Wikibooks plwikibooks https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Specjalna Dyskusja Wikipedysta Dyskusja wikipedysty Wikibooks Dyskusja Wikibooks Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii Wikijunior Dyskusja Wikijuniora TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 271 548692 307253 2026-07-28T23:04:03Z Persino 2851 548692 wikitext text/x-wiki W tej lekcji dwóch przyjaciół: Chan-ho i Joseph spotykają się i wymieniają pozdrowienia. Pytają się nawzajem, dokąd idą. == Dialog: 대화 (對話)== {| class="wikitable" ! Hangul + Hanja !! Romanizacja !! Polski |- | '''찬호''': 안녕 (安寧), 조세프? || '''chan ho''': an nyeong, jo se peu? || '''Chan-ho''': Cześć Joseph. |- | '''조세프''': 안녕 (安寧), 찬호. 어디 가니? || '''jo se peu''': an nyeong, chan ho. eo di ga ni? || '''Joseph''': Cześć Chan-ho. Gdzie idziesz? |- | '''찬호''': 학교 (學校) 에 가. 너는? || '''chan ho''': hak gyo e ga. neo neun? || '''Chan-ho''': Idę do szkoły. A Ty? |- | '''조세프''': 나는 집에 가. || '''jo se peu''': na neun ji be ga. || '''Joseph''': Idę do domu. |} == Słownictwo: 단어 (單語)== {| class="wikitable" ! Koreański (hangul + hanja) !! Romanizacja !! Kategoria !! Polski |- | 안녕 (安寧) || an nyeong || [wykrzyknik – interj.] || Cześć!, Witaj! |- | 어디 || eodi || [przysłówek] || dokąd, gdzie |- | 가다 || gada || [czasownik] || iść |- | 학교 (學校) || hakgyo || [rzeczownik] || szkoła |- | 에 || e || [postpozycja] || do |- | 너 || neo || [zaimek] || ty |- | 는 || neun || [postpozycja] || czyni poprzedzający rzeczownik podmiotem |- | 집 || jip || [rzeczownik] || dom |} == Gramatyka: 문법 (文法) == === '''Formy czasowników''' === Wszystkie koreańskie czasowniki w formie bezokolicznikowej kończą się na 다''da''. Czasowniki nie odmieniają się w zależności od tematu, natomiast ulegają zmianie ze zmianą czasu. Aby z bezokolicznika utworzyć czasownik w czasie teraźniejszym, w większości przypadków należy odrzucić końcówkę 다 i dodać odpowiednio odmienioną spójkę, np. posamogłoskowe -ㅂ니다 i pospółgłoskowe -습니다 (akurat te posiadają grzeczną wartość honoryfikatywną). Jednak tak nie dzieje się we wszystkich przypadkach. Szczególnie czasowniki ze spółgłoską końcową poprzedzającą 다. W tym przypadku dodawana jest dodatkowa sylaba, która zależy od czasownika i ''batchim'' sylaby, poprzedzającej 다. === '''Postpozycje 조사(助詞)''' === W języku koreańskim rzeczowniki wyglądają tak samo niezależnie, czy są tematem czy podmiotem. Postpozycje takie jak 에''e'' oraz posamogłoskowe 는 ''neun'' i pospółgłoskowe 은 ''eun'' kwalifikują poprzedzający rzeczownik do tematu lub podmiotu zdania. Czasami te postpozycje są ignorowane w wypowiedzi i wtedy interpretacja zależy od kontekstu. Z powodu fonetycznej natury języka koreańskiego może prowadzić to do powstawania niejasności. 4w41numnno71nadsn5e3fqeupcik4za 0 338 548730 491126 2026-07-29T01:06:21Z Persino 2851 /* Countries and nationalities */ 548730 wikitext text/x-wiki == Wprowadzenie == Na tej lekcji: * poznasz odmianę i znaczenie czasownika ''have'', * poznasz nazwy przedmiotów codziennego użytku, * poznasz nazwy krajów i narodowości, * poznasz liczby, * dowiesz się jak prowadzić słowniczek. == Vocabulary == === Everyday objects === {{uwaga|Zachęcamy do kupienia zeszytu i założenia swojego słownika. Zalecamy, by słówka były pogrupowane tematycznie.}} <gallery> File:Fuji_apple.jpg|an apple [[File:En-us-apple.ogg|noicon]] File:Ambersweet_oranges.jpg|an orange [[File:En-ca-orange.ogg|noicon]] File:Envelop.jpg|an envelope [[File:En-us-envelope2.ogg|noicon]] File:Faroe_stamp_011_east_coast_of_vagar_300_oyru.jpg|a stamp [[File:En-us-stamp.ogg|noicon]] File:2007,_Army_Day,_15th_Anniversary_postal_card.jpg|a postcard [[File:En-us-postcard.ogg|noicon]] File:LeibnizBrief1.jpg|a letter [[File:En-us-letter.ogg|noicon]] File:Reisetasche (fcm).jpg|a bag [[File:En-us-bag.ogg|noicon]] File:Suitcase_750x500.jpg|a suitcase [[File:En-us-suitcase.ogg|noicon]] File:OrteliusWorldMap.jpeg|a map [[File:En-us-map.ogg|noicon]] File:2000_Notebook,_Pages_4-5.jpg|a notebook File:Van_Dale_Dictionary.JPG|a dictionary [[File:En-us-dictionary.ogg|noicon]] File:FEMA_-_45241_-_St._Thomas_local_newspaper_vendor_holds_^quot,Hurricane_Earl^quot,_headline.jpg|a newspaper [[File:En-us-newspaper.ogg|noicon]] File:Zeitschriften.JPG|a magazine [[File:En-us-magazine.ogg|noicon]] File:Canon_Digital_Ixus_430.jpg|a camera [[File:En-us-camera.ogg|noicon]] File:Bumping_key.jpg|a key [[File:En-us-key.ogg|noicon]] File:JRticket.jpg|a ticket [[File:En-us-ticket.ogg|noicon]] </gallery> {{Uwaga|Przedimek "a" stawiamy przed wyrazem rozpoczynającym się spółgłoską, a "an" przed wyrazem na samogłoskę (dotyczy to tylko rzeczowników w liczbie pojedynczej).}} === Countries and nationalities === {| class="wikitable" ! Country !! Nationality !! Kraj !! Narodowość |- | Brazil || Brazilian || Brazylia || Brazylijczyk / Brazylijka |- | China || Chinese || Chiny || Chińczyk / Chinka |- | Denmark || Danish || Dania || Duńczyk / Dunka |- | England || English || Anglia || Anglik / Angielka |- | Finland || Finnish || Finlandia || Fin / Finka |- | Germany || German || Niemcy || Niemiec / Niemka |- | Holland || Dutch || Holandia || Holender / Holenderka |- | Italy || Italian || Włochy || Włoch / Włoszka |- | Japan || Japanese || Japonia || Japończyk / Japonka |- | Scotland || Scottish, Scots || Szkocja || Szkot / Szkotka |- | Spain || Spanish || Hiszpania || Hiszpan / Hiszpanka |- | France || French || Francja || Francuz / Francuzka |- | the United States || American || Stany Zjednoczone || Amerykanin / Amerykanka |- | Switzerland || Swiss || Szwajcaria || Szwajcar / Szwajcarka |- | Mexico || Mexican || Meksyk || Meksykanin / Meksykanka |- | Norway || Norwegian || Norwegia || Norweg / Norweżka |- | Portugal || Portuguese || Portugalia || Portugalczyk / Portugalka |- | Ireland || Irish || Irlandia || Irlandczyk / Irlandka |- | Turkey || Turkish || Turcja || Turek / Turczynka |- | Poland || Polish || Polska || Polak / Polka |- | Saudi Arabia || Arabian || Arabia Saudyjska || Saudyjczyk / Saudyjka |- | India || Indian || Indie || Hindus / Hinduska |- | Russia || Russian || Rosja || Rosjanin / Rosjanka |- | Ukraine || Ukrainian || Ukraina || Ukrainiec / Ukrainka |- | Hungary || Hungarian || Węgry || Węgier / Węgierka |- | Wales || Welsh || Walia || Walijczyk / Walijka |} UWAGA! Większość anglistów uważa, że na określenie narodowości możemy używać równorzędnie przymiotnika i nie ma w tym nic złego, np. ''I’m Polish'', niekoniecznie ''Pole''. Istnieją jednak także osobne słowa na oznaczenie przynajmniej niektórych narodowości. == Grammar == === ''to have'' === Czasownik ''have'', czyli mieć. ==== Forma oznajmująca ==== {| class="wikitable" | I have | I've | Ja mam |- | You have | You've | Ty masz |- | He has | | On ma |- | She has | | Ona ma |- | It has | | Ono ma |- | We have | We've | My mamy |- | You have | You've | Wy macie |- | They have | They've | Oni (One) mają |} ===== Przykłady formy oznajmującej ===== * '''I have a cat.''' – Ja mam kota. * '''You have a blue car.''' – Ty masz niebieski samochód. * '''She has a nice dress.''' – Ona ma ładną sukienkę. * '''He has a book.''' – On ma książkę. * '''It has salt.''' – To ma sól. * '''We have a television.''' – My mamy telewizor. * '''You have stupid ideas.''' – Wy macie głupie pomysły. * '''They have a dog.''' – Oni (one) mają psa. ==== Forma pytająca ==== {| class="wikitable" | Have I got?/Do I have? | Czy ja mam? |- | Have you got?/Do you have? | Czy ty masz? |- | Has he got?/Does he have? | Czy on ma? |- | Has she got?/Does she have? | Czy ona ma? |- | Has it got?/Does it have? | Czy ono ma? |- | Have we got?/Do we have? | Czy my mamy? |- | Have you got?/Do you have? | Czy wy macie? |- | Have they got?/Do they have? | Czy oni (one) mają? |} W języku angielskim występują dwie formy pytające odnoszące się do słowa ''have'' (mieć, posiadać). Obydwie formy mają takie same znaczenie! Pierwszą tworzymy przy użyciu inwersji, czyli przesunięcia czasownika przed podmiot w zdaniu i kolejno wstawiamy słowo ''got'' i następnie kolejną cześć zdania. Drugą możliwością jest użycie czasu Present Simple. Zdanie pytające tworzymy przy użyciu operatora ''do'' lub ''does'' (w 3. os. l. poj.), następnie w zdaniu występuje podmiot i kolejno czasownik ''have''. Gdy używamy operatora do/does, czasownik w zdaniu zmienia się na bezokolicznik, czyli w tym przypadku ''have''. ===== Przykłady formy pytającej ===== * '''Do you have a cola?/ Have you got a cola?''' – Czy ty masz colę? * '''Do you have a pencil?/ Have you got a pencil?''' – Czy ty masz ołówek? * '''Does she have a brother?/ Has she got a brother?''' – Czy ona ma brata? * '''Does he have a sister?/ Has he got a sister?''' – Czy on ma siostrę? * '''Does it have a brain?/ Has it got a brain?''' – Czy to ma mózg? * '''Do we have a tram?/ Have we got a tram?''' – Czy my mamy tramwaj? * '''Do you have water?/ Have you got water?''' – Czy wy macie wodę? * '''Do they have a trash?/ Have they got a trash?''' – Czy oni (one) mają śmietnik? ==== Forma przecząca ==== {| class="wikitable" | I have not got... | I've not got.../I haven't got... | Ja nie mam |- | You have not got... | You haven't got.../You've not got... | Ty nie masz |- | He has not got | He hasn't got/He's not got | On nie ma |- | She has not got | She hasn't got/She's not got | Ona nie ma |- | It has not got | It hasn't got/It's not got | Ono nie ma |- | We have not got | We haven't got/We've not got | My nie mamy |- | You have not got | You haven't got/You've not got | Wy nie macie |- | They have not got | They haven't got/They've not got | Oni (One) nie mają |} W języku angielskim występują dwie formy przeczące używające czasownika ''have''. Obydwie formy mają takie same znaczenie! Pierwsza formę tworzy się przez dodanie słowa ''not'' do czasownika ''have'' i potem słowa ''got'', a następnie dalszej części zdania (''have not got/ haven't got''). Drugiej formy używa się przy czasie Present Simple, dokładnie przy użyciu operatora w przeczeniu (''do not/ don't'', ''does not/ doesn't''). Podczas użycia operatora czasownik w zdaniu zmienia się w bezokolicznik w tym przypadku ''have''. Wyrażenia formy przeczącej można również skrócić, łącząc czasownik posiłkowy ''have'' z formą przeczącą ''not'' w jeden wyraz, jak poniżej: : ''I have not = I haven't'' : ''He/She/It has not = He/She/It hasn't'' {{Uwaga|Nie ma możliwości tworzenia skrótów formy przeczącej w postaci ''I've not''. Prawidłowy zapis powinien brzmieć ''I have not'' lub mniej oficjalnie ''I haven't''}} ===== Przykłady formy przeczącej ===== : ''I have not got a cat./ I do not have a cat.'' – Ja nie mam kota. : ''You have not got chemistry at your school./ You do not have chemistry at your school.'' – Ty nie masz chemii w swojej szkole. : ''She has not got brother./ She does not have brother.'' – Ona nie ma brata. : ''He has not got a sister./ He does not have a sister.'' – On nie ma siostry. : ''It has not got a tail./ It does not have a tail.'' – To nie ma ogona. ==== Numbers ==== <div style="float:left"> '''1-10''' * 1 one * 2 two * 3 three * 4 four * 5 five * 6 six * 7 seven * 8 eight * 9 nine * 10 ten </div> <div style="float:left"> '''11-20''' * 11 eleven * 12 twelve * 13 thirteen * 14 fourteen * 15 fifteen * 16 sixteen * 17 seventeen * 18 eighteen * 19 nineteen * 20 twenty </div> <div style="float:left"> '''30-1000''' * 30 thirty * 40 forty * 50 fifty * 60 sixty * 70 seventy * 80 eighty * 90 ninety * 100 a hundred * 1000 a thousand * 1425 one thousand, four hundred and twenty-five </div> <div style="float:center"> '''21-99''' * 21 twenty-one * 22 twenty-two * 23 twenty-three </div> <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> W języku angielskim daty, np. rok 1425, 1538, 1723, 1900, rozdzielamy na dwie części, czyli w przypadku 1538 na 15 i 38 – ''fifteen thirty-eight'', 1723 rozbijamy zaś na ''seventeen twenty-three'', natomiast 1900 czytamy w postaci ''nineteen hundred''. == Exercises: Lesson 2 == '''Ex. 1''' Napisz podane liczby: * 17 * 92 * 14 * 21 * 65 * 4 * 52 '''Ex.2''' Dopisz do podanych narodowości nazwy krajów (po angielsku). * Chińczyk * Amerykanin * Brazylijczyk * Francuz * Portugalczyk * Polak * Włoch '''Ex.3''' Dokończ zdania. * This is my _ (klucz). * This is his _ (torba). * This is her _ (czasopismo). * This is your _ (słownik). [[Angielski:Podstawy (część druga)/Odpowiedzi|Odpowiedzi]] <noinclude> {{Nawigacja|Angielski: Spis treści| [[Angielski/Podstawy|Podstawy]]| [[Angielski/Mówienie|Mówienie]]| }}</noinclude> 39crk7n1lvy2dhafuivsihma7ude806 548733 548730 2026-07-29T01:48:48Z Persino 2851 /* Numbers */ 548733 wikitext text/x-wiki == Wprowadzenie == Na tej lekcji: * poznasz odmianę i znaczenie czasownika ''have'', * poznasz nazwy przedmiotów codziennego użytku, * poznasz nazwy krajów i narodowości, * poznasz liczby, * dowiesz się jak prowadzić słowniczek. == Vocabulary == === Everyday objects === {{uwaga|Zachęcamy do kupienia zeszytu i założenia swojego słownika. Zalecamy, by słówka były pogrupowane tematycznie.}} <gallery> File:Fuji_apple.jpg|an apple [[File:En-us-apple.ogg|noicon]] File:Ambersweet_oranges.jpg|an orange [[File:En-ca-orange.ogg|noicon]] File:Envelop.jpg|an envelope [[File:En-us-envelope2.ogg|noicon]] File:Faroe_stamp_011_east_coast_of_vagar_300_oyru.jpg|a stamp [[File:En-us-stamp.ogg|noicon]] File:2007,_Army_Day,_15th_Anniversary_postal_card.jpg|a postcard [[File:En-us-postcard.ogg|noicon]] File:LeibnizBrief1.jpg|a letter [[File:En-us-letter.ogg|noicon]] File:Reisetasche (fcm).jpg|a bag [[File:En-us-bag.ogg|noicon]] File:Suitcase_750x500.jpg|a suitcase [[File:En-us-suitcase.ogg|noicon]] File:OrteliusWorldMap.jpeg|a map [[File:En-us-map.ogg|noicon]] File:2000_Notebook,_Pages_4-5.jpg|a notebook File:Van_Dale_Dictionary.JPG|a dictionary [[File:En-us-dictionary.ogg|noicon]] File:FEMA_-_45241_-_St._Thomas_local_newspaper_vendor_holds_^quot,Hurricane_Earl^quot,_headline.jpg|a newspaper [[File:En-us-newspaper.ogg|noicon]] File:Zeitschriften.JPG|a magazine [[File:En-us-magazine.ogg|noicon]] File:Canon_Digital_Ixus_430.jpg|a camera [[File:En-us-camera.ogg|noicon]] File:Bumping_key.jpg|a key [[File:En-us-key.ogg|noicon]] File:JRticket.jpg|a ticket [[File:En-us-ticket.ogg|noicon]] </gallery> {{Uwaga|Przedimek "a" stawiamy przed wyrazem rozpoczynającym się spółgłoską, a "an" przed wyrazem na samogłoskę (dotyczy to tylko rzeczowników w liczbie pojedynczej).}} === Countries and nationalities === {| class="wikitable" ! Country !! Nationality !! Kraj !! Narodowość |- | Brazil || Brazilian || Brazylia || Brazylijczyk / Brazylijka |- | China || Chinese || Chiny || Chińczyk / Chinka |- | Denmark || Danish || Dania || Duńczyk / Dunka |- | England || English || Anglia || Anglik / Angielka |- | Finland || Finnish || Finlandia || Fin / Finka |- | Germany || German || Niemcy || Niemiec / Niemka |- | Holland || Dutch || Holandia || Holender / Holenderka |- | Italy || Italian || Włochy || Włoch / Włoszka |- | Japan || Japanese || Japonia || Japończyk / Japonka |- | Scotland || Scottish, Scots || Szkocja || Szkot / Szkotka |- | Spain || Spanish || Hiszpania || Hiszpan / Hiszpanka |- | France || French || Francja || Francuz / Francuzka |- | the United States || American || Stany Zjednoczone || Amerykanin / Amerykanka |- | Switzerland || Swiss || Szwajcaria || Szwajcar / Szwajcarka |- | Mexico || Mexican || Meksyk || Meksykanin / Meksykanka |- | Norway || Norwegian || Norwegia || Norweg / Norweżka |- | Portugal || Portuguese || Portugalia || Portugalczyk / Portugalka |- | Ireland || Irish || Irlandia || Irlandczyk / Irlandka |- | Turkey || Turkish || Turcja || Turek / Turczynka |- | Poland || Polish || Polska || Polak / Polka |- | Saudi Arabia || Arabian || Arabia Saudyjska || Saudyjczyk / Saudyjka |- | India || Indian || Indie || Hindus / Hinduska |- | Russia || Russian || Rosja || Rosjanin / Rosjanka |- | Ukraine || Ukrainian || Ukraina || Ukrainiec / Ukrainka |- | Hungary || Hungarian || Węgry || Węgier / Węgierka |- | Wales || Welsh || Walia || Walijczyk / Walijka |} UWAGA! Większość anglistów uważa, że na określenie narodowości możemy używać równorzędnie przymiotnika i nie ma w tym nic złego, np. ''I’m Polish'', niekoniecznie ''Pole''. Istnieją jednak także osobne słowa na oznaczenie przynajmniej niektórych narodowości. == Grammar == === ''to have'' === Czasownik ''have'', czyli mieć. ==== Forma oznajmująca ==== {| class="wikitable" | I have | I've | Ja mam |- | You have | You've | Ty masz |- | He has | | On ma |- | She has | | Ona ma |- | It has | | Ono ma |- | We have | We've | My mamy |- | You have | You've | Wy macie |- | They have | They've | Oni (One) mają |} ===== Przykłady formy oznajmującej ===== * '''I have a cat.''' – Ja mam kota. * '''You have a blue car.''' – Ty masz niebieski samochód. * '''She has a nice dress.''' – Ona ma ładną sukienkę. * '''He has a book.''' – On ma książkę. * '''It has salt.''' – To ma sól. * '''We have a television.''' – My mamy telewizor. * '''You have stupid ideas.''' – Wy macie głupie pomysły. * '''They have a dog.''' – Oni (one) mają psa. ==== Forma pytająca ==== {| class="wikitable" | Have I got?/Do I have? | Czy ja mam? |- | Have you got?/Do you have? | Czy ty masz? |- | Has he got?/Does he have? | Czy on ma? |- | Has she got?/Does she have? | Czy ona ma? |- | Has it got?/Does it have? | Czy ono ma? |- | Have we got?/Do we have? | Czy my mamy? |- | Have you got?/Do you have? | Czy wy macie? |- | Have they got?/Do they have? | Czy oni (one) mają? |} W języku angielskim występują dwie formy pytające odnoszące się do słowa ''have'' (mieć, posiadać). Obydwie formy mają takie same znaczenie! Pierwszą tworzymy przy użyciu inwersji, czyli przesunięcia czasownika przed podmiot w zdaniu i kolejno wstawiamy słowo ''got'' i następnie kolejną cześć zdania. Drugą możliwością jest użycie czasu Present Simple. Zdanie pytające tworzymy przy użyciu operatora ''do'' lub ''does'' (w 3. os. l. poj.), następnie w zdaniu występuje podmiot i kolejno czasownik ''have''. Gdy używamy operatora do/does, czasownik w zdaniu zmienia się na bezokolicznik, czyli w tym przypadku ''have''. ===== Przykłady formy pytającej ===== * '''Do you have a cola?/ Have you got a cola?''' – Czy ty masz colę? * '''Do you have a pencil?/ Have you got a pencil?''' – Czy ty masz ołówek? * '''Does she have a brother?/ Has she got a brother?''' – Czy ona ma brata? * '''Does he have a sister?/ Has he got a sister?''' – Czy on ma siostrę? * '''Does it have a brain?/ Has it got a brain?''' – Czy to ma mózg? * '''Do we have a tram?/ Have we got a tram?''' – Czy my mamy tramwaj? * '''Do you have water?/ Have you got water?''' – Czy wy macie wodę? * '''Do they have a trash?/ Have they got a trash?''' – Czy oni (one) mają śmietnik? ==== Forma przecząca ==== {| class="wikitable" | I have not got... | I've not got.../I haven't got... | Ja nie mam |- | You have not got... | You haven't got.../You've not got... | Ty nie masz |- | He has not got | He hasn't got/He's not got | On nie ma |- | She has not got | She hasn't got/She's not got | Ona nie ma |- | It has not got | It hasn't got/It's not got | Ono nie ma |- | We have not got | We haven't got/We've not got | My nie mamy |- | You have not got | You haven't got/You've not got | Wy nie macie |- | They have not got | They haven't got/They've not got | Oni (One) nie mają |} W języku angielskim występują dwie formy przeczące używające czasownika ''have''. Obydwie formy mają takie same znaczenie! Pierwsza formę tworzy się przez dodanie słowa ''not'' do czasownika ''have'' i potem słowa ''got'', a następnie dalszej części zdania (''have not got/ haven't got''). Drugiej formy używa się przy czasie Present Simple, dokładnie przy użyciu operatora w przeczeniu (''do not/ don't'', ''does not/ doesn't''). Podczas użycia operatora czasownik w zdaniu zmienia się w bezokolicznik w tym przypadku ''have''. Wyrażenia formy przeczącej można również skrócić, łącząc czasownik posiłkowy ''have'' z formą przeczącą ''not'' w jeden wyraz, jak poniżej: : ''I have not = I haven't'' : ''He/She/It has not = He/She/It hasn't'' {{Uwaga|Nie ma możliwości tworzenia skrótów formy przeczącej w postaci ''I've not''. Prawidłowy zapis powinien brzmieć ''I have not'' lub mniej oficjalnie ''I haven't''}} ===== Przykłady formy przeczącej ===== : ''I have not got a cat./ I do not have a cat.'' – Ja nie mam kota. : ''You have not got chemistry at your school./ You do not have chemistry at your school.'' – Ty nie masz chemii w swojej szkole. : ''She has not got brother./ She does not have brother.'' – Ona nie ma brata. : ''He has not got a sister./ He does not have a sister.'' – On nie ma siostry. : ''It has not got a tail./ It does not have a tail.'' – To nie ma ogona. ==== Numbers ==== {| class="wikitable" ! [1–10] !! [11–20] !! [30–1000] !! [21–99] |- | 1 one || 11 eleven || 30 thirty || 21 twenty-one |- | 2 two || 12 twelve || 40 forty || 22 twenty-two |- | 3 three || 13 thirteen || 50 fifty || 23 twenty-three |- | 4 four || 14 fourteen || 60 sixty || |- | 5 five || 15 fifteen || 70 seventy || |- | 6 six || 16 sixteen || 80 eighty || |- | 7 seven || 17 seventeen || 90 ninety || |- | 8 eight || 18 eighteen || 100 a hundred || |- | 9 nine || 19 nineteen || 1000 a thousand || |- | 10 ten || 20 twenty || 1425 one thousand, four hundred and twenty-five || |} W języku angielskim daty, np. rok 1425, 1538, 1723, 1900, rozdzielamy na dwie części, czyli w przypadku 1538 na 15 i 38 – ''fifteen thirty-eight'', 1723 rozbijamy zaś na ''seventeen twenty-three'', natomiast 1900 czytamy w postaci ''nineteen hundred''. == Exercises: Lesson 2 == '''Ex. 1''' Napisz podane liczby: * 17 * 92 * 14 * 21 * 65 * 4 * 52 '''Ex.2''' Dopisz do podanych narodowości nazwy krajów (po angielsku). * Chińczyk * Amerykanin * Brazylijczyk * Francuz * Portugalczyk * Polak * Włoch '''Ex.3''' Dokończ zdania. * This is my _ (klucz). * This is his _ (torba). * This is her _ (czasopismo). * This is your _ (słownik). [[Angielski:Podstawy (część druga)/Odpowiedzi|Odpowiedzi]] <noinclude> {{Nawigacja|Angielski: Spis treści| [[Angielski/Podstawy|Podstawy]]| [[Angielski/Mówienie|Mówienie]]| }}</noinclude> pb93gfqjhhwqt25jqf3mj57dg15rw2m 0 358 548639 307249 2026-07-28T19:18:10Z Persino 2851 548639 wikitext text/x-wiki [[Indonezyjski| ^ Indonezyjski - Strona główna ^]] | [[Indonezyjski/Lekcja 0| << Lekcja 0: Alfabet]] | Lekcja 1: Powitania |[[Indonezyjski/Lekcja 2| Lekcja 2: To, tamto >>]] == Contoh Percakapan ''(Przykładowy dialog)'' == Budi: Selamat pagi, Bu!<br>Wati: Selamat pagi, Pak!<br>Budi: Apa kabar?<br>Wati: Baik. Anda?<br>Budi: Baik-baik juga. Selamat tinggal.<br>Wati: Selamat tinggal.<br> Terjemahannya (Tłumaczenie): Budi: Dzień dobry pani!<br>Wati: Dzień dobry panu!<br>Budi: Jak się Pani ma? ''również: Jak się Pan ma?, Jak się masz?''<br>Wati: Dziękuje, dobrze. A Pan (Ty)?<br>Budi: Także dobrze. Do widzenia.<br>Wati: Do widzenia.<br> == Selamat == Słowo ''selamat'' oznacza ''bezpieczny''. Tak więc, ''selamat pagi'' dosłownie oznacza ''bezpieczny dzień''. Poniżej znajduje się tabela ze słowami używanymi przy powitaniach i pożegnaniach, ich znaczenie oraz przybliżony czas, kiedy się ich używa. <table border=1> <tr><th>''Kata'' (Słowo)</th><th>''Arti'' (Znaczenie)</th> <th>''Waktu / Kondisi'' (Czas / Warunki) </th></tr> <tr><td>Pagi</td><td>ranek</td><td>Słońce już wstało, ale jest jeszcze przed godziną 10.</td></tr> <tr><td>Siang</td><td>południe</td><td>Około południa. Zazwyczaj godziny 10 - 14.</td></tr> <tr><td>Sore</td><td>popołudnie</td><td>Słońce nadal świeci, ale jest po godzinie 14.</td></tr> <tr><td>Malam</td><td>noc</td><td>Po zachodzie słońca.</td></tr> <tr><td>Tinggal</td><td>cześć</td><td>Na imprezach</td></tr> </table> Zwrot ''selamat malam'' dosłownie oznacza ''dobranoc'', jakkolwiek używa się go przy powitaniach ludzi w nocy. Do pożegnań używa się ''"selamat tinggal"''. Słowo ''"selamat"'' oznacza także ''gratulacje''. Używamy go wtedy w kombinacji z następującymi słowami: <table border=1> <tr><th>''Kata'' (słowo)</th><th>''Arti'' (znaczenie)</th></tr> <tr><td>Ulang tahun</td><td>urodziny</td></tr> <tr><td>Tahun baru</td><td>nowy rok</td></tr> <tr><td>Natal</td><td>Boże Narodzenie</td></tr> <tr><td>Paskah</td><td>Święta Wielkanocne</td></tr> <tr><td>Jalan</td><td>podróż (''szczęśliwej podróży'')</td></tr> </table> Tak więc, ''"selamat ulang tahun"'' oznacza w przybliżeniu ''szczęśliwych urodzin'' (odpowiednik polskiego "sto lat!"). Słowo ''"jalan"'' oznacza ''droga'' lub ''iść'', ale w zwrocie ''"selamat jalan"'', oznacza ''"bon voyage"'', ''"szczęśliwej podróży"''. == Apa Kabar ''(Jak się masz)'' == Zwrot ''"apa kabar"'' dosłownie oznacza ''"co nowego (u ciebie)"''. Słowo ''"apa"'' oznacza ''"co"'', a słowo ''"kabar"'' oznacza ''"wiadomość"'', ''"nowina"''. Cały zwrot tłumaczymy ''"Jak się masz"'', ''"Co słychać"''. W odpowiedzi na ''"apa kabar"'', używamy zazwyczaj ''"baik"'' lub ''"baik-baik"'', by powiedzieć, że jest wszystko w porządku. Możemy także powiedzieć ''"biasa saja"'' (= "tak sobie") lub ''"kurang baik"'' (= "źle", dosłownie = "mniej dobrze"). W języku malajskim wymawia się ''"khabar"'' zamiast ''"kabar"'', tak więc wymowa jest nieznacznie różna. == Sapaan ''(Przywitanie)'' == W powyższym dialogu wystąpiły dwa słowa ''"pak"'' oraz ''"bu"'', które oznaczają odpowiednio ''"pan"'' i ''"pani"''. Ze względu na to, że Indonezyjczycy starają się być uprzejmi, należy zwrócić uwagę na to, do kogo kierujemy powitanie i w jaki sposób to czynimy. W sytuacjach oficjalnych lub w miejscu pracy, zazwyczaj wita się, używając ''"pak"'' lub ''"bu"''. Dźwięk ''"pak"'' jest skrótem od ''"bapak"'' (= pan, ojciec), podczas gdy ''"bu"'' to skrót od ''"ibu"'' (= pani, matka). <hr> [[Indonezyjski| ^ Indonezyjski - Strona główna ^]] | [[Indonezyjski/Lekcja 0| << Lekcja 0: Alfabet]] | Lekcja 1: Powitania |[[Indonezyjski/Lekcja 2| Lekcja 2: To, tamto >>]] 5o3xmijwnxn2tjkqjqskdur25yab70v 548695 548639 2026-07-28T23:12:37Z Persino 2851 548695 wikitext text/x-wiki [[Indonezyjski| ^ Indonezyjski - Strona główna ^]] | [[Indonezyjski/Lekcja 0| << Lekcja 0: Alfabet]] | Lekcja 1: Powitania |[[Indonezyjski/Lekcja 2| Lekcja 2: To, tamto >>]] == Contoh Percakapan ''(Przykładowy dialog)'' == {| class="wikitable" ! Indonezyjski !! Polski |- | '''Budi''': Selamat pagi, Bu! || '''Budi''': Dzień dobry pani! |- | '''Wati''': Selamat pagi, Pak! || '''Wati''': Dzień dobry panu! |- | '''Budi''': Apa kabar? || '''Budi''': Jak się Pani ma? (również: Jak się Pan ma?, Jak się masz?) |- | '''Wati''': Baik. Anda? || '''Wati''': Dziękuję, dobrze. A Pan (Ty)? |- | '''Budi''': Baik-baik juga. Selamat tinggal. || '''Budi''': Także dobrze. Do widzenia. |- | '''Wati''': Selamat tinggal. || '''Wati''': Do widzenia. |} == Selamat == Słowo ''selamat'' oznacza ''bezpieczny''. Tak więc, ''selamat pagi'' dosłownie oznacza ''bezpieczny dzień''. Poniżej znajduje się tabela ze słowami używanymi przy powitaniach i pożegnaniach, ich znaczenie oraz przybliżony czas, kiedy się ich używa. {| class="wikitable" ! ''Kata'' (Słowo) !! ''Arti'' (Znaczenie) !! ''Waktu / Kondisi'' (Czas / Warunki) |- | Pagi || ranek || Słońce już wstało, ale jest jeszcze przed godziną 10. |- | Siang || południe || Około południa, zazwyczaj godziny 10–14. |- | Sore || popołudnie || Słońce nadal świeci, ale jest po godzinie 14. |- | Malam || noc || Po zachodzie słońca. |- | Tinggal || cześć || Na imprezach. |} Zwrot ''selamat malam'' dosłownie oznacza ''dobranoc'', jakkolwiek używa się go przy powitaniach ludzi w nocy. Do pożegnań używa się ''"selamat tinggal"''. Słowo ''"selamat"'' oznacza także ''gratulacje''. Używamy go wtedy w kombinacji z następującymi słowami: {| class="wikitable" ! ''Kata'' (słowo) !! ''Arti'' (znaczenie) |- | Ulang tahun || urodziny |- | Tahun baru || nowy rok |- | Natal || Boże Narodzenie |- | Paskah || Święta Wielkanocne |- | Jalan || podróż („szczęśliwej podróży”) |} Tak więc, ''"selamat ulang tahun"'' oznacza w przybliżeniu ''szczęśliwych urodzin'' (odpowiednik polskiego "sto lat!"). Słowo ''"jalan"'' oznacza ''droga'' lub ''iść'', ale w zwrocie ''"selamat jalan"'', oznacza ''"bon voyage"'', ''"szczęśliwej podróży"''. == Apa Kabar ''(Jak się masz)'' == Zwrot ''"apa kabar"'' dosłownie oznacza ''"co nowego (u ciebie)"''. Słowo ''"apa"'' oznacza ''"co"'', a słowo ''"kabar"'' oznacza ''"wiadomość"'', ''"nowina"''. Cały zwrot tłumaczymy ''"Jak się masz"'', ''"Co słychać"''. W odpowiedzi na ''"apa kabar"'', używamy zazwyczaj ''"baik"'' lub ''"baik-baik"'', by powiedzieć, że jest wszystko w porządku. Możemy także powiedzieć ''"biasa saja"'' (= "tak sobie") lub ''"kurang baik"'' (= "źle", dosłownie = "mniej dobrze"). W języku malajskim wymawia się ''"khabar"'' zamiast ''"kabar"'', tak więc wymowa jest nieznacznie różna. == Sapaan ''(Przywitanie)'' == W powyższym dialogu wystąpiły dwa słowa ''"pak"'' oraz ''"bu"'', które oznaczają odpowiednio ''"pan"'' i ''"pani"''. Ze względu na to, że Indonezyjczycy starają się być uprzejmi, należy zwrócić uwagę na to, do kogo kierujemy powitanie i w jaki sposób to czynimy. W sytuacjach oficjalnych lub w miejscu pracy, zazwyczaj wita się, używając ''"pak"'' lub ''"bu"''. Dźwięk ''"pak"'' jest skrótem od ''"bapak"'' (= pan, ojciec), podczas gdy ''"bu"'' to skrót od ''"ibu"'' (= pani, matka). [[Indonezyjski| ^ Indonezyjski - Strona główna ^]] | [[Indonezyjski/Lekcja 0| << Lekcja 0: Alfabet]] | Lekcja 1: Powitania |[[Indonezyjski/Lekcja 2| Lekcja 2: To, tamto >>]] 1j5iddzo0x5gaegk7x1net3clkti9gf 0 1369 548557 491056 2026-07-28T14:14:10Z Persino 2851 /* Sposób przyrządzania */ 548557 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Spaghetti alla Carbonara.jpg|200px|right]] Dla 4 osób: * Porcja: 598 kcal * Przygotowanie: 15 minut == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti (nitkowego) lub wstążkowego (tagliatelle)'' * ''200 g wędzonego boczku'' * ''1/2 szklanki śmietany'' (w oryginalnej włoskiej recepturze nie stosuje się śmietany) * ''2 łyżki posiekanej natki pietruszki'' * ''4 łyżki startego parmezanu'' * ''4 żółtka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Sposób przyrządzania == Boczek pokroić w kostkę i podsmażyć na patelni. Śmietanę podgrzać, połączyć z serem, żółtkami i natką pietruszki. Doprawić do smaku. Ciepły makaron wymieszać z boczkiem i polać sosem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> 4v0abegqy63zl1fgqcz2zpmkatg234n 548566 548557 2026-07-28T15:04:49Z Persino 2851 548566 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Spaghetti alla Carbonara.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Spaghetti alla carbonara}} Dla 4 osób: * Porcja: 598 kcal * Przygotowanie: 15 minut == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti (nitkowego) lub wstążkowego (tagliatelle)'' * ''200 g wędzonego boczku'' * ''1/2 szklanki śmietany'' (w oryginalnej włoskiej recepturze nie stosuje się śmietany) * ''2 łyżki posiekanej natki pietruszki'' * ''4 łyżki startego parmezanu'' * ''4 żółtka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Sposób przyrządzania == Boczek pokroić w kostkę i podsmażyć na patelni. Śmietanę podgrzać, połączyć z serem, żółtkami i natką pietruszki. Doprawić do smaku. Ciepły makaron wymieszać z boczkiem i polać sosem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> 7asdz2eypa3x8qvmji88y265izux05f 0 1370 548605 512230 2026-07-28T17:59:50Z Persino 2851 548605 wikitext text/x-wiki ;Przepis na danie dla 4 osób: * Porcja: 672 kcal * Przygotowanie: 30 minut * Pieczenie: 30 minut == Składniki == * ''250 g makaronu {{lpg|canneloni}}'' * ''250 g mielonego mięsa drobiowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''1 jajko'' * ''500 g pomidorów'' * ''3 łodygi selera naciowego'' * ''2 szklanki sosu beszamelowego'' * ''3 łyżki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''suszone oregano'' * ''2 łyżki żółtego sera'' == Przyrządzenie == Pomidory sparzyć, obrać i pokroić. Seler pokroić w paseczki. Poddusić na połowie rozgrzanego oleju. Doprawić solą i oregano. Na pozostałym oleju podsmażyć mięso z roztartym na miazgę czosnkiem. Do lekko ostudzonego wbić jajko i doprawić do smaku solą i pieprzem. Nadzieniem (za pomocą tutki z papieru lub materiału) napełnić cannelloni. Na dnie żaroodpornego naczynia rozprowadzić warstwę duszonych warzyw, ułożyć napełnione cannelloni, zalać sosem. Piec 30 minut w rozgrzanym do {{C|200}} piekarniku. 10 minut przed końcem pieczenia posypać żółtym serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> jynshagqpo87spq2r5reqhfd5hgqzz6 548609 548605 2026-07-28T18:08:12Z Persino 2851 548609 wikitext text/x-wiki ; Przepis na danie dla 4 osób: * Porcja: 672 kcal * Przygotowanie: 30 minut * Pieczenie: 30 minut == Składniki == * ''250 g makaronu {{lpg|canneloni}}'' * ''250 g mielonego mięsa drobiowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''1 jajko'' * ''500 g pomidorów'' * ''3 łodygi selera naciowego'' * ''2 szklanki sosu beszamelowego'' * ''3 łyżki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''suszone oregano'' * ''2 łyżki żółtego sera'' == Przyrządzenie == Pomidory sparzyć, obrać i pokroić. Seler pokroić w paseczki. Poddusić na połowie rozgrzanego oleju. Doprawić solą i oregano. Na pozostałym oleju podsmażyć mięso z roztartym na miazgę czosnkiem. Do lekko ostudzonego wbić jajko i doprawić do smaku solą i pieprzem. Nadzieniem (za pomocą tutki z papieru lub materiału) napełnić cannelloni. Na dnie żaroodpornego naczynia rozprowadzić warstwę duszonych warzyw, ułożyć napełnione cannelloni, zalać sosem. Piec 30 minut w rozgrzanym do {{C|200}} piekarniku. 10 minut przed końcem pieczenia posypać żółtym serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> okff8rqnbequ1vq5ycg0wkprh3w8qp0 548657 548609 2026-07-28T20:23:56Z Persino 2851 548657 wikitext text/x-wiki ; Przepis na danie dla 4 osób: * Porcja: 672 kcal * Przygotowanie: 30 minut * Pieczenie: 30 minut == Składniki == * ''250 g makaronu {{lpg|canneloni}}'' * ''250 g mielonego mięsa drobiowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''1 jajko'' * ''500 g pomidorów'' * ''3 łodygi selera naciowego'' * ''2 szklanki sosu beszamelowego'' * ''3 łyżki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''suszone oregano'' * ''2 łyżki żółtego sera'' == Przyrządzenie == # Pomidory sparzyć, obrać i pokroić. Seler pokroić w paseczki. Poddusić na połowie rozgrzanego oleju. Doprawić solą i oregano. # Na pozostałym oleju podsmażyć mięso z roztartym na miazgę czosnkiem. Do lekko ostudzonego wbić jajko i doprawić do smaku solą i pieprzem. # Nadzieniem (za pomocą tutki z papieru lub materiału) napełnić cannelloni. # Na dnie żaroodpornego naczynia rozprowadzić warstwę duszonych warzyw, ułożyć napełnione cannelloni, zalać sosem. Piec 30 minut w rozgrzanym do {{C|200}} piekarniku. 10 minut przed końcem pieczenia posypać żółtym serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> l6rea0tlcwjz2tq9avknf5dgaafdcdg 0 1382 548636 500628 2026-07-28T19:04:00Z Persino 2851 548636 wikitext text/x-wiki {{T|Hiszpański/kursa}} == Zanim zaczniesz naukę == Przed przystąpieniem do tej lekcji upewnij się, że znasz dobrze materiał z [[Hiszpański/Lekcja A0|lekcji A0]]. W tej lekcji: * poznasz podstawowe zwroty grzecznościowe, powitania * poznasz osoby i odmiany * poznasz czasowniki ''ser'' i ''estar'' oraz ''haber'' == Dialog A1-1 == Dwóch dobrych przyjaciół, Carmen i Roberto, spotykają się: {{T|Hiszpański/dialog|¡hola!| ''Carmen'': ¡Hola, Roberto! ¿Cómo estás?<br/> ''Roberto'': Yo estoy bien, gracias. Y tú, ¿cómo estás?<br/> ''Carmen'': Estoy bien.<br/> ''Roberto'': ¿Hay algo nuevo para contar?<br/> ''Carmen'': No mucho.<br/> ''Carmen'': Adiós, Roberto.<br/> ''Roberto'': Adiós, hasta mañana.<br/>}} '''Posłuchaj dialogu''': {{Audio|SpanishL1D1.ogg}} (139KB) {{T|Hiszpański/słownictwo|¡hola!|Pozdrowienia i zwroty grzecznościowe| ¡hola! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Hola.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo estás? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Cómo_estás_tú.ogg|odsłuchaj]]<br> ¿Cómo está? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Cómo_está_usted.ogg|odsłuchaj]]<br> (Yo) estoy bien. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Yo_estoy_bien.ogg|odsłuchaj]]<br/> gracias [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Gracias.ogg|odsłuchaj]]<br/> de nada, [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:De_nada.ogg|odsłuchaj]]<br/> mucho gusto<br/> lub con gusto<br/> y<br/> tú [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-tú.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué pasa? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-qué pasa.oga|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué tal? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-qué tal.oga|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué hay de nuevo? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Qué_hay_de_nuevo.ogg|odsłuchaj]]<br/> no mucho [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:De_nada.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¡adiós! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-adiós.oga|odsłuchaj]]<br/> ¡Hasta mañana! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-hasta mañana.oga|odsłuchaj]]<br/> ¡Hasta luego! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Hasta_luego.ogg|odsłuchaj]] | Cześć!<br/> Co u Ciebie? (niefor.)<br/> Co u Ciebie? (formalnie)<br/> Mam się dobrze.<br/> Dziękuję.<br/> Nie ma za co<br/><br/><br/> i <br/> ty (niefor., l. poj.)<br/> Jak leci?<br/> Co u Ciebie?<br/> Co nowego?<br/> niewiele <br/> Do widzenia! <br/> Do jutra! <br/> Do zobaczenia!}} == Dialog A1-2 == Dwie osoby - Señor González i Señora Pérez - spotykają się po raz pierwszy: {{T|Hiszpański/dialog |¡hola! |''Señor González'': Buenos días. ¿Cómo se llama usted?<br/> ''Señora Pérez'': Me llamo Ana Pérez. ¿Y usted? ¿Cómo se llama?<br/> ''Señor González'': Soy Luis González. Encantado.<br/> ''Señora Pérez'': Encantada.<br/> }} '''Posłuchaj dialogu''': {{Audio|SpanishL1D2.ogg}} (127KB) {{T|Hiszpański/słownictwo|¡buenos días!|Dzień dobry!| Buenos días! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenos días.ogg|odsłuchaj]]<br/> Buenas tardes. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenas tardes.ogg|odsłuchaj]]<br/> Buenas noches [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenas noches.ogg|odsłuchaj]]<br/> Me llamo... [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-me llamo.oga|odsłuchaj]]<br/> Soy... [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-soy.oga|odsłuchaj]]<br/> tú [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-tú.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo te llamas? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:cómo te llamas.ogg|odsłuchaj]]<br/> usted [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-usted.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo se llama? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:cómo se llama usted.ogg|odsłuchaj]]<br/> Encantado/Encantada. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:encantado.ogg|odsłuchaj]]<br/> Mucho gusto. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-mucho gusto.oga|odsłuchaj]] | Dzień dobry! (rano)<br/> Dzień dobry! (po południu)<br/> Dobry wieczór!<br/> Nazywam się...<br/> Jestem... <br/> Ty ''(niefor.)''<br/> Jak masz na imię? ''(niefor.)''<br/> Ty ''(for.)'' <br/> Jak masz na imię? ''(for.)''<br/> miło Cię poznać<br/> To zaszczyt poznać Cię. }} == Słownictwo A1-1: dni tygodnia == {{T|Hiszpański/słownictwo|los días de la semana|dni tygodnia| (la) semana<br /> (el) día laborable<br /> (el) lunes<br /> (el) martes<br /> (el) miércoles<br /> (el) jueves<br /> (el) viernes<br /> (el) sábado<br /> (el) domingo | tydzień<br /> dzień pracujący<br /> poniedziałek<br /> wtorek<br /> środa<br /> czwartek<br /> piątek<br /> sobota<br /> niedziela }} == Słownictwo A1-2: miesiące == {{T|Hiszpański/słownictwo|los meses|miesiące| (el) mes<br /> (el) enero<br /> (el) febrero<br /> (el) marzo<br /> (el) abril<br /> (el) mayo<br /> (el) junio<br /> (el) julio<br /> (el) agosto<br /> (el) septiembre<br /> (el) octubre<br /> (el) noviembre<br /> (el) diciembre<br /> | miesiąc<br /> styczeń<br /> luty<br /> marzec<br /> kwiecień<br /> maj<br /> czerwiec<br /> lipiec<br /> sierpień<br /> wrzesień<br /> październik<br /> listopad<br /> grudzień<br /> }} == Słownictwo A1-3: pory roku == {{T|Hiszpański/słownictwo|las estaciones del año|pory roku| (la) estación del año<br /> (la) primavera<br /> (el) verano<br /> (el) otoño<br /> (el) invierno<br /> |pora roku<br /> wiosna<br /> lato<br /> jesień<br /> zima<br /> }} == Gramatyka A1-1: zaimki osobowe == W gramatyce hiszpańskiej występuje 6 różnych osób, z których część dodatkowo różni się w zależności od rodzajów. Występują także formy grzecznościowe. {{T|Hiszpański/gramatyka|zaimki osobowe liczby pojedynczej| <table border{{=}}0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"33%">'''osoba'''</td> <td width{{=}}"33%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"33%">'''polskie znaczenie'''</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby pojedynczej:}}</td> <td>'''Yo'''</td> <td>ja</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby pojedynczej (''nieformalnie''):}}</td> <td>'''tú'''</td> <td>ty</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby pojedynczej (''formalnie''):}}</td> <td>'''usted'''</td> <td>Pan, Pani</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby pojedynczej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''él'''</td> <td>on</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby pojedynczej (''rodzaj żeński i nijaki''):</td> <td>'''ella'''</td> <td>ona, ono</td> </tr></table> }} Proszę zwrócić uwagę na rozróżnianie zwrotów formalnych w drugiej osobie, oraz na używanie tego samego zaimka dla rodzaju żeńskiego i nijakiego trzeciej osoby. {{T|Hiszpański/gramatyka|zaimki osobowe liczby mnogiej| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"33%">'''osoba'''</td> <td width{{=}}"33%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"33%">'''polskie znaczenie'''</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby mnogiej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''nosotros'''</td> <td>my</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby mnogiej (''rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''nosotras'''</td> <td>my</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''nieformalnie, rodzaj męski''):}}</td> <td>'''vosotros'''</td> <td>wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''nieformalnie, rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''vosotras'''</td> <td>wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''formalnie, oba rodzaje''):}}</td> <td>'''ustedes'''</td> <td>Wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby mnogiej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''ellos'''</td> <td>oni</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby mnogiej (''rodzaj żeński i nijaki''):</td> <td>'''ellas'''</td> <td>one</td> </tr></table> }} == Gramatyka A1-1a: użycie zaimków osobowych liczby mnogiej == W języku hiszpańskim zaimki osobowe liczby mnogiej są używane nieco inaczej, niż w języku polskim. Różnice polegają głównie na rozdzieleniu grup ze względu na rodzaj. {{T|Hiszpański/gramatyka|użycie zaimków liczby mnogiej| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"15%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"75%">'''użycie'''</td> </tr><tr> <td>'''nosotros'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''nosotras'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr><tr> <td>'''vosotros'''</td> <td>Używa się w nieformalnych sytuacjach, w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''vosotras'''</td> <td>Używa się w nieformalnych sytuacjach, w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr><tr> <td>'''ustedes'''</td> <td>Używa się w każdej sytuacji wymagajacej '''języka formalnego''', patrz także kolejny rozdział</td> </tr><tr> <td>'''ellos'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''ellas'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr></table> }} <br/> {{T|Hiszpański/gramatyka|vosotros/vosotras i ustedes| Formy drugiej osoby liczby mnogiej, '''''vosotros''''' i '''''vosotras''''', są używane praktycznie tylko w części Hiszpanii. W niektórych partiach tego kraju, oraz w Ameryce Południowej, używa się zamiast nich formy '''''ustedes''''', która traci wtedy swój formalny wydźwięk.}} == Gramatyka A1-2: odmiana czasowników regularnych == Hiszpański ma sześć różnych odmian, które są używane w zależności od zaimka osobowego, który zostałby użyty w danym miejscu. Odmiany te w przybliżeniu odpowiadają osobom, z wyjątkiem formalnych zaimków drugiej osoby obu liczb (''usted'' i ''ustedes''), które należy traktować tak, jakby były zaimkami trzeciej osoby danej liczby. {{T|Hiszpański/gramatyka|odmiany czasowników| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"15%">'''odmiana'''</td> <td width{{=}}"75%">'''odpowiadające zaimki osobowe'''</td> </tr><tr> <td>'''1.'''</td> <td>yo.</td> </tr><tr> <td>'''2.'''</td> <td>tú</td> </tr><tr> <td>'''3.'''</td> <td>él, ella, usted</td> </tr><tr> <td>'''4.'''</td> <td>nosotros, nosotras</td> </tr><tr> <td>'''5.'''</td> <td>vosotros, vosotras</td> </tr><tr> <td>'''6.'''</td> <td>ellos, ellas, ustedes</td> </tr> </table> }} </br>W hiszpańskim występują 3 główne rodzaje czasowników regularnych. Podział ten dokonywany jest w zależności od końcówki (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') bezokolicznika danego czasownika. W zależności od tego, do jakiej grupy należy dany czasownik, używane są trzy różne odmiany (koniugacje). Różnią się one końcówkami, które zostały zebrane i pogrubione w poniższej tabelce. Przedstawia ona końcówki czasowników używane w czasie teraźniejszym prostym. {{T|Hiszpański/gramatyka|odmiana czasowników| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"16%">'''odmiana'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -ar'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -er'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -ir'''</td> </tr><tr> <td>'''przykładowy<br/> czasownik'''</td> <td>''comprar''<br/><small>&nbsp;&nbsp;kupować</small></td> <td>''beber''<br/><small>&nbsp;&nbsp;pić</small></td> <td>''escribir''<br/><small>&nbsp;&nbsp;pisać</small></td> </tr><tr> <td>'''1.'''</td> <td>compr'''o'''</td> <td>beb'''o'''</td> <td>escrib'''o'''</td> </tr><tr> <td>'''2.'''</td> <td>compr'''as'''</td> <td>beb'''es'''</td> <td>escrib'''es'''</td> </tr><tr> <td>'''3.'''</td> <td>compr'''a'''</td> <td>beb'''e'''</td> <td>escrib'''e'''</td> </tr><tr> <td>'''4.'''</td> <td>compr'''amos'''</td> <td>beb'''emos'''</td> <td>escrib'''imos'''</td> </tr><tr> <td>'''5.'''</td> <td>compr'''áis'''</td> <td>beb'''éis'''</td> <td>escrib'''ís'''</td> </tr><tr> <td>'''6.'''</td> <td>compr'''an'''</td> <td>beb'''en'''</td> <td>escrib'''en'''</td> </tr> </table> }} </br>Warto pamiętać, że w hiszpańskim nie trzeba używać zaimków osobowych (powiemy raczej ''Soy una persona'', a nie ''Yo soy una persona''). Oczywiście, w szczególnych przypadkach, możemy je użyć. Ma to miejsce szczególnie wtedy, gdy chcemy podkreślić część zdania. == Gramatyka A1-3: czasowniki ser i estar == Hiszpański posiada dwa odrębne czasowniki, które znaczą "''być''". '''Ser''' jest używany przy określaniu stałych własności, charakterystyk ("''Soy Luis''"), podczas kiedy '''estar''' jest używane dla zmieniających się cech ("''Estoy bien''"). W kolejnych lekcjach powrócimy do tego tematu. Poniżej znajdują się odmiany czasowników ''ser'' i ''estar'' dla czasu [[Hiszpański:Czasy teraźniejsze#Czas teraźniejszy oznajmujący|''teraźniejszego oznajmującego'']]. <br/> {{T|Hiszpański/słownictwo|el verbo "ser"|''czasownik "być" odnoszący się do stałych cech''| yo soy<br/> tú eres <br/> él/... es<br/> nosotros/... somos<br/> vosotros/... sois<br/> ellos/...son| ja jestem<br/> ty jesteś<br/> on, ona, ono jest<br/> my jesteśmy<br/> wy jesteście<br/> oni, one są<br/> }} <br/> {{T|Hiszpański/słownictwo|el verbo "estar"|''czasownik "być" odnoszący się do cech zmiennych''| yo estoy<br/> tú estás<br/> él/... está<br/> nosotros/... estamos<br/> vosotros/... estáis<br/> ellos/... están</br>| 5=ja jestem<br/> ty jesteś<br/> on, ona, ono jest<br/> my jesteśmy<br/> wy jesteście<br/> oni, one są<br/>}} <br/> {{T|Hiszpański/przykład|czasowniki ser i estar|Yo '''soy''' una persona.<br/> Yo '''estoy''' en casa. <br/> Tú '''eres''' un buen hombre. <br/> Tú '''estás''' en el sitio correcto.<br/> Él '''es''' mi amigo. <br/> El '''está''' jugando muy bien.* |Jestem osobą.<br/> Jestem w domu. <br/> Jesteś dobrym człowiekiem.<br/> Jesteś w dobrym miejscu<br/> On jest moim przyjacielem<br/> On bardzo dobrze gra.}} Uwaga: *to użycie '''estar''' ma miejsce w czasie ''teraźniejszym progresywnym'', który jest używany dla czynności, które trwają. Więcej informacji na ten temat znajdzie się w lekcji dziesiątej. == Gramatyka A1-4: czasownik haber (hay) == W hiszpańskim, aby powiedzieć "tutaj jest"/"tutaj są" używa się czasownika ''haber'', a ściślej jego formy ''hay''. {{T|Hiszpański/przykład|czasownik haber| Hay un niño y una niña.<br/> Hay una casa. |Tutaj jest (jeden) chłopiec i (jedna) dziewczynka<br/> Tutaj jest dom. }} '''Ćwiczenia''': [[Hiszpański:Lekcja A1/Ćwiczenia|Lekcja A1 - ćwiczenia]]<br/>'''Sprawdzian''': [[Hiszpański/Lekcja A1/Test|Lekcja A1 - sprawdzian]] {{T|Hiszpański/kursa}} 60cf0ew49zd278fl9e5eginpuc81t8a 548637 548636 2026-07-28T19:07:13Z Persino 2851 /* Gramatyka A1-1: zaimki osobowe */ 548637 wikitext text/x-wiki {{T|Hiszpański/kursa}} == Zanim zaczniesz naukę == Przed przystąpieniem do tej lekcji upewnij się, że znasz dobrze materiał z [[Hiszpański/Lekcja A0|lekcji A0]]. W tej lekcji: * poznasz podstawowe zwroty grzecznościowe, powitania * poznasz osoby i odmiany * poznasz czasowniki ''ser'' i ''estar'' oraz ''haber'' == Dialog A1-1 == Dwóch dobrych przyjaciół, Carmen i Roberto, spotykają się: {{T|Hiszpański/dialog|¡hola!| ''Carmen'': ¡Hola, Roberto! ¿Cómo estás?<br/> ''Roberto'': Yo estoy bien, gracias. Y tú, ¿cómo estás?<br/> ''Carmen'': Estoy bien.<br/> ''Roberto'': ¿Hay algo nuevo para contar?<br/> ''Carmen'': No mucho.<br/> ''Carmen'': Adiós, Roberto.<br/> ''Roberto'': Adiós, hasta mañana.<br/>}} '''Posłuchaj dialogu''': {{Audio|SpanishL1D1.ogg}} (139KB) {{T|Hiszpański/słownictwo|¡hola!|Pozdrowienia i zwroty grzecznościowe| ¡hola! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Hola.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo estás? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Cómo_estás_tú.ogg|odsłuchaj]]<br> ¿Cómo está? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Cómo_está_usted.ogg|odsłuchaj]]<br> (Yo) estoy bien. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Yo_estoy_bien.ogg|odsłuchaj]]<br/> gracias [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Gracias.ogg|odsłuchaj]]<br/> de nada, [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:De_nada.ogg|odsłuchaj]]<br/> mucho gusto<br/> lub con gusto<br/> y<br/> tú [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-tú.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué pasa? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-qué pasa.oga|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué tal? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-qué tal.oga|odsłuchaj]]<br/> ¿Qué hay de nuevo? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Qué_hay_de_nuevo.ogg|odsłuchaj]]<br/> no mucho [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:De_nada.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¡adiós! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-adiós.oga|odsłuchaj]]<br/> ¡Hasta mañana! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-hasta mañana.oga|odsłuchaj]]<br/> ¡Hasta luego! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Hasta_luego.ogg|odsłuchaj]] | Cześć!<br/> Co u Ciebie? (niefor.)<br/> Co u Ciebie? (formalnie)<br/> Mam się dobrze.<br/> Dziękuję.<br/> Nie ma za co<br/><br/><br/> i <br/> ty (niefor., l. poj.)<br/> Jak leci?<br/> Co u Ciebie?<br/> Co nowego?<br/> niewiele <br/> Do widzenia! <br/> Do jutra! <br/> Do zobaczenia!}} == Dialog A1-2 == Dwie osoby - Señor González i Señora Pérez - spotykają się po raz pierwszy: {{T|Hiszpański/dialog |¡hola! |''Señor González'': Buenos días. ¿Cómo se llama usted?<br/> ''Señora Pérez'': Me llamo Ana Pérez. ¿Y usted? ¿Cómo se llama?<br/> ''Señor González'': Soy Luis González. Encantado.<br/> ''Señora Pérez'': Encantada.<br/> }} '''Posłuchaj dialogu''': {{Audio|SpanishL1D2.ogg}} (127KB) {{T|Hiszpański/słownictwo|¡buenos días!|Dzień dobry!| Buenos días! [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenos días.ogg|odsłuchaj]]<br/> Buenas tardes. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenas tardes.ogg|odsłuchaj]]<br/> Buenas noches [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:buenas noches.ogg|odsłuchaj]]<br/> Me llamo... [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-me llamo.oga|odsłuchaj]]<br/> Soy... [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-soy.oga|odsłuchaj]]<br/> tú [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-tú.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo te llamas? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:cómo te llamas.ogg|odsłuchaj]]<br/> usted [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-usted.ogg|odsłuchaj]]<br/> ¿Cómo se llama? [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:cómo se llama usted.ogg|odsłuchaj]]<br/> Encantado/Encantada. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:encantado.ogg|odsłuchaj]]<br/> Mucho gusto. [[Grafika:Gnome-speakernotes.png|15px]] [[Media:Es-mucho gusto.oga|odsłuchaj]] | Dzień dobry! (rano)<br/> Dzień dobry! (po południu)<br/> Dobry wieczór!<br/> Nazywam się...<br/> Jestem... <br/> Ty ''(niefor.)''<br/> Jak masz na imię? ''(niefor.)''<br/> Ty ''(for.)'' <br/> Jak masz na imię? ''(for.)''<br/> miło Cię poznać<br/> To zaszczyt poznać Cię. }} == Słownictwo A1-1: dni tygodnia == {{T|Hiszpański/słownictwo|los días de la semana|dni tygodnia| (la) semana<br /> (el) día laborable<br /> (el) lunes<br /> (el) martes<br /> (el) miércoles<br /> (el) jueves<br /> (el) viernes<br /> (el) sábado<br /> (el) domingo | tydzień<br /> dzień pracujący<br /> poniedziałek<br /> wtorek<br /> środa<br /> czwartek<br /> piątek<br /> sobota<br /> niedziela }} == Słownictwo A1-2: miesiące == {{T|Hiszpański/słownictwo|los meses|miesiące| (el) mes<br /> (el) enero<br /> (el) febrero<br /> (el) marzo<br /> (el) abril<br /> (el) mayo<br /> (el) junio<br /> (el) julio<br /> (el) agosto<br /> (el) septiembre<br /> (el) octubre<br /> (el) noviembre<br /> (el) diciembre<br /> | miesiąc<br /> styczeń<br /> luty<br /> marzec<br /> kwiecień<br /> maj<br /> czerwiec<br /> lipiec<br /> sierpień<br /> wrzesień<br /> październik<br /> listopad<br /> grudzień<br /> }} == Słownictwo A1-3: pory roku == {{T|Hiszpański/słownictwo|las estaciones del año|pory roku| (la) estación del año<br /> (la) primavera<br /> (el) verano<br /> (el) otoño<br /> (el) invierno<br /> |pora roku<br /> wiosna<br /> lato<br /> jesień<br /> zima<br /> }} == Gramatyka A1-1: zaimki osobowe == W gramatyce hiszpańskiej występuje 6 różnych osób, z których część dodatkowo różni się w zależności od rodzajów. Występują także formy grzecznościowe. {{T|Hiszpański/gramatyka|zaimki osobowe liczby pojedynczej| <table border{{=}}0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"33%">'''osoba'''</td> <td width{{=}}"33%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"33%">'''polskie znaczenie'''</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby pojedynczej:}}</td> <td>'''Yo'''</td> <td>ja</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby pojedynczej (''nieformalnie''):}}</td> <td>'''tú'''</td> <td>ty</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby pojedynczej (''formalnie''):}}</td> <td>'''usted'''</td> <td>Pan, Pani</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby pojedynczej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''él'''</td> <td>on</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby pojedynczej (''rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''ella'''</td> <td>ona, ono</td> </tr></table> }} Proszę zwrócić uwagę na rozróżnianie zwrotów formalnych w drugiej osobie, oraz na używanie tego samego zaimka dla rodzaju żeńskiego i nijakiego trzeciej osoby. {{T|Hiszpański/gramatyka|zaimki osobowe liczby mnogiej| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"33%">'''osoba'''</td> <td width{{=}}"33%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"33%">'''polskie znaczenie'''</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby mnogiej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''nosotros'''</td> <td>my</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|1. osoba liczby mnogiej (''rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''nosotras'''</td> <td>my</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''nieformalnie, rodzaj męski''):}}</td> <td>'''vosotros'''</td> <td>wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''nieformalnie, rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''vosotras'''</td> <td>wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|2. osoba liczby mnogiej <br/> (''formalnie, oba rodzaje''):}}</td> <td>'''ustedes'''</td> <td>Wy</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby mnogiej (''rodzaj męski''):}}</td> <td>'''ellos'''</td> <td>oni</td> </tr><tr> <td>{{Font|size=85%|3. osoba liczby mnogiej (''rodzaj żeński i nijaki''):}}</td> <td>'''ellas'''</td> <td>one</td> </tr></table> }} == Gramatyka A1-1a: użycie zaimków osobowych liczby mnogiej == W języku hiszpańskim zaimki osobowe liczby mnogiej są używane nieco inaczej, niż w języku polskim. Różnice polegają głównie na rozdzieleniu grup ze względu na rodzaj. {{T|Hiszpański/gramatyka|użycie zaimków liczby mnogiej| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"15%">'''zaimek'''</td> <td width{{=}}"75%">'''użycie'''</td> </tr><tr> <td>'''nosotros'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''nosotras'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr><tr> <td>'''vosotros'''</td> <td>Używa się w nieformalnych sytuacjach, w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''vosotras'''</td> <td>Używa się w nieformalnych sytuacjach, w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr><tr> <td>'''ustedes'''</td> <td>Używa się w każdej sytuacji wymagajacej '''języka formalnego''', patrz także kolejny rozdział</td> </tr><tr> <td>'''ellos'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajduje się '''przynajmniej jeden mężczyzna''', niezależnie od ilości kobiet.</td> </tr><tr> <td>'''ellas'''</td> <td>Używa się w odniesieniu do grup, w których znajdują się '''same kobiety'''.</td> </tr></table> }} <br/> {{T|Hiszpański/gramatyka|vosotros/vosotras i ustedes| Formy drugiej osoby liczby mnogiej, '''''vosotros''''' i '''''vosotras''''', są używane praktycznie tylko w części Hiszpanii. W niektórych partiach tego kraju, oraz w Ameryce Południowej, używa się zamiast nich formy '''''ustedes''''', która traci wtedy swój formalny wydźwięk.}} == Gramatyka A1-2: odmiana czasowników regularnych == Hiszpański ma sześć różnych odmian, które są używane w zależności od zaimka osobowego, który zostałby użyty w danym miejscu. Odmiany te w przybliżeniu odpowiadają osobom, z wyjątkiem formalnych zaimków drugiej osoby obu liczb (''usted'' i ''ustedes''), które należy traktować tak, jakby były zaimkami trzeciej osoby danej liczby. {{T|Hiszpański/gramatyka|odmiany czasowników| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"15%">'''odmiana'''</td> <td width{{=}}"75%">'''odpowiadające zaimki osobowe'''</td> </tr><tr> <td>'''1.'''</td> <td>yo.</td> </tr><tr> <td>'''2.'''</td> <td>tú</td> </tr><tr> <td>'''3.'''</td> <td>él, ella, usted</td> </tr><tr> <td>'''4.'''</td> <td>nosotros, nosotras</td> </tr><tr> <td>'''5.'''</td> <td>vosotros, vosotras</td> </tr><tr> <td>'''6.'''</td> <td>ellos, ellas, ustedes</td> </tr> </table> }} </br>W hiszpańskim występują 3 główne rodzaje czasowników regularnych. Podział ten dokonywany jest w zależności od końcówki (''-ar'', ''-er'', ''-ir'') bezokolicznika danego czasownika. W zależności od tego, do jakiej grupy należy dany czasownik, używane są trzy różne odmiany (koniugacje). Różnią się one końcówkami, które zostały zebrane i pogrubione w poniższej tabelce. Przedstawia ona końcówki czasowników używane w czasie teraźniejszym prostym. {{T|Hiszpański/gramatyka|odmiana czasowników| <table border{{=}}"0" width{{=}}"100%"><tr style{{=}}"background: #F0F0FF"> <td width{{=}}"16%">'''odmiana'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -ar'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -er'''</td> <td width{{=}}"28%">'''czasowniki -ir'''</td> </tr><tr> <td>'''przykładowy<br/> czasownik'''</td> <td>''comprar''<br/><small>&nbsp;&nbsp;kupować</small></td> <td>''beber''<br/><small>&nbsp;&nbsp;pić</small></td> <td>''escribir''<br/><small>&nbsp;&nbsp;pisać</small></td> </tr><tr> <td>'''1.'''</td> <td>compr'''o'''</td> <td>beb'''o'''</td> <td>escrib'''o'''</td> </tr><tr> <td>'''2.'''</td> <td>compr'''as'''</td> <td>beb'''es'''</td> <td>escrib'''es'''</td> </tr><tr> <td>'''3.'''</td> <td>compr'''a'''</td> <td>beb'''e'''</td> <td>escrib'''e'''</td> </tr><tr> <td>'''4.'''</td> <td>compr'''amos'''</td> <td>beb'''emos'''</td> <td>escrib'''imos'''</td> </tr><tr> <td>'''5.'''</td> <td>compr'''áis'''</td> <td>beb'''éis'''</td> <td>escrib'''ís'''</td> </tr><tr> <td>'''6.'''</td> <td>compr'''an'''</td> <td>beb'''en'''</td> <td>escrib'''en'''</td> </tr> </table> }} </br>Warto pamiętać, że w hiszpańskim nie trzeba używać zaimków osobowych (powiemy raczej ''Soy una persona'', a nie ''Yo soy una persona''). Oczywiście, w szczególnych przypadkach, możemy je użyć. Ma to miejsce szczególnie wtedy, gdy chcemy podkreślić część zdania. == Gramatyka A1-3: czasowniki ser i estar == Hiszpański posiada dwa odrębne czasowniki, które znaczą "''być''". '''Ser''' jest używany przy określaniu stałych własności, charakterystyk ("''Soy Luis''"), podczas kiedy '''estar''' jest używane dla zmieniających się cech ("''Estoy bien''"). W kolejnych lekcjach powrócimy do tego tematu. Poniżej znajdują się odmiany czasowników ''ser'' i ''estar'' dla czasu [[Hiszpański:Czasy teraźniejsze#Czas teraźniejszy oznajmujący|''teraźniejszego oznajmującego'']]. <br/> {{T|Hiszpański/słownictwo|el verbo "ser"|''czasownik "być" odnoszący się do stałych cech''| yo soy<br/> tú eres <br/> él/... es<br/> nosotros/... somos<br/> vosotros/... sois<br/> ellos/...son| ja jestem<br/> ty jesteś<br/> on, ona, ono jest<br/> my jesteśmy<br/> wy jesteście<br/> oni, one są<br/> }} <br/> {{T|Hiszpański/słownictwo|el verbo "estar"|''czasownik "być" odnoszący się do cech zmiennych''| yo estoy<br/> tú estás<br/> él/... está<br/> nosotros/... estamos<br/> vosotros/... estáis<br/> ellos/... están</br>| 5=ja jestem<br/> ty jesteś<br/> on, ona, ono jest<br/> my jesteśmy<br/> wy jesteście<br/> oni, one są<br/>}} <br/> {{T|Hiszpański/przykład|czasowniki ser i estar|Yo '''soy''' una persona.<br/> Yo '''estoy''' en casa. <br/> Tú '''eres''' un buen hombre. <br/> Tú '''estás''' en el sitio correcto.<br/> Él '''es''' mi amigo. <br/> El '''está''' jugando muy bien.* |Jestem osobą.<br/> Jestem w domu. <br/> Jesteś dobrym człowiekiem.<br/> Jesteś w dobrym miejscu<br/> On jest moim przyjacielem<br/> On bardzo dobrze gra.}} Uwaga: *to użycie '''estar''' ma miejsce w czasie ''teraźniejszym progresywnym'', który jest używany dla czynności, które trwają. Więcej informacji na ten temat znajdzie się w lekcji dziesiątej. == Gramatyka A1-4: czasownik haber (hay) == W hiszpańskim, aby powiedzieć "tutaj jest"/"tutaj są" używa się czasownika ''haber'', a ściślej jego formy ''hay''. {{T|Hiszpański/przykład|czasownik haber| Hay un niño y una niña.<br/> Hay una casa. |Tutaj jest (jeden) chłopiec i (jedna) dziewczynka<br/> Tutaj jest dom. }} '''Ćwiczenia''': [[Hiszpański:Lekcja A1/Ćwiczenia|Lekcja A1 - ćwiczenia]]<br/>'''Sprawdzian''': [[Hiszpański/Lekcja A1/Test|Lekcja A1 - sprawdzian]] {{T|Hiszpański/kursa}} n36oc4d7rwccvlx67f9uux5ne86rosq 0 1390 548548 385639 2026-07-28T13:38:01Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548548 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Lasagna.jpg|thumb|300px]] {{Wikipedia|Lasagne}} Lasagne bolognese charakteryzuje się specyficznym sosem, który przede wszystkim musi zawierać mięso mielone, wieprzowe lub wołowo-wieprzowe. Lasagne mięsne, czyli bolognese jest tradycyjnym daniem zarówno [[Książka kucharska/Kuchnia włoska|kuchni włoskiej]] jak i [[Książka kucharska/Kuchnia grecka|greckiej]]. Drobne różnice w przyrządzaniu i smaku stanowią bardziej regionalizmy wynikłe z różnic w krainach geograficznych niż narodowościowych. Jednakże poniższy przepis można stosować jako uniwersalny dla obu kuchni regionalnych. Dla 4 osób: == Składniki == * ''200 g [[Książka kucharska/Makaron lasagne|makaronu lasagne]]'' * ''250 g mielonego mięsa wołowo-wieprzowego'' * ''2-4 ząbki czosnku'' * ''200 g koncentratu pomidorowego lub pomidory z puszki'' * ''200 g pieczarek'' * ''4 łyżki oleju lub oliwy z oliwek'' * ''kilka pomidorów do dekoracji'' * ''sól'' * ''suszone oregano'' * ''suszony tymianek'' * ''bazylia świeża lub suszona'' * ''150-400 g żółtego sera (proporcje zależne od preferencji)'' * ''2 szklanki [[Książka kucharska/Beszamel|sosu beszamelowego]]'' == Sposób przyrządzania == Czosnek obrać, drobno posiekać lub rozdusić, podsmażyć na 2 łyżkach oleju. Dodać mięso i smażyć aż do wytopienia się tłuszczu (ok. 10-15 min) pilnując, by nie sklejało się. Kolejno dodać koncentrat lub pomidory. W przypadku koncentratu dusić 5 minut. Gdy dodajemy pomidory z puszki, musimy dusić całość nieco dłużej. Doprawić przyprawami: solą, oregano, tymiankiem, bazylią - według preferencji. Pieczarki umyć, pokroić w plasterki. Według kuchni włoskiej pieczarki umieszczamy surowe. W Grecji zaleca się, by pieczarki przyrumienić na łyżce oleju. W naczyniu układamy warstwami: na samo dno pieczarki i sos lub sam sos, a następnie na przemian: makaron lasagne, sos beszamelowy, [[Książka kucharska/Sos bolognese|sos bolognese]], pieczarki (ewentualnie tarty ser). Wierzch posypać tartym serem, przyprawić przyprawami i ułożyć połówki pomidorów. Piec 30 minut w piekarniku rozgrzanym do 180 stopni. * Porcja: 725 kcal * Przygotowanie: 30 minut - 45 minut (bez makaronu i sosu beszamelowego) == Porady == # Makaron lasagne zakupiony lepiej jest wcześniej ugotować lub sos bolognese dawać w większej ilości; makaron we własnym wykonaniu układamy zawsze surowy. # W przypadku użycia do sosu koncentratu pomidorowego uzyskamy lekko słodkawy smak, w tym przypadku należy mocniej przyprawić. # Tymianku do potraw dodajemy jedynie w małych ilościach. # Oryginalne włoskie dania opierają się głównie o oliwę z oliwek; olej stanowi jedynie zastępstwo. # Najlepszą mieszanką serów do lasagne jest [[w:Mozzarella|mozzarella]] z [[w:Gouda (ser)|goudą]]. # Im dłużej sos się dusi, tym lepszy smak. Tradycyjnie sos bolognese gotuje się 2-4 godziny. == Zobacz też == * [[Książka kucharska/Lasagne napoli|Lasagne napoli]] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> nl7m3u19vne4oyg6tbktacwogt8ry8n 548573 548548 2026-07-28T15:25:26Z Persino 2851 548573 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Lasagna.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Lasagne bolognese}} {{Wikipedia|Lasagne}} Lasagne bolognese charakteryzuje się specyficznym sosem, który przede wszystkim musi zawierać mięso mielone, wieprzowe lub wołowo-wieprzowe. Lasagne mięsne, czyli bolognese jest tradycyjnym daniem zarówno {{lk|Kuchnia włoska|kuchni włoskiej}} jak i {{lk|Kuchnia grecka|greckiej}}. Drobne różnice w przyrządzaniu i smaku stanowią bardziej regionalizmy wynikłe z różnic w krainach geograficznych niż narodowościowych. Jednakże poniższy przepis można stosować jako uniwersalny dla obu kuchni regionalnych. Dla 4 osób: == Składniki == * ''200 g {{sr|Makaron lasagne|makaronu lasagne}}'' * ''250 g mielonego mięsa wołowo-wieprzowego'' * ''2-4 ząbki czosnku'' * ''200 g koncentratu pomidorowego lub pomidory z puszki'' * ''200 g pieczarek'' * ''4 łyżki oleju lub oliwy z oliwek'' * ''kilka pomidorów do dekoracji'' * ''sól'' * ''suszone oregano'' * ''suszony tymianek'' * ''bazylia świeża lub suszona'' * ''150-400 g żółtego sera (proporcje zależne od preferencji)'' * ''2 szklanki {{sr|Beszamel|sosu beszamelowego}}'' == Sposób przyrządzania == Czosnek obrać, drobno posiekać lub rozdusić, podsmażyć na 2 łyżkach oleju. Dodać mięso i smażyć aż do wytopienia się tłuszczu (ok. 10-15 min) pilnując, by nie sklejało się. Kolejno dodać koncentrat lub pomidory. W przypadku koncentratu dusić 5 minut. Gdy dodajemy pomidory z puszki, musimy dusić całość nieco dłużej. Doprawić przyprawami: solą, oregano, tymiankiem, bazylią - według preferencji. Pieczarki umyć, pokroić w plasterki. Według kuchni włoskiej pieczarki umieszczamy surowe. W Grecji zaleca się, by pieczarki przyrumienić na łyżce oleju. W naczyniu układamy warstwami: na samo dno pieczarki i sos lub sam sos, a następnie na przemian: makaron lasagne, sos beszamelowy, {{sr|Sos bolognese|sos bolognese}}, pieczarki (ewentualnie tarty ser). Wierzch posypać tartym serem, przyprawić przyprawami i ułożyć połówki pomidorów. Piec 30 minut w piekarniku rozgrzanym do 180 stopni. * Porcja: 725 kcal * Przygotowanie: 30 minut - 45 minut (bez makaronu i sosu beszamelowego) == Porady == # Makaron lasagne zakupiony lepiej jest wcześniej ugotować lub sos bolognese dawać w większej ilości; makaron we własnym wykonaniu układamy zawsze surowy. # W przypadku użycia do sosu koncentratu pomidorowego uzyskamy lekko słodkawy smak, w tym przypadku należy mocniej przyprawić. # Tymianku do potraw dodajemy jedynie w małych ilościach. # Oryginalne włoskie dania opierają się głównie o oliwę z oliwek; olej stanowi jedynie zastępstwo. # Najlepszą mieszanką serów do lasagne jest {{lpg|Mozzarella|mozzarella}} z {{lpg|Gouda (ser)|goudą}}. # Im dłużej sos się dusi, tym lepszy smak. Tradycyjnie sos bolognese gotuje się 2-4 godziny. == Zobacz też == * {{sr|Lasagne napoli}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> hvc4m2or46yvj2g9xq1u15di59iirw5 0 1507 548549 318503 2026-07-28T13:40:21Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548549 wikitext text/x-wiki [[Grafika:Kapusniak.jpg|200px|right]] == Składniki == * ''500 g kiszonej kapusty'' * ''100 g boczku wędzonego'' * ''300 g ziemniaków'' * ''cebula'' * ''ząbek czosnku'' * ''2 liście laurowe'' * ''2 kostki bulionowe'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''2 l wody'' == Przygotowanie == Kapustę opłukać na sicie pod bieżącą wodą. Osączyć z wody, drobno pokroić. Boczek pokroić w kostkę. Cebulę obrać, opłukać, drobno posiekać. Ziemniaki obrać, opłukać i pokroić w kostkę. Na dużej patelni podsmażyć boczek, dodać cebule, smażyć tak długo, aż cebula się zrumieni. Dodać pokrojoną kapustę, smażyć 3-4 minuty. Następnie wlać niewielką ilość wody, dusić pod przykryciem na małym ogniu 10 min. Zagotować wodę, wrzucić pokrojone ziemniaki, gotować 10 minut. Dodać kapustę z boczkiem i cebulą. W małej ilości wody rozpuścić pokruszone kostki bulionu i wlać do kapusty. Dodać liście laurowe i czosnek roztarty z solą. Doprawić pieprzem. Gotować pod przykryciem jeszcze 15 minut. {{wikipedia|kapuśniak}} {{wikiźródła|365_obiadów_za_5_złotych/Kapuśniak|Kapuśniak w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kapusta}} </noinclude> owt091i30r4019pxmo7ju4nkb3xvuoe 548572 548549 2026-07-28T15:16:13Z Persino 2851 548572 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Kapusniak.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Kapuśniak}} == Składniki == * ''500 g kiszonej kapusty'' * ''100 g boczku wędzonego'' * ''300 g ziemniaków'' * ''cebula'' * ''ząbek czosnku'' * ''2 liście laurowe'' * ''2 kostki bulionowe'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''2 l wody'' == Przygotowanie == Kapustę opłukać na sicie pod bieżącą wodą. Osączyć z wody, drobno pokroić. Boczek pokroić w kostkę. Cebulę obrać, opłukać, drobno posiekać. Ziemniaki obrać, opłukać i pokroić w kostkę. Na dużej patelni podsmażyć boczek, dodać cebule, smażyć tak długo, aż cebula się zrumieni. Dodać pokrojoną kapustę, smażyć 3-4 minuty. Następnie wlać niewielką ilość wody, dusić pod przykryciem na małym ogniu 10 min. Zagotować wodę, wrzucić pokrojone ziemniaki, gotować 10 minut. Dodać kapustę z boczkiem i cebulą. W małej ilości wody rozpuścić pokruszone kostki bulionu i wlać do kapusty. Dodać liście laurowe i czosnek roztarty z solą. Doprawić pieprzem. Gotować pod przykryciem jeszcze 15 minut. {{wikipedia|kapuśniak}} {{wikiźródła|365_obiadów_za_5_złotych/Kapuśniak|Kapuśniak w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kapusta}} </noinclude> banigpzriolwq5a1c6bpr90qxdw30al 548672 548572 2026-07-28T20:55:09Z Persino 2851 548672 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Kapusniak.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Kapuśniak}} == Składniki == * ''500 g kiszonej kapusty'' * ''100 g boczku wędzonego'' * ''300 g ziemniaków'' * ''cebula'' * ''ząbek czosnku'' * ''2 liście laurowe'' * ''2 kostki bulionowe'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''2 l wody'' == Przygotowanie == # Kapustę opłukać na sicie pod bieżącą wodą. Osączyć z wody, drobno pokroić. Boczek pokroić w kostkę. Cebulę obrać, opłukać, drobno posiekać. Ziemniaki obrać, opłukać i pokroić w kostkę. # Na dużej patelni podsmażyć boczek, dodać cebule, smażyć tak długo, aż cebula się zrumieni. Dodać pokrojoną kapustę, smażyć 3-4 minuty. Następnie wlać niewielką ilość wody, dusić pod przykryciem na małym ogniu 10 min. # Zagotować wodę, wrzucić pokrojone ziemniaki, gotować 10 minut. Dodać kapustę z boczkiem i cebulą. # W małej ilości wody rozpuścić pokruszone kostki bulionu i wlać do kapusty. # Dodać liście laurowe i czosnek roztarty z solą. Doprawić pieprzem. Gotować pod przykryciem jeszcze 15 minut. {{wikipedia|kapuśniak}} {{wikiźródła|365_obiadów_za_5_złotych/Kapuśniak|Kapuśniak w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kapusta}} </noinclude> pmhkcdkwm2tttgawmr2kfnq05byde92 0 2462 548607 527783 2026-07-28T18:05:18Z Persino 2851 548607 wikitext text/x-wiki [[Plik:Tzatziki01.jpg|thumb|tzatziki]] [[plik:Labneh01.jpg|thumb|zagęszczony jogurt typu greckiego ''stragisto'', używany do sporządzania tzatziki, tu sfotografowany na tle oliwy z oliwek]] {{wikipedia|tzatziki}} Grecki sos podawany jako dodatek do dań smażonych, pieczonych i grillowanych. Szczególnie dobrze nadaje się jako dodatek do zapiekanki greckiej. Uwaga! Podany poniżej skład to jedna z popularnych wersji zachodnich. Tradycyjny sos w wersji greckiej lub tureckiej składa się jedynie z tłustego jogurtu, oliwy z oliwek i szczypty soli oraz posiekanej, świeżej mięty. == Składniki == * ''pół litra serka naturalnego'' * ''4 ząbki czosnku'' * ''świeży ogórek'' * ''oliwa z oliwek'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' * ''łyżka octu winnego'' == Przygotowanie == Ogórki obrać i zetrzeć na tarce lub pokroić w drobną kostkę, odsączyć wodę, wycisnąć (usunąć) sok. Czosnek obrać i zmiażdżyć lub bardzo drobno posiekać. Wymieszać czosnek i ogórka z serkiem homogenizowanym lub naturalnym, dodać łyżkę oliwy z oliwek i ocet winny. (w oryginalnej potrawie używany jest zagęszczony naturalnie jogurt 10%) Dodać przyprawy: szczypta soli, szczypta tymianku, odrobina pieprzu. Wymieszać dokładnie i odstawić do lodówki na co najmniej 15 minut. == Zobacz też == * {{sr|Tarator}} {{wikipedia|tzatziki}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy zimne|Kuchnia grecka}} </noinclude> bqq3x3ge7i9afewdf4ofv5g06p006c7 548608 548607 2026-07-28T18:06:57Z Persino 2851 548608 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Tzatziki01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=tzatziki}} {{Plik|plik=Labneh01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=zagęszczony jogurt typu greckiego ''stragisto'', używany do sporządzania tzatziki, tu sfotografowany na tle oliwy z oliwek}} {{wikipedia|tzatziki}} Grecki sos podawany jako dodatek do dań smażonych, pieczonych i grillowanych. Szczególnie dobrze nadaje się jako dodatek do zapiekanki greckiej. Uwaga! Podany poniżej skład to jedna z popularnych wersji zachodnich. Tradycyjny sos w wersji greckiej lub tureckiej składa się jedynie z tłustego jogurtu, oliwy z oliwek i szczypty soli oraz posiekanej, świeżej mięty. == Składniki == * ''pół litra serka naturalnego'' * ''4 ząbki czosnku'' * ''świeży ogórek'' * ''oliwa z oliwek'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' * ''łyżka octu winnego'' == Przygotowanie == Ogórki obrać i zetrzeć na tarce lub pokroić w drobną kostkę, odsączyć wodę, wycisnąć (usunąć) sok. Czosnek obrać i zmiażdżyć lub bardzo drobno posiekać. Wymieszać czosnek i ogórka z serkiem homogenizowanym lub naturalnym, dodać łyżkę oliwy z oliwek i ocet winny. (w oryginalnej potrawie używany jest zagęszczony naturalnie jogurt 10%) Dodać przyprawy: szczypta soli, szczypta tymianku, odrobina pieprzu. Wymieszać dokładnie i odstawić do lodówki na co najmniej 15 minut. == Zobacz też == * {{sr|Tarator}} {{wikipedia|tzatziki}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy zimne|Kuchnia grecka}} </noinclude> jp4tb016d5v10i639np5094e4f3zwvy 548664 548608 2026-07-28T20:32:29Z Persino 2851 548664 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Tzatziki01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=tzatziki}} {{Plik|plik=Labneh01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=zagęszczony jogurt typu greckiego ''stragisto'', używany do sporządzania tzatziki, tu sfotografowany na tle oliwy z oliwek}} {{wikipedia|tzatziki}} Grecki sos podawany jako dodatek do dań smażonych, pieczonych i grillowanych. Szczególnie dobrze nadaje się jako dodatek do zapiekanki greckiej. Uwaga! Podany poniżej skład to jedna z popularnych wersji zachodnich. Tradycyjny sos w wersji greckiej lub tureckiej składa się jedynie z tłustego jogurtu, oliwy z oliwek i szczypty soli oraz posiekanej, świeżej mięty. == Składniki == * ''pół litra serka naturalnego'' * ''4 ząbki czosnku'' * ''świeży ogórek'' * ''oliwa z oliwek'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' * ''łyżka octu winnego'' == Przygotowanie == # Ogórki obrać i zetrzeć na tarce lub pokroić w drobną kostkę, odsączyć wodę, wycisnąć (usunąć) sok. # Czosnek obrać i zmiażdżyć lub bardzo drobno posiekać. # Wymieszać czosnek i ogórka z serkiem homogenizowanym lub naturalnym, dodać łyżkę oliwy z oliwek i ocet winny. ## (w oryginalnej potrawie używany jest zagęszczony naturalnie jogurt 10%) # Dodać przyprawy: szczypta soli, szczypta tymianku, odrobina pieprzu. # Wymieszać dokładnie i odstawić do lodówki na co najmniej 15 minut. == Zobacz też == * {{sr|Tarator}} {{wikipedia|tzatziki}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy zimne|Kuchnia grecka}} </noinclude> klpvncvgh3jul0lj8mz7rmz8lorlmso 0 2585 548643 484998 2026-07-28T19:49:00Z Persino 2851 548643 wikitext text/x-wiki {{T|Chiński/Podstawy}} __NOTOC__ '''W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:''' *这/那是什么？ *这/那是　……。 *这/那是　……　吗？ *这/那不是　……。 *这/那不是　……　吗？ == 这是什么? Co to jest? == === Dialog 1 === ''[[#Tłumaczenie|Tu możesz sprawdzić tłumaczenie]]'' {| width="100%" |王明：这是什么？<br> 李红：这是书。<br> 王明：那是什么？<br> 李红：那是钢笔。<br> 王明：那是杂志吗？<br> 李红：不，那不是杂志。那是字典。<br> || Wáng Míng: Zhè shì shěnme?<br> Lǐ Hóng: Zhè shì shū.<br> Wáng Míng: Nà shì shěnme?<br> Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ.<br> Wáng Míng: Nà shì zázhì ma?<br> Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn.<br> |} === Tekst 2 === {| width="100%" |王明是中国人。<br> 王明是学生。<br> 史密斯是美国人。<br >史密斯是王明的朋友。<br> 史密斯是律师。<br> || |Wáng Míng shì Zhōngguórén.<br> Wáng Míng shì xuéshēng.<br> Shīmìsī shì Měiguórén.<br> Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu.<br> Shīmìsī shì lǜshī.<br> |} === Słownictwo === {| width="80%" |- |王明 (Wáng Míng) |''rzeczownik'' Wang Ming [nazwisko i imię] |- |李红 (Lǐ Hóng) |''rzeczownik'' Li Hong [nazwisko i imię] |- |这 (zhè) |''zaimek'' to |- |是 (shì) |''czasownik'' być (jest/są) |- |什么 (''Chiny kontynentalne'' shénme<br />and ''Taiwan'' shěme) |''zaimek'' co |- |那 (nà) |''zaimek'' tamto |- |钢笔 (gāngbǐ) |''rzeczownik'' długopis |- |杂志 (zázhì) |''rzeczownik'' czasopismo/magazyn |- |吗 (ma) |partykuła pytajna |- |不 (bù) |''przysłówek'' nie |- |字典 (zìdiǎn) |''rzeczownik'' słownik |- |中国人 (Zhōngguórén) |''rzeczownik'' chińczyk/ chinka |- |学生 (xuéshēng) |''rzeczownik'' student |- |史密斯 (Shǐmìsī) |''rzeczownik'' Smith |- |美国人 (Měiguórén) |''rzeczownik'' Amerykanin |- |朋友 (péngyǒu) |''rzeczownik'' przyjaciel |- |律师 (lǜshī) |''rzeczownik'' prawnik |} == Gramatyka == W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. [[w:SVO|SVO]] w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcówki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby. === 这/那是什么？=== To zdanie znaczy "Co to/tam jest?": #这　是　什么？(Co to jest?) #那　是　什么？(Co to tam jest?) Jeżeli rozłożymy to zdanie na części: {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 |------------------------------ | 这/那 || 是 || 什么 || ? |------------------------------ | to/tamto || jest || co || ? |------------------------------ |} === A　是　B === To zdanie oznacza "A jest B". "是" (shì), jest czasownikiem ''być'', używany jest podobnie jak polskie ''jest'' lub ''równa się'', ''równy'', ''taki sam''. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś". Na przykład: #这　是　书: to jest książka. #那　是　杂志: to jest czasopismo. === A　不是　B === To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie". Na przykład: *这　不是　书: To nie jest książka. Teraz przejdźmy do pytań typu ,,Co to jest'' , ,,Czym tamto jest. ''W takich przypadkach na początku stawiamy 这(to) lub 那(tamto) , następnie czasownik (W naszym przypadku ,być,) , na sam koniec wstawiamy zaimek pytajny(Kto? , Co? , Gdzie?).Szyk zdania jest odwrotny w tym przypadku niż polski szyk zdania. Struktura pytań To/Tamto - czasownik ,,być'' - zaimek pytajny. Porównaj przykłady: #这　是　'''书'''。(To jest książka.) #这　是　'''什么'''？(Co to jest? dosłownie ""To jest co?"") Uwaga w poniższych przykładach przedmiot znajduje się w pewnej odległości od nas. #那　是　'''杂志'''。(To jest czasopismo .Dosłownie ""Tamto jest czasopismo"") #那　是　'''什么'''？(Czym jest tamto? <Uwaga w polskim częściej pytamy się ,,Co to jest?'' i wskazujemy tą rzecz ręką.> Dosłownie ""Tamto jest co?"") ===吗=== "吗" jest partykułą używaną do tworzenia zdań pytających.Dodanie jej na końcu zdania powoduje zmianę znaczenia zdania w zdanie pytające. Przykład 1: *这　是　书。(To jest książka.) *:::: ↓ **这　是　书　'''吗'''？(Czy to jest książka'''?''') Przykład 2: *这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.) *:::: ↓ **这　不是　杂志　'''吗'''？(Czy to nie jest czasopismo'''?''') === 是/不 === "是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy ''tak'', podczas gdy "不" lub "不是" oznacza ''nie'' (dosłownie ''nie jest''). Jak poprawnie odpowiadać na pytania , również te z użyciem przeczenia? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale należy uważać jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Jeśli pytanie samo w sobie zawiera zanegowanie , podczas gdy sytuacja jest prawdziwa używamy "不是" lub prościej "不", i odwrotnie. Na przykład: *A: 这　不是　书　吗？ (Czy to nie jest książka? = To nie jest książka , prawda?) **B: '''是'''，这　不是　书。 ('''Nie''',to nie jest książka. = Masz rację to nie jest książka.) **B: '''不'''，这　是　书。 ('''Tak''', to jest książka. = Nie masz racji.To jest książka.) Dokładniejsze omówienie tego przykładu. Czy to nie jest książka? W przypadku gdy to nie jest książka musimy to potwierdzić za pomocą "是" a następnie powiedzieć ,,To nie jest książka''. W przypadku gdy jest to książka negujemy to za pomocą "不 " i musimy zwrócić uwagę iż tak nie jest mówiąc ,,To jest książka'' Jeszcze jeden przykład: *他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(On nie idzie na imprezę wieczorem, nieprawdaż?) **'''不'''，他　肯定　要 来。('''Tak''', zdecydowanie idzie.) **'''是''' 啊，他　很　忙　呢！('''Nie''', on jest zbyt zajęty!) === 的 === Znak "的" wskazuje, że następnie wymieniona rzecz jest w posiadaniu poprzednio wymienionej osoby lub rzeczy. W języku polskim jest to odpowiednik zaimka dzierżawczego . Na przykład : #史密斯　的　书 <-> Książka Smitha . #王明　的　钢笔 <-> Pióro Wang Ming'a . #约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: przyjaciel) <-> Przyjaciel Johna . #我 的 老师 <-> Mój nauczyciel . === Dodatkowe słownictwo === {| width="80%" | * 笔记本 (bǐjìběn) * 铅笔 (qiānbǐ) * 英国人 (Yīngguórén) * 法国人 (Fǎguórén) * 报纸 (bàozhǐ) * 老师 (lǎoshī) * 作家 (zuòjiā) || | ''rzeczownik'' notepad <br /> ''rzeczownik'' ołówek <br /> ''rzeczownik'' anglik / brytyjczyk <br /> ''rzeczownik'' francuz <br /> ''rzeczownik'' gazeta<br /> ''rzeczownik'' nauczyciel <br /> ''rzeczownik'' pisarz <br /> |} == Ćwiczenia == #Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamianę podkreślonego słowa: ##史密斯是<u>美国人</u>。 ##*英国人 ##*法国人 ##这不是<u>杂志</u>。 ##*书 ##*笔记本* ##*铅笔 #Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie. #*Przykład: #*史密斯　是　<u>法国人</u>　吗？ #**是，史密斯　是　<u>法国人</u>。 #**不，史密斯　不是　<u>法国人</u>。 ##那　是　<u>杂志</u>　吗？ ##*钢笔 ##*铅笔 ##*报纸* ##王明　是　<u>学生</u>　吗？ ##*律师 ##*老师* ##*作家* #Przetłumacz następujące zdania na chiński. ##Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest Chińczykiem. Wang Ming nie jest Amerykaninem. ##Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest Amerykaninem. Smith nie jest Francuzem. ##To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga. == Further reading == '''Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.''' :你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的^'''1''' 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。 ::'''1.'''<small>"我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.</small> '''Pytania:''' #Kto to jest "ja"? #Co robi Smith? #Kim jest Ana? #Co robi Ana? == Pożyteczne zwroty == {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" width="95%" |- |'''Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku?''' *你好！(nǐhǎo): Dzień dobry / Cześć! *您好 (nínhǎo): Witam pana/panią. *嗨！(hài): Cześć (Wyraz ten naśladuje anglojęzyczne ,,Hi'' ! *你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd. , ale nie znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w innej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") *再见。(zàijiàn): Do widzenia. *拜拜。(bāibāi): nara! (angielskie bye bye) *回头见。(huítóu jiàn): Na razie. |- |} == Tłumaczenie == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 align=center |------------------------------ |Znak chiński ||Tłumaczenie znaków ||Tłumaczenie |------------------------------ |'''Text 1''' 王明：这　是　什么？<br> 李红：这　是　书。<br> 王明：那　是　什么？<br> 李红：那　是　钢笔。<br> 王明：那　是　杂志　吗？<br> 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: To jest co?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Tamto jest co?<br> Li Hong: Tamto jest długopis.<br> Wang Ming: Tamto jest czasopismo (''final interrogative particle'')?<br> Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: Co to jest?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Co to tam jest?<br> Li Hong: Tam jest długopis.<br> Wang Ming: Czy to tam to czasopismo?<br> Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.<br> |------------------------------ |'''Tekst 2''' 王明　是　中国人。<br> 王明　是　学生。<br> 史密斯　是　美国人。<br> 史密斯　是　王明　的　朋友。<br> 史密斯　是　律师。<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest Wang Minga przyjacielem.<br> Smith jest prawnikiem.<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest przyjacielem Wang Minga.<br> Smith jest prawnikiem.<br> |------------------------------ |} g2ir9r8dkralaq2j2q41qaj4qthyfbn 548691 548643 2026-07-28T22:57:56Z Persino 2851 548691 wikitext text/x-wiki {{T|Chiński/Podstawy}} __NOTOC__ '''W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:''' *这/那是什么？ *这/那是　……。 *这/那是　……　吗？ *这/那不是　……。 *这/那不是　……　吗？ == 这是什么? Co to jest? == === Dialog 1 === ''[[#Tłumaczenie|Tu możesz sprawdzić tłumaczenie]]'' {| width="100%" |王明：这是什么？<br> 李红：这是书。<br> 王明：那是什么？<br> 李红：那是钢笔。<br> 王明：那是杂志吗？<br> 李红：不，那不是杂志。那是字典。<br> || Wáng Míng: Zhè shì shěnme?<br> Lǐ Hóng: Zhè shì shū.<br> Wáng Míng: Nà shì shěnme?<br> Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ.<br> Wáng Míng: Nà shì zázhì ma?<br> Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn.<br> |} === Tekst 2 === {| width="100%" |王明是中国人。<br> 王明是学生。<br> 史密斯是美国人。<br >史密斯是王明的朋友。<br> 史密斯是律师。<br> || |Wáng Míng shì Zhōngguórén.<br> Wáng Míng shì xuéshēng.<br> Shīmìsī shì Měiguórén.<br> Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu.<br> Shīmìsī shì lǜshī.<br> |} === Słownictwo === {| width="80%" |- |王明 (Wáng Míng) |''rzeczownik'' Wang Ming [nazwisko i imię] |- |李红 (Lǐ Hóng) |''rzeczownik'' Li Hong [nazwisko i imię] |- |这 (zhè) |''zaimek'' to |- |是 (shì) |''czasownik'' być (jest/są) |- |什么 (''Chiny kontynentalne'' shénme<br />and ''Taiwan'' shěme) |''zaimek'' co |- |那 (nà) |''zaimek'' tamto |- |钢笔 (gāngbǐ) |''rzeczownik'' długopis |- |杂志 (zázhì) |''rzeczownik'' czasopismo/magazyn |- |吗 (ma) |partykuła pytajna |- |不 (bù) |''przysłówek'' nie |- |字典 (zìdiǎn) |''rzeczownik'' słownik |- |中国人 (Zhōngguórén) |''rzeczownik'' chińczyk/ chinka |- |学生 (xuéshēng) |''rzeczownik'' student |- |史密斯 (Shǐmìsī) |''rzeczownik'' Smith |- |美国人 (Měiguórén) |''rzeczownik'' Amerykanin |- |朋友 (péngyǒu) |''rzeczownik'' przyjaciel |- |律师 (lǜshī) |''rzeczownik'' prawnik |} == Gramatyka == W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. [[w:SVO|SVO]] w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcówki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby. === 这/那是什么？=== To zdanie znaczy "Co to/tam jest?": #这　是　什么？(Co to jest?) #那　是　什么？(Co to tam jest?) Jeżeli rozłożymy to zdanie na części: {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 |------------------------------ | 这/那 || 是 || 什么 || ? |------------------------------ | to/tamto || jest || co || ? |------------------------------ |} === A　是　B === To zdanie oznacza "A jest B". "是" (shì), jest czasownikiem ''być'', używany jest podobnie jak polskie ''jest'' lub ''równa się'', ''równy'', ''taki sam''. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś". Na przykład: #这　是　书: to jest książka. #那　是　杂志: to jest czasopismo. === A　不是　B === To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie". Na przykład: *这　不是　书: To nie jest książka. Teraz przejdźmy do pytań typu ,,Co to jest'' , ,,Czym tamto jest. ''W takich przypadkach na początku stawiamy 这(to) lub 那(tamto) , następnie czasownik (W naszym przypadku ,być,) , na sam koniec wstawiamy zaimek pytajny(Kto? , Co? , Gdzie?).Szyk zdania jest odwrotny w tym przypadku niż polski szyk zdania. Struktura pytań To/Tamto - czasownik ,,być'' - zaimek pytajny. Porównaj przykłady: #这　是　'''书'''。(To jest książka.) #这　是　'''什么'''？(Co to jest? dosłownie ""To jest co?"") Uwaga w poniższych przykładach przedmiot znajduje się w pewnej odległości od nas. #那　是　'''杂志'''。(To jest czasopismo .Dosłownie ""Tamto jest czasopismo"") #那　是　'''什么'''？(Czym jest tamto? <Uwaga w polskim częściej pytamy się ,,Co to jest?'' i wskazujemy tą rzecz ręką.> Dosłownie ""Tamto jest co?"") ===吗=== "吗" jest partykułą używaną do tworzenia zdań pytających.Dodanie jej na końcu zdania powoduje zmianę znaczenia zdania w zdanie pytające. Przykład 1: *这　是　书。(To jest książka.) *:::: ↓ **这　是　书　'''吗'''？(Czy to jest książka'''?''') Przykład 2: *这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.) *:::: ↓ **这　不是　杂志　'''吗'''？(Czy to nie jest czasopismo'''?''') === 是/不 === "是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy ''tak'', podczas gdy "不" lub "不是" oznacza ''nie'' (dosłownie ''nie jest''). Jak poprawnie odpowiadać na pytania , również te z użyciem przeczenia? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale należy uważać jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Jeśli pytanie samo w sobie zawiera zanegowanie , podczas gdy sytuacja jest prawdziwa używamy "不是" lub prościej "不", i odwrotnie. Na przykład: *A: 这　不是　书　吗？ (Czy to nie jest książka? = To nie jest książka , prawda?) **B: '''是'''，这　不是　书。 ('''Nie''',to nie jest książka. = Masz rację to nie jest książka.) **B: '''不'''，这　是　书。 ('''Tak''', to jest książka. = Nie masz racji.To jest książka.) Dokładniejsze omówienie tego przykładu. Czy to nie jest książka? W przypadku gdy to nie jest książka musimy to potwierdzić za pomocą "是" a następnie powiedzieć ,,To nie jest książka''. W przypadku gdy jest to książka negujemy to za pomocą "不 " i musimy zwrócić uwagę iż tak nie jest mówiąc ,,To jest książka'' Jeszcze jeden przykład: *他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(On nie idzie na imprezę wieczorem, nieprawdaż?) **'''不'''，他　肯定　要 来。('''Tak''', zdecydowanie idzie.) **'''是''' 啊，他　很　忙　呢！('''Nie''', on jest zbyt zajęty!) === 的 === Znak "的" wskazuje, że następnie wymieniona rzecz jest w posiadaniu poprzednio wymienionej osoby lub rzeczy. W języku polskim jest to odpowiednik zaimka dzierżawczego . Na przykład : #史密斯　的　书 <-> Książka Smitha . #王明　的　钢笔 <-> Pióro Wang Ming'a . #约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: przyjaciel) <-> Przyjaciel Johna . #我 的 老师 <-> Mój nauczyciel . === Dodatkowe słownictwo === {| width="80%" | * 笔记本 (bǐjìběn) * 铅笔 (qiānbǐ) * 英国人 (Yīngguórén) * 法国人 (Fǎguórén) * 报纸 (bàozhǐ) * 老师 (lǎoshī) * 作家 (zuòjiā) || | ''rzeczownik'' notepad <br /> ''rzeczownik'' ołówek <br /> ''rzeczownik'' anglik / brytyjczyk <br /> ''rzeczownik'' francuz <br /> ''rzeczownik'' gazeta<br /> ''rzeczownik'' nauczyciel <br /> ''rzeczownik'' pisarz <br /> |} == Ćwiczenia == # Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamianę podkreślonego słowa: ## 史密斯是<u>美国人</u>。 ##* 英国人 ##* 法国人 ## 这不是<u>杂志</u>。 ##* 书 ##* 笔记本* ##* 铅笔 # Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie. #* Przykład: #* 史密斯　是　<u>法国人</u>　吗？ #** 是，史密斯　是　<u>法国人</u>。 #** 不，史密斯　不是　<u>法国人</u>。 ## 那　是　<u>杂志</u>　吗？ ##* 钢笔 ##* 铅笔 ##* 报纸* ## 王明　是　<u>学生</u>　吗？ ##* 律师 ##* 老师* ##* 作家* # Przetłumacz następujące zdania na chiński. ## Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest Chińczykiem. Wang Ming nie jest Amerykaninem. ## Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest Amerykaninem. Smith nie jest Francuzem. ## To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga. == Further reading == '''Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.''' : 你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的^'''1''' 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。 ::'''1.'''<small>"我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.</small> '''Pytania:''' # Kto to jest "ja"? # Co robi Smith? # Kim jest Ana? # Co robi Ana? == Pożyteczne zwroty == {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" width="95%" |- |'''Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku?''' * 你好！(nǐhǎo): Dzień dobry / Cześć! * 您好 (nínhǎo): Witam pana/panią. * 嗨！(hài): Cześć (Wyraz ten naśladuje anglojęzyczne ,,Hi'' ! * 你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd. , ale nie znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w innej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") * 再见。(zàijiàn): Do widzenia. * 拜拜。(bāibāi): nara! (angielskie bye bye) * 回头见。(huítóu jiàn): Na razie. |- |} == Tłumaczenie == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 align=center |------------------------------ |Znak chiński ||Tłumaczenie znaków ||Tłumaczenie |------------------------------ |'''Text 1''' 王明：这　是　什么？<br> 李红：这　是　书。<br> 王明：那　是　什么？<br> 李红：那　是　钢笔。<br> 王明：那　是　杂志　吗？<br> 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: To jest co?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Tamto jest co?<br> Li Hong: Tamto jest długopis.<br> Wang Ming: Tamto jest czasopismo (''final interrogative particle'')?<br> Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: Co to jest?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Co to tam jest?<br> Li Hong: Tam jest długopis.<br> Wang Ming: Czy to tam to czasopismo?<br> Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.<br> |------------------------------ |'''Tekst 2''' 王明　是　中国人。<br> 王明　是　学生。<br> 史密斯　是　美国人。<br> 史密斯　是　王明　的　朋友。<br> 史密斯　是　律师。<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest Wang Minga przyjacielem.<br> Smith jest prawnikiem.<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest przyjacielem Wang Minga.<br> Smith jest prawnikiem.<br> |------------------------------ |} ht71jyxjk2nfhjnq8ayyji03k184b38 548701 548691 2026-07-28T23:26:58Z Persino 2851 /* 这是什么? Co to jest? */ 548701 wikitext text/x-wiki {{T|Chiński/Podstawy}} __NOTOC__ '''W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:''' *这/那是什么？ *这/那是　……。 *这/那是　……　吗？ *这/那不是　……。 *这/那不是　……　吗？ == 这是什么? Co to jest? == === Dialog 1 === ''[[#Tłumaczenie|Tu możesz sprawdzić tłumaczenie]]'' {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明：这是什么？ || Wáng Míng: Zhè shì shénme? || Wang Ming: Co to jest? |- | 李红：这是书。 || Lǐ Hóng: Zhè shì shū. || Li Hong: To jest książka. |- | 王明：那是什么？ || Wáng Míng: Nà shì shénme? || Wang Ming: A tamto co to jest? |- | 李红：那是钢笔。 || Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ. || Li Hong: To jest długopis. |- | 王明：那是杂志吗？ || Wáng Míng: Nà shì zázhì ma? || Wang Ming: Czy to jest czasopismo? |- | 李红：不，那不是杂志。那是字典。 || Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn. || Li Hong: Nie, to nie jest czasopismo. To jest słownik. |} === Tekst 2 === {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明是中国人。 || Wáng Míng shì Zhōngguórén. || Wang Ming jest Chińczykiem. |- | 王明是学生。 || Wáng Míng shì xuéshēng. || Wang Ming jest uczniem / studentem. |- | 史密斯是美国人。 || Shīmìsī shì Měiguórén. || Smith jest Amerykaninem. |- | 史密斯是王明的朋友。 || Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu. || Smith jest przyjacielem Wang Minga. |- | 史密斯是律师。 || Shīmìsī shì lǜshī. || Smith jest prawnikiem. |} === Słownictwo === {| width="80%" |- |王明 (Wáng Míng) |''rzeczownik'' Wang Ming [nazwisko i imię] |- |李红 (Lǐ Hóng) |''rzeczownik'' Li Hong [nazwisko i imię] |- |这 (zhè) |''zaimek'' to |- |是 (shì) |''czasownik'' być (jest/są) |- |什么 (''Chiny kontynentalne'' shénme<br />and ''Taiwan'' shěme) |''zaimek'' co |- |那 (nà) |''zaimek'' tamto |- |钢笔 (gāngbǐ) |''rzeczownik'' długopis |- |杂志 (zázhì) |''rzeczownik'' czasopismo/magazyn |- |吗 (ma) |partykuła pytajna |- |不 (bù) |''przysłówek'' nie |- |字典 (zìdiǎn) |''rzeczownik'' słownik |- |中国人 (Zhōngguórén) |''rzeczownik'' chińczyk/ chinka |- |学生 (xuéshēng) |''rzeczownik'' student |- |史密斯 (Shǐmìsī) |''rzeczownik'' Smith |- |美国人 (Měiguórén) |''rzeczownik'' Amerykanin |- |朋友 (péngyǒu) |''rzeczownik'' przyjaciel |- |律师 (lǜshī) |''rzeczownik'' prawnik |} == Gramatyka == W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. [[w:SVO|SVO]] w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcówki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby. === 这/那是什么？=== To zdanie znaczy "Co to/tam jest?": #这　是　什么？(Co to jest?) #那　是　什么？(Co to tam jest?) Jeżeli rozłożymy to zdanie na części: {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 |------------------------------ | 这/那 || 是 || 什么 || ? |------------------------------ | to/tamto || jest || co || ? |------------------------------ |} === A　是　B === To zdanie oznacza "A jest B". "是" (shì), jest czasownikiem ''być'', używany jest podobnie jak polskie ''jest'' lub ''równa się'', ''równy'', ''taki sam''. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś". Na przykład: #这　是　书: to jest książka. #那　是　杂志: to jest czasopismo. === A　不是　B === To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie". Na przykład: *这　不是　书: To nie jest książka. Teraz przejdźmy do pytań typu ,,Co to jest'' , ,,Czym tamto jest. ''W takich przypadkach na początku stawiamy 这(to) lub 那(tamto) , następnie czasownik (W naszym przypadku ,być,) , na sam koniec wstawiamy zaimek pytajny(Kto? , Co? , Gdzie?).Szyk zdania jest odwrotny w tym przypadku niż polski szyk zdania. Struktura pytań To/Tamto - czasownik ,,być'' - zaimek pytajny. Porównaj przykłady: #这　是　'''书'''。(To jest książka.) #这　是　'''什么'''？(Co to jest? dosłownie ""To jest co?"") Uwaga w poniższych przykładach przedmiot znajduje się w pewnej odległości od nas. #那　是　'''杂志'''。(To jest czasopismo .Dosłownie ""Tamto jest czasopismo"") #那　是　'''什么'''？(Czym jest tamto? <Uwaga w polskim częściej pytamy się ,,Co to jest?'' i wskazujemy tą rzecz ręką.> Dosłownie ""Tamto jest co?"") ===吗=== "吗" jest partykułą używaną do tworzenia zdań pytających.Dodanie jej na końcu zdania powoduje zmianę znaczenia zdania w zdanie pytające. Przykład 1: *这　是　书。(To jest książka.) *:::: ↓ **这　是　书　'''吗'''？(Czy to jest książka'''?''') Przykład 2: *这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.) *:::: ↓ **这　不是　杂志　'''吗'''？(Czy to nie jest czasopismo'''?''') === 是/不 === "是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy ''tak'', podczas gdy "不" lub "不是" oznacza ''nie'' (dosłownie ''nie jest''). Jak poprawnie odpowiadać na pytania , również te z użyciem przeczenia? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale należy uważać jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Jeśli pytanie samo w sobie zawiera zanegowanie , podczas gdy sytuacja jest prawdziwa używamy "不是" lub prościej "不", i odwrotnie. Na przykład: *A: 这　不是　书　吗？ (Czy to nie jest książka? = To nie jest książka , prawda?) **B: '''是'''，这　不是　书。 ('''Nie''',to nie jest książka. = Masz rację to nie jest książka.) **B: '''不'''，这　是　书。 ('''Tak''', to jest książka. = Nie masz racji.To jest książka.) Dokładniejsze omówienie tego przykładu. Czy to nie jest książka? W przypadku gdy to nie jest książka musimy to potwierdzić za pomocą "是" a następnie powiedzieć ,,To nie jest książka''. W przypadku gdy jest to książka negujemy to za pomocą "不 " i musimy zwrócić uwagę iż tak nie jest mówiąc ,,To jest książka'' Jeszcze jeden przykład: *他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(On nie idzie na imprezę wieczorem, nieprawdaż?) **'''不'''，他　肯定　要 来。('''Tak''', zdecydowanie idzie.) **'''是''' 啊，他　很　忙　呢！('''Nie''', on jest zbyt zajęty!) === 的 === Znak "的" wskazuje, że następnie wymieniona rzecz jest w posiadaniu poprzednio wymienionej osoby lub rzeczy. W języku polskim jest to odpowiednik zaimka dzierżawczego . Na przykład : #史密斯　的　书 <-> Książka Smitha . #王明　的　钢笔 <-> Pióro Wang Ming'a . #约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: przyjaciel) <-> Przyjaciel Johna . #我 的 老师 <-> Mój nauczyciel . === Dodatkowe słownictwo === {| width="80%" | * 笔记本 (bǐjìběn) * 铅笔 (qiānbǐ) * 英国人 (Yīngguórén) * 法国人 (Fǎguórén) * 报纸 (bàozhǐ) * 老师 (lǎoshī) * 作家 (zuòjiā) || | ''rzeczownik'' notepad <br /> ''rzeczownik'' ołówek <br /> ''rzeczownik'' anglik / brytyjczyk <br /> ''rzeczownik'' francuz <br /> ''rzeczownik'' gazeta<br /> ''rzeczownik'' nauczyciel <br /> ''rzeczownik'' pisarz <br /> |} == Ćwiczenia == # Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamianę podkreślonego słowa: ## 史密斯是<u>美国人</u>。 ##* 英国人 ##* 法国人 ## 这不是<u>杂志</u>。 ##* 书 ##* 笔记本* ##* 铅笔 # Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie. #* Przykład: #* 史密斯　是　<u>法国人</u>　吗？ #** 是，史密斯　是　<u>法国人</u>。 #** 不，史密斯　不是　<u>法国人</u>。 ## 那　是　<u>杂志</u>　吗？ ##* 钢笔 ##* 铅笔 ##* 报纸* ## 王明　是　<u>学生</u>　吗？ ##* 律师 ##* 老师* ##* 作家* # Przetłumacz następujące zdania na chiński. ## Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest Chińczykiem. Wang Ming nie jest Amerykaninem. ## Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest Amerykaninem. Smith nie jest Francuzem. ## To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga. == Further reading == '''Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.''' : 你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的^'''1''' 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。 ::'''1.'''<small>"我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.</small> '''Pytania:''' # Kto to jest "ja"? # Co robi Smith? # Kim jest Ana? # Co robi Ana? == Pożyteczne zwroty == {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" width="95%" |- |'''Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku?''' * 你好！(nǐhǎo): Dzień dobry / Cześć! * 您好 (nínhǎo): Witam pana/panią. * 嗨！(hài): Cześć (Wyraz ten naśladuje anglojęzyczne ,,Hi'' ! * 你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd. , ale nie znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w innej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") * 再见。(zàijiàn): Do widzenia. * 拜拜。(bāibāi): nara! (angielskie bye bye) * 回头见。(huítóu jiàn): Na razie. |- |} == Tłumaczenie == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 align=center |------------------------------ |Znak chiński ||Tłumaczenie znaków ||Tłumaczenie |------------------------------ |'''Text 1''' 王明：这　是　什么？<br> 李红：这　是　书。<br> 王明：那　是　什么？<br> 李红：那　是　钢笔。<br> 王明：那　是　杂志　吗？<br> 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: To jest co?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Tamto jest co?<br> Li Hong: Tamto jest długopis.<br> Wang Ming: Tamto jest czasopismo (''final interrogative particle'')?<br> Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: Co to jest?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Co to tam jest?<br> Li Hong: Tam jest długopis.<br> Wang Ming: Czy to tam to czasopismo?<br> Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.<br> |------------------------------ |'''Tekst 2''' 王明　是　中国人。<br> 王明　是　学生。<br> 史密斯　是　美国人。<br> 史密斯　是　王明　的　朋友。<br> 史密斯　是　律师。<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest Wang Minga przyjacielem.<br> Smith jest prawnikiem.<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest przyjacielem Wang Minga.<br> Smith jest prawnikiem.<br> |------------------------------ |} 7cbqt1lqqlv371aa2kzqxei6p3idnty 548702 548701 2026-07-28T23:27:28Z Persino 2851 /* Słownictwo */ 548702 wikitext text/x-wiki {{T|Chiński/Podstawy}} __NOTOC__ '''W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:''' *这/那是什么？ *这/那是　……。 *这/那是　……　吗？ *这/那不是　……。 *这/那不是　……　吗？ == 这是什么? Co to jest? == === Dialog 1 === ''[[#Tłumaczenie|Tu możesz sprawdzić tłumaczenie]]'' {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明：这是什么？ || Wáng Míng: Zhè shì shénme? || Wang Ming: Co to jest? |- | 李红：这是书。 || Lǐ Hóng: Zhè shì shū. || Li Hong: To jest książka. |- | 王明：那是什么？ || Wáng Míng: Nà shì shénme? || Wang Ming: A tamto co to jest? |- | 李红：那是钢笔。 || Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ. || Li Hong: To jest długopis. |- | 王明：那是杂志吗？ || Wáng Míng: Nà shì zázhì ma? || Wang Ming: Czy to jest czasopismo? |- | 李红：不，那不是杂志。那是字典。 || Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn. || Li Hong: Nie, to nie jest czasopismo. To jest słownik. |} === Tekst 2 === {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明是中国人。 || Wáng Míng shì Zhōngguórén. || Wang Ming jest Chińczykiem. |- | 王明是学生。 || Wáng Míng shì xuéshēng. || Wang Ming jest uczniem / studentem. |- | 史密斯是美国人。 || Shīmìsī shì Měiguórén. || Smith jest Amerykaninem. |- | 史密斯是王明的朋友。 || Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu. || Smith jest przyjacielem Wang Minga. |- | 史密斯是律师。 || Shīmìsī shì lǜshī. || Smith jest prawnikiem. |} === Słownictwo === {| width="80%" class="wikitable" |- |王明 (Wáng Míng) |''rzeczownik'' Wang Ming [nazwisko i imię] |- |李红 (Lǐ Hóng) |''rzeczownik'' Li Hong [nazwisko i imię] |- |这 (zhè) |''zaimek'' to |- |是 (shì) |''czasownik'' być (jest/są) |- |什么 (''Chiny kontynentalne'' shénme<br />and ''Taiwan'' shěme) |''zaimek'' co |- |那 (nà) |''zaimek'' tamto |- |钢笔 (gāngbǐ) |''rzeczownik'' długopis |- |杂志 (zázhì) |''rzeczownik'' czasopismo/magazyn |- |吗 (ma) |partykuła pytajna |- |不 (bù) |''przysłówek'' nie |- |字典 (zìdiǎn) |''rzeczownik'' słownik |- |中国人 (Zhōngguórén) |''rzeczownik'' chińczyk/ chinka |- |学生 (xuéshēng) |''rzeczownik'' student |- |史密斯 (Shǐmìsī) |''rzeczownik'' Smith |- |美国人 (Měiguórén) |''rzeczownik'' Amerykanin |- |朋友 (péngyǒu) |''rzeczownik'' przyjaciel |- |律师 (lǜshī) |''rzeczownik'' prawnik |} == Gramatyka == W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. [[w:SVO|SVO]] w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcówki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby. === 这/那是什么？=== To zdanie znaczy "Co to/tam jest?": #这　是　什么？(Co to jest?) #那　是　什么？(Co to tam jest?) Jeżeli rozłożymy to zdanie na części: {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 |------------------------------ | 这/那 || 是 || 什么 || ? |------------------------------ | to/tamto || jest || co || ? |------------------------------ |} === A　是　B === To zdanie oznacza "A jest B". "是" (shì), jest czasownikiem ''być'', używany jest podobnie jak polskie ''jest'' lub ''równa się'', ''równy'', ''taki sam''. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś". Na przykład: #这　是　书: to jest książka. #那　是　杂志: to jest czasopismo. === A　不是　B === To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie". Na przykład: *这　不是　书: To nie jest książka. Teraz przejdźmy do pytań typu ,,Co to jest'' , ,,Czym tamto jest. ''W takich przypadkach na początku stawiamy 这(to) lub 那(tamto) , następnie czasownik (W naszym przypadku ,być,) , na sam koniec wstawiamy zaimek pytajny(Kto? , Co? , Gdzie?).Szyk zdania jest odwrotny w tym przypadku niż polski szyk zdania. Struktura pytań To/Tamto - czasownik ,,być'' - zaimek pytajny. Porównaj przykłady: #这　是　'''书'''。(To jest książka.) #这　是　'''什么'''？(Co to jest? dosłownie ""To jest co?"") Uwaga w poniższych przykładach przedmiot znajduje się w pewnej odległości od nas. #那　是　'''杂志'''。(To jest czasopismo .Dosłownie ""Tamto jest czasopismo"") #那　是　'''什么'''？(Czym jest tamto? <Uwaga w polskim częściej pytamy się ,,Co to jest?'' i wskazujemy tą rzecz ręką.> Dosłownie ""Tamto jest co?"") ===吗=== "吗" jest partykułą używaną do tworzenia zdań pytających.Dodanie jej na końcu zdania powoduje zmianę znaczenia zdania w zdanie pytające. Przykład 1: *这　是　书。(To jest książka.) *:::: ↓ **这　是　书　'''吗'''？(Czy to jest książka'''?''') Przykład 2: *这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.) *:::: ↓ **这　不是　杂志　'''吗'''？(Czy to nie jest czasopismo'''?''') === 是/不 === "是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy ''tak'', podczas gdy "不" lub "不是" oznacza ''nie'' (dosłownie ''nie jest''). Jak poprawnie odpowiadać na pytania , również te z użyciem przeczenia? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale należy uważać jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Jeśli pytanie samo w sobie zawiera zanegowanie , podczas gdy sytuacja jest prawdziwa używamy "不是" lub prościej "不", i odwrotnie. Na przykład: *A: 这　不是　书　吗？ (Czy to nie jest książka? = To nie jest książka , prawda?) **B: '''是'''，这　不是　书。 ('''Nie''',to nie jest książka. = Masz rację to nie jest książka.) **B: '''不'''，这　是　书。 ('''Tak''', to jest książka. = Nie masz racji.To jest książka.) Dokładniejsze omówienie tego przykładu. Czy to nie jest książka? W przypadku gdy to nie jest książka musimy to potwierdzić za pomocą "是" a następnie powiedzieć ,,To nie jest książka''. W przypadku gdy jest to książka negujemy to za pomocą "不 " i musimy zwrócić uwagę iż tak nie jest mówiąc ,,To jest książka'' Jeszcze jeden przykład: *他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(On nie idzie na imprezę wieczorem, nieprawdaż?) **'''不'''，他　肯定　要 来。('''Tak''', zdecydowanie idzie.) **'''是''' 啊，他　很　忙　呢！('''Nie''', on jest zbyt zajęty!) === 的 === Znak "的" wskazuje, że następnie wymieniona rzecz jest w posiadaniu poprzednio wymienionej osoby lub rzeczy. W języku polskim jest to odpowiednik zaimka dzierżawczego . Na przykład : #史密斯　的　书 <-> Książka Smitha . #王明　的　钢笔 <-> Pióro Wang Ming'a . #约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: przyjaciel) <-> Przyjaciel Johna . #我 的 老师 <-> Mój nauczyciel . === Dodatkowe słownictwo === {| width="80%" | * 笔记本 (bǐjìběn) * 铅笔 (qiānbǐ) * 英国人 (Yīngguórén) * 法国人 (Fǎguórén) * 报纸 (bàozhǐ) * 老师 (lǎoshī) * 作家 (zuòjiā) || | ''rzeczownik'' notepad <br /> ''rzeczownik'' ołówek <br /> ''rzeczownik'' anglik / brytyjczyk <br /> ''rzeczownik'' francuz <br /> ''rzeczownik'' gazeta<br /> ''rzeczownik'' nauczyciel <br /> ''rzeczownik'' pisarz <br /> |} == Ćwiczenia == # Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamianę podkreślonego słowa: ## 史密斯是<u>美国人</u>。 ##* 英国人 ##* 法国人 ## 这不是<u>杂志</u>。 ##* 书 ##* 笔记本* ##* 铅笔 # Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie. #* Przykład: #* 史密斯　是　<u>法国人</u>　吗？ #** 是，史密斯　是　<u>法国人</u>。 #** 不，史密斯　不是　<u>法国人</u>。 ## 那　是　<u>杂志</u>　吗？ ##* 钢笔 ##* 铅笔 ##* 报纸* ## 王明　是　<u>学生</u>　吗？ ##* 律师 ##* 老师* ##* 作家* # Przetłumacz następujące zdania na chiński. ## Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest Chińczykiem. Wang Ming nie jest Amerykaninem. ## Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest Amerykaninem. Smith nie jest Francuzem. ## To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga. == Further reading == '''Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.''' : 你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的^'''1''' 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。 ::'''1.'''<small>"我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.</small> '''Pytania:''' # Kto to jest "ja"? # Co robi Smith? # Kim jest Ana? # Co robi Ana? == Pożyteczne zwroty == {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" width="95%" |- |'''Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku?''' * 你好！(nǐhǎo): Dzień dobry / Cześć! * 您好 (nínhǎo): Witam pana/panią. * 嗨！(hài): Cześć (Wyraz ten naśladuje anglojęzyczne ,,Hi'' ! * 你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd. , ale nie znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w innej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") * 再见。(zàijiàn): Do widzenia. * 拜拜。(bāibāi): nara! (angielskie bye bye) * 回头见。(huítóu jiàn): Na razie. |- |} == Tłumaczenie == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 align=center |------------------------------ |Znak chiński ||Tłumaczenie znaków ||Tłumaczenie |------------------------------ |'''Text 1''' 王明：这　是　什么？<br> 李红：这　是　书。<br> 王明：那　是　什么？<br> 李红：那　是　钢笔。<br> 王明：那　是　杂志　吗？<br> 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: To jest co?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Tamto jest co?<br> Li Hong: Tamto jest długopis.<br> Wang Ming: Tamto jest czasopismo (''final interrogative particle'')?<br> Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: Co to jest?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Co to tam jest?<br> Li Hong: Tam jest długopis.<br> Wang Ming: Czy to tam to czasopismo?<br> Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.<br> |------------------------------ |'''Tekst 2''' 王明　是　中国人。<br> 王明　是　学生。<br> 史密斯　是　美国人。<br> 史密斯　是　王明　的　朋友。<br> 史密斯　是　律师。<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest Wang Minga przyjacielem.<br> Smith jest prawnikiem.<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest przyjacielem Wang Minga.<br> Smith jest prawnikiem.<br> |------------------------------ |} hlc59z8nhweuww4o5ucup8goheucdq1 548703 548702 2026-07-28T23:28:47Z Persino 2851 /* Słownictwo */ 548703 wikitext text/x-wiki {{T|Chiński/Podstawy}} __NOTOC__ '''W tej lekcji nauczymy się jak pytać o przedmiot i jak na takie pytanie odpowiedzieć:''' *这/那是什么？ *这/那是　……。 *这/那是　……　吗？ *这/那不是　……。 *这/那不是　……　吗？ == 这是什么? Co to jest? == === Dialog 1 === ''[[#Tłumaczenie|Tu możesz sprawdzić tłumaczenie]]'' {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明：这是什么？ || Wáng Míng: Zhè shì shénme? || Wang Ming: Co to jest? |- | 李红：这是书。 || Lǐ Hóng: Zhè shì shū. || Li Hong: To jest książka. |- | 王明：那是什么？ || Wáng Míng: Nà shì shénme? || Wang Ming: A tamto co to jest? |- | 李红：那是钢笔。 || Lǐ Hóng: Nà shì gāngbǐ. || Li Hong: To jest długopis. |- | 王明：那是杂志吗？ || Wáng Míng: Nà shì zázhì ma? || Wang Ming: Czy to jest czasopismo? |- | 李红：不，那不是杂志。那是字典。 || Lǐ Hóng: Bù, nà bùshì zázhì. Nà shì zìdiǎn. || Li Hong: Nie, to nie jest czasopismo. To jest słownik. |} === Tekst 2 === {| class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Polski |- | 王明是中国人。 || Wáng Míng shì Zhōngguórén. || Wang Ming jest Chińczykiem. |- | 王明是学生。 || Wáng Míng shì xuéshēng. || Wang Ming jest uczniem / studentem. |- | 史密斯是美国人。 || Shīmìsī shì Měiguórén. || Smith jest Amerykaninem. |- | 史密斯是王明的朋友。 || Shīmìsī shì Wángmíng de péngyǒu. || Smith jest przyjacielem Wang Minga. |- | 史密斯是律师。 || Shīmìsī shì lǜshī. || Smith jest prawnikiem. |} === Słownictwo === {| width="80%" class="wikitable" ! Chiński !! Pinyin !! Część mowy / opis !! Polski |- | 王明 || Wáng Míng || rzeczownik (imię i nazwisko) || Wang Ming |- | 李红 || Lǐ Hóng || rzeczownik (imię i nazwisko) || Li Hong |- | 这 || zhè || zaimek || to |- | 是 || shì || czasownik || być (jest/są) |- | 什么 || shénme / shěme || zaimek pytający || co |- | 那 || nà || zaimek || tamto |- | 钢笔 || gāngbǐ || rzeczownik || długopis |- | 杂志 || zázhì || rzeczownik || czasopismo / magazyn |- | 吗 || ma || partykuła pytajna || (tworzy pytanie) |- | 不 || bù || przysłówek || nie |- | 字典 || zìdiǎn || rzeczownik || słownik |- | 中国人 || Zhōngguórén || rzeczownik || Chińczyk / Chinka |- | 学生 || xuéshēng || rzeczownik || student / uczeń |- | 史密斯 || Shǐmìsī || rzeczownik (nazwisko) || Smith |- | 美国人 || Měiguórén || rzeczownik || Amerykanin |- | 朋友 || péngyǒu || rzeczownik || przyjaciel |- | 律师 || lǜshī || rzeczownik || prawnik |} == Gramatyka == W tej lekcji poznasz jak powiedzieć po chińsku, że "coś jest czymś". Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że struktura zdania jest podobna jak w przypadku języka polskiego (zob. [[w:SVO|SVO]] w Wikipedii). Dobrą wiadomością jest również to, że czasowniki nie odmieniają się a końcówki rzeczowników i przymiotników nie ulegają zmianie. Nie są one także zalezne od czasu czy osoby. === 这/那是什么？=== To zdanie znaczy "Co to/tam jest?": #这　是　什么？(Co to jest?) #那　是　什么？(Co to tam jest?) Jeżeli rozłożymy to zdanie na części: {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 |------------------------------ | 这/那 || 是 || 什么 || ? |------------------------------ | to/tamto || jest || co || ? |------------------------------ |} === A　是　B === To zdanie oznacza "A jest B". "是" (shì), jest czasownikiem ''być'', używany jest podobnie jak polskie ''jest'' lub ''równa się'', ''równy'', ''taki sam''. ponieważ chińskie czasowniki nie ulegają zmianą, nie ma innych wersji "shi" taki jak w polskim "było", czy "jesteś". Na przykład: #这　是　书: to jest książka. #那　是　杂志: to jest czasopismo. === A　不是　B === To zdanie znaczy "A nie jest B". "不" dosłownie znaczy "nie". Na przykład: *这　不是　书: To nie jest książka. Teraz przejdźmy do pytań typu ,,Co to jest'' , ,,Czym tamto jest. ''W takich przypadkach na początku stawiamy 这(to) lub 那(tamto) , następnie czasownik (W naszym przypadku ,być,) , na sam koniec wstawiamy zaimek pytajny(Kto? , Co? , Gdzie?).Szyk zdania jest odwrotny w tym przypadku niż polski szyk zdania. Struktura pytań To/Tamto - czasownik ,,być'' - zaimek pytajny. Porównaj przykłady: #这　是　'''书'''。(To jest książka.) #这　是　'''什么'''？(Co to jest? dosłownie ""To jest co?"") Uwaga w poniższych przykładach przedmiot znajduje się w pewnej odległości od nas. #那　是　'''杂志'''。(To jest czasopismo .Dosłownie ""Tamto jest czasopismo"") #那　是　'''什么'''？(Czym jest tamto? <Uwaga w polskim częściej pytamy się ,,Co to jest?'' i wskazujemy tą rzecz ręką.> Dosłownie ""Tamto jest co?"") ===吗=== "吗" jest partykułą używaną do tworzenia zdań pytających.Dodanie jej na końcu zdania powoduje zmianę znaczenia zdania w zdanie pytające. Przykład 1: *这　是　书。(To jest książka.) *:::: ↓ **这　是　书　'''吗'''？(Czy to jest książka'''?''') Przykład 2: *这　不是　杂志。(To nie jest czasopismo.) *:::: ↓ **这　不是　杂志　'''吗'''？(Czy to nie jest czasopismo'''?''') === 是/不 === "是" może być używane przy odpowiedziach "tak/nie". W takiej sytuacji "是" znaczy ''tak'', podczas gdy "不" lub "不是" oznacza ''nie'' (dosłownie ''nie jest''). Jak poprawnie odpowiadać na pytania , również te z użyciem przeczenia? Przeważnie, tak samo jak po angielsku, ale należy uważać jeżeli pytania są negatywne, jak "To nie jest książka?". Jeśli pytanie samo w sobie zawiera zanegowanie , podczas gdy sytuacja jest prawdziwa używamy "不是" lub prościej "不", i odwrotnie. Na przykład: *A: 这　不是　书　吗？ (Czy to nie jest książka? = To nie jest książka , prawda?) **B: '''是'''，这　不是　书。 ('''Nie''',to nie jest książka. = Masz rację to nie jest książka.) **B: '''不'''，这　是　书。 ('''Tak''', to jest książka. = Nie masz racji.To jest książka.) Dokładniejsze omówienie tego przykładu. Czy to nie jest książka? W przypadku gdy to nie jest książka musimy to potwierdzić za pomocą "是" a następnie powiedzieć ,,To nie jest książka''. W przypadku gdy jest to książka negujemy to za pomocą "不 " i musimy zwrócić uwagę iż tak nie jest mówiąc ,,To jest książka'' Jeszcze jeden przykład: *他　今天　晚上　不　来　参加　宴会　了，对　吗？(On nie idzie na imprezę wieczorem, nieprawdaż?) **'''不'''，他　肯定　要 来。('''Tak''', zdecydowanie idzie.) **'''是''' 啊，他　很　忙　呢！('''Nie''', on jest zbyt zajęty!) === 的 === Znak "的" wskazuje, że następnie wymieniona rzecz jest w posiadaniu poprzednio wymienionej osoby lub rzeczy. W języku polskim jest to odpowiednik zaimka dzierżawczego . Na przykład : #史密斯　的　书 <-> Książka Smitha . #王明　的　钢笔 <-> Pióro Wang Ming'a . #约翰** (Yuēhàn: John)　的　朋友** (péngyǒu: przyjaciel) <-> Przyjaciel Johna . #我 的 老师 <-> Mój nauczyciel . === Dodatkowe słownictwo === {| width="80%" | * 笔记本 (bǐjìběn) * 铅笔 (qiānbǐ) * 英国人 (Yīngguórén) * 法国人 (Fǎguórén) * 报纸 (bàozhǐ) * 老师 (lǎoshī) * 作家 (zuòjiā) || | ''rzeczownik'' notepad <br /> ''rzeczownik'' ołówek <br /> ''rzeczownik'' anglik / brytyjczyk <br /> ''rzeczownik'' francuz <br /> ''rzeczownik'' gazeta<br /> ''rzeczownik'' nauczyciel <br /> ''rzeczownik'' pisarz <br /> |} == Ćwiczenia == # Poćwicz tworzenie zdań poprzez zamianę podkreślonego słowa: ## 史密斯是<u>美国人</u>。 ##* 英国人 ##* 法国人 ## 这不是<u>杂志</u>。 ##* 书 ##* 笔记本* ##* 铅笔 # Zamień podkreślone słowa i odpowiedz na pytania zarówno pozytywnie jak i negatywnie. #* Przykład: #* 史密斯　是　<u>法国人</u>　吗？ #** 是，史密斯　是　<u>法国人</u>。 #** 不，史密斯　不是　<u>法国人</u>。 ## 那　是　<u>杂志</u>　吗？ ##* 钢笔 ##* 铅笔 ##* 报纸* ## 王明　是　<u>学生</u>　吗？ ##* 律师 ##* 老师* ##* 作家* # Przetłumacz następujące zdania na chiński. ## Wang Ming nie jest nauczycielem. Wang Ming jest studentem. Wang Ming jest Chińczykiem. Wang Ming nie jest Amerykaninem. ## Smith jest prawnikiem. Smith nie jest pisarzem. Smith jest Amerykaninem. Smith nie jest Francuzem. ## To jest książka Smitha. To jest długopis Wang Minga. == Further reading == '''Przeczytaj poniższy tekst, a potem odpowiedz na pytania po chińsku.''' : 你好　(nǐhǎo, cześć)，我　(wǒ, ja)　是　王明。我　是　学生，我　是　中国人。这　是　史密斯。史密斯　是　我　的^'''1''' 朋友，史密斯　是　律师。那　是　史密斯　的　妻子 (qīzi, żona)，安娜 (Ana)。安娜　是　我　的　英语　(yīngyǔ, język angielski) 老师。 ::'''1.'''<small>"我　的" znaczy "mój", omówimy to w następnej lekcji.</small> '''Pytania:''' # Kto to jest "ja"? # Co robi Smith? # Kim jest Ana? # Co robi Ana? == Pożyteczne zwroty == {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em;" width="95%" |- |'''Pozdrowienia. Jak pozdrawiać ludzi po chińsku?''' * 你好！(nǐhǎo): Dzień dobry / Cześć! * 您好 (nínhǎo): Witam pana/panią. * 嗨！(hài): Cześć (Wyraz ten naśladuje anglojęzyczne ,,Hi'' ! * 你 吃　过　饭　了　吗？(chī guò fàn le ma?): czyś zjadł jedzenie? (popularne powiedzonko między kumplami itd. , ale nie znaczy to, że cię zapraszają na kolację! to powiedzonko w innej wersji będzie (zwłaszcza pośród Pekińskich mieszkańców "你吃了吗？") * 再见。(zàijiàn): Do widzenia. * 拜拜。(bāibāi): nara! (angielskie bye bye) * 回头见。(huítóu jiàn): Na razie. |- |} == Tłumaczenie == {| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 align=center |------------------------------ |Znak chiński ||Tłumaczenie znaków ||Tłumaczenie |------------------------------ |'''Text 1''' 王明：这　是　什么？<br> 李红：这　是　书。<br> 王明：那　是　什么？<br> 李红：那　是　钢笔。<br> 王明：那　是　杂志　吗？<br> 李红：不，那　不是　杂志。那　是　字典。<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: To jest co?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Tamto jest co?<br> Li Hong: Tamto jest długopis.<br> Wang Ming: Tamto jest czasopismo (''final interrogative particle'')?<br> Li Hong: Nie, tamto nie jest czasopismo, to jest słownik.<br> ||'''Dialog 1''' Wang Ming: Co to jest?<br> Li Hong: To jest książka.<br> Wang Ming: Co to tam jest?<br> Li Hong: Tam jest długopis.<br> Wang Ming: Czy to tam to czasopismo?<br> Li Hong: Nie tamto to nie jest czasopismo. To jest słownik.<br> |------------------------------ |'''Tekst 2''' 王明　是　中国人。<br> 王明　是　学生。<br> 史密斯　是　美国人。<br> 史密斯　是　王明　的　朋友。<br> 史密斯　是　律师。<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest Wang Minga przyjacielem.<br> Smith jest prawnikiem.<br> ||'''Text 2''' Wang Ming jest Chińczykiem.<br> Wang Ming jest studentem.<br> Smith jest Amerykaninem.<br> Smith jest przyjacielem Wang Minga.<br> Smith jest prawnikiem.<br> |------------------------------ |} 3ww9xr2jv1m208hrj4lt6xs02s7q7n6 0 2728 548533 352060 2026-07-28T13:01:03Z Persino 2851 548533 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 50 dag kiełbasy wędzonej * opcjonalnie kiełbasa biała lub inna wędlina * 20 dag ziemniaków * koncentrat żurku * 2 ząbki czosnku * majeranek * pieprz * sól * woda (ilość stosowna do ilości składników) == Przygotowanie == Do garnka z zimną wodą wrzucamy boczek pokrojony w kostkę lub paski, podgrzewamy aż do wrzenia. Dodajemy pokrojoną w kawałki kiełbasę oraz pokrojone w kostkę ziemniaki, zmiażdżone ząbki czosnku, przyprawiamy sporą ilością majeranku, solą oraz pieprzem do smaku. Jeśli mamy dodatkową wędlinę lub kiełbasę białą - dodajemy. Gotujemy do momentu, kiedy ziemniaki będą miękkie (zwykle 8 - 12 minut). Następnie wlewamy ok. 100 - 200 ml koncentratu żurku. Ilość zależy od gustu oraz od gęstości oraz kwaśności koncentratu. Po dodaniu żurku gotujemy ok. 3-5 minut na małym ogniu ciągle mieszając. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> ke98vortuxiwslm911db2jc988cpx2h 548670 548533 2026-07-28T20:51:21Z Persino 2851 548670 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 50 dag kiełbasy wędzonej * opcjonalnie kiełbasa biała lub inna wędlina * 20 dag ziemniaków * koncentrat żurku * 2 ząbki czosnku * majeranek * pieprz * sól * woda (ilość stosowna do ilości składników) == Przygotowanie == # Do garnka z zimną wodą wrzucamy boczek pokrojony w kostkę lub paski, podgrzewamy aż do wrzenia. Dodajemy pokrojoną w kawałki kiełbasę oraz pokrojone w kostkę ziemniaki, zmiażdżone ząbki czosnku, przyprawiamy sporą ilością majeranku, solą oraz pieprzem do smaku. Jeśli mamy dodatkową wędlinę lub kiełbasę białą - dodajemy. # Gotujemy do momentu, kiedy ziemniaki będą miękkie (zwykle 8 - 12 minut). # Następnie wlewamy ok. 100 - 200 ml koncentratu żurku. Ilość zależy od gustu oraz od gęstości oraz kwaśności koncentratu. # Po dodaniu żurku gotujemy ok. 3-5 minut na małym ogniu ciągle mieszając. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> 70kaljpbjhwr87lr0g81t3kddprj8r6 0 2755 548546 511734 2026-07-28T13:32:58Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548546 wikitext text/x-wiki [[Image:Kluski śląskie 01.jpg|thumb|right|300px|Kluski śląskie]] == Składniki == *''kilogram ziemniaków'' *''25 dag mąki ziemniaczanej'' *''ewentualnie jajka'' *''sól'' {{wikipedia|Kluski śląskie}} == Przygotowanie == Ziemniaki obrać i ugotować. Przecisnąć przez praskę lub rozdrobnić tłuczkiem do ziemniaków. Do ziemniaków dodać mąkę w proporcjach i ewentualnie jajka. Posolić. Wymieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. Oprószyć dłonie mąką i z masy ziemniaczanej formować małe kulki. Każdą spłaszczyć, następnie zrobić palcem wgłębienie na środku i obtoczyć w mące. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 min. Tradycyjnie podawane z [[Książka kucharska/Rolada śląska|roladą]] i modrą (czerwoną) kapustą. Można też serwować polane masłem, sosem lub tłuszczem ze skwarkami z boczku lub słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> 8m5fzsypno7c096qfbynpyqss2kbp95 548574 548546 2026-07-28T15:28:14Z Persino 2851 548574 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Kluski śląskie 01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kluski śląskie}} == Składniki == *''kilogram ziemniaków'' *''25 dag mąki ziemniaczanej'' *''ewentualnie jajka'' *''sól'' {{wikipedia|Kluski śląskie}} == Przygotowanie == Ziemniaki obrać i ugotować. Przecisnąć przez praskę lub rozdrobnić tłuczkiem do ziemniaków. Do ziemniaków dodać mąkę w proporcjach i ewentualnie jajka. Posolić. Wymieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. Oprószyć dłonie mąką i z masy ziemniaczanej formować małe kulki. Każdą spłaszczyć, następnie zrobić palcem wgłębienie na środku i obtoczyć w mące. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 min. Tradycyjnie podawane z {{sr|olada śląska|roladą}} i modrą (czerwoną) kapustą. Można też serwować polane masłem, sosem lub tłuszczem ze skwarkami z boczku lub słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> rd7oipdp03w80kyvh8pcv586bhcbq4z 548575 548574 2026-07-28T15:28:47Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548575 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Kluski śląskie 01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kluski śląskie}} == Składniki == *''kilogram ziemniaków'' *''25 dag mąki ziemniaczanej'' *''ewentualnie jajka'' *''sól'' {{wikipedia|Kluski śląskie}} == Przygotowanie == Ziemniaki obrać i ugotować. Przecisnąć przez praskę lub rozdrobnić tłuczkiem do ziemniaków. Do ziemniaków dodać mąkę w proporcjach i ewentualnie jajka. Posolić. Wymieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. Oprószyć dłonie mąką i z masy ziemniaczanej formować małe kulki. Każdą spłaszczyć, następnie zrobić palcem wgłębienie na środku i obtoczyć w mące. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 min. Tradycyjnie podawane z {{sr|Rolada śląska|roladą}} i modrą (czerwoną) kapustą. Można też serwować polane masłem, sosem lub tłuszczem ze skwarkami z boczku lub słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> dfy9angpjewbw7aemyius5o6irnbcrl 548649 548575 2026-07-28T20:10:57Z Persino 2851 548649 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Kluski śląskie 01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kluski śląskie}} == Składniki == * ''kilogram ziemniaków'' * ''25 dag mąki ziemniaczanej'' * ''ewentualnie jajka'' * ''sól'' {{wikipedia|Kluski śląskie}} == Przygotowanie == Ziemniaki obrać i ugotować. Przecisnąć przez praskę lub rozdrobnić tłuczkiem do ziemniaków. Do ziemniaków dodać mąkę w proporcjach i ewentualnie jajka. Posolić. Wymieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. Oprószyć dłonie mąką i z masy ziemniaczanej formować małe kulki. Każdą spłaszczyć, następnie zrobić palcem wgłębienie na środku i obtoczyć w mące. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 min. Tradycyjnie podawane z {{sr|Rolada śląska|roladą}} i modrą (czerwoną) kapustą. Można też serwować polane masłem, sosem lub tłuszczem ze skwarkami z boczku lub słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> dqepx988up625jzel7csrdgrwdub247 0 2776 548540 516972 2026-07-28T13:17:05Z Persino 2851 548540 wikitext text/x-wiki [[Plik:Kwasnica.jpg|200px|right]] == Wersja 1 == === Składniki === * ''0,5 kg mięsa (baranina, wieprzowe podgardle, karkówka, łopatka lub żeberka, mogą być wędzone, generalnie powinno to być mięso tłuste)'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''suszone lub świeże grzyby,'' * ''3-5 ziaren ziela angielskiego'' * ''liść laurowy'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''ziemniaki'' === Przygotowanie === Jeżeli używane są suszone grzyby, należy je wcześniej namoczyć, by zmiękły i dodać do potrawy wraz z wodą, w której były moczone. Mięso umyć, opłukać, włożyć do garnka razem z liściem laurowym, zielem angielskim i grzybami. Uzupełnić wodą, tak by przykryła ona składniki. Gotować na średnim ogniu, aż mięso zmięknie. Dodać nieodciśniętą kapustę. Jako że zupa ma być wyraźnie kwaśna, można dolać teraz kwasu z kapusty do uzyskania pożądanego smaku. Uwaga! Zarówno kiszona kapusta jak i kwas zawierają sól. Dobrze wykonana zupa nie powinna wymagać doprawienia solą. Należy gotować zupę na wolnym ogniu, aż kapusta zmięknie, a pod koniec dodając czosnek. Wydanie: Na talerz należy włożyć kawałek mięsa z zupy, ugotowany ziemniak i zalać gotową kwaśnicą. == Wersja 2 (postna) == === Składniki === * ''głowy rybie, podroby'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''ziele angielskie 3–5 ziaren'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''fasola'' === Przygotowanie === Głowy rybie pozostałe po oprawieniu ryb, zwykle karpiowe (można je zastąpić po prostu kawałkami tuszy ryby), rybie podroby (wątroba) umyć dokładnie. Zagotować kiszoną kapustę z odciekiem (kwasem im go więcej, tym lepiej) i suszonymi lub świeżymi grzybami, przyprawiając zielem angielskim, aż kapusta zacznie mięknąć. Do gotującej się kapusty włożyć rybie podroby i głowy lub kawałki rybiej tuszy. Gotować ok. 20 minut, po czym głowy należy wyjąć (ale kawałki tuszy czy podroby można zostawić), pod koniec gotowania dodać 2 ząbki czosnku. W drugim garnku zagotować fasolę (jasiek lub inną, o dużych ziarnach). Podawać razem na talerzu. {{Wikipedia|Kwaśnica}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Kuchnia góralska|Zupy}} </noinclude> r9i9kogujfu3d2327abekyaun8zwogf 548579 548540 2026-07-28T15:44:59Z Persino 2851 548579 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Kwasnica.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Kwaśnica}} == Wersja 1 == === Składniki === * ''0,5 kg mięsa (baranina, wieprzowe podgardle, karkówka, łopatka lub żeberka, mogą być wędzone, generalnie powinno to być mięso tłuste)'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''suszone lub świeże grzyby,'' * ''3-5 ziaren ziela angielskiego'' * ''liść laurowy'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''ziemniaki'' === Przygotowanie === Jeżeli używane są suszone grzyby, należy je wcześniej namoczyć, by zmiękły i dodać do potrawy wraz z wodą, w której były moczone. Mięso umyć, opłukać, włożyć do garnka razem z liściem laurowym, zielem angielskim i grzybami. Uzupełnić wodą, tak by przykryła ona składniki. Gotować na średnim ogniu, aż mięso zmięknie. Dodać nieodciśniętą kapustę. Jako że zupa ma być wyraźnie kwaśna, można dolać teraz kwasu z kapusty do uzyskania pożądanego smaku. Uwaga! Zarówno kiszona kapusta jak i kwas zawierają sól. Dobrze wykonana zupa nie powinna wymagać doprawienia solą. Należy gotować zupę na wolnym ogniu, aż kapusta zmięknie, a pod koniec dodając czosnek. Wydanie: Na talerz należy włożyć kawałek mięsa z zupy, ugotowany ziemniak i zalać gotową kwaśnicą. == Wersja 2 (postna) == === Składniki === * ''głowy rybie, podroby'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''ziele angielskie 3–5 ziaren'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''fasola'' === Przygotowanie === Głowy rybie pozostałe po oprawieniu ryb, zwykle karpiowe (można je zastąpić po prostu kawałkami tuszy ryby), rybie podroby (wątroba) umyć dokładnie. Zagotować kiszoną kapustę z odciekiem (kwasem im go więcej, tym lepiej) i suszonymi lub świeżymi grzybami, przyprawiając zielem angielskim, aż kapusta zacznie mięknąć. Do gotującej się kapusty włożyć rybie podroby i głowy lub kawałki rybiej tuszy. Gotować ok. 20 minut, po czym głowy należy wyjąć (ale kawałki tuszy czy podroby można zostawić), pod koniec gotowania dodać 2 ząbki czosnku. W drugim garnku zagotować fasolę (jasiek lub inną, o dużych ziarnach). Podawać razem na talerzu. {{Wikipedia|Kwaśnica}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Kuchnia góralska|Zupy}} </noinclude> 2mbhm8qta996ziz2yfal3kxmugz7mry 548650 548579 2026-07-28T20:12:36Z Persino 2851 548650 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Kwasnica.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Kwaśnica}} == Wersja 1 == === Składniki === * ''0,5 kg mięsa (baranina, wieprzowe podgardle, karkówka, łopatka lub żeberka, mogą być wędzone, generalnie powinno to być mięso tłuste)'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''suszone lub świeże grzyby,'' * ''3-5 ziaren ziela angielskiego'' * ''liść laurowy'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''ziemniaki'' === Przygotowanie === # Jeżeli używane są suszone grzyby, należy je wcześniej namoczyć, by zmiękły i dodać do potrawy wraz z wodą, w której były moczone. # Mięso umyć, opłukać, włożyć do garnka razem z liściem laurowym, zielem angielskim i grzybami. Uzupełnić wodą, tak by przykryła ona składniki. Gotować na średnim ogniu, aż mięso zmięknie. # Dodać nieodciśniętą kapustę. Jako że zupa ma być wyraźnie kwaśna, można dolać teraz kwasu z kapusty do uzyskania pożądanego smaku. # Uwaga! Zarówno kiszona kapusta jak i kwas zawierają sól. Dobrze wykonana zupa nie powinna wymagać doprawienia solą. # Należy gotować zupę na wolnym ogniu, aż kapusta zmięknie, a pod koniec dodając czosnek. # Wydanie: Na talerz należy włożyć kawałek mięsa z zupy, ugotowany ziemniak i zalać gotową kwaśnicą. == Wersja 2 (postna) == === Składniki === * ''głowy rybie, podroby'' * ''30 dag kapusty kiszonej'' * ''ziele angielskie 3–5 ziaren'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sok z kiszonej kapusty * ''fasola'' === Przygotowanie === # Głowy rybie pozostałe po oprawieniu ryb, zwykle karpiowe (można je zastąpić po prostu kawałkami tuszy ryby), rybie podroby (wątroba) umyć dokładnie. # Zagotować kiszoną kapustę z odciekiem (kwasem im go więcej, tym lepiej) i suszonymi lub świeżymi grzybami, przyprawiając zielem angielskim, aż kapusta zacznie mięknąć. # Do gotującej się kapusty włożyć rybie podroby i głowy lub kawałki rybiej tuszy. Gotować ok. 20 minut, po czym głowy należy wyjąć (ale kawałki tuszy czy podroby można zostawić), pod koniec gotowania dodać 2 ząbki czosnku. # W drugim garnku zagotować fasolę (jasiek lub inną, o dużych ziarnach). Podawać razem na talerzu. {{Wikipedia|Kwaśnica}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Kuchnia góralska|Zupy}} </noinclude> 7o3wlb7hc0aplq319pq44soocs4e93b 0 3096 548714 92607 2026-07-29T00:16:19Z Persino 2851 548714 wikitext text/x-wiki 1.Odmień przez osoby czasowniki:ser, llamarse, estar, escribir, leer 2.Przetłumacz zdania na hiszpański: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | a) || Dzień dobry. Mam na imię Esmeralda, a ty. |- | b) || Cześć! Jestem Polakiem. |- | c) || Czytam dobrą książkę. |- | d) || Tutaj są cztery dziewczyny. |- | e) || Jestem dobrą uczennicą. |- | f) || Mieszkam w Hiszpanii. |} 3.Przetłumacz zdania na polski: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | a) || ¿Tengo hermanos? |- | b) || ¿Cómo te llamas? |- | c) || Yo tengo dos hermanos. |- | d) || ¿Qué tal? |- | e) || ¿Qué hora es? |- | f) || Son las dos y cinco. |} 4.Napisz po hiszpańsku dni tygodnia: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | 1 || - |- | 2 || - |- | 3 || - |- | 4 || - |- | 5 || - |- | 6 || - | - | 7 || - |} 91y3t41c8ytycjtzwd5hkeq7sxm89dz 548715 548714 2026-07-29T00:16:33Z Persino 2851 548715 wikitext text/x-wiki 1.Odmień przez osoby czasowniki:ser, llamarse, estar, escribir, leer 2.Przetłumacz zdania na hiszpański: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | a) || Dzień dobry. Mam na imię Esmeralda, a ty. |- | b) || Cześć! Jestem Polakiem. |- | c) || Czytam dobrą książkę. |- | d) || Tutaj są cztery dziewczyny. |- | e) || Jestem dobrą uczennicą. |- | f) || Mieszkam w Hiszpanii. |} 3.Przetłumacz zdania na polski: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | a) || ¿Tengo hermanos? |- | b) || ¿Cómo te llamas? |- | c) || Yo tengo dos hermanos. |- | d) || ¿Qué tal? |- | e) || ¿Qué hora es? |- | f) || Son las dos y cinco. |} 4.Napisz po hiszpańsku dni tygodnia: {| class="wikitable" ! Nr !! Zdanie |- | 1 || - |- | 2 || - |- | 3 || - |- | 4 || - |- | 5 || - |- | 6 || - |- | 7 || - |} 7dtbxpbwgjrx7x295js4tn5j8bmlwjm 0 4585 548550 390306 2026-07-28T13:42:16Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548550 wikitext text/x-wiki [[Plik:Pizza dough recipe.jpg|thumb|280px]] == Składniki == * ''2 łyżeczki suszonych drożdży lub 20-25 g drożdży świeżych'' * ''1/2 łyżeczki cukru'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''250 ml (1 szklanka) wody przegotowanej zimnej'' * ''400-500 g (2½-3 szklanki) mąki pszennej'' == Sposób przyrządzania == #Do dużej miski (może być metalowa, szklana, plastikowa) wrzucić wszystkie składniki oprócz mąki. Całość wymieszać aż do całkowitego rozpuszczenia się drożdży. Na koniec dodać mąkę, zmieszać i ręcznie zagnieść gładkie, elastyczne ciasto przez ok. 5 minut (w razie potrzeby dodać mąki, by nie kleiło się do rąk). #Ciasto wygniatać ręcznie na stolnicy lub na czystym blacie przez kilka minut. Po włożeniu z powrotem do miski, wykonać nożem na powierzchni ciasta znak krzyża (tradycyjny zwyczaj włoski), nakryć czystą ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na ok. 30 minut, aż podwoi swoją objętość. #Po wyrośnięciu ciasto zagnieść ponownie, rozpłaszczyć pięścią i delikatnie rozciągnąć w dłoniach. Następnie podzielić na 2-4 części, które należy cienko rozwałkować i przenieść na naoliwioną blachę do pieczenia. Na powierzchnię ciasta nałożyć sos i dodatki. Surowe ciasto, nie wykorzystane do uformowania placka na pizzę, można przechowywać owinięte w folię w zamrażalniku na poźniej. [[Plik:20140704-0523 Balboa Peninsula.JPG|thumb]] === Formowanie ciasta ręcznie === Ciasto ugniatać wyłącznie ręcznie (oprócz produkcji przemysłowej). Po zarobieniu i wyrośnięciu powinno mieć ono konsystencję plastyczno-elastyczną. Powinno dać się bez trudu kształtować z zachowaniem spoistości (niepodatne na rozerwanie i rozdrobnienie). Ciasto rozpłaszcza się pięścią, a potem delikatnie rozciąga w dłoniach, oprószając w razie potrzeby odrobiną mąki, gdyby kleiło się do rąk. === Formowanie ciasta wałkiem === [[Plik:20140704-0532 Balboa Peninsula.JPG|thumb]] === Formowanie ciasta w / na formie === === Formowanie ciasta tradycyjne (przez kręcenie) === === Technika i sposoby wypieku === Prawidłowo wypieczona pizza – tzn. z mocno wypieczonym spodem, ale z nie przypalonym (ciągnącym się) serem, powinna być poddana obróbce termicznej w temperaturze około 400°C. Mimo że nieosiągalna w piekarnikach domowych, jest na to następująca rada: * Niezbędna jest odpowiednia blacha, która bardzo prędko się nagrzeje: albo profesjonalna ze stali "niebieskiej", albo jednorazowa tacka aluminiowa do pieczenia pizzy (w standardowej blasze pizza nie wypiecze się prawidłowo z uwagi na zbyt duży czas nagrzewania materiału; konieczne przy tym jest podsypanie ciasta mąką, ażeby nie przywarło; w przypadku profesjonalnej blachy to niepotrzebne). * Piekarnik włączyć na maksymalną temperaturę wraz z termoobiegiem. Po jego nagrzaniu włożyć pizzę i piec około 4 minut (czas umowny). W połowie pieczenia obrócić ją o 180 stopni. ;Inny sposób wypieku dla osób zaawansowanych: Piekarnik rozgrzać wraz termoobiegiem do temperatury maksymalnej. Po nagrzaniu wyłączyć termoobieg i włożyć pizzę (na blasze bądź tacce) bezpośrednio na dolną grzałkę piekarnika. Piec bardzo krótko, nie więcej niż trzy minuty, uważając na szybkie nagrzewanie się blachy, by nie spalić spodu pizzy. ;Inny domowy sposób pieczenia: Ciasto uformować na papierze do pieczenia i wraz z nim włożyć do mocno nagrzanego piekarnika bezpośrednio na nagrzaną blachę. Przy tej czynności należy posłużyć się łopatką bądź tacką czy deską. W zależności od stopnia nagrzania pizza wypieka się w czasie od 4 do 15 minut. ==== Czas wypiekania ==== Podany powyżej czas dotyczy ściśle wspomnianych warunków wypieku. Przy zachowaniu możliwie jak najwyższej temperatury pieczenia gotowy stan pizzy do wyjęcia z pieca najczęściej rozpoznać można po wyglądzie dodatków, w szczególności sera. Powinien on osiągnąć ścisłą konsystencję płynną (włącznie z „bąbelkowaniem”). Przetrzymanie pizzy w piecu od tego momentu może nadmiernie ją wysuszyć. Dla uzyskania dobrze upieczonego ciasto w temperaturze 180°C optymalny czas wynosi zazwyczaj 30 minut. == Zobacz też == *[[Książka kucharska/Pizza - ciasto|Pizza - ciasto]] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze|Półprodukty|Kuchnia włoska}} </noinclude> lsgd6s8exeqj8w4fut4j1thtu57qcfr 548571 548550 2026-07-28T15:13:12Z Persino 2851 548571 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pizza dough recipe.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Ciasto włoskie na pizzę}} == Składniki == * ''2 łyżeczki suszonych drożdży lub 20-25 g drożdży świeżych'' * ''1/2 łyżeczki cukru'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''250 ml (1 szklanka) wody przegotowanej zimnej'' * ''400-500 g (2½-3 szklanki) mąki pszennej'' == Sposób przyrządzania == #Do dużej miski (może być metalowa, szklana, plastikowa) wrzucić wszystkie składniki oprócz mąki. Całość wymieszać aż do całkowitego rozpuszczenia się drożdży. Na koniec dodać mąkę, zmieszać i ręcznie zagnieść gładkie, elastyczne ciasto przez ok. 5 minut (w razie potrzeby dodać mąki, by nie kleiło się do rąk). #Ciasto wygniatać ręcznie na stolnicy lub na czystym blacie przez kilka minut. Po włożeniu z powrotem do miski, wykonać nożem na powierzchni ciasta znak krzyża (tradycyjny zwyczaj włoski), nakryć czystą ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na ok. 30 minut, aż podwoi swoją objętość. #Po wyrośnięciu ciasto zagnieść ponownie, rozpłaszczyć pięścią i delikatnie rozciągnąć w dłoniach. Następnie podzielić na 2-4 części, które należy cienko rozwałkować i przenieść na naoliwioną blachę do pieczenia. Na powierzchnię ciasta nałożyć sos i dodatki. Surowe ciasto, nie wykorzystane do uformowania placka na pizzę, można przechowywać owinięte w folię w zamrażalniku na poźniej. {{Plik|plik=20140704-0523 Balboa Peninsula.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Sposób przyrządzania}} === Formowanie ciasta ręcznie === Ciasto ugniatać wyłącznie ręcznie (oprócz produkcji przemysłowej). Po zarobieniu i wyrośnięciu powinno mieć ono konsystencję plastyczno-elastyczną. Powinno dać się bez trudu kształtować z zachowaniem spoistości (niepodatne na rozerwanie i rozdrobnienie). Ciasto rozpłaszcza się pięścią, a potem delikatnie rozciąga w dłoniach, oprószając w razie potrzeby odrobiną mąki, gdyby kleiło się do rąk. === Formowanie ciasta wałkiem === {{Plik|plik=20140704-0532 Balboa Peninsula.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Formowanie ciasta wałkiem}} === Formowanie ciasta w / na formie === === Formowanie ciasta tradycyjne (przez kręcenie) === === Technika i sposoby wypieku === Prawidłowo wypieczona pizza – tzn. z mocno wypieczonym spodem, ale z nie przypalonym (ciągnącym się) serem, powinna być poddana obróbce termicznej w temperaturze około 400°C. Mimo że nieosiągalna w piekarnikach domowych, jest na to następująca rada: * Niezbędna jest odpowiednia blacha, która bardzo prędko się nagrzeje: albo profesjonalna ze stali "niebieskiej", albo jednorazowa tacka aluminiowa do pieczenia pizzy (w standardowej blasze pizza nie wypiecze się prawidłowo z uwagi na zbyt duży czas nagrzewania materiału; konieczne przy tym jest podsypanie ciasta mąką, ażeby nie przywarło; w przypadku profesjonalnej blachy to niepotrzebne). * Piekarnik włączyć na maksymalną temperaturę wraz z termoobiegiem. Po jego nagrzaniu włożyć pizzę i piec około 4 minut (czas umowny). W połowie pieczenia obrócić ją o 180 stopni. ;Inny sposób wypieku dla osób zaawansowanych: Piekarnik rozgrzać wraz termoobiegiem do temperatury maksymalnej. Po nagrzaniu wyłączyć termoobieg i włożyć pizzę (na blasze bądź tacce) bezpośrednio na dolną grzałkę piekarnika. Piec bardzo krótko, nie więcej niż trzy minuty, uważając na szybkie nagrzewanie się blachy, by nie spalić spodu pizzy. ;Inny domowy sposób pieczenia: Ciasto uformować na papierze do pieczenia i wraz z nim włożyć do mocno nagrzanego piekarnika bezpośrednio na nagrzaną blachę. Przy tej czynności należy posłużyć się łopatką bądź tacką czy deską. W zależności od stopnia nagrzania pizza wypieka się w czasie od 4 do 15 minut. ==== Czas wypiekania ==== Podany powyżej czas dotyczy ściśle wspomnianych warunków wypieku. Przy zachowaniu możliwie jak najwyższej temperatury pieczenia gotowy stan pizzy do wyjęcia z pieca najczęściej rozpoznać można po wyglądzie dodatków, w szczególności sera. Powinien on osiągnąć ścisłą konsystencję płynną (włącznie z „bąbelkowaniem”). Przetrzymanie pizzy w piecu od tego momentu może nadmiernie ją wysuszyć. Dla uzyskania dobrze upieczonego ciasto w temperaturze 180°C optymalny czas wynosi zazwyczaj 30 minut. == Zobacz też == * {{sr|Pizza - ciasto}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze|Półprodukty|Kuchnia włoska}} </noinclude> 58gqqha56nnmlrzcg4pxhlvaocibqd6 0 4644 548595 530981 2026-07-28T17:40:34Z Persino 2851 /* Porady */ 548595 wikitext text/x-wiki Sposób przyrządzania zbliżony do wykonania tradycyjnego makaronu. Przepis na lasagne dla 4 osób: == Składniki == * ''500 g mąki pszennej (2 szklanki)'' * ''woda'' * ''2 jaja'' * ''1 łyżka stołowa oliwy (lub oleju) == Przyrządzanie == # Do miski wsypać całość mąki formując kopiec. Wierzch odgarnąć przygotowując miejsce na jajka, które należy wbić w całości, następnie zagniatając mąkę z jajkami do środka. Do całości dodawać stopniowo letnią wodę dla uzyskania jednolitej konsystencji nadającej się do wałkowania. # Po wyrobieniu jednolitego ciasta podzielić je na kawałki i rozwałkować formując duże, możliwie prostokątne placki o grubości 1-2 mm. Tak przygotowane placki pociąć na paski o szerokości ok. 10 cm i długości 20-30 cm (w zależności od formy). # W trakcie gotowania dolać łyżkę oleju, by płaty nie sklejały się ze sobą. Płaty do gotowania wrzucać pojedynczo. == Porady == # Do przyrządzenia najlepiej użyć mąki z {{lpg|pszenica durum|pszenicy durum}}. # Jeżeli placki makaronu (albo już pokrojony makaron) będzie odkładany warstwowo (jeden na drugi), trzeba pamiętać o lekkim przesypywaniu kolejnych warstw mąką. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Makarony|Kuchnia włoska}} </noinclude> lnl1qcz290kwijnfobza5urs865mkhq 0 4759 548614 525211 2026-07-28T18:18:05Z Persino 2851 548614 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Calzone.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Pizza calzone}} '''Pizza calzone''' – pizza w kształcie pieroga, okrągły placek złożony na pół i sklejony na brzegach. W środku rozmaite farsze; podstawa to ser i pomidory. ;Calzone z grzybami i pomidorami * Porcje: 2-4 * Przygotowanie: 30 minut * Oczekiwanie: 1 godz. 30 min. * Pieczenie: 40 minut * Trudność: łatwe == Składniki == * 500g ciasta na pizzę * 60ml (1/4 szklanki) oliwy z oliwek * 350g pieczarek pokrojonych w plasterki * 1 ząbek czosnku lekko rozgnieciony * 1 łyżka posiekanej natki pietruszki * 400g posiekanych pomidorów z puszki, razem z sokiem * 125g mozzarelli, odsączonej pokrojonej w kostkę * 50g (1/2 szklanki) świeżo startego parmezanu * sól == Sposób przyrządzenia == Przygotuj ciasto na pizzę według {{sr|Ciasto włoskie na pizzę|przepisu}}. Odstaw do wyrośnięcia. Nagrzej piekarnik do {{C|220}}. Wysmaruj oliwą duży arkusz papieru do pieczenia. Rozgrzej na średnim ogniu na dużej, głębokiej patelni oliwę. Wrzuć pieczarki i czosnek, smaż 7-10 minut, mieszając od czasu do czasu, aż pieczarki będą lekko złote i miękkie, a większość soku odparuje. Wsyp pietruszkę, posól, wymieszaj i odstaw z ognia usuń czosnek. Podziel ciasto na 2 równe porcje. Rozwałkuj je na krążki o grubości 3 mm. Przełóż na papier do pieczenia. Rozsmaruj na połowie każdego krążka pomidory, zostawiając 2 cm wolnego brzegu. Wyłóż na nie mozzarellę i grzyby oraz posyp parmezanem. Zawiń wolne ciasto nad nadzieniem, uformuj palcami brzeg, mocno dociskając. Piecz około 30 minut, aż ciasto nabierze złotobrązowego koloru. Podawaj gorące. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> b65mqg8xm3qvslveqxot955yykhdsug 548662 548614 2026-07-28T20:28:29Z Persino 2851 548662 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Calzone.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Pizza calzone}} '''Pizza calzone''' – pizza w kształcie pieroga, okrągły placek złożony na pół i sklejony na brzegach. W środku rozmaite farsze; podstawa to ser i pomidory. ; Calzone z grzybami i pomidorami * Porcje: 2-4 * Przygotowanie: 30 minut * Oczekiwanie: 1 godz. 30 min. * Pieczenie: 40 minut * Trudność: łatwe == Składniki == * 500g ciasta na pizzę * 60ml (1/4 szklanki) oliwy z oliwek * 350g pieczarek pokrojonych w plasterki * 1 ząbek czosnku lekko rozgnieciony * 1 łyżka posiekanej natki pietruszki * 400g posiekanych pomidorów z puszki, razem z sokiem * 125g mozzarelli, odsączonej pokrojonej w kostkę * 50g (1/2 szklanki) świeżo startego parmezanu * sól == Sposób przyrządzenia == Przygotuj ciasto na pizzę według {{sr|Ciasto włoskie na pizzę|przepisu}}. Odstaw do wyrośnięcia. Nagrzej piekarnik do {{C|220}}. Wysmaruj oliwą duży arkusz papieru do pieczenia. Rozgrzej na średnim ogniu na dużej, głębokiej patelni oliwę. Wrzuć pieczarki i czosnek, smaż 7-10 minut, mieszając od czasu do czasu, aż pieczarki będą lekko złote i miękkie, a większość soku odparuje. Wsyp pietruszkę, posól, wymieszaj i odstaw z ognia usuń czosnek. Podziel ciasto na 2 równe porcje. Rozwałkuj je na krążki o grubości 3 mm. Przełóż na papier do pieczenia. Rozsmaruj na połowie każdego krążka pomidory, zostawiając 2 cm wolnego brzegu. Wyłóż na nie mozzarellę i grzyby oraz posyp parmezanem. Zawiń wolne ciasto nad nadzieniem, uformuj palcami brzeg, mocno dociskając. Piecz około 30 minut, aż ciasto nabierze złotobrązowego koloru. Podawaj gorące. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> e4s2s90xstpxkxvb08u5gyrfgvrq1ce 0 5639 548526 516571 2026-07-28T12:50:37Z Persino 2851 548526 wikitext text/x-wiki [[Plik:Kluski czarne.jpg|thumb|Kluski czorne]] {{Wikipedia|Kluski czarne}} == Składniki == * 1,5 kg ziemniaków * sól == Przygotowanie == Ziemniaki rozdzielić na 2 części. Jedną porcję ugotować w osolonej wodzie, a drugą zetrzeć na tarce. Starte surowe ziemniaki odcisnąć przez czystą szmatkę. Odciśnięty płyn odstawić na chwilę, tak aby na dnie naczynia osadził się krochmal. Wodę zlać, a osad z dna naczynia dodać do odciśniętych ziemniaków. Ugotowane ziemniaki zmielić w maszynce lub przecisnąć przez praskę. Jeszcze gorące gotowane ziemniaki połączyć z surowymi i krochmalem. Wyrobić na jednolitą masę i uformować małe kulki, lekko spłaszczyć w dłoniach i zrobić pośrodku dziurkę. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 minut na wolnym ogniu. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegańska|Ziemniaki}} </noinclude> 74o550jz3uylj8km1kl7hzlrtsckve5 548584 548526 2026-07-28T15:59:28Z Persino 2851 548584 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Kluski czarne.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kluski czorne}} {{Wikipedia|Kluski czarne}} == Składniki == * 1,5 kg ziemniaków * sól == Przygotowanie == Ziemniaki rozdzielić na 2 części. Jedną porcję ugotować w osolonej wodzie, a drugą zetrzeć na tarce. Starte surowe ziemniaki odcisnąć przez czystą szmatkę. Odciśnięty płyn odstawić na chwilę, tak aby na dnie naczynia osadził się krochmal. Wodę zlać, a osad z dna naczynia dodać do odciśniętych ziemniaków. Ugotowane ziemniaki zmielić w maszynce lub przecisnąć przez praskę. Jeszcze gorące gotowane ziemniaki połączyć z surowymi i krochmalem. Wyrobić na jednolitą masę i uformować małe kulki, lekko spłaszczyć w dłoniach i zrobić pośrodku dziurkę. Kluski wrzucać do osolonego wrzątku. Po wypłynięciu na wierzch, zmniejszyć ogień i gotować jeszcze przez około 5 minut na wolnym ogniu. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegańska|Ziemniaki}} </noinclude> 43ef2ocfhhnijniks3hawpdu23q098o 0 6257 548736 548502 2026-07-29T02:08:48Z Persino 2851 548736 wikitext text/x-wiki == Grochówka wiejska == {{Plik|plik=Grochowa.jpg|tamka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grochówka wiejska}} === Składniki === * ''1/2 kg żółtego suchego grochu'' * ''15 dag wędzonki'' * ''majeranek'' * ''1 cebula'' * ''1/2 kg ziemniaków'' * ''pieprz'' * ''sól'' === Przygotowanie === Groch zalać wodą, dodać 2/3 wędzonki i gotować, aż groch się zupełnie rozgotuje. Wówczas dodać pokrojone w kostkę ziemniaki. Resztę boczku stopić na patelni na skwarki, dodać posiekaną cebulę, podrumienić i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą, pieprzem i majerankiem. == Grochówka tradycyjna == === Składniki === * ''30 dag grochu'' * ''15 dag boczku wędzonego'' * ''marchewka (12 dag)'' * ''1 pietruszka (7 dag)'' * ''cząstka selera (3 dag)'' * ''biała część pora (3 dag)'' * ''1 cebula (7 dag)'' * ''2 ząbki czosnku, łyżka masła'' * ''zielona pietruszka, majeranek, sól i pieprz'' === Przygotowanie === Groch przebrać, opłukać, zalać trzema szklankami przegotowanej zimnej wody i odstawić na noc. Rano boczek umyć; marchewkę, pietruszkę, seler i por oczyścić i umyć. Przygotowane warzywa zalać czterema szklankami wody i gotować 25 min. Groch gotować ok. 30 min w wodzie, w której się moczył. Dodać boczek i gotować jeszcze godzinę. Miękki boczek wyjąć, pokroić w małą kostkę i podsmażyć na maśle. Groch zmiksować; warzywa wyjąć z wywaru. Marchewkę pokroić w paski i wraz z wywarem oraz boczkiem dodać do grochu. Cebulę obrać, pokroić w kostkę, lekko zrumienić na tłuszczu od smażenia boczku i połączyć z zupą. Doprawić majerankiem i pieprzem. Czosnek obrać, rozetrzeć z solą i dodać do zupy. Grochówkę podawać z grzankami z bułki pokrojonej w kostkę; posypać natką pietruszki. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grochowa|Zupa grochowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Groch}} </noinclude> 18s1ot51q53ukmipd5hbzh44pwj8yhd 548737 548736 2026-07-29T02:09:04Z Persino 2851 548737 wikitext text/x-wiki == Grochówka wiejska == {{Plik|plik=Grochowa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grochówka wiejska}} === Składniki === * ''1/2 kg żółtego suchego grochu'' * ''15 dag wędzonki'' * ''majeranek'' * ''1 cebula'' * ''1/2 kg ziemniaków'' * ''pieprz'' * ''sól'' === Przygotowanie === Groch zalać wodą, dodać 2/3 wędzonki i gotować, aż groch się zupełnie rozgotuje. Wówczas dodać pokrojone w kostkę ziemniaki. Resztę boczku stopić na patelni na skwarki, dodać posiekaną cebulę, podrumienić i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą, pieprzem i majerankiem. == Grochówka tradycyjna == === Składniki === * ''30 dag grochu'' * ''15 dag boczku wędzonego'' * ''marchewka (12 dag)'' * ''1 pietruszka (7 dag)'' * ''cząstka selera (3 dag)'' * ''biała część pora (3 dag)'' * ''1 cebula (7 dag)'' * ''2 ząbki czosnku, łyżka masła'' * ''zielona pietruszka, majeranek, sól i pieprz'' === Przygotowanie === Groch przebrać, opłukać, zalać trzema szklankami przegotowanej zimnej wody i odstawić na noc. Rano boczek umyć; marchewkę, pietruszkę, seler i por oczyścić i umyć. Przygotowane warzywa zalać czterema szklankami wody i gotować 25 min. Groch gotować ok. 30 min w wodzie, w której się moczył. Dodać boczek i gotować jeszcze godzinę. Miękki boczek wyjąć, pokroić w małą kostkę i podsmażyć na maśle. Groch zmiksować; warzywa wyjąć z wywaru. Marchewkę pokroić w paski i wraz z wywarem oraz boczkiem dodać do grochu. Cebulę obrać, pokroić w kostkę, lekko zrumienić na tłuszczu od smażenia boczku i połączyć z zupą. Doprawić majerankiem i pieprzem. Czosnek obrać, rozetrzeć z solą i dodać do zupy. Grochówkę podawać z grzankami z bułki pokrojonej w kostkę; posypać natką pietruszki. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grochowa|Zupa grochowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Groch}} </noinclude> mw2x4ob77maonk52h98b8j6lofm2m4x 0 6266 548588 514518 2026-07-28T17:27:18Z Persino 2851 /* Sposób przyrządzenia */ 548588 wikitext text/x-wiki [[Plik:Borshch2.jpg|thumb|280px]] == Składniki == * ''porcja włoszczyzny z włoską kapustą'' * ''1 cebula'' * ''1szklanka drobnej fasoli'' * ''2 buraki średniej wielkości'' * ''5 ziemniaków'' * ''1 duża łyżka przecieru pomidorowego'' * ''1 szklanka gęstej śmietany'' * ''1 pęczek koperku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''sok cytrynowy do smaku'' oraz do wyboru: * ''1/2 kg wieprzowiny'' * ''tyleż cielęciny lub kurczaka'' * ''1/2 kostki rosołowej, czyli 125 g masła (najlepiej)'' == Sposób przyrządzenia == # W przeddzień namoczyć fasolę w litrze letniej, przegotowanej wody, następnie ją ugotować. ## Jeżeli zupa będzie na mięsie, ugotować wywar z mięsa, zalać je w garnku zimną wodą i gotować aż będzie miękkie; pod koniec lekko osolić. Powinno zostać 2 l wywaru z mięsa. # Na tarce o grubych oczkach zetrzeć marchew, seler, pietruszkę oraz cebulę, dodać drobno poszatkowany por i cały wywar (lub tylko wodę, jeśli zupa będzie z masłem). Zagotować całość i po chwili dodać starte na tarce buraki. Kiedy jarzyny zaczną mięknąć, dodać pokrojone w kostkę ziemniaki, a wkrótce także poszatkowaną kapustę. # Kiedy wszystkie jarzyny są już ugotowane (dodać masło do wersji jarskiej), a do smaku: sok cytrynowy, przecier pomidorowy, sól, pieprz i cukier. # Następnie dodać fasolkę wraz ze smakiem, w którym się gotowała, i przez chwilę jeszcze potrzymać na ogniu, po czym wsypać drobno pokrojony koperek i dolać śmietanę. Zupa ta jest również doskonała jako odgrzewana, przechowywać ją jednak należy (podobnie jak inne zaprawiane śmietaną) w lodówce. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia ukraińska}} </noinclude> lddas3sycsr1qe0erunxflv8gw44w12 548589 548588 2026-07-28T17:28:23Z Persino 2851 548589 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Borshch2.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Barszcz ukraiński}} == Składniki == * ''porcja włoszczyzny z włoską kapustą'' * ''1 cebula'' * ''1szklanka drobnej fasoli'' * ''2 buraki średniej wielkości'' * ''5 ziemniaków'' * ''1 duża łyżka przecieru pomidorowego'' * ''1 szklanka gęstej śmietany'' * ''1 pęczek koperku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''sok cytrynowy do smaku'' oraz do wyboru: * ''1/2 kg wieprzowiny'' * ''tyleż cielęciny lub kurczaka'' * ''1/2 kostki rosołowej, czyli 125 g masła (najlepiej)'' == Sposób przyrządzenia == # W przeddzień namoczyć fasolę w litrze letniej, przegotowanej wody, następnie ją ugotować. ## Jeżeli zupa będzie na mięsie, ugotować wywar z mięsa, zalać je w garnku zimną wodą i gotować aż będzie miękkie; pod koniec lekko osolić. Powinno zostać 2 l wywaru z mięsa. # Na tarce o grubych oczkach zetrzeć marchew, seler, pietruszkę oraz cebulę, dodać drobno poszatkowany por i cały wywar (lub tylko wodę, jeśli zupa będzie z masłem). Zagotować całość i po chwili dodać starte na tarce buraki. Kiedy jarzyny zaczną mięknąć, dodać pokrojone w kostkę ziemniaki, a wkrótce także poszatkowaną kapustę. # Kiedy wszystkie jarzyny są już ugotowane (dodać masło do wersji jarskiej), a do smaku: sok cytrynowy, przecier pomidorowy, sól, pieprz i cukier. # Następnie dodać fasolkę wraz ze smakiem, w którym się gotowała, i przez chwilę jeszcze potrzymać na ogniu, po czym wsypać drobno pokrojony koperek i dolać śmietanę. Zupa ta jest również doskonała jako odgrzewana, przechowywać ją jednak należy (podobnie jak inne zaprawiane śmietaną) w lodówce. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia ukraińska}} </noinclude> e9wi7bt76cv2m85c06aqmlhwlom2p8s 0 7497 548613 514374 2026-07-28T18:16:16Z Persino 2851 548613 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=PancakesWithSyrup.jpg|ramka=mały|rozmiar=200px|pozycja=prawo|opis=Amerykańskie naleśniki}} == Składniki == *''2 szklanki mąki'' *''2 szklanki maślanki'' *''1 łyżeczka proszku do pieczenia'' *''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' *''1 jajko'' *''2 łyżki masła'' *''1 łyżka cukru'' *''1/2 łyżeczki soli'' *''masło lub olej (do smażenia)'' *''syrop klonowy (do polania)'' == Przygotowanie == # Masło rozpuścić w rondelku i odstawić do przestudzenia. # W jednej misce wymieszać mąkę z solą, cukrem, sodą i proszkiem do pieczenia. # W drugiej wymieszać maślankę z jajkiem i przestudzonym, wcześniej roztopionym masłem. # Następnie połączyć suche składniki z mokrymi i tak powstałe ciasto odstawić na godzinę do lodówki. # Na dobrze rozgrzanej patelni usmażyć (na maśle lub na oleju) nieduże placki, z obu stron na złoty kolor. Podawać z syropem klonowym. == Zobacz też == * Francuskie naleśniki: {{sr|Crêpes}}, * Rosyjskie bliny: {{sr|Bliny}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Naleśniki|Kuchnia amerykańska}} </noinclude> 3nryi8laq925khge1fio0ikdah5dava 548661 548613 2026-07-28T20:27:58Z Persino 2851 548661 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=PancakesWithSyrup.jpg|ramka=mały|rozmiar=200px|pozycja=prawo|opis=Amerykańskie naleśniki}} == Składniki == * ''2 szklanki mąki'' * ''2 szklanki maślanki'' * ''1 łyżeczka proszku do pieczenia'' * ''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki masła'' * ''1 łyżka cukru'' * ''1/2 łyżeczki soli'' * ''masło lub olej (do smażenia)'' * ''syrop klonowy (do polania)'' == Przygotowanie == # Masło rozpuścić w rondelku i odstawić do przestudzenia. # W jednej misce wymieszać mąkę z solą, cukrem, sodą i proszkiem do pieczenia. # W drugiej wymieszać maślankę z jajkiem i przestudzonym, wcześniej roztopionym masłem. # Następnie połączyć suche składniki z mokrymi i tak powstałe ciasto odstawić na godzinę do lodówki. # Na dobrze rozgrzanej patelni usmażyć (na maśle lub na oleju) nieduże placki, z obu stron na złoty kolor. Podawać z syropem klonowym. == Zobacz też == * Francuskie naleśniki: {{sr|Crêpes}}, * Rosyjskie bliny: {{sr|Bliny}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Naleśniki|Kuchnia amerykańska}} </noinclude> mqs9hcyuhe8gxfp1fzvzkjct75ye4ko 548683 548661 2026-07-28T21:05:56Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548683 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=PancakesWithSyrup.jpg|ramka=mały|rozmiar=200px|pozycja=prawo|opis=Amerykańskie naleśniki}} == Składniki == * ''2 szklanki mąki'' * ''2 szklanki maślanki'' * ''1 łyżeczka proszku do pieczenia'' * ''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki masła'' * ''1 łyżka cukru'' * ''1/2 łyżeczki soli'' * ''masło lub olej (do smażenia)'' * ''syrop klonowy (do polania)'' == Przygotowanie == # Masło rozpuścić w rondelku i odstawić do przestudzenia. # W jednej misce wymieszać mąkę z solą, cukrem, sodą i proszkiem do pieczenia. # W drugiej wymieszać maślankę z jajkiem i przestudzonym, wcześniej roztopionym masłem. # Następnie połączyć suche składniki z mokrymi i tak powstałe ciasto odstawić na godzinę do lodówki. # Na dobrze rozgrzanej patelni usmażyć (na maśle lub na oleju) nieduże placki, z obu stron na złoty kolor. * Podawać z syropem klonowym. == Zobacz też == * Francuskie naleśniki: {{sr|Crêpes}}, * Rosyjskie bliny: {{sr|Bliny}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Naleśniki|Kuchnia amerykańska}} </noinclude> 5knxdid7d3xrwvm9ygifjjquaydb8d8 0 8323 548551 385539 2026-07-28T13:44:37Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548551 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti lub tagliatelle (z którymi zresztą sos boloński jest tradycyjnie podawany)'' * ''250-300 g mielonego mięsa wołowego'' * ''pół szklanki śmietany'' * ''puszka (ok. 400 g) pomidorów (bądź świeże)'' * ''cebula'' * ''marchew, seler naciowy'' * ''ser - parmezan'' * ''sól, pieprz, oregano i bazylia'' * ''oliwa'' == Sposób przyrządzania == Cebulę, marchew i seler dość drobno posiekane warzywa podsmażyć na oliwie z oliwek, dodać mięso mielone. Gdy mięso będzie gotowe, pomidory (z zalewą) dodać do reszty, dusić i doprawić do smaku. Sos wyłożyć na makaron i posypać parmezanem. Podawać parujące. == Zobacz też == [[Książka kucharska/Sos bolognese|Sos bolognese]] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Wołowina|Pomidor|Parmezan|Kuchnia włoska}} </noinclude> b7d4mep6h7tggd8q03nnmgm88uknsxt 548558 548551 2026-07-28T14:14:43Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548558 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti lub tagliatelle (z którymi zresztą sos boloński jest tradycyjnie podawany)'' * ''250-300 g mielonego mięsa wołowego'' * ''pół szklanki śmietany'' * ''puszka (ok. 400 g) pomidorów (bądź świeże)'' * ''cebula'' * ''marchew, seler naciowy'' * ''ser - parmezan'' * ''sól, pieprz, oregano i bazylia'' * ''oliwa'' == Sposób przyrządzania == Cebulę, marchew i seler dość drobno posiekane warzywa podsmażyć na oliwie z oliwek, dodać mięso mielone. Gdy mięso będzie gotowe, pomidory (z zalewą) dodać do reszty, dusić i doprawić do smaku. Sos wyłożyć na makaron i posypać parmezanem. Podawać parujące. == Zobacz też == * {{sr|Sos bolognese}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Wołowina|Pomidor|Parmezan|Kuchnia włoska}} </noinclude> rzjf6sw6lq2lxmdjlkecr8x01sdjs9y 0 9357 548562 525002 2026-07-28T14:54:45Z Persino 2851 548562 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Hummus.jpg|ramka=mały|rozmiar=200px|pozycja=prawo|opis=Hummus}} {{wikipedia|Hummus}} '''Hummus''' to potrawa popularna na Bliskim Wschodzie w kuchni arabskiej i żydowskiej, znana również w kuchniach kaukaskich. == Składniki == * ''25 dag ciecierzycy'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''2 cytryny'' * ''10 dag pasty sezamowej ("{{sr|Tahini|tahini}}")'' * ''pęczek natki pietruszki'' * ''sól, pieprz (lub mielony kmin rzymski)'' * ''oliwa'' * ''zioła i przyprawy do smaku'' == Przygotowanie == Nasiona ciecierzycy moczyć kilka godzin (najlepiej zalać wodą na noc), następnie gotować tak długo, aż ziarna będą miękkie. Utrzeć lub zmiksować na jednolitą masę i wymieszać z pozostałymi składnikami: zmiażdżonymi ząbkami czosnku, sokiem z cytryn, pastą "[[w:tahini|tahini]]", kilkoma łyżkami oliwy ( ewentualnie oleju tłoczonego na zimno), doprawić do smaku solą, pieprzem (lub kminem rzymskim) i innymi przyprawami. Podając, posypać siekaną natką pietruszki. Pasta tradycyjnie jest podawana z [[w:pita|pitą]], doskonała jest również do ciemnego razowego pieczywa. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia arabska|Kuchnia wegańska}} </noinclude> ht2teqlvo5wv40il890adq1sofak0kt 548564 548562 2026-07-28T15:01:47Z Persino 2851 548564 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Hummus.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Hummus}} {{wikipedia|Hummus}} '''Hummus''' to potrawa popularna na Bliskim Wschodzie w kuchni arabskiej i żydowskiej, znana również w kuchniach kaukaskich. == Składniki == * ''25 dag ciecierzycy'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''2 cytryny'' * ''10 dag pasty sezamowej ("{{sr|Tahini|tahini}}")'' * ''pęczek natki pietruszki'' * ''sól, pieprz (lub mielony kmin rzymski)'' * ''oliwa'' * ''zioła i przyprawy do smaku'' == Przygotowanie == Nasiona ciecierzycy moczyć kilka godzin (najlepiej zalać wodą na noc), następnie gotować tak długo, aż ziarna będą miękkie. Utrzeć lub zmiksować na jednolitą masę i wymieszać z pozostałymi składnikami: zmiażdżonymi ząbkami czosnku, sokiem z cytryn, pastą "[[w:tahini|tahini]]", kilkoma łyżkami oliwy ( ewentualnie oleju tłoczonego na zimno), doprawić do smaku solą, pieprzem (lub kminem rzymskim) i innymi przyprawami. Podając, posypać siekaną natką pietruszki. Pasta tradycyjnie jest podawana z [[w:pita|pitą]], doskonała jest również do ciemnego razowego pieczywa. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia arabska|Kuchnia wegańska}} </noinclude> k1vm12vs2itv6po2m28d3c5s4dkw5b1 0 9775 548813 542427 2026-07-29T07:28:46Z Persino 2851 548813 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {{status|+100%|Oprogramowanie}} <noinclude>{{ProstaStronaStart}}</noinclude> {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%;border-spacing:0px;|liczba wierszy=1|liczba kolumn=1|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość | komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% | grafika=[[Grafika:Gnu-color-reiss-head.png|50px]] | tytuł=Wprowadzenie <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Wprowadzenie|jak korzystać z przewodnika]])</span>| tekst=Problem nagminnego łamania prywatności przez władzę i liczne popularne firmy jak [[w:Google|Google]] czy [[w:Facebook|Facebook]] staje się coraz bardziej nachalny oraz powszechny. Specjaliści od reklam behawioralnych patrzą nam na ręce, w zasadzie można powiedzieć, że w przypadku korzystania z internetu bez zabezpieczeń, mogą wiedzieć o nas więcej niż nasza matka. Problem rozwiązuje alternatywne oprogramowanie. Dostępne za darmo, legalnie i przede wszystkim bez tzw. [[w:backdoor|backdoorów]]. Przewodnik ten ma za zadanie pokazać te najpopularniejsze i najbardziej wolne zdaniem autorów, darmowe programy i web aplikacje do codziennego użytku. Aby w pełni cieszyć się możliwościami, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie darmowego i [[w:Wolne Oprogramowanie|Wolnego Oprogramowania]], warto skorzystać z gotowych zestawów takich programów, jak zatwierdzonych przez [[w:FOSS|FOSS]] czy przedstawionych tutaj. Niestety na chwilę obecną nie ma polskiego odpowiednika takich zestawów. Warto też spróbować jednego z przedstawionych [[w:System operacyjny|systemów operacyjnych]], w szczególności którejś z [[Linux/Przegląd dystrybucji|dystrybucji Linuksa]], posiadających w pełni funkcjonalny zestaw darmowych programów, niezbędnych w codziennej pracy z komputerem. {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%; background-color: transparent;border-spacing:4px;|liczba wierszy=3|liczba kolumn=2 |wiersze 1_1=2|bez pionu 1_1=tak |komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 2|styl=width: 40% |grafika=[[Grafika:System-installer.svg|50px]] |tytuł=Kategorie |tekst=<div style="font-size: 95%;"> === [[Darmowe oprogramowanie/Grafika|Grafika]] [[Plik:Gnome-graphics.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Grafika]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Aplikacje CAD|Aplikacje CAD]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Obróbka grafiki|Obróbka grafiki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Przeglądarki grafik|Przeglądarki grafik]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Pozostałe|Pozostałe]] === [[Darmowe oprogramowanie/Gry|Gry]] [[Plik:Gnome-applications-games.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Gry]]=== === [[Darmowe oprogramowanie/Internet|Internet]] [[Plik:Gnome-globe.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Internet]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Komunikatory|Komunikatory]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie plików|Menadżery pobierania plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Obsługa FTP|Obsługa FTP]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie witryn|Pobieranie witryn]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Programy pocztowe|Programy pocztowe]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Przeglądarki internetowe|Przeglądarki WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Tworzenie stron internetowych|Tworzenie stron WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Zdalny dostęp|Zdalny dostęp]] === [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia|Multimedia]] [[Plik:Redhat-sound video.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Multimedia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Kodeki|Kodeki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka dźwięku|Obróbka dźwięku]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka wideo|Obróbka filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obsługa TV|Obsługa TV]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze wideo|Odtwarzacze wideo]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze audio|Odtwarzacze audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Tworzenie wideo|Tworzenie filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie audio|Zgrywanie audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie DVD|Zgrywanie DVD]] === [[Darmowe oprogramowanie/Biuro|Biuro]] [[Plik:Ooo printeradmin.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Biuro]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory strukturalne|Edytory strukturalne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory wizualne|Edytory wizualne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Nauka pisania|Nauka pisania]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa DjVu|Obsługa DjVu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa PDF|Obsługa PDF]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Słowniki|Słowniki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Zarządzanie zadaniami|Zarządzanie zadaniami]] === [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia|Narzędzia]] [[Plik:Gnome-system-config.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Narzędzia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Informacje o komputerze|Informacje o komputerze]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kasowanie danych|Kasowanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kompresja danych|Kompresja danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Menagery plików|Menadżery plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Modyfikacja systemu|Modyfikacja systemu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Nagrywanie płyt|Nagrywanie płyt]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Obrazy dysków|Obrazy dysków]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Ochrona haseł|Ochrona haseł]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Antywirusy|Ochrona komputera]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Odzyskiwanie danych|Odzyskiwanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Narzędzia#Emulatory_CD.2FDVD|Tworzenie obrazów płyt]] · [[:Kategoria:Programowanie|Programowanie]] === [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja|Edukacja]] [[Plik:Nuvola apps edu miscellaneous H2O.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Edukacja]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Matematyka|Matematyka]] · [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Nauka|Nauka]] </div>}} | komórka 1_2 = {{Pudełko komórkowe 4 |grafika= |tytuł=Systemy operacyjne <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Systemy operacyjne|zobacz więcej]])</span> |tekst=[[Plik:Logo Linux Mint.png|40px]] Niewątpliwie dystrybucja o nazwie ''[[Linux Mint]]'' należy do najprostszych w obsłudze. System zawiera już wszystko, co jest niezbędne do wygodnej pracy z komputerem. Zalecam wypróbować polski remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://linuxmint.pl/web-links.html zdobądź Miętowy Remix])</span> [[Plik:PCLinuxOS logo.svg|40px]] ''PCLinuxOS'' to dystrybucja nakierowana na początkującego użytkownika, dostarczająca najbardziej przydatne funkcje i w pełni funkcjonalny system operacyjny. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://pclinuxos.com/?page_id=10 zdobądź PCLinuxOS)]</span> [[Plik:UbuntuCoF.svg|40px|link=Ubuntu/Okładka]] ''[[Ubuntu]]'' jest obecnie najpopularniejszą dystrybucją Linuksa. Polski zespół ochotników dostosowuje go dodatkowo do potrzeb polskojęzycznych użytkowników - warto wypróbować ich remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://ubuntu.pl/pobierz.php zdobądź polski remix Ubuntu])</span> [[Plik:Trisquel1.png|40px]] ''Trisquel'' Zatwierdzona przez [[w:FSF|FSF]], przyjazna użytkownikom dystrybucja GNU/Linux. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://trisquel.info/ zdobądź Trisquel])</span> [[Plik:Openlogo-debianV2.svg|40px|link=Sidux_-_czyli_Debian_sid_krok_po_kroku_dla_każdego/Okładka]] ''[[Debian - uniwersalna instalacja|Debian]]'' jest jedną z najstarszych dystrybucji Linuksa, cenioną głównie za stabilność. Warto wypróbować nowsze wersje, zawierające aktualne oprogramowanie. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://aptosid.com/index.php?module=Content&func=view&pid=2 zdobądź Debiana sid])</span> }} | komórka 2_2 ={{Pudełko komórkowe 3|styl=width: 60% |grafika=[[Grafika:Crystal Clear device dvd unmount.png|50px]] |tytuł=Zestawy programów <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Programy na CD|zobacz więcej]])</span> |tekst=<div style="font-size: 95%;"> Istnieją projekty, których zadaniem jest zebranie najlepszego dostępnego, darmowego oprogramowania na jednej płycie. Obecnie taki projekt w języku polskim nie jest dostępny, warto jednak zwrócić uwagę na kilka projektów anglojęzycznych: * [http://www.theopendisc.com/ The Open Disc] - to zbiór najlepszej jakości Wolnego Oprogramowania * [http://www.theopendisc.com/education/ Open Education Disc] - zawiera oprogramowanie edukacyjne [[Darmowe_oprogramowanie/Programy_na_cd#Instalacja obrazu płyty|Pomoc w nagraniu pobranych obrazów płyt]] </div>}} |kolumny 3_1=2|bez pionu 3_1=tak |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% |grafika=[[Grafika:Terra globe icon light.png|50px]] |tytuł=Linki zewnętrzne |tekst= {{Tabela|klasa=wikitable|liczba wierszy=5|liczba kolumn=1|styl=width:100%;margin:0; | styl 1_1=padding:0 0.2em; | komórka 1_1=[[Image:Desktop computer clipart - Yellow theme.svg|51px]] '''''[http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software Free Software Portal]''''' [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] | styl 2_1=padding:0 0.2em; | komórka 2_1=[[Image:Wikipedia-logo-v2-pl.svg|44px]] '''''[[w:Wolne Oprogramowanie|Wolne Oprogramowanie]]''''' | styl 3_1=padding:0 0.2em; | komórka 3_1=[[Image:NewTux.svg|43px]] '''''[[w:Portal:Linux|Linux Portal]]''''' | styl 4_1=padding:0 0.2em; | komórka 4_1=[[Image:Wikibooks-logo.svg|51px]] '''''[[Linux]]''''' | styl 5_1=padding:0 0.2em; | komórka 5_1='''''[http://prism-break.org/]''''' }} }} }}}}}} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> siuj4xwdg9t0dh6t9vwudsql266izxd 548814 548813 2026-07-29T07:53:15Z Persino 2851 548814 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {{status|+100%|Oprogramowanie}} <noinclude>{{ProstaStronaStart}}</noinclude> {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%;border-spacing:0px;|liczba wierszy=1|liczba kolumn=1|klasa=plainlinks|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość | komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% | grafika=[[Grafika:Gnu-color-reiss-head.png|50px]] | tytuł=Wprowadzenie <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Wprowadzenie|jak korzystać z przewodnika]])</span>| tekst=Problem nagminnego łamania prywatności przez władzę i liczne popularne firmy jak [[w:Google|Google]] czy [[w:Facebook|Facebook]] staje się coraz bardziej nachalny oraz powszechny. Specjaliści od reklam behawioralnych patrzą nam na ręce, w zasadzie można powiedzieć, że w przypadku korzystania z internetu bez zabezpieczeń, mogą wiedzieć o nas więcej niż nasza matka. Problem rozwiązuje alternatywne oprogramowanie. Dostępne za darmo, legalnie i przede wszystkim bez tzw. [[w:backdoor|backdoorów]]. Przewodnik ten ma za zadanie pokazać te najpopularniejsze i najbardziej wolne zdaniem autorów, darmowe programy i web aplikacje do codziennego użytku. Aby w pełni cieszyć się możliwościami, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie darmowego i [[w:Wolne Oprogramowanie|Wolnego Oprogramowania]], warto skorzystać z gotowych zestawów takich programów, jak zatwierdzonych przez [[w:FOSS|FOSS]] czy przedstawionych tutaj. Niestety na chwilę obecną nie ma polskiego odpowiednika takich zestawów. Warto też spróbować jednego z przedstawionych [[w:System operacyjny|systemów operacyjnych]], w szczególności którejś z [[Linux/Przegląd dystrybucji|dystrybucji Linuksa]], posiadających w pełni funkcjonalny zestaw darmowych programów, niezbędnych w codziennej pracy z komputerem. {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%; background-color: transparent;border-spacing:4px;|liczba wierszy=3|liczba kolumn=2 |wiersze 1_1=2|bez pionu 1_1=tak |komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 2|styl=width: 40% |grafika=[[Grafika:System-installer.svg|50px]] |tytuł=Kategorie |tekst=<div style="font-size: 95%;"> === [[Darmowe oprogramowanie/Grafika|Grafika]] [[Plik:Gnome-graphics.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Grafika]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Aplikacje CAD|Aplikacje CAD]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Obróbka grafiki|Obróbka grafiki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Przeglądarki grafik|Przeglądarki grafik]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Pozostałe|Pozostałe]] === [[Darmowe oprogramowanie/Gry|Gry]] [[Plik:Gnome-applications-games.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Gry]]=== === [[Darmowe oprogramowanie/Internet|Internet]] [[Plik:Gnome-globe.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Internet]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Komunikatory|Komunikatory]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie plików|Menadżery pobierania plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Obsługa FTP|Obsługa FTP]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie witryn|Pobieranie witryn]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Programy pocztowe|Programy pocztowe]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Przeglądarki internetowe|Przeglądarki WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Tworzenie stron internetowych|Tworzenie stron WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Zdalny dostęp|Zdalny dostęp]] === [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia|Multimedia]] [[Plik:Redhat-sound video.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Multimedia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Kodeki|Kodeki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka dźwięku|Obróbka dźwięku]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka wideo|Obróbka filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obsługa TV|Obsługa TV]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze wideo|Odtwarzacze wideo]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze audio|Odtwarzacze audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Tworzenie wideo|Tworzenie filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie audio|Zgrywanie audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie DVD|Zgrywanie DVD]] === [[Darmowe oprogramowanie/Biuro|Biuro]] [[Plik:Ooo printeradmin.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Biuro]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory strukturalne|Edytory strukturalne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory wizualne|Edytory wizualne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Nauka pisania|Nauka pisania]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa DjVu|Obsługa DjVu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa PDF|Obsługa PDF]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Słowniki|Słowniki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Zarządzanie zadaniami|Zarządzanie zadaniami]] === [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia|Narzędzia]] [[Plik:Gnome-system-config.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Narzędzia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Informacje o komputerze|Informacje o komputerze]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kasowanie danych|Kasowanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kompresja danych|Kompresja danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Menagery plików|Menadżery plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Modyfikacja systemu|Modyfikacja systemu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Nagrywanie płyt|Nagrywanie płyt]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Obrazy dysków|Obrazy dysków]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Ochrona haseł|Ochrona haseł]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Antywirusy|Ochrona komputera]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Odzyskiwanie danych|Odzyskiwanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Narzędzia#Emulatory_CD.2FDVD|Tworzenie obrazów płyt]] · [[:Kategoria:Programowanie|Programowanie]] === [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja|Edukacja]] [[Plik:Nuvola apps edu miscellaneous H2O.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Edukacja]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Matematyka|Matematyka]] · [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Nauka|Nauka]] </div>}} | komórka 1_2 = {{Pudełko komórkowe 4 |grafika= |tytuł=Systemy operacyjne <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Systemy operacyjne|zobacz więcej]])</span> |tekst=[[Plik:Logo Linux Mint.png|40px]] Niewątpliwie dystrybucja o nazwie ''[[Linux Mint]]'' należy do najprostszych w obsłudze. System zawiera już wszystko, co jest niezbędne do wygodnej pracy z komputerem. Zalecam wypróbować polski remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://linuxmint.pl/web-links.html zdobądź Miętowy Remix])</span> [[Plik:PCLinuxOS logo.svg|40px]] ''PCLinuxOS'' to dystrybucja nakierowana na początkującego użytkownika, dostarczająca najbardziej przydatne funkcje i w pełni funkcjonalny system operacyjny. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://pclinuxos.com/?page_id=10 zdobądź PCLinuxOS)]</span> [[Plik:UbuntuCoF.svg|40px|link=Ubuntu/Okładka]] ''[[Ubuntu]]'' jest obecnie najpopularniejszą dystrybucją Linuksa. Polski zespół ochotników dostosowuje go dodatkowo do potrzeb polskojęzycznych użytkowników - warto wypróbować ich remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://ubuntu.pl/pobierz.php zdobądź polski remix Ubuntu])</span> [[Plik:Trisquel1.png|40px]] ''Trisquel'' Zatwierdzona przez [[w:FSF|FSF]], przyjazna użytkownikom dystrybucja GNU/Linux. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://trisquel.info/ zdobądź Trisquel])</span> [[Plik:Openlogo-debianV2.svg|40px|link=Sidux_-_czyli_Debian_sid_krok_po_kroku_dla_każdego/Okładka]] ''[[Debian - uniwersalna instalacja|Debian]]'' jest jedną z najstarszych dystrybucji Linuksa, cenioną głównie za stabilność. Warto wypróbować nowsze wersje, zawierające aktualne oprogramowanie. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://aptosid.com/index.php?module=Content&func=view&pid=2 zdobądź Debiana sid])</span> }} | komórka 2_2 ={{Pudełko komórkowe 3|styl=width: 60% |grafika=[[Grafika:Crystal Clear device dvd unmount.png|50px]] |tytuł=Zestawy programów <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Programy na CD|zobacz więcej]])</span> |tekst=<div style="font-size: 95%;"> Istnieją projekty, których zadaniem jest zebranie najlepszego dostępnego, darmowego oprogramowania na jednej płycie. Obecnie taki projekt w języku polskim nie jest dostępny, warto jednak zwrócić uwagę na kilka projektów anglojęzycznych: * [http://www.theopendisc.com/ The Open Disc] - to zbiór najlepszej jakości Wolnego Oprogramowania * [http://www.theopendisc.com/education/ Open Education Disc] - zawiera oprogramowanie edukacyjne [[Darmowe_oprogramowanie/Programy_na_cd#Instalacja obrazu płyty|Pomoc w nagraniu pobranych obrazów płyt]] </div>}} |kolumny 3_1=2|bez pionu 3_1=tak |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% |grafika=[[Grafika:Terra globe icon light.png|50px]] |tytuł=Linki zewnętrzne |tekst= {{Tabela|klasa=wikitable|liczba wierszy=5|liczba kolumn=1|styl=width:100%;margin:0; | styl 1_1=padding:0 0.2em; | komórka 1_1=[[Image:Desktop computer clipart - Yellow theme.svg|51px]] '''''[http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software Free Software Portal]''''' [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] | styl 2_1=padding:0 0.2em; | komórka 2_1=[[Image:Wikipedia-logo-v2-pl.svg|44px]] '''''[[w:Wolne Oprogramowanie|Wolne Oprogramowanie]]''''' | styl 3_1=padding:0 0.2em; | komórka 3_1=[[Image:NewTux.svg|43px]] '''''[[w:Portal:Linux|Linux Portal]]''''' | styl 4_1=padding:0 0.2em; | komórka 4_1=[[Image:Wikibooks-logo.svg|51px]] '''''[[Linux]]''''' | styl 5_1=padding:0 0.2em; | komórka 5_1='''''[http://prism-break.org/]''''' }} }} }}}}}} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> ba23im6m72dmatjvkr60wpuv18k4ouf 548816 548814 2026-07-29T08:07:12Z Persino 2851 548816 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {{status|+100%|Oprogramowanie}} <noinclude>{{ProstaStronaStart}}</noinclude> {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%;border-spacing:0px;|klasa=plainlinks|liczba wierszy=1|liczba kolumn=1|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość | komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% | grafika=[[Grafika:Gnu-color-reiss-head.png|50px]] | tytuł=Wprowadzenie <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Wprowadzenie|jak korzystać z przewodnika]])</span>| tekst=Problem nagminnego łamania prywatności przez władzę i liczne popularne firmy jak [[w:Google|Google]] czy [[w:Facebook|Facebook]] staje się coraz bardziej nachalny oraz powszechny. Specjaliści od reklam behawioralnych patrzą nam na ręce, w zasadzie można powiedzieć, że w przypadku korzystania z internetu bez zabezpieczeń, mogą wiedzieć o nas więcej niż nasza matka. Problem rozwiązuje alternatywne oprogramowanie. Dostępne za darmo, legalnie i przede wszystkim bez tzw. [[w:backdoor|backdoorów]]. Przewodnik ten ma za zadanie pokazać te najpopularniejsze i najbardziej wolne zdaniem autorów, darmowe programy i web aplikacje do codziennego użytku. Aby w pełni cieszyć się możliwościami, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie darmowego i [[w:Wolne Oprogramowanie|Wolnego Oprogramowania]], warto skorzystać z gotowych zestawów takich programów, jak zatwierdzonych przez [[w:FOSS|FOSS]] czy przedstawionych tutaj. Niestety na chwilę obecną nie ma polskiego odpowiednika takich zestawów. Warto też spróbować jednego z przedstawionych [[w:System operacyjny|systemów operacyjnych]], w szczególności którejś z [[Linux/Przegląd dystrybucji|dystrybucji Linuksa]], posiadających w pełni funkcjonalny zestaw darmowych programów, niezbędnych w codziennej pracy z komputerem. {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%; background-color: transparent;border-spacing:4px;|klasa=plainlinks|liczba wierszy=3|liczba kolumn=2 |wiersze 1_1=2|bez pionu 1_1=tak |komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 2|styl=width: 40% |grafika=[[Grafika:System-installer.svg|50px]] |tytuł=Kategorie |tekst=<div style="font-size: 95%;"> === [[Darmowe oprogramowanie/Grafika|Grafika]] [[Plik:Gnome-graphics.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Grafika]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Aplikacje CAD|Aplikacje CAD]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Obróbka grafiki|Obróbka grafiki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Przeglądarki grafik|Przeglądarki grafik]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Pozostałe|Pozostałe]] === [[Darmowe oprogramowanie/Gry|Gry]] [[Plik:Gnome-applications-games.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Gry]]=== === [[Darmowe oprogramowanie/Internet|Internet]] [[Plik:Gnome-globe.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Internet]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Komunikatory|Komunikatory]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie plików|Menadżery pobierania plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Obsługa FTP|Obsługa FTP]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie witryn|Pobieranie witryn]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Programy pocztowe|Programy pocztowe]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Przeglądarki internetowe|Przeglądarki WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Tworzenie stron internetowych|Tworzenie stron WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Zdalny dostęp|Zdalny dostęp]] === [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia|Multimedia]] [[Plik:Redhat-sound video.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Multimedia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Kodeki|Kodeki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka dźwięku|Obróbka dźwięku]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka wideo|Obróbka filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obsługa TV|Obsługa TV]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze wideo|Odtwarzacze wideo]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze audio|Odtwarzacze audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Tworzenie wideo|Tworzenie filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie audio|Zgrywanie audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie DVD|Zgrywanie DVD]] === [[Darmowe oprogramowanie/Biuro|Biuro]] [[Plik:Ooo printeradmin.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Biuro]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory strukturalne|Edytory strukturalne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory wizualne|Edytory wizualne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Nauka pisania|Nauka pisania]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa DjVu|Obsługa DjVu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa PDF|Obsługa PDF]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Słowniki|Słowniki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Zarządzanie zadaniami|Zarządzanie zadaniami]] === [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia|Narzędzia]] [[Plik:Gnome-system-config.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Narzędzia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Informacje o komputerze|Informacje o komputerze]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kasowanie danych|Kasowanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kompresja danych|Kompresja danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Menagery plików|Menadżery plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Modyfikacja systemu|Modyfikacja systemu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Nagrywanie płyt|Nagrywanie płyt]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Obrazy dysków|Obrazy dysków]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Ochrona haseł|Ochrona haseł]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Antywirusy|Ochrona komputera]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Odzyskiwanie danych|Odzyskiwanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Narzędzia#Emulatory_CD.2FDVD|Tworzenie obrazów płyt]] · [[:Kategoria:Programowanie|Programowanie]] === [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja|Edukacja]] [[Plik:Nuvola apps edu miscellaneous H2O.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Edukacja]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Matematyka|Matematyka]] · [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Nauka|Nauka]] </div>}} | komórka 1_2 = {{Pudełko komórkowe 4 |grafika= |tytuł=Systemy operacyjne <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Systemy operacyjne|zobacz więcej]])</span> |tekst=[[Plik:Logo Linux Mint.png|40px]] Niewątpliwie dystrybucja o nazwie ''[[Linux Mint]]'' należy do najprostszych w obsłudze. System zawiera już wszystko, co jest niezbędne do wygodnej pracy z komputerem. Zalecam wypróbować polski remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://linuxmint.pl/web-links.html zdobądź Miętowy Remix])</span> [[Plik:PCLinuxOS logo.svg|40px]] ''PCLinuxOS'' to dystrybucja nakierowana na początkującego użytkownika, dostarczająca najbardziej przydatne funkcje i w pełni funkcjonalny system operacyjny. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://pclinuxos.com/?page_id=10 zdobądź PCLinuxOS)]</span> [[Plik:UbuntuCoF.svg|40px|link=Ubuntu/Okładka]] ''[[Ubuntu]]'' jest obecnie najpopularniejszą dystrybucją Linuksa. Polski zespół ochotników dostosowuje go dodatkowo do potrzeb polskojęzycznych użytkowników - warto wypróbować ich remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://ubuntu.pl/pobierz.php zdobądź polski remix Ubuntu])</span> [[Plik:Trisquel1.png|40px]] ''Trisquel'' Zatwierdzona przez [[w:FSF|FSF]], przyjazna użytkownikom dystrybucja GNU/Linux. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://trisquel.info/ zdobądź Trisquel])</span> [[Plik:Openlogo-debianV2.svg|40px|link=Sidux_-_czyli_Debian_sid_krok_po_kroku_dla_każdego/Okładka]] ''[[Debian - uniwersalna instalacja|Debian]]'' jest jedną z najstarszych dystrybucji Linuksa, cenioną głównie za stabilność. Warto wypróbować nowsze wersje, zawierające aktualne oprogramowanie. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://aptosid.com/index.php?module=Content&func=view&pid=2 zdobądź Debiana sid])</span> }} | komórka 2_2 ={{Pudełko komórkowe 3|styl=width: 60% |grafika=[[Grafika:Crystal Clear device dvd unmount.png|50px]] |tytuł=Zestawy programów <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Programy na CD|zobacz więcej]])</span> |tekst=<div style="font-size: 95%;"> Istnieją projekty, których zadaniem jest zebranie najlepszego dostępnego, darmowego oprogramowania na jednej płycie. Obecnie taki projekt w języku polskim nie jest dostępny, warto jednak zwrócić uwagę na kilka projektów anglojęzycznych: * [http://www.theopendisc.com/ The Open Disc] - to zbiór najlepszej jakości Wolnego Oprogramowania * [http://www.theopendisc.com/education/ Open Education Disc] - zawiera oprogramowanie edukacyjne [[Darmowe_oprogramowanie/Programy_na_cd#Instalacja obrazu płyty|Pomoc w nagraniu pobranych obrazów płyt]] </div>}} |kolumny 3_1=2|bez pionu 3_1=tak |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% |grafika=[[Grafika:Terra globe icon light.png|50px]] |tytuł=Linki zewnętrzne |tekst= {{Tabela|klasa=wikitable plainlinks|liczba wierszy=5|liczba kolumn=1|styl=width:100%;margin:0; | styl 1_1=padding:0 0.2em; | komórka 1_1=[[Image:Desktop computer clipart - Yellow theme.svg|51px]] '''''[http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software Free Software Portal]''''' [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] | styl 2_1=padding:0 0.2em; | komórka 2_1=[[Image:Wikipedia-logo-v2-pl.svg|44px]] '''''[[w:Wolne Oprogramowanie|Wolne Oprogramowanie]]''''' | styl 3_1=padding:0 0.2em; | komórka 3_1=[[Image:NewTux.svg|43px]] '''''[[w:Portal:Linux|Linux Portal]]''''' | styl 4_1=padding:0 0.2em; | komórka 4_1=[[Image:Wikibooks-logo.svg|51px]] '''''[[Linux]]''''' | styl 5_1=padding:0 0.2em; | komórka 5_1='''''[http://prism-break.org/]''''' }} }} }}}}}} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> m8nwhltug5jkckzh8iqberyhyh8wv2v 548817 548816 2026-07-29T08:09:36Z Persino 2851 548817 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {{status|+100%|Oprogramowanie}} <noinclude>{{ProstaStronaStart}}</noinclude> {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%;border-spacing:0px;|klasa=plainlinks|liczba wierszy=1|liczba kolumn=1|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość | komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% | grafika=[[Grafika:Gnu-color-reiss-head.png|50px]] | tytuł=Wprowadzenie <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Wprowadzenie|jak korzystać z przewodnika]])</span>| tekst=Problem nagminnego łamania prywatności przez władzę i liczne popularne firmy jak [[w:Google|Google]] czy [[w:Facebook|Facebook]] staje się coraz bardziej nachalny oraz powszechny. Specjaliści od reklam behawioralnych patrzą nam na ręce, w zasadzie można powiedzieć, że w przypadku korzystania z internetu bez zabezpieczeń, mogą wiedzieć o nas więcej niż nasza matka. Problem rozwiązuje alternatywne oprogramowanie. Dostępne za darmo, legalnie i przede wszystkim bez tzw. [[w:backdoor|backdoorów]]. Przewodnik ten ma za zadanie pokazać te najpopularniejsze i najbardziej wolne zdaniem autorów, darmowe programy i web aplikacje do codziennego użytku. Aby w pełni cieszyć się możliwościami, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie darmowego i [[w:Wolne Oprogramowanie|Wolnego Oprogramowania]], warto skorzystać z gotowych zestawów takich programów, jak zatwierdzonych przez [[w:FOSS|FOSS]] czy przedstawionych tutaj. Niestety na chwilę obecną nie ma polskiego odpowiednika takich zestawów. Warto też spróbować jednego z przedstawionych [[w:System operacyjny|systemów operacyjnych]], w szczególności którejś z [[Linux/Przegląd dystrybucji|dystrybucji Linuksa]], posiadających w pełni funkcjonalny zestaw darmowych programów, niezbędnych w codziennej pracy z komputerem. {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%; background-color: transparent;border-spacing:4px;|liczba wierszy=3|liczba kolumn=2 |wiersze 1_1=2|bez pionu 1_1=tak |komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 2|styl=width: 40% |grafika=[[Grafika:System-installer.svg|50px]] |tytuł=Kategorie |tekst=<div style="font-size: 95%;"> === [[Darmowe oprogramowanie/Grafika|Grafika]] [[Plik:Gnome-graphics.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Grafika]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Aplikacje CAD|Aplikacje CAD]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Obróbka grafiki|Obróbka grafiki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Przeglądarki grafik|Przeglądarki grafik]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Pozostałe|Pozostałe]] === [[Darmowe oprogramowanie/Gry|Gry]] [[Plik:Gnome-applications-games.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Gry]]=== === [[Darmowe oprogramowanie/Internet|Internet]] [[Plik:Gnome-globe.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Internet]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Komunikatory|Komunikatory]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie plików|Menadżery pobierania plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Obsługa FTP|Obsługa FTP]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie witryn|Pobieranie witryn]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Programy pocztowe|Programy pocztowe]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Przeglądarki internetowe|Przeglądarki WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Tworzenie stron internetowych|Tworzenie stron WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Zdalny dostęp|Zdalny dostęp]] === [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia|Multimedia]] [[Plik:Redhat-sound video.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Multimedia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Kodeki|Kodeki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka dźwięku|Obróbka dźwięku]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka wideo|Obróbka filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obsługa TV|Obsługa TV]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze wideo|Odtwarzacze wideo]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze audio|Odtwarzacze audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Tworzenie wideo|Tworzenie filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie audio|Zgrywanie audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie DVD|Zgrywanie DVD]] === [[Darmowe oprogramowanie/Biuro|Biuro]] [[Plik:Ooo printeradmin.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Biuro]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory strukturalne|Edytory strukturalne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory wizualne|Edytory wizualne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Nauka pisania|Nauka pisania]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa DjVu|Obsługa DjVu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa PDF|Obsługa PDF]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Słowniki|Słowniki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Zarządzanie zadaniami|Zarządzanie zadaniami]] === [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia|Narzędzia]] [[Plik:Gnome-system-config.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Narzędzia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Informacje o komputerze|Informacje o komputerze]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kasowanie danych|Kasowanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kompresja danych|Kompresja danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Menagery plików|Menadżery plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Modyfikacja systemu|Modyfikacja systemu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Nagrywanie płyt|Nagrywanie płyt]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Obrazy dysków|Obrazy dysków]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Ochrona haseł|Ochrona haseł]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Antywirusy|Ochrona komputera]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Odzyskiwanie danych|Odzyskiwanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Narzędzia#Emulatory_CD.2FDVD|Tworzenie obrazów płyt]] · [[:Kategoria:Programowanie|Programowanie]] === [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja|Edukacja]] [[Plik:Nuvola apps edu miscellaneous H2O.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Edukacja]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Matematyka|Matematyka]] · [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Nauka|Nauka]] </div>}} | komórka 1_2 = {{Pudełko komórkowe 4 |grafika= |tytuł=Systemy operacyjne <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Systemy operacyjne|zobacz więcej]])</span> |tekst=[[Plik:Logo Linux Mint.png|40px]] Niewątpliwie dystrybucja o nazwie ''[[Linux Mint]]'' należy do najprostszych w obsłudze. System zawiera już wszystko, co jest niezbędne do wygodnej pracy z komputerem. Zalecam wypróbować polski remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://linuxmint.pl/web-links.html zdobądź Miętowy Remix])</span> [[Plik:PCLinuxOS logo.svg|40px]] ''PCLinuxOS'' to dystrybucja nakierowana na początkującego użytkownika, dostarczająca najbardziej przydatne funkcje i w pełni funkcjonalny system operacyjny. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://pclinuxos.com/?page_id=10 zdobądź PCLinuxOS)]</span> [[Plik:UbuntuCoF.svg|40px|link=Ubuntu/Okładka]] ''[[Ubuntu]]'' jest obecnie najpopularniejszą dystrybucją Linuksa. Polski zespół ochotników dostosowuje go dodatkowo do potrzeb polskojęzycznych użytkowników - warto wypróbować ich remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://ubuntu.pl/pobierz.php zdobądź polski remix Ubuntu])</span> [[Plik:Trisquel1.png|40px]] ''Trisquel'' Zatwierdzona przez [[w:FSF|FSF]], przyjazna użytkownikom dystrybucja GNU/Linux. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://trisquel.info/ zdobądź Trisquel])</span> [[Plik:Openlogo-debianV2.svg|40px|link=Sidux_-_czyli_Debian_sid_krok_po_kroku_dla_każdego/Okładka]] ''[[Debian - uniwersalna instalacja|Debian]]'' jest jedną z najstarszych dystrybucji Linuksa, cenioną głównie za stabilność. Warto wypróbować nowsze wersje, zawierające aktualne oprogramowanie. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://aptosid.com/index.php?module=Content&func=view&pid=2 zdobądź Debiana sid])</span> }} | komórka 2_2 ={{Pudełko komórkowe 3|styl=width: 60% |grafika=[[Grafika:Crystal Clear device dvd unmount.png|50px]] |tytuł=Zestawy programów <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Programy na CD|zobacz więcej]])</span> |tekst=<div style="font-size: 95%;"> Istnieją projekty, których zadaniem jest zebranie najlepszego dostępnego, darmowego oprogramowania na jednej płycie. Obecnie taki projekt w języku polskim nie jest dostępny, warto jednak zwrócić uwagę na kilka projektów anglojęzycznych: * [http://www.theopendisc.com/ The Open Disc] - to zbiór najlepszej jakości Wolnego Oprogramowania * [http://www.theopendisc.com/education/ Open Education Disc] - zawiera oprogramowanie edukacyjne [[Darmowe_oprogramowanie/Programy_na_cd#Instalacja obrazu płyty|Pomoc w nagraniu pobranych obrazów płyt]] </div>}} |kolumny 3_1=2|bez pionu 3_1=tak |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% |grafika=[[Grafika:Terra globe icon light.png|50px]] |tytuł=Linki zewnętrzne |tekst= {{Tabela|klasa=wikitable|liczba wierszy=5|liczba kolumn=1|styl=width:100%;margin:0; | styl 1_1=padding:0 0.2em; | komórka 1_1=[[Image:Desktop computer clipart - Yellow theme.svg|51px]] '''''[http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software Free Software Portal]''''' [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] | styl 2_1=padding:0 0.2em; | komórka 2_1=[[Image:Wikipedia-logo-v2-pl.svg|44px]] '''''[[w:Wolne Oprogramowanie|Wolne Oprogramowanie]]''''' | styl 3_1=padding:0 0.2em; | komórka 3_1=[[Image:NewTux.svg|43px]] '''''[[w:Portal:Linux|Linux Portal]]''''' | styl 4_1=padding:0 0.2em; | komórka 4_1=[[Image:Wikibooks-logo.svg|51px]] '''''[[Linux]]''''' | styl 5_1=padding:0 0.2em; | komórka 5_1='''''[http://prism-break.org/]''''' }} }} }}}}}} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> 8zbu48sxzs773xwneek8q0cyczx113k 548821 548817 2026-07-29T08:52:45Z Persino 2851 548821 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ {{status|+100%|Oprogramowanie}} <noinclude>{{ProstaStronaStart}}</noinclude> {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%;border-spacing:0px;|klasa=plainlinks|liczba wierszy=1|liczba kolumn=1|pozycja=brak|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość | komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% | grafika=[[Grafika:Gnu-color-reiss-head.png|50px]] | tytuł=Wprowadzenie <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Wprowadzenie|jak korzystać z przewodnika]])</span>| tekst=Problem nagminnego łamania prywatności przez władzę i liczne popularne firmy jak [[w:Google|Google]] czy [[w:Facebook|Facebook]] staje się coraz bardziej nachalny oraz powszechny. Specjaliści od reklam behawioralnych patrzą nam na ręce, w zasadzie można powiedzieć, że w przypadku korzystania z internetu bez zabezpieczeń, mogą wiedzieć o nas więcej niż nasza matka. Problem rozwiązuje alternatywne oprogramowanie. Dostępne za darmo, legalnie i przede wszystkim bez tzw. [[w:backdoor|backdoorów]]. Przewodnik ten ma za zadanie pokazać te najpopularniejsze i najbardziej wolne zdaniem autorów, darmowe programy i web aplikacje do codziennego użytku. Aby w pełni cieszyć się możliwościami, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie darmowego i [[w:Wolne Oprogramowanie|Wolnego Oprogramowania]], warto skorzystać z gotowych zestawów takich programów, jak zatwierdzonych przez [[w:FOSS|FOSS]] czy przedstawionych tutaj. Niestety na chwilę obecną nie ma polskiego odpowiednika takich zestawów. Warto też spróbować jednego z przedstawionych [[w:System operacyjny|systemów operacyjnych]], w szczególności którejś z [[Linux/Przegląd dystrybucji|dystrybucji Linuksa]], posiadających w pełni funkcjonalny zestaw darmowych programów, niezbędnych w codziennej pracy z komputerem. {{Tabela|styl=border: 0; width: 100%; background-color: transparent;border-spacing:4px;|liczba wierszy=3|liczba kolumn=2 |wiersze 1_1=2|bez pionu 1_1=tak |komórka 1_1 = {{Pudełko komórkowe 2|styl=width: 40% |grafika=[[Grafika:System-installer.svg|50px]] |tytuł=Kategorie |tekst=<div style="font-size: 95%;"> === [[Darmowe oprogramowanie/Grafika|Grafika]] [[Plik:Gnome-graphics.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Grafika]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Aplikacje CAD|Aplikacje CAD]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Obróbka grafiki|Obróbka grafiki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Przeglądarki grafik|Przeglądarki grafik]] · [[Darmowe oprogramowanie/Grafika#Pozostałe|Pozostałe]] === [[Darmowe oprogramowanie/Gry|Gry]] [[Plik:Gnome-applications-games.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Gry]]=== === [[Darmowe oprogramowanie/Internet|Internet]] [[Plik:Gnome-globe.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Internet]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Komunikatory|Komunikatory]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie plików|Menadżery pobierania plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Obsługa FTP|Obsługa FTP]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Pobieranie witryn|Pobieranie witryn]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Programy pocztowe|Programy pocztowe]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Przeglądarki internetowe|Przeglądarki WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Tworzenie stron internetowych|Tworzenie stron WWW]] · [[Darmowe oprogramowanie/Internet#Zdalny dostęp|Zdalny dostęp]] === [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia|Multimedia]] [[Plik:Redhat-sound video.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Multimedia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Kodeki|Kodeki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka dźwięku|Obróbka dźwięku]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obróbka wideo|Obróbka filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Obsługa TV|Obsługa TV]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze wideo|Odtwarzacze wideo]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Odtwarzacze audio|Odtwarzacze audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Tworzenie wideo|Tworzenie filmów]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie audio|Zgrywanie audio]] · [[Darmowe oprogramowanie/Multimedia#Zgrywanie DVD|Zgrywanie DVD]] === [[Darmowe oprogramowanie/Biuro|Biuro]] [[Plik:Ooo printeradmin.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Biuro]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory strukturalne|Edytory strukturalne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Edytory wizualne|Edytory wizualne]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Nauka pisania|Nauka pisania]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa DjVu|Obsługa DjVu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Obsługa PDF|Obsługa PDF]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Słowniki|Słowniki]] · [[Darmowe oprogramowanie/Biuro#Zarządzanie zadaniami|Zarządzanie zadaniami]] === [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia|Narzędzia]] [[Plik:Gnome-system-config.png|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Narzędzia]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Informacje o komputerze|Informacje o komputerze]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kasowanie danych|Kasowanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Kompresja danych|Kompresja danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Menagery plików|Menadżery plików]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Modyfikacja systemu|Modyfikacja systemu]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Nagrywanie płyt|Nagrywanie płyt]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Obrazy dysków|Obrazy dysków]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Ochrona haseł|Ochrona haseł]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Antywirusy|Ochrona komputera]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Odzyskiwanie danych|Odzyskiwanie danych]] · [[Darmowe oprogramowanie/Narzędzia#Narzędzia#Emulatory_CD.2FDVD|Tworzenie obrazów płyt]] · [[:Kategoria:Programowanie|Programowanie]] === [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja|Edukacja]] [[Plik:Nuvola apps edu miscellaneous H2O.svg|32px|link=Darmowe oprogramowanie/Edukacja]]=== [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Matematyka|Matematyka]] · [[Darmowe oprogramowanie/Edukacja#Nauka|Nauka]] </div>}} | komórka 1_2 = {{Pudełko komórkowe 4 |grafika= |tytuł=Systemy operacyjne <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Systemy operacyjne|zobacz więcej]])</span> |tekst=[[Plik:Logo Linux Mint.png|40px]] Niewątpliwie dystrybucja o nazwie ''[[Linux Mint]]'' należy do najprostszych w obsłudze. System zawiera już wszystko, co jest niezbędne do wygodnej pracy z komputerem. Zalecam wypróbować polski remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://linuxmint.pl/web-links.html zdobądź Miętowy Remix])</span> [[Plik:PCLinuxOS logo.svg|40px]] ''PCLinuxOS'' to dystrybucja nakierowana na początkującego użytkownika, dostarczająca najbardziej przydatne funkcje i w pełni funkcjonalny system operacyjny. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://pclinuxos.com/?page_id=10 zdobądź PCLinuxOS)]</span> [[Plik:UbuntuCoF.svg|40px|link=Ubuntu/Okładka]] ''[[Ubuntu]]'' jest obecnie najpopularniejszą dystrybucją Linuksa. Polski zespół ochotników dostosowuje go dodatkowo do potrzeb polskojęzycznych użytkowników - warto wypróbować ich remix. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://ubuntu.pl/pobierz.php zdobądź polski remix Ubuntu])</span> [[Plik:Trisquel1.png|40px]] ''Trisquel'' Zatwierdzona przez [[w:FSF|FSF]], przyjazna użytkownikom dystrybucja GNU/Linux. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://trisquel.info/ zdobądź Trisquel])</span> [[Plik:Openlogo-debianV2.svg|40px|link=Sidux_-_czyli_Debian_sid_krok_po_kroku_dla_każdego/Okładka]] ''[[Debian - uniwersalna instalacja|Debian]]'' jest jedną z najstarszych dystrybucji Linuksa, cenioną głównie za stabilność. Warto wypróbować nowsze wersje, zawierające aktualne oprogramowanie. <span style="font-size: 80%; font-weight: normal;">([http://aptosid.com/index.php?module=Content&func=view&pid=2 zdobądź Debiana sid])</span> }} | komórka 2_2 ={{Pudełko komórkowe 3|styl=width: 60% |grafika=[[Grafika:Crystal Clear device dvd unmount.png|50px]] |tytuł=Zestawy programów <span style="font-size: 60%; font-weight: normal;">([[Darmowe oprogramowanie/Programy na CD|zobacz więcej]])</span> |tekst=<div style="font-size: 95%;"> Istnieją projekty, których zadaniem jest zebranie najlepszego dostępnego, darmowego oprogramowania na jednej płycie. Obecnie taki projekt w języku polskim nie jest dostępny, warto jednak zwrócić uwagę na kilka projektów anglojęzycznych: * [http://www.theopendisc.com/ The Open Disc] - to zbiór najlepszej jakości Wolnego Oprogramowania * [http://www.theopendisc.com/education/ Open Education Disc] - zawiera oprogramowanie edukacyjne [[Darmowe_oprogramowanie/Programy_na_cd#Instalacja obrazu płyty|Pomoc w nagraniu pobranych obrazów płyt]] </div>}} |kolumny 3_1=2|bez pionu 3_1=tak |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|styl=width: 50% |grafika=[[Grafika:Terra globe icon light.png|50px]] |tytuł=Linki zewnętrzne |tekst= {{Tabela|klasa=wikitable|liczba wierszy=5|liczba kolumn=1|styl=width:100%;margin:0; | styl 1_1=padding:0 0.2em; | komórka 1_1=[[Image:Desktop computer clipart - Yellow theme.svg|51px]] '''''[http://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Free_software Free Software Portal]''''' [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] | styl 2_1=padding:0 0.2em; | komórka 2_1=[[Image:Wikipedia-logo-v2-pl.svg|44px]] '''''[[w:Wolne Oprogramowanie|Wolne Oprogramowanie]]''''' | styl 3_1=padding:0 0.2em; | komórka 3_1=[[Image:NewTux.svg|43px]] '''''[[w:Portal:Linux|Linux Portal]]''''' | styl 4_1=padding:0 0.2em; | komórka 4_1=[[Image:Wikibooks-logo.svg|51px]] '''''[[Linux]]''''' | styl 5_1=padding:0 0.2em; | komórka 5_1='''''[http://prism-break.org/]''''' }} }} }}}}}} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> g7ousfm4afclod4w4f04ev1xh9ipzoy 0 10140 548618 507175 2026-07-28T18:29:17Z Persino 2851 548618 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Fried rice by akira yamada in Yokohama Chinatown.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Smażony ryż}} '''Smażony ryż''' – główny dodatek do dań z {{sr|Kuchnia chińska|kuchni chińskiej}}. W tradycyjnych restauracjach i kuchniach chińskich jest on smażony w naczyniu zwanym {{lpg|wok}}. == Wersja europejska (uproszczona) == W tej wersji używa się tradycyjnych patelni oraz uproszczonych składników. === Składniki === * ''ryż długoziarnisty (1 torebka na 1 osobę)'' * ''0,5 l bulionu'' * ''olej'' === Przygotowanie === Wlać olej na patelnię, tak by zakryć lekko dno patelni. Na nierozgrzany, świeżo wlany olej wrzucić ryż w ilościach odpowiadających ilości przyrządzanych porcji. Ryż rozprowadzić równomiernie na całej powierzchni patelni. Po krótkim smażeniu zamieszać i znowu rozłożyć równomiernie. Tę czynność powtarzać, aż większość ziarenek będzie zarumieniona lub zbrązowiona. W oddzielnym garnku lub innym naczyniu podgrzać bulion. Smażący się ryż zalać gorącym bulionem (uwaga - będzie parować i pryskać). Robić to stopniowo, podlewając ryż przez małą szczelinę między lekko odsuniętą przykrywką patelni. Po wlaniu pierwszej małej porcji bulionu, szybko nasunąć przykrywkę, chroniąc się w ten sposób przed oparzeniem pryskającym bulionem. Gdy przestanie syczeć, czynność powtórzyć. I tak aż do wykończenia bulionu. Zalany ryż gotować (dusić) na większym ogniu pod przykryciem, aż bulion płynny całkowicie z patelni zniknie. Ryż powinien być napęczniały, mokry, ale nie zatopiony w bulionie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Kuchnia chińska}} </noinclude> 2rvsct40qzqv274bosffwlwtp2dftr1 548619 548618 2026-07-28T18:29:53Z Persino 2851 548619 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Fried rice by akira yamada in Yokohama Chinatown.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Smażony ryż}} '''Smażony ryż''' – główny dodatek do dań z {{lk|Kuchnia chińska|kuchni chińskiej}}. W tradycyjnych restauracjach i kuchniach chińskich jest on smażony w naczyniu zwanym {{lpg|wok}}. == Wersja europejska (uproszczona) == W tej wersji używa się tradycyjnych patelni oraz uproszczonych składników. === Składniki === * ''ryż długoziarnisty (1 torebka na 1 osobę)'' * ''0,5 l bulionu'' * ''olej'' === Przygotowanie === Wlać olej na patelnię, tak by zakryć lekko dno patelni. Na nierozgrzany, świeżo wlany olej wrzucić ryż w ilościach odpowiadających ilości przyrządzanych porcji. Ryż rozprowadzić równomiernie na całej powierzchni patelni. Po krótkim smażeniu zamieszać i znowu rozłożyć równomiernie. Tę czynność powtarzać, aż większość ziarenek będzie zarumieniona lub zbrązowiona. W oddzielnym garnku lub innym naczyniu podgrzać bulion. Smażący się ryż zalać gorącym bulionem (uwaga - będzie parować i pryskać). Robić to stopniowo, podlewając ryż przez małą szczelinę między lekko odsuniętą przykrywką patelni. Po wlaniu pierwszej małej porcji bulionu, szybko nasunąć przykrywkę, chroniąc się w ten sposób przed oparzeniem pryskającym bulionem. Gdy przestanie syczeć, czynność powtórzyć. I tak aż do wykończenia bulionu. Zalany ryż gotować (dusić) na większym ogniu pod przykryciem, aż bulion płynny całkowicie z patelni zniknie. Ryż powinien być napęczniały, mokry, ale nie zatopiony w bulionie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Kuchnia chińska}} </noinclude> 75ob2lale5kokp4igskm8vv0pz611yr 548675 548619 2026-07-28T20:59:18Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548675 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Fried rice by akira yamada in Yokohama Chinatown.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Smażony ryż}} '''Smażony ryż''' – główny dodatek do dań z {{lk|Kuchnia chińska|kuchni chińskiej}}. W tradycyjnych restauracjach i kuchniach chińskich jest on smażony w naczyniu zwanym {{lpg|wok}}. == Wersja europejska (uproszczona) == W tej wersji używa się tradycyjnych patelni oraz uproszczonych składników. === Składniki === * ''ryż długoziarnisty (1 torebka na 1 osobę)'' * ''0,5 l bulionu'' * ''olej'' === Przygotowanie === # Wlać olej na patelnię, tak by zakryć lekko dno patelni. Na nierozgrzany, świeżo wlany olej wrzucić ryż w ilościach odpowiadających ilości przyrządzanych porcji. # Ryż rozprowadzić równomiernie na całej powierzchni patelni. Po krótkim smażeniu zamieszać i znowu rozłożyć równomiernie. Tę czynność powtarzać, aż większość ziarenek będzie zarumieniona lub zbrązowiona. # W oddzielnym garnku lub innym naczyniu podgrzać bulion. Smażący się ryż zalać gorącym bulionem (uwaga - będzie parować i pryskać). Robić to stopniowo, podlewając ryż przez małą szczelinę między lekko odsuniętą przykrywką patelni. Po wlaniu pierwszej małej porcji bulionu, szybko nasunąć przykrywkę, chroniąc się w ten sposób przed oparzeniem pryskającym bulionem. Gdy przestanie syczeć, czynność powtórzyć. I tak aż do wykończenia bulionu. # Zalany ryż gotować (dusić) na większym ogniu pod przykryciem, aż bulion płynny całkowicie z patelni zniknie. Ryż powinien być napęczniały, mokry, ale nie zatopiony w bulionie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Kuchnia chińska}} </noinclude> c9280us41dgw09qm85uvu5co7ta329d 0 10355 548597 540006 2026-07-28T17:46:12Z Persino 2851 548597 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Barszcz.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Czysty barszcz czerwony}} == Składniki == *''1 kg buraków'' *''5 g suszonych grzybów'' *''80 g cebuli'' *''100 g jabłka'' *''2 zielone liście pora'' *''1 gałązka świeżego tymianku'' *''1 {{sr|Liść laurowy|m=tak}}'' *''2 gałązki natki pietruszki'' *''1 gałązka selera naciowego'' *''2 ząbki czosnku'' *''10 g cukru'' *''sok z 1 cytryny'' *''majeranek'' *''sól'' *''czarny pieprz (w ziarenkach)'' *''ocet winny czerwony'' *''1 litr wody lub {{sr|Bulion wołowy|wywaru wołowego}}'' *''zakwas buraczany'' == Przygotowanie zakwasu == ;Składniki *''3 średnie buraki (półplastry)'' *''2 kromki chleba razowego (pokruszone)'' *''4 główki czosnku (na połowy)'' Przełożyć do słoika, zalać letnią wodą, zakręcić wieko i odstawić w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej na około 5 dni. == Przygotowanie warzyw == Grzyby dokładnie umyć, namoczyć i oddzielnie ugotować w wodzie, w której się moczyły. Po ugotowaniu wywar z grzybów starannie zlać dla oddzielenia drobin piasku od czystego wywaru. Buraki i cebule pokroić w plastry. Jabłka (razem ze skórką) podzielić na cząstki. Obrany czosnek przepołowić. == Przyrządzenie barszczu == Przygotowane warzywa zalać zimną wodą lub zimnym, jasnym, klarownym wywarem wołowym (bez tłuszczu), dołożyć grzyby i dodać wywar z ich gotowania. Następnie wrzucić wszystkie przyprawy i bukiet przypraw, wlać przygotowany zakwas. Gotować bardzo krótko – maksymalnie 10 minut od chwili zagotowania. Pod koniec dolać soku z cytryny i odrobinę dobrego octu winnego. Barszczu nigdy nie należy długo gotować, gdyż traci on kolor, aromat i smak buraków. Pod koniec gotowania można do niego dodać nieco czerwonego wina – lecz bardzo niewiele, aby nie zakłóciło delikatnego smaku i aromatu buraków. == Wykończenie == Po ugotowaniu nieodcedzony barszcz pozostawić w chłodnym miejscu do dnia następnego, aby naciągnął smakiem buraków, grzybów i warzyw. == Sposób podania == Następnego dnia barszcz przecedzić, zagrzać (ale go nie zagotować!) i (jeśli to konieczne) doprawić do smaku solą, cukrem oraz świeżo zmielonym pieprzem. Tuż przed serwowaniem można dorzucić jeszcze pestki ze świeżego ogórka i chwilowo nakryć pokrywką. Zupę podawać czystą z dodatkami: pasztecikami, kołdunami i krokietami. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Barszcz czysty|Barszcz czysty w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> rf27vgy462xdwi012uz3xbd1bh9mw2a 548598 548597 2026-07-28T17:47:25Z Persino 2851 548598 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Barszcz.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Czysty barszcz czerwony}} == Składniki == *''1 kg buraków'' *''5 g suszonych grzybów'' *''80 g cebuli'' *''100 g jabłka'' *''2 zielone liście pora'' *''1 gałązka świeżego tymianku'' *''1 {{lg|Zioła i przyprawy/Liść laurowy|liść laurowy}}'' *''2 gałązki natki pietruszki'' *''1 gałązka selera naciowego'' *''2 ząbki czosnku'' *''10 g cukru'' *''sok z 1 cytryny'' *''majeranek'' *''sól'' *''czarny pieprz (w ziarenkach)'' *''ocet winny czerwony'' *''1 litr wody lub {{sr|Bulion wołowy|wywaru wołowego}}'' *''zakwas buraczany'' == Przygotowanie zakwasu == ;Składniki *''3 średnie buraki (półplastry)'' *''2 kromki chleba razowego (pokruszone)'' *''4 główki czosnku (na połowy)'' Przełożyć do słoika, zalać letnią wodą, zakręcić wieko i odstawić w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej na około 5 dni. == Przygotowanie warzyw == Grzyby dokładnie umyć, namoczyć i oddzielnie ugotować w wodzie, w której się moczyły. Po ugotowaniu wywar z grzybów starannie zlać dla oddzielenia drobin piasku od czystego wywaru. Buraki i cebule pokroić w plastry. Jabłka (razem ze skórką) podzielić na cząstki. Obrany czosnek przepołowić. == Przyrządzenie barszczu == Przygotowane warzywa zalać zimną wodą lub zimnym, jasnym, klarownym wywarem wołowym (bez tłuszczu), dołożyć grzyby i dodać wywar z ich gotowania. Następnie wrzucić wszystkie przyprawy i bukiet przypraw, wlać przygotowany zakwas. Gotować bardzo krótko – maksymalnie 10 minut od chwili zagotowania. Pod koniec dolać soku z cytryny i odrobinę dobrego octu winnego. Barszczu nigdy nie należy długo gotować, gdyż traci on kolor, aromat i smak buraków. Pod koniec gotowania można do niego dodać nieco czerwonego wina – lecz bardzo niewiele, aby nie zakłóciło delikatnego smaku i aromatu buraków. == Wykończenie == Po ugotowaniu nieodcedzony barszcz pozostawić w chłodnym miejscu do dnia następnego, aby naciągnął smakiem buraków, grzybów i warzyw. == Sposób podania == Następnego dnia barszcz przecedzić, zagrzać (ale go nie zagotować!) i (jeśli to konieczne) doprawić do smaku solą, cukrem oraz świeżo zmielonym pieprzem. Tuż przed serwowaniem można dorzucić jeszcze pestki ze świeżego ogórka i chwilowo nakryć pokrywką. Zupę podawać czystą z dodatkami: pasztecikami, kołdunami i krokietami. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Barszcz czysty|Barszcz czysty w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> rww4ez2u070vpwkm71uq7uv69fxplw6 548626 548598 2026-07-28T18:39:46Z Persino 2851 548626 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Barszcz.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Czysty barszcz czerwony}} == Składniki == * ''1 kg buraków'' * ''5 g suszonych grzybów'' * ''80 g cebuli'' * ''100 g jabłka'' * ''2 zielone liście pora'' * ''1 gałązka świeżego tymianku'' * ''1 {{lg|Zioła i przyprawy/Liść laurowy|liść laurowy}}'' * ''2 gałązki natki pietruszki'' * ''1 gałązka selera naciowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''10 g cukru'' * ''sok z 1 cytryny'' * ''majeranek'' * ''sól'' * ''czarny pieprz (w ziarenkach)'' * ''ocet winny czerwony'' * ''1 litr wody lub {{sr|Bulion wołowy|wywaru wołowego}}'' * ''zakwas buraczany'' == Przygotowanie zakwasu == ; Składniki * ''3 średnie buraki (półplastry)'' * ''2 kromki chleba razowego (pokruszone)'' * ''4 główki czosnku (na połowy)'' Przełożyć do słoika, zalać letnią wodą, zakręcić wieko i odstawić w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej na około 5 dni. == Przygotowanie warzyw == Grzyby dokładnie umyć, namoczyć i oddzielnie ugotować w wodzie, w której się moczyły. Po ugotowaniu wywar z grzybów starannie zlać dla oddzielenia drobin piasku od czystego wywaru. Buraki i cebule pokroić w plastry. Jabłka (razem ze skórką) podzielić na cząstki. Obrany czosnek przepołowić. == Przyrządzenie barszczu == Przygotowane warzywa zalać zimną wodą lub zimnym, jasnym, klarownym wywarem wołowym (bez tłuszczu), dołożyć grzyby i dodać wywar z ich gotowania. Następnie wrzucić wszystkie przyprawy i bukiet przypraw, wlać przygotowany zakwas. Gotować bardzo krótko – maksymalnie 10 minut od chwili zagotowania. Pod koniec dolać soku z cytryny i odrobinę dobrego octu winnego. Barszczu nigdy nie należy długo gotować, gdyż traci on kolor, aromat i smak buraków. Pod koniec gotowania można do niego dodać nieco czerwonego wina – lecz bardzo niewiele, aby nie zakłóciło delikatnego smaku i aromatu buraków. == Wykończenie == Po ugotowaniu nieodcedzony barszcz pozostawić w chłodnym miejscu do dnia następnego, aby naciągnął smakiem buraków, grzybów i warzyw. == Sposób podania == Następnego dnia barszcz przecedzić, zagrzać (ale go nie zagotować!) i (jeśli to konieczne) doprawić do smaku solą, cukrem oraz świeżo zmielonym pieprzem. Tuż przed serwowaniem można dorzucić jeszcze pestki ze świeżego ogórka i chwilowo nakryć pokrywką. Zupę podawać czystą z dodatkami: pasztecikami, kołdunami i krokietami. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Barszcz czysty|Barszcz czysty w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> 8zuk86dznwrtnlvq9fi69xb26gcll9h 0 10911 548706 307674 2026-07-28T23:49:37Z Persino 2851 548706 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a fi || być |- | a avea || mieć |- | a vrea || chcieć |- | a bea || pić |- | a mânca || jeść |- | a citi || czytać |- | a scrie || pisać |- | a cânta || śpiewać |- | a locui || mieszkać |- | a învăţa || uczyć się |- | a se numi || nazywać się |} ''a fi'' być (czasownik nieregularny) {| class="wikitable" ! Osoba !! Afirmacja !! Negacja !! Krótka forma !! Polski |- | eu || eu sunt || eu nu sunt || nu‑s || ja jestem / ja nie jestem |- | tu || tu eşti || tu nu eşti || — || ty jesteś / ty nie jesteś |- | el, ea || el/ea este || el/ea nu este || nu e / nu‑i || on/ona jest / nie jest |- | noi || noi suntem || noi nu suntem || — || my jesteśmy / my nie jesteśmy |- | voi || voi sunteţi || voi nu sunteţi || — || wy jesteście / wy nie jesteście |- | ei, ele || ei/ele sunt || ei/ele nu sunt || nu‑s || oni/one są / nie są |} '''czasowniki grupy I''' i ich odmiana przez osoby ''a sta'' stać, mieszkać, być w danym miejscu {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu stau || ja stoję / mieszkam / przebywam |- | tu || tu stai || ty stoisz / mieszkasz / przebywasz |- | el, ea || el/ea stă || on/ona stoi / mieszka / przebywa |- | noi || noi stăm || my stoimy / mieszkamy / przebywamy |- | voi || voi staţi || wy stoicie / mieszkacie / przebywacie |- | ei, ele || ei/ele stau || oni/one stoją / mieszkają / przebywają |} ''a da'' dać {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu dau || ja daję |- | tu || tu dai || ty dajesz |- | el, ea || el/ea dă || on/ona daje |- | noi || noi dăm || my dajemy |- | voi || voi daţi || wy dajecie |- | ei, ele || ei/ele dau || oni/one dają |} ''a lua'' brać {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu iau || ja biorę |- | tu || tu iei || ty bierzesz |- | el, ea || el/ea ia || on/ona bierze |- | noi || noi luăm || my bierzemy |- | voi || voi luaţi || wy bierzecie |- | ei, ele || ei/ele iau || oni/one biorą |} '''czasowniki grupy II''' {| class="wikitable" ! Osoba !! Afirmacja !! Negacja !! Krótka forma !! Polski |- | eu || eu am || eu nu am || n-am || ja mam / ja nie mam |- | tu || tu ai || tu nu ai || n-ai || ty masz / ty nie masz |- | el, ea || el/ea are || el/ea nu are || n-are || on/ona ma / nie ma |- | noi || noi avem || noi nu avem || n-avem || my mamy / my nie mamy |- | voi || voi aveţi || voi nu aveţi || n-aveţi || wy macie / wy nie macie |- | ei, ele || ei/ele au || ei/ele nu au || n-au || oni/one mają / nie mają |} '''Wyrażenia z czasownikiem''' {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a da ajutor || udzielać pomocy |- | a da pe acasă || wejść do domu |- | a da (un) telefon || zadzwonić |- | a fi bolnav || być chorym |- | a fi prezent || być obecnym |- | a fi prieten (cu) || przyjaźnić się z... |- | a lua loc || usiąść |- | a lua parte (la) || brać udział |- | a sta cu chirie || wynajmować mieszkanie |} '''czasowniki grupy III''' (jest ich najwięcej) {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu scriu || ja piszę |- | tu || tu scrii || ty piszesz |- | el, ea || el/ea scrie || on/ona pisze |- | noi || noi scriem || my piszemy |- | voi || voi scrieţi || wy piszecie |- | ei, ele || ei/ele scriu || oni/one piszą |} ''a începe'' zaczynać, zaczynać się {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu încep || ja zaczynam |- | tu || tu începi || ty zaczynasz |- | el, ea || el/ea începe || on/ona zaczyna |- | noi || noi începem || my zaczynamy |- | voi || voi începeţi || wy zaczynacie |- | ei, ele || ei/ele încep || oni/one zaczynają |} ''a face'' robić {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu fac || ja robię |- | tu || tu faci || ty robisz |- | el, ea || el/ea face || on/ona robi |- | noi || noi facem || my robimy |- | voi || voi faceţi || wy robicie |- | ei, ele || ei/ele fac || oni/one robią |} '''Wyrażenia z czasownikiem''' {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a face comandă || zamawiać |- | a face cunoştinţă || zawierać znajomość / poznawać kogoś |- | a face ordine || robić porządek |- | a face piaţa || kupować produkty (robić zakupy spożywcze) |} lw53tuopfiq4grk9g5gr2pt4wcfywql 0 11075 548563 512200 2026-07-28T14:58:41Z Persino 2851 548563 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=BiltongUKDried.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Biltong}} {{wikipedia|Biltong}} '''Biltong''' – wędzona szynka południowoafrykańska (z RPA). == Przyrządzanie == Mięso pokroić wzdłuż włókien na mniej więcej 5-centymetrowe grube paski. Następnie namoczyć w dobrym occie przez 3 minuty. Natrzeć następującymi składnikami: prażoną i rozgniecioną [[w:kolendra|kolendrą]], zmieszaną z brązowym cukrem, solą kamienną, świeżo mielonym pieprzem i odrobiną [[w:soda oczyszczona|sody oczyszczonej]]. Odlać krew i marynować przez dobę w lodówce; opłukać w mieszaninie wody i octu dla usunięcia nadmiernej ilości soli. Powiesić w miejscu, w którym nie brakuje światła ani przepływu powietrza (najprościej na haczykach wykonanych ze spinaczy do papieru). Mięso jest gotowe, gdy dotykiem można wyczuć, że biltong osiągnął idealną twardość i wysuszenie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia afrykańska}} </noinclude> 2fd5rg2f4hvebk6qdcp3k1o296o046t 548617 548563 2026-07-28T18:23:55Z Persino 2851 548617 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=BiltongUKDried.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Biltong}} {{wikipedia|Biltong}} '''Biltong''' – wędzona szynka południowoafrykańska (z RPA). == Przyrządzanie == Mięso pokroić wzdłuż włókien na mniej więcej 5-centymetrowe grube paski. Następnie namoczyć w dobrym occie przez 3 minuty. Natrzeć następującymi składnikami: prażoną i rozgniecioną {{lpg|kolendra|kolendrą}}, zmieszaną z brązowym cukrem, solą kamienną, świeżo mielonym pieprzem i odrobiną {{lpg|soda oczyszczona|sody oczyszczonej}}. Odlać krew i marynować przez dobę w lodówce; opłukać w mieszaninie wody i octu dla usunięcia nadmiernej ilości soli. Powiesić w miejscu, w którym nie brakuje światła ani przepływu powietrza (najprościej na haczykach wykonanych ze spinaczy do papieru). Mięso jest gotowe, gdy dotykiem można wyczuć, że biltong osiągnął idealną twardość i wysuszenie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia afrykańska}} </noinclude> d7sj727is0ee8oooe48lfvo7agzcle1 0 11078 548592 385666 2026-07-28T17:36:04Z Persino 2851 548592 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Cucumber soup.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Zupa ogórkowa}} == Składniki == *''wywar mięsny'' *''marchewka'' *''pietruszka'' *''seler'' *''ziemniaki'' *''ogórki kiszone'' *''pieprz'' *''sól'' == Przygotowanie == Najpierw gotuje się na wywarze mięsnym starte na tarce: marchewkę z pietruszką i selerem oraz ziemniaki. Gdy ziemniaki są już miękkie, dodaje się starte ogórki. Na koniec zupę doprawia się do smaku. Inny sposób przygotowania zupy ogórkowej: przygotować wywar mięsny, dodać do niego pokrojone w kostkę ziemniaki, marchew pokrojoną w słupki lub talarki oraz pietruszkę. Gotować wywar do czasu aż warzywa zmiękną. Następnie dodać przecier ze startych ogórków kiszonych, wszystko doprawić do smaku pieprzem, solą, vegetą. Podawać z łyżką gęstej śmietanki 18-22% i z chlebem z chrupiącą skórką. {{wikipedia|Zupa ogórkowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa ogórkowa|Zupa ogórkowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Zupa ogórkowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Ogórek|Kuchnia polska}} </noinclude> 6kvvylkod365mrbi7quau728l9l1tjf 548652 548592 2026-07-28T20:14:50Z Persino 2851 548652 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Cucumber soup.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Zupa ogórkowa}} == Składniki == * ''wywar mięsny'' * ''marchewka'' * ''pietruszka'' * ''seler'' * ''ziemniaki'' * ''ogórki kiszone'' * ''pieprz'' * ''sól'' == Przygotowanie == Najpierw gotuje się na wywarze mięsnym starte na tarce: marchewkę z pietruszką i selerem oraz ziemniaki. Gdy ziemniaki są już miękkie, dodaje się starte ogórki. Na koniec zupę doprawia się do smaku. Inny sposób przygotowania zupy ogórkowej: przygotować wywar mięsny, dodać do niego pokrojone w kostkę ziemniaki, marchew pokrojoną w słupki lub talarki oraz pietruszkę. Gotować wywar do czasu aż warzywa zmiękną. Następnie dodać przecier ze startych ogórków kiszonych, wszystko doprawić do smaku pieprzem, solą, vegetą. Podawać z łyżką gęstej śmietanki 18-22% i z chlebem z chrupiącą skórką. {{wikipedia|Zupa ogórkowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa ogórkowa|Zupa ogórkowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Zupa ogórkowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Ogórek|Kuchnia polska}} </noinclude> smzfln9snh6m8yfzhhp6ktvi8joluvt 0 11846 548552 518248 2026-07-28T13:47:54Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548552 wikitext text/x-wiki [[Plik:Pizza 8 bg.jpg|200px|right]] == Pizza na grubym spodzie == Poniższe składniki wystarczają na 2 pizze o grubym spodzie. === Składniki === * 2 łyżeczki suszonych drożdży lub 20-25 g drożdży świeżych * 1 łyżka cukru * 1 szczypta soli * 1 szklanka wody * 3 szklanki mąki pszennej (typ 450-500) === Przygotowanie ciasta === Do miski wrzucić drożdże, posypać cukrem (szybciej się rozpuszczą), potem dodać sól i 1 szklankę wody (ciepłej, nie gorącej). Kiedy drożdże rozpuszczą się, wtedy wsypać 3 szklanki mąki. Wyrabiać ciasto, aż będzie odchodzić od ręki i miski. Podzielić ciasto na 2 części, uformować pagórkowate placki, nakryć do wyrośnięcia (5-10-15 minut, zależnie od temperatury). Wyrośnięte ciasto ugniatać na stolnicy, następnie formować płaskie, okrągłe placki. Jeśli jest dobra mąką i świeże drożdże, ciasto powinno dać się dobrze rozciągać bez obawy o porwanie. Tak uformowany spód umieścić na naoliwionej blasze do pieczenia, posmarować z wierzchu najlepiej własnoręcznie przyrządzonym sosem pomidorowo-ziołowym i ułożyć farsz. Piec w nagrzanym piekarniku 220-250 stopni. Ponieważ każdy piekarnik piecze odrobinę inaczej, czas pieczenia należy dobrać indywidualnie. == Pizza na typowym cieście drożdżowym == Poniższe składniki wystarczają na 2 duże pizze na typowym cieście drożdżowym. === Składniki === * 1 opakowanie suszonych drożdży (7 g) lub 25-30 g drożdży świeżych, * 1 szczypta cukru, * 1 łyżeczka soli, * 7 łyżek oleju lub oliwy, * 1 szklanka wody przegotowanej zimnej, * 3 szklanki mąki pszennej. === Przygotowanie ciasta === Włożyć do miski wszystkie składniki oprócz mąki, mieszać łyżką, aż drożdże całkowicie się rozpuszczą. Na koniec dodać mąkę, zamieszać i zagnieść ciasto (w razie potrzeby dosypać jeszcze trochę maki, aby ciasto nie kleiło się do rąk). Wyjąć ciasto z miski i powygniatać je na czystym blacie lub stolnicy przez ok. 15 min., aż będzie gładkie i elastyczne. Umieścić z powrotem w misce, nakryć czystą ścierką i odstawić do wyrośnięcia w temp. pokojowej na ok. 1 godz., aż ciasto podwoi swoją objętość. Potem zagnieść je ponownie i podzielić na 2 równe części. 1 część ciasta rozpłaszczyć pięścią, rozwałkować wałkiem i umieścić na natłuszczonej olejem blasze do pieczenia. Ciasto rozciągać delikatnie opuszkami palców do brzegów blachy, (niewykorzystane do pieczenia surowe ciasto, można owinąć folią i umieścić w zamrażalniku na następny raz). Na wierzch ciasta nanieść sos i dodatki. Wstawić blachę z surową pizzą do zimnego piekarnika i piec na małym ogniu ok. 35 min. w temp. ok. 170-180 °C. Uwaga: Czas pieczenia pizzy zależy od piekarnika, bo każdy piekarnik piecze trochę inaczej. == Zobacz też == * {{sr|Ciasto włoskie na pizzę}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> pqz1t7eae996tp4mve61gs41ckzdbsg 548569 548552 2026-07-28T15:06:55Z Persino 2851 548569 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pizza 8 bg.jpg|rozmiar=200px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Pizza - ciasto}} == Pizza na grubym spodzie == Poniższe składniki wystarczają na 2 pizze o grubym spodzie. === Składniki === * 2 łyżeczki suszonych drożdży lub 20-25 g drożdży świeżych * 1 łyżka cukru * 1 szczypta soli * 1 szklanka wody * 3 szklanki mąki pszennej (typ 450-500) === Przygotowanie ciasta === Do miski wrzucić drożdże, posypać cukrem (szybciej się rozpuszczą), potem dodać sól i 1 szklankę wody (ciepłej, nie gorącej). Kiedy drożdże rozpuszczą się, wtedy wsypać 3 szklanki mąki. Wyrabiać ciasto, aż będzie odchodzić od ręki i miski. Podzielić ciasto na 2 części, uformować pagórkowate placki, nakryć do wyrośnięcia (5-10-15 minut, zależnie od temperatury). Wyrośnięte ciasto ugniatać na stolnicy, następnie formować płaskie, okrągłe placki. Jeśli jest dobra mąką i świeże drożdże, ciasto powinno dać się dobrze rozciągać bez obawy o porwanie. Tak uformowany spód umieścić na naoliwionej blasze do pieczenia, posmarować z wierzchu najlepiej własnoręcznie przyrządzonym sosem pomidorowo-ziołowym i ułożyć farsz. Piec w nagrzanym piekarniku 220-250 stopni. Ponieważ każdy piekarnik piecze odrobinę inaczej, czas pieczenia należy dobrać indywidualnie. == Pizza na typowym cieście drożdżowym == Poniższe składniki wystarczają na 2 duże pizze na typowym cieście drożdżowym. === Składniki === * 1 opakowanie suszonych drożdży (7 g) lub 25-30 g drożdży świeżych, * 1 szczypta cukru, * 1 łyżeczka soli, * 7 łyżek oleju lub oliwy, * 1 szklanka wody przegotowanej zimnej, * 3 szklanki mąki pszennej. === Przygotowanie ciasta === Włożyć do miski wszystkie składniki oprócz mąki, mieszać łyżką, aż drożdże całkowicie się rozpuszczą. Na koniec dodać mąkę, zamieszać i zagnieść ciasto (w razie potrzeby dosypać jeszcze trochę maki, aby ciasto nie kleiło się do rąk). Wyjąć ciasto z miski i powygniatać je na czystym blacie lub stolnicy przez ok. 15 min., aż będzie gładkie i elastyczne. Umieścić z powrotem w misce, nakryć czystą ścierką i odstawić do wyrośnięcia w temp. pokojowej na ok. 1 godz., aż ciasto podwoi swoją objętość. Potem zagnieść je ponownie i podzielić na 2 równe części. 1 część ciasta rozpłaszczyć pięścią, rozwałkować wałkiem i umieścić na natłuszczonej olejem blasze do pieczenia. Ciasto rozciągać delikatnie opuszkami palców do brzegów blachy, (niewykorzystane do pieczenia surowe ciasto, można owinąć folią i umieścić w zamrażalniku na następny raz). Na wierzch ciasta nanieść sos i dodatki. Wstawić blachę z surową pizzą do zimnego piekarnika i piec na małym ogniu ok. 35 min. w temp. ok. 170-180 °C. Uwaga: Czas pieczenia pizzy zależy od piekarnika, bo każdy piekarnik piecze trochę inaczej. == Zobacz też == * {{sr|Ciasto włoskie na pizzę}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> 3mzi3ugf8ybjl6ucetbt2qaajzgwtnf 548570 548569 2026-07-28T15:07:09Z Persino 2851 548570 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pizza 8 bg.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Pizza - ciasto}} == Pizza na grubym spodzie == Poniższe składniki wystarczają na 2 pizze o grubym spodzie. === Składniki === * 2 łyżeczki suszonych drożdży lub 20-25 g drożdży świeżych * 1 łyżka cukru * 1 szczypta soli * 1 szklanka wody * 3 szklanki mąki pszennej (typ 450-500) === Przygotowanie ciasta === Do miski wrzucić drożdże, posypać cukrem (szybciej się rozpuszczą), potem dodać sól i 1 szklankę wody (ciepłej, nie gorącej). Kiedy drożdże rozpuszczą się, wtedy wsypać 3 szklanki mąki. Wyrabiać ciasto, aż będzie odchodzić od ręki i miski. Podzielić ciasto na 2 części, uformować pagórkowate placki, nakryć do wyrośnięcia (5-10-15 minut, zależnie od temperatury). Wyrośnięte ciasto ugniatać na stolnicy, następnie formować płaskie, okrągłe placki. Jeśli jest dobra mąką i świeże drożdże, ciasto powinno dać się dobrze rozciągać bez obawy o porwanie. Tak uformowany spód umieścić na naoliwionej blasze do pieczenia, posmarować z wierzchu najlepiej własnoręcznie przyrządzonym sosem pomidorowo-ziołowym i ułożyć farsz. Piec w nagrzanym piekarniku 220-250 stopni. Ponieważ każdy piekarnik piecze odrobinę inaczej, czas pieczenia należy dobrać indywidualnie. == Pizza na typowym cieście drożdżowym == Poniższe składniki wystarczają na 2 duże pizze na typowym cieście drożdżowym. === Składniki === * 1 opakowanie suszonych drożdży (7 g) lub 25-30 g drożdży świeżych, * 1 szczypta cukru, * 1 łyżeczka soli, * 7 łyżek oleju lub oliwy, * 1 szklanka wody przegotowanej zimnej, * 3 szklanki mąki pszennej. === Przygotowanie ciasta === Włożyć do miski wszystkie składniki oprócz mąki, mieszać łyżką, aż drożdże całkowicie się rozpuszczą. Na koniec dodać mąkę, zamieszać i zagnieść ciasto (w razie potrzeby dosypać jeszcze trochę maki, aby ciasto nie kleiło się do rąk). Wyjąć ciasto z miski i powygniatać je na czystym blacie lub stolnicy przez ok. 15 min., aż będzie gładkie i elastyczne. Umieścić z powrotem w misce, nakryć czystą ścierką i odstawić do wyrośnięcia w temp. pokojowej na ok. 1 godz., aż ciasto podwoi swoją objętość. Potem zagnieść je ponownie i podzielić na 2 równe części. 1 część ciasta rozpłaszczyć pięścią, rozwałkować wałkiem i umieścić na natłuszczonej olejem blasze do pieczenia. Ciasto rozciągać delikatnie opuszkami palców do brzegów blachy, (niewykorzystane do pieczenia surowe ciasto, można owinąć folią i umieścić w zamrażalniku na następny raz). Na wierzch ciasta nanieść sos i dodatki. Wstawić blachę z surową pizzą do zimnego piekarnika i piec na małym ogniu ok. 35 min. w temp. ok. 170-180 °C. Uwaga: Czas pieczenia pizzy zależy od piekarnika, bo każdy piekarnik piecze trochę inaczej. == Zobacz też == * {{sr|Ciasto włoskie na pizzę}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> sk663a6e63y4a8yao4905uoofp43me0 0 12070 548696 307511 2026-07-28T23:17:50Z Persino 2851 548696 wikitext text/x-wiki '''Witamy na naszej pierwszej lekcji!'''</br> ---- {{Plik|plik=BenThanhMarket_Jun2005.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Dialog}} ''Dialog:'' {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | '''a''': xin chào || '''a''': Dzień dobry! |- | '''b''': xin chào || '''b''': Dzień dobry! |- | '''a''': tôi là người Việt Nam || '''a''': Jestem Wietnamką |- | '''b''': tôi là người Ba Lan || '''b''': Jestem Polką |- | '''a''': tên chị là gì? || '''a''': Jak ma pani na imię? |- | '''b''': tôi là Kasia, còn chị? || '''b''': Jestem Kasia, a pani? |- | '''a''': tôi tên là Mai || '''a''': Ja jestem Mai |} ---- Słówka: {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | xin chào || dzień dobry |- | tôi || ja |- | là || być |- | người || człowiek |- | Việt Nam || Wietnam |- | Ba Lan || Polska |- | tên || imię |- | chị || starsza siostra (także: forma grzecznościowa „pani” do kobiety starszej) |- | gì || co |- | còn || a |} ---- Gramatyka:</br> Najpierw wyjaśnijmy sobie zaimki...</br> W języku wietnamskim nie jest to takie proste, jak u nas.</br> Używamy tu nazw członków rodzin (nawet jeśli osoba z którą rozmawiamy nie jest naszą rodziną). {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | Anh || starszy brat |- | Chị || starsza siostra |- | Bà || babcia |- | Cô || ciotka |- | Em || młodsze rodzeństwo (obie płcie) |- | Ông || starszy pan |} Tôi jest grzeczną wersją Tao, które jest bardziej poufałe.</br> W naszym małym dialogu widzimy pytanie tên Chị là gì?, które możemy przetłumaczyć jako "imię starsza siostra jest co?", w języku wietnamskim dokonujemy inwersji w zdaniach posesywnych. {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | tên tôi || moje imię |- | mèo tôi || mój kot |} gdnaf7ex9f81j0s8q2zfr9jcow5mf8h 0 12078 548635 307353 2026-07-28T19:00:01Z Persino 2851 548635 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Wietnamski ! Polski |- ! colspan="2" | Azja – Châu Á |- | Việt Nam | Wietnam |- | Trung Quốc | Chiny |- | Nhật Bản | Japonia |- | Hàn Quốc | Korea Południowa |- | Lào | Laos |- | Căm pu chia | Kambodża |- | Thái Lan | Tajlandia |- | Malaixia | Malezja |- | Inđônêxia | Indonezja |- | Ấn Độ | Indie |- | Phi líp pin | Filipiny |- | Hồng Công | Hongkong |- | Đài Loan | Tajwan |- | Ả Rập Saudi | Arabia Saudyjska |- | Mông Cổ | Mongolia |- | Đông Timor | Timor Wschodni |- | Ma Cao | Makau |- | Triều Tiên (CHDCND) | Korea Północna |- ! colspan="2" | Europa – Châu Âu |- | Áo | Austria |- | Bỉ | Belgia |- | Cộng hòa Séc | Czechy |- | Đan Mạch | Dania |- | Phần Lan | Finlandia |- | Đức | Niemcy |- | Hy Lạp | Grecja |- | Ý | Włochy |- | Hà Lan | Holandia |- | Bồ Đào Nha | Portugalia |- | Tây Ban Nha | Hiszpania |- | Thụy Điển | Szwecja |- | Vương quốc Anh | Wielka Brytania |- | Nga | Rosja |- | Ba Lan | Polska |- | Pháp | Francja |- | Thụy Sĩ | Szwajcaria |- ! colspan="2" | Ameryka – Châu Mỹ |- | Mỹ / Hoa Kỳ | Stany Zjednoczone |- | Mê hi cô | Meksyk |- | Ca na đa | Kanada |- ! colspan="2" | Afryka – Châu Phi |- | Ai Cập | Egipt |- | Cộng hòa Nam Phi | Republika Południowej Afryki |- | Cộng hòa Dân chủ Congo | Demokratyczna Republika Konga |- | Cộng hòa Trung Phi | Republika Środkowoafrykańska |- ! colspan="2" | Australia – Châu Úc |- | Úc | Australia |} kwlpahkr3ja20orx3nspdjgadlny3od 0 12877 548528 352265 2026-07-28T12:53:57Z Persino 2851 548528 wikitext text/x-wiki [[Plik:Pampuchy.jpg|thumb|right]] '''Pampuchy, pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty''' – w kuchni polskiej, rodzaj pączków (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. == Składniki == * ''50 dag mąki pszennej'' * ''4 dag drożdży'' * ''200 ml mleka'' * ''6-7 dag masła'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki cukru'' == Przygotowanie == Przygotować rozczyn drożdżowy z kostki (4 dag) drożdży rozgniecionych z łyżeczką cukru i mąki oraz 5 łyżkami mleka. Do miski wsypać 50 dag mąki, zrobić dołek i wlać do niego rozczyn drożdżowy. Przykryć bawełnianą ściereczką. Po około pół godziny rozczyn powinien się burzyć. Wtedy dodać do miski jajko, mleko, bardzo miękkie masło, cukier, szczyptę soli. Wyrabiać ciasto ręcznie lub mikserem na wolnych obrotach, aż będzie gładkie. Przyprószyć mąką, aby się nie kleiło. Wyrobioną kulkę ciasta wywałkować na 1,5 cm grubości i wykrawać szklanką krążki, które znów muszą wyrosnąć przykryte ściereczką (ok. 30 min.). Kiedy kluski zwiększą objętość, kłaść po kilka sztuk do garnka z wkładem do gotowania na parze i parować pod przykryciem 5–10 minut. Kluski podawać polane masłem, posypując cukrem i cynamonem albo z sosem waniliowym lub syropem owocowym. == Wskazówki == Zamiast specjalnego garnka do gotowania na parze można użyć dowolnego szerokiego garnka i dużego kawałka muślinu lub gazy. Do garnka należy wlać wodę, a następnie zamocować gazę na wierzchu przy pomocy gumki lub sznurka (jak na zdjęciu wyżej). Gotować pod pokrywką lub odwróconą dużą miską. {{Wikipedia|Pampuchy|klusek na parze}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gotowanie na parze|Kluski i makarony|Kuchnia polska}} </noinclude> 2m3deuhab0zxcudpc57o851of4ukg8v 548532 548528 2026-07-28T12:59:36Z Persino 2851 548532 wikitext text/x-wiki [[Plik:Pampuchy.jpg|thumb|right]] '''Pampuchy, pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty''' – w kuchni polskiej, rodzaj pączków (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. == Składniki == * ''50 dag mąki pszennej'' * ''4 dag drożdży'' * ''200 ml mleka'' * ''6-7 dag masła'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki cukru'' == Przygotowanie == Przygotować rozczyn drożdżowy z kostki (4 dag) drożdży rozgniecionych z łyżeczką cukru i mąki oraz 5 łyżkami mleka. Do miski wsypać 50 dag mąki, zrobić dołek i wlać do niego rozczyn drożdżowy. Przykryć bawełnianą ściereczką. Po około pół godziny rozczyn powinien się burzyć. Wtedy dodać do miski jajko, mleko, bardzo miękkie masło, cukier, szczyptę soli. Wyrabiać ciasto ręcznie lub mikserem na wolnych obrotach, aż będzie gładkie. Przyprószyć mąką, aby się nie kleiło. Wyrobioną kulkę ciasta wywałkować na 1,5 cm grubości i wykrawać szklanką krążki, które znów muszą wyrosnąć przykryte ściereczką (ok. 30 min). Kiedy kluski zwiększą objętość, kłaść po kilka sztuk do garnka z wkładem do gotowania na parze i parować pod przykryciem 5–10 minut. Kluski podawać polane masłem, posypując cukrem i cynamonem albo z sosem waniliowym lub syropem owocowym. == Wskazówki == Zamiast specjalnego garnka do gotowania na parze można użyć dowolnego szerokiego garnka i dużego kawałka muślinu lub gazy. Do garnka należy wlać wodę, a następnie zamocować gazę na wierzchu przy pomocy gumki lub sznurka (jak na zdjęciu wyżej). Gotować pod pokrywką lub odwróconą dużą miską. {{Wikipedia|Pampuchy|klusek na parze}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gotowanie na parze|Kluski i makarony|Kuchnia polska}} </noinclude> psgytm6e98vk1bnbwk9o0avicfsbv8u 548580 548532 2026-07-28T15:48:59Z Persino 2851 548580 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pampuchy.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|rozmiar=prawo|opis=Kluski na parze}} '''Pampuchy, pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty''' – w kuchni polskiej, rodzaj pączków (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. == Składniki == * ''50 dag mąki pszennej'' * ''4 dag drożdży'' * ''200 ml mleka'' * ''6-7 dag masła'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki cukru'' == Przygotowanie == Przygotować rozczyn drożdżowy z kostki (4 dag) drożdży rozgniecionych z łyżeczką cukru i mąki oraz 5 łyżkami mleka. Do miski wsypać 50 dag mąki, zrobić dołek i wlać do niego rozczyn drożdżowy. Przykryć bawełnianą ściereczką. Po około pół godziny rozczyn powinien się burzyć. Wtedy dodać do miski jajko, mleko, bardzo miękkie masło, cukier, szczyptę soli. Wyrabiać ciasto ręcznie lub mikserem na wolnych obrotach, aż będzie gładkie. Przyprószyć mąką, aby się nie kleiło. Wyrobioną kulkę ciasta wywałkować na 1,5 cm grubości i wykrawać szklanką krążki, które znów muszą wyrosnąć przykryte ściereczką (ok. 30 min). Kiedy kluski zwiększą objętość, kłaść po kilka sztuk do garnka z wkładem do gotowania na parze i parować pod przykryciem 5–10 minut. Kluski podawać polane masłem, posypując cukrem i cynamonem albo z sosem waniliowym lub syropem owocowym. == Wskazówki == Zamiast specjalnego garnka do gotowania na parze można użyć dowolnego szerokiego garnka i dużego kawałka muślinu lub gazy. Do garnka należy wlać wodę, a następnie zamocować gazę na wierzchu przy pomocy gumki lub sznurka (jak na zdjęciu wyżej). Gotować pod pokrywką lub odwróconą dużą miską. {{Wikipedia|Pampuchy|klusek na parze}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gotowanie na parze|Kluski i makarony|Kuchnia polska}} </noinclude> 9flmc9jupyyfycq874gb9ljd4r6dl9b 548581 548580 2026-07-28T15:49:17Z Persino 2851 548581 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pampuchy.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kluski na parze}} '''Pampuchy, pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty''' – w kuchni polskiej, rodzaj pączków (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. == Składniki == * ''50 dag mąki pszennej'' * ''4 dag drożdży'' * ''200 ml mleka'' * ''6-7 dag masła'' * ''1 jajko'' * ''2 łyżki cukru'' == Przygotowanie == Przygotować rozczyn drożdżowy z kostki (4 dag) drożdży rozgniecionych z łyżeczką cukru i mąki oraz 5 łyżkami mleka. Do miski wsypać 50 dag mąki, zrobić dołek i wlać do niego rozczyn drożdżowy. Przykryć bawełnianą ściereczką. Po około pół godziny rozczyn powinien się burzyć. Wtedy dodać do miski jajko, mleko, bardzo miękkie masło, cukier, szczyptę soli. Wyrabiać ciasto ręcznie lub mikserem na wolnych obrotach, aż będzie gładkie. Przyprószyć mąką, aby się nie kleiło. Wyrobioną kulkę ciasta wywałkować na 1,5 cm grubości i wykrawać szklanką krążki, które znów muszą wyrosnąć przykryte ściereczką (ok. 30 min). Kiedy kluski zwiększą objętość, kłaść po kilka sztuk do garnka z wkładem do gotowania na parze i parować pod przykryciem 5–10 minut. Kluski podawać polane masłem, posypując cukrem i cynamonem albo z sosem waniliowym lub syropem owocowym. == Wskazówki == Zamiast specjalnego garnka do gotowania na parze można użyć dowolnego szerokiego garnka i dużego kawałka muślinu lub gazy. Do garnka należy wlać wodę, a następnie zamocować gazę na wierzchu przy pomocy gumki lub sznurka (jak na zdjęciu wyżej). Gotować pod pokrywką lub odwróconą dużą miską. {{Wikipedia|Pampuchy|klusek na parze}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gotowanie na parze|Kluski i makarony|Kuchnia polska}} </noinclude> t5ckta447q7e34vdii636yfbd5dhlns 0 13055 548555 511744 2026-07-28T14:04:46Z Persino 2851 548555 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Ukrainian potato pancakes.jpg|rozmiar=250px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Placki ziemniaczane}} Placki ziemniaczane, zwane ukraińskimi lub w Wielkopolsce bambrzakami to prosta potrawa przygotowywana ze smażonych na tłuszczu startych ziemniaków zmieszanych z jajkiem i przyprawami spożywana najczęściej ze śmietaną. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki, jajka oraz ewentualne przyprawy nadające charakteru potrawie - np. cebula, pieprz lub majeranek, a w niektórych przypadkach nawet kwiaty bzu. Odmianę placków ziemniaczanych stosuje się przy placku węgierskim, gdzie ciasto ma dodatek mleka, a pojedynczy szeroki oraz gruby placek obwija warzywne nadzienie przypominające leczo. == Placki ziemniaczane tradycyjne – bambrzaki == === Składniki === *''2 kg ziemniaków'' *''120 g mąki pszennej'' *''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' *''1-2 jaja'' *''szczypta soli'' *''0,5 szklanki cukru'' *''3-4 łyżki tłuszczu'' === Przygotowanie === Ziemniaki należy umyć, obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Następnie dodać mąkę, jaja, sodę, sól, cukier i dobrze wymieszać. Ciasto wyłożyć na wysmarowaną tłuszczem blachę, rozprowadzić je na grubość 2 cm i posmarować na wierzchu rozpuszczonym tłuszczem. Piec w temp. 250°C, na złoty kolor ok. pół godziny. Według wielkopolskich tradycji bambrzak trzeba podawać ciepły z kawą, najczęściej jako przekąska na podwieczorek. == Placki ziemniaczane doprawiane == === Składniki === * ''6 dużych ziemniaków'' * ''1 jajko'' * ''3-4 łyżki mąki'' * ''2 cebulki'' * ''majeranek'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''olej'' === Przygotowanie === Ziemniaki umyć, obrać. Zetrzeć na gęstej tarce. Wymieszać z mąką, jajkiem, posiekaną cebulką i przyprawami: czosnkiem, solą, pieprzem, ziołami. Można do ciasta dodać łyżkę śmietany, placki będą bardziej puszyste. Mocno rozgrzać patelnię z olejem. Placki smażyć z obu stron. Aby pozbyć się nadmiaru tłuszczu, należy odkładać je na papierowy ręcznik. == Placki ziemniaczane szybkie i łatwe == === Składniki === * ''6 ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 jajko'' * ''4 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''tłuszcz do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać. Zetrzeć do miski na dużych oczkach tarki. Dodać pokrojoną na drobną kostkę cebulę, jajko, mąkę, sól. Mieszać dokładnie łyżką, aż ziemniaki z cebulą pod wpływem soli puszczą sok i masa nabierze gliniastej konsystencji. Porcje ciasta nakładać łyżką na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę za pomocą łopatek do smażenia. Przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. Gotowe placki można podawać z sosem pomidorowym/sosem grzybowym/sosem jabłkowym/śmietaną/cukrem, etc. == Placki kartoflane jak omlety == === Składniki === * ''2 ziemniaki'' * ''3 jajka'' * ''1 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 1/4 łyżeczki soli'' * ''olej roślinny do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać, zetrzeć na dużych oczkach tarki. Dodać jajka, mąkę, sól, wymieszać. Porcje ciasta nakładać łyżką stołową na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę, najlepiej za pomocą łopatek do smażenia. Za każdym razem przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. === Uwagi === Sól podkreśla smak ziemniaków, zmiękcza surowe, tarte ziemniaki. Cebula, czosnek, boczek drobniutko pokrojony, pieprz czarny, gałka muszkatołowa, nadają plackom ziemniaczanym ostrzejszy aromat i smak. Mąka pszenna lub skrobia ziemniaczana wiąże masę ziemniaczaną, nie wpływając na smak placków ziemniaczanych. Ziemniaki starte do wcześniej drobno pokrojonej lub startej cebuli nie ciemnieją. Polecam smażenie placków ziemniaczanych na gęsim smalcu. Obecnie (2018 r.) jest dostępny w wielu sklepach. == Sos jabłkowy do placków ziemniaczanych == === Składniki === * ''4 jabłka'' * ''3/4-1 szklanka wody'' * ''1/4-1/2 szklanki cukru'' === Przygotowanie === Jabłka opłukać, pokroić w kostkę, wrzucić do woka, dodać cukier i wodę. Dusić bez przykrycia, mieszając do odparowania wody i rozgotowania się jabłek na papkę. {{Wikipedia|Placki ziemniaczane}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Placki|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> 5chl2y8zgfsjv2tv5go281no33eujj6 548567 548555 2026-07-28T15:05:15Z Persino 2851 548567 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Ukrainian potato pancakes.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Placki ziemniaczane}} Placki ziemniaczane, zwane ukraińskimi lub w Wielkopolsce bambrzakami to prosta potrawa przygotowywana ze smażonych na tłuszczu startych ziemniaków zmieszanych z jajkiem i przyprawami spożywana najczęściej ze śmietaną. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki, jajka oraz ewentualne przyprawy nadające charakteru potrawie - np. cebula, pieprz lub majeranek, a w niektórych przypadkach nawet kwiaty bzu. Odmianę placków ziemniaczanych stosuje się przy placku węgierskim, gdzie ciasto ma dodatek mleka, a pojedynczy szeroki oraz gruby placek obwija warzywne nadzienie przypominające leczo. == Placki ziemniaczane tradycyjne – bambrzaki == === Składniki === *''2 kg ziemniaków'' *''120 g mąki pszennej'' *''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' *''1-2 jaja'' *''szczypta soli'' *''0,5 szklanki cukru'' *''3-4 łyżki tłuszczu'' === Przygotowanie === Ziemniaki należy umyć, obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Następnie dodać mąkę, jaja, sodę, sól, cukier i dobrze wymieszać. Ciasto wyłożyć na wysmarowaną tłuszczem blachę, rozprowadzić je na grubość 2 cm i posmarować na wierzchu rozpuszczonym tłuszczem. Piec w temp. 250°C, na złoty kolor ok. pół godziny. Według wielkopolskich tradycji bambrzak trzeba podawać ciepły z kawą, najczęściej jako przekąska na podwieczorek. == Placki ziemniaczane doprawiane == === Składniki === * ''6 dużych ziemniaków'' * ''1 jajko'' * ''3-4 łyżki mąki'' * ''2 cebulki'' * ''majeranek'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''olej'' === Przygotowanie === Ziemniaki umyć, obrać. Zetrzeć na gęstej tarce. Wymieszać z mąką, jajkiem, posiekaną cebulką i przyprawami: czosnkiem, solą, pieprzem, ziołami. Można do ciasta dodać łyżkę śmietany, placki będą bardziej puszyste. Mocno rozgrzać patelnię z olejem. Placki smażyć z obu stron. Aby pozbyć się nadmiaru tłuszczu, należy odkładać je na papierowy ręcznik. == Placki ziemniaczane szybkie i łatwe == === Składniki === * ''6 ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 jajko'' * ''4 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''tłuszcz do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać. Zetrzeć do miski na dużych oczkach tarki. Dodać pokrojoną na drobną kostkę cebulę, jajko, mąkę, sól. Mieszać dokładnie łyżką, aż ziemniaki z cebulą pod wpływem soli puszczą sok i masa nabierze gliniastej konsystencji. Porcje ciasta nakładać łyżką na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę za pomocą łopatek do smażenia. Przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. Gotowe placki można podawać z sosem pomidorowym/sosem grzybowym/sosem jabłkowym/śmietaną/cukrem, etc. == Placki kartoflane jak omlety == === Składniki === * ''2 ziemniaki'' * ''3 jajka'' * ''1 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 1/4 łyżeczki soli'' * ''olej roślinny do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać, zetrzeć na dużych oczkach tarki. Dodać jajka, mąkę, sól, wymieszać. Porcje ciasta nakładać łyżką stołową na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę, najlepiej za pomocą łopatek do smażenia. Za każdym razem przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. === Uwagi === Sól podkreśla smak ziemniaków, zmiękcza surowe, tarte ziemniaki. Cebula, czosnek, boczek drobniutko pokrojony, pieprz czarny, gałka muszkatołowa, nadają plackom ziemniaczanym ostrzejszy aromat i smak. Mąka pszenna lub skrobia ziemniaczana wiąże masę ziemniaczaną, nie wpływając na smak placków ziemniaczanych. Ziemniaki starte do wcześniej drobno pokrojonej lub startej cebuli nie ciemnieją. Polecam smażenie placków ziemniaczanych na gęsim smalcu. Obecnie (2018 r.) jest dostępny w wielu sklepach. == Sos jabłkowy do placków ziemniaczanych == === Składniki === * ''4 jabłka'' * ''3/4-1 szklanka wody'' * ''1/4-1/2 szklanki cukru'' === Przygotowanie === Jabłka opłukać, pokroić w kostkę, wrzucić do woka, dodać cukier i wodę. Dusić bez przykrycia, mieszając do odparowania wody i rozgotowania się jabłek na papkę. {{Wikipedia|Placki ziemniaczane}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Placki|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> cdqwfra9rz5i3rrvjirt0s181en28pp 548647 548567 2026-07-28T20:08:31Z Persino 2851 548647 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Ukrainian potato pancakes.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Placki ziemniaczane}} Placki ziemniaczane, zwane ukraińskimi lub w Wielkopolsce bambrzakami to prosta potrawa przygotowywana ze smażonych na tłuszczu startych ziemniaków zmieszanych z jajkiem i przyprawami spożywana najczęściej ze śmietaną. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki, jajka oraz ewentualne przyprawy nadające charakteru potrawie - np. cebula, pieprz lub majeranek, a w niektórych przypadkach nawet kwiaty bzu. Odmianę placków ziemniaczanych stosuje się przy placku węgierskim, gdzie ciasto ma dodatek mleka, a pojedynczy szeroki oraz gruby placek obwija warzywne nadzienie przypominające leczo. == Placki ziemniaczane tradycyjne – bambrzaki == === Składniki === * ''2 kg ziemniaków'' * ''120 g mąki pszennej'' * ''1 łyżeczka sody oczyszczonej'' * ''1-2 jaja'' * ''szczypta soli'' * ''0,5 szklanki cukru'' * ''3-4 łyżki tłuszczu'' === Przygotowanie === Ziemniaki należy umyć, obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Następnie dodać mąkę, jaja, sodę, sól, cukier i dobrze wymieszać. Ciasto wyłożyć na wysmarowaną tłuszczem blachę, rozprowadzić je na grubość 2 cm i posmarować na wierzchu rozpuszczonym tłuszczem. Piec w temp. 250°C, na złoty kolor ok. pół godziny. Według wielkopolskich tradycji bambrzak trzeba podawać ciepły z kawą, najczęściej jako przekąska na podwieczorek. == Placki ziemniaczane doprawiane == === Składniki === * ''6 dużych ziemniaków'' * ''1 jajko'' * ''3-4 łyżki mąki'' * ''2 cebulki'' * ''majeranek'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''olej'' === Przygotowanie === Ziemniaki umyć, obrać. Zetrzeć na gęstej tarce. Wymieszać z mąką, jajkiem, posiekaną cebulką i przyprawami: czosnkiem, solą, pieprzem, ziołami. Można do ciasta dodać łyżkę śmietany, placki będą bardziej puszyste. Mocno rozgrzać patelnię z olejem. Placki smażyć z obu stron. Aby pozbyć się nadmiaru tłuszczu, należy odkładać je na papierowy ręcznik. == Placki ziemniaczane szybkie i łatwe == === Składniki === * ''6 ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 jajko'' * ''4 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''tłuszcz do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać. Zetrzeć do miski na dużych oczkach tarki. Dodać pokrojoną na drobną kostkę cebulę, jajko, mąkę, sól. Mieszać dokładnie łyżką, aż ziemniaki z cebulą pod wpływem soli puszczą sok i masa nabierze gliniastej konsystencji. Porcje ciasta nakładać łyżką na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę za pomocą łopatek do smażenia. Przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. Gotowe placki można podawać z sosem pomidorowym/sosem grzybowym/sosem jabłkowym/śmietaną/cukrem, etc. == Placki kartoflane jak omlety == === Składniki === * ''2 ziemniaki'' * ''3 jajka'' * ''1 1/2 łyżki mąki pszennej'' * ''1 1/4 łyżeczki soli'' * ''olej roślinny do smażenia'' === Przygotowanie === Ziemniaki opłukać, obrać cienko obieraczką, ponownie opłukać, zetrzeć na dużych oczkach tarki. Dodać jajka, mąkę, sól, wymieszać. Porcje ciasta nakładać łyżką stołową na silnie rozgrzany tłuszcz na patelni. Smażyć placki z obu stron na złocisto-brązowy kolor, przewracając je na drugą stronę, najlepiej za pomocą łopatek do smażenia. Za każdym razem przed nałożeniem na patelnię kolejnej porcji placków, należy dokładnie wymieszać w misce pozostałe ciasto. === Uwagi === Sól podkreśla smak ziemniaków, zmiękcza surowe, tarte ziemniaki. Cebula, czosnek, boczek drobniutko pokrojony, pieprz czarny, gałka muszkatołowa, nadają plackom ziemniaczanym ostrzejszy aromat i smak. Mąka pszenna lub skrobia ziemniaczana wiąże masę ziemniaczaną, nie wpływając na smak placków ziemniaczanych. Ziemniaki starte do wcześniej drobno pokrojonej lub startej cebuli nie ciemnieją. Polecam smażenie placków ziemniaczanych na gęsim smalcu. Obecnie (2018 r.) jest dostępny w wielu sklepach. == Sos jabłkowy do placków ziemniaczanych == === Składniki === * ''4 jabłka'' * ''3/4-1 szklanka wody'' * ''1/4-1/2 szklanki cukru'' === Przygotowanie === Jabłka opłukać, pokroić w kostkę, wrzucić do woka, dodać cukier i wodę. Dusić bez przykrycia, mieszając do odparowania wody i rozgotowania się jabłek na papkę. {{Wikipedia|Placki ziemniaczane}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ziemniaki|Placki|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> dmbvuj1ly4kgvofffcrvhylacokq2s2 0 13302 548689 484913 2026-07-28T22:53:29Z Persino 2851 548689 wikitext text/x-wiki {{T|Francuski/Nawigacja}} Oto Twoja pierwsza lekcja języka francuskiego. Dzięki niej będziesz mógł się przedstawić i przywitać w języku Moliera, który przez wiele lat był językiem inteligencji europejskiej. Dialog 1: {| class="wikitable" ! Postać !! Tekst (francuski) !! IPA !! Tłumaczenie (polski) |- | Pierre || Bonjour Madame. || bōʒuʁ madam || Dzień dobry (pani). |- | Alice || Bonjour Monsieur. || bōʒuʁ məsjø || Dzień dobry (panu). |- | Pierre || Moi, je m'appelle Pierre. Et vous, comment vous vous appelez? || mwa ʒə mapɛl *pjɛʁ / e vu komō vu vu zapəle || Ja nazywam się Pierre. A pani jak się nazywa? |- | Alice || Moi, je suis Alice. || mwa ʒə sɥi *alis || Ja jestem Alice. |} '''''PRZYWITANIA I POŻEGNANIA:''''' {| class="wikitable" ! Wyrażenie (fr.) !! IPA !! Tłumaczenie (pl.) |- | salut || saly || cześć |- | bonjour || bōʒuʁ || dzień dobry |- | bon soir || bōswaʁ || dobry wieczór |- | bonne nuit || bɔn nɥi || dobranoc |- | au revoir || orəvwaʁ || do widzenia |} IMIĘ: Pytanie "Comment vous vous appelez" tłumaczymy: jak pan/pani się nazywa. Można odpowiedzieć podwójnie, albo Je m'appelle...- nazywam się..., albo Je suis...- jestem. ''Être'': Rozpoczynając naukę języka obcego, jedną z pierwszych rzeczy jest przyswojenie sobie czasownika oznaczającego "być". Zatem na co czekasz? Oto odmiana czasownika être: {| class="wikitable" ! Liczba !! Osoba !! Formy (francuskie) !! IPA |- | singulier || je || je suis || ʒə sɥi |- | singulier || tu || tu es || ty ɛ |- | singulier || il / elle || il est / elle est || il ɛ / ɛl ɛ |- | pluriel || nous || nous sommes || nu sɔm |- | pluriel || vous || vous êtes || vu zɛt |- | pluriel || ils / elles || ils sont / elles sont || il sõ / ɛl sõ |} ---- <big><center>'''[[Francuski|Powrót do spisu treści]]'''</center></big> efnur8o00ky97jahim1kvxqs04487od 548690 548689 2026-07-28T22:54:48Z Persino 2851 548690 wikitext text/x-wiki {{T|Francuski/Nawigacja}} Oto Twoja pierwsza lekcja języka francuskiego. Dzięki niej będziesz mógł się przedstawić i przywitać w języku Moliera, który przez wiele lat był językiem inteligencji europejskiej. Dialog 1: {| class="wikitable" ! Postać !! Tekst (francuski) !! IPA !! Tłumaczenie (polski) |- | Pierre || Bonjour Madame. || bōʒuʁ madam || Dzień dobry (pani). |- | Alice || Bonjour Monsieur. || bōʒuʁ məsjø || Dzień dobry (panu). |- | Pierre || Moi, je m'appelle Pierre. Et vous, comment vous vous appelez? || mwa ʒə mapɛl *pjɛʁ / e vu komō vu vu zapəle || Ja nazywam się Pierre. A pani jak się nazywa? |- | Alice || Moi, je suis Alice. || mwa ʒə sɥi *alis || Ja jestem Alice. |} '''''PRZYWITANIA I POŻEGNANIA:''''' {| class="wikitable" ! Wyrażenie (fr.) !! IPA !! Tłumaczenie (pl.) |- | salut || saly || cześć |- | bonjour || bōʒuʁ || dzień dobry |- | bon soir || bōswaʁ || dobry wieczór |- | bonne nuit || bɔn nɥi || dobranoc |- | au revoir || orəvwaʁ || do widzenia |} IMIĘ: Pytanie "Comment vous vous appelez" tłumaczymy: jak pan/pani się nazywa. Można odpowiedzieć podwójnie, albo Je m'appelle...- nazywam się..., albo Je suis...- jestem. ''Être'': Rozpoczynając naukę języka obcego, jedną z pierwszych rzeczy jest przyswojenie sobie czasownika oznaczającego "być". Zatem na co czekasz? Oto odmiana czasownika être: {| class="wikitable" ! Liczba !! Osoba !! Forma (francuska) !! IPA !! Tłumaczenie (polski) |- | singulier || je || je suis || ʒə sɥi || ja jestem |- | singulier || tu || tu es || ty ɛ || ty jesteś |- | singulier || il / elle || il est / elle est || il ɛ / ɛl ɛ || on jest / ona jest |- | pluriel || nous || nous sommes || nu sɔm || my jesteśmy |- | pluriel || vous || vous êtes || vu zɛt || wy jesteście / pan/pani jest (forma grzecznościowa) |- | pluriel || ils / elles || ils sont / elles sont || il sõ / ɛl sõ || oni są / one są |} ---- <big><center>'''[[Francuski|Powrót do spisu treści]]'''</center></big> 1szq124es1ohfjal33ijvmggrcxggbo 0 13608 548640 307225 2026-07-28T19:26:49Z Persino 2851 548640 wikitext text/x-wiki W tej lekcji poznamy nowe słownictwo związane ze szkołą i przedstawimy się. == Dialog 대화 (對話): == {| class="wikitable" ! Arabski ! Transliteracja ! Polski |- ! colspan="3" | Przywitania |- | 찬호 | — | — |- | 안나：안녕(安寧) 뭘 읽었니? | an nyeong, mweol ilgeot ni? | Cześć Minji, co czytasz? |- | 민지：교과서를(敎課書) 읽고있어 는데 대학에(大學) 의학을(醫學) 공부하고(工夫) 있어 | Minji: gyogwaseoreul ilgo isseo neun de daehage euihageul gongbuhago isseo. | Minji: Czytam podręcznik, uczę się medycyny na uniwersytecie. |- | 조세프：의학이 어렵지 않아? | Anna: euihagi eoryeobji an(h)a? | Anna: Medycyna nie jest trudna? |- | 민지：내, 그래, 시험 준비(試驗準備) 하고 있어 | Minji: nae, geurae, siheom junbi hago isseo. | Minji: Tak, przygotowuję się do sprawdzianu. |} == Słownictwo 단어 (單語): == {| class="wikitable" ! Koreański ! Transliteracja ! Polski |- | 무엇 (→ 뭘) | mueot / mwol | co |- | 교과서를 (敎課書) | gyogwaseoreul | podręcznik |- | 읽다 | ikda / ilda | czytać |- | 있다 | itta | istnieć / być |- | 대학 (大學) | daehak | uniwersytet |- | 의학을 (醫學) | euihageul | medycyna |- | 공부하다 (工夫) | gongbuhada | uczyć się |- | 어렵다 | eoryeopda | być trudne |- | 그래 | geurae | tak / zgadza się |- | 시험 (試驗) | siheom | egzamin |- | 준비 (準備) | junbi | przygotowanie |} == Gramatyka 문법 (文法): == === '''Czas teraźniejszy ciągły''' === Czas teraźniejszy ciągły, np. 공부하 다 (gongbuha + da) uczyć się (bezokolicznik) - (the infinitive). Aby utworzyć czas teraźniejszy ciągły, tworzymy formę 고 (go) i dodajemy 공부하 + 고 + 있어 (gongbuha + go + i sseo) uczę się (teraz) === '''Czas teraźniejszy ciągły pytający''' === np. czytasz? 읽 었니? il + g + eot ni? > 읽 었니? ~ 일 +'''ㄱ'''+ 었 니 il + g + eot ni? 읽었니? > [ 일 겄 니 ] Czas teraźniejszy pytający - dodaje się 었니 (eot ni) po spółgłosce i 니 (ni) po samogłosce 5t0nznzn78h1rhyuu83oe73oq9zlymo 0 13692 548731 548504 2026-07-29T01:27:30Z Persino 2851 548731 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. ह to jest litera ''h'' tak jak w wyrazie ''hindi'' न to jest litera ''n''. Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. नह to jest oczywiście ''nah'' द to jest ''d'' tak jak ''hinDi''. Jest jeszcze jedno ''d'', które wymawia się prawie jak ''r'' i ma ono brzmienie pomiędzy ''d'' i ''r''. म to jest ''m'' tak jak w wyrazie ''mama'', jeśli napiszemy dwa ''m'', razem to otrzymamy angielski wyraz ''mom'' (mama) मम र ''r'' jak w wyrazie ''rolka'' क ''k'' jak ''kot'' ा A to jest samogłoska ''a'' – prosta pionowa linia – zwykle wymawiana trochę dłużej (''aa''). Kółko obok litery jest po to, by pokazać, w jaki sposób pisana jest dana litera, w jego miejscu znajduje się jakaś litera, np.: हा ि I to jest krótkie ''i'', jak w angielskim ''hit''. Najważniejsze' aby pamiętać, że pisze się je zawsze przed kolejną literą, a czyta się dopiero po niej ी I to jest dłuższa wersja ''i'' (''ee''), wymawiana jak w angielskim ''ee'' w ''see''. Jest pisana za znakiem ही ो O ''O'' jak w angielskim ''domain''. हो ौ AU ''Au'' brzmi w zasadzie jak ''o'', ale wymawiana jest inaczej, jej brzmienie jest podobne do ''u'' i trochę dłuższe हौ ु U to jest długie ''u'' jak w angielskim ''cool''... हु ू U to jest krótkie ''u'' jak w angielskim ''look''. हू े E to jest ''e'' wymawiane jak w angielskim słowie ''helm''. हे<br /> ै AI to też jest ''e'', ma ono podobne relacje tak jak ''au'' do ''o'', jest to ''e'' o trochę innym brzmieniu है<br /> Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> ं<br /> ta litera (kropka) nosalizuje ją, czyli daje brzmienie ''-n'' lub ''-ng''<br /> हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |} 4b3f8h1b49vndn37ldkyfr5706cgqiw 548732 548731 2026-07-29T01:35:22Z Persino 2851 548732 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || spółgłoska „h”, jak w ang. *Hindi* |- | न || na || N || spółgłoska „n” |} Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | नह || nah || NAH || zbitka: na + ha → „nah” |- | द || da || D' || „d” jak w *hinDi*; istnieje też wariant d/r o brzmieniu pośrednim |- | म || ma || M || „m” jak w *mama*; मम = „mom” |- | र || ra || R || „r” jak w *rolka* |- | क || ka || K || „k” jak w *kot* |- | ा || ā || A || samogłoska „a” (dłuższa); pionowa linia; np. हा |- | ि || i || I || krótkie „i”, jak w ang. *hit*; pisane **przed** literą, czytane **po** niej |- | ी || ī || I || długie „i” (*ee*), jak w ang. *see*; pisane **za** literą (np. ही) |- | ो || o || O || „o”, jak w ang. *domain* (np. हो) |- | ौ || au || AU || „au”; brzmieniowo jak „o” z odcieniem „u”, dłuższe (np. हौ) |- | ु || u || U || krótkie „u”, jak w ang. *look* (np. हु) |- | ू || ū || U || długie „u”, jak w ang. *cool* (np. हू) |- | े || e || E || „e”, jak w ang. *helm* (np. हे) |- | ै || ai || AI || dyftong „ai”; wariant „e” o innym brzmieniu (np. है) |} Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ं || ṃ / ṁ || M' || znak nosalizujący: daje brzmienie „‑n” lub „‑ng”, zależnie od spółgłoski po nim |} हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |} 2cvzc736kaxusm0kg09mkabi8ikn5kh 0 13706 548693 307508 2026-07-28T23:07:52Z Persino 2851 548693 wikitext text/x-wiki '''Tekst lekcji''': {| class="wikitable" ! Koreański (hangul + hanja) !! Polski |- | 폴란드 공화국은 중부유럽에 있는 공화국이다. || Republika Polska to republika położona w Europie Środkowej. |- | 서쪽으로는 독일, 남쪽으로는 체코와 슬로바키아, 동쪽으로는 우크라이나와 벨라루스, 북쪽으로 리투아니아, 러시아, 발트 해와 마주하고 있다. || Z zachodniej strony graniczy z Niemcami, z południowej z Czechami i Słowacją, ze wschodniej z Ukrainą, Białorusią, a z północnej z Litwą, Rosją i Morzem Bałtyckim. |- | 지리적인 위치와 넓은 평야라는 지형적 조건으로 인해 수많은 전쟁의 대상이 되었으며, 국경선도 역사적으로 여러 차례 바뀌었다. || Ponieważ jest ona położona na równinie, była w przeszłości częstym celem ataków, a granice były zmieniane wielokrotnie. |} '''Słówka:''' {| class="wikitable" ! Koreański (hangul + hanja) !! Polski |- | 폴란드 || Polska |- | 공화국 || Republika |- | 중부 || środkowa część |- | 유럽 || Europa |- | 있다 || znajdować się |- | 서쪽 || zachodnia część |- | 독일 || Niemcy |- | 남쪽 || południowa część |- | 체코 || Czechy |- | 슬로바키아 || Słowacja |- | 동쪽 || część wschodnia |- | 우크라이나 || Ukraina |- | 벨라루스 || Białoruś |- | 북쪽 || część północna |- | 리투아니아 || Litwa |- | 러시아 || Rosja |} {| class="wikitable" ! Element !! Koreański / Hancha !! Opis (pl) |- | '''hancha dnia''' || <font size="7">國</font> / 국 || kraj (나라) |- | '''wymowa''' || 국 || znaczenie: „kraj” |- | '''gramatyka''' || 며 || końcówka oznaczająca „i” |- | '''przykład''' || 공부하며 먹다 || uczy się i je |} ly73rynbkey07dmv53kl9j6cx1sn0my 548694 548693 2026-07-28T23:09:29Z Persino 2851 548694 wikitext text/x-wiki '''Tekst lekcji''': {| class="wikitable" ! Koreański (hangul + hanja) !! Polski |- | 폴란드 공화국은 중부유럽에 있는 공화국이다. || Republika Polska to republika położona w Europie Środkowej. |- | 서쪽으로는 독일, 남쪽으로는 체코와 슬로바키아, 동쪽으로는 우크라이나와 벨라루스, 북쪽으로 리투아니아, 러시아, 발트 해와 마주하고 있다. || Z zachodniej strony graniczy z Niemcami, z południowej z Czechami i Słowacją, ze wschodniej z Ukrainą, Białorusią, a z północnej z Litwą, Rosją i Morzem Bałtyckim. |- | 지리적인 위치와 넓은 평야라는 지형적 조건으로 인해 수많은 전쟁의 대상이 되었으며, 국경선도 역사적으로 여러 차례 바뀌었다. || Ponieważ jest ona położona na równinie, była w przeszłości częstym celem ataków, a granice były zmieniane wielokrotnie. |} '''Słówka:''' {| class="wikitable" ! Koreański (hangul + hanja) !! Polski |- | 폴란드 || Polska |- | 공화국 || Republika |- | 중부 || środkowa część |- | 유럽 || Europa |- | 있다 || znajdować się |- | 서쪽 || zachodnia część |- | 독일 || Niemcy |- | 남쪽 || południowa część |- | 체코 || Czechy |- | 슬로바키아 || Słowacja |- | 동쪽 || część wschodnia |- | 우크라이나 || Ukraina |- | 벨라루스 || Białoruś |- | 북쪽 || część północna |- | 리투아니아 || Litwa |- | 러시아 || Rosja |} {| class="wikitable" ! Element !! Koreański / Hancha !! Opis (pl) |- | '''hancha dnia''' || {{Font|size=4|國}} / 국 || kraj (나라) |- | '''wymowa''' || 국 || znaczenie: „kraj” |- | '''gramatyka''' || 며 || końcówka oznaczająca „i” |- | '''przykład''' || 공부하며 먹다 || uczy się i je |} m4yi8yeqd1knxc92k89hrlpop4tl2i7 0 13712 548713 307671 2026-07-29T00:07:45Z Persino 2851 548713 wikitext text/x-wiki W języku hindi rozróżniamy dwa rodzaje rzeczowników w gramatyce: męski i żeński oraz dwie liczby: pojedynczą i mnogą oraz dwie {{lpg|formy nominalne}} - {{lpg|przypadek zależny}} i {{lpg|przypadek niezależny}}, przy przypadku zależnego z reguły nie używa się samodzielnie, zazwyczaj towarzyszy mu określona kontekstem postpozycja modyfikująca podstawowe znaczenie rzeczownika. 6xtllhzzg9wiau72ewfxfclxil8v8o9 0 13743 548629 307390 2026-07-28T18:47:26Z Persino 2851 134850 wikitext text/x-wiki '''Tekst lekcji'''<br/> Tiếng Việt hay Việt ngữ là ngôn ngữ của người Việt (người Kinh) và là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam. Đây là tiếng mẹ đẻ của khoảng 85% dân cư Việt Nam.<br/> Język wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (narodowość Kinh) i jest językiem oficjalnym Wietnamu. Jest on językiem ojczystym dla około 85% mieszkańców Wietnamu.<br/> '''Słówka'''<br/> Tiếng - język <br/> Tiếng Việt （越） - język wietnamski<br/> hay - albo<br/> Việt ngữ （越語）- język wietnamski<br/> là - być<br/> ngôn ngữ （言語） - język<br/> của - służy do tworzenia dopełniacza<br/> người - człowiek<br/> Việt　（越） - skrót od Việt Nam<br/> 　 người Việt　（越） - Wietnamczycy<br/> người Kinh　（京） - narodowość Kinh (inna nazwa mieszkańców Wietnamu)<br/> và - i<br/> chính thức - oficjalny<br/> tại - w<br/> Việt Nam　（越南） - Wietnam<br/> Đây　- to<br/> tiếng mẹ đẻ - język ojczysty<br/> mẹ đẻ - prawdziwa matka<br/> khoảng - około<br/> dân cư - mieszkaniec <br/> '''Gramatyka'''<br/> Jak widzicie dodałem także znaki chińskie dla słów wietnamskich. Nie są one używane już od około stu lat, ale jeżeli ktoś zna już język chiński mogą być one pomocne. <br/> Jak tworzymy dopełniacz w języku wietnamskim?<br/> Służy do tego słówko của:<br/> ngôn ngữ của người Việt - język Wietnamczyków <br/> Czasowniki nie odmieniają się, tak więc là (być) nigdy nie zmienia formy.<br/> Pozycja przymitników:<br/> W języku wietnamskim, odwrotnie niż w polskim, przymiotniki stawiamy po rzeczowniku, więc piszemy:<br/>ngôn ngữ chính thức - język urzędowy ''(a nie urzędowy język)''.<br/> '''Ćwiczenia'''<br/> Tiếng Việt là ngôn ngữ ở đâu? (ở đâu = gdzie)<br/> Tiếng mẹ đẻ của người Kinh là gì? (gì = co)<br/> neeatz26zxjrbal2ueg3hq3yksb7e9z 548697 548629 2026-07-28T23:21:10Z Persino 2851 548697 wikitext text/x-wiki '''Tekst lekcji'''<br/> Tiếng Việt hay Việt ngữ là ngôn ngữ của người Việt (người Kinh) và là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam. Đây là tiếng mẹ đẻ của khoảng 85% dân cư Việt Nam.<br/> Język wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (narodowość Kinh) i jest językiem oficjalnym Wietnamu. Jest on językiem ojczystym dla około 85% mieszkańców Wietnamu.<br/> '''Słówka:''' {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | Tiếng || język |- | Tiếng Việt （越） || język wietnamski |- | hay || albo |- | Việt ngữ （越語） || język wietnamski |- | là || być |- | ngôn ngữ （言語） || język |- | của || służy do tworzenia dopełniacza |- | người || człowiek |- | Việt （越） || skrót od „Wietnam” |- | người Việt （越） || Wietnamczycy |- | người Kinh （京） || narodowość Kinh (inna nazwa mieszkańców Wietnamu) |- | và || i |- | chính thức || oficjalny |- | tại || w |- | Việt Nam （越南） || Wietnam |- | Đây || to |- | tiếng mẹ đẻ || język ojczysty |- | mẹ đẻ || prawdziwa matka |- | khoảng || około |- | dân cư || mieszkaniec |} '''Gramatyka'''<br/> Jak widzicie dodałem także znaki chińskie dla słów wietnamskich. Nie są one używane już od około stu lat, ale jeżeli ktoś zna już język chiński mogą być one pomocne. <br/> Jak tworzymy dopełniacz w języku wietnamskim?<br/> Służy do tego słówko của:<br/> ngôn ngữ của người Việt - język Wietnamczyków <br/> Czasowniki nie odmieniają się, tak więc là (być) nigdy nie zmienia formy.<br/> Pozycja przymitników:<br/> W języku wietnamskim, odwrotnie niż w polskim, przymiotniki stawiamy po rzeczowniku, więc piszemy:<br/>ngôn ngữ chính thức - język urzędowy ''(a nie urzędowy język)''.<br/> '''Ćwiczenia'''<br/> Tiếng Việt là ngôn ngữ ở đâu? (ở đâu = gdzie)<br/> Tiếng mẹ đẻ của người Kinh là gì? (gì = co)<br/> jwiy5iy3ahr4ghis0bxf3zeg8x9ovmt 0 13852 548708 297613 2026-07-28T23:53:15Z Persino 2851 548708 wikitext text/x-wiki {| class="prettytable" | |- !Numer !Hindi !Wymowa !Numer !Hindi !Wymowa |- |1 |एक |ek |11 |ग्यारह |gyarah |- |2 |दो |do |12 |बारह |barah |- |3 |तीन |tiin |13 |तेरह |terah |- |4 |चार |ćar |14 |चौदह |chaudah |- |5 |पांच |panch |15 |पन्द्रह |pandrah |- |6 |छः |chha (chhe) |16 |सोलह |solah |- |7 |सात |sath |17 |सत्रह |satrah |- |8 |आठ |aath |18 |अठारह |athharah |- |9 |नौ |nau |19 |उन्नीस |unnis |- |10 |दस |das |20 |बीस |bis |} Pytania: {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | कितना || kitnā || jak wiele?, jak dużo? (męski lp.) |- | कितने || kitne || jak wiele?, ilu? (męski lm.) |- | कितनी || kitnī || jak wiele?, jak dużo? (żeński) |} Pisownia cyfr w hindi:<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Liczba |- | १ || ek || 1 |- | २ || do || 2 |- | ३ || tīn || 3 |- | ४ || chār || 4 |- | ५ || pā̃ch || 5 |- | ६ || chhah || 6 |- | ७ || sāt || 7 |- | ८ || āṭh || 8 |- | ९ || nau || 9 |- | १० || das || 10 |} 6w6a8yqwji4yz3x82apah1bh9kdeyeg 0 13854 548710 493582 2026-07-28T23:57:12Z Persino 2851 548710 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | मैं || main / mai || ja |- | हम || ham || my |- | तू || tū || ty (bardzo poufałe) |- | आप || āp || pan / pani / forma oficjalna „ty” |- | तुम || tum || wy (nieformalnie, ale uprzejmie) |- | वह / यह || vah / yeh || on / ona / ono / to |- | वे || ve || oni / one (tamci, tamte) |- | ये || ye || oni / one (ci, te) |} Zaimka यह używa się przeważnie w odniesieniu do rzeczy, zwierząt i zjawisk, a zaimka वह używa się w odniesieniu do osób. Jednak w danym kontekście występują oba zaimki i odnoszą się do tej samej grupy rzeczowników, wtedy यह wskazuje na przedmiot lub osobę bliższą, a वह na przedmiot lub osobę dalszą. {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | नमस्ते || namaste || Dzień dobry! / Witaj! / Do widzenia |- | मेरा नाम Adrian है || merā nām Adrian hai || Nazywam się Adrian. |- | आपका नाम क्या है? || āpkā nām kyā hai || Jak masz na imię? |- | आप कहाँ से हैं? || āp kahā̃ se hain || Skąd jesteś? / Skąd pochodzisz? |} 56tmjclk1y4x859hf8srilmz1s21gjz 0 13855 548704 525721 2026-07-28T23:32:03Z Persino 2851 548704 wikitext text/x-wiki '''Czasownik „być”''' (Hona - होना) {| class="wikitable" ! Osoba !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | ja || मैं हूँ || maĩ hũ || ja jestem |- | ty (bardzo nieformalnie) || तू है || tū hai || ty jesteś |- | ty (neutralnie) || तुम हो || tum ho || ty jesteś (forma bardziej oficjalna) |- | on / ona / ono || वह है || voh hai || on/ona/ono jest |- | my || हम हैं || ham haĩ || my jesteśmy |- | wy (uprzejmie) || आप हैं || āp haĩ || wy jesteście |- | oni / one || वे हैं || ve haĩ || oni/one są |} Zaprzeczenia tworzy się przez dodanie partykuły przeczącej नहीं (nahī) przed czasownikiem.<br> '''Przykłady użycia''':<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | मैं खाता हूँ। || maĩ khātā hũ || Ja jem. |- | लड़का खाता है। || laṛkā khātā hai || Chłopiec je. |- | लड़की खाती है। || laṛkī khātī hai || Dziewczynka je. |- | आप पीते हैं। || āp pīte haĩ || Pan/Pani pije (oficjalnie). Wy pijecie (lm.). |- | मैं पानी पीता हूँ। || maĩ pānī pītā hũ || Ja piję wodę. |- | तुम पानी पीते हो। || tum pānī pīte ho || Wy pijecie wodę. |} Tu jest jeszcze jeden zabawny przykład:<br> मैं सिगरेट पीता हूँ. (mai sigaret pita hu). Ja palę papierosy. Ale w tłumaczeniu dosłownym brzmi: „ja piję papierosy”, ale tak jak każdy język ma idiomy, tak język hindi również je ma i to jest jeden z nich. 6jvcepj7mniit57ocj0bd8231yx420z 0 13858 548717 306514 2026-07-29T00:28:30Z Persino 2851 548717 wikitext text/x-wiki #Język hindi należy do indoeuropejskiej rodziny językowej. Tym językiem posługuje się ludność, która zamieszkuje północne i centralne tereny Półwyspu Indyjskiego, czyli ponad 300-milionowe Indie. # Dialekty języka hindi to: {| class="wikitable" ! Nr !! Dialekt |- | 1 || hindi zachodnie |- | 2 || hindi wschodnie |- | 3 || radżastani – dialekty Radżastanu |- | 4 || pahari – dialekty górskie |- | 5 || bihari – dialekty Biharu |} lag55dq71oll6thjzvk8faxl3r18dbx 0 13859 548707 266235 2026-07-28T23:51:04Z Persino 2851 548707 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | खाना || khānā || jeść |- | पीना || pīnā || pić |- | जाना || jānā || iść |- | आना || ānā || przychodzić |- | करना || karnā || robić (także operator tworzący złożone czasowniki) |- | देना || denā || dawać |- | लेना || lenā || brać |- | लिखना || likhnā || pisać |- | पढ़ना || paṛhnā || czytać |- | समझना || samajhnā || rozumieć |- | समझाना || samjhānā || wyjaśniać, tłumaczyć |- | सीखना || sīkhnā || uczyć się |} eukd8mmgd9uyr8s6dp7y5m8l893ryy5 0 13860 548709 265780 2026-07-28T23:54:10Z Persino 2851 548709 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | सोमवार || somvār || poniedziałek |- | मंगलवार || maṅgalvār || wtorek |- | बुधवार || budhvār || środa |- | बृहस्पतिवार || bṛhaspativār || czwartek |- | शुक्रवार || śukravār || piątek |- | शनिवार || śanivār || sobota |- | रविवार || ravivār || niedziela |} '''Uwagi:''' <br> Nazwy dni tygodnia wywodzą się z tradycji grecko-rzymskiej i związane są z planetami patronującymi danemu dniowi. Pierwszym członem nazwy dnia tygodnia jest imię własne planety, a dopiero potem dołączany człon - rzeczownik dzień - वार, który może być opuszczony. ih22l8w0omm6dg46xj40lkf73830r2v 0 13864 548724 482894 2026-07-29T00:43:47Z Persino 2851 548724 wikitext text/x-wiki * '''Powitania i pożegnania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Pendżabski / Urdu !! Polski |- | 1 || नमस्ते ''namaste'' || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, północ) |- | 2 || नमस्कार ''namaskār'' || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, południe) |- | 3 || सत श्री अकाल ''sat śrī akāl'' || Dzień dobry / Do widzenia (Pendżabski) |- | 4 || अस्सलाम अलैकुम ''assalām alaikum'' || Dzień dobry (muzułmański) |- | 5 || वालैकुम अस्सलाम ''vālaikum assalām'' || Dzień dobry (muzułmański, odpowiedź) |- | 6 || ख़ुदा हाफ़िज़ ''khuda hāfiz'' || Do widzenia (muzułmański) |} * '''Prośby, podziękowania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || मेहरबानी करके || mehrbānī karke || Proszę (urdu) |- | 2 || कृपया || {{Unicode|kṛipaya}} || Proszę |- | 3 || धन्यवाद || dhanyavād || Dziękuję (oryginał sanskrycki) |- | 4 || शुक्रिया || śukriyā || Dziękuję (oryginał arabski) |- | 5 || बहुत बहुत... || bahut bahut... || Dziękuję bardzo |- | 6 || कोई बात नहीं || koī bāt nahīⁿ || Nie ma za co |- | 7 || माफ़ कीजिये || māf kījiye || Przepraszam; Proszę mi wybaczyć |- | 8 || ज़रा सुनिये || zarā suniye || Przepraszam (dosł. proszę posłuchać) |} * '''Inne''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || हिन्दी || hindī || Hindi |- | 2 || जी हाँ || jī hāⁿ || Tak |- | 3 || जी नहीं || jī nahīⁿ || Nie |- | 4 || अच्छा! || acchā! || Dobrze; dobry |- | 5 || एक मिनट || ek minaṭ || Moment! („just a sec”) |- | 6 || मैं नहीं समझा / समझी || maiⁿ nahīⁿ samjha / samjhī || Nie rozumiem (m/f) |- | 7 || मैं नहीं जानता / जानती हूँ || maiⁿ nahīⁿ jāntā / jāntī huⁿ || Nie wiem (m/f) |- | 8 || आप से मिलकर बहुत ख़ुशी हुई || āp se milkar bahut khuśī huī || Miło było cię poznać |- | 9 || मुझे भी || mujhe bhī || Również było miło cię poznać |} * '''Pytania i odpowiedzi''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi !! Wymowa !! Polski |- | 1 || आप का नाम क्या है? || āp kā nām kyā hai? || Jak masz na imię? |- | 2 || मेरा नाम ... है || merā nām ... hai || Nazywam się... |- | 3 || इसका दाम क्या है? || iskā dām kyā hai? || Ile to kosztuje? |- | 4 || क्या आप अंग्रेज़ी बोलते / बोलती हैं? || kyā āp angrezī bolte / boltī haiⁿ? || Czy mówisz po angielsku? (m/f) |- | 5 || आप कैसे / कैसी हैं? || āp kaise / kaisī haiⁿ? || Jak się masz? (m/f) |- | 6 || ठीक है! || {{Unicode|ṭhīk hai!}} || OK! |} 5gmj5r12egpun6pvzk0oluec69w83lb 548725 548724 2026-07-29T00:44:38Z Persino 2851 548725 wikitext text/x-wiki * '''Powitania i pożegnania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Pendżabski / Urdu !! Polski |- | 1 || नमस्ते ''namaste'' || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, północ) |- | 2 || नमस्कार ''namaskār'' || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, południe) |- | 3 || सत श्री अकाल ''sat śrī akāl'' || Dzień dobry / Do widzenia (Pendżabski) |- | 4 || अस्सलाम अलैकुम ''assalām alaikum'' || Dzień dobry (muzułmański) |- | 5 || वालैकुम अस्सलाम ''vālaikum assalām'' || Dzień dobry (muzułmański, odpowiedź) |- | 6 || ख़ुदा हाफ़िज़ ''khuda hāfiz'' || Do widzenia (muzułmański) |} * '''Prośby, podziękowania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || मेहरबानी करके || mehrbānī karke || Proszę (urdu) |- | 2 || कृपया || {{Unicode|kṛipaya}} || Proszę |- | 3 || धन्यवाद || dhanyavād || Dziękuję (oryginał sanskrycki) |- | 4 || शुक्रिया || śukriyā || Dziękuję (oryginał arabski) |- | 5 || बहुत बहुत... || bahut bahut... || Dziękuję bardzo |- | 6 || कोई बात नहीं || koī bāt nahīⁿ || Nie ma za co |- | 7 || माफ़ कीजिये || māf kījiye || Przepraszam; Proszę mi wybaczyć |- | 8 || ज़रा सुनिये || zarā suniye || Przepraszam (dosł. proszę posłuchać) |} * '''Inne''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || हिन्दी || hindī || Hindi |- | 2 || जी हाँ || jī hāⁿ || Tak |- | 3 || जी नहीं || jī nahīⁿ || Nie |- | 4 || अच्छा! || acchā! || Dobrze; dobry |- | 5 || एक मिनट || ek minaṭ || Moment! („just a sec”) |- | 6 || मैं नहीं समझा / समझी || maiⁿ nahīⁿ samjha / samjhī || Nie rozumiem (m/f) |- | 7 || मैं नहीं जानता / जानती हूँ || maiⁿ nahīⁿ jāntā / jāntī huⁿ || Nie wiem (m/f) |- | 8 || आप से मिलकर बहुत ख़ुशी हुई || āp se milkar bahut khuśī huī || Miło było cię poznać |- | 9 || मुझे भी || mujhe bhī || Również było miło cię poznać |} * '''Pytania i odpowiedzi''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi !! Wymowa !! Polski |- | 1 || आप का नाम क्या है? || āp kā nām kyā hai? || Jak masz na imię? |- | 2 || मेरा नाम ... है || merā nām ... hai || Nazywam się... |- | 3 || इसका दाम क्या है? || iskā dām kyā hai? || Ile to kosztuje? |- | 4 || क्या आप अंग्रेज़ी बोलते / बोलती हैं? || kyā āp angrezī bolte / boltī haiⁿ? || Czy mówisz po angielsku? (m/f) |- | 5 || आप कैसे / कैसी हैं? || āp kaise / kaisī haiⁿ? || Jak się masz? (m/f) |- | 6 || ठीक है! || {{Unicode|ṭhīk hai!}} || OK! |} hqhewycsa0hx7rah5mlcdx88qkftigu 548726 548725 2026-07-29T00:45:46Z Persino 2851 548726 wikitext text/x-wiki * '''Powitania i pożegnania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Pendżabski / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || नमस्ते || namaste || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, północ) |- | 2 || नमस्कार || namaskār || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, południe) |- | 3 || सत श्री अकाल || sat śrī akāl || Dzień dobry / Do widzenia (Pendżabski) |- | 4 || अस्सलाम अलैकुम || assalām alaikum || Dzień dobry (muzułmański) |- | 5 || वालैकुम अस्सलाम || vālaikum assalām || Dzień dobry (muzułmański, odpowiedź) |- | 6 || ख़ुदा हाफ़िज़ || khuda hāfiz || Do widzenia (muzułmański) |} * '''Prośby, podziękowania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || मेहरबानी करके || mehrbānī karke || Proszę (urdu) |- | 2 || कृपया || {{Unicode|kṛipaya}} || Proszę |- | 3 || धन्यवाद || dhanyavād || Dziękuję (oryginał sanskrycki) |- | 4 || शुक्रिया || śukriyā || Dziękuję (oryginał arabski) |- | 5 || बहुत बहुत... || bahut bahut... || Dziękuję bardzo |- | 6 || कोई बात नहीं || koī bāt nahīⁿ || Nie ma za co |- | 7 || माफ़ कीजिये || māf kījiye || Przepraszam; Proszę mi wybaczyć |- | 8 || ज़रा सुनिये || zarā suniye || Przepraszam (dosł. proszę posłuchać) |} * '''Inne''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Wymowa !! Polski |- | 1 || हिन्दी || hindī || Hindi |- | 2 || जी हाँ || jī hāⁿ || Tak |- | 3 || जी नहीं || jī nahīⁿ || Nie |- | 4 || अच्छा! || acchā! || Dobrze; dobry |- | 5 || एक मिनट || ek minaṭ || Moment! („just a sec”) |- | 6 || मैं नहीं समझा / समझी || maiⁿ nahīⁿ samjha / samjhī || Nie rozumiem (m/f) |- | 7 || मैं नहीं जानता / जानती हूँ || maiⁿ nahīⁿ jāntā / jāntī huⁿ || Nie wiem (m/f) |- | 8 || आप से मिलकर बहुत ख़ुशी हुई || āp se milkar bahut khuśī huī || Miło było cię poznać |- | 9 || मुझे भी || mujhe bhī || Również było miło cię poznać |} * '''Pytania i odpowiedzi''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi !! Wymowa !! Polski |- | 1 || आप का नाम क्या है? || āp kā nām kyā hai? || Jak masz na imię? |- | 2 || मेरा नाम ... है || merā nām ... hai || Nazywam się... |- | 3 || इसका दाम क्या है? || iskā dām kyā hai? || Ile to kosztuje? |- | 4 || क्या आप अंग्रेज़ी बोलते / बोलती हैं? || kyā āp angrezī bolte / boltī haiⁿ? || Czy mówisz po angielsku? (m/f) |- | 5 || आप कैसे / कैसी हैं? || āp kaise / kaisī haiⁿ? || Jak się masz? (m/f) |- | 6 || ठीक है! || {{Unicode|ṭhīk hai!}} || OK! |} 9u6gc38qa9o7ddmxcuffmjp0uu11icb 548727 548726 2026-07-29T00:47:37Z Persino 2851 548727 wikitext text/x-wiki * '''Powitania i pożegnania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Pendżabski / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | 1 || नमस्ते || namaste || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, północ) |- | 2 || नमस्कार || namaskār || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, południe) |- | 3 || सत श्री अकाल || sat śrī akāl || Dzień dobry / Do widzenia (Pendżabski) |- | 4 || अस्सलाम अलैकुम || assalām alaikum || Dzień dobry (muzułmański) |- | 5 || वालैकुम अस्सलाम || vālaikum assalām || Dzień dobry (muzułmański, odpowiedź) |- | 6 || ख़ुदा हाफ़िज़ || khuda hāfiz || Do widzenia (muzułmański) |} * '''Prośby, podziękowania''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | 1 || मेहरबानी करके || mehrbānī karke || Proszę (urdu) |- | 2 || कृपया || {{Unicode|kṛipaya}} || Proszę |- | 3 || धन्यवाद || dhanyavād || Dziękuję (oryginał sanskrycki) |- | 4 || शुक्रिया || śukriyā || Dziękuję (oryginał arabski) |- | 5 || बहुत बहुत... || bahut bahut... || Dziękuję bardzo |- | 6 || कोई बात नहीं || koī bāt nahīⁿ || Nie ma za co |- | 7 || माफ़ कीजिये || māf kījiye || Przepraszam; Proszę mi wybaczyć |- | 8 || ज़रा सुनिये || zarā suniye || Przepraszam (dosł. proszę posłuchać) |} * '''Inne''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | 1 || हिन्दी || hindī || Hindi |- | 2 || जी हाँ || jī hāⁿ || Tak |- | 3 || जी नहीं || jī nahīⁿ || Nie |- | 4 || अच्छा! || acchā! || Dobrze; dobry |- | 5 || एक मिनट || ek minaṭ || Moment! („just a sec”) |- | 6 || मैं नहीं समझा / समझी || maiⁿ nahīⁿ samjha / samjhī || Nie rozumiem (m/f) |- | 7 || मैं नहीं जानता / जानती हूँ || maiⁿ nahīⁿ jāntā / jāntī huⁿ || Nie wiem (m/f) |- | 8 || आप से मिलकर बहुत ख़ुशी हुई || āp se milkar bahut khuśī huī || Miło było cię poznać |- | 9 || मुझे भी || mujhe bhī || Również było miło cię poznać |} * '''Pytania i odpowiedzi''' {| class="wikitable" ! Nr !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | 1 || आप का नाम क्या है? || āp kā nām kyā hai? || Jak masz na imię? |- | 2 || मेरा नाम ... है || merā nām ... hai || Nazywam się... |- | 3 || इसका दाम क्या है? || iskā dām kyā hai? || Ile to kosztuje? |- | 4 || क्या आप अंग्रेज़ी बोलते / बोलती हैं? || kyā āp angrezī bolte / boltī haiⁿ? || Czy mówisz po angielsku? (m/f) |- | 5 || आप कैसे / कैसी हैं? || āp kaise / kaisī haiⁿ? || Jak się masz? (m/f) |- | 6 || ठीक है! || {{Unicode|ṭhīk hai!}} || OK! |} rv5siyl8egurfsjv0ryvuhz30mfu9wr 548728 548727 2026-07-29T00:50:27Z Persino 2851 548728 wikitext text/x-wiki * '''Powitania i pożegnania''' {| class="wikitable" ! Hindi / Pendżabski / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | नमस्ते || namaste || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, północ) |- | नमस्कार || namaskār || Dzień dobry / Do widzenia (Hindi, południe) |- | सत श्री अकाल || sat śrī akāl || Dzień dobry / Do widzenia (Pendżabski) |- | अस्सलाम अलैकुम || assalām alaikum || Dzień dobry (muzułmański) |- | वालैकुम अस्सलाम || vālaikum assalām || Dzień dobry (muzułmański, odpowiedź) |- | ख़ुदा हाफ़िज़ || khuda hāfiz || Do widzenia (muzułmański) |} * '''Prośby, podziękowania''' {| class="wikitable" ! Hindi / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | मेहरबानी करके || mehrbānī karke || Proszę (urdu) |- | कृपया || {{Unicode|kṛipaya}} || Proszę |- | धन्यवाद || dhanyavād || Dziękuję (oryginał sanskrycki) |- | शुक्रिया || śukriyā || Dziękuję (oryginał arabski) |- | बहुत बहुत... || bahut bahut... || Dziękuję bardzo |- | कोई बात नहीं || koī bāt nahīⁿ || Nie ma za co |- | माफ़ कीजिये || māf kījiye || Przepraszam; Proszę mi wybaczyć |- | ज़रा सुनिये || zarā suniye || Przepraszam (dosł. proszę posłuchać) |} * '''Inne''' {| class="wikitable" ! Hindi / Urdu !! Transliteracja !! Polski |- | हिन्दी || hindī || Hindi |- | जी हाँ || jī hāⁿ || Tak |- | जी नहीं || jī nahīⁿ || Nie |- | अच्छा! || acchā! || Dobrze; dobry |- | एक मिनट || ek minaṭ || Moment! („just a sec”) |- | मैं नहीं समझा / समझी || maiⁿ nahīⁿ samjha / samjhī || Nie rozumiem (m/f) |- | मैं नहीं जानता / जानती हूँ || maiⁿ nahīⁿ jāntā / jāntī huⁿ || Nie wiem (m/f) |- | आप से मिलकर बहुत ख़ुशी हुई || āp se milkar bahut khuśī huī || Miło było cię poznać |- | मुझे भी || mujhe bhī || Również było miło cię poznać |} * '''Pytania i odpowiedzi''' {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | आप का नाम क्या है? || āp kā nām kyā hai? || Jak masz na imię? |- | मेरा नाम ... है || merā nām ... hai || Nazywam się... |- | इसका दाम क्या है? || iskā dām kyā hai? || Ile to kosztuje? |- | क्या आप अंग्रेज़ी बोलते / बोलती हैं? || kyā āp angrezī bolte / boltī haiⁿ? || Czy mówisz po angielsku? (m/f) |- | आप कैसे / कैसी हैं? || āp kaise / kaisī haiⁿ? || Jak się masz? (m/f) |- | ठीक है! || {{Unicode|ṭhīk hai!}} || OK! |} pyohs37rgq43eobxjr0ump6ktto5s9p 0 13895 548698 286690 2026-07-28T23:23:01Z Persino 2851 548698 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | Tiếng || język |- | Tiếng Việt （越） || język wietnamski |- | hay || albo |- | Việt ngữ （越語） || język wietnamski |- | là || być |- | ngôn ngữ （言語） || język |- | của || służy do tworzenia dopełniacza |- | người || człowiek |- | Việt （越） || skrót od „Wietnam” |- | người Việt （越） || Wietnamczycy |- | người Kinh （京） || narodowość Kinh (inna nazwa mieszkańców Wietnamu) |- | và || i |- | chính thức || oficjalny |- | tại || w |- | Việt Nam （越南） || Wietnam |- | Đây || to |- | tiếng mẹ đẻ || język ojczysty |- | mẹ đẻ || prawdziwa matka |- | khoảng || około |- | dân cư || mieszkaniec |} A kiedy połączymy te dwie ostatnie liczby, razem otrzymamy अरब-खरब co oznacza liczbę nieskończoną. i9cq4eghzftgxp877yx6l5p5n53x37j 548699 548698 2026-07-28T23:23:35Z Persino 2851 Anulowano wersję [[Special:Diff/548698|548698]] autorstwa [[Special:Contributions/Persino|Persino]] ([[User talk:Persino|dyskusja]]) 548699 wikitext text/x-wiki 101 - एक सौ एक <br> 500 - पांच सौ <br> 524 - पांच सौ चौबीस <br> 1000 - एक हजार <br> 2000 - दो हजार <br> 4524 - चार पांच सौ चौबीस <br> 100000 - लाख <br> 10000000 - करोड़ <br> 0 - शून्य <br> miliard - अरब <br> 100 miliardów - खरब <br> A kiedy połączymy te dwie ostatnie liczby, razem otrzymamy अरब-खरब co oznacza liczbę nieskończoną. ry800lwotv66ogahquqzr49nzgh0i5j 548700 548699 2026-07-28T23:24:13Z Persino 2851 548700 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Liczba !! Hindi !! Polski |- | 101 || एक सौ एक || sto jeden |- | 500 || पाँच सौ || pięćset |- | 524 || पाँच सौ चौबीस || pięćset dwadzieścia cztery |- | 1000 || एक हज़ार || tysiąc |- | 2000 || दो हज़ार || dwa tysiące |- | 4524 || चार पाँच सौ चौबीस || cztery tysiące pięćset dwadzieścia cztery |- | 100000 || लाख || sto tysięcy |- | 10000000 || करोड़ || dziesięć milionów |- | 0 || शून्य || zero |- | miliard || अरब || miliard |- | 100 miliardów || खरब || sto miliardów |} A kiedy połączymy te dwie ostatnie liczby, razem otrzymamy अरब-खरब co oznacza liczbę nieskończoną. o2bbx2d88vbdmmuviyi58j10iw11k94 0 13915 548688 307675 2026-07-28T22:48:51Z Persino 2851 548688 wikitext text/x-wiki W Indiach istnieje wiele systemów datowania, jednak ja przedstawiam tylko trzy z nich, te które obowiązują w Indiach Północnych i Centralnych. <br>Są to: <br>1) kalendarz gregoriański <br> 2) system datowania wg ery Wikrama<br> 3) zreformowany kalendarz narodowy <br> '''Kalendarz gregoriański:'''<br> Nazwy miesięcy zapożyczono z języka angielskiego: {| class="wikitable" ! Miesiąc / Określenie !! Hindi (देवनागरी) !! Transliteracja (IAST) |- | styczeń || जनवरी || janvarī |- | luty || फरवरी || pharvarī |- | marzec || मार्च || mārch |- | kwiecień || अप्रेल || aprela |- | maj || मई || maī |- | czerwiec || जून || jūna |- | lipiec || जूलाई || jūlāī |- | sierpień || अगस्त || agasta |- | wrzesień || सितम्बर || sitambara |- | październik || अक्टूबर || akṭūbara |- | listopad || नवम्बर || navambara |- | grudzień || दिसम्बर || disambara |- | ROK / ERA || सन् || san |} Przed liczebnikiem oznaczającym rok wg tego kalendarza może pojawić się wyraz सन्, a po liczebniku ईस्वी (chrześcijański) skrót ई<br> Przykłady: <br> सन् 1945 ई. मे "w roku 1945" <br> सन् 2001 मे "w roku 2001" <br> Należy pamiętać, ze nazwy miesięcy zakończone na spółgłoskę są rodzaju męskiego, pozostałe, które w wygłosie mają ई są rodzaju żeńskiego.<br>W języku mówionym, zazwyczaj przy podawaniu dat używa się wyrazu DATA (तारीख़) stawianego po liczebniku głównym, np.: <br> ग्यारह तारीख "jedenasty" <br> ग्यारह तारीख (को) "jedenastego" <br> Gdy natomiast dniem miesiąca jest pierwszy lub drugi dzień, zamiast liczebnika głównego używa się liczebnika porządkowego: <br> पहली तारीख "pierwszy" <br> पहली तारीख (को) "pierwszego" <br> Przy użyciu nazwy miesiąca zwrot wygląda tak: <br> जनवरी की दूसरी तारीख "drugi stycznia"<br> जनवरी की दूसरी तारीख (को) "drugiego stycznia" <br> '''Datowanie wg ery Wikrama:''' Wg tradycji początek tej ery ustanowił król Wikramaditya w 57 r. p.n.e. po zwycięstwie jakie odniósł nad Scytami. W tym systemie mamy do czynienia zarówno z kalendarzem księżycowym, opartym na cyklu księżyca, jak i kalendarzem słonecznym opartym o zmiany pór roku. Rok słoneczny ma 365 dni i 12 miesięcy, a rok księżycowy jest krótszy o ok. 11 dni, tak więc w celu zniwelowania między nimi różnicy co trzy lata dodaje się jeden miesiąc zwany लौद lub मलमास. <br> Nazwy miesięcy są zapożyczone z sanskrytu albo też stanowią ich odpowiedniki hindi: <br> {| class="wikitable" |- !Sanskryt !Odpowiednik hindi !Tłumaczenie |- |chantr |chant |marzec-kwiecień |- |wanshakh |wansakh |kwiecień-maj |- |jyedh |jeth |maj-czerwiec |- |aaapath |asar |czerwiec-lipiec |- |skawan |sawan |lipiec-sierpień |- |bhathrpath |bhathou |sierpień-wrzesień |- |aakhwin |aasin |wrzesień-październik |- |karttik |katik |październik-listopad |- |aagrahayan |aaghan |listopad-grudzień |- |poup |pus |grudzień-styczeń |- |magh |magh |styczeń-luty |- |falgun |fagun |luty-marzec |} Miesiące dzieli się na połowy (ciemną i jasną). Rok w tym systemie datowania zaczyna się od 16 dnia miesiąca. '''Zreformowany kalendarz narodowy:'''Punktem wyjścia dla tego kalendarza jest rozpowszechniony w Indiach system datowania wg tzw. ery Śaków posługujący się tradycyjnym kalendarzem księżycowym. Kalendarz zreformowany opiera się mimo wszystko na kalendarzu słonecznym. Zwykły rok kalendarzowy ma 365 dni a przestępny 366. Rok dzieli się na 12 miesięcy po 30 i 31 dni, nazwanych tak samo jak w kalendarzu Wikrama, nie dzielą się one jednak na połowy. Rok rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca, co odpowiada 22 marca w roku zwykłym i 21 marca w roku przestępnym. b31ijvsfm3p1phftpcxqsx9bje9eaxk 0 13936 548705 307700 2026-07-28T23:36:46Z Persino 2851 548705 wikitext text/x-wiki W języku hindi przymiotniki dzielą się na odmienne i nieodmienne. Do dużej części tych przymiotników należą przymiotniki zakończone na aa (आ). Są one zgodne z rodzajem i liczbą przypadku z określanym rzeczownikiem. Do przymiotników nieodmiennych należą wszystkie pozostałe przymiotniki zakończone na spółgłoskę i samogłoskę inną niż आ (oraz nieliczne wyjątki zakończone na आ). = Przymiotniki odmienne = Przymiotniki rodzaju męskiego zakończone na -आ i -आँ w przypadku niezależnym l. mn i i PZ obu liczb otrzymują końcówkę -ए i -(en) {| class="wikitable" ! Liczba !! Rodzaj !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | pojedyncza || męski (PN) || लंबा || lambā || długi / wysoki |- | pojedyncza || żeński (PZ) || लंबी || lambī || długa / wysoka |- | mnoga || męski (PN) || लंबे || lambe || długie / wysocy |- | mnoga || żeński (PZ) || लंबी || lambī || długie / wysokie |} Przymiotniki rodzaju żeńskiego w każdym przypadku i liczbie otrzymują końcówkę -ई {| class="wikitable" ! Liczba !! Rodzaj !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | pojedyncza || żeński (PZ) || लंबी || lambī || długa / wysoka |- | pojedyncza || męski (PN, forma zależna od kontekstu) || लंबी || lambī || długa / wysoka (przy rzeczowniku żeńskim) |- | mnoga || żeński (PZ) || लंबी || lambī || długie / wysokie |- | mnoga || męski (PN, przy rzeczowniku żeńskim) || लंबी || lambī || długie / wysokie |} Przymiotniki łącząc się z rzeczownikiem uzgadniają z nim rodzaj oraz liczbę i przypadek. {| class="wikitable" ! Konstrukcja !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | l. poj. PN || लंबा लड़का || lambā laṛkā || wysoki chłopiec |- | l. poj. PN – celownik/biernik || लंबे लड़के को || lambe laṛke ko || wysokiemu chłopcu / wysokiego chłopca |- | l. mn. PN || लंबे लड़के || lambe laṛke || wysocy chłopcy |- | l. mn. PN – celownik/biernik || लंबे लड़कों को || lambe laṛkõ ko || wysokim chłopcom |} Przymiotnik stoi przed rzeczownikiem gdy występuje w roli przydawki, a przed czasownikiem, gdy wchodzi w skład orzeczenia i pełni funkcję orzecznika. Jeśli przymiotnik odnosi się do dwóch i więcej rzeczowników, wtedy jego rodzaj jest zgodny z najbliższym z nich. Jeśli rzeczowniki odnoszą się do osób przymiotnik przyjmuje formę liczby mnogiej rodzaju męskiego. = Przymiotniki nieodmienne = Jak już wcześniej wspominałam do tej grupy należą przymiotniki zakończone spółgłoską i samogłoskami innymi niż -आ, jednak należą do tej grupy nieliczne wyjątki przymiotników zapożyczone z perskiego i zakończone -आ:<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | ज़िंदा || zindā || żywy |- | जुदा || judā || osobny, rozłączony |- | दाना || dānā || mądry |- | बढ़िया || barhiyā || wspaniały; dobrej jakości |} p7xu4ma9hlol879elhgptgz4n47uyj5 0 13937 548525 548518 2026-07-28T12:26:15Z Persino 2851 548525 wikitext text/x-wiki == Przykładowe przymiotniki == {| class="wikitable" ! हिंदी (hindi) ! tłumaczenie |- | छोटा | mały |- | अच्छा | dobry |- | बड़ा (baṛā) | duży |- | लम्बा (lambā) | długi, wysoki |- | महंगा (mahangā) | drogi |- | सस्ता (sastā) | tani |- | साफ (sāf) | czysty |- | गंदा (gandā) | brudny |- | ठण्डा (ṭhaṇḍā) | zimny |- | गर्म (garm) | gorący |} == Użycie ich w zdaniach == {| class="wikitable" ! Zdanie hindi ! Transliteracja ! Tłumaczenie |- | यह बड़ा घर है। | Yeh baṛā ghar hai. | To jest duży dom. |- | यह घर बड़ा है। | Yeh ghar baṛā hai. | Ten dom jest duży. |- | लड़की अच्छी रोटी खाती है। | laṛkī acchī roṭī khātī hai. | Dziewczyna je smaczny chleb. |- | मैं ठंडा पानी पी रहा हूँ। | maĩ ṭhaṇḍā pānī pī rahā hū̃. | Ja piję zimną wodę. |} pel2vv8tvbiagl4639dth6yvuxkvyd1 0 13939 548641 548513 2026-07-28T19:38:09Z Persino 2851 548641 wikitext text/x-wiki Stopień wyższy i najwyższy w przymiotnikach w języku hindi możemy utworzyć przez dodanie odpowiednich przysłówków lub za pomocą konstrukcji zdaniowej z użyciem odpowiednich postpozycji. Można go również utworzyć poprzez dodanie odpowiedniego sufiksu do przymiotnika. Jednak ostatni sposób jest niepraktyczny ze względu na ograniczoną liczbę przymiotników pochodzenia sanskryckiego i perskiego, do których się odnosi. '''Stopień wyższy''': Jeżeli przymiotnik występuje samodzielnie albo w zdaniu, które nie stanowi porównania, stopień wyższy tworzymy przez umieszczenie przed nim przysłówków: ज़्यादा [zyaada], अधिक [adhik], और [aur] (więcej, bardziej).<br>Nasz kraj jest cieplejszy - हमारा देश ज़्यादा गरम है [hamaara desh zyaada garam hai]<br>Pańska łazienka jest większa.<br> Analogicznie tworzy się również stopień niższy, przy czym przed przymiotnikiem pojawia się przysłówek कम (mniej). <br>Ta praca jest mniej trudna (łatwiejsza) - यह काम कम कठिन है [yah kaam kam kathin hai]<br> Jeżeli w zdaniu występuje porównanie, stopień wyższy tworzymy za pomocą „postpozycji”: में, से lub ''kee tulana mein'', ''ke muquabale mein'', ''kee aapekha'' umieszczonej po rzeczowniku lub zaimku, do którego coś porównujemy. <br>Ten pokój jest większy od tamtego pokoju - यह कमरा उस कमरे से बड़ा है [yah kamra us kamre se bada hai]<br> Przymiotniki, które są zapożyczone z sanskrytu mogą tworzyć stopień wyższy lub niższy poprzez dodanie sufiksu pochodzącego z sanskrytu -तर [-tar], np. ऊंचतर [oonchtar] - wyższy '''Stopień najwyższy''': Stopień najwyższy tworzy się na trzy sposoby: <br> # przez użycie złożenia zaimka '''सब''' [sab] (wszyscy) i postpozycji '''से''' [se] umieszczonych przed przymiotnikiem. # przez umieszczenie zaimka '''सब''' [sab] przed rzeczownikiem, do którego coś porównujemy, a po nim postpozycji '''से''' [se] lub '''में''' [mein] # przez powtórzenie przymiotnika z postpozycją '''से''' [se], która takie powtórzenie rozdziela, np. Daj im najlepsze ciastka - उनको अच्छे से अच्छे कुकी दो [unko achchhe se achchhe kukee do] Tworząc stopień najwyższy przymiotników pochodzenia sanskryckiego, można także utworzyć w sposób poprzez dodanie sufiksu -तम [-tam], np. ऊंचतम [oonchtam], a tworząc stopień najwyższy przymiotników pochodzenia perskiego, dodajemy -तरीन [-tareen]. bkboozsgufh6hey2n7n5jder7zsp401 0 13941 548638 343728 2026-07-28T19:16:50Z Persino 2851 548638 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Arabski ! Transliteracja ! Polski |- ! colspan="3" | Przywitania |- | سالام | salam | Cześć! (dosł. „pokój”) |- | مَرحَباً | marhaban / marhaba | Cześć! |- | كيف حالك؟ | kayfa halok? | Jak się masz? |- | أنا بخير | ana be khayr | Mam się dobrze. |- ! colspan="3" | Podstawowe słowa |- | نَعَم | na'am | Tak |- | لا | la | Nie |- | شُكراً | szukran | Dziękuję |- ! colspan="3" | Zaimek osobowy |- | أنا | ana | ja |- | أنتَ | anta / enta | ty (rodz. męski) |- | أنتِ | anti / enti | ty (rodz. żeński) |} 4h9t06vkud9vyecplxhapgblwl80ek9 0 13980 548720 251705 2026-07-29T00:37:30Z Persino 2851 548720 wikitext text/x-wiki Czas teraźniejszy ciągły jest czasem, w którego skład wchodzi imiesłów ciągły czasownika głównego oraz czasownik posiłkowy, czyli - होना w czasie teraźniejszym. W czasie teraźniejszym ciągłym mamy do czynienia z dwoma typami odmian - żeńską i męską. Rodzaj męski:<br> czasownik खाना - jeść<br> {| class="wikitable" ! Liczba !! Hindi (męski) !! Hindi (żeński) |- | l. poj. || मैं खा रहा हूँ || मैं खा रही हूँ |- | l. poj. || तू खा रहा है || तू खा रही है |- | l. poj. || वह/यह खा रहा है || वह/यह खा रही है |- | l. mn. || हम खा रहे हैं || हम खा रही हैं |- | l. mn. || तुम खा रहे हो || तुम खा रही हो |- | l. mn. || आप खा रहे हैं || आप खा रही हैं |- | l. mn. || वे/ये खा रहे हैं || वे/ये खा रहे हैं |} Czasu tego używa się przede wszystkim do:<br> # wyrażenia czynności lub stanów, które trwają w chwili obecnej (użycie - teraz, właśnie), np. Piszę właśnie kolejny list. # wyrażenia czynności, które mają charakter ciągły, np. Oglądam te wystawę nie od dziś, lecz od paru tygodni. # wyrażenia czynności i stanów mających się odbyć w bliskiej przyszłości, np. Poczekaj chwilkę, ja też już wychodzę. 0861etq9v8fbgge1o2s9h6dkalrnutr 0 13982 548716 307669 2026-07-29T00:26:17Z Persino 2851 548716 wikitext text/x-wiki Forma czasownika być - होना - przedstawia się w następujący sposób: {| class="wikitable" ! Rodzaj męski !! Rodzaj żeński |- | मैं था || मैं थी |- | तु था || तु थी |- | वह/यह था || वह/यह थी |- | हम थे || हम थीं |- | तुम थे || तुम थीं |- | आप थे || आप थीं |- | वे/ये थे || वे/ये थीं |} Pozostałe czasowniki otrzymują do tematu głównego czasownika odpowiednią końcówkę - या/ये/यी, np.<br> खाना -> खा -> खाया (Khana -> Kha (stem) -> Khaya) Przykłady: {| class="wikitable" ! Zdanie hindi !! Polski |- | मैं वहाँ था। (maĩ vahā̃ thā) || Ja tam byłem. |- | आप यहाँ थे। (āp yahā̃ the) || Pan/Pani tutaj był(a). / Ty tutaj byłeś. |- | वहाँ = tam || Objaśnienia |- | यहाँ = tutaj || Objaśnienia |- | जहाँ = tam gdzie || Objaśnienia |} जहां धुआं है, वहां आग भी है. (jahan dhua hai, vaha aag bhi hai) = Tam gdzie jest dym, tam jest i ogień. = Czas zaprzeszły = Temat czasownika + था / थे / थी (THA/THE/THI) + czas przeszły czasownika „Hona” (być) = Czas zaprzeszły Temat czasownika + ता/ते/ती + था/थे/थी/थीं = czas zaprzeszły <br> Czas ten jest używany do wypowiedzenia czynności ciągłej wykonywanej w przeszłości. {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं खाता था। || Ja zwykłem jeść. |- | लड़का खाता था। || Chłopiec zwykł jeść. |- | लड़की खाती थी। || Dziewczynka zwykła jeść. |- | आप पीते थे। || Pan/Pani zwykł(a) pić. |- | मैं पानी पीता था। (mai pani pita tha) || Ja zwykłem pić wodę. |- | तुम पानी पीते थे। (tum pani pite the) || Ty zwykłeś pić wodę. |} = Czas przeszły ciągły = Temat czasownika + रहा / रहे / रही (raha/rahe/rahi) + czasownik „Hona” (być) w formie przeszłej = Czas przeszły ciągły<br> Czas ten używany jest dla wyrażenia czynności i stanów zachodzących w danym momencie w przeszłości, czynności przeszłej wyrażającej jakiś proces oraz czynności, która stanowiła podstawę dla wykonywania innej czynności w przeszłości, np.<br> Kiedy wychodziłam z domu, on właśnie szedł do biura.<br> Tamtego dnia podobało mi się jeszcze bardziej.<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं किताब पढ़ रहा था। (maĩ kitāb paṛh rahā thā) || Ja czytałem książkę. |- | मैं पानी पी रहा था। (maĩ pānī pī rahā thā) || Ja piłem wodę. |- | मैं रोटी खा रही थी। (maĩ roṭī khā rahī thī) || Ja jadłam chleb. |} pjceevthmr6ct9vfdy2fv8vo02lq41d 0 13983 548711 264984 2026-07-29T00:00:26Z Persino 2851 548711 wikitext text/x-wiki W języku hindi czas przyszły ma cztery formy (czas przyszły prosty, czas przyszły niedokonany, czas przyszły dokonany oraz czas przyszły ciągły). Czas przyszły podstawowy tworzy się poprzez dodanie do tematu czasownika odpowiedniej końcówki. {| class="wikitable" ! Osoba !! Hindi (męskie) !! Hindi (żeńskie) !! Opis |- | मैं || -ū̃gā || -ū̃gī || ja zrobię / ja pójdę itd. |- | तू || -egā || -egī || ty (bardzo poufałe) |- | तुम || -oge || -ogī || ty/wy (nieformalnie) |- | वह || -egā || -egī || on/ona |- | हम || -ẽge || -ẽgī || my |- | आप || -ẽge || — || pan/pani/Państwo (forma honoryfikatywna) |- | वे || -ẽge || -ẽgī || oni/one (tamci/tamte) |} Przykład: {| class="wikitable" ! Osoba !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | मैं || मैं पीऊँगा / पीऊँगी || main pīū̃gā / pīū̃gī || ja będę pił / ja będę piła |- | तू || तू पीएगा / पीएगी || tū pīegā / pīegī || ty będziesz pił / ty będziesz piła |- | तुम || तुम पीओगे / पीओगी || tum pīoge / pīogī || wy będziecie pić |- | वह || वह पीएगा / पीएगी || vah pīegā / pīegī || on/ona będzie pić |- | हम || हम पीएँगे / पीएँगी || ham pīẽge / pīẽgī || my będziemy pić |- | आप || आप पीएँगे || āp pīẽge || pan/pani będzie pić (forma honoryfikatywna) |- | वे || वे पीएँगे / पीएँगी || ve pīẽge / pīẽgī || oni/one będą pić |} = Czas przyszły ciągły = Aby zbudować ten czas, używamy końcówek: रहुंगा रहेगा रहेंगे रहोगे (rahunga/rahega/rahenge/rahoge) Podstawa czasownika + TA / TE / TI + rahunga/rahega/rahenge/rahoge = czas przyszły ciągly {| class="wikitable" ! Osoba !! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | मैं || मैं पीता रहूँगा / पीती रहूँगी || main pītā rahū̃gā / pītī rahū̃gī || ja będę pił / ja będę piła (ciągle) |- | तू || तू पीता रहेगा / पीती रहेगी || tū pītā rahegā / pītī rahegī || ty będziesz pił / ty będziesz piła |- | तुम || तुम पीते रहोगे / पीती रहोगी || tum pīte rahoge / pītī rahogī || wy będziecie pić (ciągle) |- | वह || वह पीता रहेगा / पीती रहेगी || vah pītā rahegā / pītī rahegī || on/ona będzie pić (ciągle) |- | हम || हम पीते रहेंगे / पीती रहेंगी || ham pīte rahẽge / pītī rahẽgī || my będziemy pić (ciągle) |- | आप || आप पीते रहेंगे || āp pīte rahẽge || pan/pani będzie pić (ciągle) |- | वे || वे पीते रहेंगे / पीती रहेंगी || ve pīte rahẽge / pītī rahẽgī || oni/one będą pić (ciągle) |} bymp7ejopmuihm6np99qw1kh7ur8bpu 0 13986 548712 548512 2026-07-29T00:05:42Z Persino 2851 548712 wikitext text/x-wiki Postpozycja jest to umieszczenie wyrazu pomocniczego po rzeczownikach lub zaimkach. W języku hindi mamy do czynienia z wieloma postpozycjami. Postpozycje w tym języku stanowią odrębną klasę wyrazów, jednak nie stosuje się ich samodzielnie - połączenie takie zazwyczaj odpowiada formom deklinacyjnym języka polskiego lub wyrażeniom przyimkowym. Postpozycje dzielimy na proste i złożone. Postpozycje proste pełnią podwójną funkcję. Z jednej strony pełnią rolę wykładników składniowych, a z drugiej przypominają polskie przyimki (mają swoje odrębne znaczenie). Postpozycje złożone składają się z dwóch części postpozycji ka lub se oraz rzeczownika, przyimka, przysłówka czy imiesłowu. Oto tu są postpozycje podstawowe, które nieco pokrywają się z polskimi przypadkami, lecz przeciwnie niż w języku polskim one mają ustalone i bardzo logiczne znaczenia. ==''का'' [ka]== * oznacza posiadacza lub powiązanie * odmienia się przez rodzaje; rodzaj i forma zgadzają się z następującym rzeczownikiem. {|class="wikitable" ! ! rodzaj męski, liczba pojedyncza ! rodzaj żeński, liczba pojedyncza ! rodzaj męski, liczba mnoga ! rodzaj żeński, liczba mnoga |- | mianownik | का [ka] | की [kee] | के [ke] | की [kee] |- | przypadek ukośny | के [ke] | के [ke] | की [kee] | की [kee] |} ==''को'' [ko]== Jest przybliżonym odpowiednikiem polskiego celownika. Oznacza: * odbiorcę przedmiotu czynności * cel lub przeznaczenie * temat będący przedmiotem czynności * doświadacza danej emocji lub stanu * kogoś objętego obowiązkiem (połączone z formą czasownika ''होना'' (być). ===Przykłady=== {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Polski |- | बच्चे को दो। || bachche ko do || Daj dziecku. |- | पीने को कुछ || pīne ko kuchh || coś do picia |- | उसको मैं देख रहा हूँ। || usko main dekh rahā hū̃ || Jego/Ją widzę. |- | मित्र को दर्द रहा है। || mitr ko dard rahā hai || Przyjacielowi boli. / Przyjaciela boli. |- | मुझको / मुझे जाना है। || mujhko / mujhe jānā hai || Muszę iść. (Uwaga: zaimki mogą mieć nieco odmienne reguły; zobacz {{sr|Przypadki|m=tak}}.) |} ==''ने'' [ne]== Służy do oznaczenia wykonawcy czynności (jeśli czasownik jest przechodni) w czasach perfekt oraz w czasie przeszłym dokonanym. ===Przykłady=== {| class="wikitable" ! Hindi !! Transliteracja !! Czas / aspekt !! Polski |- | इस मनुष्य ने पुस्तक पढ़ा है। || is manuṣya ne pustak paṛhā hai || teraźniejszy perfekt (present perfect) || Ten człowiek przeczytał książkę. (z odniesieniem do teraz) |- | इस मनुष्य ने पुस्तक पढ़ा था। || is manuṣya ne pustak paṛhā thā || przeszły perfekt (past perfect) || Ten człowiek przeczytał był książkę. (z odniesieniem do późniejszego zdarzenia w przeszłości) |- | इस मनुष्य ने पुस्तक पढ़ा होगा। || is manuṣya ne pustak paṛhā hogā || przyszły perfekt (future perfect) || Ten człowiek przeczyta książkę. (z odniesieniem do późniejszego przyszłego działania) |- | इस मनुष्य ने पुस्तक पढ़ा। || is manuṣya ne pustak paṛhā || przeszły dokonany (simple past perfective) || Ten człowiek przeczytał książkę. |} ==''में'' [mein]== Jest przybliżonym odpowiednikiem polskiego przyimka ''w''. Oznacza: * położenie wewnątrz * ogólnie położenie * ruch do wewnątrz ==''पर''/''पे'' [par]/[pe]== Jest przybliżonym odpowiednikiem polskiego przyimka ''na''. Oznacza: * położenie na powierzchni * częsty odpowiednik angielskiego ''on''. ==''से'' [se]== Jest przybliżonym odpowiednikiem polskiego narzędnika lub w większym stopniu łacińskiego ablatywu. Oznacza: * narzędzie czynności * wykonawcę w stronie biernej * punkt wyjścia * pochodzenie ==''तक'' [tak]== Jest odpowiednikiem polskiego ''aż do''. ==''सा'' [sa]== Służy do wyrażania podobieństwa. 31j4pkr2iwwjkmtu71eg38kz27ufc30 0 14270 548527 352267 2026-07-28T12:51:36Z Persino 2851 548527 wikitext text/x-wiki == Sładniki == Składniki: 1,5 kg ugotowanych ziemniaków. == Przygotowanie == Przeciśnij przez praskę do miski, przyklep dłonią i wybierz 1/4 ziemniaków na bok, do tego dołka wsyp mąki kartoflanej, dodaj 1 jajko (ewentualnie szczyptę soli) i wyrabiaj ręką ciasto na gładką masę (gdyby się kruszyło, dodaj odrobinę wody). Z masy formuj kluski, np. mogą być kulki lub nieco spłaszczone. Kluski wrzucaj na wrzątek; kiedy wypłyną, zmniejsz temperaturę i lekko gotuj 5-10 minut (przez przepołowienie jednej kluski można zauważyć czy są już ugotowane). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Kuchnia śląska|Kuchnia wegańska|Ziemniaki}} </noinclude> ocs0p20wj4h1qa62pftqjq1tasjk3dw 0 14424 548553 318437 2026-07-28T13:50:34Z Persino 2851 548553 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''cebula'' *''łyżeczka masła'' *''2 szklanki bulionu warzywnego'' *''liść laurowy'' *''5 dag startego sera żółtego'' *''pół łyżeczki mąki'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == Cebulę obrać i drobno posiekać. W garnku rozgrzać masło, wrzucić cebulę i dusić 5 minut, uważając, aby się nie zrumieniła. Następnie dodać listek laurowy. Do garnka z cebulą wlać bulion. Mąkę rozetrzeć z masłem i energicznie mieszać. Dodać do zupy, aby ją zagęścić. Gotować 5 minut. Przyprawić solą, pieprzem, dodać ser i całość wymieszać. Przed podaniem wyjąć liść laurowy. Podawać z tostami z serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> fn31ju2t6lq7s6ro29nqvjoclhi89x0 548644 548553 2026-07-28T20:04:36Z Persino 2851 548644 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''cebula'' * ''łyżeczka masła'' * ''2 szklanki bulionu warzywnego'' * ''liść laurowy'' * ''5 dag startego sera żółtego'' * ''pół łyżeczki mąki'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Cebulę obrać i drobno posiekać. W garnku rozgrzać masło, wrzucić cebulę i dusić 5 minut, uważając, aby się nie zrumieniła. Następnie dodać listek laurowy. Do garnka z cebulą wlać bulion. Mąkę rozetrzeć z masłem i energicznie mieszać. Dodać do zupy, aby ją zagęścić. Gotować 5 minut. Przyprawić solą, pieprzem, dodać ser i całość wymieszać. Przed podaniem wyjąć liść laurowy. Podawać z tostami z serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> 6elzocc3a3efha0drpcj58l6d1b092u 104 14450 548744 419522 2026-07-29T02:33:09Z Persino 2851 548744 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Rosyjski to jeden z najpopularniejszych języków na świecie. Dla 145 milionów ludzi jest to język, którego nauczyli się w domu; poza tym około 110 milionów ludzi nauczyło się go jako języka obcego. [[Grafika:Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|thumb|300px|center|mapa państw, gdzie mówi się po rosyjsku]] Oczywiście po rosyjsku mówi się w Rosji, ale nie tylko. Do Związku Radzieckiego należało kiedyś wiele państw i do dziś ludzie mówią tam po rosyjsku. == Jaka jest historia tego języka? == Rosyjski to język słowiański, podobnie jak polski czy czeski. Dlatego w brzmieniu jest podobny do polskiego i nawet jeśli nie znamy rosyjskiego, możemy czasem zrozumieć ludzi rozmawiających ze sobą po rosyjsku. == Jak zapisuje się ten język? == Rosjanie używają innego systemu pisma, niż w języku polskim czy angielskim. Nazywa się go cyrylickim, od mnichów Cyryla i Metodego, którzy wymyślili dla Słowian pismo podobne do pisma greckiego. [[Grafika:Cyrillic.russian.script.year.1918.png|587px|thumb|center|rosyjski alfabet]] == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Rosjanie stworzyli dużo pięknych baśni i filmów animowanych. Wśród nich między innymi ''[[w:Wilk i Zając|Wilka i Zająca]]'', bajkę, którą kiedyś znało prawie każde dziecko w Polsce. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == * '''Привет!''' [priwj'''e'''t!] - Cześć (na powitanie, do znajomego) * '''Здравствуйте''' [zdr'''a'''stwujtie] - Dzień dobry, witajcie (do kogoś obcego) {{audio|Ru-здравствуйте!.ogg}} * '''Как дела?''' [kak dieł'''a'''?] - Jak leci? (do znajomego) * '''Пока, пока!''' [pak'''a''' pak'''a'''] - Pa pa! (na pożegnanie, do znajomego) * '''До свидания''' [da swid'''a'''nija] - Do widzenia * '''Пожалуйста''' [paż'''a'''łsta] - Proszę * '''Спасибо''' [spas'''i'''ba] - Dziękuję * '''Извините''' [izwin'''i'''tie] - Przepraszam (do kogoś obcego) * '''Как тебя зовут?''' [kak tieb'''ia''' zaw'''u'''t?] - Jak się nazywasz? * '''Меня зовут ...''' [mien'''ia''' zaw'''u'''t ...] - Nazywam się ... <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> g4isyp7bvyh05i4grtnjrbb55bt0f2q 548746 548744 2026-07-29T02:37:49Z Persino 2851 548746 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Rosyjski to jeden z najpopularniejszych języków na świecie. Dla 145 milionów ludzi jest to język, którego nauczyli się w domu; poza tym około 110 milionów ludzi nauczyło się go jako języka obcego. {{Plik|plik=Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=mapa państw, gdzie mówi się po rosyjsku}} Oczywiście po rosyjsku mówi się w Rosji, ale nie tylko. Do Związku Radzieckiego należało kiedyś wiele państw i do dziś ludzie mówią tam po rosyjsku. == Jaka jest historia tego języka? == Rosyjski to język słowiański, podobnie jak polski czy czeski. Dlatego w brzmieniu jest podobny do polskiego i nawet jeśli nie znamy rosyjskiego, możemy czasem zrozumieć ludzi rozmawiających ze sobą po rosyjsku. == Jak zapisuje się ten język? == Rosjanie używają innego systemu pisma, niż w języku polskim czy angielskim. Nazywa się go cyrylickim, od mnichów Cyryla i Metodego, którzy wymyślili dla Słowian pismo podobne do pisma greckiego. {{Plik|plik=Cyrillic.russian.script.year.1918.png|rozmiar=587px|ramka=mały|pozycja=centruj|opis=rosyjski alfabet}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Rosjanie stworzyli dużo pięknych baśni i filmów animowanych. Wśród nich między innymi ''[[w:Wilk i Zając|Wilka i Zająca]]'', bajkę, którą kiedyś znało prawie każde dziecko w Polsce. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Привет! || [priwjét] || Cześć || nieformalne powitanie do znajomego |- | Здравствуйте || [zdrástwujtie] || Dzień dobry / witajcie || formalne przywitanie do obcych |- | Как дела? || [kak diełá] || Jak leci? || nieformalne pytanie o samopoczucie |- | Пока, пока! || [paká paká] || Pa pa! || nieformalne pożegnanie |- | До свидания || [da swidánija] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Пожалуйста || [pażálsta] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Спасибо || [spasíba] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Извините || [izwinítie] || Przepraszam || formalne przeprosiny do obcych |- | Как тебя зовут? || [kak tiebjá zawút] || Jak się nazywasz? || pytanie nieformalne |- | Меня зовут ... || [mienjá zawút ...] || Nazywam się… || przedstawianie się |} {{BrClear}} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 6r19diyrbhho2f9ddwypows3cjlxik6 548750 548746 2026-07-29T02:42:03Z Persino 2851 548750 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Rosyjski to jeden z najpopularniejszych języków na świecie. Dla 145 milionów ludzi jest to język, którego nauczyli się w domu; poza tym około 110 milionów ludzi nauczyło się go jako języka obcego. {{Plik|plik=Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=mapa państw, gdzie mówi się po rosyjsku}} Oczywiście po rosyjsku mówi się w Rosji, ale nie tylko. Do Związku Radzieckiego należało kiedyś wiele państw i do dziś ludzie mówią tam po rosyjsku. == Jaka jest historia tego języka? == Rosyjski to język słowiański, podobnie jak polski czy czeski. Dlatego w brzmieniu jest podobny do polskiego i nawet jeśli nie znamy rosyjskiego, możemy czasem zrozumieć ludzi rozmawiających ze sobą po rosyjsku. == Jak zapisuje się ten język? == Rosjanie używają innego systemu pisma, niż w języku polskim czy angielskim. Nazywa się go cyrylickim, od mnichów Cyryla i Metodego, którzy wymyślili dla Słowian pismo podobne do pisma greckiego. {{Plik|plik=Cyrillic.russian.script.year.1918.png|rozmiar=587px|ramka=mały|pozycja=centruj|opis=rosyjski alfabet}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Rosjanie stworzyli dużo pięknych baśni i filmów animowanych. Wśród nich między innymi ''[[w:Wilk i Zając|Wilka i Zająca]]'', bajkę, którą kiedyś znało prawie każde dziecko w Polsce. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Привет! || [priwjét] || Cześć || nieformalne powitanie do znajomego |- | Здравствуйте || [zdrástwujtie] || Dzień dobry / witajcie || formalne przywitanie do obcych |- | Как дела? || [kak diełá] || Jak leci? || nieformalne pytanie o samopoczucie |- | Пока, пока! || [paká paká] || Pa pa! || nieformalne pożegnanie |- | До свидания || [da swidánija] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Пожалуйста || [pażálsta] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Спасибо || [spasíba] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Извините || [izwinítie] || Przepraszam || formalne przeprosiny do obcych |- | Как тебя зовут? || [kak tiebjá zawút] || Jak się nazywasz? || pytanie nieformalne |- | Меня зовут ... || [mienjá zawút ...] || Nazywam się… || przedstawianie się |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> sitcclw5pnmcfboqnezdjd7y2fn49er 548752 548750 2026-07-29T02:43:43Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548752 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Rosyjski to jeden z najpopularniejszych języków na świecie. Dla 145 milionów ludzi jest to język, którego nauczyli się w domu; poza tym około 110 milionów ludzi nauczyło się go jako języka obcego. {{Plik|plik=Russian_language_status_and_proficiency_in_the_World.svg|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=mapa państw, gdzie mówi się po rosyjsku}} Oczywiście po rosyjsku mówi się w Rosji, ale nie tylko. Do Związku Radzieckiego należało kiedyś wiele państw i do dziś ludzie mówią tam po rosyjsku. == Jaka jest historia tego języka? == Rosyjski to język słowiański, podobnie jak polski czy czeski. Dlatego w brzmieniu jest podobny do polskiego i nawet jeśli nie znamy rosyjskiego, możemy czasem zrozumieć ludzi rozmawiających ze sobą po rosyjsku. == Jak zapisuje się ten język? == Rosjanie używają innego systemu pisma, niż w języku polskim czy angielskim. Nazywa się go cyrylickim, od mnichów Cyryla i Metodego, którzy wymyślili dla Słowian pismo podobne do pisma greckiego. {{Plik|plik=Cyrillic.russian.script.year.1918.png|rozmiar=587px|ramka=mały|pozycja=centruj|opis=rosyjski alfabet}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Rosjanie stworzyli dużo pięknych baśni i filmów animowanych. Wśród nich między innymi ''[[w:Wilk i Zając|Wilka i Zająca]]'', bajkę, którą kiedyś znało prawie każde dziecko w Polsce. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Привет! || [priwjét] || Cześć || nieformalne powitanie do znajomego |- | Здравствуйте || [zdrástwujtie] || Dzień dobry / witajcie || formalne przywitanie do obcych |- | Как дела? || [kak diełá] || Jak leci? || nieformalne pytanie o samopoczucie |- | Пока, пока! || [paká paká] || Pa pa! || nieformalne pożegnanie |- | До свидания || [da swidánija] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Пожалуйста || [pażálsta] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Спасибо || [spasíba] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Извините || [izwinítie] || Przepraszam || formalne przeprosiny do obcych |- | Как тебя зовут? || [kak tiebjá zawút] || Jak się nazywasz? || pytanie nieformalne |- | Меня зовут ... || [mienjá zawút ...] || Nazywam się… || przedstawianie się |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 68i3t34fmhzw5l14t3nnk027oxl6tow 104 14451 548774 493331 2026-07-29T03:41:41Z Persino 2851 548774 wikitext text/x-wiki {{status|-100%|junior=Świat ludzi}} {{Plik|plik=Languages_Graphic.png|pozycja=centruj|rozmiar=300px}} Niniejszy podręcznik jest skierowany do dzieci w wieku od 8 do 15 lat i ma przybliżyć różne języki świata.<br> Celem jest przedstawienie podstawowych informacji o tych językach; szczególnie tych, z którymi młodsze dzieci nie mają jeszcze styczności, a które mogą się im przydać w przyszłości. Przykładowe tłumaczenia: <br> {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | KONICIŁA || [kon’nichiwa] || dzień dobry || japońskie przywitanie w ciągu dnia |- | КАСПЕР || [kaspier] || Kacper || imię własne w rosyjskiej transkrypcji |- | Schmetterling || [szmeterlin] || motyl || niemiecka nazwa owada |- | अलविदा || [alvida] || do widzenia || hindi, pożegnanie |} {{T|Wikijunior:Języki stopka}} Ludzie posługują się ok. 3000 języków. Dzielimy je na liczne grupy oraz tzw. rodziny językowe. Językami: chińskim, hindi, angielskim, niemieckim, hiszpańskim, francuskim, rosyjskim i arabskim posługują się poszczególne organizacje wchodzące w skład ONZ. Języki te zostały zatem zakwalifikowane do tzw. języków oficjalnych. Inną grupę stanowią języki, które nie maja tak dużego zasięgu oddziaływania takie jak np. polski, bułgarski, włoski, węgierski, estoński, szwedzki, portugalski. Łaciną i klasyczną greką posługiwano się w czasach starożytnych. Obecnie jednak języki te wyszły z użycia i zaliczane są do tzw. języków martwych. Języki ałtajskie – języki Azji północnej, środkowej i Turcji, ok. 6% ziemskiej populacji, przez niektórych językoznawców rodzina ałtajska jest uznawana za ligę językową a jej grupy klasyfikowane są jako odrębne rodziny. Poza językami klasycznymi, to znaczy takimi, gdzie ludzie porozumiewają się za pomocą głosu, istnieje także język migowy, który służy do komunikacji pomiędzy osobami niemymi i nie słyszącymi. Do porozumiewania się językiem migowym służą gesty rękoma i dłońmi, oraz kombinacje tych gestów. npptf3k8sh98smtkqf86qsyq8kne273 0 14634 548545 385561 2026-07-28T13:30:45Z Persino 2851 548545 wikitext text/x-wiki ; Przepis na danie dla 2 osób == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti'' * ''300-400 g brokułów (także mrożonych)'' * ''parmezan'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''2 łyżki oleju'' ;sos serowy * ''1-3 rodzaje sera żółtego po 100 g * ''1 opakowanie serka topionego'' * ''1 łyżeczka masła'' * ''50 ml białego wytrawnego wina (lub 50 ml mleka)'' * ''50 ml gęstej śmietany'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Brokuły (jeśli surowe) umyć i zostawić same końcówki („różyczki”). Wrzucić je na rozgrzany tłuszcz, aby puściły soki i delikatnie je podsmażyć. Potem zalać odrobiną wody i dusić do momentu, gdy różyczki zaczną się rozsypywać. Drewnianą łyżką rozdrobnić (rozgnieść) brokuły na malutkie cząstki. ;Sos Starty ser żółty wrzucić do rondelka na rozgrzane masło i chwilę podgrzewać, wciąż mieszając. Dodać serek topiony, dolać wino (lub mleko) i nadal podgrzewać, mieszać do chwili całkowitego rozpuszczenia sera. Powstały sos przelać do brokułów, doprawić i ewentualnie zagęścić śmietanką. '''Makaron''' w osolonej wodzie ugotować ''al dente'' (czas gotowania zależny od producenta makaronu). Spaghetti ułożyć na talerzu, polać sosem. Tuż przed podaniem posypać tartym parmezanem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Brokuły|Parmezan|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> ifvqvky5gwez4bri9mb1pi0blo7hcvo 548671 548545 2026-07-28T20:53:34Z Persino 2851 548671 wikitext text/x-wiki ; Przepis na danie dla 2 osób == Składniki == * ''400 g makaronu spaghetti'' * ''300-400 g brokułów (także mrożonych)'' * ''parmezan'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''2 łyżki oleju'' ;sos serowy * ''1-3 rodzaje sera żółtego po 100 g * ''1 opakowanie serka topionego'' * ''1 łyżeczka masła'' * ''50 ml białego wytrawnego wina (lub 50 ml mleka)'' * ''50 ml gęstej śmietany'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Brokuły (jeśli surowe) umyć i zostawić same końcówki („różyczki”). Wrzucić je na rozgrzany tłuszcz, aby puściły soki i delikatnie je podsmażyć. Potem zalać odrobiną wody i dusić do momentu, gdy różyczki zaczną się rozsypywać. Drewnianą łyżką rozdrobnić (rozgnieść) brokuły na malutkie cząstki. ; Sos # Starty ser żółty wrzucić do rondelka na rozgrzane masło i chwilę podgrzewać, wciąż mieszając. Dodać serek topiony, dolać wino (lub mleko) i nadal podgrzewać, mieszać do chwili całkowitego rozpuszczenia sera. Powstały sos przelać do brokułów, doprawić i ewentualnie zagęścić śmietanką. # '''Makaron''' w osolonej wodzie ugotować ''al dente'' (czas gotowania zależny od producenta makaronu). # Spaghetti ułożyć na talerzu, polać sosem. Tuż przed podaniem posypać tartym parmezanem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Brokuły|Parmezan|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> ik3wkz2wbw6hdb6iz24lw73hcl99lpb 0 15167 548624 528530 2026-07-28T18:36:05Z Persino 2851 548624 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bruschetta 01 oel.jpg|ramka=mały|pozycja=prawo|rozmiar=260px|opis=Bruschetta z oliwą i czosnkiem}} '''Bruschetta''' – rodzaj przekąski (wł. ''antipasto'') pochodzący z Włoch. Grzanka, której podstawą jest pieczywo, posmarowane oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele wariantów tego dania. Najczęściej podawane jest z mieszanką świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii. == Składniki == * ''ciabatta'' * ''czosnek'' * ''pomidory'' * ''oliwa'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''oregano lub bazylia'' == Przygotowanie == === Chleb === Ciabattę pokroić na plasterki, nasmarować przekrojonym czosnkiem i zapiec w piekarniku (najlepiej z grillem, ok. {{C|200}}). === Surówka === Pomidory obrać ze skóry, usunąć pestki i miąższ pokroić w drobną kostkę. Polać oliwą, posolić, popieprzyć, dodać oregano i włożyć do lodówki na 2 godz. Podawać gorące z oliwą (do polewania bruschetty) i winem. Idealne na ciepłe letnie wieczory. == Warianty == * [[Książka kucharska/Bruschetta z łososiem|Bruschetta z łososiem]] {{Wikipedia|Bruschetta}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia włoska|Przystawki|Grzanki i tosty}} </noinclude> 159ocv22rn5y1fo25me6foju756gb2j 548665 548624 2026-07-28T20:34:01Z Persino 2851 548665 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bruschetta 01 oel.jpg|ramka=mały|pozycja=prawo|rozmiar=260px|opis=Bruschetta z oliwą i czosnkiem}} '''Bruschetta''' – rodzaj przekąski (wł. ''antipasto'') pochodzący z Włoch. Grzanka, której podstawą jest pieczywo, posmarowane oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele wariantów tego dania. Najczęściej podawane jest z mieszanką świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii. == Składniki == * ''ciabatta'' * ''czosnek'' * ''pomidory'' * ''oliwa'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''oregano lub bazylia'' == Przygotowanie == === Chleb === Ciabattę pokroić na plasterki, nasmarować przekrojonym czosnkiem i zapiec w piekarniku (najlepiej z grillem, ok. {{C|200}}). === Surówka === Pomidory obrać ze skóry, usunąć pestki i miąższ pokroić w drobną kostkę. Polać oliwą, posolić, popieprzyć, dodać oregano i włożyć do lodówki na 2 godz. Podawać gorące z oliwą (do polewania bruschetty) i winem. Idealne na ciepłe letnie wieczory. == Warianty == * {{sr|Bruschetta z łososiem}} {{Wikipedia|Bruschetta}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia włoska|Przystawki|Grzanki i tosty}} </noinclude> cu9mfb6n7cncv4xmuhpexq70xg9s6qz 10 15506 548743 222824 2026-07-29T02:32:30Z Persino 2851 Konto Persino przeniosło stronę [[Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek]] do [[Szablon:Wikijunior:Książka:Języki nagłówek]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem 222824 wikitext text/x-wiki <div class="top"> {|cellpadding="0" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; float:right; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center" | <center><imagemap> image:Globe of letters.svg|100px default [[Wikijunior:Języki]] desc none </imagemap></center> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[:Kategoria:Wikijunior|'''Wikijunior''']] |- |style="padding: 0.3em; line-height: 1.5em"| [[Wikijunior:Języki/Wstęp|Wstęp]]<br> [[Wikijunior:Języki/Autorzy|Autorzy]]<br> [[Wikijunior:Języki/Wersja do druku|Wersja do druku]]<br> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[Wikijunior:Języki|'''Języki''']] |- | [[Wikijunior:Języki/Angielski|Angielski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Arabski|Arabski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Czeski|Czeski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Esperanto|Esperanto]]<br> [[Wikijunior:Języki/Francuski|Francuski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Grecki|Grecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hindi|Hindi]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hiszpański|Hiszpański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Japoński|Japoński]]<br> [[Wikijunior:Języki/Koreański|Koreański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Niemiecki|Niemiecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Norweski|Norweski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Polski|Polski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Quenya|Quenya]]<br> [[Wikijunior:Języki/Rosyjski|Rosyjski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Słowacki|Słowacki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Włoski|Włoski]]<br> |- | [[Wikijunior:Języki/Aneks|Aneks]]<br> {{ed|Wikijunior:Języki nagłówek}} |} </div><noinclude> </noinclude> g0qxaixx5lk5fyhkx2t0nwdkda2uk2o 548745 548743 2026-07-29T02:34:21Z Persino 2851 Konto Persino przeniosło stronę [[Szablon:Wikijunior:Książka:Języki nagłówek]] do [[Szablon:Wikijunior:Książka:Wikijunior:Języki nagłówek]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem 222824 wikitext text/x-wiki <div class="top"> {|cellpadding="0" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; float:right; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center" | <center><imagemap> image:Globe of letters.svg|100px default [[Wikijunior:Języki]] desc none </imagemap></center> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[:Kategoria:Wikijunior|'''Wikijunior''']] |- |style="padding: 0.3em; line-height: 1.5em"| [[Wikijunior:Języki/Wstęp|Wstęp]]<br> [[Wikijunior:Języki/Autorzy|Autorzy]]<br> [[Wikijunior:Języki/Wersja do druku|Wersja do druku]]<br> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[Wikijunior:Języki|'''Języki''']] |- | [[Wikijunior:Języki/Angielski|Angielski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Arabski|Arabski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Czeski|Czeski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Esperanto|Esperanto]]<br> [[Wikijunior:Języki/Francuski|Francuski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Grecki|Grecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hindi|Hindi]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hiszpański|Hiszpański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Japoński|Japoński]]<br> [[Wikijunior:Języki/Koreański|Koreański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Niemiecki|Niemiecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Norweski|Norweski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Polski|Polski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Quenya|Quenya]]<br> [[Wikijunior:Języki/Rosyjski|Rosyjski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Słowacki|Słowacki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Włoski|Włoski]]<br> |- | [[Wikijunior:Języki/Aneks|Aneks]]<br> {{ed|Wikijunior:Języki nagłówek}} |} </div><noinclude> </noinclude> g0qxaixx5lk5fyhkx2t0nwdkda2uk2o 548747 548745 2026-07-29T02:38:38Z Persino 2851 Konto Persino przeniosło stronę [[Szablon:Wikijunior:Książka:Wikijunior:Języki nagłówek]] do [[Szablon:Książka:Wikijunior:Języki nagłówek]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem 222824 wikitext text/x-wiki <div class="top"> {|cellpadding="0" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; float:right; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center" | <center><imagemap> image:Globe of letters.svg|100px default [[Wikijunior:Języki]] desc none </imagemap></center> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[:Kategoria:Wikijunior|'''Wikijunior''']] |- |style="padding: 0.3em; line-height: 1.5em"| [[Wikijunior:Języki/Wstęp|Wstęp]]<br> [[Wikijunior:Języki/Autorzy|Autorzy]]<br> [[Wikijunior:Języki/Wersja do druku|Wersja do druku]]<br> |- |style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf"| [[Wikijunior:Języki|'''Języki''']] |- | [[Wikijunior:Języki/Angielski|Angielski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Arabski|Arabski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Czeski|Czeski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Esperanto|Esperanto]]<br> [[Wikijunior:Języki/Francuski|Francuski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Grecki|Grecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hindi|Hindi]]<br> [[Wikijunior:Języki/Hiszpański|Hiszpański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Japoński|Japoński]]<br> [[Wikijunior:Języki/Koreański|Koreański]]<br> [[Wikijunior:Języki/Niemiecki|Niemiecki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Norweski|Norweski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Polski|Polski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Quenya|Quenya]]<br> [[Wikijunior:Języki/Rosyjski|Rosyjski]]<br> [[Wikijunior:Języki/Słowacki|Słowacki]]<br> [[Wikijunior:Języki/Włoski|Włoski]]<br> |- | [[Wikijunior:Języki/Aneks|Aneks]]<br> {{ed|Wikijunior:Języki nagłówek}} |} </div><noinclude> </noinclude> g0qxaixx5lk5fyhkx2t0nwdkda2uk2o 548800 548747 2026-07-29T06:05:43Z Persino 2851 548800 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa==top}} {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=padding: 0.3em; float:right; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=1|liczba wierszy=6 | komórka 1_1 = {{Center|{{MapaObrazu | obraz = Globe of letters.svg | rozmiar = 100px | link = {{lj|Języki|bz=tak}} }}}} | styl 2_1 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf | komórka 2_1 = {{lk|Wikijunior|'''Wikijunior'''}} | styl 3_1 = padding: 0.3em; line-height: 1.5em | komórka 3_1 = {{sr|Wstęp}}{{Br}} {{sr|Autorzy}}{{Br}} {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} | styl 4_1 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf | komórka 4_1 = {{lj|Języki|'''Języki'''}} | komórka 5_1 = {{sr|Angielski}}{{Br}} {{sr|Arabski}}{{Br}} {{sr|Czeski}}{{Br}} {{sr|Esperanto}}{{Br}} {{sr|Francuski}}{{Br}} {{sr|Grecki}}{{Br}} {{sr|Hindi}}{{Br}} {{sr|Hiszpański}}{{Br}} {{sr|Japoński}}{{Br}} {{sr|Koreański}}{{Br}} {{sr|Niemiecki}}{{Br}} {{sr|Norweski}}{{Br}} {{sr|Polski}}{{Br}} {{sr|Quenya}}{{Br}} {{sr|Rosyjski}}{{Br}} {{sr|Słowacki}}{{Br}} {{sr|Włoski}}{{Br}} | komórka 6_1 = {{sr|Aneks}}{{Br}} {{ed|Wikijunior:Języki nagłówek}} }} {{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> to0xc3ggpq2xlqhfpn6ggx3j0vtedq7 548807 548800 2026-07-29T07:06:19Z Persino 2851 548807 wikitext text/x-wiki {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=padding: 0.3em;margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=1|liczba wierszy=6|pozycja=prawo | komórka 1_1 = {{Center|{{MapaObrazu | obraz = Globe of letters.svg | rozmiar = 100px | link = {{lj|Języki|bz=tak}} }}}} | styl 2_1 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf | komórka 2_1 = {{lk|Wikijunior|'''Wikijunior'''}} | styl 3_1 = padding: 0.3em; line-height: 1.5em | komórka 3_1 = {{sr|Wstęp}}{{Br}} {{sr|Autorzy}}{{Br}} {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} | styl 4_1 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf | komórka 4_1 = {{lj|Języki|'''Języki'''}} | komórka 5_1 = {{sr|Angielski}}{{Br}} {{sr|Arabski}}{{Br}} {{sr|Czeski}}{{Br}} {{sr|Esperanto}}{{Br}} {{sr|Francuski}}{{Br}} {{sr|Grecki}}{{Br}} {{sr|Hindi}}{{Br}} {{sr|Hiszpański}}{{Br}} {{sr|Japoński}}{{Br}} {{sr|Koreański}}{{Br}} {{sr|Niemiecki}}{{Br}} {{sr|Norweski}}{{Br}} {{sr|Polski}}{{Br}} {{sr|Quenya}}{{Br}} {{sr|Rosyjski}}{{Br}} {{sr|Słowacki}}{{Br}} {{sr|Włoski}}{{Br}} | komórka 6_1 = {{sr|Aneks}}{{Br}} {{ed|Wikijunior:Języki nagłówek}} }} jcdz6ao1viuxf4dwjswbwnhpdz26nne 10 15508 548748 399679 2026-07-29T02:40:40Z Persino 2851 Konto Persino przeniosło stronę [[Szablon:Wikijunior:Języki stopka]] do [[Szablon:Książka:Wikijunior:Języki stopka]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem 399679 wikitext text/x-wiki <div class="top"><center> {| cellpadding="0" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center" | rowspan=2 width=85px | [[Plik:Globe of letters.svg|100px|link=Wikijunior:Języki]] | rowspan=2 width=10px | &nbsp; | style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | '''[[Wikijunior:Języki]]''' | width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} |- | colspan=2 | [[Wikijunior:Języki/Wstęp|Wstęp]] • [[Wikijunior:Języki/Autorzy|Autorzy]] • [[Wikijunior:Języki/Wersja do druku|Wersja do druku]] <br> [[Wikijunior:Języki/Angielski|Angielski]] • [[Wikijunior:Języki/Arabski|Arabski]] • [[Wikijunior:Języki/Czeski|Czeski]] • [[Wikijunior:Języki/Esperanto|Esperanto]] • [[Wikijunior:Języki/Estoński|Estoński]] • [[Wikijunior:Języki/Francuski|Francuski]] • [[Wikijunior:Języki/Grecki|Grecki]] • [[Wikijunior:Języki/Hindi|Hindi]] • [[Wikijunior:Języki/Hiszpański|Hiszpański]] • [[Wikijunior:Języki/Japoński|Japoński]] • [[Wikijunior:Języki/Koreański|Koreański]] • [[Wikijunior:Języki/Niemiecki|Niemiecki]] • [[Wikijunior:Języki/Norweski|Norweski]] • [[Wikijunior:Języki/Polski|Polski]] • [[Wikijunior:Języki/Quenya|Quenya]] • [[Wikijunior:Języki/Rosyjski|Rosyjski]] • [[Wikijunior:Języki/Słowacki|Słowacki]] • [[Wikijunior:Języki/Włoski|Włoski]] <br> [[Wikijunior:Języki/Aneks|Aneks]] |} </center></div><noinclude> [[en:Template:Wikijunior:Languages/Footer]] [[fr:Modèle:WJ Langues PD]] </noinclude> 5qlksfzixz4136uo70icms7xzc2ep0o 548801 548748 2026-07-29T06:31:30Z Persino 2851 548801 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa=top}} {{Center| {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=padding: 0.3em; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2 | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} • {{sr|Autorzy}} • {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} • {{sr|Arabski}} • {{sr|Czeski}} • {{sr|Esperanto}} • {{sr|Estoński}} • {{sr|Francuski}} • {{sr|Grecki}} • {{sr|Hindi}} • {{sr|Hiszpański}} • {{sr|Japoński}} • {{sr|Koreański}} • {{sr|Niemiecki}} • {{sr|Norweski}} • {{sr|Polski}} • {{sr|Quenya}} • {{sr|Rosyjski}} • {{sr|Słowacki}} • {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }} }}{{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> hymlgj721uoe2koyf7wxki6azxmphzp 548802 548801 2026-07-29T06:36:25Z Persino 2851 548802 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa=top}} {{Center| {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=clear:both;padding: 0.3em; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2 | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} • {{sr|Autorzy}} • {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} • {{sr|Arabski}} • {{sr|Czeski}} • {{sr|Esperanto}} • {{sr|Estoński}} • {{sr|Francuski}} • {{sr|Grecki}} • {{sr|Hindi}} • {{sr|Hiszpański}} • {{sr|Japoński}} • {{sr|Koreański}} • {{sr|Niemiecki}} • {{sr|Norweski}} • {{sr|Polski}} • {{sr|Quenya}} • {{sr|Rosyjski}} • {{sr|Słowacki}} • {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }} }}{{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> cuwfe8badr0k2rn0t3mn09yjl0ht54z 548803 548802 2026-07-29T06:37:10Z Persino 2851 548803 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa=top|styl=clear:both}} {{Center| {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=padding: 0.3em; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2 | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} • {{sr|Autorzy}} • {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} • {{sr|Arabski}} • {{sr|Czeski}} • {{sr|Esperanto}} • {{sr|Estoński}} • {{sr|Francuski}} • {{sr|Grecki}} • {{sr|Hindi}} • {{sr|Hiszpański}} • {{sr|Japoński}} • {{sr|Koreański}} • {{sr|Niemiecki}} • {{sr|Norweski}} • {{sr|Polski}} • {{sr|Quenya}} • {{sr|Rosyjski}} • {{sr|Słowacki}} • {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }} }}{{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> jz26ab7iupo580vwjsowan7xk0y9fry 548804 548803 2026-07-29T06:43:30Z Persino 2851 548804 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa=top|styl=clear:both}} {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=box-sizing:border-box;padding: 0.3em; margin-left:15px; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2|pozycja=centruj | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} • {{sr|Autorzy}} • {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} • {{sr|Arabski}} • {{sr|Czeski}} • {{sr|Esperanto}} • {{sr|Estoński}} • {{sr|Francuski}} • {{sr|Grecki}} • {{sr|Hindi}} • {{sr|Hiszpański}} • {{sr|Japoński}} • {{sr|Koreański}} • {{sr|Niemiecki}} • {{sr|Norweski}} • {{sr|Polski}} • {{sr|Quenya}} • {{sr|Rosyjski}} • {{sr|Słowacki}} • {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }}{{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> 1y0co3ixdbuyuw7fg9lubr4mql225s1 548805 548804 2026-07-29T06:50:25Z Persino 2851 548805 wikitext text/x-wiki {{Div start|klasa=top|styl=clear:both}} {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=width:100%;box-sizing:border-box;padding: 0.3em; margin-left:0; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2|pozycja=centruj|styl op=margin:0;padding:0;width:100%; | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} {{•}} {{sr|Autorzy}} {{•}} {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} {{•}} {{sr|Arabski}} {{•}} {{sr|Czeski}} {{•}} {{sr|Esperanto}} {{•}} {{sr|Estoński}} {{•}} {{sr|Francuski}} {{•}} {{sr|Grecki}} {{•}} {{sr|Hindi}} {{•}} {{sr|Hiszpański}} {{•}} {{sr|Japoński}} {{•}} {{sr|Koreański}} {{•}} {{sr|Niemiecki}} {{•}} {{sr|Norweski}} {{•}} {{sr|Polski}} {{•}} {{sr|Quenya}} {{•}} {{sr|Rosyjski}} {{•}} {{sr|Słowacki}} {{•}} {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }}{{Div koniec}}<noinclude> </noinclude> e5ik8n1m3zlzgohgqmubpbdjpp1eo1v 548806 548805 2026-07-29T07:03:29Z Persino 2851 548806 wikitext text/x-wiki {{Tabela|atrybuty=cellpadding="0" cellspacing="0"|styl=width:100%;box-sizing:border-box;padding: 0.3em; margin-left:0; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background:#f4f4ff; text-align:center|liczba kolumn=4|liczba wierszy=2|pozycja=centruj|styl op=margin:0;padding:0;width:100%;clear:both; | opcje 1_1 = rowspan=2 width=85px | komórka 1_1 = {{Plik|plik=Globe of letters.svg|rozmiar=100px|link=Wikijunior:Języki}} | opcje 1_2 = rowspan=2 width=10px | komórka 1_2 = &nbsp; | styl 1_3 = padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_3 = '''{{lj|Języki}}''' | opcje 1_4 = width=30px align=right style="padding: 0.3em; font-family: sans-serif; font-size: 1em; background-color: #ccf" | komórka 1_4 = {{ed|Wikijunior:Języki stopka}} | opcje 2_1 = colspan=2 | komórka 2_1 = {{sr|Wstęp}} {{•}} {{sr|Autorzy}} {{•}} {{sr|Wersja do druku}}{{Br}} {{sr|Angielski}} {{•}} {{sr|Arabski}} {{•}} {{sr|Czeski}} {{•}} {{sr|Esperanto}} {{•}} {{sr|Estoński}} {{•}} {{sr|Francuski}} {{•}} {{sr|Grecki}} {{•}} {{sr|Hindi}} {{•}} {{sr|Hiszpański}} {{•}} {{sr|Japoński}} {{•}} {{sr|Koreański}} {{•}} {{sr|Niemiecki}} {{•}} {{sr|Norweski}} {{•}} {{sr|Polski}} {{•}} {{sr|Quenya}} {{•}} {{sr|Rosyjski}} {{•}} {{sr|Słowacki}} {{•}} {{sr|Włoski}}{{Br}} {{sr|Aneks}} | styl 2_2 = display:none; | komórka 2_2 = &nbsp; | styl 2_3 = display:none; | komórka 2_3 = &nbsp; | styl 2_4 = display:none; | komórka 2_4 = &nbsp; }}<noinclude> </noinclude> 5qoekbme2j2jcxxbluzyoyz7aly9rzc 0 15577 548554 318269 2026-07-28T13:56:49Z Persino 2851 548554 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Making my own pasta- ravioli.jpg|rozmiar=250px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Ravioli verdi}} == Składniki == === Ciasto === *''pół kilograma mąki'' *''mały pęczek pietruszki'' *''mały pęczek bazylii'' *''3 jajka'' *''2 żółtka'' *''białko'' === Farsz === *''25-30 dag ricotty'' *''25 dag mozzarelli'' *''3 garstki parmezanu'' *''cebula'' *''3 ząbki czosnku'' *''oliwa'' *''masło'' *''10 listków bazylii'' *''pieprz'' === Sos czerwony === *''1-2 pokrojone pomidory'' *''oliwa'' *''czosnek'' *''bazylia'' *''sól'' *''pieprz'' === Sos żółty === *''fiolka szafranu'' *''100 ml białego wina'' *''łyżka masła'' *''150 ml śmietany 30%'' == Przygotowanie == '''Farsz''': Na oliwie z masłem zeszklić posiekaną cebulę i czosnek. Przestudzić, dodać posiekaną bazylię i pieprz. '''Ciasto''': Listki zielonych warzyw zmiksować z żółtkami i jajkami. Zagnieść z mąką, wyrobić, rozwałkować, pokroić na pasy. Ułożyć na połowie pasów porcje nadzienia, ciasto posmarować białkiem. Przykryć wolną częścią ciasta, docisnąć. Pokroić nożem na kwadraty, ugotować w osolonej wodzie. '''Sos czerwony''': Na oliwie podsmażyć czosnek i pomidory, dodać posiekaną bazylię i przyprawić. '''Sos żółty''': szafran zaparzyć w gorącym winie z masłem. Śmietanę zredukować na patelni, dodać szafran. Gotować do zgęstnienia i posolić. Sosy podawać do ravioli. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> p49njnmicje4vt67fguw7fst9hdg51n 548568 548554 2026-07-28T15:05:33Z Persino 2851 548568 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Making my own pasta- ravioli.jpg|rozmiar=260px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Ravioli verdi}} == Składniki == === Ciasto === *''pół kilograma mąki'' *''mały pęczek pietruszki'' *''mały pęczek bazylii'' *''3 jajka'' *''2 żółtka'' *''białko'' === Farsz === *''25-30 dag ricotty'' *''25 dag mozzarelli'' *''3 garstki parmezanu'' *''cebula'' *''3 ząbki czosnku'' *''oliwa'' *''masło'' *''10 listków bazylii'' *''pieprz'' === Sos czerwony === *''1-2 pokrojone pomidory'' *''oliwa'' *''czosnek'' *''bazylia'' *''sól'' *''pieprz'' === Sos żółty === *''fiolka szafranu'' *''100 ml białego wina'' *''łyżka masła'' *''150 ml śmietany 30%'' == Przygotowanie == '''Farsz''': Na oliwie z masłem zeszklić posiekaną cebulę i czosnek. Przestudzić, dodać posiekaną bazylię i pieprz. '''Ciasto''': Listki zielonych warzyw zmiksować z żółtkami i jajkami. Zagnieść z mąką, wyrobić, rozwałkować, pokroić na pasy. Ułożyć na połowie pasów porcje nadzienia, ciasto posmarować białkiem. Przykryć wolną częścią ciasta, docisnąć. Pokroić nożem na kwadraty, ugotować w osolonej wodzie. '''Sos czerwony''': Na oliwie podsmażyć czosnek i pomidory, dodać posiekaną bazylię i przyprawić. '''Sos żółty''': szafran zaparzyć w gorącym winie z masłem. Śmietanę zredukować na patelni, dodać szafran. Gotować do zgęstnienia i posolić. Sosy podawać do ravioli. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> pir8umc9bkqrstmrus84k9sa579igtk 548648 548568 2026-07-28T20:09:47Z Persino 2851 548648 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Making my own pasta- ravioli.jpg|rozmiar=260px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Ravioli verdi}} == Składniki == === Ciasto === * ''pół kilograma mąki'' * ''mały pęczek pietruszki'' * ''mały pęczek bazylii'' * ''3 jajka'' * ''2 żółtka'' * ''białko'' === Farsz === * ''25-30 dag ricotty'' * ''25 dag mozzarelli'' * ''3 garstki parmezanu'' * ''cebula'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''oliwa'' * ''masło'' * ''10 listków bazylii'' * ''pieprz'' === Sos czerwony === * ''1-2 pokrojone pomidory'' * ''oliwa'' * ''czosnek'' * ''bazylia'' * ''sól'' * ''pieprz'' === Sos żółty === * ''fiolka szafranu'' * ''100 ml białego wina'' * ''łyżka masła'' * ''150 ml śmietany 30%'' == Przygotowanie == # '''Farsz''': Na oliwie z masłem zeszklić posiekaną cebulę i czosnek. Przestudzić, dodać posiekaną bazylię i pieprz. # '''Ciasto''': Listki zielonych warzyw zmiksować z żółtkami i jajkami. Zagnieść z mąką, wyrobić, rozwałkować, pokroić na pasy. Ułożyć na połowie pasów porcje nadzienia, ciasto posmarować białkiem. Przykryć wolną częścią ciasta, docisnąć. Pokroić nożem na kwadraty, ugotować w osolonej wodzie. # '''Sos czerwony''': Na oliwie podsmażyć czosnek i pomidory, dodać posiekaną bazylię i przyprawić. # '''Sos żółty''': szafran zaparzyć w gorącym winie z masłem. Śmietanę zredukować na patelni, dodać szafran. Gotować do zgęstnienia i posolić. Sosy podawać do ravioli. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> nstz7o5glwig5a5upuohb473e5mmbz5 548679 548648 2026-07-28T21:02:05Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548679 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Making my own pasta- ravioli.jpg|rozmiar=260px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Ravioli verdi}} == Składniki == === Ciasto === * ''pół kilograma mąki'' * ''mały pęczek pietruszki'' * ''mały pęczek bazylii'' * ''3 jajka'' * ''2 żółtka'' * ''białko'' === Farsz === * ''25-30 dag ricotty'' * ''25 dag mozzarelli'' * ''3 garstki parmezanu'' * ''cebula'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''oliwa'' * ''masło'' * ''10 listków bazylii'' * ''pieprz'' === Sos czerwony === * ''1-2 pokrojone pomidory'' * ''oliwa'' * ''czosnek'' * ''bazylia'' * ''sól'' * ''pieprz'' === Sos żółty === * ''fiolka szafranu'' * ''100 ml białego wina'' * ''łyżka masła'' * ''150 ml śmietany 30%'' == Przygotowanie == # '''Farsz''': Na oliwie z masłem zeszklić posiekaną cebulę i czosnek. Przestudzić, dodać posiekaną bazylię i pieprz. # '''Ciasto''': Listki zielonych warzyw zmiksować z żółtkami i jajkami. Zagnieść z mąką, wyrobić, rozwałkować, pokroić na pasy. Ułożyć na połowie pasów porcje nadzienia, ciasto posmarować białkiem. Przykryć wolną częścią ciasta, docisnąć. Pokroić nożem na kwadraty, ugotować w osolonej wodzie. # '''Sos czerwony''': Na oliwie podsmażyć czosnek i pomidory, dodać posiekaną bazylię i przyprawić. # '''Sos żółty''': szafran zaparzyć w gorącym winie z masłem. Śmietanę zredukować na patelni, dodać szafran. Gotować do zgęstnienia i posolić. * Sosy podawać do ravioli. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia włoska|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> iek8348m3dvklhqksczjtqj51gb6i4k 104 15687 548751 489107 2026-07-29T02:43:00Z Persino 2851 548751 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie się mówi po polsku? == Język polski jest oczywiście używany w Polsce, ale nie tylko. Mówią nim Polacy zamieszkali we wszystkich krajach świata, jak też polscy Żydzi zamieszkali w Izraelu. Język polski jest językiem ojczystym dla około 50 milionów ludzi na całym świecie. ==Jaka jest historia tego języka?== Polski jest podobnie jak czeski językiem zachodniosłowiańskim, nic więc dziwnego że Polak i Czech mogą zrozumieć się, gdy każdy mówi we własnym języku. Dawniej język polski pełnił na terenie Europy Wschodniej podobną funkcję jaką dziś pełni angielski - mówiono nim na dworach władców i służył za narzędzie porozumiewania się dla ludzi nieznających nawzajem swoich języków. W okresie, kiedy Polska była pod zaborami, Niemcy i Rosjanie zabraniali Polakom używania swojego języka w szkołach, przeciw czemu protestowano m.in. we Wrześni w 1901 roku. ==Jak zapisuje się ten język?== Język polski zapisuje się, podobnie jak angielski czy niemiecki, za pomocą alfabetu łacińskiego, jednak przy użyciu liter, których nie ma w większości innych języków zapisywanych w ten sposób, takich jak ''ś'', ''ź'', ''ż'', ''ć'', ''ą'' czy ''ę''. Kiedyś używano też w pewnych sytuacjach innych alfabetów. Na przykład w średniowieczu polscy Żydzi zapisywali go alfabetem hebrajskim, w XVII wieku do korespondencji z Turkami używano alfabetu arabskiego, a pod zaborami w ramach tak zwanej rusyfikacji próbowano wprowadzić cyrylicę. ==Jakie dzieła powstały w tym języku?== Po polsku pisali Julian Tuwim i Jan Brzechwa - autorzy wierszy dla dzieci szeroko znanych w Polsce i poza jej granicami. Innym ważnym dziełem w języku polskim są ''Treny'' napisane w XVI wieku przez poetę Jana Kochanowskiego po śmierci córki Urszulki. Po polsku pisał [[w:Mikołaj Rej|Mikołaj Rej]] który nawet stworzył cytat ''A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają''. Wielu polskich pisarzy tłumaczonych jest na obce języki. Do najbardziej popularnych należą Stanisław Lem oraz Ryszard Kapuściński. Jednak najczęściej tłumaczoną na języki obce polską książką jest ''Dzienniczek'' św. Faustyny Kowalskiej (Heleny Kowalskiej). Nie wiadomo dokładnie na ile języków została przetłumaczona, ponieważ tłumaczy się ją nawet na mało znane języki i dialekty.<ref>Gość Niedzielny, Nr 13/ 30 III 2008</ref> {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> gr6fupmyau3656d6wr130hyh398enqz 104 15688 548753 460000 2026-07-29T02:46:23Z Persino 2851 548753 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język czeski jest używany w Czechach oraz przez Czechów zamieszkałych poza granicami swojego kraju (np. w mieście Zelów w środkowej Polsce). Dawniej, w XVI wieku, wykształceni Polacy umieli mówić po czesku i byli z tego dumni. Nauka zajmująca się językiem czeskim to bohemistyka. Wyraz ten pochodzi od łacińskiej nazwy Czech, która brzmi Bohemia. == Jaka jest historia tego języka? == Czeski jest językiem zachodniosłowiańskim, a więc jest bardzo podobny do polskiego. Najbliżej spokrewniony jest z językiem słowackim. W średniowieczu silnie oddziaływał na język polski (takie słowa jak ''rusznica'', ''kościół'', ''bierzmowanie'' są właśnie pochodzenia czeskiego). Z czeskiego pochodzi słowo ''robot'' obecne w większości języków świata. Do literatury wprowadził je Karel Čapek, autor dramatu ''R.U.R''. Wiele prac o historii języka czeskiego i jego wpływie na język polski napisała profesor Teresa Zofia Orłoś, która prowadziła zajęcia dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. == Jak zapisuje się ten język? == Język czeski zapisuje się za pomocą alfabetu łacińskiego, ale z użyciem kilku dodatkowych liter, takich jak: ''í'', ''č'', ''ř'' czy ''ž''. Najłatwiej tekst w języku czeskim rozpoznać po znaku ''ř'', który wymawia się ''rż'' albo ''rsz'', odpowiada polskiemu dwuznakowi ''rz'' i występuje na przykład w słowach ''řeka'' (''rzeka'') i ''přítel'' (''przyjaciel''). W języku czeskim występuje iloczas gramatyczny, czyli różnica w wymawianiu samogłosek krótkich i długich. To słowo może wydawać się trudne, ale takie nie jest, bo pochodzi od wyrażenia ''ile czasu''. W języku polskim iloczasu od dawna nie ma, ale kiedyś, na początku XV wieku, w czasach bitwy pod Grunwaldem, był. Długość samogłoski w języku czeskim decyduje o znaczeniu, ponieważ odróżnia słowa, na przykład ''český'' z długim ''ý'' znaczy ''czeski'', ale ''česky'' z krótkim ''y'' znaczy ''po czesku''. W języku czeskim nie ma za to obecnych w języku polskim nosówek, czyli ę i ą. Najbardziej podobne do polskiego ą jest ou (czytane jak polskie oł). Często występuje ono tam, gdzie u nas znajduje się ''ą''. Na przykład polski wyraz ''są'' po czesku brzmi ''jsou''. Zamiast ''ę'' w czeskim używa się na przykład ''u''. Polska ''ręka'' to po czesku ''ruka''. W języku czeskim podobnie jak w polskim są samo ''h'' i ''ch''. Po polsku nie różnią się one w wymowie, dlatego uczniowie mają problemy na dyktandach. Po czesku jest inaczej. Samo ''h'' wymawia się dźwięcznie. W języku polskim takie dźwięczne ''h'' występuje w imieniu Bohdan. Czeskie ''h'' z reguły jest tam, gdzie po polsku jest ''g''. Porównajmy dwa słowa, które znaczą to samo: polskie ''gruszka'' i czeskie ''hruška''. Polskiemu ''g'' odpowiada czeskie ''h''. Ciekawostka: w języku czeskim "ch" zajmuje w krzyżówkach jedną kratkę. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Po czesku napisano bardzo wiele książek, zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Jednym z największych czeskich pisarzy był wspomniany Karel Čapek, który napisał między innymi opowieść dla dzieci ''Daszeńka, czyli żywot szczeniaka'' (''Dášeňka čili život štěněte''). Po czesku stworzono film animowany ''Krtek'' (Krecik), dobrze znany dzieciom w Polsce i kilku innych krajach. Polskie piosenkarki Ewa Farna i Halina Mlynková niektóre piosenki śpiewają raz z polskim tekstem, a innym razem z czeskim. == Kilka podstawowych zwrotów w tym języku == {| class="wikitable" ! Zwrot (czeski) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | Ahoj || [ahoj] || Cześć || nieformalne przywitanie |- | Dobré ráno || [dobre rano] || Dzień dobry (rano) || poranne przywitanie |- | Dobrý den || [dobry den] || Dzień dobry || standardowe przywitanie |- | Dobrý večer || [dobry weczer] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | Na shledanou || [na shledanou] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Dobrou noc || [dobrou noc] || Dobranoc || życzenie na noc |- | Jídlo || [jidlo] || Jedzenie || ogólna kategoria |- | Maso || [maso] || Mięso || produkt spożywczy |- | Ovoce || [owoce] || Owoce || produkt spożywczy |- | Zelenina || [zelenina] || Warzywa || produkt spożywczy |- | Polévka || [polewka] || Zupa || danie |- | Mléčné výrobky || [mleczne wyrobki] || Nabiał || produkty mleczne |- | Chléb || [chleb] || Chleb || pieczywo |- | Mléko || [mleko] || Mleko || napój / nabiał |- | Jablko || [jablko] || Jabłko || owoc |- | Mrkev || [mrkew] || Marchewka || warzywo |- | Hruška || [hruszka] || Gruszka || owoc |- | Rajče || [rajcze] || Pomidor || warzywo |- | Okurka || [okurka] || Ogórek || warzywo |- | Brambor || [brambor] || Ziemniak || warzywo |- | Cukr || [cukr] || Cukier || produkt spożywczy |- | Nápoj || [napoj] || Napój || ogólna kategoria |- | Voda || [woda] || Woda || napój |- | Džus || [dżus] || Sok || napój |- | Čaj || [czaj] || Herbata || napój |- | Káva || [kawa] || Kawa || napój |- | Pivo || [piwo] || Piwo || napój alkoholowy |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> rcemkn2bhfucqplnoynajcun7pojx53 548754 548753 2026-07-29T02:46:44Z Persino 2851 /* Kilka podstawowych zwrotów w tym języku */ 548754 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język czeski jest używany w Czechach oraz przez Czechów zamieszkałych poza granicami swojego kraju (np. w mieście Zelów w środkowej Polsce). Dawniej, w XVI wieku, wykształceni Polacy umieli mówić po czesku i byli z tego dumni. Nauka zajmująca się językiem czeskim to bohemistyka. Wyraz ten pochodzi od łacińskiej nazwy Czech, która brzmi Bohemia. == Jaka jest historia tego języka? == Czeski jest językiem zachodniosłowiańskim, a więc jest bardzo podobny do polskiego. Najbliżej spokrewniony jest z językiem słowackim. W średniowieczu silnie oddziaływał na język polski (takie słowa jak ''rusznica'', ''kościół'', ''bierzmowanie'' są właśnie pochodzenia czeskiego). Z czeskiego pochodzi słowo ''robot'' obecne w większości języków świata. Do literatury wprowadził je Karel Čapek, autor dramatu ''R.U.R''. Wiele prac o historii języka czeskiego i jego wpływie na język polski napisała profesor Teresa Zofia Orłoś, która prowadziła zajęcia dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. == Jak zapisuje się ten język? == Język czeski zapisuje się za pomocą alfabetu łacińskiego, ale z użyciem kilku dodatkowych liter, takich jak: ''í'', ''č'', ''ř'' czy ''ž''. Najłatwiej tekst w języku czeskim rozpoznać po znaku ''ř'', który wymawia się ''rż'' albo ''rsz'', odpowiada polskiemu dwuznakowi ''rz'' i występuje na przykład w słowach ''řeka'' (''rzeka'') i ''přítel'' (''przyjaciel''). W języku czeskim występuje iloczas gramatyczny, czyli różnica w wymawianiu samogłosek krótkich i długich. To słowo może wydawać się trudne, ale takie nie jest, bo pochodzi od wyrażenia ''ile czasu''. W języku polskim iloczasu od dawna nie ma, ale kiedyś, na początku XV wieku, w czasach bitwy pod Grunwaldem, był. Długość samogłoski w języku czeskim decyduje o znaczeniu, ponieważ odróżnia słowa, na przykład ''český'' z długim ''ý'' znaczy ''czeski'', ale ''česky'' z krótkim ''y'' znaczy ''po czesku''. W języku czeskim nie ma za to obecnych w języku polskim nosówek, czyli ę i ą. Najbardziej podobne do polskiego ą jest ou (czytane jak polskie oł). Często występuje ono tam, gdzie u nas znajduje się ''ą''. Na przykład polski wyraz ''są'' po czesku brzmi ''jsou''. Zamiast ''ę'' w czeskim używa się na przykład ''u''. Polska ''ręka'' to po czesku ''ruka''. W języku czeskim podobnie jak w polskim są samo ''h'' i ''ch''. Po polsku nie różnią się one w wymowie, dlatego uczniowie mają problemy na dyktandach. Po czesku jest inaczej. Samo ''h'' wymawia się dźwięcznie. W języku polskim takie dźwięczne ''h'' występuje w imieniu Bohdan. Czeskie ''h'' z reguły jest tam, gdzie po polsku jest ''g''. Porównajmy dwa słowa, które znaczą to samo: polskie ''gruszka'' i czeskie ''hruška''. Polskiemu ''g'' odpowiada czeskie ''h''. Ciekawostka: w języku czeskim "ch" zajmuje w krzyżówkach jedną kratkę. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Po czesku napisano bardzo wiele książek, zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Jednym z największych czeskich pisarzy był wspomniany Karel Čapek, który napisał między innymi opowieść dla dzieci ''Daszeńka, czyli żywot szczeniaka'' (''Dášeňka čili život štěněte''). Po czesku stworzono film animowany ''Krtek'' (Krecik), dobrze znany dzieciom w Polsce i kilku innych krajach. Polskie piosenkarki Ewa Farna i Halina Mlynková niektóre piosenki śpiewają raz z polskim tekstem, a innym razem z czeskim. == Kilka podstawowych zwrotów w tym języku == {| class="wikitable" ! Zwrot (czeski) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | Ahoj || [ahoj] || Cześć || nieformalne przywitanie |- | Dobré ráno || [dobre rano] || Dzień dobry (rano) || poranne przywitanie |- | Dobrý den || [dobry den] || Dzień dobry || standardowe przywitanie |- | Dobrý večer || [dobry weczer] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | Na shledanou || [na shledanou] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Dobrou noc || [dobrou noc] || Dobranoc || życzenie na noc |- | Jídlo || [jidlo] || Jedzenie || ogólna kategoria |- | Maso || [maso] || Mięso || produkt spożywczy |- | Ovoce || [owoce] || Owoce || produkt spożywczy |- | Zelenina || [zelenina] || Warzywa || produkt spożywczy |- | Polévka || [polewka] || Zupa || danie |- | Mléčné výrobky || [mleczne wyrobki] || Nabiał || produkty mleczne |- | Chléb || [chleb] || Chleb || pieczywo |- | Mléko || [mleko] || Mleko || napój / nabiał |- | Jablko || [jablko] || Jabłko || owoc |- | Mrkev || [mrkew] || Marchewka || warzywo |- | Hruška || [hruszka] || Gruszka || owoc |- | Rajče || [rajcze] || Pomidor || warzywo |- | Okurka || [okurka] || Ogórek || warzywo |- | Brambor || [brambor] || Ziemniak || warzywo |- | Cukr || [cukr] || Cukier || produkt spożywczy |- | Nápoj || [napoj] || Napój || ogólna kategoria |- | Voda || [woda] || Woda || napój |- | Džus || [dżus] || Sok || napój |- | Čaj || [czaj] || Herbata || napój |- | Káva || [kawa] || Kawa || napój |- | Pivo || [piwo] || Piwo || napój alkoholowy |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> ci3bomrb0b4xwrydvsnzz9hw0yjfqr6 104 15750 548755 548523 2026-07-29T02:47:53Z Persino 2851 548755 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie się mówi w tym języku? == Język angielski występuje na całym świecie. Jako język urzędowy występuje w Wielkiej Brytanii, w Irlandii, w Stanach Zjednoczonych, w Kanadzie, w Australii i na Nowej Zelandii. [[Grafika: Anglospeak (subnational version).svg|thumb|300px|center|mapa państw, gdzie mówi się po angielsku]] Angielski jest także najbardziej rozpowszechnionym językiem "międzynarodowym". Jest używany w dyplomacji, kontaktach biznesowych i na konferencjach naukowych. Jest to także jeden z najczęściej używanych języków w Internecie. == Jaka jest historia tego języka? == Język angielski należy do grupy języków germańskich, podobnie jak niemiecki i języki skandynawskie. Zawiera także wiele zapożyczeń z języków romańskich, głównie francuskiego i łaciny. W starożytności i średniowieczu Wyspy Brytyjskie były kilkakrotnie podbijane i zasiedlane; każdy z tych podbojów wywarł wpływ na obecny kształt narodów brytyjskich i ich języków. * Najdawniejszymi mieszkańcami Wysp Brytyjskich byli Celtowie. Około 400 roku n.e, u schyłku Cesarstwa Rzymskiego, większość terenów Brytanii została podbita przez germańskie plemiona Anglosasów, a Celtowie zostali zepchnięci na północne i zachodnie krańce Wysp. Celtyckie pochodzenie mają obecne języki: irlandzki, szkocki i walijski. W języku angielskim pozostało bardzo niewiele rdzennie celtyckich słów, głównie nazwy niektórych rzek i miejscowości. * Anglosasi mówili językiem staro-angielskim, silnie zbliżonym do innych języków germańskich i niepodobnym do obecnego angielskiego. Około 600 roku n.e. przyjęli chrześcijaństwo, w wyniku czego przejęli wiele słów z łaciny i greki. Między rokiem 800 a 1000 n.e miało miejsce wiele najazdów Wikingów. Wikingowie mówili językiem nordyckim, podobnym do obecnego norweskiego i duńskiego. Anglosasi zapożyczyli od nich wiele słów, głównie dotyczących życia codziennego i walki, np. horse (koń), knife (nóż). * W 1066 r.n.e. Anglię podbili Normanowie pod wodzą Wilhelma Zdobywcy. Byli to Skandynawowie osiedli w Normandii (na północy Francji), mówiący językiem normańskim zbliżonym do staro-francuskiego. Wilhelm Zdobywca został królem, a Normanowie objęli najwyższe urzędy w państwie. Zajęli się handlem, sądownictwem, utworzyli nową arystokrację. Z ich języka pochodzi większość słów używanych do tej pory w tych dziedzinach, m.in. castle (zamek), royal (królewski), prince (książę), a także merchant (kupiec) i money (pieniądze). == Jak zapisuje się ten język? == Język angielski zapisuje się przy użyciu alfabetu łacińskiego, podobnie jak większość języków europejskich (w tym polski). Alfabet używany w języku angielskim składa się z 26 liter. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == === Literatura dziecięca === Do klasyki literatury dziecięcej należą: ''Alicja w Krainie Czarów'' Lewisa Carrolla, ''Przygody Piotrusia Pana'' Jamesa Matthew Barrie'go, oraz oczywiście ''Kubuś Puchatek'' Alana Alexandra Milne. === Klasyka literatury === Najbardziej znanym pisarzem anglojęzycznym jest William Shakespeare, autor kilkudziesięciu sztuk teatralnych (m.in. ''Hamlet'', ''Makbet'' oraz ''Romeo i Julia'') i ponad stu sonetów. Słynni pisarze to Charles Dickens (''Oliver Twist''), Jane Austen (''Rozważna i romantyczna'', ''Duma i uprzedzenie''), James Joyce (''Ulisses''), Robert Byron (''The station''), Jonathan Swift (''Podróże Guliwera''). == Kilka podstawowych zwrotów w tym języku == {| class="wikitable" ! Angielski ! Wymowa (PL) ! Polski |- | Hello | heloł | Cześć |- | Good morning | gud mornin | Dzień dobry (do 12:00) |- | Good afternoon | gud afternun | Dzień dobry (12:00–18:00) |- | Good evening | gud iwnin | Dobry wieczór |- | Good‑bye | gud baj | Do widzenia |- | Good night | gud najt | Dobranoc |- | What is your name? | łot yz jor nejm | Jak się nazywasz? |- | My name is... | maj nejm yz... | Nazywam się... |- | How are you? | hau ar ju | Jak się masz? |- | I'm fine, thanks. | ajm fajn, fanks | Mam się dobrze, dziękuję. |- | Where are you from? | łer ar ju from | Skąd pochodzisz? |- | I'm from... | ajm from... | Jestem z... |- | What time is it? | łot tajm yz yt | Która jest godzina? |- | It is ... o'clock | yt yz ... e klok | Jest równo... |- | It is seven past two | yt yz sewen past tu | Jest siedem minut po drugiej. |- | It is four to one | yt yz for tu łan | Jest cztery minuty do pierwszej. |- | How old are you? | hau old ar ju | Ile masz lat? |} === Liczby === {| class="wikitable" ! Angielski ! Wymowa (PL) ! Polski |- | One | łan | jeden |- | Two | tu | dwa |- | Three | fri | trzy |- | Four | for | cztery |- | Five | fajw | pięć |- | Six | syks | sześć |- | Seven | sewen | siedem |- | Eight | ejt | osiem |- | Nine | najn | dziewięć |- | Ten | ten | dziesięć |- | Eleven | ilewen | jedenaście |- | Twelve | tłelw | dwanaście |} === Niektóre kolory === {| class="wikitable" ! Angielski ! Wymowa (PL) ! Polski |- | Green | grin | zielony |- | Pink | pynk | różowy |- | Blue | blu | niebieski |- | Yellow | jelou | żółty |- | Red | red | czerwony |- | Black | blak | czarny |- | White | łajt | biały |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> bw6yxxtd5owxcei9ppcelxxvipva6w8 104 15792 548756 548524 2026-07-29T02:52:44Z Persino 2851 548756 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język niemiecki jest językiem używanym w Europie: w Niemczech i w Austrii jako jedyny język urzędowy, a także w w Belgii, w Szwajcarii i w Liechtensteinie. {{Plik|plik=Legal status of German in the world.svg|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=mapa państw i społeczności, gdzie mówi się po niemiecku}} ==Jaka jest historia tego języka?== Język ten należy do grupy germańskiej, czyli jest krewnym na przykład szwedzkiego oraz angielskiego. Co ciekawe, bardzo dużo słów w języku polskim, zwłaszcza dotyczących rzemiosła i techniki, pochodzi z niemieckiego. "Kosztować", "majster", "szlafrok" i "spacer" to wszystko słowa zapożyczone z języka niemieckiego. W samym niemieckim natomiast dużo wyrazów pochodzi z języka francuskiego. Podczas gdy w języku polskim słowa z francuskiego są prawie zawsze spolszczone, czyli zapisywane tak, jak my je słyszymy (francuskie "sauce", polskie "sos"), Niemcy często zostawiają je tak, jak w języku francuskim (niemieckie "Sauce", zniemczane do "Soße"). ==Jak zapisuje się ten język?== {{Plik|plik=Szlig.png|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=centruj|opis=powstanie litery ß}} W języku niemieckim występuje alfabet łaciński (ten sam co w języku polskim). Jednak cechą tego alfabetu są umlauty ('''Ä, Ö, Ü''') oraz litera '''ß''' (Es-Zett, czytaj "es-cet"), czytana jak s. Ta ostatnia jest o tyle ciekawa, że powstała przez zlanie się litery "s" (w starym niemieckim piśmie wyglądającej jak długa pionowa kreska zaokrąglona u końców: ʃ) i "z". == Jakie dzieła powstały w tym języku? == {{Plik|plik=Grimm.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Wilhelm (z lewej) i Jakub Grimm (z prawej) na obrazie Elisabeth Jerichau-Baumann z 1855 roku.}} Z '''literatury dla dzieci''' najbardziej znane są baśnie braci Grimm. Jakub Grimm (1785 – 1863) i Wilhelm Grimm (1786 – 1859) zebrali i opublikowali niemieckie opowieści ludowe i baśnie. Kilka z nich zostało sfilmowanych przez wytwórnię Disneya, m.in. "Królewna Śnieżka", "Kopciuszek" i "Śpiąca królewna". Także "Czerwony kapturek" oraz "Jaś i Małgosia" znane są wśród dzieci na całym świecie. Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832) to najsłynniejszy niemiecki poeta romantyczny. Napisał m.in. powieść w listach "Cierpienia młodego Wertera" oraz monumentalną sztukę teatralną "Faust" o uczonym, który zaprzedał duszę diabłu. Był niezwykle wszechstronnym autorem: zajmował się botaniką, geologią, filozofią, teorią kolorów... Do jego znanych wierszy należą m.in. "Nocna pieśń wędrowca", "Pieśń Mignon" ("Znasz-li ten kraj...") oraz ballada "Król Olch". Popularnym autorem '''literatury młodzieżowej''' był Karol May (1842 – 1912). Najbardziej znane są jego przygodowo-podróżnicze książki o Dzikim Zachodzie, zwłaszcza "Winnetou" i "Skarb w Srebrnym Jeziorze". Ciekawostką jest, że większość swoich książek podróżniczych May napisał nie wyjeżdżając z Niemiec. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Niemiecki ! Wymowa (PL) ! Polski |- | '''Guten Morgen''' | gutyn morgen | Dzień dobry (do 12:00) |- | '''Guten Tag''' | gutyn tak | Dzień dobry (12:00–18:00) |- | '''Guten Abend''' | gutyn abent | Dobry wieczór (17:00–22:00) |- | '''Hallo''' | halo | Cześć (powitanie) |- | '''Tschüs''' | czius | Cześć (pożegnanie) |- | '''Auf Wiedersehen''' | auf wider-zeen | Do widzenia |- | '''Bitte''' | byte | Proszę |- | '''Danke''' | danke | Dziękuję |- | '''Ich heiße...''' | yś hajse | Nazywam się... |- | '''Ich liebe dich''' | yś libe dyś | Kocham cię |- | '''Ich bin...''' | yś bin | Jestem... |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> i2i7r3hgyhbaryspog7javmnycvfo5i 104 15793 548757 530666 2026-07-29T02:54:27Z Persino 2851 548757 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język hiszpański jest jednym z najbardziej znanych języków na świecie. Mówi się nim w Hiszpanii, w Ameryce Południowej (oprócz Brazylii, Surinamu, Gujany i Gujany Francuskiej), w Meksyku i na południu USA. {{plik|plik=Countries with Spanish as an official language.svg|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa obszarów, gdzie hiszpański jest językiem urzędowym. W obszarach zaznaczonych na czerwono hiszpański jest jedynym językiem urzędowym, a w tych na niebiesko tylko jednym z nich.}} == Jaka jest historia tego języka? == Hiszpański należy do grupy języków romańskich, podobnie jak m.in. francuski i włoski. Wywodzi się z łaciny, daje się też w nim zauważyć wpływy arabskie.Język hiszpański jest drugim najpowszechniej używanym językiem na Ziemi. W roku 2006 oceniano, że posługuje się nim jako językiem ojczystym około 650 milionów ludzi na siedmiu kontynentach, szczególnie w Ameryce Południowej, Ameryce Północnej,Europie i zachodniej Afryce.Uchwalona 27 grudnia 1978 (znowelizowana 27 sierpnia 1992) Konstytucja Hiszpanii stanowi, że „Kastylijski jest hiszpańskim urzędowym językiem państwa. Wszyscy Hiszpanie mają obowiązek go znać i prawo nim się posługiwać” (art. 3 ust. 1 Konstytucji Hiszpanii). Niemniej „Pozostałe języki hiszpańskie są również językami urzędowymi w odpowiednich wspólnotach autonomicznych, zgodnie z ich statutami” (art. 3 ust. 2 Konstytucji Hiszpanii). Do kategorii owych „pozostałych języków hiszpańskich” zalicza się, występujące w niektórych regionach (autonomiach) Hiszpanii, lokalne rodzime języki: == Jak zapisuje się ten język? == Język hiszpański zapisuje się przy pomocy alfabetu łacińskiego, podobnie jak angielski czy polski. W hiszpańskim występuje dodatkowo litera '''ñ''', czytana jak polskie '''ń'''. Czasami za dodatkowe litery uznaje się też '''ch''' (czyt. '''cz''') i '''ll''' (dawniej miękkie l, obecnie raczej '''j'''). W hiszpańskim wykrzykniki i znaki zapytania zapisuje się po obu stronach zdania (na początku i na końcu). Znak na początku jest odwrócony do góry nogami (spójrz na przykłady w '''Podstawowych zwrotach'''). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Najbardziej znana jest powieść "Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy" Miguela Cervantesa. W humorystyczny sposób opowiada ona o szalonym rycerzu i jego giermku. Do wielu języków weszło z niej powiedzenie "walka z wiatrakami", oznaczające daremne, nieskuteczne zajęcie. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == * '''¡Hola!''' [ola!] - Cześć * '''Buenos días''' [buenos dijas] - Dzień dobry (do godziny 12:00) * '''Buenas tardes''' - Dzień dobry (od 12:00 do 18:00) * '''Buenas noches''' [buenas noczes] - Dobry wieczór/Dobranoc * '''¡Adiós!''' [adjos] - Do widzenia!/Do zobaczenia!/Żegnaj! * '''Hasta la vista''' [asta la wista] - Do zobaczenia * '''Hasta mañana''' [asta maniana] - Do jutra * '''Por favor''' [por fawor] - Proszę * '''Gracias''' [grasjas] - Dziękuję * '''amigo''' - przyjaciel * '''¿Como te llamas?''' [Komo te jamas?] - Jak się nazywasz? * '''Me llamo...''' [Me jamo] - Nazywam się... * '''Chocolate''' [Ciokolate] - Czekolada * '''Sí''' - Tak * '''No'''- Nie * '''¿Quieres jugar?''' [Kieres hugar?] - Chcesz się bawić? * '''Agua''' - woda * '''Leche''' [lecie] - mleko {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 530n3177lkbsaygk52ja0lkdnt0tpde 548758 548757 2026-07-29T02:55:27Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548758 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język hiszpański jest jednym z najbardziej znanych języków na świecie. Mówi się nim w Hiszpanii, w Ameryce Południowej (oprócz Brazylii, Surinamu, Gujany i Gujany Francuskiej), w Meksyku i na południu USA. {{plik|plik=Countries with Spanish as an official language.svg|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa obszarów, gdzie hiszpański jest językiem urzędowym. W obszarach zaznaczonych na czerwono hiszpański jest jedynym językiem urzędowym, a w tych na niebiesko tylko jednym z nich.}} == Jaka jest historia tego języka? == Hiszpański należy do grupy języków romańskich, podobnie jak m.in. francuski i włoski. Wywodzi się z łaciny, daje się też w nim zauważyć wpływy arabskie.Język hiszpański jest drugim najpowszechniej używanym językiem na Ziemi. W roku 2006 oceniano, że posługuje się nim jako językiem ojczystym około 650 milionów ludzi na siedmiu kontynentach, szczególnie w Ameryce Południowej, Ameryce Północnej,Europie i zachodniej Afryce.Uchwalona 27 grudnia 1978 (znowelizowana 27 sierpnia 1992) Konstytucja Hiszpanii stanowi, że „Kastylijski jest hiszpańskim urzędowym językiem państwa. Wszyscy Hiszpanie mają obowiązek go znać i prawo nim się posługiwać” (art. 3 ust. 1 Konstytucji Hiszpanii). Niemniej „Pozostałe języki hiszpańskie są również językami urzędowymi w odpowiednich wspólnotach autonomicznych, zgodnie z ich statutami” (art. 3 ust. 2 Konstytucji Hiszpanii). Do kategorii owych „pozostałych języków hiszpańskich” zalicza się, występujące w niektórych regionach (autonomiach) Hiszpanii, lokalne rodzime języki: == Jak zapisuje się ten język? == Język hiszpański zapisuje się przy pomocy alfabetu łacińskiego, podobnie jak angielski czy polski. W hiszpańskim występuje dodatkowo litera '''ñ''', czytana jak polskie '''ń'''. Czasami za dodatkowe litery uznaje się też '''ch''' (czyt. '''cz''') i '''ll''' (dawniej miękkie l, obecnie raczej '''j'''). W hiszpańskim wykrzykniki i znaki zapytania zapisuje się po obu stronach zdania (na początku i na końcu). Znak na początku jest odwrócony do góry nogami (spójrz na przykłady w '''Podstawowych zwrotach'''). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Najbardziej znana jest powieść "Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy" Miguela Cervantesa. W humorystyczny sposób opowiada ona o szalonym rycerzu i jego giermku. Do wielu języków weszło z niej powiedzenie "walka z wiatrakami", oznaczające daremne, nieskuteczne zajęcie. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (hiszpański) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | ¡Hola! || [ola] || Cześć || uniwersalne, nieformalne przywitanie |- | Buenos días || [buenos dijas] || Dzień dobry (rano) || używane do ok. 12:00 |- | Buenas tardes || [buenas tardes] || Dzień dobry (po południu) || od ok. 12:00 do 18:00 |- | Buenas noches || [buenas noczes] || Dobry wieczór / Dobranoc || wieczorne przywitanie lub pożegnanie |- | ¡Adiós! || [adjos] || Do widzenia / Żegnaj || standardowe pożegnanie |- | Hasta la vista || [asta la wista] || Do zobaczenia || potoczne pożegnanie |- | Hasta mañana || [asta maniana] || Do jutra || pożegnanie z określeniem czasu |- | Por favor || [por fawor] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Gracias || [grasjas] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | amigo || [amigo] || przyjaciel || rzeczownik, rodzaj męski |- | ¿Cómo te llamas? || [komo te jamas] || Jak się nazywasz? || pytanie nieformalne |- | Me llamo... || [me jamo] || Nazywam się… || przedstawianie się |- | Chocolate || [ciokolate] || Czekolada || rzeczownik |- | Sí || [si] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | No || [no] || Nie || odpowiedź przecząca |- | ¿Quieres jugar? || [kieres hugar] || Chcesz się bawić? || pytanie do dziecka lub znajomego |- | Agua || [agua] || Woda || rzeczownik |- | Leche || [lecie] || Mleko || rzeczownik |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> hrmnktbrr58grcbwgnxrfd02mq48nfz 104 15821 548734 548505 2026-07-29T02:04:58Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548734 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == W Europie język francuski jest językiem urzędowym we Francji, a także w Belgii (obok niemieckiego i niderlandzkiego), Szwajcarii (obok włoskiego i niemieckiego), w Luksemburgu i Monako. Francuski jest jednym z 3 oficjalnych języków Unii Europejskiej. Na świecie używany jest także w Kanadzie (głównie na wschodzie - prowincja Quebec), na Haiti i w Gujanie Francuskiej, w zachodniej i centralnej Afryce. Mówi nim około 128 mln ludzi. [[Grafika:Map-Francophone World.svg|thumb|upright=2|center|mapa państw, gdzie mówi się po francusku]] ==Jaka jest historia tego języka?== Język francuski należy do grupy języków romańskich tak jak język włoski czy łacina. Od XVI do XVII wieku był najważniejszym językiem na świecie (tak jak dziś język angielski). Najdawniejszymi mieszkańcami obecnej Francji byli Celtowie, przez Rzymian nazywani Galami. W obecnym języku francuskim zachowało się poniżej dwustu słów pochodzenia galijskiego, głównie dotyczących roślin, zwierząt i rolnictwa, m.in. bouleau (brzoza), chêne (dąb), mouton (baran), alouette (skowronek), char (wóz) i chemin (droga). Galijskie wpływy można też odnaleźć w "dwudziestkowym" systemie liczenia. W 50 roku p.n.e. Galia została podbita przez Rzymian pod wodzą Juliusza Cezara. Rzymianie panowali w Galii aż do upadku Cesarstwa w V wieku n.e. Od III wieku na tereny Europy Zachodniej napływały rozmaite plemiona germańskie, w tym Frankowie, od których pochodzi nazwa "Francja". Pochodzenia germańskiego są m.in. słowa blanc (biały), bleu (niebieski), garçon (chłopiec), guerre (wojna) i haine (nienawiść) oraz końcówki -ard, -and, -aud. W średniowieczu w języku starofrancuskim powstało wiele pieśni-opowieści o bohaterskich rycerzach oraz dworskich romansach. Opowieści te były zazwyczaj anonimowe i często występowały w kilku wersjach. Do najsłynniejszych z nich należą "Pieśń o Rolandzie" i "Opowieść o Tristanie i Izoldzie". Również legendy o Królu Arturze i Rycerzach Okrągłego Stołu po raz pierwszy zostały zapisane po francusku. W 1539 r. król Franciszek I wydał rozporządzenie, aby język francuski był używany jako oficjalny język w urzędach i sądach, zamiast łaciny. Przyczyniło się to do ujednolicenia pisanego języka francuskiego na terenie całego państwa. W 1634 r. Kardynał Richelieu założył Akademię Francuską jako organizację, mającą czuwać nad zachowaniem czystości języka francuskiego. W 1694 r. Akademia wydała pierwszy słownik języka francuskiego. Jednym ze skutków działalności Akademii było zahamowanie zmian w rozwoju tego języka. Do dziś język francuski (w porównaniu z innymi językami europejskimi) ma najbardziej tradycyjną, staromodną ortografię (i zapis słów w znacznym stopniu odbiegający od ich wymowy). == Jak zapisuje się ten język? == W języku francuskim występuje 26 liter. Alfabetem w tym języku jest alfabet łaciński (stosowany również w innych językach, na przykład w języku polskim). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == === Literatura dziecięca === Do klasyki literatury dziecięcej należy opowiadanie "Mały Książę" Antoine de Saint-Exupery'ego. === Literatura młodzieżowa === * "Trzej muszkieterowie" Alexandra Dumas - książka historyczno-przygodowa * "20 000 mil podmorskiej żeglugi" Jules'a Verne'a - fantastyka naukowa === Klasyka literatury === Do wybitnych pisarzy dziewiętnastowiecznych należy Victor Hugo, autor m.in. "Nędzników" i "Katedry Najświętszej Marii Panny w Paryżu" (historii szerzej znanej jako "Dzwonnik z Notre Dame"). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Salut || [saly] || cześć || bardzo potoczne przywitanie |- | Ça va? || [sa wa] || jak leci? || uniwersalne pytanie o samopoczucie |- | Bonjour || [bążur] || dzień dobry / witaj || formalne lub neutralne przywitanie |- | Comment allez-vous? || [komą tale wu] || jak się Pan/Pani czuje? || forma grzecznościowa |- | Je vais bien, merci || [ży we bią, mers-i] || mam się dobrze, dziękuję || odpowiedź na pytanie o samopoczucie |- | Au revoir || [o rewuar] || do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Adieu || [adje] || do zobaczenia || bardziej uroczyste, rzadziej używane |- | Pardon || [pardą] || przepraszam || gdy jest nam przykro |- | Excusez-moi || [ekskiuze mła] || przepraszam || gdy chcemy przejść lub zwrócić uwagę |- | S'il vous plaît || [sil wu ple] || proszę || forma grzecznościowa |- | Merci || [mers-i] || dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Comment tu t'appelles? || [komą ty tapel] || jak się nazywasz? || forma nieformalna |- | Je m'appelle ... || [ży mapel] || nazywam się… || przedstawianie się |- | Je suis... || [ży słi] || jestem… || opis siebie |- | J'ai ... ans || [że ... ą] || mam … lat || podawanie wieku |} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> bm1vek21ap5rx2ic0fj7bhaf5v1ml4p 548759 548734 2026-07-29T02:59:58Z Persino 2851 548759 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == W Europie język francuski jest językiem urzędowym we Francji, a także w Belgii (obok niemieckiego i niderlandzkiego), Szwajcarii (obok włoskiego i niemieckiego), w Luksemburgu i Monako. Francuski jest jednym z 3 oficjalnych języków Unii Europejskiej. Na świecie używany jest także w Kanadzie (głównie na wschodzie - prowincja Quebec), na Haiti i w Gujanie Francuskiej, w zachodniej i centralnej Afryce. Mówi nim około 128 mln ludzi. {{Plik|plik=Map-Francophone World.svg|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=mapa państw, gdzie mówi się po francusku}} ==Jaka jest historia tego języka?== Język francuski należy do grupy języków romańskich tak jak język włoski czy łacina. Od XVI do XVII wieku był najważniejszym językiem na świecie (tak jak dziś język angielski). Najdawniejszymi mieszkańcami obecnej Francji byli Celtowie, przez Rzymian nazywani Galami. W obecnym języku francuskim zachowało się poniżej dwustu słów pochodzenia galijskiego, głównie dotyczących roślin, zwierząt i rolnictwa, m.in. bouleau (brzoza), chêne (dąb), mouton (baran), alouette (skowronek), char (wóz) i chemin (droga). Galijskie wpływy można też odnaleźć w "dwudziestkowym" systemie liczenia. W 50 roku p.n.e. Galia została podbita przez Rzymian pod wodzą Juliusza Cezara. Rzymianie panowali w Galii aż do upadku Cesarstwa w V wieku n.e. Od III wieku na tereny Europy Zachodniej napływały rozmaite plemiona germańskie, w tym Frankowie, od których pochodzi nazwa "Francja". Pochodzenia germańskiego są m.in. słowa blanc (biały), bleu (niebieski), garçon (chłopiec), guerre (wojna) i haine (nienawiść) oraz końcówki -ard, -and, -aud. W średniowieczu w języku starofrancuskim powstało wiele pieśni-opowieści o bohaterskich rycerzach oraz dworskich romansach. Opowieści te były zazwyczaj anonimowe i często występowały w kilku wersjach. Do najsłynniejszych z nich należą "Pieśń o Rolandzie" i "Opowieść o Tristanie i Izoldzie". Również legendy o Królu Arturze i Rycerzach Okrągłego Stołu po raz pierwszy zostały zapisane po francusku. W 1539 r. król Franciszek I wydał rozporządzenie, aby język francuski był używany jako oficjalny język w urzędach i sądach, zamiast łaciny. Przyczyniło się to do ujednolicenia pisanego języka francuskiego na terenie całego państwa. W 1634 r. Kardynał Richelieu założył Akademię Francuską jako organizację, mającą czuwać nad zachowaniem czystości języka francuskiego. W 1694 r. Akademia wydała pierwszy słownik języka francuskiego. Jednym ze skutków działalności Akademii było zahamowanie zmian w rozwoju tego języka. Do dziś język francuski (w porównaniu z innymi językami europejskimi) ma najbardziej tradycyjną, staromodną ortografię (i zapis słów w znacznym stopniu odbiegający od ich wymowy). == Jak zapisuje się ten język? == W języku francuskim występuje 26 liter. Alfabetem w tym języku jest alfabet łaciński (stosowany również w innych językach, na przykład w języku polskim). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == === Literatura dziecięca === Do klasyki literatury dziecięcej należy opowiadanie "Mały Książę" Antoine de Saint-Exupery'ego. === Literatura młodzieżowa === * "Trzej muszkieterowie" Alexandra Dumas - książka historyczno-przygodowa * "20 000 mil podmorskiej żeglugi" Jules'a Verne'a - fantastyka naukowa === Klasyka literatury === Do wybitnych pisarzy dziewiętnastowiecznych należy Victor Hugo, autor m.in. "Nędzników" i "Katedry Najświętszej Marii Panny w Paryżu" (historii szerzej znanej jako "Dzwonnik z Notre Dame"). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Salut || [saly] || cześć || bardzo potoczne przywitanie |- | Ça va? || [sa wa] || jak leci? || uniwersalne pytanie o samopoczucie |- | Bonjour || [bążur] || dzień dobry / witaj || formalne lub neutralne przywitanie |- | Comment allez-vous? || [komą tale wu] || jak się Pan/Pani czuje? || forma grzecznościowa |- | Je vais bien, merci || [ży we bią, mers-i] || mam się dobrze, dziękuję || odpowiedź na pytanie o samopoczucie |- | Au revoir || [o rewuar] || do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Adieu || [adje] || do zobaczenia || bardziej uroczyste, rzadziej używane |- | Pardon || [pardą] || przepraszam || gdy jest nam przykro |- | Excusez-moi || [ekskiuze mła] || przepraszam || gdy chcemy przejść lub zwrócić uwagę |- | S'il vous plaît || [sil wu ple] || proszę || forma grzecznościowa |- | Merci || [mers-i] || dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Comment tu t'appelles? || [komą ty tapel] || jak się nazywasz? || forma nieformalna |- | Je m'appelle ... || [ży mapel] || nazywam się… || przedstawianie się |- | Je suis... || [ży słi] || jestem… || opis siebie |- | J'ai ... ans || [że ... ą] || mam … lat || podawanie wieku |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> n2x7hgau7d3bq7yniufnkq523mkaqje 104 15835 548760 155979 2026-07-29T03:03:15Z Persino 2851 548760 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> ==Gdzie mówi się w tym języku?== Język japoński jest używany oczywiście w Japonii. Ale Japończycy, którzy nie mieszkają w Japonii, również używają tego języka. {{Plik|plik=Japanese_language_extension.PNG|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa państw, gdzie mówi się po japońsku. Ciemnym kolorem oznaczona jest Japonia. Jasnoniebiesko oznaczone są państwa, w których występuje znaczna mniejszość japońskojęzyczna.}} ==Jaka jest historia tego języka?== Język japoński nie jest podobny do żadnego innego języka. Dzisiejszy język japoński powstał w XVI wieku. ==Jak zapisuje się ten język?== Pismo japońskie nie jest alfabetem, czyli nie jest tak, że każdej głosce odpowiada jeden znak. Są za to znaki dla całych sylab (''katakana'' i ''hiragana'') i słów (''kanji''). Te ostatnie zostały wzięte z pisma chińskiego. Język japoński można też zapisywać alfabetem łacińskim (''romaji''), tak jak język polski. {{Plik|plik=Katakana origine.png|ramka=mały=prawo|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Katakana}} ==Jakie dzieła powstały w tym języku?== W Japonii powstało wiele dzieł. Mangi i anime są wydawane i emitowane w telewizji również w języku polskim. Do słynniejszych należą Pokemon, Bleach, Kapitan Jastrząb, Naruto, Czarodziejka z Księżyca oraz Shin-chan, Clannad, Chobits. {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> njq3z7sdvvmj8aylwaitii1ouw19su5 548761 548760 2026-07-29T03:03:43Z Persino 2851 /* Jak zapisuje się ten język? */ 548761 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> ==Gdzie mówi się w tym języku?== Język japoński jest używany oczywiście w Japonii. Ale Japończycy, którzy nie mieszkają w Japonii, również używają tego języka. {{Plik|plik=Japanese_language_extension.PNG|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa państw, gdzie mówi się po japońsku. Ciemnym kolorem oznaczona jest Japonia. Jasnoniebiesko oznaczone są państwa, w których występuje znaczna mniejszość japońskojęzyczna.}} ==Jaka jest historia tego języka?== Język japoński nie jest podobny do żadnego innego języka. Dzisiejszy język japoński powstał w XVI wieku. ==Jak zapisuje się ten język?== Pismo japońskie nie jest alfabetem, czyli nie jest tak, że każdej głosce odpowiada jeden znak. Są za to znaki dla całych sylab (''katakana'' i ''hiragana'') i słów (''kanji''). Te ostatnie zostały wzięte z pisma chińskiego. Język japoński można też zapisywać alfabetem łacińskim (''romaji''), tak jak język polski. {{Plik|plik=Katakana origine.png|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Katakana}} ==Jakie dzieła powstały w tym języku?== W Japonii powstało wiele dzieł. Mangi i anime są wydawane i emitowane w telewizji również w języku polskim. Do słynniejszych należą Pokemon, Bleach, Kapitan Jastrząb, Naruto, Czarodziejka z Księżyca oraz Shin-chan, Clannad, Chobits. {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> fjxu0g2mxmozyhotf0k92fsfjz2uwtr 548798 548761 2026-07-29T05:34:18Z Persino 2851 /* Jakie dzieła powstały w tym języku? */ 548798 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> ==Gdzie mówi się w tym języku?== Język japoński jest używany oczywiście w Japonii. Ale Japończycy, którzy nie mieszkają w Japonii, również używają tego języka. {{Plik|plik=Japanese_language_extension.PNG|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa państw, gdzie mówi się po japońsku. Ciemnym kolorem oznaczona jest Japonia. Jasnoniebiesko oznaczone są państwa, w których występuje znaczna mniejszość japońskojęzyczna.}} ==Jaka jest historia tego języka?== Język japoński nie jest podobny do żadnego innego języka. Dzisiejszy język japoński powstał w XVI wieku. ==Jak zapisuje się ten język?== Pismo japońskie nie jest alfabetem, czyli nie jest tak, że każdej głosce odpowiada jeden znak. Są za to znaki dla całych sylab (''katakana'' i ''hiragana'') i słów (''kanji''). Te ostatnie zostały wzięte z pisma chińskiego. Język japoński można też zapisywać alfabetem łacińskim (''romaji''), tak jak język polski. {{Plik|plik=Katakana origine.png|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Katakana}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W Japonii powstało wiele dzieł. Mangi i anime są wydawane i emitowane w telewizji również w języku polskim. Do słynniejszych należą Pokemon, Bleach, Kapitan Jastrząb, Naruto, Czarodziejka z Księżyca oraz Shin-chan, Clannad, Chobits. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (japoński) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | こんにちは || [konnichiwa] || Dzień dobry || przywitanie w ciągu dnia |- | こんばんは || [konbanwa] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | おはようございます || [ohajō gozaimas] || Dzień dobry (rano) || uprzejme poranne przywitanie |- | さようなら || [sajōnara] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | またね || [matane] || Do zobaczenia || nieformalne pożegnanie |- | やあ || [ja] || Cześć || bardzo nieformalne powitanie |- | 元気？ || [genki] || Jak leci? || krótkie pytanie o samopoczucie |- | ありがとう || [arigato] || Dziękuję || nieformalne podziękowanie |- | ありがとうございます || [arigato gozaimas] || Dziękuję bardzo || uprzejme podziękowanie |- | ごめんなさい || [gomen nasai] || Przepraszam || przeprosiny |- | お名前は？ || [onamae wa] || Jak masz na imię? || pytanie nieformalne |- | 私は…です || [watashi wa … des] || Mam na imię… || przedstawianie się |- | はい || [hai] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | いいえ || [iie] || Nie || odpowiedź przecząca |- | 猫 || [neko] || Kot || zwierzę |- | 犬 || [inu] || Pies || zwierzę |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> phyohyk6a3mq8dhsh7pr7njgsrjulns 548799 548798 2026-07-29T05:35:03Z Persino 2851 548799 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język japoński jest używany oczywiście w Japonii. Ale Japończycy, którzy nie mieszkają w Japonii, również używają tego języka. {{Plik|plik=Japanese_language_extension.PNG|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=Mapa państw, gdzie mówi się po japońsku. Ciemnym kolorem oznaczona jest Japonia. Jasnoniebiesko oznaczone są państwa, w których występuje znaczna mniejszość japońskojęzyczna.}} == Jaka jest historia tego języka? == Język japoński nie jest podobny do żadnego innego języka. Dzisiejszy język japoński powstał w XVI wieku. == Jak zapisuje się ten język? == Pismo japońskie nie jest alfabetem, czyli nie jest tak, że każdej głosce odpowiada jeden znak. Są za to znaki dla całych sylab (''katakana'' i ''hiragana'') i słów (''kanji''). Te ostatnie zostały wzięte z pisma chińskiego. Język japoński można też zapisywać alfabetem łacińskim (''romaji''), tak jak język polski. {{Plik|plik=Katakana origine.png|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Katakana}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W Japonii powstało wiele dzieł. Mangi i anime są wydawane i emitowane w telewizji również w języku polskim. Do słynniejszych należą Pokemon, Bleach, Kapitan Jastrząb, Naruto, Czarodziejka z Księżyca oraz Shin-chan, Clannad, Chobits. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (japoński) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | こんにちは || [konnichiwa] || Dzień dobry || przywitanie w ciągu dnia |- | こんばんは || [konbanwa] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | おはようございます || [ohajō gozaimas] || Dzień dobry (rano) || uprzejme poranne przywitanie |- | さようなら || [sajōnara] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | またね || [matane] || Do zobaczenia || nieformalne pożegnanie |- | やあ || [ja] || Cześć || bardzo nieformalne powitanie |- | 元気？ || [genki] || Jak leci? || krótkie pytanie o samopoczucie |- | ありがとう || [arigato] || Dziękuję || nieformalne podziękowanie |- | ありがとうございます || [arigato gozaimas] || Dziękuję bardzo || uprzejme podziękowanie |- | ごめんなさい || [gomen nasai] || Przepraszam || przeprosiny |- | お名前は？ || [onamae wa] || Jak masz na imię? || pytanie nieformalne |- | 私は…です || [watashi wa … des] || Mam na imię… || przedstawianie się |- | はい || [hai] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | いいえ || [iie] || Nie || odpowiedź przecząca |- | 猫 || [neko] || Kot || zwierzę |- | 犬 || [inu] || Pies || zwierzę |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> ojcc4v4nph1kri72j85pm1z155k932y 104 15843 548762 423486 2026-07-29T03:08:37Z Persino 2851 548762 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Arabski to jeden z najpopularniejszych języków na świecie. Mówi nim około 250 milionów ludzi. {{Plik|plik=Arabic speaking world.svg|pozycja=centruj|ramka=mały|rozmiar=500px|opis=mapa państw, gdzie mówi się po arabsku}} Po arabsku mówi się w wielu krajach Afryki i Azji: od Maroka, przez Egipt i Arabię Saudyjską, po Jemen. == Jaka jest historia tego języka? == Arabski to język semicki, brzmi więc zupełnie inaczej niż polski, czy nawet angielski i niemiecki. == Jak zapisuje się ten język? == Arabowie używają innego systemu pisma, niż w języku polskim. Nazywane jest ono pismem arabskim. Nie jest to alfabet, lecz abdżad, gdyż nie zapisuje się w nim samogłosek. Język arabski zapisujemy w drugą stronę niż język polski: zaczynamy po prawej i kończymy po lewej. {{Plik|plik=Arabic albayancalligraphy.svg|rozmiar=280px|ramka=mały|pozycja=centruj|opis=przykład pisma arabskiego}} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == {{Plik|plik=FirstSurahKoran.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Koran}} Po arabsku napisano Koran, świętą księgę muzułmanów. Muzyka arabska powstała na Półwyspie Arabskim oraz na terenach podbitych i opanowanych przez Arabów w średniowieczu. == Kilka podstawowych zwrotów w tym języku == {| class="wikitable" ! Zwrot (arabski) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | ...أهلا ، أنا اسمي || [ahlan, ana ismi] || Cześć, nazywam się… || przedstawianie się |- | ولد || [walad] || chłopiec || rzeczownik |- | بنت || [bint] || dziewczynka || rzeczownik |- | نعم || [na‘am] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | لا || [lā] || Nie || odpowiedź przecząca |- | صباح الخير || [ṣabāḥu l-ḫajri] || Dzień dobry || poranne przywitanie |- | مساء الخير || [masāʾu l-ḫajri] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | السلام عليكم || [as-salāmu ‘alaykum] || Pokój wam || tradycyjne islamskie przywitanie |- | مع السلامة || [ma‘a s-salāmati] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | كيف حالك || [kayfa ḥāluka] || Jak się czujesz? || pytanie (forma męska) |- | مرحبا || [marḥaban] || Witam || neutralne przywitanie |- | شكرا || [šukran] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | آسف || [āsifun] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | ما اسمك || [ma smuka / ma smuki] || Jak się nazywasz? || forma męska i żeńska; „i” w smuki niewymawiane |- | لا أفهم || [lā afham] || Nie rozumiem || wyrażenie braku zrozumienia |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> gsnkod654xyiwsuzhs41sv1pn5ds2tu 104 15845 548763 548522 2026-07-29T03:09:52Z Persino 2851 548763 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Hindi jest językiem urzędowym w Indiach. Mówi nim aż 400 milionów ludzi. == Jaka jest historia tego języka? == Hindi to język indoeuropejski, tak jak polski, angielski i włoski. Należy jednak do rodziny indoirańskiej i nie jest zbyt podobny do polskiego. Pochodzi od sanskrytu. Język hindi oraz używany w Pakistanie język urdu to dwie odmiany literackie potocznego języka hindustani. Językoznawcy spierają się, czy należy je uznawać za odrębne języki, czy też nie. == Jak zapisuje się ten język? == Użytkownicy języka hindi używają innego systemu pisma, niż w języku polskim. Nazywane jest ono dewanagari. {| border=0 cellpadding=4 cellspacing=1 style="padding:0 .5em .2em; border:1px solid #999; margin:1em 0;" |+ align=bottom style="text-align:left; font-size:smaller; " | |- style="font-family:FreeSerif,Georgia,'Times New Roman','Nimbus Roman No9 L','Century Schoolbook L','Trebuchet MS','URW Bookman L','URW Chancery L','URW Palladio L',Arial,Teams,serif; font-size:large; text-align:center; " | देवनागरी |} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Tulsidas jest uważany za największego poetę piszącego w hindi. W roku 1574 przetłumaczył na hindi Ramajanę - epos opisujący życie hinduistycznego boga, Ramy. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Polski ! Hindi (transliteracja IAST) ! Hindi (देवनागरी) |- | Tak | haan | हाँ |- | Nie | nahīn | नहीं |- | Dzień dobry | śubh prabhāt / namaste | शुभ प्रभात / नमस्ते |- | Na razie | phir milenge | फिर मिलेंगे |- | Dziękuję | śukriyā / dhanyavād | शुक्रिया / धन्यवाद |- | Dziękuję bardzo | āpkā bahut bahut dhanyavād | आपका बहुत बहुत धन्यवाद |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 85189n7nxvgvvebd7kt1kndyepc6pxg 0 16005 548596 525217 2026-07-28T17:42:10Z Persino 2851 548596 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''450 g obranych pomidorów (świeżych lub z puszki)'' *''porcja ciasta na pizzę'' *''40 g sardeli w oleju osączonych z zalewy i pokrojonych w paski'' *''350 g sera mozzarella pokrojone w kostkę'' *''1 łyżeczka oregano'' *''3 łyżki oliwy z oliwek'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == Nagrzać piekarnik do temperatury {{C|250}}, co najmniej 20 minut przed pieczeniem pizzy. Pomidory przetrzeć do miski przez niezbyt gęste sitko. Ciasto rozwałkować na krążek i posmarować przecierem, zostawiając wolny margines wokół brzegu. Na wierzchu rozłożyć sardele i płaty mozzarelli. Pizzę posypać oregano, oprószyć solą i pieprzem, skropić oliwą. Wstawić do nagrzanego piekarnika i piec około 15-20 minut, aż ciasto się zarumieni, a ser się roztopi. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> pbfmitrq8j1agtdi6ig5pclmxqtrfse 548653 548596 2026-07-28T20:17:00Z Persino 2851 548653 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''450 g obranych pomidorów (świeżych lub z puszki)'' * ''porcja ciasta na pizzę'' * ''40 g sardeli w oleju osączonych z zalewy i pokrojonych w paski'' * ''350 g sera mozzarella pokrojone w kostkę'' * ''1 łyżeczka oregano'' * ''3 łyżki oliwy z oliwek'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Nagrzać piekarnik do temperatury {{C|250}}, co najmniej 20 minut przed pieczeniem pizzy. # Pomidory przetrzeć do miski przez niezbyt gęste sitko. # Ciasto rozwałkować na krążek i posmarować przecierem, zostawiając wolny margines wokół brzegu. Na wierzchu rozłożyć sardele i płaty mozzarelli. # Pizzę posypać oregano, oprószyć solą i pieprzem, skropić oliwą. Wstawić do nagrzanego piekarnika i piec około 15-20 minut, aż ciasto się zarumieni, a ser się roztopi. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> reqd59kd3tqc24864rcb5gcezrqal8j 104 16058 548739 489106 2026-07-29T02:13:02Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548739 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == [[Grafika:Flag of Esperanto.svg|thumb|left|Flaga esperanto]] Esperanto jest używane na całym świecie, chociaż mówi nim tylko około trzy kilkaset tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle, ile mieszka w mieście takim jak np. Gdańsk. Mimo tego esperanto jest najpopularniejszym językiem sztucznym na świecie. <br clear="left"> == Jaka jest historia tego języka? == [[Grafika:Zamenhof.jpg|left|thumb|100px|Ludwik Zamenhof]] Esperanto opracował Ludwik Zamenhof w 1887 roku. Zauważył on, że ludzie nie chcą ze sobą rozmawiać i nie mogą dojść do porozumienia, i stwierdził, że dzieje się tak, bo ludzie nie mają wspólnego języka, który by rozumieli. Zamenhof był polskim lekarzem pochodzenia żydowskiego i mieszkał w Białymstoku, mieście położonym dziś na północnym wschodzie Polski. <br> Podczas tworzenia esperanta wykorzystywał słowa z języków powszechnie znanych, takich jak francuski, włoski, niemiecki, angielski, rosyjski czy polski, aby nauka języka była łatwa i można było się go uczyć przez skojarzenia. <br clear="left"> == Jak zapisuje się ten język? == Podobnie jak język polski, esperanto zapisywany jest alfabetem łacińskim, z którego usunięto kilka liter, takich jak q, w, x czy y, i dodano inne, takie jak np. ŝ. Podczas nauki esperanta trzeba pamiętać, że jest rózróżnienie między dużą a małą literą. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej tak, jak w polskim czy angielskim. {|class="wikitable" !colspan="2"|litery inaczej wymawiane niż w polszczyźnie |-- ! litera ! wymowa |-- | ĉ | cz |-- | ĝ | dż |-- | h | h (krtaniowe, takie jak w angielskim czy niemieckim) |-- | ĥ | ch |-- | ĵ | ż |-- | ŝ | sz |-- | ŭ | ł |} Wszystkie pozostałe (a, b, c, d, e, f, g, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, z) są wymawianie tak samo jak po polsku. Ponadto zaśpiew (mówiąc po łacińsku jest to akcent) wypada zawsze na przedostatnią sylabę (zgłoskę). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W esperanto powstały utwory takie jak ''Ho, mia kor''' (''O moje serce'') stworzony przez samego Zamenhofa i powieści, np. ''Homoj sur la Tero'' (''Ludzie na ziemi''). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Saluton || [saluton] || Cześć || podstawowe przywitanie w esperanto |- | Bonan tagon || [bonan tagon] || Dzień dobry || neutralne, codzienne przywitanie |- | Kiel vi fartas? || [kiel vi fartas] || Jak się masz? || pytanie o samopoczucie |- | Ĝis la revido || [dżis la revido] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Mi petas || [mi petas] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Dankon || [dankon] || Dziękuję || podstawowe podziękowanie |- | Pardonon || [pardonon] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Mi estas... || [mi estas] || Jestem… || przedstawianie się lub opis siebie |- | Jes || [jes] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Ne || [ne] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Hundo || [hundo] || Pies || nazwa zwierzęcia |- | Kato || [kato] || Kot || nazwa zwierzęcia |- | Birdo || [birdo] || Ptak || nazwa zwierzęcia |} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> hfsmhp5gu1r0aw0b9oln06v5a6vqd72 548740 548739 2026-07-29T02:13:40Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548740 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == [[Grafika:Flag of Esperanto.svg|thumb|left|Flaga esperanto]] Esperanto jest używane na całym świecie, chociaż mówi nim tylko około trzy kilkaset tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle, ile mieszka w mieście takim jak np. Gdańsk. Mimo tego esperanto jest najpopularniejszym językiem sztucznym na świecie. <br clear="left"> == Jaka jest historia tego języka? == [[Grafika:Zamenhof.jpg|left|thumb|100px|Ludwik Zamenhof]] Esperanto opracował Ludwik Zamenhof w 1887 roku. Zauważył on, że ludzie nie chcą ze sobą rozmawiać i nie mogą dojść do porozumienia, i stwierdził, że dzieje się tak, bo ludzie nie mają wspólnego języka, który by rozumieli. Zamenhof był polskim lekarzem pochodzenia żydowskiego i mieszkał w Białymstoku, mieście położonym dziś na północnym wschodzie Polski. <br> Podczas tworzenia esperanta wykorzystywał słowa z języków powszechnie znanych, takich jak francuski, włoski, niemiecki, angielski, rosyjski czy polski, aby nauka języka była łatwa i można było się go uczyć przez skojarzenia. <br clear="left"> == Jak zapisuje się ten język? == Podobnie jak język polski, esperanto zapisywany jest alfabetem łacińskim, z którego usunięto kilka liter, takich jak q, w, x czy y, i dodano inne, takie jak np. ŝ. Podczas nauki esperanta trzeba pamiętać, że jest rózróżnienie między dużą a małą literą. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej tak, jak w polskim czy angielskim. {|class="wikitable" !colspan="2"|litery inaczej wymawiane niż w polszczyźnie |-- ! litera ! wymowa |-- | ĉ | cz |-- | ĝ | dż |-- | h | h (krtaniowe, takie jak w angielskim czy niemieckim) |-- | ĥ | ch |-- | ĵ | ż |-- | ŝ | sz |-- | ŭ | ł |} Wszystkie pozostałe (a, b, c, d, e, f, g, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, z) są wymawianie tak samo jak po polsku. Ponadto zaśpiew (mówiąc po łacińsku jest to akcent) wypada zawsze na przedostatnią sylabę (zgłoskę). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W esperanto powstały utwory takie jak ''Ho, mia kor''' (''O moje serce'') stworzony przez samego Zamenhofa i powieści, np. ''Homoj sur la Tero'' (''Ludzie na ziemi''). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Saluton || [saluton] || Cześć || podstawowe przywitanie w esperanto |- | Bonan tagon || [bonan tagon] || Dzień dobry || neutralne, codzienne przywitanie |- | Kiel vi fartas? || [kiel vi fartas] || Jak się masz? || pytanie o samopoczucie |- | Ĝis la revido || [dżis la revido] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Mi petas || [mi petas] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Dankon || [dankon] || Dziękuję || podstawowe podziękowanie |- | Pardonon || [pardonon] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Mi estas... || [mi estas] || Jestem… || przedstawianie się lub opis siebie |- | Jes || [jes] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Ne || [ne] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Hundo || [hundo] || Pies || nazwa zwierzęcia |- | Kato || [kato] || Kot || nazwa zwierzęcia |- | Birdo || [birdo] || Ptak || nazwa zwierzęcia |} {{BrClear}} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> cvjub5cgy5p6ceog3coq3tb67jmzgoj 548741 548740 2026-07-29T02:27:29Z Persino 2851 /* Jaka jest historia tego języka? */ 548741 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == [[Grafika:Flag of Esperanto.svg|thumb|left|Flaga esperanto]] Esperanto jest używane na całym świecie, chociaż mówi nim tylko około trzy kilkaset tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle, ile mieszka w mieście takim jak np. Gdańsk. Mimo tego esperanto jest najpopularniejszym językiem sztucznym na świecie. <br clear="left"> == Jaka jest historia tego języka? == {{Plik|plik=Zamenhof.jpg|pozycja=lewo|ramka=mały|rozmiar=100px|opis=Ludwik Zamenhof}} Esperanto opracował Ludwik Zamenhof w 1887 roku. Zauważył on, że ludzie nie chcą ze sobą rozmawiać i nie mogą dojść do porozumienia, i stwierdził, że dzieje się tak, bo ludzie nie mają wspólnego języka, który by rozumieli. Zamenhof był polskim lekarzem pochodzenia żydowskiego i mieszkał w Białymstoku, mieście położonym dziś na północnym wschodzie Polski. <br> Podczas tworzenia esperanta wykorzystywał słowa z języków powszechnie znanych, takich jak francuski, włoski, niemiecki, angielski, rosyjski czy polski, aby nauka języka była łatwa i można było się go uczyć przez skojarzenia. {{BrClear}} == Jak zapisuje się ten język? == Podobnie jak język polski, esperanto zapisywany jest alfabetem łacińskim, z którego usunięto kilka liter, takich jak q, w, x czy y, i dodano inne, takie jak np. ŝ. Podczas nauki esperanta trzeba pamiętać, że jest rózróżnienie między dużą a małą literą. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej tak, jak w polskim czy angielskim. {|class="wikitable" !colspan="2"|litery inaczej wymawiane niż w polszczyźnie |-- ! litera ! wymowa |-- | ĉ | cz |-- | ĝ | dż |-- | h | h (krtaniowe, takie jak w angielskim czy niemieckim) |-- | ĥ | ch |-- | ĵ | ż |-- | ŝ | sz |-- | ŭ | ł |} Wszystkie pozostałe (a, b, c, d, e, f, g, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, z) są wymawianie tak samo jak po polsku. Ponadto zaśpiew (mówiąc po łacińsku jest to akcent) wypada zawsze na przedostatnią sylabę (zgłoskę). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W esperanto powstały utwory takie jak ''Ho, mia kor''' (''O moje serce'') stworzony przez samego Zamenhofa i powieści, np. ''Homoj sur la Tero'' (''Ludzie na ziemi''). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Saluton || [saluton] || Cześć || podstawowe przywitanie w esperanto |- | Bonan tagon || [bonan tagon] || Dzień dobry || neutralne, codzienne przywitanie |- | Kiel vi fartas? || [kiel vi fartas] || Jak się masz? || pytanie o samopoczucie |- | Ĝis la revido || [dżis la revido] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Mi petas || [mi petas] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Dankon || [dankon] || Dziękuję || podstawowe podziękowanie |- | Pardonon || [pardonon] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Mi estas... || [mi estas] || Jestem… || przedstawianie się lub opis siebie |- | Jes || [jes] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Ne || [ne] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Hundo || [hundo] || Pies || nazwa zwierzęcia |- | Kato || [kato] || Kot || nazwa zwierzęcia |- | Birdo || [birdo] || Ptak || nazwa zwierzęcia |} {{BrClear}} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> oor0e8w2clwi8813c8fjvqiyv4px8sd 548742 548741 2026-07-29T02:29:49Z Persino 2851 548742 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Szablon:Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == {{Plik|plik=Flag of Esperanto.svg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=lewo|opis=Flaga esperanto}} Esperanto jest używane na całym świecie, chociaż mówi nim tylko około trzy kilkaset tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle, ile mieszka w mieście takim jak np. Gdańsk. Mimo tego esperanto jest najpopularniejszym językiem sztucznym na świecie. <br clear="left"> == Jaka jest historia tego języka? == {{Plik|plik=Zamenhof.jpg|pozycja=lewo|ramka=mały|rozmiar=100px|opis=Ludwik Zamenhof}} Esperanto opracował Ludwik Zamenhof w 1887 roku. Zauważył on, że ludzie nie chcą ze sobą rozmawiać i nie mogą dojść do porozumienia, i stwierdził, że dzieje się tak, bo ludzie nie mają wspólnego języka, który by rozumieli. Zamenhof był polskim lekarzem pochodzenia żydowskiego i mieszkał w Białymstoku, mieście położonym dziś na północnym wschodzie Polski. <br> Podczas tworzenia esperanta wykorzystywał słowa z języków powszechnie znanych, takich jak francuski, włoski, niemiecki, angielski, rosyjski czy polski, aby nauka języka była łatwa i można było się go uczyć przez skojarzenia. {{BrClear|left}} == Jak zapisuje się ten język? == Podobnie jak język polski, esperanto zapisywany jest alfabetem łacińskim, z którego usunięto kilka liter, takich jak q, w, x czy y, i dodano inne, takie jak np. ŝ. Podczas nauki esperanta trzeba pamiętać, że jest rózróżnienie między dużą a małą literą. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej tak, jak w polskim czy angielskim. {|class="wikitable" !colspan="2"|litery inaczej wymawiane niż w polszczyźnie |-- ! litera ! wymowa |-- | ĉ | cz |-- | ĝ | dż |-- | h | h (krtaniowe, takie jak w angielskim czy niemieckim) |-- | ĥ | ch |-- | ĵ | ż |-- | ŝ | sz |-- | ŭ | ł |} Wszystkie pozostałe (a, b, c, d, e, f, g, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, z) są wymawianie tak samo jak po polsku. Ponadto zaśpiew (mówiąc po łacińsku jest to akcent) wypada zawsze na przedostatnią sylabę (zgłoskę). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W esperanto powstały utwory takie jak ''Ho, mia kor''' (''O moje serce'') stworzony przez samego Zamenhofa i powieści, np. ''Homoj sur la Tero'' (''Ludzie na ziemi''). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Saluton || [saluton] || Cześć || podstawowe przywitanie w esperanto |- | Bonan tagon || [bonan tagon] || Dzień dobry || neutralne, codzienne przywitanie |- | Kiel vi fartas? || [kiel vi fartas] || Jak się masz? || pytanie o samopoczucie |- | Ĝis la revido || [dżis la revido] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Mi petas || [mi petas] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Dankon || [dankon] || Dziękuję || podstawowe podziękowanie |- | Pardonon || [pardonon] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Mi estas... || [mi estas] || Jestem… || przedstawianie się lub opis siebie |- | Jes || [jes] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Ne || [ne] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Hundo || [hundo] || Pies || nazwa zwierzęcia |- | Kato || [kato] || Kot || nazwa zwierzęcia |- | Birdo || [birdo] || Ptak || nazwa zwierzęcia |} {{BrClear}} <noinclude> {{Szablon:Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> kbbbxggq5blmk3kx5lttpl1kcfoqq08 548749 548742 2026-07-29T02:41:26Z Persino 2851 548749 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == {{Plik|plik=Flag of Esperanto.svg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=lewo|opis=Flaga esperanto}} Esperanto jest używane na całym świecie, chociaż mówi nim tylko około trzy kilkaset tysięcy osób, czyli mniej więcej tyle, ile mieszka w mieście takim jak np. Gdańsk. Mimo tego esperanto jest najpopularniejszym językiem sztucznym na świecie. <br clear="left"> == Jaka jest historia tego języka? == {{Plik|plik=Zamenhof.jpg|pozycja=lewo|ramka=mały|rozmiar=100px|opis=Ludwik Zamenhof}} Esperanto opracował Ludwik Zamenhof w 1887 roku. Zauważył on, że ludzie nie chcą ze sobą rozmawiać i nie mogą dojść do porozumienia, i stwierdził, że dzieje się tak, bo ludzie nie mają wspólnego języka, który by rozumieli. Zamenhof był polskim lekarzem pochodzenia żydowskiego i mieszkał w Białymstoku, mieście położonym dziś na północnym wschodzie Polski. <br> Podczas tworzenia esperanta wykorzystywał słowa z języków powszechnie znanych, takich jak francuski, włoski, niemiecki, angielski, rosyjski czy polski, aby nauka języka była łatwa i można było się go uczyć przez skojarzenia. {{BrClear|left}} == Jak zapisuje się ten język? == Podobnie jak język polski, esperanto zapisywany jest alfabetem łacińskim, z którego usunięto kilka liter, takich jak q, w, x czy y, i dodano inne, takie jak np. ŝ. Podczas nauki esperanta trzeba pamiętać, że jest rózróżnienie między dużą a małą literą. Tekst zapisuje się od lewej strony do prawej tak, jak w polskim czy angielskim. {|class="wikitable" !colspan="2"|litery inaczej wymawiane niż w polszczyźnie |-- ! litera ! wymowa |-- | ĉ | cz |-- | ĝ | dż |-- | h | h (krtaniowe, takie jak w angielskim czy niemieckim) |-- | ĥ | ch |-- | ĵ | ż |-- | ŝ | sz |-- | ŭ | ł |} Wszystkie pozostałe (a, b, c, d, e, f, g, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, u, v, z) są wymawianie tak samo jak po polsku. Ponadto zaśpiew (mówiąc po łacińsku jest to akcent) wypada zawsze na przedostatnią sylabę (zgłoskę). == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W esperanto powstały utwory takie jak ''Ho, mia kor''' (''O moje serce'') stworzony przez samego Zamenhofa i powieści, np. ''Homoj sur la Tero'' (''Ludzie na ziemi''). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot !! Wymowa !! Znaczenie !! Opis |- | Saluton || [saluton] || Cześć || podstawowe przywitanie w esperanto |- | Bonan tagon || [bonan tagon] || Dzień dobry || neutralne, codzienne przywitanie |- | Kiel vi fartas? || [kiel vi fartas] || Jak się masz? || pytanie o samopoczucie |- | Ĝis la revido || [dżis la revido] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Mi petas || [mi petas] || Proszę || forma grzecznościowa |- | Dankon || [dankon] || Dziękuję || podstawowe podziękowanie |- | Pardonon || [pardonon] || Przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Mi estas... || [mi estas] || Jestem… || przedstawianie się lub opis siebie |- | Jes || [jes] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Ne || [ne] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Hundo || [hundo] || Pies || nazwa zwierzęcia |- | Kato || [kato] || Kot || nazwa zwierzęcia |- | Birdo || [birdo] || Ptak || nazwa zwierzęcia |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> c2eo8i3kf9xesxz1dxa4xpfptosb1r4 104 16411 548764 423268 2026-07-29T03:12:47Z Persino 2851 548764 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Włoskim jako językiem ojczystym posługuje się 60-70 milionów ludzi. Ponadto 120-130 milionów ludzi nauczyło się tego języka. Język włoski jest używany jako język urzędowy we Włoszech i San Marino, oraz jako jeden z języków urzędowych w Szwajcarii (obok francuskiego i niemieckiego). Mówi się nim także w Watykanie (urzędowym językiem Watykanu jest jednak łacina). {{Plik|plik=Linguistic map of the Italian language.svg|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=mapa państw, gdzie mówi się po włosku}} Włoski jest szeroko znany, choć nie jest już językiem urzędowym, w byłych włoskich koloniach w Afryce: Libii, Somalii i Erytrei. Znaczne skupiska mniejszości włoskojęzycznych występują w Ameryce Południowej (po 1,5 miliona emigrantów w Argentynie i Brazylii) i Północnej (milion emigrantów w Stanach Zjednoczonych). == Jaka jest historia tego języka? == Język włoski jest językiem romańskim, podobnie jak francuski czy hiszpański. Wywodzi się z łaciny. == Jak zapisuje się ten język? == Język włoski zapisuje się przy pomocy alfabetu łacińskiego, jak prawie wszystkie języki europejskie, w tym polski. Alfabet włoski ma 26 liter, ale niektóre z nich (J,K,W,X,Y) są używane tylko w słowach pochodzenia obcego. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Znaną powieścią dla dzieci jest "Pinokio" Carla Collodiego (1826-1890). == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (włoski) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | Buongiorno || [błondżiorno] || Dzień dobry || formalne lub neutralne przywitanie |- | Ciao! || [cziao] || Cześć! || nieformalne przywitanie lub pożegnanie |- | Come stai? || [kome stai] || Jak leci? / Co słychać? || pytanie nieformalne |- | Arrivederci || [arriwederczi] || Do widzenia || standardowe pożegnanie |- | A presto! || [a presto] || Do szybkiego zobaczenia || pożegnanie z określeniem czasu |- | Grazie || [gracje] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Prego || [prego] || Proszę || odpowiedź na „dziękuję” lub prośba |- | Mi dispiace! || [mi dispiacze] || Przykro mi / przepraszam || wyrażenie żalu lub przeprosin |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> dhv5zj993952b3psntmdaalf9f54web 104 16412 548765 188195 2026-07-29T03:16:48Z Persino 2851 548765 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Język grecki jest używany głównie w Grecji i na Cyprze. == Jaka jest historia tego języka? == Język grecki ma ponad 3000 lat historii. Można w niej wyróżnić następujące okresy: * '''Greka klasyczna''' - od X wieku p.n.e. do ok. 330 roku p.n.e. * '''Greka "koine" (wspólna) ''' - od 330 r. p.n.e. do 330 r. n.e. * '''Greka średniowieczna (bizantyjska) ''' - od 330 r. n.e. do 1453 r. n.e. (do upadku Konstantynopola). * '''Greka współczesna''' - od 1453 r. do dzisiaj. {{Plik|plik=Empress_Zoe_mosaic_Hagia_Sophia.jpg|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Mozaika z Hagia Sophia w Konstantynopolu, przedstawiająca Chrystusa z cesarzem Konstantynem IX i cesarzową Zoe. Napis IC XC to skrót od "Jezus Chrystus".}} {{plik|plik=Haghia_Sophia_virgin_irene_john2.jpg|ramka=mały|rozmiar=300px|pozycja=centruj|opis=Mozaika z Hagia Sophia, przedstawiająca Maryję z cesarzem Janem II i cesarzową Ireną. Litery ΜΡ i ΘΥ wokół Maryi to skrót od ΜΗΤΗΡ ΘΕΟΥ - Matka Boga.}} W grece średniowiecznej literę Σ (sigma) zapisywano podobnie do C, stąd napis ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ (Jezus Chrystus) zmienia się w IHCOYC XPICTOC, zapisywane skrótowo jako IC XC. == Jak zapisuje się ten język? == Język grecki jest jednym z nielicznych języków europejskich niezapisywanych przy pomocy alfabetu łacińskiego. Oto alfabet grecki: {|class="wikitable" ! colspan="33" | Wielkie litery |- |width=3% align="center" |Α||width=3% align="center"|Β||width=3% align="center"|Γ||width=3% align="center"|Δ||width=3% align="center"|Ε||width=3% align="center"|Ζ||width=3% align="center"|Η||width=3% align="center"|Θ||width=3% align="center"|Ι||width=3% align="center"|Κ||width=3% align="center"|Λ||width=3% align="center"|Μ||width=3% align="center"|Ν||width=3% align="center"|Ξ||width=3% align="center"|Ο||width=3% align="center"|Π||width=3% align="center"|Ρ||width=3% align="center"|Σ||width=3% align="center"|Τ||width=3% align="center"|Υ||width=3% align="center"|Φ||width=3% align="center"|Χ||width=3% align="center"|Ψ||width=3% align="center"|Ω |- ! colspan="33" | Małe litery |- |align="center"|α||align="center"|β||align="center"|γ||align="center"|δ||align="center"|ε||align="center"|ζ||align="center"|η||align="center"|θ||align="center"|ι||align="center"|κ||align="center"|λ||align="center"|μ||align="center"|ν||align="center"|ξ||align="center"|ο||align="center"|π||align="center"|ρ||align="center"|σ||align="center"|τ||align="center"|υ||align="center"|φ||align="center"|χ||align="center"|ψ||align="center"|ω |- ! colspan="33" | Nazwy liter |- |align="center"|alfa||align="center"|beta||align="center"|gamma||align="center"|delta||align="center"|epsilon||align="center"|zeta||align="center"|eta||align="center"|theta||align="center"|jota||align="center"|kappa||align="center"|lambda||align="center"|mi||align="center"|ni||align="center"|ksi||align="center"|omikron||align="center"|pi||align="center"|rho||align="center"|sigma||align="center"|tau||align="center"|ypsilon||align="center"|fi||align="center"|chi||align="center"|psi||align="center"|omega |} == Jakie dzieła powstały w tym języku? == W '''okresie starożytnym''': * poematy Homera: "Iliada" i "Odyseja" * dramaty, m.in. "Antygona" Sofoklesa * dialogi i traktaty filozoficzne (Platon, Arystoteles) W '''grece "koine" ''' jest napisany Nowy Testament. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (grecki) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | καλημέρα || [kalimera] || dzień dobry || poranne przywitanie |- | Γεια σου || [ja su] || cześć || nieformalne powitanie i pożegnanie |- | Χαίρετε || [chierete] || witaj || dosłownie „radujcie się”; forma uprzejma |- | Τα λέμε || [ta leme] || do zobaczenia || potoczne pożegnanie |- | τι κάνεις; || [ti kanis] || jak się czujesz? / co słychać? || pytanie nieformalne |- | Πολύ καλά, ευχαριστώ || [poli kala, efcharisto] || bardzo dobrze, dziękuję || odpowiedź na pytanie o samopoczucie |- | Σε ευχαριστώ || [se efcharisto] || dziękuję || forma bezpośrednia |- | Παρακαλώ || [parakalo] || proszę || forma grzecznościowa |- | Συγνώμη || [sygnomi] || przepraszam || wyrażenie przeprosin |- | Όχι || [ochi] || nie || odpowiedź przecząca |- | Ναι || [ne] || tak || odpowiedź twierdząca |- | Καληνύχτα || [kalinichta] || dobranoc || pożegnanie wieczorne |- | Καλό βράδυ || [kalo vradi] || dobry wieczór || życzenie na wieczór |- | Είμαι από την Πολωνία || [ime apo tin Polonija] || jestem z Polski || przedstawianie pochodzenia |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> cj4001smxt4q0o5mhcips1wot4ug3wr 0 16446 548536 318650 2026-07-28T13:08:30Z Persino 2851 548536 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 2 średnie cebule * 50 dag kiełbasy (wędzonej) * 20 dag ziemniaków * 3-5 suszone grzyby (prawdziwki lub podgrzybki) * 500 ml {{lpg|bulion|po=u}} wołowego * 500 ml {{lpg|żur|po=u}} (lub koncentratu) * 50 - 100 ml śmietany * 3-4 łyżki mąki (najlepiej razowej) * woda (do uzyskania pożądanej konsystencji) * przyprawy (majeranek, sól, pieprz, lubczyk, czosnek, chrzan) == Przygotowanie == Boczek pokroić w drobną kostkę, podsmażyć na patelni. Cebule obrać, pokroić w średnią kostkę, dodać do rozgrzanego boczku, zeszklić lub lekko przyrumienić. Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę. Kiełbasę pokroić w kostkę lub ponacinać. Grzyby zalać gorącą wodą, gdy zmiękną, osączyć i drobno pokroić. W garnku rozgrzać bulion, wrzucić ziemniaki, kiełbasę, grzyby zagotować, aż ziemniaki zmiękną. Dodać przysmażony boczek z cebulą. Wlać żur lub koncentrat. Dodać majeranek, lubczyk, sól i pieprz do smaku. Zagotować żurek. W miseczce rozprowadzić mąkę w śmietanie aż do powstania jednorodnej pasty, dodawać wodę w celu uzyskania płynnej, niezbyt gęstej zaprawy. Zaprawę wlewać do gotującego się żurku i ciągle mieszając. Zależnie od upodobań można dodać ząbek czosnku i/lub chrzan do smaku. == Podawanie == Podawać gorący, najlepiej z kromką tradycyjnego chleba. Dobry rezultat uzyskuje się także pozostawiając żur na kilkanaście do 24 godzin i podanie odgrzanego. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> l5iqh1xra9ky69eq3ip6ztyusokirau 548539 548536 2026-07-28T13:13:46Z Persino 2851 548539 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 2 średnie cebule * 50 dag kiełbasy (wędzonej) * 20 dag ziemniaków * 3-5 suszone grzyby (prawdziwki lub podgrzybki) * 500 ml {{lpg|bulion|po=u}} wołowego * 500 ml {{lpg|żur|po=u}} (lub koncentratu) * 50 - 100 ml śmietany * 3-4 łyżki mąki (najlepiej razowej) * woda (do uzyskania pożądanej konsystencji) * przyprawy (majeranek, sól, pieprz, lubczyk, czosnek, chrzan) == Przygotowanie == Boczek pokroić w drobną kostkę, podsmażyć na patelni. Cebule obrać, pokroić w średnią kostkę, dodać do rozgrzanego boczku, zeszklić lub lekko przyrumienić. Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę. Kiełbasę pokroić w kostkę lub ponacinać. Grzyby zalać gorącą wodą, gdy zmiękną, osączyć i drobno pokroić. W garnku rozgrzać bulion, wrzucić ziemniaki, kiełbasę, grzyby zagotować, aż ziemniaki zmiękną. Dodać przysmażony boczek z cebulą. Wlać żur lub koncentrat. Dodać majeranek, lubczyk, sól i pieprz do smaku. Zagotować. W miseczce rozprowadzić mąkę w śmietanie aż do powstania jednorodnej pasty, dodawać wodę w celu uzyskania płynnej, niezbyt gęstej zaprawy. Zaprawę wlewać do gotującego się żurku i ciągle mieszając. Zależnie od upodobań można dodać ząbek czosnku i/lub chrzan do smaku. == Podawanie == Podawać gorący, najlepiej z kromką tradycyjnego chleba. Dobry rezultat uzyskuje się także pozostawiając żur na kilkanaście do 24 godzin i podanie odgrzanego. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> bdaiqycf8xg72u86ybzwmgxews3mnup 548668 548539 2026-07-28T20:50:20Z Persino 2851 548668 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 2 średnie cebule * 50 dag kiełbasy (wędzonej) * 20 dag ziemniaków * 3-5 suszone grzyby (prawdziwki lub podgrzybki) * 500 ml {{lpg|bulion|po=u}} wołowego * 500 ml {{lpg|żur|po=u}} (lub koncentratu) * 50 - 100 ml śmietany * 3-4 łyżki mąki (najlepiej razowej) * woda (do uzyskania pożądanej konsystencji) * przyprawy (majeranek, sól, pieprz, lubczyk, czosnek, chrzan) == Przygotowanie == # Boczek pokroić w drobną kostkę, podsmażyć na patelni. Cebule obrać, pokroić w średnią kostkę, dodać do rozgrzanego boczku, zeszklić lub lekko przyrumienić. # Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę. Kiełbasę pokroić w kostkę lub ponacinać. Grzyby zalać gorącą wodą, gdy zmiękną, osączyć i drobno pokroić. W garnku rozgrzać bulion, wrzucić ziemniaki, kiełbasę, grzyby zagotować, aż ziemniaki zmiękną. Dodać przysmażony boczek z cebulą. Wlać żur lub koncentrat. Dodać majeranek, lubczyk, sól i pieprz do smaku. Zagotować. # W miseczce rozprowadzić mąkę w śmietanie aż do powstania jednorodnej pasty, dodawać wodę w celu uzyskania płynnej, niezbyt gęstej zaprawy. Zaprawę wlewać do gotującego się żurku i ciągle mieszając. # Zależnie od upodobań można dodać ząbek czosnku i/lub chrzan do smaku. == Podawanie == Podawać gorący, najlepiej z kromką tradycyjnego chleba. Dobry rezultat uzyskuje się także pozostawiając żur na kilkanaście do 24 godzin i podanie odgrzanego. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> fw6j3voduma0leji5qgghmi2hgerdar 548669 548668 2026-07-28T20:50:36Z Persino 2851 548669 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 30 dag boczku * 2 średnie cebule * 50 dag kiełbasy (wędzonej) * 20 dag ziemniaków * 3-5 suszone grzyby (prawdziwki lub podgrzybki) * 500 ml {{lpg|bulion|po=u}} wołowego * 500 ml {{lpg|żur|po=u}} (lub koncentratu) * 50 - 100 ml śmietany * 3-4 łyżki mąki (najlepiej razowej) * woda (do uzyskania pożądanej konsystencji) * przyprawy (majeranek, sól, pieprz, lubczyk, czosnek, chrzan) == Przygotowanie == # Boczek pokroić w drobną kostkę, podsmażyć na patelni. Cebule obrać, pokroić w średnią kostkę, dodać do rozgrzanego boczku, zeszklić lub lekko przyrumienić. # Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę. Kiełbasę pokroić w kostkę lub ponacinać. Grzyby zalać gorącą wodą, gdy zmiękną, osączyć i drobno pokroić. W garnku rozgrzać bulion, wrzucić ziemniaki, kiełbasę, grzyby zagotować, aż ziemniaki zmiękną. Dodać przysmażony boczek z cebulą. Wlać żur lub koncentrat. Dodać majeranek, lubczyk, sól i pieprz do smaku. Zagotować. # W miseczce rozprowadzić mąkę w śmietanie aż do powstania jednorodnej pasty, dodawać wodę w celu uzyskania płynnej, niezbyt gęstej zaprawy. Zaprawę wlewać do gotującego się żurku i ciągle mieszając. # Zależnie od upodobań można dodać ząbek czosnku i/lub chrzan do smaku. == Podawanie == # Podawać gorący, najlepiej z kromką tradycyjnego chleba. # Dobry rezultat uzyskuje się także pozostawiając żur na kilkanaście do 24 godzin i podanie odgrzanego. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> 0wzwfq9fw6rcjaaa0fduhdohqkiwyvn 0 16511 548560 511749 2026-07-28T14:21:24Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548560 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag kapusty białej'' * ''kminek'' * ''50 dag kapusty kiszonej'' * ''50 dag kartofli'' * ''10 dag słoniny wędzonej'' * ''1 cebula'' * ''2 łyżki mąki'' * ''wywar z żeberek'' * ''sól, pieprz'' * ''przyprawa maggi (opcjonalnie)'' == Przygotowanie == Kapustę białą poszatkować i ugotować z kminkiem. Kapustę kiszoną również ugotować, ale w osobnym garnku. Połączyć obydwie kapusty i dodać kartofle ugotowane i utłuczone. Dodać zasmażkę zrobioną ze słoniny i mąki, usmażoną cebulę oraz wlać do tego 2–3 łyżki wywaru z żeberek. Przyprawić pieprzem i ewentualnie solą i maggi, dobrze wymieszać. Panczkraut podawać z ugotowanymi żeberkami. == Zobacz też == * [[Książka kucharska/Ciapkapusta|Ciapkapusta]] {{wikipedia|Panczkraut}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Ziemniaki|Gotowanie|Kuchnia śląska}} </noinclude> bsj71ychrcyiuwut8co7g7fz7qfmgew 548628 548560 2026-07-28T18:42:42Z Persino 2851 548628 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag kapusty białej'' * ''kminek'' * ''50 dag kapusty kiszonej'' * ''50 dag kartofli'' * ''10 dag słoniny wędzonej'' * ''1 cebula'' * ''2 łyżki mąki'' * ''wywar z żeberek'' * ''sól, pieprz'' * ''przyprawa maggi (opcjonalnie)'' == Przygotowanie == Kapustę białą poszatkować i ugotować z kminkiem. Kapustę kiszoną również ugotować, ale w osobnym garnku. Połączyć obydwie kapusty i dodać kartofle ugotowane i utłuczone. Dodać zasmażkę zrobioną ze słoniny i mąki, usmażoną cebulę oraz wlać do tego 2–3 łyżki wywaru z żeberek. Przyprawić pieprzem i ewentualnie solą i maggi, dobrze wymieszać. Panczkraut podawać z ugotowanymi żeberkami. == Zobacz też == * {{sr|Ciapkapusta}} {{wikipedia|Panczkraut}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Ziemniaki|Gotowanie|Kuchnia śląska}} </noinclude> 7kb5v7exenmy8t498odjed5lws5fxab 548676 548628 2026-07-28T21:00:07Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548676 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag kapusty białej'' * ''kminek'' * ''50 dag kapusty kiszonej'' * ''50 dag kartofli'' * ''10 dag słoniny wędzonej'' * ''1 cebula'' * ''2 łyżki mąki'' * ''wywar z żeberek'' * ''sól, pieprz'' * ''przyprawa maggi (opcjonalnie)'' == Przygotowanie == # Kapustę białą poszatkować i ugotować z kminkiem. Kapustę kiszoną również ugotować, ale w osobnym garnku. # Połączyć obydwie kapusty i dodać kartofle ugotowane i utłuczone. Dodać zasmażkę zrobioną ze słoniny i mąki, usmażoną cebulę oraz wlać do tego 2–3 łyżki wywaru z żeberek. Przyprawić pieprzem i ewentualnie solą i maggi, dobrze wymieszać. Panczkraut podawać z ugotowanymi żeberkami. == Zobacz też == * {{sr|Ciapkapusta}} {{wikipedia|Panczkraut}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Ziemniaki|Gotowanie|Kuchnia śląska}} </noinclude> gwmia8t9rscikv4ips4ts3x7dtfi64c 548677 548676 2026-07-28T21:00:26Z Persino 2851 548677 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag kapusty białej'' * ''kminek'' * ''50 dag kapusty kiszonej'' * ''50 dag kartofli'' * ''10 dag słoniny wędzonej'' * ''1 cebula'' * ''2 łyżki mąki'' * ''wywar z żeberek'' * ''sól, pieprz'' * ''przyprawa maggi (opcjonalnie)'' == Przygotowanie == # Kapustę białą poszatkować i ugotować z kminkiem. Kapustę kiszoną również ugotować, ale w osobnym garnku. # Połączyć obydwie kapusty i dodać kartofle ugotowane i utłuczone. Dodać zasmażkę zrobioną ze słoniny i mąki, usmażoną cebulę oraz wlać do tego 2–3 łyżki wywaru z żeberek. Przyprawić pieprzem i ewentualnie solą i maggi, dobrze wymieszać. * Panczkraut podawać z ugotowanymi żeberkami. == Zobacz też == * {{sr|Ciapkapusta}} {{wikipedia|Panczkraut}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Ziemniaki|Gotowanie|Kuchnia śląska}} </noinclude> o36wd8dm4rcpzbfgiv1l84invc14gga 0 16849 548531 352270 2026-07-28T12:57:25Z Persino 2851 548531 wikitext text/x-wiki [[Image:Grzybowa.jpg|thumb|300px|Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką, makaronem, zabielana]] == Zupa grzybowa z makaronem == '''Zupa grzybowa''' to najczęściej wywar z warzyw i/lub mięsa z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. Do zupy równie dobrze nadają się prawdziwki, maślaki i podgrzybki. == Składniki == * ''50-70 g suszonych grzybów (prawdziwków)'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''kilka ziaren czarnego pieprzu'' * ''kilka ziaren ziela angielskiego'' * ''ocet lub sok z cytryny do smaku'' * ''sól'' * ''25 dag makaronu (wstążki, rurki lub „muszelki”)'' '''Zasmażka''': * ''łyżka masła'' * ''łyżka mąki'' * ''drobno pokrojona nieduża cebulka lub pół większej cebuli'' == Wykonanie == Grzyby sparzyć wrzątkiem i wymyć. Gotować przez jakiś czas pod przykryciem. Włoszczyznę obrać i umyć, dodać w całości grzybów, wrzucić pieprz i ziele angielskie. Gotować przez 25-30 minut. Odcedzić. Kapelusze grzybów pokroić w cienkie paseczki i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą i octem lub sokiem z cytryny. Można dodać zasmażkę: Łyżkę masła roztopić na patelni, przesmażyć drobno pokrojoną cebulkę. Zebrać cebulkę (można ją wrzucić do zupy). Pozostałe na patelni masło wymieszać z łyżką mąki i zasmażać przez chwilę (aż mąka straci surowy smak, ale nie zbrązowieje). Zdjąć z ognia, rozprowadzić kilkoma łyżkami grzybowego wywaru i dodać do zupy. Makaron ugotować, odcedzić, przelać zimną wodą. Rozłożyć na talerze i zalać zupą. Podawać z posiekanym koperkiem lub natką pietruszki. == Warianty == Zamiast makaronu można dodać krojony makaron lub kaszkę zacieraną jajkiem (zob. przepis na Wikiźródłach). Do zabielania można użyć śmietany. == Źródła == Źródło: [http://www.kuchniaonline.pl/index.php/Zupa_grzybowa_z_makaronem www.kuchniaonline.pl] {{wikipedia|Zupa grzybowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grzybowa|Zupa grzybowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Mushroom soup|Zupa grzybowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> mxwrsqhwo8mol7g9tsewk4ljiowt5a6 548582 548531 2026-07-28T15:53:27Z Persino 2851 548582 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Grzybowa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką, makaronem, zabielana}} == Zupa grzybowa z makaronem == '''Zupa grzybowa''' to najczęściej wywar z warzyw i/lub mięsa z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. Do zupy równie dobrze nadają się prawdziwki, maślaki i podgrzybki. == Składniki == * ''50-70 g suszonych grzybów (prawdziwków)'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''kilka ziaren czarnego pieprzu'' * ''kilka ziaren ziela angielskiego'' * ''ocet lub sok z cytryny do smaku'' * ''sól'' * ''25 dag makaronu (wstążki, rurki lub „muszelki”)'' '''Zasmażka''': * ''łyżka masła'' * ''łyżka mąki'' * ''drobno pokrojona nieduża cebulka lub pół większej cebuli'' == Wykonanie == Grzyby sparzyć wrzątkiem i wymyć. Gotować przez jakiś czas pod przykryciem. Włoszczyznę obrać i umyć, dodać w całości grzybów, wrzucić pieprz i ziele angielskie. Gotować przez 25-30 minut. Odcedzić. Kapelusze grzybów pokroić w cienkie paseczki i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą i octem lub sokiem z cytryny. Można dodać zasmażkę: Łyżkę masła roztopić na patelni, przesmażyć drobno pokrojoną cebulkę. Zebrać cebulkę (można ją wrzucić do zupy). Pozostałe na patelni masło wymieszać z łyżką mąki i zasmażać przez chwilę (aż mąka straci surowy smak, ale nie zbrązowieje). Zdjąć z ognia, rozprowadzić kilkoma łyżkami grzybowego wywaru i dodać do zupy. Makaron ugotować, odcedzić, przelać zimną wodą. Rozłożyć na talerze i zalać zupą. Podawać z posiekanym koperkiem lub natką pietruszki. == Warianty == Zamiast makaronu można dodać krojony makaron lub kaszkę zacieraną jajkiem (zob. przepis na Wikiźródłach). Do zabielania można użyć śmietany. == Źródła == Źródło: [http://www.kuchniaonline.pl/index.php/Zupa_grzybowa_z_makaronem www.kuchniaonline.pl] {{wikipedia|Zupa grzybowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grzybowa|Zupa grzybowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Mushroom soup|Zupa grzybowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> 2ztrb97l6qov4jcchkorpzblybpgmnc 548651 548582 2026-07-28T20:13:22Z Persino 2851 548651 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Grzybowa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką, makaronem, zabielana}} == Zupa grzybowa z makaronem == '''Zupa grzybowa''' to najczęściej wywar z warzyw i/lub mięsa z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. Do zupy równie dobrze nadają się prawdziwki, maślaki i podgrzybki. == Składniki == * ''50-70 g suszonych grzybów (prawdziwków)'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''kilka ziaren czarnego pieprzu'' * ''kilka ziaren ziela angielskiego'' * ''ocet lub sok z cytryny do smaku'' * ''sól'' * ''25 dag makaronu (wstążki, rurki lub „muszelki”)'' '''Zasmażka''': * ''łyżka masła'' * ''łyżka mąki'' * ''drobno pokrojona nieduża cebulka lub pół większej cebuli'' == Wykonanie == Grzyby sparzyć wrzątkiem i wymyć. Gotować przez jakiś czas pod przykryciem. Włoszczyznę obrać i umyć, dodać w całości grzybów, wrzucić pieprz i ziele angielskie. Gotować przez 25-30 minut. Odcedzić. Kapelusze grzybów pokroić w cienkie paseczki i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą i octem lub sokiem z cytryny. Można dodać zasmażkę: Łyżkę masła roztopić na patelni, przesmażyć drobno pokrojoną cebulkę. Zebrać cebulkę (można ją wrzucić do zupy). Pozostałe na patelni masło wymieszać z łyżką mąki i zasmażać przez chwilę (aż mąka straci surowy smak, ale nie zbrązowieje). Zdjąć z ognia, rozprowadzić kilkoma łyżkami grzybowego wywaru i dodać do zupy. Makaron ugotować, odcedzić, przelać zimną wodą. Rozłożyć na talerze i zalać zupą. Podawać z posiekanym koperkiem lub natką pietruszki. == Warianty == Zamiast makaronu można dodać krojony makaron lub kaszkę zacieraną jajkiem (zob. przepis na Wikiźródłach). Do zabielania można użyć śmietany. == Źródła == Źródło: [http://www.kuchniaonline.pl/index.php/Zupa_grzybowa_z_makaronem www.kuchniaonline.pl] {{wikipedia|Zupa grzybowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grzybowa|Zupa grzybowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Mushroom soup|Zupa grzybowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> n435kj8ft8uep7cj8ht5rqkia5fxczv 548680 548651 2026-07-28T21:03:35Z Persino 2851 548680 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Grzybowa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką, makaronem, zabielana}} == Zupa grzybowa z makaronem == '''Zupa grzybowa''' to najczęściej wywar z warzyw i/lub mięsa z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. Do zupy równie dobrze nadają się prawdziwki, maślaki i podgrzybki. == Składniki == * ''50-70 g suszonych grzybów (prawdziwków)'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''kilka ziaren czarnego pieprzu'' * ''kilka ziaren ziela angielskiego'' * ''ocet lub sok z cytryny do smaku'' * ''sól'' * ''25 dag makaronu (wstążki, rurki lub „muszelki”)'' '''Zasmażka''': * ''łyżka masła'' * ''łyżka mąki'' * ''drobno pokrojona nieduża cebulka lub pół większej cebuli'' == Wykonanie == # Grzyby sparzyć wrzątkiem i wymyć. Gotować przez jakiś czas pod przykryciem. Włoszczyznę obrać i umyć, dodać w całości grzybów, wrzucić pieprz i ziele angielskie. Gotować przez 25-30 minut. Odcedzić. # Kapelusze grzybów pokroić w cienkie paseczki i dodać do zupy. Doprawić do smaku solą i octem lub sokiem z cytryny. Można dodać zasmażkę: # Łyżkę masła roztopić na patelni, przesmażyć drobno pokrojoną cebulkę. Zebrać cebulkę (można ją wrzucić do zupy). Pozostałe na patelni masło wymieszać z łyżką mąki i zasmażać przez chwilę (aż mąka straci surowy smak, ale nie zbrązowieje). Zdjąć z ognia, rozprowadzić kilkoma łyżkami grzybowego wywaru i dodać do zupy. # Makaron ugotować, odcedzić, przelać zimną wodą. Rozłożyć na talerze i zalać zupą. Podawać z posiekanym koperkiem lub natką pietruszki. == Warianty == # Zamiast makaronu można dodać krojony makaron lub kaszkę zacieraną jajkiem (zob. przepis na Wikiźródłach). # Do zabielania można użyć śmietany. == Źródła == * Źródło: [http://www.kuchniaonline.pl/index.php/Zupa_grzybowa_z_makaronem www.kuchniaonline.pl] {{wikipedia|Zupa grzybowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa grzybowa|Zupa grzybowa w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{commonscat|Mushroom soup|Zupa grzybowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> ljmw81s2hldr6dyl8kgfmbadb7kluje 0 16851 548529 352271 2026-07-28T12:55:30Z Persino 2851 548529 wikitext text/x-wiki [[Image:Grzybowa.jpg|thumb|250px|Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką i makaronem zabielana]] '''Zupa grzybowo-ziemniaczana''' to wywar z warzyw z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. === Składniki === * garść świeżych grzybów (maślaków, borowików, kozaków) * cebula * 6 średnich ziemniaków * marchewka * ćwiartka korzenia selera * kawałek pora * liście pora, selera * korzeń pietruszki * garść makaronu * zielona pietruszka * pół szklanki słodkiej śmietany * łyżka masła * kostka bulionowa * sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy === Wykonanie === Grzyby dobrze umyć, obrać, kapelusze wygotować pół godziny w wodzie z dodatkiem pokrojonej w plastry cebuli. Grzyby odcedzić i przeznaczyć na marynatę, cebulę odrzucić. Ziemniaki obrać, umyć, pokroić w kostkę, por pokroić w paski, marchewkę obrać pokroić w kostkę, seler i korzeń pietruszki obrać, włożyć do garnka razem z kostką bulionową, kilkoma ziarenkami pieprzu i ziela angielskiego oraz liściem laurowym. Zalać wrzątkiem i zagotować. Dodać garść makaronu i wywar z grzybów oraz pokrojone w kostkę nóżki grzybów, ewentualnie łyżkę masła lub zasmażkę. Zagotować, zabielić śmietaną, doprawić solą i pieprzem do smaku. Wyjąć liście selera, pora i odrzucić. Dodać zieloną, posiekaną pietruszkę. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Grzybowa}} </noinclude> daejvaklmvp9z5k2ve904f86j4v9anx 548530 548529 2026-07-28T12:55:43Z Persino 2851 548530 wikitext text/x-wiki [[Image:Grzybowa.jpg|thumb|250px|Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką i makaronem zabielana]] '''Zupa grzybowo-ziemniaczana''' to wywar z warzyw z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. === Składniki === * garść świeżych grzybów (maślaków, borowików, kozaków) * cebula * 6 średnich ziemniaków * marchewka * ćwiartka korzenia selera * kawałek pora * liście pora, selera * korzeń pietruszki * garść makaronu * zielona pietruszka * pół szklanki słodkiej śmietany * łyżka masła * kostka bulionowa * sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy === Wykonanie === Grzyby dobrze umyć, obrać, kapelusze wygotować pół godziny w wodzie z dodatkiem pokrojonej w plastry cebuli. Grzyby odcedzić i przeznaczyć na marynatę, cebulę odrzucić. Ziemniaki obrać, umyć, pokroić w kostkę, por pokroić w paski, marchewkę obrać pokroić w kostkę, seler i korzeń pietruszki obrać, włożyć do garnka razem z kostką bulionową, kilkoma ziarenkami pieprzu i ziela angielskiego oraz liściem laurowym. Zalać wrzątkiem i zagotować. Dodać garść makaronu i wywar z grzybów oraz pokrojone w kostkę nóżki grzybów, ewentualnie łyżkę masła lub zasmażkę. Zagotować, zabielić śmietaną, doprawić solą i pieprzem do smaku. Wyjąć liście selera, pora i odrzucić. Dodać zieloną, posiekaną pietruszkę. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> 6c8112fw1lszpk624keznwfrx9q7jc3 548583 548530 2026-07-28T15:55:44Z Persino 2851 548583 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Grzybowa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Grzybowa z suszonych grzybów z ziemniakami, jajkiem, marchewką i makaronem zabielana}} '''Zupa grzybowo-ziemniaczana''' to wywar z warzyw z dodatkiem grzybów. W zupie grzybowej grzyby stanowią wyłącznie dodatek smakowy, ponieważ same posiadają znikome walory odżywcze. === Składniki === * garść świeżych grzybów (maślaków, borowików, kozaków) * cebula * 6 średnich ziemniaków * marchewka * ćwiartka korzenia selera * kawałek pora * liście pora, selera * korzeń pietruszki * garść makaronu * zielona pietruszka * pół szklanki słodkiej śmietany * łyżka masła * kostka bulionowa * sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy === Wykonanie === Grzyby dobrze umyć, obrać, kapelusze wygotować pół godziny w wodzie z dodatkiem pokrojonej w plastry cebuli. Grzyby odcedzić i przeznaczyć na marynatę, cebulę odrzucić. Ziemniaki obrać, umyć, pokroić w kostkę, por pokroić w paski, marchewkę obrać pokroić w kostkę, seler i korzeń pietruszki obrać, włożyć do garnka razem z kostką bulionową, kilkoma ziarenkami pieprzu i ziela angielskiego oraz liściem laurowym. Zalać wrzątkiem i zagotować. Dodać garść makaronu i wywar z grzybów oraz pokrojone w kostkę nóżki grzybów, ewentualnie łyżkę masła lub zasmażkę. Zagotować, zabielić śmietaną, doprawić solą i pieprzem do smaku. Wyjąć liście selera, pora i odrzucić. Dodać zieloną, posiekaną pietruszkę. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy}} </noinclude> thi9av9dg98838gig5742rzvkrawkkk 104 17404 548766 222825 2026-07-29T03:21:23Z Persino 2851 548766 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Języki, których używa najwięcej osób na świecie == # chiński # {{sr|Angielski|m=tak}} # {{sr|Hiszpański|m=tak}} # {{sr|Hindi|m=tak}} # {{sr|Arabski|m=ytak}} # {{sr|Francuski|m=tak}} # {{sr|Rosyjski|m=tak}} # portugalski # bengalski # {{sr|Japoński|m=tak}} == Języki sąsiadów Polski == * {{sr|Rosyjski|m=tak}} * litewski * białoruski * ukraiński * {{sr|Słowacki|m=tak}} * {{sr|Czeski|m=tak}} * {{sr|Niemiecki|m=tak}} == Rodziny języków == * języki indoeuropejskie ** języki słowiańskie *** {{sr|Polski|m=tak}} *** {{sr|Czeski|m=tak}} *** {{sr|Słowacki|m=tak}} *** {{sr|Rosyjski|m=tak}} ** języki germańskie *** {{sr|Angielski|m=tak}} *** {{sr|Niemiecki|m=tak}} *** {{sr|Norweski|m=tak}} ** języki romańskie *** {{sr|Francuski|m=tak}} *** {{sr|Hiszpański|m=tak}} *** {{sr|Włoski|m=tak}} *** ({{sr|Esperanto|m=tak}}) ** {{sr|Grecki|m=tak}} ** języki indoirańskie *** {{sr|Hindi|m=tak}} * języki semickie ** {{sr|Arabski|m=tak}} * {{sr|Japoński|m=tak}} * {{sr|Koreański|m=tak}} * (języki sztuczne) ** {{sr|Esperanto|m=tak}} ** {{sr|Quenya|m=tak}} <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki stopka}}</noinclude> az1ich38yuknqcl3l0w4fv2b0puslxa 548768 548766 2026-07-29T03:24:49Z Persino 2851 548768 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Języki, których używa najwięcej osób na świecie == # chiński # {{sr|Angielski|m=tak}} # {{sr|Hiszpański|m=tak}} # {{sr|Hindi|m=tak}} # {{sr|Arabski|m=ytak}} # {{sr|Francuski|m=tak}} # {{sr|Rosyjski|m=tak}} # portugalski # bengalski # {{sr|Japoński|m=tak}} == Języki sąsiadów Polski == * {{sr|Rosyjski|m=tak}} * litewski * białoruski * ukraiński * {{sr|Słowacki|m=tak}} * {{sr|Czeski|m=tak}} * {{sr|Niemiecki|m=tak}} == Rodziny języków == * języki indoeuropejskie ** języki słowiańskie *** {{sr|Polski|m=tak}} *** {{sr|Czeski|m=tak}} *** {{sr|Słowacki|m=tak}} *** {{sr|Rosyjski|m=tak}} ** języki germańskie *** {{sr|Angielski|m=tak}} *** {{sr|Niemiecki|m=tak}} *** {{sr|Norweski|m=tak}} ** języki romańskie *** {{sr|Francuski|m=tak}} *** {{sr|Hiszpański|m=tak}} *** {{sr|Włoski|m=tak}} *** ({{sr|Esperanto|m=tak}}) ** {{sr|Grecki|m=tak}} ** języki indoirańskie *** {{sr|Hindi|m=tak}} * języki semickie ** {{sr|Arabski|m=tak}} * {{sr|Japoński|m=tak}} * {{sr|Koreański|m=tak}} * (języki sztuczne) ** {{sr|Esperanto|m=tak}} ** {{sr|Quenya|m=tak}} {{BrClear}} <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki stopka}}</noinclude> 39p49lcbppw0gq8muoy786i2tixeoge 0 17433 548642 489755 2026-07-28T19:43:44Z Persino 2851 548642 wikitext text/x-wiki Divat: Dobrý den.<br /> Servis: Dobrý den ukazují, co?<br /> Divat: Hmm může letki obiat, a co máte?<br /> Personál: polévky, brambory s omáčkou nebo burački.<br /> Divat: A pokud zmrzliny možné? A může buraczkowa a rajčatová polévka?<br /> Obstuga: Ice 2 koruny, 5 Polévka buraczkowa rajče koruny, a korunu 6.<br /> Divat: Chci mít všechno. == Tłumaczenie == Divat: Dzień dobry.<br /> Obsługa: Dzień dobry, co podać?<br /> Divat: Hmm może lekki obiad, a co macie?.<br /> Obsługa: Zupy, ziemniaki z sosem i żurówka lub buraczki.<br /> Divat: A po ile są lody? a może zupa buraczkowa i pomidorowa.<br /> Obstuga: Lody po 2 korony, Zupa buraczkowa po 5 korony, a pomidorowa 6 koron.<br /> Divat: To ja poproszę wszystko. <noinclude>{{nawigacja|Czeski|[[../Co robiłeś wczoraj/]]|[[../W sklepie/]]}}</noinclude> cpwn337mndlkn55suksk4wnbyr390w0 548687 548642 2026-07-28T22:46:04Z Persino 2851 548687 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Postać !! Tekst (czeski) !! Tekst (polski) |- | Divat || Dobrý den. || Dzień dobry. |- | Servis || Dobrý den ukazují, co? || Dzień dobry, co podać? |- | Divat || Hmm může letki obiat, a co máte? || Hmm może lekki obiad, a co macie? |- | Personál || polévky, brambory s omáčkou nebo burački. || Zupy, ziemniaki z sosem i żurówka lub buraczki. |- | Divat || A pokud zmrzliny možné? A může buraczkowa a rajčatová polévka? || A po ile są lody? A może zupa buraczkowa i pomidorowa? |- | Obstuga || Ice 2 koruny, 5 Polévka buraczkowa rajče koruny, a korunu 6. || Lody po 2 korony, zupa buraczkowa po 5 koron, a pomidorowa 6 koron. |- | Divat || Chci mít všechno. || To ja poproszę wszystko. |} <noinclude>{{nawigacja|Czeski|[[../Co robiłeś wczoraj/]]|[[../W sklepie/]]}}</noinclude> soc4b9p8vqwp0pjjbxmgjqgj4013ssl 0 18025 548541 385274 2026-07-28T13:19:14Z Persino 2851 548541 wikitext text/x-wiki [[Plik:Flickr elisart 324248450--Beef and chicken fajitas.jpg|thumb|270px|Fajitas z dodatkami]] '''Fajitas''' – danie mięsne kuchni meksykańskiej. Nazwa jest zdrobnieniem hiszp. ''faja'' (pas) i odnosi się albo do sposobu pokrojenia mięsa, albo do pasków na przypieczonych składnikach. == Składniki == # 300 g wołowiny lub filetów z piersi kurczaka # 1 średniej wielkości czerwona papryka # 1 duża cebula # 3 łyżki oleju # przyprawy ## czosnek ## majeranek ## kumin rzymski ## papryka ostra ## pieprz czarny # dodatki ## pszenne [[Książka kucharska/Tortilla|tortille]] ## żółty ser ## [[Książka kucharska/Guacamole|guacamole]] ## [[Książka kucharska/Salsa|sos salsa]] ## kwaśna śmietana == Przygotowanie == Mięso i paprykę pokroić na dość cienkie paseczki. Pokroić cebulę na dość duże kawałki. Wymieszać przyprawy z olejem, tworząc marynatę. Zamarynować mięso i zostawić na ok. 40 min. Mięso, paprykę i warzywa smażyć na patelni do grilla lub grillować (uzyskując dekoracyjne, przypieczone paseczki) ok. 6-9 minut. Podawać z podgrzanymi tortillami, posypane żółtym serem z guacamole, kwaśną śmietaną i sosem salsa. == Uwagi == # Można użyć gotowych mieszanek przyprawowych do fajitas. # Nie trzeba używać specjalnej patelni, ale na zwykłej nie uzyska się pasków. # Klasyczne fajitas przyrządza się z wołowiny (ewentualnie kurczaka), ale można eksperymentować z wieprzowiną bądź krewetkami. # Czerwoną paprykę można częściowo zastąpić zieloną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia meksykańska}} </noinclude> eoqk9tburznn1e6nwmbs8yhsqvpt1hb 548578 548541 2026-07-28T15:41:51Z Persino 2851 548578 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Flickr elisart 324248450--Beef and chicken fajitas.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Fajitas z dodatkami}} '''Fajitas''' – danie mięsne kuchni meksykańskiej. Nazwa jest zdrobnieniem hiszp. ''faja'' (pas) i odnosi się albo do sposobu pokrojenia mięsa, albo do pasków na przypieczonych składnikach. == Składniki == # 300 g wołowiny lub filetów z piersi kurczaka # 1 średniej wielkości czerwona papryka # 1 duża cebula # 3 łyżki oleju # przyprawy ## czosnek ## majeranek ## kumin rzymski ## papryka ostra ## pieprz czarny # dodatki ## pszenne {{sr|Tortilla|tortille}} ## żółty ser ## {{sr|Guacamole|guacamole}} ## {{sr|Salsa|sos salsa}} ## kwaśna śmietana == Przygotowanie == Mięso i paprykę pokroić na dość cienkie paseczki. Pokroić cebulę na dość duże kawałki. Wymieszać przyprawy z olejem, tworząc marynatę. Zamarynować mięso i zostawić na ok. 40 min. Mięso, paprykę i warzywa smażyć na patelni do grilla lub grillować (uzyskując dekoracyjne, przypieczone paseczki) ok. 6-9 minut. Podawać z podgrzanymi tortillami, posypane żółtym serem z guacamole, kwaśną śmietaną i sosem salsa. == Uwagi == # Można użyć gotowych mieszanek przyprawowych do fajitas. # Nie trzeba używać specjalnej patelni, ale na zwykłej nie uzyska się pasków. # Klasyczne fajitas przyrządza się z wołowiny (ewentualnie kurczaka), ale można eksperymentować z wieprzowiną bądź krewetkami. # Czerwoną paprykę można częściowo zastąpić zieloną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia meksykańska}} </noinclude> 14b202to1qyxjvhiw0c7j2qy9vc17xo 0 18065 548559 507172 2026-07-28T14:16:56Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548559 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''25 dag ryżu'' *''4 dymki'' *''25 dag wołowiny'' *''białko'' *''pół łyżeczki cukru'' *''2 łyżki sosu sojowego'' *''5 łyżek oleju słonecznikowego'' *''2 łyżki wytrawnego białego wina'' *''4 ząbki czosnku'' *''łyżeczka mąki ziemniaczanej'' *''kawałek korzenia imbiru'' *''3 listki kapusty pekińskiej'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == # Opłukany ryż zagotować w półtorej szklanki osolonej wody. Zawinąć w koc i odstawić na 4 godziny. # Mięso pokroić w paski. # Cebulki, szczypiorek, czosnek i imbir obrać i posiekać. # Z cukru, połowy sosu sojowego i wina oraz mąki ziemniaczanej i białka sporządzić marynatę. Marynować w niej mięso przez 15 minut. # Na patelni lub w woku rozgrzać olej. Wrzucić czosnek i cebulę, dodać mięso z marynatą i imbir. Smażyć na ostrym ogniu przez 2 minuty, cały czas mieszając. Dodać resztę alkoholu i sosu sojowego. # Połączyć z ryżem, dodać sól i pieprz oraz posypać pokrojoną w paski kapustą pekińską. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Wołowina}} </noinclude> a4rhzk1a7k7070ve4inrmj6840a4n41 548646 548559 2026-07-28T20:07:31Z Persino 2851 548646 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag ryżu'' * ''4 dymki'' * ''25 dag wołowiny'' * ''białko'' * ''pół łyżeczki cukru'' * ''2 łyżki sosu sojowego'' * ''5 łyżek oleju słonecznikowego'' * ''2 łyżki wytrawnego białego wina'' * ''4 ząbki czosnku'' * ''łyżeczka mąki ziemniaczanej'' * ''kawałek korzenia imbiru'' * ''3 listki kapusty pekińskiej'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Opłukany ryż zagotować w półtorej szklanki osolonej wody. Zawinąć w koc i odstawić na 4 godziny. # Mięso pokroić w paski. # Cebulki, szczypiorek, czosnek i imbir obrać i posiekać. # Z cukru, połowy sosu sojowego i wina oraz mąki ziemniaczanej i białka sporządzić marynatę. Marynować w niej mięso przez 15 minut. # Na patelni lub w woku rozgrzać olej. Wrzucić czosnek i cebulę, dodać mięso z marynatą i imbir. Smażyć na ostrym ogniu przez 2 minuty, cały czas mieszając. Dodać resztę alkoholu i sosu sojowego. # Połączyć z ryżem, dodać sól i pieprz oraz posypać pokrojoną w paski kapustą pekińską. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Wołowina}} </noinclude> gbuscznqnikfyfwez8a6jtf8rfeah1l 0 18093 548604 507173 2026-07-28T17:59:17Z Persino 2851 548604 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''1/2 kg mięsa gulaszowego'' *''3 woreczki ryżu'' *''1 papryka'' *''2 ząbki czosnku'' *''1 słoiczek koncentratu pomidorowego'' *''1 puszka kukurydzy'' *''1 puszka czerwonej fasoli'' *''2 łyżki siekanej natki'' *''sól'' *''pieprz'' *''ostra mielona papryka'' *''słodka mielona papryka'' == Przygotowanie == Mięso pokroić w kosteczkę, podsmażyć na tłuszczu, pikantnie doprawić przyprawami. Paprykę pokroić w kostkę, czosnek zgnieść w prasce. Gdy mięso się poddusi, podlać wodą, dodać koncentrat, paprykę z czosnkiem i ryż. Gotować na małym ogniu, aż ryż będzie prawie miękki. Wtedy dodać kukurydzę i fasolę. Gotowe danie posypać natką pietruszki. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Mięsa|Kuchnia meksykańska}} </noinclude> q808e7t07c8wa3u388rugksd52o9421 548656 548604 2026-07-28T20:22:15Z Persino 2851 548656 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1/2 kg mięsa gulaszowego'' * ''3 woreczki ryżu'' * ''1 papryka'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''1 słoiczek koncentratu pomidorowego'' * ''1 puszka kukurydzy'' * ''1 puszka czerwonej fasoli'' * ''2 łyżki siekanej natki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''ostra mielona papryka'' * ''słodka mielona papryka'' == Przygotowanie == # Mięso pokroić w kosteczkę, podsmażyć na tłuszczu, pikantnie doprawić przyprawami. # Paprykę pokroić w kostkę, czosnek zgnieść w prasce. # Gdy mięso się poddusi, podlać wodą, dodać koncentrat, paprykę z czosnkiem i ryż. Gotować na małym ogniu, aż ryż będzie prawie miękki. Wtedy dodać kukurydzę i fasolę. # Gotowe danie posypać natką pietruszki. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ryż|Mięsa|Kuchnia meksykańska}} </noinclude> ghsuyq1gkpzhi922qix1ouzbir6r4vl 0 18671 548625 512576 2026-07-28T18:38:27Z Persino 2851 548625 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag ogórków'' * ''pęczek natki'' * ''3-4 łodygi selera naciowego'' * ''1 ząbek czosnku'' * ''2 szklanki bulionu warzywnego'' * ''1 szklanka jogurtu naturalnego'' * ''2 łyżki masła'' * ''1 łyżka mąki pszennej'' * ''sok z cytryny'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Ogórki obrać, przekroić wzdłuż na połówki. Pestki wybrać łyżeczką, miąższ pokroić w kostkę, natkę i seler posiekać. # W rondlu stopić masło, włożyć warzywa i smażyć 3-4 minuty. Następnie oprószyć mąką, wymieszać, zalać gorącym bulionem. # Gotować 5 minut na małym ogniu i ostudzić. Potem zmiksować. # Wlać jogurt, dodać rozgnieciony czosnek i wymieszać. Na końcu doprawić sokiem, solą i pieprzem. Podawać schłodzony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Ogórek|Seler naciowy|Nabiał|Potrawy niskokaloryczne|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> m86gyhx26uqfmd7by3ed4wcs7u81shc 548666 548625 2026-07-28T20:36:37Z Persino 2851 548666 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag ogórków'' * ''pęczek natki'' * ''3-4 łodygi selera naciowego'' * ''1 ząbek czosnku'' * ''2 szklanki bulionu warzywnego'' * ''1 szklanka jogurtu naturalnego'' * ''2 łyżki masła'' * ''1 łyżka mąki pszennej'' * ''sok z cytryny'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Ogórki obrać, przekroić wzdłuż na połówki. Pestki wybrać łyżeczką, miąższ pokroić w kostkę, natkę i seler posiekać. # W rondlu stopić masło, włożyć warzywa i smażyć 3-4 minuty. Następnie oprószyć mąką, wymieszać, zalać gorącym bulionem. # Gotować 5 minut na małym ogniu i ostudzić. Potem zmiksować. # Wlać jogurt, dodać rozgnieciony czosnek i wymieszać. Na końcu doprawić sokiem, solą i pieprzem. * Podawać schłodzony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Ogórek|Seler naciowy|Nabiał|Potrawy niskokaloryczne|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> tbgbk32sof7xa1c6xi8ui893a639fsa 104 18701 548767 253564 2026-07-29T03:24:06Z Persino 2851 548767 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> Oto lista osób, które tworzyły ten podręcznik dla ciebie czytelniku: *{{lż|A:-)Brunuś}} *{{lż|Ananas96}} *{{lż|Ashaio}} *{{lż|BartekChom}} *{{lż|Derbeth}} *{{lż|Jadwiga}} *{{lż|Lethern}} *{{lż|Mohyła}} *{{lż|MonteChristof}} *{{lż|MSWin}} *{{lż|Nieency}} *{{lż|Orondil}} - {{sr|Quenya|m=tak}} *{{lż|Przemub}} - {{sr|Słowacki|m=tak}} *{{lż|Qblik}} *{{lż|Quarteris}} *{{lż|Voronwe}} *{{lż|Yusek}} Pełna lista autorów każdej strony jest podana w zakładce "Wyświetl historię". {{BrClear}} <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki stopka}}</noinclude> 23ilumcuthhy0ript5ypqhnz7kd2z25 104 18702 548769 110614 2026-07-29T03:25:58Z Persino 2851 548769 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> Podręcznik ten jest dotyczy najważniejszch języków na świecie i w Europie. Układ każdej strony jest przedstawiony jako: *'''Gdzie mówi się w tym języku?''' - w tym dziale znajduje się mapa i wstęp, gdzie tego języka używa się. *'''Jaka jest historia tego języka?''' - czyli krótka historia języka o którym jest mowa. *'''Jak zapisuje się ten język?''' - czyli, jaki jest alfabet w tym języku. Często będzie występować na stronie obrazek z alfabetem. *'''Jakie dzieła powstały w tym języku?'''. *'''Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku?''' - mały słowniczek tego języka i podstawowe zwroty. ==Czy mogę pomóc?== Oczywiście, że tak! Nasz podręcznik działa na mechanizmie wiki i każdy może zmieniać treść. Jeśli widzisz błąd, chcesz dopisać jakis zwrot/informacje o historii/znane dzieło to możesz śmiało dopisać. {{BrClear}} <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki stopka}}</noinclude> 7jsphn68j4y116k3dnd3fhpuiddzt8z 548775 548769 2026-07-29T04:19:47Z Persino 2851 548775 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> Podręcznik ten dotyczy najważniejszch języków na świecie i w Europie. Układ każdej strony jest przedstawiony jako: *'''Gdzie mówi się w tym języku?''' - w tym dziale znajduje się mapa i wstęp, gdzie tego języka używa się. *'''Jaka jest historia tego języka?''' - czyli krótka historia języka o którym jest mowa. *'''Jak zapisuje się ten język?''' - czyli, jaki jest alfabet w tym języku. Często będzie występować na stronie obrazek z alfabetem. *'''Jakie dzieła powstały w tym języku?'''. *'''Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku?''' - mały słowniczek tego języka i podstawowe zwroty. ==Czy mogę pomóc?== Oczywiście, że tak! Nasz podręcznik działa na mechanizmie wiki i każdy może zmieniać treść. Jeśli widzisz błąd, chcesz dopisać jakis zwrot/informacje o historii/znane dzieło to możesz śmiało dopisać. {{BrClear}} <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki stopka}}</noinclude> rgsyylvos6uz0dvuuzi5dj7f6xssss2 0 18821 548627 507195 2026-07-28T18:41:28Z Persino 2851 548627 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag bryndzy'' * ''35 dag mąki pszennej'' * ''jajko'' * ''pół szklanki jogurtu'' * ''pęczek koperku'' * ''sól'' == Przygotowanie == Bryndzę utrzeć w misce drewnianą łyżką na gładką masę. Koperek opłukać i drobno posiekać. Do bryndzy dodać jogurt, koperek i przesianą mąkę, wbić jajko i wyrobić twarde ciasto. Przykryć i odstawić na godzinę. Wyjąć ciasto na posypaną mąką stolnicę, rozwałkować na dość gruby placek, posypując mąką. Ciasto pokroić na kwadraciki. Kluski wrzucać partiami na osolony wrzątek i gotować do chwili, aż wypłyną na powierzchnię. Wyjąć na sitko i przelać ciepłą wodą. Podawać polane masłem ze zrumienioną bułką tartą lub sosem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> mco89xp072wjb44kdzwl941ib7tqpdo 548667 548627 2026-07-28T20:37:32Z Persino 2851 548667 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag bryndzy'' * ''35 dag mąki pszennej'' * ''jajko'' * ''pół szklanki jogurtu'' * ''pęczek koperku'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Bryndzę utrzeć w misce drewnianą łyżką na gładką masę. Koperek opłukać i drobno posiekać. # Do bryndzy dodać jogurt, koperek i przesianą mąkę, wbić jajko i wyrobić twarde ciasto. Przykryć i odstawić na godzinę. # Wyjąć ciasto na posypaną mąką stolnicę, rozwałkować na dość gruby placek, posypując mąką. Ciasto pokroić na kwadraciki. # Kluski wrzucać partiami na osolony wrzątek i gotować do chwili, aż wypłyną na powierzchnię. Wyjąć na sitko i przelać ciepłą wodą. # Podawać polane masłem ze zrumienioną bułką tartą lub sosem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> cutgfnsnfz31evyvx3f85c8sdsc2fan 548684 548667 2026-07-28T21:06:55Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548684 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag bryndzy'' * ''35 dag mąki pszennej'' * ''jajko'' * ''pół szklanki jogurtu'' * ''pęczek koperku'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Bryndzę utrzeć w misce drewnianą łyżką na gładką masę. Koperek opłukać i drobno posiekać. # Do bryndzy dodać jogurt, koperek i przesianą mąkę, wbić jajko i wyrobić twarde ciasto. Przykryć i odstawić na godzinę. # Wyjąć ciasto na posypaną mąką stolnicę, rozwałkować na dość gruby placek, posypując mąką. Ciasto pokroić na kwadraciki. # Kluski wrzucać partiami na osolony wrzątek i gotować do chwili, aż wypłyną na powierzchnię. Wyjąć na sitko i przelać ciepłą wodą. * Podawać polane masłem ze zrumienioną bułką tartą lub sosem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Nabiał|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> tl5gx8l0k7m6bwr8nsg5u7gg0ynjjgf 0 19420 548544 318517 2026-07-28T13:28:42Z Persino 2851 548544 wikitext text/x-wiki [[Plik:Polish paczki.jpg|200px|right]] [[Plik:HomePaczki.jpg|thumb|Kreple]] ; Pączki (śl. kreple) == Pączki I == === Składniki === * ''10 dag drożdży'' * ''1 kg mąki'' * ''ok. 1/2l mleka'' * ''6 żółtek jaj'' * ''1 jajo'' * ''10–15 dag cukru'' * ''wanilia'' * ''sok oraz skórka z cytryny'' * ''sól'' * ''1 kieliszek spirytusu'' * ''5–6 łyżek oliwy lub oleju albo 10 dag margaryny'' * ''40 dag marmolady lub konfitury'' * ''1–1 1/2 kg tłuszczu do smażenia, np. smalec, olej'' * ''10 dag cukru pudru'' === Sposób przygotowania === # Wykonać gęsty rozczyn. W tym celu rozetrzeć drożdże z mlekiem, 20 dag mąki i łyżką cukru. Pozostawić do wyrośnięcia. # Żółtka i jajo połączyć z cukrem, dodać mąkę, wyrośnięty rozczyn, sok z cytryny, wanilię, skórkę z cytryny, pozostałe mleko oraz odrobinę soli i alkohol. # Rozpocząć wyrabianie ciastka do momentu, gdy przestanie przylegać do ręki, będzie lśniące i gładkie, oraz bez pęcherzyków powietrza. Następnie dolewać tłuszcz do ciasta, kontynuując wyrabianie. Gotowe ciasto powinno mieć niezbyt gęstą konsystencję. Powierzchnię ciasta wyrównać, po czym zostawić w ciepłym pomieszczeniu na czas od 10–15 minut do wyrośnięcia. Gdy ciasto zacznie rosnąć, przystąpić bezzwłocznie do wyrabiania. ===== Wyrabianie pączków ===== Rozróżniamy 2 sposoby wyrabiania pączków: # Nabierać porcję ciasta (na przykład łyżeczką), po czym wyrabiać tłustymi palcami małe krążki, umieszczając w nich 1/2 marmolady lub innego nadzienia. Krążki zlepiać, by nadzienie nie wydostało się na zewnątrz, po czy formować kule. Zlepioną stroną umieszczać na naczyniu posypanym mąką, przykryć ściereczką. W głębokim garnku mocno rozgrzać tłuszcz. Ilościowo powinno być go tak dużo, by pączki swobodnie pływały. Pączki umieszczać w tłuszczu jeden obok drugiego zlepioną stroną w górę. Przykryć. Gdy pączki zrumienią się od dołu, obrócić do góry i kontynuować smażenie. Gotowe pączki osączyć z tłuszczu, układając je na bibule lub papierowych ręcznikach. Następnie układać na półmisku jeden obok drugiego, aby nie uległy deformacji. Oprószyć je cukrem pudrem. Po ostygnięciu można ułożyć je jeden na drugim. # Gdy objętość wyrośniętego ciasta wzrośnie o 100%, rozpocząć jego wykładnie seriami na stolnicę pokrytą mąką. Rozwałkować na grubość 1/2–2 cm. Następnie podzielić na 2 części. Przeprowadzić wykrawanie kół. Można użyć w tym celu szklanki o średnicy ok. 4 cm. Na środku kół kłaść nadzienie. Z drugiej części ciasta wykrawać identyczne koła i układać je na tych z marmoladą. Krawędzie i boki dokładnie zlepić, foremką wykrawać pączki, po czym układać na deseczce pokrytej mąką. Pozostawić do wyrośnięcia. W dalszej kolejności przeprowadzić proces smażenia podany w sposobie pierwszym. === Źródło === * ''Kuchnia polska''{{doprecyzuj}} == Pączki II == === Składniki === * 1 kg mąki * 5 dag drożdży * około 0,5 l mleka * 15 dag masła * 15 dag cukru * 3 żółtka * 2 całe jajka * starta skórka cytrynowa * cukier waniliowy * szczypta soli (i ew. kieliszek spirytusu) === Przygotowanie === Wyrobić starannie ciasto, dodając do przesianej mąki podrośnięty rozczyn drożdżowy, ubite z cukrem jajka i żółtka, sól, skórkę cytrynową, cukier waniliowy i miękkie masło. Dobrze wyrobione ciasto postawić w cieple do wyrośnięcia. Ciasto rozwałkować na 1,5 cm, wykrawać szklanką krążki, układać je na ściereczce i przykryte drugą zostawić do ponownego wyrośnięcia. Duży garnek z olejem lub innym tłuszczem doprowadzić do gotowania i wrzucać po kilka krepli, tak aby swobodnie pływały, obracać i smażyć z drugiej strony (gotowe kreple można szprycką nadziewać dżemem). ''Inny sposób:'' Kulki ciasta drożdżowego nadziewać marmoladą twardą i pozostawić do wyrośnięcia i smażyć jak wyżej. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pączki i ciastka smażone}} </noinclude> e51imcek0h5dpwnt71tbcufgrm4p4tp 548576 548544 2026-07-28T15:34:37Z Persino 2851 548576 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Polish paczki.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Pączki}} {{Plik|plik=HomePaczki.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Pączki}} ; Pączki (śl. kreple) == Pączki I == === Składniki === * ''10 dag drożdży'' * ''1 kg mąki'' * ''ok. 1/2l mleka'' * ''6 żółtek jaj'' * ''1 jajo'' * ''10–15 dag cukru'' * ''wanilia'' * ''sok oraz skórka z cytryny'' * ''sól'' * ''1 kieliszek spirytusu'' * ''5–6 łyżek oliwy lub oleju albo 10 dag margaryny'' * ''40 dag marmolady lub konfitury'' * ''1–1 1/2 kg tłuszczu do smażenia, np. smalec, olej'' * ''10 dag cukru pudru'' === Sposób przygotowania === # Wykonać gęsty rozczyn. W tym celu rozetrzeć drożdże z mlekiem, 20 dag mąki i łyżką cukru. Pozostawić do wyrośnięcia. # Żółtka i jajo połączyć z cukrem, dodać mąkę, wyrośnięty rozczyn, sok z cytryny, wanilię, skórkę z cytryny, pozostałe mleko oraz odrobinę soli i alkohol. # Rozpocząć wyrabianie ciastka do momentu, gdy przestanie przylegać do ręki, będzie lśniące i gładkie, oraz bez pęcherzyków powietrza. Następnie dolewać tłuszcz do ciasta, kontynuując wyrabianie. Gotowe ciasto powinno mieć niezbyt gęstą konsystencję. Powierzchnię ciasta wyrównać, po czym zostawić w ciepłym pomieszczeniu na czas od 10–15 minut do wyrośnięcia. Gdy ciasto zacznie rosnąć, przystąpić bezzwłocznie do wyrabiania. ===== Wyrabianie pączków ===== Rozróżniamy 2 sposoby wyrabiania pączków: # Nabierać porcję ciasta (na przykład łyżeczką), po czym wyrabiać tłustymi palcami małe krążki, umieszczając w nich 1/2 marmolady lub innego nadzienia. Krążki zlepiać, by nadzienie nie wydostało się na zewnątrz, po czy formować kule. Zlepioną stroną umieszczać na naczyniu posypanym mąką, przykryć ściereczką. W głębokim garnku mocno rozgrzać tłuszcz. Ilościowo powinno być go tak dużo, by pączki swobodnie pływały. Pączki umieszczać w tłuszczu jeden obok drugiego zlepioną stroną w górę. Przykryć. Gdy pączki zrumienią się od dołu, obrócić do góry i kontynuować smażenie. Gotowe pączki osączyć z tłuszczu, układając je na bibule lub papierowych ręcznikach. Następnie układać na półmisku jeden obok drugiego, aby nie uległy deformacji. Oprószyć je cukrem pudrem. Po ostygnięciu można ułożyć je jeden na drugim. # Gdy objętość wyrośniętego ciasta wzrośnie o 100%, rozpocząć jego wykładnie seriami na stolnicę pokrytą mąką. Rozwałkować na grubość 1/2–2 cm. Następnie podzielić na 2 części. Przeprowadzić wykrawanie kół. Można użyć w tym celu szklanki o średnicy ok. 4 cm. Na środku kół kłaść nadzienie. Z drugiej części ciasta wykrawać identyczne koła i układać je na tych z marmoladą. Krawędzie i boki dokładnie zlepić, foremką wykrawać pączki, po czym układać na deseczce pokrytej mąką. Pozostawić do wyrośnięcia. W dalszej kolejności przeprowadzić proces smażenia podany w sposobie pierwszym. === Źródło === * ''Kuchnia polska''{{doprecyzuj}} == Pączki II == === Składniki === * 1 kg mąki * 5 dag drożdży * około 0,5 l mleka * 15 dag masła * 15 dag cukru * 3 żółtka * 2 całe jajka * starta skórka cytrynowa * cukier waniliowy * szczypta soli (i ew. kieliszek spirytusu) === Przygotowanie === Wyrobić starannie ciasto, dodając do przesianej mąki podrośnięty rozczyn drożdżowy, ubite z cukrem jajka i żółtka, sól, skórkę cytrynową, cukier waniliowy i miękkie masło. Dobrze wyrobione ciasto postawić w cieple do wyrośnięcia. Ciasto rozwałkować na 1,5 cm, wykrawać szklanką krążki, układać je na ściereczce i przykryte drugą zostawić do ponownego wyrośnięcia. Duży garnek z olejem lub innym tłuszczem doprowadzić do gotowania i wrzucać po kilka krepli, tak aby swobodnie pływały, obracać i smażyć z drugiej strony (gotowe kreple można szprycką nadziewać dżemem). ''Inny sposób:'' Kulki ciasta drożdżowego nadziewać marmoladą twardą i pozostawić do wyrośnięcia i smażyć jak wyżej. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pączki i ciastka smażone}} </noinclude> 5u18y6xa6q8j9edbvl3e0ue5fz11vla 0 19566 548603 525278 2026-07-28T17:58:10Z Persino 2851 548603 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''330 g i 2 łyżki stołowe niesolonego masła'' * ''ok. 340 g półsłodkiej czekolady najlepszej jakości'' * ''6 jajek'' * ''1 3/4 filiżanki cukru'' * ''łyżka stołowa ekstraktu z wanilii'' * ''1 1/2 filiżanki plus 2 łyżki stołowe mąki'' * ''łyżeczka soli'' * ''1/2 filiżanki guziczków z białej czekolady'' * ''1/2 filiżanki guziczków półsłodkiej czekolady'' * ''dodatkowo 2 łyżeczki cukru pudru (do przybrania)'' == Potrzebny sprzęt == * ''prostokątna forma, wyłożona papierem do pieczenia'' == Przygotowanie == Nagrzać piekarnik do ok. {{C|175}}. Stopić masło i czekoladę na małym ogniu. W osobnej misce ubić jajka razem z cukrem i ekstraktem z wanilii. Ostudzić trochę czekoladę, potem dodać miksturę z jajkiem i wszystko dobrze ubić. Dodać mąkę i sól. Następnie wsypać czekoladowe guziczki. Zmieszać wszystko razem i wlać do formy. Piec ok. 25 minut. Kiedy ciasto jest gotowe, góra jest trochę jaśniejsza, bledsza, a środek jest ciemny i trochę gumowy. Koniecznie sprawdzać ciasto, różnica między gumowym a wyschniętym „brownie” to tylko kilka minut. Uwaga! Ciasto będzie wciąż się piec, nawet w czasie stygnięcia. Przed podaniem pociąć w kwadraty (jeszcze ciepłe) ciasto, położyć na duży talerz i posypać cukrem pudrem, przesiewając go przez sitko. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)|Kuchnia amerykańska}} </noinclude> 791yhlmzpkmmgg2lrguk5d52ku34h9l 548674 548603 2026-07-28T20:58:07Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548674 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''330 g i 2 łyżki stołowe niesolonego masła'' * ''ok. 340 g półsłodkiej czekolady najlepszej jakości'' * ''6 jajek'' * ''1 3/4 filiżanki cukru'' * ''łyżka stołowa ekstraktu z wanilii'' * ''1 1/2 filiżanki plus 2 łyżki stołowe mąki'' * ''łyżeczka soli'' * ''1/2 filiżanki guziczków z białej czekolady'' * ''1/2 filiżanki guziczków półsłodkiej czekolady'' * ''dodatkowo 2 łyżeczki cukru pudru (do przybrania)'' == Potrzebny sprzęt == * ''prostokątna forma, wyłożona papierem do pieczenia'' == Przygotowanie == # Nagrzać piekarnik do ok. {{C|175}}. Stopić masło i czekoladę na małym ogniu. # W osobnej misce ubić jajka razem z cukrem i ekstraktem z wanilii. # Ostudzić trochę czekoladę, potem dodać miksturę z jajkiem i wszystko dobrze ubić. Dodać mąkę i sól. Następnie wsypać czekoladowe guziczki. Zmieszać wszystko razem i wlać do formy. # Piec ok. 25 minut. Kiedy ciasto jest gotowe, góra jest trochę jaśniejsza, bledsza, a środek jest ciemny i trochę gumowy. Koniecznie sprawdzać ciasto, różnica między gumowym a wyschniętym „brownie” to tylko kilka minut. ## Uwaga! Ciasto będzie wciąż się piec, nawet w czasie stygnięcia. * Przed podaniem pociąć w kwadraty (jeszcze ciepłe) ciasto, położyć na duży talerz i posypać cukrem pudrem, przesiewając go przez sitko. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)|Kuchnia amerykańska}} </noinclude> 3ncrpbftg4jt06hr4xapek8ujfja899 0 19579 548610 391947 2026-07-28T18:10:09Z Persino 2851 548610 wikitext text/x-wiki * '''Czas przygotowania''': ok. 25 minut * '''Czas gotowania''': ok. 40 minut ; Przepis na 4 porcje == Składniki == * ''200 g kiszonej kapusty'' * ''50 g wędzonego boczku'' * ''200 g wieprzowiny'' * ''100 g ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 litr wody'' * ''30 g suszonych grzybów'' * ''125 ml kwaśnej śmietany'' * ''5 łyżeczek cukru'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''1 łyżeczka zielonej słodkiej papryki'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''ziele angielskie'' * ''pieprz (do smaku)'' * ''4 grube kromki chleba z masłem'' == Naczynia i narzędzia kuchenne == * ''nóż'' * ''deska do krojenia'' * ''dwie miski'' * ''garnek'' * ''tłuczek'' * ''zgniatacz do czosnku'' * ''młynek do pieprzu'' * ''patelnia'' * ''drewniana łyżka'' == Przygotowanie == Pokroić boczek i wieprzowinę w kostki wielkości ok. 3 mm i odłożyć je do miski. Cebulę drobno posiekać i włożyć do osobnej miski. Zagotować wodę i wrzucić do niej obrane ziemniaki; kiedy się ugotują, rozgnieść je tłuczkiem. Czosnek obrać i rozdrobnić, pieprz zmielić. Tłuszcz z boczku wytopić na patelni, po czym zdjąć boczek. Na wytopiony tłuszcz wrzucić cebulę i ją zeszklić, następnie posypać ją 1 łyżką czerwonej papryki i dolać litr wody. Dodać kapustę, sól, pieprz, grzyby, cukier, czosnek i śmietanę. Całość wymieszać. Gotować przez ok. 30 minut na wolnym ogniu, dodać mięso, a następnie gotować jeszcze przez 10 minut. Dodać ziemniaki. Zupę podawać z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Zupy|Kuchnia czeska}} </noinclude> fuoncmdmutss0auxi9kwcvu5idf99bq 548658 548610 2026-07-28T20:24:38Z Persino 2851 548658 wikitext text/x-wiki * '''Czas przygotowania''': ok. 25 minut * '''Czas gotowania''': ok. 40 minut ; Przepis na 4 porcje == Składniki == * ''200 g kiszonej kapusty'' * ''50 g wędzonego boczku'' * ''200 g wieprzowiny'' * ''100 g ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 litr wody'' * ''30 g suszonych grzybów'' * ''125 ml kwaśnej śmietany'' * ''5 łyżeczek cukru'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''1 łyżeczka zielonej słodkiej papryki'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''ziele angielskie'' * ''pieprz (do smaku)'' * ''4 grube kromki chleba z masłem'' == Naczynia i narzędzia kuchenne == * ''nóż'' * ''deska do krojenia'' * ''dwie miski'' * ''garnek'' * ''tłuczek'' * ''zgniatacz do czosnku'' * ''młynek do pieprzu'' * ''patelnia'' * ''drewniana łyżka'' == Przygotowanie == # Pokroić boczek i wieprzowinę w kostki wielkości ok. 3 mm i odłożyć je do miski. Cebulę drobno posiekać i włożyć do osobnej miski. # Zagotować wodę i wrzucić do niej obrane ziemniaki; kiedy się ugotują, rozgnieść je tłuczkiem. Czosnek obrać i rozdrobnić, pieprz zmielić. # Tłuszcz z boczku wytopić na patelni, po czym zdjąć boczek. Na wytopiony tłuszcz wrzucić cebulę i ją zeszklić, następnie posypać ją 1 łyżką czerwonej papryki i dolać litr wody. Dodać kapustę, sól, pieprz, grzyby, cukier, czosnek i śmietanę. Całość wymieszać. # Gotować przez ok. 30 minut na wolnym ogniu, dodać mięso, a następnie gotować jeszcze przez 10 minut. Dodać ziemniaki. # Zupę podawać z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Zupy|Kuchnia czeska}} </noinclude> pijwmr5iq5cmjlkudhm9k6xtzq1bbj9 548681 548658 2026-07-28T21:04:45Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548681 wikitext text/x-wiki * '''Czas przygotowania''': ok. 25 minut * '''Czas gotowania''': ok. 40 minut ; Przepis na 4 porcje == Składniki == * ''200 g kiszonej kapusty'' * ''50 g wędzonego boczku'' * ''200 g wieprzowiny'' * ''100 g ziemniaków'' * ''1 cebula'' * ''1 litr wody'' * ''30 g suszonych grzybów'' * ''125 ml kwaśnej śmietany'' * ''5 łyżeczek cukru'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''1 łyżeczka zielonej słodkiej papryki'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''ziele angielskie'' * ''pieprz (do smaku)'' * ''4 grube kromki chleba z masłem'' == Naczynia i narzędzia kuchenne == * ''nóż'' * ''deska do krojenia'' * ''dwie miski'' * ''garnek'' * ''tłuczek'' * ''zgniatacz do czosnku'' * ''młynek do pieprzu'' * ''patelnia'' * ''drewniana łyżka'' == Przygotowanie == # Pokroić boczek i wieprzowinę w kostki wielkości ok. 3 mm i odłożyć je do miski. Cebulę drobno posiekać i włożyć do osobnej miski. # Zagotować wodę i wrzucić do niej obrane ziemniaki; kiedy się ugotują, rozgnieść je tłuczkiem. Czosnek obrać i rozdrobnić, pieprz zmielić. # Tłuszcz z boczku wytopić na patelni, po czym zdjąć boczek. Na wytopiony tłuszcz wrzucić cebulę i ją zeszklić, następnie posypać ją 1 łyżką czerwonej papryki i dolać litr wody. Dodać kapustę, sól, pieprz, grzyby, cukier, czosnek i śmietanę. Całość wymieszać. # Gotować przez ok. 30 minut na wolnym ogniu, dodać mięso, a następnie gotować jeszcze przez 10 minut. Dodać ziemniaki. * Zupę podawać z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Zupy|Kuchnia czeska}} </noinclude> ass283memf6y6rnltw7yppbmba6m1u0 0 19695 548601 525284 2026-07-28T17:54:48Z Persino 2851 548601 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chocolate souffle1.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Suflet czekoladowy}} == Składniki na 4 porcje == * ''80 g gorzkiej czekolady'' * ''80 g (1/3 szklanki) cukru pudru'' * ''100 g (około 3 szt.) białka jaj'' * ''szczypta soli'' :: plus: * ''ceramiczne foremki do pieczenia (ang. ramekin)'' * ''miękkie masło lub margaryna do wysmarowania foremek'' * ''cukier kryształ do wysypania foremek'' == Przygotowanie == # Smarujemy foremki masłem i obsypujemy cukrem; nadmiar cukru wysypujemy. # Rozpuszczamy czekoladę w miseczce (stalowa lub szklana) umieszczonej na garnku z gorącą wodą. # Ubijamy białka ze szczyptą soli. # Pod koniec ubijania dodajemy cukier i ubijamy dalej, aż cukier się rozpuści i piana zesztywnieje. # Dodajemy do białek rozpuszczoną czekoladę i delikatnie mieszamy razem. # Napełniamy foremki równo z krawędzią i wyrównujemy nożem. == Pieczenie == : Nagrzewamy wcześniej piekarnik do temperatury 200–220°C. : Pieczemy około 10–12 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Desery}} </noinclude> 67qsj95p973ixl41iwkuftlpqhhl9d7 548616 548601 2026-07-28T18:21:25Z Persino 2851 548616 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chocolate souffle1.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Suflet czekoladowy}} == Składniki na 4 porcje == * ''80 g gorzkiej czekolady'' * ''80 g (1/3 szklanki) cukru pudru'' * ''100 g (około 3 szt.) białka jaj'' * ''szczypta soli'' :: plus: * ''ceramiczne foremki do pieczenia (ang. ramekin)'' * ''miękkie masło lub margaryna do wysmarowania foremek'' * ''cukier kryształ do wysypania foremek'' == Przygotowanie == # Smarujemy foremki masłem i obsypujemy cukrem; nadmiar cukru wysypujemy. # Rozpuszczamy czekoladę w miseczce (stalowa lub szklana) umieszczonej na garnku z gorącą wodą. # Ubijamy białka ze szczyptą soli. # Pod koniec ubijania dodajemy cukier i ubijamy dalej, aż cukier się rozpuści i piana zesztywnieje. # Dodajemy do białek rozpuszczoną czekoladę i delikatnie mieszamy razem. # Napełniamy foremki równo z krawędzią i wyrównujemy nożem. == Pieczenie == : Nagrzewamy wcześniej piekarnik do temperatury {{C|200–220}}. : Pieczemy około 10–12 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Desery}} </noinclude> bhq9rr9qzol9ig0hw9tola8msx2g40d 0 20804 548602 385667 2026-07-28T17:56:38Z Persino 2851 548602 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''20 dag mielonego mięsa wołowego'' * ''20 dag tofu'' * ''2 jajka'' * ''2 łyżki mąki'' * ''1 łyżka sezamu'' * ''1 łyżeczka oleju sezamowego'' * ''1 por'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''1/2 litra bulionu wołowego'' * ''sos sojowy'' * ''sól'' == Przyrządzanie == #Por i czosnek drobno posiekać. #W misce zmieszać razem mięso, por, czosnek, jajka, mąkę, tofu, sezam i olejek sezamowy. #Z utworzonej masy formować kulki o średnicy 2 cm. #Wlać do garnka bulion; kiedy się zagotuje, włożyć uformowane kulki mięsne. #Ponownie doprowadzić do wrzenia (zagotowania). #Na koniec doprawić solą i sosem sojowym. Można podawać z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kuchnia koreańska}} </noinclude> govirmu4499exfoh34jfzknxhjgyge7 548655 548602 2026-07-28T20:21:17Z Persino 2851 548655 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''20 dag mielonego mięsa wołowego'' * ''20 dag tofu'' * ''2 jajka'' * ''2 łyżki mąki'' * ''1 łyżka sezamu'' * ''1 łyżeczka oleju sezamowego'' * ''1 por'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''1/2 litra bulionu wołowego'' * ''sos sojowy'' * ''sól'' == Przyrządzanie == # Por i czosnek drobno posiekać. # W misce zmieszać razem mięso, por, czosnek, jajka, mąkę, tofu, sezam i olejek sezamowy. # Z utworzonej masy formować kulki o średnicy 2 cm. # Wlać do garnka bulion; kiedy się zagotuje, włożyć uformowane kulki mięsne. # Ponownie doprowadzić do wrzenia (zagotowania). # Na koniec doprawić solą i sosem sojowym. Można podawać z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kuchnia koreańska}} </noinclude> k6c60omso8p6zeoyritwwpsvv495rc8 0 20819 548606 522734 2026-07-28T18:03:14Z Persino 2851 548606 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''500 g marchwi'' * ''3–4 cebule'' * ''pół szklanki oleju roślinnego'' * ''2–3 łyżki octu'' * ''łyżka cukru'' * ''3–4 ząbki czosnku'' * ''2 łyżeczki ostrej papryki w proszku'' * ''sól'' == Przygotowanie == Marchew obrać i pociąć na długie wąskie słupki; można też zetrzeć na grubej tarce. Posolić, wymieszać i odstawić na pół godziny, następnie zlać sok. Do marchewki dodać sól, cukier i ostrą paprykę. Pokroić cebulę i obsmażyć ją na oleju na ciemnozłoty kolor. Cebulę wyrzucić, a do podgrzanego oleju (po lekkim ostudzeniu – uwaga, może pryskać!) dodać ocet i wymieszać. Zalać marchew mieszaniną oleju i octu, wymieszać. Dodać przeciśnięty przez praskę czosnek i dobrze wymieszać. Przed podaniem należy trzymać w lodówce przez 2 do 3 godzin. == Źródło == Przetłumaczone z [[:ru:Рецепт:Морковь по-корейски|rosyjskiej]] Książki Kucharskiej na Wikibooks. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Marchew|Sałatki i surówki|Kuchnia wegetariańska|Kuchnia koreańska}} </noinclude> ki90chmz36zl808a11krxpduflzwo09 0 20820 548738 548501 2026-07-29T02:10:56Z Persino 2851 548738 wikitext text/x-wiki == Składniki == {{Plik|plik=Krupnik_zupa.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Garnek krupniku}} *''1/2 kg wołowiny z kością'' *''6 łyżek kaszy perłowej'' *''5–6 ziemniaków'' *''2-3 marchewki'' *''2 pietruszki'' *''kawałek korzenia selera'' *''kilka suszonych grzybów'' *''liść laurowy'' *''kilka ziarenek pieprzu i ziela angielskiego'' *''sól'' *''kilka gałązek lubczyka, selera i pora'' *''natka pietruszki'' == Przygotowanie == Gotować surową kość z mięsem wołowym, liściem laurowym, kilkoma ziarenkami pieprzu i ziela angielskiego w garnku o pojemności 3 litrów. Gotującą się kość szumować. Gdy przestanie się pojawiać szumowina dodać umyte liście lubczyka, selera, pora, kawałek dolnej części pora, kawałek obranego korzenia selera, obrany i pokrojony w kostkę korzeń marchewki, obrany korzeń pietruszki, pogotować. Można dodać kilka kawałków suszonych grzybów. Dodać sparzoną kaszę perłową - 6 łyżek, gotować pół godziny na malutkim ogniu. Dodać obrane, wypłukane i pokrojone w kostkę ziemniaki, gotować aż będą miękkie. Wyjąć rozgotowane liście. Doprawić do smaku solą, pieprzem, dodać posiekaną natkę pietruszki. Przepis na ok. 4 porcje. == Uwagi == Przepis przeniesiony z hasła {{lpg|Krupnik}} w Wikipedii. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Krupnik|Krupnik w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Kuchnia polska}} </noinclude> 33tuwljunsduw22spsbfbuk7m2iqozg 0 20845 548561 314295 2026-07-28T14:51:36Z Persino 2851 548561 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Tomato_soup.jpg|rozmiar=200px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa pomidorowa}} == Składniki == * ''litr {{sr|Bulion z kurczaka|bulionu}}'' * ''6–8 średniej wielkości pomidorów'' * ''łyżka masła lub oliwy'' * ''bułka pszenna bez skórki lub pół szklanki bułki tartej (opcjonalnie)'' * ''25 dag ryżu lub makaronu'' == Przygotowanie == Pomidory umyć, obrać (chyba że do przecierania użyte będzie sitko), pokroić na ćwiartki i usunąć pestki. W rondlu o grubym dnie stopić masło, włożyć pomidory z bułką pokrojoną w kostkę i gotować przez 30 minut, jeśli trzeba, podlewając bulionem. Następnie rozgotowane pomidory przecedzić przez sitko lub zmiksować na wolnych obrotach. Dodać bulion i zagotować. Podawać z ryżem, makaronem lub z grzankami smażonymi na maśle. == Warianty == * Na maśle przed włożeniem pomidorów można podsmażyć drobno pokrojony czosnek lub cebulę. * Ćwierczakiewiczowa radzi pod koniec gotowania dodać pół szklanki białego wina, „co bardzo dodaje smaku”. == Zobacz też == * {{sr|Zupa pomidorowo-czosnkowa}} == Źródła == * Wincentyna Zawadzka, [http://www.polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16060&dirids=1 ''Kucharka Litewska''], wydanie 11, Wilno, 1913, s. 9 * Lucyna Ćwierczakiewiczowa, ''365 obiadów za 5 złotych'', wydanie 8, Warszawa, 1871 {{wikipedia|Zupa pomidorowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa pomidorowa klarowna|Zupa pomidorowa klarowna w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{wikisource|Zupa pomidorowa|tekst=nie|inne przepisy na zupy pomidorowe}} {{commonscat|Tomato soup|Zupa pomidorowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Pieczywo|Pomidor}} </noinclude> 1j42j67bmmn5phk88bxms1dkddv5xt3 548565 548561 2026-07-28T15:02:11Z Persino 2851 548565 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Tomato_soup.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa pomidorowa}} == Składniki == * ''litr {{sr|Bulion z kurczaka|bulionu}}'' * ''6–8 średniej wielkości pomidorów'' * ''łyżka masła lub oliwy'' * ''bułka pszenna bez skórki lub pół szklanki bułki tartej (opcjonalnie)'' * ''25 dag ryżu lub makaronu'' == Przygotowanie == Pomidory umyć, obrać (chyba że do przecierania użyte będzie sitko), pokroić na ćwiartki i usunąć pestki. W rondlu o grubym dnie stopić masło, włożyć pomidory z bułką pokrojoną w kostkę i gotować przez 30 minut, jeśli trzeba, podlewając bulionem. Następnie rozgotowane pomidory przecedzić przez sitko lub zmiksować na wolnych obrotach. Dodać bulion i zagotować. Podawać z ryżem, makaronem lub z grzankami smażonymi na maśle. == Warianty == * Na maśle przed włożeniem pomidorów można podsmażyć drobno pokrojony czosnek lub cebulę. * Ćwierczakiewiczowa radzi pod koniec gotowania dodać pół szklanki białego wina, „co bardzo dodaje smaku”. == Zobacz też == * {{sr|Zupa pomidorowo-czosnkowa}} == Źródła == * Wincentyna Zawadzka, [http://www.polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16060&dirids=1 ''Kucharka Litewska''], wydanie 11, Wilno, 1913, s. 9 * Lucyna Ćwierczakiewiczowa, ''365 obiadów za 5 złotych'', wydanie 8, Warszawa, 1871 {{wikipedia|Zupa pomidorowa}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Zupa pomidorowa klarowna|Zupa pomidorowa klarowna w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{wikisource|Zupa pomidorowa|tekst=nie|inne przepisy na zupy pomidorowe}} {{commonscat|Tomato soup|Zupa pomidorowa}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Pieczywo|Pomidor}} </noinclude> crqrvovt6fcatrknbquzm6jw8xwa8tg 0 20915 548543 318522 2026-07-28T13:25:04Z Persino 2851 548543 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''bułka, najlepiej bagietka'' *''2–3 łyżki masła'' *''torebka tartego parmezanu'' == Przygotowanie == # Bułkę obrać ze skórki i pokroić na niewielkie kromki. # W rondelku lub na patelni rozpuścić masło. # Każdą kromkę bułki umoczyć z obu stron w maśle i posypać tartym parmezanem. # Zapiekać przez pół godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. == Warianty == Do roztopionego masła dodać mieszankę ziołową (np. bazylia, oregano, cząber) i/lub rozgnieciony czosnek. Takim masłem lepiej kromki polewać, niż je w nim zanurzać (więcej dodatkowych składników pozostanie na bułce). == Zobacz też == * [[Książka kucharska/Grzanki w jajku|Grzanki w jajku]] * [[Książka kucharska/Diablotki|Diablotki]] * [[Książka_kucharska/Bruschetta|Bruschetta]] == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Grzanki do zup z parmezanem|Grzanki do zup z parmezanem w ''365 obiadów za 5 złotych''}} Na podstawie przepisu ''Grzanki do zup z parmezanem'' w książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej ''365 obiadów za 5 złotych'' (patrz link obok). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Parmezan|Grzanki i tosty|Dodatki do zup}} </noinclude> f26ur3sp2mbmi4ywmzx1nzgo2m9fz18 548615 548543 2026-07-28T18:20:05Z Persino 2851 548615 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''bułka, najlepiej bagietka'' *''2–3 łyżki masła'' *''torebka tartego parmezanu'' == Przygotowanie == # Bułkę obrać ze skórki i pokroić na niewielkie kromki. # W rondelku lub na patelni rozpuścić masło. # Każdą kromkę bułki umoczyć z obu stron w maśle i posypać tartym parmezanem. # Zapiekać przez pół godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. == Warianty == Do roztopionego masła dodać mieszankę ziołową (np. bazylia, oregano, cząber) i/lub rozgnieciony czosnek. Takim masłem lepiej kromki polewać, niż je w nim zanurzać (więcej dodatkowych składników pozostanie na bułce). == Zobacz też == * {{sr|Grzanki w jajku}} * {{sr|Diablotki}} * {{sr|Bruschetta}} == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Grzanki do zup z parmezanem|Grzanki do zup z parmezanem w ''365 obiadów za 5 złotych''}} Na podstawie przepisu ''Grzanki do zup z parmezanem'' w książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej ''365 obiadów za 5 złotych'' (patrz link obok). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Parmezan|Grzanki i tosty|Dodatki do zup}} </noinclude> t9xds6982kfnqchzyfwp9qj2t2zsveu 548659 548615 2026-07-28T20:26:00Z Persino 2851 548659 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''bułka, najlepiej bagietka'' * ''2–3 łyżki masła'' * ''torebka tartego parmezanu'' == Przygotowanie == # Bułkę obrać ze skórki i pokroić na niewielkie kromki. # W rondelku lub na patelni rozpuścić masło. # Każdą kromkę bułki umoczyć z obu stron w maśle i posypać tartym parmezanem. # Zapiekać przez pół godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. == Warianty == Do roztopionego masła dodać mieszankę ziołową (np. bazylia, oregano, cząber) i/lub rozgnieciony czosnek. Takim masłem lepiej kromki polewać, niż je w nim zanurzać (więcej dodatkowych składników pozostanie na bułce). == Zobacz też == * {{sr|Grzanki w jajku}} * {{sr|Diablotki}} * {{sr|Bruschetta}} == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Grzanki do zup z parmezanem|Grzanki do zup z parmezanem w ''365 obiadów za 5 złotych''}} Na podstawie przepisu ''Grzanki do zup z parmezanem'' w książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej ''365 obiadów za 5 złotych'' (patrz link obok). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Parmezan|Grzanki i tosty|Dodatki do zup}} </noinclude> pyjtd91tqfnojkjmgvf81zx9tsnkbpq 548682 548659 2026-07-28T21:05:11Z Persino 2851 /* Źródła */ 548682 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''bułka, najlepiej bagietka'' * ''2–3 łyżki masła'' * ''torebka tartego parmezanu'' == Przygotowanie == # Bułkę obrać ze skórki i pokroić na niewielkie kromki. # W rondelku lub na patelni rozpuścić masło. # Każdą kromkę bułki umoczyć z obu stron w maśle i posypać tartym parmezanem. # Zapiekać przez pół godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. == Warianty == Do roztopionego masła dodać mieszankę ziołową (np. bazylia, oregano, cząber) i/lub rozgnieciony czosnek. Takim masłem lepiej kromki polewać, niż je w nim zanurzać (więcej dodatkowych składników pozostanie na bułce). == Zobacz też == * {{sr|Grzanki w jajku}} * {{sr|Diablotki}} * {{sr|Bruschetta}} == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Grzanki do zup z parmezanem|Grzanki do zup z parmezanem w ''365 obiadów za 5 złotych''}} * Na podstawie przepisu ''Grzanki do zup z parmezanem'' w książce Lucyny Ćwierczakiewiczowej ''365 obiadów za 5 złotych'' (patrz link obok). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Parmezan|Grzanki i tosty|Dodatki do zup}} </noinclude> jp12u47wsrtpywb7x0slsgyq4usq99v 0 21714 548591 313916 2026-07-28T17:34:01Z Persino 2851 /* Źródła */ 548591 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''0,5 kg mąki pszennej'' * ''jajko'' * ''szklanka wody'' * ''0,5 kg masła'' == Przygotowanie == # Z mąki, jajka i wody wyrobić pulchne i średnio sztywne ciasto. # Uformować z niego kulę i odstawić na min. pół godziny do lodówki. # Miękkie masło rozpłaszczyć w warstwę grubości ok. 2 cm i również schłodzić w lodówce. # Rozwałkować ciasto, na środku położyć warstwę masła. # Brzegi ciasta zawinąć jak kopertę i rozwałkować na grubość 1 cm. # Odstawić w chłodne miejsce (od pół godziny do 2 godzin). # Złożyć ciasto na 3 części, rozwałkować i odstawić w chłodne miejsce. # Poprzedni punkt powtórzyć 4–6 razy. == Uwagi == * Najlepiej przygotowywać to ciasto w chłodnym miejscu. * Surowe ciasto można przechowywać w lodówce przez 2–3 dni, a w zamrażalniku około 6 miesięcy. * Ciasto francuskie należy piec w dobrze nagrzanym piekarniku (około 200°C). == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Ciasto francuzkie do pasztetu, pasztecików, lub ciastek|Ciasto francuzkie do pasztetu, pasztecików, lub ciastek w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta|Półprodukty}} </noinclude> cdqq98xkbelwdowtpyhvgdj34tgsdwd 0 21737 548593 525320 2026-07-28T17:38:09Z Persino 2851 548593 wikitext text/x-wiki == Składniki == * {{sr|Ciasto maślane do pasztecików|m=tak}} * łyżka masła * łyżka mąki * cebula * 10–12 grzybów suszonych * 2 łyżki śmietany * sól, pieprz * 2 łyżki tartej bułki == Przygotowanie == # Ugotować suszone grzyby, odcedzić i posiekać. # Na patelni stopić łyżkę masła, dodać łyżkę mąki i drobno pokrojoną cebulę. # Dodać posiekane grzyby, 2 łyżki śmietany, sól i pieprz. # Smażyć, aż zgęstnieją, a następnie ostudzić. # Z ciasta maślanego wykrawać nieduże okrągłe lub kwadratowe kawałki, nakładać farsz, składać na pół i zlepiać brzegi. # Posypać paszteciki tartą bułką i zapiekać przez 15–20 minut w dobrze nagrzanym piekarniku. == Wariant == Na Wigilię można dodać do farszu wątróbki rybiej. == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Paszteciki z grzybów|Paszteciki z grzybów w ''365 obiadów za 5 złotych''}} * Lucyna Ćwierczakiewiczowa, ''365 obiadów za 5 złotych'', Drukarnia Aleksandra Pajewskiego, Warszawa 1871 * przepis „Paszteciki z grzybów” w: Wincentyna Zawadzka, [http://polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16060&dirids=1 ''Kucharka litewska''], s. 218, wyd. J.Zawadzki, Wilno 1913 {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Grzyby|Przystawki|Potrawy wigilijne}} </noinclude> 4ew3mu5t58q0lfeebkqlue4192hhny6 0 21738 548537 389474 2026-07-28T13:11:57Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548537 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3 szklanki mąki pszennej'' * ''3/4 szklanki gorącej wody'' * ''1/4 szklanki zimnej wody'' * ''1 jajko (dodatkowo) * ''1/2 łyżeczki soli'' == Przygotowanie == # Mąkę przesiać do miski, wymieszać z solą. # Dodawać trochę gorącej wody, mieszając łyżką. # Odstawić na 10 minut. # Dodawać zimną wodę, mieszając łyżką. Można wbić jajko. # Ponownie odstawić na 10 minut. # Wyłożyć na stolnicę i zagniatać przez ok. 5 minut. # Rozwałkować. Szklanką wykrawać krążki, nadziewać i zalepiać brzegi. # Pierogi gotować w osolonej wodzie, aż wypłyną. == Uwagi == Surowe ciasto można przechowywać w zamrażalniku przez ok. 6 miesięcy. Podzielone na krążki należy przesypywać mąką, aby się nie skleiły. == Zobacz też == * {{sr|Kluski leniwe}} * {{sr|Pierogi ruskie}} * {{sr|Pierogi z kapustą i grzybami}} * {{sr|Pierogi z mięsem}} * {{sr|Pierogi z owocami}} * {{sr|Uszka do barszczu}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Półprodukty}} </noinclude> 7l5c5s9cr1edz3l1b7uxucl3o2rt4yp 548538 548537 2026-07-28T13:12:35Z Persino 2851 /* Zobacz też */ 548538 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3 szklanki mąki pszennej'' * ''3/4 szklanki gorącej wody'' * ''1/4 szklanki zimnej wody'' * ''1 jajko (dodatkowo) * ''1/2 łyżeczki soli'' == Przygotowanie == # Mąkę przesiać do miski, wymieszać z solą. # Dodawać trochę gorącej wody, mieszając łyżką. # Odstawić na 10 minut. # Dodawać zimną wodę, mieszając łyżką. Można wbić jajko. # Ponownie odstawić na 10 minut. # Wyłożyć na stolnicę i zagniatać przez ok. 5 minut. # Rozwałkować. Szklanką wykrawać krążki, nadziewać i zalepiać brzegi. # Pierogi gotować w osolonej wodzie, aż wypłyną. == Uwagi == Surowe ciasto można przechowywać w zamrażalniku przez ok. 6 miesięcy. Podzielone na krążki należy przesypywać mąką, aby się nie skleiły. == Zobacz też == * {{sr|Leniwe pierogi}} * {{sr|Pierogi ruskie}} * {{sr|Pierogi z kapustą i grzybami}} * {{sr|Pierogi z mięsem}} * {{sr|Pierogi z owocami}} * {{sr|Uszka do barszczu}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Półprodukty}} </noinclude> ef7hi8jdn8q49n5yzrxyz29xtiaofif 548556 548538 2026-07-28T14:12:28Z Persino 2851 548556 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3 szklanki mąki pszennej'' * ''3/4 szklanki gorącej wody'' * ''1/4 szklanki zimnej wody'' * ''1 jajko (dodatkowo) * ''1/2 łyżeczki soli'' == Przygotowanie == # Mąkę przesiać do miski, wymieszać z solą. # Dodawać po trochu gorącą wodę, mieszając łyżką. # Odstawić na 10 minut. # Dodawać zimną wodę, mieszając łyżką. Można wbić jajko. # Ponownie odstawić na 10 minut. # Wyłożyć na stolnicę i zagniatać przez ok. 5 minut. # Rozwałkować. Szklanką wykrawać kółka, nadziewać i zalepiać brzegi. # Pierogi gotować w osolonej wodzie, aż wypłyną. == Uwagi == Surowe ciasto można przechowywać w zamrażalniku przez ok. 6 miesięcy. Należy poprzesypywać je mąką, aby się nie skleiły. == Zobacz też == * {{sr|Leniwe pierogi}} * {{sr|Pierogi ruskie}} * {{sr|Pierogi z kapustą i grzybami}} * {{sr|Pierogi z mięsem}} * {{sr|Pierogi z owocami}} * {{sr|Uszka do barszczu}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Półprodukty}} </noinclude> 9uaaz0j4m0kn78emvvvndd3ctqtgo5l 0 21748 548594 525823 2026-07-28T17:39:30Z Persino 2851 548594 wikitext text/x-wiki == Ciasto drożdżowe na słodko == Ze słodkiego ciasta drożdżowego wypieka się babki, bułeczki, rogaliki, placki z kruszonką lub z owocami, a także makowce. === Składniki === * ''1/2 kg mąki pszennej'' * ''75 g drożdży'' * ''1 szklanka mleka'' * ''3 jajka'' * ''100 g cukru'' * ''50 g masła'' * ''2 łyżki oleju'' * ''1/2 łyżeczki soli'' * ''rodzynki (ewentualnie)'' === Przygotowanie === # Podgrzać mleko # Mąkę przesiać do miski i zrobić dołek # Do dołka krusząc wsypać drożdże i cukier # Stopniowo polewać ciepłym mlekiem # Wymieszać bardzo delikatnie drożdże cukier i mleko # Mieszaninę zasypać niewielką ilością mąki # Odstawić na 15 - 20 minut # Roztopić masło w rondelku. # Utrzeć żółtka z cukrem. # Do mąki dodać drożdże z mlekiem, żółtka z cukrem, resztę mleka i wyrobić na gładką masę. # Dodać roztopione masło i olej, wyrabiać, aż ciasto będzie odchodziło od ręki. # Uformować kulę i odstawić pod przykryciem do wyrośnięcia (1/2 – 2 godziny). # Gdy ciasto wyrośnie, wyrobić je ponownie. Można dodać rodzynki. # Włożyć do wysmarowanej masłem i posypanej tartą bułką formy. Można posmarować z wierzchu surowym białkiem lub posypać kruszonką. # Piec przez 40 minut w średnio nagrzanym ({{C|180}}) piekarniku. == Ciasto drożdżowe na słono == Z tego lekko słonego ciasta piecze się paszteciki i kulebiaki. === Składniki === * ''3 szklanki mąki'' * ''125 g masła'' * ''1/2 szklanki mleka'' * ''20 g drożdży'' * ''1 jajko'' * ''1 łyżeczka cukru'' * ''sól, pieprz'' === Przygotowanie === # Drożdże z łyżką cukru rozetrzeć w połowie szklanki ciepłego mleka. # Roztopić masło w rondelku. # Mąkę przesiać do miski, dodać sól i pieprz. # Do mąki dodać mleko z drożdżami, żółtko i stopione masło. Wyrobić na gładkie ciasto. # Odstawić do wyrośnięcia w misce przykrytej ściereczką. # Po wyrośnięciu ponownie wyrobić, rozwałkować. # Nałożyć farsz (np. {{sr|Kapusta z grzybami|kapustę z grzybami}}), zwinąć w rulon i zalepić brzegi (do zalepiania dobrze posmarować ciasto surowym białkiem). # Piec w średnio nagrzanym ({{C|180}}) piekarniku przez ok. 50 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasto drożdżowe}} </noinclude> dug17d9ldau07jpyd2s4mov1a0rq15j 0 22221 548620 524961 2026-07-28T18:31:39Z Persino 2851 548620 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Adjika e-citizen.jpg|ramka=mały|rozmiar=270px|pozycja=prawo|opis=Adżika}} '''Adżika''' – pasta z czerwonej papryki z dodatkiem m.in. pomidorów i czosnku. Popularny dodatek kuchni kaukaskiej. == Składniki == * ''2,5 kg czerwonych pomidorów'' * ''1 kg marchwi'' * ''1 kg jabłek antonówek lub innych kwaśnych'' * ''1 kg papryki czerwonej'' * ''300g czosnku'' * ''2 ostre papryczki'' * ''1 szkl. oleju'' * ''1 szkl. cukru'' * ''1 szkl. octu 9%'' * ''3 łyżki soli'' == Przygotowanie == # Wszystkie warzywa dokładnie umyć, obrać te, które potrzebują obrania, z papryki usunąć nasiona. Następnie wszystko zemleć w maszynce do mielenia. # Masę warzywną gotować, mieszając co jakiś czas, na niedużym ogniu przez 2 godziny, po czym dodać sól, cukier, ocet, papryczki i gotować jeszcze ok. 30 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy|Kuchnia kaukaska|Kuchnia wegańska}} </noinclude> 208cnlxxid15yi1ka7wt94gz538cx9s 548621 548620 2026-07-28T18:31:53Z Persino 2851 548621 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Adjika e-citizen.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Adżika}} '''Adżika''' – pasta z czerwonej papryki z dodatkiem m.in. pomidorów i czosnku. Popularny dodatek kuchni kaukaskiej. == Składniki == * ''2,5 kg czerwonych pomidorów'' * ''1 kg marchwi'' * ''1 kg jabłek antonówek lub innych kwaśnych'' * ''1 kg papryki czerwonej'' * ''300g czosnku'' * ''2 ostre papryczki'' * ''1 szkl. oleju'' * ''1 szkl. cukru'' * ''1 szkl. octu 9%'' * ''3 łyżki soli'' == Przygotowanie == # Wszystkie warzywa dokładnie umyć, obrać te, które potrzebują obrania, z papryki usunąć nasiona. Następnie wszystko zemleć w maszynce do mielenia. # Masę warzywną gotować, mieszając co jakiś czas, na niedużym ogniu przez 2 godziny, po czym dodać sól, cukier, ocet, papryczki i gotować jeszcze ok. 30 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy|Kuchnia kaukaska|Kuchnia wegańska}} </noinclude> 2qmwd0l5divfkkvg9zj5ckto406qlci 0 22492 548611 512450 2026-07-28T18:11:57Z Persino 2851 548611 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb na ziemniakach.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Chleb na ziemniakach}} == Składniki == * ''1 kg mąki pszennej'' * ''50 dag ziemniaków'' * ''4 dag drożdży'' * ''300 ml mleka'' * ''300 ml wody'' * ''1/2 łyżeczki mielonej kolendry'' * ''sól'' == Przygotowanie == Obrać ziemniaki, ugotować, a po przecedzeniu i odparowaniu podusić. Do posolonej, rozmieszanej z kolendrą mąki wlać przygotowany roztwór drożdży w 100 ml letniej wody i odstawić. Podgrzać mleko z 200 ml wody wymieszać z ziemniakami, mąką i wyrobić ciasto. Trzymać pod przykryciem przez 90 minut następnie ugnieść i uformować na blasze bochenek (można też uformować 2 bochenki w foremkach). Po 10 minutach bochenek piec w temperaturze 225°C przez 45 min. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby|Pieczywo}} </noinclude> 6jnt23zkojf85kpkj7izs22hgmj2u2x 548612 548611 2026-07-28T18:12:30Z Persino 2851 548612 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb na ziemniakach.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Chleb na ziemniakach}} == Składniki == * ''1 kg mąki pszennej'' * ''50 dag ziemniaków'' * ''4 dag drożdży'' * ''300 ml mleka'' * ''300 ml wody'' * ''1/2 łyżeczki mielonej kolendry'' * ''sól'' == Przygotowanie == Obrać ziemniaki, ugotować, a po przecedzeniu i odparowaniu podusić. Do posolonej, rozmieszanej z kolendrą mąki wlać przygotowany roztwór drożdży w 100 ml letniej wody i odstawić. Podgrzać mleko z 200 ml wody wymieszać z ziemniakami, mąką i wyrobić ciasto. Trzymać pod przykryciem przez 90 minut następnie ugnieść i uformować na blasze bochenek (można też uformować 2 bochenki w foremkach). Po 10 minutach bochenek piec w temperaturze {{C|225}} przez 45 min. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby|Pieczywo}} </noinclude> 0276qm2nkb90he9z5qiqbyqn3dkajv8 548660 548612 2026-07-28T20:27:12Z Persino 2851 548660 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb na ziemniakach.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Chleb na ziemniakach}} == Składniki == * ''1 kg mąki pszennej'' * ''50 dag ziemniaków'' * ''4 dag drożdży'' * ''300 ml mleka'' * ''300 ml wody'' * ''1/2 łyżeczki mielonej kolendry'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Obrać ziemniaki, ugotować, a po przecedzeniu i odparowaniu podusić. # Do posolonej, rozmieszanej z kolendrą mąki wlać przygotowany roztwór drożdży w 100 ml letniej wody i odstawić. # Podgrzać mleko z 200 ml wody wymieszać z ziemniakami, mąką i wyrobić ciasto. Trzymać pod przykryciem przez 90 minut następnie ugnieść i uformować na blasze bochenek (można też uformować 2 bochenki w foremkach). Po 10 minutach bochenek piec w temperaturze {{C|225}} przez 45 min. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby|Pieczywo}} </noinclude> 0ojld8u0ipd33kcfaj92obc8fsb7z2l 0 22530 548590 525742 2026-07-28T17:31:58Z Persino 2851 548590 wikitext text/x-wiki '''Pizza capriciosa''' (nazywana też '''capri''') – obok marghetity jedna z najpopularniejszych. Na tradycyjną ''capriciosę'' składają się: podstawa, czyli pizza ''margherita'' oraz pieczarki i szynka. == Składniki == * {{sr|Ciasto włoskie na pizzę|m=tak}} z odrębnego przepisu * {{sr|Sos napoli|m=tak}} z odrębnego przepisu * ser mozzarella * pieczarki * szynka == Przyrządzanie == Ciasto wyrobić według przepisu i odstawić do wyrośnięcia. W tym czasie przygotować sos do pizzy oraz pokroić pieczarki i szynkę w paski. Na ciasto nałożyć najpierw sos, a następnie ser i szynkę w plastrach. Całość posypać świeżymi pieczarkami. Pizzę należy piec w temperaturze 250°C przez około 6 minut (w przypadku grubego ciasta czas pieczenia może się wydłużyć). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> 3zbmbbrp42a62ntt55lq5iw1jetp82u 0 22551 548585 517109 2026-07-28T17:19:42Z Persino 2851 548585 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb razowy.jpg|rozmiar=300px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Chleb razowy z ziarnami}} == Składniki == Podane proporcje na dwa bochenki chleba: * ''6 szklanek wody lub mleka'' * ''2 łyżki soli'' * ''2 łyżki miodu'' * ''1 łyżka cukru'' * ''zakwas'' * ''8 szklanek mąki orkiszowej'' lub ''5 szklanek pełnoziarnistej mąki pszennej'' + ''3 szklanki pełnoziarnistej mąki żytniej razowej'' === Dodatki === * ''1 szklanka ziaren słonecznika'' * ''1 szklanka ziaren dyni'' * ''1 szklanka ziaren sezamu'' * ''1 szklanka płatków owsianych'' * ''1 szklanka ziaren siemienia lnianego'' * ''1 szklanka otrębów pszennych'' * ''1 szklanka kaszy gryczanej'' * ''1 szklanka orzechów włoskich'' * ''3/4 szklanki śliwek suszonych'' * ''1/2 szklanki rodzynek'' == Przygotowanie == Zakwas: Zalać resztkę pozostawionego z uprzedniego wypieku ciasta wodą, maślanką lub kwaśnym mlekiem i pozostawić na 24 godziny. Połączyć wodę z ziarnami słonecznika, dyni, sezamu, płatkami owsianymi, ziarnami siemienia lnianego, otrębami pszennymi, prażoną kaszą gryczaną, orzechami włoskimi, suszonymi śliwkami i uprzednio namoczonymi rodzynkami, dodać sól, miód i cukier. Ilość dodatków musi być stała, natomiast może być różna co do składu i proporcji w zależności od upodobań i dostępności składników (niedostępne można zastąpić płatkami owsianymi). Wymieszać ciasto z mąką do uzyskania konsystencji ''błota''. Można eksperymentować z proporcjami mąki. Tak przygotowane ciasto połączyć z zakwasem i odstawić na noc we foremkach wysmarowanych margaryną i oprószonych mąką lub wyłożonych papierem do pieczenia, wcześniej odkładając do lodówki pod szczelnym przykryciem część na kolejny zakwas. Zakwas rośnie i nadaje się na kolejny wypiek po 6 dniach, ale nie później niż do dwóch tygodni. Chleb piec w temperaturze 180°C przez około godzinę i 2 do 3 kwadransów i na gorąco wyjmujemy z blaszek, a następnie by uniknąć stwardnienia skórki należy posmarować bochenki olejem wymieszanym z wodą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby}} </noinclude> ov80q6vlpmy4t0zvz76x3mxm73z40pg 548586 548585 2026-07-28T17:21:00Z Persino 2851 548586 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb razowy.jpg|rozmiar=300px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Chleb razowy z ziarnami}} == Składniki == Podane proporcje na dwa bochenki chleba: * ''6 szklanek wody lub mleka'' * ''2 łyżki soli'' * ''2 łyżki miodu'' * ''1 łyżka cukru'' * ''zakwas'' * ''8 szklanek mąki orkiszowej'' lub ''5 szklanek pełnoziarnistej mąki pszennej'' + ''3 szklanki pełnoziarnistej mąki żytniej razowej'' === Dodatki === * ''1 szklanka ziaren słonecznika'' * ''1 szklanka ziaren dyni'' * ''1 szklanka ziaren sezamu'' * ''1 szklanka płatków owsianych'' * ''1 szklanka ziaren siemienia lnianego'' * ''1 szklanka otrębów pszennych'' * ''1 szklanka kaszy gryczanej'' * ''1 szklanka orzechów włoskich'' * ''3/4 szklanki śliwek suszonych'' * ''1/2 szklanki rodzynek'' == Przygotowanie == Zakwas: Zalać resztkę pozostawionego z uprzedniego wypieku ciasta wodą, maślanką lub kwaśnym mlekiem i pozostawić na 24 godziny. Połączyć wodę z ziarnami słonecznika, dyni, sezamu, płatkami owsianymi, ziarnami siemienia lnianego, otrębami pszennymi, prażoną kaszą gryczaną, orzechami włoskimi, suszonymi śliwkamo, uprzednio namoczonymi rodzynkami, dodać sól, miód i cukier. Ilość dodatków musi być stała, natomiast może być różna co do składu i proporcji w zależności od upodobań i dostępności składników (niedostępne można zastąpić płatkami owsianymi). Wymieszać ciasto z mąką do uzyskania konsystencji ''błota''. Można eksperymentować z proporcjami mąki. Tak przygotowane ciasto połączyć z zakwasem i odstawić na noc we foremkach wysmarowanych margaryną i oprószonych mąką lub wyłożonych papierem do pieczenia, wcześniej odkładając do lodówki pod szczelnym przykryciem część na kolejny zakwas. Zakwas rośnie i nadaje się na kolejny wypiek po 6 dniach, ale nie później niż do dwóch tygodni. Chleb piec w temperaturze 180°C przez około godzinę i 2 do 3 kwadransów i na gorąco wyjmujemy z blaszek, a następnie by uniknąć stwardnienia skórki należy posmarować bochenki olejem wymieszanym z wodą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby}} </noinclude> r5mgdpiiuad2bgh47zyj8g8ng6pkpf8 548587 548586 2026-07-28T17:23:10Z Persino 2851 548587 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Chleb razowy.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Chleb razowy z ziarnami}} == Składniki == Podane proporcje na dwa bochenki chleba: * ''6 szklanek wody lub mleka'' * ''2 łyżki soli'' * ''2 łyżki miodu'' * ''1 łyżka cukru'' * ''zakwas'' * ''8 szklanek mąki orkiszowej'' lub ''5 szklanek pełnoziarnistej mąki pszennej'' + ''3 szklanki pełnoziarnistej mąki żytniej razowej'' === Dodatki === * ''1 szklanka ziaren słonecznika'' * ''1 szklanka ziaren dyni'' * ''1 szklanka ziaren sezamu'' * ''1 szklanka płatków owsianych'' * ''1 szklanka ziaren siemienia lnianego'' * ''1 szklanka otrębów pszennych'' * ''1 szklanka kaszy gryczanej'' * ''1 szklanka orzechów włoskich'' * ''3/4 szklanki śliwek suszonych'' * ''1/2 szklanki rodzynek'' == Przygotowanie == Zakwas: Zalać resztkę pozostawionego z uprzedniego wypieku ciasta wodą, maślanką lub kwaśnym mlekiem i pozostawić na 24 godziny. Połączyć wodę z ziarnami słonecznika, dyni, sezamu, płatkami owsianymi, ziarnami siemienia lnianego, otrębami pszennymi, prażoną kaszą gryczaną, orzechami włoskimi, suszonymi śliwkamo, uprzednio namoczonymi rodzynkami, dodać sól, miód i cukier. Ilość dodatków musi być stała, natomiast może być różna co do składu i proporcji w zależności od upodobań i dostępności składników (niedostępne można zastąpić płatkami owsianymi). Wymieszać ciasto z mąką do uzyskania konsystencji ''błota''. Można eksperymentować z proporcjami mąki. Tak przygotowane ciasto połączyć z zakwasem i odstawić na noc we foremkach wysmarowanych margaryną i oprószonych mąką lub wyłożonych papierem do pieczenia, wcześniej odkładając do lodówki pod szczelnym przykryciem część na kolejny zakwas. Zakwas rośnie i nadaje się na kolejny wypiek po 6 dniach, ale nie później niż do dwóch tygodni. Chleb piec w temperaturze 180°C przez około godzinę i 2 do 3 kwadransów i na gorąco wyjmujemy z blaszek, a następnie by uniknąć stwardnienia skórki należy posmarować bochenki olejem wymieszanym z wodą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Chleby}} </noinclude> f3pr5c17tqehbbytto7g6xw7dg4loga 0 22573 548623 525049 2026-07-28T18:34:03Z Persino 2851 548623 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bobotie.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Bobotie}} '''Bobotie''' – tradycyjna potrawa południowoafrykańska (RPA). Wywodzi się z Jawy, do Afryki trafiła razem z niewolnikami sprowadzanymi do pracy na farmach. '''Przepis na bobotie z mięsem wołowym:''' == Składniki == * ''30 ml oleju lub masła'' * ''2 posiekane cebule'' * ''1 duży ząbek czosnku (zmielony)'' * ''1 zielona papryka (drobno posiekana)'' * ''1 utarta marchew'' * ''1 utarte jabłko Granny Smith (ewentualnie)'' * ''500 g mielonego mięsa wołowego'' * ''2 kromki chleba'' * ''250 ml mleka'' * ''2 jajka'' * ''15 ml curry'' * ''5 ml {{lpg|ostryż|kurkumy}}'' * ''5 ml mielonego cynamonu'' * ''2½ ml mielonej {{lpg|kolendra|kolendry}}'' * ''15 ml cukru (ewentualnie)'' * ''10 ml soli'' * ''2½ ml pieprzu'' * ''30 ml octu albo soku z cytryny'' * ''10 do 12 całych migdałów'' * ''125 ml rodzynków'' * ''45 ml {{lpg|chutney|sosu czatni}}'' * ''4 cytryny albo liście laurowe lub utarta skórka z cytryny'' == Przygotowanie == # Podgrzać piekarnik do temperatury {{C|180}}. Zarumienić na oleju albo maśle cebulę, czosnek, paprykę, marchewkę i jabłko (jeśli dodamy). # Namoczyć chleb w mleku, nadmiar odcisnąć z chleba, zostawić je na później. Mielone mięso wymieszać z pozostałymi składnikami (z wyjątkiem pozostałego mleka, jajka i cytryny lub liści bobkowych). # Całość włożyć do piekarnika, przy czym liście zwinąć i umieścić je pionowo w pieczonym bobotie. Piec przez 40 minut. # Pozostałe jajko i 1 ml soli ubić z mlekiem. Polać tym mieszankę umieszczoną w piekarniku i piec przez następne 20 minut. == Źródła == * [http://www.kapsztad.com/bobotie.html Bobotie – potrawa narodowa RPA] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Wołowina|Pasztety|Kuchnia afrykańska}} </noinclude> oax2sl7jz8glpdp0m6qqtdv5u4rt8ii 0 22686 548622 525050 2026-07-28T18:32:18Z Persino 2851 548622 wikitext text/x-wiki '''Marathon Chicken''' to tradycyjna potrawa ludności Ovambo, grupy etnicznej żyjącej w Afryce południowo zachodniej w Angoli i Namibii. Podstawowym wyżywieniem ludności Ovambo jest ''oshifima'' (gotowana kasza) z ''mahangu meal''. ''Oshifima'' jest podawana najczęściej mięsem, z fasolką albo z ''ekudu'' (suszone kwiaty aloesa) lub z kwaśnym mlekiem. Tak syty obiad popijany jest ''oshikundo'' (bezalkoholowy napój z kaszy ''mahangu'' i z sorgo). '''Przepis na Marathon Chicken''' == Składniki == *'' 1 średniej wielkości kurczak'' *''sól do smaku'' *''dużo posiekanego czosnku'' *''szczypta pudru curry'' *''woda i maggi'' *''125 ml mielonych orzechów z maruli)'' *''10 ml mąki'' *''nut paste'' Danie dla 4 osób. Czas przygotowania 5 minut Czas gotowania 1 do 1,5 godziny == Przyrządzanie == Na ognisku ustaw żeliwny sagan. W dużej ilości wody gotuj kurczaka, dodaj maggi, czosnek i pozostałe przyprawy. Po zagotowaniu, przekryj sagan pokrywką i gotuj na wolnym ogniu, aż mięso będzie miękkie (co najmniej 1 godzinę). Dobrze wymieszaj nut paste z mąką, dodaj trochę wody jeśli mikstura będzie za gęsta. Polej kurczaka, trzymaj na ogniu do chwili zagotowania się. Podawaj całego kurczaka z ''mealie meal'' albo z ''ekudu''. ==Źródła== * [http://www.africangamesafari.com/owambo.html Owambo] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Kuchnia afrykańska}} </noinclude> a8u8w0x2m7ez4zkslnysv8geqjb4l2d 548663 548622 2026-07-28T20:30:38Z Persino 2851 548663 wikitext text/x-wiki '''Marathon Chicken''' to tradycyjna potrawa ludności Ovambo, grupy etnicznej żyjącej w Afryce południowo zachodniej w Angoli i Namibii. Podstawowym wyżywieniem ludności Ovambo jest ''oshifima'' (gotowana kasza) z ''mahangu meal''. ''Oshifima'' jest podawana najczęściej mięsem, z fasolką albo z ''ekudu'' (suszone kwiaty aloesa) lub z kwaśnym mlekiem. Tak syty obiad popijany jest ''oshikundo'' (bezalkoholowy napój z kaszy ''mahangu'' i z sorgo). '''Przepis na Marathon Chicken''' == Składniki == * '' 1 średniej wielkości kurczak'' * ''sól do smaku'' * ''dużo posiekanego czosnku'' * ''szczypta pudru curry'' * ''woda i maggi'' * ''125 ml mielonych orzechów z maruli)'' * ''10 ml mąki'' * ''nut paste'' Danie dla 4 osób.{{Br}} Czas przygotowania 5 minut{{Br}} Czas gotowania 1 do 1,5 godziny. == Przyrządzanie == Na ognisku ustaw żeliwny sagan. W dużej ilości wody gotuj kurczaka, dodaj maggi, czosnek i pozostałe przyprawy. Po zagotowaniu, przekryj sagan pokrywką i gotuj na wolnym ogniu, aż mięso będzie miękkie (co najmniej 1 godzinę). Dobrze wymieszaj nut paste z mąką, dodaj trochę wody jeśli mikstura będzie za gęsta. Polej kurczaka, trzymaj na ogniu do chwili zagotowania się. Podawaj całego kurczaka z ''mealie meal'' albo z ''ekudu''. ==Źródła== * [http://www.africangamesafari.com/owambo.html Owambo] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Kuchnia afrykańska}} </noinclude> 4sx8gcd5a2f8f9no5rf88kqiwlsjehy 0 23477 548599 527785 2026-07-28T17:51:40Z Persino 2851 548599 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''2 filety z kurczaka'' * ''2 torebki ryżu'' * ''duża cebula'' * ''25 dag pieczarek'' * ''posiekana natka pietruszki'' * ''garść startego żółtego sera'' * ''kostka rosołowa warzywna'' * ''szklanka śmietany'' * ''masło'' * ''sól'' * ''przyprawa myśliwska'' == Przygotowanie == Cebulę drobno posiekać i udusić na gorącym tłuszczu bez zarumienienia. Grzyby oczyścić i poszatkować, dodać do cebuli i dusić na małym ogniu, aż grzyby zmiękną. Mięso pokroić w kostkę, posolić, obtoczyć w przyprawie i obsmażyć na maśle. Ryż ugotować w rosole z kostki, odcedzić, wymieszać z dwiema łyżkami masła. Wymieszać mięso z ryżem i grzybami. Przełożyć wszystko do natłuszczonej formy do zapiekania, zalać śmietaną wymieszaną z żółtym serem i natką pietruszki. Przykryć wiórkami zimnego masła. Zapiekać około godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Ryż}} </noinclude> oew8jb13kopyqig9r9lqswacrixcvfu 548654 548599 2026-07-28T20:17:43Z Persino 2851 548654 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''2 filety z kurczaka'' * ''2 torebki ryżu'' * ''duża cebula'' * ''25 dag pieczarek'' * ''posiekana natka pietruszki'' * ''garść startego żółtego sera'' * ''kostka rosołowa warzywna'' * ''szklanka śmietany'' * ''masło'' * ''sól'' * ''przyprawa myśliwska'' == Przygotowanie == # Cebulę drobno posiekać i udusić na gorącym tłuszczu bez zarumienienia. # Grzyby oczyścić i poszatkować, dodać do cebuli i dusić na małym ogniu, aż grzyby zmiękną. # Mięso pokroić w kostkę, posolić, obtoczyć w przyprawie i obsmażyć na maśle. # Ryż ugotować w rosole z kostki, odcedzić, wymieszać z dwiema łyżkami masła. # Wymieszać mięso z ryżem i grzybami. # Przełożyć wszystko do natłuszczonej formy do zapiekania, zalać śmietaną wymieszaną z żółtym serem i natką pietruszki. Przykryć wiórkami zimnego masła. # Zapiekać około godziny w dobrze nagrzanym piekarniku. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Ryż}} </noinclude> dlzu7li0vta5v8i0g5dgng2kl35y31x 0 24368 548542 512575 2026-07-28T13:22:56Z Persino 2851 548542 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=2010-07-10-gdansk-by-RalfR-078.jpg|rozmiar=250px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Chłodnik litewski}} == Składniki == * ''pęczek [[w:Burak liściowy|boćwiny]] z małymi buraczkami'' * ''1 burak'' * ''rzodkiewka'' * ''2 ogórki zielone'' * ''pęczek koperku'' * ''ząbek czosnku'' * ''1 litr kefiru lub maślanki'' * ''500 ml jogurtu naturalnego lub kwaśnej śmietany'' * ''sól'' * ''pieprz'' ; Opcjonalnie: * ''jajko na twardo'' * ''ugotowane młode ziemniaki'' == Przygotowanie == Boćwinę pokroić drobno. Młode buraczki i buraka obrać, pokroić w drobne paski. Zalać bardzo małą ilością wody i gotować ok. 20 minut. Po ugotowaniu odstawić do ostygnięcia. W tym czasie ogórki obrać i pokroić drobno, a rzodkiewkę pokroić. Koperek drobno posiekać, czosnek rozgnieść. Do wywaru z burakami i boćwiną dodać kefir, maślankę, jogurt oraz śmietanę. Wymieszać. Dodać pozostałe składniki. Doprawić solą i pieprzem. Wymieszać. Odstawić do lodówki, podawać dobrze schłodzony. Zupę można podawać z połówką ugotowanego jajka na twardo lub ugotowanymi ziemniakami. {{wikipedia|Chłodnik litewski}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Burak|Zupy}} </noinclude> k6h1zg6l23pj6879xu10iph1hv1ar0r 548577 548542 2026-07-28T15:37:36Z Persino 2851 548577 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=2010-07-10-gdansk-by-RalfR-078.jpg|rozmiar=260px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Chłodnik litewski}} == Składniki == * ''pęczek [[w:Burak liściowy|boćwiny]] z małymi buraczkami'' * ''1 burak'' * ''rzodkiewka'' * ''2 ogórki zielone'' * ''pęczek koperku'' * ''ząbek czosnku'' * ''1 litr kefiru lub maślanki'' * ''500 ml jogurtu naturalnego lub kwaśnej śmietany'' * ''sól'' * ''pieprz'' ; Opcjonalnie: * ''jajko na twardo'' * ''ugotowane młode ziemniaki'' == Przygotowanie == Boćwinę pokroić drobno. Młode buraczki i buraka obrać, pokroić w drobne paski. Zalać bardzo małą ilością wody i gotować ok. 20 minut. Po ugotowaniu odstawić do ostygnięcia. W tym czasie ogórki obrać i pokroić drobno, a rzodkiewkę pokroić. Koperek drobno posiekać, czosnek rozgnieść. Do wywaru z burakami i boćwiną dodać kefir, maślankę, jogurt oraz śmietanę. Wymieszać. Dodać pozostałe składniki. Doprawić solą i pieprzem. Wymieszać. Odstawić do lodówki, podawać dobrze schłodzony. Zupę można podawać z połówką ugotowanego jajka na twardo lub ugotowanymi ziemniakami. {{wikipedia|Chłodnik litewski}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Burak|Zupy}} </noinclude> 36t0cu3cl4fs7dxhcfn5ovl9jhjz9yi 548673 548577 2026-07-28T20:56:00Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548673 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=2010-07-10-gdansk-by-RalfR-078.jpg|rozmiar=260px|pozycja=prawo|ramka=mały|opis=Chłodnik litewski}} == Składniki == * ''pęczek [[w:Burak liściowy|boćwiny]] z małymi buraczkami'' * ''1 burak'' * ''rzodkiewka'' * ''2 ogórki zielone'' * ''pęczek koperku'' * ''ząbek czosnku'' * ''1 litr kefiru lub maślanki'' * ''500 ml jogurtu naturalnego lub kwaśnej śmietany'' * ''sól'' * ''pieprz'' ; Opcjonalnie: * ''jajko na twardo'' * ''ugotowane młode ziemniaki'' == Przygotowanie == # Boćwinę pokroić drobno. Młode buraczki i buraka obrać, pokroić w drobne paski. Zalać bardzo małą ilością wody i gotować ok. 20 minut. Po ugotowaniu odstawić do ostygnięcia. # W tym czasie ogórki obrać i pokroić drobno, a rzodkiewkę pokroić. Koperek drobno posiekać, czosnek rozgnieść. # Do wywaru z burakami i boćwiną dodać kefir, maślankę, jogurt oraz śmietanę. Wymieszać. Dodać pozostałe składniki. Doprawić solą i pieprzem. Wymieszać. Odstawić do lodówki, podawać dobrze schłodzony. * Zupę można podawać z połówką ugotowanego jajka na twardo lub ugotowanymi ziemniakami. {{wikipedia|Chłodnik litewski}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Burak|Zupy}} </noinclude> 1e8gy1kyu4whnf8is7cyo7qcn5gagyu 104 25263 548770 487484 2026-07-29T03:29:11Z Persino 2851 548770 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Po słowacku mówi się na Słowacji, a także w Wojwodinie, która jest częścią Serbii. {{Plik|plik=EU_location_SVK.png|ramka=mały|pozycja=centruj|rozmiar=400px|opis=Położenie Słowacji w Europie}} {{Plik|plik=Location map of Serbia in Europe with Vojvodina highlighted (2006–2008).png|ramka=mały|pozycja=centruj|rozmiar=400px|opis=Położenie Wojwodiny w Europie. Na pomarańczowo Wojwodina, na żółto Serbia}} == Jaka jest historia tego języka? == {{Dopracować|oparłem na [[:en:w:History of the Slovak language]], który niby ma jedno (słowackie) źródło, ale artykuł jest sporny i sam to czuję}} Można przyjąć, że język słowacki powstał na początku dziesiątego wieku po podbiciu Państwa Wielkomorawskiego (słowiańskiego państwa obejmującego tereny dzisiejszych Czech, Moraw, Węgier, Słowacji i być może południowej Polski) przez Węgrów, którzy przybyli ze wschodu. Językiem oficjalnym była wtedy łacina. W trzynastym lub czternastym wieku słowacki zaczął być zapisywany, ale od czternastego wieku na ziemiach dzisiejszej Słowacji jako języka oficjalnego zaczęto używać też czeskiego. Słowacja należała do Węgier, które później trafiły pod władzę austriackich Habsburgów. Po powstaniu Austro-Węgier w roku 1867, kiedy Węgry stały się częścią państwa równoważną Austrii, trwała madziaryzacja - Słowakom próbowano narzucić język węgierski (tak jak niemiecki i rosyjski Polakom w czasie germanizacji i rusyfikacji). W 1918 powstała Czechosłowacja, w której słowacki był językiem urzędowym tak samo jak czeski. Języki te są bardzo podobne, próbowano więc uczynić z nich przed drugą wojną światową jeden język czechosłowacki, ale to się nie udało. W roku 1993 Czechosłowacja się rozpadła, a słowacki stał się językiem urzędowym niepodległej Słowacji, jednak wciąż wiele książek i filmów jest na Słowacji wydawanych po czesku. == Jak zapisuje się ten język? == Język ten zapisuje się, tak jak polski, zmodyfikowanym alfabetem łacińskim. <center> {| class="wikitable" |+ Alfabet słowacki (Slovenská abeceda) ! align="center" colspan="46" | Wielkie litery (Velká písmena) |- |width=3% align="center"|A ||width=3% align="center"|Á ||width=3% align="center"|Ä ||width=3% align="center"|B ||width=3% align="center"|C ||width=3% align="center"|Č ||width=3% align="center"|D ||width=3% align="center"|Ď||width=3% align="center"|DZ ||width=3% align="center"|DŽ ||width=3% align="center"|E ||width=3% align="center"|É ||width=3% align="center"|F ||width=3% align="center"|G ||width=3% align="center"|H ||width=3% align="center"|CH||width=3% align="center"|I ||width=3% align="center"|Í ||width=3% align="center"|J ||width=3% align="center"|K ||width=3% align="center"|L ||width=3% align="center"|Ĺ ||width=3% align="center"|Ľ |- ! align="center" colspan="46" | Małe litery (Malá písmena) |- |align="center"|a||align="center"|á||align="center"|ä||align="center"|b||align="center"|c||align="center"|č||align="center"|d||align="center"|ď||align="center"|dz||align="center"|dž||align="center"|e||align="center"|é||align="center"|f||align="center"|g||align="center"|h||align="center"|ch ||align="center"|i||align="center"|í||align="center"|j||align="center"|k||align="center"|l||align="center"|ĺ||align="center"|ľ |- ! align="center" colspan="46" | Wielkie litery (Velká písmena) |- |width=3% align="center"|M||width=3% align="center"|N ||width=3% align="center"|Ň||width=3% align="center"|O ||width=3% align="center"|Ó ||width=3% align="center"|Ô||width=3% align="center"|P ||width=3% align="center"|Q ||width=3% align="center"|R ||width=3% align="center"|Ŕ ||width=3% align="center"|S ||width=3% align="center"|Š ||width=3% align="center"|T ||width=3% align="center"|Ť ||width=3% align="center"|U ||width=3% align="center"|Ú ||width=3% align="center"|V ||width=3% align="center"|W ||width=3% align="center"|X ||width=3% align="center"|Y ||width=3% align="center"|Ý ||width=3% align="center"|Z ||width=3% align="center"|Ž |- ! align="center" colspan="46" | Małe litery (Malá písmena) |- |align="center"|m||align="center"|n||align="center"|ň ||align="center"|o||align="center"|ó||align="center"|ô||align="center"|p||align="center"|q ||align="center"|r ||align="center"|ŕ ||align="center"|s ||align="center"|š ||align="center"|t ||align="center"|ť ||align="center"|u ||align="center"|ú ||align="center"|v ||align="center"|w ||align="center"|x ||align="center"|y ||align="center"|ý ||align="center"|z ||align="center"|ž |} </center> Występuje w nim kilka liter, które nie występują w polskim albo oznaczają w nim inne dźwięki. Ich wymowa to w przybliżeniu: * á - długie a * ä - a lub e, najczęściej e * č - polskie cz * ď - miękkie d * é - długie e * h - dźwięczne h * í - długie i * ĺ - długie l * ľ - miękkie l * ň - polskie ń * ó - długie o * ô - polskie ło * ŕ - długie r * š - polskie sz * ť - miękkie t * ú - długie u * v - polskie w * ý - długie i * ž - polskie ż Inne litery wymawia się mniej więcej tak, jak w polskim. Ciekawe jest też, że dwuznak "ch" (również wymawiany jak w polskim) traktuje się jak jedną literę umieszczoną w alfabecie po "h". Nie ma za to dwuznaków "sz", "rz", "cz", a litera "w" występuje tylko w wyrazach obcych. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == Jedną z autorek piszących dla dzieci po słowacku jest Jana Bodnárová. == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (słowacki) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | áno || [ano] || tak || odpowiedź twierdząca |- | nie || [nie] || nie || odpowiedź przecząca |- | Ďakujem || [djakujem] || dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Prosím || [prosim] || proszę || forma grzecznościowa |- | Prosím si… || [prosim si] || proszę o… || wyrażenie prośby |- | Dobré ráno! || [dobre rano] || dzień dobry || poranne przywitanie |- | Dovidenia! || [dowidenia] || do widzenia || standardowe pożegnanie |- | Dobrý večer! || [dobry weczer] || dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | Dobrú noc! || [dobru noc] || dobranoc || pożegnanie na noc |- | Ahoj! || [ahoj] || cześć || nieformalne powitanie i pożegnanie |- | Prepáčte! || [prepaczte] || przepraszam || forma uprzejma |- | Ako sa voláš? || [ako sa wolasz] || jak się nazywasz? || pytanie nieformalne |- | Moje meno je Anna. || [moje meno je anna] || mam na imię Anna || przedstawianie się |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> bc6s9fv6eh54oik3nf5w1rorxkqtpm7 0 25764 548535 548498 2026-07-28T13:04:09Z Persino 2851 548535 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Frying vegs for soup.jpg|rozmiar=200px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa jarzynowa}} == Zupa jarzynowa ze świeżych warzyw == * liczba porcji: 4 * czas przygotowania: 35 min === Składniki === *''pół litra wywaru mięsnego'' *''pęczek włoszczyzny'' *''2 marchewki'' *''5 dag fasoli'' *''10 dag ziemniaków'' *''5 dag brukselki'' *''łyżeczka koncentratu pomidorowego'' *''łyżeczka śmietany'' *''pół łyżeczki mąki'' *''pół łyżeczki tłuszczu'' *''sól'' === Przygotowanie === Warzywa oczyścić, umyć i pokroić. Zalać wywarem, posolić i zagotować. Ziemniaki pokroić w kostkę i wrzucić do gotującej się zupy. Koncentrat pomidorowy wymieszać ze śmietaną i mąką, podprawić zupę i zagotować. Podprawić do smaku przyprawami i tłuszczem. == Zupa jarzynowa z mrożonych jarzyn == === Składniki === *''porcja mrożonych jarzyn z brukselką'' *''1 l rosołu z drobiu (może być z koncentratu)'' *''cebula'' *''łyżka oliwy do smażenia'' *''2 surowe, białe kiełbaski o łącznej wadze 20 dag'' *''kopiasta łyżka posiekanej zieleniny'' *''sól'' *''pieprz'' === Przygotowanie === Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulę, zalać rosołem, dodać mrożone jarzyny, gotować na niewielkim ogniu przez 5 min. Obrane z błon kiełbasy wyrobić z dodatkiem zieleniny na jednolitą masę, uformować zgrabne klopsiki. Gdy zupa się zagotuje, wrzucić przygotowane klopsiki. Całość gotować na średnim ogniu. Zupa będzie gotowa, gdy klopsiki wypłyną na powierzchnię. Podawać gorącą z ziemniakami z wody, polanymi skwarkami ze świeżej słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Warzywa}} </noinclude> cibhb3z7n6m36q39m8hesng7tudnxcp 548645 548535 2026-07-28T20:06:17Z Persino 2851 548645 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Frying vegs for soup.jpg|rozmiar=200px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa jarzynowa}} == Zupa jarzynowa ze świeżych warzyw == * liczba porcji: 4 * czas przygotowania: 35 min === Składniki === * ''pół litra wywaru mięsnego'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''2 marchewki'' * ''5 dag fasoli'' * ''10 dag ziemniaków'' * ''5 dag brukselki'' * ''łyżeczka koncentratu pomidorowego'' * ''łyżeczka śmietany'' * ''pół łyżeczki mąki'' * ''pół łyżeczki tłuszczu'' * ''sól'' === Przygotowanie === Warzywa oczyścić, umyć i pokroić. Zalać wywarem, posolić i zagotować. Ziemniaki pokroić w kostkę i wrzucić do gotującej się zupy. Koncentrat pomidorowy wymieszać ze śmietaną i mąką, podprawić zupę i zagotować. Podprawić do smaku przyprawami i tłuszczem. == Zupa jarzynowa z mrożonych jarzyn == === Składniki === * ''porcja mrożonych jarzyn z brukselką'' * ''1 l rosołu z drobiu (może być z koncentratu)'' * ''cebula'' * ''łyżka oliwy do smażenia'' * ''2 surowe, białe kiełbaski o łącznej wadze 20 dag'' * ''kopiasta łyżka posiekanej zieleniny'' * ''sól'' * ''pieprz'' === Przygotowanie === Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulę, zalać rosołem, dodać mrożone jarzyny, gotować na niewielkim ogniu przez 5 min. Obrane z błon kiełbasy wyrobić z dodatkiem zieleniny na jednolitą masę, uformować zgrabne klopsiki. Gdy zupa się zagotuje, wrzucić przygotowane klopsiki. Całość gotować na średnim ogniu. Zupa będzie gotowa, gdy klopsiki wypłyną na powierzchnię. Podawać gorącą z ziemniakami z wody, polanymi skwarkami ze świeżej słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Warzywa}} </noinclude> h2j0p7ner4chwk3763tzak6bv0rmyye 548678 548645 2026-07-28T21:01:18Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548678 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Frying vegs for soup.jpg|rozmiar=200px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa jarzynowa}} == Zupa jarzynowa ze świeżych warzyw == * liczba porcji: 4 * czas przygotowania: 35 min === Składniki === * ''pół litra wywaru mięsnego'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''2 marchewki'' * ''5 dag fasoli'' * ''10 dag ziemniaków'' * ''5 dag brukselki'' * ''łyżeczka koncentratu pomidorowego'' * ''łyżeczka śmietany'' * ''pół łyżeczki mąki'' * ''pół łyżeczki tłuszczu'' * ''sól'' === Przygotowanie === # Warzywa oczyścić, umyć i pokroić. # Zalać wywarem, posolić i zagotować. # Ziemniaki pokroić w kostkę i wrzucić do gotującej się zupy. # Koncentrat pomidorowy wymieszać ze śmietaną i mąką, podprawić zupę i zagotować. Podprawić do smaku przyprawami i tłuszczem. == Zupa jarzynowa z mrożonych jarzyn == === Składniki === * ''porcja mrożonych jarzyn z brukselką'' * ''1 l rosołu z drobiu (może być z koncentratu)'' * ''cebula'' * ''łyżka oliwy do smażenia'' * ''2 surowe, białe kiełbaski o łącznej wadze 20 dag'' * ''kopiasta łyżka posiekanej zieleniny'' * ''sól'' * ''pieprz'' === Przygotowanie === Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulę, zalać rosołem, dodać mrożone jarzyny, gotować na niewielkim ogniu przez 5 min. Obrane z błon kiełbasy wyrobić z dodatkiem zieleniny na jednolitą masę, uformować zgrabne klopsiki. Gdy zupa się zagotuje, wrzucić przygotowane klopsiki. Całość gotować na średnim ogniu. Zupa będzie gotowa, gdy klopsiki wypłyną na powierzchnię. Podawać gorącą z ziemniakami z wody, polanymi skwarkami ze świeżej słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Warzywa}} </noinclude> sqsrn7kije9ajuamm6fydapmewxvagc 548735 548678 2026-07-29T02:07:03Z Persino 2851 548735 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Frying vegs for soup.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Zupa jarzynowa}} == Zupa jarzynowa ze świeżych warzyw == * liczba porcji: 4 * czas przygotowania: 35 min === Składniki === * ''pół litra wywaru mięsnego'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''2 marchewki'' * ''5 dag fasoli'' * ''10 dag ziemniaków'' * ''5 dag brukselki'' * ''łyżeczka koncentratu pomidorowego'' * ''łyżeczka śmietany'' * ''pół łyżeczki mąki'' * ''pół łyżeczki tłuszczu'' * ''sól'' === Przygotowanie === # Warzywa oczyścić, umyć i pokroić. # Zalać wywarem, posolić i zagotować. # Ziemniaki pokroić w kostkę i wrzucić do gotującej się zupy. # Koncentrat pomidorowy wymieszać ze śmietaną i mąką, podprawić zupę i zagotować. Podprawić do smaku przyprawami i tłuszczem. == Zupa jarzynowa z mrożonych jarzyn == === Składniki === * ''porcja mrożonych jarzyn z brukselką'' * ''1 l rosołu z drobiu (może być z koncentratu)'' * ''cebula'' * ''łyżka oliwy do smażenia'' * ''2 surowe, białe kiełbaski o łącznej wadze 20 dag'' * ''kopiasta łyżka posiekanej zieleniny'' * ''sól'' * ''pieprz'' === Przygotowanie === Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulę, zalać rosołem, dodać mrożone jarzyny, gotować na niewielkim ogniu przez 5 min. Obrane z błon kiełbasy wyrobić z dodatkiem zieleniny na jednolitą masę, uformować zgrabne klopsiki. Gdy zupa się zagotuje, wrzucić przygotowane klopsiki. Całość gotować na średnim ogniu. Zupa będzie gotowa, gdy klopsiki wypłyną na powierzchnię. Podawać gorącą z ziemniakami z wody, polanymi skwarkami ze świeżej słoniny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Warzywa}} </noinclude> rtxqu7iacrexhid80sdwfckwo87una3 104 27925 548771 258974 2026-07-29T03:30:27Z Persino 2851 548771 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> {{W trakcie tworzenia}} == Gdzie używa się tego języka? == Języka norweskiego używa się w Norwegii, na Svalbardzie i w Radzie Nordyckiej. == Jak się czyta norweskie litery? == {| border=0 cellpadding=4 cellspacing=1 style="padding:0 .5em .2em; border:1px solid #999; margin:1em 0;" |- style="font-size:large; text-align:center; " | A || B ||style="background-color: #ccc"| C || D || E || F || G || H || I || J || K || L || M || N || O || P ||style="background-color: #ccc"| Q || R || S || T || U || V ||style="background-color: #ccc"| W ||style="background-color: #ccc"| X || Y ||style="background-color: #ccc"| Z || Æ || Ø || Å |- style="font-size:large; text-align:center; " | a || b ||style="background-color: #ccc"| c || d || e || f || g || h || i || j || k || l || m || n || o || p ||style="background-color: #ccc"| q || r || s || t || u || v ||style="background-color: #ccc"| w ||style="background-color: #ccc"| x || y ||style="background-color: #ccc"| z || æ || ø || å |} Norweski czyta się mniej więcej tak, jak polski. C, Q, W, X i Z pojawiają się tylko w wyrazach obcych dla Norwegów. Poza tym na przykład: : O czasem czyta się jak polskie O, ale czasem jak U : V czyta się z grubsza jak polskie W : Y czyta się właściwie nie jak polskie Y, a jak niemieckie Ü (wargi w dzióbek jak do U, język jak do I) : Æ czyta się jak E, a właściwie jak angielski dźwięk "ash", czyli z bardziej otwartymi ustami, trochę jak A : Ø czyta się jak niemieckie Ö, czyli jak E, ale z wargami zaokrąglonymi jak do O, a nawet ułożonymi w dzióbek, jak do U : Å czyta się jak polskie O : rs i sk czyta się czasem jak polskie sz == Podstawowe słówka i zdania == : Dzień dobry. - God morgen : Dobry wieczór. - God kved <!--: Do widzenia - ... : Cześć : Do zobaczenia : Jak leci? : Dziękuję : Przepraszam : Jak masz na imię? : Jak się nazywasz? : Mam na imię........ : Nazywam się ....... : Tak : Nie : Kot : Pies--> {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 8erd7fxqb1alf1vt00kopekqcjeo91g 548796 548771 2026-07-29T05:28:55Z Persino 2851 /* Podstawowe słówka i zdania */ 548796 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> {{W trakcie tworzenia}} == Gdzie używa się tego języka? == Języka norweskiego używa się w Norwegii, na Svalbardzie i w Radzie Nordyckiej. == Jak się czyta norweskie litery? == {| border=0 cellpadding=4 cellspacing=1 style="padding:0 .5em .2em; border:1px solid #999; margin:1em 0;" |- style="font-size:large; text-align:center; " | A || B ||style="background-color: #ccc"| C || D || E || F || G || H || I || J || K || L || M || N || O || P ||style="background-color: #ccc"| Q || R || S || T || U || V ||style="background-color: #ccc"| W ||style="background-color: #ccc"| X || Y ||style="background-color: #ccc"| Z || Æ || Ø || Å |- style="font-size:large; text-align:center; " | a || b ||style="background-color: #ccc"| c || d || e || f || g || h || i || j || k || l || m || n || o || p ||style="background-color: #ccc"| q || r || s || t || u || v ||style="background-color: #ccc"| w ||style="background-color: #ccc"| x || y ||style="background-color: #ccc"| z || æ || ø || å |} Norweski czyta się mniej więcej tak, jak polski. C, Q, W, X i Z pojawiają się tylko w wyrazach obcych dla Norwegów. Poza tym na przykład: : O czasem czyta się jak polskie O, ale czasem jak U : V czyta się z grubsza jak polskie W : Y czyta się właściwie nie jak polskie Y, a jak niemieckie Ü (wargi w dzióbek jak do U, język jak do I) : Æ czyta się jak E, a właściwie jak angielski dźwięk "ash", czyli z bardziej otwartymi ustami, trochę jak A : Ø czyta się jak niemieckie Ö, czyli jak E, ale z wargami zaokrąglonymi jak do O, a nawet ułożonymi w dzióbek, jak do U : Å czyta się jak polskie O : rs i sk czyta się czasem jak polskie sz == Podstawowe słówka i zdania == {| class="wikitable" ! Zwrot (norweski) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | God morgen || [guː moren] || Dzień dobry || poranne przywitanie |- | God kveld || [guː kvel] || Dobry wieczór || wieczorne przywitanie |- | Hei || [haj] || Cześć || nieformalne powitanie |- | Vi sees || [wi ses] || Do zobaczenia || potoczne pożegnanie |- | Hvordan går det? || [wordan gor de] || Jak leci? || pytanie o samopoczucie |- | Takk || [tak] || Dziękuję || standardowe podziękowanie |- | Unnskyld || [unszyl] || Przepraszam || przeprosiny lub zwrócenie uwagi |- | Hva heter du? || [va heter du] || Jak masz na imię? || pytanie nieformalne |- | Hva heter du? || [va heter du] || Jak się nazywasz? || to samo pytanie, brak różnicy w norweskim |- | Jeg heter… || [jej heter] || Mam na imię… || przedstawianie się |- | Jeg heter… || [jej heter] || Nazywam się… || identyczna konstrukcja |- | Ja || [ja] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | Nei || [naj] || Nie || odpowiedź przecząca |- | Katt || [kat] || Kot || zwierzę |- | Hund || [hund] || Pies || zwierzę |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 986oc4ertpt5x4s5grq70ycblsg06t7 104 30680 548773 530681 2026-07-29T03:38:43Z Persino 2851 548773 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> Quenya to '''sztuczny język''', stworzony w całości przez brytyjskiego pisarza Johna Ronalda Reuela Tolkiena. Jego najbardziej znane dzieła to seria książek ''Władca Pierścieni'' i powieść ''Hobbit''. Poza quenyą Tolkien stworzył jeszcze 10 innych języków, lecz tylko dwa – ''quenya'' i ''sindarin'' – są na tyle rozwinięte, że można ich używać. == Jak zapisuje się ten język? == {{Plik|plik=Arda.Tengwar.png|ramka=mały|pozycja=lewo|rozmiar=100px|opis=Słowo '''''Arda''''' (''świat'') zapisane w Tengwarze}} Używa on specjalnego systemu znaków, znanego jako ''Tengwar''. "Tengwar" w quenyi znaczy dosłownie "litery". Te litery są zupełnie inne, od tych którymi zapisany jest '''ten''' tekst, czyli od liter łacińskich. Pomimo tego, nie ma żadnych ograniczeń i quenyę można zapisywać każdym systemem pisma. Do zapisu quenyi naszym alfabetem używamy liter: :'''a, á, b, c, d, e, é, f, g, h, i, í, l, m, n, o, ó, p, q, r, s, t, u, ú, v, w, x,''' i '''y.''' Istnieją małe różnice w czytaniu liter: <br /> '''c''' czyta się zawsze jak '''k''', <br /> '''y''' jak '''j''', <br /> '''w''' jak '''ł''', <br /> '''v''' jak '''w'''.<br /> Są też grupy liter, które reprezentują dźwięki zapisywane osobnymi tengwami (literami): '''ny''', '''ty''', '''ly''', '''gw''', '''nw''', '''qu''' (dawniej: ''cw'') i tak dalej. Zapis quenyi nie opierał się na początku o alfabet łaciński, dlatego niektórzy mogą zapisać jeden wyraz na dwa sposoby. Przykładowo, niektórzy napiszą: ''cirya'' (''statek''), a inni: ''kirya''. Jest to spowodowane tym, że w Tengwarze ''c'' i ''k'' oznaczają ten sam dźwięk i przypada im jeden znak.<br> Czasem można zauważyć, że litery mają nad sobą dwie małe kropki, np. '''ë''' w wyrazie ''nissë'' (''kobieta''). Nie wpływa to na wymowę – po prostu Tolkien w ten sposób zaznaczył dla ludzi mówiących po angielsku, że ''e'' na końcu wyrazu jest także wymawiane.<br> Zdarza się też, że litera ma nad sobą pochyłą kreskę, np. '''ó'''. Czyta się to wtedy jako zwykłe '''o''', które wymawia się długo (''oo''), np. ''hón'' (''serce''). == Gdzie używa się tego języka? == Tolkien stworzył świat, który jest bardzo podobny do naszego. Nazwał go ''Arda''. Jest to miejsce, w którym żyją przeróżne ludy, w tym Ludzie, Krasnoludy i Elfy. Elfy dzielą się na wiele szczepów i każdy mówi w jednym z języków: '''sindarinie''', '''quenyi''', '''telerinie''', '''nandorinie''' i wielu innych. Są one podobne, ponieważ wywodzą się z języka praelfickiego. Sama quenya dzieli się na dialekty takie jak vanyarin i ñoldorin. Podobnie jest z językami europejskimi, np. francuskim, włoskim i hiszpańskim. Wszystkie powstały na podstawie starożytnego języka – łaciny. W naszym świecie również używa się tego języka. Poza użyciem quenyi i sindarinu w filmach ''Petera Jacksona'', istnieją grupy ludzi, które uczą się quenyi. Takie grupy są najliczniejsze między innymi w Polsce i krajach Ameryki Południowej. == Jacy są najpopularniejsi ludzie tworzący w tym języku? == '''''J.R.R. Tolkien''''' (1892 – 1973) twórca quenyi i innych języków Śródziemia. Jego syn, '''Christopher Tolkien''', kontynuował publikowanie tekstów związanych z quenyą po śmierci ojca. '''Helge K. Fauskanger''' i '''Thorsten Renk''' są uważani za najlepszych współczesnych badaczy języków Tolkiena. Napisali w języku angielskim podręczniki i artykuły o quenyi i sindarinie (drugim języku Elfów). '''Ryszard Derdziński''' to polski badacz języków Tolkiena, a także tłumacz językowych dodatków do '''''Władcy Pierścieni'''''. Napisał kilka wierszy w quenyi i sindarinie. == Jakie są podstawowe słowa i zwroty, których mogę się nauczyć? == {| class="wikitable" ! Zwrot (quenya) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | Elen síla lúmenn' omentielvo || [elen sila lumen omentielwo] || Gwiazda świeci na czas naszego spotkania || uroczyste, ceremonialne powitanie |- | aiya || [aja] || cześć || krótkie, nieformalne powitanie |- | namárië || [namarie] || do widzenia || pożegnanie, często poetyckie |- | hantalë || [hantale] || dzięki || wyrażenie wdzięczności |- | ná || [na] || tak || odpowiedź twierdząca |- | lá || [la] || nie || odpowiedź przecząca |- | mana esselya? || [mana esselja] || jak masz na imię? || pytanie o imię |- | nanyë... || [nanje] || jestem… || przedstawianie się |- | essenya ná... || [essenja na] || nazywam się… || podawanie imienia |- | uan hanya || [uan hanja] || nie rozumiem || wyrażenie braku zrozumienia |- | ma hanyalyen? || [ma hanjaljen] || rozumiesz mnie? || pytanie o zrozumienie |- | aran || [aran] || król || tytuł władcy |- | tári || [tari] || królowa || tytuł władczyni |- | Elda || [elda] || Elf || istota z Eldar; liczba mnoga Eldar |- | atto ar mamil || [atto ar mamil] || tata i mama || „ar” = „i” |- | töa || [toa] || drewno || materiał |- | ondo || [ondo] || kamień || materiał, skała |- | cár || [kar] || głowa || część ciała |- | masta || [masta] || chleb || pożywienie |- | Anar || [anar] || Słońce || ciało niebieskie |- | Isil || [isil] || Księżyc || ciało niebieskie |- | lírë || [lire] || piosenka || utwór muzyczny |- | laire || [laire] || wiersz || utwór poetycki |} === Liczby === {| class="wikitable" ! Zwrot (quenya) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | minë || [mine] || 1 || podstawowy liczebnik „jeden” |- | atta || [atta] || 2 || liczebnik „dwa” |- | neldë || [nelde] || 3 || liczebnik „trzy” |- | canta || [kanta] || 4 || liczebnik „cztery” |- | lempë || [lempe] || 5 || liczebnik „pięć” |- | enquë || [enkwe] || 6 || liczebnik „sześć” |- | otso || [otso] || 7 || liczebnik „siedem” |- | toldo || [toldo] || 8 || liczebnik „osiem” |- | nertë || [nerte] || 9 || liczebnik „dziewięć” |- | quain || [kwain] || 10 || liczebnik „dziesięć” |- | minquë || [minkwe] || 11 || liczebnik „jedenaście” |- | yunquë || [junkwe] || 12 || liczebnik „dwanaście” |} === Kolory === {| class="wikitable" ! Zwrot (quenya) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | carnë || [karne] || czerwony || podstawowy kolor czerwony |- | culuina || [kuluina] || pomarańczowy || barwa pomarańczowa |- | fána || [fana] || biel chmur || jasna, chmurna biel |- | helwa || [helwa] || kolor nieba || błękit nieba |- | laiqa || [laika] || zielony || barwa roślin |- | laurëa || [laurea] || złoty || kolor złota, blask |- | lossëa || [lossea] || śnieżnobiały || bardzo jasna biel |- | luinë || [luine] || niebieski || podstawowy niebieski |- | malina || [malina] || żółty || barwa żółta |- | morna || [morna] || czarny || ciemna barwa |- | ninquë || [ninque] || biały || podstawowa biel |- | silma || [silma] || jaskrawy biały / srebrny || błyszcząca biel lub srebro |- | sinda || [sinda] || szary || barwa popielata |- | varnë || [varne] || brązowy || barwa ziemi |- | culda || [kulda] || płomienny czerwony || intensywny, ognisty odcień czerwieni |} === Miesiące === {| class="wikitable" ! Zwrot (quenya) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | Narvinyë || [narwinje] || styczeń || pierwszy miesiąc roku |- | Nénimë || [nenime] || luty || drugi miesiąc roku |- | Súlimë || [sulime] || marzec || trzeci miesiąc roku |- | Víressë || [viresse] || kwiecień || czwarty miesiąc roku |- | Lótessë || [lotesse] || maj || piąty miesiąc roku |- | Nárië || [narie] || czerwiec || szósty miesiąc roku |- | Cermië || [kermie] || lipiec || siódmy miesiąc roku |- | Úrimë || [urime] || sierpień || ósmy miesiąc roku |- | Yavannië || [jawannie] || wrzesień || dziewiąty miesiąc roku |- | Narquelië || [narkwelie] || październik || dziesiąty miesiąc roku |- | Hísimë || [hisime] || listopad || jedenasty miesiąc roku |- | Ringavë || [ringawe] || grudzień || dwunasty miesiąc roku |} == Czy są jakieś wiersze lub piosenki, których mogę się nauczyć? == Tak - jest wiele tekstów w quenyi, a nawet tłumaczeń polskich modlitw i kolęd. Oto pierwsza zwrotka Namárië, fragment wiersza samego Tolkiena: (Tak się pisze:) <blockquote width=80%; style="background:#f4f4ff; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px"> Ai! laurië lantar lassi súrinen,<br> Yéni únótimë ve rámar aldaron!<br> Yéni ve lintë yuldar avánier<br> mi oromardi lisse-miruvóreva<br> Andúnë pella, Vardo tellumar<br> nu luini yassen tintilar i eleni<br> ómaryo airetári-lírinen.<br> </blockquote> Tak się wymawia: <blockquote width=80%; style="background:#f4f4ff; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px"> Aj! lałrie lantar lassi suurinen<br> jeeni unootime we raamar aldaron<br> jeeni we linte juldar awan-jer<br> mi oromardi lisse miruwoorewa<br> anduune pella, vardo tel-lumar<br> nu luini jassen tintilar i eleni<br> oomarjo ajretaari liirinen.<br> </blockquote> W przekładzie Marii Skibniewskiej to znaczy: <blockquote width=80%; style="background:#f4f4ff; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px"> Ah! jak złoto lecą z wiatrem liście!<br> Nie zliczysz lat, jak na drzewie ptasich skrzydeł.<br> I jak słodki nektar białego miodu<br> w pałacach na zachodzie,<br> pod niebieskim stropem Vardy,<br> gdzie gwiazdy drżą na głos jej śpiewu,<br> przeczysty i królewski – tak płyną lata.<br> </blockquote> {{BrClear}} <noinclude> == Źródła i przydatne linki == {{wikipedia|Quenya}} {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> nya35qr92iisw5hr509zah6jalnd2bs 104 30885 548772 222828 2026-07-29T03:32:56Z Persino 2851 548772 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Na świecie koreańskiego używa w sumie około 66 milionów ludzi. Jest językiem urzędowym w Korei Północnej i Korei Południowej, a także w prefekturze autonomicznej Yanbian w Chinach. Dość dużo Koreańczyków żyje też w USA, Kanadzie, Brazylii i Japonii oraz na obszarze byłego Związku Radzieckiego. {{plik|plik=Map of Korean language.png|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=mapa obszarów, gdzie mówi się po koreańsku}} == Jaka jest historia tego języka? == Język koreański był jednym z kluczowych czynników dzięki którym ukształtowała się ich tak silna tożsamość narodowa. Podstawę języka urzędowego stanowi dialekt mieszkańców Seulu (stolicy Korei Południowej) i centralnych rejonów kraju. Poza nim istnieje wiele odrębnych dialektów, jednak podobieństwo między nimi jest tak duże, że ludzie nie mają problemów ze wzajemnym zrozumieniem. Językoznawcy nie są pewni, jak zaklasyfikować język koreański. Niektórzy sądzą, że należy do języków ałtajskich, wraz z japońskim, tureckim i mongolskim, ale inni uważają, że podobieństwa nie świadczą o pokrewieństwie tych języków, ale są wynikiem zapożyczeń. Dostrzec w nim można silny wpływ chińskiego, co wynika z silnego związku pomiędzy tymi krajami na przestrzeni wieków. Tak jak w języku japońskim, w koreańskim występuje bardzo wiele zapożyczeń z chińskiego (głównie słownictwo i frazeologia). Struktura gramatyczna koreańskiego jest bardzo bliska strukturze japońskiego, co sprawia, że Koreańczycy tak chętnie podejmują naukę języka sąsiedniego kraju. == Jak zapisuje się ten język? == <blockquote width="80%" style="background:#f4f4ff; border: 2px solid #999; border-right-width: 2px"> : {| border="0" cellpadding="8" align="center" |- | colspan="14" | '''Znaki hangulu''' i ich transkrypcja alfabetem łacińskim |- | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄱ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄴ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄷ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄹ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅁ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅂ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅅ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅇ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅈ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅊ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅋ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅌ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅍ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅎ |- | align="center" | g || align="center" | n | align="center" | d | align="center" | l || align="center" | m | align="center" | b | align="center" | s || align="center" | - | align="center" | j | align="center" | ch || align="center" | k | align="center" | t | align="center" | p || align="center" | h |- | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅏ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅑ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅓ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅕ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅗ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅛ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅜ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅠ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅡ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅣ |- | align="center" | a | align="center" | ya | align="center" | eo | align="center" | yeo | align="center" | o | align="center" | yo | align="center" | u | align="center" | yu | align="center" | eu | align="center" | i |} </blockquote> W XV wieku, na polecenie króla Saejonga, grupa uczonych stworzyła koreańskie pismo nazwane hangulem. Alfabet koreański jest uważany za jeden z najbardziej naukowych systemów pisma na świecie. Składa się on z 10 samogłosek i 14 spółgłosek, które w połączeniu tworzą różne sylaby. System ten jest prosty i łatwy do opanowania. Niektórzy twierdzą, iż właśnie te cechy sprawiły, że w Korei jest tak niski poziom analfabetyzmu. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> qnsoptgdovi72cvjs6baj8pku42mh2z 548797 548772 2026-07-29T05:30:18Z Persino 2851 /* Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? */ 548797 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{T|Wikijunior:Języki nagłówek}}</noinclude> == Gdzie mówi się w tym języku? == Na świecie koreańskiego używa w sumie około 66 milionów ludzi. Jest językiem urzędowym w Korei Północnej i Korei Południowej, a także w prefekturze autonomicznej Yanbian w Chinach. Dość dużo Koreańczyków żyje też w USA, Kanadzie, Brazylii i Japonii oraz na obszarze byłego Związku Radzieckiego. {{plik|plik=Map of Korean language.png|ramka=mały|rozmiar=500px|pozycja=centruj|opis=mapa obszarów, gdzie mówi się po koreańsku}} == Jaka jest historia tego języka? == Język koreański był jednym z kluczowych czynników dzięki którym ukształtowała się ich tak silna tożsamość narodowa. Podstawę języka urzędowego stanowi dialekt mieszkańców Seulu (stolicy Korei Południowej) i centralnych rejonów kraju. Poza nim istnieje wiele odrębnych dialektów, jednak podobieństwo między nimi jest tak duże, że ludzie nie mają problemów ze wzajemnym zrozumieniem. Językoznawcy nie są pewni, jak zaklasyfikować język koreański. Niektórzy sądzą, że należy do języków ałtajskich, wraz z japońskim, tureckim i mongolskim, ale inni uważają, że podobieństwa nie świadczą o pokrewieństwie tych języków, ale są wynikiem zapożyczeń. Dostrzec w nim można silny wpływ chińskiego, co wynika z silnego związku pomiędzy tymi krajami na przestrzeni wieków. Tak jak w języku japońskim, w koreańskim występuje bardzo wiele zapożyczeń z chińskiego (głównie słownictwo i frazeologia). Struktura gramatyczna koreańskiego jest bardzo bliska strukturze japońskiego, co sprawia, że Koreańczycy tak chętnie podejmują naukę języka sąsiedniego kraju. == Jak zapisuje się ten język? == <blockquote width="80%" style="background:#f4f4ff; border: 2px solid #999; border-right-width: 2px"> : {| border="0" cellpadding="8" align="center" |- | colspan="14" | '''Znaki hangulu''' i ich transkrypcja alfabetem łacińskim |- | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄱ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄴ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄷ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㄹ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅁ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅂ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅅ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅇ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅈ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅊ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅋ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅌ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅍ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅎ |- | align="center" | g || align="center" | n | align="center" | d | align="center" | l || align="center" | m | align="center" | b | align="center" | s || align="center" | - | align="center" | j | align="center" | ch || align="center" | k | align="center" | t | align="center" | p || align="center" | h |- | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅏ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅑ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅓ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅕ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅗ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅛ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅜ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅠ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅡ | align="center" bgcolor="#C4F0FB" | ㅣ |- | align="center" | a | align="center" | ya | align="center" | eo | align="center" | yeo | align="center" | o | align="center" | yo | align="center" | u | align="center" | yu | align="center" | eu | align="center" | i |} </blockquote> W XV wieku, na polecenie króla Saejonga, grupa uczonych stworzyła koreańskie pismo nazwane hangulem. Alfabet koreański jest uważany za jeden z najbardziej naukowych systemów pisma na świecie. Składa się on z 10 samogłosek i 14 spółgłosek, które w połączeniu tworzą różne sylaby. System ten jest prosty i łatwy do opanowania. Niektórzy twierdzą, iż właśnie te cechy sprawiły, że w Korei jest tak niski poziom analfabetyzmu. == Jakie dzieła powstały w tym języku? == == Jakie jest kilka podstawowych zwrotów w tym języku? == {| class="wikitable" ! Zwrot (koreański) !! Wymowa !! Znaczenie (polski) !! Opis |- | 안녕하세요 || [annjonghasejo] || Dzień dobry || uprzejme przywitanie |- | 안녕 || [annjong] || Cześć || nieformalne powitanie i pożegnanie |- | 안녕히 가세요 || [annjonghi gasejo] || Do widzenia || gdy ktoś odchodzi |- | 안녕히 계세요 || [annjonghi gjeseyo] || Do widzenia || gdy my odchodzimy |- | 잘 지내요? || [dżal dżinejo] || Jak leci? || pytanie o samopoczucie |- | 감사합니다 || [kamsahamnida] || Dziękuję || formalne podziękowanie |- | 미안합니다 || [mianhamnida] || Przepraszam || uprzejme przeprosiny |- | 이름이 뭐예요? || [ireumi młojejo] || Jak masz na imię? || pytanie nieformalne |- | 이름은 … 입니다 || [ireumeun … imnida] || Nazywam się… || przedstawianie się |- | 네 || [ne] || Tak || odpowiedź twierdząca |- | 아니요 || [anio] || Nie || odpowiedź przecząca |- | 고양이 || [kojangi] || Kot || zwierzę |- | 개 || [ke] || Pies || zwierzę |} {{BrClear}} <noinclude> {{T|Wikijunior:Języki stopka}} </noinclude> 6cdpqjaipczd0vi24p6howxz15r5ojb 0 31121 548729 248596 2026-07-29T00:55:02Z Persino 2851 548729 wikitext text/x-wiki == Podstawowe kolory == {| class="wikitable" ! Polski !! Estoński |- | biały || valge |- | żółty || kollane |- | złoty || kuldne |- | pomarańczowy || oranž |- | czerwony || punane |- | bordowy || bordoo |- | różowy || roosa |- | fioletowy || lillia |- | purpurowy || purpurpunane |- | niebieski || sinine |- | turkusowy || türkiis |- | zielony || roheline |- | beżowy || beež |- | brązowy || pruun |- | szary || hall |- | czarny || must |} == Określanie intensywności == {| class="wikitable" ! Polski !! Estoński |- | jasny || hele- |- | ciemny || tume- |} == Przykłady == {| class="wikitable" ! Polski !! Estoński |- | jasnoniebieski || helesinine |- | ciemnoczerwony || tumepunane |- | czarno-biały || mustvalge |} == Pogoda == {| class="wikitable" ! Polski !! Estoński |- | pogoda || ilm |- | mgła || udu |- | mgliście || uduvine |- | słońce || päike |- | słonecznie || päikesepaisteline |} o9scbh075eh2krptl2pdd7er1pd83ju 0 31710 548547 385610 2026-07-28T13:36:12Z Persino 2851 548547 wikitext text/x-wiki == Składniki == * 15 płatów makaronu lasagne * 300 g świeżego szpinaku * 2 łyżki oleju * 1 cebula * 5 ząbków czosnku * 1 zielona papryka * 60 g sera grana padano * 100 g sera mozzarella * 2 jajka * 400 g sera ricotta * 2 puszki obranych pomidorów * sól * pieprz == Przygotowanie == # Rozgrzać olej na patelni, na którą drobno pokrojoną, pozbawioną gniazd nasiennych zieloną paprykę oraz poszatkowaną cebulę. Warzywa podsmażać do nabrania złocistego koloru. Pod koniec dodać pokrojony w cieniutkie plasterki czosnek, zamieszać i smażyć jeszcze przez chwilę. Po zdjęciu patelni z ognia wystudzić. # Do miski wbić jajka i roztrzepać je widelcem, a następnie dodać ser ricotta, drobno posiekany szpinak oraz połowę startego sera grana padano i połowę startej na grubych oczkach mozzarelli. Przyprawić do smaku solą i pieprzem, i zmieszać razem z podsmażonymi warzywami do połączenia się składników. # Obrane ze skóry pomidory drobno posiekać i razem z sosem przełożyć do miseczki. Przyprawić solą i pieprzem do smaku. Połowę sosu wylać na dno żaroodpornego naczynia (powinno być na tyle duże, by mieściły się w nim trzy płaty makaronu lasagne) i rozprowadzić równomiernie. #W dużym garnku zagotować osoloną wodę. Płaty makaronu wrzucać partiami do wrzątku (po trzy sztuki naraz) i gotować dopóki makaron nieco nie zmięknie (nie powinien być całkiem ugotowany). # Trzy płaty makaronu ułożyć na sosie wylanym na dno naczynia. Na wierzch nałożyć 1/4 farszu złożoną z ricotty i szpinaku, po czym ułożyć kolejne partie makaronu i farszu do lasagne. Ostatnią część farszu przykryć pozostałymi płatami ugotowanego makaronu i całość polać sosem pomidorowym. Resztą startego sera )(grana padano i mozzarelli) posypać wierzch lasagne. # Po przykryciu naczynia folią aluminiową włożyć je do piekarnika rozgrzanego do 180°C na 30 minut. Po tym czasie zdjąć folię i piec przez kolejne 15-20 minut, aż ser na wierzchu się przyrumieni. == Źródła == * https://kuchnialidla.pl/product/lasagne-ze-szpinakiem-i-pomidorami {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Szpinak|Kuchnia włoska}} </noinclude> h8oi0apr8gmuwrdsyvh7xu12jc13p6o 0 31791 548600 525219 2026-07-28T17:52:54Z Persino 2851 548600 wikitext text/x-wiki == Składniki == ; Ciasto (na 2 średnie pizze): * 200 g mąki * ok. 200 ml wody * 15 g drożdży * 1-2 łyżek oliwy z oliwek * łyżka cukru * szczypta soli * szczypta papryki (słodkiej lub ostrej) * odrobina ziół włoskich lub do pizzy ; Obłożenie: * kilka plastrów szynki * ok. 10 pieczarek * 1 cebula * przyprawa do pizzy * kawałek żółtego sera ; Sos carbonara: * 50 g wędzonego boczku * 2-3 ząbków czosnku * 40 g parmezanu (świeżego w kawałku) * sól * 2 jajka * 2-4 łyżek gęstej śmietany * pieprz * 1 łyżka oliwy z oliwek * odrobina mąki do zagęszczenia == Przygotowanie == Przygotować zaczyn – drożdże pokruszyć w miseczce, wymieszać z cukrem i zalać ok. 180-200 ml ciepłej (nie wrzącej) wody, posypać odrobiną mąki, przykryć ściereczką i odstawić na 20 min w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Mąkę połączyć z papryką, solą i ziołami. Gdy zaczyn wyroście, wlać go do mąki, dodać oliwę i wyrabiać na zwarte ciasto. Ciasto oprószyć mąką i pozostawić w misce przykryte, w ciepłym miejscu do wyrośnięcia na ok. 20-30 min. Boczek pokroić w małą kostkę i usmażyć na chrupiąco na oliwie z oliwek. Następnie wyjąć z patelni i odsączyć na kawałku papierowego ręcznika. w tym samym tłuszczu podsmażyć pokrojony drobno czosnek. Ubić trzepaczką na pianę jajka, śmietanę, sól i pieprz. Dodać starty parmezan (musi być koniecznie świeży, gdyż inaczej nie rozpuści się zbyt łatwo w sosie). Powstały sos połączyć z czosnkiem i boczkiem i dokładnie wymieszać. Sos podgrzać na bardzo małym ogniu, w celu rozpuszczenia się parmezanu, uważając jednak, żeby nie ścięły się jajka. Jeżeli sos będzie wydawał się zbyt rzadki – zagęścić odrobiną mąki. Gdy ciasto wyrośnie, podzielić je na 2 części. Na blaszce do pizzy rozłożyć ciasto uzyskując cieniutki placek. Zawinąć brzegi. Ułożyć pieczarki, cebulę i szynkę, posypać przyprawą do pizzy, a następnie zalać każdą pizzę połową sosu. Posypać sporą ilością żółtego sera. Piec w piekarniku nagrzanym do ok. 180–200 stopni, przez ok. 20-25 minut. == Źródła == * [http://www.mniammniam.com/Pizza_Carbonara-2621p.html Przepis na pizzę carbonara] {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze}} </noinclude> 7lc58x2au9fitiumj31g7t5vm0yxaug 0 44994 548634 307366 2026-07-28T18:57:58Z Persino 2851 548634 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Niderlandzki ! Polski |- | Polen | Polska |- | Nederland | Holandia |- | België | Belgia |- | Frankrijk | Francja |- | Duitsland | Niemcy |- | Verenigd Koninkrijk | Wielka Brytania |} lzhzmr8dbloy3tmvav1dh90jyp2p1rk 0 44995 548633 307368 2026-07-28T18:56:16Z Persino 2851 548633 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Rumuński ! Polski |- | România | Rumunia |- | Polonia | Polska |- | Germania | Niemcy |- | Olanda | Holandia |- | Regatul Unit | Wielka Brytania |- | Spania | Hiszpania |- | Suedia | Szwecja |- | Croația | Chorwacja |} lfw5958f9jab4o9dbby6ano6of0p4e8 0 44996 548632 307370 2026-07-28T18:54:46Z Persino 2851 548632 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Czeski ! Polski |- | Česká republika | Czechy |- | Polsko | Polska |- | Slovensko | Słowacja |- | Německo | Niemcy |- | Rakousko | Austria |- | Maďarsko | Węgry |- | Itálie | Włochy |- | Chorvatsko | Chorwacja |- | Francie | Francja |- | Norsko | Norwegia |- | Spojené státy americké | Stany Zjednoczone |- | Mexiko | Meksyk |- | Tunisko | Tunezja |- | Súdán | Sudan |- | Alžírsko | Algieria |- | Brazílie | Brazylia |} ldbxy3fhxr1kf8k1p3c6nndxhguy316 0 44998 548631 307377 2026-07-28T18:53:23Z Persino 2851 548631 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Fiński ! Polski |- | Suomi | Finlandia |- | Puola | Polska |- | Saksa | Niemcy |- | Tšekki | Czechy |- | Kroatia | Chorwacja |- | Marokko | Maroko |- | Angolaa | Angola |- | Kiina | Chiny |- | Thaimaa | Tajlandia |- | Yhdysvallat | Stany Zjednoczone |- | Meksiko | Meksyk |- | Brasilia | Brazylia |} o5249v9e9ipfr6zu4zzuns21b7hnusi 0 44999 548630 307387 2026-07-28T18:51:19Z Persino 2851 548630 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Górnołużycki ! Polski |- | Němska | Niemcy |- | Pólska | Polska |- | Čěska republika | Republika Czeska |- | Madźarska | Węgry |- | Belgiska | Belgia |- | Italska | Włochy |- | Danska | Dania |- | Indiska | Indie |- | Chinska ludowa republika | Chińska Republika Ludowa |- | Južna Koreja | Korea Południowa |- | Zjednoćene staty Ameriki | Stany Zjednoczone |- | Brazilska | Brazylia |} b3mwi6qjxckbu4ibz3iguai4q13ireg 0 55023 548785 376811 2026-07-29T04:44:59Z Persino 2851 548785 wikitext text/x-wiki == Składniki == woda mineralna niegazowana, cytryna, pomarańcza, 3 łyżki cukru brązowego, listki mięty. == Przygotowanie == Zagotować 1 szklankę wody. W gorącej wodzie rozpuścić 3 łyżki cukru brązowego i wystudzić. Syrop z cukru przelać do dzbanka. Cytrynę i pomarańczę dokładnie umyć, przekroić na pół. Z owoców wycisnąć sok, ręcznie albo za pomocą ręcznej wyciskarki do cytrusów. Pozostałe części owoców pokroić w plastry i wrzucić do dzbanka. Wyciśnięty sok przelać do dzbanka z syropem cukrowym. Do dzbanka wlać wodę mineralną, tyle ile się zmieści. Dokładnie zamieszać. Na końcu dorzucić jeszcze listki świeżej mięty. Przygotowaną lemoniadę włożyć do lodówki, aby dobrze się schłodziła. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> iy7rpg2icy1820i1j3ukb7wsdflchz0 0 55024 548789 376799 2026-07-29T04:47:19Z Persino 2851 548789 wikitext text/x-wiki == Składniki == 4 czerwone pomarańcze, 400 g cukru, 400 ml wody, plastry pomarańczy, listki mięty. == Przygotowanie == Wyciśnij sok z pomarańczy. Cukier rozpuść w 400 ml wody i gotuj na małym ogniu do uzyskania gęstego syropu. Wymieszaj z sokiem i wystudź. Wstaw do zamrażarki co najmniej na 3 godziny. Od czasu do czasu masę zamieszaj łyżką, by równomiernie zamarzała. Wyjmij z zamrażarki i odstaw na 2-3 minuty. Zmrożony sorbet rozdrobnij nożem i zmiksuj. Podawaj w wysokich szklankach udekorowany plastrem pomarańczy i listkiem mięty. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Napoje zimne|Pomarańcza}} </noinclude> cj6rjxyphicilbjgur194hh1988mpkn 0 55025 548790 376731 2026-07-29T04:49:48Z Persino 2851 548790 wikitext text/x-wiki == Składniki == 500 g truskawek, 1 cytryna, 1 litr wody - zwykła lub gazowana, 3 łyżki cukru pudru, dodatki: kostki lody, świeża mięta. == Przygotowanie == Aby zrobić lemoniadę z truskawek nie musisz mieć świeżych truskawek. Te mrożone też będą świetne. Jeśli jednak masz świeże truskawki, to umyj je pod zimną, bieżącą wodą i zdejmij szypułki. Przygotuj sobie też dużą cytrynę i kilka listków świeżej mięty. Truskawki umieść w jednym naczyniu, w którym będziesz je miksować przy pomocy blendera ręcznego lub blendera kielichowego. Wyciśnij do nich sok z całej cytryny lub z dwóch limonek. Możesz też dodać kilka listków świeżej mięty. Wsyp trzy łyżki cukru pudru. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady|Truskawka}} </noinclude> 3x5m4xtr6ndwuwuq3w7fevzid0b65eh 0 55026 548784 507124 2026-07-29T04:44:34Z Persino 2851 548784 wikitext text/x-wiki == Składniki == ok. 300 g malin, 3 duże cytryny – razem ok. 750 g, 3/4 szklanki cukru – ok. 150 g, 1 gałązka mięty, 4 szklanki zimnej wody niegazowanej (1 litr), kilka kostek lodu. == Przygotowanie == Maliny opłukać na sitku. Około 260 gramów malin zmiksować blenderem na mus. Kolejno przetrzeć mus przez sito (by pozbawić go większości pesteczek). Około 40 gramów malin pozostawić w całości do ozdoby. Cytryny dokładnie umyć i osuszyć. Jedną cytrynę pokroić na półplasterki o grubości ok. 0,5 cm. Włożyć je na dno dzbanka. Wlać 3 szklanki zimnej wody. Odstawić. Pozostałe dwie cytryny docisnąć do blatu stołu, zrolować, by łatwiej z nich wyciskało się sok. Następnie w wyciskarce do owoców wycisnąć ok. 200 ml soku. Jedną szklankę wody podgrzać w garnku, a gdy woda będzie już dość ciepła, to wsypać do niej ok. 150 gramów cukru i wymieszać do całkowitego jego rozpuszczenia. Można użyć zwykłego cukru białego lub trzcinowego. Zdjąć garnek z palnika, a powstały syrop schłodzić. Do dzbanka, w którym są pokrojone cytryny wlać sok z cytryn, mus malinowy oraz schłodzony syrop. Włożyć gałązkę mięty (najlepiej zrolować ją w dłoniach, by wydobyć z niej więcej aromatu). Przemieszać lemoniadę i wstawić ją do lodówki, by się schłodziła. Przed podaniem dodać kostki lodu – do dzbanka lub bezpośrednio do szklanek. Do szklanek z lemoniadą dodać również kilka świeżych malin, świeżą miętę oraz plasterki cytryny do dekoracji. Smacznego! {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady|Malina}} </noinclude> qt2ullzfxulk7672ggrw4sjeil2t8ow 0 55027 548779 376824 2026-07-29T04:41:21Z Persino 2851 548779 wikitext text/x-wiki == Składniki == 1,5 litra niegazowanej wody źródlanej, 2 limonki, 4 łyżki cukru, lód. == Przygotowanie == Miętę ucieramy z 1 łyżką cukru. Z jednej limonki wyciskamy sok, drugą kroimy na plasterki. W wodzie rozpuszczamy pozostałe 3 łyżki cukru, dodajemy roztartą z cukrem miętę oraz sok i plasterki limonki. Całość mieszamy a następnie dodajemy do niej lód. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> awygasez55abgq29p8q6shzjimwokku 0 55028 548778 376826 2026-07-29T04:40:58Z Persino 2851 548778 wikitext text/x-wiki == Składniki == skórka z jednej cytryny, 1 szklanka świeżego soku cytrynowego, 1/2 szklanki cukru, 1,5 szklanki piwa imbirowego, lód (około 24 kostki), owoce do przybrania. == Przygotowanie == Wymieszać sok cytrynowy z cukrem aż cukier się całkowicie rozpuści. Zmiksować wszystkie składniki z wyjątkiem owoców do przybrania. Wsypać jagody i truskawki do szklanek lub dzbanka. Następnie wlać miksturę. Podawać z plasterkiem cytryny lub limonki. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> 7ge4sbfd3ah3blemoiruhs4xfjllbaq 0 55029 548786 376808 2026-07-29T04:45:24Z Persino 2851 548786 wikitext text/x-wiki == Składniki == 0,5 kg cytryn, 0,5 kg limonek, 1 średni arbuz, ok. 6 łyżek cukru, 2 szklanki wody (może być gazowana). == Przygotowanie == Arbuza włożyć do blendera, dodać sok z cytrusów i po łyżeczce skórek z cytryny i limonki. Następnie dodać cukier. Zmiksować wszystko blenderem na gładką masę. Dodać wodę i ponownie zamieszać. Cukier powinien się rozpuścić. Przelać do dzbanka i włożyć do lodówki, aby lemoniada się schłodziła. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> pwx2wi8tjfrbd3203cc5be0x7o8fgkk 0 55030 548777 376827 2026-07-29T04:40:27Z Persino 2851 548777 wikitext text/x-wiki == Składniki == 1 szklanka cukru, 1 szklanka wody, 1/4 szklanki przebranych jeżyn, 1 gałązka mięty, 1 szklanka soku z cytryny, 4 szklanki wody, lód, cytryna. == Przygotowanie == Z cukru i 1 szklanki wody przygotować syrop. Dodać sok z cytryny. Wymieszać. Zmiksować jeżyny, przetrzeć przez sito, dolać do musu syrop. Dopełnić wodą. Dodać lód, listki mięty, ozdobić cytryną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> osf6pdza1r7fljkgbc4fkzmhgamrc3r 0 55031 548782 376815 2026-07-29T04:42:43Z Persino 2851 548782 wikitext text/x-wiki == Składniki == 2 cytryny, 2 limonki, kilka gałązek mięty, 2–4 łyżki miodu, 2 l wody źródlanej lub mineralnej, kostki lodu. == Przygotowanie == Przetnij cytrusy na połówki. Wyciśnij sok z 3 połówek cytryny i 3 połówek limonki. Pozostałe 2 połówki pokrój w plasterki. Wrzuć do dzbanka cytrusy, dodaj miód, wodę i sok. Całość mieszaj do momentu rozpuszczenia się miodu. Dodaj do napoju miętę oraz lód. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> mk942v01sv30h5uvp9n3qeebcan02fq 0 55037 548795 376646 2026-07-29T04:57:13Z Persino 2851 548795 wikitext text/x-wiki == Składniki == - 4 dojrzałe pomarańcze, - 2 łyżki soku pomarańczowego. == Przygotowanie == 1. Wyjąć miąższ z pomarańczy i przy użyciu blendera zmiksować. 2. Dodać sok pomarańczowy i wymieszać z miąższem. 3. Sorbet pomarańczowy przełożyć do pojemnika i włożyć do zamrażalnika. Co jakiś czas wyjąć i ponownie zmiksować, aby pozbyć się kryształków lodu. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Napoje zimne}} </noinclude> f996qgo4ddhn2q9488gewly8lhfdx5v 0 55040 548794 376649 2026-07-29T04:55:42Z Persino 2851 548794 wikitext text/x-wiki == Składniki == - 300 ml śmietanki 30%, - pół szklanki pokruszonych bezów, - szklanka malin i czerwonych winogron, - 4 łyżki cukru, - szklanka wody, - 2 brzoskwinie. Do lodów możemy użyć również poziomek lub truskawek. == Przygotowanie == Pokrojone wzdłuż winogrona i maliny wrzucamy do garnka. Wsypujemy cukier. Całość zalewamy wodą i gotujemy na małym ogniu mniej więcej 20-30 minut, aż uzyskamy syrop. Następnie czekamy, aż syrop wystygnie. Śmietanę ubijamy na sztywno, dodajemy pokruszone bezy, pokrojone w kostkę brzoskwinie i wystudzone owoce z syropu około 2-4 łyżki. Wszystko lekko mieszamy i wstawiamy do zamrażalnika. Podajemy z kawałkami świeżych owoców i polewamy np. musem owocowym. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lody i desery lodowe}} </noinclude> h3qjb73clg498c2nrewpx5f02aa5o77 0 55051 548787 376806 2026-07-29T04:45:47Z Persino 2851 548787 wikitext text/x-wiki == Składniki == kokos: 1 szt., limonka: 2 szt., grejpfrut czerwony: 2 szt., syrop z agawy: 3 łyżki, melon: 0,5 szt., lód w kostkach, świeża mięta. == Przygotowanie == Krok 1: Przygotowujemy owoce: Kokos rozcinamy od góry i wylewamy z niego wodę kokosową. Melona obieramy, kroimy w kostkę. Krok 2: Miksujemy składniki lemoniady: Do miksera wrzucamy kostki lodu, następnie wlewamy wodę z kokosa. Dodajemy połowę przygotowanych owoców i wyciśnięty sok z limonek oraz grejpfrutów. Wlewamy syrop z agawy i całość miksujemy. Krok 3: Dekorujemy napój: Lemoniadę rozlewamy do szklanek. Dekorujemy kawałkami melona oraz listkami świeżej mięty. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> 3v9zkx3lwqgwk9rxerv29h4utwnegw3 0 55052 548776 376828 2026-07-29T04:39:32Z Persino 2851 548776 wikitext text/x-wiki == Składniki == ziarna kardamonu – 1 łyżeczka, cukier – 200 g, różowy grejpfrut - 4 szt., limonka – 2 szt., trawa cytrynowa – 2 łodygi, woda gazowana – 600 ml, kostki lodu, świeża bazylia. == Przygotowanie == Krok 1: Zagotowujemy syrop cukrowy Kardamon rozcieramy w moździerzu. Zagotowujemy z cukrem i 200 ml wody. Gotujemy na wolnym ogniu przez 3 minuty, a następnie studzimy. Przelewamy przez sitko. Krok 2: Wyciskamy sok z cytrusów 3 grejpfruty i limonki wyciskamy, następnie łączymy z syropem. Trawę cytrynową oczyszczamy i kroimy na duże kawałki, dodajemy do lemoniady. Lemoniadę wstawiamy do lodówki co najmniej na 2 godziny. Krok 3: Rozlewamy lemoniadę do szklanek Pozostałego grejpfruta obieramy ze skórki i kroimy w cienkie plasterki. Przekładamy do szklanek wraz z kostkami lodu i listkami bazylii. Trawę cytrynową wyjmujemy z lemoniady. Lemoniadę rozlewamy do szklanek i zalewamy schłodzoną wodą mineralną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> 11jlcpdc9bin4fvbnn7wytri6q6ud6g 548791 548776 2026-07-29T04:51:15Z Persino 2851 548791 wikitext text/x-wiki == Składniki == ziarna kardamonu – 1 łyżeczka, cukier – 200 g, różowy grejpfrut - 4 szt., limonka – 2 szt., trawa cytrynowa – 2 łodygi, woda gazowana – 600 ml, kostki lodu, świeża bazylia. == Przygotowanie == # Krok 1: Zagotowujemy syrop cukrowy Kardamon rozcieramy w moździerzu. Zagotowujemy z cukrem i 200 ml wody. Gotujemy na wolnym ogniu przez 3 minuty, a następnie studzimy. Przelewamy przez sitko. # Krok 2: Wyciskamy sok z cytrusów 3 grejpfruty i limonki wyciskamy, następnie łączymy z syropem. Trawę cytrynową oczyszczamy i kroimy na duże kawałki, dodajemy do lemoniady. Lemoniadę wstawiamy do lodówki co najmniej na 2 godziny. # Krok 3: Rozlewamy lemoniadę do szklanek * Pozostałego grejpfruta obieramy ze skórki i kroimy w cienkie plasterki. Przekładamy do szklanek wraz z kostkami lodu i listkami bazylii. Trawę cytrynową wyjmujemy z lemoniady. Lemoniadę rozlewamy do szklanek i zalewamy schłodzoną wodą mineralną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> d2ng33vag4q8fln8nsgugakz2b7l4hk 548792 548791 2026-07-29T04:51:52Z Persino 2851 548792 wikitext text/x-wiki == Składniki == ziarna kardamonu – 1 łyżeczka, cukier – 200 g, różowy grejpfrut - 4 szt., limonka – 2 szt., trawa cytrynowa – 2 łodygi, woda gazowana – 600 ml, kostki lodu, świeża bazylia. == Przygotowanie == # Krok 1: Zagotowujemy syrop cukrowy ## Kardamon rozcieramy w moździerzu. Zagotowujemy z cukrem i 200 ml wody. Gotujemy na wolnym ogniu przez 3 minuty, a następnie studzimy. Przelewamy przez sitko. # Krok 2: Wyciskamy sok z cytrusów ## 3 grejpfruty i limonki wyciskamy, następnie łączymy z syropem. Trawę cytrynową oczyszczamy i kroimy na duże kawałki, dodajemy do lemoniady. Lemoniadę wstawiamy do lodówki co najmniej na 2 godziny. # Krok 3: Rozlewamy lemoniadę do szklanek ## Pozostałego grejpfruta obieramy ze skórki i kroimy w cienkie plasterki. Przekładamy do szklanek wraz z kostkami lodu i listkami bazylii. Trawę cytrynową wyjmujemy z lemoniady. Lemoniadę rozlewamy do szklanek i zalewamy schłodzoną wodą mineralną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> hau333hjwowjvek8ufv4itf1k3tbbpk 548793 548792 2026-07-29T04:52:21Z Persino 2851 548793 wikitext text/x-wiki == Składniki == ziarna kardamonu – 1 łyżeczka, cukier – 200 g, różowy grejpfrut - 4 szt., limonka – 2 szt., trawa cytrynowa – 2 łodygi, woda gazowana – 600 ml, kostki lodu, świeża bazylia. == Przygotowanie == Krok 1: Zagotowujemy syrop cukrowy Kardamon rozcieramy w moździerzu. Zagotowujemy z cukrem i 200 ml wody. Gotujemy na wolnym ogniu przez 3 minuty, a następnie studzimy. Przelewamy przez sitko. Krok 2: Wyciskamy sok z cytrusów 3 grejpfruty i limonki wyciskamy, następnie łączymy z syropem. Trawę cytrynową oczyszczamy i kroimy na duże kawałki, dodajemy do lemoniady. Lemoniadę wstawiamy do lodówki co najmniej na 2 godziny. Krok 3: Rozlewamy lemoniadę do szklanek Pozostałego grejpfruta obieramy ze skórki i kroimy w cienkie plasterki. Przekładamy do szklanek wraz z kostkami lodu i listkami bazylii. Trawę cytrynową wyjmujemy z lemoniady. Lemoniadę rozlewamy do szklanek i zalewamy schłodzoną wodą mineralną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> 11jlcpdc9bin4fvbnn7wytri6q6ud6g 0 55053 548783 510912 2026-07-29T04:43:27Z Persino 2851 548783 wikitext text/x-wiki == Składniki == * woda gazowana – 1,2-1,8 l * biocytryna – 5 szt. * cukier – 300 g * {{lg|Napary/Mięta pieprzowa|mięta}} – 0,5 doniczki * tymianek – 6 gałązek * bazylia – 3-4 łodygi * melisa – 3-4 łodygi * rozmaryn – 1 łodyga * szałwia – 1 łodyga == Przygotowanie == * 2 cytryny sparzamy, wycieramy do sucha, skórkę bardzo cienko obieramy. Wszystkie cytryny wyciskamy i odmierzamy 300 ml soku. Mieszamy z cukrem i 100 ml wody, zagotowujemy i gotujemy na dużym ogniu przez 3 minuty, a następnie studzimy. * W międzyczasie zioła myjemy i osuszamy. Dodajemy ze skórką cytrynową do letniego syropu i odstawiamy na 2-3 godziny. * Lemoniadę przelewamy przez sito, rozlewamy do dzbanków bądź butelek i zalewamy schłodzoną wodą mineralną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> 7wbhqxvka4bld0dx7j3hnlj8ttarqx3 0 55055 548788 376803 2026-07-29T04:46:18Z Persino 2851 548788 wikitext text/x-wiki == Składniki == 1/2 kilograma cytryn, 80-100 g kłącza imbiru, 1/3 szklanki (ok. 80 ml) syropu klonowego lub płynnego miodu, 2 łyżki octu jabłkowego (opcjonalnie), 1,5 litra zimnej wody filtrowanej lub gazowanej jeśli taką lubisz bardziej, kilka plasterków cytryny dla ozdoby, dużo kostek lodu. == Przygotowanie == Zacznij od cytryn i obierz je ze skórki (warto zostawić odrobinę skórki na jednej z cytryn dla podkreślenia aromatu cytrynowego lemoniady). Wyszoruj solidnie świeży imbir i pokrój go na kawałki. Wrzucaj do wyciskarki na zmianę cytryny i imbir, by powstał aromatyczny sok, który będzie bazą lemoniady. Teraz wystarczy połączyć sok z pozostałymi składnikami czyli octem jabłkowym, wodą i syropem klonowym. Lemoniada jest już prawie gotowa do serwowania. Do słoja/dzbanka wrzuć kostki lodu, kilka plasterków cytryny i przelej do niego lemoniadę. Spróbuj. Dodaj więcej wody, jeśli Twoim zdaniem smak lemoniady jest zbyt intensywny lub zbyt słodki. Jeśli jest mało słodki dodaj więcej syropu klonowego lub miodu. Gotową lemoniadę przechowuj w lodówce, maksymalnie przez 2-3 dni. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> l4n533q2j582p1ns2wcjgb29w8c4k0v 0 55056 548781 376816 2026-07-29T04:42:18Z Persino 2851 548781 wikitext text/x-wiki == Składniki == 0,5 kg słodkich truskawek, pęczek mięty, sok z ½ cytryny, ½ cytryny pokrojonej w plasterki, kilka łyżek cukru pudru (albo ulubionego miodu), 1 ½ l schłodzonej wody mineralnej (gazowanej lub niegazowanej), kostki lodu (niekoniecznie). == Przygotowanie == Truskawki umyj i obierz z szypułek, do truskawek dodaj umyte liście mięty, następnie całość zmiksuj blenderem na mus. Dodaj cukier puder albo miód oraz sok z połowy cytryny, wlej schłodzoną wodę mineralną. Całość dokładnie wymieszaj. Aby pozbyć się pestek truskawek, lemoniadę można przecedzić. Do szklanek włóż kostki lodu (albo skruszony lód), dodaj plasterki pokrojonej cytryny, zalej lemoniadą truskawkową. Gotowe! {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> i1b8hnvppa5c9wjpwmumlm91h3e4kic 0 55057 548780 376823 2026-07-29T04:41:45Z Persino 2851 548780 wikitext text/x-wiki == Składniki == 1,5 litra gazowanej wody, 1,5 cytryny, 5 łyżek miodu, kilka listków mięty, lód. == Przygotowanie == Z cytryny wyciskamy sok. Wodę słodzimy miodem, a następnie dodajemy do niej sok oraz lód i miętę. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Lemoniady}} </noinclude> oqgpfp9tfn2gsgq69z8plgqnm4vboy2 0 56092 548812 548177 2026-07-29T07:25:39Z Persino 2851 548812 wikitext text/x-wiki <noinclude>__NOTOC__{{ProstaStronaStart}}</noinclude> Poniższe grupy nie są rozłączne (piosenka może należeć do więcej niż jednej kategorii). {{Tabela|atrybuty=cellspacing="10" width="100%"|liczba wierszy=10|liczba kolumn=2|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość |bez pionu 1_1=tak|opcje 1_1=width="50%" |bez pionu 1_2=tak|opcje 1_2=width="50%" |komórka 1_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni patriotyczne |grafika= |tekst= * {{sr|Bogurodzica}} * {{sr|Boże, coś Polskę}} * {{sr|Czarna sukienka}} * {{sr|Cześć polskiej ziemi, cześć}} * {{sr|Cztery rzeczy w Polsce słyną}} * {{sr|Leci liście z drzewa}} * {{sr|Marsz, marsz Polonia}} * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} * {{sr|O Matko Polko}} * {{sr|Rota}} * {{sr|Święta miłości kochanej ojczyzny}} * {{sr|Witaj majowa jutrzenko}} }} |komórka 1_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki wojskowe |grafika= |tekst=* {{sr|Bartoszu, Bartoszu}} * {{sr|Bywaj dziewczę zdrowe}} * {{sr|Duma ukrainna}} * {{sr|Gdzież to jedziesz Jasiu}} * {{sr|Idzie żołnierz borem, lasem}} * {{sr|Jak to na wojence ładnie}} * {{sr|Jeszcze jeden mazur dzisiaj}} * {{sr|O mój rozmarynie}} * {{sr|Przybyli ułani pod okienko}} * {{sr|Tam na błoniu błyszczy kwiecie}} * {{sr|W krwawem polu srebrne ptaszę}} * {{sr|Wojenko, wojenko}} * {{sr|Za Niemen het precz}} }} |komórka 2_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni nabożne |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik kościelny}} * {{sr|Boże wieczny, Boże żywy}} * {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Kto się w opiekę}} * {{sr|Ojcze z niebios Boże Panie}} * {{sr|Pieśń poranna}} * {{sr|Pieśń wieczorna}} * {{sr|Potężny Boże}} * {{sr|Serdeczna Matko}} * {{sr|Spuśćcie nam na ziemskie niwy}} * {{sr|Veni Creator}} * {{sr|Wesoły nam dziś dzień nastał}} * {{sr|Zdrowaś bądź Maryja}} }} |komórka 2_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Kolędy |grafika= |tekst={{Wikiźródła|Wikitomik:Kancjonał bożonarodzeniowy... przez Wikiskrybów zebrany|Kancjonał bożonarodzeniowy}} {{Commons|Polish_Christmas_carols|Polish Christmas carols}} * {{sr|Anioł pasterzom mówił}} * {{sr|Bóg się rodzi}} * {{sr|Cicha noc}} * {{sr|Dzisiaj w Betlejem}} * {{sr|Gdy się Chrystus rodzi}} * {{sr|Jezus malusieńki}} * {{sr|Lulajże, Jezuniu}} * {{sr|Mędrcy świata monarchowie}} * {{sr|Mizerna, cicha}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś świeciła}} * {{sr|Przybieżeli do Betlejem}} * {{sr|W żłobie leży}} * {{sr|Witaj gwiazdko złota}} }} |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki i melodie ludowe |grafika= |tekst=* {{sr|Choćbym ja jeździł we dnie i w nocy}} * {{sr|Czerwone jabłuszko}} * {{sr|Hej, z góry, z góry jadą Mazury}} * {{sr|Leć głosie po rosie, po niskiej leszczynie}} * {{sr|Leć głosie po rosie, prosto ku laskowi }} * {{sr|Oj, chmielu, chmielu}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Piękna nasza Polska cała}} * {{sr|Płynie Wisła, płynie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} * {{sr|W murowanej piwnicy}} * {{sr|W polu lipeńka}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} }} |komórka 3_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki dla dzieci |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik dla dzieci}} * {{sr|Jesienią}} * {{sr|Kukułeczka}} * {{sr|Ogródek}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|Śnieżyca}} * {{sr|Taniec}} * {{sr|W polu}} * {{sr|Zajączek}} * {{sr|Zła zima}} '''Kołysanki:''' * {{sr|Aaa, kotki dwa}} * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Kołyszże się, kołysz}} * {{sr|Uśnijże mi, uśnij}} }} |komórka 4_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Piosenki o miłości |grafika= |tekst=* {{sr|Dalibóg, że powiem mamie}} * {{sr|Kot kot pani matko}} * {{sr|Laura i Filon}} * {{sr|Marzenie o grajku}} * {{sr|Panicz i dziewczyna}} * {{sr|Rok się kochali}} * {{sr|Serce nie sługa}} * {{sr|Śliczne gwoździki, piękne tulipany}} * {{sr|Staropolskie zaloty}} * {{sr|To są czary}} * {{sr|Ty pójdziesz górą}} * {{sr|Z wysokich Parnasów}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} * {{sr|Życzenie}} }} |komórka 4_2={{Pudełko komórkowe 4 |tytuł= Piosenki „młodzieżowe” |grafika= |tekst=* {{sr|Akademik ci ja}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Hej koledzy, dalej żywo}} * {{sr|Hej koledzy, po mozołach}} * {{sr|Hej koledzy, z wspólnej czary}} * {{sr|Ospały i gnuśny, zgrzybiały ten świat}} * {{sr|Po cóż ciągle w mieście siedzieć}} * {{sr|Po nocnej rosie płyń dźwięczny głosie}} * {{sr|Polska młodzież niech nam żyje}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Sadźmy, przyjacielu, róże}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Upływa szybko życie}} * {{sr|Użyjmy dziś żywota}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} }} |komórka 5_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki biesiadne |grafika= |tekst= * {{sr|Dajcież mi kielicha}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Kiedy nam się pora zdarza}} * {{sr|Kochajmy się}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Kurdesz}} * {{sr|Małgorzatka}} * {{sr|Pije Kuba do Jakuba}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Szlachetne zdrowie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Szynkareczko, szafareczko}} * {{sr|Ten mem zdaniem dobrze żyje}} * {{sr|Wdzięczna miłości kochanej szklanice }} * {{sr|Wesoło, bracia, wesoło}} }} |komórka 5_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni zadumy i tęsknoty. Pożegnania |grafika= |tekst= * {{sr|Znaszli ten kraj}} '''Tęsknota za ukochaną/ukochanym:''' * {{sr|Gdym z kozaki szedł na boje}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} '''Tęsknota za przeszłością:''' * {{sr|Cieszmy się bracia nadzieją}} * {{sr|Na dolinie zawierucha}} * {{sr|Nie tak in illo tempore bywało|Nie tak ''in illo tempore'' bywało}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś błyszczała}} * {{sr|Ozdobo twarzy, pokrętne wąsy}} * {{sr|W tył wyloty, w górę wąsy}} * {{sr|Zagrzmiał mazur, w górę wąsy}} '''Tęsknota za krajem rodzinnym:''' * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Pożegnanie Childe Harolda}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|W głos serdeczna dumka płynie}} }} |komórka 6_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Dumki i ballady |grafika= |tekst='''Ballady literackie:''' * {{sr|Alpuhara}} * {{sr|Lilie}} * {{sr|Obie kochał pan}} * {{sr|Świtezianka}} * {{sr|Trzech Budrysów}} '''Ballady ludowe:''' * {{sr|A w Krakowie na ulicy}} * {{sr|Haniu moja, pójdź do domu}} * {{sr|Krakowianka i kat}} * {{sr|Podolanka}} * {{sr|Przyjechał Jasieńko}} * {{sr|Służył Jasio u pana}} * {{sr|Stała nam się nowina}} → {{sr|Lilie}} * {{sr|W okolicznem mieście}} * {{sr|Zielony dzban}} }} |komórka 6_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Piosenki wędrówkowe |grafika= |tekst= * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} '''Piosenki łowieckie:''' * {{sr|Hej hej, hej hej, do kniej, do kniej}} * {{sr|Pojedziemy na łów}} * {{sr|Siedzi sobie zając pod miedzą}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Śród opok i jarów}} * {{sr|Zajączek}} '''Piosenki żeglarskie:''' * {{sr|Choć burza huczy wkoło nas}} * {{sr|Hej, żeglujże, żeglarzu}} * {{sr|Wesoło żeglujmy, wesoło}} '''Piosenki o górach:''' * {{sr|Czerwony pas}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Jak dobrze nam}} '''Piosenki zbójeckie''' * {{sr|Hej, bracia opryszki}} }} |komórka 7_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Hymny i hejnały |grafika= |tekst= * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} (hymn Polski) * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Hatikvah}} (hymn Izraela) * {{sr|Marsylianka}} (hymn Francji) * {{sr|Oda do radości}} (hymn Unii Europejskiej) * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} (hymn Ukrainy) }} |komórka 7_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni (o) pracy |grafika= |tekst=* {{sr|Do pracy, razem do pracy}} * {{sr|Nad mularską profesyą}} (pieśń murarza) * {{sr|Polski przemysł niech nam żyje}} * {{sr|Prząśniczka}} * {{sr|Rześko, żwawo, stuku puku}} (pieśń kowala) * {{sr|Słynie Gopło i Kruszwica}} (piosnka kołodzieja) * {{sr|W ogrodzie na wodzie}} (przegląd zawodów) * {{sr|Wszystkich dziś ciekawość budzi}} (piosnka furmana) }} |komórka 8_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= O muzyce |grafika= |tekst=* {{sr|Lutni moja ulubiona}} * {{sr|Marzenie o grajku }} * {{sr|Taniec}} * {{sr|Wezmę ja skrzypki}} }} |komórka 8_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki o śmierci |grafika= |tekst=* {{sr|Był Matysek chłop przed laty}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} }} |komórka 9_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni i piosenki po angielsku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:en:Main_Page|anglojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:en:Songbook/Content#123|Songbook]]'''}} * {{sr|Auld Lang Syne}} * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Greensleeves}} }} |komórka 9_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Śpiewy w języku łacińskim |grafika= |tekst=* {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Veni Creator}} }} |komórka 10_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni i piosenki po niemiecku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:de:Hauptseite|niemieckojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:de:Liederbuch/_Inhalt#Lieder|Liederbuch]]'''}} * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Oda do radości}} }} |komórka 10_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki rusińskie i ukraińskie |grafika= |tekst=* {{sr|Ne chody Hryciu na weczernyci}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Дзюба}} * {{sr|Їхав козак за Дунай}} * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} }} }} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> 06p1szt0bl2vsyzt5uvf9us272r2lpt 548815 548812 2026-07-29T07:54:30Z Persino 2851 548815 wikitext text/x-wiki <noinclude>__NOTOC__{{ProstaStronaStart}}</noinclude> Poniższe grupy nie są rozłączne (piosenka może należeć do więcej niż jednej kategorii). {{Tabela|atrybuty=cellspacing="10" width="100%"|liczba wierszy=10|liczba kolumn=2|klasa=plainlinks|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość |bez pionu 1_1=tak|opcje 1_1=width="50%" |bez pionu 1_2=tak|opcje 1_2=width="50%" |komórka 1_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni patriotyczne |grafika= |tekst= * {{sr|Bogurodzica}} * {{sr|Boże, coś Polskę}} * {{sr|Czarna sukienka}} * {{sr|Cześć polskiej ziemi, cześć}} * {{sr|Cztery rzeczy w Polsce słyną}} * {{sr|Leci liście z drzewa}} * {{sr|Marsz, marsz Polonia}} * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} * {{sr|O Matko Polko}} * {{sr|Rota}} * {{sr|Święta miłości kochanej ojczyzny}} * {{sr|Witaj majowa jutrzenko}} }} |komórka 1_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki wojskowe |grafika= |tekst=* {{sr|Bartoszu, Bartoszu}} * {{sr|Bywaj dziewczę zdrowe}} * {{sr|Duma ukrainna}} * {{sr|Gdzież to jedziesz Jasiu}} * {{sr|Idzie żołnierz borem, lasem}} * {{sr|Jak to na wojence ładnie}} * {{sr|Jeszcze jeden mazur dzisiaj}} * {{sr|O mój rozmarynie}} * {{sr|Przybyli ułani pod okienko}} * {{sr|Tam na błoniu błyszczy kwiecie}} * {{sr|W krwawem polu srebrne ptaszę}} * {{sr|Wojenko, wojenko}} * {{sr|Za Niemen het precz}} }} |komórka 2_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni nabożne |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik kościelny}} * {{sr|Boże wieczny, Boże żywy}} * {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Kto się w opiekę}} * {{sr|Ojcze z niebios Boże Panie}} * {{sr|Pieśń poranna}} * {{sr|Pieśń wieczorna}} * {{sr|Potężny Boże}} * {{sr|Serdeczna Matko}} * {{sr|Spuśćcie nam na ziemskie niwy}} * {{sr|Veni Creator}} * {{sr|Wesoły nam dziś dzień nastał}} * {{sr|Zdrowaś bądź Maryja}} }} |komórka 2_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Kolędy |grafika= |tekst={{Wikiźródła|Wikitomik:Kancjonał bożonarodzeniowy... przez Wikiskrybów zebrany|Kancjonał bożonarodzeniowy}} {{Commons|Polish_Christmas_carols|Polish Christmas carols}} * {{sr|Anioł pasterzom mówił}} * {{sr|Bóg się rodzi}} * {{sr|Cicha noc}} * {{sr|Dzisiaj w Betlejem}} * {{sr|Gdy się Chrystus rodzi}} * {{sr|Jezus malusieńki}} * {{sr|Lulajże, Jezuniu}} * {{sr|Mędrcy świata monarchowie}} * {{sr|Mizerna, cicha}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś świeciła}} * {{sr|Przybieżeli do Betlejem}} * {{sr|W żłobie leży}} * {{sr|Witaj gwiazdko złota}} }} |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki i melodie ludowe |grafika= |tekst=* {{sr|Choćbym ja jeździł we dnie i w nocy}} * {{sr|Czerwone jabłuszko}} * {{sr|Hej, z góry, z góry jadą Mazury}} * {{sr|Leć głosie po rosie, po niskiej leszczynie}} * {{sr|Leć głosie po rosie, prosto ku laskowi }} * {{sr|Oj, chmielu, chmielu}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Piękna nasza Polska cała}} * {{sr|Płynie Wisła, płynie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} * {{sr|W murowanej piwnicy}} * {{sr|W polu lipeńka}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} }} |komórka 3_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki dla dzieci |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik dla dzieci}} * {{sr|Jesienią}} * {{sr|Kukułeczka}} * {{sr|Ogródek}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|Śnieżyca}} * {{sr|Taniec}} * {{sr|W polu}} * {{sr|Zajączek}} * {{sr|Zła zima}} '''Kołysanki:''' * {{sr|Aaa, kotki dwa}} * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Kołyszże się, kołysz}} * {{sr|Uśnijże mi, uśnij}} }} |komórka 4_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Piosenki o miłości |grafika= |tekst=* {{sr|Dalibóg, że powiem mamie}} * {{sr|Kot kot pani matko}} * {{sr|Laura i Filon}} * {{sr|Marzenie o grajku}} * {{sr|Panicz i dziewczyna}} * {{sr|Rok się kochali}} * {{sr|Serce nie sługa}} * {{sr|Śliczne gwoździki, piękne tulipany}} * {{sr|Staropolskie zaloty}} * {{sr|To są czary}} * {{sr|Ty pójdziesz górą}} * {{sr|Z wysokich Parnasów}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} * {{sr|Życzenie}} }} |komórka 4_2={{Pudełko komórkowe 4 |tytuł= Piosenki „młodzieżowe” |grafika= |tekst=* {{sr|Akademik ci ja}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Hej koledzy, dalej żywo}} * {{sr|Hej koledzy, po mozołach}} * {{sr|Hej koledzy, z wspólnej czary}} * {{sr|Ospały i gnuśny, zgrzybiały ten świat}} * {{sr|Po cóż ciągle w mieście siedzieć}} * {{sr|Po nocnej rosie płyń dźwięczny głosie}} * {{sr|Polska młodzież niech nam żyje}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Sadźmy, przyjacielu, róże}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Upływa szybko życie}} * {{sr|Użyjmy dziś żywota}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} }} |komórka 5_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki biesiadne |grafika= |tekst= * {{sr|Dajcież mi kielicha}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Kiedy nam się pora zdarza}} * {{sr|Kochajmy się}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Kurdesz}} * {{sr|Małgorzatka}} * {{sr|Pije Kuba do Jakuba}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Szlachetne zdrowie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Szynkareczko, szafareczko}} * {{sr|Ten mem zdaniem dobrze żyje}} * {{sr|Wdzięczna miłości kochanej szklanice }} * {{sr|Wesoło, bracia, wesoło}} }} |komórka 5_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni zadumy i tęsknoty. Pożegnania |grafika= |tekst= * {{sr|Znaszli ten kraj}} '''Tęsknota za ukochaną/ukochanym:''' * {{sr|Gdym z kozaki szedł na boje}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} '''Tęsknota za przeszłością:''' * {{sr|Cieszmy się bracia nadzieją}} * {{sr|Na dolinie zawierucha}} * {{sr|Nie tak in illo tempore bywało|Nie tak ''in illo tempore'' bywało}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś błyszczała}} * {{sr|Ozdobo twarzy, pokrętne wąsy}} * {{sr|W tył wyloty, w górę wąsy}} * {{sr|Zagrzmiał mazur, w górę wąsy}} '''Tęsknota za krajem rodzinnym:''' * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Pożegnanie Childe Harolda}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|W głos serdeczna dumka płynie}} }} |komórka 6_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Dumki i ballady |grafika= |tekst='''Ballady literackie:''' * {{sr|Alpuhara}} * {{sr|Lilie}} * {{sr|Obie kochał pan}} * {{sr|Świtezianka}} * {{sr|Trzech Budrysów}} '''Ballady ludowe:''' * {{sr|A w Krakowie na ulicy}} * {{sr|Haniu moja, pójdź do domu}} * {{sr|Krakowianka i kat}} * {{sr|Podolanka}} * {{sr|Przyjechał Jasieńko}} * {{sr|Służył Jasio u pana}} * {{sr|Stała nam się nowina}} → {{sr|Lilie}} * {{sr|W okolicznem mieście}} * {{sr|Zielony dzban}} }} |komórka 6_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Piosenki wędrówkowe |grafika= |tekst= * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} '''Piosenki łowieckie:''' * {{sr|Hej hej, hej hej, do kniej, do kniej}} * {{sr|Pojedziemy na łów}} * {{sr|Siedzi sobie zając pod miedzą}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Śród opok i jarów}} * {{sr|Zajączek}} '''Piosenki żeglarskie:''' * {{sr|Choć burza huczy wkoło nas}} * {{sr|Hej, żeglujże, żeglarzu}} * {{sr|Wesoło żeglujmy, wesoło}} '''Piosenki o górach:''' * {{sr|Czerwony pas}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Jak dobrze nam}} '''Piosenki zbójeckie''' * {{sr|Hej, bracia opryszki}} }} |komórka 7_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Hymny i hejnały |grafika= |tekst= * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} (hymn Polski) * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Hatikvah}} (hymn Izraela) * {{sr|Marsylianka}} (hymn Francji) * {{sr|Oda do radości}} (hymn Unii Europejskiej) * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} (hymn Ukrainy) }} |komórka 7_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni (o) pracy |grafika= |tekst=* {{sr|Do pracy, razem do pracy}} * {{sr|Nad mularską profesyą}} (pieśń murarza) * {{sr|Polski przemysł niech nam żyje}} * {{sr|Prząśniczka}} * {{sr|Rześko, żwawo, stuku puku}} (pieśń kowala) * {{sr|Słynie Gopło i Kruszwica}} (piosnka kołodzieja) * {{sr|W ogrodzie na wodzie}} (przegląd zawodów) * {{sr|Wszystkich dziś ciekawość budzi}} (piosnka furmana) }} |komórka 8_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= O muzyce |grafika= |tekst=* {{sr|Lutni moja ulubiona}} * {{sr|Marzenie o grajku }} * {{sr|Taniec}} * {{sr|Wezmę ja skrzypki}} }} |komórka 8_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki o śmierci |grafika= |tekst=* {{sr|Był Matysek chłop przed laty}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} }} |komórka 9_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni i piosenki po angielsku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:en:Main_Page|anglojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:en:Songbook/Content#123|Songbook]]'''}} * {{sr|Auld Lang Syne}} * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Greensleeves}} }} |komórka 9_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Śpiewy w języku łacińskim |grafika= |tekst=* {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Veni Creator}} }} |komórka 10_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni i piosenki po niemiecku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:de:Hauptseite|niemieckojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:de:Liederbuch/_Inhalt#Lieder|Liederbuch]]'''}} * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Oda do radości}} }} |komórka 10_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki rusińskie i ukraińskie |grafika= |tekst=* {{sr|Ne chody Hryciu na weczernyci}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Дзюба}} * {{sr|Їхав козак за Дунай}} * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} }} }} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> t48ffwfk5zb2krml136da6hqhakgvzb 548818 548815 2026-07-29T08:23:05Z Persino 2851 548818 wikitext text/x-wiki <noinclude>__NOTOC__{{ProstaStronaStart}}</noinclude> Poniższe grupy nie są rozłączne (piosenka może należeć do więcej niż jednej kategorii). {{Tabela|atrybuty=cellspacing="10" width="100%"|liczba wierszy=10|liczba kolumn=2|pozycja=centruj|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość |bez pionu 1_1=tak|opcje 1_1=width="50%" |bez pionu 1_2=tak|opcje 1_2=width="50%" |komórka 1_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni patriotyczne |grafika= |tekst= * {{sr|Bogurodzica}} * {{sr|Boże, coś Polskę}} * {{sr|Czarna sukienka}} * {{sr|Cześć polskiej ziemi, cześć}} * {{sr|Cztery rzeczy w Polsce słyną}} * {{sr|Leci liście z drzewa}} * {{sr|Marsz, marsz Polonia}} * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} * {{sr|O Matko Polko}} * {{sr|Rota}} * {{sr|Święta miłości kochanej ojczyzny}} * {{sr|Witaj majowa jutrzenko}} }} |komórka 1_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki wojskowe |grafika= |tekst=* {{sr|Bartoszu, Bartoszu}} * {{sr|Bywaj dziewczę zdrowe}} * {{sr|Duma ukrainna}} * {{sr|Gdzież to jedziesz Jasiu}} * {{sr|Idzie żołnierz borem, lasem}} * {{sr|Jak to na wojence ładnie}} * {{sr|Jeszcze jeden mazur dzisiaj}} * {{sr|O mój rozmarynie}} * {{sr|Przybyli ułani pod okienko}} * {{sr|Tam na błoniu błyszczy kwiecie}} * {{sr|W krwawem polu srebrne ptaszę}} * {{sr|Wojenko, wojenko}} * {{sr|Za Niemen het precz}} }} |komórka 2_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni nabożne |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik kościelny}} * {{sr|Boże wieczny, Boże żywy}} * {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Kto się w opiekę}} * {{sr|Ojcze z niebios Boże Panie}} * {{sr|Pieśń poranna}} * {{sr|Pieśń wieczorna}} * {{sr|Potężny Boże}} * {{sr|Serdeczna Matko}} * {{sr|Spuśćcie nam na ziemskie niwy}} * {{sr|Veni Creator}} * {{sr|Wesoły nam dziś dzień nastał}} * {{sr|Zdrowaś bądź Maryja}} }} |komórka 2_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Kolędy |grafika= |tekst={{Wikiźródła|Wikitomik:Kancjonał bożonarodzeniowy... przez Wikiskrybów zebrany|Kancjonał bożonarodzeniowy}} {{Commons|Polish_Christmas_carols|Polish Christmas carols}} * {{sr|Anioł pasterzom mówił}} * {{sr|Bóg się rodzi}} * {{sr|Cicha noc}} * {{sr|Dzisiaj w Betlejem}} * {{sr|Gdy się Chrystus rodzi}} * {{sr|Jezus malusieńki}} * {{sr|Lulajże, Jezuniu}} * {{sr|Mędrcy świata monarchowie}} * {{sr|Mizerna, cicha}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś świeciła}} * {{sr|Przybieżeli do Betlejem}} * {{sr|W żłobie leży}} * {{sr|Witaj gwiazdko złota}} }} |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki i melodie ludowe |grafika= |tekst=* {{sr|Choćbym ja jeździł we dnie i w nocy}} * {{sr|Czerwone jabłuszko}} * {{sr|Hej, z góry, z góry jadą Mazury}} * {{sr|Leć głosie po rosie, po niskiej leszczynie}} * {{sr|Leć głosie po rosie, prosto ku laskowi }} * {{sr|Oj, chmielu, chmielu}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Piękna nasza Polska cała}} * {{sr|Płynie Wisła, płynie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} * {{sr|W murowanej piwnicy}} * {{sr|W polu lipeńka}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} }} |komórka 3_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki dla dzieci |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik dla dzieci}} * {{sr|Jesienią}} * {{sr|Kukułeczka}} * {{sr|Ogródek}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|Śnieżyca}} * {{sr|Taniec}} * {{sr|W polu}} * {{sr|Zajączek}} * {{sr|Zła zima}} '''Kołysanki:''' * {{sr|Aaa, kotki dwa}} * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Kołyszże się, kołysz}} * {{sr|Uśnijże mi, uśnij}} }} |komórka 4_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Piosenki o miłości |grafika= |tekst=* {{sr|Dalibóg, że powiem mamie}} * {{sr|Kot kot pani matko}} * {{sr|Laura i Filon}} * {{sr|Marzenie o grajku}} * {{sr|Panicz i dziewczyna}} * {{sr|Rok się kochali}} * {{sr|Serce nie sługa}} * {{sr|Śliczne gwoździki, piękne tulipany}} * {{sr|Staropolskie zaloty}} * {{sr|To są czary}} * {{sr|Ty pójdziesz górą}} * {{sr|Z wysokich Parnasów}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} * {{sr|Życzenie}} }} |komórka 4_2={{Pudełko komórkowe 4 |tytuł= Piosenki „młodzieżowe” |grafika= |tekst=* {{sr|Akademik ci ja}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Hej koledzy, dalej żywo}} * {{sr|Hej koledzy, po mozołach}} * {{sr|Hej koledzy, z wspólnej czary}} * {{sr|Ospały i gnuśny, zgrzybiały ten świat}} * {{sr|Po cóż ciągle w mieście siedzieć}} * {{sr|Po nocnej rosie płyń dźwięczny głosie}} * {{sr|Polska młodzież niech nam żyje}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Sadźmy, przyjacielu, róże}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Upływa szybko życie}} * {{sr|Użyjmy dziś żywota}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} }} |komórka 5_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki biesiadne |grafika= |tekst= * {{sr|Dajcież mi kielicha}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Kiedy nam się pora zdarza}} * {{sr|Kochajmy się}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Kurdesz}} * {{sr|Małgorzatka}} * {{sr|Pije Kuba do Jakuba}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Szlachetne zdrowie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Szynkareczko, szafareczko}} * {{sr|Ten mem zdaniem dobrze żyje}} * {{sr|Wdzięczna miłości kochanej szklanice }} * {{sr|Wesoło, bracia, wesoło}} }} |komórka 5_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni zadumy i tęsknoty. Pożegnania |grafika= |tekst= * {{sr|Znaszli ten kraj}} '''Tęsknota za ukochaną/ukochanym:''' * {{sr|Gdym z kozaki szedł na boje}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} '''Tęsknota za przeszłością:''' * {{sr|Cieszmy się bracia nadzieją}} * {{sr|Na dolinie zawierucha}} * {{sr|Nie tak in illo tempore bywało|Nie tak ''in illo tempore'' bywało}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś błyszczała}} * {{sr|Ozdobo twarzy, pokrętne wąsy}} * {{sr|W tył wyloty, w górę wąsy}} * {{sr|Zagrzmiał mazur, w górę wąsy}} '''Tęsknota za krajem rodzinnym:''' * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Pożegnanie Childe Harolda}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|W głos serdeczna dumka płynie}} }} |komórka 6_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Dumki i ballady |grafika= |tekst='''Ballady literackie:''' * {{sr|Alpuhara}} * {{sr|Lilie}} * {{sr|Obie kochał pan}} * {{sr|Świtezianka}} * {{sr|Trzech Budrysów}} '''Ballady ludowe:''' * {{sr|A w Krakowie na ulicy}} * {{sr|Haniu moja, pójdź do domu}} * {{sr|Krakowianka i kat}} * {{sr|Podolanka}} * {{sr|Przyjechał Jasieńko}} * {{sr|Służył Jasio u pana}} * {{sr|Stała nam się nowina}} → {{sr|Lilie}} * {{sr|W okolicznem mieście}} * {{sr|Zielony dzban}} }} |komórka 6_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Piosenki wędrówkowe |grafika= |tekst= * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} '''Piosenki łowieckie:''' * {{sr|Hej hej, hej hej, do kniej, do kniej}} * {{sr|Pojedziemy na łów}} * {{sr|Siedzi sobie zając pod miedzą}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Śród opok i jarów}} * {{sr|Zajączek}} '''Piosenki żeglarskie:''' * {{sr|Choć burza huczy wkoło nas}} * {{sr|Hej, żeglujże, żeglarzu}} * {{sr|Wesoło żeglujmy, wesoło}} '''Piosenki o górach:''' * {{sr|Czerwony pas}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Jak dobrze nam}} '''Piosenki zbójeckie''' * {{sr|Hej, bracia opryszki}} }} |komórka 7_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Hymny i hejnały |grafika= |tekst= * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} (hymn Polski) * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Hatikvah}} (hymn Izraela) * {{sr|Marsylianka}} (hymn Francji) * {{sr|Oda do radości}} (hymn Unii Europejskiej) * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} (hymn Ukrainy) }} |komórka 7_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni (o) pracy |grafika= |tekst=* {{sr|Do pracy, razem do pracy}} * {{sr|Nad mularską profesyą}} (pieśń murarza) * {{sr|Polski przemysł niech nam żyje}} * {{sr|Prząśniczka}} * {{sr|Rześko, żwawo, stuku puku}} (pieśń kowala) * {{sr|Słynie Gopło i Kruszwica}} (piosnka kołodzieja) * {{sr|W ogrodzie na wodzie}} (przegląd zawodów) * {{sr|Wszystkich dziś ciekawość budzi}} (piosnka furmana) }} |komórka 8_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= O muzyce |grafika= |tekst=* {{sr|Lutni moja ulubiona}} * {{sr|Marzenie o grajku }} * {{sr|Taniec}} * {{sr|Wezmę ja skrzypki}} }} |komórka 8_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki o śmierci |grafika= |tekst=* {{sr|Był Matysek chłop przed laty}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} }} |komórka 9_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni i piosenki po angielsku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:en:Main_Page|anglojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:en:Songbook/Content#123|Songbook]]'''}} * {{sr|Auld Lang Syne}} * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Greensleeves}} }} |komórka 9_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Śpiewy w języku łacińskim |grafika= |tekst=* {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Veni Creator}} }} |komórka 10_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni i piosenki po niemiecku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:de:Hauptseite|niemieckojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:de:Liederbuch/_Inhalt#Lieder|Liederbuch]]'''}} * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Oda do radości}} }} |komórka 10_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki rusińskie i ukraińskie |grafika= |tekst=* {{sr|Ne chody Hryciu na weczernyci}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Дзюба}} * {{sr|Їхав козак за Дунай}} * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} }} }} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> 06p1szt0bl2vsyzt5uvf9us272r2lpt 548822 548818 2026-07-29T08:53:13Z Persino 2851 548822 wikitext text/x-wiki <noinclude>__NOTOC__{{ProstaStronaStart}}</noinclude> Poniższe grupy nie są rozłączne (piosenka może należeć do więcej niż jednej kategorii). {{Tabela|atrybuty=cellspacing="10" width="100%"|liczba wierszy=10|liczba kolumn=2|pozycja=brak|klasa op=siatka-mobilna tabela-szerokość |bez pionu 1_1=tak|opcje 1_1=width="50%" |bez pionu 1_2=tak|opcje 1_2=width="50%" |komórka 1_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni patriotyczne |grafika= |tekst= * {{sr|Bogurodzica}} * {{sr|Boże, coś Polskę}} * {{sr|Czarna sukienka}} * {{sr|Cześć polskiej ziemi, cześć}} * {{sr|Cztery rzeczy w Polsce słyną}} * {{sr|Leci liście z drzewa}} * {{sr|Marsz, marsz Polonia}} * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} * {{sr|O Matko Polko}} * {{sr|Rota}} * {{sr|Święta miłości kochanej ojczyzny}} * {{sr|Witaj majowa jutrzenko}} }} |komórka 1_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki wojskowe |grafika= |tekst=* {{sr|Bartoszu, Bartoszu}} * {{sr|Bywaj dziewczę zdrowe}} * {{sr|Duma ukrainna}} * {{sr|Gdzież to jedziesz Jasiu}} * {{sr|Idzie żołnierz borem, lasem}} * {{sr|Jak to na wojence ładnie}} * {{sr|Jeszcze jeden mazur dzisiaj}} * {{sr|O mój rozmarynie}} * {{sr|Przybyli ułani pod okienko}} * {{sr|Tam na błoniu błyszczy kwiecie}} * {{sr|W krwawem polu srebrne ptaszę}} * {{sr|Wojenko, wojenko}} * {{sr|Za Niemen het precz}} }} |komórka 2_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni nabożne |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik kościelny}} * {{sr|Boże wieczny, Boże żywy}} * {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Kto się w opiekę}} * {{sr|Ojcze z niebios Boże Panie}} * {{sr|Pieśń poranna}} * {{sr|Pieśń wieczorna}} * {{sr|Potężny Boże}} * {{sr|Serdeczna Matko}} * {{sr|Spuśćcie nam na ziemskie niwy}} * {{sr|Veni Creator}} * {{sr|Wesoły nam dziś dzień nastał}} * {{sr|Zdrowaś bądź Maryja}} }} |komórka 2_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Kolędy |grafika= |tekst={{Wikiźródła|Wikitomik:Kancjonał bożonarodzeniowy... przez Wikiskrybów zebrany|Kancjonał bożonarodzeniowy}} {{Commons|Polish_Christmas_carols|Polish Christmas carols}} * {{sr|Anioł pasterzom mówił}} * {{sr|Bóg się rodzi}} * {{sr|Cicha noc}} * {{sr|Dzisiaj w Betlejem}} * {{sr|Gdy się Chrystus rodzi}} * {{sr|Jezus malusieńki}} * {{sr|Lulajże, Jezuniu}} * {{sr|Mędrcy świata monarchowie}} * {{sr|Mizerna, cicha}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś świeciła}} * {{sr|Przybieżeli do Betlejem}} * {{sr|W żłobie leży}} * {{sr|Witaj gwiazdko złota}} }} |komórka 3_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki i melodie ludowe |grafika= |tekst=* {{sr|Choćbym ja jeździł we dnie i w nocy}} * {{sr|Czerwone jabłuszko}} * {{sr|Hej, z góry, z góry jadą Mazury}} * {{sr|Leć głosie po rosie, po niskiej leszczynie}} * {{sr|Leć głosie po rosie, prosto ku laskowi }} * {{sr|Oj, chmielu, chmielu}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Piękna nasza Polska cała}} * {{sr|Płynie Wisła, płynie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} * {{sr|W murowanej piwnicy}} * {{sr|W polu lipeńka}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} }} |komórka 3_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Piosenki dla dzieci |grafika= |tekst= {{Wikiźródła|Śpiewnik dla dzieci}} * {{sr|Jesienią}} * {{sr|Kukułeczka}} * {{sr|Ogródek}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|Śnieżyca}} * {{sr|Taniec}} * {{sr|W polu}} * {{sr|Zajączek}} * {{sr|Zła zima}} '''Kołysanki:''' * {{sr|Aaa, kotki dwa}} * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Kołyszże się, kołysz}} * {{sr|Uśnijże mi, uśnij}} }} |komórka 4_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Piosenki o miłości |grafika= |tekst=* {{sr|Dalibóg, że powiem mamie}} * {{sr|Kot kot pani matko}} * {{sr|Laura i Filon}} * {{sr|Marzenie o grajku}} * {{sr|Panicz i dziewczyna}} * {{sr|Rok się kochali}} * {{sr|Serce nie sługa}} * {{sr|Śliczne gwoździki, piękne tulipany}} * {{sr|Staropolskie zaloty}} * {{sr|To są czary}} * {{sr|Ty pójdziesz górą}} * {{sr|Z wysokich Parnasów}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Zakochali się}} * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} * {{sr|Życzenie}} }} |komórka 4_2={{Pudełko komórkowe 4 |tytuł= Piosenki „młodzieżowe” |grafika= |tekst=* {{sr|Akademik ci ja}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Hej koledzy, dalej żywo}} * {{sr|Hej koledzy, po mozołach}} * {{sr|Hej koledzy, z wspólnej czary}} * {{sr|Ospały i gnuśny, zgrzybiały ten świat}} * {{sr|Po cóż ciągle w mieście siedzieć}} * {{sr|Po nocnej rosie płyń dźwięczny głosie}} * {{sr|Polska młodzież niech nam żyje}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Sadźmy, przyjacielu, róże}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Upływa szybko życie}} * {{sr|Użyjmy dziś żywota}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} }} |komórka 5_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Piosenki biesiadne |grafika= |tekst= * {{sr|Dajcież mi kielicha}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Kiedy nam się pora zdarza}} * {{sr|Kochajmy się}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Kurdesz}} * {{sr|Małgorzatka}} * {{sr|Pije Kuba do Jakuba}} * {{sr|Precz, precz od nas smutek wszelki}} * {{sr|Szlachetne zdrowie}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Szynkareczko, szafareczko}} * {{sr|Ten mem zdaniem dobrze żyje}} * {{sr|Wdzięczna miłości kochanej szklanice }} * {{sr|Wesoło, bracia, wesoło}} }} |komórka 5_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni zadumy i tęsknoty. Pożegnania |grafika= |tekst= * {{sr|Znaszli ten kraj}} '''Tęsknota za ukochaną/ukochanym:''' * {{sr|Gdym z kozaki szedł na boje}} * {{sr|Za Niemen het precz}} * {{sr|Żal, żal za jedyną}} '''Tęsknota za przeszłością:''' * {{sr|Cieszmy się bracia nadzieją}} * {{sr|Na dolinie zawierucha}} * {{sr|Nie tak in illo tempore bywało|Nie tak ''in illo tempore'' bywało}} * {{sr|O, gwiazdeczko, coś błyszczała}} * {{sr|Ozdobo twarzy, pokrętne wąsy}} * {{sr|W tył wyloty, w górę wąsy}} * {{sr|Zagrzmiał mazur, w górę wąsy}} '''Tęsknota za krajem rodzinnym:''' * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Pożegnanie Childe Harolda}} * {{sr|Sokół}} * {{sr|W głos serdeczna dumka płynie}} }} |komórka 6_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Dumki i ballady |grafika= |tekst='''Ballady literackie:''' * {{sr|Alpuhara}} * {{sr|Lilie}} * {{sr|Obie kochał pan}} * {{sr|Świtezianka}} * {{sr|Trzech Budrysów}} '''Ballady ludowe:''' * {{sr|A w Krakowie na ulicy}} * {{sr|Haniu moja, pójdź do domu}} * {{sr|Krakowianka i kat}} * {{sr|Podolanka}} * {{sr|Przyjechał Jasieńko}} * {{sr|Służył Jasio u pana}} * {{sr|Stała nam się nowina}} → {{sr|Lilie}} * {{sr|W okolicznem mieście}} * {{sr|Zielony dzban}} }} |komórka 6_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Piosenki wędrówkowe |grafika= |tekst= * {{sr|Zielona łączka, żółty na niej kwiat}} '''Piosenki łowieckie:''' * {{sr|Hej hej, hej hej, do kniej, do kniej}} * {{sr|Pojedziemy na łów}} * {{sr|Siedzi sobie zając pod miedzą}} * {{sr|Szła dzieweczka}} * {{sr|Śród opok i jarów}} * {{sr|Zajączek}} '''Piosenki żeglarskie:''' * {{sr|Choć burza huczy wkoło nas}} * {{sr|Hej, żeglujże, żeglarzu}} * {{sr|Wesoło żeglujmy, wesoło}} '''Piosenki o górach:''' * {{sr|Czerwony pas}} * {{sr|Góralu, czy ci nie żal}} * {{sr|Jak dobrze nam}} '''Piosenki zbójeckie''' * {{sr|Hej, bracia opryszki}} }} |komórka 7_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Hymny i hejnały |grafika= |tekst= * {{sr|Mazurek Dąbrowskiego}} (hymn Polski) * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Hatikvah}} (hymn Izraela) * {{sr|Marsylianka}} (hymn Francji) * {{sr|Oda do radości}} (hymn Unii Europejskiej) * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} (hymn Ukrainy) }} |komórka 7_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Pieśni (o) pracy |grafika= |tekst=* {{sr|Do pracy, razem do pracy}} * {{sr|Nad mularską profesyą}} (pieśń murarza) * {{sr|Polski przemysł niech nam żyje}} * {{sr|Prząśniczka}} * {{sr|Rześko, żwawo, stuku puku}} (pieśń kowala) * {{sr|Słynie Gopło i Kruszwica}} (piosnka kołodzieja) * {{sr|W ogrodzie na wodzie}} (przegląd zawodów) * {{sr|Wszystkich dziś ciekawość budzi}} (piosnka furmana) }} |komórka 8_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= O muzyce |grafika= |tekst=* {{sr|Lutni moja ulubiona}} * {{sr|Marzenie o grajku }} * {{sr|Taniec}} * {{sr|Wezmę ja skrzypki}} }} |komórka 8_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki o śmierci |grafika= |tekst=* {{sr|Był Matysek chłop przed laty}} * {{sr|Komu dzwonią, temu dzwonią}} * {{sr|Umarł Maciek, umarł}} }} |komórka 9_1={{Pudełko komórkowe 1|tytuł= Pieśni i piosenki po angielsku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:en:Main_Page|anglojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:en:Songbook/Content#123|Songbook]]'''}} * {{sr|Auld Lang Syne}} * {{sr|God Save the King}} (hymn Wielkiej Brytanii) * {{sr|Greensleeves}} }} |komórka 9_2={{Pudełko komórkowe 3|tytuł= Śpiewy w języku łacińskim |grafika= |tekst=* {{sr|Gaude mater}} * {{sr|Gaudeamus igitur}} * {{sr|Veni Creator}} }} |komórka 10_1={{Pudełko komórkowe 2 |tytuł= Pieśni i piosenki po niemiecku |grafika= |tekst={{Projekt siostrzany|projekt=wikibooks|tekst=Zobacz w [[:de:Hauptseite|niemieckojęzycznych Wikibooks]] podręcznik '''[[:de:Liederbuch/_Inhalt#Lieder|Liederbuch]]'''}} * {{sr|Deutschlandlied}} (hymn Niemiec) * {{sr|Kołysanka Brahmsa }} * {{sr|Oda do radości}} }} |komórka 10_2={{Pudełko komórkowe 4|tytuł= Pieśni i piosenki rusińskie i ukraińskie |grafika= |tekst=* {{sr|Ne chody Hryciu na weczernyci}} * {{sr|Oj ty horo kamennaja}} * {{sr|Дзюба}} * {{sr|Їхав козак за Дунай}} * {{sr|Ще не вмерла України і слава, і воля}} }} }} <noinclude>{{ProstaStronaKoniec}}</noinclude> fhc0aa1lv4v0dncgvb0shjwqwgmzx0m 828 56590 548819 542419 2026-07-29T08:48:11Z Persino 2851 548819 Scribunto text/plain local p={}; function p.Tabela(frame) local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local args=parametry_modul.PobierzArgsParametry(frame,true); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local tab_parametry={} local pozycja=args["pozycja"];tab_parametry["pozycja"]="^prawo$|^lewo$|^centruj$|^brak$"; local styl=args["styl"];tab_parametry["styl"]=""; local klasa=args["klasa"];tab_parametry["klasa"]=""; klasa="wikitabela-moduł "..(klasa and klasa or ""); local id=args["id"];tab_parametry["id"]=""; local atrybuty=args["atrybuty"];tab_parametry["atrybuty"]=""; local kol=tonumber(args["liczba kolumn"]) or 1; local liczba_kolumn=(kol>0)and kol or 0; tab_parametry["liczba kolumn"]="^%d+$!"; local wier=tonumber(args["liczba wierszy"]) or 1; local liczba_wierszy=(wier>0)and wier or 0; tab_parametry["liczba wierszy"]="^%d+$!"; local str="\n{|"..(parametry_modul.CzyTak(id)and " id=\""..id.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(klasa)and " class=\""..klasa.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(styl)and " style=\""..styl.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(atrybuty)and " "..atrybuty or "") .."\n"; -- local id_tytulu=args["id tytułu"];local czy_id_tytulu=parametry_modul.CzyTak(id_tytulu); local klasa_tytulu=args["klasa tytułu"];local czy_klasa_tytulu=parametry_modul.CzyTak(klasa_tytulu); local styl_tytulu=args["styl tytułu"];local czy_styl_tytulu=parametry_modul.CzyTak(styl_tytulu); local opcje_tytulu=args["opcje tytułu"];local czy_opcje_tytulu=parametry_modul.CzyTak(opcje_tytulu); local tytul=args["tytuł"]; if(tytul)then str=str.."|+"..((czy_id_tytulu) and(" style=\""..id_tytulu.."\"") or "") ..((czy_klasa_tytulu)and(" class=\""..klasa_tytulu.."\"") or "") ..((czy_styl_tytulu) and(" style=\""..styl_tytulu.."\"") or "") ..((czy_opcje_tytulu) and (" "..opcje_tytulu) or "") ..(((czy_id_tytulu)or(czy_klasa_tytulu)or(czy_styl_tytulu)or(czy_opcje_tytulu)) and " | " or " ") ..(tytul and (mw.ustring.match(tytul,"^{|") or mw.ustring.match(tytul,"^[%*#:;]")) and ("\n"..tytul) or tytul).."\n"; if(tytul)then tab_parametry["id tytułu"]="";tab_parametry["klasa tytułu"]="";tab_parametry["styl tytułu"]="";tab_parametry["opcje tytułu"]=""; end; tab_parametry["tytuł"]="!"; end; --- local czy_naglowki=false; for i=1,liczba_kolumn,1 do if(args["nagłówek "..i])then czy_naglowki=true;break;end;end; if(czy_naglowki)then local id_naglowka=args["id nagłówka"];tab_parametry["id nagłówka"]=""; local klasa_naglowka=args["klasa nagłówka"];tab_parametry["klasa nagłówka"]=""; local styl_naglowka=args["styl nagłówka"];tab_parametry["styl nagłówka"]=""; local opcje_naglowka=args["opcje nagłówka"];tab_parametry["opcje nagłówka"]=""; str=str.."|-"..(parametry_modul.CzyTak(id_naglowka)and " class=\""..id_naglowka.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(klasa_naglowka)and " class=\""..klasa_naglowka.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(styl_naglowka)and " style=\""..styl_naglowka.."\"" or "") ..(parametry_modul.CzyTak(opcje_naglowka)and " "..opcje_naglowka or "") .."\n"; local function ColSpanNaglowka(tabnaglowka,numer_kolumny) for k=1,#tabnaglowka,1 do local tabnaglowka2=tabnaglowka[k]; if(tabnaglowka2[1]<=numer_kolumny)and(tabnaglowka2[2]>=numer_kolumny)then return true; end; end; return false; end; local tabnaglowka={}; for numer_kolumny=1,liczba_kolumn,1 do local wynik=ColSpanNaglowka(tabnaglowka,numer_kolumny); if(not wynik)then local opcje=args["opcje "..numer_kolumny]; tab_parametry["opcje "..numer_kolumny]=""; local colspan2=opcje and mw.ustring.match(opcje,"colspan%s*=%s*\"%s*(%d+)%s*\"") or nil; local colspan=colspan2 or args["kolumny "..numer_kolumny]; local kolumny=parametry_modul.CzyTak(colspan) and colspan or nil; local naglowek=args["nagłówek "..numer_kolumny]; tab_parametry["kolumny "..numer_kolumny]="^%d+$"; local col=colspan and tonumber(colspan) or 1; colspan=(col>1) and col or 1; if(colspan>1)then table.insert(tabnaglowka,{numer_kolumny,numer_kolumny+colspan-1}) end; local czy_id=parametry_modul.CzyTak(args["id "..numer_kolumny]); local czy_klasa=parametry_modul.CzyTak(args["klasa "..numer_kolumny]); local czy_styl=parametry_modul.CzyTak(args["styl "..numer_kolumny]); local czy_opcje=parametry_modul.CzyTak(args["opcje "..numer_kolumny]); str=str.."!" ..(czy_id and " id=\""..args["id "..numer_kolumny].."\"" or "") ..(czy_klasa and " class=\""..args["klasa "..numer_kolumny].."\"" or "") ..(czy_styl and " style=\""..args["styl "..numer_kolumny].."\"" or "") ..(czy_opcje and " "..args["opcje "..numer_kolumny] or "") ..((kolumny and not colspan2) and " colspan=\""..kolumny.."\"" or "") ..((czy_opcje or czy_styl or czy_klasa or kolumny) and " | " or " ") ..((naglowek and (mw.ustring.match(naglowek,"^{|") or mw.ustring.match(naglowek,"^[%*#:;]")) and ("\n"..naglowek) or naglowek) or "{{{nagłówek "..numer_kolumny.."}}}").."\n"; tab_parametry["id "..numer_kolumny]=""; tab_parametry["klasa "..numer_kolumny]=""; tab_parametry["styl "..numer_kolumny]=""; tab_parametry["opcje "..numer_kolumny]=""; tab_parametry["nagłówek "..numer_kolumny]="!"; end; end; end; local function ColAndRowSpan(tab,numer_wiersza,numer_kolumny) for k=1,#tab,1 do local tab2=tab[k]; if(tab2[1]<=numer_wiersza)and(tab2[2]<=numer_kolumny)and(tab2[3]>=numer_wiersza)and(tab2[4]>=numer_kolumny)then return true; end; end; return false; end; local tab={}; for numer_wiersza=1,liczba_wierszy,1 do local str2="" for numer_kolumny=1,liczba_kolumn,1 do local czypominac=ColAndRowSpan(tab,numer_wiersza,numer_kolumny); if(not czypominac)then local opcje=args["opcje "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; tab_parametry["opcje "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]=""; local colspan2=opcje and mw.ustring.match(opcje,"colspan%s*=%s*\"%s*(%d+)%s*\"") or nil local colspan=colspan2 or args["kolumny "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; local kolumny=parametry_modul.CzyTak(colspan) and colspan or nil; --- local rowspan2=opcje and mw.ustring.match(opcje,"rowspan%s*=%s*\"%s*(%d+)%s*\"") or nil; local rowspan=rowspan2 or args["wiersze "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; local wiersze=parametry_modul.CzyTak(rowspan) and rowspan or nil; ---- if(not colspan2)then tab_parametry["kolumny "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]="^%d+$";end; if(not rowspan2)then tab_parametry["wiersze "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]="^%d+$";end; if((not wiersze)and(not kolumny))then local scal=args["scal "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; if(parametry_modul.CzyTak(scal))then wiersze,kolumny=mw.ustring.match(scal,"^(%d+)%s+(%d+)$"); end; tab_parametry["scal "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]="^%d+%s+%d+$"; end; local col=kolumny and tonumber(kolumny) or 1; local row=wiersze and tonumber(wiersze) or 1; colspan=(col>1)and col or 1; rowspan=(row>1) and row or 1; if(((colspan>1)and(rowspan>1))or((colspan>1)and(rowspan==1))or((colspan==1)and(rowspan>1)))then table.insert(tab,{numer_wiersza,numer_kolumny,numer_wiersza+rowspan-1,numer_kolumny+colspan-1}) end; opcje=parametry_modul.CzyTak(opcje)and opcje or nil; local komorka=args["komórka "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; tab_parametry["komórka "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]="!"; tab_parametry["nagłówek "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]=""; local kreska_pionowa_czy_wykrzyknik; if(parametry_modul.CzyTak(args["nagłówek "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]))then kreska_pionowa_czy_wykrzyknik="!"; else kreska_pionowa_czy_wykrzyknik="|"; end; local id_komorki=args["id "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; local klasa_komorki=args["klasa "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; local styl_komorki=args["styl "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; local bez_pionu=args["bez pionu "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]; tab_parametry["id "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]=""; tab_parametry["klasa "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]=""; tab_parametry["styl "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]="" tab_parametry["bez pionu "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny]=""; local czy_id_komorki=parametry_modul.CzyTak(id_komorki); local czy_klasa_komorki=parametry_modul.CzyTak(klasa_komorki); local czy_styl_komorki=parametry_modul.CzyTak(styl_komorki); local czy_opcje=parametry_modul.CzyTak(opcje); local czy_bez_pionu=parametry_modul.CzyTak(bez_pionu); str2=str2..kreska_pionowa_czy_wykrzyknik ..((czy_id_komorki) and " id=\""..id_komorki.."\"" or "") ..((czy_klasa_komorki) and " class=\""..klasa_komorki.."\"" or "") ..((czy_styl_komorki) and " style=\""..styl_komorki.."\"" or "") ..((czy_opcje) and " "..opcje or "") ..((not rowspan2 and wiersze) and " rowspan=\""..wiersze.."\"" or "") ..((not colspan2 and kolumny) and " colspan=\""..kolumny.."\"" or "") ..((czy_opcje or czy_styl_komorki or czy_klasa_komorki or wiersze or kolumny) and ((not czy_bez_pionu) and " | " or " ") or " ") ..((komorka and (mw.ustring.match(komorka,"^{|") or mw.ustring.match(komorka,"^[%*#:;]")) and ("\n"..komorka) or komorka) or "{{{komórka "..numer_wiersza.."_"..numer_kolumny.."}}}") .."\n"; end; end; local czy_puste=(str2==""); if(not czy_puste)then local id_wiersza=args["id wiersza "..numer_wiersza]; local klasa_wiersza=args["klasa wiersza "..numer_wiersza]; local styl_wiersza=args["styl wiersza "..numer_wiersza]; local opcje_wiersza=args["opcje wiersza "..numer_wiersza]; tab_parametry["id wiersza "..numer_wiersza]=""; tab_parametry["klasa wiersza "..numer_wiersza]=""; tab_parametry["styl wiersza "..numer_wiersza]=""; tab_parametry["opcje wiersza "..numer_wiersza]=""; local czy_id=parametry_modul.CzyTak(id_wiersza); local czy_klasa=parametry_modul.CzyTak(klasa_wiersza); local czy_styl=parametry_modul.CzyTak(styl_wiersza); local czy_opcje=parametry_modul.CzyTak(opcje_wiersza); str=str.."|-"..(czy_id and " id=\""..id_wiersza.."\"" or "") ..(czy_klasa and " class=\""..klasa_wiersza.."\"" or "") ..(czy_styl and " style=\""..styl_wiersza.."\"" or "") ..(czy_opcje and " "..opcje_wiersza or "") .."\n" ..str2; else str=str.."|-\n"; end; end; local str_tabela=str.."|}"; if(parametry_modul.CzyTak(pozycja))then local nazwa_klasy="";local tak=false; if(pozycja=="prawo")then nazwa_klasy="tabela-prawo"; tak=true; elseif(pozycja=="lewo")then nazwa_klasy="tabela-lewo"; tak=true; elseif(pozycja=="centruj")then nazwa_klasy="tabela-centruj"; tak=true; elseif(pozycja=="brak")then nazwa_klasy="tabela-brak"; tak=true; end; if(tak)then tab_parametry["id op"]=""; tab_parametry["klasa op"]=""; tab_parametry["styl op"]=""; local id_op=args["id op"]; local klasa_op=args["klasa op"]; local styl_op=args["styl op"]; str_tabela="<div "..((parametry_modul.CzyTak(id_op))and("id=\""..id_op.."\"")or("")).." class=\"wikitabela-moduł "..nazwa_klasy.." "..((parametry_modul.CzyTak(klasa_op)) and (klasa_op) or "").."\" "..((parametry_modul.CzyTak(styl_op))and("style=\""..styl_op.."\"") or "")..">\n"..str_tabela.."\n</div>"; end; end; local sprawdz_modul=require("Module:Sprawdź"); tab_parametry[""]="problemy-w-szablonie-%s {{Kategoria|Szablon %s do sprawdzenia}}"; local frame2=frame:getParent():newChild{args=tab_parametry,}; local fun_parametry=sprawdz_modul.Parametry(frame2) or ""; return str_tabela..(((fun_parametry)and(fun_parametry~="")) and ("\n"..fun_parametry) or ""); end; return p; ey7wwaiqvw9sk6b9mmyw5cvksgcu98i 4 60755 548826 546051 2026-07-29T09:42:06Z Persino 2851 /* Moduły {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}} */ 548826 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- -->{{StandardowaStronaStart | nagłówek = {{Rozdział|Pomoc Wikibooks|Mechanizm MediaWiki - Wstęp}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Rozdział|Koniec}} }}</noinclude>{{Spis treści}} Przedstawimy tutaj problemy z mechanizmem MediaWiki, poczynając od opisu szablonów i modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}, w zastosowaniach również do wikikodu, na polskim {{NAZWASERWISU|po=ie|wikipedia=tak|link=tak}}. == Szablony == Przedstawiamy tutaj w dwóch formach opis wszystkich szablonów, dostępnych na polskim {{NAZWASERWISU|po=ie|link=tak}}, w postaci listy. === Opis wizualny === * {{lr|Szablony}} - strona główna zbioru wszystkich szablonów, opisu ich, wizualnego i opisowego. ** {{lru|Szablony/Ogólne}}, {{lru|Szablony/Informacje}}, {{lru|Szablony/PrzypisStrona}}, {{lru|Szablony/Podręcznikowe}}, {{lru|Szablony/Książkowe}}, {{lru|Szablony/Tekst}}, {{lru|Szablony/Zawartość}}, {{lru|Szablony/Nagłówki}}, {{lru|Szablony/Przekierowania}}, {{lru|Szablony/Języki}}, {{lru|Szablony/Liczby}}, {{lru|Szablony/Kategorie}}, {{lru|Szablony/Opisy}}, {{lru|Szablony/Znaczniki}}, {{lru|Szablony/Szablony opływania}}, {{lru|Szablony/Stronicowe}}, {{lru|Szablony/Kontenerowe}}, {{lru|Szablony/Elastyczne}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Prolog|Infoboksy - Prolog}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom I|Infoboksy - Tom I}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom II|Infoboksy - Tom II}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom III|Infoboksy - Tom III}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom IV|Infoboksy - Tom IV}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom V|Infoboksy - Tom V}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Tom VI|Infoboksy - Tom VI}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Komponenty|Infoboksy - Komponenty}}, {{lr|Szablony/Infoboksy/Komponenty (organizmy żywe)|Infoboksy - Komponenty (organizmy żywe)}}, {{lru|Szablony/Porządkowe}}, {{lru|Szablony/Źródła artykułów}}, {{lru|Szablony/Linki}}, {{lru|Szablony/Linki inteligentne}}, {{lru|Szablony/Do usunięcia}}, {{lru|Szablony/Nawigacja}}, {{lru|Szablony/Media}}, {{lru|Szablony/Grafika}}, {{lru|Szablony/Licencjonowanie}}, {{lru|Szablony/Techniczne}}, {{lru|Szablony/Wikipedysta}}, {{lru|Szablony/Dyskusja Wikipedysty}}, {{lru|Szablony/MediaWiki}} i {{lru|Szablony/Systemowe}}. === Opis tekstowy === * {{lp|Spis treści}} - spis treści pomocy, nie tylko szablonów, czy modułów. ** {{lp|Spis treści/Szablony/Tom I|Szablony - Tom I}}, {{lp|Spis treści/Szablony/Tom II|Szablony - Tom II}}, {{lp|Spis treści/Szablony/Tom III|Szablony - Tom III}} i {{lp|Spis treści/Szablony/Tom IV|Szablony - Tom IV}}. == Moduły {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}} == {{Osobny artykuł|{{Ns:Project}}:Moduły|obserwowane=Moduły}} * Moduły podstawowe ** {{m|Parametry}} - {{lru|Moduły/Parametry}} procedur na operacjach z parametrami funkcji języka {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}. ** {{m|Html}} - {{lru|Moduły/Html}} procedur na operacjach specjalnych z tekstami zawierający znaki HTML i na adresach URL. ** {{m|Nazwy}} - {{lru|Moduły/Nazwy}} ({{lr|Moduły/Nazwy/Tom I|Nazwy - Tom I}}, {{lr|Moduły/Nazwy/Tom II|Nazwy - Tom II}}, {{lr|Moduły/Nazwy/Tom III|Nazwy - Tom III}} i {{lr|Moduły/Nazwy/Tom IV|Nazwy - Tom IV}}) procedur operujących na nazwach MediaWiki projektu. *** {{m|Nazwy/Np}} - {{lru|Moduły/Nazwy/Np}} zmiennych jakikolwiek przestrzeni nazw w wersji kanonicznej i nie. ** {{m|Książkowe}} - {{lru|Moduły/Książkowe}} procedur na nazwach zawierający specjalne znaki HTML i też odkodowanie ich z nich. ** {{m|Pudełko}} - {{lru|Moduły/Pudełko}} ({{lr|Moduły/Pudełko/Tom I|Pudełko - Tom I}}, {{lr|Moduły/Pudełko/Tom II|Pudełko - Tom II}}, {{lr|Moduły/Pudełko/Tom III|Pudełko - Tom III}}, {{lr|Moduły/Pudełko/Tom IV|Pudełko - Tom IV}} i {{lr|Moduły/Pudełko/Tom V|Pudełko - Tom V}}) procedur opakowanych wewnątrz wikikodu w szablony, którego wynikiem są różne nazwy. *** {{m|Pudełko/Pomocne}} - {{lru|Moduły/Pudełko/Pomocne}} procedur potrzebnych do implementacji funkcji modułu {{m|Pudełko}} dotyczące różnych nazw. *** {{m|Pudełko/Potrzebne}} - {{lru|Moduły/Pudełko/Potrzebne}} procedur potrzebnych do implementacji funkcji modułu {{m|Pudełko}} dotyczące {{m|Pudełko|Ogólne pudełko}}. *** {{m|Pudełko/ParametryCechy}} - {{lru|Moduły/Pudełko/ParametryCechy}} zestawu funkcji potrzebnych do budowy szablonu {{s|Szablonowy opis pudełka}}. ** {{m|Ramka}} - {{lru|Moduły/Ramka}} procedur ramkowanych, w ramach których są wykonywane pewne operacje. ** {{m|Specjalne}} - {{lru|Moduły/Specjalne}} procedur do specjalnych zastosowań operacji na obiektach. ** {{m|StronicowyParser}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser}} procedur stronicowego parsera do numeracji obiektów i odniesień do nich, także operowanie na tak zebranych danych. *** {{m|StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy|nazwa=AnalizaSpisuRzeczy}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy}} procedur do wydzielania z wikikodu strony rozdziału danego spisu jego głównej części, ktorym jest właściwy spis treści strony, tym spisem treści nie muszą być rozdziały i artykuły w rozdziale: '''Spis treści''', czy: '''SPIS RZECZY''', wraz z tym nim, *** {{m|StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron|nazwa=GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}} procedur do analizy spisów i całej strony z drugiej strony, jak i tworzenia tablicy nagłówków, z ich identyfikatorami '''id''', *** {{m|StronicowyParser/Kategorie|nazwa=Kategorie}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/Kategorie}} procedur zwracania kategorii, tylko raz przetworzone i policzone, zgłaszane przez {{Code|{{m|StronicowyParser|WstawKategorie}}}}, *** {{m|StronicowyParser/NumerLubNazwaArtykułówKsiążek|nazwa=NumerLubNazwaArtykułówKsiążek}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaArtykułówKsiążek}} procedur pobierania, na podstawie nazwy nagłówka lub artykułu książki, zależnie od ustawień, jego numeru, lub odwrotnie, *** {{m|StronicowyParser/NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek|nazwa=NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek}} procedur pobierania, na podstawie nazwy nagłówka, jego numeru, lub odwrotnie, *** {{m|StronicowyParser/NumerObiektu|nazwa=NumerObiektu}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerObiektu}} procedur numerowania uchwytów, przypisywanie uchwytom linków do nagłówków lub uchwytom zawartości tekstów, *** {{m|StronicowyParser/NumeracjaObiektówStron|nazwa=NumeracjaObiektówStron}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumeracjaObiektówStron}} procedur odpowiednio ustawia dane, jaka jest numeracja, jeśli w ogóle istnieje, danego typu obiektu, sprawdza, czy uchwyt obiektu się powtarza, przy numeracji uwzględniany jest numer artykułu. *** {{m|StronicowyParser/Potrzebne|nazwa=Potrzebne}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/Potrzebne}} *** {{m|StronicowyParser/Problemy|nazwa=Problemy}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/Problemy}} procedur sprawdzania, czy jest taki, i dodawania, problemów do tablicy, *** {{m|StronicowyParser/Rozdziały|nazwa=Rozdziały}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/Rozdziały}} procedur, do przygotowania tekstów spisów treści, do dalszej obróbki przez funkcje z: {{Code|{{ld2|StronicowyParser/SpisTreści}}}}, *** {{m|StronicowyParser/SpisTreści|nazwa=SpisTreści}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści}}, {{lr|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom I|SpisTreści - Tom I}} i {{lr|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom II|SpisTreści - Tom II}} - procedur do ładowania spisu treści dla jego podmodułów, *** {{m|StronicowyParser/StronaSubst|nazwa=StronaSubst}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/StronaSubst}} procedur dla funkcji stron, a w niej funkcji, do sprawdzania, czy dana podana strona jest stroną zbiorczą, ładuje kod strony zbiorczej dla szablonów {{s|StronaSubst}} i {{s|KsiążkaSubst}}, także przygotowuje wpisy do spisu treści {{s|Spis treści}} ({{s|Spis treści zwinięty}}), czy {{s|TOC}}, a nawet {{s|TOC limit}} *** {{m|StronicowyParser/Tekst|nazwa=Tekst}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/Tekst}} procedur do ładowania tekstu stron, nawet jego rekurencyjne, *** {{m|StronicowyParser/ZbieranieDanychStron|nazwa=ZbieranieDanychStron}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron}} procedur modułu do zbierania informacji o aktualnej stronie, nie spisie treści, co do uchwytów pewnych obiektów i dalszych informacji o nich, *** {{m|StronicowyParser/SzablonyTekstu|nazwa=SzablonyTekstu}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/SzablonyTekstu}} procedur aktualizowania informacji specjalne dla szablonów {{s|PobierzŚródtekst}} na podstawie informacji w szablonach {{s|Śródtekst}} w tym samym lub na innej stronie artykułu książki, czy na innej stronie nieartykularnej (książkowej), *** {{m|StronicowyParser/informacje|nazwa=informacje}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/informacje}} procedur modułu ładujący informacje o danej stronie, dołączony raz na całą nią, *** {{m|StronicowyParser/obiekty|nazwa=obiekty}} - {{lru|Moduły/StronicowyParser/obiekty}} zestawu stałych tablicowych ładowanych raz na całą stronę. ** {{m|Szeregi}} - {{lru|Moduły/Szeregi}} procedur do obsługi na tekstach i kolejnych liniach w tekście, a także do wyszukań tam elementów spełniające pewne kryteria funkcyjne. ** {{m|Szablonowe}} - {{lru|Moduły/Szablonowe}} procedur służących do parsowania tekstu nawet z podanych stron. ** {{m|Techniczne}} - {{lru|Moduły/Techniczne}} procedur do operacji technicznych na tekście. ** {{m|Wiki}} - {{lru|Moduły/Wiki}} procedur robiący czynności na obiektach wikidanych. * Moduły standardowe ** {{m|Kategorie}} - {{lru|Moduły/Kategorie}} procedur operujących na kategoriach (w przestrzeni {{Np|Category|link=tak}}) lub z tekstem ze zgłoszonymi tymi kategoriami. ** {{m|Linki}} - {{lru|Moduły/Linki}} procedur obsługujących różnego rodzaju linki. ** {{m|Łatki}} - {{lru|Moduły/Łatki}} procedur łatające braki w mechanizmie MediaWiki. ** {{m|Skrót}} - {{lru|Moduły/Skrót}} procedur łatające szablony: {{s|Kategoria}} i {{s|Kategorie}}, do wywołań w innych szablonach. ** {{m|Sprawdź}} - {{lru|Moduły/Sprawdź}} procedur oferujące sprawdzanie danych uzyskanych ze strony. * Specjalistyczne ** {{m|Tabela}} - {{lru|Moduły/Tabela}} procedur tworzące wiki-tabelę ze sprawdzeniem rodzaju parametrów. ** {{m|Sekcja referencyjna}} - {{lru|Moduły/Sekcja referencyjna}} procedur linków inteligentnych sekcji referencyjnej używanej z podaniem nazwy artykułu bez nazwy książki. ** {{m|Licencja}} - {{lru|Moduły/Licencja}} procedur wyświetlania licencji książki z określonym oczekiwanym lub nie nagłówkiem. ** {{m|Przypisy}} - {{lru|Moduły/Przypisy}} procedur wyświetlania przypisów artykułów lub książki z określonym oczekiwanym lub nie nagłówkiem. ** {{m|Dopracować}} - {{lru|Moduły/Dopracować}} procedur wyświetlania okienka {{s|mbox}} z komunikatem, w zależności od problemu. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{StandardowaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Pomoc - Problemy wywołań mechanizmu MediaWiki|sortuj spacją=tak}}<!-- --></noinclude> pa3jdg46v60h921lw0vrrwdjylwenj3 3 61679 548685 548500 2026-07-28T22:35:42Z Persino 2851 /* Użytkownik Esperantysta Druhomił */ 548685 wikitext text/x-wiki {{Witaj}} [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:43, 13 paź 2025 (CEST) == Książka kucharska == Jak tworzysz książkę kucharską, stosuj szablon {{s|SortKuchWolumin}}, on sam sortuje, i może mieć dowolną dowolną liczbę numerowanych parametrów, szczególny na jego stronie dokumentacji! A przykład użycia na stronie: {{lg|Książka_kucharska/Adżika}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:43, 13 paź 2025 (CEST) : I jak zobaczysz coś w stopniach Celsiusza, to stosuj szablon {{s|C}}, przykład: wywołanie: {{s|C|120}}, wynik: {{C|120}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:53, 13 paź 2025 (CEST) ::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] bardzo dziękuje za wskazówki - szablony w książce kucharskiej poprawiłem a jakbym się napotkał na stopnie Celsiusza to będę poprawiał. Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 20:54, 13 paź 2025 (CEST) : Jak napotkasz na rysunki. to stosuj szablon {{s|Plik}}, przykład: :* kod oryginalny: <nowiki>[[Plik:Rumfordsuppe.jpg|mały|200px|right|To jest opis]]</nowiki>, :* kod po zamianie: {{s|Plik|plik{{=}}Rumfordsuppe.jpg|ramka{{=}}mały|rozmiar{{=}}200px|pozycja{{=}}prawo|opis{{=}}To jest opis}}. : Też są przykłady w twoich artykułach książki kucharskiej. : Szablon {{s|Plik}}, tym się różni od normalnego wywołania plikowego <nowiki>[[Plik:coś|...]]</nowiki>, że posiada obsługę błędów (walidację). [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 10:58, 14 paź 2025 (CEST) : I jeszcze do twoich rysunków, byłoby dobrze, gdybyś dodał opis w parametrze {{Parametr|opis}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:05, 14 paź 2025 (CEST) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] Bardzo dziękuję za rady, wszystkie błędy techniczne poprawie wieczorem [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:07, 14 paź 2025 (CEST) == Nowe przepisy == Hej, jestem rozczarowana dopisywaniem, a raczej przepisywaniem z książek przepisów do naszej wikibookowej książki kucharskiej. Dzisiaj dopisałeś cztery nowe sałatki, a jestem pewna, że ich nawet nie wypróbowałeś. Pewnie dlatego brakuje przy nich fotografii? Czy mógłbyś mi powiedzieć, dlaczego to robisz? Po co nam duża ilość przy beznadziejnej jakości. Moim zdaniem nie tędy droga. Robisz teraz to samo, co swego czasu Świętokrzyskie z ta drobną różnicą, że podajesz źródło. Na wstępie książki kucharskiej widnieje zdanie: "Jeśli chcesz – podziel się z nami własnym przepisem." Czy moglibyśmy się tego trzymać? To znaczy nieważne, skąd ten przepis pochodzi, ważnym jest, że danie zostało przez ciebie przygotowane, wypróbowane, ocenione na bardzo dobry, sfotografowane i zamieszczone w Wikibooku. Bo jeżeli chcesz sobie zapisać pewne przepisy "na potem", to masz przecież brudnopis. Co o tym myślisz? Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:01, 22 paź 2025 (CEST) == Odp. == Hej, ok, rozumiem twój punkt widzenia, ale jeżeli to stara książka (autor zmarł ponad 70 lat temu), to może publikować to w Wikiźródłach? Tam jest sporo starych książek kucharskich. Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:34, 22 paź 2025 (CEST) == Prace dyplomowe na wikibooks do usuniecia? == Hej, w Barze zadalam pytania na temat prac magisterskich, dyplomowych itp. Czy zechcialbys odniesc sie do moich pytan? Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:03, 27 paź 2025 (CET) == Linkujące i dokończenie prac == Dokończyłem twoje przenoszenie, teraz sprawdź linkujące, czy jakaś strona odnosi się do skasowanych artykułów, i one zamień na nową nazwę podręcznika, czy mam to zrobi sam? Bo jeszcze przenoszenie tak naprawdę nie jest do końca zrobione i dokończone! Będę sprawdzał! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:18, 31 paź 2025 (CET) * A wiesz, co to jest linkujące! Sprawdź pod: Specjalna:Linkujące/<Nazwa artykułu>, i poprawiaj! A to <Nazwa artykułu>, to nazwa artykułu przed przeniesieniem!? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:32, 31 paź 2025 (CET) ** To musisz zrobić, tym razem ręcznie, sprawdź też strony dyskusji! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:35, 31 paź 2025 (CET) *** Też sprawdź linki nie napisane w postaci linków w nawigacjach, które w nich stają się linkami, jeden z nich poprawiłem! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:39, 31 paź 2025 (CET) *** Sprawdź też linki w <nowiki><imagemap></imagemap></nowiki>. Ja jeden z artykułów poprawiłem taki. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:50, 31 paź 2025 (CET) *** Popraw też strony dyskusji użytkowników w linkujących. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:07, 31 paź 2025 (CET) *** Sprawdź w stronach przenoszonych, przed przeniesieniem, czy one linkują, na stronie {{lz|s=Specjalna:Rejestr|c=type=move&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters[]=newusers&wpFormIdentifier=logeventslist}}, i w edycjach przy tych artykułach przenoszonych, a zobaczysz, co wcześniej źle robiłeś, też zaglądaj na stronę: {{lc2|Strony według prefiksu}}, i dlatego musiałem poprawiać lub dokończyć przenoszenie tych książek wcześniej przenoszonych przez Ciebie! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:05, 2 lis 2025 (CET) == Historia dla klas 7-8 i inne absurdy == A sprawdzałeś ty w ogóle program nauczania? Właściwie, to obejmujesz tutaj klasy od 4 do 8, nie zaś od 7 do 8. O ile dobrze pamiętam, klasy 7-8 do było od wielkiej kolonizacji do współczesności. No ale po co sprawdzać? Popełniłeś ogrom takich błędów. Proszę, rozważaj, w co klikasz i ile klikasz. Świeżo zdobyte uprawnienia może podniecają, lecz w pracy administratora trzeba patrzeć na wszystko zimno. [[Wikipedysta:Lordmichigan|Lordmichigan]] ([[Dyskusja wikipedysty:Lordmichigan|dyskusja]]) 13:43, 2 lis 2025 (CET) == Pisownia po dwukropku w artykule Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka == Hej, w tym przypadku po dwukropku małą literą ([https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/wielka-litera-po-dwukropku;8986.html]) Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 19:31, 7 lis 2025 (CET) == Czy temat "gimnazjum" jest jeszcze aktualny? == Hej, poniewaz pozostala taka kategoria: https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Gimnazjum. Czy tak jest ok, czy chcialbys z tym tez zrobic jeszcze porzadek? Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:33, 12 lis 2025 (CET) == edukacja zdrowotna == Świetny pomysł na podręcznik. Dodałem na końcu link do standardowego rozdziału "o podręczniku" Gdybyś mógł tam podlinkować podstawę programową byłbym wdzięczny. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 12:01, 9 gru 2025 (CET) == Czy plagiat == Skąd masz te książki, które piszesz, czy one są zgodne z licencją {{NAZWASERWISU|link=tak|wikipedia=tak}}. A przy okazji, naprawiłem problem z filtrem tytułu od powtarzania. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:26, 13 gru 2025 (CET) : A jeżeli one są zgodne, to dopisz licencję na stronie głównej z każdej z książek, które umieściłeś na projekcie, tak też rób dla każdej z tych ksiąg, które zaczynasz! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:33, 13 gru 2025 (CET) ::Ale w czym problem? Przecież na dole każdej strony i przy każdej edycji deklaruje się licencję CC:BY-SA [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 20:54, 18 gru 2025 (CET) : Jaką licencję mam ustawić w twoich książkach? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:57, 18 gru 2025 (CET) : A ci wystarczy to oznaczyć szablonem {{s|Licencja}} (jak np. na: [[Fizyka statystyczna]]), czy innym? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:31, 18 gru 2025 (CET) : Teraz lepiej, bo wiadomo, że to ty napisałeś te książki, a nie kto inny! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:31, 18 gru 2025 (CET) == Twoje książki == Mam jedno krótkie pytanie! Kiedy ukończysz swoje książki? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 09:52, 24 gru 2025 (CET) * A uwzględniłeś artykuł: [[Etyka dla szkoły podstawowej/Intencje i motywy – po co coś robię]], który filtr zablokował, a teraz go nie blokuje! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:52, 24 gru 2025 (CET) == Streszczenia lektur == Chyba mamy problem - '''nie istnieje żadna kategoria tematyczna''', w której można to umieścić. Czy zakładamy nową (np. ''Literatura''), czy może koncentrujemy się na rozbudowywaniu, a na kategorie przyjdzie pora? [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 22:01, 27 gru 2025 (CET) == Ad:Pytanie == ;[{{fullurl:Dyskusja_wikipedysty:Marek_Mazurkiewicz|oldid=529490}}#Pytanie Ad:Pytanie] Tak mam w planach ich rozbudowę ale jeszcze zastanawiam się nad formą. Cały ten podręcznik jest zalążkiem jak się spojrzy w podstawę programową. Zapewne dodam tam objawy i może porównanie z prawidłowym kariotypem. Dzięki za uwagę, chętnie przyjmę podpowiedzi. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 23:56, 4 sty 2026 (CET) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administratorzy) will expire on 2026-01-28 11:48:36. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Wikipedysta:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Dyskusja wikipedysty:Leaderbot|dyskusja]]) 20:42, 21 sty 2026 (CET)</div> == Brak litery w wyrazie == W wyrażeniu: "szkół ponadpostawowych", a nie powinno się pisać: "szkół ponadpodstawowych"?! Brak właśnie tu jest litery "d"! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:48, 8 lut 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] faktycznie w podręczniku i podstronach występuje literówka. Chcesz przenieść osobiście pod prawidłową nazwę czy mam się tym zająć? Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 15:51, 8 lut 2026 (CET) :: {{Ping|Igor123121}} Poczekaj przed następną edycją, zaraz przenoszę! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:53, 8 lut 2026 (CET) == [[Order Orła Białego/Nadawanie odznaczenia przez Rząd RP na Uchodźstwie]] == Już możesz stworzyć ten artykuł, zmodyfikowałem filtr 21. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 07:52, 6 mar 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] super, dziekuję Ci bardzo! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 07:55, 6 mar 2026 (CET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:07, 28 kwi 2026 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administratorzy) will expire on 2026-07-28 11:48:00. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Wikipedysta:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Dyskusja wikipedysty:Leaderbot|dyskusja]]) 21:42, 21 lip 2026 (CEST)</div> == Użytkownik [[User:Esperantysta Druhomił|Esperantysta Druhomił]] == Te edycje tego użytkownika trzeba cofnąć, lub poprawić, jak myślisz? Zobacz je w: [[Specjalna:Wkład/Esperantysta_Druhomił]]... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:51, 27 lip 2026 (CEST) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] powiem ci szczerze, że ciężko mi się ustosunkować, ponieważ w kwestii języków jestem mało obeznany. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 22:28, 27 lip 2026 (CEST) == Wandalizmy == Jestem w trakcie usuwania wandalizmów z: [[Special:Wkład/Esperantysta Druhomił]] (już wandalizmy usunąłem - ale trzeba sprawdzić je jeszcze raz) i [[Special:Wkład/Świętokrzyskie3]] (w trakcie). Czy mógłbyś zajrzeć na [[Special:Ostatnie zmiany]], by korygować mnie, jakby coś było nie tak! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:35, 29 lip 2026 (CEST) i01qin0lsrn82sx9vw845cjp9plpac2 548686 548685 2026-07-28T22:37:07Z Igor123121 34732 /* Wandalizmy */ Odpowiedź 548686 wikitext text/x-wiki {{Witaj}} [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:43, 13 paź 2025 (CEST) == Książka kucharska == Jak tworzysz książkę kucharską, stosuj szablon {{s|SortKuchWolumin}}, on sam sortuje, i może mieć dowolną dowolną liczbę numerowanych parametrów, szczególny na jego stronie dokumentacji! A przykład użycia na stronie: {{lg|Książka_kucharska/Adżika}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:43, 13 paź 2025 (CEST) : I jak zobaczysz coś w stopniach Celsiusza, to stosuj szablon {{s|C}}, przykład: wywołanie: {{s|C|120}}, wynik: {{C|120}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:53, 13 paź 2025 (CEST) ::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] bardzo dziękuje za wskazówki - szablony w książce kucharskiej poprawiłem a jakbym się napotkał na stopnie Celsiusza to będę poprawiał. Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 20:54, 13 paź 2025 (CEST) : Jak napotkasz na rysunki. to stosuj szablon {{s|Plik}}, przykład: :* kod oryginalny: <nowiki>[[Plik:Rumfordsuppe.jpg|mały|200px|right|To jest opis]]</nowiki>, :* kod po zamianie: {{s|Plik|plik{{=}}Rumfordsuppe.jpg|ramka{{=}}mały|rozmiar{{=}}200px|pozycja{{=}}prawo|opis{{=}}To jest opis}}. : Też są przykłady w twoich artykułach książki kucharskiej. : Szablon {{s|Plik}}, tym się różni od normalnego wywołania plikowego <nowiki>[[Plik:coś|...]]</nowiki>, że posiada obsługę błędów (walidację). [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 10:58, 14 paź 2025 (CEST) : I jeszcze do twoich rysunków, byłoby dobrze, gdybyś dodał opis w parametrze {{Parametr|opis}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:05, 14 paź 2025 (CEST) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] Bardzo dziękuję za rady, wszystkie błędy techniczne poprawie wieczorem [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:07, 14 paź 2025 (CEST) == Nowe przepisy == Hej, jestem rozczarowana dopisywaniem, a raczej przepisywaniem z książek przepisów do naszej wikibookowej książki kucharskiej. Dzisiaj dopisałeś cztery nowe sałatki, a jestem pewna, że ich nawet nie wypróbowałeś. Pewnie dlatego brakuje przy nich fotografii? Czy mógłbyś mi powiedzieć, dlaczego to robisz? Po co nam duża ilość przy beznadziejnej jakości. Moim zdaniem nie tędy droga. Robisz teraz to samo, co swego czasu Świętokrzyskie z ta drobną różnicą, że podajesz źródło. Na wstępie książki kucharskiej widnieje zdanie: "Jeśli chcesz – podziel się z nami własnym przepisem." Czy moglibyśmy się tego trzymać? To znaczy nieważne, skąd ten przepis pochodzi, ważnym jest, że danie zostało przez ciebie przygotowane, wypróbowane, ocenione na bardzo dobry, sfotografowane i zamieszczone w Wikibooku. Bo jeżeli chcesz sobie zapisać pewne przepisy "na potem", to masz przecież brudnopis. Co o tym myślisz? Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:01, 22 paź 2025 (CEST) == Odp. == Hej, ok, rozumiem twój punkt widzenia, ale jeżeli to stara książka (autor zmarł ponad 70 lat temu), to może publikować to w Wikiźródłach? Tam jest sporo starych książek kucharskich. Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:34, 22 paź 2025 (CEST) == Prace dyplomowe na wikibooks do usuniecia? == Hej, w Barze zadalam pytania na temat prac magisterskich, dyplomowych itp. Czy zechcialbys odniesc sie do moich pytan? Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:03, 27 paź 2025 (CET) == Linkujące i dokończenie prac == Dokończyłem twoje przenoszenie, teraz sprawdź linkujące, czy jakaś strona odnosi się do skasowanych artykułów, i one zamień na nową nazwę podręcznika, czy mam to zrobi sam? Bo jeszcze przenoszenie tak naprawdę nie jest do końca zrobione i dokończone! Będę sprawdzał! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:18, 31 paź 2025 (CET) * A wiesz, co to jest linkujące! Sprawdź pod: Specjalna:Linkujące/<Nazwa artykułu>, i poprawiaj! A to <Nazwa artykułu>, to nazwa artykułu przed przeniesieniem!? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:32, 31 paź 2025 (CET) ** To musisz zrobić, tym razem ręcznie, sprawdź też strony dyskusji! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:35, 31 paź 2025 (CET) *** Też sprawdź linki nie napisane w postaci linków w nawigacjach, które w nich stają się linkami, jeden z nich poprawiłem! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:39, 31 paź 2025 (CET) *** Sprawdź też linki w <nowiki><imagemap></imagemap></nowiki>. Ja jeden z artykułów poprawiłem taki. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:50, 31 paź 2025 (CET) *** Popraw też strony dyskusji użytkowników w linkujących. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:07, 31 paź 2025 (CET) *** Sprawdź w stronach przenoszonych, przed przeniesieniem, czy one linkują, na stronie {{lz|s=Specjalna:Rejestr|c=type=move&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters[]=newusers&wpFormIdentifier=logeventslist}}, i w edycjach przy tych artykułach przenoszonych, a zobaczysz, co wcześniej źle robiłeś, też zaglądaj na stronę: {{lc2|Strony według prefiksu}}, i dlatego musiałem poprawiać lub dokończyć przenoszenie tych książek wcześniej przenoszonych przez Ciebie! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:05, 2 lis 2025 (CET) == Historia dla klas 7-8 i inne absurdy == A sprawdzałeś ty w ogóle program nauczania? Właściwie, to obejmujesz tutaj klasy od 4 do 8, nie zaś od 7 do 8. O ile dobrze pamiętam, klasy 7-8 do było od wielkiej kolonizacji do współczesności. No ale po co sprawdzać? Popełniłeś ogrom takich błędów. Proszę, rozważaj, w co klikasz i ile klikasz. Świeżo zdobyte uprawnienia może podniecają, lecz w pracy administratora trzeba patrzeć na wszystko zimno. [[Wikipedysta:Lordmichigan|Lordmichigan]] ([[Dyskusja wikipedysty:Lordmichigan|dyskusja]]) 13:43, 2 lis 2025 (CET) == Pisownia po dwukropku w artykule Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka == Hej, w tym przypadku po dwukropku małą literą ([https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/wielka-litera-po-dwukropku;8986.html]) Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 19:31, 7 lis 2025 (CET) == Czy temat "gimnazjum" jest jeszcze aktualny? == Hej, poniewaz pozostala taka kategoria: https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Gimnazjum. Czy tak jest ok, czy chcialbys z tym tez zrobic jeszcze porzadek? Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:33, 12 lis 2025 (CET) == edukacja zdrowotna == Świetny pomysł na podręcznik. Dodałem na końcu link do standardowego rozdziału "o podręczniku" Gdybyś mógł tam podlinkować podstawę programową byłbym wdzięczny. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 12:01, 9 gru 2025 (CET) == Czy plagiat == Skąd masz te książki, które piszesz, czy one są zgodne z licencją {{NAZWASERWISU|link=tak|wikipedia=tak}}. A przy okazji, naprawiłem problem z filtrem tytułu od powtarzania. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:26, 13 gru 2025 (CET) : A jeżeli one są zgodne, to dopisz licencję na stronie głównej z każdej z książek, które umieściłeś na projekcie, tak też rób dla każdej z tych ksiąg, które zaczynasz! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:33, 13 gru 2025 (CET) ::Ale w czym problem? Przecież na dole każdej strony i przy każdej edycji deklaruje się licencję CC:BY-SA [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 20:54, 18 gru 2025 (CET) : Jaką licencję mam ustawić w twoich książkach? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:57, 18 gru 2025 (CET) : A ci wystarczy to oznaczyć szablonem {{s|Licencja}} (jak np. na: [[Fizyka statystyczna]]), czy innym? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:31, 18 gru 2025 (CET) : Teraz lepiej, bo wiadomo, że to ty napisałeś te książki, a nie kto inny! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:31, 18 gru 2025 (CET) == Twoje książki == Mam jedno krótkie pytanie! Kiedy ukończysz swoje książki? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 09:52, 24 gru 2025 (CET) * A uwzględniłeś artykuł: [[Etyka dla szkoły podstawowej/Intencje i motywy – po co coś robię]], który filtr zablokował, a teraz go nie blokuje! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:52, 24 gru 2025 (CET) == Streszczenia lektur == Chyba mamy problem - '''nie istnieje żadna kategoria tematyczna''', w której można to umieścić. Czy zakładamy nową (np. ''Literatura''), czy może koncentrujemy się na rozbudowywaniu, a na kategorie przyjdzie pora? [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 22:01, 27 gru 2025 (CET) == Ad:Pytanie == ;[{{fullurl:Dyskusja_wikipedysty:Marek_Mazurkiewicz|oldid=529490}}#Pytanie Ad:Pytanie] Tak mam w planach ich rozbudowę ale jeszcze zastanawiam się nad formą. Cały ten podręcznik jest zalążkiem jak się spojrzy w podstawę programową. Zapewne dodam tam objawy i może porównanie z prawidłowym kariotypem. Dzięki za uwagę, chętnie przyjmę podpowiedzi. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 23:56, 4 sty 2026 (CET) == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administratorzy) will expire on 2026-01-28 11:48:36. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Wikipedysta:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Dyskusja wikipedysty:Leaderbot|dyskusja]]) 20:42, 21 sty 2026 (CET)</div> == Brak litery w wyrazie == W wyrażeniu: "szkół ponadpostawowych", a nie powinno się pisać: "szkół ponadpodstawowych"?! Brak właśnie tu jest litery "d"! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:48, 8 lut 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] faktycznie w podręczniku i podstronach występuje literówka. Chcesz przenieść osobiście pod prawidłową nazwę czy mam się tym zająć? Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 15:51, 8 lut 2026 (CET) :: {{Ping|Igor123121}} Poczekaj przed następną edycją, zaraz przenoszę! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:53, 8 lut 2026 (CET) == [[Order Orła Białego/Nadawanie odznaczenia przez Rząd RP na Uchodźstwie]] == Już możesz stworzyć ten artykuł, zmodyfikowałem filtr 21. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 07:52, 6 mar 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] super, dziekuję Ci bardzo! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 07:55, 6 mar 2026 (CET) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:07, 28 kwi 2026 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Notice of expiration of your sysop right == <div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administratorzy) will expire on 2026-07-28 11:48:00. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Wikipedysta:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Dyskusja wikipedysty:Leaderbot|dyskusja]]) 21:42, 21 lip 2026 (CEST)</div> == Użytkownik [[User:Esperantysta Druhomił|Esperantysta Druhomił]] == Te edycje tego użytkownika trzeba cofnąć, lub poprawić, jak myślisz? Zobacz je w: [[Specjalna:Wkład/Esperantysta_Druhomił]]... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:51, 27 lip 2026 (CEST) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] powiem ci szczerze, że ciężko mi się ustosunkować, ponieważ w kwestii języków jestem mało obeznany. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 22:28, 27 lip 2026 (CEST) == Wandalizmy == Jestem w trakcie usuwania wandalizmów z: [[Special:Wkład/Esperantysta Druhomił]] (już wandalizmy usunąłem - ale trzeba sprawdzić je jeszcze raz) i [[Special:Wkład/Świętokrzyskie3]] (w trakcie). Czy mógłbyś zajrzeć na [[Special:Ostatnie zmiany]], by korygować mnie, jakby coś było nie tak! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:35, 29 lip 2026 (CEST) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] oczywiście będę przeglądał, a gdy gdzieś wkradnie się jakiś błąd to poprawię. Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 00:37, 29 lip 2026 (CEST) n00ve0cetjs6t52g60wkcrvc8x1is75 828 62045 548808 539586 2026-07-29T07:19:41Z Persino 2851 548808 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj.tabela-szerokość{ width:100%; margin:0; padding:0; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 2bufso0c2oyaotj7bj76hktkpg5300n 548809 548808 2026-07-29T07:22:09Z Persino 2851 548809 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość{ width:100%; margin:0; padding:0; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ cmgpz7exmofwkk6p9scmz6ptwe4e48o 548810 548809 2026-07-29T07:22:59Z Persino 2851 548810 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość{ max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ n9nqm3x3r3zpm6r3s2fxgcaxsj3v1o0 548811 548810 2026-07-29T07:24:49Z Persino 2851 548811 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość{ max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; box-sizing:border-box; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ kfyhpxzfyav3lp8c7el7muw8fd57fxe 548820 548811 2026-07-29T08:51:42Z Persino 2851 548820 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość{ max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 5vz1hf5d89m1n1p1x673p8e4kwu76b4 548823 548820 2026-07-29T08:56:26Z Persino 2851 548823 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj, div.wikitabela-moduł.tabela-brak{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-brak{ padding: 0; margin:0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość{ max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 30gzojqj77knoqadbgrenu8c1fypmm8 548824 548823 2026-07-29T09:27:11Z Persino 2851 548824 sanitized-css text/css table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child{ margin-top:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child{ margin-bottom:0; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:last-child:not(:first-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:last-child:not(:first-child){ margin-top:0.3em; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th > p:first-child:not(:last-child), table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td > p:first-child:not(:last-child){ margin-bottom:0.3em; } table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-centruj-td > tbody > tr > td{ text-align:center; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-lewo-td > tbody > tr > td{ text-align:left; vertical-align:middle; } table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo > tbody > tr > td, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-th > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł.tekst-prawo-td > tbody > tr > td{ text-align:right; vertical-align:middle; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj, div.wikitabela-moduł.tabela-brak{ display:block; overflow:auto; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:fit-content; } div.wikitabela-moduł.tabela-prawo{ float:right; clear:right; padding: 0 0 2em 2em; } div.wikitabela-moduł.tabela-lewo{ float:left; clear:left; padding:0 2em 2em 0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj{ padding: 0 2em 0 2em; margin:0 auto; } div.wikitabela-moduł.tabela-brak{ padding: 0; margin:0; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-prawo > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak > table{ margin:0; } table.wikitabela-moduł{ display:table; } table.wikitabela-moduł > tbody{ display:table-row-group; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr{ display:table-row; } table.wikitabela-moduł > tbody > tr > th, table.wikitabela-moduł > tbody > tr > td{ display:table-cell; } table.wikitabela-moduł > caption{ display:table-caption; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj{ padding:0; width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-strona.tabela-centruj > table, div.wikitabela-moduł.tabela-padding-strona.tabela-centruj > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość{ max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; box-sizing:border-box; } div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table, div.wikitabela-moduł.tabela-brak.tabela-szerokość > table{ width:100%; box-sizing:border-box; } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width: 745px), all and (max-device-height: 745px){ div.wikitabela-moduł.tabela-prawo, div.wikitabela-moduł.tabela-lewo, div.wikitabela-moduł.tabela-centruj, div.wikitabela-moduł.tabela-brak{ display:block; max-width:100vw; width:100%; margin:0; padding:0; float:none; clear:none; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 2am347677npoh867v9j94dz4a6bc9ge 4 63511 548825 547874 2026-07-29T09:30:56Z Persino 2851 /* Spis treści */ 548825 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ProstaStronaStart | nagłówek = {{Podrozdział|{{ld2|StronicowyParser}}|Dokumentacja modułów {{lpg|Lua}} w {{lpr|Lua|Scribunto}}.}}{{Autonawigacja|Pomoc:Spis treści}} | stopka strony = {{StopkaSpisTreści}}{{Podrozdział|Koniec}} }}</noinclude> {{Spis treści}} Funkcje stronicowego parsera służące do analizu uchwytów i ich numerowania, do przydzielenia uchwytom, pewnych rozdziałów, czy nawet pobieranie, za pomocą uchwytów. Też służy do ładowania spisów treści przy pomocy jego funkcji. == Spis treści == * {{lru|Moduły/StronicowyParser}} procedur stronicowego parsera do numeracji obiektów i odniesień do nich, także operowanie na tak zebranych danych. ** {{lr|Moduły/StronicowyParser/Tom I|StronicowyParser - Tom I}} - funkcje główne stronicowego parsera, uruchamiane w stronicowych szablonach, które są zawarte w podkategoriach: {{lk2|Szablony stronicowe}}, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy}} - funkcje do wydzielania z wikikodu strony rozdziału danego spisu jego głównej części, ktorym jest właściwy spis treści strony, tym spisem treści nie muszą być rozdziały i artykuły w rozdziale: '''Spis treści''', czy: '''SPIS RZECZY''', wraz z tym nim, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/GłównaFunkcjaZbieraniaDanychStron}} - zawiera funkcje do analizy spisów i całej strony z drugiej strony, jak i tworzenia tablicy nagłówków, z ich identyfikatorami '''id''', * {{lru|Moduły/StronicowyParser/Kategorie}} - zwraca kategorie, tylko raz przetworzone i policzone, zgłaszane przez {{Code|{{m|StronicowyParser|WstawKategorie}}}}, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaArtykułówKsiążek}} - funkcje pobierania, na podstawie nazwy nagłówka lub artykułu książki, zależnie od ustawień, jego numeru, lub odwrotnie, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerLubNazwaNagłówkówKsiążek}} - funkcje pobierania, na podstawie nazwy nagłówka, jego numeru, lub odwrotnie, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumerObiektu}} - funkcje numerowania uchwytów, przypisywanie uchwytom linków do nagłówków lub uchwytom zawartości tekstów, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/NumeracjaObiektówStron}} - funkcja odpowiednio ustawia dane, jaka jest numeracja, jeśli w ogóle istnieje, danego typu obiektu, sprawdza, czy uchwyt obiektu się powtarza, przy numeracji uwzględniany jest numer artykułu. * {{lru|Moduły/StronicowyParser/Potrzebne}} - * {{lru|Moduły/StronicowyParser/Problemy}} - funkcje sprawdzania, czy jest taki, i dodawania, problemów do tablicy, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/Rozdziały}} - funkcje, do przygotowania tekstów spisów treści, do dalszej obróbki przez funkcje z: {{Code|{{ld2|StronicowyParser/SpisTreści}}}}, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści}} - spis treści dla jego podmodułów, ** {{lr|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom I|SpisTreści - Tom I}} - funkcje do ładowania pojedynczego spisu treści, ** {{lr|Moduły/StronicowyParser/SpisTreści/Tom II|SpisTreści - Tom II}} - funkcje do ładowania jego, wielu, a nawet przygotowania dodatkowych elementów spisów, a mianowicie dalszych artykułów, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/StronaSubst}} - strona, a w niej funkcje, do sprawdzania, czy dana podana strona jest stroną zbiorczą, ładuje kod strony zbiorczej dla szablonów {{s|StronaSubst}} i {{s|KsiążkaSubst}}, także przygotowuje wpisy do spisu treści {{s|Spis treści}} ({{s|Spis treści zwinięty}}), czy {{s|TOC}}, a nawet {{s|TOC limit}} * {{lru|Moduły/StronicowyParser/Tekst}} - są to funkcje do ładowania tekstu stron, nawet jego rekurencyjne, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/ZbieranieDanychStron}} - moduł do zbierania informacji o aktualnej stronie, nie spisie treści, co do uchwytów pewnych obiektów i dalszych informacji o nich, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/SzablonyTekstu}} - funkcje aktualizowania informacji specjalne dla szablonów {{s|PobierzŚródtekst}} na podstawie informacji w szablonach {{s|Śródtekst}} w tym samym lub na innej stronie artykułu książki, czy na innej stronie nieartykularnej (książkowej), * {{lru|Moduły/StronicowyParser/informacje}} - moduł ładujący informacje o danej stronie, dołączony raz na całą nią, * {{lru|Moduły/StronicowyParser/obiekty}} - zestaw stałych tablicowych ładowanych raz na całą stronę. {{BrClear}} <noinclude><!-- -->{{ProstaStronaKoniec}}<!-- -->{{Kategoria|Opisy funkcji, w Lua w Scribunto, w modułach}}<!-- --></noinclude> joeq5eo0z09239tznnr8j4agooh5pf8 14 63786 548534 2026-07-28T13:01:55Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „{{Kategoria|Książka kucharska/Spis alfabetyczny}}” 548534 wikitext text/x-wiki {{Kategoria|Książka kucharska/Spis alfabetyczny}} 838hplir9u56ggfym24sg3q4psh2t82 0 63787 548718 2026-07-29T00:37:08Z Igor123121 34732 n 548718 wikitext text/x-wiki Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia''', {{Monitor Polski|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej//Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] {{Status|-100%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} l1c4unp02ful7tqm80nubb19to046hv 548719 548718 2026-07-29T00:37:19Z Igor123121 34732 548719 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia''', {{Monitor Polski|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej//Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] 0qexon4l89bvrn2pxvw49vc10vwtz9g 548721 548719 2026-07-29T00:38:03Z Igor123121 34732 548721 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia'', {{Dziennik Ustaw|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej//Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] 4dir1akwzeviw8n5sqa1cap2k73cwbl 548722 548721 2026-07-29T00:39:00Z Igor123121 34732 548722 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} {{Wikipedia|Edukacja obywatelska|edukacji obywatelskiej}} Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia'', {{Dziennik Ustaw|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej//Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] mxtk2onffn9ttugsm47imoq3iz0fj1v 548723 548722 2026-07-29T00:39:27Z Igor123121 34732 548723 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} {{Wikipedia|Edukacja obywatelska|edukacji obywatelskiej}} [[Plik:European Youth Parliament - Éire Ireland - 7th & 8th April 2024 (53636257052).jpg|mały|Uczestnicy sesji Europejskiego Parlamentu Młodzieży]] Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia'', {{Dziennik Ustaw|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej//Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] kuekqf3byq3k0ed1xtbex9kj7wa5q8i 548827 548723 2026-07-29T09:55:08Z Persino 2851 548827 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} {{Wikipedia|Edukacja obywatelska|edukacji obywatelskiej}} [[Plik:European Youth Parliament - Éire Ireland - 7th & 8th April 2024 (53636257052).jpg|mały|Uczestnicy sesji Europejskiego Parlamentu Młodzieży]] Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia'', {{Dziennik Ustaw|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] mysu4t4arvni2i0wqx2vou89zv4onfa