापिते सुञ्ञते [[हंसावती]] नगरे (१२८७–१५३९) रामञ्ञभासा देसे पुन बलवती अहोसि। सब्बेसं सम्बन्धभासा भूत्वा बहुधा उपयुत्ता अहोसि॥ तस्मिं काले रामञ्ञबुद्धभासापिटकञ्च धम्मसत्थनीतिञ्च सुधु थेय्यं अहोसि॥<ref name="Shorto">Shorto, H.L. (1971). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
==किुलिुनीयुगञ्च वेस्सन्तरकालउपयोगो च==
१८५२ सस्सते [[ब्रिटिश]]हि हेट्ठिम मरम्मरट्ठं गहिते पच्छा एरावतीनदीमुखमण्डले कसिकम्मं वड्ढिते [[जम्बुदीरट्ठ|जम्बुदी]] तिनगरञ्च उपरिमरम्मरट्ठञ्च मनुस्सानं आगमनेन रामञ्ञभासिनो मनुस्सानं पमाणं ञापितं अहोसि॥
१९४८ सस्सते सरणीयतं पत्ते पच्छा कालेसु रामञ्ञभासासिक्खालया ञापिता अहेसुं। तथापि रामञ्ञविहारेसु रामञ्ञलिखितं रक्खितं अहोसि॥ पच्छा रामञ्ञजातियपञ्ञासमितिया सासनेन मूलसिक्खालया च मज्झिमसिक्खालया च रामञ्ञजातियसिक्खालये अत्तना पतिट्ठापेसुं॥ तेसु सिक्खालयेसु [[मरम्मभासा]] एकं भासा भूत्वा सिक्खापेन्ति। सङ्ख्या। पथवी। इतिहासो च विज्जा च भासाय रामञ्ञभासाय सिक्खापेन्ति॥<ref name="South">South, Ashley. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.</ref>
==देसियभासारो==
मरम्मरट्ठे रामञ्ञमनुस्सानं वसनदेसेहि आगतानि तीणि मुखयानि रामञ्ञदेसियभासानि होन्ति॥ तानि च अज्झत्तदेसभासा (मुत्तम च [[न्धोनगर]] च एरिया) । सखाणु च वाचा च होन्ति॥ सब्बानि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं भासाय मरम्मरामञ्ञदेसभासाहि सद्धिं विसेसकानि केचि होन्ति। तथापि तानि उभोहि सम्बुज्झितुं सक्कोन्ति॥<ref name=":3">{{cite book | last=South | first=Ashley | year=2003 | title=Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake | url=https://archive.org/details/monnationalismci0000sout | publisher=Routledge | isbn=0-7007-1609-2 }}</ref> लोकभासामूलगन्थेसू रामञ्ञदेसियभासानि हेट्ठा सरूपेन लिखितानि होन्ति:
* मुत्तम-न्धोनगर देसियभासा (मज्झिम)
* सखाणु देसियभासा (उत्तर)
* [[वाचानगर|वाचा]] देसियभासा (दक्खिण)
स्यामरट्ठे वसन्तानं रामञ्ञमनुस्सानं भासा मरम्मरट्ठे रामञ्ञभासाय सद्धिं अन्तरं किञ्चि अत्थि। तथापि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं देसियभासानि "विनस्सनअरहत्ता" होन्ति ति मञ्ञन्ति॥<ref name=":4">{{Cite book|last=Moseley|first=Christopher|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026.locale=en|title=Atlas of the World's Languages in Danger|date=2010|publisher=UNESCO|year=|isbn=978-92-3-104096-2|location=|pages=|language=en}}</ref>
==लिखितनयो==
विविधानि अक्खरानि च [[पाळिभासा]]यं अविज्झमानं सरसरूपं ञापेतुं अक्खरस्स उपरि पतिट्ठितानि निमित्तानि च उपयुञ्जन्ति॥ मज्झिमअक्खरस्स "ल" सरसरूपं ञापेतुं निमित्तं अक्खरस्स हेट्ठतो सुधु लिखन्ति॥
* रामञ्ञब्यञ्जनानि पञ्चतिंस॥
{| class="wikitable letters-table
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=က|ipa=kaˀ|iso=k}}{{audio|Mnw-က.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ခ|ipa=kʰaˀ|iso=kh}}{{audio|ခ Kh̀a -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဂ|ipa=kɛ̤ˀ|iso=g|color=gold}}{{audio|ဂ Ga -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဃ|ipa=kʰɛ̤ˀ|iso=gh|color=gold}}{{audio|ဃ Gha -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၚ|ipa=ŋɛ̤ˀ|iso=ṅ|color=gold}}{{audio|ၚ Nga -mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=စ|ipa=caˀ|iso=c}}{{audio|စ c caˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဆ|ipa=cʰaˀ|iso=ch}}{{audio|ဆch- cʰaˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဇ|ipa=cɛ̤ˀ|iso=j|color=gold}}{{audio|ဇj- cɛ̀ˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၛ|ipa=cʰɛ̤ˀ|iso=jh|color=gold}}{{audio|ဇျjh-c-mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch1=ဉ|ch2=ည|ipa=ɲɛ̤ˀ|iso=ñ|color=gold}}{{audio|ညñ ɲɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဋ|ipa=taˀ|iso=ṭ}}{{audio|ဋ ṭ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဌ|ipa=tʰaˀ|iso=ṭh}}{{audio|ဌ ṭh tʰaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဍ|ipa=ɗaˀ|iso=ḍ}}{{audio|ဍ ḍ daˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဎ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=ḍh|color=gold}}{{audio|ဎḍh tʰɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဏ|ipa=naˀ|iso=ṇ}}{{audio|ဏṇ naˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=တ|ipa=taˀ|iso=t}}{{audio|တ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ထ|ipa=tʰaˀ|iso=th}}{{audio|ထ tʰa mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဒ|ipa=tɛ̤ˀ|iso=d|color=gold}}{{audio|ဒ tɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဓ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=dh|color=gold}}{{audio|ဓ tʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=န|ipa=nɛ̤ˀ|iso=n|color=gold}}{{audio|န nɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ပ|ipa=paˀ|iso=p}}{{audio|ပ paˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဖ|ipa=pʰaˀ|iso=ph}}{{audio|Mnw-ဖ-2.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဗ|ipa=pɛ̤ˀ|iso=b|color=gold}}{{audio|ဗ pɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဘ|ipa=pʰɛ̤ˀ|iso=bh|color=gold}}{{audio|ဘ pʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=မ|ipa=mɛ̤ˀ|iso=m|color=gold}}{{audio|မ mɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ယ|ipa=jɛ̤ˀ|iso=y|color=gold}}{{audio|ယ jɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ရ|ipa=rɛ̤ˀ|iso=r|color=gold}}{{audio|ရ rɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=လ|ipa=lɛ̤ˀ|iso=l|color=gold}}{{audio|လ lɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဝ|ipa=wɛ̤ˀ|iso=w}}{{audio|ဝ wɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=သ|ipa=saˀ|iso=s}}{{audio|သ saˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဟ|ipa=haˀ|iso=h}}{{audio|ဟ haˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဠ|ipa=laˀ|iso=ḷ}}{{audio|ဠ laˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၜ|ipa=ɓaˀ|iso=ṗ}}{{audio|ၜ ɓaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=အ|ipa=ʔaˀ|iso=a}}{{audio|အ ʔaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၝ|ipa=ɓɛ̤ˀ|iso=ḅ|color=gold}}{{audio|ၝ bɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|}
* रामञ्ञसरा द्वादस॥
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| Vowels
| အ
| အာ
| အိ
| အဳ
| အု
| အူ
| အေ
| အဲ
| အော
| အဴ
| အံ
| အး
|-
| Symbol
|
| ◌ာ
| ◌ိ
| ◌ဳ
| ◌ု
| ◌ူ
| ◌ေ
| ◌ော
| ◌ဲ
| ◌ဴ
| ◌ံ
| ◌း
|-
| low voice
| ɑ̆ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ̆ (IPA).wav|listen}}
| ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ (IPA).wav|listen}}
| æ̆, ĭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ̆ (IPA).wav|listen}}
| æ, i {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ (IPA).wav|listen}}
| ɑŏ, ŭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ (IPA).wav|listen}}
| ɑo̍, u {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-u (IPA).wav|listen}}
| e {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-e (IPA).wav|listen}}
| oɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-oɑ (IPA).wav|listen}}
| ɑo² {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo² (IPA).wav|listen}}
| ɑo³ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo³ (IPA).wav|listen}}
| ɔm {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔm (IPA).wav|listen}}
| ɑh {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑh (IPA).wav|listen}}
|-
| Heavy voice
| ɛ̆̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̆̇ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ (IPA).wav|listen}}
| ĭ̀ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ĭ̀ (IPA).wav|listen}}
| ì {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ì (IPA).wav|listen}}
| ŭ̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ̇.wav|listen}}
| ù {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ù (IPA).wav|listen}}
| è {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-è.wav|listen}}
| òɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-òɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ò̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ò̍ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ɔ̀m {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔ̀m (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀h {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀h (IPA).wav|listen}}
|}
==सरसरूपञ्च सरनयो च==
सारन्तर [[मरम्मभासा]]य च [[स्यामभासा]]य च असदिसं रामञ्ञभासा अत्थं विवट्टेतुं सरअन्तरानि (Tone) विज्झमानं भासा न होति॥ तथापि रामञ्ञ-खमेर भासानं विसेसनयेन सरगुणविवट्टनयं उपयुञ्जन्ति॥ तस्मिं नये सरेहि गलतुन्दवातगुणं उपादाय जातियानि विवट्टेन्ति॥ रामञ्ञभासायं द्वे मुखया सरा होन्ति॥<ref name="Shorto1962">Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
# पकतिसरो
गलञ्च गलतुन्दञ्च पकतिया थिरं कत्वा पकतिया सुधु निक्खमितो सरो होति॥ भासाविदूहि तं सरं पकतिसरतो अप्पकेन सारकसर (Creaky voice) परियन्तं विविधं उपलक्खेन्ति॥
# अस्साससरो / गरुसरो
गलतुन्दं सिथिलं कत्वा अस्सासवातेन सद्धिं गलसरेन गरुनिक्खमितो सरो होति॥ सरेसु विसेसं अस्सासमुञ्चनसदिसं गम्भीरं गुणं विज्झमानं होति॥<ref name="Huffman">Huffman, Franklin E. (1990). "Burmese Mon, Thai Mon, and Austroasiatic Phonology". ''Mon-Khmer Studies'', 18-19, pp. 357–364.</ref> रामञ्ञलिखितनये अस्साससरं (गरुसरं) ञापेतुं ब्यञ्जनानं दुतियवग्गं (दुतियवग्गब्यञ्जनानि) वा सरनिमित्तानि वा विसेसेन उपयुञ्जित्वा लिखन्ति॥
==रामञ्ञभासालिखितं==
{|class=wikitable
! रामञ्ञपाळि!! रामञ्ञ !!देवनागरी
|-
|အဟံ အဝေရော ဟောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဟံ အဝေရော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अहं अवेरो होमि॥
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जो होमि॥
|-
|အနဳဃော ဟောမိ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अनीघो होमि।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ.wav|listen}}||ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहरोमि॥
|-
|မာတာပိတု ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-မာတာပိတု ဟောန္တု.wav|listen}}||မိမအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-မိမအဲကီု.wav|listen}}||मातापितु होन्तु।
|-
|အာစရိယစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အာစရိယစ.wav|listen}}||အ္စာအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အ္စာအဲကီု.wav|listen}}||आचरियच।
|-
|ဉာတိမေတ္တာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဉာတိမေတ္တာစ.wav|listen}}||ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု.wav|listen}}||ञातिमेत्ताच।
|-
|သရမ္ဘစရိယောစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သရမ္ဘစရိယောစ.wav|listen}}||ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု.wav|listen}}||सरम्भचरियोच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|သမဏောရေစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သမဏောရေစ.wav|listen}}||ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||समणोरेच।
|-
|ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ.wav|listen}}||ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု.wav|listen}}||उपासका उपासिकाच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|}
==निस्सै==
<references/>
ekjnjke0nut9quvpdjuskx40rhqgwvi
104524
104522
2026-09-16T14:31:06Z
咽頭べさ
6149
104524
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = रामञ्ञ
| nativename = {{lang|mnw|ဘာသာမန်}}
| pronunciation = {{IPA-mnw|pʰesa mɑn|}}
| states = [[रामञ्ञरट्ठं]]।[[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसो]]
| region = [[एरावती मुखविज्जलदेसो]] च अपरभागदेसा
| ethnicity = [[रामञ्ञमनुस्सा|रामञ्ञ]]
| speakers = १.४ लक्खानि
| date = २०२३
| ref = e18
| familycolor = Austroasiatic
| fam2 = [[रामञ्ञजारीभासा|रामञ्ञजारी]]
| script = [[रामञ्ञअक्खरा]]
| minority = {{flag|Myanmar}}
| lc1 = mnw
| ld1 = Modern Mon
| lc2 = omx
| ld2 = Old Mon
| linglist = omx
| lingname = Old Mon
| notice = IPA
| glotto = monn1252
| glottoname = Modern Mon
| glottorefname = Mon
| glotto2 = oldm1242
| glottoname2 = Old Mon
|image=File:Ban-talat-Mon-inscription.jpg}}
{{Wiktionary|ဘာသာမန်}}
'''रामञ्ञभासा''' {{langx|mnw|ဘာသာမန်|links=no}} {{IPA|mnw|pʰɛ̤ːsaː mɔ̤ːn||audio=Mon language.ogg}}; {{langx|my|မွန်ဘာသာစကား}} {{audio|LL-Q9228 (mya)-咽頭べさ-မွန်ဘာသာစကား..wav|listen}}; {{langx|th|ภาษามอญ}} {{audio|LL-Q9217 (tha)-咽頭べさ-ภาษามอญ.wav|listen}} सो [[ऑस्ट्रोएशियाटिक भाषा]]कुलस्स मोनिक (रामञ्ञजारी) भासावग्गस्स एको भासाभेदो होति॥<ref>{{cite book |last=Diffloth |first=Gérard |title=The Monic Branch of Austroasiatic |year=१९८४ |publisher=Central Institute of Indian Languages |location=Mysore |language=en}}</ref> इमं भासां [[मरम्मरट्ठ]] स्स हेट्ठिमभागे (विसेसेन [[रामञ्ञरट्ठं]]। [[कारञ्ञरट्ठं]]। [[तनन्थारीमहादेसे]]) च [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसेसु च वसन्ता अट्ठसतानि पञ्चासति सहस्सानि ८५०,००० मत्ता [[रामञ्ञमनुस्सा]] मातुभासाभावेन जानन्ति भासन्ति च॥<ref name="ethnologue_mon">{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/language/mnm |title=Mon: A language of Myanmar |website=Ethnologue |access-date=१२ जेट्ठो २०२६|language=en}}</ref>
इमं रामञ्ञभासा दक्खिणपुब्बआसियिक इतिहासे अतिविय अत्थवहं होति। थिरपुरातनलिप्खितआधारअसम्बिन्नभासा च होति॥ मरम्मरट्ठे च स्यामरट्ठे च पोराणिक [[मुगोनगर|मुगोनगर रामञ्ञरज्जे]]। हंसावतीराजट्ठानेसु च द्वारावती-सङ्कर काले च राजकियभासा। अधिकारिकभासा भवित्वा थेरीभावं पापुणि॥<ref>{{cite book |last=Shorto |first=H. L. |title=A Dictionary of Modern Spoken Mon |year=१९६२ |publisher=Oxford University Press |location=London |language=en}}</ref> अञ्ञेहि सन्तिकेहि तिब्बत मरम्मविसेसेहि (उपमानतो [[मरम्मभासा|मरम्म]]। [[कारञ्ञभासा|कारञ्ञ]]) भासाहि असदिसं अब्भुतं लक्खणं पन इमं रामञ्ञभासा सरन्तर भासा (असरअनिम्ब उच्च भासा) न होति॥ अथ खो एकेकस्स पदस्स सर उच्चारण ठान (Vowel phonation/Vowel register) अनुसारेन अत्थो नाना होति॥<ref>{{cite journal |last=Jenny |first=Mathias |title=The Mon Language: Summary and Overview |journal=Journal of Mon Studies |year=२००३ |volume=1 |pages=१५। ३२ |language=en}}</ref> इमं भासा दक्खिण [[जम्बुदीरट्ठं|जम्बुदी]] [[ब्राह्मीअक्खरा]] तो निब्बत्तेन रामञ्ञअक्खरेन लिखन्ति॥
==इतिहासो==
रामञ्ञभासा सुवण्णभूमियं पाळिअक्खराहि पथमं दिस्समानं रामञ्ञ-खमार भासाकुलस्स पोराणभासा होति॥ अेदी ६ ८ राचुन्तरे [[स्यामरट्ठ]] स्स मज्झिमदेसे द्वारवतीराजवंसे च [[सुवण्णभूमि]] देसे च रामञ्ञसिलालेखा पथमतरं आरद्धा दिस्सन्ति॥<ref name="Bauer">Bauer, Christian. (1991). "Notes on Mon Epigraphy". ''Journal of the Siam Society'', 79(1), pp. 31–83.</ref>
==तम्बुयुगे रामञ्ञभासाय आनुभावो==
तम्बुराजज्जे तिट्ठन्ते रामञ्ञसंस्कुति च भासा च मुखयट्ठाने अहेसुं॥ सोलुराजस्स काले लिखितो सोलुराजसिलालेखो (मित्तानगरे दिस्समानो) [[रामञ्ञअक्खरा]] । [[पाळिभासा|पाळि]]। [[सक्कतभासा|सक्कत]] (देवनागरी) च [[प्यूभासा|प्यू]] अक्खरा च ति चतुहि अक्खरेहि चतुहि भासाहि लिखितो मरम्मइतिहासे सक्कराजेन अभिलिखितेसू अपुब्बेसु सिलालेखेसु अेको होति॥<ref name="ThanTun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း။ (၂၀၀၂)။ ''မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်း''။ သံလွင်စာပေ။</ref>
[[धम्मराजाधिराज]]स्स (अेदी १०८४–१११२) काले रामञ्ञसंस्कुतिं अतिसयेन उपत्थम्भेसि। रामञ्ञभासाञ्च राजगेहे मुखयभासाभावेन उपयुञ्जि॥ धम्मराजाधिराजो रामञ्ञभासाय लिखितं राजकुमार मरकतचेतियसिलालेखं आदिं कत्वा बहू सिलालेखे पतिट्ठापेसि॥ तस्स नट्ठस्स पच्छा १२ राचुस्स पच्छिमभागतो पट्ठाय उपरिमरम्मरट्ठे पोराण[[मरम्मभासा]] पुन दिब्बन्ती अहोसि। रामञ्ञभासाय आनुभावो उपरिमरम्मरट्ठे हायि॥<ref name="AungThwin">Aung-Thwin, Michael A. (2005). ''The Mists of Ramanya: The Legend That Was Lower Burma''. University of Hawai'i Press.</ref>
==हंसावतीयुगञ्च हेट्ठिममरम्मरट्ठञ्च==
तम्बुराजज्जे ब्हिन्ने [[वारीरूराज]] वंसेन पतिट्ठापिते सुञ्ञते [[हंसावती]] नगरे (१२८७–१५३९) रामञ्ञभासा देसे पुन बलवती अहोसि। सब्बेसं सम्बन्धभासा भूत्वा बहुधा उपयुत्ता अहोसि॥ तस्मिं काले रामञ्ञबुद्धभासापिटकञ्च धम्मसत्थनीतिञ्च सुधु थेय्यं अहोसि॥<ref name="Shorto">Shorto, H.L. (1971). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
==किुलिुनीयुगञ्च वेस्सन्तरकालउपयोगो च==
१८५२ सस्सते [[ब्रिटिश]]हि हेट्ठिम मरम्मरट्ठं गहिते पच्छा एरावतीनदीमुखमण्डले कसिकम्मं वड्ढिते [[जम्बुदीरट्ठ|जम्बुदी]] तिनगरञ्च उपरिमरम्मरट्ठञ्च मनुस्सानं आगमनेन रामञ्ञभासिनो मनुस्सानं पमाणं ञापितं अहोसि॥
१९४८ सस्सते सरणीयतं पत्ते पच्छा कालेसु रामञ्ञभासासिक्खालया ञापिता अहेसुं। तथापि रामञ्ञविहारेसु रामञ्ञलिखितं रक्खितं अहोसि॥ पच्छा रामञ्ञजातियपञ्ञासमितिया सासनेन मूलसिक्खालया च मज्झिमसिक्खालया च रामञ्ञजातियसिक्खालये अत्तना पतिट्ठापेसुं॥ तेसु सिक्खालयेसु [[मरम्मभासा]] एकं भासा भूत्वा सिक्खापेन्ति। सङ्ख्या। पथवी। इतिहासो च विज्जा च भासाय रामञ्ञभासाय सिक्खापेन्ति॥<ref name="South">South, Ashley. (2003). ''Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake''. Routledge.</ref>
==देसियभासारो==
मरम्मरट्ठे रामञ्ञमनुस्सानं वसनदेसेहि आगतानि तीणि मुखयानि रामञ्ञदेसियभासानि होन्ति॥ तानि च अज्झत्तदेसभासा (मुत्तम च [[न्धोनगर]] च एरिया) । सखाणु च वाचा च होन्ति॥ सब्बानि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं भासाय मरम्मरामञ्ञदेसभासाहि सद्धिं विसेसकानि केचि होन्ति। तथापि तानि उभोहि सम्बुज्झितुं सक्कोन्ति॥<ref name=":3">{{cite book | last=South | first=Ashley | year=2003 | title=Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake | url=https://archive.org/details/monnationalismci0000sout | publisher=Routledge | isbn=0-7007-1609-2 }}</ref> लोकभासामूलगन्थेसू रामञ्ञदेसियभासानि हेट्ठा सरूपेन लिखितानि होन्ति:
* मुत्तम-न्धोनगर देसियभासा (मज्झिम)
* सखाणु देसियभासा (उत्तर)
* [[वाचानगर|वाचा]] देसियभासा (दक्खिण)
स्यामरट्ठे वसन्तानं रामञ्ञमनुस्सानं भासा मरम्मरट्ठे रामञ्ञभासाय सद्धिं अन्तरं किञ्चि अत्थि। तथापि अञ्ञमञ्ञं बुज्झितुं सक्कोन्ति॥ स्यामरामञ्ञनं देसियभासानि "विनस्सनअरहत्ता" होन्ति ति मञ्ञन्ति॥<ref name=":4">{{Cite book|last=Moseley|first=Christopher|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000187026.locale=en|title=Atlas of the World's Languages in Danger|date=2010|publisher=UNESCO|year=|isbn=978-92-3-104096-2|location=|pages=|language=en}}</ref>
==लिखितनयो==
विविधानि अक्खरानि च [[पाळिभासा]]यं अविज्झमानं सरसरूपं ञापेतुं अक्खरस्स उपरि पतिट्ठितानि निमित्तानि च उपयुञ्जन्ति॥ मज्झिमअक्खरस्स "ल" सरसरूपं ञापेतुं निमित्तं अक्खरस्स हेट्ठतो सुधु लिखन्ति॥
* रामञ्ञब्यञ्जनानि पञ्चतिंस॥
{| class="wikitable letters-table
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=က|ipa=kaˀ|iso=k}}{{audio|Mnw-က.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ခ|ipa=kʰaˀ|iso=kh}}{{audio|ခ Kh̀a -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဂ|ipa=kɛ̤ˀ|iso=g|color=gold}}{{audio|ဂ Ga -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဃ|ipa=kʰɛ̤ˀ|iso=gh|color=gold}}{{audio|ဃ Gha -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၚ|ipa=ŋɛ̤ˀ|iso=ṅ|color=gold}}{{audio|ၚ Nga -mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=စ|ipa=caˀ|iso=c}}{{audio|စ c caˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဆ|ipa=cʰaˀ|iso=ch}}{{audio|ဆch- cʰaˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဇ|ipa=cɛ̤ˀ|iso=j|color=gold}}{{audio|ဇj- cɛ̀ˀ -mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၛ|ipa=cʰɛ̤ˀ|iso=jh|color=gold}}{{audio|ဇျjh-c-mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch1=ဉ|ch2=ည|ipa=ɲɛ̤ˀ|iso=ñ|color=gold}}{{audio|ညñ ɲɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဋ|ipa=taˀ|iso=ṭ}}{{audio|ဋ ṭ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဌ|ipa=tʰaˀ|iso=ṭh}}{{audio|ဌ ṭh tʰaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဍ|ipa=ɗaˀ|iso=ḍ}}{{audio|ဍ ḍ daˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဎ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=ḍh|color=gold}}{{audio|ဎḍh tʰɛ̀ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဏ|ipa=naˀ|iso=ṇ}}{{audio|ဏṇ naˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=တ|ipa=taˀ|iso=t}}{{audio|တ taˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ထ|ipa=tʰaˀ|iso=th}}{{audio|ထ tʰa mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဒ|ipa=tɛ̤ˀ|iso=d|color=gold}}{{audio|ဒ tɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဓ|ipa=tʰɛ̤ˀ|iso=dh|color=gold}}{{audio|ဓ tʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=န|ipa=nɛ̤ˀ|iso=n|color=gold}}{{audio|န nɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ပ|ipa=paˀ|iso=p}}{{audio|ပ paˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဖ|ipa=pʰaˀ|iso=ph}}{{audio|Mnw-ဖ-2.oga|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဗ|ipa=pɛ̤ˀ|iso=b|color=gold}}{{audio|ဗ pɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဘ|ipa=pʰɛ̤ˀ|iso=bh|color=gold}}{{audio|ဘ pʰɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=မ|ipa=mɛ̤ˀ|iso=m|color=gold}}{{audio|မ mɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ယ|ipa=jɛ̤ˀ|iso=y|color=gold}}{{audio|ယ jɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ရ|ipa=rɛ̤ˀ|iso=r|color=gold}}{{audio|ရ rɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=လ|ipa=lɛ̤ˀ|iso=l|color=gold}}{{audio|လ lɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဝ|ipa=wɛ̤ˀ|iso=w}}{{audio|ဝ wɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=သ|ipa=saˀ|iso=s}}{{audio|သ saˀ mnw.ogg|listen}}
|-
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဟ|ipa=haˀ|iso=h}}{{audio|ဟ haˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ဠ|ipa=laˀ|iso=ḷ}}{{audio|ဠ laˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၜ|ipa=ɓaˀ|iso=ṗ}}{{audio|ၜ ɓaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=အ|ipa=ʔaˀ|iso=a}}{{audio|အ ʔaˀ mnw.ogg|listen}}
| {{letter|l=mnw|s=Mymr|ch=ၝ|ipa=ɓɛ̤ˀ|iso=ḅ|color=gold}}{{audio|ၝ bɛ̤ˀ mnw.ogg|listen}}
|}
* रामञ्ञसरा द्वादस॥
{| class="wikitable" style="text-align:center"
| सरा
| အ
| အာ
| အိ
| အဳ
| အု
| အူ
| အေ
| အဲ
| အော
| အဴ
| အံ
| အး
|-
| सङ्केत
|
| ◌ာ
| ◌ိ
| ◌ဳ
| ◌ု
| ◌ူ
| ◌ေ
| ◌ော
| ◌ဲ
| ◌ဴ
| ◌ံ
| ◌း
|-
| मन्दसरो
| ɑ̆ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ̆ (IPA).wav|listen}}
| ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑ (IPA).wav|listen}}
| æ̆, ĭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ̆ (IPA).wav|listen}}
| æ, i {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-æ (IPA).wav|listen}}
| ɑŏ, ŭ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ (IPA).wav|listen}}
| ɑo̍, u {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-u (IPA).wav|listen}}
| e {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-e (IPA).wav|listen}}
| oɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-oɑ (IPA).wav|listen}}
| ɑo² {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo² (IPA).wav|listen}}
| ɑo³ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑo³ (IPA).wav|listen}}
| ɔm {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔm (IPA).wav|listen}}
| ɑh {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɑh (IPA).wav|listen}}
|-
| गम्भीरसरो
| ɛ̆̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̆̇ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ (IPA).wav|listen}}
| ĭ̀ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ĭ̀ (IPA).wav|listen}}
| ì {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ì (IPA).wav|listen}}
| ŭ̇ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ŭ̇.wav|listen}}
| ù {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ù (IPA).wav|listen}}
| è {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-è.wav|listen}}
| òɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-òɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ò̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ò̍ (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀ɑ̍ {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀ɑ̍ (IPA).wav|listen}}
| ɔ̀m {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɔ̀m (IPA).wav|listen}}
| ɛ̀h {{audio|LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-ɛ̀h (IPA).wav|listen}}
|}
==सरसरूपञ्च सरनयो च==
सारन्तर [[मरम्मभासा]]य च [[स्यामभासा]]य च असदिसं रामञ्ञभासा अत्थं विवट्टेतुं सरअन्तरानि (Tone) विज्झमानं भासा न होति॥ तथापि रामञ्ञ-खमेर भासानं विसेसनयेन सरगुणविवट्टनयं उपयुञ्जन्ति॥ तस्मिं नये सरेहि गलतुन्दवातगुणं उपादाय जातियानि विवट्टेन्ति॥ रामञ्ञभासायं द्वे मुखया सरा होन्ति॥<ref name="Shorto1962">Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.</ref>
# पकतिसरो
गलञ्च गलतुन्दञ्च पकतिया थिरं कत्वा पकतिया सुधु निक्खमितो सरो होति॥ भासाविदूहि तं सरं पकतिसरतो अप्पकेन सारकसर (Creaky voice) परियन्तं विविधं उपलक्खेन्ति॥
# अस्साससरो / गरुसरो
गलतुन्दं सिथिलं कत्वा अस्सासवातेन सद्धिं गलसरेन गरुनिक्खमितो सरो होति॥ सरेसु विसेसं अस्सासमुञ्चनसदिसं गम्भीरं गुणं विज्झमानं होति॥<ref name="Huffman">Huffman, Franklin E. (1990). "Burmese Mon, Thai Mon, and Austroasiatic Phonology". ''Mon-Khmer Studies'', 18-19, pp. 357–364.</ref> रामञ्ञलिखितनये अस्साससरं (गरुसरं) ञापेतुं ब्यञ्जनानं दुतियवग्गं (दुतियवग्गब्यञ्जनानि) वा सरनिमित्तानि वा विसेसेन उपयुञ्जित्वा लिखन्ति॥
==रामञ्ञभासालिखितं==
{|class=wikitable
! रामञ्ञपाळि!! रामञ्ञ !!देवनागरी
|-
|အဟံ အဝေရော ဟောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဟံ အဝေရော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဘဲပရိုက်အန္တရာဲဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अहं अवेरो होमि॥
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်စိုတ်ဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जो होमि॥
|-
|အနဳဃော ဟောမိ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃော ဟောမိ.wav|listen}}||နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-နူဒဒိုက်ကာယဂှ် ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးအာညိ.wav|listen}}||अनीघो होमि।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ။{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟရောမိ.wav|listen}}||ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုအဲ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहरोमि॥
|-
|မာတာပိတု ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-မာတာပိတု ဟောန္တု.wav|listen}}||မိမအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-မိမအဲကီု.wav|listen}}||मातापितु होन्तु।
|-
|အာစရိယစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အာစရိယစ.wav|listen}}||အ္စာအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-အ္စာအဲကီု.wav|listen}}||आचरियच।
|-
|ဉာတိမေတ္တာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဉာတိမေတ္တာစ.wav|listen}}||ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကလောဒညာတ်မိဿဟာဲအဲကီု.wav|listen}}||ञातिमेत्ताच।
|-
|သရမ္ဘစရိယောစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သရမ္ဘစရိယောစ.wav|listen}}||ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ညးမဒ္ဂေတ်ဓဝ်မပြဲမွဲစွံကီု.wav|listen}}||सरम्भचरियोच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ပူဂဵုယောဂဳသီုဖ္အိုတ်ဂမၠိုၚ်.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|-
|အနဳဃာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အနဳဃာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်ကာယအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अनीघा होन्तु।
|-
|သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သုခဳ အတ္တာနံ ပရိဟာရန္တု.wav|listen}}||ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဇကုညးတံကဵုညးတံ ကဵုဂွံမၚ်မွဲဗွဲတသိုက်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||सुखी अत्तानं परिहारन्तु।
|-
|ဣမသ္မိံအာရာမေ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဣမသ္မိံအာရာမေ.wav|listen}}||ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ပ္ဍဲအရှာံဝွံ ခမဳဂမၠိုၚ်သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||इमस्मिंआरामे।
|-
|သမဏောရေစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-သမဏောရေစ.wav|listen}}||ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ထပိုယ်ဂမၠိုၚ် သီုဖ္အိုတ်ကီု.wav|listen}}||समणोरेच।
|-
|ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပါသကာ ဥပါသိကာစ.wav|listen}}||ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ဥပ္ပးတြုံ ဗြဴဂမၠိုၚ်ကီု.wav|listen}}||उपासका उपासिकाच।
|-
|အဝေရာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဝေရာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ၊{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုအဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဲပရိုက်အန္တရာဲအိုတ်ညိ.wav|listen}}||अवेरा होन्तु।
|-
|အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု၊{{audio|LL-Q100271134-Intobesa (咽頭べさ)-အဗျာ ပဇ္ဇာ ဟောန္တု.wav|listen}}||ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ။{{audio|LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ကဵုဂွံတိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်စိုတ်အိုတ်ညိ.wav|listen}}||अब्या पज्जा होन्तु।
|}
==निस्सै==
<references/>
l0ae1zryjetum38wunlbngr5bf0xzhw
पटिरूप:Letter
10
7648
104516
2026-09-16T13:58:14Z
咽頭べさ
6149
Created page with "<noinclude> {|class="wikitable" |- |</noinclude>class="template-letter-box {{#if:{{{color|}}}| letters-{{{color|}}}}} {{#if:{{{wd|}}}|letters-{{{wd|}}}}}|{{#if:{{{tops|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|}}}|{{{tops|}}}}}|{{{tops|}}}}}</div>}}{{#if:{{{top|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">{{{top|}}}</div>}}{{#if:{{{ch|}}}|<div class="template-letter-char">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|}}}|{{..."
104516
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>
{|class="wikitable"
|-
|</noinclude>class="template-letter-box {{#if:{{{color|}}}| letters-{{{color|}}}}} {{#if:{{{wd|}}}|letters-{{{wd|}}}}}|{{#if:{{{tops|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|}}}|{{{tops|}}}}}|{{{tops|}}}}}</div>}}{{#if:{{{top|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">{{{top|}}}</div>}}{{#if:{{{ch|}}}|<div class="template-letter-char">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|}}}|{{resize|150%|{{{ch|}}}}}}}|{{resize|150%|{{{ch|}}}}}}}</div>}}{{#if:{{{ch1|}}}{{{ch2|}}}|<div class="template-letter-char">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|}}}|{{resize|150%|{{{ch1|◌}}}}}}}{{Script|{{{s|}}}|{{resize|150%|{{{ch2|◌}}}}}}}|{{resize|150%|{{{ch1|◌}}}}}{{resize|150%|{{{ch2|◌}}}}}}}</div>}}{{#if:{{{tr|}}}|<div class="template-letter-text">{{{tr|}}}</div>}}{{#if:{{{iso|}}}|<div class="template-letter-text">{{transliteration|{{{l|{{{s|}}}}}}|{{{iso|}}}}}</div>}}{{#if:{{{ipa|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">IPA: {{IPA|{{{ipa|}}}}}</div>}}{{#if:{{{notes|}}}|<div class="template-letter-text template-letter-nowrap">{{#if:{{{s|}}}|{{Script|{{{s|{{{script|}}}}}}|{{{notes|}}}}}|{{{notes|}}}}}</div>}}{{#if:{{{note|}}}|<div class="template-letter-text">{{{note|}}}</div>}} <noinclude>
|}
{{documentation}}</noinclude>
<templatestyles src="letter/styles.css" />
qmf9u9qfxihohx17kzmhrrbns21zlab
पटिरूप:Letter/styles.css
10
7649
104517
2026-09-16T13:59:28Z
咽頭べさ
6149
Created page with ".template-letter-box { background-color: #f8f9fa; vertical-align:top; text-align:center; font-weight:normal; padding:0.3em; min-width: 3em; } .template-letter-text { font-size:85%; line-height:1.4em; } .template-letter-nowrap { white-space: nowrap; } .template-letter-char { color: #8B0000; white-space:nowrap; } .template-letter-char span:nth-of-type(even) { margin-left: 0.4em; padding-left: 0.4em; border-left: 1px dotted #666; } .letters-left .template-lette..."
104517
sanitized-css
text/css
.template-letter-box {
background-color: #f8f9fa;
vertical-align:top;
text-align:center;
font-weight:normal;
padding:0.3em;
min-width: 3em;
}
.template-letter-text {
font-size:85%;
line-height:1.4em;
}
.template-letter-nowrap {
white-space: nowrap;
}
.template-letter-char {
color: #8B0000;
white-space:nowrap;
}
.template-letter-char span:nth-of-type(even) {
margin-left: 0.4em; padding-left: 0.4em; border-left: 1px dotted #666;
}
.letters-left .template-letter-char {
padding-left: 1em;
}
.letters-right .template-letter-char {
padding-right: 1em;
}
.letters-wide .template-letter-char {
padding-right: 0.8em;
padding-left: 0.8em;
}
.letters-hi .template-letter-char {
padding-top: 1em;
}
.letters-lo .template-letter-char {
padding-bottom: 1em;
}
.letters-nadir .template-letter-char {
padding-bottom: 1.8em;
}
.letters-tall .template-letter-char {
padding-top: 1em;
padding-bottom: 1em;
}
.letters-table {
background-color: #edF3F3;
}
.letters-table .template-letter-box {
background-color: #f8f9fa;
}
.letters-table th:not(.template-letter-box) {
background-color: #F2FBFB;
}
.letters-teal .template-letter-char {
color: #007a7c;
}
.letters-black .template-letter-char {
color: #111;
}
.letters-blue .template-letter-char {
color: #0000A0;
}
.letters-green .template-letter-char {
color: #006000;
}
.letters-violet .template-letter-char {
color: #800080;
}
.letters-pink .template-letter-char {
color: #DB0A5B;
}
.letters-orange .template-letter-char {
color: #D43900;
}
.letters-gold .template-letter-char {
color: #AA5D00;
}
/* Dark mode */
html.skin-theme-clientpref-night .template-letter-char {
background-color: var(--background-color-interactive-subtle,#202122);
color: #F36060;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-table th:not(.template-letter-box) {
background-color: #000;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-table,
html.skin-theme-clientpref-night .letters-table .template-letter-box,
html.skin-theme-clientpref-night .template-letter-box {
background-color: var(--background-color-interactive-subtle,#202122);
}
html.skin-theme-clientpref-night .template-letter-char {
color: #F55592;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-black .template-letter-char {
color: #ccc;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-teal .template-letter-char {
color: #10ACB0;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-blue .template-letter-char {
color: #008DEE;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-green .template-letter-char {
color: #23AE23;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-violet .template-letter-char {
color: #A375E8;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-pink .template-letter-char {
color: #F55592;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-orange .template-letter-char {
color: #EE7347;
}
html.skin-theme-clientpref-night .letters-gold .template-letter-char {
color: #DE8317;
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .template-letter-char {
background-color: var(--background-color-interactive-subtle,#202122);
color: #F36060;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-table th:not(.template-letter-box) {
background-color: #000;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-table,
html.skin-theme-clientpref-os .letters-table .template-letter-box,
html.skin-theme-clientpref-os .template-letter-box {
background-color: var(--background-color-interactive-subtle,#202122);
}
html.skin-theme-clientpref-os .template-letter-char {
color: #F55592;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-black .template-letter-char {
color: #ccc;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-teal .template-letter-char {
color: #10ACB0;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-blue .template-letter-char {
color: #008DEE;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-green .template-letter-char {
color: #23AE23;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-violet .template-letter-char {
color: #A375E8;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-pink .template-letter-char {
color: #F55592;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-orange .template-letter-char {
color: #EE7347;
}
html.skin-theme-clientpref-os .letters-gold .template-letter-char {
color: #DE8317;
}
}
1tya487gxty4vu3lrvp5xumrtma3nuq
पटिरूप:Script/Myanmar
10
7650
104518
2026-09-16T14:01:08Z
咽頭べさ
6149
Created page with "{{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_myanmar.css" />}}<span class="script-myanmar">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude>"
104518
wikitext
text/x-wiki
{{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_myanmar.css" />}}<span class="script-myanmar">{{{1}}}</span><!--
--><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude>
0y22c0m8uzdfycco4ja5r0hwxvjx2xs
पटिरूप:Script/styles myanmar.css
10
7651
104519
2026-09-16T14:02:50Z
咽頭べさ
6149
Created page with "/* {{pp-template}} */ .script-myanmar { line-height: 100%; font-family: Pyidaungsu, 'Myanmar Text', Myanmar3, Myanmar2, Myanmar1, Padauk, 'Noto Sans Myanmar', mm3web, TharLon, 'Masterpiece Uni Sans', Parabaik, Yunghkio, Thanlwin, 'Win Uni Innwa', 'MyMyanmar Unicode', 'WinUni Innwa'; }"
104519
sanitized-css
text/css
/* {{pp-template}} */
.script-myanmar {
line-height: 100%;
font-family: Pyidaungsu, 'Myanmar Text', Myanmar3, Myanmar2, Myanmar1, Padauk, 'Noto Sans Myanmar', mm3web, TharLon, 'Masterpiece Uni Sans', Parabaik, Yunghkio, Thanlwin, 'Win Uni Innwa', 'MyMyanmar Unicode', 'WinUni Innwa';
}
9woboexyyy320tp4lb1z56327t5d9k6
पटिरूप:Script/basic documentation
10
7652
104520
2026-09-16T14:04:13Z
咽頭べさ
6149
Created page with "{{Documentation | content = {{#if:{{{ISO 15924|}}}|{{template shortcut|Script/{{{ISO 15924}}}}}}} {{#ifexist: Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css | {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css}} }} {{#ifeq: {{{script_link|}}} | no | | This template is used to mark text written in {{#if: {{{script_link|}}} | [[{{{script_link}}}]] | [[{{SUBPAGENAME}} script]] }}, using a set of specific fonts and a specific font size. }} ==Templa..."
104520
wikitext
text/x-wiki
{{Documentation
| content =
{{#if:{{{ISO 15924|}}}|{{template shortcut|Script/{{{ISO 15924}}}}}}}
{{#ifexist: Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css | {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css}} }}
{{#ifeq: {{{script_link|}}} | no | | This template is used to mark text written in {{#if: {{{script_link|}}} | [[{{{script_link}}}]] | [[{{SUBPAGENAME}} script]] }}, using a set of specific fonts and a specific font size. }}
==TemplateData==
{{TemplateData header|{{Replace|{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}}|}}}}
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "Text",
"type": "string",
"description": "The piece of text.",
"required": true
}
}
}
</templatedata>
<includeonly>{{Sandbox other||
[[Category:Script–font templates|{{SUBPAGENAME}}]]
}}</includeonly>
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
2e07bumx9gwe9ol1ar1he8ehz7ocdok
पटिरूप:Transliteration
10
7653
104521
2026-09-16T14:05:33Z
咽頭べさ
6149
Created page with "{{#invoke:lang|xlit}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude>"
104521
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:lang|xlit}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
ost9wt8p3sokdsxueagwfpvklfjd5r7
पटिरूप:Resize
10
7654
104523
2026-09-16T14:21:16Z
咽頭べさ
6149
Created page with "{{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}} |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{1|}}};">{{{2|}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> |<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{size|90}}}%;">{{{1}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}> }}<noinclude> {{Documentation}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis in Wikidata, not here! --> </noincl..."
104523
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst<noinclude />:#if:{{{2|}}}
|<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{1|}}};">{{{2|}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}>
|<{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}} style="font-size:{{{size|90}}}%;">{{{1}}}</{{safesubst<noinclude />:#ifeq:{{{div|}}}|yes|div|span}}>
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis in Wikidata, not here! -->
</noinclude>
jbt5r04v9bllgb6hs0brjngki3od8xo