Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 8 643182 642966 2026-06-08T17:06:03Z ~2026-25250-90 61120 /* N */ Cytat z kartki z kalendarza na dzień 11 maja 2025 roku. 643182 wikitext text/x-wiki '''[[w:Albert Einstein|Albert Einstein]]''' (1879–1955) – [[język niemiecki|niemieckojęzyczny]] [[fizyka|fizyk]] pochodzenia [[żydzi|żydowskiego]], jeden z najwybitniejszych [[fizyka|fizyków]]-[[teoria|teoretyków]] w historii. Znany jest z opracowania teorii względności. Laureat [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w 1921 roku za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego. {{IndeksPL}} [[Plik:Albert Einstein Head cleaned.jpg|mały|{{center|Albert Einstein (1947)}}]] ==A== * Aby ukarać mnie za moją pogardę dla autorytetów, Los sprawił, że sam stałem się autorytetem. ** Źródło: Andrew Robinson, [https://www.nature.com/articles/d41586-018-05004-4 ''Did Einstein really say that?''] ** Zobacz też: [[autorytet]] * Aby zapewnić sobie przychylność ludzi, lepiej zaoferować im coś dla żołądków niż dla umysłów. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[umysł]], [[żołądek]] * Apeluję do wszystkich mężczyzn i wszystkich kobiet, tych znanych i tych mniej znanych, aby ogłosili, że odmawiają odtąd jakiegokolwiek uczestnictwa w wojnie i przygotowaniach do wojny. ** Opis: w 1931. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 250. ==B== * Bo ja wolno myślę. ** Zobacz też: [[myślenie]] * Bohaterstwo na rozkaz, bezsensowna przemoc i cała ta obmierzła paplanina, którą nazywa się patriotyzmem – jakże serdecznie tego wszystkiego nienawidzę! Wojna jest niska i godna pogardy. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 249. ** Zobacz też: [[patriotyzm]], [[wojna]] ==C== * Cała nasza nauka, w porównaniu z rzeczywistością, jest prymitywna i dziecinna – ale nadal jest to najcenniejsza rzecz, jaką posiadamy. ** Opis: w 1951. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 404. * Chcę odejść, kiedy chcę. To niesmaczne sztucznie przedłużać życie. Zrobiłem swoje; czas odejść. Zrobię to elegancko. ** Opis: odpowiedź Einsteina na propozycje zoperowania tętniaka aorty. ** Źródło: Cohen, J. R.; Graver, L.M. (November 1995). „The ruptured abdominal aortic aneurysm of Albert Einstein”. Surgery, Gynecology & Obstetrics. 170 (5): 455–458. PMID 2183375. * Chcę wiedzieć, jak Bóg stworzył ten świat. Nie interesuje mnie to czy inne zjawisko. Chcę znać Jego myśli, reszta to szczegóły. ** Źródło: [https://www.urania.edu.pl/sites/default/files/archiwum/postepy_astronomii_1997_02.pdf „Postępy Astronomii” 1997, nr 2, s. 11]. ** Zobacz też: [[świat]] * Ci ludzie coś widzieli. Nie wiem jednak, co to było, i wcale nie jestem tego ciekaw. ** Opis: na temat [[UFO]]. ** Źródło: list do L. Gardner, 23 lipca 1953 * Co naprawdę mnie interesuje, to czy Bóg mógł stworzyć świat w inny sposób. ** Opis: do Ernsta Strausa, jednego z asystentów. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 344. * Cóż za smutna epoka, w której łatwiej jest rozbić atom niż zniszczyć przesąd. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[epoka]] * Czasu nie ma, wszystko, co nas otacza, to wieczność. Bóg jest wiecznością, więc jest wszechobecny. ** Zobacz też: [[czas]], [[wieczność]] * Człowiek, który uchyla się od służby wojskowej ze względów religijnych, jest rewolucjonistą. Postanawiając nie stosować się do obowiązującego prawa, poświęca bowiem swe osobiste interesy dla sprawy najważniejszej – dążenia do ulepszenia społeczeństwa. * Człowiek szczęśliwy jest zbyt zadowolony z teraźniejszości, by oddawać się zanadto rozmyślaniom o przyszłości. ** Zobacz też: [[szczęście]], [[przyszłość]], [[teraźniejszość]] * Człowiek zajmujący się nauką nigdy nie zrozumie, dlaczego miałby wierzyć w pewne opinie tylko dlatego, że znajdują się one w jakiejś książce. (…) Nigdy również nie uzna swych własnych wyników za prawdę ostateczną. ** Źródło: list do J. Lee (1945) * Czysto logiczne rozumowanie nie da nam żadnej wiedzy o realnym świecie. ** Zobacz też: [[logika]], [[wiedza]] ==D== * Dlaczego właśnie ja sformułowałem zasadę względności? Ile razy zadaję sobie to pytanie, wydaje mi się, że przyczyna jest następująca: normalny dorosły człowiek w ogóle nie rozmyśla nad problemami czasu i przestrzeni. W jego mniemaniu przemyślał to już w dzieciństwie. Ja jednak rozwijałem się intelektualnie tak powoli, że czas i przestrzeń zajmowały moje myśli nawet wtedy, gdy stałem się już dorosły. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Dopóki na świecie będzie istniał człowiek, będą też wojny. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Doprawdy nie rozumiem, co ludzie mają na myśli, gdy mówią, iż człowiek posiada wolną wolę. Mam, na przykład, świadomość, że chcę tego czy owego, lecz nie pojmuję zupełnie, co to ma wspólnego z wolnością. Czuję, że mam ochotę zapalić fajkę i ją zapalam – gdzież tu jest miejsce na wolność? Co kryje się za aktem woli, by zapalić fajkę? Inny akt woli? Schopenhauer powiedział kiedyś: „Człowiek może robić, co chce, ale nie może chcieć, co chce”. ** Źródło: Abraham Pais, ''Tu żył Albert Einstein'', Marek Krośniak (tłum.), Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, ISBN 8374691875, s. 138. * Doszedłem – będąc dzieckiem całkowicie niereligijnych (żydowskich) rodziców – do głębokiej religijności, która jednak miała swój nagły koniec w wieku lat dwunastu. ** Źródło: [http://books.google.pl/books?id=SpYuAAAAIAAJ&q=%22As+the+first+way+out+there+was+religion,+which+is+implanted+into+every+child+by+way+of+the+traditional+education-machine.+Thus+I+came+-+though+the+child+of+entirely+irreligious+%28Jewish%29+parents+-+to+a+deep+religiousness,+which,+however,+reached+an%22&dq=%22As+the+first+way+out+there+was+religion,+which+is+implanted+into+every+child+by+way+of+the+traditional+education-machine.+Thus+I+came+-+though+the+child+of+entirely+irreligious+%28Jewish%29+parents+-+to+a+deep+religiousness,+which,+however,+reached+an%22&source=bl&ots=jVTsfHcQGk&sig=g-sTgKHGHl7ZO6xWs9O_h8grK20&hl=en&sa=X&ei=hg1sUMWxHYTChAeO4YGACA&redir_esc=y ''Autobiographical Notes''], Open Court Publishing Company, 1949, s. 3. * Dzieci zaczynają w końcu myśleć, że Bóg jest kręgowcem w gazowym stanie skupienia. * Dzisiejszemu światu jest potrzebna nie tyle energia termojądrowa, ile raczej energia zamknięta w ludzkim sercu, którą trzeba wyzwolić. ** Źródło: „Dialog”, tom 53, RSW „Prasa”, 2008, s. 12. * Dziwna jest nasza sytuacja na tej Ziemi. Każdy przychodzi z krótką wizytą, nie wiedząc dlaczego, a jednak czasami wydaje się, że przeczuwa jej cel. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==E== * <math>E = mc^2</math> ** Opis: tzw. wzór Einsteina, gdzie ''E'' – energia ciała w spoczynku, ''m'' – masa spoczynkowa, ''c'' – prędkość światła. ** Źródło: „Kultura i społeczeństwo”, tom 23, Warszawa 1979, PWN, s. 127. * Esperanto jest najlepszym rozwiązaniem idei języka międzynarodowego. ** Źródło: Zofia Banet-Fornal, [https://archive.ph/kyAT9 ''Esperanto nadal światu potrzebne'', onet.pl, 19 lutego 2010] ** Zobacz też: [[esperanto]] ==G== * Gdy człowiek siedzi obok ładnej dziewczyny przez godzinę, to ta godzina wydaje się minutą. Ale każ mu usiąść na minutę na gorącym piecyku, a wyda mu się dłuższa niż godzina. To jest względność. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/rozwoj-osobisty/cytaty-einsteina/r20l784 businessinsider] * Gdy kupuje się kawałek ziemi, aby uprawiać kapustę i jabłka, trzeba go najpierw osuszyć; w ten sposób zabijamy istoty żyjące w wodzie. Później będziemy musieli zabić wszystkie gąsienice itd., gdyż inaczej zjedzą one nasze uprawy. Gdybyśmy chcieli, kierując się racjami moralnymi, uniknąć całego tego zabijania, musielibyśmy ostatecznie zabić samych siebie, aby tylko pozostawić przy życiu te wszystkie stworzenia, które nie mają najmniejszego pojęcia o zasadach moralnych. ** Źródło: ''Einstein w cytatach'' (zebrała Alice Calaprice), Prószyński i S-ka, Warszawa 1997, wyd. 1, s. 212. * Gdybym był znowu młody i musiał decydować, w jaki sposób będę zarabiać na życie, nie starałbym się zostać uczonym ani nauczycielem, lecz obrałbym zajęcie hydraulika lub domokrążcy w nadziei zdobycia tego minimum niezależności, które jest osiągalne w dzisiejszym świecie. ** Zobacz też: [[praca]] * Gdybym zaczął ujarzmiać swoją aparycję, przestałbym być sobą. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/rozwoj-osobisty/cytaty-einsteina/r20l784 businessinsider] * Gdybym tylko wiedział, powinienem był zostać zegarmistrzem. ** Opis: komentując swoją rolę w skonstruowaniu bomby atomowej. ** Źródło: „Przekrój”, wydania 1–13, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1999, s. 43. * Gdybym wiedział, że Niemcom nie uda się wyprodukować bomby atomowej, nie kiwnąłbym nawet palcem. ** Opis: w 1947. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 275. * Głównym powołaniem człowieka jest raczej służyć niż zmuszać do posłuchu. * Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego obecnej formie jest moim zdaniem prawdziwym źródłem zła. Widzimy przed sobą ogromną społeczność producentów, której członkowie nieustannie usiłują pozbawić się nawzajem owoców swojej wspólnej pracy – nie siłą, lecz ogólnie rzecz biorąc zgodnie z legalnie ustanowionymi regułami. (…) Nieograniczona konkurencja powoduje ogromne marnotrawstwo pracy i okaleczenie społecznej świadomości jednostek, o którym wspomniałem wcześniej. Owo okaleczenie świadomości jednostek uważam za najgorsze zło kapitalizmu.(…) Jestem przekonany, że jest tylko jeden sposób wyeliminowania całego tego zła, a mianowicie stworzenie gospodarki socjalistycznej i systemu edukacyjnego ukierunkowanego na cele społeczne. ** ''The economic anarchy of capitalist society as it exists today is, in my opinion, the real source of the evil. We see before us a huge community of producers the members of which are unceasingly striving to deprive each other of the fruits of their collective labor – not by force, but on the whole in faithful compliance with legally established rules. (…) Unlimited competition leads to a huge waste of labor, and to that crippling of the social consciousness of individuals which I mentioned before. (…) I am convinced there is only one way to eliminate these grave evils, namely through the establishment of a socialist economy, accompanied by an educational system which would be oriented toward social goals.'' (ang.) ** Źródło: [https://monthlyreview.org/598einstein.php ''Dlaczego socjalizm?'', „Monthly Review”, maj 1949] ** Zobacz też: [[socjalizm]], [[kapitalizm]] * Grawitacja nie może być odpowiedzialna za to, że ludzie się zakochują. ** ''Gravitation cannot be held responsible for people falling in love.'' (ang.) ** Opis: odpowiedź na list Franka Walla w 1933 roku. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 440. ==I== * Idea osobowego Boga jest mi raczej obca, a nawet wydaje mi się naiwna. ** Opis: w 1952. ** Źródło: [[Richard Dawkins]], ''The God Delusion'', 2006, s. 15. * Im więcej dany kraj produkuje broni, tym mniej bezpieczny się staje – ten, kto ma broń, stanowi cel ataku. ** Opis: w 1953. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 259. * Istotne problemy naszego życia nie mogą być rozwiązywane na tym samym poziomie myślenia, na jakim byliśmy, kiedy je tworzyliśmy. ** Opis: nie jest pewne, czy Einstein rzeczywiście to powiedział. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 476. ==J== * Jak to się dzieje, że nikt mnie nie rozumie, a wszyscy mnie uwielbiają? ** Źródło: „New York Times”, 12 marca 1944. * Jaki jest sens życia człowieka czy innych stworzeń? Znać odpowiedź na to pytanie oznacza być człowiekiem religijnym. Można więc spytać, czy w ogóle warto je zadawać? Odpowiadam, że człowiek, który uważa życie swoje i innych istot ludzkich za bezsensowne, jest nie tylko nieszczęśliwy, ale niezbyt zdolny do życia. ** Opis: w 1934. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 333. * Jedynym rozsądnym sposobem wychowania jest oddziaływanie własnym dobrym przykładem, a jeśli nie można inaczej – odstraszającym przykładem. ** Zobacz też: [[wychowanie]] * Jest cudem, że ciekawość przeżywa typowe wykształcenie. ** Zobacz też: [[ciekawość]] * Jest dla mnie czymś odpychającym, gdy subtelna inteligencja idzie w parze z przykrym charakterem. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jest dla mnie zaiste zagadką, dlaczego ludzie traktują swą pracę tak piekielnie poważnie. Dla kogo? Dla siebie? Przecież wkrótce nas tu nie będzie. Dla rodziny? Dla potomności? Nie. Zatem zagadka pozostaje zagadką. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[zagadka]] * Jest to właściwie jakiś cud, że nowoczesny system nauczania nie zadusił [we mnie] do końca świętej ciekawości badawczej. ** Źródło: ''Pisma filozoficzne'' * Jestem głęboko wierzącym ateistą. (…) Jest to poniekąd zupełnie nowy rodzaj religii. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[ateizm]] * Jestem przekonany, że filozofowie wywarli szkodliwy wpływ na rozwój myśli naukowej, przenosząc niektóre podstawowe pojęcia z dziedziny doświadczenia, gdzie znajdują się one pod naszą kontrolą, na nietykalne wyżyny aprioryzmu. Nawet jeśli się okaże, że świata idei nie można wydedukować z wrażeń na drodze czysto logicznej, że jest on w pewnym sensie tworem umysłu ludzkiego, bez którego nie ma nauki, to mimo wszystko świat idei będzie zawsze równie mało niezależny od naszych doświadczeń jak odzież – od kształtu ludzkiego ciała. W szczególności jest to prawdziwe w odniesieniu do pojęć czasu i przestrzeni, które fizycy pod wpływem faktów musieli zdjąć z Olimpu rzeczy a priori, uściślić je i przystosować do obecnych potrzeb. ** Źródło: ''Istota teorii względności'', tłum. [[Andrzej Trautman]], PWN, Warszawa 1958, s. 8–9. ** Zobacz też: [[filozof]] * Jeśli „a” oznacza szczęście, to a=x+y+z; x – to praca, y – rozrywki, z – umiejętność trzymania języka za zębami. ** Opis: w 1929. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 230. * Jeśli coś można w ogóle zrozumieć, można to też zrozumiale wyłożyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jeśli ktoś potrafi z przyjemnością maszerować w szeregu w takt muzyki, to już nim pogardzam. ** Źródło: Walter Isaacson, ''Einstein. Jego życie, jego wszechświat'' * Jeżeli zabałaganione biurko jest znakiem zabałaganionego umysłu, znakiem czego jest puste biurko? ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[biurko]] * Jeżeli teoria względności okaże się prawdziwa to Niemcy nazwą mnie wielkim Niemcem, Szwajcarzy Szwajcarem, a Francuzi wielkim uczonym. Jeżeli natomiast teoria względności okaże się błędna, wtedy Francuzi nazwą mnie Szwajcarem, Szwajcarzy Niemcem, a Niemcy Żydem. ** Opis: odpowiedź na pytanie o teorię względności w roku 1918. ** Wersja późniejsza: Jeżeli moja teoria względności okaże się słuszna, Niemcy powiedzą, że jestem Niemcem, a Francuzi, że obywatelem świata. Jeśliby miała się okazać błędna, Francja oświadczyłaby, że jestem Niemcem, a Niemcy, że jestem Żydem. ** ''Wenn ich mit meiner Relativitätstheorie recht behalte, werden die Deutschen sagen, ich sei Deutscher und die Franzosen, ich sei Weltbürger. Erweist sich meine Theorie als falsch, werden die Franzosen sagen, ich sei Deutscher, und die Deutschen, ich sei Jude.'' (niem.) ** Źródło: przemówienie w Sorbonie, 6 kwietnia 1922; cyt. za: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==K== * Każda praca jest dobra, o ile jest dobrze wykonywana. * Każdy głupi może wiedzieć. Sedno to zrozumieć. ** Zobacz też: [[głupiec]] * Każdy wiek ma swoje chwile. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Kiedy byłem młody, odkryłem, że duży palec u stopy zawsze powoduje dziurę w skarpetce. Dlatego przestałem nosić skarpetki. ** Źródło: [https://www.lenfisherscience.com/einsteins-socks-a-clue-to-his-thinking-about-relativity/ List do Philippe'a Halsmana] * Kobieta powinna móc poddać się aborcji do określonego stadium zaawansowania ciąży. ** Źródło: list do World League for Sexual Reform, 6 września 1929, Berlin ** Zobacz też: [[aborcja]] ==L== * Los ludzkości, jako całości, będzie taki, na jaki ona zasługuje. ** Zobacz też: [[los]], [[ludzkość]] * Ludzie tacy jak my, wierzący w fizykę, wiedzą, że różnica między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością jest tylko uparcie obecną iluzją. * Ludzie są jak morze, czasem łagodni i przyjaźni, czasem burzliwi i zdradliwi. Przede wszystkim to jednak tylko woda. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[woda]] ==M== * Mając dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Potem kochałem już tylko myśleć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Mam się całkiem dobrze, zważywszy, iż udało mi się triumfalnie przeżyć narodowy socjalizm i dwie żony. ** Źródło: list do Jakoba Ehrata, 12 maja 1952 roku. * Mechanika kwantowa… dostarcza wiele, ale tak naprawdę nie przybliża nas do sekretu Starego (''Przedwiecznego: Der Alte''). W każdym razie jestem przekonany, że On nie gra w kości. ** Źródło: Andrew Robinson, [https://www.nature.com/articles/d41586-018-05004-4 ''Did Einstein really say that?''], nature.com ** Uwaga: Einstein nie używa tutaj słowa „Bóg” (Gott), ale „Stary” (Der Alte). Oznacza to „personifikację natury” według fizyka i laureata Nagrody Nobla Leona Ledermana (''The God Particle'', 1993). * Miłość jest lepszym nauczycielem niż obowiązek. * Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Moim ideałem politycznym jest demokracja. Chciałbym, żeby każdy człowiek był szanowany jako jednostka i żeby nikogo nie wynoszono na piedestał. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Rafał Belka, Kamil Grabowski, ''Pomocnik olimpijczyka. Elementy wiedzy obywatelskiej i ekonomicznej'', Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2011, s. 50. * Moje doznania mają naturę religijną w tym sensie, iż jestem świadomy, że umysł ludzki jest zbyt ograniczony, by głębiej wniknąć w harmonię Wszechświata, którą nazywamy „prawami natury”. ** Zobacz też: [[Wszechświat]] * Moje poglądy bliskie są poglądom Spinozy: podziw dla piękna oraz wiara w logiczną prostotę porządku i harmonii, które w naszej znikomości możemy pojąć jedynie w sposób bardzo niedoskonały. Uważam, że musimy się pogodzić z tą niedoskonałością naszej wiedzy i poznania oraz traktować wartości i powinności moralne jako problemy czysto ludzkie. ** Zobacz też: [[piękno]], [[poznanie]], [[Baruch Spinoza]] * Monotonia cichego życia pobudza umysł do twórczości. * Moralność człowieka zależy od zdolności współodczuwania z innymi ludźmi, wykształcenia oraz więzi i potrzeb społecznych; żadna religia nie jest do tego potrzebna. Człowiek byłby zaiste żałosną istotą, gdyby kierował się w życiu wyłącznie strachem przed karą i nadzieją na nagrodę po śmierci. ** Zobacz też: [[moralność]] * Można być jednym i drugim [Niemcem i Żydem]. Myślę o sobie jako o jednostce. Nacjonalizm jest chorobą wieku dziecięcego. To odra ludzkości. ** Opis: w 1929. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 293. ** Zobacz też: [[nacjonalizm]] * Musimy być gotowi ponosić heroiczne poświęcenie dla pokoju, tak samo jak szczerze ponosimy je na wojnie. Nie ma niczego ważniejszego i bliższego memu sercu. ** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]] * Musimy (…) uczynić naszym życiowym celem doprowadzenie do tego, aby wyschły źródła wojny – fabryki amunicji. ** Opis: w 1932. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 268. * My, zwolennicy Spinozy, widzimy naszego Boga w cudownym ładzie i prawach rządzących wszystkim, co istnieje, i w duszy wszystkiego, tak jak ujawnia się ona w człowieku i zwierzęciu. Inną kwestią jest, czy powinno się kontestować wiarę w Boga osobowego (…) Ja nigdy bym się takiego zadania nie podjął. Ponieważ taka wiara wydaje mi się bardziej wskazana niż brak jakiejkolwiek perspektywy na sferę duchową, i zastanawiam się, czy możliwe jest, by kiedykolwiek z powodzeniem zapewnić większości ludzi wspanialszy sposób zaspokajania ich potrzeb metafizycznych. ** Opis: list z 25 października 1929. ** Źródło: Max Jammer, ''Einstein and Religion'', Princeton University Press 1999, s. 51. ** Zobacz też: [[Baruch Spinoza]], [[Bóg]], [[natura]] ==N== * Nacjonalizm nie jest niczym innym jak próbą usprawiedliwienia, za pomocą idei, militaryzmu i agresji. ** Opis: w 1933. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 294. * Najbardziej niepojętą rzeczą dotyczącą świata jest to, że jest on pojmowalny. ** Źródło: ''Encyklopedia Guinnessa'', Ian Crofton (red.), Universal, Warszawa 1991, ISBN 8385078029, s. 3. * Najcudowniejsze jest to, że wszechświat czuje. * Najgorzej, gdy szkoła ucieka się do takich metod, jak zastraszanie, przemoc czy sztuczny autorytet. Metody te niszczą u uczniów naturalne odruchy, szczerość i wiarę w siebie, czyniąc z nich ludzi uległych. * Najpiękniejsza rzecz, jakiej możemy doświadczyć, to oczarowanie tajemnicą. * Najpiękniejsze, co jest na świecie, to pogodne oblicze. ** Źródło: „Wprost”, wydania 18–26, Agencja Wydawniczo-Reklamowa „Wprost”, 2009 * Najpiękniejszym, co możemy odkryć, jest tajemniczość. ** ''Das Schönste, was wir erleben können, ist das Geheimnisvolle.'' (niem.) * Nasza poczta działa bez zarzutu. ** Opis: po tym, jak dwóch przyjaciół założyło się, że list zaadresowany jedynie „Profesor Einstein, Europa” dotrze do adresata; rzeczywiście, dotarł. ** Zobacz też: [[poczta]] * Naszym celem musi być wyzwolenie się… poprzez rozszerzenie kręgu współczucia na wszystkie żywe istoty i na cały cudowny świat natury. ** Zobacz też: [[natura]] * Nauka bez religii jest kaleką, religia bez nauki jest ślepa. ** ''Die Naturwissenschaft ohne Religion ist lahm, die Religion ohne Naturwissenschaft ist blind.'' (niem.) ** Opis: w 1940. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 335. * Nauka w szkołach powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar, a nie za ciężki obowiązek. * Nawet największa liczba pozytywnych eksperymentów nie dowodzi bezspornie słuszności teorii, ale już pierwszy negatywny staje się jej grobem. * Nie dokonuje odkrycia, kto nie bada niemożliwości. ** Źródło: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 208. ** Zobacz też: [[nauka]], [[odkrycie]] * Nie ma najmniejszego powodu by przypuszczać, że uda się kiedykolwiek otrzymać jakiekolwiek praktyczne wykorzystanie energii atomowej. ** Źródło: ''Quarterly of Natural Sciences'' (1932) * Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw. * Nie ma złego tytoniu, tak jak nie ma brzydkich kobiet. ** Źródło: Jadwiga Radomińska, ''Spotkania zapisane'', Wydawn. Literackie, Kraków 1970, s. 144. ** Zobacz też: [[kobieta]] * Nie mam żadnych szczególnych uzdolnień. Cechuje mnie tylko niepohamowana ciekawość. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[talent]] * Nie można wątpić w ludzkość, wiedząc że Mozart był człowiekiem. ** Zobacz też: [[Wolfgang Amadeusz Mozart]] * Nie oczekuj, że rzeczy się zmienią, jeśli ty nie zmienisz siebie. * Nie osiągnąłem zrozumienia fundamentalnych praw rządzących Wszechświatem dzięki racjonalnemu rozumowi. ** Zobacz też: [[rozum]] * Nie potrafię sobie wyobrazić Boga, który karze i nagradza stworzone przez siebie istoty i którego zamiary wzorowane są na ludzkich – słowem – Boga, który jest odbiciem ludzkich ułomności. Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330. * Nie próbuję wyobrażać sobie Boga; wystarcza mi odczucie potęgi i majestatu przyrody, o tyle, o ile możemy ją poznać za pośrednictwem naszych niedoskonałych zmysłów. ** Źródło: list do S. Flesha * Nie przejmuj się, jeżeli masz problemy z matematyką. Zapewniam cię, że ja mam jeszcze większe. ** Opis: do uczennicy szkoły średniej Barbary Wilson. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Nie przypuszczam, aby w najbliższej przyszłości filozofia i rozum stały się wyłącznymi przewodnikami człowieka, ale dla wybranych pozostanie ona najpiękniejszym azylem. ** Źródło: list do B. Crocego, 7 czerwca 1944. * Nie spotkałem dotąd dziewczyny, której urok nie potrzebowałby wspólnej płaszczyzny naukowej. * Nie staraj się zostać człowiekiem sukcesu, lecz człowiekiem wartościowym. ** Źródło: Jolanta Gajda, ''E-biznes jako sposób na sukces'', wyd. Partner, s. 35. * Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi. ** ''Ich weiß nicht mit welchen Waffen sich die Menschen im 3. Weltkrieg bekämpfen, aber im 4. werden es Keulen sein.'' (niem.) ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Nie wierzę w astrologię, bo jestem spod znaku Ryb, a Ryby nie wierzą w astrologię. ** Zobacz też: [[astrologia]] * Nie wierzę w nieśmiertelność i uważam moralność za sprawę czysto ludzką, bez konieczności odwoływania się do jakiegokolwiek nadprzyrodzonego autorytetu. ** Opis: w 1953. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 341. * Nie wierzę w matematykę. * Nigdy nie znalazłem lepszego określenia niż „religijna” dla wiary w racjonalną naturę rzeczywistości i jej szczególnej dostępności dla ludzkiego umysłu. Tam, gdzie brakuje tej wiary, nauka wynaturza się w sztampową procedurę. I nie obchodzi mnie, czy księża korzystają z tego w jakiś sposób. Tego zmienić nie można. ** Źródło: [[Antony Flew]], ''Bóg istnieje'', op. cit., s. 132. * Nikt, komu drogie są wartości kultury, nie może nie być pacyfistą. ** Opis: w 1922. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 245. ** Zobacz też: [[pacyfizm]] ==O== * Ogniwo Volty stało się fundamentem wszystkich współczesnych wynalazków. ** Źródło: Anna Okoniewska, Grzegorz Karwasz, [https://archive.ph/6V9KJ ''Volta… i popłynął prąd'', umk.pl] ** Zobacz też: [[Alessandro Volta]] * Owładnięty był tak mocno bezpośrednią radością z widzenia i pojmowania ''amor dei intellectualis'' Spinozy, że aż do późnego wieku patrzał na świat ciekawymi oczami dziecka, aby beztrosko cieszyć się rozumieniem powiązań. ** Opis: o [[Ernst Mach|Ernście Machu]]. ** Źródło: ''Pisma filozoficzne'' * Ożeniłem się z nią, bo było mi jej żal. Nikt inny, nie zechciałby tej niesympatycznej, brzydkiej i kulawej dziewczyny. ** Opis: o swojej pierwszej żonie, Milevie Marić. ** Źródło: [https://ciekawostkihistoryczne.pl/2017/01/09/czy-albert-einstein-bil-zone/ ciekawostkihistoryczne] ==P== * Palenie fajki zapewnia spokojny i obiektywny osąd spraw ludzkich. ** Źródło: [https://www.rmfclassic.pl/informacje/Muzyka,10/Albert-Einstein-fajka-skrzypce-i-zaglowka,35275.html rmfclassic.pl] * Pan Bóg jest wyrafinowany, ale nie jest perfidny. ** Opis: w 1921. ** Źródło: „Twórczość”, tom 56, wydania 1–4, 2000, s. 109. * Państwo jest dla człowieka, a nie człowiek dla państwa (…). Innymi słowy, to państwo powinno być naszym sługą, a nie my jego niewolnikami. * Pierwsze lekcje nie powinny zawierać niczego poza tym, co jest eksperymentalne i interesujące do zobaczenia. Ładny eksperyment jest sam w sobie bardziej wartościowy niż dwadzieścia wzorów wydobytych z naszych umysłów. ** Źródło: Jagoda Niebieszczańska, [https://dydaktyka.fizyka.umk.pl/Prace/licencjackie/Niebieszczanska/Praca.pdf ''Proste i tanie doświadczenia do wykorzystania na lekcjach fizyki w gimnazjum'', umk.pl] * Pokój nie może być utrzymywany siłą. Może być tylko osiągnięty poprzez wzajemne zrozumienie. * Prawda nas jeszcze zadziwi. * Prawda to dążenie do wyznaczenia z niewiadomej. * Prawdą jest to, co wytrzyma próbę doświadczenia. * Problemem naszego wieku nie jest bomba atomowa, lecz serce ludzkie. * Przeciwieństwem prawdy płytkiej jest fałsz, przeciwieństwem prawdy głębokiej może być inna głęboka prawda. * Przemyślałem jednak tę kwestię. Może jednak Bóg jest perfidny. ** Źródło: „Twórczość”, tom 56, wydania 1–4, 2000, s. 109. * Przestrzeń odgrywa decydującą rolę we wszystkich zjawiskach, ale za to sama nie podlega żadnym wpływom. Chociaż taka teoria jest logicznie dopuszczalna, to jednak właściwie jest ona niezadowalająca. Newton w pełni zdawał sobie z tego sprawę, rozumiał on jednak również, że stan fizyki w tym okresie nie pozwala na inne rozwiązanie. ** Źródło: ''Istota teorii względności'', tłum. [[Andrzej Trautman]], PWN, Warszawa 1958, s. 162. ** Zobacz też: [[Isaac Newton]], [[przestrzeń]] * Przypadek – to Bóg przechadzający się incognito. * Przyroda skrywa swoje tajemnice, ponieważ jest wyniosła, a nie dlatego, że chce nas wywieść w pole. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Przyszłość należy do wyobraźni. * Pusty żołądek nie jest dobrym doradcą politycznym. ** Zobacz też: [[żołądek]] ==R== * Rzec można, że odwieczną tajemnicą świata jest jego poznawalność. ==S== * Sam jestem tylko ciężarem dla rodziny. Lepiej, żebym się wcale nie urodził. ** Opis: list z 1898 roku. ** Źródło: [[Walter Isaacson]]: ''Einstein. Jego życie, jego wszechświat'' s. 54–55. * Są tylko dwa sposoby przejścia przez życie. Jeden, jakby nic nie było cudem, i drugi, jakby wszystko było cudem. * Sława wielu mężów polega na tym, że mogąc zrobić wiele dobrego, ostatecznie nie zrobili nic złego. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Słowa czy język, tak jak je piszemy czy wymawiamy, wydają się nie odgrywać żadnej roli w mechanizmie mojego myślenia. Psychiczne całostki, które wydają się służyć jako elementy tego myślenia, to pewne znaki czy obrazy, mniej lub bardziej wyraziste, można je jednak „dowolnie” odtwarzać czy łączyć. ** Źródło: Christian Drapeau, ''Jak uczyć się szybko skutecznie'', KDC, Warszawa 2002, s. 39, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon. * Słowo „Bóg” jest dla mnie niczym więcej niż wyrazem i wytworem ludzkiej słabości, a Biblia zbiorem dostojnych, ale jednak prymitywnych, legend, które są ponadto dość dziecinne. Żadna interpretacja, niezależnie od tego, jak subtelna, nie może (dla mnie) tego zmienić. ** Opis: po przeczytaniu książki ''Wybieraj życie: Biblijne wezwanie do buntu'' Erika Gutkinda. ** Źródło: list do Erika Gutkinda (3 stycznia 1954), cyt. za: [https://archive.ph/YmddJ ''List Alberta Einsteina na aukcji za 3 mln. Pisał: „Bóg to dziecinna legenda”'', 3 października 2012] ** Zobacz też: [[Bóg]] ==Ś== * Świat Amerykanina jest tak wielki jak jego gazeta. ** Zobacz też: [[Amerykanie]], [[gazeta]] * Świat jest w większym niebezpieczeństwie ze strony tych, którzy tolerują lub wspierają zło niż ze strony tych, którzy rzeczywiście je popełniają. ** Źródło: Josep Maria Corredor, ''Conversations avec Pablo Casals'' ==T== * Tak długo jak długo istnieją armie, każdy poważniejszy konflikt będzie prowadził do wojny. Pacyfizm, który nie przeciwstawia się aktywnie zbrojeniom, jest i w dalszym ciągu będzie bezsilny. ** Zobacz też: [[armia]] * Tak więc żyję bez tłuszczów, bez mięsa czy ryb, ale czyniąc tak, czuję się całkiem nieźle. Zawsze wydawało mi się, że człowiek nie narodził się, aby być drapieżnikiem. ** ''So I am living without fats, without meat, without fish, but am feeling quite well this way. It always seems to me that man was not born to be a carnivore.'' (ang.) ** Źródło: list do Hansa Mühsama, 30 marca 1954. * To oczywiście kłamstwo, co czytałaś o mojej religijności; kłamstwo, które jest raz po raz powtarzane. Nie wierzę w osobowego Boga i zawsze otwarcie się do tego przyznawałem. Gdybym jednak musiał znaleźć w sobie coś, co miałoby aspekt religijny, to byłaby to bezgraniczna fascynacja strukturą świata, jaką ukazuje nam nauka. ** Opis: list do jednej ze swoich wielbicielek. ** Źródło: Alice Calaprice, ''Einstein w cytatach'' Warszawa 1999, Prószyński i S-ka, ISBN 8371800134, s. 165. * Trudno powiedzieć, co jest prawdą, ale czasami tak łatwo rozpoznać fałsz. * Twierdzę, że kosmiczne przeżycie religijne stanowi najsilniejszą i najszlachetniejszą pobudkę do badań naukowych. * Tylko Kościół autentycznie stał na drodze Hitlerowi w jego kampanii na rzecz wyparcia prawdy. Nigdy wcześniej się Kościołem nie interesowałem, ale teraz odczuwam wielkie wzruszenie i podziw, ponieważ tylko jeden Kościół miał odwagę i upór by stać po stronie intelektualnej prawdy i duchowej wolności. Przez to jestem zmuszony przyznać, że to, czym kiedyś pogardzałem, dziś wychwalam bez powściągliwości ** Źródło: ''German Martyrs'', „Time”, 23 grudnia 1940. ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]] * Tylko wzorowanie się na wielkich i kryształowo czystych charakterach rodzi piękne idee i szlachetne czyny. * Tylko życie poświęcone innym warte jest przeżycia. ==U== * Uczony jest człowiekiem, który wie o rzeczach nieznanych innym i nie ma pojęcia o tym, co znają wszyscy. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==W== * W życiu popełniłem jeden poważny błąd. Podpisałem list do prezydenta Roosevelta, popierając budowę bomby atomowej. Było jednak pewne usprawiedliwienie w postaci niebezpieczeństwa, że skonstruują ją Niemcy. ** Opis: w 1954. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 284. ** Zobacz też: [[bomba atomowa]] * Ważne jest by nigdy nie przestać pytać. Ciekawość nie istnieje bez przyczyny. Wystarczy więc, jeśli spróbujemy zrozumieć choć trochę tej tajemnicy każdego dnia. Nigdy nie trać świętej ciekawości. Kto nie potrafi pytać nie potrafi żyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wegetariański sposób życia, przez swoje czysto fizyczne oddziaływanie na ludzkie zachowanie, może wpłynąć na ludzkość w najbardziej dobroczynny sposób. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 453. ** Zobacz też: [[wegetarianizm]] * Wiecznie niezrozumiałe w przyrodzie jest to, że można ją zrozumieć. * Większość ludzi żyje codziennym życiem: na wpół przestraszeni, na wpół obojętni, patrzą na tę upiorną tragikomedię, która rozgrywa się na międzynarodowej scenie. * Większość nauczycieli traci czas na zadawanie pytań, które mają ujawnić to, czego uczeń nie umie, podczas gdy nauczyciel z prawdziwego zdarzenia stara się za pomocą pytań ujawnić to, co uczeń umie lub czego jest zdolny się nauczyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wolność nauczania i wyrażania opinii w książkach i prasie stanowi podstawę zdrowego i naturalnego rozwoju każdego społeczeństwa. * Wszystko, co ludzkość dotychczas uczyniła i wymyśliła, wzięło się z dążenia człowieka do zaspokojenia swych najgłębszych potrzeb i uśmierzenia bólu. * Wszystko powinno zostać uproszczone tak bardzo, jak to tylko możliwe, ale nie bardziej. ** Źródło: [[Robert Cialdini]], ''Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka'', Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk-Sopot 2009, wyd. 6, tłum. Bogdan Wojciszke, s. 35. * Wszystkie wspomnienia są złudne, bo teraźniejszość nadaje im inne barwy. * Wszystko powinno się konstruować w sposób możliwie najprostszy, ale nie uproszczony. * Wtedy współczułbym kochanemu Bogu. Teoria jest poprawna. ** Opis: odpowiedź na pytanie studenta, co by zrobił, gdyby Arthur Eddington, astrofizyk brytyjski, który potwierdził teorię względności, zaprzeczył jej. * Wybitne umysły są zawsze atakowane przez miernoty, którym trudno pojąć, że ktoś może odmówić ślepego hołdowania panującym przesądom, decydując się w zamian na odważne i uczciwe głoszenie własnych poglądów. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia bez wiedzy może stworzyć rzeczy piękne. Wiedza bez wyobraźni najwyżej doskonałe. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza, bo choć wiedza wskazuje na to, co jest, wyobraźnia wskazuje na to, co będzie. ** Źródło: Małgorzata Kronenberger, ''Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu'', Mediatour, Szczecin 2003, ISBN 8391200620. ==Z== * Zabicie kogoś na wojnie nie różni się niczym od popełnienia zwykłego morderstwa. ** Opis: w 1952. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 258. * Zadbasz o to, by: moje ubrania i bielizna były w odpowiednim stanie; trzy posiłki dziennie były dostarczane bezpośrednio do mojego pokoju; moja sypialnia i gabinet były utrzymane w czystości i porządku, nie dotyczy to biurka i wszystkiego, co się na nim znajduje. Zrzekniesz się wszelkich osobistych relacji ze mną, chyba że będą absolutnie niezbędne ze względów powinności społecznych. W szczególności nie wymagaj ode mnie: spędzania ze sobą czasu w domu; wspólnego podróżowania. Będziesz przestrzegać poniższych zasad: nie będziesz oczekiwała żadnej intymności ani nie będziesz robiła mi w tej kwestii wymówek; nie będziesz się do mnie odzywała; opuścisz moją sypialnię lub gabinet, gdy tylko tego zażądam. Nie podejmiesz żadnych działań umniejszających mnie w oczach naszych dzieci. Tylko przy zachowaniu tych warunków możemy pozostać razem. ** Opis: do [[Mileva Marić|pierwszej żony]]. ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177343,27417447,mileva-mudra-glava-kim-byla-pierwsza-zona-najwiekszego-uczonego.html weekend.gazeta.pl] * Zawsze dręczyło mnie pytanie, czy to ja jestem szalony, czy wszyscy inni. * Znane są tysiące sposobów zabijania czasu, ale nikt nie wie, jak go wskrzesić. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[czas]] * Zorganizowanej sile można przeciwstawić jedynie zorganizowaną siłę. Niezależnie od tego, jak bardzo bym tego żałował, nie ma innego wyjścia. ** Opis: w 1941. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 270. ==Ż== * Życie niemal na pewno ma sens. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==Cytaty przypisywane== * Dochodzenie do prawdy powinno być ważniejsze od wszystkich innych celów. * Nie jestem bardzo bystry, po prostu długo siedzę nad problemem. ** Najpewniej Einstein tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 481). * Nie wiem, zapytajcie Tesli. ** Opis: odpowiedź na pytanie: ''Jak to jest być najmądrzejszym człowiekiem na Ziemi?'' ** Źródło: [https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/kartka_z_kalendarza/241288,2133,komunikat,dzien_nikoli_tesli.html krakow.pl] ** Zobacz też: [[Nikola Tesla]] * Nic nie przyniesie większej korzyści ludzkiemu zdrowiu oraz nie zwiększy szans na przetrwanie życia na Ziemi w tak dużym stopniu jak ewolucja w kierunku diety wegetariańskiej. ** Cytat powstał prawdopodobnie w oparciu o podobne stwierdzenie Einsteina, które jednak nie zawierało słów o „szansach na przetrwanie życia na Ziemi”. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 477. * Religia przyszłości będzie religią kosmiczną. (…) Buddyzm odpowiada takiemu opisowi. ** Najpewniej cytat ten nie pochodzi od Einsteina (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 482). * Rzeczą, którą najtrudniej w świecie zrozumieć, jest podatek dochodowy. ** Najpewniej Einstein nigdy tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 479). * Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej są jednak pewne wątpliwości. ** ''Zwei Dinge sind unendlich, das Universum und die menschliche Dummheit, aber beim Universum bin ich mir nicht ganz sicher.'' (niem.) ** Cytat przypisywany, najpewniej Einstein tego nie powiedział. [https://quoteinvestigator.com/2010/05/04/universe-einstein/#more-173] ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy, ponieważ wiedza jest ograniczona. ** ''Phantasie ist wichtiger als Wissen, denn Wissen ist begrenzt.'' (niem.) * Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia się ten jeden, który nie wie, że się nie da, i on właśnie to coś robi. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998–cytat nie występuje w żadnym znanym tekście źródłowym * Zdrowy rozsądek to zbiór uprzedzeń nabytych do osiemnastego roku życia. ** Opis: najpewniej Einstein nigdy tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 481). ==Cytaty błędnie przypisywane Einsteinowi== * Jeśli nie potrafisz wytłumaczyć czegoś w prosty sposób, to znaczy, że tak naprawdę tego nie rozumiesz. ** Źródło: oryginalna wersja tej sentencji brzmi ''an alleged scientific discovery has no merit unless it can be explained to a barmaid'' („domniemane odkrycie naukowe nie ma żadnej wartości, jeżeli nie można go wytłumaczyć barmance”), a jej autorem najprawdopodobniej był [[Ernest Rutherford]]. Słowa te po raz pierwszy przypisane zostały Einsteinowi przez Barbarę Rowes, w wydanej przez nią w 1979 roku kompilacji cytatów pt. ''The Book of Quotes''. Co ciekawe, sentencja ta początkowo była wykorzystywana '''przeciwko''' Einsteinowi, jako sprzeciw wobec nieintuicyjności jego teorii względności: Edmund Whittaker, ''Albert Einstein. 1879–1955'', „Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society”, tom 1, listopad 1955, s. 54. ==O Albercie Einsteinie== * Bodaj najgenialniejszy uczony wszech czasów. ** Autor: [[Stephen Hawking]], ''Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania'', tłum. Marek Krośniak, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2018, s. 57. ** Zobacz też: [[geniusz]], [[naukowiec]] * Był raczej niechlujnym mężczyzną i miewał problemy z higieną. Uwielbiał za to palić fajkę, ponieważ wierzył, że „pomaga spokojnie i obiektywnie osądzać ludzkie sprawy”. ** Autorka: Ksenia Krasko ** Źródło: [https://viva.pl/wideo/wideonewsy/albert-einstein-ciekawostki-zycie-prywatne-charakter-nieznane-fakty-o-albercie-einsteinie-6672-r22/ viva.pl] * Einstein jest kompletnie stuknięty. ** Autor: [[Robert Oppenheimer]] ** Opis: w liście do brata z 1935 roku. ** Źródło: Schweber, Silvan S.(2006). "Einstein and Oppenheimer: Interactions and Intersections". s. 528. * Einstein wprowadzając zasadę względności wykazał, że pojęcie absolutnego czasu nie ma żadnego znaczenia. Heisenberg zmusił nas do przewartościowania koncepcji przyczynowości i przypadku. Odtąd już nie możemy powiedzieć, że takie same przyczyny powodują takie same rezultaty. Możemy tylko przewidywać prawdopodobieństwo, ale nigdy nie możemy przewidzieć konkretnego zachowania się pojedynczego systemu atomów. Oba te odkrycia miały olbrzymie konsekwencje filozoficzne. Ale oni ich nie wymyślili, doprowadziła ich do tego obserwacja natury. ** Autor: [[Alfred Kastler]] ** Źródło: ''Fizyka i kultura. Rozmowa z Alfredem Kastlerem'', [w:] [[Wiktor Osiatyński]], ''Poznać świat. Rozmowy o nauce'', Czytelnik, Warszawa 1989, ISBN 8307 015731, s. 47–48. ** Zobacz też: [[przyczynowość]], [[przypadek]], [[Werner Heisenberg]] * Jeżeli dzisiaj lubię zwracać się do Ciebie<br />To nie tylko dlatego, że kute w marmurze<br />Stoi popiersie Twoje tam gdzie naszą pamięć<br />Ma Newton i Kopernik;<br />nie żeś wreszcie zdołał<br />Pomiędzy grawitacją i elektrycznością<br />Postawić znak równania.<br />Jest w Tobie coś więcej. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''Do Alberta Einsteina'' * Poza fizyką Einstein pasjonował się m.in. żeglarstwem; doskonale grał na skrzypcach, był nawet uznawany za wirtuoza tego instrumentu, namiętnie palił fajkę. ** Autor: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Einstein-Albert;3896872.html Encyklopedia PWN] * Wszechświat Newtonowski załamał się i został zastąpiony przez wszechświat Einsteina. Tu, w Anglii, mamy go za cudownego człowieka. Nie rzuca on wyzwania faktom naukowym, lecz postępowaniu nauki. Mało tego, że rzuca wyzwanie postępowaniu nauki, ale postępowanie nauki poddało się jego wyzwaniu.<br />Panie i panowie, proszę wstać. Piję zdrowie największego z żyjących dziś ludzi, Alberta Einsteina. ** Autor: [[George Bernard Shaw]], ''Toast na cześć Einsteina'', przeł. Paweł Bravo, w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006 ** Opis: hotel Savoy, Londyn, 28 października 1930. ==Zobacz też== * [[fizyka]] * [[nauka]] * [[Po co nam socjalizm?]] {{SORTUJ:Einstein, Albert}} [[Kategoria:Niemieccy fizycy]] [[Kategoria:Niemieccy Żydzi]] [[Kategoria:Nobliści - fizyka]] 1avyqnxdg679l5h7m4en3rlj5l8jhjn 643183 643182 2026-06-08T17:22:22Z ~2026-33921-14 61383 Anulowano wersję [[Special:Diff/643182|643182]] autorstwa [[Special:Contributions/~2026-25250-90|~2026-25250-90]] ([[User talk:~2026-25250-90|dyskusja]]) 643183 wikitext text/x-wiki '''[[w:Albert Einstein|Albert Einstein]]''' (1879–1955) – [[język niemiecki|niemieckojęzyczny]] [[fizyka|fizyk]] pochodzenia [[żydzi|żydowskiego]], jeden z najwybitniejszych [[fizyka|fizyków]]-[[teoria|teoretyków]] w historii. Znany jest z opracowania teorii względności. Laureat [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w 1921 roku za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego. {{IndeksPL}} [[Plik:Albert Einstein Head cleaned.jpg|mały|{{center|Albert Einstein (1947)}}]] ==A== * Aby ukarać mnie za moją pogardę dla autorytetów, Los sprawił, że sam stałem się autorytetem. ** Źródło: Andrew Robinson, [https://www.nature.com/articles/d41586-018-05004-4 ''Did Einstein really say that?''] ** Zobacz też: [[autorytet]] * Aby zapewnić sobie przychylność ludzi, lepiej zaoferować im coś dla żołądków niż dla umysłów. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[umysł]], [[żołądek]] * Apeluję do wszystkich mężczyzn i wszystkich kobiet, tych znanych i tych mniej znanych, aby ogłosili, że odmawiają odtąd jakiegokolwiek uczestnictwa w wojnie i przygotowaniach do wojny. ** Opis: w 1931. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 250. ==B== * Bo ja wolno myślę. ** Zobacz też: [[myślenie]] * Bohaterstwo na rozkaz, bezsensowna przemoc i cała ta obmierzła paplanina, którą nazywa się patriotyzmem – jakże serdecznie tego wszystkiego nienawidzę! Wojna jest niska i godna pogardy. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 249. ** Zobacz też: [[patriotyzm]], [[wojna]] ==C== * Cała nasza nauka, w porównaniu z rzeczywistością, jest prymitywna i dziecinna – ale nadal jest to najcenniejsza rzecz, jaką posiadamy. ** Opis: w 1951. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 404. * Chcę odejść, kiedy chcę. To niesmaczne sztucznie przedłużać życie. Zrobiłem swoje; czas odejść. Zrobię to elegancko. ** Opis: odpowiedź Einsteina na propozycje zoperowania tętniaka aorty. ** Źródło: Cohen, J. R.; Graver, L.M. (November 1995). „The ruptured abdominal aortic aneurysm of Albert Einstein”. Surgery, Gynecology & Obstetrics. 170 (5): 455–458. PMID 2183375. * Chcę wiedzieć, jak Bóg stworzył ten świat. Nie interesuje mnie to czy inne zjawisko. Chcę znać Jego myśli, reszta to szczegóły. ** Źródło: [https://www.urania.edu.pl/sites/default/files/archiwum/postepy_astronomii_1997_02.pdf „Postępy Astronomii” 1997, nr 2, s. 11]. ** Zobacz też: [[świat]] * Ci ludzie coś widzieli. Nie wiem jednak, co to było, i wcale nie jestem tego ciekaw. ** Opis: na temat [[UFO]]. ** Źródło: list do L. Gardner, 23 lipca 1953 * Co naprawdę mnie interesuje, to czy Bóg mógł stworzyć świat w inny sposób. ** Opis: do Ernsta Strausa, jednego z asystentów. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 344. * Cóż za smutna epoka, w której łatwiej jest rozbić atom niż zniszczyć przesąd. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[epoka]] * Czasu nie ma, wszystko, co nas otacza, to wieczność. Bóg jest wiecznością, więc jest wszechobecny. ** Zobacz też: [[czas]], [[wieczność]] * Człowiek, który uchyla się od służby wojskowej ze względów religijnych, jest rewolucjonistą. Postanawiając nie stosować się do obowiązującego prawa, poświęca bowiem swe osobiste interesy dla sprawy najważniejszej – dążenia do ulepszenia społeczeństwa. * Człowiek szczęśliwy jest zbyt zadowolony z teraźniejszości, by oddawać się zanadto rozmyślaniom o przyszłości. ** Zobacz też: [[szczęście]], [[przyszłość]], [[teraźniejszość]] * Człowiek zajmujący się nauką nigdy nie zrozumie, dlaczego miałby wierzyć w pewne opinie tylko dlatego, że znajdują się one w jakiejś książce. (…) Nigdy również nie uzna swych własnych wyników za prawdę ostateczną. ** Źródło: list do J. Lee (1945) * Czysto logiczne rozumowanie nie da nam żadnej wiedzy o realnym świecie. ** Zobacz też: [[logika]], [[wiedza]] ==D== * Dlaczego właśnie ja sformułowałem zasadę względności? Ile razy zadaję sobie to pytanie, wydaje mi się, że przyczyna jest następująca: normalny dorosły człowiek w ogóle nie rozmyśla nad problemami czasu i przestrzeni. W jego mniemaniu przemyślał to już w dzieciństwie. Ja jednak rozwijałem się intelektualnie tak powoli, że czas i przestrzeń zajmowały moje myśli nawet wtedy, gdy stałem się już dorosły. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Dopóki na świecie będzie istniał człowiek, będą też wojny. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Doprawdy nie rozumiem, co ludzie mają na myśli, gdy mówią, iż człowiek posiada wolną wolę. Mam, na przykład, świadomość, że chcę tego czy owego, lecz nie pojmuję zupełnie, co to ma wspólnego z wolnością. Czuję, że mam ochotę zapalić fajkę i ją zapalam – gdzież tu jest miejsce na wolność? Co kryje się za aktem woli, by zapalić fajkę? Inny akt woli? Schopenhauer powiedział kiedyś: „Człowiek może robić, co chce, ale nie może chcieć, co chce”. ** Źródło: Abraham Pais, ''Tu żył Albert Einstein'', Marek Krośniak (tłum.), Prószyński i S-ka, Warszawa 2005, ISBN 8374691875, s. 138. * Doszedłem – będąc dzieckiem całkowicie niereligijnych (żydowskich) rodziców – do głębokiej religijności, która jednak miała swój nagły koniec w wieku lat dwunastu. ** Źródło: [http://books.google.pl/books?id=SpYuAAAAIAAJ&q=%22As+the+first+way+out+there+was+religion,+which+is+implanted+into+every+child+by+way+of+the+traditional+education-machine.+Thus+I+came+-+though+the+child+of+entirely+irreligious+%28Jewish%29+parents+-+to+a+deep+religiousness,+which,+however,+reached+an%22&dq=%22As+the+first+way+out+there+was+religion,+which+is+implanted+into+every+child+by+way+of+the+traditional+education-machine.+Thus+I+came+-+though+the+child+of+entirely+irreligious+%28Jewish%29+parents+-+to+a+deep+religiousness,+which,+however,+reached+an%22&source=bl&ots=jVTsfHcQGk&sig=g-sTgKHGHl7ZO6xWs9O_h8grK20&hl=en&sa=X&ei=hg1sUMWxHYTChAeO4YGACA&redir_esc=y ''Autobiographical Notes''], Open Court Publishing Company, 1949, s. 3. * Dzieci zaczynają w końcu myśleć, że Bóg jest kręgowcem w gazowym stanie skupienia. * Dzisiejszemu światu jest potrzebna nie tyle energia termojądrowa, ile raczej energia zamknięta w ludzkim sercu, którą trzeba wyzwolić. ** Źródło: „Dialog”, tom 53, RSW „Prasa”, 2008, s. 12. * Dziwna jest nasza sytuacja na tej Ziemi. Każdy przychodzi z krótką wizytą, nie wiedząc dlaczego, a jednak czasami wydaje się, że przeczuwa jej cel. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==E== * <math>E = mc^2</math> ** Opis: tzw. wzór Einsteina, gdzie ''E'' – energia ciała w spoczynku, ''m'' – masa spoczynkowa, ''c'' – prędkość światła. ** Źródło: „Kultura i społeczeństwo”, tom 23, Warszawa 1979, PWN, s. 127. * Esperanto jest najlepszym rozwiązaniem idei języka międzynarodowego. ** Źródło: Zofia Banet-Fornal, [https://archive.ph/kyAT9 ''Esperanto nadal światu potrzebne'', onet.pl, 19 lutego 2010] ** Zobacz też: [[esperanto]] ==G== * Gdy człowiek siedzi obok ładnej dziewczyny przez godzinę, to ta godzina wydaje się minutą. Ale każ mu usiąść na minutę na gorącym piecyku, a wyda mu się dłuższa niż godzina. To jest względność. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/rozwoj-osobisty/cytaty-einsteina/r20l784 businessinsider] * Gdy kupuje się kawałek ziemi, aby uprawiać kapustę i jabłka, trzeba go najpierw osuszyć; w ten sposób zabijamy istoty żyjące w wodzie. Później będziemy musieli zabić wszystkie gąsienice itd., gdyż inaczej zjedzą one nasze uprawy. Gdybyśmy chcieli, kierując się racjami moralnymi, uniknąć całego tego zabijania, musielibyśmy ostatecznie zabić samych siebie, aby tylko pozostawić przy życiu te wszystkie stworzenia, które nie mają najmniejszego pojęcia o zasadach moralnych. ** Źródło: ''Einstein w cytatach'' (zebrała Alice Calaprice), Prószyński i S-ka, Warszawa 1997, wyd. 1, s. 212. * Gdybym był znowu młody i musiał decydować, w jaki sposób będę zarabiać na życie, nie starałbym się zostać uczonym ani nauczycielem, lecz obrałbym zajęcie hydraulika lub domokrążcy w nadziei zdobycia tego minimum niezależności, które jest osiągalne w dzisiejszym świecie. ** Zobacz też: [[praca]] * Gdybym zaczął ujarzmiać swoją aparycję, przestałbym być sobą. ** Źródło: [https://businessinsider.com.pl/rozwoj-osobisty/cytaty-einsteina/r20l784 businessinsider] * Gdybym tylko wiedział, powinienem był zostać zegarmistrzem. ** Opis: komentując swoją rolę w skonstruowaniu bomby atomowej. ** Źródło: „Przekrój”, wydania 1–13, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1999, s. 43. * Gdybym wiedział, że Niemcom nie uda się wyprodukować bomby atomowej, nie kiwnąłbym nawet palcem. ** Opis: w 1947. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 275. * Głównym powołaniem człowieka jest raczej służyć niż zmuszać do posłuchu. * Gospodarcza anarchia społeczeństwa kapitalistycznego w jego obecnej formie jest moim zdaniem prawdziwym źródłem zła. Widzimy przed sobą ogromną społeczność producentów, której członkowie nieustannie usiłują pozbawić się nawzajem owoców swojej wspólnej pracy – nie siłą, lecz ogólnie rzecz biorąc zgodnie z legalnie ustanowionymi regułami. (…) Nieograniczona konkurencja powoduje ogromne marnotrawstwo pracy i okaleczenie społecznej świadomości jednostek, o którym wspomniałem wcześniej. Owo okaleczenie świadomości jednostek uważam za najgorsze zło kapitalizmu.(…) Jestem przekonany, że jest tylko jeden sposób wyeliminowania całego tego zła, a mianowicie stworzenie gospodarki socjalistycznej i systemu edukacyjnego ukierunkowanego na cele społeczne. ** ''The economic anarchy of capitalist society as it exists today is, in my opinion, the real source of the evil. We see before us a huge community of producers the members of which are unceasingly striving to deprive each other of the fruits of their collective labor – not by force, but on the whole in faithful compliance with legally established rules. (…) Unlimited competition leads to a huge waste of labor, and to that crippling of the social consciousness of individuals which I mentioned before. (…) I am convinced there is only one way to eliminate these grave evils, namely through the establishment of a socialist economy, accompanied by an educational system which would be oriented toward social goals.'' (ang.) ** Źródło: [https://monthlyreview.org/598einstein.php ''Dlaczego socjalizm?'', „Monthly Review”, maj 1949] ** Zobacz też: [[socjalizm]], [[kapitalizm]] * Grawitacja nie może być odpowiedzialna za to, że ludzie się zakochują. ** ''Gravitation cannot be held responsible for people falling in love.'' (ang.) ** Opis: odpowiedź na list Franka Walla w 1933 roku. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 440. ==I== * Idea osobowego Boga jest mi raczej obca, a nawet wydaje mi się naiwna. ** Opis: w 1952. ** Źródło: [[Richard Dawkins]], ''The God Delusion'', 2006, s. 15. * Im więcej dany kraj produkuje broni, tym mniej bezpieczny się staje – ten, kto ma broń, stanowi cel ataku. ** Opis: w 1953. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 259. * Istotne problemy naszego życia nie mogą być rozwiązywane na tym samym poziomie myślenia, na jakim byliśmy, kiedy je tworzyliśmy. ** Opis: nie jest pewne, czy Einstein rzeczywiście to powiedział. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 476. ==J== * Jak to się dzieje, że nikt mnie nie rozumie, a wszyscy mnie uwielbiają? ** Źródło: „New York Times”, 12 marca 1944. * Jaki jest sens życia człowieka czy innych stworzeń? Znać odpowiedź na to pytanie oznacza być człowiekiem religijnym. Można więc spytać, czy w ogóle warto je zadawać? Odpowiadam, że człowiek, który uważa życie swoje i innych istot ludzkich za bezsensowne, jest nie tylko nieszczęśliwy, ale niezbyt zdolny do życia. ** Opis: w 1934. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 333. * Jedynym rozsądnym sposobem wychowania jest oddziaływanie własnym dobrym przykładem, a jeśli nie można inaczej – odstraszającym przykładem. ** Zobacz też: [[wychowanie]] * Jest cudem, że ciekawość przeżywa typowe wykształcenie. ** Zobacz też: [[ciekawość]] * Jest dla mnie czymś odpychającym, gdy subtelna inteligencja idzie w parze z przykrym charakterem. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jest dla mnie zaiste zagadką, dlaczego ludzie traktują swą pracę tak piekielnie poważnie. Dla kogo? Dla siebie? Przecież wkrótce nas tu nie będzie. Dla rodziny? Dla potomności? Nie. Zatem zagadka pozostaje zagadką. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[zagadka]] * Jest to właściwie jakiś cud, że nowoczesny system nauczania nie zadusił [we mnie] do końca świętej ciekawości badawczej. ** Źródło: ''Pisma filozoficzne'' * Jestem głęboko wierzącym ateistą. (…) Jest to poniekąd zupełnie nowy rodzaj religii. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[ateizm]] * Jestem przekonany, że filozofowie wywarli szkodliwy wpływ na rozwój myśli naukowej, przenosząc niektóre podstawowe pojęcia z dziedziny doświadczenia, gdzie znajdują się one pod naszą kontrolą, na nietykalne wyżyny aprioryzmu. Nawet jeśli się okaże, że świata idei nie można wydedukować z wrażeń na drodze czysto logicznej, że jest on w pewnym sensie tworem umysłu ludzkiego, bez którego nie ma nauki, to mimo wszystko świat idei będzie zawsze równie mało niezależny od naszych doświadczeń jak odzież – od kształtu ludzkiego ciała. W szczególności jest to prawdziwe w odniesieniu do pojęć czasu i przestrzeni, które fizycy pod wpływem faktów musieli zdjąć z Olimpu rzeczy a priori, uściślić je i przystosować do obecnych potrzeb. ** Źródło: ''Istota teorii względności'', tłum. [[Andrzej Trautman]], PWN, Warszawa 1958, s. 8–9. ** Zobacz też: [[filozof]] * Jeśli „a” oznacza szczęście, to a=x+y+z; x – to praca, y – rozrywki, z – umiejętność trzymania języka za zębami. ** Opis: w 1929. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 230. * Jeśli coś można w ogóle zrozumieć, można to też zrozumiale wyłożyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jeśli ktoś potrafi z przyjemnością maszerować w szeregu w takt muzyki, to już nim pogardzam. ** Źródło: Walter Isaacson, ''Einstein. Jego życie, jego wszechświat'' * Jeżeli zabałaganione biurko jest znakiem zabałaganionego umysłu, znakiem czego jest puste biurko? ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[biurko]] * Jeżeli teoria względności okaże się prawdziwa to Niemcy nazwą mnie wielkim Niemcem, Szwajcarzy Szwajcarem, a Francuzi wielkim uczonym. Jeżeli natomiast teoria względności okaże się błędna, wtedy Francuzi nazwą mnie Szwajcarem, Szwajcarzy Niemcem, a Niemcy Żydem. ** Opis: odpowiedź na pytanie o teorię względności w roku 1918. ** Wersja późniejsza: Jeżeli moja teoria względności okaże się słuszna, Niemcy powiedzą, że jestem Niemcem, a Francuzi, że obywatelem świata. Jeśliby miała się okazać błędna, Francja oświadczyłaby, że jestem Niemcem, a Niemcy, że jestem Żydem. ** ''Wenn ich mit meiner Relativitätstheorie recht behalte, werden die Deutschen sagen, ich sei Deutscher und die Franzosen, ich sei Weltbürger. Erweist sich meine Theorie als falsch, werden die Franzosen sagen, ich sei Deutscher, und die Deutschen, ich sei Jude.'' (niem.) ** Źródło: przemówienie w Sorbonie, 6 kwietnia 1922; cyt. za: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==K== * Każda praca jest dobra, o ile jest dobrze wykonywana. * Każdy głupi może wiedzieć. Sedno to zrozumieć. ** Zobacz też: [[głupiec]] * Każdy wiek ma swoje chwile. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Kiedy byłem młody, odkryłem, że duży palec u stopy zawsze powoduje dziurę w skarpetce. Dlatego przestałem nosić skarpetki. ** Źródło: [https://www.lenfisherscience.com/einsteins-socks-a-clue-to-his-thinking-about-relativity/ List do Philippe'a Halsmana] * Kobieta powinna móc poddać się aborcji do określonego stadium zaawansowania ciąży. ** Źródło: list do World League for Sexual Reform, 6 września 1929, Berlin ** Zobacz też: [[aborcja]] ==L== * Los ludzkości, jako całości, będzie taki, na jaki ona zasługuje. ** Zobacz też: [[los]], [[ludzkość]] * Ludzie tacy jak my, wierzący w fizykę, wiedzą, że różnica między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością jest tylko uparcie obecną iluzją. * Ludzie są jak morze, czasem łagodni i przyjaźni, czasem burzliwi i zdradliwi. Przede wszystkim to jednak tylko woda. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[woda]] ==M== * Mając dwadzieścia lat, myślałem tylko o kochaniu. Potem kochałem już tylko myśleć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Mam się całkiem dobrze, zważywszy, iż udało mi się triumfalnie przeżyć narodowy socjalizm i dwie żony. ** Źródło: list do Jakoba Ehrata, 12 maja 1952 roku. * Mechanika kwantowa… dostarcza wiele, ale tak naprawdę nie przybliża nas do sekretu Starego (''Przedwiecznego: Der Alte''). W każdym razie jestem przekonany, że On nie gra w kości. ** Źródło: Andrew Robinson, [https://www.nature.com/articles/d41586-018-05004-4 ''Did Einstein really say that?''], nature.com ** Uwaga: Einstein nie używa tutaj słowa „Bóg” (Gott), ale „Stary” (Der Alte). Oznacza to „personifikację natury” według fizyka i laureata Nagrody Nobla Leona Ledermana (''The God Particle'', 1993). * Miłość jest lepszym nauczycielem niż obowiązek. * Miłość niesie ze sobą wielkie szczęście, o wiele większe od bólu, który przynosi tęsknota. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Moim ideałem politycznym jest demokracja. Chciałbym, żeby każdy człowiek był szanowany jako jednostka i żeby nikogo nie wynoszono na piedestał. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Rafał Belka, Kamil Grabowski, ''Pomocnik olimpijczyka. Elementy wiedzy obywatelskiej i ekonomicznej'', Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2011, s. 50. * Moje doznania mają naturę religijną w tym sensie, iż jestem świadomy, że umysł ludzki jest zbyt ograniczony, by głębiej wniknąć w harmonię Wszechświata, którą nazywamy „prawami natury”. ** Zobacz też: [[Wszechświat]] * Moje poglądy bliskie są poglądom Spinozy: podziw dla piękna oraz wiara w logiczną prostotę porządku i harmonii, które w naszej znikomości możemy pojąć jedynie w sposób bardzo niedoskonały. Uważam, że musimy się pogodzić z tą niedoskonałością naszej wiedzy i poznania oraz traktować wartości i powinności moralne jako problemy czysto ludzkie. ** Zobacz też: [[piękno]], [[poznanie]], [[Baruch Spinoza]] * Monotonia cichego życia pobudza umysł do twórczości. * Moralność człowieka zależy od zdolności współodczuwania z innymi ludźmi, wykształcenia oraz więzi i potrzeb społecznych; żadna religia nie jest do tego potrzebna. Człowiek byłby zaiste żałosną istotą, gdyby kierował się w życiu wyłącznie strachem przed karą i nadzieją na nagrodę po śmierci. ** Zobacz też: [[moralność]] * Można być jednym i drugim [Niemcem i Żydem]. Myślę o sobie jako o jednostce. Nacjonalizm jest chorobą wieku dziecięcego. To odra ludzkości. ** Opis: w 1929. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 293. ** Zobacz też: [[nacjonalizm]] * Musimy być gotowi ponosić heroiczne poświęcenie dla pokoju, tak samo jak szczerze ponosimy je na wojnie. Nie ma niczego ważniejszego i bliższego memu sercu. ** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]] * Musimy (…) uczynić naszym życiowym celem doprowadzenie do tego, aby wyschły źródła wojny – fabryki amunicji. ** Opis: w 1932. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 268. * My, zwolennicy Spinozy, widzimy naszego Boga w cudownym ładzie i prawach rządzących wszystkim, co istnieje, i w duszy wszystkiego, tak jak ujawnia się ona w człowieku i zwierzęciu. Inną kwestią jest, czy powinno się kontestować wiarę w Boga osobowego (…) Ja nigdy bym się takiego zadania nie podjął. Ponieważ taka wiara wydaje mi się bardziej wskazana niż brak jakiejkolwiek perspektywy na sferę duchową, i zastanawiam się, czy możliwe jest, by kiedykolwiek z powodzeniem zapewnić większości ludzi wspanialszy sposób zaspokajania ich potrzeb metafizycznych. ** Opis: list z 25 października 1929. ** Źródło: Max Jammer, ''Einstein and Religion'', Princeton University Press 1999, s. 51. ** Zobacz też: [[Baruch Spinoza]], [[Bóg]], [[natura]] ==N== * Nacjonalizm nie jest niczym innym jak próbą usprawiedliwienia, za pomocą idei, militaryzmu i agresji. ** Opis: w 1933. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 294. * Najbardziej niepojętą rzeczą dotyczącą świata jest to, że jest on pojmowalny. ** Źródło: ''Encyklopedia Guinnessa'', Ian Crofton (red.), Universal, Warszawa 1991, ISBN 8385078029, s. 3. * Najcudowniejsze jest to, że wszechświat czuje. * Najgorzej, gdy szkoła ucieka się do takich metod, jak zastraszanie, przemoc czy sztuczny autorytet. Metody te niszczą u uczniów naturalne odruchy, szczerość i wiarę w siebie, czyniąc z nich ludzi uległych. * Najpiękniejsza rzecz, jakiej możemy doświadczyć, to oczarowanie tajemnicą. * Najpiękniejsze, co jest na świecie, to pogodne oblicze. ** Źródło: „Wprost”, wydania 18–26, Agencja Wydawniczo-Reklamowa „Wprost”, 2009 * Najpiękniejszym, co możemy odkryć, jest tajemniczość. ** ''Das Schönste, was wir erleben können, ist das Geheimnisvolle.'' (niem.) * Nasza poczta działa bez zarzutu. ** Opis: po tym, jak dwóch przyjaciół założyło się, że list zaadresowany jedynie „Profesor Einstein, Europa” dotrze do adresata; rzeczywiście, dotarł. ** Zobacz też: [[poczta]] * Naszym celem musi być wyzwolenie się… poprzez rozszerzenie kręgu współczucia na wszystkie żywe istoty i na cały cudowny świat natury. ** Zobacz też: [[natura]] * Nauka bez religii jest kaleką, religia bez nauki jest ślepa. ** ''Die Naturwissenschaft ohne Religion ist lahm, die Religion ohne Naturwissenschaft ist blind.'' (niem.) ** Opis: w 1940. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 335. * Nauka w szkołach powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar, a nie za ciężki obowiązek. * Nawet największa liczba pozytywnych eksperymentów nie dowodzi bezspornie słuszności teorii, ale już pierwszy negatywny staje się jej grobem. * Nie dokonuje odkrycia, kto nie bada niemożliwości. ** Źródło: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 208. ** Zobacz też: [[nauka]], [[odkrycie]] * Nie ma najmniejszego powodu by przypuszczać, że uda się kiedykolwiek otrzymać jakiekolwiek praktyczne wykorzystanie energii atomowej. ** Źródło: ''Quarterly of Natural Sciences'' (1932) * Nie ma rzeczywistości samej w sobie, są tylko obrazy widziane z różnych perspektyw. * Nie ma złego tytoniu, tak jak nie ma brzydkich kobiet. ** Źródło: Jadwiga Radomińska, ''Spotkania zapisane'', Wydawn. Literackie, Kraków 1970, s. 144. ** Zobacz też: [[kobieta]] * Nie mam żadnych szczególnych uzdolnień. Cechuje mnie tylko niepohamowana ciekawość. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ** Zobacz też: [[talent]] * Nie można wątpić w ludzkość, wiedząc że Mozart był człowiekiem. ** Zobacz też: [[Wolfgang Amadeusz Mozart]] * Nie osiągnąłem zrozumienia fundamentalnych praw rządzących Wszechświatem dzięki racjonalnemu rozumowi. ** Zobacz też: [[rozum]] * Nie potrafię sobie wyobrazić Boga, który karze i nagradza stworzone przez siebie istoty i którego zamiary wzorowane są na ludzkich – słowem – Boga, który jest odbiciem ludzkich ułomności. Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330. * Nie próbuję wyobrażać sobie Boga; wystarcza mi odczucie potęgi i majestatu przyrody, o tyle, o ile możemy ją poznać za pośrednictwem naszych niedoskonałych zmysłów. ** Źródło: list do S. Flesha * Nie przejmuj się, jeżeli masz problemy z matematyką. Zapewniam cię, że ja mam jeszcze większe. ** Opis: do uczennicy szkoły średniej Barbary Wilson. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Nie przypuszczam, aby w najbliższej przyszłości filozofia i rozum stały się wyłącznymi przewodnikami człowieka, ale dla wybranych pozostanie ona najpiękniejszym azylem. ** Źródło: list do B. Crocego, 7 czerwca 1944. * Nie spotkałem dotąd dziewczyny, której urok nie potrzebowałby wspólnej płaszczyzny naukowej. * Nie staraj się zostać człowiekiem sukcesu, lecz człowiekiem wartościowym. ** Źródło: Jolanta Gajda, ''E-biznes jako sposób na sukces'', wyd. Partner, s. 35. * Nie wiem, jaka broń będzie użyta w trzeciej wojnie światowej, ale czwarta będzie na maczugi. ** ''Ich weiß nicht mit welchen Waffen sich die Menschen im 3. Weltkrieg bekämpfen, aber im 4. werden es Keulen sein.'' (niem.) ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Nie wierzę w astrologię, bo jestem spod znaku Ryb, a Ryby nie wierzą w astrologię. ** Zobacz też: [[astrologia]] * Nie wierzę w nieśmiertelność i uważam moralność za sprawę czysto ludzką, bez konieczności odwoływania się do jakiegokolwiek nadprzyrodzonego autorytetu. ** Opis: w 1953. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 341. * Nie wierzę w matematykę. * Nigdy nie znalazłem lepszego określenia niż „religijna” dla wiary w racjonalną naturę rzeczywistości i jej szczególnej dostępności dla ludzkiego umysłu. Tam, gdzie brakuje tej wiary, nauka wynaturza się w sztampową procedurę. I nie obchodzi mnie, czy księża korzystają z tego w jakiś sposób. Tego zmienić nie można. ** Źródło: [[Antony Flew]], ''Bóg istnieje'', op. cit., s. 132. * Nikt, komu drogie są wartości kultury, nie może nie być pacyfistą. ** Opis: w 1922. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 245. ** Zobacz też: [[pacyfizm]] ==O== * Ogniwo Volty stało się fundamentem wszystkich współczesnych wynalazków. ** Źródło: Anna Okoniewska, Grzegorz Karwasz, [https://archive.ph/6V9KJ ''Volta… i popłynął prąd'', umk.pl] ** Zobacz też: [[Alessandro Volta]] * Owładnięty był tak mocno bezpośrednią radością z widzenia i pojmowania ''amor dei intellectualis'' Spinozy, że aż do późnego wieku patrzał na świat ciekawymi oczami dziecka, aby beztrosko cieszyć się rozumieniem powiązań. ** Opis: o [[Ernst Mach|Ernście Machu]]. ** Źródło: ''Pisma filozoficzne'' * Ożeniłem się z nią, bo było mi jej żal. Nikt inny, nie zechciałby tej niesympatycznej, brzydkiej i kulawej dziewczyny. ** Opis: o swojej pierwszej żonie, Milevie Marić. ** Źródło: [https://ciekawostkihistoryczne.pl/2017/01/09/czy-albert-einstein-bil-zone/ ciekawostkihistoryczne] ==P== * Palenie fajki zapewnia spokojny i obiektywny osąd spraw ludzkich. ** Źródło: [https://www.rmfclassic.pl/informacje/Muzyka,10/Albert-Einstein-fajka-skrzypce-i-zaglowka,35275.html rmfclassic.pl] * Pan Bóg jest wyrafinowany, ale nie jest perfidny. ** Opis: w 1921. ** Źródło: „Twórczość”, tom 56, wydania 1–4, 2000, s. 109. * Państwo jest dla człowieka, a nie człowiek dla państwa (…). Innymi słowy, to państwo powinno być naszym sługą, a nie my jego niewolnikami. * Pierwsze lekcje nie powinny zawierać niczego poza tym, co jest eksperymentalne i interesujące do zobaczenia. Ładny eksperyment jest sam w sobie bardziej wartościowy niż dwadzieścia wzorów wydobytych z naszych umysłów. ** Źródło: Jagoda Niebieszczańska, [https://dydaktyka.fizyka.umk.pl/Prace/licencjackie/Niebieszczanska/Praca.pdf ''Proste i tanie doświadczenia do wykorzystania na lekcjach fizyki w gimnazjum'', umk.pl] * Pokój nie może być utrzymywany siłą. Może być tylko osiągnięty poprzez wzajemne zrozumienie. * Prawda nas jeszcze zadziwi. * Prawda to dążenie do wyznaczenia z niewiadomej. * Prawdą jest to, co wytrzyma próbę doświadczenia. * Problemem naszego wieku nie jest bomba atomowa, lecz serce ludzkie. * Przeciwieństwem prawdy płytkiej jest fałsz, przeciwieństwem prawdy głębokiej może być inna głęboka prawda. * Przemyślałem jednak tę kwestię. Może jednak Bóg jest perfidny. ** Źródło: „Twórczość”, tom 56, wydania 1–4, 2000, s. 109. * Przestrzeń odgrywa decydującą rolę we wszystkich zjawiskach, ale za to sama nie podlega żadnym wpływom. Chociaż taka teoria jest logicznie dopuszczalna, to jednak właściwie jest ona niezadowalająca. Newton w pełni zdawał sobie z tego sprawę, rozumiał on jednak również, że stan fizyki w tym okresie nie pozwala na inne rozwiązanie. ** Źródło: ''Istota teorii względności'', tłum. [[Andrzej Trautman]], PWN, Warszawa 1958, s. 162. ** Zobacz też: [[Isaac Newton]], [[przestrzeń]] * Przypadek – to Bóg przechadzający się incognito. * Przyroda skrywa swoje tajemnice, ponieważ jest wyniosła, a nie dlatego, że chce nas wywieść w pole. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Przyszłość należy do wyobraźni. * Pusty żołądek nie jest dobrym doradcą politycznym. ** Zobacz też: [[żołądek]] ==R== * Rzec można, że odwieczną tajemnicą świata jest jego poznawalność. ==S== * Sam jestem tylko ciężarem dla rodziny. Lepiej, żebym się wcale nie urodził. ** Opis: list z 1898 roku. ** Źródło: [[Walter Isaacson]]: ''Einstein. Jego życie, jego wszechświat'' s. 54–55. * Są tylko dwa sposoby przejścia przez życie. Jeden, jakby nic nie było cudem, i drugi, jakby wszystko było cudem. * Sława wielu mężów polega na tym, że mogąc zrobić wiele dobrego, ostatecznie nie zrobili nic złego. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Słowa czy język, tak jak je piszemy czy wymawiamy, wydają się nie odgrywać żadnej roli w mechanizmie mojego myślenia. Psychiczne całostki, które wydają się służyć jako elementy tego myślenia, to pewne znaki czy obrazy, mniej lub bardziej wyraziste, można je jednak „dowolnie” odtwarzać czy łączyć. ** Źródło: Christian Drapeau, ''Jak uczyć się szybko skutecznie'', KDC, Warszawa 2002, s. 39, tłum. Hanna Pawlikowska-Gannon. * Słowo „Bóg” jest dla mnie niczym więcej niż wyrazem i wytworem ludzkiej słabości, a Biblia zbiorem dostojnych, ale jednak prymitywnych, legend, które są ponadto dość dziecinne. Żadna interpretacja, niezależnie od tego, jak subtelna, nie może (dla mnie) tego zmienić. ** Opis: po przeczytaniu książki ''Wybieraj życie: Biblijne wezwanie do buntu'' Erika Gutkinda. ** Źródło: list do Erika Gutkinda (3 stycznia 1954), cyt. za: [https://archive.ph/YmddJ ''List Alberta Einsteina na aukcji za 3 mln. Pisał: „Bóg to dziecinna legenda”'', 3 października 2012] ** Zobacz też: [[Bóg]] ==Ś== * Świat Amerykanina jest tak wielki jak jego gazeta. ** Zobacz też: [[Amerykanie]], [[gazeta]] * Świat jest w większym niebezpieczeństwie ze strony tych, którzy tolerują lub wspierają zło niż ze strony tych, którzy rzeczywiście je popełniają. ** Źródło: Josep Maria Corredor, ''Conversations avec Pablo Casals'' ==T== * Tak długo jak długo istnieją armie, każdy poważniejszy konflikt będzie prowadził do wojny. Pacyfizm, który nie przeciwstawia się aktywnie zbrojeniom, jest i w dalszym ciągu będzie bezsilny. ** Zobacz też: [[armia]] * Tak więc żyję bez tłuszczów, bez mięsa czy ryb, ale czyniąc tak, czuję się całkiem nieźle. Zawsze wydawało mi się, że człowiek nie narodził się, aby być drapieżnikiem. ** ''So I am living without fats, without meat, without fish, but am feeling quite well this way. It always seems to me that man was not born to be a carnivore.'' (ang.) ** Źródło: list do Hansa Mühsama, 30 marca 1954. * To oczywiście kłamstwo, co czytałaś o mojej religijności; kłamstwo, które jest raz po raz powtarzane. Nie wierzę w osobowego Boga i zawsze otwarcie się do tego przyznawałem. Gdybym jednak musiał znaleźć w sobie coś, co miałoby aspekt religijny, to byłaby to bezgraniczna fascynacja strukturą świata, jaką ukazuje nam nauka. ** Opis: list do jednej ze swoich wielbicielek. ** Źródło: Alice Calaprice, ''Einstein w cytatach'' Warszawa 1999, Prószyński i S-ka, ISBN 8371800134, s. 165. * Trudno powiedzieć, co jest prawdą, ale czasami tak łatwo rozpoznać fałsz. * Twierdzę, że kosmiczne przeżycie religijne stanowi najsilniejszą i najszlachetniejszą pobudkę do badań naukowych. * Tylko Kościół autentycznie stał na drodze Hitlerowi w jego kampanii na rzecz wyparcia prawdy. Nigdy wcześniej się Kościołem nie interesowałem, ale teraz odczuwam wielkie wzruszenie i podziw, ponieważ tylko jeden Kościół miał odwagę i upór by stać po stronie intelektualnej prawdy i duchowej wolności. Przez to jestem zmuszony przyznać, że to, czym kiedyś pogardzałem, dziś wychwalam bez powściągliwości ** Źródło: ''German Martyrs'', „Time”, 23 grudnia 1940. ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]] * Tylko wzorowanie się na wielkich i kryształowo czystych charakterach rodzi piękne idee i szlachetne czyny. * Tylko życie poświęcone innym warte jest przeżycia. ==U== * Uczony jest człowiekiem, który wie o rzeczach nieznanych innym i nie ma pojęcia o tym, co znają wszyscy. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==W== * W życiu popełniłem jeden poważny błąd. Podpisałem list do prezydenta Roosevelta, popierając budowę bomby atomowej. Było jednak pewne usprawiedliwienie w postaci niebezpieczeństwa, że skonstruują ją Niemcy. ** Opis: w 1954. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 284. ** Zobacz też: [[bomba atomowa]] * Ważne jest by nigdy nie przestać pytać. Ciekawość nie istnieje bez przyczyny. Wystarczy więc, jeśli spróbujemy zrozumieć choć trochę tej tajemnicy każdego dnia. Nigdy nie trać świętej ciekawości. Kto nie potrafi pytać nie potrafi żyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wegetariański sposób życia, przez swoje czysto fizyczne oddziaływanie na ludzkie zachowanie, może wpłynąć na ludzkość w najbardziej dobroczynny sposób. ** Opis: w 1930. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 453. ** Zobacz też: [[wegetarianizm]] * Wiecznie niezrozumiałe w przyrodzie jest to, że można ją zrozumieć. * Większość ludzi żyje codziennym życiem: na wpół przestraszeni, na wpół obojętni, patrzą na tę upiorną tragikomedię, która rozgrywa się na międzynarodowej scenie. * Większość nauczycieli traci czas na zadawanie pytań, które mają ujawnić to, czego uczeń nie umie, podczas gdy nauczyciel z prawdziwego zdarzenia stara się za pomocą pytań ujawnić to, co uczeń umie lub czego jest zdolny się nauczyć. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wolność nauczania i wyrażania opinii w książkach i prasie stanowi podstawę zdrowego i naturalnego rozwoju każdego społeczeństwa. * Wszystko, co ludzkość dotychczas uczyniła i wymyśliła, wzięło się z dążenia człowieka do zaspokojenia swych najgłębszych potrzeb i uśmierzenia bólu. * Wszystko powinno zostać uproszczone tak bardzo, jak to tylko możliwe, ale nie bardziej. ** Źródło: [[Robert Cialdini]], ''Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka'', Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk-Sopot 2009, wyd. 6, tłum. Bogdan Wojciszke, s. 35. * Wszystkie wspomnienia są złudne, bo teraźniejszość nadaje im inne barwy. * Wszystko powinno się konstruować w sposób możliwie najprostszy, ale nie uproszczony. * Wtedy współczułbym kochanemu Bogu. Teoria jest poprawna. ** Opis: odpowiedź na pytanie studenta, co by zrobił, gdyby Arthur Eddington, astrofizyk brytyjski, który potwierdził teorię względności, zaprzeczył jej. * Wybitne umysły są zawsze atakowane przez miernoty, którym trudno pojąć, że ktoś może odmówić ślepego hołdowania panującym przesądom, decydując się w zamian na odważne i uczciwe głoszenie własnych poglądów. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia bez wiedzy może stworzyć rzeczy piękne. Wiedza bez wyobraźni najwyżej doskonałe. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia jest ważniejsza niż wiedza, bo choć wiedza wskazuje na to, co jest, wyobraźnia wskazuje na to, co będzie. ** Źródło: Małgorzata Kronenberger, ''Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu'', Mediatour, Szczecin 2003, ISBN 8391200620. ==Z== * Zabicie kogoś na wojnie nie różni się niczym od popełnienia zwykłego morderstwa. ** Opis: w 1952. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 258. * Zadbasz o to, by: moje ubrania i bielizna były w odpowiednim stanie; trzy posiłki dziennie były dostarczane bezpośrednio do mojego pokoju; moja sypialnia i gabinet były utrzymane w czystości i porządku, nie dotyczy to biurka i wszystkiego, co się na nim znajduje. Zrzekniesz się wszelkich osobistych relacji ze mną, chyba że będą absolutnie niezbędne ze względów powinności społecznych. W szczególności nie wymagaj ode mnie: spędzania ze sobą czasu w domu; wspólnego podróżowania. Będziesz przestrzegać poniższych zasad: nie będziesz oczekiwała żadnej intymności ani nie będziesz robiła mi w tej kwestii wymówek; nie będziesz się do mnie odzywała; opuścisz moją sypialnię lub gabinet, gdy tylko tego zażądam. Nie podejmiesz żadnych działań umniejszających mnie w oczach naszych dzieci. Tylko przy zachowaniu tych warunków możemy pozostać razem. ** Opis: do [[Mileva Marić|pierwszej żony]]. ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177343,27417447,mileva-mudra-glava-kim-byla-pierwsza-zona-najwiekszego-uczonego.html weekend.gazeta.pl] * Zawsze dręczyło mnie pytanie, czy to ja jestem szalony, czy wszyscy inni. * Znane są tysiące sposobów zabijania czasu, ale nikt nie wie, jak go wskrzesić. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[czas]] * Zorganizowanej sile można przeciwstawić jedynie zorganizowaną siłę. Niezależnie od tego, jak bardzo bym tego żałował, nie ma innego wyjścia. ** Opis: w 1941. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 270. ==Ż== * Życie niemal na pewno ma sens. ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. ==Cytaty przypisywane== * Dochodzenie do prawdy powinno być ważniejsze od wszystkich innych celów. * Nie jestem bardzo bystry, po prostu długo siedzę nad problemem. ** Najpewniej Einstein tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 481). * Nie wiem, zapytajcie Tesli. ** Opis: odpowiedź na pytanie: ''Jak to jest być najmądrzejszym człowiekiem na Ziemi?'' ** Źródło: [https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/kartka_z_kalendarza/241288,2133,komunikat,dzien_nikoli_tesli.html krakow.pl] ** Zobacz też: [[Nikola Tesla]] * Nic nie przyniesie większej korzyści ludzkiemu zdrowiu oraz nie zwiększy szans na przetrwanie życia na Ziemi w tak dużym stopniu jak ewolucja w kierunku diety wegetariańskiej. ** Cytat powstał prawdopodobnie w oparciu o podobne stwierdzenie Einsteina, które jednak nie zawierało słów o „szansach na przetrwanie życia na Ziemi”. ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 477. * Religia przyszłości będzie religią kosmiczną. (…) Buddyzm odpowiada takiemu opisowi. ** Najpewniej cytat ten nie pochodzi od Einsteina (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 482). * Rzeczą, którą najtrudniej w świecie zrozumieć, jest podatek dochodowy. ** Najpewniej Einstein nigdy tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 479). * Tylko dwie rzeczy są nieskończone: wszechświat i ludzka głupota. Co do tej pierwszej są jednak pewne wątpliwości. ** ''Zwei Dinge sind unendlich, das Universum und die menschliche Dummheit, aber beim Universum bin ich mir nicht ganz sicher.'' (niem.) ** Cytat przypisywany, najpewniej Einstein tego nie powiedział. [https://quoteinvestigator.com/2010/05/04/universe-einstein/#more-173] ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy, ponieważ wiedza jest ograniczona. ** ''Phantasie ist wichtiger als Wissen, denn Wissen ist begrenzt.'' (niem.) * Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia się ten jeden, który nie wie, że się nie da, i on właśnie to coś robi. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998–cytat nie występuje w żadnym znanym tekście źródłowym * Zdrowy rozsądek to zbiór uprzedzeń nabytych do osiemnastego roku życia. ** Opis: najpewniej Einstein nigdy tego nie powiedział (źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 481). ==Cytaty błędnie przypisywane Einsteinowi== * Jeśli nie potrafisz wytłumaczyć czegoś w prosty sposób, to znaczy, że tak naprawdę tego nie rozumiesz. ** Źródło: oryginalna wersja tej sentencji brzmi ''an alleged scientific discovery has no merit unless it can be explained to a barmaid'' („domniemane odkrycie naukowe nie ma żadnej wartości, jeżeli nie można go wytłumaczyć barmance”), a jej autorem najprawdopodobniej był [[Ernest Rutherford]]. Słowa te po raz pierwszy przypisane zostały Einsteinowi przez Barbarę Rowes, w wydanej przez nią w 1979 roku kompilacji cytatów pt. ''The Book of Quotes''. Co ciekawe, sentencja ta początkowo była wykorzystywana '''przeciwko''' Einsteinowi, jako sprzeciw wobec nieintuicyjności jego teorii względności: Edmund Whittaker, ''Albert Einstein. 1879–1955'', „Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society”, tom 1, listopad 1955, s. 54. ==O Albercie Einsteinie== * Bodaj najgenialniejszy uczony wszech czasów. ** Autor: [[Stephen Hawking]], ''Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania'', tłum. Marek Krośniak, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2018, s. 57. ** Zobacz też: [[geniusz]], [[naukowiec]] * Był raczej niechlujnym mężczyzną i miewał problemy z higieną. Uwielbiał za to palić fajkę, ponieważ wierzył, że „pomaga spokojnie i obiektywnie osądzać ludzkie sprawy”. ** Autorka: Ksenia Krasko ** Źródło: [https://viva.pl/wideo/wideonewsy/albert-einstein-ciekawostki-zycie-prywatne-charakter-nieznane-fakty-o-albercie-einsteinie-6672-r22/ viva.pl] * Einstein jest kompletnie stuknięty. ** Autor: [[Robert Oppenheimer]] ** Opis: w liście do brata z 1935 roku. ** Źródło: Schweber, Silvan S.(2006). "Einstein and Oppenheimer: Interactions and Intersections". s. 528. * Einstein wprowadzając zasadę względności wykazał, że pojęcie absolutnego czasu nie ma żadnego znaczenia. Heisenberg zmusił nas do przewartościowania koncepcji przyczynowości i przypadku. Odtąd już nie możemy powiedzieć, że takie same przyczyny powodują takie same rezultaty. Możemy tylko przewidywać prawdopodobieństwo, ale nigdy nie możemy przewidzieć konkretnego zachowania się pojedynczego systemu atomów. Oba te odkrycia miały olbrzymie konsekwencje filozoficzne. Ale oni ich nie wymyślili, doprowadziła ich do tego obserwacja natury. ** Autor: [[Alfred Kastler]] ** Źródło: ''Fizyka i kultura. Rozmowa z Alfredem Kastlerem'', [w:] [[Wiktor Osiatyński]], ''Poznać świat. Rozmowy o nauce'', Czytelnik, Warszawa 1989, ISBN 8307 015731, s. 47–48. ** Zobacz też: [[przyczynowość]], [[przypadek]], [[Werner Heisenberg]] * Jeżeli dzisiaj lubię zwracać się do Ciebie<br />To nie tylko dlatego, że kute w marmurze<br />Stoi popiersie Twoje tam gdzie naszą pamięć<br />Ma Newton i Kopernik;<br />nie żeś wreszcie zdołał<br />Pomiędzy grawitacją i elektrycznością<br />Postawić znak równania.<br />Jest w Tobie coś więcej. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''Do Alberta Einsteina'' * Poza fizyką Einstein pasjonował się m.in. żeglarstwem; doskonale grał na skrzypcach, był nawet uznawany za wirtuoza tego instrumentu, namiętnie palił fajkę. ** Autor: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Einstein-Albert;3896872.html Encyklopedia PWN] * Wszechświat Newtonowski załamał się i został zastąpiony przez wszechświat Einsteina. Tu, w Anglii, mamy go za cudownego człowieka. Nie rzuca on wyzwania faktom naukowym, lecz postępowaniu nauki. Mało tego, że rzuca wyzwanie postępowaniu nauki, ale postępowanie nauki poddało się jego wyzwaniu.<br />Panie i panowie, proszę wstać. Piję zdrowie największego z żyjących dziś ludzi, Alberta Einsteina. ** Autor: [[George Bernard Shaw]], ''Toast na cześć Einsteina'', przeł. Paweł Bravo, w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006 ** Opis: hotel Savoy, Londyn, 28 października 1930. ==Zobacz też== * [[fizyka]] * [[nauka]] * [[Po co nam socjalizm?]] {{SORTUJ:Einstein, Albert}} [[Kategoria:Niemieccy fizycy]] [[Kategoria:Niemieccy Żydzi]] [[Kategoria:Nobliści - fizyka]] to8vmhpsl9u9m4og98t2o94rw0ijzqw 0 2568 643203 642568 2026-06-09T08:55:48Z Kawon Kez Sel 58621 /* Z */ + 1 643203 wikitext text/x-wiki '''[[w:Poezja|Poezja]]''' – wieloznaczny termin stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nie napisanych prozą lub synonim liryki. {{IndeksPL}} [[Plik:Frankfurt Gutenberg-Denkmal Allegorie Poesie.jpg|mały|{{center|Alegoria poezji}}]] ==A== * Ale jeszcze pęta się we mnie złudzenie, że właśnie poezja jest próbą narzucenia odrobiny ładu i stwarza możliwość komunikowania się z ludźmi za pomocą zapisanego wzruszenia. ** Autor: [[Zbigniew Herbert]], ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 55. ==B== * Bóg także był autorem: jego proza to mężczyzna, jego poezja to kobieta. ** Autor: [[Napoleon Bonaparte]] ** Zobacz też: [[autor]], [[Bóg]], [[kobieta]], [[mężczyzna]] ==C== * Co by zostało z poezji, gdyby z niej wymazać wszystkie ślady sprzeczności. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Psychologia'', t. 1, PWN, Warszawa 1962, s. 381. ** Zobacz też: [[sprzeczność]] * Co to jest poezja? Poezja to może być miłość, a więc może być prawdziwą wszechobecnością życia. Może być to także najbardziej tajemnicza i światłolubna sprawa na tej Ziemi. Kto to wie. Nie, poezja – najkrócej – to tajemnica, tak po prostu piękna i zarazem przeklęta tajemnica. Piękno i poezja? Tak, to może być! Dla mnie całe piękno staje się wtedy, kiedy mogę – a raczej próbuję na miarę swoich sił – uwolnić się ze wszystkiego, z bytu. Piękno i poezja są uświadamiane, ale dopiero się je rozumie, kiedy się człowiek uwolni od życia. Na szczęście mam jeszcze zachód słońca w swoim oknie i to jest piękne i może właśnie to jest kwintesencją poezji. Może to… ** Autor: [[Wincenty Różański]] ** Źródło: ''Droga do Ashramu. Antologia poezji kontruklturowej'', cyt. za: [https://web.archive.org/web/20120822020438/http://wincentyrozanski.art.pl/o-poecie.html Wincenty Różański – O poecie], wincentyrozanski.art.pl, zarchiwizowane 22 sierpnia 2012. * Czas nareszcie przestać pisać o sztuce. (…) Życie nasze jest już poezją. ** Autor: [[Maurycy Mochnacki]], ''O literaturze polskiej w wieku XIX. Przedmowa'' (1830) ** Zobacz też: [[czas]], [[życie]] ==D== * Dopiero od niedosytu słownego (…) zaczyna się poezja. ** Autor: [[Julian Przyboś]] ** Źródło: ''Zapiski bez daty'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1970, s. 37. * Dopóki nie poczujesz się nieszczęśliwy, nie narodzi się w tobie „poezja”! ** Autor: [[Tadeusz Różewicz]], ''Przygotowanie do wieczoru autorskiego'' ==G== * Gdy się recytuje wiersze, zdarza się, że forma zabija treść. Poeci swoje wiersze czytają prosto, konkretnie i poezja czytana w ten sposób brzmi najlepiej. Wisława Szymborska powiedziała mi, że trzeba czytać tak, jakby się głośno myślało. Wtedy słowo nie traci swojej mocy i sensu. Ale są aktorzy, szczególnie aktorki, które same są czystą poezją. Czytają wiersze niezwykle pięknie, delikatnie. ** Autor: [[Anna Dymna]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/poecis.htm „Gazeta Wyborcza”, Kraków, 22 września 2004] * Gdyby poezja żyła tylko prawdą rzeczywistą, umarłaby z głodu. ** Autor: [[Adolf Dygasiński]], ''Gody życia'' * Gdyby zabawić się w poszukiwanie najogólniejszego (nie pisanego, normatywnie nie skodyfikowanego) prawa poezji, można by za nie przyjąć zasadę mówienia i pisania „inaczej”. ** Źródło: [[Henryk Vogler]], ''Codzienność i poezja'' w: ''Z notatek przemytnika'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1957, s. 173. ==I== * I cóż winnaś poezjo, że nie dajesz chleba,<br />Że gdy kogo ukochasz – najczęściej ma kwiaty<br />Lub złoty laur na głowie, lecz na butach łaty<br />I zimą bez paltota liczy gwiazdy nieba? ** Autor: [[Aleksander Michaux]], ''Wiersze'' ==K== * Kiedy jest poezja – poeci też są poezją. Prawdziwy poeta nie jest poetą. Prawdziwy poeta jest poezją. ** Źródło: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]'' ** Zobacz też: [[poeta]] ==Ł== * Łzę w perłę zamienić drogą:<br />To ambicja poety, to jego pragnienie,<br />To cel, to jego życie, jego przeznaczenie. ** Autor: [[Alfred de Musset]], [https://archive.ph/1JPq ''Co to jest poezya? Impromptu.''] w: ''Poezye'', tłum. Bolesław Londyński, Warszawa 1890, s. 69. ** Zobacz też: [[łza]], [[perła]] ==M== * Malarstwo jest milczącą poezją, a poezja – mówiącym malarstwem. ** Autor: [[Simonides z Keos]], przytoczone przez [[Plutarch]]a, ''De gloria Athniensium'', 3 ** Zobacz też: [[malarstwo]] * Myślę, że wydeptałem w poezji jakieś własne ścieżki, po których nikt ze mną nie chodził. Czy one zarosną trawą, czy okażą się potrzebne, nie wiem. ** Autor: [[Jerzy Ficowski]] ** Zobacz też: [[ścieżka]], [[trawa]] ==N== * Niosłem swoją poezję, jak żołnierz imię<br />w blaszce na piersiach przeciw kulom dwóch wojen. ** Autor: [[Julian Przyboś]], ''Słońce ze wzgórz Gwoźnicy'' ** Zobacz też: [[wojna]], [[żołnierz]] ==O== * O poezjo, ty nie grzejesz,<br />A tu takie ciężkie mrozy! ** Autor: [[Adam Asnyk]], ''Karnawałowy lament poety'' ** Zobacz też: [[mróz]] ==P== * Poeci mają to do siebie, że nawet jak mówią prozą, to myślą wierszem (…). ** Postać: [[Alutka Kossoń]] w serialu ''[[Rodzina zastępcza]]''. * Poezja, aby była sobą,<br />Musi dialog toczyć z prawdą. ** Autor: [[Mieczysław Jastrun]], ''Poezja i prawda'' (1955) ** Zobacz też: [[prawda]] * Poezja jak wzrok Boga<br />pada na człowieka<br />To mnie przerasta<br />jak ziemia. ** Autor: [[Teresa Ferenc]] ** Źródło: [https://www.taniaksiazka.pl/ogniopis-teresa-ferenc-p-220045.html Teresa Ferenc, ''Ogniopis''], taniaksiazka.pl * Poezja jest dla mnie tylko sposobem dojrzewania. Dlatego nie wstydzę się nawet słabszych wierszy. Są etapami, dochodzeniem, samookreślaniem. ** Autor: [[Anna Kamieńska]] ** Zobacz też: [[wiersz]] * Poezja jest drugą twarzą duszy. ** Autor: [[Odisseas Elitis]] * Poezja jest macierzystą mową rodu ludzkiego. ** Autor: [[Johann Georg Hamann]], ''Aesthetica in nuce'', 1762 ** Zobacz też: [[człowiek]], [[lud]] * Poezja jest realizowaniem niemożliwości. Każdy prawdziwy wiersz jest szturmem nieba, zamachem na świat! ** Autor: [[Julian Przyboś]] ** Źródło: ''Zapiski bez daty'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1970, s. 87. * Poezja jest światem przeżyć i refleksji. Jest po trochu jak mówienie ludzkim językiem w dobie maszyn i komputerów. Nie może jednak być zbyt mądra, bo nikt jej nie zrozumie. ** Autor: [[Jan Twardowski]] ** Źródło: ''Uśmiech Boga'', wywiad z księdzem [[Jan Twardowski|Janem Twardowskim]] przeprowadzony przez Katarzynę Nicieję w „Dzienniku Zachodnim” nr 127, 2001, s. 9 * Poezja jest to, proszę panów, skok,<br />Skok barbarzyńcy, który poczuł Boga! ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Czyhanie na Boga. Poezja.'', 1 (1918) * Poezja jest tym<br />co czyni cię sobą ** Autor: [[Mira Kuś]] , ''…(góry to góry)'' z tomu ''Gdzieś jest ta oaza'' (1981) * Poezja jest wyobraźnią wyzwoloną. ** Autor: [[Jan Brzękowski]], ''Wyobraźnia wyzwolona'' (1938) ** Zobacz też: [[wyobraźnia]] * Poezja kłamie, choć ładnie to czyni. ** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]'' * Poezja – najdłuższa droga na tym świecie. ** Autor: [[Takis Antoniu]] * Poezja rodzi się z dojrzałości. ** Autor: [[Jan Twardowski]] * Poezja to diabelskie wino. ** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]] * Poezja to jest przecież to, co tak nierówno drukują zawsze u spodu w gazetach, a niekiedy wycinają potem nożyczkami. ** Autor: [[Hans Christian Andersen]] ** Źródło: [[s:Krasnoludek (wyd. 1908)|''Krasnoludek'']], wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1908, s. 19, tłum. Cecylia Niewiadomska. * Poezja to myślenie w obrazach. ** Autor: [[Wissarion Bieliński]], recenzja książki ''Russkije skazki'' Wanienki, 1838 ** Zobacz też: [[obraz]] * Poezja to taka malownicza bazgranina, z której wynika nic lub wszystko. ** Autor: [[Karolina Baset]], ''Nie wszystko w życiu'', 2010 * Poezja w swoim brzmieniu przenosi się poza semantyką, tak samo muzyka. Jest czysta, nienapiętnowana w samej wibracji narodowym ani symbolicznym znaczeniem. Jest ekspresją. ** Autor: [[Anna Augustynowicz]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/twwes.htm „Dziennik Teatralny”, Kraków, 12 grudnia 2008] * poezja współczesna<br />to walka o oddech ** Autor: [[Tadeusz Różewicz]], ''Zdjęcie ciężaru'' (1959) * Poezja zachowuje od zniszczenia tchnienie boskości w człowieku. ** Autor: [[Percy Bysshe Shelley]] * Poezja zawiera w sobie najwięcej prawdy. Bo proza może być fikcją od początku do końca, a poezja jest raczej zapisem emocji. Natomiast nie jest to też do końca prawda o człowieku, bo przecież każdy wiersz jest zapisem chwili. W związku z czym niekoniecznie oddaje całokształt człowieka, jego istotę. ** Autor: [[Hanna Banaszak]], [https://archive.ph/Mq6Pn wywiad, 2006] * Poezja! – zawołał uczony – tak, tak, ona mieszka często niby pustelnica w wielkich miastach. ** Autor: [[Hans Christian Andersen]], ''Cień'' ** Zobacz też: [[Baśnie Andersena]] * Poezjami palić trzeba,<br />Drzewo bowiem podrożało,<br />A te dużo dają dymu,<br />Ale za to ciepła mało. ** Autor: [[Adam Asnyk]], ''Karnawałowy lament poety'' ** Zobacz też: [[ciepło]], [[drzewo]], [[dym]], [[ogień]] * Poezję (…) można określić jako wyraz indywidualnego temperamentu przełamującego się poprzez konwencję społeczną. ** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''Zniewolony umysł'' * Poezję –<br />tylko co to takiego poezja<br />Niejedna chwiejna odpowiedź<br />na to pytanie już padła<br />A ja nie wiem i nie wiem i trzymam się tego<br />jak zbawiennej poręczy ** Autor: Wisława Szymborska, ''Niektórzy lubią poezję'' * Poezjo, pod twoją obronę… ** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]], ''Bluebells'' * Poza niewieloma wyjątkami, mam bardzo małą wrażliwość na poezję. Może muzyka jest dla mnie poezją i ta pisana słowem mnie drażni? ** Źródło: [[Piotr Anderszewski]], ''[https://www.wroclaw.pl/dla-mieszkanca/piotr-anderszewski-koncert-rozmowa Przeczytać, zrozumieć, przetłumaczyć]'', rozmawiała Magdalena Talik, wroclaw.pl, 5 stycznia 2020 ** Zobacz też: [[muzyka]] * Praca poety nie leżała w poezji jako takiej; leżała w wynajdowaniu powodów, dla których poezja jest czymś cudownym. ** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]'' ** Zobacz też: [[poeta]] ==S== * Spokojnie pisz do końca swe wiersze klasyczne,<br />Które wtedy są dobre, gdy cierpisz w milczeniu. ** Autor: [[Jan Lechoń]], ''Jabłka i astry'' ==W== * W dziewiątym roku życia straciłam wszystko, co kojarzy się z pojęciem domu. (…) A potem ponownie dom. (…) Było w nim wszystko, co wypełnia każdy ludzki dom, ale była w nim też poezja. To ona kazała mi właśnie, jak w ''Moim ryżowym poletku'', patrzeć na miskę glinianą, siwy garnuszek, na „cudowne ryżu rozmnażanie”. ** Autor: [[Teresa Ferenc]] ** Źródło: Teresa Ferenc, ''Poezje wybrane'', wydawnictwo Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1980, ISBN 8320532183, s. 129–130. * W serdecznej ja płacę gotówce<br />za to pisanie kruche,<br />wszak jestem po połówce<br />i okiem, i uchem. ** Autor: [[Agnieszka Osiecka]], ''*** (W serdecznej ja płacę gotówce…)''' * Wielka poezja, będąc wielką i będąc poezją, nie może nie zachwycać nas, a więc zachwyca. ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], [[Ferdydurke]] * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' ** Zobacz też: [[poeta]] * Wyspy można kupić na Morzu Jońskim czy Egejskim, zamki nad Loarą, wielkie tereny w Brazylii, ale nie kupi się poezji: tego sposobu bycia, który między innymi, zupełnie bezwolnie, mimochodem, fantastycznie ośmiesza pieniądz, a jego siłę nabywczą sprowadza do zera lub, mówiąc raz brutalnie, do dwóch zer. ** Opis: w okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] symbolem dwóch zer oznaczano toalety publiczne. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''Miłość czyli życie, śmierć i zmartwychwstanie Michała Kątnego zaśpiewana, wypłakana i w niebo wzięta przez edwarda stachurę'' w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 348. ==Z== * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' ** Zobacz też: [[nauka]], [[teraźniejszość]] * Zdradzę wam tajemnicę:<br />nie czytamy poezji dlatego, że jest ładna.<br />Czytamy ją, bo należymy do gatunku ludzkiego<br />a człowiek ma uczucia.<br />Medycyna, prawo, finanse czy technika<br />to wspaniałe dziedziny,<br />ale żyjemy dla poezji, piękna, miłości. ** Źródło: ''[[Stowarzyszenie Umarłych Poetów]]'' ** Zobacz też: [[piękno]], [[tajemnica]], [[uczucia]] ==Zobacz też== * ''[[Sztuka rymotwórcza. Poema we czterech pieśniach]]'' [[Kategoria:Poezja|!]] q5xbw650c2xt9yqns2d0sxmr0pel17y 0 2618 643190 638177 2026-06-08T22:29:44Z VampaVampa 54702 +1 643190 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jacek Dukaj by Anna Zemanek 2009.jpg|mały|{{center|Jacek Dukaj (2009)}}]] '''[[w:Jacek Dukaj|Jacek Dukaj]]''' (ur. 1974) – polski pisarz fantastyki naukowej. ==Wypowiedzi== * Lewa strona wyobraźni wyschła Polakom do reszty. Ów brak wyobraźni, choć tak widoczny, pod szkłem powiększającym fantastyki stanowi cechę całego prądu myślowego. ** Źródło: Wojciech Wybranowski, ''[https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art6036361-wyobraznia-po-prawej-stronie Wyobraźnia po prawej stronie]'', rp.pl, 7 lipca 2012. * Z „Czarnych oceanów” mógłbym sprzedać kilkanaście serii produktów dla Apple’a przyszłości. A sam bym zapłacił każdą sumę np. za menedżera pamięci zapisującego ciągi myślowe. ** Źródło: Wojciech Orliński, [https://wyborcza.pl/1,75475,10734042,Dukaj__Czuje_sie_jak_kukulczy_podrzutek.html ''Dukaj: Czuję się jak kukułczy podrzutek'', Magazyn „Książki”, gazeta.pl, 30 listopada 2011] * Zdarzyło mu się napisać ''[[w:Złota Galera|Złotą galerę]]'' – zwij go autorem Złotej Galery. Popełnił to w wieku lat 15 – potem już mogło być tylko gorzej. Pisze zawsze nie to, co powinien, i gorzej, niż byłoby go stać. Sądząc po jego tekstach krytycznych, cierpi na daleko posuniętą schizofrenię. Teoretycznie można go czasami zobaczyć na spotkaniach fandomu – ale nie licz, że uda ci się to dwa razy w dekadzie. Nie marnuj czasu na czytanie jego tekstów: został porażony białym światłem filozofii i pisze w sposób kompletnie niezrozumiały i o rzeczach całkowicie wydumanych. W szczególności nie poświęcaj uwagi jego wypowiedziom o samym sobie: to patologiczny pesymista i malkontent. ** Opis: o samym sobie. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20020908101556/http://joanna.fandom.art.pl/pisarze/w_dukaj.htm fandom.art.pl] ==Cytaty z utworów== ===''Czarne oceany''=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Czarne oceany}} * (…) Instant Economic Wars: „wstrząsnąć i zagotować". ** Źródło: rozdział 10, ''Wrota piekieł'' * (…) oto załapał się na ostatni wagon pociągu do nowej ery, a doprawdy niewielu z jego pokolenia nań zdążyło. ** Źródło: rozdział 4, ''Pająk nocą'' * W razie reklamacji zwrot duszy gwarantowany. ** Źródło: rozdział 4, ''Pająk nocą'' ===''Extensa''=== * Mam w sobie także takiego małego człowieczka, on zwierza mi się z waszych dramatów i radości; albo też naciągam sobie jego skórę i wtedy sam ich doświadczam. Nienawidzę, kiedy chcę. Boję się, kiedy chcę. Kocham, kiedy chcę. Pożądam, kiedy chcę – szeptał nieprzerwanie. – Teraz pożądam. Daj nam swoją extensę. Daj. Daj. Daj. Daj. Daj. Daj. ** Źródło: rozdział 6. * Możesz zawinąć się w dowolną formę. Chcesz być człowiekiem? Proszę bardzo! Ale może wolisz układ planetarny? ** Źródło: rozdział 6. * Na tym wszak polega tabu, iż prawo nie musi go nawet sankcjonować, tabu jest przed prawem. (Co wszakże jest przed tabu…?) ** Źródło: rozdział 2. * Wiedza na nic się jednak nie zda przeciwko uczuciom, zwłaszcza nocą. ** Źródło: rozdział 6. * W każdej dziedzinie ci najlepsi pozostają niedocenieni – z definicji: bo nie ma nikogo, kto mógłby ich naprawdę docenić. ** Źródło: rozdział 3. * Zło nie wciska się przemocą – wybieramy je, ponieważ jest atrakcyjniejsze. ** Źródło: rozdział 3. ===''Inne pieśni''=== {{osobne|Inne pieśni}} * – Mam żonę i dzieci!<br />– To groźba, czy propozycja? ===''Linia oporu''=== * Ale czy można upłynniać w nieskończoność? Co będziecie zmieniać w świecie płynności absolutnej? * Chciałum uciec, wymknąć się samojednu, ale gdziem się nie obróciłu, i tak w polu było mi polno, a w lesie – leśno. Nie uciekniesz od samego siebie. Nie wypłyniesz w nowe geografie, gdy nadal stara głowa je wyświetla. * Jedyny biznes w nieskończoności: produkcja sensów życia. * Kiedy ostatnio udało ci się przeczytać w skupieniu od początku do końca dłuższy tekst klasyka? Kiedy samodzielnie przeprowadziłeś bardziej skomplikowane wnioskowanie? Wypowiedziałeś sąd w zdaniach pełnych i płynnych? Kiedy? Czytacie z doskoku. Wnioskujecie przez sąsiedztwo obrazów, sąsiedztwo emocji. Decydujecie, wróżąc z gestaltu. Wasze myśli są jak serie z kałasznikowa, mowa jak wodospad tagów, życie jak slideshow. Budzisz się – i w tym momencie świat rozszarpuje cię na strzępy. {{wulgaryzmy}} * Temida z zawiązanymi oczami ssie kutasa Proteusza. * Uzyskawszy technologiczne narzędzia do autoewolucji, człowiek uczynił samego siebie zmienną kulturową. Człowiek nie jest przedmiotem gry. CZŁOWIEK JEST GRĄ. ===''Lód''=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Lód (powieść)}} * Cel życia jest poza życiem. * Jestem trzeźwy jak pięć laplasjanów. ===''Oko potwora''=== * Pora eksplodować granat umysłu. * Są ekosfery biologii, ale są jeszcze mocniej rozdzielone ekosfery umysłu: nie przecinają się, nie mają punktów wspólnych, nie dzielą zasobów ani przestrzeni życiowej. I czy przejścia między nimi w ogóle byłyby możliwe? ===''Perfekcyjna niedoskonałość''=== * Cała kultura opiera się na udawaniu. Że jesteśmy kulturalni. * Demokracja jest sprzeczna z prawami fizyki. * Ist­nieją tylko rzeczy logicznie sprzeczne i niesprzeczne. Pierw­sze są niemożliwe, drugie – konieczne. * Nie istnieje i nie może istnieć żaden taki system etyczny, żaden uniwersalny, spójny wzorzec za­chowania, mniej lub bardziej rozwinięty zbiór przykazań… których stosowanie gwarantowałoby człowiekowi pewność słusznego wyboru. ===''Po piśmie''=== * Empatyzować można tylko z już żyjącymi. Empatia wobec bytów hipotetycznych, przyszłych – to nie empatia, to inne zupełnie ćwiczenie umysłu. Toteż w postpiśmienności łatwo i coraz łatwiej przychodzi nam podejmować decyzje z kosztem przesuniętym w przyszłość: na przyszłych nas, na nasze dzieci, wnuki, bezimiennych i pozbawionych twarzy potomków. Stąd rekordowe długi publiczne i życie na kredyt całych społeczeństw: ci, którzy będą musieli zapłacić za naszą nadmiarową konsumpcję, nie są do przeżycia. Podobnie – przyszłe ofiary dzisiejszej ruiny ekologicznej. * Jak to było z pismem? Najpierw pojawia się technologia – ona zmienia pole i zasady gry. Dopiero potem orientujemy się, że pozostając nadal na szczycie starych hierarchii, przegrywamy w realnym świecie. Tak się musieli czuć mędrcy świata oralnego w konkurencji z bezczelnymi dziećmi pisma.<br />I tak czują się dziś, w okresie przejściowym do pełnej kultury transferu przeżyć, rekordziści IQ myślunku pisma – przegrywający z ledwo piśmiennymi młodziakami urodzonymi w świecie rozbuchanych technologii audio i wideo; niepiszącymi, bo przeżywającymi. * Kapitaliści inwigilacyjni odkryli w końcu, że dane pozwalające najlepiej przewidywać zachowanie zdobywa się na drodze interwencji, nakłaniając, popychając, nastrajając i naganiając nas ku zachowaniom przynoszącym zysk. Presja konkurencji spowodowała, że maszynowe procesy nie tylko {{rozstrzelony|znają}} nasze zachowanie, ale też {{rozstrzelony|kształtują}} je w wielkiej skali. Po takim przeorientowaniu z wiedzy na władzę już nie wystarcza automatyzacja przepływów informacji o {{rozstrzelony|nas}}; celem jest teraz {{rozstrzelony|automatyzacja nas samych}}. * Myślunek postpiśmienny inaczej stawia sprawę. Po co w ogóle rozwiązywać rzeczywistość? Rzeczywistość można wybrać. * Nazwiska celebrytów to tymczasowe miana rzek przeżyć zbierających aktualnie najsilniejsze przepływy w lokalnym – lub globalnym – dorzeczu kultury. * Polityka postpiśmienna jest formą osobistej ekspresji. Nie jest społecznym mechanizmem służącym do wspólnego zmieniania rzeczywistości ku ustalonym celom ani do regulowania hierarchii władzy. Jest bezpośrednią pochodną definiującej mnie kombinacji przeżyć i służy przede wszystkim do sygnalizowania przeżycia „bycia mną”. Sygnalizowania, narzucania, epatowania; do transferu tego przeżycia na poziomie politycznych prezentacji. * Technologie bezpośredniego transferu przeżyć rozwijają się ku takiej „naturalności” przekazu, by mógł on w całości zastąpić pierwotne środowisko bodźców. * W kulturze oralnej wszelkie nowatorstwo jawi się zagrożeniem. Oznacza ryzyko zniszczenia wiedzy zachowanej w formułach, rytuałach, wzorcach. Nie ma tam bowiem pewnego sposobu, by po zmianie wrócić do oryginału – oryginał nie istnieje poza tymi formułami, rytuałami, wzorcami. To tak jakby każdy czytelnik jednego z egzemplarzy książki przez wyrwanie z niej kartki zaburzał treść we wszystkich innych jej egzemplarzach.<br />(…)<br />Wbudowana w kulturę oralną była agonistyczność: walka, spór. Głos był narzędziem przemocy.<br />Pismo w kontraście oznacza wiedzę „chłodną”, oderwaną od cielesności, od życia; dotyczącą zobiektywizowanych prawd. Zobiektywizowanych – to znaczy nie mających związku z konkretnym człowiekiem. * Wystarczy trochę „pobywać” po salonach i posłuchać, wedle jakiego klucza układają się dziś znajomości i kariery i strategie personalne. Nie ten sam najnowszy model iPhone’a, nie najdroższe zegarki, nie limitowane sneakery i nie najmodniejsza rzeźba ciała ustanawiają tę łączność duchową – lecz odkrycie między dygresjami i pozami, że piliśmy wino w tej samej tawernie na Sycylii, spaliśmy na Islandii u tego samego gospodarza i medytowaliśmy w tej samej kalifornijskiej pustelni mindfullness. Takie przeżycia wymagają jeszcze osobistego, fizycznego zaangażowania. Stąd też ich wymuszona ekskluzywność. Lecz ze wszech sił dążymy do ich pełnego zapisu i transferu, do powielalności i powszechności. Do monetyzacji. Bo jak się obwąchuje i parzy duchowo plebs? Tak samo – tylko że po taniości. Oglądaliśmy te same seriale. Chodziliśmy na te same koncerty. Żyjemy tych samych celebów. Gramy w te same gry. * Zapytaj sam siebie: jeśli mogę się przetworzyć i zrekonfigurować całkowicie swobodnie, bez żadnych ograniczeń, to {{rozstrzelony|kim jestem}}? ===''Ruch generała''=== {{osobne|Ruch generała}} * Była to masakra. Tak się miażdży insekty między palcami. Aż do początku drugiej ćwierci knota, kiedy to włączył się Żelazny Generał. Wówczas masakra trwała dalej – odwróciły się natomiast gradienty śmierci. ===''Serce ciemności''=== * Dzieciństwo to czas białych plam na mapach świata. ** Źródło: s. 14. * Tak śnimy i tak żyjemy – samotnie. ** Źródło: s. 60. * Życie! nic dziwniejszego! – bezlitosna logika tajemniczej maszynerii nakręconej do niewykonalnego zadania. ** Źródło: s. 146. ===''Szkoła''=== * Nie pytałeś o prawo szkół do mordowania milionów, ponieważ dla ciebie było ono oczywiste: siła. * Nikt nie stworzył esperanta marzeń nocnych, onirystycznej mowy ciszy, języka zawierającego słowa definiujące stany i bodźce istniejące jedynie po ciemnej stronie jawy. ===''W kraju niewiernych''=== * Banał, w odpowiedniej chwili powtórzony, potrafi odzyskać zatarte piękno starożytnej mądrości. ====''IACTE''==== {{osobne|IACTE}} * Liczył stopnie, żeby nie myśleć – źle myśleć podczas bitwy, oddaj się teraźniejszości, strach to dziecko czasu przyszłego. Stopień. Stopień. Stopień. ===Inne=== * Adaś bardzo chciał mu uwierzyć. Ale wiedział, że księża opowiadają o różnych dziwnych rzeczach, których naprawdę nie ma, tylko, że nie można mówić, że ich nie ma. ** Źródło: ''Wroniec'' * Czy „początek”, principio, jest po prostu tym, co przychodzi w czasie przed wszystkim innym, czy też tym, co jest przed czasem – tym, od czego czas zależy? ** Źródło: ''Piołunnik'' * Dialektyka nie może się zatrzymać i cofnąć do tez dawno przezwyciężonych. ** Źródło: ''Piołunnik'' * – I jak to sobie wyobrażasz? Pójdzie bruta w całym kraju, zarżniecie robotnych i nagle z socjału spłyną na was wszelkie luxusy? Idioci. Dopiero pożałujecie, jak nie będzie u kogo lepperować! Bez ONYCH, bez nas – co zostanie z socjerów?<br />– Nic. Będą socjerami, jedynie dopóki istnieją jacyś panowie, od których da się wylepperować socjał. Wyprowadzę ich z tej niewoli. Zmuszę do wolności. Zmienią się tylko wtedy, gdy nie będą mieć innego wyjścia.<br />– Zawsze będą posiadać inne wyjście, zawsze będą posiadać werki.<br />– Teraz werki mają ich. Socjerzy są polskimi Murzynami nano. Widzisz to. ** Źródło: ''Crux'' * Najwspanialsze twory człowiecze poczynają się z nienawiści, najczyściej lśni ostrze w ciemnościach nocy. ** Źródło: ''Gotyk'' * Opowiedziane pochodzi z nieopowiedzianego. Nieprawda, że na początku było Słowo – to był jedynie początek tego, co można już nazwać i zapisać. ** Źródło: ''Piołunnik'' * Polityka jest jedynie sztuką konsumpcji przywilejów. ** Źródło: ''Xavras Wyżryn'' {{SORTUJ:Dukaj, Jacek}} [[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Janusza A. Zajdla]] [[Kategoria:Laureaci Sfinksa]] [[Kategoria:Polscy pisarze fantastyki]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] hgsktu76t1ozu7168dh0d8otpht44z6 643191 643190 2026-06-08T23:06:25Z VampaVampa 54702 +6 643191 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jacek Dukaj by Anna Zemanek 2009.jpg|mały|{{center|Jacek Dukaj (2009)}}]] '''[[w:Jacek Dukaj|Jacek Dukaj]]''' (ur. 1974) – polski pisarz fantastyki naukowej. ==Wypowiedzi== * Co do współczucia i empatii, to większość zmian technologicznych im sprzyja. Przy czym rozumiem empatię jako zdolność do współodczuwania czegoś, co wyobrażamy sobie, że odczuwa ktoś inny. Nie wiemy, czy to odczuwa naprawdę. Proszę zwrócić uwagę, w jaki sposób media wykorzystują empatyczność: produkują dany przekaz audiowizualny, aby zagrał na uczuciach targetu ku określonemu celowi. (…) Powszechny wzrost emocjonalności jest tym, o co chodzi władcom technologii. (…) Uczynić zaletę z podatności na manipulację; widzieć wartość w poddaniu rozumu emocjom; cieszyć się z odpodmiotowienia. Cóż może być dla nich lepszego? Niestety, obrócono przeciwko człowiekowi także to, co mieliśmy w człowieku za najszlachetniejsze. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. ** Zobacz też: [[emocje]], [[empatia]], [[manipulacja]], [[media społecznościowe]] * Dziś doświadczamy serii silnie emocjonalnych ataków rorschachową plamą skojarzeń audiowizualnych. Linearność nie jest konieczna, a często przeszkadza; nie ma potrzeby odwoływania się do żadnej wewnętrznej narracji podmiotu. Te skojarzenia czysto estetyczne, emocjonalne są tak silne, że skutecznie oddziałują na ciebie nawet, jeśli wywodzisz się ze starej kultury języka. (…) Patrzę na tę zmianę przez pryzmat ''cognitive warfare'' – nierównowagi sił między atakującymi twoją podmiotowość a sposobami obrony autonomii umysłu. Rozbrajanie tego aparatu narracyjnego jest rozbrajaniem podmiotowości. Im mniej nasz sposób myślenia jest linearny, racjonalny, logiczny, oparty na ideach, kategoriach, tym bardziej jesteśmy podatni na oddziaływania czysto estetyczne, emocjonalne, i tym bardziej jesteśmy wobec nich bezbronni. Coś nam się przydarza i możemy tylko to przeżyć. Być przedmiotem emocji i ogniwem łańcucha reakcji. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. * Lewa strona wyobraźni wyschła Polakom do reszty. Ów brak wyobraźni, choć tak widoczny, pod szkłem powiększającym fantastyki stanowi cechę całego prądu myślowego. ** Źródło: Wojciech Wybranowski, ''[https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art6036361-wyobraznia-po-prawej-stronie Wyobraźnia po prawej stronie]'', rp.pl, 7 lipca 2012. * Myślę, że powodem tak masowego oporu wobec szczepionek jest to, że nikt w Polsce takiej rachuby [między wolnościami osobistymi a wartościami wspólnotowymi] otwarcie nie przeprowadził. Nikt w ten sposób nie rozmawiał ze społeczeństwem. Założono, że wszyscy mają ten sam system wartości i że na dodatek jest to system preferowany przez klasę rządzącą. I że wobec tego pozostaje tylko egzekucja tych wartości, coraz bardziej siłowa. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. ** Zobacz też: [[antyszczepionkowcy]] * Nikt nie potrafi powiedzieć, jakimi nowymi technologiami wpływającymi na klimat będziemy dysponować za 50 lat. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. ** Zobacz też: [[zmiana klimatu]] * Po pandemii społeczeństwa Zachodu będą mniej indywidualistyczne. Zostały przetrenowane i w dużym stopniu zaakceptowały konieczność ograniczenia osobistej wolności. (…) Proszę zauważyć, że do wybuchu pandemii Zachód bardzo krytykował system inwigilacji i manipulacji zaimplementowany w Chinach. Teraz robimy dokładnie to samo, jawnie, tylko inaczej to nazywamy. (…) Już nawet podświadomie autocenzurujemy się w social media, w rozmowach na Youtubie. Próbujemy odgadnąć, na co nam Big Tech aktualnie pozwala, czego zakazuje. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. ** Zobacz też: [[pandemia COVID-19]] * Wielkie europejskie systemy filozoficzne przyzwyczajają umysł do obsesyjnego rozpoznawania wzorców w świecie, na wszystkich poziomach rzeczywistości. I jest to ten sam mechanizm, który odpowiada za zdolność do tworzenia teorii spiskowych. „Teoria spiskowa” to pogardliwe określenie sposobu wyświetlania ukrytej natury rzeczywistości. (…) Klasyczny heglizm jest teorią spiskową; wyjaśnia wszystko, jest nieobalalny. Klasyczny marksizm tak samo. Teorie psychoanalizy potrafią tak ująć każde twoje doświadczenie życiowe, że wszystko, co powiesz przeciwko nim, tylko jeszcze bardziej je wzmacnia. (…) Poszukuję ukrytych wzorców, widzę w nich piękno. I właśnie to jest rodzajem ekstremalnego uwarunkowania przez kulturę pisma. Bo zdolność do budowania teorii opartych na abstraktach, na ideach, na kategoriach – bezpośrednio wynika z myślenia symbolami. Nie jesteś w stanie zobaczyć, dotknąć, posmakować czegoś takiego jak „demokracja”, „absolut”, „duch dziejów”. To konstrukty. Wzorce porządkujące rzeczywistość materialną, a nie do znalezienia w samej materii. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. ** Zobacz też: [[abstrakcja]], [[filozofia]], [[psychoanaliza]], [[teoria spiskowa]] * Z „Czarnych oceanów” mógłbym sprzedać kilkanaście serii produktów dla Apple’a przyszłości. A sam bym zapłacił każdą sumę np. za menedżera pamięci zapisującego ciągi myślowe. ** Źródło: Wojciech Orliński, [https://wyborcza.pl/1,75475,10734042,Dukaj__Czuje_sie_jak_kukulczy_podrzutek.html ''Dukaj: Czuję się jak kukułczy podrzutek'', Magazyn „Książki”, gazeta.pl, 30 listopada 2011] * Zdarzyło mu się napisać ''[[w:Złota Galera|Złotą galerę]]'' – zwij go autorem Złotej Galery. Popełnił to w wieku lat 15 – potem już mogło być tylko gorzej. Pisze zawsze nie to, co powinien, i gorzej, niż byłoby go stać. Sądząc po jego tekstach krytycznych, cierpi na daleko posuniętą schizofrenię. Teoretycznie można go czasami zobaczyć na spotkaniach fandomu – ale nie licz, że uda ci się to dwa razy w dekadzie. Nie marnuj czasu na czytanie jego tekstów: został porażony białym światłem filozofii i pisze w sposób kompletnie niezrozumiały i o rzeczach całkowicie wydumanych. W szczególności nie poświęcaj uwagi jego wypowiedziom o samym sobie: to patologiczny pesymista i malkontent. ** Opis: o samym sobie. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20020908101556/http://joanna.fandom.art.pl/pisarze/w_dukaj.htm fandom.art.pl] ==Cytaty z utworów== ===''Czarne oceany''=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Czarne oceany}} * (…) Instant Economic Wars: „wstrząsnąć i zagotować". ** Źródło: rozdział 10, ''Wrota piekieł'' * (…) oto załapał się na ostatni wagon pociągu do nowej ery, a doprawdy niewielu z jego pokolenia nań zdążyło. ** Źródło: rozdział 4, ''Pająk nocą'' * W razie reklamacji zwrot duszy gwarantowany. ** Źródło: rozdział 4, ''Pająk nocą'' ===''Extensa''=== * Mam w sobie także takiego małego człowieczka, on zwierza mi się z waszych dramatów i radości; albo też naciągam sobie jego skórę i wtedy sam ich doświadczam. Nienawidzę, kiedy chcę. Boję się, kiedy chcę. Kocham, kiedy chcę. Pożądam, kiedy chcę – szeptał nieprzerwanie. – Teraz pożądam. Daj nam swoją extensę. Daj. Daj. Daj. Daj. Daj. Daj. ** Źródło: rozdział 6. * Możesz zawinąć się w dowolną formę. Chcesz być człowiekiem? Proszę bardzo! Ale może wolisz układ planetarny? ** Źródło: rozdział 6. * Na tym wszak polega tabu, iż prawo nie musi go nawet sankcjonować, tabu jest przed prawem. (Co wszakże jest przed tabu…?) ** Źródło: rozdział 2. * Wiedza na nic się jednak nie zda przeciwko uczuciom, zwłaszcza nocą. ** Źródło: rozdział 6. * W każdej dziedzinie ci najlepsi pozostają niedocenieni – z definicji: bo nie ma nikogo, kto mógłby ich naprawdę docenić. ** Źródło: rozdział 3. * Zło nie wciska się przemocą – wybieramy je, ponieważ jest atrakcyjniejsze. ** Źródło: rozdział 3. ===''Inne pieśni''=== {{osobne|Inne pieśni}} * – Mam żonę i dzieci!<br />– To groźba, czy propozycja? ===''Linia oporu''=== * Ale czy można upłynniać w nieskończoność? Co będziecie zmieniać w świecie płynności absolutnej? * Chciałum uciec, wymknąć się samojednu, ale gdziem się nie obróciłu, i tak w polu było mi polno, a w lesie – leśno. Nie uciekniesz od samego siebie. Nie wypłyniesz w nowe geografie, gdy nadal stara głowa je wyświetla. * Jedyny biznes w nieskończoności: produkcja sensów życia. * Kiedy ostatnio udało ci się przeczytać w skupieniu od początku do końca dłuższy tekst klasyka? Kiedy samodzielnie przeprowadziłeś bardziej skomplikowane wnioskowanie? Wypowiedziałeś sąd w zdaniach pełnych i płynnych? Kiedy? Czytacie z doskoku. Wnioskujecie przez sąsiedztwo obrazów, sąsiedztwo emocji. Decydujecie, wróżąc z gestaltu. Wasze myśli są jak serie z kałasznikowa, mowa jak wodospad tagów, życie jak slideshow. Budzisz się – i w tym momencie świat rozszarpuje cię na strzępy. {{wulgaryzmy}} * Temida z zawiązanymi oczami ssie kutasa Proteusza. * Uzyskawszy technologiczne narzędzia do autoewolucji, człowiek uczynił samego siebie zmienną kulturową. Człowiek nie jest przedmiotem gry. CZŁOWIEK JEST GRĄ. ===''Lód''=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Lód (powieść)}} * Cel życia jest poza życiem. * Jestem trzeźwy jak pięć laplasjanów. ===''Oko potwora''=== * Pora eksplodować granat umysłu. * Są ekosfery biologii, ale są jeszcze mocniej rozdzielone ekosfery umysłu: nie przecinają się, nie mają punktów wspólnych, nie dzielą zasobów ani przestrzeni życiowej. I czy przejścia między nimi w ogóle byłyby możliwe? ===''Perfekcyjna niedoskonałość''=== * Cała kultura opiera się na udawaniu. Że jesteśmy kulturalni. * Demokracja jest sprzeczna z prawami fizyki. * Ist­nieją tylko rzeczy logicznie sprzeczne i niesprzeczne. Pierw­sze są niemożliwe, drugie – konieczne. * Nie istnieje i nie może istnieć żaden taki system etyczny, żaden uniwersalny, spójny wzorzec za­chowania, mniej lub bardziej rozwinięty zbiór przykazań… których stosowanie gwarantowałoby człowiekowi pewność słusznego wyboru. ===''Po piśmie''=== * Empatyzować można tylko z już żyjącymi. Empatia wobec bytów hipotetycznych, przyszłych – to nie empatia, to inne zupełnie ćwiczenie umysłu. Toteż w postpiśmienności łatwo i coraz łatwiej przychodzi nam podejmować decyzje z kosztem przesuniętym w przyszłość: na przyszłych nas, na nasze dzieci, wnuki, bezimiennych i pozbawionych twarzy potomków. Stąd rekordowe długi publiczne i życie na kredyt całych społeczeństw: ci, którzy będą musieli zapłacić za naszą nadmiarową konsumpcję, nie są do przeżycia. Podobnie – przyszłe ofiary dzisiejszej ruiny ekologicznej. * Jak to było z pismem? Najpierw pojawia się technologia – ona zmienia pole i zasady gry. Dopiero potem orientujemy się, że pozostając nadal na szczycie starych hierarchii, przegrywamy w realnym świecie. Tak się musieli czuć mędrcy świata oralnego w konkurencji z bezczelnymi dziećmi pisma.<br />I tak czują się dziś, w okresie przejściowym do pełnej kultury transferu przeżyć, rekordziści IQ myślunku pisma – przegrywający z ledwo piśmiennymi młodziakami urodzonymi w świecie rozbuchanych technologii audio i wideo; niepiszącymi, bo przeżywającymi. * Kapitaliści inwigilacyjni odkryli w końcu, że dane pozwalające najlepiej przewidywać zachowanie zdobywa się na drodze interwencji, nakłaniając, popychając, nastrajając i naganiając nas ku zachowaniom przynoszącym zysk. Presja konkurencji spowodowała, że maszynowe procesy nie tylko {{rozstrzelony|znają}} nasze zachowanie, ale też {{rozstrzelony|kształtują}} je w wielkiej skali. Po takim przeorientowaniu z wiedzy na władzę już nie wystarcza automatyzacja przepływów informacji o {{rozstrzelony|nas}}; celem jest teraz {{rozstrzelony|automatyzacja nas samych}}. * Myślunek postpiśmienny inaczej stawia sprawę. Po co w ogóle rozwiązywać rzeczywistość? Rzeczywistość można wybrać. * Nazwiska celebrytów to tymczasowe miana rzek przeżyć zbierających aktualnie najsilniejsze przepływy w lokalnym – lub globalnym – dorzeczu kultury. * Polityka postpiśmienna jest formą osobistej ekspresji. Nie jest społecznym mechanizmem służącym do wspólnego zmieniania rzeczywistości ku ustalonym celom ani do regulowania hierarchii władzy. Jest bezpośrednią pochodną definiującej mnie kombinacji przeżyć i służy przede wszystkim do sygnalizowania przeżycia „bycia mną”. Sygnalizowania, narzucania, epatowania; do transferu tego przeżycia na poziomie politycznych prezentacji. * Technologie bezpośredniego transferu przeżyć rozwijają się ku takiej „naturalności” przekazu, by mógł on w całości zastąpić pierwotne środowisko bodźców. * W kulturze oralnej wszelkie nowatorstwo jawi się zagrożeniem. Oznacza ryzyko zniszczenia wiedzy zachowanej w formułach, rytuałach, wzorcach. Nie ma tam bowiem pewnego sposobu, by po zmianie wrócić do oryginału – oryginał nie istnieje poza tymi formułami, rytuałami, wzorcami. To tak jakby każdy czytelnik jednego z egzemplarzy książki przez wyrwanie z niej kartki zaburzał treść we wszystkich innych jej egzemplarzach.<br />(…)<br />Wbudowana w kulturę oralną była agonistyczność: walka, spór. Głos był narzędziem przemocy.<br />Pismo w kontraście oznacza wiedzę „chłodną”, oderwaną od cielesności, od życia; dotyczącą zobiektywizowanych prawd. Zobiektywizowanych – to znaczy nie mających związku z konkretnym człowiekiem. * Wystarczy trochę „pobywać” po salonach i posłuchać, wedle jakiego klucza układają się dziś znajomości i kariery i strategie personalne. Nie ten sam najnowszy model iPhone’a, nie najdroższe zegarki, nie limitowane sneakery i nie najmodniejsza rzeźba ciała ustanawiają tę łączność duchową – lecz odkrycie między dygresjami i pozami, że piliśmy wino w tej samej tawernie na Sycylii, spaliśmy na Islandii u tego samego gospodarza i medytowaliśmy w tej samej kalifornijskiej pustelni mindfullness. Takie przeżycia wymagają jeszcze osobistego, fizycznego zaangażowania. Stąd też ich wymuszona ekskluzywność. Lecz ze wszech sił dążymy do ich pełnego zapisu i transferu, do powielalności i powszechności. Do monetyzacji. Bo jak się obwąchuje i parzy duchowo plebs? Tak samo – tylko że po taniości. Oglądaliśmy te same seriale. Chodziliśmy na te same koncerty. Żyjemy tych samych celebów. Gramy w te same gry. * Zapytaj sam siebie: jeśli mogę się przetworzyć i zrekonfigurować całkowicie swobodnie, bez żadnych ograniczeń, to {{rozstrzelony|kim jestem}}? ===''Ruch generała''=== {{osobne|Ruch generała}} * Była to masakra. Tak się miażdży insekty między palcami. Aż do początku drugiej ćwierci knota, kiedy to włączył się Żelazny Generał. Wówczas masakra trwała dalej – odwróciły się natomiast gradienty śmierci. ===''Serce ciemności''=== * Dzieciństwo to czas białych plam na mapach świata. ** Źródło: s. 14. * Tak śnimy i tak żyjemy – samotnie. ** Źródło: s. 60. * Życie! nic dziwniejszego! – bezlitosna logika tajemniczej maszynerii nakręconej do niewykonalnego zadania. ** Źródło: s. 146. ===''Szkoła''=== * Nie pytałeś o prawo szkół do mordowania milionów, ponieważ dla ciebie było ono oczywiste: siła. * Nikt nie stworzył esperanta marzeń nocnych, onirystycznej mowy ciszy, języka zawierającego słowa definiujące stany i bodźce istniejące jedynie po ciemnej stronie jawy. ===''W kraju niewiernych''=== * Banał, w odpowiedniej chwili powtórzony, potrafi odzyskać zatarte piękno starożytnej mądrości. ====''IACTE''==== {{osobne|IACTE}} * Liczył stopnie, żeby nie myśleć – źle myśleć podczas bitwy, oddaj się teraźniejszości, strach to dziecko czasu przyszłego. Stopień. Stopień. Stopień. ===Inne=== * Adaś bardzo chciał mu uwierzyć. Ale wiedział, że księża opowiadają o różnych dziwnych rzeczach, których naprawdę nie ma, tylko, że nie można mówić, że ich nie ma. ** Źródło: ''Wroniec'' * Czy „początek”, principio, jest po prostu tym, co przychodzi w czasie przed wszystkim innym, czy też tym, co jest przed czasem – tym, od czego czas zależy? ** Źródło: ''Piołunnik'' * Dialektyka nie może się zatrzymać i cofnąć do tez dawno przezwyciężonych. ** Źródło: ''Piołunnik'' * – I jak to sobie wyobrażasz? Pójdzie bruta w całym kraju, zarżniecie robotnych i nagle z socjału spłyną na was wszelkie luxusy? Idioci. Dopiero pożałujecie, jak nie będzie u kogo lepperować! Bez ONYCH, bez nas – co zostanie z socjerów?<br />– Nic. Będą socjerami, jedynie dopóki istnieją jacyś panowie, od których da się wylepperować socjał. Wyprowadzę ich z tej niewoli. Zmuszę do wolności. Zmienią się tylko wtedy, gdy nie będą mieć innego wyjścia.<br />– Zawsze będą posiadać inne wyjście, zawsze będą posiadać werki.<br />– Teraz werki mają ich. Socjerzy są polskimi Murzynami nano. Widzisz to. ** Źródło: ''Crux'' * Najwspanialsze twory człowiecze poczynają się z nienawiści, najczyściej lśni ostrze w ciemnościach nocy. ** Źródło: ''Gotyk'' * Opowiedziane pochodzi z nieopowiedzianego. Nieprawda, że na początku było Słowo – to był jedynie początek tego, co można już nazwać i zapisać. ** Źródło: ''Piołunnik'' * Polityka jest jedynie sztuką konsumpcji przywilejów. ** Źródło: ''Xavras Wyżryn'' {{SORTUJ:Dukaj, Jacek}} [[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Janusza A. Zajdla]] [[Kategoria:Laureaci Sfinksa]] [[Kategoria:Polscy pisarze fantastyki]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] spcsanatudewgcscm7dp55h78yyiiuc 0 2626 643180 642209 2026-06-08T12:44:59Z Nazwa1234 53893 /* */ 643180 wikitext text/x-wiki [[Plik:Photo of Bruce Lee distributed by the Associated Press after his death.jpg|mały|{{center|Bruce Lee (1973)}}]] [[Plik:Q 2007-11-27 Bruce Lee.ogg|mały|{{center|oryginalna wypowiedź słynnej sentencji Lee: „Be water, my friend” (Bądź jak woda)]] [[Plik:HK-Star-Bruce-Lee-gif.gif|mały|{{center|Pomnik Bruce’a Lee w [[Hongkong]]u}}]] '''[[w:Bruce Lee|Bruce Lee]]''' (właśc. '''Lee Jun Fan'''; 1940–1973) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[aktor]] i mistrz sztuk walki pochodzenia [[Chiny|chińskiego]]. ==''Tao of Jeet Kune Do''== (wyd. Ohara Publications Incorporated, USA 1975) * Aby wyrazić siebie swobodnie, musisz umrzeć dla wszystkiego, co było. „Stare” daje ci stabilizację, a „nowe” płynność. * Droga do przekroczenia karmy leży we właściwym użyciu umysłu i woli. Jedność wszelkiego życia jest prawdą, która może być właściwie zrealizowana, tylko kiedy fałszywe pojęcia oddzielnej jaźni, której los może być rozpatrywany oddzielnie od całości, są na zawsze usunięte. * Gdzie istnieje wolność od mechanicznego warunkowania, tam jest prostota. Życie to relacja z całością. * Jeet Kune Do jest oświeceniem. To droga życia, ruch w kierunku siły woli i kontroli, chociaż musi być uzyskane poprzez intuicję. * Jeet Kune Do uczy nas nie oglądać się wstecz, gdy raz cel zostanie określony. Ono traktuje życie i śmierć bezstronnie. * Jeet Kune Do unika sztuczności, przenika złożoność, dociera do sedna problemu i precyzuje kluczowe czynniki. * Medytacja to spostrzeżenie niewzruszoności naszej własnej, pierwotnej natury. Zapewne medytacja nie może być procesem koncentracji ponieważ najwyższa forma myśli jest negacją. Negacja to stan, w którym nie ma tego, co pozytywne, ani reakcji na niego jako negatyw. To stan całkowitej pustki. Koncentracja jest formą wykluczania, a gdzie jest wykluczanie, tam jest i myślący, który wyklucza. To ten myślący, wykluczający, ten, który się koncentruje tworzy sprzeczności, ponieważ on tworzy centralny punkt odniesienia, z którego pochodzi rozdzielenie. * Można funkcjonować swobodnie i całkowicie, tylko jeśli się jest „ponad systemem”. Człowiek poważnie poszukujący prawdy nie ma żadnego stylu. On żyje jedynie w tym, co jest. * Nie ma ustalonego nauczania wszystko, co mogę zapewnić, to właściwe lekarstwo na poszczególne dolegliwości. * Nie uciekaj; pozwalaj niech się dzieje; nie szukaj, bo to przychodzi najmniej oczekiwane. * Obserwuj to, co jest z niepodzielną świadomością. * Opróżnij swą filiżankę, by można ją było napełnić. Stań się pustym, aby osiągnąć pełnię. * Porzuć myślenie, jakby nie porzucając; obserwuj techniki, jakby bez obserwacji. * Prawda nie ma ścieżki. Prawda jest żywa i dlatego zmienna. Nie ma rezydencji, nie ma kształtu, nie ma instytucji ni filozofii. Kiedy to zobaczysz, zrozumiesz, że ta żywa rzecz jest także tobą. Nie możesz się wyrażać i żyć poprzez statyczne, uporządkowane formy czy stylizowane ruchy. * Prawdziwa takość jest bez definiującej myśli. Nie może być poznana poprzez koncepcję i myśl. * Pustka jest tym, co znajduje się między „tym” a „tamtym”. Pustka zawiera wszystko, nie ma przeciwieństwa. Niczego nie wyklucza, niczemu nie przeczy. To jest żyjąca pustka, ponieważ wywodzą się z niej wszystkie formy. I każdy, kto tę pustkę zrozumie, będzie natchniony życiem, siłą i miłością do wszystkiego. * Sztuka bez sztuki to artystyczny proces wewnątrz artysty. Jego znaczeniem jest sztuka kształtowania siebie. * Sztuka jest ekspresją życia i przekracza zarówno czas, jak i przestrzeń. Musimy doskonalić siebie poprzez sztukę, by nadać nową formę i nowe znaczenie naturze czy światu. * Sztuka osiąga swój szczyt, kiedy wyzbyta jest samoświadomości. Człowiek odkrywa wolność, kiedy traci obawy o to, jakie robi wrażenie lub jakie ma zrobić. * Świadomość jaźni jest największą przeszkodą w wykonywaniu wszystkich fizycznych akcji. * Świadomość nie ma granic. To dar twej całej istoty bez wykluczania. * Typowy człowiek jest zlepkiem rutyny, idei i tradycji. * Ustalone wzorce niemożliwe do adaptacji, nieelastyczne, tylko proponują lepszą klatkę. Prawda jest poza wszelkimi schematami. * W buddyzmie nie ma miejsca na wysiłek. (…) Ignoranci będą się śmiać ze mnie, ale mądrzy zrozumieją. * Wiedza jest ustalona w czasie, podczas gdy poznanie jest płynne. Wiedza pochodzi ze źródła, z akumulacji, z konkluzji, podczas gdy poznanie jest procesem. * Widzieć rzeczy nie zabarwione przez swoje osobiste preferencje i pożądania to widzieć je w swojej pierwotnej prostocie. * Wgląd to dostrzeżenie, że nasza pierwotna natura jest niestworzona. * Wszystkie niejasne pojęcia muszą upaść, nim uczeń może nazwać siebie mistrzem. * Żeby się poznać, trzeba się przyjrzeć sobie w działaniu z innymi. ==''Walcząc z myślami. Aforyzmy Bruce’a Lee w życiu codziennym''== (ang. ''Striking Thoughts. Bruce Lee’s Wisdom for Daily Living'', wyd. Turtle Publishing, USA 2000) * Aby przebyć tysiąc mil, trzeba zrobić pierwszy krok. ** Opis: tłum. Bartosz Oczko * Dualistyczna filozofia królująca w Europie zdominowała rozwój nauki. Ale wraz z pojawieniem się fizyki atomowej odkrycia oparte na eksperymencie naukowym, podważyły dualistyczną teorię i odtąd myśl podążyła z na powrót w kierunku monistycznych koncepcji starożytnych taoistów. * Nie nauczysz się pływać, nie wchodząc do wody. ** Opis: tłum. Bartosz Oczko * Nie obawiaj się porażki – to nie porażka, ale mało ambitny cel jest błędem. W wielkiej próbie honorowo jest nawet polec. * Samo życie jest twym nauczycielem i podlegasz nieustannej nauce. * W nauce w końcu wróciliśmy do pre-sokratejskiego filozofa Heraklita, który powiedział: wszystko jest strumieniem, potokiem, procesem. Nie ma żadnych „rzeczy”. BEZPRZEDMIOTOWOŚĆ w języku Wschodu to „brak rzeczy”. Na Zachodzie myślimy o bezprzedmiotowości jako o próżni, pustce i braku egzystencji. We wschodniej filozofii i nowoczesnej fizyce „bezprzedmiotowość” i „brak rzeczy” to proces nieustannego ruchu. * Warunkowanie przeszkadza w widzeniu rzeczywistości. – Nie widzimy JEJ w jej istocie z powodu oszukańczej i wypaczonej indoktrynacji. * Wiedza zapewni ci potęgę, a charakter uznanie. * Znaczenie życia jest takie, że ma być przeżywane, nie sprzedawane, konceptualizowane lub wciskane w jakiś schematyczny system. ==Inne== * Aby wygenerować wielką moc, najpierw trzeba być całkowicie rozluźnionym i zebrać siły, aby nagle skoncentrować cały umysł i całą siłę na uderzeniu w cel. ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee. Sztuka kształtowania ciała'', wyd. Budo-Sport, Warszawa 2005. * Nie ograniczaj się do jednej formy, przystosuj ją i buduj na niej coś własnego, pozwól temu wzrastać i bądź jak woda. Opróżnij umysł, bądź bezforemny, bezkształtny – jak woda. Wlewasz teraz wodę do filiżanki, staje się filiżanką; wlewasz do butelki, jest butelką; wlejesz ją do czajniczka, staje się czajniczkiem. Woda może płynąć swobodnie lub niszczyć. Bądź jak woda, mój przyjacielu. ** Źródło: ''Bruce Lee. Droga wojownika'', scen. Bruce Lee, Bey Logan * Sama technika jest niczym, jeżeli nie jest podparta siłą i gibkością. ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' ==O Brusie Lee== * Bruce zdjął koszulkę, a ja znowu miałem okazję go podziwiać – jak zawsze, kiedy widziałem go bez ubrania. Miał mięśnie na mięśniach. ** Autor: [[Chuck Norris]] ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' * Jeet Kune Do zostało stworzone przez Bruce’a Lee, ponieważ czuł on, że sztuki walki są zbyt ograniczone. ** Autor: [[Mitoshi Uyehara]] ** Źródło: Bruce Lee, Mitoshi Uyehara, ''Bruce Lee – metoda walki'', Budo-Sport 1993. * On stworzył samego siebie, wyrzeźbił się. Każdy jego mięsień doskonale spełniał swoją funkcję. A kiedy widziałem go po raz ostatni, był w absolutnie perfekcyjnym stanie – jego skóra była gładka jak aksamit. Wyglądał wspaniale. ** Autor: [[James Coburn]] ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' * Ważył niewiele, ale ze swojego ciała wyciągał niemal 100% możliwości. Był bardzo silny i większość masy jego ciała stanowiła muskulatura. Był w doskonałym stanie, perfekcyjny. ** Autor: [[Kareem Abdul-Jabar]] ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' * Wiem, że milionom fanów wydaje się, że sprawność Bruce’a była wrodzona. (…) Wielu z nich nie wierzy, kiedy mówię, że Bruce zbudował swoją niezwykłą sprawność dzięki swemu poświęceniu, sile woli i ciężkiemu treningowi. ** Autor: [[Linda Lee Cadwell]] ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' * Żaden inny człowiek nie trenował tak, jak trenował Bruce – fanatycznie. Żył treningiem i dla treningu (…). W ciągu dnia albo trenował, albo o tym rozmyślał. Był stale aktywny, nie znał odpoczynku. ** Autor: [[Chuck Norris]] ** Źródło: John Little, ''Bruce Lee…'', ''op. cit.'' '''Zobacz też:''' * [[trening]] {{SORTUJ:Lee, Bruce}} [[Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi]] [[Kategoria:Chińscy aktorzy filmowi]] [[Kategoria:Praktycy sztuk walki]] m4x2gh4bbvku0gc4ocjhb4ekp4gbgk4 0 4921 643202 636059 2026-06-09T08:54:49Z Kawon Kez Sel 58621 /* Z */ + 1 643202 wikitext text/x-wiki '''[[w:Nauka|Nauka]]''' – autonomiczna część kultury służąca wyjaśnieniu funkcjonowania [[świat]]a, w którym żyje człowiek. {{IndeksPL}} [[Plik:Gerson-TZSP-Nauka.jpg|mały|{{center|Wojciech Gerson (1831–1901), ''Nauka'' (1870)}}]] ==A== * Astronomia zrodziła się z przesądów, elokwencja z ambicji, nienawiści, fałszu i pochlebstwa, geometria z chciwości, fizyka z próżnej ciekawości, nawet filozofia moralna z ludzkiej pychy. Tak więc sztuki i nauki zawdzięczają swoje powstanie naszym wadom. ** Autor: [[Jean-Jacques Rousseau]] ** Zobacz też: [[astronomia]], [[elokwencja]], [[etyka]], [[filozofia]], [[fizyka]] ==B== * Bez intuicji nie byłoby wiedzy naukowej. ** Autor: [[Jan Stępień]] ** Zobacz też: [[intuicja]] * Bez wątpienia prosta teoria daje więcej satysfakcji intelektualnej. ** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 186. * Bieda dokuczy i rozumu nauczy. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]. ** Zobacz też: [[bieda]], [[rozum]] * Bieda temu dokuczy, kto się za młodu nie uczy. ** Opis: przysłowie polskie. * By uciec od woli Boga, wynaleźliśmy naukę… Bronimy siebie, kryjąc się za foliałami. ** Autor: [[Søren Kierkegaard]], ''Lowrie'', tom II, s. 539. ** Zobacz też: [[Bóg]] ==C== * Cała nauka jest zbudowana na podważaniu wszystkiego, czego się da. Na kwestionowaniu wszystkiego, co się da zakwestionować. ** Autor: [[Andrzej Dragan]] ** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=Vr69q0Ktbc4 Kultowe Rozmowy] * Ci, których uczyłem, jak uprawiać naukę, biorą się za to jak wojownicy, którymi być powinni, przewracając do góry nogami współczesną wiedzę i uznane paradygmaty, a każde ich odkrycie jest morderstwem dokonywanym na naukowych przodkach. ** Autor: [[Robert Sapolsky]], ''Kłopot z testosteronem i inne eseje z biologii ludzkich tarapatów'', tłum. Małgorzata Guzowska-Dąbrowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012, ISBN 9788301172602, s. 208. ** Zobacz też: [[odkrycie]] * Ci, którzy nic nie potrafią, uczą, a ci, którzy nie potrafią uczyć, uczą W-F. ** Autor: [[Woody Allen]], ''[[Annie Hall]]'' * Człowiek mądry, lecz nieuczony, jest jak skuty lew. ** Opis: [[przysłowia gruzińskie|przysłowie gruzińskie]] ** Zobacz też: [[człowiek]], [[lew]], [[mądrość]] ==D== * Duch nauki ma w odniesieniu do spraw ludzkich poważne ograniczenia, które mogą zostać przezwyciężone jedynie przez zdecydowanie nienaukowe podejście. ** Autor: [[Leo Strauss]] * Duża część postępu w nauce była możliwa dzięki ludziom niezależnym lub myślącym nieco inaczej. ** Autor: [[Chris Darimont]] ** Zobacz też: [[myślenie]], [[postęp]] * Dziś, bardziej niż kiedykolwiek, nauka wydaje się kluczem do przetrwania. Zarówno dla naszej planety, jak i nas samych jako narodu oraz naszego dobrobytu i bezpieczeństwa. Nadszedł czas, byśmy znowu naukę zaczęli traktować jako jedną z najważniejszych dziedzin życia. ** Autor: [[Barack Obama]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20090213054319/http://www.polskieradio.pl/iar/wiadomosci/?id=80556 IAR] ==G== * Gdy człowiek zmierza ku swemu przeznaczeniu, często musi zmieniać kierunek. Niekiedy zewnętrzne okoliczności są silniejsze i jest zmuszony stchórzyć, poddać się. Wszystko to jest częścią nauki. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''. * Gdyby zaś tak się stało, to by znaczyło, że nauczania tego nie było nigdy w Piśmie Świętym, ale była to tylko opinia wysunięta wskutek niewiedzy człowieka. ** Opis: o odrzucaniu interpretacji Biblii przez nauki przyrodnicze. ** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]], ''De Genesi ad litteram libri duodecim'', I, 19 (38). ==I== * Irracjonalizm jest przemycany do nauki w najrozmaitszy sposób. ** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 171. ** Zobacz też: [[irracjonalizm]] ==J== * Jednostronność dobra jest w felietonie. Umysł naukowca winien podchodzić do spraw z wielu aspektów. Od obiektywności i bezinteresowności nie ma w nauce dyspensy. ** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 208. ** Zobacz też: [[felieton]], [[umysł]] * Jest tylko jeden sposób nauki. Poprzez działanie. ** Autor: Paulo Coelho, ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[działanie]] * Jeśli człowiek chce urzeczywistnić humanistyczną wizję świata, jeśli chce rozwiązać gigantyczne problemy, które przed nim stoją, jeśli chce przystosować współczesną cywilizację do swoich potrzeb i aspiracji, musi postępować racjonalnie, musi umieć wykorzystać najbardziej skuteczne narzędzia osiągania celów, musi – jak ktoś powiedział trafnie – działać z pozycji siły. Taką siłą jest bez wątpienia nauka i technologia. Wiedza naukowa, w tym również wiedza psychologiczna, to ważny środek, za którego pomocą ludzie o humanistycznych horyzontach mogą tak wiele zrobić dla jednostki, grup społecznych i społeczeństwa, czyli dla każdego z nas. ** Autor: [[Józef Kozielecki]], ''Koncepcje psychologiczne człowieka'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977, s. 243. * Jeśli zaprawdę nie posiadam wiedzy, by cytować autorów, jak robią to inni, to i tak o wiele lepszą i bardziej wartościową rzeczą jest odczytywanie znaczeń za pomocą osobistego doświadczenia, które służy nauką własnym mistrzom. Uczeni przechodzą obok dumni, nadęci i pompatyczni, przyozdobieni w owoce pracy nie swojej, lecz innych, mnie nie pozwalając zebrać owoców nawet mej własnej. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] ==K== * Kto nie doznaje tortury niewiedzy, nie odczuje też nigdy radości odkrycia. ** Autor: [[Claude Bernard]] ** Zobacz też: [[niewiedza]], [[odkrycie]] ==M== * Mniej skomplikowane wyjaśnienia zjawisk okazywały się zazwyczaj bardziej trafne. ** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 186. ==N== * Najlepszy mikroskop nie przyczyni się do rozwoju nauki, gdy go się trzyma w szafie. ** Autor: [[Ludwik Hirszfeld]] ** Zobacz też: [[mikroskop]] * Nauka czyni ze sceptycyzmu cnotę. ** Autor: [[Robert K. Merton]] ** Źródło: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Lublin 1970, s. 208. * Nauka dostarcza nam najbardziej wyszukanych, stymulujących zagadek, jakie oferuje życie. Wrzuca najbardziej prowokujące idee na arenę debaty moralnej. Zdarza się, że poprawia nasze życie. Kocham naukę i boli mnie świadomość, że tak wielu ludzi się jej obawia lub uważa, że pójście drogą nauki wyklucza współczucie, przedmioty humanistyczne czy respekt i szacunek dla natury. Nauka nie ma nas pozbawić misterium, ale je na nowo odkryć i ożywić. ** Autor: [[Robert Sapolsky]], ''Dlaczego zebry nie mają wrzodów? Psychofizjologia stresu'', tłum. Małgorzata Guzowska-Dąbrowska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ISBN 9788301160937, s. 8. * Nauka i religia nie są wrogami, tylko sojusznikami, dwoma różnymi językami opowiadającymi tę samą historię… historię o symetrii i równowadze, niebie i piekle, nocy i dniu, gorącu i zimnie, Bogu i szatanie. Zarówno nauka, jak i religia radują się stworzoną przed Boga symetrią… niekończącym się zmaganiem jasności i ciemności. ** Autor: [[Dan Brown]], ''[[Anioły i demony]]'' ** Zobacz też: [[religia]], [[symetria]], [[szatan]] * Nauka jest jak napój, który obudza coraz większe pragnienie i rodzi niepokój nienasycony. Nie ma jej końca; więc kto raz wszedł do tego labiryntu, już po nim całe życie błądzić może, nie znajdując spoczynku. ** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]], ''Infantka'', Warszawa 1983, s. 173. * Nauka jest jak niezmierne morze… Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz. Ucz się tylko, co jest sił w tobie, żeby jej zakosztować. ** Autor: [[Stefan Żeromski]], ''Syzyfowe prace'' * Nauka jest sprawą wielkich. Maluczkim dostają się nauczki. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]'' * Nauka – kagankiem rozumu. ** Opis: [[przysłowia azerskie|przysłowie azerskie]] * Nauka liczy sobie 350 lat. I przez te 350 lat przeszliśmy od zupełnie znikomej, niemal żadnej wiedzy do obecnej. Wyszliśmy z barbarzyństwa I zbudowaliśmy wysoko rozwiniętą cywilizację. Oznacza to, że przy dalszym podwajaniu potencjału ludzkości co 10–20 lat w ciągu następnych 300 lat nasza cywilizacja rozprzestrzeni się na cały System Słoneczny… ** Autor: [[Iosif Szkłowski]] ** Źródło: ''Jesteśmy sami, czyli o losach wszechświata i ludzkości''. Rozmowa z prof. Josifem S. Szkłowskim. w: [[Wiktor Osiatyński]], ''Zrozumieć świat. Rozmowy z uczonymi radzieckimi'', Czytelnik, Warszawa 1982, ISBN 8307006848, s. 90. ** Zobacz też: [[cywilizacja]] * Nauka musi zaczynać się od mitów – i od ich krytyki. ** Autor: [[Karl Popper]] ** Zobacz też: [[krytyka]], [[mit]] * Nauka nie operuje pojęciem bytu i stosować jej wyniki do rozwiązania zagadnień bytu jest jedną z najcharakterystyczniejszych chyba niekonsekwencji myślowych. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Kultura i życie'', 1907 * Nauka polega na rozumieniu, nie nazywaniu. ** Autor: [[Andrzej Dragan]], ''Quo vAIdis'', Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2025, ISBN 9788383990088, s. 126. * Nauka przypomina ogromne miasto. Dokonuje się w nim ciągłych prac renowacyjnych. Walą się stare gmachy, wyrastają inne, wytycza się czasem zupełnie nowe ulice. Ale nawet wtedy, gdy wypada całkowicie zburzyć jakiś budynek, najczęściej skrupulatnie wykorzystuje się materiał pochodzący z rozbiórki, a architekt zawsze zaznajamia się z dawnymi planami, uczy się od poprzedników. ** Autor: [[Janusz Kuczyński]], ''Chrześcijaństwo i sens życia'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 59. * Nauka służy jedynie temu, by dać nam wyobrażenie o rozmiarach naszej niewiedzy. ** Autor: [[Hugues-Félicité-Robert de Lamennais]] ** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 103. * Nauka uzbraja nas w najbardziej niezawodną wiedzę spośród wszelkiej istniejącej w pewnym okresie historycznym. ** Autor: [[Jerzy Adam Kowalski]], ''Homo eroticus'', Opole 2011, s. 10. * Nauka w szkołach powinna być prowadzona w taki sposób, aby uczniowie uważali ją za cenny dar, a nie za ciężki obowiązek. ** Autor: [[Albert Einstein]] * Nauką i pracą ludzie się bogacą. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] * Nie dokonuje odkrycia, kto nie bada niemożliwości. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[odkrycie]] * Nie, nasza nauka nie jest złudzeniem. Złudzeniem byłoby jednak wierzyć, że to, czego ona nam dać nie może, otrzymamy gdzie indziej. ** Autor: [[Zygmunt Freud]], ''Przyszłość pewnego złudzenia'', tłum. Robert Reszke ** Zobacz też: [[złudzenie]] * Nowe pomysły muszą walczyć z mocno hamującym wpływem idei i ludzi, którzy „przyszli tam wcześniej”, i teraz opowiadają w kółko swoją historię, podczas gdy nowe obserwacje muszą się mozolnie wspinać pod górę. Stare powiedzenie, że wiedza ludzka zwiększa się z każdym pogrzebem, wydaje się wyjątkowo prawdziwe! ** Autor: [[Michael Gazzaniga]], ''The Year in Cognitive Neuroscience'', „Annals of the New York Academy of Sciences” nr 1224/2011, s. 8. ==O== * Obecnie nauka dostarcza lepszych i bardziej spójnych logicznie odpowiedzi, ale ludzie zawsze będą się trzymać religii, ponieważ daje ona pocieszenie, a oni nie ufają nauce ani jej nie rozumieją. ** Autor: [[Stephen Hawking]] ** Źródło: Stephen Hawking, ''Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania'', tłum. Marek Krośniak, Wydawnictwo Zysk i s-ka, Poznań 2018, s. 51. ** Zobacz też: [[religia]] ==P== * Pan Jezus nie powiedział: „Poślę wam Ducha Pocieszyciela, aby pouczył was o torach Słońca i Księżyca”. Chciał przecież ukształtować chrześcijan, a nie astronomów. ** Autor: [[Aureliusz Augustyn z Hippony]], ''Contra Felicem manichaeum'', I, 10. * Pierwszy łyk z kielicha nauk przyrodniczych czyni ateistą – ale na dnie kielicha czeka Bóg. ** Autor: [[Werner Heisenberg]] ** Źródło: Peter Seewald, ''Światłość świata'', przeł. Piotr Napiwodzki, Znak, Kraków 2011, s. 175. * Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu? ** Autor: [[Stanisław Lem]], ''Summa technologiae'' * Potrzeba niemałej wiary w naukę, odwagi w analizowaniu nawet absurdalnych ewentualności i stawianiu hipotez. ** Autor: [[Stanisław Kamiński (duchowny)|Stanisław Kamiński]], ''Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk'', Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1970, s. 208. ** Zobacz też: [[absurd]], [[hipoteza]], [[wiara]] * Prawdziwy cel nauki (…) polega na tym, by swą wiedzą służyć bliźnim, następnie zaś, by w nauce znaleźć pociechę w przeciwnościach losu. ** Autor: [[Faust Socyn]] ** Zobacz też: [[pociecha]] * Póki uczeni nie zrozumieją, że rzeczywistością z jaką mają do czynienia, jest działanie ich instrumentów, nieustannie zmienianych i stawianych w coraz to nowe warunki, że mają do czynienia z próbami tworzenia coraz to nowych, a utrwalających się w pozaludzkim forum mechanicznego, technicznego działania, póki będą łudzić się, że mają oni określać coś istniejącego poza człowiekiem, nauka będzie czyniła postępy jedynie buntując się przeciwko własnym, stwardniałym rezultatom; pozostawać będzie sama dla siebie tajemnicą i stawać się będzie źródłem dla tej najsmutniejszej, bo pozbawionej treści, najkomiczniejszej ze wszystkich teologii, która nazywa się teorią poznania i służy do rozwiązywania zagadnienia, jak człowiek poznaje, znajduje w świecie niezależnym od niego fakty, które są tylko prawidłami działania jego instrumentów. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej'' (1910) ==R== * Religia ma zawsze rację. Religia chroni nas przed wielkim problemem, wobec którego wszyscy stajemy. Nauka zawsze się myli: to najwymyślniejsza ze sztuczek człowieka. Nauka nie potrafi rozwiązać żadnego problemu bez tworzenia kolejnych dziesięciu. ** Autor: [[George Bernard Shaw]], ''Toast na cześć Einsteina'', tłum. Paweł Bravo, w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006 * Rozwój nauki zawsze niesie ze sobą pewne ryzyko. (…) Jednak nauka musi przetrwać swoje własne pomysły, za każdą cenę. Dla dobra wszystkich. ** Autor: [[Dan Brown]], ''[[Anioły i demony]]'' ==S== * Sam rozwój nauki zawsze zawiera w sobie element pewnego ryzyka mentalnego. Owszem, bywa to bolesne dla umysłu ludzkiego, który lepiej czuje się w łatwym i bezpiecznym świecie znanych stereotypów, ale na tym przecież polega rozwój umysłowy, nasz rozwój intelektualny jako gatunku, że każde nowe odkrycie rozbija dawne wyobrażenia. ** Autor: [[Alfred Kastler]] ** Źródło: ''Fizyka i kultura. Rozmowa z Alfredem Kastlerem''. w: [[Wiktor Osiatyński]], ''Poznać świat. Rozmowy o nauce'', Czytelnik, Warszawa 1989, ISBN 8307015731, s. 45–46. ** Zobacz też: [[odkrycie]], [[postęp]] * Są nauki, którym dane jest pozostać wiecznie młodymi. Takimi naukami są wszystkie nauki historyczne, wszystkie dyscypliny, którym nie powstrzymamy ani na chwilę przypływ cywilizacji dostarcza ciągle nowych problemów. ** Autor: [[Max Weber]] ==Ś== * Świat przyrody jest jedynie powielonym obrazem Raju. Sam fakt, że ten świat istnieje, jest dowodem na to, że istnieje też świat doskonalszy. Bóg go stworzył, aby za pośrednictwem rzeczy widzialnych ludzie mogli pojąć jego nauki duchowe i dojrzeć objawienia jego mądrości. To właśnie nazywam Działaniem. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Alchemik'' ** Zobacz też: [[przyroda]], [[raj]], [[rzecz]], [[świat]] ==T== * Ten, kogo bardziej przejmują i poruszają procesy kosmiczne, ewolucja i naukowe spekulacje niż obraz świętego człowieczeństwa Chrystusa w człowieku, który świętość osiągnął, niż to zwycięstwo nad światem, jakie samo istnienie świętego uosabia – nie jest już napełniony duchem chrześcijaństwa. Ten, kto troszczy się bardziej o doczesną pomyślność ludzkości niż o jej uświęcenie, zgubił chrześcijański pogląd na świat. ** Autor: [[Dietrich von Hildebrand]], ''Koń trojański w mieście Boga'', Fronda, wydanie III, s. 345. ** Zobacz też: [[świętość]], [[wszechświat]] ==U== * Ulepszać duszę nauką, aby posuwać się przed siebie i pozostawić wszystko, albowiem dusza jest domem wszystkiego. Zaiste dusza jest naczyniem, zaś nauka – kagankiem, a mądrość ludzka – oliwą. ** Autor: [[Awicenna]] ==W== * W historii nauki – po krótkim okresie działalności presokratejskich filozofów jońskich (takich jak Tales z Miletu), którzy byli myślicielami racjonalnymi i uważali, że wszechświat opisać można na podstawie obserwacji i rozumu – dociekania naukowe i religijne były przez długie stulecia nierozerwalnie ze sobą splecione. Od czasów Arystotelesa, poprzez czasy Kopernika, Keplera, Kartezjusza i Newtona, uczeni odwoływali się do Boga nie tylko jako stwórcy świata, lecz jako aktywnego uczestnika, sprawcy i kontrolera procesów fizycznych. Uczeni przywoływali istotę wyższą wtedy, gdy współczesne teorie nie były w stanie wyjaśnić pewnych zjawisk. Z czasem, w miarę postępu wiedzy naukowej, Bóg „zwalniany” był stopniowo ze swych rozlicznych wcześniejszych obowiązków i filozofowie nauki zaczęli go nazywać „Bogiem luk”. Tam, gdzie zawodziła wiedza, odwoływano się do wiary, a zatem rezygnowano niejako z nadziei czy ambicji naukowego poznania. ** Autor: [[Krzysztof Szymborski]], „Charaktery”, 12/2010 ** Zobacz też: [[Bóg]], [[Bóg luk]], [[historia nauki]], [[poznanie]], [[wiara]], [[wiedza]] * W nauce wszędzie tam, gdzie wplątała się polityka, efekty były opłakane. ** Autor: [[Marek Sanak]], w wywiadzie z Andrzejem Michałem Kobosem: ''Po drogach uczonych'', T. 5, Polska Akademia Umiejętności, Kraków 2012, s. 317–335 ** Zobacz też: [[polityka]] * Widzę rosnący brak zrozumienia tego, czym jest nauka, jak funkcjonuje i jakie są z niej korzyści. Paradoksalnie jest to proces dokładnie odwrotny do tego, który powinien mieć miejsce w obliczu błyskawicznego rozwoju technologii, u której podstaw leży przecież nauka.<br />Trzeba zdjąć z nauki szatę magii i zlikwidować barierę, która oddziela naukowców od innych ludzi. Każdy powinien rozumieć swoje otoczenie i to, co się wokół dzieje. Każdemu jest potrzebna metoda naukowa i elementarna zdolność myślenia w sposób naukowy. Takie podejście do życia byłoby bardzo pomocne. ** Autor: [[Aleksander Wolszczan]], „Gazeta Wyborcza”, 7 września 2011 * W wiedzy i refleksji tkwi i fałsz, i prawda. Jeśli przybiorą one pozór nauki, to powstanie twór prawdziwie kłamliwy. ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Refleksje i maksymy]]'' * Wartość nauki polega na szczęściu, które ona przynosi ludziom. (…) Odkrycia naukowe same w sobie są najwyższą wartością! Doskonalą człowieka bardziej niż kotły parowe, turbiny, lotnictwo i cała metalurgia od Noego do naszych czasów. Duszę doskonalą, duszę! ** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los'' ** Zobacz też: [[odkrycie]] * Wierzę, że rolą nauki jest zmienianie świata na lepsze. ** Autor: [[Zbigniew Karaczun]] ** Źródło: [[Filip Springer]], ''Nie wiem'', Wydawnictwo Dowody, Warszawa 2024, ISBN 978-83-65970-19-0, s. 91. * Wszystkie pytania były kiedyś natury duchowej. Od początku naszych dziejów duchowość i religię wykorzystywano do wypełnienia luk, z którymi nauka nie potrafiła sobie poradzić. Wschód i zachód Słońca przypisywano niegdyś Heliosowi i jego ognistemu rydwanowi. Trzęsienia ziemi i fale pływowe tłumaczono gniewem Posejdona. Nauka udowodniła, że ci bogowie byli tylko fałszywymi bożkami. Wkrótce wszyscy bogowie okażą się tym samym. Nauka dostarczyła odpowiedzi na niemal wszystkie pytania, jakie człowiek potrafił zadać. Zostało już tylko kilka i te mają charakter ezoteryczny. Skąd pochodzimy? Co tu robimy? Jaki jest sens życia i wszechświata? ** Autor: [[Dan Brown]], ''[[Anioły i demony]]'' ** Zobacz też: [[Bóg luk]] == Z == * Zadaniem każdej nauki jest poznanie jakiegoś zakresu przedmiotów. Poznać jakikolwiek przedmiot i znać go, znaczy: umieć go sobie uprzytomnić i móc o nim wydać możliwie wiele sądów prawdziwych, innymi słowy: dowiedzieć się, jaki jest pewien przedmiot ze wszech względów i, jeśli można, wiedzieć, dlaczego jest właśnie taki, jakie znamiona posiada i w jakim stopniu, od czego zależy i co za sobą pociąga i w jakiej mierze. Osiągnięte poznanie pewnej grupy przedmiotów stanowi zupełną wiedzę o nich. Celem nauki jest zdobycie wiedzy. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Psychologia'', t. 1, PWN, Warszawa 1962, s. 10. ** Zobacz też: [[poznanie]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' ** Zobacz też: [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Zdajemy sobie sprawę, że praktyczna wartość nauki nie jest jedynym powodem jej autorytetu. Problem jest bardziej skomplikowany. Ludzie od wieków dążą do zrozumienia otaczającej ich przyrody, a nauka ofiarowuje im pomoc w tym dążeniu. Dążenie do zrozumienia struktury rzeczywistości jest jedną z przyczyn rozwoju przyrodoznawstwa i filozofii. Historycznie rzecz biorąc, można źródeł tego dążenia doszukiwać się w praktyce: zapragnęliśmy zrozumieć, aby skutecznie działać. ** Autor: [[Wacław Mejbaum]], ''Kłopoty z początkiem świata'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, s. 269. ==Zobacz też== * [[nauczanie]] * ''[[Nauka Świata Dysku I]]'' * [[naukowiec]] * [[Pałac Kultury i Nauki]] * [[uczenie się]] * [[wiedza]] * ''[[Życie i nauka mistrzów Dalekiego Wschodu]]'' [[Kategoria:Nauka|!]] i6xeynoeuomtck222sh6qtkna4e9sf7 0 5823 643179 643108 2026-06-08T12:43:10Z Nazwa1234 53893 /* */ 643179 wikitext text/x-wiki '''[[w:Kurt Cobain|Kurt Cobain]]''' (1967–1994) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[muzyk]], [[gitara|gitarzysta]], [[kompozytor]], [[autor]] [[tekst]]ów i [[śpiew|wokalista]], frontman [[w:Grunge|grunge’owego]] zespołu [[Nirvana]]. Powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych muzyków [[rock]]owych. [[Plik:Kurtcobain.png|mały|{{center|Kurt Cobain (1989)}}]] {{wulgaryzmy}} ==Cytaty z tekstów Nirvany== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Nirvana}} ===''Nevermind'' (1991)=== * Jestem gorszy w tym, co robię najlepiej. ** ''I’m worse at what I do best.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Jestem taki brzydki, ale to jest okej, bo ty też jesteś. ** ''Im so ugly, but thats okay, cause so are you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Kocham siebie bardziej niż ciebie.<br />Wiem, że to złe, ale co powinienem zrobić? ** ''I love myself better than you<br />I know it’s wrong, but what should I do?'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' ==''Dzienniki'' (wyd. 2002)== (ang. ''Journals''; tłum. Dagmara Chojnacka) * A ten krótki postój, który nazywamy życiem i którym tak się strasznie martwimy, to nic innego jak tylko niewielka weekendowa odsiadka w pudle w porównaniu z tym, co przyjdzie wraz ze śmiercią. * Jeśli chcesz wiedzieć, jak wygląda życie pozagrobowe, to załóż spadochron, poleć samolotem, wstrzyknij sobie w żyłę dobrą działkę heroiny, i natychmiast potem dołóż podtlenku azotu, a potem skocz. Albo się podpal. * Jeśli myślisz, że wszystko już zostało powiedziane i zrobione, to dlaczego nic nie zostało rozwiązane i zdecydowane? * Jeśli tylko pomyślisz, że jestem zdolny do kompromisu, to cię zabiję. * Lekcja od gwiazdy rocka: Jeśli twoja gitara nie stroi, też śpiewaj fałszywie, byle razem z nią. * Nie jestem gejem, chociaż chciałbym nim być, tylko po to by wkurzyć homofobów. ==Inne== * Apatia mojego pokolenia. Obrzydza mnie. Obrzydza mnie też moja własna apatia, bycie tchórzliwym i nieprzeciwstawianie się rasizmowi, seksizmowi i wszystkim innym -izmom, na które kontrkultura narzeka od lat. ** ''My generations’ apathy. I’m disguised with it. I’m disgusted with my own apathy too, for being spineless and not always standing up against racism, sexism and all those other -isms the counterculture has been whinning about for years.'' (ang.) * Chciałbym się pozbyć homofobów, seksistów i rasistów z naszej publiczności. Wiem, że oni tam są, i to mnie martwi. * Chciałbym żyć z grania w zespole, ale jeśli nie, to po prostu przejdę na emeryturę w Meksyku albo Jugosławii mając kilkaset dolarów, będę uprawiał ziemniaki i poznawał historię rocka z archiwalnych wydań magazynu Creem. ** Źrodło: The Daily Of The University Of Washington (05.05.1989). * Chcę powiedzieć, że lubię być namiętnym i szczerym, ale również lubię dobrze się bawić i działam jak idiota. * Czasami coś w nas umiera i nie chce zmartwychwstać. * Cześć, nazywam się Kurt Cobain, jestem homoseksualistą, jestem poganinem, jestem narkomanem i lubię pieprzyć grube świnie! ** ''Hi, my name is Kurt Cobain, I’m homosexual, I’m a pagan, I’m a drug abuser and I like to fuck pot-bellied pigs!'' (ang.) ** Źródło: ''The Live Nirvana Tour History'', Newcastle, 2 grudnia 1991 * Często spałem pod mostem (…) Pamiętam lodowaty mróz. Całe dnie włóczyłem się bez celu i zawsze kończyłem w bibliotece, gdzie czytałem, czekając na koniec dnia. Byłem dumny, że potrafię przetrwać bez pracy. ** Źródło: [https://histmag.org/Kurt-Cobain-ponura-ballada-o-niechcianej-slawie-23997 histmag.org] * Dziękuję za tragedię. Potrzebuję tego dla swojej sztuki. * Fasola, fasola, fasola. Jessie zjadł trochę fasoli. Był szczęśliwy, szczęśliwy, szczęśliwy, że zjadł trochę fasoli. ** ''Beans, beans, beans. Jessie ate some beans. He was happy, happy, happy, that he ate some beans.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Beans'' * Gdybym poszedł do więzienia, przynajmniej nie musiałbym podpisywać autografów. ** ''If I went to jail, at least I wouldn’t have to sign autographs.'' (ang.) ** Źródło: „Details”, luty 1992 * Grunge, czy to nie jakiś obrzydliwy odcień zielonej pomarańczy? ** ''Grunge, isn’t that some gross shade of greenish orange?'' (ang.) ** Opis: żart na temat słowa ''[[w:grunge|grunge]]'', twierdząc, że jest to połączenie wyrazów ''greenish'' (zielony) i ''orange'' (pomarańcza). * Gwałt jest jedną z najbardziej przerażających zbrodni na ziemi, a zdarza się co kilka minut. * Jebać was wszystkich, to jest ostatnia piosenka tego wieczoru. ** ''Fuck you all, this is the last song of the evening.'' (ang.) ** Źródło: ''MTV Unplugged in New York'' * Jestem takim małym, smutnym, nie potrafiącym niczego docenić facetem. Jezu, człowieku! Dlaczego nie potrafisz po prostu się z tego cieszyć? Nie wiem! Mam cudowną żonę, pełną ambicji i empatii… i córeczkę, która za bardzo przypomina mnie takiego, jakim kiedyś byłem. Pełna miłości i radości, całuje wszystkich, których poznaje, bo wszyscy są przecież dobrzy i nikt nie zrobi jej krzywdy. A to przeraża mnie tak bardzo, ze niemal przestaję w ogóle funkcjonować. Nie mogę znieść myśli, ze Frances może stać się kiedyś godnym pożałowania, dążącym do samodestrukcji deathrockerem, jakim stałem się ja. Było mi dobrze, bardzo dobrze i jestem za to wdzięczny. Ale już w wieku siedmiu lat zacząłem odczuwać nienawiść w stosunku do ludzi w ogóle… tylko dlatego, ze tak łatwo przychodzi im okazywać innym empatię. Empatię! Chyba tylko dlatego, ze kocham ludzi za bardzo i za bardzo ich żałuję. ** Źródło: list pożegnalny * Jestem znacznie szczęśliwszym facetem niż ludzie myślą. * Jeśli naprawdę jesteś podłą osobą, po śmierci wrócisz jako mucha i będziesz jadł gówno. ** Źródło: Monk Magazine (1992-10). * Jeśli umrzesz, będziesz całkowicie szczęśliwy, a twoja dusza gdzieś tam będzie żyć. Nie boję się umierania. Całkowity spokój po śmierci, stanie się kimś innym to moja największa nadzieja. ** ''If you die you’re completely happy and your soul somewhere lives on. I’m not afraid of dying. Total peace after death, becoming someone else is the best hope I’ve got.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/author/quotes/33041.Kurt_Cobain goodreads.com] * Lepiej być nienawidzonym za to kim się jest, niż być kochanym za to, kim się nie jest. ** ''It’s better to be hated for what you are than to be loved for what you’re not.'' (ang.) * Kocham Amerykę! ** ''I love America!'' (ang.) * Mam prośbę do naszych fanów. Jeżeli którykolwiek z was w jakikolwiek sposób nienawidzi homoseksualistów, ludzi o innym kolorze skóry lub kobiet, zrób nam jedną przysługę – odwal się od nas! Nie przychodź na nasze koncerty i nie kupuj naszych płyt. ** ''At this point I have a request for our fans. If any of you in any way hate homosexuals, people of different color or women, please do this one favor for us – leave us alone! Don’t come to our shows and don’t buy our records.'' (ang.) ** Źródło: album ''Incesticide'' (1992) * Muzyka punk jest wolna, każde zagranie na gitarze, inny chwyt… to już kolejna odmiana. * Myślałem: Jestem wkurzony. Nie wiem dlaczego. Pokrzyczmy negatywne teksty i dopóki nie będą seksistowskie ani zbyt żenujące, będzie w porządku. Nie darzę żadnego z tych tekstów szczególnymi względami. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Myślę, że to nic, że nie myślę. ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Najszczęśliwszym dniem mojego życia był ten, po którym nie nadeszło jutro. ** ''The finest day I ever had was when tomorrow never came.'' (ang.) ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Nie jestem idolem! Jestem człowiekiem, który robi to, co lubi… ** Zobacz też: [[idol]] * Nie obchodziło mnie to, o czym będą teksty piosenek. 80% tekstów napisałem w ostatnią noc przed rozpoczęciem nagrywania. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Nie umiem grać jak Segovia. Z drugiej strony Segovia prawdopodobnie nigdy nie mógłby zagrać jak ja. ** ''I can’t play [guitar] like Segovia. The flip side of that is that Segovia could probably never have played like me.'' (ang.) ** Źródło: „Fender Frontline Magazine” 1994 * Nie zdziwiłbym się, gdyby wybrali mnie jako osobę, która najprawdopodobniej zabije wszystkich na szkolnej potańcówce. ** Źródło: [https://www.guitarworld.com/features/40-guitarists-who-changed-our-world-since-1980/2 guitarworld.com] * Nienawidzę Mamy. Nienawidzę Taty. Tata nienawidzi Mamy. Mama nienawidzi Taty. To właśnie sprawia, że chcesz być tak smutnym. ** ''I hate Mom. I hate Dad. Dad hates Mom. Mom hates Dad. It just makes you want to be so sad.'' (ang.) * Nienawidziłem moich przyjaciół z wzajemnością. Byli idiotami. * Nikt nie umiera jako dziewica… Życie pierdoli nas wszystkich. ** ''Nobody dies a virgin… Life fucks us all.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/quotes/217074-nobody-dies-a-virgin-life-fucks-us-all goodreads.com] * Podnoszenie ciężarów i matematyka wydawały się poprawiać, więc stałem się mniej maniakalnie depresyjny. Ale nadal nigdy nie miałem żadnych przyjaciół, ponieważ nienawidziłem wszystkich, bo byli tacy fałszywi. ** ''Lifting weights and, and mathematics seemed to be improving, so I became less manically depressed. But still never had any friends because I hated everyone, for they were so phony.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Pokój, miłość, empatia. ** ''Peace, love, empathy.'' (ang.) ** Opis: [[ostatnie słowa]] listu pożegnalnego. * Pragnienie bycia kimś innym to marnowanie osoby, którą się jest. ** ''Wanting to be someone else is a waste of the person you are.'' (ang.) * Przez całe moje życie nie wierzyłem w większość rzeczy, które wyczytywałem w podręcznikach od historii, i w to, czego uczyli mnie w szkole. Teraz do mnie dotarło, że nie mam prawa, by osądzać kogoś na podstawie tego, co o nim czytałem. Nie mam prawa do osądzania czegokolwiek. Oto lekcja, którą otrzymałem. ** ''All my life, I never believed most things I read in history books and a lot of things I learned in school. But now I’ve found I don’t have the right to make a judgment on someone based on something I’ve read. I don’t have the right to judge anything. That’s the lesson I’ve learned.'' (ang.) * Punk to muzyczna wolność. To mówienie, robienie i granie tego, na co masz ochotę. Nirvana oznacza wolność od bólu i cierpienia w zewnętrznym świecie i to jest bliskie mojej definicji punk rocka. ** Zobacz też: [[punk]] * Tak jak Hamlet, muszę wybrać między życiem a śmiercią. ** ''Like Hamlet, I have to choose between life and death.'' (ang.) * Trzymanie w rękach Frances to najlepszy narkotyk na świecie. ** Opis: chodzi o [[Frances Bean Cobain]], córkę Cobaina. * Wiedziałem, że jestem inny. Myślałem, że mogę być gejem albo czymkolwiek innym, bo nie mogłem porozumieć się z żadnym z facetów. Żaden z nich nie lubił sztuki albo muzyki, chcieli tylko walczyć i dać się przelecieć. To było przed wielu laty, ale to dało mi tę rzeczywistą nienawiść do przeciętnego amerykańskiego macho – mężczyzny. * Wszystkie narkotyki to strata czasu. Niszczą pamięć, poczucie własnej wartości i wszystko, co się z tym wiąże. Nie są dobre. Ale nie zamierzam ich krytykować. ** ''All drugs are a waste of time. They destroy your memory and your self-respect and everything that goes along with your self-esteem. They’re no good at all. But I’m not going to go around preaching against [them].'' (ang.) ** Źródło: ''Rolling Stone'' (16.04.1992). * W połowie trasy europejskiej pamiętam, że powiedziałem, że nigdy więcej nie pojadę w trasę, dopóki tego nie naprawię, bo chciałem się zabić. Chciałem sobie kurwa odstrzelić łeb. Miałem tego dość. ** Opis: o swoich bólach brzucha. ** Źródło: Azerrad, Michael (1 września 1993), ''Come As You Are: The Story of Nirvana'', s. 305. * W społeczności, która kładzie nacisk na historie seksualne mężczyzn macho jako główny punkt wszystkich rozmów, byłem słabo rozwiniętym, niedojrzałym, grubym kolesiem, który nigdy się nie pieprzył i był ciągle nękany! Och, biedne małe dziecko! Niepokoiło mnie to, prawdopodobnie bardziej, ponieważ byłem napalony i często musiałem wymyślać takie historie „Uh, kiedy pojechałem na wakacje, poznałem tę laskę i jebaliśmy się, a ona to uwielbiała!” I tak dalej, i tak dalej. ** ''In a community that stresses macho male sexual stories as a highlight of all conversation, I was under-developed, immature, fat little dude that never got laid, and was constantly harassed! Oh, poor little kid! It bothered me, probably more so because I was horny, and frequently had to make up stories like "Uh, when I went on vacation, I met this chick, and we fucked, and she loved it!" Et cetera, et cetera.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. * Z definicji pop niesamowicie wpada w ucho, czy tego chcesz czy nie. Są takie piosenki popowe, których nienawidzę, ale nie mogę ich wyrzucić z głowy. Nasze piosenki też mają typową popową budowę: zwrotka, refren, zwrotka, refren, solówka, marna solówka. W gruncie rzeczy myślę, że brzmimy jak The Knack i Bay City Rollers molestowani przez Black Flag i Black Sabbath. ** ''By definition pop is extremely catchy, whether you like it or not. There are some pop songs I hate but I can’t get them out of my head. Our songs also have the standard pop format: verse, chorus, verse, chorus, solo, bad solo. All in all, I think we sound like The Knack and the Bay City Rollers being molested by Black Flag and Black Sabbath.'' (ang.) * Zacząłem być naprawdę dumnym z faktu, że byłem gejem, chociaż nim nie byłem. ** ''I started being really proud of the fact that I was gay even though I wasn’t.'' (ang.) * Zdecydowałem, że w ciągu najbliższego miesiąca nie będę siedzieć na dachu i myśleć o skakaniu. Ale naprawdę się zabiję. I nie opuszczę tego świata, nie wiedząc, jak to jest się z kimś przespać. ** ''I decided within the next month, I'll not sit on my roof and think about jumping, but I'll actually kill myself. And I wasn't going out from this world without actually knowing what it was like to get laid.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Żadna ilość wysiłku nie może ratować cię od zapomnienia. ===Przypisywane=== * Lepiej ze sobą skończyć, niż stopniowo odchodzić w cień. ** ''It’s better to burn out than fade away.'' (ang.) ** Inne tłumaczenie: ''Lepiej spłonąć niż się wypalić''. ** Opis: z piosenki [[Neil Young|Neila Younga]], Cobain użył go w liście pożegnalnym. * Wolę być nienawidzony za to, kim jestem, niż kochany za to, kim nie jestem. ** Autor: [[André Gide]] ** ''I’d rather be hated for who I am, than loved for who I am not.'' (ang.) ==O Kurcie Cobainie== * Chcę być gdzieś nad tobą ze wszystkimi słodyczami w dłoniach. Pachniesz jak gofry i mleko... Kocham i tęsknię za twoim ciałem i twoimi dwudziestominutowymi pocałunkami. ** ''I want to be somewhere above you with all the candy in my hands. You smell like waffles and milk.... I love and miss your body, and your twenty-minute kisses.'' (ang.) ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.tumblr.com/nicethingsinuglyhandwriting/113483478280/i-want-to-be-somewhere-above-you-with-all-the wiadomość Courtney Love do Kurta Cobaina z 1991 roku] * Dużo mówił o nagłówkach, w których był na czele. Uważam… Wiem do czego mniej więcej byłoby podobne to, co Nirvana miała później nagrać. To miało być ciche, akustyczne, z dużą ilością instrumentów strunowych. Nadchodziło zajebiście wspaniałe nagranie i jestem troszkę zły na niego, że popełnił samobójstwo. On i ja byliśmy na etapie prób do nagrywania albumu demo. Wszystko było przygotowane. Miał bilet lotniczy. Miał samochód, którym miał dojechać. W ostatniej chwili zadzwonił i powiedział: „Nie mogę przyjechać…” ** ''Yeah, he talked a lot about what direction he was heading in. I mean, I know what the next Nirvana recording was going to sound like. It was going to be very quiet and acoustic, with lots of stringed instruments. It was going to be an amazing fucking record, and I’m a little bit angry at him for killing himself. He and I were going to record a trial run of the album, a demo tape. It was all set up. He had a plane ticket. He had a car picking him up. And at the last minute he called and said, "I can’t come."'' (ang.) ** Autor: [[Michael Stipe]] ** Źródło: Jeff Giles, ''Everybody Hurts Sometimes'', „Newsweek”, 26 września 1994 * Jezus żył 6 lat dłużej niż Kurt Cobain. ** ''Jesus lived 6 years longer than Kurt Cobain.'' (ang.) ** Autor: [[Bollock Brothers]], utwór ''Jesus Lived 6 Years Longer Than Kurt Cobain'' * Kurt był taki uroczy… Nie umiem opisać, jakie szczęście mnie w życiu spotkało. ** Autor: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.brainyquote.com/authors/courtney-love-quotes brainyquote.com] * Kurt Cobain był jednym z najlepszych w naszych czasach. ** ''Kurt Cobain was one of the best of our time.'' (ang.) ** Autor: [[Madonna (piosenkarka)|Madonna]] * Kurt i ja nie byliśmy najbliższymi przyjaciółmi, ale znałem go dobrze dość, aby zostać spustoszonym przez jego śmierć. Jak na taką cichą osobę, był tak podniecony z powodu posiadania dziecka. ** ''Kurt and I weren’t the closest of friends, but I knew him well enough to be devastated by his death. For such a quiet person, he was so excited about having a child.'' (ang.) ** Autor: [[Layne Staley]] ** Źródło: [https://celebryciklub.pl/philipp-plein-majatek/ celebryciklub.pl] * Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo trafił mu się kiepski dzień<br />A gdyby nie wydawał płyt<br />To może by spokojnie żył<br />Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo chemia w nim zabiła sens<br />A gdyby parkingowym był<br />To może by spokojnie żył. ** Autor: [[Bielizna (zespół)|Bielizna]], utwór ''Kurt Cobain'' * Ludzie próbowali się do mnie dodzwonić, żebym udzielił wywiadu w rocznicę śmierci Kurta Cobaina. Chcą, żebym powiedział poruszające gówno o jakimś biedaku, który odstrzelił sobie głowę. ** ''People were trying to call me to do interviews on the anniversary of Kurt Cobain's death. They want me to say some poignant shit about some poor guy who blew his head off.'' (ang.) ** Autor: [[w:Frank Black|Frank Black]] ** Źródło: Scott Gordon, "Interview: Frank Black", The A.V. Club (2006-10-19). * Mój ulubiony kolor to czerwony, przypominający krew wylaną z głowy Kurta Cobaina, gdy się zastrzelił. ** ''My favorite color is red, like the blood shed from Kurt Cobain's head, when he shot himself dead.'' (ang.) ** Autor: [[Eminem]] ** Źródło: utwór ''Cum On Everybody'' * Myślę, że mnie kochał, ale kiedy jest się z kimś, kto jest tak genialny i jednocześnie cierpiący, trzeba pogodzić się z tym mizantropijnym gównem. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://pl.wikiquote.org/wiki/Courtney_Love wikiquote.org] * Odejść w kwiecie wieku to nie takie złe wyjście. Jak Cobain, James Dean, Hendrix? Wszyscy są legendami. Wiecznie młodzi i piękni. ** Postać: Brian Kinney w [[serial]]u ''[[Queer as Folk (wersja amerykańska)|Queer as Folk]]'' * On jest dobrym wokalistą.<br />On jest moją gwiazdą rocka.<br />Kurt Cobain. ** ''He is a good singer<br />He is my rock star<br />Kurt Cobain'' (ang.) ** Autor: [[Wesley Willis]], utwór ''Kurt Cobain'' * On naprawdę, naprawdę mnie inspirował. Był taki świetny. Wspaniały. Jeden z najlepszych, ale bardziej niż najlepszych. Kurt był jednym z absolutnie najlepszych dla mnie kiedykolwiek. ** ''He really, really inspired me. He was so great. Wonderful. One of the best, but more than that. Kurt was one of the absolute best of all time for me.'' (ang.) ** Autor: [[Neil Young]] ** Źródło: [https://www.thrasherswheat.org/jammin/nirvana.htm ''Kurt Cobain and Neil Young'', thrasherswheat.org] * On nie odejdzie ode mnie tak szybko. Będę go dręczyć w piekle! ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Opis: o samobójstwie Kurta Cobaina. ** Źródło: [https://rockmetalnews.pl/25-lat-temu-pobrali-sie-kurt-cobain-i-courtney-love-bede-go-dreczyc-w-piekle/ rockmetalnews.pl] * Pamiętam, że następnego dnia obudziłem się i byłem załamany, że go nie ma. Pomyślałem sobie: OK, więc mogę się dzisiaj obudzić i mieć kolejny dzień, a on nie. ** Opis: o samobójstwie Cobaina. ** Autor: [[Dave Grohl]] ** Źródło: [https://faroutmagazine.co.uk/dave-grohl-opens-up-about-how-kurt-cobains-death-impacted-his-life/ faroutmagazine] * Przepraszam, ale nie mogłem powiedzieć nic temu młodemu człowiekowi. Widziałem wielu ludzi w Zen Center, którzy odeszli przez narkotyki albo znaleźli z tego wyjście, to nie tylko szkółka niedzielna. Zawsze są jakieś możliwości, i może udałoby mi się coś na nim wywrzeć. A może nie. ** ''I’m sorry I couldn’t have spoken to the young man. I see a lot of people at the Zen Center, who have gone through drugs and found a way out that is not just Sunday school. There are always alternatives, and I might have been able to lay something on him. Or maybe not.'' (ang.) ** Autor: [[Leonard Cohen]] ** Źródło: Peter Howell, ''Addicted To Noise'', 6 sierpnia 1995 * Ten dzieciak ma serce. ** ''That kid has heart.'' (ang.) ** Autor: [[Bob Dylan]] ** Opis: po wysłuchaniu piosenki ''Polly''. ** Źródło: książka Heavier Than Heaven autorstwa Charlesa R. Crossa * Teraz on ma myśli samobójcze, zupełnie jak Nirvana. ** ''Now he's suicidal, just like Nirvana.'' (ang.) ** Autorzy: [[Dr. Dre]], [[Ice Cube]], ''Natural Born Killaz'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem. ** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Pryszcze'' * Typowy wolny dzień młodego Cobaina polegał na paleniu marihuany pod mostem i wymyślaniu sposobów na zdobycie piwa z pobliskich sklepów. ** Autor: Monika Jagiełło ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/kurt-cobain-najsmutniejszy-banal-rocknrolla/bl6gn3d kultura.onet.pl] * Z Kurtem Cobainem czułeś, że porozumiewasz się z prawdziwą osobą, to nie do wyobrażenia kim on był – nie porozumiewałeś się z ikoną czy wyprodukowaną postacią. ** ''With Kurt Cobain you felt you were connecting to the real person, not to a perception of who he was – you were not connecting to an image or a manufactured cut-out.'' (ang.) ** Autor: [[Lars Ulrich]] ** Źródło: [http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=20972 ''LARS ULRICH: KURT COBAIN Didn’t Want To Share The Stage With GUNS N’ ROSES'', blabbermouth.net], 1 kwietnia 2004 {{SORTUJ:Cobain, Kurt}} [[Kategoria:Amerykanie irlandzkiego pochodzenia]] [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy piosenkarze]] [[Kategoria:Amerykańscy samobójcy]] [[Kategoria:Amerykańscy tekściarze]] [[Kategoria:Samobójcy]] j4hn467pzcmvojbitrhuju274iwfhno 0 6198 643181 626287 2026-06-08T16:06:17Z ~2026-25250-90 61120 /* */ Cytat z kartki z kalendarza na dzień 6 maja 2025 roku. 643181 wikitext text/x-wiki [[Plik:Witkacy - Portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej - 1924-07 - KDM I 509.jpg|mały|{{center|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, portret wykonany techniką pasteli przez [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacego]] (1924)}}]] {{Wikisource|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej}} '''[[w:Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]''' (1891–1945) – [[polska]] [[poeta|poetka]]. * A jej usta są jak środek złotego pierścienia. ** Źródło: ''Słowik i świt'' * A jeśli serce jest tylko mięśniem, cóż po urodzie wszechrzeczy. ** Zobacz też: [[serce]], [[uroda]] * Bo z mężami jest jak z bańkami mydlanymi: pierwsza jest zawsze nieudana, druga już lepsza, a dopiero ta trzecia naprawdę piękna i kolorowa. * Bóg światy stwarza,<br />nie zapisuje w księgach słodyczy… ** Źródło: ''[[s:Zapomniane pocałunki|Zapomniane pocałunki]]'' * Był czas gdy czczono Słońce. Przez wiele stuleci budowano mu wieże, złociste ołtarze, składano hołd o świcie, aż w toku wydarzeń wygasł człowiek dla Słońca, które dalej świeci… ** Zobacz też: [[Słońce]] * Całuję usta jego wieloustne:<br />mów o miłości nim na zawsze usnę<br />w objęciach twoich mój świecie. ** Źródło: ''Światu'' * Ćmy srebrne ślepe i ciche lecą w ogniste sidła,<br />nie widzą złotego ciernia, który się chwiejnie żarzy.<br />Lecz czemu ja wpadłam w ogień, czemu spaliłam skrzydła?<br />Widać mam oczy na skrzydłach zamiast je mieć na twarzy… ** Źródło: ''[[s:Oczy na skrzydłach (1927)|Oczy na skrzydłach]]'' * Dorastamy do twojej wiedzy,<br />Wysokiej wiedzy solarnej,<br />Kwiecie, który Słońce za wzór bierzesz! ** Źródło: ''[[s:Słonecznik|Słonecznik]]'' * Długo jeszcze poleżę w szklanej wodzie, w sieci wodorostów, zanim nareszcie uwierzę, że mnie nie kochano po prostu. ** Źródło: ''Ofelia'' * Gdy już zmierzch wonne olejki w tęczowe niebo wetrze,<br />nietoperz wylatuje ze strychu<br />i zaczyna mierzyć po cichu<br />wielkie koła tęsknoty rozlane na wietrze… ** Źródło: ''Nietoperz'' ** Zobacz też: [[nietoperz]] * Gdy mi do serca dotrze<br />będę tem co najsłodsze ** Źródło: ''[[s:Zanurzcie mnie w Niego...|Zanurzcie mnie w Niego...]]'' * I cóż na to anioł dobroci?<br />Płacze dalej i oto wszystko. ** Źródło: ''Zwykłe matczysko'' * Jeleniu, na mój widok serce ci zabiło.<br />Pośpiesznie skręcasz na bok,<br />w zielone zaułki,<br />wskroś gałęzi, gałęźną unosząc koronę. ** Źródło: ''[[s:Jeleń|Jeleń]]'', 1932 * Krokusy wyskakują z ziemi<br />jak wiolinowe nuty,<br />a panny się chylą nad niemi<br />i z nut układają bukiet. ** Źródło: ''Krokusy II'' ** Zobacz też: [[szafran|krokus]] * Kto chce bym go kochała, nie może być nigdy ponury,<br />i musi potrafić mnie unieść na ręku wysoko do góry.<br /><br />Kto chce bym go kochała, musi umieć siedzieć na ławce<br />i przyglądać się bacznie robakom i każdej najmniejszej trawce.<br /><br />I musi też umieć ziewać kiedy pogrzeb przechodzi ulicą,<br />gdy na procesjach tłumy pobożne idą i krzyczą. ** Źródło: ''[[s:Kto chce bym go kochała|Kto chce, bym go kochała]]'' * Łatwo się skaleczyć każdym z nas, jak kawałkiem stłuczonego szkła. ** Zobacz też: [[cierpienie]] * Meduzy rozrzucone niedbale,<br />muszle, które piasek grzebie,<br />i ryba opuszczona przez fale,<br />jak serce moje przez ciebie. ** Źródło: ''[[s:Wybrzeże (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1926)|Wybrzeże]]'' * Musi umieć pieska pogłaskać, i mnie musi umieć pieścić,<br />i śmiać się, i na dnie siebie żyć słodkim snem bez treści, ** Źródło: ''[[s:Kto chce bym go kochała|Kto chce, bym go kochała]]'' * Niebo się gniewa,<br />obłoki nadbiegają w tłumie!<br />Szczęśliwe drzewa!<br />Będą się mogły wyszumieć! ** Źródło: ''[[s:Huragan (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1927)|Huragan]]'' ** Zobacz też: [[niebo]], [[drzewo]] * Niema już dla nas miejsca na ziemi ni w niebie!<br />gdybyż znaleźć raz mieszkanie, choćby i w fatamorganie!<br />Tam siedlibyśmy w ciszy zapatrzeni w siebie,<br />serca by nam zbłękitniały, na powietrzu wpółrozwiane. ** Źródło: ''[[s:Fatamorgana (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1924)|Fatamorgana]]'' * Nie widziałam cię już od miesiąca.<br />I nic.<br />Jestem może bledsza,<br />trochę śpiąca<br />trochę bardziej milcząca<br />lecz widać można żyć bez powietrza! ** Źródło: ''Miłość'' ** Zobacz też: [[bladość]] * No i przeszedł w zamęcie i świście<br />list, liść biały z kochanego drzewa… ** Źródło: ''Listopad i listonosz'' * Pocałowania, słodkie pieszczoty,<br />pachnące jeszcze wonią tęsknoty,<br />zdala od ludzi, zdala od zgiełku,<br />na dnie szuflady więdną w pudełku. ** Źródło: ''Pamiątki'' * Poezjo, pod twoją obronę… ** Źródło: ''Bluebells'' ** Zobacz też: [[poezja]] * Rumieńce lata pobladły,<br />liść złoty z wiatrem mknie.<br />I klonom ręce opadły,<br />i mnie… ** Źródło: ''Liście'' * Serdecznym liściem ogrzane<br />Chcąc miłości aksamit wysłowić<br />Skromne fiołki<br />śpiewają wonności sopranem<br />W świecie kwiatów<br />Fiołek – to słowik. ** Źródło: ''Fiołek – to słowik'' ** Zobacz też: [[fiołek]] * Słowiki są dziś nieswoje. Bzy są jak chmury krzyżyków.<br />Chcesz zabić serce moje? Przecież się nie zabija słowików! * Spadłeś z ziemi jak gdyby do morza<br />w gorzkie i czarne bezkresy.<br />Pożarły cię złote ryby:<br />Arktury i Antaresy… ** Źródło: ''[[s:Umarły (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1926)|Umarły]]'' * Ślepa jestem, oślepiona majem. Nic nie wiem, prócz, że pachną bzy. * Świat, jak mydlana bania<br />na słomce wisząc Bożej,<br />drży, chwieje się i kłania,<br />kręcąc się w barwach zorzy. ** Źródło: ''[[s:Świat jak mydlana bania...|Świat jak mydlana bania...]]'' * Wciąż rozmyślasz. Uparcie i skrycie.<br />Patrzysz w okno i smutek masz w oku…<br />Przecież mnie kochasz nad życie?<br />Sam mówiłeś przeszłego roku…<br /><br />Śmiejesz się, lecz coś tkwi poza tem.<br />Patrzysz w niebo, na rzeźby obłoków…<br />Przecież ja jestem niebem i światem?<br />Sam mówiłeś przeszłego roku… ** Źródło: ''Miłość'' [w:] ''Wachlarz'' (1927) * Wiersze moje jak kwiatki krótki zapach ślą,<br />jak kwiaty tracą płatki.<br />Na wielkich, samotnych polach Waterloo<br />zerwane kwiatki… ** Źródło: ''Kwiatki z Waterloo'' * Wtem, gdy się księżyc zachmurzył,<br />dźwiękły kroki od wichru prędsze,<br />i w drzwiach tarasu, na piętrze,<br />zapalił się amarant elektrycznej róży. ** Źródło: ''[[s:Ciało szczęścia|Ciało szczęścia]]'' * Z gór stromych, z białych ścian,<br />z wyżyn wysokich i świętych<br />stoczyło się grzeszne życie i w dół strumieniami ściekło.<br />tam w dole się rozlało, wezbrało w kłęby i męty<br />i wyrósł las ciemnosmreczyński.<br />Zielone piekło. ** Źródło: ''Las Ciemnosmreczyński'' ** Zobacz też: [[Ciemne Smreczyny]] * Zamiast ust, które jeszcze całować się nie śmią,<br />– papieros, zapalony drugim papierosem. ** Źródło: ''Amory'' * Złotniczeńku ty na niebie,<br/ > chcę pić życie, nie mam z czego. ** Źródło: ''Lenartowicz'' * Życie jest tak gwałtowne! Przerywa, nie słucha,<br />napada, krzyczy, tupie, męczy, zmienia maskę ** Źródło: ''[[s:Życie (Pawlikowska-Jasnorzewska)|Życie]]'' * Żyć jest słodko, a smutek to życie! * Żyć to mi nie dajecie,<br />lecz umrzeć nikt mi nie wzbroni… ** Źródło: ''Wydarty bukiet'' ** Zobacz też: [[życie]], [[śmierć]] ==O Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej== * O, staroświecka młoda pani z Krakowa!<br />Strzeż się! Biskup pieni się i krzyczy: horrendum!<br />Na łąkę wychodzisz nocą po kwitnące słowa,<br />Tajne czynisz praktyki, aby pachniały ambrą i lawendą. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Do Marii Pawlikowskiej'' {{SORTUJ:Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria}} [[Kategoria:Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|!]] 1rr8lym59m2ep7u0oz4br6bwituu6mo 643184 643181 2026-06-08T17:22:56Z ~2026-33921-14 61383 Anulowano wersję [[Special:Diff/643181|643181]] autorstwa [[Special:Contributions/~2026-25250-90|~2026-25250-90]] ([[User talk:~2026-25250-90|dyskusja]]) 643184 wikitext text/x-wiki [[Plik:Witkacy - Portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej - 1924-07 - KDM I 509.jpg|mały|{{center|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, portret wykonany techniką pasteli przez [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacego]] (1924)}}]] {{Wikisource|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej}} '''[[w:Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]''' (1891–1945) – [[polska]] [[poeta|poetka]]. * A jej usta są jak środek złotego pierścienia. ** Źródło: ''Słowik i świt'' * A jeśli serce jest tylko mięśniem, cóż po urodzie wszechrzeczy. ** Zobacz też: [[serce]], [[uroda]] * Bo z mężami jest jak z bańkami mydlanymi: pierwsza jest zawsze nieudana, druga już lepsza, a dopiero ta trzecia naprawdę piękna i kolorowa. * Bóg światy stwarza,<br />nie zapisuje w księgach słodyczy… ** Źródło: ''[[s:Zapomniane pocałunki|Zapomniane pocałunki]]'' * Był czas gdy czczono Słońce. Przez wiele stuleci budowano mu wieże, złociste ołtarze, składano hołd o świcie, aż w toku wydarzeń wygasł człowiek dla Słońca, które dalej świeci… ** Zobacz też: [[Słońce]] * Całuję usta jego wieloustne:<br />mów o miłości nim na zawsze usnę<br />w objęciach twoich mój świecie. ** Źródło: ''Światu'' * Ćmy srebrne ślepe i ciche lecą w ogniste sidła,<br />nie widzą złotego ciernia, który się chwiejnie żarzy.<br />Lecz czemu ja wpadłam w ogień, czemu spaliłam skrzydła?<br />Widać mam oczy na skrzydłach zamiast je mieć na twarzy… ** Źródło: ''[[s:Oczy na skrzydłach (1927)|Oczy na skrzydłach]]'' * Dorastamy do twojej wiedzy,<br />Wysokiej wiedzy solarnej,<br />Kwiecie, który Słońce za wzór bierzesz! ** Źródło: ''[[s:Słonecznik|Słonecznik]]'' * Długo jeszcze poleżę w szklanej wodzie, w sieci wodorostów, zanim nareszcie uwierzę, że mnie nie kochano po prostu. ** Źródło: ''Ofelia'' * Gdy już zmierzch wonne olejki w tęczowe niebo wetrze,<br />nietoperz wylatuje ze strychu<br />i zaczyna mierzyć po cichu<br />wielkie koła tęsknoty rozlane na wietrze… ** Źródło: ''Nietoperz'' ** Zobacz też: [[nietoperz]] * Gdy mi do serca dotrze<br />będę tem co najsłodsze ** Źródło: ''[[s:Zanurzcie mnie w Niego...|Zanurzcie mnie w Niego...]]'' * I cóż na to anioł dobroci?<br />Płacze dalej i oto wszystko. ** Źródło: ''Zwykłe matczysko'' * Jeleniu, na mój widok serce ci zabiło.<br />Pośpiesznie skręcasz na bok,<br />w zielone zaułki,<br />wskroś gałęzi, gałęźną unosząc koronę. ** Źródło: ''[[s:Jeleń|Jeleń]]'', 1932 * Krokusy wyskakują z ziemi<br />jak wiolinowe nuty,<br />a panny się chylą nad niemi<br />i z nut układają bukiet. ** Źródło: ''Krokusy II'' ** Zobacz też: [[szafran|krokus]] * Kto chce bym go kochała, nie może być nigdy ponury,<br />i musi potrafić mnie unieść na ręku wysoko do góry.<br /><br />Kto chce bym go kochała, musi umieć siedzieć na ławce<br />i przyglądać się bacznie robakom i każdej najmniejszej trawce.<br /><br />I musi też umieć ziewać kiedy pogrzeb przechodzi ulicą,<br />gdy na procesjach tłumy pobożne idą i krzyczą. ** Źródło: ''[[s:Kto chce bym go kochała|Kto chce, bym go kochała]]'' * Łatwo się skaleczyć każdym z nas, jak kawałkiem stłuczonego szkła. ** Zobacz też: [[cierpienie]] * Meduzy rozrzucone niedbale,<br />muszle, które piasek grzebie,<br />i ryba opuszczona przez fale,<br />jak serce moje przez ciebie. ** Źródło: ''[[s:Wybrzeże (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1926)|Wybrzeże]]'' * Musi umieć pieska pogłaskać, i mnie musi umieć pieścić,<br />i śmiać się, i na dnie siebie żyć słodkim snem bez treści, ** Źródło: ''[[s:Kto chce bym go kochała|Kto chce, bym go kochała]]'' * Niebo się gniewa,<br />obłoki nadbiegają w tłumie!<br />Szczęśliwe drzewa!<br />Będą się mogły wyszumieć! ** Źródło: ''[[s:Huragan (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1927)|Huragan]]'' ** Zobacz też: [[niebo]], [[drzewo]] * Niema już dla nas miejsca na ziemi ni w niebie!<br />gdybyż znaleźć raz mieszkanie, choćby i w fatamorganie!<br />Tam siedlibyśmy w ciszy zapatrzeni w siebie,<br />serca by nam zbłękitniały, na powietrzu wpółrozwiane. ** Źródło: ''[[s:Fatamorgana (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1924)|Fatamorgana]]'' * Nie widziałam cię już od miesiąca.<br />I nic.<br />Jestem może bledsza,<br />trochę śpiąca<br />trochę bardziej milcząca<br />lecz widać można żyć bez powietrza! ** Źródło: ''Miłość'' ** Zobacz też: [[bladość]] * No i przeszedł w zamęcie i świście<br />list, liść biały z kochanego drzewa… ** Źródło: ''Listopad i listonosz'' * Pocałowania, słodkie pieszczoty,<br />pachnące jeszcze wonią tęsknoty,<br />zdala od ludzi, zdala od zgiełku,<br />na dnie szuflady więdną w pudełku. ** Źródło: ''Pamiątki'' * Poezjo, pod twoją obronę… ** Źródło: ''Bluebells'' ** Zobacz też: [[poezja]] * Rumieńce lata pobladły,<br />liść złoty z wiatrem mknie.<br />I klonom ręce opadły,<br />i mnie… ** Źródło: ''Liście'' * Serdecznym liściem ogrzane<br />Chcąc miłości aksamit wysłowić<br />Skromne fiołki<br />śpiewają wonności sopranem<br />W świecie kwiatów<br />Fiołek – to słowik. ** Źródło: ''Fiołek – to słowik'' ** Zobacz też: [[fiołek]] * Słowiki są dziś nieswoje. Bzy są jak chmury krzyżyków.<br />Chcesz zabić serce moje? Przecież się nie zabija słowików! * Spadłeś z ziemi jak gdyby do morza<br />w gorzkie i czarne bezkresy.<br />Pożarły cię złote ryby:<br />Arktury i Antaresy… ** Źródło: ''[[s:Umarły (Pawlikowska-Jasnorzewska, 1926)|Umarły]]'' * Świat, jak mydlana bania<br />na słomce wisząc Bożej,<br />drży, chwieje się i kłania,<br />kręcąc się w barwach zorzy. ** Źródło: ''[[s:Świat jak mydlana bania...|Świat jak mydlana bania...]]'' * Wciąż rozmyślasz. Uparcie i skrycie.<br />Patrzysz w okno i smutek masz w oku…<br />Przecież mnie kochasz nad życie?<br />Sam mówiłeś przeszłego roku…<br /><br />Śmiejesz się, lecz coś tkwi poza tem.<br />Patrzysz w niebo, na rzeźby obłoków…<br />Przecież ja jestem niebem i światem?<br />Sam mówiłeś przeszłego roku… ** Źródło: ''Miłość'' [w:] ''Wachlarz'' (1927) * Wiersze moje jak kwiatki krótki zapach ślą,<br />jak kwiaty tracą płatki.<br />Na wielkich, samotnych polach Waterloo<br />zerwane kwiatki… ** Źródło: ''Kwiatki z Waterloo'' * Wtem, gdy się księżyc zachmurzył,<br />dźwiękły kroki od wichru prędsze,<br />i w drzwiach tarasu, na piętrze,<br />zapalił się amarant elektrycznej róży. ** Źródło: ''[[s:Ciało szczęścia|Ciało szczęścia]]'' * Z gór stromych, z białych ścian,<br />z wyżyn wysokich i świętych<br />stoczyło się grzeszne życie i w dół strumieniami ściekło.<br />tam w dole się rozlało, wezbrało w kłęby i męty<br />i wyrósł las ciemnosmreczyński.<br />Zielone piekło. ** Źródło: ''Las Ciemnosmreczyński'' ** Zobacz też: [[Ciemne Smreczyny]] * Zamiast ust, które jeszcze całować się nie śmią,<br />– papieros, zapalony drugim papierosem. ** Źródło: ''Amory'' * Złotniczeńku ty na niebie,<br/ > chcę pić życie, nie mam z czego. ** Źródło: ''Lenartowicz'' * Życie jest tak gwałtowne! Przerywa, nie słucha,<br />napada, krzyczy, tupie, męczy, zmienia maskę ** Źródło: ''[[s:Życie (Pawlikowska-Jasnorzewska)|Życie]]'' * Żyć jest słodko, a smutek to życie! * Żyć to mi nie dajecie,<br />lecz umrzeć nikt mi nie wzbroni… ** Źródło: ''Wydarty bukiet'' ** Zobacz też: [[życie]], [[śmierć]] ==O Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej== * O, staroświecka młoda pani z Krakowa!<br />Strzeż się! Biskup pieni się i krzyczy: horrendum!<br />Na łąkę wychodzisz nocą po kwitnące słowa,<br />Tajne czynisz praktyki, aby pachniały ambrą i lawendą. ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Do Marii Pawlikowskiej'' {{SORTUJ:Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria}} [[Kategoria:Maria Pawlikowska-Jasnorzewska|!]] 55t9wsbmgcd1to7dc471peb4tygyw44 0 7183 643186 609399 2026-06-08T19:47:04Z ~2026-33245-80 61361 dodanie grafiki 643186 wikitext text/x-wiki [[Plik:Abstract Boredom SubstanceUse Picture.png|mały|{{center|Nałóg tytoniowy}}]] '''[[w:Nałóg|Nałóg]]''' – zaburzenie sprawności woli przejawiające się w podejmowaniu szkodliwych dla organizmu decyzji, które dodatkowo są sprzeczne z logicznym myśleniem. * A miłość? Jeszcze jeden nałóg młodości, ryzykowne gry, oszałamiające stany nieważkości. ** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie'' ** Zobacz też: [[miłość]] * Cnota i nałóg są tak spokrewnione jak węgiel i diament. ** Autor: [[Karl Kraus]], ''Aforyzmy'' * Gorszy nałóg niż przyzwyczajenie. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] * Jak to jest, że dla wielu o jakości życia decydują te nałogi, które je skracają? ** Autor: [[Andrzej Majewski]] ** Zobacz też: [[życie]] * Nałóg traktowany poważnie, praktykowany z całą świadomością i metodą, kryje w sobie wiele nie dających się zaprzeczyć przyjemności! ** Autor: [[Michał Choromański]] * Pijani zwycięstwem popadają w nałóg. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane'' ** Zobacz też: [[zwycięstwo]] * Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew. ** Źródło: [[przysłowia duńskie]] ** Zobacz też: [[jagnię]], [[lew]], [[małpa]], [[świnia]] * Skłonność pokonać jest trudno, ale gdy w nałóg się zmieni. ** ''Neigung besiegen ist schwer; gesellet sich aber Gewohnheit.'' (niem.) ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''Vier Jahreszeiten'' * Wiedziałem, że nikt nigdy nie był winny temu, że ludzie popadają w nałóg. Oni sami są odpowiedzialni za ich własne zachowanie. Nie jest za to odpowiedzialny diler, przyjaciel czy dzieciństwo. ** Autor: [[Anthony Kiedis]] * Za to, co kosztuje jeden nałóg, można wychować dwoje dzieci. ** Autor: [[Benjamin Franklin]] ** Zobacz też: [[dziecko]] * Ze złego nałogu trudno ku Bogu. ** Autor: [[Biernat z Lublina]] ** Zobacz też: [[Bóg]] '''Zobacz też:''' * [[alkohol]] * [[narkotyki]] [[Kategoria:Uzależnienia|!]] nuwb6z3klgf45x8jslho21ppbxqid3v 643187 643186 2026-06-08T19:47:47Z Divinations 58072 Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-33245-80|~2026-33245-80]] ([[User talk:~2026-33245-80|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]]. 571851 wikitext text/x-wiki '''[[w:Nałóg|Nałóg]]''' – zaburzenie sprawności woli przejawiające się w podejmowaniu szkodliwych dla organizmu decyzji, które dodatkowo są sprzeczne z logicznym myśleniem. * A miłość? Jeszcze jeden nałóg młodości, ryzykowne gry, oszałamiające stany nieważkości. ** Autor: [[Tadeusz Konwicki]], ''Pamflet na siebie'' ** Zobacz też: [[miłość]] * Cnota i nałóg są tak spokrewnione jak węgiel i diament. ** Autor: [[Karl Kraus]], ''Aforyzmy'' * Gorszy nałóg niż przyzwyczajenie. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] * Jak to jest, że dla wielu o jakości życia decydują te nałogi, które je skracają? ** Autor: [[Andrzej Majewski]] ** Zobacz też: [[życie]] * Nałóg traktowany poważnie, praktykowany z całą świadomością i metodą, kryje w sobie wiele nie dających się zaprzeczyć przyjemności! ** Autor: [[Michał Choromański]] * Pijani zwycięstwem popadają w nałóg. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane'' ** Zobacz też: [[zwycięstwo]] * Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew. ** Źródło: [[przysłowia duńskie]] ** Zobacz też: [[jagnię]], [[lew]], [[małpa]], [[świnia]] * Skłonność pokonać jest trudno, ale gdy w nałóg się zmieni. ** ''Neigung besiegen ist schwer; gesellet sich aber Gewohnheit.'' (niem.) ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''Vier Jahreszeiten'' * Wiedziałem, że nikt nigdy nie był winny temu, że ludzie popadają w nałóg. Oni sami są odpowiedzialni za ich własne zachowanie. Nie jest za to odpowiedzialny diler, przyjaciel czy dzieciństwo. ** Autor: [[Anthony Kiedis]] * Za to, co kosztuje jeden nałóg, można wychować dwoje dzieci. ** Autor: [[Benjamin Franklin]] ** Zobacz też: [[dziecko]] * Ze złego nałogu trudno ku Bogu. ** Autor: [[Biernat z Lublina]] ** Zobacz też: [[Bóg]] '''Zobacz też:''' * [[alkohol]] * [[narkotyki]] [[Kategoria:Uzależnienia|!]] c8jpq99qghaetaltcldw9e7gm9kkjs4 0 7834 643192 591759 2026-06-08T23:12:29Z VampaVampa 54702 +1 643192 wikitext text/x-wiki '''[[w:Teoria spiskowa|Teoria spiskowa]]''' – [[przekonanie]] zakładające, że grupa ludzi działa świadomie i w utajnieniu dokonuje aktów dążących do uzyskania [[Korzyść|korzyści]] własnych lub/oraz na szkodę innych grup. * Autobusy knują spisek<br />przeciwko mnie. ** Autor: [[Bogumił Andrzejewski]] * (…) istnieje tajne stowarzyszenie, które ma odgałęzienia na całym świecie i które uknuło spisek polegający na tym, żeby szerzyć pogłoskę, że istnieje spisek powszechny. ** Autor: [[Umberto Eco]], ''[[Wahadło Foucaulta]]'' * Najważniejsze jest chyba to, że spisek zdejmuje winę z nas samych. Nie zrobiłem kariery, bo miałem zawistnego szefa. Albo dlatego, że akurat jacyś Żydzi… ** Autor: [[Umberto Eco]], rozmowa Miłady Jędrysik, ''Wszyscy mamy paranoję'', „Książki. Magazyn do czytania” nr 2/październik 2011. * Nie ma wielkiego spisku. Bywają tylko ułomni ludzie i ich brudne tajemnice. ** Źródło: serial ''[[Ekipa]]'' * Od poczęcia, od kołyski,<br />My, Polacy, knujem spiski. (…)<br />Spiskujących krąg olbrzymi<br />Splótł się nawet z umarłymi. ** Autor: [[Wiktor Gomulicki]] * Opracowanie szczegółów właściwego dla danej kampanii spisku to zadanie Mistrza Gry (…).<br />Planowanie spisku można wykonać na dwa sposoby – albo podejść do sprawy dokładnie i metodycznie, albo puścić sprawy na żywioł i po prostu wymyślać spisek na bieżąco. Podejście pierwsze zaowocuje przemyślanym spiskiem (a także mnóstwem pracy, którą gracze, myszkując po kątach kampanii, mogą łatwo obejść albo zniweczyć), podejście drugie zaś potencjalnie chaotyczną i dziwaczną konspiracją (której niedostatki można oczywiście tłumaczyć naturą spisków).<br />Jakikolwiek spisek podsuwa Mistrz Gry swoim graczom, powinien zrobić to delikatnie. ** Autorzy: [[Witold Witaszewski]], [[Łukasz Komuda]], [[Leszek Karlik]], [[Maciej Grzeszczuk]], [http://ideefixe-rpg.pl/ ''idee fixe. Polska 2045. Podręcznik gry'', ideefixe-rpg.pl] * Pożegnaliśmy się z poczuciem stabilności i przewidywalności. I przez pandemię, i przez wojny, i przez gwałtowne zmiany polityczne, jak choćby ta w Stanach Zjednoczonych, gdzie Donald Trump na stanowisko ministra zdrowia desygnuje Roberta J. Kennedy’ego, człowieka propagującego najbardziej mroczne medyczne teorie spiskowe, m.in. AIDS negacjonizm. To symptomatyczny moment. Teorie spiskowe zawsze były, ale dziś przechodzą z marginesu do mainstreamu, stają się częścią oficjalnego przekazu medialnego i politycznego. Także w Polsce. ** Autor: [[Tomasz Stawiszyński]] ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177333,31504571,resztki-optymizmu-ze-nauka-nas-uratuje-pozostaly-chyba-tylko.html Rozmowa Anny Kality z Tomaszem Stawiszyńskim], weekend.gazeta.pl, 2 grudnia 2024. * Społeczna teoria spisku… jest konsekwencją braku odniesienia do Boga i wynikającego stąd pytania: „Kto jest na jego miejscu?” ** Autor: [[Karl Popper]] * U osób, u których doświadczenie tragedii nie idzie w parze bądź z zaangażowaniem modlitewnym, bądź ze świadectwem kultury solidarności, natychmiast rodzi się potrzeba znalezienia kozła ofiarnego. Teoria spisku jest najprostszym wyjaśnieniem dla niektórych środowisk. (…) Takie reakcje, niezależnie od tego, czy występują w Ameryce, czy u nas, są wyrazem głębokich kompleksów. ** Autor: [[Józef Życiński]], 15 kwietnia 2010 * Wielkie europejskie systemy filozoficzne przyzwyczajają umysł do obsesyjnego rozpoznawania wzorców w świecie, na wszystkich poziomach rzeczywistości. I jest to ten sam mechanizm, który odpowiada za zdolność do tworzenia teorii spiskowych. „Teoria spiskowa” to pogardliwe określenie sposobu wyświetlania ukrytej natury rzeczywistości. (…) Klasyczny heglizm jest teorią spiskową; wyjaśnia wszystko, jest nieobalalny. Klasyczny marksizm tak samo. Teorie psychoanalizy potrafią tak ująć każde twoje doświadczenie życiowe, że wszystko, co powiesz przeciwko nim, tylko jeszcze bardziej je wzmacnia. (…) Poszukuję ukrytych wzorców, widzę w nich piękno. I właśnie to jest rodzajem ekstremalnego uwarunkowania przez kulturę pisma. Bo zdolność do budowania teorii opartych na abstraktach, na ideach, na kategoriach – bezpośrednio wynika z myślenia symbolami. Nie jesteś w stanie zobaczyć, dotknąć, posmakować czegoś takiego jak „demokracja”, „absolut”, „duch dziejów”. To konstrukty. Wzorce porządkujące rzeczywistość materialną, a nie do znalezienia w samej materii. ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. [[Kategoria:Teorie spiskowe|!]] g0jlrdhchqa9jaynt25s74j2mjsmpq8 643193 643192 2026-06-08T23:12:56Z VampaVampa 54702 dr. uzup. 643193 wikitext text/x-wiki '''[[w:Teoria spiskowa|Teoria spiskowa]]''' – [[przekonanie]] zakładające, że grupa ludzi działa świadomie i w utajnieniu dokonuje aktów dążących do uzyskania [[Korzyść|korzyści]] własnych lub/oraz na szkodę innych grup. * Autobusy knują spisek<br />przeciwko mnie. ** Autor: [[Bogumił Andrzejewski]] * (…) istnieje tajne stowarzyszenie, które ma odgałęzienia na całym świecie i które uknuło spisek polegający na tym, żeby szerzyć pogłoskę, że istnieje spisek powszechny. ** Autor: [[Umberto Eco]], ''[[Wahadło Foucaulta]]'' * Najważniejsze jest chyba to, że spisek zdejmuje winę z nas samych. Nie zrobiłem kariery, bo miałem zawistnego szefa. Albo dlatego, że akurat jacyś Żydzi… ** Autor: [[Umberto Eco]], rozmowa Miłady Jędrysik, ''Wszyscy mamy paranoję'', „Książki. Magazyn do czytania” nr 2/październik 2011. * Nie ma wielkiego spisku. Bywają tylko ułomni ludzie i ich brudne tajemnice. ** Źródło: serial ''[[Ekipa]]'' * Od poczęcia, od kołyski,<br />My, Polacy, knujem spiski. (…)<br />Spiskujących krąg olbrzymi<br />Splótł się nawet z umarłymi. ** Autor: [[Wiktor Gomulicki]] * Opracowanie szczegółów właściwego dla danej kampanii spisku to zadanie Mistrza Gry (…).<br />Planowanie spisku można wykonać na dwa sposoby – albo podejść do sprawy dokładnie i metodycznie, albo puścić sprawy na żywioł i po prostu wymyślać spisek na bieżąco. Podejście pierwsze zaowocuje przemyślanym spiskiem (a także mnóstwem pracy, którą gracze, myszkując po kątach kampanii, mogą łatwo obejść albo zniweczyć), podejście drugie zaś potencjalnie chaotyczną i dziwaczną konspiracją (której niedostatki można oczywiście tłumaczyć naturą spisków).<br />Jakikolwiek spisek podsuwa Mistrz Gry swoim graczom, powinien zrobić to delikatnie. ** Autorzy: [[Witold Witaszewski]], [[Łukasz Komuda]], [[Leszek Karlik]], [[Maciej Grzeszczuk]], [http://ideefixe-rpg.pl/ ''idee fixe. Polska 2045. Podręcznik gry'', ideefixe-rpg.pl] * Pożegnaliśmy się z poczuciem stabilności i przewidywalności. I przez pandemię, i przez wojny, i przez gwałtowne zmiany polityczne, jak choćby ta w Stanach Zjednoczonych, gdzie Donald Trump na stanowisko ministra zdrowia desygnuje Roberta J. Kennedy’ego, człowieka propagującego najbardziej mroczne medyczne teorie spiskowe, m.in. AIDS negacjonizm. To symptomatyczny moment. Teorie spiskowe zawsze były, ale dziś przechodzą z marginesu do mainstreamu, stają się częścią oficjalnego przekazu medialnego i politycznego. Także w Polsce. ** Autor: [[Tomasz Stawiszyński]] ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177333,31504571,resztki-optymizmu-ze-nauka-nas-uratuje-pozostaly-chyba-tylko.html Rozmowa Anny Kality z Tomaszem Stawiszyńskim], weekend.gazeta.pl, 2 grudnia 2024. * Społeczna teoria spisku… jest konsekwencją braku odniesienia do Boga i wynikającego stąd pytania: „Kto jest na jego miejscu?” ** Autor: [[Karl Popper]] * U osób, u których doświadczenie tragedii nie idzie w parze bądź z zaangażowaniem modlitewnym, bądź ze świadectwem kultury solidarności, natychmiast rodzi się potrzeba znalezienia kozła ofiarnego. Teoria spisku jest najprostszym wyjaśnieniem dla niektórych środowisk. (…) Takie reakcje, niezależnie od tego, czy występują w Ameryce, czy u nas, są wyrazem głębokich kompleksów. ** Autor: [[Józef Życiński]], 15 kwietnia 2010 * Wielkie europejskie systemy filozoficzne przyzwyczajają umysł do obsesyjnego rozpoznawania wzorców w świecie, na wszystkich poziomach rzeczywistości. I jest to ten sam mechanizm, który odpowiada za zdolność do tworzenia teorii spiskowych. „Teoria spiskowa” to pogardliwe określenie sposobu wyświetlania ukrytej natury rzeczywistości. (…) Klasyczny heglizm jest teorią spiskową; wyjaśnia wszystko, jest nieobalalny. Klasyczny marksizm tak samo. Teorie psychoanalizy potrafią tak ująć każde twoje doświadczenie życiowe, że wszystko, co powiesz przeciwko nim, tylko jeszcze bardziej je wzmacnia. (…) Poszukuję ukrytych wzorców, widzę w nich piękno. I właśnie to jest rodzajem ekstremalnego uwarunkowania przez kulturę pisma. Bo zdolność do budowania teorii opartych na abstraktach, na ideach, na kategoriach – bezpośrednio wynika z myślenia symbolami. Nie jesteś w stanie zobaczyć, dotknąć, posmakować czegoś takiego jak „demokracja”, „absolut”, „duch dziejów”. To konstrukty. Wzorce porządkujące rzeczywistość materialną, a nie do znalezienia w samej materii. ** Autor: [[Jacek Dukaj]] ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. [[Kategoria:Teorie spiskowe|!]] 2dveci3cjt8qv8t6lh4kt45geseu5m9 0 9169 643204 604231 2026-06-09T08:56:43Z Kawon Kez Sel 58621 + 1 643204 wikitext text/x-wiki '''[[w:Teraźniejszość|Teraźniejszość]]''' – chwila bieżąca, obecne czasy. * Aby życie było mądre, najważniejsza jest dobrze pojęta troska, po części o naszą teraźniejszość, po części o naszą przyszłość, tak aby jedno nie było przeszkodą dla drugiego. ** Autor: [[Arthur Schopenhauer]] ** Zobacz też: [[przeszłość]], [[przyszłość]], [[życie]] * Bóg zna przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[Bóg]] * Czas teraźniejszy ma tę przewagę nad każdym innym, że jest naszym własnym. ** Autor: [[Charles Caleb Colton]] * Człowiek szczęśliwy jest zbyt zadowolony z teraźniejszości, by oddawać się zanadto rozmyślaniom o przyszłości. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[człowiek]], [[szczęście]] * Jestem przekonany, że przerażający upadek moralności, jakiego jesteśmy świadkami w dzisiejszych czasach, jest rezultatem mechanizacji i dehumanizacji naszego życia – zgubnych produktów ubocznych mentalności naukowo – technicznej. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[moralność]] * Kiedy jem, nie zajmuje mnie nic poza jedzeniem. Kiedy idę, to idę, i tyle. A jeśli przyjdzie mi walczyć, jeden dzień nie będzie lepszy od drugiego, by umrzeć. Bo nie żyję ani w przeszłości, ani w przyszłości. Dla mnie istnieje tylko dzisiaj i nie obchodzi mnie nic więcej. Jeśli kiedyś uda ci się trwać w teraźniejszości, staniesz się szczęśliwym człowiekiem. Zrozumiesz, że tak jak pustynia tętni życiem, tak jak niebo jest pełne gwiazd, tak wojownicy walczą, bo jest to nieodłącznie wpisane w człowieczą dolę. I wtedy twoje życie stanie się świętem, wielkim widowiskiem, ponieważ będzie tą chwilą, którą żyjesz, żadną inną. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' * Ludzie tacy jak my, wierzący w fizykę, wiedzą, że różnica między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością jest tylko uparcie obecną iluzją. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[fizyka]] * Przeszłość organizuje się wciąż na nowo wraz z teraźniejszością. ** Autor: [[Jean-Paul Sartre]] * Przyjemność oglądania teraźniejszości nie zależy tylko od piękna, które ją stroi, ale także od jej cechy zasadniczej – że jest teraźniejszością. ** Autor: [[Charles Baudelaire]], ''Malarz życia nowoczesnego'' (1863), przeł. Joanna Guze * Przyszłość będzie szczodra jedynie wtedy, kiedy wszystko ofiarujesz teraźniejszości. ** Autor: [[Albert Camus]] * To w teraźniejszości drzemie cała tajemnica. Jeśli szanujesz dzień dzisiejszy, możesz go uczynić lepszym. A kiedy ulepszysz teraźniejszość, wszystko to, co nastąpi po niej, również stanie się lepsze. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[dzień]], [[tajemnica]] * Woda, której dotykasz w rzece, jest ostatkiem tej, która przeszła, i początkiem tej, która przyjdzie; tak samo teraźniejszość. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Wszelkie wspomnienia są złudne, bo teraźniejszość nadaje im inne barwy. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Zobacz też: [[wspomnienia]] * Wśród wielkości rzeczy, które są wokoło nas, istnienie Nicości dzierży pierwsze miejsce, a władza jej obejmuje rzeczy, które nie mają bytu, a jej istota tkwi w czasie, między przeszłością i przyszłością, i nie posiada zgoła teraźniejszości. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]] * Żyłam, trzymając się kurczowo teraźniejszości. Nigdy nie rozpamiętywałam tego, co wydarzyło się dzień czy tydzień wcześniej, nigdy nie wybiegałam też myślami w przyszłość. ** Autor: [[Stephenie Meyer]], ''[[Księżyc w nowiu]]'' [[Kategoria:Czas]] s8qkisg1sri6o7mchqt5ov88tzfxyab 0 11616 643188 625447 2026-06-08T19:51:48Z ~2026-33245-80 61361 dodanie grafiki, opisu i kategorii 643188 wikitext text/x-wiki [[Plik:Żegota pauli.jpg|mały|{{center|Żegota Pauli}}]] '''[[w:Żegota Pauli|Żegota Pauli]]''' (właśc. '''Ignacy Pauli'''; 1814–1895) – polski historyk, archeolog, bibliotekarz i bibliograf, badacz polskiej i słowiańskiej kultury ludowej. * Kto się sierotą opiekuje, ten sobie niebo gotuje. ** Zobacz też: [[sierota]] {{SORTUJ:Pauli, Żegota}} [[Kategoria:Polscy archeolodzy]] [[Kategoria:Polscy etnografowie]] [[Kategoria:Polscy folkloryści]] [[Kategoria:Polscy historycy]] 3h97rrrt7so126if0gusok3fut35h2r 0 16899 643199 576888 2026-06-09T08:50:21Z Kawon Kez Sel 58621 + 1 643199 wikitext text/x-wiki [[Plik:Girl catchs a train.jpg|mały|{{center|[[Kobieta]] spiesząca się na [[pociąg]]}}]] '''[[w:Pośpiech|Pośpiech]]''' – szybkie działanie. * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' * Pośpiech bywa ojcem powierzchowności. ** Autor: [[Mieczysław Jastrun]], ''Mit śródziemnomorski'', PIW, 1984, s. 281. * Pośpiech jest obelgą dla mądrości. ** Autor: [[Richard Scott Bakker]], ''Mrok, który nas poprzedza'', tłum. Maciejka Mazan, 2003 * Pośpiech jest wynalazkiem Szatana. ** Autor: [[Mahomet]] * W zbytnim pośpiechu suka rodzi ślepego szczeniaka. ** Opis: [[Przysłowia jakuckie|przysłowie jakuckie]] ** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części jakuckiej: Stanisław Kałużyński, s. 137. ** Zobacz też: [[ślepota]] {{wikisłownik}} [[Kategoria:Tematy]] mimhvxs1rmd4xox4yelrhxfyh6bzalc 0 22155 643197 374191 2026-06-09T07:12:50Z ~2026-33245-80 61361 dodanie grafiki 643197 wikitext text/x-wiki [[Plik:Saniternik.JPG|mały|{{center|Mariusz Saniternik}}]] '''[[w:Mariusz Saniternik|Mariusz Saniternik]]''' (ur. 1954) – polski aktor. * Aktor to zawód wędrowny. W jego losy wpisane jest podróżowanie, ale każde przenosiny są bolesne. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/odchodzez.htm „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 12 czerwca 2003] * Ja miejsce poznaję przez ludzi. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/marzenieo.htm „Gazeta Wyborcza”, Bydgoszcz, 22 stycznia 2004] * Jestem przekonany, że jeśli nauka wytłumaczyła już w 99% to jak ten świat powstał, to nie dość zajęła się stroną duchową człowieka. Nie zajęła się różnicą pomiędzy rozumem a mózgiem, co czym rządzi, co z czego wynika. To są dylematy, które dotyczą chyba większości ludzi, którzy zadają sobie pytanie: no dobrze dotarliśmy gdzieś, i co teraz? w prawo, w lewo, góra, dół? ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/uswk.htm TAT, 18 września 2006] * Każdy człowiek, by o pewnych sprawach mówić, musi do nich dorosnąć. Choć niektórym udaje się mówić o nich mądrze nawet, kiedy jeszcze o tym nie wiedzą. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/uswk.htm TAT, 18 września 2006] '''Zobacz też:''' * ''[[Afonia i pszczoły]]'' * ''[[Amnestia]]'' * ''[[Historia kina w Popielawach]]'' {{DEFAULTSORT:Saniternik, Mariusz}} [[Kategoria:Polscy aktorzy filmowi]] [[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]] [[Kategoria:Polscy aktorzy telewizyjni]] gaftglpqy2p0whi7bpd92dhvrngb4gy 0 22492 643196 636028 2026-06-08T23:46:57Z ~2026-31932-42 61325 /* Inne */ Literówka 643196 wikitext text/x-wiki [[Plik:Kaliber44Londyn.jpg|mały|alt=Joka i AbraDab|Joka i AbraDab]] '''[[w:Joka|Michał „Joka” Marten]]''' (1977–2025) – polski raper, członek zespołu [[Kaliber 44]]. Starszy brat [[Abradab|AbradAba]]. {{wulgaryzmy}} ==Cytaty z utworów== ===Kaliber 44=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Kaliber 44}} * Pytanie, a jaka będzie stawka?<br />Pytanie zostanie, nie ma odpowiedzi na nie<br />Stop klatka, marzenie, zapomnij. Akcja! Akcja! ** Źródło: ''Więcej Szmalu 2'', ''Księga Tajemnicza. Prolog'' * Zawsze szybko umierają tacy jak ja<br />Tacy sami lecz ciągną nitki inny kolor<br />Wiedzcie, że jest<br />Bo ktoś musi być<br />Bo tak łatwiej żyć<br />W to można uwierzyć... ** Źródło: ''Moja obawa (bądź a klęknę)'', ''Księga Tajemnicza. Prolog'' * Niejeden może kity pcha, ale ja jestem szczery<br />Wielu dla pieniędzy gra, a może dla kariery?<br />A może kurwa, pizda, a może do cholery? ** Źródło: ''Może tak, może nie'', ''W 63 minuty dookoła świata'' * A ja jestem na imprezie, dziewczyny i muzyka<br />Jakby ktoś pytał w dupie mam komornika<br />Daleko mi do typu, typu pracoholika. ** Źródło: ''Masz albo myślisz o nich, aż...'', ''3:44'' * Czuję się jak ryba w wodzie<br />Skąd ta pewność skoro pod prąd płynę co dzień? ** Źródło: ''Razowy'', ''Ułamek tarcia'' * Podpaliłem kontynent, zatopiłem nie te wyspy<br />Po to by znaleźć koniczyny krzak czterolistny<br />Delektować się słodkim winem kalifornijskim<br />I nadać szczęściu imię z moim nazwiskiem. ** Źródło: ''Historia'', ''Ułamek tarcia'' * Ludzie mają dylemat: kura czy jajo<br />Lucyfera – tak nisko upadł anioł<br />Iron, Lion, Ziemię Obiecaną<br />Drugie życie w Niebie zagwarantowane wiarą. ** Źródło: ''Goń'', ''Ułamek tarcia'' * Środek nocy, księżyc jak sierp złoty<br />Jak albinos – czerwone oczy<br />Jak Eskimos z północy<br />I tak jak chłopcy – niedorosły. ** Źródło: ''Bogusław Linda'', ''Ułamek tarcia'' ===Inne=== * Proszę lody Bambino i dwa razy cappuccino<br />Margheritę na ratę, ja trenuję tu karate. ** Źródło: ''Język polski'' (Wzgórze Ya-Pa-3, ''Centrum'') * 2000 rok, dookoła chodzą ludzie<br />Co krok jeden swoje wie, by drugi wiedział cudze<br />Jest taki, co przysięga mówić prawdę, tylko prawdę<br />I taki, co udowodni mu kłamstwo jawne<br />Ktoś wszystko nosi w głowie, ktoś po to ma kieszenie<br />Stare pokolenie i młode pokolenie<br />Jeden ma sąsiadów, jeden swoje plemię<br />Ktoś zamieszkuje księżyc, a ktoś zamieszkuje Ziemię. ** Źródło: ''Każdy'' (Bolec, ''Regenerat'' – zwrotka niepublikowana) * Dwudziesta trzecia, dzień jak Kukuczka zleciał<br />Cały czas leżałem to teraz bym posiedział<br />No to siedzę w klubie małym jak kolejowy przedział. ** Źródło: ''Szał Baj Najt'' (IGS, ''Ekspedycje'') ** Zobacz też: [[Jerzy Kukuczka]] * Nasz rap jest dużym chłopcem<br />Urodzonym tam, ale wychowanym w Polsce<br />Ignoranci mają go za czarną owcę<br />Ale owca daje radę, widać ją na łące. ** Źródło: ''Rap To Nie Zabawa Już'' (AbradAb, ''Emisja spalin'') * Zrobiłem procę, strzeliłem do typa na drodze<br />Taki był początek psycho-rapu w Polsce. ** Źródło: ''Rap To Nie Zabawa Już'' (AbradAb, ''Emisja spalin'') * Pij mleko, jedz miód, pókiś młody<br />Bij rekord, nim dzwon skończy zawody<br />Idź stąd, nie wiem dokąd, choćby<br />Po to, by czasem zniknąć i szczęśliwie się urodzić. ** Źródło: ''Trzeba wziąć'' (Lukatricks, ''Czarne złoto'') * Ważny jest oddech, gdy adrenalina rośnie<br />Baku baku to jest skład, nie szukaj nas na papierosie. ** Źródło: ''Western'' (Wujek Samo Zło, ''Wszystko gra'') * Tematem tej nawijki niech będzie książka<br />Którą dostałem dawno temu od ojca<br />Dużo humoru, erotycznie mocna<br />Demoniczna powieść o życiu chłopca. ** Źródło: ''Moje Demony'' (AbradAb, ''ExtraVertik'') * Nie wiesz o czym mówię, bo nie jesteś stąd?<br />To co ma powiedzieć słoń w śląskim zoo? ** Źródło: ''Reprezent'' (Miuosh, ''Prosto przed siebie'') * Zapomniałeś hasła? Pytanie pomocnicze!<br />Twojego psa rasa i dlaczego to jamniczek? ** Źródło: ''Jak Słowo Daję'' (Rebel Babel Ensemble, ''Dialog'') * Ogniwa łańcuch zamykają w pętlę<br />Drogę od startu pamiętam jak przez mgłę<br />Portrety, pejzaże – malarstwo holenderskie<br />Ciąg zdarzeń dzisiaj zaprowadził mnie w to miejsce. ** Źródło: ''404'' (Pokahontaz, ''REset'') * Choć pierwszy raz widzimy się na oczy<br />A o sobie wiemy tylko to co mówią horoskopy<br />Ja wiem że możemy konie kraść<br />Po to żeby spaść, próbując przeszkody przeskoczyć. ** Źródło: ''yee boy'' (AbradAb, ''048'') * Lubię ryzyko i eksperymentować<br />Dla siebie jestem plasteliną, pewnie też dla Boga. ** Źródło: ''Jacy my'' (Skorup, ''Naturalny satelita'') * Jedyne błędy, jakie popełniłem – słuchałem mądrzejszych<br />Ich oczekiwań nie spełniłem, nie chcą mnie rozgrzeszyć. ** Źródło: ''Samotny'' (Bartłomiej Mechanik Chyla, ''Bliskość'') ==Cytaty z wywiadów== * Wszystko zaczęło się już bardzo dawno temu. W pewnym momencie każdy szuka jakiejś drogi dla siebie. Jeden zbiera znaczki, drugi hoduje zwierzęta, trzeci lubi sport, a my z kolegami postanowiliśmy, że założymy swój zespół hip-hopowy. Wtedy w ogóle nie było jeszcze w Polsce takiego pojęcia jak hip-hop. Wtedy hip-hop miał troszeczkę inny wymiar, wtedy hip-hop się bardzo buntował. Było coś po prostu takiego totalnie dzikiego w tym hip-hopie. Teksty przeciwko – przeciwko wojnie, przeciwko AIDS, bo taki temat się wtedy pojawił. Tym dla nas wtedy był hip-hop. To był bunt przeciwko rzeczom, których nie potrafiliśmy zrozumieć i chcieliśmy coś na ten temat powiedzieć. Przez rok pisaliśmy takie teksty, przeciwko czemuś. Dab ułożył kawałek „Brat nie ma już miłości dla mnie” i zrozumieliśmy, że nie możemy być skurwysynami, nawet w rapie. Zajaraliśmy jointa, zmienił się nasz światopogląd. ** Źródło: ''wywiad archiwalny z telewizji VIVA.'' * Pamiętam ten dzień, kiedy jeszcze trochę zakatarzony stanąłem przed mikrofonem i miałem zarymować „Moją obawę”. I to się stało. Pierwszy kawałek, drugi kawałek, trzeci kawałek. Grubo ponad pół roku siedzieliśmy w studiu i nagraliśmy naszą pierwszą płytę, która jest dla mnie najważniejszą. To była bajka. To co się wtedy działo. Wtedy zaczęły się koncerty, wtedy nagle zaczęły się kamery, autografy, zainteresowani ludzie, pozytywne recenzje, opinie. Parę lat to robiliśmy, a tak naprawdę nigdy tego nie chcieliśmy i nawet do końca tego nie rozumieliśmy. To były dla nas lata prawdziwej szkoły. Z chłopaków, którzy chodzili w za dużych spodniach, staliśmy się kimś, na kogo ludzie zwracają uwagę i proszą nas o autografy, a mieliśmy po siedemnaście lat. ** Źródło: ''wywiad archiwalny z telewizji VIVA.'' * Pierwszy tekst na drugą płytę to był – z tego co pamiętam – „A może tak, a może nie”. Byliśmy na etapie bawienia się słowem, bawienia się tekstem. Mniej psychodelii, więcej luzu. Wyjechaliśmy na Mazury, zamknęliśmy się w garażu. Pożyczyliśmy sobie sprzęty do nurkowania i nurkowaliśmy całymi dniami w wodzie, pływaliśmy w wodzie, oglądaliśmy ławice ryb, a wieczorem nagrywaliśmy kawałki na tą drugą płytę. Powstał wtedy „Film” z kroplami wody, które Feel-X puścił nam w busie i powiedział „maaan, to jest właśnie ten kawałek, który będzie naszym najlepszym kawałkiem na płycie”. ** Źródło: ''wywiad archiwalny z telewizji VIVA.'' * Trzecia płyta to jest zupełnie co innego. Każda nasza płyta to jest zupełnie coś innego, choć tak naprawdę są to płyty Kalibra i czuć, że to są płyty Kalibra, wiele osób tak mówi, a jednak są one zupełnie różne, są one różne w tematach. Według mnie działo się to tylko dlatego, że takimi rzeczami się w danym okresie zajmowaliśmy i w taki sposób żyliśmy. ** Źródło: ''wywiad archiwalny z telewizji VIVA.'' * Wtedy jeszcze hip-hop wyglądał zajebiście. Do dzisiaj wygląda zajebiście, ale inaczej, kompletnie inaczej. Ciekawy jestem czasami, czy słuchałbym hip-hopu, jakbym dopiero teraz wchodził w muzykę i zaczął się czymś interesować. Hip-hop teraz jest zajebisty, ale po prostu nie jest czymś, czym był kiedyś. Kiedyś był undergroundowy, to jest po pierwsze. Po drugie, miał w sobie bardzo dużo buntu i takiego sprzeciwiania się pewnym rzeczom. W tej chwili hip-hop jest ''blink-blink-blink, my już mamy to, my już mamy to i my się dobrze bawimy''. ** Źródło: ''wywiad archiwalny z telewizji VIVA.'' * Poznałem kogoś i chciałem z tą osobą gdzieś wyjechać, odetchnąć. Padło na Stany. Potrzebna mi była taka ucieczka. Chociaż i tam byłem parę razy rozpoznawany, czasem w zupełnie niespodziewanych sytuacjach. Na przykład rozmawiam z kimś przez telefon na innym kontynencie i ten ktoś mnie rozpoznaje. To była chęć złapania oddechu, schowania się w gąszczu innych spraw. Byłem strasznie zakochany, w Stanach urodziła się moja córka – to wtedy było dla mnie najważniejsze. Podobało mi się to, że mogę robić rzeczy zupełnie przyziemne, jak praca fizyczna takiego ogrodnika, czy jeżdżenie autem dostawczym. Odpowiadała mi taka odskocznia. ** Źródło: Przemysław Bollin, [http://muzyka.onet.pl/hip-hop/kaliber-44-ta-plyta-to-tribute-dla-artystow-na-ktorych-sie-wychowalem-wywiad/sy48gv ''Kaliber 44: ta płyta to tribute dla artystów, na których się wychowałem'', muzyka.onet.pl, 15 lutego 2016] ** Zobacz też: [[Stany Zjednoczone]] * Robię to, co lubię, także to, co robię, mi się podoba i nie wyobrażam sobie inaczej. Nie wyobrażam sobie robić rzeczy, której nie czuję. Robię to, co chcę i to mi się podoba. Jestem zadowolony ze swojej muzyki. Później przychodzi tylko ten czas, kiedy nagrywasz płytę. Mijają dwa lata i wtedy słuchasz, i możesz się inaczej ustosunkować, bo wtedy myślisz: kurwa, teraz bym zrobił inaczej – i robisz. I wszystko na tym polega. ** Źródło: [http://www.hip-hop.pl/teksty/projector.php?id=44 ''Wywiad z Kaliber 44'', hip-hop.pl, 10 marca 2001] * To po prostu jest w nas od początku. Cały czas zajawka hip-hopem, odkąd to usłyszałem i zacząłem robić. Innej muzyki nie robiłem, tylko hip-hop i to mnie najbardziej rusza. Uwielbiam grać koncerty, uwielbiam jeździć na imprezy i stąd ta energia. Energia płynie z hip-hopu i myślę, że każdy, kto przychodzi na imprezy hip-hopowe i słucha tego, ten czuje tą energię. ** Źródło: [http://www.hip-hop.pl/teksty/projector.php?id=44 ''Wywiad z Kaliber 44'', hip-hop.pl, 10 marca 2001] * Czuję się pionierem tego gatunku jak najbardziej. Jak mówią o mnie „legenda” czasami kręcę nosem, ale pionierem gatunku ewidentnie. ** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=3YX_1wsHez4&t=389s ''Historia Pewnej Płyty'', 11 marca 2025] * 2000 rok, dookoła chodzą ludzie. Co krok jeden swoje wie, by drugi wiedział cudze. Jest taki, co przysięga mówić prawdę, tylko prawdę – i taki, co udowodni mu kłamstwo jawne. Ktoś wszystko nosi w głowie, ktoś po to ma kieszenie. Stare pokolenie i młode pokolenie. Jeden ma sąsiadów, jeden swoje plemię. Ktoś zamieszkuje Księżyc, a ktoś zamieszkuje Ziemię... Dobry kawałek i dobry czas z Bolcem. ** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=dFFXGaWSDyY&t=491s ''Rap Kanapa'', reaktywacja Kalibra 44 w klubie Stodoła, 25 września 2013 – niepublikowana zwrotka] ==Zobacz też== * [[Kaliber 44]] * [[Abradab|AbradAb]] * [[Magik]] [[Kategoria:Polscy raperzy]] b0syfhl4z65dfiga2odr8sfk5u3lo4c 0 22927 643189 643169 2026-06-08T20:12:24Z Nazwa1234 53893 /* */ 643189 wikitext text/x-wiki [[Plik:Taras Shevchenko selfportrait oil 1840.jpg|mały|{{center|Taras Szewczenko (1840)}}]] '''[[w:Taras Szewczenko|Taras Hryhorowicz Szewczenko]]''' (ukr. ''Тарас Григорович Шевченко''; 1814–1861) – ukraiński [[poeta]] narodowy, [[pisarz]], [[malarz]], przedstawiciel [[romantyzm]]u. * Gdyśmy byli kozakami,<br />unii zaś nie było wcale,<br />żyło nam się doskonale.<br />Brataliśmy się z Lachami<br />dumni wolą i stepami. ** ''Ще як були ми козаками,<br />А унії не чуть було,<br />Отам-то весело жилось!<br />Братались з вольними ляхами,<br />Пишались вольними степами (…)'' (ukr.) ** Źródło: ''[[:s:Do Polaków (Szewczenko, tłum. Anonim, 1918)|Do Lachów]]'' (''Полякам'') * Jak dzisiaj widzę… Nad ruczajem,<br />Wieńczona zewsząd wierzbin gajem,<br />Bieleje chata. Nad nią wzgórze.<br />Na przyzbie chaty siwy dziad,<br />Staruszek, wsparty na kosturze,<br />Małego wnuka bawi rad. ** Źródło: ''[[:s:Jak dzisiaj widzę…|Jak dzisiaj widzę…]]'', tłum. [[Sydir Twerdochlib]] * Kiedy umrę, prochy moje<br/>Złóżcie na mogile,<br/>Pośród stepu szerokiego,<br/>W Ukrainie miłej: <br/><br/>Niechaj widzę łany, pola, <br/>Dnieprowe urwiska,<br/>Niechaj słyszę, jak Dniepr huczy,<br/>Wre i pianą ciska! ** Źródło: ''[[s:Testament (Szewczenko, tłum. Łepki)|Testament]]'' * Na jedno mi, czy w Ukrainę<br />Nieść brzemię życia każe Bóg,<br />Czy kiedy wspomną tam, że ginę<br />W śniegowych zaspach obcych włók —<br />Na jedno mi, jam próżen trwóg! ** Źródło: ''[[:s:Na jedno mi…|Na jedno mi…]]'', tłum. [[Sydir Twerdochlib]] ==O Tarasie Szewczence== * Wieszczu ludu, ludu synu,<br />Tyś tem dumny, boś szlachetny,<br />Bo u skroń twych liść wawrzynu<br />Jak ton pień twych smutny, świetny. ** Autor: [[Edward Żeligowski]], ''[[s:Do brata Tarasa Szewczenki|Do brata Tarasa Szewczenki]]'' {{SORTUJ:Szewczenko, Taras}} [[Kategoria:Ofiary represji politycznych w Imperium Rosyjskim]] [[Kategoria:Pisarze romantyzmu]] [[Kategoria:Ukraińscy malarze]] [[Kategoria:Ukraińscy prozaicy]] [[Kategoria:Ukraińscy poeci]] [[Kategoria:Więźniowie Twierdzy Pietropawłowskiej]] k2o4g41sk1egs774fntzupb9mec1wqs 0 33250 643200 602241 2026-06-09T08:51:52Z Kawon Kez Sel 58621 + 1 643200 wikitext text/x-wiki [[Plik:Larus canus brachyrhynchus in flight.jpg|mały|{{center|Mewa}}]] '''[[w:Mewa|Mewa]]''' – rodzina ptaków z rzędu siewkowych. * Mewa – wybryk cenzury –<br />przekreśla niebo od dołu do góry. ** Autor: [[Jan Sztaudynger]], ''Mewa'', [http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=14806 ''Fraszki'', „Życie Literackie” nr 16, 15 kwietnia 1956, s. 11] * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Wszystko jest poezja]]'' {{wikisłownik|mewa}} [[Kategoria:Ptaki]] aofdapyq2azzauygigpcirfhgldeq9j 0 43034 643195 637570 2026-06-08T23:14:44Z VampaVampa 54702 +1 643195 wikitext text/x-wiki '''[[w:Empatia|Empatia]]''' (gr. ''empátheia'' „cierpienie”) – w psychologii zdolność odczuwania stanów psychicznych innych osób (empatia emocjonalna), umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia, spojrzenia z ich perspektywy na rzeczywistość (empatia poznawcza). * Co do współczucia i empatii, to większość zmian technologicznych im sprzyja. Przy czym rozumiem empatię jako zdolność do współodczuwania czegoś, co wyobrażamy sobie, że odczuwa ktoś inny. Nie wiemy, czy to odczuwa naprawdę. Proszę zwrócić uwagę, w jaki sposób media wykorzystują empatyczność: produkują dany przekaz audiowizualny, aby zagrał na uczuciach targetu ku określonemu celowi. (…) Powszechny wzrost emocjonalności jest tym, o co chodzi władcom technologii. (…) Uczynić zaletę z podatności na manipulację; widzieć wartość w poddaniu rozumu emocjom; cieszyć się z odpodmiotowienia. Cóż może być dla nich lepszego? Niestety, obrócono przeciwko człowiekowi także to, co mieliśmy w człowieku za najszlachetniejsze. ** Autor: [[Jacek Dukaj]] ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. * Empatia i agresja – mimo że pozornie są bardzo odległe od siebie – mają w znacznej mierze podobne podłoże neurobiologiczne i często wzajemnie się przeplatają. Zresztą cały nasz system prawa bazuje na tym, że nadmierna empatia uruchamia ośrodki agresji. ** Autor: [[Jerzy Vetulani]], [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,21608877,mama-powiedziala-mi-obys-byl-dobry-i-szczesliwy-co-prof.html ''„Mama powiedziała mi: Obyś był dobry i szczęśliwy”. Co prof. Jerzy Vetulani mówił o swoim życiu, pasjach i nauce?''], wyborcza.pl, 7 kwietnia 2017. ** Zobacz też: [[agresja]] * Empatia jest tak naprawdę reakcją automatyczną, nad którą mamy tylko ograniczoną kontrolę. Możemy ją powstrzymać, mentalnie zablokować albo nie zadziałać zgodnie z tym impulsem, jednak z wyjątkiem maleńkiego odsetka populacji – psychopatów – wszyscy reagujemy emocjonalnie na sytuację, w jakiej znalazł się drugi człowiek. Fundamentalne pytanie, pominięte w przygnębiającej literaturze z ostatnich trzech dekad, brzmi: dlaczego dobór naturalny tak ukształtował nasze mózgi, że jesteśmy nastrojeni na innych ludzi, cierpimy, gdy oni cierpią, i cieszy nas ich szczęście? Gdyby ewolucyjnie istotne było tylko wykorzystywanie innych, cała ta empatia nigdy by nie powstała. ** Autor: [[Frans de Waal]], ''Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości'', tłum. Łukasz Lamża * Empatia pozwala ludziom odbierać emocje innych, tak jak uszy odbierają dźwięki, bez niej jesteś emocjonalnie głuchy. ** Autor: [[Dan Wells]], ''[[Nie jestem seryjnym mordercą]]'', tłum. Maria Makuch, wyd. Znak, Kraków 2012. * Jeżeli jednak nawet pominiemy kwestie moralne i spojrzymy jedynie z praktycznego punktu widzenia, to siła człowieka wynika ze współpracy, a psychopaci niezbyt dobrze sobie ze współpracą radzą. Potrzebne są empatia i współczucie, zdolność rozumienia i przyjaznych uczuć wobec innych ludzi, jeżeli mamy z nimi skutecznie współdziałać. ** Autor: [[Yuval Noah Harari]] ** Źródło: ''Pożegnanie z wojną'', wywiad dla „The Guardian”, 19 marca 2017, przedruk i tłumaczenie Andrzej Ehrlich, „Gazeta Wyborcza”, 15–17 kwietnia 2017. * Największy paradoks empatii: porzucając siebie, mamy być może jedyną szansę stać się czymś, co jest naszym przeciwieństwem. Skoro obcość nie jest, jak by się tego oczekiwało, radykalna, traci swoją magiczną, zagrażającą moc. Obcy staje się kimś, kogo można pojąć i zrozumieć. Właściwie przestaje być obcym. Nie ma swoich i obcych. Wszyscy jesteśmy swoi, więc każde zło, jakie wyrządzamy innym, wyrządzamy sobie. ** Autorka: [[Olga Tokarczuk]], ''Moment niedźwiedzia'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2012. * Początkowo nasze horyzonty ograniczały się do sfery prywatnej i podobnie jak wszystkie ssaki postrzegaliśmy świat z punktu widzenia jednostki. Z czasem jednak człowiek zaczął odczuwać przynależność do większych zbiorowości i objął empatią rodzinę, wspólnotę religijną i narodową. Jestem przekonany, że w przyszłości ten proces pójdzie dalej, że będziemy odczuwać głęboką więź z całą biosferą i mieć większą świadomość konsekwencji naszego stylu życia. ** Autor: [[Jeremy Rifkin]], rozmowa Stevena Geyera i Franka Wenzela, ''Trzecia rewolucja przemysłowa'', „Frankfurter Rundschau”, tłum. „Forum”, 24 października 2011. * Sam widok cierpień drugiego sprawia mi wręcz cielesne cierpienia; czucie moje utożsamia się często z uczuciem innej osoby. Cudzy uporczywy kaszel drażni moje płuca i gardziel. ** Autor: [[Michel de Montaigne]], ''Próby'' (1580) [[Kategoria:Psychologia]] 1059kh0sw564krsq1mceqjyuyd3xax0 0 50964 643185 386158 2026-06-08T17:26:21Z Michalg95 13629 643185 wikitext text/x-wiki [[Plik:Józef Łepkowski.jpg|mały|{{center|Józef Łepkowski}}]] '''[[w:Józef Łepkowski|Józef Aleksander Łepkowski]]''' (1826–1894) – [[Polska|polski]] [[archeolog]] i [[historyk]], [[filozof]], działacz społeczny, rektor [[UJ|Uniwersytetu Jagiellońskiego]]. * Przeszłość, jakby zrządzeniem sił nadprzyrodzonych, staje na świadka, gdy ją teraźniejszość zbudzi. ** Źródło: Franciszek Ziejka, ''Mowa niebios?'', „Alma Mater” nr 156–157, kwiecień-maj 2013, s. 62. {{DEFAULTSORT:Łepkowski, Józef}} [[Kategoria:Polscy archeolodzy]] [[Kategoria:Polscy działacze społeczni]] [[Kategoria:Polscy filozofowie]] [[Kategoria:Polscy historycy]] t5gfzy3mlemi4wnry0723wa6sx250pg 0 62674 643194 637322 2026-06-08T23:13:30Z VampaVampa 54702 +1 643194 wikitext text/x-wiki [[Plik:Anti-vaccinationists (48555420446).jpg|mały|{{center|Antyszczepionkowcy}}]] '''[[w:Antyszczepionkowcy|Antyszczepionkowcy]]''' – określenie osób i grup podważających sens i skuteczność szczepień, a niekiedy nawet twierdzących, że szczepionki są szkodliwe dla zdrowia. * Będziemy zachęcać do szczepień nie tylko przeciw grypie. Szczepienia zmniejszają liczbę chorób zakaźnych. Niektóre choroby zostały wyeliminowane z naszego życia. Coraz silniejsze lobby antyszczepionkowe jest zupełnie pozbawione jakichkolwiek logicznych i naukowych podstaw ** Autor: [[Stanisław Karczewski]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,22403678,minister-szczepi-marszalka-rodzice-ktorzy-nie-szczepia-dziecka.html ''Minister szczepi marszałka: Rodzice, którzy nie szczepią dziecka, narażają innych''], wyborcza.pl, 21 września 2017. * Każda osoba, która nie chce szczepić swoich dzieci, musi mieć świadomość, że naraża nie tylko swoje dziecko, ale także inne dzieci, które będą się stykać z tymi ich dziećmi, a które z jakichś powodów nie mogły być zaszczepione, które mają zaburzenia odporności. ** Autor: [[Konstanty Radziwiłł]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,22403678,minister-szczepi-marszalka-rodzice-ktorzy-nie-szczepia-dziecka.html ''Minister szczepi marszałka: Rodzice, którzy nie szczepią dziecka, narażają innych''], wyborcza.pl, 21 września 2017. * Myślę, że powodem tak masowego oporu wobec szczepionek jest to, że nikt w Polsce takiej rachuby [między wolnościami osobistymi a wartościami wspólnotowymi] otwarcie nie przeprowadził. Nikt w ten sposób nie rozmawiał ze społeczeństwem. Założono, że wszyscy mają ten sam system wartości i że na dodatek jest to system preferowany przez klasę rządzącą. I że wobec tego pozostaje tylko egzekucja tych wartości, coraz bardziej siłowa. ** Autor: [[Jacek Dukaj]] ** Źródło: rozmowa Ewy Wieczorek i Michała Nogasia, ''[https://wyborcza.pl/Jutronauci/7,165057,27810384,jacek-dukaj-wiekszosc-zmian-technologicznych-sprzyja-wspolczuciu.html Jacek Dukaj: Większość zmian technologicznych sprzyja współczuciu i empatii]'', wyborcza.pl, 26 listopada 2021. * Na początku mojej podróży w 2009 roku nie zdawałam sobie sprawy z tego, że jestem nieświadomą zwolenniczką rządowej i naukowej propagandy dotyczącej szczepionek. Z perspektywy czasu zrozumiałam, że powinnam była zadawać więcej pytań. Stwierdzam jednak, że większość tych, którzy znaleźli się teraz po stronie tak zwanych „antyszczepionkowców”, zaczynała w taki sam sposób. ** Autorka: [[Judy Mikovits]] ** Źródło: Judy Mikovits, Kent Heckenlively, ''Pandemia kłamstw. Szokująca prawda o skorumpowanym świecie nauki i epidemiach, których mogliśmy uniknąć'', tłum. Emilia Skowrońska (2020) * Przez 21 lat praktykowałem medycynę w Afryce. Gdy tam przyjechałem, na ulicach było pełno kalek, to byli ludzie uszkodzeni przez polio. Straszny los dzieci, nie było szczepień. Później wprowadzono szczepienia i formy polio zniknęły (…) Występowanie przeciwko systemowi szczepień, który jest wielkim dobrodziejstwem ludzkości, jest nieracjonalne i nieludzkie. ** Autor: [[Henryk Hoser]] ** Źródło: [https://www.deon.pl/religia/kosciol-i-swiat/komentarze/art,3299,jezus-nie-byl-szczepiony-kosciol-i-antyszczepionkowcy.html ''„Jezus nie był szczepiony”. Kościół i antyszczepionkowcy''], deon.pl, 16 lipca 2018. * W dzisiejszych czasach wszyscy znają się na wszystkim. Nie śmiałabym wypowiadać się na temat budownictwa. Nie mogłabym stwierdzić, czy dany blok się zawali. Ludzie nie opierają się na danych naukowych, tylko ulegają modom. Nie wolno nam narażać innych, zwłaszcza dzieci ** Autorka: [[Ewa Kralkowska]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,22403678,minister-szczepi-marszalka-rodzice-ktorzy-nie-szczepia-dziecka.html ''Minister szczepi marszałka: Rodzice, którzy nie szczepią dziecka, narażają innych''], wyborcza.pl, 21 września 2017. * Wolność słowa nie oznacza, że można krzyczeć „jest bomba” na zatłoczonym stadionie. Nareszcie sędzia wytłumaczył tym jaskiniowcom, że rozpowszechniając niebezpieczne kłamstwa, wystawiają nas na niebezpieczeństwo swoją ignorancją i egoizmem. ** Autor: [[Roberto Burioni]], profesor mikrobiologii i wirusologii ze szpitala w Mediolanie ** Źródło: [https://zdrowie.radiozet.pl/Medycyna/Antyszczepionkowcy-Pierwsza-kara-za-rozpowszechnianie-fake-news ''Antyszczepionkowcy ukarani za… fake news! Przełomowy wyrok sądu''], radiozet.pl, 16 lipca 2018. [[Kategoria:Pseudonauka]] [[Kategoria:Ruchy społeczne]] [[Kategoria:Teorie spiskowe]] 8wncpn1b4i5l16tkel361crfrlwmo74 0 72946 643198 643176 2026-06-09T08:48:15Z Kawon Kez Sel 58621 + 3 643198 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wszystko jest poezja|Wszystko jest poezja. Opowieść rzeka]]''' – dzieło [[Edward Stachura|Edwarda Stachury]] z gatunku [[Proza|prozy]] [[Esej|eseistycznej]], wydane w 1975 roku. * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Ciekawość swoją trzeba nieustannie doskonalić. Tymczasem ludzie (…) śpią. Śpią we śnie i śpią na jawie. Budzenie się ze snu poziomego jest u miażdżącej większości jedynie przejściem do innego rodzaju snu, snu pionowego, snu jawnego, snu z otwartymi oczami. Ale, na szczęście, nie wszyscy, budząc się, śpią dalej w tym nieco niepotocznym rozumieniu. Jest też garstka takich, co nie śpią nigdy. Nawet śpiąc, w tym potocznym rozumieniu – nie śpią. Pracują dalej przez sen. ** Zobacz też: [[sen]] * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. * Coś niechybnie jest w tej prawdzie, że ludzie od tylu wieków ją drążą i drążą, by się dostać do pestki, która chowa odpowiedzi na dwa, trzy pytania. Jasne, można żyć spokojnie aż do śmierci i niczego nie dochodzić, nigdzie się nie zapędzać i się nie narażać, jak wyznaje właściciel dwóch wilczurów. Można. ** Zobacz też: [[prawda]] * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Zobacz też: [[pośpiech]] * Kłamstwo nie tylko wykrzywia myślenie, co często prowadzi do katastrofalnych skutków (patrz: Historia Ludzkości), ale i czasami wykrzywia uśmiech, co zaobserwowałem dokładnie u dwu osób. A nikt mi nie powie, że to wygląda ładnie, kiedy się ma wykrzywiony uśmiech. ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Zobacz też: [[mewa]] * Pół dnia rąbałem drzewo na podwórzu domostwa dwu dzielnych kobiet pomiędzy Obornikami Śląskimi (Ślicznymi, jak mówią niektórzy) a Trzebnicą. Był to piękny wiersz, ta wielka kupa porąbanego drzewa. Ogień tego wiersza wiele razy zaludni żywym, ciepłym blaskiem długie jesienne chłodne wieczory i krótkie mroźne poranki. * Przypomniał mi się ten pan z Polonii norweskiej, który mi niedawno w Oslo opowiadał tak: – Ja, proszę pana, byłem w Polsce dwa lata temu i chciałem we Warszawie kupić pomidory. Handlarka kładzie mi pomidory do torebki, ale, proszę pana, same zgniłe. Ja rozumiem, że oni mają rozkaz od Rządu sprzedawać zgniłe pomidory, ale ja nie muszę kupować. I nie kupiłem. – Jasny gwint – mówię – to pan mieszka w Norwegii już trzydzieści lat, a ja mieszkam w Polsce już dwadzieścia pięć lat i pan wie więcej ode mnie, okazuje się. Ja, jej Bohu, nie wiedziałem tego, że sprzedawcy mają rozkaz od Rządu pakować klientom zgniłe pomidory. – No widzi pan. To jest tak: oni mają na straganach pomidory zgniłe i dobre, ale sprzedają te zgniłe, i zanim sprzedadzą te zgniłe, to te zdrowe przez ten czas zgniją, i tak to, proszę pana, cały czas w kółko sprzedają zgniłe. ** Opis: o sytuacji w [[PRL]], 1973. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Teściowe, wie pan, są jak najwięksi poeci: Homer, Dante, Szekspir, Molier – bez narodowości. To znaczy, należą do wszystkich narodowości – powiedziałem kierowcy jakiś czas potem, kiedy już pruliśmy autostradą na Południe, ścigając się z wiatrem. ** Zobacz też: [[teściowa]] * Trzeba pisać. Żeby zarobić na chleb. I na podróż do Patagonii. Albo na Alaskę. (…) O czym pisać? O wszystkim. O poezji zatem więc. Bo wszystko jest poezją, każdy jest poetą. * Ty się nie przejmuj tym szpitalem. To jest taki smutny szpital. Tu wszyscy wiedzą, że muszą umrzeć, i nic nie robią, tylko bez przerwy umierają. Ja tu nie mam z kim gadać… A z kim teraz gadasz? Masz z kim gadać? Ja tu, wśród tak zwanych żywych, muszę się ciężko naszukać, żeby znaleźć kogoś do gadania. Bo też bardzo dokładnie jesteśmy rozproszeni. I nawet kiedy tych dwóch jest w tym samym miejscu, w tym samym czasie – też mogą się minąć. * W Bełżcu, w gospodzie „Roztocze”, stałem jakiś czas w kolejce do bufetu. Po piwo. Owo wypiwszy, wyszedłem na rynek. Nieopodal przedwojennego Domu Polskiego baby rozłożyły na ziemi krajowy i zagraniczny towar rozmaity. W zgodnym współistnieniu leżą obok siebie rosyjskie socjalistyczne perfumy, adiekałon „Maki” za siedemdziesiąt złotych, i tutka amerykańskiej kapitalistycznej maści na jakieś dolegliwości. Też za siedemdziesiąt złotych. Chłopi sprzedają ogórki po piętnaście złotych kilogram (nie po złotówce za kilo, jak któregoś roku nie tak odległego), kalafiory po cztery i  pięć złotych sztuka i pomidory. Pomidory marne są. Wyglądają jak resztówka sezonu warzywniczego. Ô, saisons, ô, chateaux, ô, Rimbaud. ** Opis: o pobycie w [[Bełżec|Bełżcu]], w drodze na grób muzyka jazzowego Mieczysława Kosza w Tarnawatce, 1973. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, a najmniej poezją jest napisany wiersz; każdy jest poetą, a najmniej poetą jest poeta piszący wiersze: czy to jest też oczywistość? Jeszcze nie wiadomo. Wiele znaków na ziemi i na niebie wskazuje, że tak istotnie jest. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Zapomniał ten albo ci, którzy wymyślili czasy proste i czasy złożone: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I, futurum II, inne czasy złożone, zapomnieli oni, którzy byli, więc są i będą, zapomnieli o jednym czasie, wieczystym, infinitus. Który odmienia się tak: ja być, ty być, on być, my być, wy być, oni być. Ciepłe nasze oddechy, którzy żyjemy, i zimne teraz oddechy wszystkich, którzy żyli, mieszają się ze sobą, całują i płyną razem po utartych szlakach, magistralach i wszystkich dzikich rubieżach czasu i przestrzeni. ** Zobacz też: [[czas]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Znam takich, którzy wysiadają na jakiejś stacji albo wprost wyskakują z pociągu (…), żeby wejść w krajobraz, który ich nagle olśnił. Żeby być w nim. Wtopić się weń. Być jedną linijką, jednym wersem w tym wierszu. ** Zobacz też: [[krajobraz]] ==O ''Wszystko jest poezja''== * Stachura przedstawia taką wizję świata, a właściwie intensywne jego odczucie, w której podmiot próbuje ogarnąć całościowym oglądem wszystkie możliwe przejawy tego, co jest. Stąd też pragnienie „wszystkości”, stąd słowo „wszystko” w tytule książki. Propozycja oglądu całościowego nie jest jakimś naiwnym totalitaryzmem literackiej kreacji, ale postawą obowiązującą w każdej chwili. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]], „Miesięcznik Literacki”, 11/1976. ** Źródło: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', T. 4, ''Wszystko jest poezja'', (red. Krzysztof Rutkowski), Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 270. * ''Wszystko jest poezja'' ma wiele odniesień do poprzednich książek Stachury, szczególnie ''Całej jaskrawości'' (…), jest rodzajem autokomentarza, a przy tym pokazuje, jak wiele z własnej osobowości i życiorysu użyczał pisarz swym bohaterom. Ta książka miała bodaj najwięcej recenzji, (…). Najwięcej różnic pojawiło się przy określaniu przynależności gatunkowej tej książki, co oczywiście było problemem nie dla czytelników tylko dla krytyków, którzy lubią mieć porządek w papierach. Jedni pisali więc, że są to felietony, inni używali określenia flover-eseje, dla jeszcze innych była to typowa sylwa, a w ''Słowniku współczesnych pisarzy polskich'' (t. III, seria II) ''Wszystko jest poezja'' figuruje jako szkice literackie. ** Autor: [[Marian Buchowski]], ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 129. ** Zobacz też: ''[[Cała jaskrawość]]'' [[Kategoria:Eseje]] [[Kategoria:Literatura polska]] [[Kategoria:Twórczość Edwarda Stachury]] tjz45uztpav352sff9k3bgpzos9zc0m 643201 643198 2026-06-09T08:53:36Z Kawon Kez Sel 58621 poprawa linków 643201 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wszystko jest poezja|Wszystko jest poezja. Opowieść rzeka]]''' – dzieło [[Edward Stachura|Edwarda Stachury]] z gatunku [[Proza|prozy]] [[Esej|eseistycznej]], wydane w 1975 roku. * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Ciekawość swoją trzeba nieustannie doskonalić. Tymczasem ludzie (…) śpią. Śpią we śnie i śpią na jawie. Budzenie się ze snu poziomego jest u miażdżącej większości jedynie przejściem do innego rodzaju snu, snu pionowego, snu jawnego, snu z otwartymi oczami. Ale, na szczęście, nie wszyscy, budząc się, śpią dalej w tym nieco niepotocznym rozumieniu. Jest też garstka takich, co nie śpią nigdy. Nawet śpiąc, w tym potocznym rozumieniu – nie śpią. Pracują dalej przez sen. ** Zobacz też: [[sen]] * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. * Coś niechybnie jest w tej prawdzie, że ludzie od tylu wieków ją drążą i drążą, by się dostać do pestki, która chowa odpowiedzi na dwa, trzy pytania. Jasne, można żyć spokojnie aż do śmierci i niczego nie dochodzić, nigdzie się nie zapędzać i się nie narażać, jak wyznaje właściciel dwóch wilczurów. Można. ** Zobacz też: [[prawda]] * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Ja zaś chciałem zauważyć pośpiech. Ten pośpiech pomiędzy ludźmi: cześć, jak się masz?, wszyscy w domu zdrowi? no, to cześć, muszę lecieć. I już pędzi nasz człowiek, a gdyby przystanął i chwilę pomyślał, toby się okazało, że wcale nie musi pędzić, ale pędzi, często sam nie bardzo wie gdzie, wymyślił sobie ten pośpiech, wydaje mu się, że w epoce lotów samolotami ponaddźwiękowymi on już nie może normalnie chodzić, tylko szybko musi chodzić albo biec, dał się złapać na ten lep iluzji, na tę nowoczesną muchołapkę „cap-cap”, że na widok przemykających ulicami miast samochodów, a ulicami nieba samolotów – należy prędzej oddychać, żeby być człowiekiem współczesnym. ** Zobacz też: [[pośpiech]] * Kłamstwo nie tylko wykrzywia myślenie, co często prowadzi do katastrofalnych skutków (patrz: Historia Ludzkości), ale i czasami wykrzywia uśmiech, co zaobserwowałem dokładnie u dwu osób. A nikt mi nie powie, że to wygląda ładnie, kiedy się ma wykrzywiony uśmiech. ** Zobacz też: [[kłamstwo]] * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Pod wieczór mewy, znużone może, te nie znużone ptaki, całodziennym poruszaniem się po trzech żywiołach: powietrzu, wodzie i ziemi – obsiadły białymi chmarami lewy falochron wejścia do portu. ** Zobacz też: [[mewa (ptak)]] * Pół dnia rąbałem drzewo na podwórzu domostwa dwu dzielnych kobiet pomiędzy Obornikami Śląskimi (Ślicznymi, jak mówią niektórzy) a Trzebnicą. Był to piękny wiersz, ta wielka kupa porąbanego drzewa. Ogień tego wiersza wiele razy zaludni żywym, ciepłym blaskiem długie jesienne chłodne wieczory i krótkie mroźne poranki. * Przypomniał mi się ten pan z Polonii norweskiej, który mi niedawno w Oslo opowiadał tak: – Ja, proszę pana, byłem w Polsce dwa lata temu i chciałem we Warszawie kupić pomidory. Handlarka kładzie mi pomidory do torebki, ale, proszę pana, same zgniłe. Ja rozumiem, że oni mają rozkaz od Rządu sprzedawać zgniłe pomidory, ale ja nie muszę kupować. I nie kupiłem. – Jasny gwint – mówię – to pan mieszka w Norwegii już trzydzieści lat, a ja mieszkam w Polsce już dwadzieścia pięć lat i pan wie więcej ode mnie, okazuje się. Ja, jej Bohu, nie wiedziałem tego, że sprzedawcy mają rozkaz od Rządu pakować klientom zgniłe pomidory. – No widzi pan. To jest tak: oni mają na straganach pomidory zgniłe i dobre, ale sprzedają te zgniłe, i zanim sprzedadzą te zgniłe, to te zdrowe przez ten czas zgniją, i tak to, proszę pana, cały czas w kółko sprzedają zgniłe. ** Opis: o sytuacji w [[PRL]], 1973. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Teściowe, wie pan, są jak najwięksi poeci: Homer, Dante, Szekspir, Molier – bez narodowości. To znaczy, należą do wszystkich narodowości – powiedziałem kierowcy jakiś czas potem, kiedy już pruliśmy autostradą na Południe, ścigając się z wiatrem. ** Zobacz też: [[teściowa]] * Trzeba pisać. Żeby zarobić na chleb. I na podróż do Patagonii. Albo na Alaskę. (…) O czym pisać? O wszystkim. O poezji zatem więc. Bo wszystko jest poezją, każdy jest poetą. * Ty się nie przejmuj tym szpitalem. To jest taki smutny szpital. Tu wszyscy wiedzą, że muszą umrzeć, i nic nie robią, tylko bez przerwy umierają. Ja tu nie mam z kim gadać… A z kim teraz gadasz? Masz z kim gadać? Ja tu, wśród tak zwanych żywych, muszę się ciężko naszukać, żeby znaleźć kogoś do gadania. Bo też bardzo dokładnie jesteśmy rozproszeni. I nawet kiedy tych dwóch jest w tym samym miejscu, w tym samym czasie – też mogą się minąć. * W Bełżcu, w gospodzie „Roztocze”, stałem jakiś czas w kolejce do bufetu. Po piwo. Owo wypiwszy, wyszedłem na rynek. Nieopodal przedwojennego Domu Polskiego baby rozłożyły na ziemi krajowy i zagraniczny towar rozmaity. W zgodnym współistnieniu leżą obok siebie rosyjskie socjalistyczne perfumy, adiekałon „Maki” za siedemdziesiąt złotych, i tutka amerykańskiej kapitalistycznej maści na jakieś dolegliwości. Też za siedemdziesiąt złotych. Chłopi sprzedają ogórki po piętnaście złotych kilogram (nie po złotówce za kilo, jak któregoś roku nie tak odległego), kalafiory po cztery i  pięć złotych sztuka i pomidory. Pomidory marne są. Wyglądają jak resztówka sezonu warzywniczego. Ô, saisons, ô, chateaux, ô, Rimbaud. ** Opis: o pobycie w [[Bełżec|Bełżcu]], w drodze na grób muzyka jazzowego Mieczysława Kosza w Tarnawatce, 1973. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, a najmniej poezją jest napisany wiersz; każdy jest poetą, a najmniej poetą jest poeta piszący wiersze: czy to jest też oczywistość? Jeszcze nie wiadomo. Wiele znaków na ziemi i na niebie wskazuje, że tak istotnie jest. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Zapomniał ten albo ci, którzy wymyślili czasy proste i czasy złożone: praesens, imperfectum, perfectum, plusquamperfectum, futurum I, futurum II, inne czasy złożone, zapomnieli oni, którzy byli, więc są i będą, zapomnieli o jednym czasie, wieczystym, infinitus. Który odmienia się tak: ja być, ty być, on być, my być, wy być, oni być. Ciepłe nasze oddechy, którzy żyjemy, i zimne teraz oddechy wszystkich, którzy żyli, mieszają się ze sobą, całują i płyną razem po utartych szlakach, magistralach i wszystkich dzikich rubieżach czasu i przestrzeni. ** Zobacz też: [[czas]] * Zaryzykowałbym twierdzenie, że różnica w funkcji poezji i nauki w życiu polega na stosunku do teraźniejszości. Poezja utrwala to, co istnieje. Przez dotknięcie. Żeby to zachować. Nauka analizuje teraźniejszość, żeby ją zmienić. Żeby poprzez analizę ukierunkować i ulepszyć przyszłość. ** Zobacz też: [[nauka]], [[poezja]], [[teraźniejszość]] * Znam takich, którzy wysiadają na jakiejś stacji albo wprost wyskakują z pociągu (…), żeby wejść w krajobraz, który ich nagle olśnił. Żeby być w nim. Wtopić się weń. Być jedną linijką, jednym wersem w tym wierszu. ** Zobacz też: [[krajobraz]] ==O ''Wszystko jest poezja''== * Stachura przedstawia taką wizję świata, a właściwie intensywne jego odczucie, w której podmiot próbuje ogarnąć całościowym oglądem wszystkie możliwe przejawy tego, co jest. Stąd też pragnienie „wszystkości”, stąd słowo „wszystko” w tytule książki. Propozycja oglądu całościowego nie jest jakimś naiwnym totalitaryzmem literackiej kreacji, ale postawą obowiązującą w każdej chwili. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]], „Miesięcznik Literacki”, 11/1976. ** Źródło: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', T. 4, ''Wszystko jest poezja'', (red. Krzysztof Rutkowski), Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 270. * ''Wszystko jest poezja'' ma wiele odniesień do poprzednich książek Stachury, szczególnie ''Całej jaskrawości'' (…), jest rodzajem autokomentarza, a przy tym pokazuje, jak wiele z własnej osobowości i życiorysu użyczał pisarz swym bohaterom. Ta książka miała bodaj najwięcej recenzji, (…). Najwięcej różnic pojawiło się przy określaniu przynależności gatunkowej tej książki, co oczywiście było problemem nie dla czytelników tylko dla krytyków, którzy lubią mieć porządek w papierach. Jedni pisali więc, że są to felietony, inni używali określenia flover-eseje, dla jeszcze innych była to typowa sylwa, a w ''Słowniku współczesnych pisarzy polskich'' (t. III, seria II) ''Wszystko jest poezja'' figuruje jako szkice literackie. ** Autor: [[Marian Buchowski]], ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 129. ** Zobacz też: ''[[Cała jaskrawość]]'' [[Kategoria:Eseje]] [[Kategoria:Literatura polska]] [[Kategoria:Twórczość Edwarda Stachury]] f6hf2y90q3vfr1hftgplop34blfx2gk