Wikibooks plwikibooks https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Specjalna Dyskusja Wikipedysta Dyskusja wikipedysty Wikibooks Dyskusja Wikibooks Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii Wikijunior Dyskusja Wikijuniora TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1391 548900 75307 2026-07-30T01:21:07Z Persino 2851 548900 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''cebula'' *''250 g kiełbasy'' *''4 łyżki ketchupu'' *''3 łyżki naturalnego jogurtu'' *''sól selerowa'' *''pieprz'' *''makaron'' == Sposób przyrządzania == Posiekaną cebulę podsmażyć z kiełbasą pokrojoną w paseczki. Dodać ketchup i jogurt. Doprawić solą i pieprzem. Wymieszać z makaronem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa}} </noinclude> 77aw9um0l05tmm33544po47myydrl75 548970 548900 2026-07-30T03:25:56Z Persino 2851 /* Sposób przyrządzania */ 548970 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''cebula'' *''250 g kiełbasy'' *''4 łyżki ketchupu'' *''3 łyżki naturalnego jogurtu'' *''sól selerowa'' *''pieprz'' *''makaron'' == Sposób przyrządzania == # Posiekaną cebulę podsmażyć z kiełbasą pokrojoną w paseczki. # Dodać ketchup i jogurt. Doprawić solą i pieprzem. Wymieszać z makaronem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa}} </noinclude> tgfofimt44uj3flrdxsmh1cgk4ee0kq 0 1512 548901 165607 2026-07-30T01:21:46Z Persino 2851 548901 wikitext text/x-wiki *''100 g mortadeli'' *''2 łyżki masła'' *''2 łyżki tartej bułki'' *''500 g makaronu'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == Pokrojoną w paseczki mortadelę podsmażyć na maśle. Dodać makaron i tartą bułkę. Chwilę razem smażyć. Doprawić do smaku. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa}} </noinclude> ivc6i385gmpvo0ulxz41nuqt1mds6fz 0 1534 548902 77159 2026-07-30T01:22:43Z Persino 2851 548902 wikitext text/x-wiki *Dla 4 osób *Porcja: 856 kcal *Przygotowanie: 18 minut *Zapiekanie: 20 minut == Składniki == *''400 g makaronu rurki'' *''250 g szynki'' *''szklanka chudej śmietanki'' *''200 g ementalera'' *''sól'' *''gałka muszkatołowa'' *''koperek'' *''łyżka masła'' == Przygotowanie == Szynkę pokroić w wąskie paski. Wymieszać z ugotowanym makaronem, doprawić solą i startą gałką muszkatołową. Wyłożyć do grubo wysmarowanego masłem naczynia do zapiekania. Ser zetrzeć na tarce, wsypać połowę do śmietanki, roztrzepać, osolić. Sosem zalać makaron, posypać resztą sera i wstawić na 20 minut do rozgrzanego do 200 stopni piekarnika. Przed podaniem posypać posiekanym koperkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Pizze i zapiekanki|Nabiał|Mięsa}} </noinclude> aoq7smws36j2wqzhp7n4r5g1xp80npo 548971 548902 2026-07-30T03:26:25Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548971 wikitext text/x-wiki *Dla 4 osób *Porcja: 856 kcal *Przygotowanie: 18 minut *Zapiekanie: 20 minut == Składniki == *''400 g makaronu rurki'' *''250 g szynki'' *''szklanka chudej śmietanki'' *''200 g ementalera'' *''sól'' *''gałka muszkatołowa'' *''koperek'' *''łyżka masła'' == Przygotowanie == # Szynkę pokroić w wąskie paski. Wymieszać z ugotowanym makaronem, doprawić solą i startą gałką muszkatołową. Wyłożyć do grubo wysmarowanego masłem naczynia do zapiekania. # Ser zetrzeć na tarce, wsypać połowę do śmietanki, roztrzepać, osolić. Sosem zalać makaron, posypać resztą sera i wstawić na 20 minut do rozgrzanego do 200 stopni piekarnika. Przed podaniem posypać posiekanym koperkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Pizze i zapiekanki|Nabiał|Mięsa}} </noinclude> m1x9cnxops5bmkr1eytv9hmztcqqsug 0 2594 548921 406970 2026-07-30T01:54:26Z Persino 2851 548921 wikitext text/x-wiki '''Ciulim''' – danie regionalne będące pochodną znanej potrawy kuchni żydowskiej – {{sr|Czulent|czulentu}}. {{Wikipedia|Ciulim}} {{Wikisłownik|ciulim}} == Składniki == * ''2 kg ziemniaków'' * ''1 kg żeberek'' * ''kilka skrzydełek drobiowych (najlepiej gęsich)'' * ''2-3 cebule'' * ''20 dag surowego boczku'' * ''1 kostka smalcu'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''szczypta papryki'' * ''imbir'' * ''majeranek'' == Przygotowanie == # Żeberka pokroić na małe kawałki, przyprawić solą, pieprzem oraz imbirem. Przyprawione odstawić na ok. 2 godziny. # Ziemniaki zetrzeć na tarce. Pokrojony boczek podsmażyć z dodaniem pokrojonej w kostkę cebuli, tak aby się zarumieniła. Masę ziemniaczaną przyprawić do smaku. # Do wysmarowanego tłuszczem garnka wlać warstwami masę ziemniaczaną przekładając ją mięsem (może być podsmażone dla uzyskania lepszego smaku). Piec pomału w piecu chlebowym (najlepiej przez całą noc). * Podawać na gorąco. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Warzywa|Kuchnia polska}} </noinclude> l1a7k4keya9dq2ua8pe3ni87gax8yf6 0 3678 549005 514511 2026-07-30T04:08:03Z Persino 2851 549005 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1 l rosołu'' * ''80 dag młodych buraczków'' * ''4 jajka'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''sok z cytryny'' == Przygotowanie == # Buraczki oczyścić, opłukać, upiec, obrać i zetrzeć na tarce o dużych otworach. # Jajka umyć, wbić do naczynia z rosołem, wstawić do większego garnka z gorącą wodą i ubijać na parze około 10 minut. Połączyć z buraczkami, doprawić. * Podawać z kładzionymi kluskami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia lwowska}} </noinclude> bm7ur1iqk7e4pu2drpmjofatvtmfz9b 0 3682 549007 514515 2026-07-30T04:09:05Z Persino 2851 549007 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1,5 l wody'' * ''50 dag młodych buraczków'' * ''10 dag młodej marchwi'' * ''10 dag młodej pietruszki'' * ''10 dag młodego selera'' * ''25 dag wołowiny bez kości'' * ''10 dag masła'' * ''szklanka śmietany'' * ''2 dag mąki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''majeranek'' * ''czosnek'' * ''sok z cytryny'' == Przygotowanie == # Warzywa umyć, obrać, opłukać, zemleć razem z mięsem, podsmażyć, lekko rumieniąc, zalać wodą, posolić i ugotować. # Następnie wlać śmietanę wymieszaną z mąką, dodać przyprawy, chwilę pogotować. Najlepiej podawać z ziemniakami z wody z dodatkiem masła. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia lwowska}} </noinclude> cqhzzw65s33hdz6rys2nf36x5ecrr15 0 4648 548937 384696 2026-07-30T02:25:48Z Persino 2851 548937 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Spaghetti Bolognese.jpg|ramka=mały|rozmiar=240px|pozycja=prawo|opis=Sos bolognese na spaghetti}} {{Wikipedia|Sos bolognese}} '''Sos boloński (bolognese)''' (wł. ''ragù alla bolognese'') – gęsty {{lpg|Sos|sos}} mięsny typu {{lpg|potrawka|potrawki}} (''ragoût''), pochodzący z włoskiej {{lpg|Bolonia|Bolonii}}. Sporządza się go z wielu rodzajów mięs (tradycyjnie krojonych na bardzo drobne kawałeczki, obecnie mielonych). Używa się przede wszystkim {{lpg|wieprzowina|wieprzowiny}} i {{lpg|wołowina|wołowiny}}. Często również kiełbas (tradycyjnie: {{lpg|mortadela|mortadeli}}), boczku. W zależności od przepisu można wykorzystać warzywa (z typowej tzw. {{lpg|włoszczyzna|włoszczyzny}}). == Składniki podstawowe == * ''mięso mielone wieprzowe, wołowe lub wieprzowo-wołowe'' * ''oliwa z oliwek'' * ''czosnek'' * ''dojrzałe pomidory (ewentualnie pomidory z puszki lub przecier pomidorowy)'' * ''sól'' * ''tymianek'' * ''oregano'' * ''bazylia'' * ''cebula'' '''Składniki możliwe (dodatkowe)''', w zastosowaniu do odmian wedle wyboru: czerwone wino, boczek, kiełbasa, pieczarki, {{lpg|włoszczyzna|włoszczyzna}}: marchew, pietruszka, seler. == Przygotowanie == Na patelnię wlać oliwę zakrywając dno. Rozgrzać tłuszcz do takiej temperatury, aby mięso nakładane na patelnię skwierczało. Na małym ogniu smażyć mięso przez 10–15 minut do wytopienia tłuszczu i zmiany barwy, dbając przy tym, ażeby mięso się nie sklejało. Drobno siekać pozostałe składniki podstawowe i dodatkowe (w zależności od wyboru) i dusić, mieszając co jakiś czas, aż staną się jednolitą masą (około dwóch godzin). Im mocniej rozdrobnione składniki, tym krócej trzeba je dusić. Na koniec doprawić mocno siekanym czosnkiem, bazylią, tymiankiem, oregano, solą – do smaku. Przyprawione dusić do ok. 5 min. Sos można wykorzystać w tradycyjnych włoskich potrawach (jak: spaghetti, pizza, lasagne i innych). == Przepis na klasyczne bolognese == === Składniki === Do przygotowania 4–5 dużych porcji klasycznego bolognese są potrzebne następujące składniki<ref name=jestpysznie/>: * 500 g mielonej wołowiny * 2 średnie marchewki * 2 łodygi selera naciowego * 1 średnia cebula * 2–3 ząbki czosnku * 50–70 g wędzonego boczku * 1 szklanka mleka * 1,5 szklanki czerwonego wytrawnego wina * 2 puszki pomidorów lub 1 puszka i 1 słoiczek przecieru pomidorowego * 3 łyżki oliwy * 3 listki laurowe * sól, cukier, pieprz w ziarnach * do podania: makaron (ok. 80–100 g na osobę), najlepiej tagliatelle oraz starty parmezan === Przygotowanie === Marchewkę należy obrać i zetrzeć na dużych oczkach tarki, seler naciowy pokroić w drobną kosteczkę, posiekać drobno cebulę i czosnek. Boczek należy także drobno pokroić w cieniutką kostkę oraz zmiksować pomidory z puszki. Na patelni z przykrywką należy rozgrzać oliwę i podsmażyć boczek na złoto, następnie dodać cebulę oraz czosnek, aż cebula się zeszkli. Później trzeba dodać marchew i seler dokładnie mieszając i podsmażając kilka minut, aż zmiękną. Następnie należy dodać wołowinę i podsmażając mieszać wszystkie składniki. Gdy cała wołowina obsmaży się dokładnie, należy na patelnię wlać mleko, wymieszać i pozwolić mu nieco odparować. Następnie dodać wino i znów pozwolić mu trochę odparować. Gdy wino się zredukuje należy dodać pomidory do zawartości patelni i znowu dokładnie wymieszać. Można dorzuć liście laurowe oraz kilka ziarenek pieprzu. Następnie należy zmniejszyć ogień pod patelnią do minimum, nałożyć pokrywkę i dusić sos przez przynajmniej 2 godziny od czasu do czasu mieszając, aby sos nie przywarł do dna. W trakcie gotowania można dodać odrobinę cukru, aby uzyskać optymalną kwaśność sosu. Na koniec należy posolić potrawę do smaku. W trakcie przygotowania dodatkowo można używać takich przypraw jak tymianek czy oregano. Nie należy natomiast dodawać bazylii, gdyż zbyt duża jej ilość mogłaby przytłumić właściwy smak mięsa duszonego w winie i pomidorach<ref name=jestpysznie/>. === Podanie potrawy === Sos bolognese powinno się podawać na makaronie {{Lpg|agliatelle}} lub {{lpg|pappardelle}}. Nie powinno się serwować tego sosu ze {{lpg|spaghetti}}, gdyż jego cienkie nitki mogą nie utrzymać cięższego sosu. Najczęściej tak podaną potrawę posypuje się {{lpg|parmezan}}em lub drobno startym żółtym serem{{Ref|nazwae=jestpysznie|ref={{Cytuj stronę | url= http://jestpysznie.pl/ragu-alla-bolognese-prawdziwy-sos-bolonski-do-makaronu/ | tytuł = Ragu alla bolognese – prawdziwy sos boloński do makaronu/ | język = pl | data dostępu = 2013-11-23}}}}. {{Przypisy}} == Zobacz też == * {{sr|Sos genueński}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy gorące|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> 9e4w7tu535jvtxv5dsmu5vcqer2sd6z 548938 548937 2026-07-30T02:26:12Z Persino 2851 548938 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Spaghetti Bolognese.jpg|ramka=mały|rozmiar=240px|pozycja=prawo|opis=Sos bolognese na spaghetti}} {{Wikipedia|Sos bolognese}} '''Sos boloński (bolognese)''' (wł. ''ragù alla bolognese'') – gęsty {{lpg|Sos|sos}} mięsny typu {{lpg|potrawka|potrawki}} (''ragoût''), pochodzący z włoskiej {{lpg|Bolonia|Bolonii}}. Sporządza się go z wielu rodzajów mięs (tradycyjnie krojonych na bardzo drobne kawałeczki, obecnie mielonych). Używa się przede wszystkim {{lpg|wieprzowina|wieprzowiny}} i {{lpg|wołowina|wołowiny}}. Często również kiełbas (tradycyjnie: {{lpg|mortadela|mortadeli}}), boczku. W zależności od przepisu można wykorzystać warzywa (z typowej tzw. {{lpg|włoszczyzna|włoszczyzny}}). == Składniki podstawowe == * ''mięso mielone wieprzowe, wołowe lub wieprzowo-wołowe'' * ''oliwa z oliwek'' * ''czosnek'' * ''dojrzałe pomidory (ewentualnie pomidory z puszki lub przecier pomidorowy)'' * ''sól'' * ''tymianek'' * ''oregano'' * ''bazylia'' * ''cebula'' '''Składniki możliwe (dodatkowe)''', w zastosowaniu do odmian wedle wyboru: czerwone wino, boczek, kiełbasa, pieczarki, {{lpg|włoszczyzna|włoszczyzna}}: marchew, pietruszka, seler. == Przygotowanie == Na patelnię wlać oliwę zakrywając dno. Rozgrzać tłuszcz do takiej temperatury, aby mięso nakładane na patelnię skwierczało. Na małym ogniu smażyć mięso przez 10–15 minut do wytopienia tłuszczu i zmiany barwy, dbając przy tym, ażeby mięso się nie sklejało. Drobno siekać pozostałe składniki podstawowe i dodatkowe (w zależności od wyboru) i dusić, mieszając co jakiś czas, aż staną się jednolitą masą (około dwóch godzin). Im mocniej rozdrobnione składniki, tym krócej trzeba je dusić. Na koniec doprawić mocno siekanym czosnkiem, bazylią, tymiankiem, oregano, solą – do smaku. Przyprawione dusić do ok. 5 min. Sos można wykorzystać w tradycyjnych włoskich potrawach (jak: spaghetti, pizza, lasagne i innych). == Przepis na klasyczne bolognese == === Składniki === Do przygotowania 4–5 dużych porcji klasycznego bolognese są potrzebne następujące składniki<ref name=jestpysznie/>: * 500 g mielonej wołowiny * 2 średnie marchewki * 2 łodygi selera naciowego * 1 średnia cebula * 2–3 ząbki czosnku * 50–70 g wędzonego boczku * 1 szklanka mleka * 1,5 szklanki czerwonego wytrawnego wina * 2 puszki pomidorów lub 1 puszka i 1 słoiczek przecieru pomidorowego * 3 łyżki oliwy * 3 listki laurowe * sól, cukier, pieprz w ziarnach * do podania: makaron (ok. 80–100 g na osobę), najlepiej tagliatelle oraz starty parmezan === Przygotowanie === Marchewkę należy obrać i zetrzeć na dużych oczkach tarki, seler naciowy pokroić w drobną kosteczkę, posiekać drobno cebulę i czosnek. Boczek należy także drobno pokroić w cieniutką kostkę oraz zmiksować pomidory z puszki. Na patelni z przykrywką należy rozgrzać oliwę i podsmażyć boczek na złoto, następnie dodać cebulę oraz czosnek, aż cebula się zeszkli. Później trzeba dodać marchew i seler dokładnie mieszając i podsmażając kilka minut, aż zmiękną. Następnie należy dodać wołowinę i podsmażając mieszać wszystkie składniki. Gdy cała wołowina obsmaży się dokładnie, należy na patelnię wlać mleko, wymieszać i pozwolić mu nieco odparować. Następnie dodać wino i znów pozwolić mu trochę odparować. Gdy wino się zredukuje należy dodać pomidory do zawartości patelni i znowu dokładnie wymieszać. Można dorzuć liście laurowe oraz kilka ziarenek pieprzu. Następnie należy zmniejszyć ogień pod patelnią do minimum, nałożyć pokrywkę i dusić sos przez przynajmniej 2 godziny od czasu do czasu mieszając, aby sos nie przywarł do dna. W trakcie gotowania można dodać odrobinę cukru, aby uzyskać optymalną kwaśność sosu. Na koniec należy posolić potrawę do smaku. W trakcie przygotowania dodatkowo można używać takich przypraw jak tymianek czy oregano. Nie należy natomiast dodawać bazylii, gdyż zbyt duża jej ilość mogłaby przytłumić właściwy smak mięsa duszonego w winie i pomidorach<ref name=jestpysznie/>. === Podanie potrawy === Sos bolognese powinno się podawać na makaronie {{Lpg|agliatelle}} lub {{lpg|pappardelle}}. Nie powinno się serwować tego sosu ze {{lpg|spaghetti}}, gdyż jego cienkie nitki mogą nie utrzymać cięższego sosu. Najczęściej tak podaną potrawę posypuje się {{lpg|parmezan}}em lub drobno startym żółtym serem{{Ref|nazwa=jestpysznie|ref={{Cytuj stronę | url= http://jestpysznie.pl/ragu-alla-bolognese-prawdziwy-sos-bolonski-do-makaronu/ | tytuł = Ragu alla bolognese – prawdziwy sos boloński do makaronu/ | język = pl | data dostępu = 2013-11-23}}}}. {{Przypisy}} == Zobacz też == * {{sr|Sos genueński}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy gorące|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> ent5bihimithao9r7jxx5tos1bjv2sw 0 4877 548839 161989 2026-07-29T12:37:35Z Persino 2851 548839 wikitext text/x-wiki [[Rumuński/Spis treści|<< Spis treści]] {{Plik|plik=Bukarest Triumpf.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Łuk Triumfalny w Bukareszcie.}} == Miesiące == {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | styczeń || ianuarie || [januarje] |- | luty || februarie || [februarje] |- | marzec || martie || [martje] |- | kwiecień || aprilie || [aprilje] |- | maj || mai || [maj] |- | czerwiec || iunie || [junie] |- | lipiec || iulie || [julje] |- | sierpień || august || [august] |- | wrzesień || septembrie || [septembrie] |- | październik || octombrie || [oktombrie] |- | listopad || noiembrie || [nojembrie] |- | grudzień || decembrie || [deczembrie] |} == Dni == {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | dzisiaj || astăzi || [astæzᵻ] |- | wczoraj || ieri || [jerᵻ] |- | jutro || mâine || [myjne] |- | tydzień || săptămâna || [sæptæmyna] |- | w tym tygodniu || săptămâna asta || [sæptæmyna asta] |- | w zeszłym tygodniu || săptămâna trecută || [sæptæmyna trekutæ] |- | w przyszłym tygodniu || săptămâna viitoare || [sæptæmyna wijtłare] |- | poniedziałek || luni || [lunᵻ] |- | wtorek || marți || [marcᵻ] |- | środa || miercuri || [mierkurᵻ] |- | czwartek || joi || [żoj] |- | piątek || vineri || [winerᵻ] |- | sobota || sâmbătă || [symbætæ] |- | niedziela || duminică || [duminikæ] |} {{Rumuński - wstęp}} fqrdtdbzhusxjul5ablwut4z7bal45k 548843 548839 2026-07-29T16:23:24Z Persino 2851 548843 wikitext text/x-wiki [[Rumuński/Spis treści|<< Spis treści]] {{Plik|plik=Bukarest Triumpf.jpg|rozmiar=260px|ramka=mały|pozycja=prawo|opis=Łuk Triumfalny w Bukareszcie.}} == Miesiące == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | ianuarie || [januarje] || styczeń |- | februarie || [februarje] || luty |- | martie || [martje] || marzec |- | aprilie || [aprilje] || kwiecień |- | mai || [maj] || maj |- | iunie || [junie] || czerwiec |- | iulie || [julje] || lipiec |- | august || [august] || sierpień |- | septembrie || [septembrie] || wrzesień |- | octombrie || [oktombrie] || październik |- | noiembrie || [nojembrie] || listopad |- | decembrie || [deczembrie] || grudzień |} == Dni == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | astăzi || [astæzᵻ] || dzisiaj |- | ieri || [jerᵻ] || wczoraj |- | mâine || [myjne] || jutro |- | săptămâna || [sæptæmyna] || tydzień |- | săptămâna asta || [sæptæmyna asta] || w tym tygodniu |- | săptămâna trecută || [sæptæmyna trekutæ] || w zeszłym tygodniu |- | săptămâna viitoare || [sæptæmyna wijtłare] || w przyszłym tygodniu |- | luni || [lunᵻ] || poniedziałek |- | marți || [marcᵻ] || wtorek |- | miercuri || [mierkurᵻ] || środa |- | joi || [żoj] || czwartek |- | vineri || [winerᵻ] || piątek |- | sâmbătă || [symbætæ] || sobota |- | duminică || [duminikæ] || niedziela |} {{Rumuński - wstęp}} kpqe74xmdjj51d6pmmr7cqi824pwbqj 0 4897 548837 405617 2026-07-29T12:30:10Z Persino 2851 548837 wikitext text/x-wiki [[Rumuński/Spis treści|<< Spis treści]] Mimo że rumuńska wymowa jest bardzo fonetyczna, wielu obcokrajowców ma z nią problemy - zwłaszcza ludzie mówiący na co dzień językami germańskimi. Akcent i głoski są zbliżone do [[W:Język włoski|włoskich]] (z rozmaitymi wpływami języków słowiańskich), należy więc pamiętać o wyraźnej wymowie KAŻDEJ litery (z wyjątkiem ''ea'' czytanego zawsze jak zwykłe ''a''). W przeciwieństwie do języka angielskiego czy hiszpańskiego, jedna litera nie oznacza wielu głosek. Wyjątkiem jest litera ''i'', która choć przeważnie wymawiana jak zwykłe ''i'', czasem zamienia się w ''j'' lub ''ij'', a na końcu wyrazu wymawiana jest niesłyszalnie. Wymowę w podręczniku podano w polskiej transkrypcji - w języku rumuńskim nie ma dźwięku, który nie miałby polskiego odpowiednika (wynika to z wpływu języków słowiańskich). Wyjątkiem jest tylko ''ă''. == Alfabet == {| class="wikitable" ! Literă !! Transliteracja |- | a || [a] |- | ă || [æ] |- | b || [be] |- | c || [cze] |- | d || [de] |- | e || [e] |- | f || [fe] |- | g || [dże] |- | h || [ha] |- | i || [i] |- | î || [y] |- | j || [że] |- | k || [ka] |- | l || [le] |- | m || [me] |- | n || [ne] |- | o || [o] |- | p || [pe] |- | q || [kiu] |- | r || [re] |- | s || [se] |- | ș || [sze] |- | t || [te] |- | ț || [ce] |- | u || [u] |- | v || [we] |- | w || [dublu we] |- | x || [iks] |- | y || [igrek] |- | z || [ze] |} ==Samogłoski== {| class="wikitable" ! Litera !! Opis / Uwagi !! Audio |- | '''a''' || a || [https://www.wikitravel.org/upload/1/16/Ro-pronunciation-a.wav Posłuchaj wymowy litery a] |- | '''e''' || e<br/>Jeśli jednak występuje po nim ''a'', „e” nie jest wymawiana. || [http://www.wikitravel.org/upload/d/df/Ro-pronunciation-e.wav Posłuchaj wymowy litery e] |- | '''o''' || o || [https://www.wikitravel.org/upload/c/c3/Ro-pronunciation-o.wav Posłuchaj wymowy litery o] |- | '''u''' || u || [https://www.wikitravel.org/upload/6/6c/Ro-pronunciation-u.wav Posłuchaj wymowy litery u] |- | '''i''' || i<br/>Zmiękcza wcześniejszą spółgłoskę; zwykle jak polskie ''i'', czasem jak ''j'' lub ''ij''.<br/>Na końcu wyrazu niemal zawsze niesłyszalne. || [https://www.wikitravel.org/upload/2/2e/Ro-pronunciation-i.wav Posłuchaj wymowy litery i] |- | '''ă''' || zbliżone do e, tzw. ''szwa'' || [https://www.wikitravel.org/upload/5/5e/Ro-pronunciation-a2.wav Posłuchaj wymowy litery ă] |- | '''â / î''' || bardzo zbliżone do ''y''; oznaczają ten sam dźwięk — różnica tylko w pisowni. || [https://www.wikitravel.org/upload/d/dc/Ro-pronunciation-i2.wav Posłuchaj wymowy liter â i î] |- | '''y''' || w pisowni rumuńskiej nie występuje || — |} ==Spółgłoski== {| class="wikitable" ! Litera !! Wymowa / opis |- | '''b''' || [b] |- | '''c''' || Jeżeli po tej literze występują ''e'' lub ''i'' → [cz].<br/>W przeciwnym wypadku → [k]. |- | '''ch''' || [k] |- | '''d''' || [d] |- | '''f''' || [f] |- | '''g''' || Jeżeli po nim jest ''e'' lub ''i'' → [dż].<br/>W pozostałych przypadkach → [g].<br/>Jeśli po literze ''g'' występuje ''h'', wymawia się normalnie jak [g]. |- | '''h''' || [h]<br/>Jeśli jednak występuje przed nim ''g'', nie czyta się go. |- | '''j''' || [ż] |- | '''k''' || w pisowni rumuńskiej nie występuje |- | '''l''' || [l] |- | '''m''' || [m] |- | '''n''' || [n] |- | '''p''' || [p] |- | '''q''' || nie występuje |- | '''r''' || [r] |- | '''s''' || [s] |- | '''ș''' || [sz] |- | '''t''' || [t] |- | '''ț''' || [c] |- | '''u''' || [u] |- | '''v''' || [w] |- | '''w''' || nie występuje |- | '''x''' || najczęściej [ks], czasem [gz] |- | '''z''' || [z] |} {{Rumuński - wstęp}} ogxkpuav7qq37lqfdar4fjwl92fh6fh 0 5692 548838 278304 2026-07-29T12:34:22Z Persino 2851 548838 wikitext text/x-wiki [[Rumuński/Spis treści|<< Spis treści]] ==Liczby i numery== [[Image:Flag of Vojvodina.svg|thumb|right|300px|Flaga Wojwodiny, jednego z trzech terytoriów, w których rumuński jest językiem urzędowym]] {| class="wikitable" ! Liczba !! Rumuński !! Transliteracja |- | 1 || unu || [unu] |- | 2 || doi / două || [doj] / [dołæ] |- | 3 || trei || [trej] |- | 4 || patru || [patru] |- | 5 || cinci || [czincz] |- | 6 || șase || [szase] |- | 7 || șapte || [szapte] |- | 8 || opt || [opt] |- | 9 || nouă || [nołæ] |- | 10 || zece || [zecze] |- | 11 || unsprezece || [un-sprezecze] |- | 12 || doisprezece || [doj-sprezecze] |- | 13 || treisprezece || [trej-sprezecze] |- | 14 || patrusprezece || [patru-sprezecze] |- | 15 || cincisprezece || [czincz-sprezecze] |- | 16 || șaisprezece || [szajsprezecze] |- | 17 || șaptesprezece || [szaptesprezecze] |- | 18 || optsprezece || [optsprezecze] |- | 19 || nouăsprezece || [nołæsprezecze] |- | 20 || douăzeci || [dołæzecz] |- | 21 || douăzeci și unu || [dołæzecz szi unu] |- | 22 || douăzeci și doi || [dołæzecz szi doj] |- | 23 || douăzeci și trei || [dołæzecz szi trej] |- | 30 || treizeci || [trejzecz] |- | 40 || patruzeci || [patruzecz] |- | 50 || cincizeci || [czinczzecz] |- | 60 || șasezeci || [szajzecz] |- | 70 || șaptezeci || [szaptezecz] |- | 80 || optzeci || [optzecz] |- | 90 || nouăzeci || [nołæzecz] |- | 100 || o sută || [o sutæ] |- | 200 || două sute || […] |- | 300 || trei sute || […] |- | 1000 || o mie || [o mije] |- | 2000 || două mii || [dołæ mij] |- | 1 000 000 || un milion || [un milion] |- | 24 307 958 || douăzeci și patru milioane trei sute șapte mii nouă sute cincizeci și opt || [dołæzecz szi patru miliołane trej sute szapte mij nołæ sute czinczzecz szi opt] |} Liczebniki porządkowe tworzymy na dwa sposoby, w zależności od rodzaju: dodając końcówkę ''-lea'' [''la''] i stawiając ''al'' na początku lub też zamieniając zwykłą końcówkę na ''a'' i stawiając a na początku (z nielicznymi wyjątkami): {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński (m.) !! Transliteracja (m.) !! Rumuński (ż.) !! Transliteracja (ż.) |- | pierwszy || întâi / primul || [yntyj] / [primul] || întâia / prima || [yntyja] / [prima] |- | drugi || second / al doilea || [sekond] / [dojla] || a doua || [doła] |- | trzeci || al treilea || [al trejla] || a treia || [a treja] |- | czwarty || al patrulea || [al patrulea] || a patra || [a patra] |- | piąty || al cincilea || [al czinczilea] || a cincea || [a czinczea] |- | szósty || al șaselea || [al szaselea] || a șasea || [a szasea] |- | siódmy || al șaptelea || [al szaptelea] || a șaptea || [a szaptea] |- | ósmy || al optulea (wyjątek) || [optulea] / [optula] || a opta || [a opta] |- | dziewiąty || al nouălea || [al nołælea] || a noua || [a noła] |- | dziesiąty || al zecelea || [al zeczelea] || a zecea || [a zeczea] |} ... ==Ułamki== {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | połowa || jumătate || [żumætate] |- | ćwierć || un sfert || [un sfert] |- | ćwierć (forma żeńska) || o pătrime || [o pætrime] |- | mniej || mai puțin || [maj pucin] |- | więcej || mai mult || [maj mult] |} ==Kolory== {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | beżowy || bej || [bej] |- | biały || alb || [alb] |- | błękitny || azuriu / bleu || [azuriu] / [bleu] |- | brązowy || maro || [maro] |- | czarny || negru || [negru] |- | czerwony || roșu || [roszu] |- | fioletowy || violet || [violet] |- | granatowy || albastru închis || [albastru ynchis] |- | kasztanowy || castaniu || [kastaniu] |- | kremowy || crem || [krem] |- | niebieski || albastru / bleu || [albastru] / [bleu] |- | ciemnoniebieski || bleumarin || [bleumarin] |- | jasnoniebieski || albastru deschis || [albastru deskis] |- | pomarańczowy || portocaliu || [portokalju] |- | popielaty || gri || [gri] |- | ciemnopopielaty || gri închis || [gri ynchis] |- | jasnopopielaty || gri deschis || [gri deskis] |- | różowy || roz || [roz] |- | srebrny || argintiu || [argintiu] |- | szary || cenușiu || [cenusziu] |- | zielony || verde || [werde] |- | złoty || auriu || [auriu] |- | żółty || galben || [galben] |} {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | Jakiego ma być koloru? || Ce culoare să fie? || [cze kuloare sə fije] |- | Jaki odcień pani sobie życzy? || Ce nuanță doriți? || [cze nuanță doric] |- | Wolałabym ciemniejszy / jaśniejszy odcień. || Aș dori o nuanță mai închisă / deschisă. || [asz dori o nuanță maj ynchisə / deskisə] |} {{Rumuński - wstęp}} pu3ql45pmd08rf4j3dl5a00y74kqxtv 548842 548838 2026-07-29T16:21:41Z Persino 2851 548842 wikitext text/x-wiki [[Rumuński/Spis treści|<< Spis treści]] ==Liczby i numery== [[Image:Flag of Vojvodina.svg|thumb|right|300px|Flaga Wojwodiny, jednego z trzech terytoriów, w których rumuński jest językiem urzędowym]] {| class="wikitable" ! Liczba !! Rumuński !! Transliteracja |- | 1 || unu || [unu] |- | 2 || doi / două || [doj] / [dołæ] |- | 3 || trei || [trej] |- | 4 || patru || [patru] |- | 5 || cinci || [czincz] |- | 6 || șase || [szase] |- | 7 || șapte || [szapte] |- | 8 || opt || [opt] |- | 9 || nouă || [nołæ] |- | 10 || zece || [zecze] |- | 11 || unsprezece || [un-sprezecze] |- | 12 || doisprezece || [doj-sprezecze] |- | 13 || treisprezece || [trej-sprezecze] |- | 14 || patrusprezece || [patru-sprezecze] |- | 15 || cincisprezece || [czincz-sprezecze] |- | 16 || șaisprezece || [szajsprezecze] |- | 17 || șaptesprezece || [szaptesprezecze] |- | 18 || optsprezece || [optsprezecze] |- | 19 || nouăsprezece || [nołæsprezecze] |- | 20 || douăzeci || [dołæzecz] |- | 21 || douăzeci și unu || [dołæzecz szi unu] |- | 22 || douăzeci și doi || [dołæzecz szi doj] |- | 23 || douăzeci și trei || [dołæzecz szi trej] |- | 30 || treizeci || [trejzecz] |- | 40 || patruzeci || [patruzecz] |- | 50 || cincizeci || [czinczzecz] |- | 60 || șasezeci || [szajzecz] |- | 70 || șaptezeci || [szaptezecz] |- | 80 || optzeci || [optzecz] |- | 90 || nouăzeci || [nołæzecz] |- | 100 || o sută || [o sutæ] |- | 200 || două sute || […] |- | 300 || trei sute || […] |- | 1000 || o mie || [o mije] |- | 2000 || două mii || [dołæ mij] |- | 1 000 000 || un milion || [un milion] |- | 24 307 958 || douăzeci și patru milioane trei sute șapte mii nouă sute cincizeci și opt || [dołæzecz szi patru miliołane trej sute szapte mij nołæ sute czinczzecz szi opt] |} Liczebniki porządkowe tworzymy na dwa sposoby, w zależności od rodzaju: dodając końcówkę ''-lea'' [''la''] i stawiając ''al'' na początku lub też zamieniając zwykłą końcówkę na ''a'' i stawiając a na początku (z nielicznymi wyjątkami): {| class="wikitable" ! Rumuński (m.) !! Transliteracja (m.) !! Polski !! Rumuński (ż.) !! Transliteracja (ż.) |- | întâi / primul || [yntyj] / [primul] || pierwszy || întâia / prima || [yntyja] / [prima] |- | second / al doilea || [sekond] / [dojla] || drugi || a doua || [doła] |- | al treilea || [al trejla] || trzeci || a treia || [a treja] |- | al patrulea || [al patrulea] || czwarty || a patra || [a patra] |- | al cincilea || [al czinczilea] || piąty || a cincea || [a czinczea] |- | al șaselea || [al szaselea] || szósty || a șasea || [a szasea] |- | al șaptelea || [al szaptelea] || siódmy || a șaptea || [a szaptea] |- | al optulea (wyjątek) || [optulea] / [optula] || ósmy || a opta || [a opta] |- | al nouălea || [al nołælea] || dziewiąty || a noua || [a noła] |- | al zecelea || [al zeczelea] || dziesiąty || a zecea || [a zeczea] |} ==Ułamki== {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | jumătate || [żumætate] || połowa |- | un sfert || [un sfert] || ćwierć |- | o pătrime || [o pætrime] || ćwierć (forma żeńska) |- | mai puțin || [maj pucin] || mniej |- | mai mult || [maj mult] || więcej |} ==Kolory== {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | bej || [bej] || beżowy |- | alb || [alb] || biały |- | azuriu / bleu || [azuriu] / [bleu] || błękitny |- | maro || [maro] || brązowy |- | negru || [negru] || czarny |- | roșu || [roszu] || czerwony |- | violet || [violet] || fioletowy |- | albastru închis || [albastru ynchis] || granatowy |- | castaniu || [kastaniu] || kasztanowy |- | crem || [krem] || kremowy |- | albastru / bleu || [albastru] / [bleu] || niebieski |- | bleumarin || [bleumarin] || ciemnoniebieski |- | albastru deschis || [albastru deskis] || jasnoniebieski |- | portocaliu || [portokalju] || pomarańczowy |- | gri || [gri] || popielaty |- | gri închis || [gri ynchis] || ciemnopopielaty |- | gri deschis || [gri deskis] || jasnopopielaty |- | roz || [roz] || różowy |- | argintiu || [argintiu] || srebrny |- | cenușiu || [cenusziu] || szary |- | verde || [werde] || zielony |- | auriu || [auriu] || złoty |- | galben || [galben] || żółty |} {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | Ce culoare să fie? || [cze kuloare sə fije] || Jakiego ma być koloru? |- | Ce nuanță doriți? || [cze nuanță doric] || Jaki odcień pani sobie życzy? |- | Aș dori o nuanță mai închisă / deschisă. || [asz dori o nuanță maj ynchisə / deskisə] || Wolałabym ciemniejszy / jaśniejszy odcień. |} {{Rumuński - wstęp}} dqmdvqjr46xfcy2457i5enqcbopb90p 0 5766 548994 512055 2026-07-30T03:52:11Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548994 wikitext text/x-wiki [[Plik:Babka Herbaciana.jpg|thumb|Kawałek babki herbacianej]] == Składniki == * ''25 dag mąki'' * ''10 dag cukru'' * ''8 dag margaryny'' * ''2 żółtka'' * ''szklanka mocnej herbaty'' * ''8 dag rodzynek'' * ''łyżeczka sody oczyszczonej'' * ''łyżeczka proszku do pieczenia'' * ''pół łyżeczki otartej skórki z cytryny'' * ''szczypta soli'' == Przygotowanie == # Rodzynki przebrać, umyć i włożyć do garnka z herbatą, następnie zagotować. # Margarynę utrzeć z cukrem, dodać żółtka, skórkę z cytryny, sól oraz mąkę wymieszaną z sodą oczyszczoną i proszkiem do pieczenia. Do ciasta wlewać stopniowo ostudzoną herbatę i nadal je wyrabiać. Na koniec dodać rodzynki i wymieszać. Ciasto włożyć do formy "babkowej" posmarowanej margaryną i posypanej bułką tartą i piec 50–60 minut w temperaturze 170–180 °C. * Zimną babkę polać {{sr|Lukier|lukrem}}. == Źródła == * "Kasia - Twoja Złota Kolekcja" {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)|Dania wielkanocne|Rodzynki}} </noinclude> s93cf5z51kj48gicykd6y7mgel2rtrf 548995 548994 2026-07-30T03:53:03Z Persino 2851 548995 wikitext text/x-wiki [[Plik:Babka Herbaciana.jpg|thumb|Kawałek babki herbacianej]] == Składniki == * ''25 dag mąki'' * ''10 dag cukru'' * ''8 dag margaryny'' * ''2 żółtka'' * ''szklanka mocnej herbaty'' * ''8 dag rodzynek'' * ''łyżeczka sody oczyszczonej'' * ''łyżeczka proszku do pieczenia'' * ''pół łyżeczki otartej skórki z cytryny'' * ''szczypta soli'' == Przygotowanie == # Rodzynki przebrać, umyć i włożyć do garnka z herbatą, następnie zagotować. # Margarynę utrzeć z cukrem, dodać żółtka, skórkę z cytryny, sól oraz mąkę wymieszaną z sodą oczyszczoną i proszkiem do pieczenia. Do ciasta wlewać stopniowo ostudzoną herbatę i nadal je wyrabiać. Na koniec dodać rodzynki i wymieszać. Ciasto włożyć do formy "babkowej" posmarowanej margaryną i posypanej bułką tartą i piec 50–60 minut w temperaturze {{C|170–180}}. * Zimną babkę polać {{sr|Lukier|lukrem}}. == Źródła == * "Kasia - Twoja Złota Kolekcja" {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)|Dania wielkanocne|Rodzynki}} </noinclude> nyd3dugk1fir8g0m0dsbjxqft1pcsni 0 6269 548952 384963 2026-07-30T02:52:50Z Persino 2851 548952 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1 kg ziemniaków'' * ''1 strąk czerwonej papryki'' * ''30 dag mielonego mięsa'' * ''20 dag żółtego startego sera'' * ''rozmaryn'' * ''fix do zapiekanki greckiej (Knorra)'' == Przygotowanie == # Ziemniaki pokroić w plastry i podsmażyć na patelni, przełożyć na talerz. Na tym samym tłuszczu podsmażyć paprykę pokrojoną w dużą kostkę. # Mięso podsmażać bez tłuszczu, dodać 300 ml wody, wsypać fix, wymieszać z mięsem i dusić około 5 minut. # Żaroodporną formę wysmarować tłuszczem i układać w niej na przemian: ziemniaki, paprykę, ser, mięso z rozmarynem. Całość posypać po wierzchu startym żółtym serem i piec w piekarniku około 30 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze i zapiekanki|Warzywa|Mięsa|Kuchnia grecka}} </noinclude> 9vk54w0fzp397skel9q9lbgnfykjij9 0 6272 548917 512222 2026-07-30T01:46:37Z Persino 2851 548917 wikitext text/x-wiki {{integruj do|Książka kucharska/Burritos}} == Skład == * ''600 g wołowiny'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''2 łyżki soku cytrynowego'' * ''1 łyżka oregano'' * ''1/2 łyżki soli'' * ''1/4 łyżeczki pieprzu'' * ''1 mała cebula'' * ''1 łyżka oleju'' * ''sól'' * ''12 tortilli lub naleśników'' == Przygotowanie == Umyte mięso natrzeć zmiksowaną masą składającą się z czosnku, soku cytrynowego, oregano, soli i pieprzu. Marynować 4-6 godz, podsmażyć, podzielić na małe kawałki i osuszyć w przewiewnym miejscu (ok. 6 godz). Jeśli machaca robimy z mięsa zamrożonego należy je wcześniej wyjąć z lodówki i rozmrozić Cebule obrać, opłukać i drobno posiekać. W garnku rozgrzać olej, podsmażyć cebule. Dodać wołowinę. Smażyć aż się dobrze zrumieni. Dodać sol i wymieszać. W piekarniku podgrzać tortille. Na każdą nałożyć kilka łyżek mięsa i zwinąć w rulon. Podobnie można nadziać machaca naleśniki. Podawać gorące z sosem meksykańskim i fasolą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia meksykańska}} </noinclude> d1l518sy7b16dtc7ymuwzqj2cruch77 0 6845 549017 512214 2026-07-30T04:21:10Z Persino 2851 549017 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pęczek botwinki'' * ''trochę cebuli'' * ''oliwa lub olej'' * ''sok z cytryny lub ocet jabłkowy'' * ''pieprz'' == Sposób przyrządzania == # Botwinkę dobrze opłukać i odciąć liście od młodych buraków, które należy dobrze wyszorować lub nawet obrać, jeśli skórka jest za gruba. Łodygi posiekać na kawałki długości 3 cm, liście na nieco dłuższe. # Posiekać w kostkę nieco cebuli. Cebulę podsmażyć na odrobinie oleju i dość silnym ogniu, następnie dodać łodygi. Po chwili dodać sok z cytryny lub ocet (powinno wystarczyć pół cytryny lub kilka chluśnięć octu). Dodać liście botwinki i ewentualnie nieco wody, by otrzymać nieco buraczanego sosu. Całość poddusić chwilę pod przykryciem. Na koniec posypać świeżo zmielonym pieprzem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Warzywa|Kuchnia wegańska}} </noinclude> sweq4u6obohr2aog354fz680z9lfo9w 0 7771 548939 384610 2026-07-30T02:28:05Z Persino 2851 548939 wikitext text/x-wiki * liczba porcji: 8 * czas przygotowania: 25 min == Składniki == * ''20 dag mielonego mięsa'' * ''duża cebula'' * ''oliwa'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''łyżka keczupu'' * ''duży ząbek czosnku'' * ''kieliszek białego, wytrawnego wina'' * ''łyżka mąki'' * ''szklanka rosołu (może być z kostki)'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' == Przygotowanie == Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulkę, uważając, by się nie zrumieniła. Dodać mielone mięso i jeszcze chwilę smażyć, często mieszając. Posypać mąką i ponownie podsmażyć, często mieszając (mąka powinna stracić smak surowizny). Zasmażone mięso rozprowadzić rosołem, dokładnie wymieszać (składniki sosu powinny tworzyć jednolitą konsystencję), dodać koncentrat pomidorowy rozprowadzony w dwóch łyżkach wody, keczup, pieprz, roztarty w dłoniach tymianek, sól, na koniec wino i jeszcze raz zagotować. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy gorące|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> 54vxp9kaymvdutoehmgteso6rlberm0 548983 548939 2026-07-30T03:36:01Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548983 wikitext text/x-wiki * liczba porcji: 8 * czas przygotowania: 25 min == Składniki == * ''20 dag mielonego mięsa'' * ''duża cebula'' * ''oliwa'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''łyżka keczupu'' * ''duży ząbek czosnku'' * ''kieliszek białego, wytrawnego wina'' * ''łyżka mąki'' * ''szklanka rosołu (może być z kostki)'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' == Przygotowanie == # Na oliwie podsmażyć posiekaną cebulkę, uważając, by się nie zrumieniła. Dodać mielone mięso i jeszcze chwilę smażyć, często mieszając. Posypać mąką i ponownie podsmażyć, często mieszając (mąka powinna stracić smak surowizny). # Zasmażone mięso rozprowadzić rosołem, dokładnie wymieszać (składniki sosu powinny tworzyć jednolitą konsystencję), dodać koncentrat pomidorowy rozprowadzony w dwóch łyżkach wody, keczup, pieprz, roztarty w dłoniach tymianek, sól, na koniec wino i jeszcze raz zagotować. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy gorące|Mięsa|Kuchnia włoska}} </noinclude> 8lvkmlj149dze0xsxqcl7uigsttxkv4 0 9356 548914 536577 2026-07-30T01:44:43Z Persino 2851 548914 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bigos02.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Tradycyjny polski bigos}} {{Plik|plik=Bigos.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Tradycyjny polski bigos}} Sposobów przygotowywania bigosu i jego odmian jest sporo. '''Przepis klasyczny''' ; Składniki: * potrzebne wiktuały: ** 2 kg białej kapusty świeżej ** 2 kg białej kapusty kiszonej ** 1–0,5 kg czerwonego mięsa (wieprzowiny lub dziczyzny) ** 1–0,25 kg kiełbasy (zwyczajnej, myśliwskiej lub śląskiej) ** 0,5–0,25 kg boczku wędzonego ** kilka grzybów leśnych, świeżych lub suszonych ** pieprz czarny, niezmielony, sól, listek laurowy ** 0,25 kg. cebuli ** śliwki suszone (wędzone) ; Przygotowanie: Posiekaną drobno {{lpg|kapusta|kapustę}} świeżą i {{lpg|kapusta kiszona|kiszoną}} z {{lpg|pieprz|pieprzem}}, {{lpg|sól|solą}}, częścią grzybów i {{lpg|liść laurowy|listkiem laurowym}} długo dusić, aż do miękkości (2–3 godziny). {{lpg|Boczek|Boczek}} pokroić, stopić lekko na patelni i w tym tłuszczu podsmażyć posiekaną cebulę, rozdrobnione mięso i kiełbasę. Mięso można obsmażyć w całości, również w całości dusić i pokroić drobno później, w trakcie dalszego przyrządzania. Jeśli w uduszonej kapuście jest nadmiar wody, można go odlać. Do kapusty dodać podsmażone mięso, boczek i kiełbasę razem z tłuszczem z patelni. Dodać śliwki suszone i całość dusić tak długo, jak się da (czym dłużej, tym lepiej), najlepiej z przerwami przez kilka dni. W czasie duszenia można podlewać wytrawnym czerwonym winem. Potrawa po przyrządzeniu powinna mieć konsystencję "gęstej brei" koloru ciemnego brązu i po podaniu na talerz nie powinna z niej wyciekać woda. Powinna mieć pikantny, lekko kwaskowo-słodkawy (ale nie przesadnie) smak i mieć silną woń wędzonki, śliwek i ew. dziczyzny. Według staropolskiej tradycji do bigosu, w celu uszlachetnienia smaku, należy <strong>pod koniec gotowania</strong> dodać {{lpg|Miód|miodu}} (około łyżki na duży garnek potrawy) lub słodkiego, aromatycznego wina, n.p.{{lpg|malaga|malagi}}. Smak bigosu zależy w dużym stopniu od ilości, jakości i różnorodności gatunków dodanych mięs i wędlin. W staropolskiej kuchni zużywano do bigosu pozostałe resztki szlachetnych pieczeni i wędlin, które bardzo podnosiły smak potrawy. Bigos staropolski przyrządzany był zawsze bez zasmażki i bez dodatku koncentratu pomidorowego, nieznanego w kuchni staropolskiej. Niektórzy dodają też do bigosu {{lpg|Kminek zwyczajny|kminek}}, {{lpg|Majeranek ogrodowy|majeranek}}, {{lpg|ziele angielskie|ziele angielskie}}, {{lpg|śliwki suszone|śliwki suszone}} lub {{lpg|śliwki wędzone|wędzone}}, czerwone {{lpg|wino|wino}} i {{lpg|koncentrat pomidorowy|koncentrat pomidorowy}}. W zgodzie z tradycją będzie dodanie powideł śliwkowych. Według innych przepisów mięsa powinno być wagowo tyle samo, co kapusty. Bigos można też robić wyłącznie z kapusty kiszonej, bywa jednak wtedy często zbyt kwaśny. Aby temu zapobiec, należy kapustę kiszoną przepłukać pod bieżącą wodą lub nawet wstępnie obgotować. Bigos, jako jedno z nielicznych dań, nie traci walorów smakowych przy wielokrotnym odgrzewaniu, a wręcz przeciwnie, po każdym kolejnym odgrzaniu coraz lepiej się "przegryza". Pomiędzy odgrzewaniami można bigos przemrozić, np. trzymając zimą za oknem, co również pozytywnie wpłynie na jego smak. Odgrzewając bigos powinno się lekko podlewać czerwonym, wytrawnym winem, co wzbogaca jego winno-kwaskowy smak i aromat. W kuchni staropolskiej, zwłaszcza na polowaniach, znany był '''bigos z wiwatem''', polegający na ogrzewaniu przygotowanej wcześniej potrawy w garnku z pokrywką szczelnie przylepioną ciastem. Głośne '"wystrzelenie" pokrywki, pod wpływem ciśnienia, oznaczało gotowość potrawy do spożycia. Tradycyjnie bigos je się z chlebem i popija {{lpg|wódka|wódką}}. Podobno pasują też do niego kwaskowe wina białe takie jak {{lpg|Riesling|Riesling}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Mięsa|Kuchnia staropolska}} </noinclude> qhea8vm4p3s75w6b7aeinpdseaw52zo 0 9415 548830 41440 2026-07-29T12:12:53Z Persino 2851 548830 wikitext text/x-wiki ==Słownictwo== {| class="wikitable" ! Rumuński (jedzenie) !! Polski !! Rumuński (picie) !! Polski |- | mâncare || jedzenie || băutură || picie |- | făină || mąka || suc || sok |- | ciupercă || grzyb || apă || woda |- | peşte || ryba || minerală || gazowana |- | pâine || chleb || plată || niegazowana |- | chifle || bułki || ceai || herbata |- | cornuri || rogaliki || cafea || kawa |- | pâine prăjită || tost || infuzie || napar |- | paste || kluski || tei || lipa |- | găluşte || kluski || mentă || mięta |- | ciorbă || zupa || lapte || mleko |- | supă || zupa || bere || piwo |- | orez || ryż || vin || wino |- | dulceaţa || komfitura || vişinată || wiśniówka |- | gem || dżem || cornată || nalewka |- | miere || miód || ţuică || bimber |- | ou || jajko || — || — |- | gălbenuş || żółtko || — || — |- | albuş || białko || — || — |- | smântână || śmietana || — || — |- | unt || masło || — || — |- | brânză || ser || — || — |- | brânzoaică || sernik || — || — |- | caşcaval || ser żółty || — || — |- | caş || ser żółty || — || — |- | ulei || olej || — || — |- | maioneză || majonez || — || — |- | hrean || chrzan || — || — |- | muştar || musztarda || — || — |- | piper || pieprz || — || — |- | macaron || makaron || — || — |- | carne || mięso || — || — |- | sarmală || gołąbek || — || — |- | oţet || ocet || — || — |- | castraveciori în oţet || ogórki konserwowe || — || — |- | iaurt || jogurt || — || — |- | grâu || zboże || — || — |- | salată || sałatka || — || — |- | mac || mak || — || — |- | sare || sól || — || — |- | zahăr || cukier || — || — |- | bucăţi de zahăr || kostka cukru || — || — |- | stafide || rodzynki || — || — |- | ciocolată || czekolada || — || — |- | bomboane || cukierki || — || — |- | îngheţată || lody || — || — |- | prăjitură || ciasto || — || — |- | cozonac || drożdżowe || — || — |- | pancove || pączek || — || — |- | clătită || naleśnik || — || — |- | nucşoară || gałka muszkatołowa || — || — |- | susan || sezam || — || — |- | halvă || hałwa || — || — |- | turtă dulce || piernik || — || — |- | bezea || beza || — || — |- | minciunele || faworki || — || — |- | cipsuri || chipsy || — || — |- | omletă || omlet || — || — |- | ochiuri la capac || jajka sadzone || — || — |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Polski |- | fruct || owoc || legumă || warzywo |- | portocală || pomarańcza || morcov || marchew |- | lămâie || cytryna || cartof || ziemniak |- | banană || banan || ceapă || cebula |- | piersică || brzoskwinia || usturoi || czosnek |- | măr || jabłko || mazăre || groszek |- | pară || gruszka || porumb || kukurydza |- | căpşună || truskawka || cucuruz || kukurydza |- | zmeură || malina || conopidă || kalafior |- | afină || jagoda || roşie || pomidor |- | pepene || melon || sfeclă || burak |- | lubeniţă || arbuz || ridichie || rzodkiewka |- | vişină || wiśnia || pătrunjel || pietruszka |- | cireaşă || czereśnia || mărar || koper |- | frăguţă || poziomka || castravete || ogórek |- | — || — || varză || kapusta |- | — || — || spanac || szpinak |- | — || — || dovleac || dynia |- | — || — || măslină || oliwka |- | — || — || zarzavat || włoszczyzna |} n3j3ft899xd82jlmboen316x4iujelu 548831 548830 2026-07-29T12:15:00Z Persino 2851 548831 wikitext text/x-wiki ==Słownictwo== {| class="wikitable" ! Rumuński (jedzenie) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (picie) !! Transliteracja !! Polski |- | mâncare || mânkare || jedzenie || băutură || băutură || picie |- | făină || făină || mąka || suc || suk || sok |- | ciupercă || ciupercă || grzyb || apă || apă || woda |- | peşte || peszte || ryba || minerală || minerală || gazowana |- | pâine || pâine || chleb || plată || plată || niegazowana |- | chifle || chifle || bułki || ceai || czaj || herbata |- | cornuri || kornuri || rogaliki || cafea || kafea || kawa |- | pâine prăjită || pâine prăżytă || tost || infuzie || infuzie || napar |- | paste || paste || kluski || tei || tej || lipa |- | găluşte || găluszte || kluski || mentă || menta || mięta |- | ciorbă || cziorbă || zupa || lapte || lapte || mleko |- | supă || supă || zupa || bere || bere || piwo |- | orez || orez || ryż || vin || win || wino |- | dulceaţa || dulczaţa || komfitura || vişinată || wiszinată || wiśniówka |- | gem || dżem || dżem || cornată || kornată || nalewka |- | miere || mijere || miód || ţuică || cuikă || bimber |- | ou || oł || jajko || — || — || — |- | gălbenuş || gălbenuş || żółtko || — || — || — |- | albuş || albuş || białko || — || — || — |- | smântână || smântână || śmietana || — || — || — |- | unt || unt || masło || — || — || — |- | brânză || brynză || ser || — || — || — |- | brânzoaică || brynzoajkę || sernik || — || — || — |- | caşcaval || kaszkawal || ser żółty || — || — || — |- | caş || kasz || ser żółty || — || — || — |- | ulei || ulej || olej || — || — || — |- | maioneză || majoneză || majonez || — || — || — |- | hrean || hrean || chrzan || — || — || — |- | muştar || musztar || musztarda || — || — || — |- | piper || piper || pieprz || — || — || — |- | macaron || makaron || makaron || — || — || — |- | carne || karne || mięso || — || — || — |- | sarmală || sarmală || gołąbek || — || — || — |- | oţet || oćet || ocet || — || — || — |- | castraveciori în oţet || kastraweciori yn oćet || ogórki konserwowe || — || — || — |- | iaurt || jaurt || jogurt || — || — || — |- | grâu || grył || zboże || — || — || — |- | salată || salatę || sałatka || — || — || — |- | mac || mak || mak || — || — || — |- | sare || sare || sól || — || — || — |- | zahăr || zahăr || cukier || — || — || — |- | bucăţi de zahăr || bukăci de zahăr || kostka cukru || — || — || — |- | stafide || stafide || rodzynki || — || — || — |- | ciocolată || czokolată || czekolada || — || — || — |- | bomboane || bomboane || cukierki || — || — || — |- | îngheţată || ynghecjatę || lody || — || — || — |- | prăjitură || prăżiturę || ciasto || — || — || — |- | cozonac || kozonak || drożdżowe || — || — || — |- | pancove || pankowe || pączek || — || — || — |- | clătită || klătitę || naleśnik || — || — || — |- | nucşoară || nukszoarę || gałka muszkatołowa || — || — || — |- | susan || susan || sezam || — || — || — |- | halvă || halwę || hałwa || — || — || — |- | turtă dulce || turtę dulcze || piernik || — || — || — |- | bezea || bezea || beza || — || — || — |- | minciunele || minciunele || faworki || — || — || — |- | cipsuri || czipsuri || chipsy || — || — || — |- | omletă || omletę || omlet || — || — || — |- | ochiuri la capac || okiuri la kapas || jajka sadzone || — || — || — |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Transliteracja !! Polski |- | fruct || frukt || owoc || legumă || legumă || warzywo |- | portocală || portokală || pomarańcza || morcov || morkow || marchew |- | lămâie || lămâje || cytryna || cartof || kartof || ziemniak |- | banană || banană || banan || ceapă || czeapă || cebula |- | piersică || piersikă || brzoskwinia || usturoi || usturoj || czosnek |- | măr || măr || jabłko || mazăre || mazăre || groszek |- | pară || pară || gruszka || porumb || porumb || kukurydza |- | căpşună || kapşună || truskawka || cucuruz || kukuruz || kukurydza |- | zmeură || zmeură || malina || conopidă || konopidă || kalafior |- | afină || afină || jagoda || roşie || roszie || pomidor |- | pepene || pepene || melon || sfeclă || sfeklă || burak |- | lubeniţă || lubenicę || arbuz || ridichie || ridikie || rzodkiewka |- | vişină || wiszină || wiśnia || pătrunjel || pătrunjel || pietruszka |- | cireaşă || czireasză || czereśnia || mărar || mărar || koper |- | frăguţă || frăguță || poziomka || castravete || kastrawete || ogórek |- | — || — || — || varză || warză || kapusta |- | — || — || — || spanac || spanak || szpinak |- | — || — || — || dovleac || dowleak || dynia |- | — || — || — || măslină || măslină || oliwka |- | — || — || — || zarzavat || zarzawat || włoszczyzna |} 6q113g3i9rt6bjck8vv2vven7557rgf 548833 548831 2026-07-29T12:20:08Z Persino 2851 548833 wikitext text/x-wiki ==Słownictwo== {| class="wikitable" ! Rumuński (jedzenie) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (picie) !! Transliteracja !! Polski |- | mâncare || [mânkare] || jedzenie || băutură || [băutură] || picie |- | făină || [făină] || mąka || suc || [suk] || sok |- | ciupercă || [ciupercă] || grzyb || apă || [apă] || woda |- | peşte || [peszte] || ryba || minerală || [minerală] || gazowana |- | pâine || [pâine] || chleb || plată || [plată] || niegazowana |- | chifle || [chifle] || bułki || ceai || [czaj] || herbata |- | cornuri || [kornuri] || rogaliki || cafea || [kafea] || kawa |- | pâine prăjită || [pâine prăżytă] || tost || infuzie || [infuzie] || napar |- | paste || [paste] || kluski || tei || [tej] || lipa |- | găluşte || [găluszte] || kluski || mentă || [menta] || mięta |- | ciorbă || [cziorbă] || zupa || lapte || [lapte] || mleko |- | supă || [supă] || zupa || bere || [bere] || piwo |- | orez || [orez] || ryż || vin || [win] || wino |- | dulceaţa || [dulczaţa] || komfitura || vişinată || [wiszinată] || wiśniówka |- | gem || [dżem] || dżem || cornată || [kornată] || nalewka |- | miere || [mijere] || miód || ţuică || [cuikă] || bimber |- | ou || [oł] || jajko || — || — || — |- | gălbenuş || [gălbenuş] || żółtko || — || — || — |- | albuş || [albuş] || białko || — || — || — |- | smântână || [smântână] || śmietana || — || — || — |- | unt || [unt] || masło || — || — || — |- | brânză || [brynză] || ser || — || — || — |- | brânzoaică || [brynzoajkę] || sernik || — || — || — |- | caşcaval || [kaszkawal] || ser żółty || — || — || — |- | caş || [kasz] || ser żółty || — || — || — |- | ulei || [ulej] || olej || — || — || — |- | maioneză || [majoneză] || majonez || — || — || — |- | hrean || [hrean] || chrzan || — || — || — |- | muştar || [musztar] || musztarda || — || — || — |- | piper || [piper] || pieprz || — || — || — |- | macakon || [makakon] || makaron || — || — || — |- | carne || [karne] || mięso || — || — || — |- | sarmală || [sarmală] || gołąbek || — || — || — |- | oţet || [oćet] || ocet || — || — || — |- | castraveciori în oţet || [kastraweciori în oćet] || ogórki konserwowe || — || — || — |- | iaurt || [jaurt] || jogurt || — || — || — |- | grâu || [grył] || zboże || — || — || — |- | salată || [salatę] || sałatka || — || — || — |- | mac || [mak] || mak || — || — || — |- | sare || [sare] || sól || — || — || — |- | zahăr || [zahăr] || cukier || — || — || — |- | bucăţi de zahăr || [bukăci de zahăr] || kostka cukru || — || — || — |- | stafide || [stafide] || rodzynki || — || — || — |- | ciocolată || [czokolată] || czekolada || — || — || — |- | bomboane || [bomboane] || cukierki || — || — || — |- | îngheţată || [ynghecjată] || lody || — || — || — |- | prăjitură || [prăżiturę] || ciasto || — || — || — |- | cozonac || [kozonak] || drożdżowe || — || — || — |- | pancove || [pankowe] || pączek || — || — || — |- | clătită || [klătitę] || naleśnik || — || — || — |- | nucşoară || [nukszoarę] || gałka muszkatołowa || — || — || — |- | susan || [susan] || sezam || — || — || — |- | halvă || [halwę] || hałwa || — || — || — |- | turtă dulce || [turtę dulcze] || piernik || — || — || — |- | bezea || [bezea] || beza || — || — || — |- | minciunele || [minciunele] || faworki || — || — || — |- | cipsuri || [czipsuri] || chipsy || — || — || — |- | omletă || [omletę] || omlet || — || — || — |- | ochiuri la capac || [okiuri la kapas] || jajka sadzone || — || — || — |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Transliteracja !! Polski |- | fruct || [frukt] || owoc || legumă || [legumă] || warzywo |- | portocală || [portokală] || pomarańcza || morcov || [morkow] || marchew |- | lămâie || [lămâje] || cytryna || cartof || [kartof] || ziemniak |- | banană || [banană] || banan || ceapă || [czeapă] || cebula |- | piersică || [piersikă] || brzoskwinia || usturoi || [usturoj] || czosnek |- | măr || [măr] || jabłko || mazăre || [mazăre] || groszek |- | pară || [pară] || gruszka || porumb || [porumb] || kukurydza |- | căpşună || [kapşună] || truskawka || cucuruz || [kukuruz] || kukurydza |- | zmeură || [zmeură] || malina || conopidă || [konopidă] || kalafior |- | afină || [afină] || jagoda || roşie || [roszie] || pomidor |- | pepene || [pepene] || melon || sfeclă || [sfeklă] || burak |- | lubeniţă || [lubenicę] || arbuz || ridichie || [ridikie] || rzodkiewka |- | vişină || [wiszină] || wiśnia || pătrunjel || [pătrunjel] || pietruszka |- | cireaşă || [czireasză] || czereśnia || mărar || [mărar] || koper |- | frăguţă || [frăguță] || poziomka || castravete || [kastrawete] || ogórek |- | — || — || — || varză || [warză] || kapusta |- | — || — || — || spanac || [spanak] || szpinak |- | — || — || — || dovleac || [dowleak] || dynia |- | — || — || — || măslină || [măslină] || oliwka |- | — || — || — || zarzavat || [zarzawat] || włoszczyzna |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Transliteracja !! Polski |- | fruct || [frukt] || owoc || legumă || [legumă] || warzywo |- | portocală || [portokală] || pomarańcza || morcov || [morkow] || marchew |- | lămâie || [lămâje] || cytryna || cartof || [kartof] || ziemniak |- | banană || [banană] || banan || ceapă || [czeapă] || cebula |- | piersică || [piersikă] || brzoskwinia || usturoi || [usturoj] || czosnek |- | măr || [măr] || jabłko || mazăre || [mazăre] || groszek |- | pară || [pară] || gruszka || porumb || [porumb] || kukurydza |- | căpşună || [kapşună] || truskawka || cucuruz || [kukuruz] || kukurydza |- | zmeură || [zmeură] || malina || conopidă || [konopidă] || kalafior |- | afină || [afină] || jagoda || roşie || [roszie] || pomidor |- | pepene || [pepene] || melon || sfeclă || [sfeklă] || burak |- | lubeniţă || [lubenicę] || arbuz || ridichie || [ridikie] || rzodkiewka |- | vişină || [wiszină] || wiśnia || pătrunjel || [pătrunjel] || pietruszka |- | cireaşă || [czireasză] || czereśnia || mărar || [mărar] || koper |- | frăguţă || [frăguță] || poziomka || castravete || [kastrawete] || ogórek |- | — || — || — || varză || [warză] || kapusta |- | — || — || — || spanac || [spanak] || szpinak |- | — || — || — || dovleac || [dowleak] || dynia |- | — || — || — || măslină || [măslină] || oliwka |- | — || — || — || zarzavat || [zarzawat] || włoszczyzna |} f2iwvwa0askx99g51efwaywgox8ez7i 548844 548833 2026-07-29T16:33:31Z Persino 2851 548844 wikitext text/x-wiki == Słownictwo == {| class="wikitable" ! Rumuński (jedzenie) !! Transliteracja (polska) !! Polski !! Rumuński (picie) !! Transliteracja (polska) !! Polski |- | mâncare || [mynkare] || jedzenie || băutură || [bauturę] || picie |- | făină || [fainę] || mąka || suc || [suk] || sok |- | ciupercă || [ciuperkę] || grzyb || apă || [apę] || woda |- | peşte || [peszte] || ryba || minerală || [mineralę] || gazowana |- | pâine || [pyjne] || chleb || plată || [platę] || niegazowana |- | chifle || [chifle] || bułki || ceai || [czaj] || herbata |- | cornuri || [kornuri] || rogaliki || cafea || [kafea] || kawa |- | pâine prăjită || [pyjne prazyte] || tost || infuzie || [infuzje] || napar |- | paste || [paste] || kluski || tei || [tej] || lipa |- | găluşte || [galuszte] || kluski || mentă || [mentę] || mięta |- | ciorbă || [cziorbę] || zupa || lapte || [lapte] || mleko |- | supă || [supę] || zupa || bere || [bere] || piwo |- | orez || [orez] || ryż || vin || [win] || wino |- | dulceaţa || [dulczacea] || komfitura || vişinată || [wiszinatę] || wiśniówka |- | gem || [dżem] || dżem || cornată || [kornatę] || nalewka |- | miere || [mijere] || miód || ţuică || [cuikę] || bimber |- | ou || [oł] || jajko || — || — || — |- | gălbenuş || [galbenusz] || żółtko || — || — || — |- | albuş || [albusz] || białko || — || — || — |- | smântână || [smyntynę] || śmietana || — || — || — |- | unt || [unt] || masło || — || — || — |- | brânză || [brynzę] || ser || — || — || — |- | brânzoaică || [brynzoajkę] || sernik || — || — || — |- | caşcaval || [kaszkawal] || ser żółty || — || — || — |- | caş || [kasz] || ser żółty || — || — || — |- | ulei || [ulej] || olej || — || — || — |- | maioneză || [majonezę] || majonez || — || — || — |- | hrean || [hrean] || chrzan || — || — || — |- | muştar || [musztar] || musztarda || — || — || — |- | piper || [piper] || pieprz || — || — || — |- | macakon || [makakon] || makaron || — || — || — |- | carne || [karne] || mięso || — || — || — |- | sarmală || [sarmalę] || gołąbek || — || — || — |- | oţet || [ocet] || ocet || — || — || — |- | castraveciori în oţet || [kastraweciori yn ocet] || ogórki konserwowe || — || — || — |- | iaurt || [jaurt] || jogurt || — || — || — |- | grâu || [grył] || zboże || — || — || — |- | salată || [salatę] || sałatka || — || — || — |- | mac || [mak] || mak || — || — || — |- | sare || [sare] || sól || — || — || — |- | zahăr || [zahar] || cukier || — || — || — |- | bucăţi de zahăr || [bukaci de zahar] || kostka cukru || — || — || — |- | stafide || [stafide] || rodzynki || — || — || — |- | ciocolată || [czokolatę] || czekolada || — || — || — |- | bomboane || [bomboane] || cukierki || — || — || — |- | îngheţată || [ynghecatę] || lody || — || — || — |- | prăjitură || [prażiturę] || ciasto || — || — || — |- | cozonac || [kozonak] || drożdżowe || — || — || — |- | pancove || [pankowe] || pączek || — || — || — |- | clătită || [klatitę] || naleśnik || — || — || — |- | nucşoară || [nukszoarę] || gałka muszkatołowa || — || — || — |- | susan || [susan] || sezam || — || — || — |- | halvă || [halwę] || hałwa || — || — || — |- | turtă dulce || [turtę dulcze] || piernik || — || — || — |- | bezea || [bezea] || beza || — || — || — |- | minciunele || [minciunele] || faworki || — || — || — |- | cipsuri || [czipsuri] || chipsy || — || — || — |- | omletă || [omletę] || omlet || — || — || — |- | ochiuri la capac || [okiuri la kapas] || jajka sadzone || — || — || — |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Transliteracja !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Transliteracja !! Polski |- | fruct || [frukt] || owoc || legumă || [legumę] || warzywo |- | portocală || [portokalę] || pomarańcza || morcov || [morkow] || marchew |- | lămâie || [lamyje] || cytryna || cartof || [kartof] || ziemniak |- | banană || [bananę] || banan || ceapă || [czapę] || cebula |- | piersică || [piersikę] || brzoskwinia || usturoi || [usturoj] || czosnek |- | măr || [mar] || jabłko || mazăre || [mazarę] || groszek |- | pară || [parę] || gruszka || porumb || [porumb] || kukurydza |- | căpşună || [kap szunę] || truskawka || cucuruz || [kukuruz] || kukurydza |- | zmeură || [zmeurę] || malina || conopidă || [konopidę] || kalafior |- | afină || [afinę] || jagoda || roşie || [roszie] || pomidor |- | pepene || [pepene] || melon || sfeclă || [sfeklę] || burak |- | lubeniţă || [lubenicę] || arbuz || ridichie || [ridikie] || rzodkiewka |- | vişină || [wiszinę] || wiśnia || pătrunjel || [patrunjel] || pietruszka |- | cireaşă || [czireaszę] || czereśnia || mărar || [marar] || koper |- | frăguţă || [fragucę] || poziomka || castravete || [kastrawete] || ogórek |- | — || — || — || varză || [warzę] || kapusta |- | — || — || — || spanac || [spanak] || szpinak |- | — || — || — || dovleac || [dowleak] || dynia |- | — || — || — || măslină || [maslinę] || oliwka |- | — || — || — || zarzavat || [zarzawat] || włoszczyzna |} {| class="wikitable" ! Rumuński (owoc) !! Transliteracja (polska) !! Polski !! Rumuński (warzywo) !! Transliteracja (polska) !! Polski |- | fruct || [frukt] || owoc || legumă || [legumę] || warzywo |- | portocală || [portokalę] || pomarańcza || morcov || [morkow] || marchew |- | lămâie || [lamyje] || cytryna || cartof || [kartof] || ziemniak |- | banană || [bananę] || banan || ceapă || [czapę] || cebula |- | piersică || [piersikę] || brzoskwinia || usturoi || [usturoj] || czosnek |- | măr || [mar] || jabłko || mazăre || [mazarę] || groszek |- | pară || [parę] || gruszka || porumb || [porumb] || kukurydza |- | căpşună || [kapszunę] || truskawka || cucuruz || [kukuruz] || kukurydza |- | zmeură || [zmeurę] || malina || conopidă || [konopidę] || kalafior |- | afină || [afinę] || jagoda || roşie || [roszie] || pomidor |- | pepene || [pepene] || melon || sfeclă || [sfeklę] || burak |- | lubeniţă || [lubenicę] || arbuz || ridichie || [ridikie] || rzodkiewka |- | vişină || [wiszinę] || wiśnia || pătrunjel || [patrunjel] || pietruszka |- | cireaşă || [czireaszę] || czereśnia || mărar || [marar] || koper |- | frăguţă || [fragucę] || poziomka || castravete || [kastrawete] || ogórek |- | — || — || — || varză || [warzę] || kapusta |- | — || — || — || spanac || [spanak] || szpinak |- | — || — || — || dovleac || [dowleak] || dynia |- | — || — || — || măslină || [maslinę] || oliwka |- | — || — || — || zarzavat || [zarzawat] || włoszczyzna |} 7mv2i4zli91ms7rva0gghxpsd32misn 0 9416 548835 43357 2026-07-29T12:24:14Z Persino 2851 548835 wikitext text/x-wiki ==Słownictwo== {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | casă || [kasə] || dom |- | cămin || [kəmin] || akademik |- | clădire || [klədire] || budynek |- | horn || [horn] || komin |- | oraş || [orasz] || miasto |- | locuitor || [lokuitor] || mieszkaniec |- | strada || [strada] || ulica |- | uliţa || [ulica] || uliczka / ścieżka |- | calea || [kalea] || droga |- | drum || [drum] || droga |- | zid || [zid] || mur |- | sat || [sat] || wieś |- | fântână || [fântână] || studnia |- | grajd || [grajd] || obora |- | cotec || [kotek] || kurnik |- | cocină || [kocină] || chlew |- | trocă || [trokə] || koryto |- | gard || [gard] || ogrodzenie |- | curte || [kurte] || podwórko |- | apartament || [apartament] || mieszkanie |- | a locui || [a lokui] || mieszkać |- | proprietate || [proprietate] || własność |- | intrare || [intrare] || wejście |- | uşă || [usza] || drzwi |- | clanţă || [klanca] || klamka |- | fereastră || [fereasztrə] || okno |- | geam || [dżam] || okno |- | podea || [podea] || podłoga |- | tavan || [tawan] || sufit |- | plafon || [plafon] || sufit |- | perete || [perete] || ściana |- | vestibul || [westibul] || korytarz |- | etaj || [etasz] || piętro |- | scări || [skari] || schody |- | ascensor || [aszensor] || winda |- | cameră || [kamerə] || pokój |- | lucru || [lukru] || rzecz |- | covor || [kowor] || dywan |- | masă || [masa] || stół |- | scaun || [skaun] || krzesło |- | taburet || [taburet] || taboret |- | draperie || [draperie] || zasłona |- | priză || [prizə] || kontakt |- | fier || [fier] || żelazko |- | calorifer || [kalorifer] || kaloryfer |- | televizor || [telewizor] || telewizor |- | calculator || [kalkulator] || komputer |- | film || [film] || film |- | colţ || [kolc] || kąt |- | fotoliu || [fotoliu] || fotel |- | birou || [birou] || biuro |- | vază || [wazə] || wazon |- | tablou || [tablou] || obraz |- | sculptură || [skulpturə] || rzeźba |- | face curăţenie || [face kurəcenie] || robić porządek |} (zerknij do [[Rumuński/Lekcja 9|Jedzenie i picie]]) 252ygk6zvfgf4f46pc2u8tc0tyxufam 548846 548835 2026-07-29T16:37:40Z Persino 2851 548846 wikitext text/x-wiki == Słownictwo == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja (polska) !! Polski |- | casă || [kasę] || dom |- | cămin || [kamin] || akademik |- | clădire || [kladire] || budynek |- | horn || [horn] || komin |- | oraş || [orasz] || miasto |- | locuitor || [lokuitor] || mieszkaniec |- | strada || [strada] || ulica |- | uliţa || [ulica] || uliczka / ścieżka |- | calea || [kalea] || droga |- | drum || [drum] || droga |- | zid || [zid] || mur |- | sat || [sat] || wieś |- | fântână || [fyntynę] || studnia |- | grajd || [grajd] || obora |- | cotec || [kotek] || kurnik |- | cocină || [kocinę] || chlew |- | trocă || [trokę] || koryto |- | gard || [gard] || ogrodzenie |- | curte || [kurte] || podwórko |- | apartament || [apartament] || mieszkanie |- | a locui || [a lokui] || mieszkać |- | proprietate || [proprietate] || własność |- | intrare || [intrare] || wejście |- | uşă || [usza] || drzwi |- | clanţă || [klanca] || klamka |- | fereastră || [fereasztrę] || okno |- | geam || [dżam] || okno |- | podea || [podea] || podłoga |- | tavan || [tawan] || sufit |- | plafon || [plafon] || sufit |- | perete || [perete] || ściana |- | vestibul || [westibul] || korytarz |- | etaj || [etasz] || piętro |- | scări || [skari] || schody |- | ascensor || [aszensor] || winda |- | cameră || [kamerę] || pokój |- | lucru || [lukru] || rzecz |- | covor || [kowor] || dywan |- | masă || [masę] || stół |- | scaun || [skaun] || krzesło |- | taburet || [taburet] || taboret |- | draperie || [draperie] || zasłona |- | priză || [prizę] || kontakt |- | fier || [fier] || żelazko |- | calorifer || [kalorifer] || kaloryfer |- | televizor || [telewizor] || telewizor |- | calculator || [kalkulator] || komputer |- | film || [film] || film |- | colţ || [kolc] || kąt |- | fotoliu || [fotoliu] || fotel |- | birou || [birou] || biuro |- | vază || [wazę] || wazon |- | tablou || [tablou] || obraz |- | sculptură || [skulpturę] || rzeźba |- | face curăţenie || [face kuracenje] || robić porządek |} (zerknij do [[Rumuński/Lekcja 9|Jedzenie i picie]]) hjdwbrh9n7ac7y7n0wan4l3lprak995 0 9417 548828 516506 2026-07-29T12:07:54Z Persino 2851 /* Odmiana przez przypadki */ 548828 wikitext text/x-wiki Jak już wspomniano rumuński nie jest trudnym językiem, jest w nim ponadto wiele miłych podobieństw do języka polskiego. == Zdania == Jeśli chodzi o tworzenie zdań kolejność orzeczenia i podmiotu nie jest tak sztywna, jak np. w języku angielskim i niemieckim, ponieważ są to języki analityczne (inaczej pozycyjne, bo wartość danego słowa zależy właśnie od konkretnej pozycji w zdaniu), natomiast polski i rumuński - fleksyjne, co znaczy, że ich znaczenie zmienia się wraz z przyjmowaną końcówką. Zaimki osobowe nie są więc konieczne (z wyjątkiem ''eu'' lub ''ele'', ponieważ zdarza się, że odpowiada im ten sam czasownik), a układ słów dość intuicyjny, podobny jak w naszym języku: '''Cred că ne-am rătăcit.''' [''krad cæ nam rætæczit''] - Myślę, że się zgubiliśmy.<br /> '''Nu te înțeleg.''' [''nu te ynceleg''] - Nie rozumiem cię. == Zaprzeczenie == Następną rzeczą, która łączy język polski i rumuński jest zjawisko zwane '''podwójnym zaprzeczeniem'''. Polega to na tym, że biorąc słowa takie jak ''żaden'' (rum. ''niciunul''), ''nic'' (rum. ''nimic''), ''nigdy'' (rum. ''niciodată'') itp. łączymy je zawsze z ''nie'': '''Nimeni nu te caută.''' [nimenj nu te kałtæ''] - Nikt cię nie szuka. (Nikt nie pyta o ciebie.)<br /> '''Să nu-i spui nimic!''' [''Sæ nuj spuj nimik''] - Nic jej nie mów!<br /> '''Nu mă interesează deloc''' [''nu mæ interesazæ delok''] - Nie interesuje mnie to wcale. == Odmiana przez przypadki == {| class="wikitable" ! Osoba ! Nominativ ! Acuzativ ! Dativ ! Genitiv (m.sg.) ! Genitiv (f.sg.) ! Genitiv (m.pl.) ! Genitiv (f.pl.) ! doare ! îşi |- | eu | eu | mine | îmi | meu | mea | mei | mele | mă doare | — |- | tu | tu | tine | îţi | tău | ta | tăi | tale | te doare | — |- | el | el | îl | lui | lui | — | — | — | îl doare | îşi dă |- | ea | ea | o | ei | ei | — | — | — | o doare | îşi dă |- | noi | noi | noi | nouă | nostru | noastră | noştri | noastre | ne doare | — |- | voi | voi | voi | vouă | vostru | voastră | voştri | voastre | vă doare | — |- | ei | ei | îi | lor | lor | — | — | — | îi doare | îşi dau |- | ele | ele | le | lor | lor | — | — | — | le doare | îşi dau |} {| class="wikitable" ! Element !! Rumuński !! Polski |- | cine? || cine? || kto? |- | unde? || unde? || gdzie? (tu: kogo?) |- | cui? || cui? || komu? |- | ale cui? || ale cui? || czyje? |} dm34dshq0rkq3dr57otykyempmogica 0 10348 548941 518458 2026-07-30T02:31:26Z Persino 2851 548941 wikitext text/x-wiki === Składniki === * ''250 g szynki gotowanej'' * ''10 dojrzałych brzoskwiń'' * ''pomarańcza'' * ''olej'' * ''pieprz'' * ''świeże listki melisy'' === Sposób przyrządzania, przygotowanie === # Brzoskwinie umyć, pokroić na ćwiartki, usunąć pestki. Z pomarańczy wyszorowanej szczoteczką zetrzeć odrobinę skórki. Owoc podzielić na cząstki, które następnie poprzekrawać w poprzek na trzy kawałki. # Szynkę pokroić w grube plastry, a następnie na ćwiartki. # Na szpadki szaszłykowe nadziewać kolejno szynkę, brzoskwinię, listek melisy, pomarańczę itd. Posmarować olejem, posypać skórką pomarańczową i pieprzem. Szaszłyki położyć na grillu z dala od ognia – powinny tylko lekko się zarumienić. * Podawać z białym pieczywem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Brzoskwinia|Grill|Mięsa|Pomarańcza}} </noinclude> m0tb09486lk6sqh4o2zh6xjzedug8hq 0 10355 549006 548626 2026-07-30T04:08:36Z Persino 2851 /* Przyrządzenie barszczu */ 549006 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Barszcz.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Czysty barszcz czerwony}} == Składniki == * ''1 kg buraków'' * ''5 g suszonych grzybów'' * ''80 g cebuli'' * ''100 g jabłka'' * ''2 zielone liście pora'' * ''1 gałązka świeżego tymianku'' * ''1 {{lg|Zioła i przyprawy/Liść laurowy|liść laurowy}}'' * ''2 gałązki natki pietruszki'' * ''1 gałązka selera naciowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''10 g cukru'' * ''sok z 1 cytryny'' * ''majeranek'' * ''sól'' * ''czarny pieprz (w ziarenkach)'' * ''ocet winny czerwony'' * ''1 litr wody lub {{sr|Bulion wołowy|wywaru wołowego}}'' * ''zakwas buraczany'' == Przygotowanie zakwasu == ; Składniki * ''3 średnie buraki (półplastry)'' * ''2 kromki chleba razowego (pokruszone)'' * ''4 główki czosnku (na połowy)'' Przełożyć do słoika, zalać letnią wodą, zakręcić wieko i odstawić w ciemne miejsce o temperaturze pokojowej na około 5 dni. == Przygotowanie warzyw == Grzyby dokładnie umyć, namoczyć i oddzielnie ugotować w wodzie, w której się moczyły. Po ugotowaniu wywar z grzybów starannie zlać dla oddzielenia drobin piasku od czystego wywaru. Buraki i cebule pokroić w plastry. Jabłka (razem ze skórką) podzielić na cząstki. Obrany czosnek przepołowić. == Przyrządzenie barszczu == # Przygotowane warzywa zalać zimną wodą lub zimnym, jasnym, klarownym wywarem wołowym (bez tłuszczu), dołożyć grzyby i dodać wywar z ich gotowania. Następnie wrzucić wszystkie przyprawy i bukiet przypraw, wlać przygotowany zakwas. Gotować bardzo krótko – maksymalnie 10 minut od chwili zagotowania. Pod koniec dolać soku z cytryny i odrobinę dobrego octu winnego. # Barszczu nigdy nie należy długo gotować, gdyż traci on kolor, aromat i smak buraków. Pod koniec gotowania można do niego dodać nieco czerwonego wina – lecz bardzo niewiele, aby nie zakłóciło delikatnego smaku i aromatu buraków. == Wykończenie == Po ugotowaniu nieodcedzony barszcz pozostawić w chłodnym miejscu do dnia następnego, aby naciągnął smakiem buraków, grzybów i warzyw. == Sposób podania == Następnego dnia barszcz przecedzić, zagrzać (ale go nie zagotować!) i (jeśli to konieczne) doprawić do smaku solą, cukrem oraz świeżo zmielonym pieprzem. Tuż przed serwowaniem można dorzucić jeszcze pestki ze świeżego ogórka i chwilowo nakryć pokrywką. Zupę podawać czystą z dodatkami: pasztecikami, kołdunami i krokietami. {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Barszcz czysty|Barszcz czysty w ''365 obiadów za 5 złotych''}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Barszcze|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> atvsntczvdcpinxe0a5m8cdyhafu99h 0 10911 548848 548706 2026-07-29T16:42:36Z Persino 2851 548848 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a fi || być |- | a avea || mieć |- | a vrea || chcieć |- | a bea || pić |- | a mânca || jeść |- | a citi || czytać |- | a scrie || pisać |- | a cânta || śpiewać |- | a locui || mieszkać |- | a învăţa || uczyć się |- | a se numi || nazywać się |} ''a fi'' być (czasownik nieregularny) {| class="wikitable" ! Osoba !! Afirmacja !! Negacja !! Krótka forma !! Polski |- | eu || eu sunt || eu nu sunt || nu‑s || ja jestem / ja nie jestem |- | tu || tu eşti || tu nu eşti || — || ty jesteś / ty nie jesteś |- | el, ea || el/ea este || el/ea nu este || nu e / nu‑i || on/ona jest / nie jest |- | noi || noi suntem || noi nu suntem || — || my jesteśmy / my nie jesteśmy |- | voi || voi sunteţi || voi nu sunteţi || — || wy jesteście / wy nie jesteście |- | ei, ele || ei/ele sunt || ei/ele nu sunt || nu‑s || oni/one są / nie są |} '''czasowniki grupy I''' i ich odmiana przez osoby ''a sta'' stać, mieszkać, być w danym miejscu {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu stau || ja stoję / mieszkam / przebywam |- | tu || tu stai || ty stoisz / mieszkasz / przebywasz |- | el, ea || el/ea stă || on/ona stoi / mieszka / przebywa |- | noi || noi stăm || my stoimy / mieszkamy / przebywamy |- | voi || voi staţi || wy stoicie / mieszkacie / przebywacie |- | ei, ele || ei/ele stau || oni/one stoją / mieszkają / przebywają |} ''a da'' dać {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu dau || ja daję |- | tu || tu dai || ty dajesz |- | el, ea || el/ea dă || on/ona daje |- | noi || noi dăm || my dajemy |- | voi || voi daţi || wy dajecie |- | ei, ele || ei/ele dau || oni/one dają |} ''a lua'' brać {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu iau || ja biorę |- | tu || tu iei || ty bierzesz |- | el, ea || el/ea ia || on/ona bierze |- | noi || noi luăm || my bierzemy |- | voi || voi luaţi || wy bierzecie |- | ei, ele || ei/ele iau || oni/one biorą |} '''czasowniki grupy II''' {| class="wikitable" ! Osoba !! Afirmacja !! Negacja !! Krótka forma !! Polski |- | eu || eu am || eu nu am || n-am || ja mam / ja nie mam |- | tu || tu ai || tu nu ai || n-ai || ty masz / ty nie masz |- | el, ea || el/ea are || el/ea nu are || n-are || on/ona ma / nie ma |- | noi || noi avem || noi nu avem || n-avem || my mamy / my nie mamy |- | voi || voi aveţi || voi nu aveţi || n-aveţi || wy macie / wy nie macie |- | ei, ele || ei/ele au || ei/ele nu au || n-au || oni/one mają / nie mają |} '''Wyrażenia z czasownikiem''' {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a da ajutor || udzielać pomocy |- | a da pe acasă || wejść do domu |- | a da (un) telefon || zadzwonić |- | a fi bolnav || być chorym |- | a fi prezent || być obecnym |- | a fi prieten (cu) || przyjaźnić się z... |- | a lua loc || usiąść |- | a lua parte (la) || brać udział |- | a sta cu chirie || wynajmować mieszkanie |} '''czasowniki grupy III''' (jest ich najwięcej) {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu scriu || ja piszę |- | tu || tu scrii || ty piszesz |- | el, ea || el/ea scrie || on/ona pisze |- | noi || noi scriem || my piszemy |- | voi || voi scrieţi || wy piszecie |- | ei, ele || ei/ele scriu || oni/one piszą |} ''a începe'' zaczynać, zaczynać się {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu încep || ja zaczynam |- | tu || tu începi || ty zaczynasz |- | el, ea || el/ea începe || on/ona zaczyna |- | noi || noi începem || my zaczynamy |- | voi || voi începeţi || wy zaczynacie |- | ei, ele || ei/ele încep || oni/one zaczynają |} ''a face'' robić {| class="wikitable" ! Osoba !! Rumuński !! Polski |- | eu || eu fac || ja robię |- | tu || tu faci || ty robisz |- | el, ea || el/ea face || on/ona robi |- | noi || noi facem || my robimy |- | voi || voi faceţi || wy robicie |- | ei, ele || ei/ele fac || oni/one robią |} '''Wyrażenia z czasownikiem''' {| class="wikitable" ! Rumuński !! Polski |- | a face comandă || zamawiać |- | a face cunoştinţă || zawierać znajomość / poznawać kogoś |- | a face ordine || robić porządek |- | a face piaţa || kupować produkty (robić zakupy spożywcze) |} 8xjwm2176klxryfyryc2du7mcjjtsfx 0 12071 548866 474511 2026-07-29T20:38:03Z Persino 2851 548866 wikitext text/x-wiki [[Plik:Vietnamese tone northern.svg|420px|thumb|Wykres wysokości dźwięku podczas wymowy poszczególnych tonów języka wietnamskiego.]] == Tony == Język wietnamski posiada 5 tonów + ton neutralny. {| class="wikitable" ! Rumuński !! Wymowa !! Polski |- | má || [má] || Ton rosnący. Wymawia się z tonacją rosnącą. |- | mà || [mà] || Ton opadający. Wymawia się z tonacją opadającą. |- | mạ || [mạ] || Ton zanikowy. Tonacja opadająca z nagłym „urwaniem” pod koniec. |- | mã || [mã] || Ton „falka”. Zaczyna się wysoko, schodzi na dół i wraca do góry. |- | mả || [mả] || Ton „haczyk”. Zaczyna się nisko, opada jeszcze niżej, po czym wraca do góry. |} croa99ew3frt3hsfe4cm36a2qdko3xb 0 12108 548867 134869 2026-07-29T20:39:29Z Persino 2851 548867 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Wietnamski !! Polski |- | chó || pies |- | mèo || kot |- | voi || słoń |- | cáo || lis |- | chim || ptak |- | ngựa || koń |- | rắn || wąż |- | nhện || pająk |- | rồng || smok |- | cá || ryba |- | heo || świnia |} f9qys29k7v37eggjpe4hft6kqljvpgk 0 12746 548985 512016 2026-07-30T03:41:23Z Persino 2851 548985 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Rosół z lanym ciastem.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Ajnlauf}} {{wikipedia|Lane ciasto}} == Składniki == * ''2,5 l {{sr|Bulion z kurczaka|rosołu}} * ''2 jajka'' * ''4-5 łyżek mąki pszennej'' * ''1 łyżka wody lub mleka (do wyboru)'' * ''natka pietruszki'' == Przygotowanie == # Jajka roztrzepać widelcem, dodając stopniowo mąkę pszenną. Rozcierać przez około 4 minuty, by nie było grudek; można dodać łyżkę mleka lub wody (ciasto powinno mieć konsystencję gęstej śmietany). # Lać na wrzący rosół, całość lekko zamieszać. # Po wypłynięciu gotowe do serwowania (posypać natką pietruszki). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia śląska|Kluski i makarony|Jajka}} </noinclude> 2q88zwdr4a0liddevvvm0y6y88c7s0d 0 12757 548959 156323 2026-07-30T03:05:44Z Persino 2851 548959 wikitext text/x-wiki ==Składniki: == * ''0,5-1,0 kg mięsa wołowego i/lub drobiowego (porcja rosołowa)'' * ''0,5 kg włoszczyzny (marchew, pietruszka, seler, kapusta biała)'' * ''1 surowe jajko'' * ''1 duża lub 2 małe cebule'' * ''5-10 dag bułki tartej'' * ''sól, pieprz" * ''3 kulki ziela angielskiego'' * ''3 liście laurowe'' == Przygotowanie == Opłukane mięso ugotować z opłukaną i obraną włoszczyzną z przyprawami - do miękkości (ok. 45-60 min.). Po ugotowaniu oddzielić od kości. Wywar może stanowić podstawę do przyrządzania zup (pomidorowej, ogórkowej etc.). Obrane mięso wraz z warzywami zmielić w maszynce. Cebulę obrać i pokroić w drobną kostkę, dodać do masy mięsno-warzywnej.Do masy wbić jajko i dodać tyle bułki tartej, aby masa po wymieszaniu dobrze się formowała w krążki. Formować kotlety o grubości ok.1,5 cm i średnicy 5 cm. Smażyć na rozgrzanym oleju po 2 minuty z każdej strony. Podawać z ziemniakami i zasmażaną kapustą kiszoną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia śląska}} </noinclude> a5sdkac1smzbhykiriaqiamh2aw4hqt 0 12791 548840 452288 2026-07-29T12:40:17Z Persino 2851 548840 wikitext text/x-wiki == WIKITABELA — dni tygodnia == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | Luni || [luni] || Poniedziałek |- | Marți || [marci] || Wtorek |- | Miercuri || [mierkuri] || Środa |- | Joi || [żoj] || Czwartek |- | Vineri || [wineri] || Piątek |- | Sâmbătă || [symbætə] || Sobota |- | Duminică || [duminikə] || Niedziela |} == WIKITABELA — podstawowe zwroty == {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | Tak || Da || [da] |- | Nie || Nu || [nu] |- | Dobrze || Bine || [bine] |- | Źle || Rău || [rəu] |- | Przepraszam || Îmi pare rău || [ymi pare rəu] |} g3vxpjpo2p0tthmq1us9hehm2m43jm0 548841 548840 2026-07-29T12:40:38Z Persino 2851 548841 wikitext text/x-wiki == Dni tygodnia == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | Luni || [luni] || Poniedziałek |- | Marți || [marci] || Wtorek |- | Miercuri || [mierkuri] || Środa |- | Joi || [żoj] || Czwartek |- | Vineri || [wineri] || Piątek |- | Sâmbătă || [symbætə] || Sobota |- | Duminică || [duminikə] || Niedziela |} == Podstawowe zwroty == {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | Tak || Da || [da] |- | Nie || Nu || [nu] |- | Dobrze || Bine || [bine] |- | Źle || Rău || [rəu] |- | Przepraszam || Îmi pare rău || [ymi pare rəu] |} oi82p0abpco3l43p6y40j95fg6ck7yj 548864 548841 2026-07-29T20:28:52Z Persino 2851 548864 wikitext text/x-wiki == Dni tygodnia == {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | Luni || [lunᵻ] || Poniedziałek |- | Marți || [marcᵻ] || Wtorek |- | Miercuri || [mierkurᵻ] || Środa |- | Joi || [żoj] || Czwartek |- | Vineri || [winerᵻ] || Piątek |- | Sâmbătă || [symbætæ] || Sobota |- | Duminică || [duminikæ] || Niedziela |} == Podstawowe zwroty == {| class="wikitable" ! Polski !! Rumuński !! Transliteracja |- | Tak || Da || [da] |- | Nie || Nu || [nu] |- | Dobrze || Bine || [bine] |- | Źle || Rău || [ręu] |- | Przepraszam || Îmi pare rău || [ymi pare ręu] |} 756iqj8mg2v9f3xtwuij294iwxrwtyq 0 13686 548875 548516 2026-07-29T22:24:56Z Persino 2851 548875 wikitext text/x-wiki {{status|-50%|Języki|język=indoeuropejskie}} <small>< [[/Okładka|Okładka]]</small> {{Rozdział|Podręcznik|Język hindi}} {{Plik|plik=Hindi.svg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Hindi}} ''Witamy w podręczniku do nauki języka hindi w polskojęzycznym serwisie [[Wikibooks:Czym jest Wikibooks|Wikibooks!]]'' == Spis treści == {{wikipedia|Język hindi}} {{wikisłownik|Kategoria:Hindi|słownik języka hindi}} # [[/Wprowadzenie/]] # [[/Nauka czytania liter/]] # [[/Rzeczownik/]] ## [[/Rzeczowniki rodzaju męskiego|rzeczowniki rodzaju męskiego]] ## [[/Rzeczowniki rodzaju żeńskiego|rzeczowniki rodzaju żeńskiego]] # [[/Czasownik/]] ## [[/Przykładowe czasowniki|przykładowe czasowniki]] ## [[/Czas teraźniejszy ciągły|czas teraźniejszy ciągły]] ## [[/Czas przeszły|czas przeszły]] ## [[/Czas przyszły|czas przyszły]] ## [[/Tryb rozkazujący|Tryb rozkazujący]] # [[/Zaimek/]] ## [[/Przypadki/]] # [[/Przymiotnik/]] ## [[/Stopniowanie przymiotnika/]] ## [[/Przykładowe przymiotniki/]] # [[/Budowa zdania/]] # [[/Zdania podrzędnie złożone/]] ## [[/Zdania dopełnieniowe/]] ## [[/Zdania przydawkowe/]] ## [[/Zdania okolicznikowe czasu/]] ## [[/Zdania okolicznikowe miejsca/]] ## [[/Zdania okolicznikowe przyczyny/]] # [[/Przedstawianie się/]] # [[/Odmiana czasownika „być”/]] # [[/Liczymy do dwudziestu/]] ## [[/Nauka liczenia od 21 do 100/]] ## [[/Liczby powyżej 100/]] # [[/Kolory/]] # [[/Dni tygodnia/]] # [[/Kalendarz/]] # [[/Rodzina/]] ## [[/Niektóre zawody/]] # [[/Użycie w, na, od, do, z... w zwrotach/]] # [[/Podstawowe zwroty i słowa/]] # [[/Która jest godzina?/]] # [[/Postpozycje/]] ## [[/Postpozycja "का" (ka)/]] ## [[/Postpozycja "को" (ko)/]] 7947ew00dttr0py1rjqtgpysxhz7fx7 0 13692 548868 548732 2026-07-29T20:47:29Z Persino 2851 548868 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || spółgłoska „h”, jak w ang. *Hindi* |- | न || na || N || spółgłoska „n” |} Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | नह || nah || NAH || zbitka: na + ha → „nah” |- | द || da || D' || „d” jak w *hinDi*; istnieje też wariant d/r o brzmieniu pośrednim |- | म || ma || M || „m” jak w *mama*; मम = „mom” |- | र || ra || R || „r” jak w *rolka* |- | क || ka || K || „k” jak w *kot* |- | ा || ā || A || samogłoska „a” (dłuższa); pionowa linia; np. हा |- | ि || i || I || krótkie „i”, jak w ang. *hit*; pisane **przed** literą, czytane **po** niej |- | ी || ī || I || długie „i” (*ee*), jak w ang. *see*; pisane **za** literą (np. ही) |- | ो || o || O || „o”, jak w ang. *domain* (np. हो) |- | ौ || au || AU || „au”; brzmieniowo jak „o” z odcieniem „u”, dłuższe (np. हौ) |- | ु || u || U || krótkie „u”, jak w ang. *look* (np. हु) |- | ू || ū || U || długie „u”, jak w ang. *cool* (np. हू) |- | े || e || E || „e”, jak w ang. *helm* (np. हे) |- | ै || ai || AI || dyftong „ai”; wariant „e” o innym brzmieniu (np. है) |} Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ं || ṃ / ṁ || M' || znak nosalizujący: daje brzmienie „‑n” lub „‑ng”, zależnie od spółgłoski po nim |} हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR]) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |} 6sf29ehj702ezv8m14iosexkunyrfvo 548869 548868 2026-07-29T21:01:34Z Persino 2851 548869 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || spółgłoska „h”, jak w ang. *Hindi* |- | न || na || N || spółgłoska „n” |} Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | नह || nah || NAH || zbitka: na + ha → „nah” |- | द || da || D' || „d” jak w *hinDi*; istnieje też wariant d/r o brzmieniu pośrednim |- | म || ma || M || „m” jak w *mama*; मम = „mom” |- | र || ra || R || „r” jak w *rolka* |- | क || ka || K || „k” jak w *kot* |- | ा || ā || A || samogłoska „a” (dłuższa); pionowa linia; np. हा |- | ि || i || I || krótkie „i”, jak w ang. *hit*; pisane **przed** literą, czytane **po** niej |- | ी || ī || I || długie „i” (*ee*), jak w ang. *see*; pisane **za** literą (np. ही) |- | ो || o || O || „o”, jak w ang. *domain* (np. हो) |- | ौ || au || AU || „au”; brzmieniowo jak „o” z odcieniem „u”, dłuższe (np. हौ) |- | ु || u || U || krótkie „u”, jak w ang. *look* (np. हु) |- | ू || ū || U || długie „u”, jak w ang. *cool* (np. हू) |- | े || e || E || „e”, jak w ang. *helm* (np. हे) |- | ै || ai || AI || dyftong „ai”; wariant „e” o innym brzmieniu (np. है) |} Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ं || ṃ / ṁ || M' || znak nosalizujący: daje brzmienie „‑n” lub „‑ng”, zależnie od spółgłoski po nim |} हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |} Krtaniowe<Br> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR]) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R](ca://s?q=Szereg_dentalny_hindi)) |} l816ks87gv6jyfk242gge21i58m7auj 548870 548869 2026-07-29T21:02:38Z Persino 2851 548870 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || spółgłoska „h”, jak w ang. *Hindi* |- | न || na || N || spółgłoska „n” |} Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | नह || nah || NAH || zbitka: na + ha → „nah” |- | द || da || D' || „d” jak w *hinDi*; istnieje też wariant d/r o brzmieniu pośrednim |- | म || ma || M || „m” jak w *mama*; मम = „mom” |- | र || ra || R || „r” jak w *rolka* |- | क || ka || K || „k” jak w *kot* |- | ा || ā || A || samogłoska „a” (dłuższa); pionowa linia; np. हा |- | ि || i || I || krótkie „i”, jak w ang. *hit*; pisane **przed** literą, czytane **po** niej |- | ी || ī || I || długie „i” (*ee*), jak w ang. *see*; pisane **za** literą (np. ही) |- | ो || o || O || „o”, jak w ang. *domain* (np. हो) |- | ौ || au || AU || „au”; brzmieniowo jak „o” z odcieniem „u”, dłuższe (np. हौ) |- | ु || u || U || krótkie „u”, jak w ang. *look* (np. हु) |- | ू || ū || U || długie „u”, jak w ang. *cool* (np. हू) |- | े || e || E || „e”, jak w ang. *helm* (np. हे) |- | ै || ai || AI || dyftong „ai”; wariant „e” o innym brzmieniu (np. है) |} Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ं || ṃ / ṁ || M' || znak nosalizujący: daje brzmienie „‑n” lub „‑ng”, zależnie od spółgłoski po nim |} हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |} Krtaniowe<Br> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR]) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R]) |} 462j9nb3w5frhoecsx2oijcqbu694tv 548871 548870 2026-07-29T21:06:06Z Persino 2851 548871 wikitext text/x-wiki Alfabet indyjski zawiera '''samogłoski krótkie''', do których zaliczamy: ''a, i, u'', oraz '''długie''': ''ā, ī, ū, e, o, ai, au'',<br /> oraz '''spółgłoski''', które dzielą się na '''podstawowe''': ''p, b, f, m, t, d, s, z, n, l, r, k, g, ś, ć'' (jak w wyrazie ''ćma''), ''dź'' (jak w wyrazie ''dźga''), ''ń'' (jak w wyrazie ''leń''), ''j'' (''jak''), ''n'' odpowiada polskiemu tylnojęzykowemu ''n'' (jak w wyrazie ''bank''), ''w'', poza tym w wygłosie wyrazów po długim ''ā'' często w przekształca się w ''o'', oraz spółgłoski '''cerebralne''': ''t, th, d, dh, n, r, rh''. Spółgłoska ''h'' jest zawsze dźwięczna. Spółgłoski ''f, z, q, x, g'' występują tylko w wyrazach zapożyczonych. Do zapisu języka hindi używa się pisma '''dewanagari'''. Jest to dzisiaj najbardziej rozpowszechnione pismo północnych Indii. Dewanagari jest to pismo sylabiczne, polegające na tym, że każdy znak w wariancie podstawowym zawiera samogłoskę ''a''. Sylaby zawierające inne samogłoski niż ''a'' tworzy się przez kombinację znaku spółgłoski z odpowiednim znakiem samogłoski. {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || spółgłoska „h”, jak w ang. *Hindi* |- | न || na || N || spółgłoska „n” |} Teraz połączmy te dwie litery. हन z pierwszego wejrzenia te dwie litery wyglądają jak ''hn'' i tak właśnie jest, ale – tak jak wcześniej wspomniano – każda litera wymawiana jest jako sylaba z ''a'', tak więc czytamy ten wyraz jako ''hana'', jednak jest tu jeszcze jedno ale, w nowoczesnym hindi ostatnie ''a"'' nie jest wymawiane. {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | नह || nah || NAH || zbitka: na + ha → „nah” |- | द || da || D' || „d” jak w *hinDi*; istnieje też wariant d/r o brzmieniu pośrednim |- | म || ma || M || „m” jak w *mama*; मम = „mom” |- | र || ra || R || „r” jak w *rolka* |- | क || ka || K || „k” jak w *kot* |- | ा || ā || A || samogłoska „a” (dłuższa); pionowa linia; np. हा |- | ि || i || I || krótkie „i”, jak w ang. *hit*; pisane **przed** literą, czytane **po** niej |- | ी || ī || I || długie „i” (*ee*), jak w ang. *see*; pisane **za** literą (np. ही) |- | ो || o || O || „o”, jak w ang. *domain* (np. हो) |- | ौ || au || AU || „au”; brzmieniowo jak „o” z odcieniem „u”, dłuższe (np. हौ) |- | ु || u || U || krótkie „u”, jak w ang. *look* (np. हु) |- | ू || ū || U || długie „u”, jak w ang. *cool* (np. हू) |- | े || e || E || „e”, jak w ang. *helm* (np. हे) |- | ै || ai || AI || dyftong „ai”; wariant „e” o innym brzmieniu (np. है) |} Jeszcze jedna ważna uwaga, kropka nad literą powoduje nosalizację. Wygląda ona tak: <br /> {| class="wikitable" ! Znak (Devanāgarī) !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ं || ṃ / ṁ || M' || znak nosalizujący: daje brzmienie „‑n” lub „‑ng”, zależnie od spółgłoski po nim |} हिंदी – w końcu możemy napisać ''HINDI''. Teraz przyjrzyjmy się temu wyrazowi bliżej. Najpierw widzimy literę ''i'', ale to jest krótkie ''i'', więc jest czytane po następnej literze. Patrzymy zatem na następną literę, ''h''. Tak więc mamy "HI", następnie widzimy kropkę, która nosalizuje litery -HIN, czytamy litery D i długie I. Możemy już więc przeczytać cały wyraz HINDI.<br /> '''Samogłoski:''' {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | अ || a || A || podstawowa samogłoska „a” |- | आ || ā || AA || ekwiwalent znaku ा, wymawiana tak samo |- | इ || i || I || krótkie „i” |- | ई || ī || I || długie „i” |- | ओ || o || O || samogłoska „o” |- | औ || au || AU || dyftong „ou” |- | ऊ || ū || U || długie „u” |- | उ || u || U || krótkie „u” |- | ए || e || E || samogłoska „e” |- | ऐ || ai || AI || dyftong „ai” |} '''Spółgłoski:''' Tylnojęzykowe (brzmienie wychodzi z tyłu gardła) {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क || ka || K || spółgłoska miękka, nieaspiracyjna |- | ख || kha || KH || spółgłoska miękka, aspiracyjna |- | ग || ga || G || spółgłoska dźwięczna, nieaspiracyjna |- | घ || gha || GH || spółgłoska dźwięczna, aspiracyjna |} Średniojęzykowe (tył języka dotyka podniebienia)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | च || ca || CH || bezdźwięczna, nieaspiracyjna |- | छ || cha || CCH || bezdźwięczna, aspiracyjna |- | ज || ja || J || dźwięczna, nieaspiracyjna |- | झ || jha || JH || dźwięczna, aspiracyjna |} Cerebralne (inaczej retrofleksyjne) (zwijając język w rurkę)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ट || ṭa || T || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ठ || ṭha || TH || bezdźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ड || ḍa || D || dźwięczna, nieaspiracyjna (retrofleksyjna) |- | ढ || ḍha || DH || dźwięczna, aspiracyjna (retrofleksyjna) |} Zębowe (język dotyka zębów)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | त || ta || T' || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | थ || tha || TH' || bezdźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | द || da || D' || dźwięczna, nieaspiracyjna (dentalna) |- | ध || dha || DH' || dźwięczna, aspiracyjna (dentalna) |- | न || na || N || nosowa (dentalna) |} Wargowe (brzmienie wychodzi przez prawie zamknięte lub zamknięte usta)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | प || pa || P || bezdźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | फ || pha || F || bezdźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | ब || ba || B || dźwięczna, nieaspiracyjna (labialna) |- | भ || bha || BH || dźwięczna, aspiracyjna (labialna) |- | म || ma || M || nosowa (labialna) |} Półsamogłoski (wymawiane przez otwarte usta i gardłowo)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | य || ya || Y || półsamogłoska (palatalna) |- | र || ra || R || półsamogłoska (retrofleksyjna / alveolarna) |- | ल || la || L || półsamogłoska (dentalna) |- | व || va || V/W || półsamogłoska (labialna; realizacja między V a W) |- | ज़ || za || Z || spółgłoska zapożyczona (urdu / perski; dźwięczna) |} Syczące (Wymawiane niemal identycznie jak polskie : Ś, SZ, S)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | श || śa / śaḥ || SH || sybilanta palatalna |- | ष || ṣa || SSH || sybilanta retrofleksyjna |- | स || sa || S || sybilanta dentalna |} Krtaniowe<Br> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ह || ha || H || krtaniowa (glottalna) |} inne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्ष || kṣa || KSH || złożona: ka + ṣa (retrofleksyjna sybilanta) |- | त्र || tra || T'R || złożona: ta + ra (dentalna + półsamogłoska) |- | ज्ञ || jña || GY || złożona: ja + ña (palatalna nosowa) |- | श्र || śra || SHR || złożona: śa + ra (palatalna sybilanta + półsamogłoska) |- | ऋ || ṛ || RI || samogłoska r‑barwna (retroflexyjna) |} litery podwójne<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | क्क || kka || KK || geminata: podwojone ka |- | ट्ट || ṭṭa || TT || geminata: podwojone retrofleksyjne ṭa |- | ठ्ठ || ṭhṭha || TTH || geminata: podwojone retrofleksyjne aspiracyjne ṭha |- | त्त || tta || T'T' || geminata: podwojone dentalne ta |- | न्न || nna || NN || geminata: podwojone dentalne na (pisownia podobna do [TR]) |- | ड्ड || ḍḍa || DD || geminata: podwojone retrofleksyjne ḍa |- | द्द || dda || D'D' || geminata: podwojone dentalne da |} Jeszcze jedna bardzo ważna rzecz: "virama"<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | टम || ṭam || TAM || T + M jako zwykła sylaba (samogłoska inherentna „a” po ट) |- | ट्म || ṭma || TM || T + virama + M → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} a także pół litery:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | सस || sas || SAS || S + S → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | सक || sak || SAK || S + K → pełna sylaba z inherentnym „a” |- | स्स || ssa || SS || half‑S (virama) + S → geminata / zbitka bez samogłoski |- | स्क || ska || SK || half‑S (virama) + K → zbitka spółgłoskowa bez samogłoski |} pół-litery + N:<br /> (znakt + virama + n)<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्न || bna || B'N || b् + न → zbitka bez samogłoski |- | ह्न || hna || H'N || h् + न → zbitka bez samogłoski |- | ग्न || gna || G'N || g् + न → zbitka bez samogłoski |- | द्न || dna || D'N || d् + न → zbitka bez samogłoski |- | प्न || pna || P'N || p् + न → zbitka bez samogłoski |- | र्न || rna || R'N || r् + न → zbitka bez samogłoski |- | क्न || kna || K'N || k् + न → zbitka bez samogłoski |- | त्न || tna || T'N || t् + न → zbitka bez samogłoski |- | म्न || mna || M'N || m् + न → zbitka bez samogłoski |- | व्न || vna || V'N || v् + न → zbitka bez samogłoski |- | स्न || sna || S'N || s् + न → zbitka bez samogłoski |} Half Letter + R:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | ब्र || bra || BR || b् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ह्र || hra || HR || h् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ग्र || gra || GR || g् + र → zbitka spółgłoskowa |- | द्र || dra || DR || d् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ज्र || jra || JR || j् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ड्र || ḍra || DR || ḍ् + र → retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | प्र || pra || PR || p् + र → zbitka spółgłoskowa |- | र्र || rra || RR || r् + र → geminata / zbitka spółgłoskowa |- | क्र || kra || KR || k् + र → zbitka spółgłoskowa |- | त्र || tra || T'R || t् + र → dentalna zbitka spółgłoskowa |- | च्र || cra || CHR || c् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ट्र || ṭra || TR || retrofleksyjna zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || n् + र → zbitka spółgłoskowa |- | न्र || nra || NR || m् + र → alternatywna pisownia (m् → nosowa) |- | व्र || vra || VR || v् + र → zbitka spółgłoskowa |- | ल्र || lra || LR || l् + र → zbitka spółgłoskowa |- | स्र || sra || SR || s् + र → zbitka spółgłoskowa |- | य्र || yra || YR || y् + र → zbitka spółgłoskowa |} PÓŁ-R + znak:<br /> {| class="wikitable" ! Devanāgarī !! Transliteracja !! Łacińskie !! Opis |- | र्ह || rha || RH || r् + ह → zbitka krtaniowa |- | र्स || rsa || RS || r् + स → zbitka sybilantowa |- | र्म || rma || RM || r् + म → zbitka labialna |- | र्न || rna || RN || r् + न → zbitka dentalna |- | र्ज || rja || RJ || r् + ज → zbitka palatalna |- | र्द || rda || RD || r् + द → zbitka dentalna |- | र्ट || rṭa || RT || r् + ट → zbitka retrofleksyjna |- | र्त || rta || T'R || r् + त → zbitka dentalna (odpowiednik [T'R]) |} 01ec2wodclomof0ymba9oyy9vt7e7ij 0 13713 548879 193300 2026-07-29T22:59:36Z Persino 2851 548879 wikitext text/x-wiki Odmiana rzeczownika męskiego obejmuje dwa rodzaje odmian. Pierwszy rodzaj dotyczy wszystkich rzeczowników zakończone na ''-ā'' lub ''-â'' (istnieją jednak pewne wyjątki), a drugi obejmuje pozostałe rzeczowniki. Rzeczowniki zakończone na आ:<br /> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || लड़का || laṛkā || chłopiec |- | l.poj. PZ || लड़के || laṛke || — |- | l.mn. PN || लड़के || laṛke || chłopcy |- | l.mn. PZ || लड़कों || laṛkoṃ || — |} Według tego sposobu odmieniają się też rzeczowniki z wygłosowym ā~(długie nosowe ā) i zatrzymują nosowość w całej odmianie.<br /> Pozostałe rzeczowniki męskiego rodzaju w PN l.poj. oraz l.mn. i PZ l.poj mają jednakową postać, a liczba mnoga PZ przybiera końcówkę -o~. <br /> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || काम || kām || praca |- | l.poj. PZ || काम || kām || — |- | l.mn. PN || काम || kām || prace |- | l.mn. PZ || कामों || kāmõ || — |} Według tego wzoru odmieniają się również niektóre rzeczowniki zakończone na -ā, wyrażające pokrewieństwo, np. चाचा (stryjek), मामा (wujek), zapożyczone z sanskrytu राजा (król), oraz z języka arabskiego i perskiego np. bóg <br /> W rzeczownikach zakończonych na -ī i -ū samogłoski te ulegają skróceniu (-i i -u) przed dodaniem końcówki PZ -o~ pojawia się dźwięk -y-<br /> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || क़ुली || qulī || tragarz |- | l.poj. PZ || क़ुली || qulī || — |- | l.mn. PN || क़ुली || qulī || tragarze |- | l.mn. PZ || क़ुलियों || quliyoṃ || — |} FORMA WOŁACZA RZECZOWNIKA MĘSKIEGO <br /> Forma ta w zasadzie dla wszystkich rzeczowników rodzaju męskiego jest równa odpowiedniej formie PZ, przy czym w l.mn. traci ona nosowość czyli -o~ zmienia się w -o. <br /> {| class="wikitable" ! Liczba !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. || लड़क || laṛak || chłopcze! |- | l.mn. || लड़को || laṛko || chłopcy! |} f8zuduvodmq9loqusctz6m9gjcocb1x 0 13770 548931 120653 2026-07-30T02:11:54Z Persino 2851 548931 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mielonego mięsa'' * ''5 jajek'' * ''kilka łyżek kukurydzy z puszki'' * ''5 dag tartego parmezanu'' * ''czerstwa bułka'' * ''mała cebula''' * ''2-3 ząbki czosnku'' * ''olej'' * ''dowolne zioła'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Mięso wymieszać z surowym jajkiem, dodać kukurydzę, startą cebulę, parmezan, namoczoną i odciśniętą bułkę. Doprawić ziołami, solą, pieprzem i roztartym czosnkiem. Wyrobić na jednolitą masę, podzielić na 4 części. Uformować cienkie placuszki. # 4 jajka ugotować na twardo, obrać i ułożyć na środku placuszków. Brzegi zlepić tak, aby powstały kule. Smażyć w głebokim oleju około 15 minut. # Wyjąć i osuszyć na papierowych ręcznikach. Pokroić na kawałki. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Jajka}} </noinclude> c5qrzlh346nr9asl4g5qjgaatmtv5ml 0 13773 548935 70122 2026-07-30T02:18:04Z Persino 2851 548935 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''60 dag schabu bez kości'' * ''łyżeczka rozmarynu'' * ''ząbek czosnku'' * ''2 łyżki miodu'' * ''łyżka oleju'' * ''szklanka soku jabłkowego'' * ''5 dag rodzynek'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Przygotować marynatę: ## czosnek obrać, zmiażdżyć i wymieszać z rozmarynem, miodem, olejem, solą i pieprzem. # Schab posmarować przyrządzoną marynatą i odstawić w chłodne miejsce na całą noc. # Piekarnik nagrzać do temperatury {{C|220}}. Mięso ułozyć w naczyniu żaroodpornym i wstawić do piekarnika. Gdy zacznie się rumienić, podlać sokiem jabłkowym, przykryć, zmniejszyć temperaturę do 160 stopni. Piec jeszcze około godziny. Kilka minut przed końcem pieczenia wrzucić rodzynki. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> c0kcojxuoyl1rxov6verkj4kw5tgbxg 0 13851 548880 161309 2026-07-29T23:02:49Z Persino 2851 548880 wikitext text/x-wiki Rzeczowniki rodzaju żeńskiego odmieniają się według trzech podstawowych wzorów:<br> rzeczowniki zakończone na - ī <br> rzeczowniki zakończone na - i lub - iyā <br> pozostałe rzeczowniki <br> ''rzeczowniki zakończone na'' - ई <br> liczba pojedyncza formy przypadku zależnego i niezależnego jest identyczna. W liczbie mnogiej PN tworzymy przez dodanie końcówki -ā~ przed którą długie -ī ulega skróceniu (-i) i pomiędzy skrócona końcówką(samogłoską)tematową pojawia się dźwięk -y-. w przypadku zależnym dodajemy końcówkę -o~, przed którym długie -ī również ulega skróceniu. Tutaj również pojawia się dźwięk -y- pomiędzy końcówka a samogłoską tematową.<br> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || लड़की || laṛkī || dziewczyna, dziewczynka |- | l.poj. PZ || लड़की || laṛkī || — |- | l.mn. PN || लड़कियाँ || laṛkiyā̃ || dziewczyny, dziewczynki |- | l.mn. PZ || लड़कियों || laṛkiyõ || — |} ''rzeczowniki zakończone na'' -इ oraz -इया <br> Również w tej grupie rzeczowników w liczbie pojedynczej oba przypadki mają taka samą formę. W liczbie mnogiej natomiast rzeczowniki zakończone na -i dodają końcówkę -ā~ w PN oraz -o~ w PZ, przed którą pojawia się dźwięk -y-. Rzeczowniki zakończone na -iyā w przypadku niezależnym otrzymują nosowy wygłos -ā, a w przypadku zależnym po -y- pojawia się końcówka -o~. <br> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || स्थिति || sthiti || sytuacja |- | l.poj. PZ || स्थिति || sthiti || — |- | l.mn. PN || स्थितियाँ || sthitiyā̃ || sytuacje |- | l.mn. PZ || स्थितियों || sthitiyõ || — |} {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || चिड़िया || ciṛiyā || ptak |- | l.poj. PZ || चिड़िया || ciṛiyā || — |- | l.mn. PN || चिड़ियाँ || ciṛiyā̃ || ptaki |- | l.mn. PZ || चिड़ियों || ciṛiyõ || — |} ''pozostałe rzeczowniki'' <br> w tej grupie przeważają rzeczowniki zakończone na spółgłoskę. Podobnie jak do poprzednich rzeczowników rodzaju żeńskiego formy obu przypadków w liczbie pojedynczej są jednakowe. W liczbie mnogiej otrzymują końcówkę -e~, a w przypadku zależnym -o~. <br> {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || चीज़ || cīz || rzecz |- | l.poj. PZ || चीज़ || cīz || — |- | l.mn. PN || चीज़ें || cīzẽ || rzeczy |- | l.mn. PZ || चीज़ों || cīzõ || — |} według tego wzoru odmieniają się również rzeczowniki rodzaju żeńskiego zapożyczone z sanskrytu zakończone na -ā, np. matka माता , oraz z języka arabskiego i perskiego, np. दुनिया (duniya) świat, हवा (hawa) wiatr. <br> w rzeczownikach zakończonych na -ū przed dodaniem końcówki liczby mnogiej długa samogłoska ulega skróceniu (-u-). {| class="wikitable" ! Liczba / typ !! Hindi (Devanagari) !! Hindi (IAST) !! Polski |- | l.poj. PN || बहू || bahū || synowa |- | l.poj. PZ || बहू || bahū || — |- | l.mn. PN || बहुएँ || bahuẽ || synowe |- | l.mn. PZ || बहुओं || bahuõ || — |} tutaj warto zwrócić uwagę, ze bez względu na rodzaj rzeczownika i jego budowę, formy PZ wszystkich rzeczowników rodzajów żeńskiego i męskiego liczby mnogiej mają identyczna samogłoskę nosową - ओ'. njft1a0a55lexmr2u06lsn5kv49q7c4 0 13853 548885 81458 2026-07-29T23:17:29Z Persino 2851 548885 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | रंग || raṅg || kolor |- | भूरा || bhūrā || brązowy |- | गुलाबी || gulābī || różowy |- | हरा || harā || zielony |- | काला || kālā || czarny |- | लाल || lāl || czerwony |- | नील || nīl || niebieski |- | पीला || pīlā || żółty |- | सफेद || safed || biały |- | नारंगी || nāraṅgī || pomarańczowy |} 2fmm1w5onmobwnq8931akpfj3h2vhvc 0 13857 548881 69294 2026-07-29T23:03:36Z Persino 2851 548881 wikitext text/x-wiki '''bezokolicznik'''<br> cechą charakterystyczną bezokolicznika w języku hindi jest sufiks -ना. I właśnie pod tą postacią występuje czasownik w słownikach języka hindi. <br> '''Temat czasownika'''<br> temat czasownika jest podstawą do tworzenia większości form koniugacyjnych. Otrzymuje sie go przez odcięcie od bezokolicznika wcześniej wspomnianego sufiksu -ना, np.: <br> {| class="wikitable" ! Czasownik (bezokolicznik) !! Rdzeń / temat !! IAST !! Polski |- | करना || कर || kar || robić |- | गाना || गा || gā || śpiewać |- | सीखना || सीख || sīkh || uczyć się |} Warto też pamiętać, że bezokolicznik w języku hindi najczęściej nazywa czynność lub stan, a sposób ich trwania lub przebiegu ujawnia się dopiero w odpowiednich formach koniugacyjnych.<br> '''imiesłów niedokonany prosty''' <br> w celu otzymania imiesłowu niedokonanego nalezy odciąć sufiks, do otzymanego w ten sposób tematu czasownika dodajemy końcówkę -ता dla rodzaju męskiego liczby pojedyńczej i -ती dla rodzaju żeńskiego w liczbie pojedynczej i mnogiej oraz -ते w liczbie mnogiej rodzaju męskiego. <br> Imiesłów niedokonany ma znaczenie czynne (znaczeniowo odpowiada polskiemu imiesłowowi -ący).<br> cafb3yryr10hplhdzj7a7z8i3fog9ka 0 13893 548884 69467 2026-07-29T23:15:19Z Persino 2851 548884 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Liczba !! Hindi !! IAST !! Liczba !! Hindi !! IAST !! Liczba !! Hindi !! IAST |- | 21 || इक्कीस || ikkīs || 22 || बाईस || bāīs || 23 || तेईस || teīs |- | 24 || चौबीस || caubīs || 25 || पच्चीस || paccīs || 26 || छब्बीस || chabbīs |- | 27 || सत्ताईस || sattāīs || 28 || अठाईस || athāīs || 29 || उनतीस || untīs |- | 30 || तीस || tīs || 31 || इकतीस || iktīs || 32 || बत्तीस || battīs |- | 33 || तैंतीस || tain­tīs || 34 || चौंतीस || cauntīs || 35 || पैंतीस || paintīs |- | 36 || छत्तीस || chattīs || 37 || सैंतीस || saintīs || 38 || अड़तीस || aṛtīs |- | 39 || उनचालीस || uncalīs || 40 || चालीस || cālīs || 41 || इकतालीस || iktālīs |- | 42 || बयालीस || bayālīs || 43 || तियालीस || tiyālīs || 44 || चौवालीस || cauvālīs |- | 45 || पैंतालीस || paintālīs || 46 || छियालीस || chiyālīs || 47 || सैंतालीस || saintālīs |- | 48 || अड़तालीस || aṛtālīs || 49 || उनचास || unčās || 50 || पचास || pacās |- | 51 || इक्यावन / इकावन || ikyāvan / ikāvan || 52 || बावन || bāvan || 53 || तिरेपन || tirepan |- | 54 || चौवन / चौपन || cauvan / caupan || 55 || पचपन || pacpan || 56 || छप्पन || chappan |- | 57 || सत्तावन || sattāvan || 58 || अट्ठावन || aṭṭhāvan || 59 || उनसठ || unasath |- | 60 || साठ || sāṭh || 61 || इकसठ || ikasath || 62 || बासठ || bāsath |- | 63 || तिरेसठ || tiresath || 64 || चौसठ || causath || 65 || पैंसठ || painsath |- | 66 || छियासठ || chiyāsath || 67 || सरसठ / सत्तेसठ || sarasath / sattesath || 68 || अड़सठ || aṛsath |- | 69 || उनहत्तर / उनसत्तर || unhattar / unsattar || 70 || सत्तर || sattar || 71 || इकत्तर || ikattar |- | 72 || बहत्तर || bahattar || 73 || तिहत्तर || tihattar || 74 || चौहत्तर || cauhattar |- | 75 || पचहत्तर || pacahattar || 76 || छिहत्तर || chihattar || 77 || सतहत्तर || satahattar |- | 78 || अठहत्तर || athahattar || 79 || उन्नासी || unnāsī || 80 || अस्सी || assī |- | 81 || इकासी || ikāsī || 82 || बयासी || bayāsī || 83 || तिरासी || tirāsī |- | 84 || चौरासी || caurāsī || 85 || पचासी / पंचासी || pacāsī / pañcāsī || 86 || छियासी || chiyāsī |- | 87 || सत्तासी || sattāsī || 88 || अठासी || athāsī || 89 || नवासी || navāsī |- | 90 || नव्वे || navve || 91 || इकानवे || ikānave || 92 || बानवे || bānave |- | 93 || तिरानवे || tirānave || 94 || चौरानवे || caurānave || 95 || पचानवे / पंचानवे || pacānave / pañcānave |- | 96 || छियानवे || chiyānave || 97 || सत्तानवे || sattānave || 98 || अठानवे || athānave |- | 99 || निन्यानवे || ninyānave || 100 || सौ || sau || || |} mp7f6qhmfk3v6jkstm9gkqdq6w97rmz 548887 548884 2026-07-29T23:30:58Z Persino 2851 548887 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! Liczba !! Hindi !! IAST !! Liczba !! Hindi !! IAST !! Liczba !! Hindi !! IAST !! Liczba !! Hindi !! IAST |- | 21 || इक्कीस || ikkīs || 41 || इकतालीस || iktālīs || 61 || इकसठ || ikasath || 81 || इकासी || ikāsī |- | 22 || बाईस || bāīs || 42 || बयालीस || bayālīs || 62 || बासठ || bāsath || 82 || बयासी || bayāsī |- | 23 || तेईस || teīs || 43 || तियालीस || tiyālīs || 63 || तिरेसठ || tiresath || 83 || तिरासी || tirāsī |- | 24 || चौबीस || caubīs || 44 || चौवालीस || cauvālīs || 64 || चौसठ || causath || 84 || चौरासी || caurāsī |- | 25 || पच्चीस || paccīs || 45 || पैंतालीस || paintālīs || 65 || पैंसठ || painsath || 85 || पचासी / पंचासी || pacāsī / pañcāsī |- | 26 || छब्बीस || chabbīs || 46 || छियालीस || chiyālīs || 66 || छियासठ || chiyāsath || 86 || छियासी || chiyāsī |- | 27 || सत्ताईस || sattāīs || 47 || सैंतालीस || saintālīs || 67 || सरसठ / सत्तेसठ || sarasath / sattesath || 87 || सत्तासी || sattāsī |- | 28 || अठाईस || athāīs || 48 || अड़तालीस || aṛtālīs || 68 || अड़सठ || aṛsath || 88 || अठासी || athāsī |- | 29 || उनतीस || untīs || 49 || उनचास || unčās || 69 || उनहत्तर / उनसत्तर || unhattar / unsattar || 89 || नवासी || navāsī |- | 30 || तीस || tīs || 50 || पचास || pacās || 70 || सत्तर || sattar || 90 || नव्वे || navve |- | 31 || इकतीस || iktīs || 51 || इक्यावन / इकावन || ikyāvan / ikāvan || 71 || इकत्तर || ikattar || 91 || इकानवे || ikānave |- | 32 || बत्तीस || battīs || 52 || बावन || bāvan || 72 || बहत्तर || bahattar || 92 || बानवे || bānave |- | 33 || तैंतीस || tain­tīs || 53 || तिरेपन || tirepan || 73 || तिहत्तर || tihattar || 93 || तिरानवे || tirānave |- | 34 || चौंतीस || cauntīs || 54 || चौवन / चौपन || cauvan / caupan || 74 || चौहत्तर || cauhattar || 94 || चौरानवे || caurānave |- | 35 || पैंतीस || paintīs || 55 || पचपन || pacpan || 75 || पचहत्तर || pacahattar || 95 || पचानवे / पंचानवे || pacānave / pañcānave |- | 36 || छत्तीस || chattīs || 56 || छप्पन || chappan || 76 || छिहत्तर || chihattar || 96 || छियानवे || chiyānave |- | 37 || सैंतीस || saintīs || 57 || सत्तावन || sattāvan || 77 || सतहत्तर || satahattar || 97 || सत्तानवे || sattānave |- | 38 || अड़तीस || aṛtīs || 58 || अट्ठावन || aṭṭhāvan || 78 || अठहत्तर || athahattar || 98 || अठानवे || athānave |- | 39 || उनचालीस || uncalīs || 59 || उनसठ || unasath || 79 || उन्नासी || unnāsī || 99 || निन्यानवे || ninyānave |- | 40 || चालीस || cālīs || 60 || साठ || sāṭh || 80 || अस्सी || assī || 100 || सौ || sau |} a82x2uhr8diuk3ebpg5rhw7of1b5o4c 0 13915 548886 548688 2026-07-29T23:20:02Z Persino 2851 548886 wikitext text/x-wiki W Indiach istnieje wiele systemów datowania, jednak ja przedstawiam tylko trzy z nich, te które obowiązują w Indiach Północnych i Centralnych. <br>Są to: <br>1) kalendarz gregoriański <br> 2) system datowania wg ery Wikrama<br> 3) zreformowany kalendarz narodowy <br> '''Kalendarz gregoriański:'''<br> Nazwy miesięcy zapożyczono z języka angielskiego: {| class="wikitable" ! Miesiąc / Określenie !! Hindi (देवनागरी) !! Transliteracja (IAST) |- | styczeń || जनवरी || janvarī |- | luty || फरवरी || pharvarī |- | marzec || मार्च || mārch |- | kwiecień || अप्रेल || aprela |- | maj || मई || maī |- | czerwiec || जून || jūna |- | lipiec || जूलाई || jūlāī |- | sierpień || अगस्त || agasta |- | wrzesień || सितम्बर || sitambara |- | październik || अक्टूबर || akṭūbara |- | listopad || नवम्बर || navambara |- | grudzień || दिसम्बर || disambara |- | ROK / ERA || सन् || san |} Przed liczebnikiem oznaczającym rok wg tego kalendarza może pojawić się wyraz सन्, a po liczebniku ईस्वी (chrześcijański) skrót ई<br> Przykłady: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | सन् 1945 में || san 1945 meṃ || w roku 1945 |- | सन् 2001 में || san 2001 meṃ || w roku 2001 |} Należy pamiętać, ze nazwy miesięcy zakończone na spółgłoskę są rodzaju męskiego, pozostałe, które w wygłosie mają ई są rodzaju żeńskiego.<br>W języku mówionym, zazwyczaj przy podawaniu dat używa się wyrazu DATA (तारीख़) stawianego po liczebniku głównym, np.: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | ग्यारह तारीख || gyārah tārīkh || jedenasty |- | ग्यारह तारीख (को) || gyārah tārīkh (ko) || jedenastego |} Gdy natomiast dniem miesiąca jest pierwszy lub drugi dzień, zamiast liczebnika głównego używa się liczebnika porządkowego: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | पहली तारीख || pahlī tārīkh || pierwszy |- | पहली तारीख (को) || pahlī tārīkh (ko) || pierwszego |} Przy użyciu nazwy miesiąca zwrot wygląda tak: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | जनवरी की दूसरी तारीख || janvarī kī dūsrī tārīkh || drugi stycznia |- | जनवरी की दूसरी तारीख (को) || janvarī kī dūsrī tārīkh (ko) || drugiego stycznia |} '''Datowanie wg ery Wikrama:''' Wg tradycji początek tej ery ustanowił król Wikramaditya w 57 r. p.n.e. po zwycięstwie jakie odniósł nad Scytami. W tym systemie mamy do czynienia zarówno z kalendarzem księżycowym, opartym na cyklu księżyca, jak i kalendarzem słonecznym opartym o zmiany pór roku. Rok słoneczny ma 365 dni i 12 miesięcy, a rok księżycowy jest krótszy o ok. 11 dni, tak więc w celu zniwelowania między nimi różnicy co trzy lata dodaje się jeden miesiąc zwany लौद lub मलमास. <br> Nazwy miesięcy są zapożyczone z sanskrytu albo też stanowią ich odpowiedniki hindi: <br> {| class="wikitable" |- !Sanskryt !Odpowiednik hindi !Tłumaczenie |- |chantr |chant |marzec-kwiecień |- |wanshakh |wansakh |kwiecień-maj |- |jyedh |jeth |maj-czerwiec |- |aaapath |asar |czerwiec-lipiec |- |skawan |sawan |lipiec-sierpień |- |bhathrpath |bhathou |sierpień-wrzesień |- |aakhwin |aasin |wrzesień-październik |- |karttik |katik |październik-listopad |- |aagrahayan |aaghan |listopad-grudzień |- |poup |pus |grudzień-styczeń |- |magh |magh |styczeń-luty |- |falgun |fagun |luty-marzec |} Miesiące dzieli się na połowy (ciemną i jasną). Rok w tym systemie datowania zaczyna się od 16 dnia miesiąca. '''Zreformowany kalendarz narodowy:'''Punktem wyjścia dla tego kalendarza jest rozpowszechniony w Indiach system datowania wg tzw. ery Śaków posługujący się tradycyjnym kalendarzem księżycowym. Kalendarz zreformowany opiera się mimo wszystko na kalendarzu słonecznym. Zwykły rok kalendarzowy ma 365 dni a przestępny 366. Rok dzieli się na 12 miesięcy po 30 i 31 dni, nazwanych tak samo jak w kalendarzu Wikrama, nie dzielą się one jednak na połowy. Rok rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca, co odpowiada 22 marca w roku zwykłym i 21 marca w roku przestępnym. 9k8jmhaigi5r4hjjshv7e5mb45d1oyz 548888 548886 2026-07-30T00:39:50Z Persino 2851 548888 wikitext text/x-wiki W Indiach istnieje wiele systemów datowania, jednak ja przedstawiam tylko trzy z nich, te które obowiązują w Indiach Północnych i Centralnych. <br>Są to: <br>1) kalendarz gregoriański <br> 2) system datowania wg ery Wikrama<br> 3) zreformowany kalendarz narodowy <br> '''Kalendarz gregoriański:'''<br> Nazwy miesięcy zapożyczono z języka angielskiego: {| class="wikitable" ! Miesiąc / Określenie !! Hindi (देवनागरी) !! Transliteracja (IAST) |- | styczeń || जनवरी || janvarī |- | luty || फरवरी || pharvarī |- | marzec || मार्च || mārch |- | kwiecień || अप्रेल || aprela |- | maj || मई || maī |- | czerwiec || जून || jūna |- | lipiec || जूलाई || jūlāī |- | sierpień || अगस्त || agasta |- | wrzesień || सितम्बर || sitambara |- | październik || अक्टूबर || akṭūbara |- | listopad || नवम्बर || navambara |- | grudzień || दिसम्बर || disambara |- | ROK / ERA || सन् || san |} Przed liczebnikiem oznaczającym rok wg tego kalendarza może pojawić się wyraz सन्, a po liczebniku ईस्वी (chrześcijański) skrót ई<br> Przykłady: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | सन् 1945 में || san 1945 meṃ || w roku 1945 |- | सन् 2001 में || san 2001 meṃ || w roku 2001 |} Należy pamiętać, ze nazwy miesięcy zakończone na spółgłoskę są rodzaju męskiego, pozostałe, które w wygłosie mają ई są rodzaju żeńskiego.<br>W języku mówionym, zazwyczaj przy podawaniu dat używa się wyrazu DATA (तारीख़) stawianego po liczebniku głównym, np.: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | ग्यारह तारीख || gyārah tārīkh || jedenasty |- | ग्यारह तारीख (को) || gyārah tārīkh (ko) || jedenastego |} Gdy natomiast dniem miesiąca jest pierwszy lub drugi dzień, zamiast liczebnika głównego używa się liczebnika porządkowego: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | पहली तारीख || pahlī tārīkh || pierwszy |- | पहली तारीख (को) || pahlī tārīkh (ko) || pierwszego |} Przy użyciu nazwy miesiąca zwrot wygląda tak: <br> {| class="wikitable" ! Wyraz (Hindi) !! Wymowa (IAST) !! Tłumaczenie (polski) |- | जनवरी की दूसरी तारीख || janvarī kī dūsrī tārīkh || drugi stycznia |- | जनवरी की दूसरी तारीख (को) || janvarī kī dūsrī tārīkh (ko) || drugiego stycznia |} '''Datowanie wg ery Wikrama:''' Wg tradycji początek tej ery ustanowił król Wikramaditya w 57 r. p.n.e. po zwycięstwie jakie odniósł nad Scytami. W tym systemie mamy do czynienia zarówno z kalendarzem księżycowym, opartym na cyklu księżyca, jak i kalendarzem słonecznym opartym o zmiany pór roku. Rok słoneczny ma 365 dni i 12 miesięcy, a rok księżycowy jest krótszy o ok. 11 dni, tak więc w celu zniwelowania między nimi różnicy co trzy lata dodaje się jeden miesiąc zwany लौद lub मलमास. <br> Nazwy miesięcy są zapożyczone z sanskrytu albo też stanowią ich odpowiedniki hindi: <br> {| class="wikitable" |- !Sanskryt !Odpowiednik hindi !Tłumaczenie |- |chantr |chant |marzec-kwiecień |- |wanshakh |wansakh |kwiecień-maj |- |jyedh |jeth |maj-czerwiec |- |aaapath |asar |czerwiec-lipiec |- |skawan |sawan |lipiec-sierpień |- |bhathrpath |bhathou |sierpień-wrzesień |- |aakhwin |aasin |wrzesień-październik |- |karttik |katik |październik-listopad |- |aagrahayan |aaghan |listopad-grudzień |- |poup |pus |grudzień-styczeń |- |magh |magh |styczeń-luty |- |falgun |fagun |luty-marzec |} Miesiące dzieli się na połowy (ciemną i jasną). Rok w tym systemie datowania zaczyna się od 16 dnia miesiąca. '''Zreformowany kalendarz narodowy:''' Punktem wyjścia dla tego kalendarza jest rozpowszechniony w Indiach system datowania wg tzw. ery Śaków posługujący się tradycyjnym kalendarzem księżycowym. Kalendarz zreformowany opiera się mimo wszystko na kalendarzu słonecznym. Zwykły rok kalendarzowy ma 365 dni a przestępny 366. Rok dzieli się na 12 miesięcy po 30 i 31 dni, nazwanych tak samo jak w kalendarzu Wikrama, nie dzielą się one jednak na połowy. Rok rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca, co odpowiada 22 marca w roku zwykłym i 21 marca w roku przestępnym. q05b5krzswn3xje09yso3cro6u04xwe 0 13951 548919 512241 2026-07-30T01:49:43Z Persino 2851 548919 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bowl of chili.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Chili con carne}} * '''Liczba osób''': 4 == Składniki == * ''250 g czerwonej fasoli z puszki'' * ''500 g mielonego mięsa wołowego'' * ''2-3 czerwone papryczki chili'' * ''czerwona papryka'' * ''cebula'' * ''łyżka przecieru pomidorowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''2-3 puszki pomidorów bez skóry'' * ''2 szklanki rosołu z kostki'' * ''100 g kukurydzy z puszki'' * ''2 liście laurowe'' * ''bazylia'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''pieprz Cayenne'' == Przygotowanie == Czerwoną paprykę i cebulę pokroić w kostkę. Papryczki chili i czosnek drobno pokroić. Mięso podsmażyć na oliwie z cebulą i czosnkiem, a następnie poddusić z chili, papryką, przecierem pomidorowym i cayenne. Zalać rosołem, dodać liście laurowe i pomidory z puszki (wraz z sokiem) i gotować pod przykryciem jakieś 15-20 minut. Na koniec dodać fasolę i kukurydzę i pogotować jeszcze 2-3 minuty. Doprawić solą i ewentualnie pieprzem cayenne. Udekorować świeżą bazylią. Konsystencja powinna być dosyć gęsta. Chili con carne można podawać z ugotowanym na sypko ryżem lub z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia meksykańska|Mięsa|Warzywa}} </noinclude> clhppsaj8f1mlha0kt7169hiesbawdz 548980 548919 2026-07-30T03:32:45Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548980 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Bowl of chili.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Chili con carne}} * '''Liczba osób''': 4 == Składniki == * ''250 g czerwonej fasoli z puszki'' * ''500 g mielonego mięsa wołowego'' * ''2-3 czerwone papryczki chili'' * ''czerwona papryka'' * ''cebula'' * ''łyżka przecieru pomidorowego'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''2-3 puszki pomidorów bez skóry'' * ''2 szklanki rosołu z kostki'' * ''100 g kukurydzy z puszki'' * ''2 liście laurowe'' * ''bazylia'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''pieprz Cayenne'' == Przygotowanie == # Czerwoną paprykę i cebulę pokroić w kostkę. Papryczki chili i czosnek drobno pokroić. # Mięso podsmażyć na oliwie z cebulą i czosnkiem, a następnie poddusić z chili, papryką, przecierem pomidorowym i cayenne. Zalać rosołem, dodać liście laurowe i pomidory z puszki (wraz z sokiem) i gotować pod przykryciem jakieś 15-20 minut. Na koniec dodać fasolę i kukurydzę i pogotować jeszcze 2-3 minuty. Doprawić solą i ewentualnie pieprzem cayenne. Udekorować świeżą bazylią. # Konsystencja powinna być dosyć gęsta. * Chili con carne można podawać z ugotowanym na sypko ryżem lub z chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia meksykańska|Mięsa|Warzywa}} </noinclude> o4mjdtbidxlv4qs3oswpqecgrt0l5zm 0 13982 548876 548716 2026-07-29T22:37:28Z Persino 2851 548876 wikitext text/x-wiki Forma czasownika być - होना - przedstawia się w następujący sposób: {| class="wikitable" ! Rodzaj męski !! Rodzaj żeński |- | l.poj. || मैं था || मैं थी |- | l.poj. || तु था || तु थी |- | l.poj. || वह/यह था || वह/यह थी |- | l.mn. || हम थे || हम थीं |- | l.mn. || तुम थे || तुम थीं |- | l.mn. || आप थे || आप थीं |- | l.mn. || वे/ये थे || वे/ये थीं |} Pozostałe czasowniki otrzymują do tematu głównego czasownika odpowiednią końcówkę - या/ये/यी, np.<br> खाना -> खा -> खाया (Khana -> Kha (stem) -> Khaya) Przykłady: {| class="wikitable" ! Zdanie hindi !! Polski |- | मैं वहाँ था। (maĩ vahā̃ thā) || Ja tam byłem. |- | आप यहाँ थे। (āp yahā̃ the) || Pan/Pani tutaj był(a). / Ty tutaj byłeś. |- | वहाँ = tam || Objaśnienia |- | यहाँ = tutaj || Objaśnienia |- | जहाँ = tam gdzie || Objaśnienia |} जहां धुआं है, वहां आग भी है. (jahan dhua hai, vaha aag bhi hai) = Tam gdzie jest dym, tam jest i ogień. = Czas zaprzeszły = Temat czasownika + था / थे / थी (THA/THE/THI) + czas przeszły czasownika „Hona” (być) = Czas zaprzeszły Temat czasownika + ता/ते/ती + था/थे/थी/थीं = czas zaprzeszły <br> Czas ten jest używany do wypowiedzenia czynności ciągłej wykonywanej w przeszłości. {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं खाता था। || Ja zwykłem jeść. |- | लड़का खाता था। || Chłopiec zwykł jeść. |- | लड़की खाती थी। || Dziewczynka zwykła jeść. |- | आप पीते थे। || Pan/Pani zwykł(a) pić. |- | मैं पानी पीता था। (mai pani pita tha) || Ja zwykłem pić wodę. |- | तुम पानी पीते थे। (tum pani pite the) || Ty zwykłeś pić wodę. |} = Czas przeszły ciągły = Temat czasownika + रहा / रहे / रही (raha/rahe/rahi) + czasownik „Hona” (być) w formie przeszłej = Czas przeszły ciągły<br> Czas ten używany jest dla wyrażenia czynności i stanów zachodzących w danym momencie w przeszłości, czynności przeszłej wyrażającej jakiś proces oraz czynności, która stanowiła podstawę dla wykonywania innej czynności w przeszłości, np.<br> Kiedy wychodziłam z domu, on właśnie szedł do biura.<br> Tamtego dnia podobało mi się jeszcze bardziej.<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं किताब पढ़ रहा था। (maĩ kitāb paṛh rahā thā) || Ja czytałem książkę. |- | मैं पानी पी रहा था। (maĩ pānī pī rahā thā) || Ja piłem wodę. |- | मैं रोटी खा रही थी। (maĩ roṭī khā rahī thī) || Ja jadłam chleb. |} cnbl0csgggn73n3ypx2vmtl59r4pfbk 548877 548876 2026-07-29T22:39:01Z Persino 2851 548877 wikitext text/x-wiki Forma czasownika być - होना - przedstawia się w następujący sposób: {| class="wikitable" ! Liczba !! Rodzaj męski !! Rodzaj żeński |- | l.poj. || मैं था || मैं थी |- | l.poj. || तु था || तु थी |- | l.poj. || वह/यह था || वह/यह थी |- | l.mn. || हम थे || हम थीं |- | l.mn. || तुम थे || तुम थीं |- | l.mn. || आप थे || आप थीं |- | l.mn. || वे/ये थे || वे/ये थीं |} Pozostałe czasowniki otrzymują do tematu głównego czasownika odpowiednią końcówkę - या/ये/यी, np.<br> खाना -> खा -> खाया (Khana -> Kha (stem) -> Khaya) Przykłady: {| class="wikitable" ! Zdanie hindi !! Polski |- | मैं वहाँ था। (maĩ vahā̃ thā) || Ja tam byłem. |- | आप यहाँ थे। (āp yahā̃ the) || Pan/Pani tutaj był(a). / Ty tutaj byłeś. |- | वहाँ = tam || Objaśnienia |- | यहाँ = tutaj || Objaśnienia |- | जहाँ = tam gdzie || Objaśnienia |} जहां धुआं है, वहां आग भी है. (jahan dhua hai, vaha aag bhi hai) = Tam gdzie jest dym, tam jest i ogień. = Czas zaprzeszły = Temat czasownika + था / थे / थी (THA/THE/THI) + czas przeszły czasownika „Hona” (być) = Czas zaprzeszły Temat czasownika + ता/ते/ती + था/थे/थी/थीं = czas zaprzeszły <br> Czas ten jest używany do wypowiedzenia czynności ciągłej wykonywanej w przeszłości. {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं खाता था। || Ja zwykłem jeść. |- | लड़का खाता था। || Chłopiec zwykł jeść. |- | लड़की खाती थी। || Dziewczynka zwykła jeść. |- | आप पीते थे। || Pan/Pani zwykł(a) pić. |- | मैं पानी पीता था। (mai pani pita tha) || Ja zwykłem pić wodę. |- | तुम पानी पीते थे। (tum pani pite the) || Ty zwykłeś pić wodę. |} = Czas przeszły ciągły = Temat czasownika + रहा / रहे / रही (raha/rahe/rahi) + czasownik „Hona” (być) w formie przeszłej = Czas przeszły ciągły<br> Czas ten używany jest dla wyrażenia czynności i stanów zachodzących w danym momencie w przeszłości, czynności przeszłej wyrażającej jakiś proces oraz czynności, która stanowiła podstawę dla wykonywania innej czynności w przeszłości, np.<br> Kiedy wychodziłam z domu, on właśnie szedł do biura.<br> Tamtego dnia podobało mi się jeszcze bardziej.<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं किताब पढ़ रहा था। (maĩ kitāb paṛh rahā thā) || Ja czytałem książkę. |- | मैं पानी पी रहा था। (maĩ pānī pī rahā thā) || Ja piłem wodę. |- | मैं रोटी खा रही थी। (maĩ roṭī khā rahī thī) || Ja jadłam chleb. |} p8jcqfrqmaqcrvy8pu5oslkrfdok2lz 548878 548877 2026-07-29T22:39:43Z Persino 2851 548878 wikitext text/x-wiki Forma czasownika być - होना - przedstawia się w następujący sposób: {| class="wikitable" ! Liczba !! Rodzaj męski !! Rodzaj żeński |- | l. poj. || मैं था || मैं थी |- | l. poj. || तु था || तु थी |- | l. poj. || वह/यह था || वह/यह थी |- | l. mn. || हम थे || हम थीं |- | l. mn. || तुम थे || तुम थीं |- | l. mn. || आप थे || आप थीं |- | l. mn. || वे/ये थे || वे/ये थीं |} Pozostałe czasowniki otrzymują do tematu głównego czasownika odpowiednią końcówkę - या/ये/यी, np.<br> खाना -> खा -> खाया (Khana -> Kha (stem) -> Khaya) Przykłady: {| class="wikitable" ! Zdanie hindi !! Polski |- | मैं वहाँ था। (maĩ vahā̃ thā) || Ja tam byłem. |- | आप यहाँ थे। (āp yahā̃ the) || Pan/Pani tutaj był(a). / Ty tutaj byłeś. |- | वहाँ = tam || Objaśnienia |- | यहाँ = tutaj || Objaśnienia |- | जहाँ = tam gdzie || Objaśnienia |} जहां धुआं है, वहां आग भी है. (jahan dhua hai, vaha aag bhi hai) = Tam gdzie jest dym, tam jest i ogień. = Czas zaprzeszły = Temat czasownika + था / थे / थी (THA/THE/THI) + czas przeszły czasownika „Hona” (być) = Czas zaprzeszły Temat czasownika + ता/ते/ती + था/थे/थी/थीं = czas zaprzeszły <br> Czas ten jest używany do wypowiedzenia czynności ciągłej wykonywanej w przeszłości. {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं खाता था। || Ja zwykłem jeść. |- | लड़का खाता था। || Chłopiec zwykł jeść. |- | लड़की खाती थी। || Dziewczynka zwykła jeść. |- | आप पीते थे। || Pan/Pani zwykł(a) pić. |- | मैं पानी पीता था। (mai pani pita tha) || Ja zwykłem pić wodę. |- | तुम पानी पीते थे। (tum pani pite the) || Ty zwykłeś pić wodę. |} = Czas przeszły ciągły = Temat czasownika + रहा / रहे / रही (raha/rahe/rahi) + czasownik „Hona” (być) w formie przeszłej = Czas przeszły ciągły<br> Czas ten używany jest dla wyrażenia czynności i stanów zachodzących w danym momencie w przeszłości, czynności przeszłej wyrażającej jakiś proces oraz czynności, która stanowiła podstawę dla wykonywania innej czynności w przeszłości, np.<br> Kiedy wychodziłam z domu, on właśnie szedł do biura.<br> Tamtego dnia podobało mi się jeszcze bardziej.<br> {| class="wikitable" ! Hindi !! Polski |- | मैं किताब पढ़ रहा था। (maĩ kitāb paṛh rahā thā) || Ja czytałem książkę. |- | मैं पानी पी रहा था। (maĩ pānī pī rahā thā) || Ja piłem wodę. |- | मैं रोटी खा रही थी। (maĩ roṭī khā rahī thī) || Ja jadłam chleb. |} h90ah4viiabarbvnr6gqmqlsbg6t7d4 0 14009 548897 70189 2026-07-30T01:16:16Z Persino 2851 548897 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''pół kilograma mielonego mięsa wołowego'' *''ćwierć kostki masła'' *''czerstwa bułka'' *''pół pęczka natki pietruszki'' *''pół pęczka szczypiorku'' *''pół pęczka tymianku'' *''2 ząbki czosnku'' *''cebula'' *''łyżka jogurtu naturalnego'' *''łyżka musztardy'' *''2 jajka'' *''olej'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == Przyrządzić nadzienie: masło utrzeć z posiekanymi ziołami i czosnkiem. Włożyć do szprycy, wycisnąć 6 kulek i włożyć je do zamrażarki. Bułkę namoczyć, odcisnąć, dodać posiekaną cebulę, mięso mielone, jogurt, musztardę i jajka. Wszystko razem dokładnie wymieszać. Przyprawić solą i pieprzem, a następnie uformować 6 kotletów. Do środka każdego włożyć maślaną kulę i usmażyć na oleju. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> oo6fphi60e3a0vfqqrelx3czlo100fu 548969 548897 2026-07-30T03:24:59Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548969 wikitext text/x-wiki == Składniki == *''pół kilograma mielonego mięsa wołowego'' *''ćwierć kostki masła'' *''czerstwa bułka'' *''pół pęczka natki pietruszki'' *''pół pęczka szczypiorku'' *''pół pęczka tymianku'' *''2 ząbki czosnku'' *''cebula'' *''łyżka jogurtu naturalnego'' *''łyżka musztardy'' *''2 jajka'' *''olej'' *''sól'' *''pieprz'' == Przygotowanie == # Przyrządzić nadzienie: masło utrzeć z posiekanymi ziołami i czosnkiem. Włożyć do szprycy, wycisnąć 6 kulek i włożyć je do zamrażarki. # Bułkę namoczyć, odcisnąć, dodać posiekaną cebulę, mięso mielone, jogurt, musztardę i jajka. Wszystko razem dokładnie wymieszać. Przyprawić solą i pieprzem, a następnie uformować 6 kotletów. * Do środka każdego włożyć maślaną kulę i usmażyć na oleju. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> feqsy4pl0d67dv5qwieo8abh16y7ave 0 14226 549014 517671 2026-07-30T04:19:08Z Persino 2851 549014 wikitext text/x-wiki ''' Boeuf Strogonow''' – potrawa z mięsa i cebuli, wymyślona w XIX wieku przez Carême Marie Antoine. == Składniki == {{Plik|plik=Beef Stroganoff-01.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Boeuf Strogonow}} * ''50 dag polędwicy wołowej'' * ''cebula'' * ''30 dag pieczarek'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''szklanka bulionu wołowego'' * ''ogórek kiszony'' * ''łyżka mąki'' * ''łyżeczka śmietany'' * ''sól'' * ''grubo zmielony pieprz'' * ''szczypta ostrej papryki w proszku'' == Przygotowanie == # Mięso umyć, osuszyć i pokroić w długie, cienkie paski, następnie podsmażyć do zrumienienia i przełożyć do rondla. Dodać bulion. # Cebulę, ogórek kiszony i pieczarki obrać i pokroić w plasterki,dodać do mięsa i dusić pod przykryciem na wolnym ogniu przez około 30 minut. # Mąkę rozprowadzić odrobiną wody i dodać do mięsa. Poczekać, aż się zagotuje. Dodać śmietanę, przyprawić solą, pieprzem i papryką. # Tuż przed podaniem posypać natką pietruszki. {{wikipedia|Boeuf Stroganow}} {{wikisłownik|boeuf Strogonow}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Wołowina}} </noinclude> eimzxtxsx72imoe0szpikp0hd3l5wit 0 14278 548906 73617 2026-07-30T01:28:12Z Persino 2851 548906 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''70 dag białej kiełbasy'' * ''2 cebule'' * ''łyżka smalcu'' * ''sól'' == Przygotowanie == Kiełbasę zwinąć w wianek, nakłuć widelcem w kilku miejscach, włożyć do posolonej wody i gotować na małym ogniu około 10 minut. Wyjąć i osączyć. Cebulę obrać i pokroić w półplasterki. Kiełbasę ułożyć w brytfannie na stopionym smalcu, włożyć cebulę i piec około 30 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury {{C|200}}. Podawać obłożoną cebulą z surówką lub chrzanem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Dania wielkanocne}} </noinclude> 8ov0cpkv6yhnxxe823z2e0oa1zqbms4 548973 548906 2026-07-30T03:28:25Z Persino 2851 548973 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''70 dag białej kiełbasy'' * ''2 cebule'' * ''łyżka smalcu'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Kiełbasę zwinąć w wianek, nakłuć widelcem w kilku miejscach, włożyć do posolonej wody i gotować na małym ogniu około 10 minut. Wyjąć i osączyć. # Cebulę obrać i pokroić w półplasterki. Kiełbasę ułożyć w brytfannie na stopionym smalcu, włożyć cebulę i piec około 30 minut w piekarniku nagrzanym do temperatury {{C|200}}. # Podawać obłożoną cebulą z surówką lub chrzanem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Dania wielkanocne}} </noinclude> 58eknw6y6pm6wulrvkwm1vo71ak8ipy 0 14282 548912 385681 2026-07-30T01:39:50Z Persino 2851 548912 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mielonego mięsa'' * ''50 dag ryżu'' * ''pół szklanki migdałów'' * ''pół szklanki rodzynek'' * ''cebula'' * ''jajko'' * ''olej'' * ''tarta bułka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Cebulę obrać, posiekać i przesmażyć na oleju. Dodać mielone mięso, obrane ze skórki i posiekane migdały oraz umyte rodzynki. Doprawić solą i pieprzem. Z ugotowanego na półmiękko ryżu uformować cienkie placuszki, na każdy nałożyć trochę farszu, zlepić brzegi i ukształtować kulki. Panierować je w roztrzepanym jajku, tartej bułce i usmażyć na oleju. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Ryż i kasza}} </noinclude> gbc7c49pedhevy1b3n7q7lmh3s6mesu 548977 548912 2026-07-30T03:31:03Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548977 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mielonego mięsa'' * ''50 dag ryżu'' * ''pół szklanki migdałów'' * ''pół szklanki rodzynek'' * ''cebula'' * ''jajko'' * ''olej'' * ''tarta bułka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Cebulę obrać, posiekać i przesmażyć na oleju. Dodać mielone mięso, obrane ze skórki i posiekane migdały oraz umyte rodzynki. Doprawić solą i pieprzem. # Z ugotowanego na półmiękko ryżu uformować cienkie placuszki, na każdy nałożyć trochę farszu, zlepić brzegi i ukształtować kulki. Panierować je w roztrzepanym jajku, tartej bułce i usmażyć na oleju. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Ryż i kasza}} </noinclude> e3wvt9n9hzr4cjsob3vjc6m1yzr5hbe 0 14284 548947 73635 2026-07-30T02:44:33Z Persino 2851 548947 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''80 dag wołowiny bez kości'' * ''2 cebule'' * ''szklanka bulionu warzywnego'' * ''pół szklanki śmietany'' * ''kieliszek wytrawnego białego wina'' * ''kilka ziaren zielonego pieprzu'' * ''łyżka mąki'' * ''łyżeczka musztardy'' * ''ząbek czosnku'' * ''masło'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Mięso umyć, osuszyć, natrzeć solą i pieprzem, zrolować. Włożyć do rękawa i ułożyć na blasze. Piec około 60 minut w tempoeraturze 180 stopni. # W garnku rozgrzać masło, dodać posiekaną cebulę i czosnek. Wlać wino, przyprawić musztardą i dusić 5 minut. # Cebulę zmiksować, dodać bulion i zielony pieprz. Gotować 15 minut. # Śmietanę rozprowadzić z mąką, wlać do sosu i wymieszać. Gotować chwilę, mieszając. Przyprawić solą i pieprzem, zagotować, następnie wlać do sosjerki i podawać do mięsa. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> lkrodp70uytq2irf60if4hwq69isugm 0 14285 548949 73644 2026-07-30T02:47:53Z Persino 2851 548949 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''40 dag wołowiny'' * ''4 cebule'' * ''2 łyżki oleju'' * ''4 łyżki wytrawnego czerwonego wina'' * ''10 dag marchwii'' * ''10 dag rzepy'' * ''10 dag selera'' * ''sól'' * ''cukier'' * ''liście laurowe'' * ''tymianek'' * ''sos sojowy'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Cebulę obrać, posiekać,podsmażyć na oleju i przyprawić cukrem. Dodać pokrojoną w paski wołowinę i usmażyć. Podlać winem,dodać sos sojowy, przyprawy i dusić do czasu, aż mięso będzie miękkie. # Warzywa umyć, obrać, pokroić w drobną kostkę i ugotować na półtwardo w lekko osolonej wodzie. Tuż przed końcem dodać mięso i gotować pod przykryciem. * Przyprawić do smaku. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> d9dht2mylz07w2rr9mk6uey8x6ots2e 0 14338 549000 519692 2026-07-30T04:00:51Z Persino 2851 549000 wikitext text/x-wiki * Dla 4 osób * Przygotowanie: 40 minut * Pieczenie: 10 minut * Kalorie: 300 na porcję == Składniki == * ''2 długie bakłażany'' * ''cytryna'' * ''12 cienkich plasterków bekonu'' * ''cebula'' * ''strąk zielonej papryki'' * ''3 łyżki suszonych ziół (bazylia, estragon)'' * ''4 łyżki oleju'' * ''sok z cytryny'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Bakłażany umyć i pokroić wzdłuż na plasterki grubości około pół centymetra. Ułożyć na blasze i podpiec 10 minut w piekarniku. # Cebulę obrać i posiekać. Paprykę pokroić w drobną kostkę. Cebulę i paprykę wymieszać z 3 łyżkami oleju i ziołami. Doprawić solą, pieprzem i sokiem z cytryny. # Na plastrach bakłażana położyć warstwę warzywnego farszu. Zwinąć ruloniki, każdy zawinąć w plaster bekonu. Spiąć wykałaczkami. Ruloniki ułożyć w lekko natłuszczonej olejem foremce. # Piec 10 minut w temperaturze {{C|220}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Bakłażan}} </noinclude> ss3f41564l8prbdhsuy2cy56eln7r3k 0 14404 548951 74867 2026-07-30T02:50:40Z Persino 2851 548951 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag wątróbki'' * ''20 dag rabarbaru'' * ''10 dag kwaśnych jabłek'' * ''2 małe cebule'' * ''łyżeczka masła'' * ''2 łyżki octu winnego'' * ''100 ml bulionu mięsnego'' * ''łyżeczka sosu pieczeniowego'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''3 łyżeczki cukru'' * ''20 dag tłuszczu do smażenia'' * ''mąka'' * ''natka pietruszki'' == Przygotowanie == # Jabłka i cebulę obrać, pokroić w sporą kostkę. Rabarbar umyć, oczyścić, pokroić na centymetrowe kawałki. # Cebulę i rabarbar wrzucić na roztopione masło, dodać jabłka, podlać bulionem i octem, zagotować i zagęścić sosem pieczeniowym. Gotować minutę na małym ogniu, przyprawić solą, pieprzem i cukrem. # Plastry wątróbki obtoczyć w mące, wrzucić na rozgrzany tłuszcz i smażyć po 3 minuty z każdej strony. Przyprawić. # Wątróbkę podawać przybraną zieleniną, polaną sosem rabarbarowym. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> 0drls745dihowknavsrhq4vdmwogrmj 0 14416 548927 74944 2026-07-30T02:03:34Z Persino 2851 548927 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''dowolne mięso (kurczak, kiełbasa, wędlina)'' * ''cebula'' * ''3 marchewki'' * ''pietruszka'' * ''pół selera'' * ''puszka groszku konserwowanego'' * ''fasolka szparagowa (świeża lub mrożona)'' * ''papryka czerwona'' * ''pomidor'' * ''ząbek czosnku'' * ''przyprawy'' == Przygotowanie == # Mięso podsmażyć na tłuszczu, dodać posiekaną cebulę, zrumienić, podlać wodą. # Warzywa obrać, umyć, pokroić na kawałki, dodać do gulaszu i zagotować. Pod koniec gotowania dodać czosnek, doprawić do smaku i zaprawić zasmażką. * Podawać na gorąco z dodatkiem pieczywa. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Warzywa}} </noinclude> hfeztcdard9tf3aveyo63e3hm6e90uk 0 14470 548957 105152 2026-07-30T03:02:40Z Persino 2851 548957 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''450 g indyka'' * ''cebula'' * ''2 gałązki tymianku'' * ''olej'' * ''300 ml bulionu z indyka'' * ''200 g konserwowych kasztanów'' * ''2 marchewki'' * ''250 ml czerwonego, wytrawnego wina'' * ''mąka żytnia'' == Przygotowanie == # Pokroić wołowinę na nieduże kawałki, oprószyć mąką. Smażyć ma niewielkiej ilości oleju, aż lekko zbrązowieje. # Dodać posiekaną drobno cebulę i smażyć, aż nabierze złotego koloru. Dodać tymianek, wlać wino i bulion. Całość zagotować. Zmniejszyć ogień i dusić przez godzinę. # Wrzucić pokrojoną w plastry marchewkę, kasztany i gotować całość przez kolejną godzinę. * Wszystkie składniki powinny być miękkie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa}} </noinclude> rwdxnlmze85fx8vxpxm4lnkruyxhrjd 0 14640 548928 238894 2026-07-30T02:06:14Z Persino 2851 548928 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3 sznycle wieprzowe (po 10-12 dag każdy)'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''pół łyżeczki papryki mielonej'' * ''łyżeczka oregano'' * ''2 łyżki oleju'' == Przygotowanie == # Mięso umyć w zimnej wodzie i osuszyć papierowym ręcznikiem. Przekroić każdy plaster wzdłuż, a następnie pokroić w cienkie paski. # Sól wymieszać w misce z pieprzem, papryką i oregano, rozprowadzić w połowie szklanki wody. Dodać dwie łyżki oleju. Do zalewy dać mięso i odstawić na półtorej godziny. # Następnie podsmażyć je na patelni po 2-3 minuty bez dodawania tłuszczu, od czasu do czasu odwracając mięso. * Podawać najlepiej z frytkami i surówką lub {{sr|Sos tzatziki|sosem tzatziki}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia grecka}} </noinclude> nc6ciy01xj678oh4yqim9mjhy71xdbf 0 14754 548889 238034 2026-07-30T01:05:10Z Persino 2851 548889 wikitext text/x-wiki == Składniki == (wedle uznania) <br /> MIĘSO: * Filet z kurczaka/indyka * Baranina SAŁATKI: * Kapusta pekińska * Kapusta czerwona * ogórki (świeże lub konserwowe) * pomidory * sałata lodowa * cebula * Czerwona cebula * ząbki czosnku * Pomarańcz * Jabłka * Kukurydza * Papryka * Marchewka SOSY: * 1/2 szklanki oliwy * pita * sos jogurtowy * 1/2 jogurtu naturalnego/kefir * Sos ostry * papryczka chilii * chleb pita/tortilla * majonez PRZYPRAWY: * Przyprawa do sałatek ** sól ** papryka słodka ** bazylia ** natka pietruszki ** liście kopru ** oregano ** pieprz czarny ** owoc kolendry ** kurkuma * przyprawa do ziemniaków ** kminek ** majeranek ** cząber ** nasiora kopru ** pieprz ** chilii * Przyprawa do kebaba ** rozmaryn ** jałowiec ** ziele angielskie ** goździki == Przygotowanie == Czosnek i cebulę obrać i drobno posiekać. Mięso wyrobić z jajkami, mąką, czosnkiem i cebulą na gładką masę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Z masy mięsnej uformować kotlety, nadając im nieco podłużny kształt i nadziać na patyczki od szaszłyków. Na patelni rozgrzać tłuszcz i podsmażyć kebaby po około 10 minut z każdej strony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kebab|Kuchnia turecka|Kebab}} </noinclude> cjne4oyacbkjtmupflvql9gv84g0hl1 548890 548889 2026-07-30T01:06:11Z Persino 2851 548890 wikitext text/x-wiki == Składniki == (wedle uznania) <br /> MIĘSO: * Filet z kurczaka/indyka * Baranina SAŁATKI: * Kapusta pekińska * Kapusta czerwona * ogórki (świeże lub konserwowe) * pomidory * sałata lodowa * cebula * Czerwona cebula * ząbki czosnku * Pomarańcz * Jabłka * Kukurydza * Papryka * Marchewka SOSY: * 1/2 szklanki oliwy * pita * sos jogurtowy * 1/2 jogurtu naturalnego/kefir * Sos ostry * papryczka chilii * chleb pita/tortilla * majonez PRZYPRAWY: * Przyprawa do sałatek ** sól ** papryka słodka ** bazylia ** natka pietruszki ** liście kopru ** oregano ** pieprz czarny ** owoc kolendry ** kurkuma * przyprawa do ziemniaków ** kminek ** majeranek ** cząber ** nasiora kopru ** pieprz ** chilii * Przyprawa do kebaba ** rozmaryn ** jałowiec ** ziele angielskie ** goździki == Przygotowanie == Czosnek i cebulę obrać i drobno posiekać. Mięso wyrobić z jajkami, mąką, czosnkiem i cebulą na gładką masę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Z masy mięsnej uformować kotlety, nadając im nieco podłużny kształt i nadziać na patyczki od szaszłyków. Na patelni rozgrzać tłuszcz i podsmażyć kebaby po około 10 minut z każdej strony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia turecka|Kebab}} </noinclude> jb35v7ipggd1neqg29n0ea7wi95zr40 548891 548890 2026-07-30T01:06:31Z Persino 2851 548891 wikitext text/x-wiki == Składniki == (wedle uznania) <br /> MIĘSO: * Filet z kurczaka/indyka * Baranina SAŁATKI: * Kapusta pekińska * Kapusta czerwona * ogórki (świeże lub konserwowe) * pomidory * sałata lodowa * cebula * Czerwona cebula * ząbki czosnku * Pomarańcz * Jabłka * Kukurydza * Papryka * Marchewka SOSY: * 1/2 szklanki oliwy * pita * sos jogurtowy * 1/2 jogurtu naturalnego/kefir * Sos ostry * papryczka chilii * chleb pita/tortilla * majonez PRZYPRAWY: * Przyprawa do sałatek ** sól ** papryka słodka ** bazylia ** natka pietruszki ** liście kopru ** oregano ** pieprz czarny ** owoc kolendry ** kurkuma * przyprawa do ziemniaków ** kminek ** majeranek ** cząber ** nasiora kopru ** pieprz ** chilii * Przyprawa do kebaba ** rozmaryn ** jałowiec ** ziele angielskie ** goździki == Przygotowanie == Czosnek i cebulę obrać i drobno posiekać. Mięso wyrobić z jajkami, mąką, czosnkiem i cebulą na gładką masę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Z masy mięsnej uformować kotlety, nadając im nieco podłużny kształt i nadziać na patyczki od szaszłyków. Na patelni rozgrzać tłuszcz i podsmażyć kebaby po około 10 minut z każdej strony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia turecka}} </noinclude> hxvhcwqx51mf5lrrf85wknl483gx7lw 548963 548891 2026-07-30T03:21:07Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548963 wikitext text/x-wiki == Składniki == (wedle uznania) <br /> MIĘSO: * Filet z kurczaka/indyka * Baranina SAŁATKI: * Kapusta pekińska * Kapusta czerwona * ogórki (świeże lub konserwowe) * pomidory * sałata lodowa * cebula * Czerwona cebula * ząbki czosnku * Pomarańcz * Jabłka * Kukurydza * Papryka * Marchewka SOSY: * 1/2 szklanki oliwy * pita * sos jogurtowy * 1/2 jogurtu naturalnego/kefir * Sos ostry * papryczka chilii * chleb pita/tortilla * majonez PRZYPRAWY: * Przyprawa do sałatek ** sól ** papryka słodka ** bazylia ** natka pietruszki ** liście kopru ** oregano ** pieprz czarny ** owoc kolendry ** kurkuma * przyprawa do ziemniaków ** kminek ** majeranek ** cząber ** nasiora kopru ** pieprz ** chilii * Przyprawa do kebaba ** rozmaryn ** jałowiec ** ziele angielskie ** goździki == Przygotowanie == # Czosnek i cebulę obrać i drobno posiekać. # Mięso wyrobić z jajkami, mąką, czosnkiem i cebulą na gładką masę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Z masy mięsnej uformować kotlety, nadając im nieco podłużny kształt i nadziać na patyczki od szaszłyków. # Na patelni rozgrzać tłuszcz i podsmażyć kebaby po około 10 minut z każdej strony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia turecka}} </noinclude> ijr62bbe51wv45ab4zie4v8dqu8it7a 548964 548963 2026-07-30T03:21:43Z Persino 2851 548964 wikitext text/x-wiki == Składniki == (wedle uznania) <br /> ; MIĘSO: * Filet z kurczaka/indyka * Baranina ; SAŁATKI: * Kapusta pekińska * Kapusta czerwona * ogórki (świeże lub konserwowe) * pomidory * sałata lodowa * cebula * Czerwona cebula * ząbki czosnku * Pomarańcz * Jabłka * Kukurydza * Papryka * Marchewka ; SOSY: * 1/2 szklanki oliwy * pita * sos jogurtowy * 1/2 jogurtu naturalnego/kefir * Sos ostry * papryczka chilii * chleb pita/tortilla * majonez ; PRZYPRAWY: * Przyprawa do sałatek ** sól ** papryka słodka ** bazylia ** natka pietruszki ** liście kopru ** oregano ** pieprz czarny ** owoc kolendry ** kurkuma * przyprawa do ziemniaków ** kminek ** majeranek ** cząber ** nasiora kopru ** pieprz ** chilii * Przyprawa do kebaba ** rozmaryn ** jałowiec ** ziele angielskie ** goździki == Przygotowanie == # Czosnek i cebulę obrać i drobno posiekać. # Mięso wyrobić z jajkami, mąką, czosnkiem i cebulą na gładką masę. Przyprawić do smaku solą i pieprzem. Z masy mięsnej uformować kotlety, nadając im nieco podłużny kształt i nadziać na patyczki od szaszłyków. # Na patelni rozgrzać tłuszcz i podsmażyć kebaby po około 10 minut z każdej strony. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia turecka}} </noinclude> s50cf9aw051gebf6h1d98tflihcosms 0 14809 548895 77720 2026-07-30T01:14:31Z Persino 2851 548895 wikitext text/x-wiki [[w:Kotlet mielony|Kotlety mielone]] w [[Książka kucharska/Sos miętowy jogurtowy|jogurtowym sosie miętowym]]. == Składniki == **''40 dag mieszanego mięsa mielonego'' **''2 kajzerki'' **''2 jajka'' **''łyżka musztardy'' **''10 listków świeżej mięty'' **''sól'' **''pieprz'' **''1 i pół szklanki oleju do smażenia'' *sos: **''100 ml jogurtu naturalnego'' **''20 listków świeżej mięty'' **''2 łyżki octu winnego'' **''sól'' == Przygotowanie == Bułki porwać na kawałki i zmielić w maszynce. Listki mięty opłukać i posiekać. Mięso mielone połączyć z bułką, miętą, musztardą i jajkami. Doprawić solą i pieprzem i wyrobić na gładką masę. Następnie formować małe, okrągłe kotelciki i smażyć w głębokim oleju. Przyrządzić sos: listki mięty opłukać, drobno posiekać, dodać do jogurtu i przyprawić octem. Sos wymieszać i polać nim kotlety. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Sosy}} </noinclude> 12b0c169upemkqxtqlopb6l6o89v9pr 548896 548895 2026-07-30T01:15:15Z Persino 2851 548896 wikitext text/x-wiki {{lpg|Kotlet mielony|Kotlety mielone}} w {{sr|Sos miętowy jogurtowy|jogurtowym sosie miętowym}}. == Składniki == **''40 dag mieszanego mięsa mielonego'' **''2 kajzerki'' **''2 jajka'' **''łyżka musztardy'' **''10 listków świeżej mięty'' **''sól'' **''pieprz'' **''1 i pół szklanki oleju do smażenia'' *sos: **''100 ml jogurtu naturalnego'' **''20 listków świeżej mięty'' **''2 łyżki octu winnego'' **''sól'' == Przygotowanie == Bułki porwać na kawałki i zmielić w maszynce. Listki mięty opłukać i posiekać. Mięso mielone połączyć z bułką, miętą, musztardą i jajkami. Doprawić solą i pieprzem i wyrobić na gładką masę. Następnie formować małe, okrągłe kotelciki i smażyć w głębokim oleju. Przyrządzić sos: listki mięty opłukać, drobno posiekać, dodać do jogurtu i przyprawić octem. Sos wymieszać i polać nim kotlety. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Sosy}} </noinclude> qpwe21zm8nt3w09uhhjcv3rusjclkuh 548968 548896 2026-07-30T03:24:27Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548968 wikitext text/x-wiki {{lpg|Kotlet mielony|Kotlety mielone}} w {{sr|Sos miętowy jogurtowy|jogurtowym sosie miętowym}}. == Składniki == **''40 dag mieszanego mięsa mielonego'' **''2 kajzerki'' **''2 jajka'' **''łyżka musztardy'' **''10 listków świeżej mięty'' **''sól'' **''pieprz'' **''1 i pół szklanki oleju do smażenia'' *sos: **''100 ml jogurtu naturalnego'' **''20 listków świeżej mięty'' **''2 łyżki octu winnego'' **''sól'' == Przygotowanie == # Bułki porwać na kawałki i zmielić w maszynce. Listki mięty opłukać i posiekać. # Mięso mielone połączyć z bułką, miętą, musztardą i jajkami. Doprawić solą i pieprzem i wyrobić na gładką masę. Następnie formować małe, okrągłe kotelciki i smażyć w głębokim oleju. # Przyrządzić sos: listki mięty opłukać, drobno posiekać, dodać do jogurtu i przyprawić octem. Sos wymieszać i polać nim kotlety. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Sosy}} </noinclude> 5m48ejiiragm6k21psgculg9c0r14ts 0 15166 548940 193688 2026-07-30T02:29:36Z Persino 2851 548940 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''200 g karkówki'' * ''200 g schabu'' * ''200 g mięsa drobiowego'' * ''200 g wędzonej kiełbasy'' * ''2–3 różnokolorowe papryki'' * ''2–3 cebule'' * ''2–3 łyżki majeranku'' * ''2 łyżeczki musztardy'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''3 łyżki oliwy'' * ''3 łyżki sosu sojowego'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Czosnek posiekać. Zmieszać oliwę, sos sojowy i musztardę. Dodać majeranek, czosnek i pieprz, wymieszać. # Mięso pociąć w dość dużą kostkę włożyć do marynaty na minimalnie 2 godziny. # Kiełbasę pokroić w grube plastry. Papryki pokroić na kwadraty wielkości mięsa, a cebulę na plastry. # Na patyki do szaszłyków nabijać po kolei paprykę, cebulę, pierwszy rodzaj mięsa, kiełbasę, drugi rodzaj mięsa, paprykę, cebulę, trzeci rodzaj mięsa. # Szaszłyki piec 10–15 minut na dobrze rozgrzanym grillu. Po tym czasie zawinąć je w folię aluminiową i ułożyć na brzegu grilla na dodatkowe 10 minut, by mięso nabrało smaku i aromatu. * Podawać z ketchupem, musztardą, sosem czosnkowym lub ziołowym. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Grill|Mięsa}} </noinclude> 2cdgeg4yzsrho7zxttimqoilyluz2ly 0 15302 548913 193690 2026-07-30T01:41:12Z Persino 2851 548913 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pęczek jasnych szparagów'' * ''główka kędzierzawej sałaty'' * ''8 plastrów szynki'' * ''2 średnie, twarde gruszki'' * ''mały pęczek szczypiorku'' * ''1/4 szklanki białego octu winnego'' * ''2 łyżki ziarnistej musztardy'' * ''1/4 szklanki oliwy'' == Przygotowanie == Szparagi oczyścić, obrać, odkroić zdrewniałe końce i ugotować w lekko osolonej wodzie. Sałatę umyć, osuszyć i porwać na kawałki. Gruszki umyć, obrać i pokroić na ćwiartki, a następnie na plasterki. Na talerzu układać kolejno: sałatę, szparagi, gruszki i rulony z szynki. Ocet, musztardę i oliwę dokładnie wymieszać i polać wierzch sałatki. Całość posypać posiekanym szczypiorkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gruszka|Mięsa|Sałatki i surówki|Warzywa}} </noinclude> csru6jh5zu0v5i0epw8alwhcmeixyc5 548982 548913 2026-07-30T03:35:17Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548982 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pęczek jasnych szparagów'' * ''główka kędzierzawej sałaty'' * ''8 plastrów szynki'' * ''2 średnie, twarde gruszki'' * ''mały pęczek szczypiorku'' * ''1/4 szklanki białego octu winnego'' * ''2 łyżki ziarnistej musztardy'' * ''1/4 szklanki oliwy'' == Przygotowanie == # Szparagi oczyścić, obrać, odkroić zdrewniałe końce i ugotować w lekko osolonej wodzie. Sałatę umyć, osuszyć i porwać na kawałki. Gruszki umyć, obrać i pokroić na ćwiartki, a następnie na plasterki. # Na talerzu układać kolejno: sałatę, szparagi, gruszki i rulony z szynki. # Ocet, musztardę i oliwę dokładnie wymieszać i polać wierzch sałatki. * Całość posypać posiekanym szczypiorkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gruszka|Mięsa|Sałatki i surówki|Warzywa}} </noinclude> 9ghlavyfgt56xxjhv0cx7s461jr9uky 0 15327 548943 81205 2026-07-30T02:35:54Z Persino 2851 548943 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram szynki gotowanej'' * ''szklanka białego wytrawnego wina'' * ''szklanka wody'' * ''szklanka rodzynek'' * ''2 łyżki masła'' * ''2 łyżki brandy'' == Przygotowanie == # Szynkę włożyć do naczynia żaroodpornego, polać wodą i winem, posmarować masłem, posypać rodzynkami. # Podlać brandy i piec w piekarniku nagrzanym do 180 stopni przez około 40 minut. # Mięso wyjąć, ostudzić i pokroić w plastry. * Podawać w zależności od upodobań na ciepło lub na zimno, udekorowane rodzynkami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> 07uxfztfvah684h88mms57vc4gfum4w 0 15693 548942 385603 2026-07-30T02:34:22Z Persino 2851 548942 wikitext text/x-wiki ; Przepis na danie dla 4 osób (porcja = 160 kalorii) == Składniki == * ''1 kg liści szpinaku'' * ''10 dag chudej ogonówki'' * ''2 jajka'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''1 cebula'' * ''1 łyżka margaryny'' * ''1/2 szklanki chudego mleka'' * ''1 łyżeczka oliwy'' * ''1 łyżka przyprawy do zup'' * ''szczypta gałki muszkatołowej'' * ''biały pieprz'' == Przygotowanie == # Szpinak przebrać, opłukać, {{lpg|blanszowanie|blanszować}} przez minutę w osolonym wrzątku, przelać zimną wodą, osączyć i posiekać. # Cebulę i czosnek obrać, posiekać i udusić na margarynie. Dodać szpinak i trzymać na ogniu aż odparuje (około dwóch minut). # Posiekać ogonówkę i wymieszać ze szpinakiem. # Jajka roztrzepać z mlekiem i przyprawą do zup. Doprawić gałką muszkatołową. # Żaroodporny półmisek wysmarować oliwą i ułożyć na nim szpinak. Polać zalewą z jajek i mleka. Zapiekać w gorącym piekarniku 10 minut. * Podawać z ziemniakami w mundurkach (lub purée) i sałatką z pomidora i cebuli. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Szpinak|Mięsa|Pizze i zapiekanki|Potrawy niskokaloryczne}} </noinclude> mb1knx2m5z27z5qh7wlhy1szd5vqdwa 0 15701 548916 512199 2026-07-30T01:46:13Z Persino 2851 548916 wikitext text/x-wiki * Porcja (100 g) = 105 kalorii * Dla 4 osób == Składniki == * '' 1 kg czerwonej papryki'' * ''10 dag fasoli perłowej'' * ''25 dag kiełbasy'' * ''2 łyżki oleju'' * ''2 cebule'' * ''2-3 łyżki przecieru pomidorowego'' * ''3/4 szklanki śmietany'' * ''1 łyżka mąki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''ostra papryka w proszku'' * ''majeranek'' == Przygotowanie == Fasolę przebrać, opłukać, zalać zimną wodą, zagotować i odstawić na dwie godziny. Zmienić wodę, ugotować. Paprykę umyć i usunąć gniazda nasienne. Pokroić w kostkę, udusić na łyżce oleju. Kiełbasę pokroić w półplasterki, usmażyć. Cebule obrać, drobno pokroić, oprószyć mąką, lekko zrumienić na łyżce oleju i tłuszczu wytopionego z kiełbasy. Połączyć z papryką, fasolą, przecierem, śmietaną i kiełbasą. Chwilę dusić, doprawić do smaku przyprawami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Papryka|Mięsa|Potrawy niskokaloryczne}} </noinclude> ijadaw1sq50zhyuz45k0l523jix0hr7 548979 548916 2026-07-30T03:32:06Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548979 wikitext text/x-wiki * Porcja (100 g) = 105 kalorii * Dla 4 osób == Składniki == * '' 1 kg czerwonej papryki'' * ''10 dag fasoli perłowej'' * ''25 dag kiełbasy'' * ''2 łyżki oleju'' * ''2 cebule'' * ''2-3 łyżki przecieru pomidorowego'' * ''3/4 szklanki śmietany'' * ''1 łyżka mąki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''ostra papryka w proszku'' * ''majeranek'' == Przygotowanie == # Fasolę przebrać, opłukać, zalać zimną wodą, zagotować i odstawić na dwie godziny. Zmienić wodę, ugotować. # Paprykę umyć i usunąć gniazda nasienne. Pokroić w kostkę, udusić na łyżce oleju. # Kiełbasę pokroić w półplasterki, usmażyć. # Cebule obrać, drobno pokroić, oprószyć mąką, lekko zrumienić na łyżce oleju i tłuszczu wytopionego z kiełbasy. Połączyć z papryką, fasolą, przecierem, śmietaną i kiełbasą. Chwilę dusić, doprawić do smaku przyprawami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Papryka|Mięsa|Potrawy niskokaloryczne}} </noinclude> jbhsjvjpogg4k92sifzsypqgg44jm7q 0 15767 548953 385077 2026-07-30T02:55:25Z Persino 2851 548953 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1 kg mięsa mielonego'' * ''½ kg pomidorów'' * ''½ kg pieczarek'' * ''3 małe przeciery pomidorowe w puszce'' * ''½ kg makaronu'' * ''40 dag sera żółtego'' * ''2 cebule'' * ''3 ziarna ziela angielskiego'' * ''olej'' * ''ostra papryka w proszku'' * ''liść laurowy'' * ''chili'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Makaron ugotować na półtwardo, przelać zimną wodą i pozostawić do osączenia. # Mięso usmażyć z cebulą i przyprawami. # Pieczarki oczyścić i smażyć na oleju. Pod koniec smażenia dodać pokrojone w kostkę i obrane ze skórki pomidory. # Pieczarki z pomidorami dodać do mięsa, przyprawić przecierem. # Naczynie żaroodporne natłuścić i warstwami układać na przemian makaron i farsz mięsny. Wierzch posypać startym serem. * Zapiekać około 20 minut w temperaturze {{C|200}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Warzywa|Pizze i zapiekanki}} </noinclude> qgrdrntjq9gdtd9eswk4eq8m87bqfvf 0 15994 548978 512036 2026-07-30T03:31:32Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548978 wikitext text/x-wiki * Wartość odżywcza 100 g: 125 kalorii == Składniki == * ''2 duże owoce awokado'' * ''2 nieduże cebule'' * ''3 łyżki majonezu'' * ''3 łyżki posiekanej natki pietruszki i szczypiorku'' * ''liście sałaty'' * ''20–25 dag mięsa na tatar'' * ''półtorej łyżki kaparów'' * ''sok z cytryny'' * ''ketchup'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Majonez doprawić solą i pieprzem. Odłożyć łyżkę, a do reszty majonezu dodać ketchup i łyżkę posiekanej zieleniny. Mięso wymieszać z drobno posiekaną cebulą, odłożonym majonezem, łyżką zieleniny i łyżką kaparów. Awokado przekroić wzdłuż, wyjąć pestkę, miąższ natrzeć sokiem z cytryny, by nie ściemniał. Zagłębienie po pestce wypełnić nadzieniem. # Duży talerz wyłożyć liśćmi sałaty i ułożyć na nim awokado, tak by środek był pusty. Potrawę udekorować resztą kaparów i zieleniny, a na środku talerza ustawić salaterkę z sosem majonezowym. * Podawać z grzankami i razowym chlebem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Awokado|Mięsa|Przystawki}} </noinclude> t0p2jc3ccpjlloerr8sztj7iavmup60 0 16030 548926 207865 2026-07-30T02:02:03Z Persino 2851 548926 wikitext text/x-wiki * 100 g – 135 kalorii == Składniki == * ''75 dag udźca z indyka'' * ''2 czerwone papryki'' * ''3 marchewki'' * ''2 cebule czerwone'' * ''4 krążki ananasa z puszki'' * ''5 łyżek oliwy'' * ''szklanka bulionu'' * ''łyżka octu ryżowego'' * ''pół łyżeczki imbiru'' * ''pół łyżeczki ostrej papryki w proszku'' * ''szczypta cynamonu'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Mięso pokroić w kostkę i obsmażyć w rondlu na rozgrzanej oliwie. Cebule pokroić w kostkę, dodać do mięsa. Smażyć, ciągle mieszając. Gdy cebula się zezłoci, wlać gorący bulion, wsypać przyprawy i dusić pod przykryciem. # Marchew pokroić w cienkie paseczki, ananasa na spore kawałki, a paprykę w paski. Dodać do gulaszu, gdy mięso będzie prawie miękkie. Dusić do miękkości. * Podawać z makaronem albo ryżem i ogórkiem kiszonym. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ananas|Mięsa|Warzywa}} </noinclude> ojbrc8on7f7h5r7bz3ai6kuzfg7dwhf 0 16270 549009 512195 2026-07-30T04:10:59Z Persino 2851 549009 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''białko z 4 jajek'' * ''szklanka cukru'' == Przygotowanie == # Piekarnik nagrzać do temp. {{C|130}}. # Na dwie blaszki do pieczenia wyłożyć papier do pieczenia. # Białka ubić w misce na sztywno. # Do białka dosypać pół szklanki cukru, ubić, aż masa będzie sztywna i lśniąca. # Dodawać stopniowo resztę cukru, mieszając delikatnie dużą, metalową łyżką. Uważać, żeby do masy nie wprowadzić powietrza. # Nałożyć na papier porcje w dużych odstępach (podczas pieczenia urosną). # Piec ok. 2 godzin. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciastka (wypieki)|Jajka}} </noinclude> qcvmnsgt0lr5xw7sonlldg6wh5m8cb1 0 16499 548950 90185 2026-07-30T02:49:14Z Persino 2851 548950 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''40 dag wątroby wieprzowej'' * ''5 dag masła'' * ''łyżka mąki'' * ''wywar mięsny'' * ''2 żółtka'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Wątrobę oczyścić, drobno posiekać, poddusić na maśle, oprószyć mąką i dalej dusić. # Zalać wywarem i ugotować do miękkości. Przetrzeć przez sito i jeszcze raz zagotować. Przyprawić solą. Roztarte żółtka wlać do wazy i zalać gorącą zupą. * Podawać z groszkiem ptysiowym. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa}} </noinclude> f3cuhbmjtjiq77n76duu6uwe994d2fh 0 16859 548932 92941 2026-07-30T02:13:12Z Persino 2851 548932 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''4 nieduże kalarepki'' * ''20 dag mielonej cielęciny'' * ''2 szklanki rosołu instant'' * ''cebula'' * ''łyżeczka masła'' * ''100 ml śmietany'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''gałka muszkatołowa'' * ''masło'' == Przygotowanie == # Kalarepy oczyścić, odciąć wierzchy, wydrążyć miąższ. Ugotować w rosole, osączyć. # Cebulę obrać, zeszklić na tłuszczu, dodać mięso i podsmażyć. Przyprawić do smaku i wyjąć. # Miąższ z kalarepy poddusić na tłuszczu ze smażenia mięsa, zalać pół szklanki rosołu i dusić do miękkości. Dodać natkę, śmietanę, całość wymieszać, a następnie zmiksować. Przyprawić. # Kalarepy napełnić farszem, ułożyć w natłuszczonym naczyniu żaroodpornym, obłożyć masłem i piec około 20 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Warzywa|Mięsa}} </noinclude> 7924qdwfji6yx1ekwjeprsp88zdwbuj 0 16876 548948 193693 2026-07-30T02:46:14Z Persino 2851 548948 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''40 dag chudej wieprzowiny'' * ''2 twarde gruszki'' * ''2 marchewki'' * ''fenkuł'' * ''2 łyżki sosu sojowego'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''kilka gałązek rozmarynu'' * ''litr bulionu'' * ''duża cebula'' * ''2 liście laurowe'' * ''10 dag dowolnego sera pleśniowego'' == Przygotowanie == # Mięso przekroić na cztery plastry, skropić sosem sojowym, przykryć i odstawić na dwie godziny. # Do garnka wlać bulion, dodać rozmaryn, fenkuł, cebulę, liście laurowe i plastry mięsa. Gotować, aż mięso będzie miękkie. # Gruszki obrać, przekroić, wykroić gniazda nasienne i pokroić w plastry. Każdy plaster posolić, posypać pieprzem i pokruszonym serem. # Na półmisku układać na przemian plastry wołowiny i gruszki z serem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Gruszka|Mięsa|Nabiał|Warzywa}} </noinclude> q2o80o6xc408ulx7vxjxibdqn01sf7a 0 16878 548946 534308 2026-07-30T02:42:49Z Persino 2851 548946 wikitext text/x-wiki '''{{lpg|Wołowina}}''' (mięso wołowe) - mięso otrzymane z bydła o wieku powyżej 0,5 roku. Mięso powinno mieć barwę czerwoną, tkankę kruchą i soczystą, a tłuszcz przerastający mięso - jędrny, jasny, kremoworóżowy. == Części wołowiny == * antrykot * goleń * karkówka * ligawa * łata * łopatka * mostek * ogon * podroby * polędwica * rostbef * rozbratel * rumsztyk * szponder * szyja * udziec == Potrawy == * {{sr|Wołowina w sosie pieprzowym}} * {{sr|Wołowina z gruszkami}} * {{sr|Wołowina z warzywami}} * {{sr|Wołowy gulasz z pieprzem}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> qiuq55n2r1uxuz20udgsbca1ighegch 0 16880 548960 493526 2026-07-30T03:08:42Z Persino 2851 548960 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pyzy z mięsem.jpg|ramka=mały|rozz,iar=260px|pozycja=prawo|opis=Pyzy z mięsem}} == Składniki == * ''kilogram ziemniaków'' * ''2 jajka'' * ''1 i pół szklanki mąki'' * ''25 dag gotowanej cielęciny'' * ''25 dag gotowanej wołowiny'' * ''pół szklanki śmietany'' * ''bułka'' * ''cebula'' * ''łyżka koncentratu pomidorowego'' * ''kilka pieczarek'' * ''łyżka oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''pęczek szczypiorku'' == Przygotowanie == # Ziemniaki ugotować, wystudzić i przepuścić przez maszynkę do mielenia. Dodać mąkę, jajka, sól i zagnieść ciasto. Uformować wałek i pokroić na kawałki. # Przygotować nadzienie: cebulę posiekać i zrumienić na oleju. Bułkę namoczyć, odcisnąć i zmielić razem z mięsem. Wymieszać z cebulą i doprawić. # Porcje mięsa nakładać na kawałki ciasta, formować kulki i wrzucać na wrzątek. * Gotowe pyzy posypać szczypiorkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa}} </noinclude> 9ourj38zejjl5whr41kaopj04h1nzx6 548961 548960 2026-07-30T03:08:56Z Persino 2851 548961 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Pyzy z mięsem.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Pyzy z mięsem}} == Składniki == * ''kilogram ziemniaków'' * ''2 jajka'' * ''1 i pół szklanki mąki'' * ''25 dag gotowanej cielęciny'' * ''25 dag gotowanej wołowiny'' * ''pół szklanki śmietany'' * ''bułka'' * ''cebula'' * ''łyżka koncentratu pomidorowego'' * ''kilka pieczarek'' * ''łyżka oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''pęczek szczypiorku'' == Przygotowanie == # Ziemniaki ugotować, wystudzić i przepuścić przez maszynkę do mielenia. Dodać mąkę, jajka, sól i zagnieść ciasto. Uformować wałek i pokroić na kawałki. # Przygotować nadzienie: cebulę posiekać i zrumienić na oleju. Bułkę namoczyć, odcisnąć i zmielić razem z mięsem. Wymieszać z cebulą i doprawić. # Porcje mięsa nakładać na kawałki ciasta, formować kulki i wrzucać na wrzątek. * Gotowe pyzy posypać szczypiorkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kluski i makarony|Mięsa}} </noinclude> swzbpv57khprxzjui7cjypmq0w88vtv 0 16997 548987 512028 2026-07-30T03:42:49Z Persino 2851 548987 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''świeży ananas'' * ''pomarańcza'' * ''jabłko'' * ''10 dag truskawek'' * ''2 łyżki miodu'' * ''aromat waniliowy'' * ''sok z cytryny'' == Przygotowanie == # Wierzch ananasa ściąć i odłożyć. Z dolnej części wydrążyć miąższ, posiekać go na drobno, a sok wycisnąć i zostawić. # Jabłko obrać, wykroić gniazda nasienne i pokroić w drobną kostkę. # Pomarańczę obrać, usunąć białe błonki i pokroić. # Pomarańczę i ananas wymieszać, przyprawić miodem i aromatem waniliowym. Dodać jabłko i truskawki. # Powstałą sałatką napełnić ananas i włożyć do lodówki. * Przykryć wydrążonym wierzchem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ananas|Pomarańcza|Jabłko|Truskawka|Sałatki owocowe|Bez gotowania|Kuchnia wegetariańska}} </noinclude> b45snax4rns2wdyu7fqh3pxr4qceb8b 0 17394 548829 97515 2026-07-29T12:09:50Z Persino 2851 548829 wikitext text/x-wiki '''Przydatne słówka:'''<br> {| class="wikitable" ! Rumuński !! Wymowa !! Polski |- | ucenic || [uczenik] || uczeń |- | şcoala || [szkoala] || szkoła |- | învăţător || [ynwacator] || nauczyciel |- | instructor || [instruktor] || nauczyciel |- | lecţie || [lekcie] || lekcja |- | birou || [birou] || biurko |} 969yyfq6sv4ffvcpe7e12xfcwxwwd0c 548865 548829 2026-07-29T20:30:42Z Persino 2851 548865 wikitext text/x-wiki '''Przydatne słówka:'''<br> {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | ucenic || [uczenik] || uczeń |- | școala || [szkoala] || szkoła |- | învățător || [ynwacatę] || nauczyciel |- | instructor || [instruktor] || nauczyciel |- | lecție || [lekcie] || lekcja |- | birou || [birou] || biurko |} ivkhf9uzv9f4nf7r50e60ivv51oxs1r 0 17395 548836 97517 2026-07-29T12:24:58Z Persino 2851 548836 wikitext text/x-wiki '''Przydatne słówka:'''<br> {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja !! Polski |- | corpul || [korpul] || ciało |- | cap || [kap] || głowa |- | nas || [nas] || nos |- | mână || [mânə] || ręka |- | deget || [deget] || palec |- | ureche || [ureke] || ucho |} 2y13us3ioy2grlpgaox1530l1qabxfn 548847 548836 2026-07-29T16:39:20Z Persino 2851 548847 wikitext text/x-wiki '''Przydatne słówka:'''<br> {| class="wikitable" ! Rumuński !! Transliteracja (polska) !! Polski |- | corpul || [korpul] || ciało |- | cap || [kap] || głowa |- | nas || [nas] || nos |- | mână || [mynę] || ręka |- | deget || [deget] || palec |- | ureche || [ureke] || ucho |} i7ipr7nxe7nrz3jwrgtbc7o44vq774g 0 17473 548925 387528 2026-07-30T01:59:49Z Persino 2851 548925 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mięsa mielonego'' * ''1 cebula'' * ''1 jajko'' * ''bułka'' * ''4 łyżki oleju'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Mięso wymieszać z namoczoną i odciśniętą bułką, dodać posiekaną cebule, rozbite jajko, doprawić solą, pieprzem i rozgniecionym czosnkiem. Masę dobrze wyrobić i ukształtować w małe kulki. # Wrzucać na rozgrzany olej i obsmażać ze wszystkich stron, tak aby zrumienić. * Podawać polane {{sr|Sos miętowy jogurtowy|sosem miętowym}}. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Sosy}} </noinclude> ea00vglg7n7y72dj8ljzf1g7b56d8by 0 17708 548882 307255 2026-07-29T23:09:24Z Persino 2851 548882 wikitext text/x-wiki Wyróżniamy pięć form trybu rozkazującego: '''Forma pierwsza:''' Odnosi się do zaimka 2 os. l. poj. तु i składa się z samego czasownika, np. {| class="wikitable" ! Czasownik (bezokolicznik) !! Rdzeń / temat !! IAST !! Polski !! Rozkaz |- | जाना || जा || jā || iść || जा! — idź! |- | खाना || खा || khā || jeść || खा! — jedz! |} Formy tej nie używa się zbyt często ze względu na poufałość lub obraźliwe zachowanie w stosunku do drugiej osoby.<br> '''Forma druga:''' Odnosi się do zaimka 2 os. l. mn; tworzona jest przez dodanie do tematu czasownika końcówki - ओ-o, np. {| class="wikitable" ! Czasownik (bezokolicznik) !! Rdzeń / temat !! IAST !! Polski !! Rozkaz (l.poj.) !! Rozkaz (l.mn.) |- | पढ़ना || पढ़ || paṛh || czytać || पढ़! — czytaj! || पढ़ो! — czytajcie! |} Czasowniki, w których temat zakończony jest na -ओ nie przyjmują końcówki, lecz odmieniają się tak jak liczba pojedyncza drugiej osoby, np.<br>होना - być = हो - bądźcie!<br>Jednak poprawne jest również użycie tej formy:<br>होना - होओ = bądźcie!<br> '''Forma trzecia:''' Zaimek आप posiada dwie formy trybu rozkazującego. Pierwszą formę grzecznościową tworzy się przez dodanie do tematu czasownika końcówki -इए/इये (ie/iye), np.{| class="wikitable" ! Bezokolicznik !! Rdzeń !! IAST !! Znaczenie !! Forma honoryfikatywna (-इए/इये) !! Bardzo grzeczna (-इएगा/इयेगा) |- | करना || कर || kar || robić, móc, potrafić || कीजिए || कीजिएगा |- | छूना || छू || chū || dotykać || छुइए || छुइएगा |- | लिखना || लिख || likh || pisać || लिखिए || लिखिएगा |} '''Forma czwarta:''' Kolejną formą trybu rozkazującego jest bezokolicznik. Może on się odnosić do wszystkich zaimków 2 os. Wyraża on konkretne polecenie lub rozkaz, jak również polecenia o charakterze ogólnym.<br>हमेशा सच बोलना - hameśa sać bolnaa - Zawsze mów(ić) prawdę!<br> '''Forma piąta:''' Imiesłów przysłówkowy uprzedni tworzony jest przez dodanie do tematu czasownika sufiksu {| class="wikitable" ! Forma !! Hindi (Devanagari) !! IAST !! Funkcja !! Przykład |- | Rdzeń || कर || kar || podstawowy temat czasownika || कर रहा हूँ — robię |- | Partykuła łącząca || के || ke || łączenie dwóch czasowników, „po tym jak…” || के बाद — po tym jak |- | Imiesłów złożony || करके || karke || „robiąc”, „po zrobieniu”, aspekt wykonania || करके आया — przyszedł po zrobieniu |} Najczęstszym polskim odpowiednikiem jest imiesłów uprzedni ''-łszy/-wszy'', jednak zdarza się, że odpowiada on imiesłowowi współczesnemu ''-ąc''. 32mng0nker5s9vmjnbh37uzjloprls3 548883 548882 2026-07-29T23:11:48Z Persino 2851 548883 wikitext text/x-wiki Wyróżniamy pięć form trybu rozkazującego: '''Forma pierwsza:''' Odnosi się do zaimka 2 os. l. poj. तु i składa się z samego czasownika, np. {| class="wikitable" ! Czasownik (bezokolicznik) !! Rdzeń / temat !! IAST !! Polski !! Rozkaz |- | जाना || जा || jā || iść || जा! — idź! |- | खाना || खा || khā || jeść || खा! — jedz! |} Formy tej nie używa się zbyt często ze względu na poufałość lub obraźliwe zachowanie w stosunku do drugiej osoby. '''Forma druga:''' Odnosi się do zaimka 2 os. l. mn; tworzona jest przez dodanie do tematu czasownika końcówki - ओ-o, np. {| class="wikitable" ! Czasownik (bezokolicznik) !! Rdzeń / temat !! IAST !! Polski !! Rozkaz (l.poj.) !! Rozkaz (l.mn.) |- | पढ़ना || पढ़ || paṛh || czytać || पढ़! — czytaj! || पढ़ो! — czytajcie! |} Czasowniki, w których temat zakończony jest na -ओ nie przyjmują końcówki, lecz odmieniają się tak jak liczba pojedyncza drugiej osoby, np. {| class="wikitable" ! Forma !! Hindi !! IAST !! Znaczenie / użycie |- | Rozkaz podstawowy (l.poj.) || हो || ho || bądź! |- | Rozkaz podstawowy (l.mn.) || होओ || ho-o || bądźcie! |} '''Forma trzecia:''' Zaimek आप posiada dwie formy trybu rozkazującego. Pierwszą formę grzecznościową tworzy się przez dodanie do tematu czasownika końcówki -इए/इये (ie/iye), np. {| class="wikitable" ! Bezokolicznik !! Rdzeń !! IAST !! Znaczenie !! Forma honoryfikatywna (-इए/इये) !! Bardzo grzeczna (-इएगा/इयेगा) |- | करना || कर || kar || robić, móc, potrafić || कीजिए || कीजिएगा |- | छूना || छू || chū || dotykać || छुइए || छुइएगा |- | लिखना || लिख || likh || pisać || लिखिए || लिखिएगा |} '''Forma czwarta:''' Kolejną formą trybu rozkazującego jest bezokolicznik. Może on się odnosić do wszystkich zaimków 2 os. Wyraża on konkretne polecenie lub rozkaz, jak również polecenia o charakterze ogólnym. {| class="wikitable" ! Element !! Hindi (Devanagari) !! IAST !! Znaczenie |- | Okolicznik || हमेशा || hameśā || zawsze |- | Rzeczownik || सच || sac || prawda |- | Bezokolicznik || बोलना || bolnā || mówić |} '''Forma piąta:''' Imiesłów przysłówkowy uprzedni tworzony jest przez dodanie do tematu czasownika sufiksu {| class="wikitable" ! Forma !! Hindi (Devanagari) !! IAST !! Funkcja !! Przykład |- | Rdzeń || कर || kar || podstawowy temat czasownika || कर रहा हूँ — robię |- | Partykuła łącząca || के || ke || łączenie dwóch czasowników, „po tym jak…” || के बाद — po tym jak |- | Imiesłów złożony || करके || karke || „robiąc”, „po zrobieniu”, aspekt wykonania || करके आया — przyszedł po zrobieniu |} Najczęstszym polskim odpowiednikiem jest imiesłów uprzedni ''-łszy/-wszy'', jednak zdarza się, że odpowiada on imiesłowowi współczesnemu ''-ąc''. 3xi040xc94rnmd6e4uox7rnedvjvcs2 0 17769 549015 512212 2026-07-30T04:19:59Z Persino 2851 549015 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pół litra mleka'' * ''budyń śmietankowy'' * ''25 dag masła'' * ''cukier waniliowy'' * ''30 dag biszkoptów'' * ''bakalie'' == Przygotowanie == # Masło utrzeć z cukrem waniliowym, stopniowo dodając ugotowany i ostudzony budyń. # W tortownicy układać na przemian warstwę biszkoptów i kremu. Do części kremu można dodać kakao i smarować na zmianę kolorowym kremem. Na wierzchu ułożyć gęstą warstwę biszkoptów, przykryć folią, lekko obciążyć i wstawić do lodówki na co najmniej 24 godziny. Po wyjęciu ułożyć na cieście bitą śmietanę, udekorować bakaliami lub owocami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Desery mleczne|Ciasta|Biszkopty (ciastka)}} </noinclude> eehllvryal1k669xf4vtlyvznue1b7i 0 17770 549016 512213 2026-07-30T04:20:39Z Persino 2851 549016 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''rolada biszkoptowa z kremem truskawkowym'' * krem ** ''15 dag truskawek'' ** ''4 żółtka'' ** ''10 dag cukru pudru'' ** ''łyżka cukru waniliowego'' ** ''szklanka mleka'' ** ''8 łyżeczek żelatyny instant'' ** ''szklanka śmietany kremówki'' * dekoracja ** ''pół szklanki śmietany kremówki'' ** ''5 dag konfitury morelowej'' ** ''pół torebki cukru waniliowego'' ** ''łyżka posiekanych orzechów laskowych'' == Przygotowanie == # Roladę pokroić, wyłożyć miskę o pojemności około 2 litrów. # Truskawki pokroić na kawałki, posypać cukrem waniliowym. Żelatynę rozpuścić. Żółtka utrzeć z częścią cukru pudru, zmiksować z gorącym mlekiem. # Gęstą masę wymieszać z żelatyną. Krem wystudzić, wstawić do lodówki, aż zacznie tężeć. Kremówkę ubić z resztą cukru. Bitą śmietanę, truskawki i krem połączyć, wyłożyć do miski, wygładzić. Wierzch przykryć roladą. # Ciasto wstawić do lodówki na co najmniej 2–3 godziny. Wyłożyć na tacę, posmarować konfiturą. Ubić śmietanę, ozdobić bombę, posypać orzechami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta|Desery|Nabiał}} </noinclude> ogreblytgu0qq3yv84dvp485hrb4qxd 0 17855 548974 530967 2026-07-30T03:29:21Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548974 wikitext text/x-wiki *100 g = 190 kcal == Składniki == * ''50 dag wieprzowiny bez kości'' * ''10 dag wędzonego boczku'' * ''2 cebule'' * ''2 jajka'' * ''2 łyżki mąki'' * ''3 łyżki oleju'' * ''łyżka margaryny'' * ''łyżeczka posiekanej zielonej szałwii'' * ''ćwierć łyżeczki mielonego rozmarynu'' * ''szklanka białego wytrawnego wina'' * ''2 marchewki'' * ''pietruszka'' * ''kawałek selera'' * ''ćwierć łyżeczki posiekanej bazylii'' * ''2 łyżki soku z cytryny'' * ''szczypta cukru'' * ''2 łyżki posiekanej natki pietruszki'' * ''pieprz'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Mięso, boczek i cebule zmielić, dodać szałwię, sól, pieprz, rozmaryn i jajka. Dokładnie wyrobić masę i odstawić na pół godziny. # Obrane i umyte jarzyny zetrzeć na tarce o dużych oczkach. # W rondlu stopić margarynę, wrzucić jarzyny, zrumienić na silnym ogniu, po czym zmniejszyć płomień, dodać sól, bazylię, wino i dusić kilka minut pod przykryciem. # Z przygotowanego mięsa formować mokrymi rękami małe kulki i obtaczać je w mące. Na głębokiej patelni mocno rozgrzać olej, smażyć kulki na złoty kolor. # Usmażone przełożyć do jarzyn i dusić razem około pół godziny. Pod koniec dodać cukier, sok z cytryny i delikatnie wymieszać. Posypać pietruszką. * Podawać z ryżem lub makaronem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> fns09rh4bo50z6oicncrwb74fqxeq2q 0 18043 548922 238597 2026-07-30T01:56:18Z Persino 2851 548922 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pół kilograma mielonego mięsa wieprzowego'' * ''4 marchewki'' * ''pietruszka'' * ''seler'' * ''3 jabłka'' * ''cebula'' * ''pół szklanki bulionu'' * ''łyżka curry'' * ''5 dag rodzynek'' * ''łyżeczka cynamonu'' * ''oliwa'' == Przygotowanie == # Mięso podsmażyć na rozgrzanym tłuszczu, dodać warzywa pokrojone w cienkie paski lub starte na tarce o grubych oczkach. Wlać bulion i dodać curry. Dusić około 10 minut do momentu, aż warzywa będą miękkie. # Pod koniec dodać rodzynki, cynamon i dusić kolejne 5 minut. * Podawać z ryżem, który można dodać już w trakcie duszenia. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Jabłko|Marchew|Mięsa|Pietruszka|Seler}} </noinclude> f56egsdgrhwnr2eviv4agtpo4cea1lj 0 18085 549010 512733 2026-07-30T04:12:28Z Persino 2851 549010 wikitext text/x-wiki [[Plik:Biszkopt.jpg|thumb|250px|]] == Składniki == *''jajka'' *''cukier'' *''mąka pszenna'' == Na ciepło == Masę złożoną z jaj i cukru ubija się, ogrzewając ją na parze (temperatura masy nie może przekraczać {{C|40}}). Później dodaje się odrobinę mąki pszennej. Ciasto biszkoptowe piecze się w piekarniku rozgrzanym do ok. {{C|180}}, a czas wypieku uzależniony jest od wielkości i kształtu ciasta. == Na zimno == Po oddzieleniu białek od żółtek białka ubija się na sztywną pianę. Następnie dodaje się utarte z cukrem żółtka i powoli wsypuje mąkę, ażeby nie zniszczyć piany. Całość miesza się delikatnie łyżką i wylewa do formy. Ciasto biszkoptowe piecze się w piekarniku rozgrzanym do ok. {{C|180}}, a czas wypieku uzależniony jest od wielkości i kształtu ciasta. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta}} </noinclude> nhj49lxg9ndypfnmnlytxuu8taywltk 0 18333 548920 512467 2026-07-30T01:50:15Z Persino 2851 548920 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3-4 łyżki tartego chrzanu'' * ''15 dag wędzonego boczku'' * ''15 dag kiełbasy'' * ''15 dag wędzonki góralskiej'' * ''szklanka gęstej kwaśnej śmietany'' * ''łyżka mąki'' * ''łyżeczka soku z cytryny'' * ''4 jajka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Zagotować wodę z boczkiem, kiełbasą i wędzonką. Gdy będą miękkie, wyjąć, a do wywaru wlać śmietanę rozkłóconą z mąką i mieszając gotować, aż zupa zgęstnieje. Dodać chrzan, sok z cytryny, sól i pieprz do smaku. Boczek, kiełbasę i wędzonkę pokroić w kostkę, włożyć do zupy. Jajka ugotować na twardo, podawać w zupie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa|Nabiał}} </noinclude> 28i7caqvkq1ki4kagsy84xfrv1mw2ce 548981 548920 2026-07-30T03:33:13Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548981 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''3-4 łyżki tartego chrzanu'' * ''15 dag wędzonego boczku'' * ''15 dag kiełbasy'' * ''15 dag wędzonki góralskiej'' * ''szklanka gęstej kwaśnej śmietany'' * ''łyżka mąki'' * ''łyżeczka soku z cytryny'' * ''4 jajka'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Zagotować wodę z boczkiem, kiełbasą i wędzonką. Gdy będą miękkie, wyjąć, a do wywaru wlać śmietanę rozkłóconą z mąką i mieszając gotować, aż zupa zgęstnieje. Dodać chrzan, sok z cytryny, sól i pieprz do smaku. # Boczek, kiełbasę i wędzonkę pokroić w kostkę, włożyć do zupy. # Jajka ugotować na twardo, podawać w zupie. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa|Nabiał}} </noinclude> n6nv6qxod4e9bba925bgmncxuk798o4 0 18494 548911 193678 2026-07-30T01:38:27Z Persino 2851 548911 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag żółtego sera'' * ''20 dag wędliny'' * ''2 jajka'' * ''2 marchewki'' * ''puszka groszku'' * ''natka pietruszki'' * ''kostka masła'' * ''10 dag serka topionego'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Masło i serek topiony utrzeć na jednolitą masę. Natkę posiekać i wsypać do masy. Marchew i jajka ugotować, wraz z wędlinami pokroić w drobną kostkę. Doprawić. Żółty ser włożyć do torebki foliowej, umieścić w garnku z wrzącą wodą i obracać do czasu, aż ser będzie miękki. Wyjąć go z torebki i jeszcze ciepły rozwałkować na prostokąt o grubości około centymetra. Serowy placek posmarować masą i zwinąć w rulon. Zawinąć w folię aluminiową i włożyć do lodówki na około 2 godziny. Podawać pokrojony w plastry. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Groch|Marchew|Mięsa|Nabiał}} </noinclude> c5samvfe1a9l0elf84t3xo5qhzcxmtf 548976 548911 2026-07-30T03:30:33Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548976 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag żółtego sera'' * ''20 dag wędliny'' * ''2 jajka'' * ''2 marchewki'' * ''puszka groszku'' * ''natka pietruszki'' * ''kostka masła'' * ''10 dag serka topionego'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Masło i serek topiony utrzeć na jednolitą masę. Natkę posiekać i wsypać do masy. # Marchew i jajka ugotować, wraz z wędlinami pokroić w drobną kostkę. Doprawić. # Żółty ser włożyć do torebki foliowej, umieścić w garnku z wrzącą wodą i obracać do czasu, aż ser będzie miękki. Wyjąć go z torebki i jeszcze ciepły rozwałkować na prostokąt o grubości około centymetra. Serowy placek posmarować masą i zwinąć w rulon. Zawinąć w folię aluminiową i włożyć do lodówki na około 2 godziny. * Podawać pokrojony w plastry. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Groch|Marchew|Mięsa|Nabiał}} </noinclude> daddjm3tyuhtofddvlc6k3jcl9trf96 0 18658 549001 512061 2026-07-30T04:01:32Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 549001 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''płaska łyżeczka masła'' * ''sok wyciśnięty z pomarańczy'' * ''łyżka miodu'' * ''4 banany'' * ''bita śmietana'' == Przygotowanie == # Masło, sok pomarańczowy i miód gotować w mikrofalówce około 2 minut. Wyjąć i wymieszać. # Banany obrać i przekroić wzdłuż na pół. Włożyć do sosu i wymieszać. Wstawić do mikrofalówki i gotować około 4 minut. * Podawać z bitą śmietaną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Desery|Kuchnia wegetariańska|Banan|Pomarańcza}} </noinclude> lltp0nc9f8jcxf3nmgidbhjsv3qsjy2 0 18664 549013 525308 2026-07-30T04:17:57Z Persino 2851 549013 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram chudego boczku'' * ''3 cebule'' * ''4 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''mielona papryka'' * ''łyżka majeranku'' == Przygotowanie == # Czosnek obrać i rozetrzeć z solą. # Boczek umyć, odkroić plaster grubości centymetra. Pozostałą część natrzeć solą z czosnkiem, posypać majerankiem, solą, pieprzem i papryką. Owinąć w folię i odstawić w chłodne miejsce na około 2 godziny. # Mięso ułożyć w brytfannie. # Odkrojony plaster pokroić w kostkę i zrumienić na patelni. # Gorącym tłuszczem polać mięso w brytfannie i piec około 45 minut w temperaturze {{C|200}}. # Cebulę obrać, pokroić w cząstki, włożyć do brytfanny i piec razem jeszcze 15 minut. * Upieczony boczek ułożyć na półmisku, obłożyć cebulą i skwarkami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Boczek|Wieprzowina}} </noinclude> b6lgxenujwk4x41zj2yebcveef019a2 0 18669 548956 385074 2026-07-30T03:01:04Z Persino 2851 548956 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mielonego mięsa'' * ''20 dag kiełbasy grillowej'' * ''grubo zmielony pieprz'' * ''sól'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''4 cebule'' * ''2 łyżki oleju'' * ''1 łyżeczka mąki'' * ''4 łyżki posiekanej natki pietruszki'' == Przygotowanie == # Z kiełbasy zdjąć skórkę, drobno posiekać, połączyć z mielonym mięsem, wymieszać, doprawić do smaku. # Cebulę obrać, posiekać. Czosnek obrać, drobno pokroić. 1/4 ilości cebuli, czosnek, olej i natkę dodać do mięsa, wyrobić na jednolitą masę. Czubatą łyżką nabierać małe porcje mięsa, formować podłużne zraziki, końce lekko spłaszczyć. # Piec na grillu z każdej strony. * Pozostałą cebulę dodać do pomidorów, zrobić sałatkę i podawać do zrazików. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Cebula|Grill}} </noinclude> 4k9czvpx40ozy46ls2kykipg5qfpe2l 0 18686 548903 193636 2026-07-30T01:24:13Z Persino 2851 548903 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''duża kura'' * ''10 dag solonej słoniny'' * ''2 dag masła'' * ''szklanka mleka'' * ''4 dag mąki'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == Kurę umyć, pokroić na kilkanaście kawałków, włożyć do rondla, zalać taką ilością wody, aby przykryła mięso. Pokroić słoninę w paski i wrzucić do rondla. Przykryć szczelnie pokrywką i dusić, aż kura będzie miękka. Woda powinna się wygotować. Roztopić masło na patelni, dodać mąkę i smażyć, nie dopuszczając, aby mąka się przyrumieniła. Do zasmażonej mąki wlać mleko i zagotować, po czym przyprawić do smaku. Wyłożyć kurę na półmisek, polać sosem i posypać drobno posiekaną natką. Podawać z ziemniakami lub ryżem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Mięsa|Nabiał|Kuchnia polska}} </noinclude> 90l2f31r5l442tdrdqbdslgkkv7b466 548934 548903 2026-07-30T02:16:07Z Persino 2851 548934 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''duża kura'' * ''10 dag solonej słoniny'' * ''2 dag masła'' * ''szklanka mleka'' * ''4 dag mąki'' * ''natka pietruszki'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Kurę umyć, pokroić na kilkanaście kawałków, włożyć do rondla, zalać taką ilością wody, aby przykryła mięso. # Pokroić słoninę w paski i wrzucić do rondla. Przykryć szczelnie pokrywką i dusić, aż kura będzie miękka. Woda powinna się wygotować. # Roztopić masło na patelni, dodać mąkę i smażyć, nie dopuszczając, aby mąka się przyrumieniła. Do zasmażonej mąki wlać mleko i zagotować, po czym przyprawić do smaku. # Wyłożyć kurę na półmisek, polać sosem i posypać drobno posiekaną natką. * Podawać z ziemniakami lub ryżem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Drób|Mięsa|Nabiał|Kuchnia polska}} </noinclude> e62vk38wcxdiq3q1casxd1kjgn1sxww 0 18690 548997 512057 2026-07-30T03:54:33Z Persino 2851 548997 wikitext text/x-wiki == Składniki == * '''ciasto''' ** ''pół kilograma ziemniaków'' ** ''4 dag masła'' ** ''3 jajka'' * '''farsz''' ** ''25 dag mięsa wołowego bez kości'' ** ''jajko'' ** ''2 dag tłuszczu'' ** ''2 cebule'' ** ''125 ml śmietany'' ** ''sól'' ** ''pieprz'' == Przygotowanie == # Ziemniaki ugotować w osolonej wodzie. Ostudzić, obrać, zemleć. Dodać masło, żółtka i utrzeć składniki na aksamitną masę. Posolić. # Białka ubić, połączyć z ziemniakami. # Mięso zmielić, dodać do niego usmażoną cebulę, jajko, śmietanę, małą łyżeczkę utartych ziemniaków, sól i pieprz. Wymieszać. # Połowę masy ziemniaczanej włożyć do wysmarowanego naczynia, przełożyć raz lub dwa farszem, przykryć masą ziemniaczaną. Upiec. # Podawać z ostrymi sosami i surówką z kiszonej kapusty. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Pizze i zapiekanki|Wołowina|Ziemniaki}} </noinclude> fg10ilpdy3ewra3emlpr1jhkbbmhx4r 0 18733 548894 187802 2026-07-30T01:13:07Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548894 wikitext text/x-wiki == Wersja I == === Składniki === * ''50 dag karczku'' * ''4 cebule'' * ''2 marchewki'' * ''pół szklanki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''słodka papryka w proszku'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''szklanka ryżu'' === Przygotowanie === Mięso zmielić, przyprawić i wymieszać z surowym ryżem. Cebulę pokroić w kostkę, zeszklić i dodać startą na grubej tarce marchew. Smażyć 5 minut na małym ogniu. Wymieszać z koncentratem i odstawić do ostygnięcia. 1/3 porcji marchwi wymieszać z mięsem i uformować nieduże kulki. W głębokiej patelni na pozostałej marchewce z cebulą ułożyć kulki, zalać wodą i gotować pod przykryciem około 40 minut. == Wersja II == === Składniki === * ''500 g mięsa mielonego'' * ''puszka pomidorów bez skórki'' * ''pół szklanki tartej bułki'' * ''pół szklanki mleka'' * ''jajko'' * ''cebula'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''olej'' * ''pół pęczka pietruszki'' === Przygotowanie === Mięso włożyć do dużej miski, dodać bułkę zmieszaną z mlekiem, posiekaną cebulę i pietruszkę oraz zmiażdżony czosnek. Wbić jajko, doprawić solą i pieprzem. Masę wyrobić, aż będzie jednolita i gładka. Z masy uformować okrągłe klopsiki. Obsmażyć na oleju na złoty kolor. Podsmażone klopsy zalać pomidorami i dusić pod przykryciem 15-20 minut, w razie potrzeby dolewając odrobinę wody. Sos można doprawić solą, pieprzem i cukrem. Podawać do spaghetti. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Marchew|Mięsa|Pomidor|Ryż i kasza}} </noinclude> 4y50bks51e0olf6bomd6pz2m07gf5iw 548965 548894 2026-07-30T03:22:31Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548965 wikitext text/x-wiki == Wersja I == === Składniki === * ''50 dag karczku'' * ''4 cebule'' * ''2 marchewki'' * ''pół szklanki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''słodka papryka w proszku'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''szklanka ryżu'' === Przygotowanie === Mięso zmielić, przyprawić i wymieszać z surowym ryżem. Cebulę pokroić w kostkę, zeszklić i dodać startą na grubej tarce marchew. Smażyć 5 minut na małym ogniu. Wymieszać z koncentratem i odstawić do ostygnięcia. 1/3 porcji marchwi wymieszać z mięsem i uformować nieduże kulki. W głębokiej patelni na pozostałej marchewce z cebulą ułożyć kulki, zalać wodą i gotować pod przykryciem około 40 minut. == Wersja II == === Składniki === * ''500 g mięsa mielonego'' * ''puszka pomidorów bez skórki'' * ''pół szklanki tartej bułki'' * ''pół szklanki mleka'' * ''jajko'' * ''cebula'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''olej'' * ''pół pęczka pietruszki'' === Przygotowanie === # Mięso włożyć do dużej miski, dodać bułkę zmieszaną z mlekiem, posiekaną cebulę i pietruszkę oraz zmiażdżony czosnek. Wbić jajko, doprawić solą i pieprzem. Masę wyrobić, aż będzie jednolita i gładka. # Z masy uformować okrągłe klopsiki. Obsmażyć na oleju na złoty kolor. Podsmażone klopsy zalać pomidorami i dusić pod przykryciem 15-20 minut, w razie potrzeby dolewając odrobinę wody. # Sos można doprawić solą, pieprzem i cukrem. * Podawać do spaghetti. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Marchew|Mięsa|Pomidor|Ryż i kasza}} </noinclude> ionvfzj164o0h6cbb06d8xrsclcpy6c 548966 548965 2026-07-30T03:23:23Z Persino 2851 548966 wikitext text/x-wiki == Wersja I == === Składniki === * ''50 dag karczku'' * ''4 cebule'' * ''2 marchewki'' * ''pół szklanki oleju'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''słodka papryka w proszku'' * ''2 łyżki koncentratu pomidorowego'' * ''szklanka ryżu'' === Przygotowanie === # Mięso zmielić, przyprawić i wymieszać z surowym ryżem. # Cebulę pokroić w kostkę, zeszklić i dodać startą na grubej tarce marchew. Smażyć 5 minut na małym ogniu. Wymieszać z koncentratem i odstawić do ostygnięcia. # 1/3 porcji marchwi wymieszać z mięsem i uformować nieduże kulki. * W głębokiej patelni na pozostałej marchewce z cebulą ułożyć kulki, zalać wodą i gotować pod przykryciem około 40 minut. == Wersja II == === Składniki === * ''500 g mięsa mielonego'' * ''puszka pomidorów bez skórki'' * ''pół szklanki tartej bułki'' * ''pół szklanki mleka'' * ''jajko'' * ''cebula'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''cukier'' * ''olej'' * ''pół pęczka pietruszki'' === Przygotowanie === # Mięso włożyć do dużej miski, dodać bułkę zmieszaną z mlekiem, posiekaną cebulę i pietruszkę oraz zmiażdżony czosnek. Wbić jajko, doprawić solą i pieprzem. Masę wyrobić, aż będzie jednolita i gładka. # Z masy uformować okrągłe klopsiki. Obsmażyć na oleju na złoty kolor. Podsmażone klopsy zalać pomidorami i dusić pod przykryciem 15-20 minut, w razie potrzeby dolewając odrobinę wody. # Sos można doprawić solą, pieprzem i cukrem. * Podawać do spaghetti. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Marchew|Mięsa|Pomidor|Ryż i kasza}} </noinclude> 06r5qphuaoin5wojbq80rnb5qe5amic 0 18779 548923 387531 2026-07-30T01:57:42Z Persino 2851 548923 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag oczyszczonych flaków wołowych'' * ''4 szklanki soku z kiszonej kapusty'' * ''1 duża cebula'' * ''1 łyżka mąki'' * ''2 łyżki smalcu'' * ''2-3 ziarna ziela angielskiego'' * ''1 łyżeczka otartego majeranku'' * ''liść laurowy'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Dokładnie umyć flaki, włożyć do rondla, zalać gorącą wodą, po czym obgotować. Odcedzić, znów włożyć do rondla, zalać wrzątkiem i ponownie obgotować. Odcedzić, ostudzić i pokroić w cienkie paski. # Włożyć do rondla, zalać sokiem z kapusty, dodać liść laurowy, ziele angielskie i gotować, aż będą miękkie. Przyprawić do smaku solą, pieprzem i majerankiem. # Cebulę obrać i drobno pokroić, zrumienić na rozgrzanym smalcu. Dodać mąkę, zrobić zasmażkę, rozprowadzić w letniej wodzie. Wlać do flaków, zamieszać i zagotować. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa|Flaki na kwaśnicy}} </noinclude> agm3zkuqsjn0xacxzs06t168tg6hlu3 548924 548923 2026-07-30T01:57:56Z Persino 2851 548924 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag oczyszczonych flaków wołowych'' * ''4 szklanki soku z kiszonej kapusty'' * ''1 duża cebula'' * ''1 łyżka mąki'' * ''2 łyżki smalcu'' * ''2-3 ziarna ziela angielskiego'' * ''1 łyżeczka otartego majeranku'' * ''liść laurowy'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Dokładnie umyć flaki, włożyć do rondla, zalać gorącą wodą, po czym obgotować. Odcedzić, znów włożyć do rondla, zalać wrzątkiem i ponownie obgotować. Odcedzić, ostudzić i pokroić w cienkie paski. # Włożyć do rondla, zalać sokiem z kapusty, dodać liść laurowy, ziele angielskie i gotować, aż będą miękkie. Przyprawić do smaku solą, pieprzem i majerankiem. # Cebulę obrać i drobno pokroić, zrumienić na rozgrzanym smalcu. Dodać mąkę, zrobić zasmażkę, rozprowadzić w letniej wodzie. Wlać do flaków, zamieszać i zagotować. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Zupy|Mięsa}} </noinclude> 1q7d5978dub3d6tpwoduy80kumx0jzb 0 18804 548967 544694 2026-07-30T03:23:59Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548967 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram łopatki'' * ''5–6 małych gruszek'' * ''4 łyżki musztardy z ziarnami gorczycy'' * ''5 łyżek oleju'' * ''sok z cytryny'' * ''100 ml czerwonego wina'' * ''3 listki laurowe'' * ''3 ząbki czosnku'' * ''3 goździki'' * ''łyżeczka mielonego imbiru'' * ''łyżeczka curry'' * ''tymianek '' * ''sól'' == Przygotowanie == # Mięso naciąć na głębokość centymetra. W nacięcia włożyć zmiażdżony czosnek, pokruszone goździki i listki laurowe. Natrzeć imbirem i curry. # Musztardę wymieszać z olejem, sokiem, winem i szczyptą soli. Mięso polać marynatą i odstawić na noc do lodówki. # Piec godzinę, często obracając i polewając marynatą. Obłożyć obranymi gruszkami i piec jeszcze 30 minut. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> 9k6zufjbyr26p6yvx37w6v3n8jmku8a 0 18805 548962 510186 2026-07-30T03:10:26Z Persino 2851 548962 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram żeberek'' * ''1/4 l wina ze śliwek'' * ''łyżeczka przyprawy chińskiej'' * ''2 łyżki oleju sojowego'' * ''pół pęczka szczypiorku'' * ''12 dag sosu śliwkowego '' * ''3 łyżki sosu worcester'' == Przygotowanie == # Wino wymieszać z chińską przyprawą. Powstałą marynatą zalać żeberka i odstawić na godzinę w chłodne miejsce. Potem osuszyć mięso papierowym ręcznikiem. # Usmażyć na oleju, lekko oprószyć solą. Na koniec smażenia dodać marynatę i sosy, podgrzać mieszając. * Dodać posiekany szczypiorek. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> 8mg0ckkmmchukjmd01kdmio539mpw83 0 18806 548908 187817 2026-07-30T01:34:22Z Persino 2851 548908 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Quiche Lorraine-2009.jpg|ramka=mały|rozmiar=200px|pozycja=prawo|opis=Quiche lorraine}} == Składniki == * ''opakowanie mrożonego kruchego niesłodkiego ciasta'' * ''6 plasterków wędzonego boczku'' * ''starty żółty ser'' * ''pół posiekanej cebuli'' * ''3 jajka'' * ''śmietana 12%'' * ''pieprz cayenne'' * ''sól'' == Przygotowanie == Ciastem wyłożyć formę do tarty. Na dnie położyć pokrojony drobno boczek, cebulę i ser. Śmietanę połączyć z przyprawami, jajkami i polać całość. Piec w piekarniku nagrzanym do 180 stopni 20 minut, potem kolejne 10 minut w temperaturze 150 stopni. Wystudzić. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Mięsa|Nabiał|Kuchnia francuska}} </noinclude> 7mvuq62069lkwa0o8oihw50cnjynbyc 548909 548908 2026-07-30T01:34:36Z Persino 2851 548909 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Quiche Lorraine-2009.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Quiche lorraine}} == Składniki == * ''opakowanie mrożonego kruchego niesłodkiego ciasta'' * ''6 plasterków wędzonego boczku'' * ''starty żółty ser'' * ''pół posiekanej cebuli'' * ''3 jajka'' * ''śmietana 12%'' * ''pieprz cayenne'' * ''sól'' == Przygotowanie == Ciastem wyłożyć formę do tarty. Na dnie położyć pokrojony drobno boczek, cebulę i ser. Śmietanę połączyć z przyprawami, jajkami i polać całość. Piec w piekarniku nagrzanym do 180 stopni 20 minut, potem kolejne 10 minut w temperaturze 150 stopni. Wystudzić. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Mięsa|Nabiał|Kuchnia francuska}} </noinclude> 3qb8d9h7ejra3jdiep5kz4ro4v3kkkl 548975 548909 2026-07-30T03:29:56Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548975 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Quiche Lorraine-2009.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Quiche lorraine}} == Składniki == * ''opakowanie mrożonego kruchego niesłodkiego ciasta'' * ''6 plasterków wędzonego boczku'' * ''starty żółty ser'' * ''pół posiekanej cebuli'' * ''3 jajka'' * ''śmietana 12%'' * ''pieprz cayenne'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Ciastem wyłożyć formę do tarty. Na dnie położyć pokrojony drobno boczek, cebulę i ser. # Śmietanę połączyć z przyprawami, jajkami i polać całość. # Piec w piekarniku nagrzanym do 180 stopni 20 minut, potem kolejne 10 minut w temperaturze 150 stopni. * Wystudzić. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Mięsa|Nabiał|Kuchnia francuska}} </noinclude> ocuvw6x1auoh566muv1njlio6pngcr9 0 18815 548945 187832 2026-07-30T02:39:32Z Persino 2851 548945 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''pół kilo mięsa wieprzowego'' * ''20 dag szynki wieprzowej'' * ''cebula'' * ''kilkanaście czarnych oliwek'' * ''5 łyżek oliwy'' * ''łyżka koncentratu pomidorowego'' * ''pół szklanki wytrawnego białego wina'' * ''łyżka mąki'' == Przygotowanie == # Cebulę obrać i pokroić w kostkę, podobnie szynkę i oliwki. # Mięso oczyścić z tłuszczu, pokroić na 4 plastry. Lekko rozbić, posolić, obtoczyć w mące i smażyć z obu stron na rozgrzanej oliwie. Mięso wraz z tłuszczem ze smażenia przełożyć do rondla, dodać cebulę, wędlinę i oliwki. Chwilę poddusić, dołożyć koncentrat i dusić dalej, aż mięso będzie miękkie. Pod koniec podlać całość winem. * Mięso wyłożyć na półmisek, polać sosem i podawać z ryżem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Mięsa}} </noinclude> 5kuctuul67a4on2ip40sfn4ve1koto8 0 18860 548996 512056 2026-07-30T03:53:51Z Persino 2851 548996 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mąki'' * ''10 żółtek'' * ''10 dag cukru'' * ''10 dag masła'' * ''szklanka mleka'' * ''3 dag migdałów'' * ''pół laski wanilii'' * ''12 dag rodzynków sułtańskich'' * ''12 dag rodzynków zwykłych'' * ''6 dag drożdży'' * ''pół łyżeczki soli'' == Przygotowanie == # Przygotować ciasto drożdżowe, dodać sklarowane masło i wyrabiać. Gdy ciasto będzie gładkie, dodać sparzone rodzynki i wyrabiać jeszcze 30 minut. Przykryć ściereczką i zostawić do wyrośnięcia. # Formę wysmarować masłem, włożyć ciasto i odstawić w ciepłe miejsce. Gdy wypełni całą formę, włożyć do mocno nagrzanego piekarnika i piec około godziny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)|Dania wielkanocne|Rodzynki}} </noinclude> rrdmc1w8hkezlp81zggvymdde3uz0xw 0 19081 548958 526882 2026-07-30T03:04:43Z Persino 2851 548958 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''30 dag wędzonego boczku'' * ''20 dag kiełbasy'' * ''10 dag tłuszczu'' * ''pół kilograma prawdziwków'' * ''10 dag mąki'' * ''2 cebule'' * ''pęczek szczypiorku'' * ''vegeta'' * ''pieprz'' * ''tymianek'' * ''słodka papryka w proszku'' * ''liść laurowy'' * ''sól'' == Przygotowanie == # Boczek pokroić w kostkę i podsmażyć. Do powstałego tłuszczu dodać drobno pokrojoną cebulę i plasterki grzybów. Posolić, dodać pieprz, tymianek, laur i łyżkę słodkiej papryki. Po kilkunastu minutach dolać wodę i wsypać około dwóch łyżek vegety. Całość zagotować, po czym posypać łyżką mąki i dokładnie wymieszać. # Kiełbasę pokroić w plasterki i dodać do zupy. * Zupę zabielić śmietaną wymieszaną z mąką i odrobiną wody. Gotową posypać szczypiorkiem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Grzyby|Mięsa|Zupy|Kuchnia węgierska}} </noinclude> h2q5bjrxs3wabmc6m73xjdydo8k8gnj 0 19113 548954 187834 2026-07-30T02:57:36Z Persino 2851 548954 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''10 dag fasolki szparagowej mamut'' * ''15 dag mielonego mięsa'' * ''puszka białej fasoli'' * ''pomidor'' * ''pół żółtej papryki'' * ''cebula'' * ''100 ml rosołu'' * ''2 łyżki białego wina'' * ''łyżka oliwy'' * ''3 gałązki majeranku'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Fasolkę szparagową oczyścić, pokroić na kawałki i gotować 6–8 minut w osolonej wodzie. Osączyć. # Na patelni rozgrzać oliwę, włożyć mięso i smażyć około 10 minut. Przyprawić solą i pieprzem. # Cebulę pokroić w kostkę, paprykę w małe kawałki. Po pięciu minutach smażenia warzywa dodać do mięsa. Smażyć mieszając. # Fasolę osączyć na sicie. Pomidor pokroić w ósemki. Na minutę przed końcem smażenia do mięsa dodać fasolę i pomidor. Przyprawić, zalać rosołem i winem i gotować 5 minut. Posypać listkami majeranku. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Fasola|Mięsa|Papryka|Pomidor}} </noinclude> 3eexhhzjli7bt0a9h5zljcn48uadqv2 0 19153 548905 525301 2026-07-30T01:26:36Z Persino 2851 548905 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram mielonego mięsa wołowo-wieprzowego'' * ''2 duże cebule'' * ''bułka kajzerka'' * ''2 jajka'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''gałka muszkatołowa'' * ''3 mrożone prawdziwki'' * ''20 dag boczku wędzonego'' * ''łyżka żelatyny'' * ''pół szklanki bulionu'' == Przygotowanie == Bułkę namoczyć w wodzie lub mleku, dokładnie odcisnąć, połączyć z mięsem mielonym. Cebulę drobno posiekać, dodać do mięsa wraz z jajkami, wyrobić jak na kotlety. Przyprawić do smaku solą, pieprzem i gałką muszkatołową, dokładnie wymieszać. Połączyć z pokrojonymi na plasterki grzybami. Podłużną formę wyłożyć plasterkami boczku, wypełnić mielonym mięsem, lekko ugniatając. Piec 40–50 minut w temperaturze {{C|180}}. Żelatynę rozpuścić w bulionie, ostudzić, pokroić, obłożyć pieczeń. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> acfsnmc4h80l51oqslcjfos2shne8ek 548972 548905 2026-07-30T03:27:23Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 548972 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram mielonego mięsa wołowo-wieprzowego'' * ''2 duże cebule'' * ''bułka kajzerka'' * ''2 jajka'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''gałka muszkatołowa'' * ''3 mrożone prawdziwki'' * ''20 dag boczku wędzonego'' * ''łyżka żelatyny'' * ''pół szklanki bulionu'' == Przygotowanie == # Bułkę namoczyć w wodzie lub mleku, dokładnie odcisnąć, połączyć z mięsem mielonym. Cebulę drobno posiekać, dodać do mięsa wraz z jajkami, wyrobić jak na kotlety. Przyprawić do smaku solą, pieprzem i gałką muszkatołową, dokładnie wymieszać. Połączyć z pokrojonymi na plasterki grzybami. # Podłużną formę wyłożyć plasterkami boczku, wypełnić mielonym mięsem, lekko ugniatając. Piec 40–50 minut w temperaturze {{C|180}}. Żelatynę rozpuścić w bulionie, ostudzić, pokroić, obłożyć pieczeń. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> 4elqf1ufa0270x8gxbbjsguqh009xv2 0 19357 548988 512029 2026-07-30T03:43:27Z Persino 2851 548988 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag cukru'' * ''30 dag mąki'' * ''4 jajka'' * ''1 łyżeczka anyżku'' == Przygotowanie == # Anyż zmielić. # Jajka ubijać z cukrem przez około 3–4 minut. Dodać przesianą mąkę, całość delikatnie wymieszać łyżką, dodając równocześnie zmielony anyż. # Na wysmarowaną i wysypaną mąką blachę nakładać malutkie okrągłe placuszki. Piec w piekarniku w niskiej temperaturze. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciastka (wypieki)}} </noinclude> qsj3nck5algujvqbitt0s1jid1equ99 0 19358 548936 115504 2026-07-30T02:19:26Z Persino 2851 548936 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilogram słoniny'' * ''2 kwaskowate jabłka'' * ''2 suszone śliwki'' * ''sól'' * ''łyżeczka majeranku'' * ''łyżeczka tymianku'' == Przygotowanie == # Słoninę pokroić w kostkę, wytopić, nie rumieniąc zbytnio skwarek. # Jabłka obrać, pokroić w plasterki. Wcześniej namoczyć śliwki w przegotowanej wodzie, po czym pokroić w paseczki. # Zdjąć smalec z ognia, dodać jabłka i śliwki, doprawić solą i ziołami. Mieszać, aż smalec zacznie stygnąć. Wtedy przełożyć do garnuszków lub słoiczków. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Jabłko|Śliwka}} </noinclude> qgli3b6jioqt58xhzxk972q2sgg0l9m 0 19524 548955 385072 2026-07-30T02:59:30Z Persino 2851 548955 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''80 dag mięsa wieprzowego'' * ''jajko'' * ''sól'' * ''pieprz'' * ''bułka tarta'' * ''2 łyżki sklarowanego masła'' * ''liście laurowe'' * ''2 ugotowane marchewki'' * ''15 dag szynki'' * ''2 cebule'' * ''łyżka masła'' * ''250 ml białego wina'' * ''250 ml śmietany'' * ''3 łyżki masła'' == Przygotowanie == # Mięso pokroić na plastry, rozbić, oprószyć solą i pieprzem. # Marchewkę, szynkę i cebulę posiekać i usmażyć na maśle. Farszem posmarować plastry mięsa, zwinąć i spiąć wykałaczkami. # Boki zawijasów przykryć liśćmi laurowymi w miejscu wbicia wykałaczki. # Panierować w jajku i bułce tartej, smażyć na sklarowanym maśle. # Do tłuszczu ze smażenia wlać wino i śmietanę, dodać sól i pieprz. Gotować. Mieszając, dodawać po kawałku zimne masło. Powstałym sosem polać zawijasy. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Nabiał|Kuchnia litewska}} </noinclude> 9wmvt77dfaallchc1mjl47cv8kexhqc 0 21322 548993 512053 2026-07-30T03:51:20Z Persino 2851 548993 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''10 dag masła'' * ''15 dag czekolady'' * ''4–5 jajek'' * ''20 dag cukru'' * ''10 dag mąki'' == Przygotowanie == # Masło roztopić z czekoladą. # Jajka ubić z cukrem i połączyć z czekoladą, dodać mąkę i zamieszać dokładnie. # Foremki wysmarować tłuszczem i oprószyć bułką tartą. Wypełnić je ciastem i zamrozić. # Rozgrzać piekarnik do 245 stopni, wkładać babeczki bez rozmrażania i piec około 4 minuty. * Podawać z gorącą konfiturą lub drobnymi owocami. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta deserowe (wypieki)}} </noinclude> 7anmgv5zpwz8igdc8r7s751nlpy7m1q 0 21559 548944 187831 2026-07-30T02:38:09Z Persino 2851 548944 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''25 dag białej fasoli'' * ''15 dag kaszy jęczmiennej'' * ''pęczek włoszczyzny'' * ''30 dag wieprzowiny z kością'' * ''10 dag kiełbasy'' * ''cebula'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''kilka ziaren ziela angielskiego'' * ''kilka ziaren pieprzu'' * ''kilka ziaren jałowca'' * ''liść laurowy'' * ''sól'' * ''łyżeczka kminku'' * ''szczypta majeranku'' == Przygotowanie == # Fasolę zalać wodą, wsypać kminek i moczyć przez noc. Zagotować i odstawić. # Mięso zalać wodą, posolić, wrzucić pieprz, ziele angielskie i zagotować. # Włoszczyznę wrzucić do wywaru. Jałowiec i liść laurowy rozgnieść w moździerzu i dodać do zupy. # Po godzinie wsypać kaszę i fasolę. # Cebulę i czosnek posiekać, kiełbasę pokroić, obsmażyć, dodać warzywa. # Kiedy składniki będą miękkie, dodać do niej zawartość patelni i chwilę gotować. * Podawać z żytnim pieczywem. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Czosnek|Fasola|Mięsa|Ryż i kasza|Zupy}} </noinclude> 9uv51udk6vuydy7jdxlpbf222zmkeaa 0 21571 548992 512101 2026-07-30T03:50:27Z Persino 2851 548992 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Allioli.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Sos aïoli}} '''Aïoli (allioli)''' – sos na bazie czosnku i oliwy, często stosowany w kuchniach śródziemnomorskich – hiszpańskiej, włoskiej i francuskiej (prowansalskiej). == Składniki == * ''1 żółtko'' * ''ok. 10 łyżek oliwy'' * ''1 łyżka octu winnego (jasnego)'' * ''2 ząbki czosnku'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Żółtko wymieszać z łyżką octu, posiekanymi ząbkami czosnku, solą i pieprzem. Później za pomocą moździerza lub robota kuchennego dokładnie połączyć wszystkie składniki. #Następnie dodawać stopniowo i bardzo powoli (ciągle delikatnie mieszając) po kilka kropel oliwy, uważając, ażeby sos się nie rozwarstwił. * Podawać jako dodatek do tapas (np. do {{sr|Patatas bravas|m=tak}}), dodatek do dań mięsnych lub jako dip. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy|Oliwa|Kuchnia hiszpańska|Kuchnia włoska|Kuchnia francuska}} </noinclude> byi4vqwg9v1quccm8gbp0bhbbx3kz0e 0 21694 548915 536578 2026-07-30T01:45:28Z Persino 2851 548915 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''1,5 l kwaszonej kapusty'' * ''kilka szklanek {{sr|Bulion wołowy|bulionu wołowego}}'' * ''łyżka mąki pszennej'' * ''cebula'' * ''3–4 łyżki smalcu lub kawałek słoniny'' * ''0,75–1 kg mięsa wołowego, pieczonego lub gotowanego (może być z bulionu)'' * ''kiełbasa (opcjonalnie)'' == Przygotowanie == # Na dnie garnka roztopić smalec lub słoninę. # Dodać kwaszoną kapustę. # Dolać bulion wołowy i dusić przez około pół godziny. # Mięso wołowe pokroić w drobną kostkę, dodać do kapusty. # Z łyżki mąki, łyżki smalcu i posiekanej cebuli przygotować zasmażkę, dodać do garnka. # Dusić wszystko razem, od czasu do czasu mieszając, dopóki bigos nie ściemnieje. # Można podawać z pokrojoną w kawałki i podsmażoną kiełbasą. == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Bigos hultajski z kapustą|Bigos hultajski z kapustą w ''365 obiadów za 5 złotych''}} * Wincentyna Zawadzka, [http://polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16060&dirids=1 ''Kucharka litewska''], wyd. J. Zawadzki, Wilno 1913. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kapusta|Mięsa|Kuchnia staropolska}} </noinclude> 09tlhsqpc8frt7rfuh37tvrvc35ohjw 0 21744 548898 516606 2026-07-30T01:17:29Z Persino 2851 548898 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''kilkanaście [[Książka kucharska/Naleśniki|naleśników]]'' * ''750 g gotowanego lub pieczonego mięsa'' * ''1 łyżka masła lub oleju'' * ''1 cebula'' * ''sól, pieprz'' * ''1 surowe jajko'' * ''garść tartej bułki'' * ''olej'' == Przygotowanie == ;Farsz # Mięso przepuścić przez maszynkę lub bardzo drobno posiekać. # Drobno pokrojoną cebulę zeszklić na maśle lub oleju. # Dodać mięso do cebuli, posolić i popieprzyć. ;Krokiety # Na każdy naleśnik nałożyć 2-3 łyżki farszu. # Zagiąć 2 brzegi naleśnika do środka, następnie zwinąć w rulonik. # Obtoczyć zwinięte krokiety w jajku i tartej bułce. # Smażyć na rozgrzanym oleju przez 2-3 minuty. == Wariant == Zamiast gotowanego lub pieczonego mięsa, można wykorzystać surowe mięso mielone i przesmażyć je na patelni z cebulą, często mieszając. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Placki}} </noinclude> l18wwuyjl59dkegqxu4h1n08e9rhkhr 0 21749 548899 187961 2026-07-30T01:19:10Z Persino 2851 548899 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''{{sr|Ciasto maślane do pasztecików|ciasto maślane}} lub {{sr|Ciasto drożdżowe|drożdżowe}}'' * ''1–1,5 kg mięsa, np. pieczonej cielęciny lub wieprzowiny z gotowaną wołowiną'' * ''cebula'' * ''125 g masła'' * ''4–5 jajek'' * ''2–3 łyżki bulionu'' * ''sól, pieprz'' == Przygotowanie == === Farsz === # Cebulę pokroić i zeszklić na maśle. # Mięso przepuścić przez maszynkę i dodać do cebuli. # Dodać parę łyżek bulionu, posolić, popieprzyć i dusić przez kilka minut. # Po ostudzeniu ponownie przepuścić przez maszynkę lub bardzo drobno posiekać. # Jajka ugotować na twardo, posiekać w drobną kostkę. === Kulebiak === # Rozwałkować ciasto na ok. 1 cm grubości. # Położyć warstwę mięsa, następnie warstwę siekanych jajek i znów warstwę mięsa. # Przykryć farsz ciastem i zalepić brzegi (dobrze jest posmarować je surowym jajkiem). # Piec w dobrze nagrzanym piekarniku przez ok. 50 minut. == Źródła == {{Wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Pierogi ruskie z mięsem|Pierogi ruskie z mięsem w ''365 obiadów za 5 złotych''}} * Lucyna Ćwierczakiewiczowa, ''365 obiadów za 5 złotych'', Drukarnia Aleksandra Pajewskiego, Warszawa 1871. * Przepis ''Farsz z mięsa'' w rozdziale ''Pierogi ruskie'' w: Wincentyna Zawadzka, [http://polona.pl/dlibra/docmetadata?id=16060&dirids=1 ''Kucharka litewska''], s. 226, wyd. J. Zawadzki, Wilno 1913. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta|Jajka|Mięsa}} </noinclude> ho80gt6af82cspg8p31yrj4ebdyqvq7 0 21811 549012 516610 2026-07-30T04:16:12Z Persino 2851 549012 wikitext text/x-wiki == Potrzebny sprzęt == Mała patelnia (średnica ok. 12 cm), najlepiej żeliwna. == Składniki == * ''3 szklanki mąki pszennej'' * ''1 szklanka mąki gryczanej'' * ''2,5 szklanki wody'' * ''1,5-2 szklanki mleka'' * ''2-3 dag suchych drożdży'' * ''szklanka roztopionego masła'' * ''łyżka soli'' * ''łyżeczka cukru'' == Przygotowanie == # Na 5-6 godzin przed smażeniem blinów wymieszać ciasto z mąki pszennej, wody, drożdży i łyżki roztopionego masła. Dokładnie wymieszać i ubić. Odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. # Gdy ciasto wyrośnie (po 2-3 godzinach), ubić ponownie; dodać sól, cukier i szklankę mąki gryczanej. Ponownie odstawić do wyrośnięcia. # Na godzinę przed smażeniem dodać 1,5-2 szklanki gorącego mleka. Dokładnie wymieszać. # Gdy ciasto wyrośnie, nie mieszać już więcej. Dużą łyżką nakładać ciasto na patelnię. Bliny można piec w piekarniku (wtedy się ich nie przewraca). Można je też smażyć na kuchence. Wtedy, gdy zaczną podnosić się i rumienić, polewa się je stopionym masłem, a następnie przewraca na drugą stronę. == Serwowanie == Bliny najczęściej podaje się z topionym masłem, gęstą śmietaną lub kawiorem. Można je także podawać z twarogiem, wędzonym łososiem lub drobno posiekanym śledziem. {{Wikipedia|Bliny}} == Źródła == * Helena Mołochowiec, [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=18391&dirds=1&tab=1 ''Wielka ilustrowana książka kucharska''], s.447, tłum. Wanda Kalinowska, wyd. Bracia Niteccy, Poznań 1929 {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia rosyjska|Placki|Mąka gryczana}} </noinclude> gd57xy8yqm5xnn0cgu3yyp7kx7vp0w4 0 21945 548991 512034 2026-07-30T03:47:02Z Persino 2851 548991 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''awokado'' * ''2 jajka na twardo'' * ''2 pomidory'' * ''pół pęczka szczypiorku'' * ''2 łyżki majonezu'' * ''sok z cytryny'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przygotowanie == # Awokado umyć, przekroić wzdłuż, usunąć pestkę. Skropić sokiem cytrynowym, by nie ściemniało. Wydrążyć miąższ, zostawiając półcentymetrowy brzeg przy skórce. Miąższ pokroić w kostkę, skropić sokiem cytrynowym. # Jajka i pomidory pokroić, szczypiorek opłukać, osuszyć i posiekać. # Cząstki awokado delikatnie wymieszać z jajkami, pomidorami, szczypiorkiem i majonezem. Nadzienie doprawić do smaku i włożyć do wydrążonych połówek owocu. * Podawać na liściach sałaty. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Awokado|Jajka|Kuchnia wegetariańska|Pomidor|Przystawki}} </noinclude> qnjnal88f5r318kz6gosaln05250et8 0 22046 549011 516615 2026-07-30T04:14:22Z Persino 2851 549011 wikitext text/x-wiki == Bliny == [[Plik:Blini homemade.jpg|200px|right]] {{Wikipedia|Bliny}} {{Wikisłownik|блин}} {{wikiźródła|365 obiadów za 5 złotych/Bliny|Bliny w ''365 obiadów za 5 złotych''}} Bliny są tradycyjną potrawą kuchni rosyjskiej. Bliny przypominają naleśniki, ale są od nich mniejsze i grubsze. Charakterystyczny smak zawdzięczają dodaniu mąki gryczanej. Zwykle wyrabia się do nich ciasto na drożdżach, ale są też przepisy zawierające proszek do pieczenia. Współcześnie rosyjskie słowo блин oznacza zarówno tradycyjny, gruby blin, jak i cienki naleśnik. == Przepisy == * {{sr|Bliny pszenne}}, * {{sr|Bliny gryczane}} * {{sr|Bliny pszenno-gryczane|Bliny pszenno-gryczane}} * {{sr|Bliny bez drożdży}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia rosyjska|Placki}} </noinclude> jvjty8udmr8w2zf7wau8qykpzn9fcv9 0 22068 548933 187797 2026-07-30T02:15:11Z Persino 2851 548933 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''10 kotletów z karkówki'' * ''1,5 łyżeczki mielonego kminku'' * ''2 duże cebule'' * ''2 łyżeczki majeranku'' * ''szklanka bulionu'' * ''sól'' * ''olej'' == Przygotowanie == # Mięso umyć, osuszyć, natrzeć solą i przyprawami, obsmażyć na oleju z obu stron na złoty kolor. # Ułożyć w brytfannie, posypać na wierzchu drobno posiekaną cebulą i wstawić do piekarnika nagrzanego do {{C|150}}. Piec około 90 minut, od czasu do czasu skrapiając bulionem. * Podawać z sosem do pieczeni. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Cebula|Mięsa}} </noinclude> hcpoqrp45z5igajx59n0sepn4if4ov7 0 23611 548998 512058 2026-07-30T03:55:23Z Persino 2851 548998 wikitext text/x-wiki == Składniki == * ''50 dag mąki'' * ''25 dag masła'' * ''20 dag cukru pudru (lub mniej)'' * ''2 jaja'' * ''1 łyżka proszku do pieczenia'' * ''1 łyżka kakao'' * ''1 szklanka mleka'' * ''1 słoik dżemu'' * ''bakalie'' * ''1 kieliszek rumu'' == Przygotowanie == # Zagnieść kruche ciasto, upiec 2 placki. # Jeden z nich, jeszcze gorący, rozkruszyć i dodać mleko, kakao, rum, bakalie. # Na drugi nałożyć dżem i przygotowaną masę. Gotową bajaderkę można uzupełnić polewą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta}} </noinclude> 1zx6yiisw4y38jhjsh1nr0mh6956m18 0 24919 548986 512017 2026-07-30T03:41:57Z Persino 2851 548986 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia|Eintopf}} == Składniki == * ''2½ litra wody lub bulionu warzywnego (albo domowego wywaru na kościach) * ''30 dkg ziemniaków'' * ''2 duże kalarepy'' * ''1 duża marchew'' * ''1 mały seler'' * ''1 pietruszka z nacią'' * ''1 por'' * ''1/4 kapusty włoskiej'' * ''1 łyżeczka siekanego koperku'' * ''10 dkg margaryny (lub masła)'' * ''2 płaskie łyżeczki mąki pszennej'' * ''3/4 szklanki śmietany (jeśli zupa nie jest na wywarze z kości)'' * ''sól'' * ''maggi'' * ''szczypta kminku i bazylii'' == Przygotowanie == # Umyć włoszczyznę, ziemniaki i je obrać. Pokroić na kawałki i ugotować w wodzie, bulionie lub wywarze. # Zrobić zasmażkę, rozgrzewając w rondlu masło i po oprószeniu go mąką przyrumienić. # Dodać zasmażkę do zupy i mieszając zagotować. Przyprawić solą, pieprzem, dodać przyprawę do zup i (ewentualnie) kminek. # Wlać śmietanę wymieszaną z kilkoma łyżkami zupy, zagotować i posypać zieleniną. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Warzywa}} </noinclude> kqfk1823tk9gltm0gctahy20mqm1fxn 0 25813 549008 530966 2026-07-30T04:10:10Z Persino 2851 /* Przygotowanie */ 549008 wikitext text/x-wiki '''Beszamel''' ('''sos beszamelowy''') – rodzaj gorącego sosu, wymyślony rzekomo przez Louisa de Bechameil – francuskiego wysokiego urzędnika na dworze Ludwika XIV. Stanowi dodatek do wielu potraw, m.in. [[Książka kucharska/Lasagne bolognese|lasagne]]. == Składniki == Na ok. 500-600 ml sosu: * ''mąka 30 g'' * ''masło 40 g'' * ''mleko 500-600 ml'' * ''biały pieprz'' * ''sól'' * ''[[W:gałka muszkatołowa|gałka muszkatołowa]]'' == Przygotowanie == # Na małym ogniu roztop masło w garnku o grubym dnie, mieszając i nie dopuszczając do zrumienienia # Dodać mąkę, stale mieszając smażyć przez 5-10 minut, aż gładko połączy się z masłem # W osobnym rondelku podgrzać mleko, a potem cienkim strumieniem wlewać do rondelka z zasmażaną mąką i masłem, ubijając trzepaczką tak, aby nie powstały grudki # Doprawić do smaku solą, pieprzem i gałką muszkatołową (wskazane, żeby gałka była świeżo otarta, krótko przed dodaniem do sosu) # Smażąc i podgrzewając korzystać z małego ognia, bo sos łatwo się przypala. Gotowy sos można przetrzeć przez sito, zapobiegając pozostaniu w nim grudek (sos powinien być kremowy, gładki i równomierny). Na powierzchni stygnącego sosu można rozsmarować masło albo przykryć go folią spożywczą, aby zapobiec tworzeniu się na kożucha. * Można poprawić/zmienić smak sosu poprzez dodanie drobno startego żółtego sera (najlepiej twardego). {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Sosy}} </noinclude> i6ru2o4ka3myign214evlhbdd5w0nvq 0 26325 548989 512030 2026-07-30T03:44:24Z Persino 2851 548989 wikitext text/x-wiki '''Appelbol''' – kuliste ciastko holenderskie; upieczone nadziewane jabłko w cieście francuskim. Całe, wydrążone i obrane ze skórki jabłko nadziane w środku cukrem i przyprawami korzennymi, owinięte szczelnie w ciasto francuskie i upieczone w piekarniku. Do pieczenia nadają się małe jabłka z odmiany złota reneta, ''elstar'' lub ''jonagold''. Można spożywać na gorąco lub na zimno, ewentualnie z dodatkiem bitej śmietany lub lodów. == Składniki == * ''jabłka'' * ''ciasto francuskie'' * ''cukier'' * ''cynamon'' * ''goździki'' * ''masło'' * ''jajko'' * ''rodzynki lub migdały'' (opcjonalnie) == Przygotowanie == # Umyte jabłka obiera się ze skórki, po czym wydrąża gniazda nasienne i ewentualnie ścina około pół centymetra od spodu, aby uzyskać równą powierzchnię. # Jabłka układa się na kwadratowych kawałkach ciasta francuskiego o odpowiednich rozmiarach, aby można było szczelnie owinąć jabłka ciastem. # Środek każdego jabłka wypełnia się cukrem wymieszanym z dodatkiem proszku cynamonowego i goździkowego. Ewentualnie do nadzienia można także dodać uprzednio namoczone rodzynki lub masę z migdałów. # Rogi ciasta (ewentualnie lekko zwilżone wodą, gdy podeschły) szczelnie owija się wokół jabłka i zlepia brzegi tak, aby jabłko było niewidoczne. Następnie należy przekłuć ciasto w jednym miejscu i ewentualnie jabłko można odwrócić. # Tak przygotowane do pieczenia jabłka kładzie się na blasze uprzednio posmarowanej masłem lub na małych aluminiowych tackach, po czym smaruje się po powierzchni roztrzepanym jajkiem, a później posypuje gruboziarnistym cukrem. # Należy piec przez 20 minut w uprzednio nagrzanym do 200–225 °C piekarniku. Po upieczeniu jabłka w cieście mają złocisto-brązowy kolor i są miękkie w środku, ale zachowują swój kulisty kształt. == Źródła == {{cytuj stronę|url=http://www.digischool.nl/vz/Lesmaterialen/recepten/appelbol.htm|tytuł=Appelbol|data=|autor=|praca=|opublikowany=digischool.nl|język=nl|data dostępu=7 lutego 2012}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciastka (wypieki)|Jabłko|Kuchnia holenderska}} </noinclude> kca72tm3tqdjv0gyd0xk9dezilgfo3q 0 56122 549003 512063 2026-07-30T04:05:13Z Persino 2851 549003 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Banitsa borzo.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Krągła banica serowa}} '''Banica z serem''' (bułg. ''banica sys sirene'' баница със сирене) – typowy bułgarski wypiek śniadaniowy z nadziewanego {{sr|Ciasto fyllo|ciasta filo}}, stanowiący również ciepłą przekąskę w ciągu dnia. == Składniki == * ''400-450 g płatów (blatów) ciasta filo'' * ''400-500 g sera typu {{lpg|feta}}'' * ''200 g oleju'' * ''4 jajka'' * ''200 g wody mineralnej gazowanej'' == Przygotowanie == Blachę do pieczenia wysmarować tłuszczem, ułożyć na niej jedną warstwę gotowego ciasta i posypać pokruszonym serem, następnie nakryć kolejną warstwą ciasta, serem i powtarzać czynność wykorzystując wszystkie płaty (ostatnią warstwą będzie ciasto). Nożem podzielić je na kilka równych części (kwadratów, prostokątów). Olej zagotować i polać nim ciasto. Jajka rozbić w naczyniu i wymieszać z wodą mineralną, następnie wylewać na ciasto, rozprowadzając równomiernie. Banicę umieścić w piekarniku rozgrzanym do temperatury 180-190°C i piec do uzyskania złotawego koloru ciasta. == Uwagi == W sklepach dostępne bywają oryginalne płaty {{sr|Ciasto fyllo|greckiego ciasta filo}} w opakowaniach; w razie potrzeby można je zastąpić opakowaniem blatów również płatkowego {{lpg|ciasto francuskie|ciasta francuskiego}}. Ser feta również jest sprzedawany w opakowaniach (potrzebne dwa). {{Wikipedia|Banica (danie)|Banica}} == Zobacz też == * {{sr|Banica z mięsem}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia bułgarska|Ciasta|Sery|Ciastka (wypieki)}} </noinclude> m2imw42o53us3awnmw2anhxd8u4u6g1 549004 549003 2026-07-30T04:06:14Z Persino 2851 549004 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Banitsa borzo.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Krągła banica serowa}} '''Banica z serem''' (bułg. ''banica sys sirene'' баница със сирене) – typowy bułgarski wypiek śniadaniowy z nadziewanego {{sr|Ciasto fyllo|ciasta filo}}, stanowiący również ciepłą przekąskę w ciągu dnia. == Składniki == * ''400-450 g płatów (blatów) ciasta filo'' * ''400-500 g sera typu {{lpg|feta}}'' * ''200 g oleju'' * ''4 jajka'' * ''200 g wody mineralnej gazowanej'' == Przygotowanie == # Blachę do pieczenia wysmarować tłuszczem, ułożyć na niej jedną warstwę gotowego ciasta i posypać pokruszonym serem, następnie nakryć kolejną warstwą ciasta, serem i powtarzać czynność wykorzystując wszystkie płaty (ostatnią warstwą będzie ciasto). Nożem podzielić je na kilka równych części (kwadratów, prostokątów). # Olej zagotować i polać nim ciasto. Jajka rozbić w naczyniu i wymieszać z wodą mineralną, następnie wylewać na ciasto, rozprowadzając równomiernie. # Banicę umieścić w piekarniku rozgrzanym do temperatury 180-190°C i piec do uzyskania złotawego koloru ciasta. == Uwagi == W sklepach dostępne bywają oryginalne płaty {{sr|Ciasto fyllo|greckiego ciasta filo}} w opakowaniach; w razie potrzeby można je zastąpić opakowaniem blatów również płatkowego {{lpg|ciasto francuskie|ciasta francuskiego}}. Ser feta również jest sprzedawany w opakowaniach (potrzebne dwa). {{Wikipedia|Banica (danie)|Banica}} == Zobacz też == * {{sr|Banica z mięsem}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia bułgarska|Ciasta|Sery|Ciastka (wypieki)}} </noinclude> j2e1ct8ef6rkp2fsxe80h2oki5lc5vr 0 56124 549002 512062 2026-07-30T04:02:52Z Persino 2851 549002 wikitext text/x-wiki '''Banica z mięsem''' (bułg. ''banica s meso'' баница с месо) – bułgarski wypiek z nadzieniem mięsnym (oprócz mielonej cielęciny czy wieprzowiny, bywa też wykorzystywane z kurczęcia, a nawet ryby). Poza podaną poniżej, klasyczna banica mięsna ma jeszcze odmianę nadziewaną mięsem z ryżem i kapustą. Popularna w całej Bułgarii, w innych kuchniach bałkańskich (w nieco odmiennym wykonaniu – jako rodzaj placka z farszem) bardziej znana jako pochodzący z Turcji '''burek'''. == Składniki == * ''400-450 g ciasta typu {{sr|Ciasto fyllo|filo}} w płatach (blatach)'' * ''400-500 g mięsa mielonego'' * ''2 cebule'' * ''2–3 papryki'' * ''1½–2 łyżeczki soli'' * ''1 łyżeczka pieprzu'' * ''1 łyżeczka cząbru'' * ''3 jajka'' * ''250 ml wody mineralnej gazowanej'' * ''1/2 szklanki oliwy'' == Przygotowanie == # Paprykę upiec na ruszcie (grillu) albo w piekarniku, obrać ze skórki i drobno pokroić. Pokrojoną równie drobno (w kostkę) cebulę podsmażyć na oliwie przez 1-2 minuty, dodać mięso, przyprawy (sól, pieprz, cząber) i mieszając podsmażać przez 3-4 min.; dodać jeszcze paprykę i całość wymieszać. Otrzymany tak farsz podzielić na 3 porcje. # Blachę do pieczenia wysmarować tłuszczem, ułożyć na niej płasko 2 płaty ciasta filo i 1 dodatkowy, lekko marszczony – na tym rozmieścić trzecią część farszu. Położyć podobnie marszczone kolejne 3 płaty, a na nich drugą część farszu, następnie powtórzyć to z 3 dalszymi płatami i ostatnią częścią farszu. Przykryć ostatnimi płatami. Całe ciasto podzielić nożem na kilka kwadratów (prostokątów). # Jajka rozbić w naczyniu, dodać wodę gazowaną, oliwę i wymieszać, po czym wylać na wierzch ciasta, równomiernie rozprowadzając. Banicę umieścić w piekarniku rozgrzanym do temperatury {{C|180-190}} i piec do uzyskania złotawego koloru ciasta. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia bułgarska}} </noinclude> dgo1g58e5r1njlbxwjlvx0i81z05w5a 0 56145 548930 390573 2026-07-30T02:10:23Z Persino 2851 548930 wikitext text/x-wiki '''Jagnięcina z ryżem i cytryną''' (gr. ''arnaki me rizi ke lemoni'') – jedno z charakterystycznych dań kuchni greckiej. Przepis na porcje dla 5 osób: ==Składniki == * ''1 kg jagnięciny zadniej'' * ''2 cytryny'' * ''1 duża cebula'' * ''250 g masła'' * ''½ kg ryżu'' * ''sól'' * ''pieprz'' == Przyrządzenie == #. Mięso oczyścić i podzielić na porcje. Cebulę posiekać, a z cytryn wycisnąć sok. Włożyć mięso z cebulą do garnka, zalewając sokiem cytrynowym, a następnie dusić póki nie zostanie wchłonięty. Dodać wówczas masło i dusić w dalszym ciągu aż do zrumienienia mięsa. Doprawić solą i pieprzem; dolać ½ litra wody i dusić dotąd aż mięso stanie się miękkie. #. Wyjąć z garnka mięso, wsypując do pozostałego sosu ryż i gotować go do zmiękczenia. Wtedy dołożyć mięso, przez chwilę lekko podgrzewając dla przywrócenia mu temperatury. #. Serwować na gorąco, układając na talerzu ryż, a na nim mięso. Danie można przybrać plasterkami albo cząstkami cytryny. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Ryż|Kuchnia grecka}} </noinclude> rfl4bfz9nty8fbf3dksubilh63bza8b 0 56170 548892 385070 2026-07-30T01:09:27Z Persino 2851 548892 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Plik:Kebapcheta.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Kebapczeta}} {{Wikipedia|Kebapcze}} '''Kebápczeta''' (bułg. ''кебапчета'') – kotleciki z siekanego lub mielonego mięsa (najlepiej jagnięciny) prażone na ruszcie. Uważane za jedno z typowych dań kuchni bułgarskiej, choć znane z innych kuchni bałkańskich i z tureckiej. == Składniki == * ''1 kg mięsa mielonego'' * ''1 łyżka mielonego kminku'' * ''1 łyżka mielonego pieprzu'' * ''1 łyżka cząbru'' * ''3-4 łyżeczki soli'' == Przyrządzenie == # Wszystkie składniki dokładnie wymieszać w jednolitą masę, następnie odstawić na godzinę do lodówki. # Formować kotleciki podłużnie w kształcie niewielkich kiełbasek (można też kształtować w owalne placuszki). # Prażyć pomału na ruszcie (grillu), obracając i chroniąc przed przypieczeniem, tak by do końca pozostawały soczyste. Podawać można jako dodatek do dań głównych albo z osobna jako gorącą przekąskę. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Kuchnia bułgarska}} </noinclude> c2xh0zn3xlltqezlabsj8366so39zhc 0 56383 548929 390379 2026-07-30T02:08:32Z Persino 2851 548929 wikitext text/x-wiki '''Jagnięcina z makaronem''' – mięso z makaronem „ryżowym” (''kritharáki'') w sosie pomidorowo-czosnkowym; danie kuchni greckiej nietrudne w przygotowaniu, lecz o dłuższym czasie przyrządzania (do 45 minut). == Składniki == * ''60 dag jagnięciny (z udźca)'' * ''1 puszka pomidorów w zalewie'' * ''6 ząbków czosnku'' * ''250 ml oliwy'' * ''30 dag makaronu {{lpg|orzo|orzo}}'' * ''{{lpg|zioła prowansalskie|zioła prowansalskie}}'' * ''mielona słodka papryka'' * ''120 ml wytrawnego wina'' == Przygotowanie == # Mięso pokroić w plastry, posypać wymieszanymi przyprawami (zioła, papryka) i obrumienić w 1/3 (ok. 80 ml) oliwy. Po przełożeniu go w płaską formę (blachę) do zapiekania, zalać dalszą 1/3 oliwy, dodatkowo oprószyć przyprawami i wstawić do piekarnika nagrzanego do temperatury 180°C. Piec aż do miękkości, często skrapiając winem (lub wodą). # Czosnek rozdrobnić albo drobniutko posiekać, a pomidory rozgnieść widelcem. Po rozgrzaniu w rondelku pozostałej oliwy wrzucić pomidory i czosnek, a następnie smażyć je na małym ogniu, stale mieszając, dotąd aż sos utraci woń surowizny i trochę zgęstnieje. # Gorący sos wymieszać z suchym makaronem i zalać nimi upieczone mięso, a potem znów wstawić do piekarnika. Piec dotąd, dopóki makaron całkiem nie zmięknie. * Podawać na gorąco, najlepiej z dodatkiem surówki. == Źródło == Oparto na przepisie zamieszczonym w: Małgorzata Caprari: ''Kuchnie świata''. Warszawa: KDC, 2009, s. 199. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Ryż|Pomidor|Kuchnia grecka}} </noinclude> rp9vuv10vyr70i1rg89o1mv8gmtceus 0 57964 548907 406930 2026-07-30T01:30:40Z Persino 2851 548907 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Food of Bulgaria 2011 PD 001.JPG|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Pleskawica}} {{Wikipedia|Pleskawica}} '''Pleskawica, pljeskavica''' ({{lpg|jezyk serski|serb.}} ''пљескавица'', {{lpg|język chorwacki|chorw.}} ''pljeskavica'') – kotlet z mięsa mielonego z przyprawami, prażony na ruszcie. Wywodzi się z kuchni serbskiej, rozpowszechniony i popularny w innych kuchniach bałkańskich. == Składniki == * ''400 g wieprzowiny'' * ''400 g mielonej baraniny (lub cielęciny)'' * ''250 g cebuli'' * ''1 mała ostra papryka'' * ''pieprz'' * ''sól'' == Przygotowanie == #Do mięsa zmielonego dwukrotnie przez bardzo drobne sitko („pasztetowe”) razem z papryką dodać łyżkę utartej cebuli. #Zmieloną masę, posoloną i popieprzoną, skropioną zimną wodą, dokładnie wyrobić, po czym pozostawić na 3 godziny w lodówce. #Po uformowaniu z mięsnej mielonki owalnych kotletów prażyć je na ruszcie albo w elektrycznym grillu. #Cebulę obrać z łusek, drobno pokroić i posolić; gotowe kotlety podawać na warstwie cebuli z dodatkiem pieczywa. == Źródło == Przepis opracowany na podstawie: Maciej E. Halbański: ''Potrawy z różnych stron świata''. Warszawa 2000, s. 115 {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa}} </noinclude> buu5kx0ehi05hvqs3hrs6534pjikvq0 0 57966 548918 512237 2026-07-30T01:48:18Z Persino 2851 548918 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Cepelinai 2019.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Cepeliny}} {{wikisłownik|cepelin}} '''Cepeliny''' ({{lpg|język litewski|lit.}} ''cepelinai, didžkukuliai'') – podłużne kluchy {{lpg|pyzy (danie)|pyzy}}) ziemniaczane faszerowane mięsem, typowe dla kuchni litewskiej, przejęte z niej do kuchni polskiej. == Składniki == * ''20 dużych ziemniaków (15 ugotowanych + 5 surowych)'' * ''sól'' ; farsz * ''½ kg polędwicy wołowej'' * ''1 łyżka łoju wołowego'' * ''1 ząbek czosnku'' * ''przyprawy: pieprz, sól, majeranek'' == Przygotowanie == #Polędwicę i łój posiekać nożem, dodając do smaku pieprz, roztarty z solą czosnek i majeranek. Całość farszu starannie wyrobić na gładką masę. #Surowe ziemniaki po umyciu obrać i zetrzeć na tarce. Odcisnąć sok i odczekać aż na dnie oddzieli się krochmal, który należy dodać do utartych ziemniaków (pozostały płyn wylać). #Resztę ziemniaków (ugotowanych) roztłuc i połączyć z utartymi, posolić i dobrze wyrobić w jednolitą masę. Z niej formować (jak pyzy) kule wielkości dużego jabłka; po spłaszczeniu nakładać w nie farsz i kształtować w duże podłużne kluchy. #Wyrobione pyzy wrzucić do wrzącej osolonej wody i gotować przez pół godziny; dla zachowania kształtu wyjmować łyżką cedzakową. #Podawać po polaniu stopionym masłem albo śmietaną. == Źródło == * Przepis opracowano na podstawie: Barbara i Piotr Adamczewscy: ''Wędrówka po stołach Europy'', Warszawa 2009, s. 100 {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia litewska|Kuchnia polska|Mięsa|Ziemniaki}} </noinclude> lr872cp5kxteckusk9lwd115nf1dhwn 828 58234 548858 548042 2026-07-29T18:12:09Z Persino 2851 548858 Scribunto text/plain local p={}; function p.NapisWprowadzeniaTekstu(rozdzial,poziom) local naglowek; poziom=poziom or 1; poziom=(poziom>0)and poziom or 1; if(poziom<=6)then local str_poziom=mw.ustring.rep("=",poziom); naglowek="\n"..str_poziom..rozdzial..str_poziom.."\n"; else naglowek="\n<h6 class=\"mw-hnumber mw-hnumber-"..poziom.."\">"..rozdzial.."</h6>\n"; end; return naglowek; end; function p.KodZnacznikaWeNapisieWprowadzeniaTekstuDodatniegoAlboUjemnego(tekst,zawartosc,obiekt,kod) if(mw.ustring.match(zawartosc,"\n"))then return false;end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local kod_norma_wzoru_obiektu=szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod); tekst='\n'..tekst..'\n'; if(mw.ustring.match(tekst,"\n=+[^\n]*"..kod_norma_wzoru_obiektu.."[^\n]*=+[^%S\n]*\n"))then return true;end; if(mw.ustring.match(tekst,"\n[:#%*;]+[^\n]*"..kod_norma_wzoru_obiektu.."[^\n]*\n"))then return true;end; return false; end; function p.NapisWprowadzeniaTekstuHNumer(parametr) local naglowek,poziom=p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(parametr); if(not naglowek)then return nil;end; if(poziom<=6)then return "<h"..poziom..">"..naglowek.."</h"..poziom..">"; else return "<h6 class=\"mw-hnumber mw-hnumber-"..poziom.."\">"..naglowek.."</h6>"; end; end; function p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(linia) if(mw.ustring.match(linia,"^%s*=*%s*$"))then return nil,0; end; local rowna_lewy=mw.ustring.match(linia,"^(=+)"); local rowna_prawy=mw.ustring.match(linia,"(=+)%s*$"); if((rowna_lewy)and(rowna_prawy))then local min_rowna=math.min(#rowna_lewy,#rowna_prawy); local str_min_rowna=mw.ustring.rep("=",min_rowna); local naglowek=mw.ustring.match(linia,"^%s*"..str_min_rowna.."([^\n]*[^\n%=][^\n]*)"..str_min_rowna.."%s*$"); if(not naglowek)then return nil,0; end; local naglowek=mw.text.trim(naglowek); return naglowek,min_rowna; else return nil,0; end; end; function p.PodajTekstHNumerNapisuWprowadzeniaTekstu(linia) local liczba1,zawartosc,liczba2=mw.ustring.match(linia,"<[Hh](%d+)[^<>]*>(.-)</[Hh](%d+)>"); if(not liczba1)then return nil;end; if((#liczba1==1)and(#liczba2==1)and(liczba1==liczba2))then local liczba1=tonumber(liczba1); if(not liczba1)then return nil;end; if((liczba1<1)or(liczba1>6))then return nil;end; return zawartosc,liczba1; end; return nil; end; function p.CzyJestNapisWprowadzeniaTekstu(zawartosc) return mw.ustring.match(zawartosc,"^=+[^\n]*[^=\n]+[^\n]*=+[^%S\n]*\n") or mw.ustring.match(zawartosc,"\n=+[^\n]*[^=\n]+[^\n]*=+[^%S\n]*\n") or mw.ustring.match(zawartosc,"\n=+[^\n]*[^=\n]+[^\n]*=+[^%S\n]*$") or mw.ustring.match(zawartosc,"^=+[^\n]*[^=\n]+[^\n]*=+[^%S\n]*$"); end; function p.CzyJestListaNapisuWprowadzeniaTekstu(zawartosc) return mw.ustring.match(zawartosc,"^[;%*:#]+") or mw.ustring.match(zawartosc,"\n[;%*:#]+"); end; function p.SprawdzanieCzyToJestNapisWprowadzeniaTekstu(wiersz) local czy_naglowek=p.CzyJestNapisWprowadzeniaTekstu(wiersz); if(czy_naglowek)then return true,true;end; --czy_naglowek=mw.ustring.match(wiersz,"<[Hh]%d+[^<>]*>(.+)</[Hh]%d+>"); local czy_naglowek=p.PodajTekstHNumerNapisuWprowadzeniaTekstu(wiersz) and true or false; return czy_naglowek,false; end; function p.WierszHNumer(tekst) local tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"(<[Hh](%d+)[^<>]*>)(.-)(</[Hh]%2%s*>)",function(lewy,poziom,tekst,prawy) poziom=tonumber(poziom) or 0; if((poziom>=1)and(poziom<=6))then tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"\n"," "); return "\n"..lewy..tekst..prawy.."\n"; end; end); return tekst; end; function p.CzyJestJakikolwiekLinkArtykularnyTekstu(tekst,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony) ----- local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData("Module:StronicowyParser/obiekty"); local linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy; local inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy; ----- local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); local stronicowyparser_potrzebne_modul=require("Module:StronicowyParser/Potrzebne"); ----- local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(tekst,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); for szablon,obiekt,kod in iter do if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) if((linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])or(inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])or(stronicowyparser_potrzebne_modul.PodzielNaElementyNazwowyWikiLinkInteligentny(nazwa_szablonu,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod)))then return true; end; end); if(wynik)then return wynik;end; elseif((obiekt=="LINKW")or(obiekt=="LINKZ"))then return true; --elseif((obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO"))then --return true; end; end; return false; end; function p.CzyJestInnySpecjalnyTekstowyObiekt(tekst,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); ----- local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(tekst,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); for szablon,obiekt,kod in iter do if((obiekt=="INNEPRE")or(obiekt=="PRE")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU"))then return true; end; end; return false; end; function p.RozdzieleniePrawidloweLiniiWeWprowadzenieTekstuNumeracjiOdJegoNapisu(rozdzial_z_numeracja) local czy=mw.ustring.match(rozdzial_z_numeracja,"^[%d%.]+%s+") or mw.ustring.match(rozdzial_z_numeracja,"^[%d%.]+%s*$"); if(czy)then local num=mw.ustring.match(rozdzial_z_numeracja,"^([%d%.]+)"); local tab=mw.text.split(num,"%.",false); if(#tab==1)then if(mw.ustring.match(num,"^%d+$"))then return rozdzial_z_numeracja,""; end; else if(tab[#tab]=="")then tab[#tab]=nil;end; end; local tak=true; for i=1,#tab,1 do tak=tak and mw.ustring.match(tab[i],"^%d+$"); if(not tak)then break;end; end; if(tak)then local numeracja=mw.ustring.match(rozdzial_z_numeracja,"^([%d%.]+)%s*"); local rozdzial_bez_numeracji=mw.ustring.gsub(rozdzial_z_numeracja,"^[%d%.]+%s*",""); return rozdzial_bez_numeracji,numeracja; end; end; return rozdzial_z_numeracja,""; end; function p.__FUNKCJA_KOMPLETOWANIA(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod) local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData("Module:StronicowyParser/obiekty"); local tab_kom=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_kompletowania_stron_woluminu; return tab_kom[nazwa_szablonu]; end; function p.UruchamianieAnalizatoraSpisuRzeczyStrony() return true; end; function p.CzyZerowyNapisWprowadzeniaTekstu(linia,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony) local rozdzial=mw.ustring.match(linia,"^('+..-:[%s_]-'*)[%s_]*$") or ((not mw.ustring.match(linia,"^%s+"))and(mw.ustring.match(linia,"^(..-:[%s_]-'*)[%s_]*$"))); if(rozdzial)then return rozdzial,true; else local stronicowyparser_analizaspisurzeczy_modul=require("Module:StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy"); local spis_tresci=stronicowyparser_analizaspisurzeczy_modul.ParsowanieNapisuWprowadzeniaTekstuSpisuStron(linia,true); if(spis_tresci)then return linia,true; else local rozdzial,main=nil,nil; if(not mw.ustring.match(linia,"^'+.-[^'%s].-'+.-[^'%s]%s*$"))then rozdzial,main=mw.ustring.match(linia,"^('+[%s_]*(..-)[%s_]*'*)[%s_]*$"); end; if(rozdzial)then local stronicowyparser_spistresci_modul=require("Module:StronicowyParser/SpisTreści"); local rozdzial_main=stronicowyparser_spistresci_modul.AnalizaNapisuWprowadzeniaTekstu(rozdzial,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony); if(not mw.ustring.match(rozdzial_main,"^.*![%s_]*'*[%s_]*$"))then if(mw.ustring.match(rozdzial_main,"^[^']-$"))then if((not mw.ustring.match(rozdzial_main,"^%u[%s_]"))and(not mw.ustring.match(rozdzial_main,"[%s_]%u$")))then return rozdzial,true; end; end; end; else local czy_nie_rozdzial_zerowy=mw.ustring.match(linia,"%.%s*$"); if(czy_nie_rozdzial_zerowy)then return linia,false;end; end; return nil; end; end; end; function p.CzyNapisWprowadzeniaTekstuDwukropkowyZDwomaApostrofamiOrazLiniamiNieWoluminu(przedrotek_listy,linia,z_parametrami_linkowymi,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych) if((not przedrotek_listy)or(#przedrotek_listy==0))then return false;end; local czy_dwukropki=mw.ustring.match(przedrotek_listy,"^:+$"); if(not czy_dwukropki)then return false;end; local czy_miedzy_cudzyslowami=mw.ustring.match(linia,"^%s*''+.+'*%s*$"); if(not czy_miedzy_cudzyslowami)then return false;end; if(not z_parametrami_linkowymi)then return true;end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local czy_sa_kody=mw.ustring.match(linia,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu()); if(not czy_sa_kody)then return true;end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local stronicowyparser_potrzebne_modul=require("Module:StronicowyParser/Potrzebne"); local iterator=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(linia,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); for szablon,obiekt,kod in iterator do if((obiekt=="SZABLON")or(obiekt=="LINKW"))then local tab_pozycja_elementow_w_spisie_rzeczy,numer_rodzaju_artykulu,id,parametry_szablonu,kom=stronicowyparser_potrzebne_modul.AnalizujLinkSzablonyOrazLinki(szablon,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,nil,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,obiekt,kod,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych); if((tab_pozycja_elementow_w_spisie_rzeczy)and(numer_rodzaju_artykulu==1))then return false; end; end; end; return true; end; function p.HnNumerWprowadzeniaTekstu(nazwa,atrybuty) local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData('Module:StronicowyParser/obiekty'); local znaczniki_wprowadzenia_tekstu=stronicowyparser_obiekty_modul.znaczniki_wprowadzenia_tekstu; local numer_rozdzialu=znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]; if((atrybuty)and(numer_rozdzialu>=6))then local klasa=atrybuty["class"]; if(klasa)then local mw_hnumber_liczba=mw.ustring.match(klasa,"^%s*mw%-hnumber%-(%d+)%s*$") or mw.ustring.match(klasa,"^%s*mw%-hnumber%-(%d+)%s+") or mw.ustring.match(klasa,"%s+mw%-hnumber%-(%d+)%s+") or mw.ustring.match(klasa,"%s+mw%-hnumber%-(%d+)%s*$"); mw_hnumber_liczba=tonumber(mw_hnumber_liczba) or 6; mw_hnumber_liczba=(mw_hnumber_liczba>6) and mw_hnumber_liczba or 6; numer_rozdzialu=mw_hnumber_liczba or numer_rozdzialu; end; end; return numer_rozdzialu; end; function p.NumeracjaOrazTekstWprowadzeniaTekstu(zawartosc) local numeracja,rozdzial=mw.ustring.match(zawartosc,"^%s*([%d%.]*)%s*(.-)%s*$"); return numeracja,rozdzial; end; function p.ParserPodawaniaNapisuWprowadzeniaTekstu(nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych) local zacznij;local wprowadzenie;local zawsze=false;local ostatnie=false;local bez_kropki=nil;local spac=nil;local nie_rozdzial=nil;local nie_numerowany=nil; local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData('Module:StronicowyParser/obiekty'); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local stronicowyparser_potrzebne_modul=require("Module:StronicowyParser/Potrzebne"); local stronicowyparser_spistresci_modul=require("Module:StronicowyParser/SpisTreści"); local stronicowyparser_analizaspisurzeczy_modul=require("Module:StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy"); local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local strony_modul=require("Module:Strony"); local szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy; local linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy; local inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy; local znaczniki_wprowadzenia_tekstu=stronicowyparser_obiekty_modul.znaczniki_wprowadzenia_tekstu; local maksymalny_rozmiar_rozdzialu_zerowego=70; return function(linia,tak_ce_spis_tresci) ---- local rozdzial=nil;local numeracja=nil; local poczatek,rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.match(linia,"^([#:%*;]+)%s*('*%s*[%d%.]*%s*.-%s*'*)%s*$"); local rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone=nil; ----- ---- if(not poczatek and not rozdzial_z_numeracja)then rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.match(linia,"^([%d%.]+%s*.-)%s*$") or mw.ustring.match(linia,"^'+(%s*[%d%.]+%s*.-)%s*'*%s*$") if(rozdzial_z_numeracja)then poczatek=""; rozdzial_z_numeracja=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"](rozdzial_z_numeracja); rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.gsub(rozdzial_z_numeracja,"^(%s+)",""); rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.gsub(rozdzial_z_numeracja,"(%s+)$",""); rozdzial,numeracja=p.RozdzieleniePrawidloweLiniiWeWprowadzenieTekstuNumeracjiOdJegoNapisu(rozdzial_z_numeracja); else local function LiniaCydzyslow(linia) local linia_wew_cudz=mw.ustring.match(linia,"^'+%s*(.-[^']+.-)%s*'+%s*$") if(not linia_wew_cudz)then return false;end; return not (mw.ustring.match(linia_wew_cudz,'^%u[%u%s]*$') and((mw.ustring.match(linia_wew_cudz,"%s%u%s"))or(mw.ustring.match(linia_wew_cudz,"^%u%s"))or(mw.ustring.match(linia_wew_cudz,"%s%u$")))) end; if(LiniaCydzyslow(linia))then rozdzial=linia; poczatek=""; numeracja=""; else local url_iter=mw.ustring.gmatch(linia,"(%S+)"); local czy_rozdzial=false; for url in url_iter do czy_rozdzial=czy_rozdzial or strony_modul.SprawdzanieURL(url); if(czy_rozdzial)then break; end; end; if(czy_rozdzial)then poczatek=""; numeracja=""; rozdzial=linia; end; end; end; else rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone=rozdzial_z_numeracja; rozdzial_z_numeracja=specjalne_modul["UsuńZnakiSpecjalne"](rozdzial_z_numeracja); rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.gsub(rozdzial_z_numeracja,"^(%s+)",""); rozdzial_z_numeracja=mw.ustring.gsub(rozdzial_z_numeracja,"(%s+)$",""); rozdzial,numeracja=p.RozdzieleniePrawidloweLiniiWeWprowadzenieTekstuNumeracjiOdJegoNapisu(rozdzial_z_numeracja); end; local ze_specialnymi_obiektami=((rozdzial) and true or false);local czy_centrowanie=false;local czy_znaczniki_hn=false;local tekst; local nazwa,zawartosc,atrybuty; if(rozdzial)then tekst=rozdzial;else tekst=linia;end; ---- local function WykluczenieNieodpowiednichNormSzablonowych(rozdzial) local iterator=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(rozdzial,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); for szablon,obiekt,kod in iterator do if((obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="PRE")or(obiekt=="INNEPRE")or(obiekt=="WIKITABELA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU"))then return nil; elseif(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) if(stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_nieodpowiednie_napisu_wprowadzenia_tekstu_centrowanego[nazwa_szablonu])then return true; end; end); if(wynik)then return nil;end; end; end; return true; end; local FunkcjaSzablonowaRewidowaniaWprowadzeniaTekstu=function(wartosc) if(mw.ustring.match(wartosc,"^%s*%d+%s*/%s*%d+%s*$"))then return nil;end; if(mw.ustring.match(wartosc,"!%s*'*%s*$"))then return nil;end; numeracja,rozdzial=p.NumeracjaOrazTekstWprowadzeniaTekstu(wartosc); if(rozdzial)then local wynik=WykluczenieNieodpowiednichNormSzablonowych(rozdzial); if(not wynik)then numeracja=nil;rozdzial=nil; return nil; end; end; end; local function NiestardardoweSzablonoweWprowdzeniaTekstu(szablon,tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local czy_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(czy_ce)then local wartosc=tabela_parametrow_szablonu[czy_ce]; if(wartosc)then return FunkcjaSzablonowaRewidowaniaWprowadzeniaTekstu(wartosc); end; return nil; end; end; local function NiestardardoweZnacznikoweWprowdzeniaTekstu(szablon,nazwa,zawartosc,atrybuty) if(zawartosc)then if((nazwa=="center")or(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then return FunkcjaSzablonowaRewidowaniaWprowadzeniaTekstu(zawartosc); end; end; return nil; end; ---- local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(tekst,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) --- local czy_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(czy_ce)then ze_specialnymi_obiektami=true; czy_centrowanie=true; NiestardardoweSzablonoweWprowdzeniaTekstu(szablon,tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow); --if(rozdzial)then poczatek=nil;rozdzial=nil;numeracja=nil;end; return true; elseif((linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])or(inne_linki_szablony_elementy_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])or(stronicowyparser_potrzebne_modul.PodzielNaElementyNazwowyWikiLinkInteligentny(nazwa_szablonu,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod)))then ze_specialnymi_obiektami=true; if(rozdzial)then poczatek=nil;rozdzial=nil;numeracja=nil;end; return true; end; end); if(wynik)then return;end; elseif((obiekt=="LINKW")or(obiekt=="LINKZ"))then if(rozdzial)then poczatek=nil;rozdzial=nil;numeracja=nil;end; ze_specialnymi_obiektami=true; return nil; elseif((obiekt=="PRE")or(obiekt=="MATH")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="INNEPRE"))then if(rozdzial)then poczatek=nil;rozdzial=nil;numeracja=nil;end; ze_specialnymi_obiektami=true; return nil; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then nazwa,zawartosc,atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then if(nazwa=="center")then ze_specialnymi_obiektami=true; czy_centrowanie=true; NiestardardoweZnacznikoweWprowdzeniaTekstu(szablon,nazwa,zawartosc,atrybuty); --if(rozdzial)then poczatek=nil;rozdzial=nil;numeracja=nil;end; return nil; elseif(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa])then ze_specialnymi_obiektami=true; czy_znaczniki_hn=true; NiestardardoweZnacznikoweWprowdzeniaTekstu(szablon,nazwa,zawartosc,atrybuty); return nil; end; end; end; return szablon; end); for szablon,obiekt,kod in iter do end; rozdzial=rozdzial and parametry_modul["Odstępy"](rozdzial) or nil; poczatek=poczatek and parametry_modul["Odstępy"](poczatek) or nil; numeracja=numeracja and parametry_modul["Odstępy"](numeracja) or nil; if(not ze_specialnymi_obiektami)then local rozdzial,czy_standardowe_rozdzialy=p.CzyZerowyNapisWprowadzeniaTekstu(rozdzial or linia,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony); if((rozdzial)and(czy_standardowe_rozdzialy))then if(#rozdzial<=maksymalny_rozmiar_rozdzialu_zerowego)then if(not mw.ustring.match(rozdzial,"^.+[%.%;!,%?]%s*'+%s*$"))then return linia,rozdzial,0,nil,numeracja; else return nil; end; else local czy_poczatek_niepusty=parametry_modul.CzyTak(poczatek); local czy_numeracja_niepusta=parametry_modul.CzyTak(numeracja); if(((not czy_poczatek_niepusty)or(#poczatek==0))and((not czy_numeracja_niepusta)or(#numeracja==0)))then return nil; elseif(not mw.ustring.match(rozdzial,"^.+[%.%;!,%?]%s*'+%s*$"))then return linia,rozdzial,0,nil,numeracja; else return nil; end; end; else return nil; end; elseif(czy_centrowanie)then if(tak_ce_spis_tresci)then if((rozdzial)and(numeracja))then if((not parametry_modul.CzyTak(numeracja))and(not parametry_modul.CzyTak(rozdzial)))then return nil,nil,nil,nil; end; return linia,rozdzial,2,nil,numeracja,true; end; end; return nil; elseif(czy_znaczniki_hn)then if((rozdzial)and(numeracja))then if((not parametry_modul.CzyTak(numeracja))and(not parametry_modul.CzyTak(rozdzial)))then return nil,nil,nil,nil; end; local numer_rozdzialu=p.HnNumerWprowadzeniaTekstu(nazwa,atrybuty); return linia,rozdzial,numer_rozdzialu,nil,numeracja; end; elseif(rozdzial)then local czy_numeracja_niepusta=parametry_modul.CzyTak(numeracja); local czy_rozdzial_niepusty=parametry_modul.CzyTak(rozdzial); if((not czy_numeracja_niepusta)and(not czy_rozdzial_niepusty))then return nil; end; if(#rozdzial<=maksymalny_rozmiar_rozdzialu_zerowego)then local czy_pominac_ten_rozdzial_jako_rozdzial=rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone and p.CzyNapisWprowadzeniaTekstuDwukropkowyZDwomaApostrofamiOrazLiniamiNieWoluminu(poczatek,rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone,false,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych) or nil; if(not czy_pominac_ten_rozdzial_jako_rozdzial)then if((#poczatek>0)or(not mw.ustring.match(rozdzial,"^.+[%.%;!,%?]%s*'+%s*$")))then return linia,rozdzial,(#poczatek*(-1)),poczatek,numeracja; else return nil; end; else return nil; end; else local czy_poczatek_niepusty=parametry_modul.CzyTak(poczatek); if(((not czy_poczatek_niepusty)or(#poczatek==0))and((not czy_numeracja_niepusta)or(#numeracja==0)))then return nil; else local czy_pominac_ten_rozdzial_jako_rozdzial=rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone and p.CzyNapisWprowadzeniaTekstuDwukropkowyZDwomaApostrofamiOrazLiniamiNieWoluminu(poczatek,rozdzial_z_numeracja_nie_przetworzone,false,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych) or nil; if(not czy_pominac_ten_rozdzial_jako_rozdzial)then if((#poczatek>0)or(not mw.ustring.match(rozdzial,"^.+[%.%;!,%?]%s*'+%s*$")))then return linia,rozdzial,(#poczatek*(-1)),poczatek,numeracja; else return nil; end; else return nil; end; end; end; else return nil; end; return nil; end; end; function p.TekstPoNapisieWprowadzeniaTekstuStrony(frame) local strona=frame.args[1]; local id_rozdzialu1=frame.args[2] or ""; local id_rozdzialu2=frame.args[3] or ""; strona=frame:preprocess(strona); local title=mw.title.makeTitle('',strona); if((not title)or(not title.exists))then return nil; end; local tekst=title:getContent(); if(not tekst)then return nil;end; return p.TekstWprowadzeniaTekstu(tekst,id_rozdzialu1,id_rozdzialu2); end; function p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(tekst) tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"^[%s_]+",""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"[%s_]+$",""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"[%s_]+","_"); return tekst; end; function p.ZwracanieSekcjiNapisuWprowadzeniaTekstuStrony(frame) local strona=frame.args[1]; local id_rozdzialu=frame.args[2] or ""; strona=frame:preprocess(strona); local title=mw.title.makeTitle('',strona); if((not title)or(not title.exists))then return nil; end; local tekst=title:getContent(); if(not tekst)then return nil;end; id_rozdzialu=frame:preprocess(id_rozdzialu); local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); id_rozdzialu=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](id_rozdzialu); id_rozdzialu=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(id_rozdzialu); local html_modul=require("Module:Html"); id_rozdzialu=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(id_rozdzialu); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>(.-)</[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>",""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>(.-)</[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>","%1"); --tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"\n\n","\n\n"); tekst=p.WierszHNumer(tekst); local szeregi_modul=require("Module:Szeregi"); local iter=szeregi_modul.IteratorLiniiTekstu(tekst); local tab_rozdzialy={}; local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); for wiersz in iter do local czy_naglowek,czy_naglowek_wiki=p.SprawdzanieCzyToJestNapisWprowadzeniaTekstu(wiersz); if(czy_naglowek)then local nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu; if(czy_naglowek_wiki)then nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(wiersz); else nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajTekstHNumerNapisuWprowadzeniaTekstu(wiersz); end; nazwa_rozdzialu=frame:preprocess(nazwa_rozdzialu); local nazwa_rozdzialu_aktualna=nazwa_rozdzialu; nazwa_rozdzialu=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(nazwa_rozdzialu); local c=1; for i=1,#tab_rozdzialy,1 do if(tab_rozdzialy[i]==nazwa_rozdzialu)then c=c+1; end; end; if(c>1)then nazwa_rozdzialu=nazwa_rozdzialu.."_"..c; end; table.insert(tab_rozdzialy,nazwa_rozdzialu); if(id_rozdzialu==nazwa_rozdzialu)then return nazwa_rozdzialu_aktualna; end; end; end; return nil; end; function p.NumerSekcjiStrony(frame) local strona=frame.args[1]; local id_rozdzialu=frame.args[2] or ""; strona=frame:preprocess(strona); local title=mw.title.makeTitle('',strona); if((not title)or(not title.exists))then return nil; end; local tekst=title:getContent(); if(not tekst)then return nil;end; id_rozdzialu=frame:preprocess(id_rozdzialu); local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); id_rozdzialu=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](id_rozdzialu); id_rozdzialu=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(id_rozdzialu); local html_modul=require("Module:Html"); id_rozdzialu=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(id_rozdzialu); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>(.-)</[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>",""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>(.-)</[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>","%1"); --tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"\n\n","\n\n"); tekst=p.WierszHNumer(tekst); local szeregi_modul=require("Module:Szeregi"); local iter=szeregi_modul.IteratorLiniiTekstu(tekst); local tab_rozdzialy={}; local ile=1; for wiersz in iter do local czy_naglowek,czy_naglowek_wiki=p.SprawdzanieCzyToJestNapisWprowadzeniaTekstu(wiersz); if(czy_naglowek)then local nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu; if(czy_naglowek_wiki)then nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(wiersz); else nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajTekstHNumerNapisuWprowadzeniaTekstu(wiersz); end; nazwa_rozdzialu=frame:preprocess(nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(nazwa_rozdzialu); local c=1; for i=1,#tab_rozdzialy,1 do if(tab_rozdzialy[i]==nazwa_rozdzialu)then c=c+1; end; end; if(c>1)then nazwa_rozdzialu=nazwa_rozdzialu.."_"..c; end; table.insert(tab_rozdzialy,nazwa_rozdzialu); if(id_rozdzialu==nazwa_rozdzialu)then return ile; end; ile=ile+1; end end; return nil; end; function p.TekstWprowadzeniaTekstu(tekst,id_rozdzialu1,id_rozdzialu2) local frame=mw.getCurrentFrame(); local specjalne_modul=require("Module:Specjalne"); local html_modul=require("Module:Html"); id_rozdzialu1=frame:preprocess(id_rozdzialu1); id_rozdzialu1=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](id_rozdzialu1); id_rozdzialu1=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(id_rozdzialu1); id_rozdzialu1=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(id_rozdzialu1); id_rozdzialu2=frame:preprocess(id_rozdzialu2); id_rozdzialu2=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](id_rozdzialu2); id_rozdzialu2=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(id_rozdzialu2); id_rozdzialu2=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(id_rozdzialu2); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>(.-)</[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>",""); tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"<[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>(.-)</[Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee][Oo][Nn][Ll][Yy]>","%1"); --tekst=mw.ustring.gsub(tekst,"\n\n","\n\n"); tekst=p.WierszHNumer(tekst); local szeregi_modul=require("Module:Szeregi"); local iter=szeregi_modul.IteratorLiniiTekstu(tekst); local tab_rozdzialy={}; local str="" local nazwa_rozdzialu_aktualna; local poziom_rozdzialu_aktualny; for wiersz in iter do local czy_naglowek,czy_naglowek_wiki=p.SprawdzanieCzyToJestNapisWprowadzeniaTekstu(wiersz); if(czy_naglowek)then local nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu; if(czy_naglowek_wiki)then nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(wiersz); else nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajTekstHNumerNapisuWprowadzeniaTekstu(wiersz); end; nazwa_rozdzialu=frame:preprocess(nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=specjalne_modul["WydzielZwykłyTekst"](nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=p.UsuwanieSpacjiZnakoweNapisuWprowadzeniaTekstu(nazwa_rozdzialu); nazwa_rozdzialu=html_modul.DecodeKoduHTMLZnaku(nazwa_rozdzialu); local c=1; for i=1,#tab_rozdzialy,1 do if(tab_rozdzialy[i]==nazwa_rozdzialu)then c=c+1; end; end; if(c>1)then nazwa_rozdzialu=nazwa_rozdzialu.."_"..c; end; table.insert(tab_rozdzialy,nazwa_rozdzialu); if(((nazwa_rozdzialu_aktualna)and(nazwa_rozdzialu_aktualna==id_rozdzialu1)) and((((id_rozdzialu2=="")or(not id_rozdzialu2))and(poziom_rozdzialu<=poziom_rozdzialu_aktualny))or(nazwa_rozdzialu==id_rozdzialu2)))then return str; end; if((id_rozdzialu1~="")and(nazwa_rozdzialu==id_rozdzialu1))then nazwa_rozdzialu_aktualna=nazwa_rozdzialu; poziom_rozdzialu_aktualny=poziom_rozdzialu; str=""; elseif(id_rozdzialu1=="")then nazwa_rozdzialu_aktualna=""; poziom_rozdzialu_aktualny=0; if(id_rozdzialu2=="")then return str; elseif(nazwa_rozdzialu==id_rozdzialu2)then return str; else str=(str~="")and (str.."\n"..wiersz) or wiersz; end; else str=(str~="")and (str.."\n"..wiersz) or wiersz; end; else str=(str~="")and (str.."\n"..wiersz) or wiersz; end; end; if((id_rozdzialu1)and(id_rozdzialu1==""))then return str; elseif((nazwa_rozdzialu_aktualna)and(nazwa_rozdzialu_aktualna==id_rozdzialu1))then return str; end; return ""; end; function p.ObiektySzablonoweFormatowaniaTekstu(szablon,szablony_dozwolone_z_elementami_spisu_rzeczy_stron_woluminu,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod) if((tablica_danych_parametrow_szablonu_strony)and(kod))then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-5]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer)then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod)then return tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod.szereg_znakowy; end; end; end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); ---- local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local ktore=szablony_dozwolone_z_elementami_spisu_rzeczy_stron_woluminu[nazwa_szablonu]; if(not ktore)then return;end; local tab=mw.text.split(tostring(ktore),"%s*;%s*",false); local wynik=""; for _,num in pairs(tab)do local numer_parametru=tonumber(num) or num; for parametr,wartosc in pairs(tabela_parametrow_szablonu)do if(parametr==numer_parametru)then wynik=(wynik or "")..wartosc; end; end; end; return wynik; end); if((tablica_danych_parametrow_szablonu_strony)and(kod)and(wynik))then if(not tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-5])then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-5]={};end; local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-5]; if(not tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod])then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]={};end; local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]; tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod.szereg_znakowy=wynik; end; return wynik; end; function p.ObiektySzablonoweUzyskiwaniaUruchomieniaTekstu(szablon,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod) if((tablica_danych_parametrow_szablonu_strony)and(kod))then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-6]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer)then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod)then return tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod.szereg_znakowy; end; end; end; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData("Module:StronicowyParser/obiekty"); local szablony_z_dodatkiem_obiektowym=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_z_dodatkiem_obiektowym; local dodatek=szablony_z_dodatkiem_obiektowym[nazwa_szablonu]; if(dodatek)then local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); for name,value in pairs(tabela_parametrow_szablonu)do local name=techniczne_modul["PrzekształćWzórDoCzystegoTekstu"](name); local value=techniczne_modul["TekstBezOdwołańDoParametrówWeWzorze"](value); dodatek=mw.ustring.gsub(dodatek,"%$%("..name.."%)",value); end; return dodatek; end; end); if((tablica_danych_parametrow_szablonu_strony)and(kod)and(wynik))then if(not tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-6])then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-6]={};end; local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[-6]; if(not tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod])then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]={};end; local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]; tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod.szereg_znakowy=wynik; end; return wynik; end; function p.UsuwanieZnacznikoweOrazSzablonoweElementuNowejLinii(tekst,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE) local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); tekst=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(tekst,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) return "\n\n "; end,nil,nil, function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) if(poziom_iteracji==0)then if(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if((nazwa=="br")or(nazwa=="hr"))then return true; end; elseif(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) ---- if((nazwa_szablonu=="Br")or(nazwa_szablonu=="Hr"))then return true; end; end); if(wynik)then return wynik;end; end; end; return nil; end,nil,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); return tekst; end; function p.IntegrowanieLiniiTekstuWRamachJegoNapisuWprowadzenia(tekst,nazwa_modulu,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_obiektow_strony_dany_modul_uzyskany,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE) local CzySpecjalnaLinia=function(linia) local czy_specjalna_linia=mw.ustring.match(linia,"^[%*,;:#]+") or mw.ustring.match(linia,"^%s*$") or mw.ustring.match(linia,"^%-%-%-%-"); if(not czy_specjalna_linia)then if(mw.ustring.match(linia,"^(=[^\n]*[^%s=][^\n]*=)[^%S\n]*$"))then return true; end; end; return czy_specjalna_linia; end; ---- local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); local CzyLiniaZeSpecjalnymiSzablonami=function(linia) local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData("Module:StronicowyParser/obiekty"); local szablony_w_nie_w_tej_samej_linii=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_w_nie_w_tej_samej_linii; local iterator=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(linia,nazwa_modulu,tablica_obiektow_strony_dany_modul_uzyskany); for szablon,obiekt,kod in iterator do if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) if(szablony_w_nie_w_tej_samej_linii[nazwa_szablonu])then return true; end; end); if(wynik)then return wynik;end; end; end; return nil; end; ---- --tekst=p.UsuwanieZnacznikoweOrazSzablonoweElementuNowejLinii(tekst,tablica_obiektow_strony_dany_modul_uzyskany,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony); ---- local tab_linie_tekstu=mw.text.split(tekst,"\n"); if(#tab_linie_tekstu==0)then return "";end; local tekst_nowy=tab_linie_tekstu[1]; local czy_linia_poprz=CzySpecjalnaLinia(tekst_nowy) or CzyLiniaZeSpecjalnymiSzablonami(tekst_nowy); if(not czy_linia_poprz)then tekst_nowy=p.UsuwanieZnacznikoweOrazSzablonoweElementuNowejLinii(tekst_nowy,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_obiektow_strony_dany_modul_uzyskany,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE); end; for i=2,#tab_linie_tekstu,1 do local linia=tab_linie_tekstu[i]; local aktualna_specjalna_linia=CzySpecjalnaLinia(linia) or CzyLiniaZeSpecjalnymiSzablonami(linia); if(not aktualna_specjalna_linia)then linia=p.UsuwanieZnacznikoweOrazSzablonoweElementuNowejLinii(linia,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_obiektow_strony_dany_modul_uzyskany,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE); end; if((not czy_linia_poprz)and(not aktualna_specjalna_linia))then --local czy_wprowadzenie=mw.ustring.match(linia,"^>") local tekst_nowy2=mw.ustring.match(tekst_nowy,"^(.*\n)[^%S\n]*\n[^%S\n]*$"); tekst_nowy=(tekst_nowy2 or tekst_nowy)..((tekst_nowy2) and "" or " ")..linia; else tekst_nowy=tekst_nowy.."\n"..linia; end; czy_linia_poprz=aktualna_specjalna_linia; end; return tekst_nowy; end; function p.IterTekst(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,czy_rozdzialy_analizowac,czy_dalej_rozwazac_zakodowane,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych,__FUNKCJA,__FUNKCJA2,__FUNKCJA_ANALIZA_SPISU) local nazwy_modul=require("Module:Nazwy"); tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul=tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul or {}; tablica_danych_parametrow_szablonu_strony=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony or {}; local stronicowyparser_potrzebne_modul=require("Module:StronicowyParser/Potrzebne"); local stronicowyparser_obiekty_modul=mw.loadData("Module:StronicowyParser/obiekty"); local stronicowyparser_analizaaspisurzeczy_modul=require("Module:StronicowyParser/AnalizaSpisuRzeczy"); local szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy; local szablonowe_modul=require("Module:Szablonowe"); local parametry_modul=require("Module:Parametry"); local techniczne_modul=require("Module:Techniczne"); local html_modul=require("Module:Html"); local szeregi_modul=require("Module:Szeregi"); local szablony_do_usuwania_z_tekstu=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_do_usuwania_z_tekstu; local znaczniki_wprowadzenia_tekstu=stronicowyparser_obiekty_modul.znaczniki_wprowadzenia_tekstu; local nazwy_np_modul=mw.loadData("Module:Nazwy/Np"); local pelna_nazwa_spisu_tresci_bez_nazwy_przestrzeni_szablonowej=(nazwa_przestrzeni and nazwa_przestrzeni_ksiazki and nazwa_ksiazki and nazwa_spisu_tresci) and nazwy_modul["NazwaModułu"](((nazwy_np_modul.Template~=nazwa_przestrzeni) and (nazwa_przestrzeni) or ""),nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci) or nil; local pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa=((pelna_nazwa_spisu_tresci_bez_nazwy_przestrzeni_szablonowej)and(((nazwa_przestrzeni=="") and ":" or "")..pelna_nazwa_spisu_tresci_bez_nazwy_przestrzeni_szablonowej) or nil); local tab_analiza=szablonowe_modul.LiczbyParametroweInformacjiBazyKodowaniaWikikodu(); local __FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE=function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) local tab_obiekt=tab_analiza[obiekt]; if(not tab_obiekt)then return;end; for _,wartosc in pairs(tab_obiekt)do local element_wartosc=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[wartosc]; if(element_wartosc)then element_wartosc[kod]=nil; end; end; end; local __FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE=function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul[obiekt][kod]=nil; end; --local tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych={}; if(czy_dalej_rozwazac_zakodowane)then ---- local szablony_dozwolone_z_elementami_spisu_rzeczy_stron_woluminu=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_dozwolone_z_elementami_spisu_rzeczy_stron_woluminu; local tab_szablony_bez_generowania_napisowego=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_bez_generowania_napisowego; local szablony_nie_typowo_linkowe=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_nie_typowo_linkowe; local znaczniki_szablonowe=stronicowyparser_obiekty_modul.znaczniki_szablonowe; local szablony_sztucznego_wprowadzenia_tekstu=stronicowyparser_obiekty_modul.szablony_sztucznego_wprowadzenia_tekstu; ---- local function UsuwanieNowychLiniiZnacznikowe(szablon) local tak=nil; szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) ----- if((nazwa_szablonu=="Br")or(nazwa_szablonu=="Hr"))then if(poziom_iteracji==0)then tak=true;end; return " "; end; end); if(wynik)then return wynik,nil,true;end; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if((nazwa=="br")or(nazwa=="hr"))then if(poziom_iteracji==0)then tak=true;end; return " ",nil,true; end; end; return nil,true; end,nil,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); return szablon,tak; end; local UsuwanieZagniezdzonychNapisowWprowadzeniaTekstu=function(szablon,obiekt,kod) local czy_tak=false; local szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local czy_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(czy_ce)then local szablon_spis_tresci_zawartosc=tabela_parametrow_szablonu[czy_ce]; if(szablon_spis_tresci_zawartosc)then czy_tak=czy_tak or true; return szablon_spis_tresci_zawartosc; end; end; return nil; end); if(wynik)then return wynik,nil,true;end; return nil,true; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then if((nazwa=="center")or(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then czy_tak=czy_tak or true; return zawartosc,nil,true; end; end; end; return nil,true; end,nil,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); return szablon,czy_tak; end; local Modyfikacja=function(szablon,obiekt,kod) local czy_tak=false; local szablon,czy_tak1=UsuwanieZagniezdzonychNapisowWprowadzeniaTekstu(szablon,obiekt,kod); czy_tak=czy_tak or czy_tak1; local szablon,czy_tak2=UsuwanieNowychLiniiZnacznikowe(szablon); czy_tak=czy_tak or czy_tak2; local szablon,ile=mw.ustring.gsub(szablon,"\n"," "); czy_tak=czy_tak or (ile>0); return szablon,czy_tak; end; local function UsuwanieZnacznikowe(szablon,obiekt,kod,parametr1,parametr2,parametr3) if(obiekt=="SZABLON")then local tabela_parametrow_szablonu=parametr1; local nazwa_szablonu=parametr2; local tabela_modyfikatorow=parametr3; if(szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])then local wynik,czy_tak=Modyfikacja(szablon,obiekt,kod); if(not czy_tak)then return nil,true;end; return wynik,true; end; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa=parametr1; local zawartosc=parametr2; local tab_atrybuty=parametr3; if((nazwa=="center")or(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then local wynik,czy_tak=Modyfikacja(szablon,obiekt,kod); if(not czy_tak)then return nil,true;end; return wynik,true; end; end; end; ---- local stronicowyparser_tekst_modul=require("Module:StronicowyParser/Tekst"); --- --local tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych={}; --- local PrzetwarzanieZnacznikowe=function(komorka,trimowanie) local spacja=" "; local tab_spacja={ ["nbsp"]=spacja, ["#32"]=spacja, ["#x20"]=spacja, }; komorka=mw.ustring.gsub(komorka,"&([^&;]+);",tab_spacja); local komorka_stara=komorka; if(not trimowanie)then komorka=mw.text.trim(komorka); end; if(mw.ustring.match(komorka_stara,"^%s*[#%*:;>]"))then komorka=" "..komorka;end; return ((not trimowanie)and ("\n\n"..komorka.."\n") or komorka); end; ---- local function ZamienNaKody(zawartosc,czy_szablon) local function Linie(wzor) zawartosc=mw.ustring.gsub(zawartosc,wzor,function(a,b) return "&#"..mw.ustring.byte(a)..";"..(b or ""); end); end; if(not (mw.ustring.sub(zawartosc,1,1)=="\n"))then Linie("^([=%*#:;])"); end; local len=mw.ustring.len(zawartosc); if(not (mw.ustring.sub(zawartosc,len,len)=="\n"))then Linie("([=])([^%S\n]*)$"); end; return zawartosc; end; tekst_rozwiniety_calego_artykulu=szablonowe_modul:KodowanieNiezakodowanychNormKodowychReferencjiTekstu(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,false,function(szablon,obiekt,kod,parametr1,parametr2,parametr3,tekst) if(obiekt=="SZABLON")then local tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow=parametr1,parametr2,parametr3; local FuncSzablon=function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local numer_parametru=szablony_sztucznego_wprowadzenia_tekstu[nazwa_szablonu]; if(numer_parametru)then local parametr=tabela_parametrow_szablonu[numer_parametru]; if(parametr)then local czy_modyfikacja=false; szablon=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(szablon,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(nazwa=="div")then if(p.KodZnacznikaWeNapisieWprowadzeniaTekstuDodatniegoAlboUjemnego(parametr,zawartosc,obiekt,kod))then czy_modyfikacja=true; return zawartosc and ZamienNaKody(PrzetwarzanieZnacznikowe(zawartosc,true),false) or ""; end; end; end; return nil,true; end,nil,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); if(czy_modyfikacja)then return szablon; end; end; end; local function AnalizaSzablonu(szablon) local wynik=p.ObiektySzablonoweFormatowaniaTekstu(szablon,szablony_dozwolone_z_elementami_spisu_rzeczy_stron_woluminu,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(wynik)then return wynik;end; if(szablony_do_usuwania_z_tekstu[nazwa_szablonu])then return "";end; local czy_szablony_bez_generowania_napisowego=tab_szablony_bez_generowania_napisowego[nazwa_szablonu]; if(czy_szablony_bez_generowania_napisowego)then return "";end; if(szablony_nie_typowo_linkowe[nazwa_szablonu])then return "";end; --if(mw.ustring.match(nazwa_szablonu,"/"))then return "";end; end; local szablon2=AnalizaSzablonu(szablon); if(szablon2)then return szablon2;end; local czy_center; szablon,czy_center=UsuwanieZnacznikowe(szablon2 or szablon,obiekt,kod,tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) or szablon2; if(szablon)then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[1]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer)then local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod)then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer_kod.parametry=nil; end; end; local wynik,tabela_parametrow_szablonu=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local szablon_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(szablon_ce)then local zawartosc=tabela_parametrow_szablonu[szablon_ce]; if((zawartosc)and(p.CzyJestNapisWprowadzeniaTekstu(zawartosc) or p.CzyJestListaNapisuWprowadzeniaTekstu(zawartosc)))then return zawartosc,tabela_parametrow_szablonu; end; end; return nil,tabela_parametrow_szablonu; end); if(wynik)then return wynik;end; tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul[obiekt][kod]=szablon; return nil; elseif(czy_center)then local szablon_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(szablon_ce)then local zawartosc=tabela_parametrow_szablonu[szablon_ce]; if((zawartosc)and(p.CzyJestNapisWprowadzeniaTekstu(zawartosc) or p.CzyJestListaNapisuWprowadzeniaTekstu(zawartosc)))then return zawartosc; else return nil; end; else return nil; end; end; local znacznik_numer=znaczniki_szablonowe[nazwa_szablonu]; if(znacznik_numer)then local parametr=tabela_parametrow_szablonu[znacznik_numer]; if(parametr)then return ZamienNaKody(parametr,true); end; end; end; local wynik=FuncSzablon(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow); if(wynik)then return wynik,nil,true;end; return nil,true; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,atrybuty=parametr1,parametr2,parametr3; if((nazwa~="center")and(not znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then if((nazwa~="ref")and(nazwa~="br")and(nazwa~="hr"))then local fun=function() if(nazwa~="div")then return zawartosc and ZamienNaKody(PrzetwarzanieZnacznikowe(zawartosc,true),false) or ""; elseif((zawartosc)and(zawartosc~=""))then if(not p.KodZnacznikaWeNapisieWprowadzeniaTekstuDodatniegoAlboUjemnego(tekst,zawartosc,obiekt,kod))then local ile1;local ile2; zawartosc,ile1=mw.ustring.gsub(zawartosc,"^([^\n]+\n)",function(s) if(not mw.ustring.match(s,"^%s*$"))then return PrzetwarzanieZnacznikowe(s,true).."\n\n";end; return "\n"; end); zawartosc,ile2=mw.ustring.gsub(zawartosc,"([^\n]+)$",function(s) if(not mw.ustring.match(s,"^%s*$"))then return "\n\n"..s;end; return ""; end); return ZamienNaKody(zawartosc,false); else return zawartosc and ZamienNaKody(PrzetwarzanieZnacznikowe(zawartosc,true),false) or ""; end; else return ""; end; end; return fun,nil,true; end; else if((zawartosc)and(p.CzyJestNapisWprowadzeniaTekstu(zawartosc) or p.CzyJestListaNapisuWprowadzeniaTekstu(zawartosc)))then return zawartosc,nil,true; end; local szablon,czy_center=UsuwanieZnacznikowe(szablon,obiekt,kod,nazwa,zawartosc,atrybuty); if(szablon)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul[obiekt][kod]=szablon; local tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer=tablica_danych_parametrow_szablonu_strony[100]; if(tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer)then tablica_danych_parametrow_szablonu_strony_numer[kod]=nil; end; end; end; return nil,true; elseif(obiekt=="INNEPRE")then if(mw.ustring.match(szablon,"^%s*$"))then return "",nil,true; end; return nil,true; elseif((obiekt=="LINKW")or(obiekt=="LINKZ"))then local tak=false; szablon=szablonowe_modul:KodowanieNiezakodowanychNormKodowychReferencjiTekstu(szablon,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,false,function(szablon,obiekt,kod,parametr1,parametr2,parametr3) if(obiekt=="ZNACZNIK")then tak=true; local nazwa,zawartosc,atrybuty=parametr1,parametr2,parametr3; if((nazwa=="br")or(nazwa=="hr"))then return " ",nil,true; else return zawartosc or "",nil,true; end; end; return nil,true; end); if(tak)then tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul[obiekt][kod]=szablon; end; local czy_element_spisu,numer_rodzaju_artykulu,czy_podrecznik=stronicowyparser_analizaaspisurzeczy_modul.CzyElementSpisuRzeczy(szablon,obiekt,kod,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych,true); if(not czy_element_spisu)then return "",nil,true;end; elseif(obiekt=="WIKITABELA")then szablon=mw.ustring.match(szablon,"^{|(.-)|}$"); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"^[^\n]+",""); --szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"[|!][|!]","\n\n"); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"\n|[%-%+]?[^%S\n]*[^|\n]*|([^|\n]+)",function(komorka) return PrzetwarzanieZnacznikowe(komorka); end); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"\n|%-([^|\n]+)",function(komorka) return PrzetwarzanieZnacznikowe(komorka); end); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"\n|%-[^%S\n|]*","\n\n"); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"||([^|\n]+)",function(komorka) return PrzetwarzanieZnacznikowe(komorka); end) szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"\n|%+[^%S\n]*([^\n]+)",function(komorka) return PrzetwarzanieZnacznikowe(komorka); end); szablon=mw.ustring.gsub(szablon,"\n|([^\n|]+)",function(komorka) return PrzetwarzanieZnacznikowe(komorka); end); return szablon,nil,true; end; return nil,true; end,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); local function LiniaRozdzialyDodatnieOrazUjemne(wzor,czy_dodatni_rozdzial) tekst_rozwiniety_calego_artykulu=szeregi_modul.ZamianaZnakowaLinii(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,function(linia) local linia_nie_nil=mw.ustring.match(linia,wzor); if(linia_nie_nil)then local tak=nil; local linia_tekst=szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(linia_nie_nil,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod) if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) if((nazwa_szablonu=="Br")or(nazwa_szablonu=="Hr"))then tak=true; return " "; end; local szablon_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(szablon_ce)then local tekst=tabela_parametrow_szablonu[szablon_ce]; if(tekst)then tak=true; return tekst; end; end; end); if(wynik)then return wynik,nil,true;end; elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if((nazwa=="br")or(nazwa=="hr"))then tak=true; return " ",nil,true; elseif((nazwa=="center")or(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then tak=true; return zawartosc or "",nil,true; end; elseif(obiekt=="PRE")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeTaguPre(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then zawartosc=html_modul.ZnakiSpecjalneTaguNowiki(zawartosc); if(czy_dodatni_rozdzial)then local zawartosc=mw.ustring.gsub(zawartosc,"\n"," "); tak=true; return zawartosc,nil,true; else tak=true; return zawartosc,nil,true; end; else tak=true; return "",nil,true; end; elseif(obiekt=="ŹRÓDŁO")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeTaguSyntaxHighLight(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then zawartosc=html_modul.ZnakiSpecjalneTaguNowiki(zawartosc); if(czy_dodatni_rozdzial)then local zawartosc=mw.ustring.gsub(zawartosc,"\n"," "); tak=true; return zawartosc,nil,true; else tak=true; return zawartosc,nil,true; end; else tak=true; return "",nil,true; end; elseif(obiekt=="NOWIKI")then local nazwa,zawartosc,tab_atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeTaguNowiki(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then zawartosc=html_modul.ZnakiSpecjalneTaguNowiki(zawartosc); local zawartosc=mw.ustring.gsub(zawartosc,"\n"," "); tak=true; return zawartosc,nil,true; else tak=true; return "",nil,true; end; end; return nil,true; end,nil,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); return linia_tekst; else return nil; end; end); end; ----- LiniaRozdzialyDodatnieOrazUjemne("^(=[^\n]*[^%s=][^\n]*=)[^%S\n]*$",true); LiniaRozdzialyDodatnieOrazUjemne("^([%*#;:]+[^\n]*)$",false); tekst_rozwiniety_calego_artykulu=szablonowe_modul:ModyfikowanieKodowoSzablonoweZakodowanegoTekstu(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul, function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji,szablon_rodzica,obiekt_rodzica,kod_rodzica,poziom_iteracji_rodzica) if(obiekt=="SZABLON")then return szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) if(szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu])then return "\n\n"..szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu(obiekt,kod).."\n\n "; else local numer_parametru=szablony_sztucznego_wprowadzenia_tekstu[nazwa_szablonu]; if(numer_parametru)then local parametr=tabela_parametrow_szablonu[numer_parametru]; if(parametr)then local naglowek=p.NapisWprowadzeniaTekstuHNumer(parametr); if(naglowek)then local obiekt_hnumer="ZNACZNIK"; local kod_hnumer=(#(tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul[obiekt_hnumer] or {}))+1; return "\n\n"..szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu(obiekt_hnumer,kod_hnumer).."\n\n ",naglowek,obiekt_hnumer,kod_hnumer; end; end; end; end; end); elseif(obiekt=="ZNACZNIK")then local nazwa,zawartosc,atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if((nazwa=="center")or(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa]))then return "\n\n"..szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu(obiekt,kod).."\n\n "; end; elseif(obiekt=="INNEPRE")then return "\n"..szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu(obiekt,kod).."\n"; elseif((obiekt=="PRE")or(obiekt=="ŹRÓDŁO")or(obiekt=="GALERIA")or(obiekt=="MAPAOBRAZU")or(obiekt=="PUDEŁKOWEJŚCIA"))then return "\n\n"..szablonowe_modul.NormaKoduKodowaniaTekstu(obiekt,kod).."\n\n "; end; end,nil,nil,nil,nil,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE); ----- end; tekst_rozwiniety_calego_artykulu=mw.ustring.gsub(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"<!%-%-.-%-%->",""); local tab_magiczne_derektywy=stronicowyparser_obiekty_modul.magiczne_derektywy; tekst_rozwiniety_calego_artykulu=mw.ustring.gsub(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"__(%u+)__",function(derektywy) return tab_magiczne_derektywy[derektywy] and "" or nil; end); tekst_rozwiniety_calego_artykulu=mw.ustring.gsub(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"^(%-%-%-%-+)[^%S\n]*([^\n]+)","%1\n %2"); tekst_rozwiniety_calego_artykulu=mw.ustring.gsub(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"\n(%-%-%-%-+)[^%S\n]*([^\n]+)","\n%1\n %2"); --tekst_rozwiniety_calego_artykulu=mw.ustring.gsub(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"\n\n","\n\n"); if(czy_dalej_rozwazac_zakodowane)then ---- tekst_rozwiniety_calego_artykulu=p.IntegrowanieLiniiTekstuWRamachJegoNapisuWprowadzenia(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,nil,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_PARAMETROWE,__FUNKCJA_OPERACJE_USUWANIE_BAZOWE); tekst_rozwiniety_calego_artykulu=__FUNKCJA_ANALIZA_SPISU and __FUNKCJA_ANALIZA_SPISU(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony) or tekst_rozwiniety_calego_artykulu; end; --mw.log( tekst_rozwiniety_calego_artykulu) --local iter_main=mw.ustring.gmatch(tekst_rozwiniety_calego_artykulu,"\n([^\n]*)\n"); local iter_main=szeregi_modul.IteratorLiniiTekstu(tekst_rozwiniety_calego_artykulu); local naglowek_aktualnego_rozdzialu; local linia_naglowka_aktualnego_rozdzialu; local poziom_aktualnego_rozdzialu; local poczatek_aktualnego_rozdzialu; local numeracja_aktualnego_rozdzialu; local czy_rozdzial_aktualny_centrowany; local czy_koniec=false; ---- local odczyt_jakie_spisy_tresci=stronicowyparser_obiekty_modul.tablica_nazw_wprowadzenia_tekstu_generalnego_spisu_rzeczy_woluminu; local jakie_spisy_tresci=parametry_modul["KopiujTabelęElementów"](odczyt_jakie_spisy_tresci); setmetatable(jakie_spisy_tresci,parametry_modul.metatablica_dla_elementowych_miar_tablicy_wedle_niewielkich_liter); local czy_ce_spis_tresci=nil; ---- local czy_w_spisie_tresci=((not czy_rozdzialy_analizowac)and true or nil); local stronicowyparser_potrzebne_modul=require("Module:StronicowyParser/Potrzebne"); local parser=p.ParserPodawaniaNapisuWprowadzeniaTekstu(nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych); ----- local tak_ce_spis_tresci=nil; local m=0; local function Wystepowanie(linia,funkcja1,funkcja2) local czy_znaleziono_okladka=false; local function RozwazajLinie(szablon,obiekt,kod) if(szablon)then local tab_2,numer_rodzaju_artykulu,id,parametry,kom=stronicowyparser_potrzebne_modul.AnalizujLinkSzablonyOrazLinki(szablon,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,p.__FUNKCJA_KOMPLETOWANIA,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,obiekt,kod,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych); if(not kom)then local tab=((tab_2 and tab_2[1]) and tab_2 or nil); if(tab)then local artykul=stronicowyparser_potrzebne_modul.UzyskanieNazwyStronyWoluminuZParametramiOrazIdentyfikatoremZTabeliWoluminu(tab[1],false); local czy_okladka=mw.ustring.match(artykul,stronicowyparser_obiekty_modul.artykularne_niespisowe[1]); if((artykul~="")and((numer_rodzaju_artykulu~=1)or((numer_rodzaju_artykulu==1)and(not czy_okladka))))then return 1; elseif(czy_okladka)then czy_znaleziono_okladka=true; end; end; else return 0; end; end; end; local function RozwazajLinieZnacznikowe(zawartosc) local wartosc; local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(zawartosc,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji,tekst) local function CenterZnacznikLinia(szablon,obiekt,kod) wartosc=RozwazajLinie(szablon,obiekt,kod); if(not wartosc)then return;end; if(wartosc==1)then return nil;end; return szablon,tekst; end; if(obiekt=="SZABLON")then local szablon,tekst=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local szablon,tekst=CenterZnacznikLinia(szablon,obiekt,kod); return szablon,tekst; end); return szablon,tekst; elseif((obiekt=="LINKW")or(obiekt=="LINKZ"))then local szablon,tekst=CenterZnacznikLinia(szablon,obiekt,kod); return szablon,tekst; end; end); for szablon,obiekt,kod in iter do end; return wartosc; end; local szablon_spis_tresci; local function spis_tresci(wystepowanie_linkow,hn_number) local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(wystepowanie_linkow,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul); for szablon,obiekt,kod in iter do local function Spis(szablon,obiekt,kod) local tab_2,numer_rodzaju_artykulu,id,parametry,kom=stronicowyparser_potrzebne_modul.AnalizujLinkSzablonyOrazLinki(szablon,nazwa_przestrzeni,nazwa_przestrzeni_ksiazki,nazwa_ksiazki,nazwa_spisu_tresci,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,p.__FUNKCJA_KOMPLETOWANIA,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,obiekt,kod,tab_nazwa_spisow_przekierowaniowych); if(not kom)then local tab=((tab_2 and tab_2[1]) and tab_2 or nil); if((tab)and(numer_rodzaju_artykulu==1)and(stronicowyparser_analizaaspisurzeczy_modul.ParsowanieNapisuWprowadzeniaTekstuSpisuStron(stronicowyparser_potrzebne_modul.UzyskanieNazwyStronyWoluminuZParametramiOrazIdentyfikatoremZTabeliWoluminu(tab[1],false))))then tak_ce_spis_tresci=hn_number; szablon_spis_tresci=wystepowanie_linkow; return 1; end; else return 0; end; end; if(obiekt=="SZABLON")then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) local wynik=Spis(szablon,obiekt,kod); if(wynik)then return wynik;end; end); if(wynik)then return wynik;end; elseif((obiekt=="LINKW")or(obiekt=="LINKZ"))then local wynik=Spis(szablon,obiekt,kod); if(wynik)then return wynik;end; end; end; wystepowanie_linkow=czy_dalej_rozwazac_zakodowane and szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(wystepowanie_linkow,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) or wystepowanie_linkow; wystepowanie_linkow=mw.text.trim(wystepowanie_linkow); local czy_ce=jakie_spisy_tresci[wystepowanie_linkow]; if(czy_ce)then tak_ce_spis_tresci=hn_number; szablon_spis_tresci=wystepowanie_linkow; return 1; end; end; local wystepowanie_linkow=mw.ustring.match(linia,"^[#:%*;%d%.>]+%s*(.+)$") or mw.ustring.match(linia,"^(%S+%s*.+)$"); local tak=nil; if(czy_dalej_rozwazac_zakodowane)then if(wystepowanie_linkow)then local czy_rozdzial=nil;local wartosc=nil; local iter=szablonowe_modul:IteratorSzablonowyZakodowanegoTekstu(wystepowanie_linkow,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,function(szablon,obiekt,kod,poziom_iteracji,tekst) local czy_linkw=(obiekt=="LINKW");local czy_linkz=(obiekt=="LINKZ");local czy_szablon=(obiekt=="SZABLON");local czy_znacznik=(obiekt=="ZNACZNIK"); if(czy_linkw or czy_linkz or czy_szablon or czy_znacznik)then local podrecznik=nil; if(czy_szablon)then local wynik=szablonowe_modul.UzyskanieWynikuZOperacjiSzablonowychNaSzablonachZnacznikachParserachZmiennychOrazModyfikatorachZDanychObiektuSZABLON(szablon,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod,pelna_nazwa_spisu_tresci_szablonowa,function(tabela_parametrow_szablonu,nazwa_szablonu,tabela_modyfikatorow) ----- local czy_ce=szablony_wprowadzenia_napisu_spisu_rzeczy[nazwa_szablonu]; if(czy_ce)then local szablon_spis_tresci_zawartosc=tabela_parametrow_szablonu[czy_ce]; if(szablon_spis_tresci_zawartosc)then szablon_spis_tresci_zawartosc=mw.ustring.match(szablon_spis_tresci_zawartosc,"^'*%s*(.-)%s*'*$"); wartosc=spis_tresci(szablon_spis_tresci_zawartosc,true); else wartosc=RozwazajLinie(szablon,obiekt,kod); end; else wartosc=RozwazajLinie(szablon,obiekt,kod); if(wartosc)then podrecznik=true;else podrecznik=false;end; end; end); elseif(czy_znacznik)then local nazwa,zawartosc,atrybuty=szablonowe_modul.WydzielanieNazwyTekstuOrazOpcjiAtrybutowychZeZnacznika(szablon,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,tablica_danych_parametrow_szablonu_strony,kod); if(zawartosc)then if(nazwa=="center")then szablon_spis_tresci=mw.ustring.match(zawartosc,"^'*%s*(.-)%s*'*$"); wartosc=spis_tresci(szablon_spis_tresci,true); elseif(znaczniki_wprowadzenia_tekstu[nazwa])then szablon_spis_tresci=mw.ustring.match(zawartosc,"^'*%s*(.-)%s*'*$"); local hn_number=p.HnNumerWprowadzeniaTekstu(nazwa,atrybuty) wartosc=spis_tresci(szablon_spis_tresci,hn_number); else wartosc=RozwazajLinieZnacznikowe(zawartosc); end; end; else wartosc=RozwazajLinie(szablon,obiekt,kod); if(wartosc)then podrecznik=true;else podrecznik=false;end; end; if(podrecznik==true)then if(not czy_rozdzial)then if(wartosc==1)then local wystepowanie_linku_lub_szablonu=(mw.ustring.match(tekst,"^'*%s*"..szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod))) and(not mw.ustring.match(tekst,"^'*%s*"..szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod).."%s*>")) and (mw.ustring.match(tekst,"^[^%.]*%s*$")); if(not wystepowanie_linku_lub_szablonu)then return nil;end; czy_rozdzial=true; elseif(wartosc==0)then local ile; tekst,ile=mw.ustring.gsub(tekst,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod),""); return "", ((ile>0) and tekst or nil); end; end; elseif(podrecznik==false)then if(not wartosc)then if(czy_znaleziono_okladka)then local czy_nie_uwzgledniac_linii=mw.ustring.match(tekst,"[%s%p]*<[%s<]-%s*'*%s*"..szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod)); if(not czy_nie_uwzgledniac_linii)then local tekst,ile=mw.ustring.gsub(tekst,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod),""); return "", ((ile>0) and tekst or nil); else czy_znaleziono_okladka=false; end; else local tekst,ile=mw.ustring.gsub(tekst,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod),""); return "", ((ile>0) and tekst or nil); end; end; end; if(not wartosc)then return;end; tak=tak or (wartosc==1); if(tak)then return;end; return szablon,tekst; else local tekst,ile=mw.ustring.gsub(tekst,szablonowe_modul.NormaWzoruKodowaniaTekstu(obiekt,kod),""); return "", ((ile>0) and tekst or nil); end; end); for szablon,obiekt,kod in iter do end; end; end; if(tak)then funkcja1(szablon_spis_tresci); else funkcja2(); end; end return function() local tab_str={}; local linia; local function IterMain() for linia in iter_main do local nazwa_rozdzialu;local poziom_rozdzialu;local poczatek_rozdzialu;local numeracja_rozdzialu;local czy_rozdzial_centrowany; --------------------------------------- nazwa_rozdzialu=mw.ustring.match(linia,"^(=[^\n]*[^%s=][^\n]*=)[^%S\n]*$"); if(nazwa_rozdzialu) then nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu=p.PodajNapisPoziomuWprowadzeniaTekstu(nazwa_rozdzialu); end; if(not nazwa_rozdzialu)then if(czy_rozdzialy_analizowac)then if(not czy_w_spisie_tresci)then Wystepowanie(linia,function(szablon_spis_tresci) if(not tak_ce_spis_tresci)then nazwa_rozdzialu="Spis treści"; poziom_rozdzialu=nil; table.insert(tab_str,linia); else if(szablon_spis_tresci)then local numeracja,rozdzial=p.NumeracjaOrazTekstWprowadzeniaTekstu(szablon_spis_tresci); if((numeracja)and(rozdzial))then numeracja_rozdzialu=numeracja; nazwa_rozdzialu=rozdzial; else nazwa_rozdzialu=szablon_spis_tresci; numeracja_rozdzialu=nil; end; else nazwa_rozdzialu="Spis treści"; numeracja_rozdzialu=nil; end; local czy_rozdzial_naglowka_hn=tonumber(tak_ce_spis_tresci); poziom_rozdzialu=czy_rozdzial_naglowka_hn or 2; czy_rozdzial_centrowany=(not czy_rozdzial_naglowka_hn)and true or false; poczatek_rozdzialu=nil; --str=""; end; end,function() nazwa_rozdzialu=nil; end); end; if(not nazwa_rozdzialu)then local linia_temp; linia_temp,nazwa_rozdzialu,poziom_rozdzialu,poczatek_rozdzialu,numeracja_rozdzialu,czy_rozdzial_centrowany=parser(linia,true); end; else nazwa_rozdzialu=nil; end; end; if(nazwa_rozdzialu)then czy_w_spisie_tresci=true; if(not naglowek_aktualnego_rozdzialu)then naglowek_aktualnego_rozdzialu=nazwa_rozdzialu; linia_naglowka_aktualnego_rozdzialu=linia; poziom_aktualnego_rozdzialu=poziom_rozdzialu; poczatek_aktualnego_rozdzialu=poczatek_rozdzialu; numeracja_aktualnego_rozdzialu=numeracja_rozdzialu; czy_rozdzial_aktualny_centrowany=czy_rozdzial_centrowany; else ---------------------------------------------- local naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu=naglowek_aktualnego_rozdzialu; local linia_naglowka_posredni_aktualnego_rozdzialu=linia_naglowka_aktualnego_rozdzialu; local poziom_posredni_aktualnego_rozdzialu=poziom_aktualnego_rozdzialu; local poczatek_posredni_aktualnego_rozdzialu=poczatek_aktualnego_rozdzialu; local numeracja_posredni_aktualnego_rozdzialu=numeracja_aktualnego_rozdzialu; local czy_rozdzial_posredni_centrowany=czy_rozdzial_aktualny_centrowany; ---------------------------------------------- naglowek_aktualnego_rozdzialu=nazwa_rozdzialu; linia_naglowka_aktualnego_rozdzialu=linia; poziom_aktualnego_rozdzialu=poziom_rozdzialu; poczatek_aktualnego_rozdzialu=poczatek_rozdzialu; numeracja_aktualnego_rozdzialu=numeracja_rozdzialu; czy_rozdzial_aktualny_centrowany=czy_rozdzial_centrowany; local str=table.concat(tab_str,"\n"); if(not __FUNKCJA2)then naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu=naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu and (czy_dalej_rozwazac_zakodowane and szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) or naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu ) or nil; str=str and (czy_dalej_rozwazac_zakodowane and szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(str,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) or str) or nil; elseif(czy_dalej_rozwazac_zakodowane)then naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu=naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu and __FUNKCJA2(naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,true) or nil; str=str and __FUNKCJA2(str,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,false) or nil; end; --linia_poprz=nil; m=m+1; return {naglowek_posredni_aktualnego_rozdzialu,linia_naglowka_posredni_aktualnego_rozdzialu,},str,poziom_posredni_aktualnego_rozdzialu,poczatek_posredni_aktualnego_rozdzialu,numeracja_posredni_aktualnego_rozdzialu,czy_rozdzial_posredni_centrowany; end; else if(naglowek_aktualnego_rozdzialu)then table.insert(tab_str,linia); end; --linia_poprz=linia; end; end; if(czy_koniec)then return nil;end; czy_koniec=true; --- local str=table.concat(tab_str,"\n"); -- if(not __FUNKCJA2)then naglowek_aktualnego_rozdzialu=naglowek_aktualnego_rozdzialu and (czy_dalej_rozwazac_zakodowane and szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(naglowek_aktualnego_rozdzialu,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) or naglowek_aktualnego_rozdzialu ) or nil; str=str and (czy_dalej_rozwazac_zakodowane and szablonowe_modul:KompletowanieSzablonoweZakodowanegoTekstu(str,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul) or str) or nil; elseif(czy_dalej_rozwazac_zakodowane)then naglowek_aktualnego_rozdzialu=naglowek_aktualnego_rozdzialu and __FUNKCJA2(naglowek_aktualnego_rozdzialu,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,true) or nil; str=str and __FUNKCJA2(str,nil,tablica_analizy_obiektow_strony_dany_modul,false) or nil; end; --linia_nast=nil;linia_poprz=nil; m=m+1; return (naglowek_aktualnego_rozdzialu and {naglowek_aktualnego_rozdzialu,linia_naglowka_aktualnego_rozdzialu,} or nil),str,poziom_aktualnego_rozdzialu,poczatek_aktualnego_rozdzialu,numeracja_aktualnego_rozdzialu,czy_rozdzial_aktualny_centrowany; end; ---- local naglowek_tab_aktualnego_rozdzialu,str,poziom_aktualnego_rozdzialu,poczatek_aktualnego_rozdzialu,numeracja_aktualnego_rozdzialu,czy_rozdzial_aktualny_centrowany=IterMain(); return naglowek_tab_aktualnego_rozdzialu,str,poziom_aktualnego_rozdzialu,poczatek_aktualnego_rozdzialu,numeracja_aktualnego_rozdzialu,czy_rozdzial_aktualny_centrowany; end,tekst_rozwiniety_calego_artykulu; end; return p; nna6dqm7qpvmzo0c2x2bjntkbb212ww 2 61075 548855 547072 2026-07-29T17:54:10Z Persino 2851 548855 wikitext text/x-wiki {{PobierzNumerArtykułu|Lekcja_4|dane=3|który=2|poziomowo=tak|nagłówek=tak|bez automatu=|nazwa przestrzeni nazw=Wikijunior|nazwa jednostki=Rumuński/Lekcja_4}} o7ehoe7da14tb2b1tn691idd7pbns5j 548856 548855 2026-07-29T17:54:28Z Persino 2851 548856 wikitext text/x-wiki {{PobierzNumerArtykułu|Lekcja_4|dane=3|który=2|poziomowo=tak|nagłówek=tak|bez automatu=|nazwa przestrzeni nazw=(main)|nazwa jednostki=Rumuński/Lekcja_4}} lunp2orez1cjtkakk4hwmw01mk48t5t 548857 548856 2026-07-29T17:55:46Z Persino 2851 548857 wikitext text/x-wiki {{PobierzNumerArtykułu|Lekcja_4|dane=3|poziomowo=tak|nagłówek=tak|bez automatu=|nazwa przestrzeni nazw=(main)|nazwa jednostki=Rumuński/Lekcja_4}} 8feflhwmyfearz0o52jr5j6y3g87qum 0 61129 548893 502114 2026-07-30T01:11:08Z Persino 2851 /* Źródło */ 548893 wikitext text/x-wiki '''Kleftiko''' (gr. κλέφτικο) ― jagnięcina „po zbójnicku” zapiekana z warzywami. Danie typowe, pochodzące z kuchni kreteńskiej. Mięso jagnięcia (również koźlęcia) tradycyjnie przyrządzane w ziemnym palenisku, współcześnie, w warunkach domowych może być zapiekane w naczyniu żaroodpornym. == Składniki == * ''1 kg jagnięciny z kością'' * ''2 pomidory'' * ''1 cebula'' * ''1 główka czosnku'' * ''2 gałązki rozmarynu'' * ''4 ziemniaki'' * ''1 marchew'' * ''¾ szklanki oliwy'' * ''½ szklanki wina czerwonego'' * ''1 łyżeczka oregano'' * ''1 łyżeczka tymianku'' * ''sól, pieprz'' == Przyrządzenie == # Przygotować marynatę z wina i ¼ szklanki oliwy, z dodatkiem oregano, tymianku oraz zgniecionych ząbków czosnku. Jagnięcinę pozostawić w niej na 6 godzin. # Ziemniaki i cebulę obrać, pokroić w ćwiartki, a oskrobaną marchew skroić w grube plastry. # Do naczynia wlać resztę oliwy i ułożyć warzywa, na nich mięso polane marynatą, przekładane gałązkami rozmarynu. Całość oprószyć solą i pieprzem. # Przyrządzoną zawartość pod szczelnym przykryciem (można ją też włożyć w rękaw do pieczenia) piec przez 2 i pół godziny. == Źródło == * Według przepisu w: Anna Kwiatkowska, Tomasz Rudomino: ''Podróże ze smakiem''. Warszawa 2006, s. 196 {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Warzywa|Kuchnia grecka}} </noinclude> hbinqta4eunu51zq281uxyh4yqcjg5w 0 61180 548990 544722 2026-07-30T03:45:53Z Persino 2851 548990 wikitext text/x-wiki {{plik|plik=Amaro averna.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Averna}} Czas przygotowania: - == Składniki == * ''4 cl {{lpg|Averna|Averny}}'' * ''lód'' * ''sok z czerwonych (krwistych) pomarańczy'' == Przygotowanie == Odmierzoną ilość Averny wlać na kostki lodu i dopełnić zimnym sokiem z krwistych pomarańczy. == Uwagi == {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Koktajle}} </noinclude> bslxk5zuj5p32v3otozz2p4mk9jon1c 828 61693 548872 546284 2026-07-29T21:14:43Z Persino 2851 548872 Scribunto text/plain -- Zmienne potrzebne do funkcji: p.NazwaSortowaniaNazwyStrony(frame), która jest wykorzystywana do domyślnego formatowania stron do szablonów: "Kategoria" i "Kategorie", i ich pochodnych, które korzystają z funkcji o takich samych nazwach, co te szablony. local p={}; p.tablica_wyrazowa_alternatyw={ ["i"]=true, ["lub"]=true, ["oraz"]=true, ["bądź"]=true, ["ewentualnie"]=true, ["natomiast"]=true, }; p.tablica_wyrazowa_gdy_alternatywy={ ["szablon"]=true, }; p.tablica_wyrazowa_niealternatyw={ ["o"]=true, ["w"]=true, ["z"]=true, ["ze"]=true, ["od"]=true, ["ode"]=true, ["do"]=true, ["dla"]=true, ["na"]=true, ["pod"]=true, ["nad"]=true, ["znad"]=true, ["spod"]=true, ["stamtąd"]=true, ["podnad"]=true, ["bez"]=true, ["nie"]=true, ["tak"]=true, ["brak"]=true, ["spoza"]=true, }; p.tablica_wyrazowa_wybrane_przyimki={ ["o"]=true, ["z"]=true, ["ze"]=true, ["w"]=true, ["na"]=true, ["do"]=true, ["bez"]=true, ["od"]=true, }; p.tablica_wyrazy_niedopuszczalne={ ["infobox"]=true, ["wikibooks"]=true, ["mediawiki"]=true, }; p.tablica_analizowanie_bez={ ["Wikibooks"]=true, ["MediaWiki"]=true, ["TemplateStyles"]=true, ["Lua"]=true, ["Scribunto"]=true, ["HTML"]=true, ["XHTML"]=true, ["CSS"]=true, ["String"]=true, ["Dump"]=true, ["Wikidan"]=true, ["Opis"]=true, }; p.tablica_analizowanie_specjalne_wyrazy={ ["błędam"]=true, } p.tablica_analizowanie_specjalne_sekwencje={ ["błędn"]=true, ["błędy"]=true, ["nazwy"]=true, }; p.tablica_wyrazy_do_usuwania_przez_sortowanie={ ["używa"]=true, ["wymag"]=true, ["podział"]=true, ["taki"]=true, ["jaki"]=true, ["samy"]=true, ["któr"]=true, ["zwróc"]=true, ["przez"]=true, ["przestarz"]=true, ["postac"]=true, ["zawiera"]=true, ["zawar"]=true, ["byc"]=true, ["dotycz"]=true, ["duż"]=true, ["małośc"]=true, ["malut"]=true, ["liczb"]=true, ["musi"]=true, ["musz"]=true, ["zgłaszan"]=true, ["przekracz"]=true, ["dopuszcz"]=true, ["duż"]=true, ["prawidł"]=true, ["samozamykaj"]=true, ["zależ"]=true, ["wyświetl"]=true, ["inn"]=true, ["tej"]=true, ["tego"]=true, ["pełn"]=true, ["dawn"]=true, --["definicj"]=true, ["główn"]=true, ["określon"]=true, ["poprawn"]=true, ["istniejąc"]=true, ["znan"]=true, ["zgodn"]=true, ["wszystk"]=true, ["sprawdzen"]=true, ["osobn"]=true, ["tworz"]=true, ["wywołan"]=true, ["wywołań"]=true, ["obsługując"]=true, ["wartość"]=true, ["pudełek"]=true, ["parametr"]=true, ["pozostał"]=true, ["użyc"]=true, ["szablonów"]=true, ["podano"]=true, ["złym"]=true, ["dobrym"]=true, ["brak"]=true, ["nazwanym"]=true, ["obiektam"]=true, ["pusty"]=true, ["puste"]=true, ["wykorzyst"]=true, ["potrzeb"]=true, ["korzystan"]=true, ["zbiorcz"]=true, ["powoduj"]=true, }; p.tablica_wyrazy_przez_sortowanie={ ["brak"]=true, ["spis"]=true, ["istniej"]=true, ["zobacz"]=true, ["grup"]=true, }; p.tablica_wyrazy_parsowania_nazwy_sortowania={ ["obiekt[^%s]*$"]=true, }; p.tablica_zmiana_liczenia_nazwy_sortowania={ ["odnośnik"]=true, }; p.tablica_dzielenia_elementowa_sortowania={ ["miast"]=true, ["gmin"]=true, ["powiat"]=true, ["województw"]=true, }; p.tablica_kompletne_wyrazy_do_usuwania_przez_sortowanie={ ["jest"]=true, ["może"]=true, ["można"]=true, ["być"]=true, ["zbyt"]=true, ["dane"]=true, ["się"]=true, ["szablon"]=true, ["według"]=true, ["mał[ayoe]"]=true, ["małość"]=true, }; p.tablica_wydzielania_subelementowych={ ["Link"]=true, }; p.tablica_wydzielania_subelementowych_innych={ ["Wiki"]=true, ["Multi%-?"]=true, }; p.tablica_kompletne_wyrazowy_do_sortowania_bez_analizowania={ ["skrypty"]=true, ["hasła"]=true, ["książki"]=true, ["artykuły"]=true, ["podręczniki"]=true, ["artykuły dla dzieci"]=true, ["podręczniki dla dzieci"]=true, ["strony brudnopisu opisu modułów"]=true, ["strony brudnopisu opisu szablonów"]=true, ["strony brudnopisu modułów"]=true, ["strony brudnopisu szablonów"]=true, ["strony opisu modułów"]=true, ["strony opisu szablonów"]=true, ["strony modułów"]=true, ["strony szablonów"]=true, ["jednostki brudnopisu projektu"]=true, ["strony brudnopisu projektu"]=true, ["strony kategorii"]=true, ["strony pomocy"]=true, ["strony projektu"]=true, ["jednostki użytkowników"]=true, ["strony użytkowników"]=true, ["strony niepodręcznikowe"]=true, }; return p; 7wh3vdt38rig1u65fxkhkm3ph27i3tt 0 61743 548984 516299 2026-07-30T03:39:54Z Persino 2851 548984 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Aigo boulido.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Aigo boulido z kromką chleba}} == Składniki == * ''560 g ziemniaków, obranych i pokrojonych w 1,5 cm kostkę'' * ''2 główki czosnku (ząbki obrane i pozostawione w całości)'' * ''3 łyżki oliwy'' * ''wiązka ziół (rozmaryn, szałwia, tymianek, pietruszka, liście laurowe)'' * ''1 i pół łyżeczki soli morskiej'' * ''świeżo mielony czarny pieprz do smaku'' == Przygotowanie == Czosnek piecze się po zdjęciu wierzchniej łuski, po uprzednim posmarowaniu oliwą i zawinięciu w folię aluminiową, przez około 45 minut do zmięknięcia. Po ostudzeniu przeciska się go przez praskę. W dużym garnku łączy się wodę, pokrojone ziemniaki, przeciśnięty pieczony czosnek, bukiet ziół, oliwę, sól i pieprz. Mieszankę doprowadza się do wrzenia, po czym gotuje pod przykryciem na średnim ogniu przez 20 minut do miękkości ziemniaków. Usuwa się bukiet ziół, a zupę miksuje na gładki krem. Przed podaniem zupę doprawia się do smaku, rozlewa do misek i dekoruje startym serem gruyère oraz oliwą. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Kuchnia francuska|Zupy}} </noinclude> 494wslxnvkhquo62h4kdggf7zl94fh6 828 62029 548860 543228 2026-07-29T19:58:56Z Persino 2851 548860 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 0px)); } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 3q6dym33mu68zkea2i39hpldzr66ch7 548861 548860 2026-07-29T20:01:05Z Persino 2851 548861 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 0px)) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ a2fhoxelwpq08vtc7btvto0qkkqdiac 548862 548861 2026-07-29T20:06:26Z Persino 2851 548862 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 1px)) !important; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 3olcipdt38wmjibcw19z3kq8zbsso2e 548863 548862 2026-07-29T20:09:14Z Persino 2851 548863 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 1px)) !important; box-sizing:content-box !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ okrz4xc66k8ytgtc9bbnxul4ezh58lc 548873 548863 2026-07-29T21:37:42Z Persino 2851 548873 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar.szablon_plik_ramka > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar.szablon_plik_ramka > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 1px)) !important; box-sizing:content-box !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ ompbdu6j8801mnouye97v760awtu246 548874 548873 2026-07-29T21:45:54Z Persino 2851 548874 sanitized-css text/css .szablon_plik{ font-size:1rem; line-height:inherit; box-sizing:border-box; max-width:100%; width:auto; overflow-x:auto; overflow-y:visible; } .szablon_plik > *{ display:block; width:100%; height:100%; max-width:100%; max-height:100%; box-sizing:border-box; } .szablon_plik > * > * > a:first-child .mw-broken-media{ width:auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ font-size:75%; padding:0.375em; padding-top:0; box-sizing:border-box; width:100%; border-left:0; border-right:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ float:right; clear:right; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ float:left; clear:left; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak, .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ float:none; clear:none; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj > *{ margin:0 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo, .szablon_plik.szablon_plik_lewo, .szablon_plik.szablon_plik_centruj, .szablon_plik.szablon_plik_brak{ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_pozycja_nic{ display:inline-block; vertical-align:bottom; } .szablon_plik:not(.szablon_plik_prawo):not(.szablon_plik_lewo):not(.szablon_plik_centruj):not(.szablon_plik_brak):not(.szablon_plik_pozycja_nic){ display:block; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img{ width:100% !important; height:100% !important; display:block; box-sizing:border-box; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar.szablon_plik_ramka:not(.szablon_plik_ramka_bezramki) > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar.szablon_plik_ramka:not(.szablon_plik_ramka_bezramki) > * > span > a > img{ max-width: calc(100% - (2 * 3px) - (2 * 1px)) !important; box-sizing:content-box !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ height:calc( 100% - 22px ) !important; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a{ display:flex; flex-direction:column; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ flex: 1 1 auto; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > *, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > a > img, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure > figcaption, .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > span > figcaption{ max-width:100%; } .szablon_plik.szablon_plik_rozmiar > * > figure{ margin:0; } .szablon_plik.szablon_plik_prawo{ padding:0 0 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_lewo{ padding:0 0.5em 0.2em 0; } .szablon_plik.szablon_plik_centruj{ padding:0 0.5em 0.2em 0.5em; } .szablon_plik.szablon_plik_brak{ padding:0; } @media all and (min-width:745px), all and (min-device-width:745px){ .szablon_plik + pre, .szablon_plik + style + pre, .szablon_plik + link + pre{ margin-top:0 !important; } } @media all and (max-width:745px), all and (max-device-width:745px){ .szablon_plik:not(.nomedia){ margin-left:0 !important; margin-right:0 !important; padding-left:0 !important; padding-right:0 !important; } .szablon_plik:not(.nomedia){ float:none; clear:none; } .szablon_plik:not(.nomedia) > *{ margin-left:auto; margin-right:auto; } } /*{{Kategoria|Moduły - arkusze stylów}}*/ 45x66uga1ys7nap4o68ir4ohdgw0426 0 62034 548999 527799 2026-07-30T03:59:41Z Persino 2851 548999 wikitext text/x-wiki {{wikipedia|baklawa}} {{Plik|plik=Pistachio Baklava (23102093965).jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Baklawa (syryjska)}} {{Plik|plik=Plik:Pakhlava.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Baklawa (syryjska)}} '''Baklawa''' ({{lpg|język arabski|arab.}} البقلاوة, {{lpg|język syryjski (współczesny)|syryjski}} ܒܩܠܘܐ) – słodkie porcjowane ciasto z bakaliami, występujące głównie w kuchni arabskiej, bałkańskiej i tureckiej w postaci zróżnicowanych przepisów. W Syrii jest deserem podawanym na ogół przy szczególnych okazjach świątecznych (np. na zakończenie postnego {{lpg|ramadan|ramadanu}}). Złożone z wielu warstw {{sr|Ciasto fyllo|ciasta fyllo}} z nadzieniem pistacjowym i zapachem cytrusowym (pomarańczowo-cytrynowym). Porcjowane na poszczególne ciastka rozmaicie, lecz najczęściej w formie rombu. == Składniki == * ''8 płatów (arkuszy) ciasta fyllo'' * ''35 dag obranych i niesolonych orzeszków pistacjowych'' * ''10 dag masła'' * ''15 dag cukru'' * ''1 cytryna'' * ''aromat pomarańczowy'' == Przygotowanie == # Natłuścić formę (blachę) do pieczenia i wyłożyć ją 4 płatami ciasta. Schłodzone masło skroić w wiórki i połową z nich posypać ciasto, na które nałożyć masę z grubo zmielonych orzeszków pistacji. Pokryć pozostałymi arkuszami ciasta i posypać resztą masła. # Piekarnik rozgrzać do temperatury {{C|170}} i wstawić ciasto. Piec przez 35 minut, potem zwiększyć temperaturę do {{C|210}} i odczekać 10 minut. # Cukier rozpuścić w 2 szklankach wody i zagotować. Następnie wlać sok z cytryny i gotować aż do zgęstnienia syropu. Po dodaniu kilku kropli aromatu pomarańczowego gotować jeszcze przez 2 minuty i na końcu przestudzić. # Gotowe ciasto pokroić w romby i nasączyć syropem. == Źródło == * Opracowano na podstawie przepisu z: Anna Kwiatkowska, Tomasz Rudomino: ''Podróże ze smakiem''. Wydawnictwo Książkowe "Twój Styl", Warszawa 2006, s. 158. {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Ciasta|Przysmaki Ramadanu|Kuchnia arabska}} </noinclude> h857b6covqqk822ocv27zaahaqqv7xi 0 62051 548904 526430 2026-07-30T01:25:57Z Persino 2851 548904 wikitext text/x-wiki {{Plik|plik=Plik:Pichelsteiner Eintopf.jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Pichelsteiner}} '''Pichelsteiner''' – niemiecki gulasz mięsno-warzywny, proste i sycące (ok. 700 kalorii) {{lpg|Eintopf|danie jednogarnkowe (''Eintopf'')}} {{lpg|kuchnia bawarska|kuchni bawarskiej}}. == Wersja I == Przepis na ilość wystarczającą dla 4 osób: === Składniki === * ''500 g mięsa mieszanego (wołowina/cielęcina, wieprzowina, baranina/jagnięcina)'' * ''1 łyżeczka masła lub margaryny'' * ''2 cebule'' * ''4 marchewki'' * ''1 seler'' * ''1 główka włoskiej kapusty'' * ''6 średnich ziemniaków'' * ''2-3 szklanki wywaru z mięsa (bulionu)'' * ''1 liść laurowy'' * ''sól, pieprz'' === Przyrządzenie === #Pokrajać mięso w niewielkie kostki i przyprawić solą oraz pieprzem. Pokroić na plasterki cebulę i lekko podsmażyć (zrumienić) ją lekko w maśle (margarynie), następnie dodać pokrojone mięso i także obsmażyć je na małym ogniu przez ok. 5 minut. #Skroić w plasterki marchew i ziemniaki, pokroić na kostki seler i kapustę. Nie mieszać tych warzyw z mięsem, lecz po kolei układać je warstwami na mięsie w dużym rondlu (lub kociołku). Dodać liść laurowy i na całość rozlać przygotowany wcześniej bulion. #Gotować na wolnym ogniu pod przykryciem przez 1,5 godziny. W razie potrzeby dolać więcej bulionu w trakcie gotowania. #Podawać z wiejskim chlebem żytnim. Jako deser mogą służyć owoce świeże bądź z puszki. === Źródło === * ''The Burda Cook Book No. 1''. Aenne Burda Publishing Co., Offenburg 1977, s. 166, {{ISBN|3-920-158-22-9}} == Wersja II == Przepis na ilość wystarczającą dla 8 osób: === Składniki === * ''¾ kg wołowiny, wieprzowiny, baraniny (po 250 g)'' * ''½ kg ziemniaków'' * ''2 łyżki smalcu'' * ''250 g marchewki'' * ''250 g cebuli'' * ''250 g selera'' * ''250 g białej kapusty'' * ''250 g pora (tylko biała łodyga)'' * ''2-3 szklanki bulionu wołowego (lub z kostki)'' * ''3-4 łyżki posiekanej natki pietruszki'' * ''1 łyżeczka soli'' * ''½ łyżeczki majeranku'' * ''½ łyżeczki pieprzu'' === Przyrządzenie === #Wszystkie mięsa po umyciu i osuszeniu pokroić w kostkę, a kapustę drobno poszatkować. Obrany seler i ziemniaki pokrajać w kostkę, marchewkę i cebulę w plasterki, a umyty por – w cienkie paski. #W dużym rondlu mocno rozgrzać smalec i zrumienić na nim mięso, posypując je solą i pieprzem. Na nim kolejno układać warstwami cebulę, ziemniaki, marchewkę, seler, por, kapustę – każdą warstwę lekko przesypując solą i majerankiem. #Całość zalać gorącym bulionem, przykryć i na małym ogniu dusić przez 35-45 minut. Przed podaniem potrawę posypać drobno posiekaną natką. === Uwagi === * W przepisie podano wagę czystego mięsa – bez tłuszczu i kości. * W wypadku przyrządzania nie w tradycyjnym kociołku, do gotowania (duszenia) potrawy najlepiej skorzystać z solidnego rondla o grubym dnie. === Źródło === * Hanna Szymanderska: ''Dania jednogarnkowe''. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2004, s. 25, {{ISBN|83-7337-743-3}} {{BrClear}} <noinclude> {{SortKuchWolumin|Mięsa|Warzywa|Kuchnia niemiecka}} </noinclude> k36yguq1ap9o0wtmw0afm9k0taz34n5 0 63787 548859 548827 2026-07-29T19:53:24Z Persino 2851 548859 wikitext text/x-wiki {{Status|-0%|Klasy 4-8 szkoły podstawowej|Wiedza o społeczeństwie|poziom=Szkoła podstawowa}} {{Wikipedia|Edukacja obywatelska|edukacji obywatelskiej}} {{Plik|plik=European Youth Parliament - Éire Ireland - 7th & 8th April 2024 (53636257052).jpg|ramka=mały|rozmiar=260px|pozycja=prawo|opis=Uczestnicy sesji Europejskiego Parlamentu Młodzieży}} Tematy zawarte w podręczniku są zgodne z podstawą programową do nauki przedmiotu „edukacja obywatelska” w zakresie VI klasy szkoły podstawowej (''Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia'', {{Dziennik Ustaw|2025|382}}). == Spis treści == === Relacje, szkoła i prawo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Integracja – kim jestem w mojej klasie?|Integracja – kim jestem w mojej klasie?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról|Jak budować dobrą grupę? Zasady, współpraca i podział ról]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Presja rówieśnicza|Presja rówieśnicza]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów|Dlaczego się kłócimy? Dobre sposoby na rozwiązywanie konfliktów]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?|Cyberbullying – jak reagować na przemoc w sieci i gdzie szukać pomocy?]] === Szkoła jako Mini-Państwo === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?|Jak działa szkoła? Kto za co odpowiada?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Statut Szkoły – prawa i obowiązki|Statut Szkoły – prawa i obowiązki]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole|Co wolno nauczycielowi, a co uczniowi? Prawne granice w szkole]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Samorząd uczniowski|Samorząd uczniowski]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)|Jak zorganizować szkolne wybory? (zasady demokracji w praktyce)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?|Budżet uczniowski – jak napisać projekt i zdobyć finanse na pomysł w szkole?]] === Samorząd === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Czym jest moja gmina/miasto?|Czym jest moja gmina/miasto?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań|Kto tu rządzi? burmistrz/wójt i rada gminy – podział zadań]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?|Skąd gmina ma pieniądze i na co je wydaje?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)|Jak mieszkańcy mogą zmieniać swoją gminę? (Petycje, konsultacje, budżet obywatelski)]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Młodzieżowa Rada Gminy|Młodzieżowa Rada Gminy]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie|Ekologia lokalnie – jak dbać o nasze otoczenie]] === Cyfrowy obywatel i informacja === * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?|Ślad cyfrowy – co mówią o Tobie Twoje działania w sieci?]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Prywatność i wizerunek|Prywatność i wizerunek]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe|Skąd czerpiemy wiedzę? Media tradycyjne a media społecznościowe]] * [[Edukacja obywatelska dla VI klasy szkoły podstawowej/Fake news i manipulacja|Fake news i manipulacja]] 1v5y78x24qszl37g54k69dt6hffwj2f 0 63788 548849 2026-07-29T16:54:49Z Igor123121 34732 m 548849 wikitext text/x-wiki Klasa szkolna to nie tylko miejsce, w którym uczysz się matematyki, historii czy języka polskiego. To przede wszystkim mała społeczność, której jesteś bardzo ważną częścią. Każdego dnia spędzasz w niej kilka godzin, rozmawiasz, współpracujesz i budujesz relacje. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jaką rolę w niej odgrywasz i jak to, kim jesteś, wpływa na całą grupę? == Co to jest integracja? == Integracja to proces łącznia się w całość. W odniesieniu do klasy oznacza to sytuację, w której wszyscy uczniowie – mimo że bardzo się od siebie różnią – potrafią ze sobą współpracować, szanują się i czują się w szkole bezpiecznie. Zintegrowana klasa to zespół, w którym nikt nie jest pomijany ani odrzucany. Integracja nie oznacza, że każdy musi być najlepszym przyjacielem wszystkich innych. Chodzi o to, aby potrafić działać razem dla wspólnego celu, na przykład podczas przygotowywania projektu grupowego czy organizacji szkolnej imprezy. == Różnorodni, czyli wyjątkowi == Wyobraź sobie orkiestrę, w której wszystkie instrumenty brzmią dokładnie tak samo. Taka muzyka szybko stałaby się nudna. Podobnie jest w klasie. Każdy z Was wnosi do niej coś innego: * '''Inne talenty''' – ktoś świetnie rysuje, ktoś inny szybko liczy, a jeszcze ktoś potrafi rozładować napięcie dobrym żartem. * '''Inne charaktery''' – jedni są głośni i przebojowi (liderzy), inni wolą spokój, uważnie słuchają i analizują sytuację (obserwatorzy). * '''Inne pasje''' – różnicują Was zainteresowania, od sportu po gry komputerowe czy czytanie książek. Ta różnorodność to największa siła Waszej klasy. Dzięki niej możecie uczyć się od siebie nawzajem i uzupełniać w codziennych zadaniach. == Kim jestem w mojej klasie? (Twoja rola w grupie) == Wchodząc do klasy, zakładasz pewną "niewidzialną rolę". Czasami wynika ona z Twojego charakteru, a czasami z tego, czego w danym momencie potrzebuje grupa. Kim najczęściej bywasz? * '''Organizator''' – lubisz planować, dzielić zadania i pilnować terminów. * '''Pomocnik''' – chętnie tłumaczysz trudny materiał i wspierasz innych w problemach. * '''Wesołek''' – dbasz o dobry humor, potrafisz pocieszyć i rozśmieszyć klasę. * '''Rozjemca''' – nie lubisz kłótni, starasz się godzić zwaśnione strony i szukać kompromisu. Pamiętaj, że te role nie są przypisane na stałe. Możesz być świetnym słuchaczem, a podczas lekcji techniki stać się liderem projektu. Ważne, abyś czuł się dobrze z tym, kim jesteś. == Jak budować dobrą atmosferę? == To, jak wygląda życie w Twojej klasie, zależy od każdego ucznia – również od Ciebie. Małe gesty mają ogromne znaczenie dla integracji. Co możesz zrobić? # '''Słuchaj innych''' – daj rówieśnikom szansę na wyrażenie swojego zdania, nawet jeśli się z nimi nie zgadzasz. # '''Reaguj na marginalizację''' – jeśli widzisz, że ktoś siedzi sam na przerwie, podejdź i porozmawiaj z tą osobą. # '''Unikaj plotek''' – obgadywanie niszczy zaufanie, które jest fundamentem każdej dobrej grupy. # '''Doceniaj sukcesy innych''' – zwykłe „dobra robota!” potrafi poprawić humor na cały dzień. == Słowniczek == * '''Społeczność''' – grupa ludzi połączona wspólnym miejscem zamieszkania, celami lub zainteresowaniami (np. klasa, szkoła, mieszkańcy osiedla). * '''Empatia''' – umiejętność wczucia się w sytuację i emocje drugiej osoby. * '''Kompromis''' – porozumienie osiągnięte w wyniku wzajemnych ustępstw. fykclchmxpvy0hvmho5qer98s74ybmw 0 63789 548850 2026-07-29T16:55:45Z Igor123121 34732 n 548850 wikitext text/x-wiki Człowiek jest istotą społeczną. Od najmłodszych lat należysz do różnych grup: rodziny, klasy szkolnej, drużyny sportowej czy kółka zainteresowań. Nie każda grupa działa jednak idealnie od samego początku. Zgrany zespół, który potrafi osiągać wielkie cele i w którym każdy czuje się dobrze, wymaga pracy. Z tego artykułu dowiesz się, jak budować silną i zgraną grupę oraz jakie mechanizmy rządzą dobrą współpracą. == Dlaczego razem możemy więcej? == Synergia to słowo-klucz w pracy zespołowej. Oznacza ono, że efekt wspólnej pracy jest większy niż suma działań poszczególnych osób. W grupie łączymy różne talenty, wiedzę i umiejętności. To, co dla jednej osoby jest trudne, dla innej może być proste. Współpraca pozwala na szybsze rozwiązywanie problemów i tworzenie ciekawszych projektów, np. szkolnej gazetki, prezentacji czy organizacji festynu. == Krok 1: Wspólne zasady, czyli Kodeks Grupy == Wyobraź sobie mecz piłki nożnej, w którym każdy gra według własnych reguł. Chaos gwarantowany! Dokładnie tak samo jest w każdej innej grupie. Aby zespół działał sprawnie, na samym początku należy stworzyć '''kontrakt (kodeks) grupy'''. Oto fundamentalne zasady dobrego zespołu: * '''Szacunek''': Słuchamy siebie nawzajem i nie wyśmiewamy cudzych pomysłów. * '''Punktualność''': Szanujemy czas innych i wywiązujemy się z terminów. * '''Otwartość''': Każdy ma prawo wyrazić swoje zdanie. * '''Odpowiedzialność''': Jeśli podejmujesz się zadania, doprowadź je do końca. == Krok 2: Konstruktywna współpraca i komunikacja == Sercem dobrej grupy jest komunikacja. Nie polega ona jedynie na mówieniu, ale przede wszystkim na '''aktywnym słuchaniu'''. Jak dbać o dobrą atmosferę podczas pracy? * '''Krytykuj pomysł, nie człowieka''': Zamiast mówić „Twój projekt jest beznadziejny”, powiedz „Moim zdaniem ten element projektu warto poprawić, ponieważ...”. * '''Rozwiązuj konflikty na bieżąco''': Nieporozumienia są naturalne. Ważne, aby rozmawiać o nich spokojnie, szukając kompromisu, a nie winnych. * '''Doceniaj innych''': Zwykłe „dobra robota!” potrafi niesamowicie zmotywować do dalszego działania. == Krok 3: Podział ról w zespole == Dobra grupa nie potrzebuje samych liderów ani samych wykonawców. Potrzebuje różnorodności. Każdy z nas ma inne predyspozycje. Kluczem do sukcesu jest dopasowanie zadań do talentów członków grupy. Poznaj najpopularniejsze role w zespole projektowym: * '''Lider / Koordynator''': Organizuje pracę, pilnuje terminów, motywuje zespół i dba o to, by każdy wiedział, co ma robić. * '''Innowator / Pomysłodawca''': Sypie pomysłami jak z rękawa, szuka nieszablonowych rozwiązań. * '''Praktyk / Wykonawca''': Przekształca pomysły w konkretne działania, lubi jasne wytyczne i rzetelnie wykonuje swoją pracę. * '''Krytyk / Analityk''': Ocenia ryzyko, sprawdza, czy pomysły są realne do wykonania i szuka słabych punktów, zanim popełnicie błąd. * '''Harmonizator / Dusza towarzystwa''': Dba o dobrą atmosferę, łagodzi konflikty i pilnuje, aby wszyscy czuli się w grupie dobrze. '''Pamiętaj: Żadna rola nie jest ważniejsza od innej. Wszystkie są równie potrzebne, by osiągnąć cel!''' == Podsumowanie w pigułce == Budowanie dobrej grupy to proces. Wymaga on wyzbycia się egoizmu na rzecz dobra wspólnego. Kiedy nauczysz się współpracować, zyskasz umiejętność, która jest jedną z najbardziej cenionych cech we współczesnym świecie – zarówno w szkole, jak i w późniejszym życiu zawodowym. == Słowniczek pojęć == * '''Kompromis''' – metoda rozwiązania konfliktu, w której każda ze stron rezygnuje z części swoich żądań na rzecz wspólnego porozumienia. * '''Kontrakt grupy''' – pisemna lub ustna umowa między członkami zespołu, określająca zasady zachowania i pracy. * '''Predyspozycje''' – naturalne skłonności, talenty lub łatwość do wykonywania określonych czynności. n9xt22wcxm2of7v0thkfpo9e9vhw9vc 0 63790 548851 2026-07-29T16:56:50Z Igor123121 34732 n 548851 wikitext text/x-wiki Wiek nastoletni to czas, kiedy zdanie rówieśników staje się dla Ciebie niezwykle ważne. Chcesz być częścią grupy, mieć przyjaciół i czuć się akceptowanym. To całkowicie naturalne. Często jednak zdarza się, że grupa próbuje narzucić Ci swój sposób myślenia lub zachowania. Z tego artykułu dowiesz się, czym jest presja rówieśnicza, jak ją rozpoznawać i jak bronić własnych granic, nie tracąc przy tym znajomych. == Czym jest presja rówieśnicza? == Presja rówieśnicza to wpływ, jaki osoby w Twoim wieku wywierają na Twoje decyzje, oceny i zachowania. Może ona przybierać formę bezpośrednią (np. namawianie, wyśmiewanie) lub pośrednią (np. poczucie, że musisz ubierać się tak jak inni, aby pasować do towarzystwa). Wpływ ten ma dwa zupełnie różne oblicza: * '''Pozytywna presja''': Kiedy znajomi motywują Cię do dobrych działań. Przykładem jest wspólne trenowanie do zawodów, pomoc w nauce czy udział w wolontariacie. Grupa wspiera Twój rozwój. * '''Negatywna presja''': Kiedy otoczenie namawia Cię do robienia rzeczy, które uważasz za złe, niebezpieczne lub niezgodne z zasadami. Przykładem jest wagarowanie, dokuczanie młodszym czy niszczenie mienia. == Dlaczego tak trudno powiedzieć „nie”? == Mechanizmy psychologiczne i społeczne, które utrudniają przeciwstawienie się grupie, są bardzo silne. Zrozumienie ich pomaga radzić sobie z presją. Główne powody ulegania wpływom rówieśników: * '''Strach przed odrzuceniem''': Obawa, że jeśli odmówisz, grupa przestanie Cię lubić lub wykluczy Cię ze swojego grona. * '''Potrzeba przynależności''': Silne pragnienie bycia częścią zespołu, co daje poczucie bezpieczeństwa. * '''Lęk przed wyśmianiem''': Boisz się, że zostaniesz nazwany „tchórzem”, „sztywniakiem” lub osobą nudną. * '''Konformizm''': Podporządkowanie się normom grupy tylko dlatego, że robią tak wszyscy inni. ---- == Asertywność == Asertywność to kluczowa umiejętność społeczna i obywatelska. Oznacza zdolność do otwartego wyrażania swoich myśli, uczuć i przekonań bez ranienia innych osób, ale też bez pozwalania na naruszanie własnych granic. Jak asertywnie odmawiać rówieśnikom? * '''Stosuj jasny komunikat''': Powiedz stanowczo „Nie, nie zrobię tego”. Nie musisz wymyślać skomplikowanych usprawiedliwień. * '''Zdarta płyta''': Jeśli grupa dalej naciska, powtarzaj tę samą odmowę w kółko, nie dając wciągnąć się w dyskusję. * '''Zaproponuj bezpieczną alternatywę''': Odwróć uwagę od złego pomysłu, mówiąc: „Nie idę na wagary. Chodźmy lepiej na pizzę po lekcjach”. * '''Szukaj sojuszników''': Zazwyczaj w grupie jest więcej osób, którym pomysł się nie podoba, ale boją się odezwać pierwsi. Znajdź ich. * '''Zmień otoczenie''': Masz prawo odejść, jeśli presja staje się zbyt silna. Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze. == Podsumowanie w pigułce == Dobra i zgrana grupa szanuje Twoją indywidualność. Jeśli znajomi akceptują Cię tylko wtedy, gdy robisz wszystko, co każą – nie jest to prawdziwa przyjaźń. Prawdziwa dojrzałość polega na odwadze do bycia sobą, nawet jeśli wymaga to pójścia pod prąd. == Słowniczek pojęć == * '''Asertywność''' – umiejętność pełnego i zdecydowanego wyrażania siebie oraz swoich opinii przy jednoczesnym poszanowaniu praw innych ludzi. * '''Konformizm''' – zmiana zachowania lub opinii pod wpływem rzeczywistego lub wyobrażonego nacisku ze strony innych osób. * '''Presja rówieśnicza''' – nacisk społeczny wywierany przez grupę wiekową na jednostkę w celu dostosowania jej zachowania do standardów grupy. 7dimdrz38zonkr64ti8a6wgo9ihpgbv 548852 548851 2026-07-29T16:56:59Z Igor123121 34732 548852 wikitext text/x-wiki Wiek nastoletni to czas, kiedy zdanie rówieśników staje się dla Ciebie niezwykle ważne. Chcesz być częścią grupy, mieć przyjaciół i czuć się akceptowanym. To całkowicie naturalne. Często jednak zdarza się, że grupa próbuje narzucić Ci swój sposób myślenia lub zachowania. Z tego artykułu dowiesz się, czym jest presja rówieśnicza, jak ją rozpoznawać i jak bronić własnych granic, nie tracąc przy tym znajomych. == Czym jest presja rówieśnicza? == Presja rówieśnicza to wpływ, jaki osoby w Twoim wieku wywierają na Twoje decyzje, oceny i zachowania. Może ona przybierać formę bezpośrednią (np. namawianie, wyśmiewanie) lub pośrednią (np. poczucie, że musisz ubierać się tak jak inni, aby pasować do towarzystwa). Wpływ ten ma dwa zupełnie różne oblicza: * '''Pozytywna presja''': Kiedy znajomi motywują Cię do dobrych działań. Przykładem jest wspólne trenowanie do zawodów, pomoc w nauce czy udział w wolontariacie. Grupa wspiera Twój rozwój. * '''Negatywna presja''': Kiedy otoczenie namawia Cię do robienia rzeczy, które uważasz za złe, niebezpieczne lub niezgodne z zasadami. Przykładem jest wagarowanie, dokuczanie młodszym czy niszczenie mienia. == Dlaczego tak trudno powiedzieć „nie”? == Mechanizmy psychologiczne i społeczne, które utrudniają przeciwstawienie się grupie, są bardzo silne. Zrozumienie ich pomaga radzić sobie z presją. Główne powody ulegania wpływom rówieśników: * '''Strach przed odrzuceniem''': Obawa, że jeśli odmówisz, grupa przestanie Cię lubić lub wykluczy Cię ze swojego grona. * '''Potrzeba przynależności''': Silne pragnienie bycia częścią zespołu, co daje poczucie bezpieczeństwa. * '''Lęk przed wyśmianiem''': Boisz się, że zostaniesz nazwany „tchórzem”, „sztywniakiem” lub osobą nudną. * '''Konformizm''': Podporządkowanie się normom grupy tylko dlatego, że robią tak wszyscy inni. == Asertywność == Asertywność to kluczowa umiejętność społeczna i obywatelska. Oznacza zdolność do otwartego wyrażania swoich myśli, uczuć i przekonań bez ranienia innych osób, ale też bez pozwalania na naruszanie własnych granic. Jak asertywnie odmawiać rówieśnikom? * '''Stosuj jasny komunikat''': Powiedz stanowczo „Nie, nie zrobię tego”. Nie musisz wymyślać skomplikowanych usprawiedliwień. * '''Zdarta płyta''': Jeśli grupa dalej naciska, powtarzaj tę samą odmowę w kółko, nie dając wciągnąć się w dyskusję. * '''Zaproponuj bezpieczną alternatywę''': Odwróć uwagę od złego pomysłu, mówiąc: „Nie idę na wagary. Chodźmy lepiej na pizzę po lekcjach”. * '''Szukaj sojuszników''': Zazwyczaj w grupie jest więcej osób, którym pomysł się nie podoba, ale boją się odezwać pierwsi. Znajdź ich. * '''Zmień otoczenie''': Masz prawo odejść, jeśli presja staje się zbyt silna. Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze. == Podsumowanie w pigułce == Dobra i zgrana grupa szanuje Twoją indywidualność. Jeśli znajomi akceptują Cię tylko wtedy, gdy robisz wszystko, co każą – nie jest to prawdziwa przyjaźń. Prawdziwa dojrzałość polega na odwadze do bycia sobą, nawet jeśli wymaga to pójścia pod prąd. == Słowniczek pojęć == * '''Asertywność''' – umiejętność pełnego i zdecydowanego wyrażania siebie oraz swoich opinii przy jednoczesnym poszanowaniu praw innych ludzi. * '''Konformizm''' – zmiana zachowania lub opinii pod wpływem rzeczywistego lub wyobrażonego nacisku ze strony innych osób. * '''Presja rówieśnicza''' – nacisk społeczny wywierany przez grupę wiekową na jednostkę w celu dostosowania jej zachowania do standardów grupy. 6gnytms30xxreoqjdt8lbizh7tjvxb9 0 63791 548853 2026-07-29T16:59:34Z Igor123121 34732 b 548853 wikitext text/x-wiki Konflikty są nieodłączną częścią życia w społeczeństwie. Pojawiają się w rodzinie, wśród przyjaciół, w klasie szkolnej, a także między dorosłymi w pracy czy w polityce. Wielu z nas uważa kłótnię za coś jednoznacznie złego. Tymczasem sam konflikt jest zjawiskiem naturalnym – problemem staje się dopiero wtedy, gdy nie potrafimy go rozwiązać w mądry sposób. Z tego artykułu dowiesz się, skąd biorą się nieporozumienia oraz jak radzić sobie z nimi bez agresji i obrażania się. == Dlaczego dochodzi do konfliktów? == Konflikt powstaje wtedy, gdy dwie lub więcej osób mają sprzeczne cele, potrzeby, opinie lub wartości i gdy działania jednej strony blokują dążenia drugiej. W życiu codziennym kłócimy się najczęściej z trzech powodów: * '''Różnica interesów''': Gdy dwie osoby chcą czegoś, czego nie da się łatwo podzielić. Przykład: Ty i Twój brat chcecie oglądać w tym samym czasie inny program w telewizji. * '''Błędy w komunikacji''': Najczęstszy powód kłótni. Wynika z plotek, niedomówień lub złego zrozumienia intencji drugiej osoby. Przykład: Koleżanka nie odpisała na wiadomość, więc uznajesz, że jest na Ciebie obrażona (choć po prostu rozładował jej się telefon). * '''Różnica wartości i przekonań''': Gdy ludzie mają odmienne zdanie na tematy, które są dla nich ważne. Przykład: Kłótnia o to, który zespół muzyczny jest lepszy lub jak powinno się spędzać wolny czas. == Jak NIE rozwiązywać konfliktów? (Błędne strategie) == Kiedy pojawiają się silne emocje, łatwo wpaść w pułapkę zachowań, które tylko pogarszają sytuację: * '''Agresja (Atak)''': Krzyk, wyzwiska, wypominanie błędów z przeszłości. Taka postawa niszczy relacje i buduje mur. * '''Unikanie (Ucieczka)''': Udawanie, że problemu nie ma, „ciche dni”, obrażanie się. Problem nie znika, lecz narasta pod powierzchnią. * '''Uległość''': Zgadzanie się na wszystko dla świętego spokoju, kosztem własnych potrzeb. Prowadzi to do frustracji i poczucia krzywdy. == Skuteczne sposoby na porozumienie == Mądre rozwiązywanie konfliktów wymaga przejścia od postawy „Ja kontra Ty” do postawy „My kontra Problem”. Oto narzędzia, które w tym pomagają: === 1. Komunikat „Ja” zamiast komunikatu „Ty” === Podczas kłótni często oskarżamy drugą stronę, co zmusza ją do obrony lub ataku. Zamień pretensje na opis swoich uczuć. * '''Źle (Komunikat „Ty”):''' „Zawsze wszystko niszczysz! Jesteś nieodpowiedzialny!” * '''Dobrze (Komunikat „Ja”):''' „Jest mi przykro i denerwuję się, kiedy moje rzeczy są niszczone. Chcę, żebyś następnym razem pytał o zgodę”. === 2. Aktywne słuchanie === Zamiast w trakcie wypowiedzi drugiej osoby planować swoją ciętą ripostę, spróbuj naprawdę zrozumieć jej punkt widzenia. Daj jej dokończyć, nie przerywaj i upewnij się, czy dobrze rozumiesz jej intencje (np. „Czy dobrze rozumiem, że poczułeś się pominięty?”). === 3. Szukanie kompromisu i współpracy === * '''Kompromis:''' Obie strony rezygnują z części swoich żądań, aby spotkać się w połowie drogi (np. oglądamy Twój program przez 30 minut, a potem mój przez kolejne 30 minut). * '''Współpraca (Wygrana-Wygrana):''' Wspólne szukanie zupełnie nowego rozwiązania, które w pełni zadowoli obie strony (np. zamiast oglądać telewizję, idziemy razem pograć w planszówkę, a programy obejrzymy jutro w internecie). == Gdy kłótnia jest zbyt trudna: Mediacje == Czasami emocje są tak silne, że skłócone osoby nie potrafią ze sobą rozmawiać. Wtedy warto skorzystać z pomocy '''mediatora'''. To neutralna osoba trzecia (np. nauczyciel, pedagog szkolny lub wyznaczony uczeń), która nie ocenia i nie wskazuje winnego. Jej zadaniem jest pomoc obu stronom w spokojnym wysłuchaniu się nawzajem i samodzielnym wypracowaniu porozumienia. == Podsumowanie w pigułce == Konflikt nie musi oznaczać końca przyjaźni czy dobrych relacji w klasie. Dobrze rozwiązany spór oczyszcza atmosferę, uczy nas szacunku do odmienności i sprawia, że lepiej rozumiemy drugiego człowieka. Umiejętność godzenia się to jedna z najważniejszych cech dojrzałego obywatela. == Słowniczek pojęć == * '''Aktywne słuchanie''' – sposób komunikacji polegający na pełnym skupieniu uwagi na rozmówcy, potwierdzaniu zrozumienia i dopytywaniu o szczegóły bez oceniania. * '''Konflikt''' – sytuacja zderzenia sprzecznych dążeń, interesów, poglądów lub potrzeb między ludźmi. * '''Mediacja''' – dobrowolne rozwiązywanie sporu przy udziale bezstronnej osoby trzeciej (mediatora). d5sn33miglfygs4y90fh0e5into9rhx 0 63792 548854 2026-07-29T17:00:18Z Igor123121 34732 h 548854 wikitext text/x-wiki Internet, komunikatory i media społecznościowe to świetne narzędzia do kontaktu ze znajomymi, nauki i rozrywki. Niestety, przestrzeń cyfrowa ma też swoją ciemną stronę. Jednym z najpoważniejszych zagrożeń w sieci jest '''cyberbullying''', czyli cyberprzemoc. Z tego artykułu dowiesz się, jak rozpoznawać agresję w świecie wirtualnym, jak się przed nią bronić oraz dlaczego reagowanie na nią jest obowiązkiem każdego młodego obywatela. == Czym jest cyberbullying? == Cyberbullying (cyberprzemoc) to celowe, powtarzające się działanie mające na celu skrzywdzenie, ośmieszenie, wystraszenie lub poniżenie drugiej osoby za pomocą narzędzi elektronicznych – smartfonów, komputerów czy tabletów. Najczęstsze formy cyberprzemocy to: * '''Hejt i wyzywanie''': Pisanie obraźliwych komentarzy, wiadomości lub postów na profilach społecznościowych. * '''Ośmieszanie''': Publikowanie przerobionych zdjęć, memów lub filmów, które mają skompromitować daną osobę. * '''Upublicznianie tajemnic''': Udostępnianie prywatnych wiadomości, sekretów lub zdjęć bez zgody autora. * '''Podszywanie się''': Zakładanie fałszywych kont na czyjeś nazwisko lub włamywanie się na profile w celu zniszczenia czyjejś reputacji. * '''Wykluczanie''': Celowe usuwanie kogoś z grup na komunikatorach (np. z grupy klasowej), ignorowanie i zmowa milczenia w sieci. == Dlaczego przemoc w sieci tak bardzo boli? == Może się wydawać, że „słowa na ekranie” ranią mniej niż bicie czy wyzywanie na szkolnym korytarzu. Jest wręcz odwrotnie. Cyberprzemoc ma cechy, które czynią ją wyjątkowo groźną: * '''Brak schronienia''': Tradycyjna przemoc kończy się po wyjściu ze szkoły. Przemoc w sieci trwa 24 godziny na dobę – prześladowca „wchodzi” ze smartfonem prosto do Twojego pokoju. * '''Ogromny zasięg''': Upokarzające zdjęcie lub komentarz mogą w kilka minut zobaczyć setki osób ze szkoły, a nawet z całego kraju. * '''Pozorna anonimowość''': Sprawcom wydaje się, że pisząc zza ekranu lub z fałszywego konta, są niewidzialni. To sprawia, że są bardziej bezwzględni. W rzeczywistości nikt w sieci nie jest w 100% anonimowy. == Złote zasady: Jak reagować, gdy ktoś Cię atakuje? == Jeśli staniesz się ofiarą cyberbullyingu, pamiętaj, że '''to nie jest Twoja wina''' i nie musisz radzić sobie z tym sam. Zastosuj zasadę czterech kroków: # '''Nie odpowiadaj agresją na agresję''': Sprawca często czeka na Twoją złość lub płacz. Kłótnia w komentarzach tylko nakręca spiralę hejtu. # '''Zabezpiecz dowody''': Zrób zrzuty ekranu (screeny) obraźliwych wiadomości, komentarzy czy postów. Będą one dowodem dla rodziców, szkoły lub policji. # '''Zablokuj sprawcę''': Użyj opcji „zablokuj” lub „zgłoś” na danej platformie (TikTok, Instagram, Discord itp.), aby odciąć agresora od możliwości kontaktu z Tobą. # '''Powiedz o tym dorosłemu''': Przełam wstyd. Powiedz rodzicom, wychowawcy, pedagogowi szkolnemu lub innej zaufanej osobie dorosłej. == Świadek to nie widz == Większość sytuacji związanych z cyberprzemocą ma swoich świadków – osoby, które widzą obraźliwy komentarz lub dostają na grupie prześmiewczego mema. Jako młody obywatel masz wpływ na to, jak wygląda internet. * '''Nie lajkuj i nie podawaj dalej''': Reagując śmiechem lub udostępniając hejterskie treści, stajesz się współsprawcą przemocy. * '''Zgłaszaj''': Korzystaj z narzędzi raportowania nienawiści w aplikacjach. * '''Wspieraj ofiarę''': Napisz prywatną wiadomość do atakowanej osoby: „Widziałem to, to słabe zachowanie z ich strony. Jestem z Tobą”. Takie proste słowa mają gigantyczną moc. == Gdzie szukać pomocy? == Pamiętaj, że istnieją instytucje stworzone specjalnie po to, by pomagać dzieciom i młodzieży w trudnych sytuacjach: * '''Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111''' – bezpłatny, całodobowy i całkowicie anonimowy numer telefonu. Możesz tam zadzwonić lub napisać wiadomość na stronie ''116111.pl'', gdy czujesz rówieśniczą presję, smutek lub jesteś ofiarą przemocy. * '''Zgłoszenia nielegalnych i groźnych treści''': Strona ''dyzurnet.pl'', gdzie można anonimowo zgłosić cyberprzemoc lub niebezpieczne materiały w sieci == Słowniczek pojęć == * '''Cyberbullying (cyberprzemoc)''' – prześladowanie, nękanie i wyśmiewanie innych osób przy użyciu technologii cyfrowych. * '''Hejt''' – pełne nienawiści, obraźliwe działanie w internecie skierowane przeciwko konkretnej osobie lub grupie ludzi. * '''Świadek przemocy''' – osoba, która wie o akcie agresji, ale bezpośrednio w nim nie uczestniczy; jej reakcja może zatrzymać lub nasilić problem. cexmf4d7oewq567rwfxdhy626lmjclo 14 63793 548910 2026-07-30T01:35:20Z Persino 2851 Utworzono nową stronę „{{Kategoria|Książka kucharska/Spis alfabetyczny}}” 548910 wikitext text/x-wiki {{Kategoria|Książka kucharska/Spis alfabetyczny}} 838hplir9u56ggfym24sg3q4psh2t82