Wikicytaty:Bar

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Bar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>963</id>
    <revision>
      <id>644515</id>
      <parentid>642809</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>22341</id>
      </contributor>
      <comment>/* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ nowa sekcja</comment>
      <origin>644515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61457" sha1="jcwmo1gzrl85e3kpbak6r7ndzq65u33" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
[[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}}
Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem.

'''Zobacz też:'''
* [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]]  
* [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]]

'''Archiwa:'''
* Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (&lt;u&gt;wyłącznie&lt;/u&gt; automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]]

&lt;div class=&quot;toc&quot; style=&quot;text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&amp;section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__


==  Żeńska kategoryzacja ==

Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. &quot;Polscy piosenkarze&quot;, więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - &quot;Polskie piosenkarki&quot;. Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - &quot;Polscy tłumacze&quot;, &quot;Polscy wokaliści&quot; itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST)

:Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST)
Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie.
Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST)

:No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST)
:: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST)

== Cytat dnia ==

Cześć. Jak to jest z tym &quot;cytatem dnia&quot;? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. &quot;cytat tygodnia&quot; i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST)

:Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST)
::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST)
:Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET)
::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET)
:::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET)
::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 23:36, 26 sie 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== Szablony na jubileuszowe artykuły ==
Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych  artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz

Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST)

:Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST)

== Robota dla SwamBOTa ==

Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością.

Parę zadań, które dla niego wymyśliłem:
* oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]).
* zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków).
* podmiana trzech kropek na wielokropek
* zamiana przestarzałego tagu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT)
* sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]]
* dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie
* można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie

Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST)

:{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST)

::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST)
:Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}.  [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST)
::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 21:34, 9 wrz 2025 (CEST)
:::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST)

: Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?&lt;br&gt;Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST)
:: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST)
::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET)
:::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET)

:{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od &quot;dziwów&quot;. [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST)

:Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)

== Archiwizacja ==

Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk.  [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST)

:Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST)
::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST)
:::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST)
::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST)
:::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST)
:Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)
== Utworzenie kategorii &quot;Posłowie na Sejm () kadencji&quot; ==

Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji&quot; i oczywiście potem dalej &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji&quot;. Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów.

Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST)
:Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST)
:Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST)

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

*Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę.
*Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

*Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 17:42, 18 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}} Wikimedians,

Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.

The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.

[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.

Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.

We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.

If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.

Thank you!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 04:08, 30 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&amp;oldid=29358561 --&gt;

== Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Drogie i drodzy,

Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie.

Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]].

Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury.

Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos.

Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC.

Z wyrazami szacunku,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Przewodniczący Komitetu Wyborczego&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej).

Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. 

Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]]

Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org.

W imieniu zespołu wsparcia komitetów,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem ==

Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść.

Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle.

Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)?

Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET)
: Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET)
::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET)
:Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty &quot;ze słuchu&quot;. No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

22:02, 19 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? ==

Dzień dobry,
chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET)
: Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET)
:Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie &quot;zgadzam się z tymi słowami&quot;, nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET)
::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET)
:::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET)

== Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? ==

Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET)

:Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET)

== Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów ==

Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET)
:Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty:
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;includeonly&gt;{{opis szablonu dołączony}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{opis szablonu bezpośrednio}}&lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Podstrona dokumentacji}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie.
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Dokumentacja}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}.
:Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET)
::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:35, 21 mar 2026 (CET)
:::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET)
:::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET)
::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:15, 28 mar 2026 (CET)
:::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST)
:: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST)
::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&amp;diff=2479105003&amp;oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST)
:::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])&lt;/bdi&gt; 19:12, 23 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>jcwmo1gzrl85e3kpbak6r7ndzq65u33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ludwig Wittgenstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5079</id>
    <revision>
      <id>644512</id>
      <parentid>634856</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10140" sha1="15a9c7lspjetg2kx9g2fffv06g6m7am" xml:space="preserve">[[File:Ludwig Wittgenstein 1929.jpg|mały|{{center|Ludwig Wittgenstein (1929)}}]]
'''[[w:Ludwig Wittgenstein|Ludwig Josef Johann Wittgenstein]]''' (1889–1951) – austriacki [[filozof]], [[matematyk]] i [[nauczyciel]].

==''Traktat logiczno-filozoficzny''==
{{chronologiczny sekcja}}
* 1. Świat jest wszystkim, co jest faktem.
** ''1. Die Welt is alles, was der Fall ist.'' (niem.)

* 1.1 Świat to ogół faktów, nie rzeczy.
** ''1.1. Die Welt ist Gesamheit der Tatsachen, nicht der Dinge.'' (niem.)

* 2.013 Każda rzecz jest niejako w przestrzeni możliwych stanów rzeczy. Przestrzeń tę mogę pomyśleć sobie jako pustą, ale nie mogę sobie pomyśleć rzeczy bez przestrzeni.
** ''2.013 Jedes Ding ist, gleichsam, in einem Raume möglicher Sachverhalte. Diesen Raum kann ich mir leer denken, nicht aber das Ding ohne den Raum.'' (niem.)

* 2.02 Przedmiot jest prosty.
** ''2.02 Der Gegenstand ist einfach.'' (niem.)

* 2.021 Przedmioty stanowią substancję świata. Dlatego nie mogą być złożone.
** ''2.0211 Die Gegenstände bilden die Substanz der Welt. Darum können sie nicht zusammengesetzt sein.'' (niem.)

* 2.0232 Nawiasem mówiąc: przedmioty są bezbarwne.
** ''2.0232 Beiläufig gesprochen: Die Gegenstände sind farblos.'' (niem.)

* 2.024 Substancja jest tym, co istnieje niezależnie od tego, co jest faktem.
** ''2.024 Die Substanz ist das, was unabhängig von dem was der Fall ist, besteht.'' (niem.)

* 2.027 To, co stałe i trwałe, oraz przedmiot, są jednym i tym samym.
** ''2.027 Das Feste, das Bestehende und der Gegenstand sind Eins. '' (niem.)

* 2.0271 Przedmiot jest tym, co trwałe i stałe; konfiguracja – tym, co zmienne i nietrwałe.
** ''2.0271 Der Gegenstand ist das Feste, Bestehende; die Konfiguration ist das Wechselnde, Unbeständige.'' (niem.)

* 2.04 Ogół istniejących stanów rzeczy jest światem.
** ''2.04 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte ist die Welt.'' (niem.)

* 2.05 Przez ogół istniejących stanów rzeczy wyznaczone jest również to, jakie stany rzeczy nie istnieją.
** ''2.05 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte bestimmt auch, welche Sachverhalte nicht bestehen.'' (niem.)

* 2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością. (Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.)
** ''2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.)'' (niem.)

* 5.6 Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata&lt;ref&gt;„Słynną tezę 5.6 zachowaliśmy w utartym już w naszej literaturze filozoficznej przekładzie oddającym «bedeuten» jako «oznaczają». Trzeba jednak podkreślić, że jest to przekład mylący, gdyż nie chodzi tu o oznaczanie w sensie stosunku semantycznego, ani też o oznaczanie w sensie tożsamości denotatów. «Bedeuten» znaczy bowiem w niemczyźnie także «dać do zrozumienia» (pośrednio, lecz stanowczo) i to właśnie znaczenie zdaje się Wittgenstein mieć na myśli. Trafniejszym przekładem tej tezy byłoby zdanie: «Granice mego języka ''wskazują'' granice mego świata.»” – Bogusław Wolniewicz, wstęp do ''Tractatus Logico-Philosophicus'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970. W literaturze polskiej spotyka się również użycie sformułowania ''wyznaczają''.&lt;/ref&gt;.
** ''5.6 Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt.'' (niem.)

* 6. 4311 Śmierć nie jest epizodem życia. Śmierci się nie doświadcza.
** ''6. 4311 Der Tod ist kein Ereignis des Lebens. Den Tod erlebt man nicht.'' (niem.)

* 6.5 Dla odpowiedzi, której sformułować się nie da, nie da się także sformułować pytania.&lt;br /&gt;Nie ma żadnej {{rozstrzelony|zagadki}}.&lt;br /&gt;Jeżeli da się w ogóle postawić pytanie, to {{rozstrzelony|można}} również na nie odpowiedzieć.
** ''6.5 Zu einer Anwort, die man nicht aussprechen kann, kann man auch die Frage nich aussprechen.&lt;br /&gt;{{rozstrzelony|Das Rätsel}} gibt es nicht.&lt;br /&gt;Wenn sich eine Frage überhaupt stellen läst, so {{rozstrzelony|kann}} sie auch beantworten werden. '' (niem.)

* 7. O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć.
** ''7. Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen.'' (niem.)

==''O pewności''==
(wyd. Biblioteka Aletheia, Warszawa 1993, tłum. Małgorzata Sady i Wojciech Sady)

* Pewność jest jak gdyby tonem, jakim stwierdza się stan rzeczy, lecz nie wnioskuje się z tonu o tym, że ma się słuszność.

* Ale pamiętaj: jeśli nawet rachunek [matematyczny] jest dla mnie czymś ustalonym, to jest to tylko decyzja dla celów praktycznych.

* Nie jest mianowicie prawdą, że – w miarę jak przechodzimy od planety do mojej własnej ręki – pomyłka staje się coraz bardziej i bardziej nieprawdopodobna. Ale w pewnym punkcie jest ona już nie do pomyślenia.

==''Uwagi różne''==
* Ambicja zabija myśl.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Oby Bóg dał filozofowi wgląd w to, co leży przed oczyma wszystkich.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Pozostaw czytelnikowi to, co on sam potrafi.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Stawiam niezliczone niestosowne pytania. Gdybym tylko zdołał przedrzeć się przez ten las.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Wzajemne pozdrowienie filozofów powinno brzmieć: Nie spiesz się!
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1949.

==Inne==
* Aby móc nakreślić granicę myśli, powinniśmy poznać obie strony tej granicy (…), musielibyśmy umieć pomyśleć, czego nie można pomyśleć.

* Jeżeli USA nie dostarczą nam czasopism detektywistycznych, nie będziemy im mogli dostarczyć filozofii i w ten sposób w ostateczności to Ameryka będzie stratna.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Kiedy czytam wasze czasopisma, często dziwię się, jak ktokolwiek może czytać „Mind” z całą jego impotencją i bankructwem, kiedy mogliby czytać czasopisma Street&amp;Smith. Niech będzie, każdemu swoje.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Masturbowałem się dziś wieczorem. Jak bardzo jest źle? Nie wiem.
** Źródło: wpis z dziennika (21 listopada 1937)

* Moje dni upływają pomiędzy logiką, gwizdaniem, chodzeniem na spacery i stanami depresji.
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/autor/30716/ludwig-wittgenstein/cytaty lubimyczytac.pl]

* Należy z wdzięcznością cieszyć się dobrymi godzinami życia jako łaską, a poza tym być obojętnym na życie. Dzisiaj przez długi czas zmagałem się z depresją, po czym ponownie się masturbowałem.
** Źródło: wpis z dziennika (16 październik 1914)

* Nie powiem „Do zobaczenia jutro”, bo byłoby to jak przewidywanie przyszłości, a tego na pewno nie potrafię zrobić.
** Źródło: Drury, Maurice O'Connor (1984). &quot;Conversations with Wittgenstein&quot;. In Rhees, Rush (ed.). Recollections of Wittgenstein. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-287628-7. s. 160.

* Nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mędrcem.
** Zobacz też: [[mędrzec]]

* Powiedz im, że miałem wspaniałe życie.
** Opis: [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [https://www.tygodnikpowszechny.pl/deszcz-muzyka-jezyk-zycie-167273 tygodnikpowszechny.pl]

* Prawdziwym pytaniem o życie po śmierci nie jest to, czy istnieje, ale nawet jeśli istnieje, jaki problem to naprawdę rozwiązuje.
** Źródło: [https://euphire.pl/cytat/320-ludwig-wittgenstein-cytaty-psychologiczne/ euphire.pl]

* Teraz jestem w innej dziurze, choć muszę powiedzieć, że nie jest lepsza od starej. Życie z ludźmi jest trudne! Tylko że oni nie są naprawdę ludźmi, a raczej ¼ zwierzęcia i ¾ człowieka.
** Źródło: James Carl Klagge, Wittgenstein: Biography and Philosophy, Cambridge University Press, 2001, pp. 185–186.

* To bardzo dobrze.
** Opis: reakcja Wittgensteina, który przez całe życie cierpiał na myśli samobójcze, na wiadomość, że zdiagnozowano u niego raka prostaty.
** Źródło: [https://orwell.distancing.im/eng/e-principle/story8 orwell.distancing]

* Wczoraj wieczorem masturbowałem się; smutne, ale prawdziwe.
** Źródło: wpis z dziennika (16 listopada 1937)

==O Ludwigu Wittgensteinie==
* Jako człowiek był osobowością niezbyt wysokiej próby, niezrównoważoną i autocentryczną. Ale w tym niezrównoważonym autocentryku zapalił się raz błysk geniuszu i tak powstał jego słynny ''Traktat'' – jedyne naprawdę wielkie dzieło filozoficzne, jakie wydał wiek XX.
** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]]
** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Wydawnictwo 3S Media, Warszawa 2010

* Przyjaciel i współpracownik Wittgensteina, David Hume Pinsent, z którym podróżował na wakacje, opisuje częste myśli samobójcze Wittgensteina w wielu miejscach swojego dziennika. Wpis Pinsenta z 1 czerwca 1912 r. odnotowuje, że Wittgenstein powiedział mu, że przez ostatnie dziewięć lat cierpiał z powodu strasznej samotności, że wtedy myślał o samobójstwie i że wstydzi się, że nigdy nie odważył się popełnić samobójstwa.
** Autor: [[Archive Librarian]]
** Źródło: [https://ethicsofsuicide.lib.utah.edu/selections/wittgenstein/ ethicsofsuicide]

* Wittgenstein miał pecha stać się przedmiotem uwielbienia całego tłumu opacznie pojmujących go zwolenników, którzy dzielą z nim niechęć do nauki, lecz nie jego wizję.
** Autor: [[Daniel Dennett]]
** Źródło: ''Natura umysłów'', tłum. Witold Turopolski, CIS, Warszawa 1997

* Na kulcie Wittgensteina traci filozofia, kult ten bowiem stoi na drodze badawczego i krytycznego dostępu do jego dzieła. Wittgensteina nie będzie, dopóki będzie jego kult.
** Autor: [[Bohdan Chwedeńczuk]]
** Źródło: ''Odczarować Wittgensteina'', posłowie do własnego tłumaczenia traktatu ''O pewności''

==Przypisy==
&lt;references /&gt;


{{SORTUJ:Wittgenstein, Ludwig}}
[[Kategoria:Austriaccy filozofowie]]
[[Kategoria:Filozofowie analityczni]]
[[Kategoria:Mecenasi sztuki]]</text>
      <sha1>15a9c7lspjetg2kx9g2fffv06g6m7am</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644513</id>
      <parentid>644512</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* O Ludwigu Wittgensteinie */</comment>
      <origin>644513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9560" sha1="5s570yt9ytsmtuw1ftf8cdc55ijkjf3" xml:space="preserve">[[File:Ludwig Wittgenstein 1929.jpg|mały|{{center|Ludwig Wittgenstein (1929)}}]]
'''[[w:Ludwig Wittgenstein|Ludwig Josef Johann Wittgenstein]]''' (1889–1951) – austriacki [[filozof]], [[matematyk]] i [[nauczyciel]].

==''Traktat logiczno-filozoficzny''==
{{chronologiczny sekcja}}
* 1. Świat jest wszystkim, co jest faktem.
** ''1. Die Welt is alles, was der Fall ist.'' (niem.)

* 1.1 Świat to ogół faktów, nie rzeczy.
** ''1.1. Die Welt ist Gesamheit der Tatsachen, nicht der Dinge.'' (niem.)

* 2.013 Każda rzecz jest niejako w przestrzeni możliwych stanów rzeczy. Przestrzeń tę mogę pomyśleć sobie jako pustą, ale nie mogę sobie pomyśleć rzeczy bez przestrzeni.
** ''2.013 Jedes Ding ist, gleichsam, in einem Raume möglicher Sachverhalte. Diesen Raum kann ich mir leer denken, nicht aber das Ding ohne den Raum.'' (niem.)

* 2.02 Przedmiot jest prosty.
** ''2.02 Der Gegenstand ist einfach.'' (niem.)

* 2.021 Przedmioty stanowią substancję świata. Dlatego nie mogą być złożone.
** ''2.0211 Die Gegenstände bilden die Substanz der Welt. Darum können sie nicht zusammengesetzt sein.'' (niem.)

* 2.0232 Nawiasem mówiąc: przedmioty są bezbarwne.
** ''2.0232 Beiläufig gesprochen: Die Gegenstände sind farblos.'' (niem.)

* 2.024 Substancja jest tym, co istnieje niezależnie od tego, co jest faktem.
** ''2.024 Die Substanz ist das, was unabhängig von dem was der Fall ist, besteht.'' (niem.)

* 2.027 To, co stałe i trwałe, oraz przedmiot, są jednym i tym samym.
** ''2.027 Das Feste, das Bestehende und der Gegenstand sind Eins. '' (niem.)

* 2.0271 Przedmiot jest tym, co trwałe i stałe; konfiguracja – tym, co zmienne i nietrwałe.
** ''2.0271 Der Gegenstand ist das Feste, Bestehende; die Konfiguration ist das Wechselnde, Unbeständige.'' (niem.)

* 2.04 Ogół istniejących stanów rzeczy jest światem.
** ''2.04 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte ist die Welt.'' (niem.)

* 2.05 Przez ogół istniejących stanów rzeczy wyznaczone jest również to, jakie stany rzeczy nie istnieją.
** ''2.05 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte bestimmt auch, welche Sachverhalte nicht bestehen.'' (niem.)

* 2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością. (Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.)
** ''2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.)'' (niem.)

* 5.6 Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata&lt;ref&gt;„Słynną tezę 5.6 zachowaliśmy w utartym już w naszej literaturze filozoficznej przekładzie oddającym «bedeuten» jako «oznaczają». Trzeba jednak podkreślić, że jest to przekład mylący, gdyż nie chodzi tu o oznaczanie w sensie stosunku semantycznego, ani też o oznaczanie w sensie tożsamości denotatów. «Bedeuten» znaczy bowiem w niemczyźnie także «dać do zrozumienia» (pośrednio, lecz stanowczo) i to właśnie znaczenie zdaje się Wittgenstein mieć na myśli. Trafniejszym przekładem tej tezy byłoby zdanie: «Granice mego języka ''wskazują'' granice mego świata.»” – Bogusław Wolniewicz, wstęp do ''Tractatus Logico-Philosophicus'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970. W literaturze polskiej spotyka się również użycie sformułowania ''wyznaczają''.&lt;/ref&gt;.
** ''5.6 Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt.'' (niem.)

* 6. 4311 Śmierć nie jest epizodem życia. Śmierci się nie doświadcza.
** ''6. 4311 Der Tod ist kein Ereignis des Lebens. Den Tod erlebt man nicht.'' (niem.)

* 6.5 Dla odpowiedzi, której sformułować się nie da, nie da się także sformułować pytania.&lt;br /&gt;Nie ma żadnej {{rozstrzelony|zagadki}}.&lt;br /&gt;Jeżeli da się w ogóle postawić pytanie, to {{rozstrzelony|można}} również na nie odpowiedzieć.
** ''6.5 Zu einer Anwort, die man nicht aussprechen kann, kann man auch die Frage nich aussprechen.&lt;br /&gt;{{rozstrzelony|Das Rätsel}} gibt es nicht.&lt;br /&gt;Wenn sich eine Frage überhaupt stellen läst, so {{rozstrzelony|kann}} sie auch beantworten werden. '' (niem.)

* 7. O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć.
** ''7. Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen.'' (niem.)

==''O pewności''==
(wyd. Biblioteka Aletheia, Warszawa 1993, tłum. Małgorzata Sady i Wojciech Sady)

* Pewność jest jak gdyby tonem, jakim stwierdza się stan rzeczy, lecz nie wnioskuje się z tonu o tym, że ma się słuszność.

* Ale pamiętaj: jeśli nawet rachunek [matematyczny] jest dla mnie czymś ustalonym, to jest to tylko decyzja dla celów praktycznych.

* Nie jest mianowicie prawdą, że – w miarę jak przechodzimy od planety do mojej własnej ręki – pomyłka staje się coraz bardziej i bardziej nieprawdopodobna. Ale w pewnym punkcie jest ona już nie do pomyślenia.

==''Uwagi różne''==
* Ambicja zabija myśl.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Oby Bóg dał filozofowi wgląd w to, co leży przed oczyma wszystkich.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Pozostaw czytelnikowi to, co on sam potrafi.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Stawiam niezliczone niestosowne pytania. Gdybym tylko zdołał przedrzeć się przez ten las.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Wzajemne pozdrowienie filozofów powinno brzmieć: Nie spiesz się!
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1949.

==Inne==
* Aby móc nakreślić granicę myśli, powinniśmy poznać obie strony tej granicy (…), musielibyśmy umieć pomyśleć, czego nie można pomyśleć.

* Jeżeli USA nie dostarczą nam czasopism detektywistycznych, nie będziemy im mogli dostarczyć filozofii i w ten sposób w ostateczności to Ameryka będzie stratna.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Kiedy czytam wasze czasopisma, często dziwię się, jak ktokolwiek może czytać „Mind” z całą jego impotencją i bankructwem, kiedy mogliby czytać czasopisma Street&amp;Smith. Niech będzie, każdemu swoje.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Masturbowałem się dziś wieczorem. Jak bardzo jest źle? Nie wiem.
** Źródło: wpis z dziennika (21 listopada 1937)

* Moje dni upływają pomiędzy logiką, gwizdaniem, chodzeniem na spacery i stanami depresji.
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/autor/30716/ludwig-wittgenstein/cytaty lubimyczytac.pl]

* Należy z wdzięcznością cieszyć się dobrymi godzinami życia jako łaską, a poza tym być obojętnym na życie. Dzisiaj przez długi czas zmagałem się z depresją, po czym ponownie się masturbowałem.
** Źródło: wpis z dziennika (16 październik 1914)

* Nie powiem „Do zobaczenia jutro”, bo byłoby to jak przewidywanie przyszłości, a tego na pewno nie potrafię zrobić.
** Źródło: Drury, Maurice O'Connor (1984). &quot;Conversations with Wittgenstein&quot;. In Rhees, Rush (ed.). Recollections of Wittgenstein. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-287628-7. s. 160.

* Nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mędrcem.
** Zobacz też: [[mędrzec]]

* Powiedz im, że miałem wspaniałe życie.
** Opis: [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [https://www.tygodnikpowszechny.pl/deszcz-muzyka-jezyk-zycie-167273 tygodnikpowszechny.pl]

* Prawdziwym pytaniem o życie po śmierci nie jest to, czy istnieje, ale nawet jeśli istnieje, jaki problem to naprawdę rozwiązuje.
** Źródło: [https://euphire.pl/cytat/320-ludwig-wittgenstein-cytaty-psychologiczne/ euphire.pl]

* Teraz jestem w innej dziurze, choć muszę powiedzieć, że nie jest lepsza od starej. Życie z ludźmi jest trudne! Tylko że oni nie są naprawdę ludźmi, a raczej ¼ zwierzęcia i ¾ człowieka.
** Źródło: James Carl Klagge, Wittgenstein: Biography and Philosophy, Cambridge University Press, 2001, pp. 185–186.

* To bardzo dobrze.
** Opis: reakcja Wittgensteina, który przez całe życie cierpiał na myśli samobójcze, na wiadomość, że zdiagnozowano u niego raka prostaty.
** Źródło: [https://orwell.distancing.im/eng/e-principle/story8 orwell.distancing]

* Wczoraj wieczorem masturbowałem się; smutne, ale prawdziwe.
** Źródło: wpis z dziennika (16 listopada 1937)

==O Ludwigu Wittgensteinie==
* Jako człowiek był osobowością niezbyt wysokiej próby, niezrównoważoną i autocentryczną. Ale w tym niezrównoważonym autocentryku zapalił się raz błysk geniuszu i tak powstał jego słynny ''Traktat'' – jedyne naprawdę wielkie dzieło filozoficzne, jakie wydał wiek XX.
** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]]
** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Wydawnictwo 3S Media, Warszawa 2010

* Na kulcie Wittgensteina traci filozofia, kult ten bowiem stoi na drodze badawczego i krytycznego dostępu do jego dzieła. Wittgensteina nie będzie, dopóki będzie jego kult.
** Autor: [[Bohdan Chwedeńczuk]]
** Źródło: ''Odczarować Wittgensteina'', posłowie do własnego tłumaczenia traktatu ''O pewności''

* Wittgenstein miał pecha stać się przedmiotem uwielbienia całego tłumu opacznie pojmujących go zwolenników, którzy dzielą z nim niechęć do nauki, lecz nie jego wizję.
** Autor: [[Daniel Dennett]]
** Źródło: ''Natura umysłów'', tłum. Witold Turopolski, CIS, Warszawa 1997

==Przypisy==
&lt;references /&gt;


{{SORTUJ:Wittgenstein, Ludwig}}
[[Kategoria:Austriaccy filozofowie]]
[[Kategoria:Filozofowie analityczni]]
[[Kategoria:Mecenasi sztuki]]</text>
      <sha1>5s570yt9ytsmtuw1ftf8cdc55ijkjf3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644514</id>
      <parentid>644513</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9560" sha1="jg5gvqksabzb8ideccm59yb1a3s2amc" xml:space="preserve">[[Plik:Ludwig Wittgenstein 1929.jpg|mały|{{center|Ludwig Wittgenstein (1929)}}]]
'''[[w:Ludwig Wittgenstein|Ludwig Josef Johann Wittgenstein]]''' (1889–1951) – austriacki [[filozof]], [[matematyk]] i [[nauczyciel]].

==''Traktat logiczno-filozoficzny''==
{{chronologiczny sekcja}}
* 1. Świat jest wszystkim, co jest faktem.
** ''1. Die Welt is alles, was der Fall ist.'' (niem.)

* 1.1 Świat to ogół faktów, nie rzeczy.
** ''1.1. Die Welt ist Gesamheit der Tatsachen, nicht der Dinge.'' (niem.)

* 2.013 Każda rzecz jest niejako w przestrzeni możliwych stanów rzeczy. Przestrzeń tę mogę pomyśleć sobie jako pustą, ale nie mogę sobie pomyśleć rzeczy bez przestrzeni.
** ''2.013 Jedes Ding ist, gleichsam, in einem Raume möglicher Sachverhalte. Diesen Raum kann ich mir leer denken, nicht aber das Ding ohne den Raum.'' (niem.)

* 2.02 Przedmiot jest prosty.
** ''2.02 Der Gegenstand ist einfach.'' (niem.)

* 2.021 Przedmioty stanowią substancję świata. Dlatego nie mogą być złożone.
** ''2.0211 Die Gegenstände bilden die Substanz der Welt. Darum können sie nicht zusammengesetzt sein.'' (niem.)

* 2.0232 Nawiasem mówiąc: przedmioty są bezbarwne.
** ''2.0232 Beiläufig gesprochen: Die Gegenstände sind farblos.'' (niem.)

* 2.024 Substancja jest tym, co istnieje niezależnie od tego, co jest faktem.
** ''2.024 Die Substanz ist das, was unabhängig von dem was der Fall ist, besteht.'' (niem.)

* 2.027 To, co stałe i trwałe, oraz przedmiot, są jednym i tym samym.
** ''2.027 Das Feste, das Bestehende und der Gegenstand sind Eins. '' (niem.)

* 2.0271 Przedmiot jest tym, co trwałe i stałe; konfiguracja – tym, co zmienne i nietrwałe.
** ''2.0271 Der Gegenstand ist das Feste, Bestehende; die Konfiguration ist das Wechselnde, Unbeständige.'' (niem.)

* 2.04 Ogół istniejących stanów rzeczy jest światem.
** ''2.04 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte ist die Welt.'' (niem.)

* 2.05 Przez ogół istniejących stanów rzeczy wyznaczone jest również to, jakie stany rzeczy nie istnieją.
** ''2.05 Die Gesamtheit der bestehenden Sachverhalte bestimmt auch, welche Sachverhalte nicht bestehen.'' (niem.)

* 2.06 Istnienie i nieistnienie stanów rzeczy jest rzeczywistością. (Istnienie stanów rzeczy nazywamy też faktem pozytywnym, nieistnienie – negatywnym.)
** ''2.06 Das Bestehen und Nichtbestehen von Sachverhalten ist die Wirklichkeit. (Das Bestehen von Sachverhalten nennen wir auch eine positive, das Nichtbestehen eine negative Tatsache.)'' (niem.)

* 5.6 Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata&lt;ref&gt;„Słynną tezę 5.6 zachowaliśmy w utartym już w naszej literaturze filozoficznej przekładzie oddającym «bedeuten» jako «oznaczają». Trzeba jednak podkreślić, że jest to przekład mylący, gdyż nie chodzi tu o oznaczanie w sensie stosunku semantycznego, ani też o oznaczanie w sensie tożsamości denotatów. «Bedeuten» znaczy bowiem w niemczyźnie także «dać do zrozumienia» (pośrednio, lecz stanowczo) i to właśnie znaczenie zdaje się Wittgenstein mieć na myśli. Trafniejszym przekładem tej tezy byłoby zdanie: «Granice mego języka ''wskazują'' granice mego świata.»” – Bogusław Wolniewicz, wstęp do ''Tractatus Logico-Philosophicus'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970. W literaturze polskiej spotyka się również użycie sformułowania ''wyznaczają''.&lt;/ref&gt;.
** ''5.6 Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt.'' (niem.)

* 6. 4311 Śmierć nie jest epizodem życia. Śmierci się nie doświadcza.
** ''6. 4311 Der Tod ist kein Ereignis des Lebens. Den Tod erlebt man nicht.'' (niem.)

* 6.5 Dla odpowiedzi, której sformułować się nie da, nie da się także sformułować pytania.&lt;br /&gt;Nie ma żadnej {{rozstrzelony|zagadki}}.&lt;br /&gt;Jeżeli da się w ogóle postawić pytanie, to {{rozstrzelony|można}} również na nie odpowiedzieć.
** ''6.5 Zu einer Anwort, die man nicht aussprechen kann, kann man auch die Frage nich aussprechen.&lt;br /&gt;{{rozstrzelony|Das Rätsel}} gibt es nicht.&lt;br /&gt;Wenn sich eine Frage überhaupt stellen läst, so {{rozstrzelony|kann}} sie auch beantworten werden. '' (niem.)

* 7. O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć.
** ''7. Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen.'' (niem.)

==''O pewności''==
(wyd. Biblioteka Aletheia, Warszawa 1993, tłum. Małgorzata Sady i Wojciech Sady)

* Pewność jest jak gdyby tonem, jakim stwierdza się stan rzeczy, lecz nie wnioskuje się z tonu o tym, że ma się słuszność.

* Ale pamiętaj: jeśli nawet rachunek [matematyczny] jest dla mnie czymś ustalonym, to jest to tylko decyzja dla celów praktycznych.

* Nie jest mianowicie prawdą, że – w miarę jak przechodzimy od planety do mojej własnej ręki – pomyłka staje się coraz bardziej i bardziej nieprawdopodobna. Ale w pewnym punkcie jest ona już nie do pomyślenia.

==''Uwagi różne''==
* Ambicja zabija myśl.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Oby Bóg dał filozofowi wgląd w to, co leży przed oczyma wszystkich.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Pozostaw czytelnikowi to, co on sam potrafi.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1948.

* Stawiam niezliczone niestosowne pytania. Gdybym tylko zdołał przedrzeć się przez ten las.
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1947.

* Wzajemne pozdrowienie filozofów powinno brzmieć: Nie spiesz się!
** Źródło: ''Uwagi różne'', 1949.

==Inne==
* Aby móc nakreślić granicę myśli, powinniśmy poznać obie strony tej granicy (…), musielibyśmy umieć pomyśleć, czego nie można pomyśleć.

* Jeżeli USA nie dostarczą nam czasopism detektywistycznych, nie będziemy im mogli dostarczyć filozofii i w ten sposób w ostateczności to Ameryka będzie stratna.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Kiedy czytam wasze czasopisma, często dziwię się, jak ktokolwiek może czytać „Mind” z całą jego impotencją i bankructwem, kiedy mogliby czytać czasopisma Street&amp;Smith. Niech będzie, każdemu swoje.
** Źródło: list do [[w:Norman Malcolm|Normana Malcolma]], luty 1940 [za:] N. Malcolm, ''Ludwig Wittgenstein. A Memoir''

* Masturbowałem się dziś wieczorem. Jak bardzo jest źle? Nie wiem.
** Źródło: wpis z dziennika (21 listopada 1937)

* Moje dni upływają pomiędzy logiką, gwizdaniem, chodzeniem na spacery i stanami depresji.
** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/autor/30716/ludwig-wittgenstein/cytaty lubimyczytac.pl]

* Należy z wdzięcznością cieszyć się dobrymi godzinami życia jako łaską, a poza tym być obojętnym na życie. Dzisiaj przez długi czas zmagałem się z depresją, po czym ponownie się masturbowałem.
** Źródło: wpis z dziennika (16 październik 1914)

* Nie powiem „Do zobaczenia jutro”, bo byłoby to jak przewidywanie przyszłości, a tego na pewno nie potrafię zrobić.
** Źródło: Drury, Maurice O'Connor (1984). &quot;Conversations with Wittgenstein&quot;. In Rhees, Rush (ed.). Recollections of Wittgenstein. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-287628-7. s. 160.

* Nie wystarczy dużo wiedzieć, aby być mędrcem.
** Zobacz też: [[mędrzec]]

* Powiedz im, że miałem wspaniałe życie.
** Opis: [[ostatnie słowa]].
** Źródło: [https://www.tygodnikpowszechny.pl/deszcz-muzyka-jezyk-zycie-167273 tygodnikpowszechny.pl]

* Prawdziwym pytaniem o życie po śmierci nie jest to, czy istnieje, ale nawet jeśli istnieje, jaki problem to naprawdę rozwiązuje.
** Źródło: [https://euphire.pl/cytat/320-ludwig-wittgenstein-cytaty-psychologiczne/ euphire.pl]

* Teraz jestem w innej dziurze, choć muszę powiedzieć, że nie jest lepsza od starej. Życie z ludźmi jest trudne! Tylko że oni nie są naprawdę ludźmi, a raczej ¼ zwierzęcia i ¾ człowieka.
** Źródło: James Carl Klagge, Wittgenstein: Biography and Philosophy, Cambridge University Press, 2001, pp. 185–186.

* To bardzo dobrze.
** Opis: reakcja Wittgensteina, który przez całe życie cierpiał na myśli samobójcze, na wiadomość, że zdiagnozowano u niego raka prostaty.
** Źródło: [https://orwell.distancing.im/eng/e-principle/story8 orwell.distancing]

* Wczoraj wieczorem masturbowałem się; smutne, ale prawdziwe.
** Źródło: wpis z dziennika (16 listopada 1937)

==O Ludwigu Wittgensteinie==
* Jako człowiek był osobowością niezbyt wysokiej próby, niezrównoważoną i autocentryczną. Ale w tym niezrównoważonym autocentryku zapalił się raz błysk geniuszu i tak powstał jego słynny ''Traktat'' – jedyne naprawdę wielkie dzieło filozoficzne, jakie wydał wiek XX.
** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]]
** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Wydawnictwo 3S Media, Warszawa 2010

* Na kulcie Wittgensteina traci filozofia, kult ten bowiem stoi na drodze badawczego i krytycznego dostępu do jego dzieła. Wittgensteina nie będzie, dopóki będzie jego kult.
** Autor: [[Bohdan Chwedeńczuk]]
** Źródło: ''Odczarować Wittgensteina'', posłowie do własnego tłumaczenia traktatu ''O pewności''

* Wittgenstein miał pecha stać się przedmiotem uwielbienia całego tłumu opacznie pojmujących go zwolenników, którzy dzielą z nim niechęć do nauki, lecz nie jego wizję.
** Autor: [[Daniel Dennett]]
** Źródło: ''Natura umysłów'', tłum. Witold Turopolski, CIS, Warszawa 1997

==Przypisy==
&lt;references /&gt;


{{SORTUJ:Wittgenstein, Ludwig}}
[[Kategoria:Austriaccy filozofowie]]
[[Kategoria:Filozofowie analityczni]]
[[Kategoria:Mecenasi sztuki]]</text>
      <sha1>jg5gvqksabzb8ideccm59yb1a3s2amc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dżuma (powieść)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7118</id>
    <revision>
      <id>644508</id>
      <parentid>631322</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Braniewiak</username>
        <id>27254</id>
      </contributor>
      <comment>lit.</comment>
      <origin>644508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8689" sha1="0c4nucak7ksdlu09g5pqn8j65isxlb9" xml:space="preserve">'''[[w:Dżuma (powieść)|Dżuma]]''' (fr. ''La Peste'') – [[w:powieść paraboliczna|powieść parabola]] [[Albert Camus|Alberta Camusa]] z 1947 roku; pierwszy przekład i wydanie polskie w 1957 (wszystkie cytaty w tłumaczeniu [[w:Joanna Guze|Joanny Guze]]).
{{IndeksPL}}
[[Plik:La Peste book cover.jpg|mały|{{center|Okładka wydania [[francja|francuskiego]]}}]]
[[Plik:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg|mały|{{center|Albert Camus}}]]

==B==
* Bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika, że może przez dziesiątki lat pozostać uśpiony w meblach i bieliźnie, że czeka cierpliwie w pokojach, w piwnicach, w kufrach, w chustkach i w papierach, i że nadejdzie być może dzień, kiedy na nieszczęście ludzi i dla ich nauki dżuma obudzi swe szczury i pośle je, by umierały w szczęśliwym mieście.
** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdanie powieści]].
** Zobacz też: [[bakterie|bakcyl]]

* Był świadom tego, ile jest jałowości w życiu bez złudzeń.
** Zobacz też: [[złudzenie]]

==C==
* Całe nieszczęście ludzi płynie stąd, że nie mówią jasnym językiem.
** Zobacz też: [[nieszczęście]]

* Cierpienie dzieci jest naszym gorzkim chlebem, ale bez tego chleba dusza zginęłaby od głodu duchowego.
** Źródło: wyd. Krąg, Warszawa 1992, s. 172, tłum. Joanna Guze.
** Zobacz też: [[chleb]], [[cierpienie]], [[dusza]], [[dziecko]]

* [Człowiek] nie potrafi ani cierpieć, ani być długo szczęśliwym. Nie jest więc zdolny do niczego, co się liczy.
** Źródło: wyd. Krąg, Warszawa 1992, s. 129, tłum. Joanna Guze.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Człowiek to jest idea i idea mizerna od chwili, kiedy odwraca się od miłości.
** Zobacz też: [[idea]]

==D==
* Dla Boga byłoby, być może, lepiej, gdyby w niego nie wierzono, lecz walczono wszelkimi siłami ze śmiercią, nie podnosząc nawet oczu ku milczącym niebiosom.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[śmierć]], [[wiara]]

==J==
* Ja nie mam powołania ani na bohatera, ani na świętego. Chciałbym po prostu być człowiekiem.

* Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje.
** Autor: [[Daniel Defoe]]
** Opis: motto powieści.

* Jesteśmy sami, nic nas nie usprawiedliwi.

==K==
* Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem nie jest od niej wolny. I trzeba czuwać nad sobą nieustannie, żeby w chwili roztargnienia nie tchnąć dżumy w twarz drugiego człowieka.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Kiedy wybucha wojna, ludzie powiadają: „To nie potrwa długo, to zbyt głupie”. I oczywiście, wojna jest na pewno zbyt głupia, ale to nie przeszkadza jej trwać. Głupota upiera się zawsze, zauważono by to, gdyby człowiek nie myślał o sobie.
** Zobacz też: [[głupota]]

==L==
* Ludzie są raczej dobrzy niż źli.
** Zobacz też: [[dobro]]

==M==
* Miłość bowiem żąda odrobiny przyszłości…
** Zobacz też: [[miłość]], [[przyszłość]]

* Może być wstyd, że człowiek jest sam tylko szczęśliwy.
** ''(…) il peut y avoir de la honte à être heureux tout seul.'' (fr.)
** Zobacz też: [[wstyd]]

* Może powinniśmy kochać to, czego nie umiemy pojąć.

* Myśląc o tym wyjściu, nie myślą już o tych, którzy mają wyjść (…). Widać z tego wreszcie, że nikt nie potrafi naprawdę myśleć o kim innym, nawet w najgorszym z nieszczęść. Myśleć bowiem rzeczywiście o kimś to myśleć o nim minuta po minucie, nie zajmując się niczym, ani gospodarstwem, ani przelatującą muchą, ani posiłkami, ani swędzeniem skóry. Ale zawsze są muchy i swędzenie.

==N==
* Najbardziej rozpaczliwym występkiem jest niewiedza, która mniema, że wie wszystko, i czuje się wówczas upoważniona do zabijania.
** ''(…) le vice le plus désespérant étant celui de l'ignorance qui croit tout savoir et qui s'autorise alors à tuer.'' (fr.)

* Najlepsi odchodzą. Takie jest życie.

* Na początku, kiedy wierzyli, że jest to choroba jak wszystkie inne, religia była na swoim miejscu. Ale kiedy zobaczyli, że to rzecz poważna, przypomnieli sobie o rozkoszy.
** Zobacz też: [[religia]], [[rozkosz]]

* Nic w świecie nie jest mniej efektowne niż plaga: wielkie nieszczęścia, już dzięki swemu trwaniu, są monotonne.
** Zobacz też: [[plaga]]

* Nic w świecie nie jest warte, żeby człowiek odwrócił się od tego, co kocha.

* Nie było już losów indywidualnych, ale wspólna historia, to znaczy dżuma i uczucia, których doznawali wszyscy.

* Nie, dżuma nie miała nic wspólnego z wielkimi, pełnymi egzaltacji obrazami, które prześladowały doktora Rieux na początku epidemii. Przede wszystkim była przezorną i nienaganną, dobrze funkcjonującą administracją.

* Nie ma miłości, której nie przerasta miłość większa.

* Nie można liczyć na biura. Nie po to są, żeby rozumieć.
** Zobacz też: [[biuro]]

* Nie prawo się liczy, liczy się wyrok.
** Zobacz też: [[prawo]], [[wyrok]]

==P==
* Pewne jest jedynie, że należy zrobić wszystko, żeby nie być zadżumionym, i to tylko może nam dać nadzieję spokoju lub, w braku spokoju, nadzieję dobrej śmierci.

* (...) począwszy od chwili, kiedy nie zgodziłem się zabijać, skazałem się na ostateczne wygnanie. To inni stworzą historię.
** Zobacz też: [[historia]], [[zabójstwo]]

* Powiadam tylko, że są na tej ziemi zarazy i ofiary i że trzeba, o ile to możliwe, nie zgodzić się na udział w zarazie.

* Przypisując zbyt wielkie znaczenie pięknym czynom, składa się pośrednio hołd złu. Pozwala się bowiem przypuszczać, że piękne czyny mają tak wysoką cenę, dlatego że są rzadkie, gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich.
** Zobacz też: [[czyn]]

* Przyzwyczajenie się do rozpaczy jest gorsze niż sama rozpacz.
** Zobacz też: [[rozpacz]]

==S==
* Słońce dżumy gasiło wszystkie barwy i zmuszało do ucieczki każdą radość.
** Zobacz też: [[słońce]]

==Ś==
* Świat bez miłości jest martwym światem.
** Zobacz też: [[świat]]

==T==
* Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep i próbować czynić dobrze.
** Zobacz też: [[ciemność]]

* Trzeba walczyć w taki czy inny sposób i nie padać na kolana.
** Zobacz też: [[walka]]

==W==
* W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę.
** Zobacz też: [[podziw]], [[pogarda]]

* W nieszczęściu jest cząstka abstrakcji i irrealności. Ale kiedy abstrakcja zaczyna nas zabijać, trzeba się zająć abstrakcją.
** Zobacz też: [[abstrakcja]]

* Wiedzieli teraz, że jeśli istnieje coś, czego można pragnąć zawsze i osiągnąć niekiedy, to jest to czułość ludzka.

* Wiem, że człowiek jest zdolny do wielkich czynów, ale jeśli nie jest zdolny do wielkiego uczucia, nie interesuje mnie.
** Zobacz też: [[pogarda]]

* Wszystko, co człowiek może wygrać w grze dżumy i życia, to wiedza i pamięć.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[wiedza]]

* Wszystko, co pragnie przyspieszyć niewzruszony porządek, ustalony raz na zawsze, prowadzi do herezji.

==Z==
* Zawsze jest taka godzina za dnia i w nocy, kiedy człowiek jest tchórzem.
** Zobacz też: [[dzień]], [[noc]], [[tchórz]]

* Zawsze nadchodzi godzina w historii, kiedy ten, który ośmieli się powiedzieć, że dwa i dwa to cztery, jest karany śmiercią.
** ''(…) il vient toujours une heure dans l'histoire où celui qui ose dire que deux et deux font quatre est puni de mort.'' (fr.)
** Zobacz też: [[historia]], [[kara śmierci]]

* Zaraza nie jest na miarę człowieka, więc powiada się sobie, że zaraza jest nierzeczywista, to zły sen, który minie. Lecz nie zawsze ów sen mija i od złego snu do złego snu to ludzie mijają.

* Zarazy są w istocie sprawą zwyczajną, ale z trudem się w nie wierzy, kiedy się na nas walą. Na świecie było tyle dżum co wojen. Mimo to dżumy i wojny zastają ludzi zawsze tak samo zaskoczonych.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Zło na świecie płynie niemal zawsze z niewiedzy, dobra zaś wola może wyrządzić tyleż szkód co niegodziwość, jeśli nie jest oświecona.
** ''Le mal qui est dans le monde vient presque toujours de l'ignorance, et la bonne volonte peut faire autant de degats que la mechancete, si elle n'est pas eclairee.'' (fr.)

==Zobacz też==
* [[choroba]]
* [[człowiek]]
* [[dżuma (choroba)|dżuma]] (choroba)
* [[epidemia]]
* [[Oran]]
* [[totalitaryzm]]
* [[wojna]]
* [[zło]]


[[Kategoria:Francuskie powieści]]
[[Kategoria:Powieści paraboliczne]]
[[Kategoria:Twórczość Alberta Camusa]]</text>
      <sha1>0c4nucak7ksdlu09g5pqn8j65isxlb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleister Crowley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10674</id>
    <revision>
      <id>644506</id>
      <parentid>632028</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12292" sha1="iy2ne1uyg26n5oprov5pyta1emzr5ko" xml:space="preserve">[[Plik:Aleister Crowley as Magus.jpg|mały|{{center|Aleister Crowley (1912)}}]]
'''[[w:Aleister Crowley|Aleister Crowley]]''' (1875–1947) – [[Anglia|angielski]] [[okultyzm|okultysta]], [[mistyk]], [[pisarz]], [[alpinista]], [[malarz]] i [[poeta]]. Założyciel systemu [[religia|religijno]]-[[filozofia|filozoficznego]] [[Thelema]].

==''Księga Prawa'' (''Liber AL vel Legis'')==
* Każdy mężczyzna i każda kobieta to gwiazda. (I:3)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[mężczyzna]], [[kobieta]], [[gwiazda]]

* Słowem Prawa jest Θελημα. (I:39)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[prawo]], [[greka]]

* Czyń wedle swej woli będzie całym Prawem. (I:40)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[wola]]

* Takoż i ty cały; nie masz żadnego prawa poza czynieniem swej woli. Czyń tak, a nikt nie powie nie. Albowiem czysta wola, nieukojona celem, wolna od żądzy wyniku, jest na każdy sposób doskonała. (I:42–44)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[żądza]], [[cel]]

* Miłość jest prawem, miłość podług woli. (I:57)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Bądź silny, o człecze! pożądaj, raduj się wszelkimi rzeczami zmysłu i zachwytu i nie obawiaj się, iż jakiś Bóg za to cię odrzuci. (II:22)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

* Jesteście przeciwko ludziom. O moi wybrańcy! (II:25)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

* Nie ma prawa poza Czyń wedle swej woli. (III:60)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

==''Magija w teorii i praktyce''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Kos, Katowice 2003, tłum. Marek Uniejski)&lt;/small&gt;

* „Inwokować” oznacza „przywoływać”, tak jak „ewokować” znaczy „wywoływać”. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy dwiema gałęziami Magiji.
** Źródło: ''Rozdział I. Podstawy rytuału'', s. 36
** Zobacz też: [[inwokacja]], [[ewokacja]]

* Kiedy tonie twoje dziecko, to musisz skakać do wody i je ratować, a nie inwokować rusałki.
** Źródło: ''Rozdział XXI. O czarnej magii, o głównych typach operacji w sztuce magicznej i o mocach Sfinksa'', s. 188

* Ku ludziom idę, których liczba siłą&lt;br /&gt;Podobna mojej – Lew ze Światła stolic&lt;br /&gt;Ja jestem Bestią – moim Prawem Miłość&lt;br /&gt;Radość królewska – Miłość według Woli&lt;br /&gt;Kiedy więc zwrócisz swe ślepia do góry&lt;br /&gt;Widok na gwiazdy oślepi twe chmury!
** Źródło: ''Dodatek II („Widok na Gwiazdę”)'', s. 216

* Możemy zatem z radością uznać, że Magija jest tak tajemnicza jak matematyka, tak empiryczna jak poezja, tak niepewna jak golf i tak zależna od osobowości jak miłość.

* (…) nie istnieje żaden obiekt wart osiągnięcia, oprócz regularnego rozwoju aspiranta poprzez wytrwałą naukową pracę, nie powinien on próbować biegać, zanim nie nauczy się chodzić; nie powinien zamierzać udawać się dokądkolwiek, dopóki całkowicie nie będzie przekonany, że jego Wolą jest pójść.
** Źródło: ''Rozdział XXI. O czarnej magii, o głównych typach operacji w sztuce magicznej i o mocach Sfinksa'', s. 194

* Nie trzeba ogłuszać dziewczyny dlatego, że nie chce robić tego, co chcesz, jeśli powiesz jej kilka miłych słów, to zawsze będzie posłuszna.

* Napisałem tę książkę, żeby pomóc bankierowi, pięściarzowi, biologowi, poecie, marynarzowi, sklepikarzowi, robotnicy, matematykowi, scenografowi, golfiście, żonie, konsulowi - i całej reszcie - aby mogli się spełnić, każdy we właściwej roli.

* Nie tylko okultyści, ale wszyscy wiedzą, że ludzie pytają o radę tylko po to, żeby dowiedzieć się, jacy są mądrzy.
** Źródło: ''Rozdział XVIII. O jasnowidzeniu i ciele światła, jego mocy i rozwijaniu się a także o wróżeniu'', s. 166

* Praktykowanie Magiji bez metody jest tak samo głupie jak robienie czegokolwiek innego. Praktykowanie Magiji bez zapisywania doświadczeń jest jak prowadzenie biznesu bez księgowania go.
** Źródło: ''Rozdział XVII. Pozwolenie na odejście'', s. 147

* Wyruszają na magiczną ścieżkę bez dostatecznej refleksji, bez tak nieugiętej determinacji, którą wykrzyczał autor tej książki, kiedy podejmował pierwsze przyrzeczenie: PERDURABO – „Wytrwam do końca!” Zaczynają pięknie krocząc, a później odkrywają, że ich buty pokrywa błoto. Zamiast iść dalej, zawracają na Piccadilly. Takie osoby mogą tylko dziękować, jeśli chłopcy z ulicy będą się z nich naigrawać.
** Źródło: ''Rozdział VIII. O równowadze oraz ogólnej i szczególnej metodzie przygotowania wystroju świątyni oraz instrumentów sztuki'', s. 80, '''Uwaga:''' literówka w tłumaczeniu: jest „Piccadily”, powinno być „Piccadilly&quot;[http://hermetic.com/93beast.fea.st/files/section1/ABA/Book%204%20Part%20III%20MiTaP.pdf].

==''Ekwinokcjum bogów''==
&lt;small&gt;(wyd. Lashtal Press, Gdynia-Londyn 2012)&lt;/small&gt;

* Inicjacja to nie formalność, jak wielokrotnie zdarza się to w masonerii. Na proces składa się całe życie. Inicjacja przenika osobowość, a oficjalne przyznanie tytułu czy stopnia stanowi jedynie symbol tego, co się stało.
** Źródło: s. 95

* Muszę osiągnąć ''samadhi'' w interesie Boga.
** Źródło: s. 115

* Nie można być obojętnym wobec misterium życia i śmierci. Ta książka jest dla tych, którzy myślą za siebie i nie ulegli wpływom radia, kina oraz gazet. Oferuje ludzkości pomoc: obdarowuje społeczeństwo zdrowym rozsądkiem i szczęściem zamiast szaleństwa, które dotyka tak wielu z nas.
** Opis: o książce ''Ekwinokcjum bogów''.
** Źródło: s. 177

* Jeśli pomylimy szlaki i zaczniemy wspinać się na niewłaściwy szczyt, wówczas żadne piękne widoki nie wynagrodzą nam rozczarowania i świadomości popełnionego błędu.
** Źródło: s. 103

* Ta księga dowodzi, iż istnieje ktoś, kto myśli i działa w ponadludzki sposób. Nie ma ciała, potrafi porozumiewać się telepatycznie z ludźmi i kierować ich poczynaniami.
** Opis: o ''Księdze Prawa''.
** Źródło: s. 140

* Wersy księgi są zwięzłe i wysublimowane, proste i pozbawione rytmu niczym oślepiający promień światła. Jej metaforyka jest olśniewająca bez dekadencji i dotyka pierwszych idei. Ogłasza rewolucję w filozofii, religii, etyce, w całej ludzkiej naturze. Czyni to, jakby wspinając się po morskiej fali: ''Każdy mężczyzna i kobieta to gwiazda'', bądź wypływając niczym górski potok w sylabach ''Czyń wedle swej woli będzie całym prawem''.
** Opis: o ''Księdze Prawa''.
** Źródło: s. 142

* Zmęczony mistyką i rozczarowany magiją. Racjonalista, buddysta, agnostyk o antyklerykalnych i moralnych poglądach, torys i jakobita. Szachista, pierwszorzędny amator, potrafiący rozgrywać trzy partie naraz z zawiązanymi oczyma. Uzależniony od czytania i pisania. 
** Opis: Crowley o sobie w okresie spisywania ''Księgi Prawa''.
** Źródło: s. 144–145

==Inne==
* Cała symbolika nie tylko wolnomularstwa, ale i wielu innych tradycji zapłonęła w mojej wizji duchowej. Od tej chwili [[w:Ordo Templi Orientis|O.T.O.]] zajęło należne mu miejsce w moim umyśle. Zrozumiałem, że oto trzymam klucz do przyszłego postępu ludzkości.
** Źródło: Gerald Suster, ''Dziedzictwo Bestii'', Warszawa 2002, s. 61.

* Jestem zakłopotany.
** Opis: [[ostatnie słowa]], 1 grudnia 1947.
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Magyia jest nauką i sztuką powodującą zmiany zgodne z Wolą.
** Źródło: ''Księga 4: część II. Magyia''
** Zobacz też: [[magia]], [[nauka]], [[sztuka]]

* Najlepszymi wzorcami angielskiego pisania są Szekspir i Stary Testament, szczególnie Księga Hioba, Psalmy, Księga Przysłów, Księga Koheleta i Pieśń nad Pieśniami.
** Źródło: Pierwszy i jedyny list do jego syna Aleistera Ataturka (maj 1947), cytowany w książce Do What Thou Wilt: A Life of Aleister Crowley (2000) autorstwa Lawrence’a Sutina, s. 416 

* Płakałem jak Eliasz. To nie jest kraj ani dla poety Aleistera Crowleya ani dla adepta To Mega Theriona, którego marzenie o niesieniu pomocy bliźnim zasadza się na jednym: Prawda was wyzwoli!
** Opis: opinia o [[USA]].
** Źródło: Gerald Suster, ''Dziedzictwo Bestii'', Warszawa 2002, s. 69.

* Polemicznie pozdrawiam, Aleister Crowley.
** ''Polemically Yours, Aleister Crowley'' (ang.)
** Opis: sposób, w jaki Crowley czasami podpisywał książki i rozdawał autografy.
** Źródło: [https://www.songfacts.com/facts/ozzy-osbourne/mr-crowley songfacts.com]

* W ciągu dnia podejdziesz kilka razy do żaby i wypowiesz słowa, w których złożysz jej hołd. I będziesz prosił, żeby dokonała cudów, jakich pragniesz… Przygotujesz w tym czasie krzyż, na którym złożysz z niej ofiarę.
** Źródło: ''Rytuał''
** Zobacz też: [[alchemia]], [[okultyzm]], [[żaba]]

==O Aleisterze Crowleyu==
* Co do reszty, Crowley mówił także o samodyscyplinie dla samej siebie, samodyscyplinie «najbardziej rygorystycznej moralności na złość absolutnej wolności, w uznaniu każdego konwencjonalnego kodeksu postępowania». Z tej samej perspektywy następuje wniosek: «Jedynym grzechem jest ograniczenie», co wyraźnie odnosi się do prawdziwej woli.
** Autor: [[Julius Evola]]
** Źródło: [http://www.gornahoor.net/library/EvolaOnCrowley.pdf Aleister Crowley (by Julius Evola)]

* Panie Crowley, co poszło nie tak w Pana głowie? Och, Panie Crowley, rozmawiał Pan z umarłymi? Twój styl życia wydawał mi się tak straszny. Z dreszczykiem emocji. Oszukałeś wszystkich przy użyciu magii. Czekałeś, aż wezwie Cię Szatan.
** ''Mr. Crowley. What went on in your head? Oh, Mr. Crowley. Did you talk to the dead? Your lifestyle to me seemed so tragic. With the thrill of it all. You fooled all the people with magic. Yeah, you waited on Satan's call.'' (ang.)
** Autor: [[Ozzy Osbourne]], utwór ''Mr. Crowley''

* Ponieważ odziedziczył ogromną fortunę, szybko zaczął się oddawać zamiłowaniu do 12-letnich prostytutek, szachów, poezji i „magii”, od czasu do czasu organizując też wypady w góry.
** Autor: [[Mick Conefrey]]
** Źródło: ''Duchy K2. Epicka historia zdobycia szczytu''

* Przeczytałem kilka książek o Aleisterze Crowleyu. Był bardzo dziwnym facetem, a ja zawsze chciałem napisać o nim piosenkę.
** Autor: [[Ozzy Osbourne]]
** Źródło: [https://www.songfacts.com/facts/ozzy-osbourne/mr-crowley songfacts.com]

* Przeczytałem Magiję w teorii i praktyce (autorstwa Aleistera Crowleya), gdy miałem jakieś 11 lat, ale musiało minąć sporo czasu, zanim zrozumiałem, o co w tym chodzi.
** Autor: [[Jimmy Page]]
** Źródło: Wiesław Weiss, Robert Filipowski, Bartek Koziczyński, Marek Świrkowicz, Łukasz Wiewiór, Paweł Brzykcy, Grzesiek Kszczotek, Jordan Babula, „Led Zeppelin po całości”, Teraz Rock Kolekcja, nr 4 (6), 2009.

{{SORTUJ:Crowley, Aleister}}
[[Kategoria:Angielscy poeci]]
[[Kategoria:Okultyści]]</text>
      <sha1>iy2ne1uyg26n5oprov5pyta1emzr5ko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644507</id>
      <parentid>644506</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T12:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12333" sha1="38fgujzhhh5rfci6451oop2gbdpxh8d" xml:space="preserve">[[Plik:Aleister Crowley as Magus.jpg|mały|{{center|Aleister Crowley (1912)}}]]
'''[[w:Aleister Crowley|Aleister Crowley]]''' (właśc. '''Edward Alexander Crowley'''; 1875–1947) – [[Anglia|angielski]] [[okultyzm|okultysta]], [[mistyk]], [[pisarz]], [[alpinista]], [[malarz]] i [[poeta]]. Założyciel systemu [[religia|religijno]]-[[filozofia|filozoficznego]] [[Thelema]].

==''Księga Prawa'' (''Liber AL vel Legis'')==
* Każdy mężczyzna i każda kobieta to gwiazda. (I:3)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[mężczyzna]], [[kobieta]], [[gwiazda]]

* Słowem Prawa jest Θελημα. (I:39)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[prawo]], [[greka]]

* Czyń wedle swej woli będzie całym Prawem. (I:40)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[wola]]

* Takoż i ty cały; nie masz żadnego prawa poza czynieniem swej woli. Czyń tak, a nikt nie powie nie. Albowiem czysta wola, nieukojona celem, wolna od żądzy wyniku, jest na każdy sposób doskonała. (I:42–44)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[żądza]], [[cel]]

* Miłość jest prawem, miłość podług woli. (I:57)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Bądź silny, o człecze! pożądaj, raduj się wszelkimi rzeczami zmysłu i zachwytu i nie obawiaj się, iż jakiś Bóg za to cię odrzuci. (II:22)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

* Jesteście przeciwko ludziom. O moi wybrańcy! (II:25)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

* Nie ma prawa poza Czyń wedle swej woli. (III:60)
** Źródło: ''ΘΕΛΗΜΑ: Święte księgi thelemy'', rozdział ''Liber AL vel Legis Sub Figura CCXX'', tłum. Krzysztof Azarewicz, wyd. Gdynia – Londyn: Lashtal Press, 2009, s. 137–157.

==''Magija w teorii i praktyce''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Kos, Katowice 2003, tłum. Marek Uniejski)&lt;/small&gt;

* „Inwokować” oznacza „przywoływać”, tak jak „ewokować” znaczy „wywoływać”. Jest to zasadnicza różnica pomiędzy dwiema gałęziami Magiji.
** Źródło: ''Rozdział I. Podstawy rytuału'', s. 36
** Zobacz też: [[inwokacja]], [[ewokacja]]

* Kiedy tonie twoje dziecko, to musisz skakać do wody i je ratować, a nie inwokować rusałki.
** Źródło: ''Rozdział XXI. O czarnej magii, o głównych typach operacji w sztuce magicznej i o mocach Sfinksa'', s. 188

* Ku ludziom idę, których liczba siłą&lt;br /&gt;Podobna mojej – Lew ze Światła stolic&lt;br /&gt;Ja jestem Bestią – moim Prawem Miłość&lt;br /&gt;Radość królewska – Miłość według Woli&lt;br /&gt;Kiedy więc zwrócisz swe ślepia do góry&lt;br /&gt;Widok na gwiazdy oślepi twe chmury!
** Źródło: ''Dodatek II („Widok na Gwiazdę”)'', s. 216

* Możemy zatem z radością uznać, że Magija jest tak tajemnicza jak matematyka, tak empiryczna jak poezja, tak niepewna jak golf i tak zależna od osobowości jak miłość.

* (…) nie istnieje żaden obiekt wart osiągnięcia, oprócz regularnego rozwoju aspiranta poprzez wytrwałą naukową pracę, nie powinien on próbować biegać, zanim nie nauczy się chodzić; nie powinien zamierzać udawać się dokądkolwiek, dopóki całkowicie nie będzie przekonany, że jego Wolą jest pójść.
** Źródło: ''Rozdział XXI. O czarnej magii, o głównych typach operacji w sztuce magicznej i o mocach Sfinksa'', s. 194

* Nie trzeba ogłuszać dziewczyny dlatego, że nie chce robić tego, co chcesz, jeśli powiesz jej kilka miłych słów, to zawsze będzie posłuszna.

* Napisałem tę książkę, żeby pomóc bankierowi, pięściarzowi, biologowi, poecie, marynarzowi, sklepikarzowi, robotnicy, matematykowi, scenografowi, golfiście, żonie, konsulowi - i całej reszcie - aby mogli się spełnić, każdy we właściwej roli.

* Nie tylko okultyści, ale wszyscy wiedzą, że ludzie pytają o radę tylko po to, żeby dowiedzieć się, jacy są mądrzy.
** Źródło: ''Rozdział XVIII. O jasnowidzeniu i ciele światła, jego mocy i rozwijaniu się a także o wróżeniu'', s. 166

* Praktykowanie Magiji bez metody jest tak samo głupie jak robienie czegokolwiek innego. Praktykowanie Magiji bez zapisywania doświadczeń jest jak prowadzenie biznesu bez księgowania go.
** Źródło: ''Rozdział XVII. Pozwolenie na odejście'', s. 147

* Wyruszają na magiczną ścieżkę bez dostatecznej refleksji, bez tak nieugiętej determinacji, którą wykrzyczał autor tej książki, kiedy podejmował pierwsze przyrzeczenie: PERDURABO – „Wytrwam do końca!” Zaczynają pięknie krocząc, a później odkrywają, że ich buty pokrywa błoto. Zamiast iść dalej, zawracają na Piccadilly. Takie osoby mogą tylko dziękować, jeśli chłopcy z ulicy będą się z nich naigrawać.
** Źródło: ''Rozdział VIII. O równowadze oraz ogólnej i szczególnej metodzie przygotowania wystroju świątyni oraz instrumentów sztuki'', s. 80, '''Uwaga:''' literówka w tłumaczeniu: jest „Piccadily”, powinno być „Piccadilly&quot;[http://hermetic.com/93beast.fea.st/files/section1/ABA/Book%204%20Part%20III%20MiTaP.pdf].

==''Ekwinokcjum bogów''==
&lt;small&gt;(wyd. Lashtal Press, Gdynia-Londyn 2012)&lt;/small&gt;

* Inicjacja to nie formalność, jak wielokrotnie zdarza się to w masonerii. Na proces składa się całe życie. Inicjacja przenika osobowość, a oficjalne przyznanie tytułu czy stopnia stanowi jedynie symbol tego, co się stało.
** Źródło: s. 95

* Muszę osiągnąć ''samadhi'' w interesie Boga.
** Źródło: s. 115

* Nie można być obojętnym wobec misterium życia i śmierci. Ta książka jest dla tych, którzy myślą za siebie i nie ulegli wpływom radia, kina oraz gazet. Oferuje ludzkości pomoc: obdarowuje społeczeństwo zdrowym rozsądkiem i szczęściem zamiast szaleństwa, które dotyka tak wielu z nas.
** Opis: o książce ''Ekwinokcjum bogów''.
** Źródło: s. 177

* Jeśli pomylimy szlaki i zaczniemy wspinać się na niewłaściwy szczyt, wówczas żadne piękne widoki nie wynagrodzą nam rozczarowania i świadomości popełnionego błędu.
** Źródło: s. 103

* Ta księga dowodzi, iż istnieje ktoś, kto myśli i działa w ponadludzki sposób. Nie ma ciała, potrafi porozumiewać się telepatycznie z ludźmi i kierować ich poczynaniami.
** Opis: o ''Księdze Prawa''.
** Źródło: s. 140

* Wersy księgi są zwięzłe i wysublimowane, proste i pozbawione rytmu niczym oślepiający promień światła. Jej metaforyka jest olśniewająca bez dekadencji i dotyka pierwszych idei. Ogłasza rewolucję w filozofii, religii, etyce, w całej ludzkiej naturze. Czyni to, jakby wspinając się po morskiej fali: ''Każdy mężczyzna i kobieta to gwiazda'', bądź wypływając niczym górski potok w sylabach ''Czyń wedle swej woli będzie całym prawem''.
** Opis: o ''Księdze Prawa''.
** Źródło: s. 142

* Zmęczony mistyką i rozczarowany magiją. Racjonalista, buddysta, agnostyk o antyklerykalnych i moralnych poglądach, torys i jakobita. Szachista, pierwszorzędny amator, potrafiący rozgrywać trzy partie naraz z zawiązanymi oczyma. Uzależniony od czytania i pisania. 
** Opis: Crowley o sobie w okresie spisywania ''Księgi Prawa''.
** Źródło: s. 144–145

==Inne==
* Cała symbolika nie tylko wolnomularstwa, ale i wielu innych tradycji zapłonęła w mojej wizji duchowej. Od tej chwili [[w:Ordo Templi Orientis|O.T.O.]] zajęło należne mu miejsce w moim umyśle. Zrozumiałem, że oto trzymam klucz do przyszłego postępu ludzkości.
** Źródło: Gerald Suster, ''Dziedzictwo Bestii'', Warszawa 2002, s. 61.

* Jestem zakłopotany.
** Opis: [[ostatnie słowa]], 1 grudnia 1947.
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Magyia jest nauką i sztuką powodującą zmiany zgodne z Wolą.
** Źródło: ''Księga 4: część II. Magyia''
** Zobacz też: [[magia]], [[nauka]], [[sztuka]]

* Najlepszymi wzorcami angielskiego pisania są Szekspir i Stary Testament, szczególnie Księga Hioba, Psalmy, Księga Przysłów, Księga Koheleta i Pieśń nad Pieśniami.
** Źródło: Pierwszy i jedyny list do jego syna Aleistera Ataturka (maj 1947), cytowany w książce Do What Thou Wilt: A Life of Aleister Crowley (2000) autorstwa Lawrence’a Sutina, s. 416 

* Płakałem jak Eliasz. To nie jest kraj ani dla poety Aleistera Crowleya ani dla adepta To Mega Theriona, którego marzenie o niesieniu pomocy bliźnim zasadza się na jednym: Prawda was wyzwoli!
** Opis: opinia o [[USA]].
** Źródło: Gerald Suster, ''Dziedzictwo Bestii'', Warszawa 2002, s. 69.

* Polemicznie pozdrawiam, Aleister Crowley.
** ''Polemically Yours, Aleister Crowley'' (ang.)
** Opis: sposób, w jaki Crowley czasami podpisywał książki i rozdawał autografy.
** Źródło: [https://www.songfacts.com/facts/ozzy-osbourne/mr-crowley songfacts.com]

* W ciągu dnia podejdziesz kilka razy do żaby i wypowiesz słowa, w których złożysz jej hołd. I będziesz prosił, żeby dokonała cudów, jakich pragniesz… Przygotujesz w tym czasie krzyż, na którym złożysz z niej ofiarę.
** Źródło: ''Rytuał''
** Zobacz też: [[alchemia]], [[okultyzm]], [[żaba]]

==O Aleisterze Crowleyu==
* Co do reszty, Crowley mówił także o samodyscyplinie dla samej siebie, samodyscyplinie «najbardziej rygorystycznej moralności na złość absolutnej wolności, w uznaniu każdego konwencjonalnego kodeksu postępowania». Z tej samej perspektywy następuje wniosek: «Jedynym grzechem jest ograniczenie», co wyraźnie odnosi się do prawdziwej woli.
** Autor: [[Julius Evola]]
** Źródło: [http://www.gornahoor.net/library/EvolaOnCrowley.pdf Aleister Crowley (by Julius Evola)]

* Panie Crowley, co poszło nie tak w Pana głowie? Och, Panie Crowley, rozmawiał Pan z umarłymi? Twój styl życia wydawał mi się tak straszny. Z dreszczykiem emocji. Oszukałeś wszystkich przy użyciu magii. Czekałeś, aż wezwie Cię Szatan.
** ''Mr. Crowley. What went on in your head? Oh, Mr. Crowley. Did you talk to the dead? Your lifestyle to me seemed so tragic. With the thrill of it all. You fooled all the people with magic. Yeah, you waited on Satan's call.'' (ang.)
** Autor: [[Ozzy Osbourne]], utwór ''Mr. Crowley''

* Ponieważ odziedziczył ogromną fortunę, szybko zaczął się oddawać zamiłowaniu do 12-letnich prostytutek, szachów, poezji i „magii”, od czasu do czasu organizując też wypady w góry.
** Autor: [[Mick Conefrey]]
** Źródło: ''Duchy K2. Epicka historia zdobycia szczytu''

* Przeczytałem kilka książek o Aleisterze Crowleyu. Był bardzo dziwnym facetem, a ja zawsze chciałem napisać o nim piosenkę.
** Autor: [[Ozzy Osbourne]]
** Źródło: [https://www.songfacts.com/facts/ozzy-osbourne/mr-crowley songfacts.com]

* Przeczytałem Magiję w teorii i praktyce (autorstwa Aleistera Crowleya), gdy miałem jakieś 11 lat, ale musiało minąć sporo czasu, zanim zrozumiałem, o co w tym chodzi.
** Autor: [[Jimmy Page]]
** Źródło: Wiesław Weiss, Robert Filipowski, Bartek Koziczyński, Marek Świrkowicz, Łukasz Wiewiór, Paweł Brzykcy, Grzesiek Kszczotek, Jordan Babula, „Led Zeppelin po całości”, Teraz Rock Kolekcja, nr 4 (6), 2009.

{{SORTUJ:Crowley, Aleister}}
[[Kategoria:Angielscy poeci]]
[[Kategoria:Okultyści]]</text>
      <sha1>38fgujzhhh5rfci6451oop2gbdpxh8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michał Heller</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14971</id>
    <revision>
      <id>644509</id>
      <parentid>639300</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33769" sha1="cel1cqqdw5dr119b9wltrzl9x2m8ztu" xml:space="preserve">[[Plik:Michal Heller by Adam Walanus (49).jpg|mały|{{center|Michał Heller}}]]
'''[[w:Michał Heller|Michał Kazimierz Heller]]''' (ur. 1936) – polski fizyk teoretyczny, kosmolog, [[filozof]], [[teolog]], katolicki prezbiter.

==''Wszechświat u schyłku stulecia'' (1994)==
&lt;small&gt;(Wyd. Znak, Kraków, ISBN 8370063489)&lt;/small&gt;
* Jeżeli mam kochać właśnie ten a nie inny skrawek ziemi tylko dlatego, że się na nim urodziłem, to dlaczego nie mam kochać tego wycinka czasu, który spośród wszystkich możliwych epok i stuleci został mi dany do dyspozycji? (…) Jeżeli mamy być patriotami naszych czasów, to powinniśmy starannie pielęgnować to, co się nam w nich udało osiągnąć.
** Źródło: s. 7–8, ''Wstęp''
** Zobacz też: [[patriotyzm]]

* To metody właśnie kryją w sobie zalążki przyszłych światów.
** Źródło: s. 10, ''Wstęp''

* Zaryzykowałbym twierdzenie, że wiele „udziwnień”, którym hołdują rozmaite gałęzie sztuki począwszy od końca XIX wieku, nie jest niczym innym jak tylko kolejnymi próbami dotrzymania kroku nauce (i jej pochodnej, technice) w ciągu coraz bardziej zawrotnych i abstrakcyjnych sukcesów.
** Źródło: s. 17, ''Rozdział 1: Uśmiech Gioccondy a współczesna fizyka''

* Lwią część odpowiedzialności za rozłam między naukami empirycznymi a humanistycznymi ponosi prymitywna interpretacja mechaniki klasycznej i wynikający z tej interpretacji mechanistyczny obraz świata.
** Źródło: s. 33, ''Rozdział 4: Twórczy chaos''

* Twórczość jest przeznaczeniem człowieka.
** Źródło: s. 41, ''Rozdział 5: Geometryczne piękno świata''
** Zobacz też: [[przeznaczenie]]

* To, co jeszcze niedawno było wyczynem na miarę nagrody Nobla, dziś jest chlebem powszednim fizyków.
** Źródło: s. 58, ''Rozdział 8: Tworzywo Wszechświata''
** Zobacz też: [[Nagroda Nobla]]

* Tęsknimy ku jedności, ale jesteśmy wynikiem podziałów.
** Źródło: s. 59, ''Rozdział 8: Tworzywo Wszechświata''
** Zobacz też: [[tęsknota]], [[jedność]]

* Wyobraźnia zawsze odgrywała w fizyce ważną rolę. Jeżeli nie można (np. z powodu ograniczeń technicznych lub z lenistwa) wykonać jakiegoś eksperymentu, to trzeba go sobie dokładnie wyobrazić.
** Źródło: s. 61, ''Rozdział 9: Genialna pomyłka''

* Jeżeli nawet historia fizyki wydaje się powtarzać, to zwykle – po dokładniejszym wglądzie – okazuje się, że kolisko dziejów nie zamyka się, lecz linią wstępującą, na kształt spirali, prowadzi do regionów kryjących w sobie wiele niespodzianek.
** Źródło: s. 71, ''Rozdział 10: Między dziewiętnastym a dwudziestym pierwszym wiekiem''

* Przyszłość pozostaje otwarta i ryzyko zawsze jest w nią wkomponowane, ale horyzonty nauki są horyzontami przyszłości.
** Źródło: s. 72, ''Rozdział 10: Między dziewiętnastym a dwudziestym pierwszym wiekiem''

* Chcąc powiedzieć coś wartościowego o dziedzinie, w której kompetentne są dwie specjalności, trzeba narazić się obydwom.
** Źródło: s. 78, ''Rozdział 11: O języku fizyki''

* Matematyka wykracza poza funkcje przypisywane zwykle językowi.
** Źródło: s. 88, ''Rozdział 11: O języku fizyki''

* Sądzę, że temat metaforyczności języka nauk ścisłych nadal czeka na wnikliwe opracowanie.
** Źródło: s. 90, ''Rozdział 11: O języku fizyki''

* Matematyk Allen Hammond powiedział kiedyś, że „w okopach wszyscy jesteśmy platonikami”.
** Źródło: s. 92

* Teoria Wszystkiego przekreśliłaby – przynajmniej w zasadzie – empiryczny charakter fizyki, czyniąc z niej naukę podobną do matematyki, w której wszystkie własności świata wynikałyby z podstawowych aksjomatów teorii.
** Źródło: s. 119

* Jest rzeczą oczywistą, że możliwość lub niemożliwość skonstruowania Teorii Wszystkiego (przy bardziej maksymalistycznym jej rozumieniu) istotnie zależy od wielu filozoficznych założeń (zarówno ontologicznych, jak i epistemologicznych). Nie da się mówić o Wszystkim, nie wchodząc na teren filozofii.
** Źródło: s. 127

* Sądzę, że największe osiągnięcie współczesnej fizyki stanowi odkrycie, że nasz zdrowy rozsądek jest ograniczony do bardzo wąskiej dziedziny codziennego doświadczenia. Poza tą dziedziną rozciąga się obszar, do którego nasze zmysły nie mają dostępu.
** Źródło: s. 153

* Schrödinger zadał sobie kiedyś pytanie: jakie osiągnięcia nauki najbardziej pomogły religijnemu poglądowi na świat? I sam sobie udzielił odpowiedzi: wyniki Boltzmanna i Einsteina dotyczące natury czasu.
** Źródło: s. 154

* To prawda, że Tajemnica nie znajduje się w twierdzeniach nauki, lecz w jej horyzoncie. Ale ten horyzont przenika wszystko.
** Źródło: s. 161

==''Kosmologia kwantowa'' (2001)==
&lt;small&gt;(Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa, ISBN 8372550549)&lt;/small&gt;

* Często w gronie fizyków słyszy się zdanie, że każdy, kto zajmuje się kosmologią, prędzej czy później „skończy w kwantowej grawitacji”. W moim przypadku zdanie to okazało się prawdziwe. I wcale tego nie żałuję.
** Źródło: s. 13, ''Wstęp''
** Zobacz też: [[grawitacja kwantowa]], [[kosmologia]]

* Nie tylko Wszechświat jest wyzwaniem dla człowieka. Człowiek jest wyzwaniem dla samego siebie.
** Źródło: s. 13, ''Wstęp''
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Jeżeli fizyki nie nazywamy królową nauk, to tylko dlatego, że światem już nie rządzą koronowane głowy.
** Źródło: s. 16, ''Rozdział 1: Czy współczesna fizyka jest chora na schizofrenię?''
** Zobacz też: [[król]], [[korona]], [[głowa]]

* Jedynie na wstępnych etapach rozwoju nauki może się wydawać, że doświadczenie to coś niezależnego od teorii.
** Źródło: s. 23, ''Rozdział 2: Względność i kwanty''
** Zobacz też: [[doświadczenie]], [[teoria]]

* Energie potrzebne do tego, by spenetrować obszar kwantowej grawitacji, są tak ogromne, że może nimi swobodnie operować tylko literatura ''science fiction''.
** Źródło: s. 32, ''Rozdział 2: Względność i kwanty''
** Zobacz też: [[energia]]

* Teraz powiem rzecz nieoczekiwaną: to, co współczesna fizyka rozumie przez wyrażenia „siła” lub „oddziaływanie”, jest najbardziej zbliżone do tego, co potocznie określa wyraz „symetria”.
** Źródło: s. 62, ''Rozdział 5: Ku jedności''
** Zobacz też: [[siła]], [[symetria]]

* Z oczywistych względów mamy prawo przypuszczać, że nasz Wszechświat jest bardziej prawdopodobny od tych, które nie zaistniały.
** Źródło: s. 80, ''Rozdział 7: Wszechświat i instantony''
** Zobacz też: [[prawdopodobieństwo]]

* Przepowiednie w fizyce mają to do siebie, że ich spełnienie zaskakuje nawet najśmielszych proroków.
** Źródło: s. 113, ''Rozdział 10: Struktura początku i końca''
** Zobacz też: [[przepowiednia]], [[prorok]], [[zdziwienie]]

* Geometria nieprzemienna ma po swojej stronie atut nowości, wyrafinowane pojęcia matematyczne, zadziwiające swoją ogólnością i stopniem abstrakcji, oraz grupę zdolnych matematyków, biegłych w dziedzinie, która jeszcze ciągle wykracza poza standardowe wyszkolenie fizyków teoretyków.
** Źródło: s. 129, ''Rozdział 12: Od superstrun do geometrii nieprzemiennej''
** Zobacz też: [[geometria]], [[abstrakcja]]

* W grę zwaną nauką zawsze jest wkomponowany element ryzyka.
** Źródło: s. 141, ''Rozdział 12: Od superstrun do geometrii nieprzemiennej''
** Zobacz też: [[gra]], [[ryzyko]]

* Wszystko dziś wydaje się wskazywać na to, że w naszych badaniach zbliżamy się jednak do jakiejś granicznej sytuacji. Najbanalniejszą, ale równocześnie najbardziej konkretną, jest granica finansowa.
** Źródło: s. 147, ''Zakończenie: w erze Plancka fizyka spotyka się z filozofią''
** Zobacz też: [[granica]], [[pieniądze]]

* Fizyka to pasjonująca nauka, bo jest naszym Wielkim Pytaniem skierowanym do Rzeczywistości.
** Źródło: s. 147, ''Zakończenie: w erze Plancka fizyka spotyka się z filozofią''
** Zobacz też: [[pytanie]], [[rzeczywistość]]

==''Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata'' (2002)==
&lt;small&gt;(Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa, ISBN 8372551278)&lt;/small&gt;

* Fascynacje kosmologią zwykle dotyczą jej wizualnej strony. Wystarczy przyjrzeć się uważniej zdjęciu odległej galaktyki, by doznać filozoficznego zachwytu – kimże jesteśmy w porównaniu z tymi milionami lat świetlnych.
** Źródło: s. 12, ''Wstęp''

* Matematyczne modele są nie mniej piękne niż zdjęcia z teleskopu Hubble’a. (…) Uprawianie kosmologii (czy w ogóle fizyki teoretycznej) jest głębokim, wręcz egzystencjalnym przeżyciem. W każdym razie takim jest dla mnie. I właśnie tym przeżyciem chcę się podzielić z Czytelnikiem.
** Źródło: s. 13, ''Wstęp''

* Matematyka odsłania swoje piękno tylko tym, którzy nie boją się wysiłku ścisłego myślenia. Każdy, kto (…) usprawiedliwia swoją niechęć do zrozumienia najprostszych reguł pojęciowych, (…) pozbawia się „dodatkowego zmysłu”, dzięki któremu głębiej widzi rzeczywistość.
** Źródło: s. 13, ''Wstęp''

* Wszelkie granice stawiane ludzkiemu poznaniu prędzej czy później są przekraczane, nawet gdy jest to wbrew regułom uznanej metodologii. I dobrze, że tak się dzieje.
** Źródło: s. 25, ''Rozdział 1: Co to jest Wszechświat?''

* Horyzonty kosmologiczne znacznie wykraczają poza horyzonty wyznaczane zdolnością rozdzielczą największych teleskopów.
** Źródło: s. 34, ''Rozdział 1: Co to jest Wszechświat?''

* Jeszcze raz się okazało, że rzeczywistość matematyczna jest bogatsza niż możliwości naszej wyobraźni.
** Źródło: s. 45, ''Rozdział 2: Czas i historia''

* Dla fizyki teoretycznej nie ma innej drogi jak tylko królewska droga matematyki.
** Źródło: s. 52, ''Rozdział 2: Czas i historia''

* Złośliwa natura osobliwości nie szczędzi okazji do postępu.
** Źródło: s. 65, ''Rozdział 3: Złośliwa natura osobliwych czasoprzestrzeni''

* Nie pierwszy raz w tym stuleciu teoretycy relatywiści zaszczepili nowe metody w geometrii.
** Źródło: s. 66, ''Rozdział 4: Dramat początku i końca''

* Spojrzenie matematyka zawsze odznacza się ogólnością.
** Źródło: s. 70, ''Rozdział 4: Dramat początku i końca''

* Nasze intuicyjne pojęcia ciągłości i gładkości wyrosły z nawyków powstałych w wyniku obcowania z przestrzeniami euklidesowymi. Nie ma żadnych powodów, by matematyk musiał ulegać tym nawykom.
** Źródło: s. 80, ''Rozdział 5: Demiurg i geometria''

* Już nieraz postęp w metodach matematycznych podpowiadał właściwą drogę poszukiwania teorii fizycznych.
** Źródło: s. 87, ''Rozdział 5: Demiurg i geometria''

* Wielka matematyczna erudycja Connesa, jego odwaga i intuicja pozwoliły mu widzieć dalej niż inni.
** Źródło: s. 92, ''Rozdział 6: Nowa geometria''

* Z historii matematyki wiadomo, że gdy do udowodnienia twierdzenia lub do rozwiązania problemu trzeba wykorzystać różne, i to bardzo odległe od siebie działy matematyki, zwykle oznacza to, iż dane twierdzenie lub problem mają kluczowe znaczenie.
** Źródło: s. 92, ''Rozdział 6: Nowa geometria''

* Nie istnieją z góry ustalone granice matematyki, poza które nie można wyjść; wydaje się, że wszystko prędzej czy później podda się matematycznym badaniom, byle tylko odpowiednio rozwinąć metody matematyczne.
** Źródło: s. 97, ''Rozdział 6: Nowa geometria''

* Nie pierwszy raz w dziejach nauki fizyka podpowiedziała matematyce drogę rozwoju.
** Źródło: s. 108, ''Rozdział 8: Nieprzemienny reżim w historii Wszechświata''

* Właśnie tym nauka różni się od wielu innych dziedzin działalności człowieka, że potrafi skutecznie przeciwstawiać się jego utrwalonym poglądom i wyobrażeniom.
** Źródło: s. 115, ''Rozdział 9: Dynamika bez czasu''

* Potęga matematyki tkwi właśnie w jej zdolności ujmowania tego, co jest niewyrażalne poprzez język.
** Źródło: s. 119, ''Rozdział 9: Dynamika bez czasu''

* Do przeszłości należą już czasy, kiedy jedyny cel nauk empirycznych upatrywano w przewidywaniu zjawisk.
** Źródło: s. 171, ''Rozdział 14: Na granicach metody''

* Winniśmy wdzięczność Stwórcy, że w stosunku do nas nie był na tyle złośliwy, by nam całkowicie uniemożliwić badanie w głąb. Dał nam bowiem matematykę, która do pewnego stopnia zastępuje nam zmysły w obszarach badawczych zmysłom niedostępnych.
** Źródło: s. 174, ''Rozdział 14: Na granicach metody''

* W swoich coraz głębszych warstwach Wszechświat staje się coraz bardziej zunifikowany i prosty.
** Źródło: s. 175, ''Rozdział 14: Na granicach metody''

* Świat nie został skrojony ani na miarę naszych potocznych wyobrażeń, ani na miarę naszych poznawczych możliwości. Powinniśmy jednak się cieszyć, że nasze poznawcze możliwości sięgają aż tak głęboko.
** Źródło: s. 175, ''Rozdział 14: Na granicach metody''

* Zbytni pośpiech jest częstym błędem uczonych i filozofów. Za wczesne sięganie po pytania ostateczne staje się powodem rozczarowań i naraża na błędy.
** Źródło: s. 181, ''Rozdział 15: Niedozwolony przeskok''

* W pytaniu, dlaczego istnieje raczej coś niż nic, kryje się wielka metafizyczna zagadka.
** Źródło: s. 184, ''Rozdział 15: Niedozwolony przeskok''

* Na własnych błędach nauczyłem się jednego: matematyka ma zawsze rację. Ilekroć coś nie wychodziło tak, jak chciałem, i byłem tym załamany, zawsze w końcu okazywało się, że niechciane rozwiązanie prowadzi do jeszcze ciekawszych rezultatów. Trzeba dać się prowadzić matematyce i, oczywiście, mieć zawsze w perspektywie motywację fizyczną, uzasadniającą w ogóle podjęcie całego programu.
** Źródło: s. 186, ''Posłowie''

==''Podglądanie Wszechświata'' (2008)==
&lt;small&gt;(Wyd. Znak, II wydanie 2011, ISBN 9788324018543)&lt;/small&gt;

* Choć może nie zawsze sobie to uświadamiamy, to właśnie postęp nauki zmienia oblicze świata.
** Zobacz też: [[postęp]]

* Nie jest problemem czy absolut istnieje – jakiś musi istnieć.
** Zobacz też: [[absolut]]

* Piękno naukowej przygody polega na tym, że nigdy nie zabraknie dalszych znaków zapytania.
** Zobacz też: [[przygoda]], [[znak zapytania]]

* Wszechświat pęcznieje niczym chciwość bramina.
** Zobacz też: [[chciwość]]

==Wywiad ''Dowód na istnienie Boga''==
&lt;small&gt;(Jerzy Baczyński, Adam Szostkiewicz, [https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/248340,1,dowod-na-istnienie-boga.read „Polityka”, 25 grudnia 2004])&lt;/small&gt;

* Cała droga pośrednia jest znana i wiadomo, że po drodze sygnał jest poddawany przekształceniom matematycznym. Więc świat, tak jak go postrzegamy i rekonstruujemy w naukowych teoriach, na pewno jest w jakimś stopniu naszą konstrukcją. Co więcej, są zwierzęta, które mają inne zmysły niż my. Nie wiemy, co one widzą, jak czują ten świat. Matematyka jest wiedzą obiektywną, nie zależy od naszego widzimisię, ale przecież wszystkie symbole i aksjomaty my wymyślamy. Odkrywamy matematyczne struktury, ale nie całkiem biernie, wkładamy w ten proces nasze kategorie. Ale nasze kategorie poznawcze nie są dane z góry, tylko wypracowane przez ewolucję. Element wkładu człowieka jest ogromny, ale to, co niepoznane, da się jednak poznać przynajmniej w jakimś stopniu.

* Definicja, jeśli ma być naukowa, musi być operacyjna, to znaczy, że dane pojęcie musi prowadzić do możliwości pomiaru zakończonego jakąś liczbą. Więc, na przykład, mogę zdefiniować masę, bo mogę ją zmierzyć i wyrazić na przykład w gramach, ale nie mogę zdefiniować materii. Mogę zmierzyć energię, masę, przyspieszenie, nie materię, więc nie jest ona pojęciem naukowym; jest pojęciem filozoficznym, podobnie jak Wszechświat. Nie ma jakiejś liczby, która by nam opisała, zmierzyła Wszechświat

* Dzisiaj mówi się już o wielu wszechświatach, czyli światach, które ze sobą nie mają żadnej łączności, a więc, choć matematycznie możliwe, są de facto niepoznawalne, a zatem w zasadzie wychodzą poza obszar nauki.
** Zobacz też: [[Wszechświat]]

* Gdy w 1915 r. Einstein rozwiązywał swoje słynne równanie pola grawitacyjnego i wychodziło mu, że Wszechświat jest niestabilny. On sam z tym się filozoficznie nie zgadzał. Dodał wówczas do równania człon, zwany kosmologicznym, żeby zmusić równanie do stabilności. I co się wkrótce okazało? Że świat nie jest stabilny, że się rozszerza, odkryto efekt ucieczki galaktyk.
** Zobacz też: [[Albert Einstein]]

* Intuicja fizyczna mówi, że w erze Plancka grawitacja powinna ujawnić swoją kwantową naturę, tym samym prowadząc do unifikacji obu wielkich teorii fizycznych.

* Ja się najlepiej modlę wtedy, gdy pracuję nad matematyką. Dlatego że matematyka to absolut, jedyny obszar ludzkiej działalności, który nie został dotknięty grzechem pierworodnym. W matematyce wszystko jest tak, jak powinno być. Nie może być inaczej.

* Jak wiadomo, w komputerze znajdują się jakieś druty, półprzewodniki, płytki, czyli tzw. hardware. Podobnie obiekty, które można zobaczyć na niebie i zmierzyć, to hardware Wszechświata – materia, z której wszystko jest zrobione. Ale cała ta maszyneria, komputerowa czy kosmiczna, nie miałaby sensu, gdyby nie było programu, software. Językiem Wszechświata jest matematyka, jego software jest pisany językiem matematyki.

* Językiem Wszechświata jest matematyka. Cała fizyka jest właściwie matematyką z pewnym naddatkiem interpretacyjnym, odnoszącym struktury matematyczne do rzeczywistego, dostępnego eksperymentom świata

* Jeżeli Wszechświat istniał przed osobliwością, zapomniał, jaki był, wszelkie informacje o czymkolwiek, co mogło istnieć przedtem, zostały wymazane z obecnej fizyki

* Już od dłuższego czasu zajmuję się nie tyle kosmologią, ile poszukiwaniem kwantowej teorii grawitacji.

* Liczenie, które zwykle utożsamiamy z matematyką, to tylko jedno z jej narzędzi. Matematyczne morze struktur jest nieskończone. Obcowanie z nimi dostarcza silnych przeżyć estetycznych, jak obcowanie z poezją.

* Moja rodzina została w 1940 r. wywieziona do Rosji, ja byłem wtedy bardzo mały. Przebywaliśmy tam przez całą wojnę. Najpierw na Syberii, a pod koniec nad Wołgą

* Może to straszna moja wada, ale zawsze dążyłem do rzeczy najważniejszych. A co może być ważniejsze niż nauka i religia? I one jakoś zaspokajały moje tęsknoty – w nich widziałem poszukiwanie sensu.

* Okazuje się, że od pewnego czasu oddziaływanie z nauką było znacznie bogatszym źródłem rozmaitych przemyśleń teologicznych niż dysputy wewnątrzteologiczne. Tomizm wyrósł ze zderzenia ówczesnej platońskiej myśli europejskiej z naukami przyrodniczymi, przyniesionymi wraz z arystotelizmem do Europy przez Arabów.

* Pewien wybitny uczony matematyk i agnostyk spytał mnie kiedyś, czy Pan Bóg zna matematykę. Nie zna – odpowiedziałem, bo Pan Bóg jest matematyką. Leibniz sądził, że Bóg myśli matematyką. Prawdy matematyczne są Jego myślami.

* Podstawowe dla naszego postrzegania świata pojęcia załamują się po przekroczeniu progu Plancka, a gdy nie ma czasu i przestrzeni, nie można mówić o geometrii, a więc i o żadnym punkcie.
** Zobacz też: [[Max Planck]]

* Porażki nie dotyczyły kwestii istnienia Boga. Chodziło o zaangażowanie w konkretną formę religijności. Najwięcej o tym rozmyślałem w czasie studiów seminaryjnych: czy stając wobec chrześcijaństwa, mam racjonalne przesłanki, aby przyjąć tę religię? Jeśli nie, to nie należy jej przyjmować, ale jeśli uznałem, że takie przesłanki posiadam, to przyjmuję chrześcijaństwo z całą jego doktryną. Usuwać z religii coś, co mi się nie podoba, uważam za niezbyt rozsądne.

* Prawa matematyki nie podlegają zmianom, są wieczne, istnieją niezależnie od świata materialnego i od naszego umysłu
** Zobacz też: [[matematyka]]

* Problem polega na tym, że cały świat jest śladem Boga, jest dziełem Stwórcy i dlatego nie można znaleźć jakiegoś bożego podpisu, bo dzieło tworzy całość, całe jest podpisem. Żeby widzieć ruch, musimy odnieść się do czegoś, co jest nieruchome. Lecąc samolotem i nie widząc ziemi pod nami, nie czujemy w ogóle ruchu. Żeby zobaczyć, że świat jest dziełem Boga, musielibyśmy zobaczyć coś, co nie jest światem, czyli wyjść poza świat.

* Religia, i nauka czują się zagrożone przez te wszystkie New Age, przez obniżenie poziomu masowej edukacji i kultury. Obniżenie standardów dotyka i Kościołów, i nauki. Nie słucha się elit, lecz masy i to też powoduje, że Kościoły i uczeni są jakby w jednym obozie.

* Świat ma bowiem tę dziwną właściwość, że można go badać matematycznie. Nie wiemy, na czym ta własność polega, ale jest i właśnie dlatego nauka jest możliwa

* Teologowie na temat Trójcy napisali tomy i czytając niektóre z nich, denerwowało mnie to, że tam już nie było żadnej tajemnicy. Wszystkie relacje między Ojcem, Synem i Duchem zostały wyjaśnione, funkcje Trzech Osób rozdzielone itd. Wydaje mi się, że Pan Bóg dobrze się bawi (bo ma poczucie humoru), gdy czyta podręczniki teologii. W religii muszą być tajemnice; są one jej koniecznym elementem.

* To jest też przedmiot teologiczny, bo z chwilą, kiedy chce się poznać autora, czyta się jego dzieło. A to dzieło jest nie mniej ważne niż katechizm. Są dwie księgi – historii i przyrody.
** Opis: odpowiedź Michała Hellera na pytanie; „zamiast badać tajemnicę katechizmu, zabrał się ksiądz za tajemnicę Wszechświata”.
** Zobacz też: [[teologia]]

* W żadnej religii nie ma takiej definicji Boga jak w chrześcijaństwie – Bóg jest miłością.

* Wszechświat ma pewien sens: jest niezmiernie racjonalny. Da się go badać. Gdyby człowiek czy ludzkość nie miała sensu, to – według mnie – byłby to straszny dysonans: racjonalna przyroda miałaby stworzyć coś tak irracjonalnego?

* Zawsze najbardziej przyciąga naszą ciekawość to, co znajduje się poza granicą naszej wiedzy. Dlatego już od dłuższego czasu zajmuję się nie tyle kosmologią, ile poszukiwaniem kwantowej teorii grawitacji. (Podobno jest regułą, że w pewnym wieku każdy kosmolog zaczyna zajmować się kwantową grawitacją). Ta teoria ma wyjaśnić pierwsze sekundy istnienia Wszechświata. To jest dziś zagadnienie numer jeden dla fizyki.

==Wywiad ''Cząstka Pana Boga''==
&lt;small&gt;(Jerzy Baczyński, „Polityka”, 20 listopada 2014)&lt;/small&gt;

* Dzisiaj nauki biblijne są naprawdę na dobrym poziomie, obejmują studia nad językami starożytnymi, archeologię, analizy krytyczno-literackie, semiotykę, wiele innych dyscyplin – szkoda, że ten dorobek, mimo wysiłku biblistów, jakoś nie dociera do powszechnej świadomości.

* Dzisiaj tak się często interpretuje religię, jakby wszystko już raz na zawsze zawarte było w Biblii. Ale myślę, że to się łączy z upadkiem poziomu teologicznego. Oczywiście są wybitni teologowie i są mierni, mający jednak przemożny wpływ na działalność duszpasterską, katechetyczną, na poziom dyskursu religijnego w społeczeństwie.

* Ja myślę, że religia po to została dana człowiekowi przez Pana Boga, żeby mu jakoś pomóc w tym dramatycznym poszukiwaniu sensu. Może jacyś wybitni filozofowie i uczeni mogą obywać się bez religii, bo sami swoim rozumowaniem dochodzą do jakichś odpowiedzi, ale przeciętny człowiek chyba ma jednak łatwiej, jeśli jest religijny.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[religia]]

* Jan Paweł II był bardzo otwarty na naukę, zapraszał nas, dyskutował, zachęcał i może to jakoś przeniknęło także do świadomości i postaw naszej hierarchii. Jest np. taki watykański dokument, chyba jeszcze z lat 80., przeciwko fundamentalistycznemu interpretowaniu Biblii. Także papież Benedykt XVI podziela ten punkt widzenia; proszę przeczytać jego słynne przemówienie w Ratyzbonie. On mówi o hellenistycznej tradycji chrześcijaństwa, o Bogu racjonalnym… to jest piękny tekst.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]]

* Jeśli napotykam problem i on ma takie, a nie inne rozwiązania matematyczne, to nic na to nie poradzę. Nie mam nad tym władzy. To daje mi poczucie tajemnicy, ale nie bezsensu. I wtedy mam wybór: albo przyjąć, że żyję w świecie bezsensownym, bo nie potrafię go zrozumieć, albo że ma on sens, choć dla mnie niezrozumiały. Wybór bezsensu byłby dysharmonią, zgrzytem w zderzeniu z racjonalnością świata. Świat byłby schizofreniczny, gdyby pozostawał racjonalny w swojej warstwie przyrodniczej i irracjonalny w człowieku, który jest szczególną, świadomą częścią przyrody.

* Księga Rodzaju, Genesis, to jest kompozycja literacka, a nie podręcznik kosmologii, to jest piękny poemat, zapewne o funkcji liturgicznej, i trzeba go tak tłumaczyć, a nie dosłownie.
** Zobacz też: ''[[Księga Rodzaju]]''

* My, fizycy, jesteśmy w lepszej sytuacji niż wielu ludzi wykształconych, nawet wykształconych teologów, bo w swojej działalności dotykamy bezpośrednio racjonalności świata. To jest niezmiernie silne doświadczenie egzystencjalne.

* Niski jest też poziom wiedzy religijnej u ludzi, którzy uważają się za wierzących. Często pozostaje jakby zamrożony na etapie przygotowania do Pierwszej Komunii Świętej, jeszcze w dodatku zniekształcony zapomnieniem. Stąd się bierze takie uproszczone przekonanie, że w Biblii jest wszystko. Jeśli popatrzymy na historię teologii, tak absolutnie nie było. Weźmy starożytność chrześcijańską: były wówczas sławne szkoły biblijne, największa w Aleksandrii, druga w Antiochii i tam obowiązywało tłumaczenie Pisma Świętego alegoryczne, nie dosłowne. Wystarczy przeczytać ówczesne komentarze, choćby pięć pięknych komentarzy św. Augustyna do Księgi Rodzaju. Tam jest zawarta ważna zasada, którą Kościół kierował się potem przez wieki. Augustyn pisze, że jeśli napotykamy w Piśmie Świętym jakieś stwierdzenia, które wydają się sprzeczne z dobrze ustaloną prawdą świecką – nie było wtedy nauki w dzisiejszym pojęciu, ale „dobrze ustalone prawdy” – to mamy obowiązek przyjąć tę prawdę za autentyczną i uznać, że dotychczas źle rozumieliśmy tekst biblijny.

* Otóż, przed wielu laty zostałem zaproszony na debatę w brytyjskiej telewizji BBC w znanym niedzielnym programie „Sedno sprawy”. Wśród dyskutantów był też Richard Dawkins, autor „Boga urojonego”, prorok ateizmu, człowiek w poglądach dość agresywny. Nagranie w czeskim klasztorze w Brnie trwało kilka godzin. Ktoś nas w końcu zapytał, jaka jest główna różnica między poglądami moimi i Dawkinsa, bo on sam był chyba zaskoczony, że nie walczyłem np. z teorią ewolucji. Powiedziałem, że widzę między nami jedną małą różnicę – in spelling, w pisowni… Co to znaczy, pyta Dawkins? Bo ty słowo ''rationality'' mówisz małą literą, a ja dużą – odpowiedziałem. On chwilę pomyślał i odrzekł: ''you are probably right'', chyba masz rację.

* Pytanie, czy Bóg stworzył świat, wykracza poza metodę naukową. Ale to nie znaczy, że jest irracjonalne, choć tak uważali naukowi pozytywiści, dominujący w świecie naukowym gdzieś do lat 70. ubiegłego wieku. Dziś, przeciwnie, wielu uczonych fascynuje, co jest poza obszarem naukowej metody. Tym samym zakładają, że granice racjonalności nie pokrywają się z granicami naukowości, z granicami nauki empirycznej. Zastanawiają się choćby nad tym, że jeśli świat fizyczny tłumaczy się za pomocą praw przyrody, które odkrywamy, to skąd się wzięły te prawa?

* W matematyce rozumienie graniczy z oswajaniem się. Z wielowymiarowymi przestrzeniami stosunkowo łatwo jest się oswoić. Ale to oczywiście w niczym nie zmienia odczucia, że matematyka „jest nie z tej ziemi”.

==Wywiad ''Język Pana Boga''==
&lt;small&gt;(Jerzy Baczyński, [http://archiwum.polityka.pl/art/jezyk-pana-boga,436255.html Niezbędnik inteligenta, „Polityka”, 21 listopada 2014])&lt;/small&gt;

* Chłopa spod krzyża, teologa i fizyka łączy to samo poszukiwanie sensu, choć oni różnymi językami opisują swoje doświadczenia i otaczający ich świat.

* Chrystus uczył o Bogu, że jest Ojcem, który daje chleb powszedni – to jest najważniejsze przesłanie, a te wszystkie inne obrazki, które sobie ponaklejała historia, są wtórne i nieistotne. Oczywiście Chrystus mówi o Bogu więcej, niż mówi refleksja nad nauką, ale to doskonale jedno do drugiego pasuje. Bóg Chrystusa i Bóg, do którego można dojść, kontemplując świat przez szkiełko nauki, nie są różnymi bogami.
** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]]

* Jaka jest prawdziwa teologiczna treść tego pierwszego rozdziału Genesis? Transcendencja Boga, Bóg jest ponad wszystkim, wszystko pochodzi od Boga. To są fundamentalne prawdy teologiczne, tak samo ważne dla fizyków i niefizyków, choć oczywiście nie mają waloru fizycznego. Oczywiście nie wszystkie fragmenty biblijne należy interpretować w sposób przenośny. Są w Biblii różne rodzaje literackie. Podobnie jak dziś: poezja, powieść, nowela, sprawozdanie… Z tym, że rodzaje literackie Starożytnego Wschodu nie pokrywają się z dzisiejszymi rodzajami literackimi. Zidentyfikowanie rodzaju literackiego jest ważnym elementem egzegezy. Innej prawdy oczekujemy od reportażu, innej od poezji.

* Otóż jest Księga Objawienia, Biblii, przez którą Pan Bóg mówi do człowieka, i jest druga księga, przez którą także mówi Bóg – Księga Przyrody. Ojcowie Kościoła chętnie używali tej metafory. Znajdujemy ją już nawet u św. Augustyna.

* Słynne leibnizowskie pytanie: „dlaczego istnieje raczej coś niż nic?”, dlaczego musimy kierować się racjonalnością? Tego się nie da uzasadnić racjonalnie, bo to byłoby błędne koło. Czyli zasada, że powinniśmy postępować racjonalnie, jest wyborem. Kultura ludzka dokonała tego wyboru pierwszy raz w starożytności, gdy powstała filozofia, a drugi raz, gdy powstały nauki empiryczne.

* W teologii katolickiej uważa się, że są dwa źródła objawienia: Pismo Święte i Tradycja, oraz że jest wiele prawd zawartych w Tradycji, których nie ma w Piśmie Świętym, np. to, które księgi należy uważać za Pismo Święte.
** Zobacz też: ''[[Biblia]]'', [[tradycja Apostolska]]

* Wśród filozofów przeważa opinia, że matematykę się tworzy, no bo przecież możemy sobie wymyślać reguły, definicje, teorie. Matematycy w większości twierdzą, że matematykę się jednak odkrywa. Gdybyśmy z dwustu różnych planet ściągnęli matematyków i dali im zadanie do rozwiązania, każdy rozwiąże tak samo, aczkolwiek z pewnością w innych symbolach i konwencjach.

==Inne==
* Ja sądzę, że jednym z takich wykładników mądrości, a człowiek się stara być mądrym, to jest wybiegać myślą naprzód. Gdyby ludzie myśleli troszkę bardziej perspektywicznie, niekoniecznie od razu o wieczności, ale wybiegać tak o rok, dwa naprzód, to by mniej głupstw robili. A jeśli się wybiega jeszcze dalej, to może jeszcze mniej głupstw by robili.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=Q0edQgy056Q ''O wieczności''], Centrum Kopernika, 11 października 2020.

* Kiedyś miałem na ten temat dyskusję ze znanym biologiem Richardem Dawkinsem, który jest autorem bardzo głośnej książki „Bóg urojony”. Książki moim zdaniem bardzo prymitywnej. Kiedy po raz pierwszy ją przeczytałem, to powiedziałem sobie, że ja z tymi problemami, które on tak ostro stawia, uporałem się, gdy miałem 17 lat. Nasza rozmowa miała miejsce kilkanaście lat temu. Jak twierdził Dawkins, Pan Bóg nie jest nam potrzebny, bo wszystkie zjawiska biologiczne możemy wytłumaczyć za pomocą praw fizyki. A ja na to: OK, bardzo dobrze. W jaki sposób w takim razie wytłumaczysz, skąd wzięły się prawa fizyki. No i dyskusja się skończyła.
** Źródło: Izabela Filc Redlińska, [https://www.rp.pl/artykul/128669.html ''Prawa fizyki stworzył Bóg''], „Rzeczpospolita”, 2 maja 2008.
** Zobacz też: [[Bóg luk]], [[Richard Dawkins]]

* To jest elementarne pytanie, które dawniej omawiane było w szkole średniej bądź podstawowej, a dzisiaj ludzie z tytułami nie wiedzą, jak sobie z nim poradzić. Nieporozumienia wynikają z niewiedzy dotyczącej doktryny o stworzeniu świata. Ludzie wyobrażają sobie, że – tak jak się uczy przed Pierwszą Komunią – Pan Bóg stworzył kwiatki, motylki, a więc świat w gotowej postaci. Tymczasem tradycyjna teologia chrześcijańska mówi całkiem co innego. Stworzenie nie jest aktem jednorazowym, ale nieustanną relacją pomiędzy światem i Bogiem. Polega ona na tym, że świat jest w swoim istnieniu zależny od Boga
** Źródło: [http://www.katolik.pl/dlaczego-biblia-jest-wazna-,23158,416,cz.html ''Dlaczego Biblia jest ważna?''], katolik.pl, 21 listopada 2014.

==Zobacz też==
* [[fizyka]]
* [[astronomia]]
* [[mechanika kwantowa]]
* [[nauka]]
* [[filozofia]]
* [[wiara]]
* [[katolicyzm]]
* [[ksiądz]]


{{SORTUJ:Heller, Michał}}
[[Kategoria:Filozofowie nauki]]
[[Kategoria:Laureaci Superwiktorów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polscy teolodzy]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy fizycy]]
[[Kategoria:Polscy filozofowie]]</text>
      <sha1>cel1cqqdw5dr119b9wltrzl9x2m8ztu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leopold Infeld</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25443</id>
    <revision>
      <id>644511</id>
      <parentid>588983</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="550" sha1="7i6pd8jwwncg8j8n23nyfwpd0d0dy63" xml:space="preserve">[[Plik:Leopold Infeld 1938.jpg|mały|{{center|Leopold Infeld (1938)}}]]
'''[[w:Leopold Infeld|Leopold Infeld]]''' (1898–1968) – polski [[fizyka|fizyk]] teoretyk, autor prac z ogólnej teorii względności, teorii pola i elektrodynamiki.
* Istnieją dwa rodzaje wykładowców. Są tacy, kiepscy, którzy wykładając mówią: „Patrzcie, jaki ja jestem mądry!” i są inni, którzy mówią: „Patrzcie, jakie to proste!”.
** Źródło: ''Feynmana wykłady z fizyki'', PWN 2010, s. 17.


{{SORTUJ:Infeld, Leopold}}
[[Kategoria:Polscy fizycy]]</text>
      <sha1>7i6pd8jwwncg8j8n23nyfwpd0d0dy63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Błoński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30137</id>
    <revision>
      <id>644517</id>
      <parentid>583318</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T20:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36471-02</username>
        <id>61484</id>
      </contributor>
      <comment>Biedni Polacy patrzą na getto</comment>
      <origin>644517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1564" sha1="m0kflvjhd6n8yb523febn3cwftwfx0e" xml:space="preserve">'''[[w:Jan Błoński|Jan Błoński]]''' (1931–2009) – polski [[historyk]] literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz.
* Tekst nie czytany, nie kochany (lub nie drażniący!) przestaje się mienić znaczeniami. Traci smak, blask, głębię, przestaje opalizować i wieloznaczyć. Zapewne, przenikliwość nie zawsze idzie w parze z dobrymi uczuciami. Z goryczy i nienawiści powstawały także (chociaż rzadziej) znakomite książki krytyczne. Ale ta nienawiść była jeszcze zawiedzioną miłością… Czyżby więc badacz nie powinien wstydzić się łez? Powiedzmy raczej, że powinien obcierać je ukradkiem… Człowiek we łzach widzi źle, ale człowiek bez serca nie widzi nic.
** Źródło: ''Romans z tekstem''

===Esej ''Biedni Polacy patrzą na getto'' (1987)===
{{osobne|Biedni Polacy patrzą na getto}}
* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż - jako jednostki - nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]

{{SORTUJ:Błoński, Jan}}
[[Kategoria:Polscy eseiści]]
[[Kategoria:Polscy historycy literatury]]
[[Kategoria:Polscy krytycy literaccy]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>m0kflvjhd6n8yb523febn3cwftwfx0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644519</id>
      <parentid>644517</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie</comment>
      <origin>644519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="lhcbhgvrrjy35yafrwibarg2y08pgzt" xml:space="preserve">'''[[w:Jan Błoński|Jan Błoński]]''' (1931–2009) – polski [[historyk]] literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz.
* Tekst nie czytany, nie kochany (lub nie drażniący!) przestaje się mienić znaczeniami. Traci smak, blask, głębię, przestaje opalizować i wieloznaczyć. Zapewne, przenikliwość nie zawsze idzie w parze z dobrymi uczuciami. Z goryczy i nienawiści powstawały także (chociaż rzadziej) znakomite książki krytyczne. Ale ta nienawiść była jeszcze zawiedzioną miłością… Czyżby więc badacz nie powinien wstydzić się łez? Powiedzmy raczej, że powinien obcierać je ukradkiem… Człowiek we łzach widzi źle, ale człowiek bez serca nie widzi nic.
** Źródło: ''Romans z tekstem''

==''Biedni Polacy patrzą na getto'' (1987)==
{{osobne|Biedni Polacy patrzą na getto}}
* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż - jako jednostki - nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]


{{SORTUJ:Błoński, Jan}}
[[Kategoria:Polscy eseiści]]
[[Kategoria:Polscy historycy literatury]]
[[Kategoria:Polscy krytycy literaccy]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>lhcbhgvrrjy35yafrwibarg2y08pgzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Kaczkowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59483</id>
    <revision>
      <id>644510</id>
      <parentid>640913</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T14:43:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5479" sha1="301zddhlec2wqkdhs7doxa5l9wpcxew" xml:space="preserve">[[Plik:Jan Kaczkowski (cropped).JPG|mały|{{center|ks. Jan Kaczkowski (2014)}}]]
'''[[w:Jan Kaczkowski (1977–2016)|Jan Adam Kaczkowski]]''' (1977–2016) – [[Polska|polski]] duchowny [[Katolicyzm|rzymskokatolicki]], prezbiter, doktor nauk teologicznych, [[bioetyka|bioetyk]], vloger, organizator i dyrektor Puckiego Hospicjum pw. św. Ojca Pio.
* Czas. To jest coś najcenniejszego, co możemy dać drugiemu człowiekowi.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Człowiek jest w stanie przekroczyć siebie. Zadziwić swoją szlachetnością.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Jesteśmy sobie nawzajem potrzebni do szczęścia.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Nie bójcie się ryczeć, bo płacz jest bardzo męski. Krwotok trzeba hamować, a łzy niech popłyną.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Nie da się uciec od myślenia o własnej śmierci, będąc śmiertelnie chorym. Zresztą ze śmierci trzeba żartować, bo gdyby śmierć była śmiertelnie poważna, to by nas zabiła.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Nie rozliczajmy innych, rozliczajmy siebie.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Nie trzeba być katolikiem, żeby być dobrym człowiekiem.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Od wiary nie odcina się kuponów.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Po to mamy sumienie, żeby się nim kierować, kiedy musimy stąpać po cienkim lodzie.
** Źródło: ''Życie na pełnej petardzie czyli wiara, polędwica i miłość''

* Podstawowa zasada prawa naturalnego brzmi: dobro czyń, a zła unikaj. Od tego masz, człowieku, sumienie, czyli po łacinie tę ''conscientia'' – wiedzę wewnętrzną – żeby podejmować odpowiedzialne decyzje. Dobro czyń, a zła unikaj – tę zasadę każdy z nas ma wszczepioną, bez względu na to, jaką religię wyznaje, jak jest uwarunkowany kulturowo.
** Źródło: ''Szału nie ma, jest rak'', 2013

* Postanowiłem, że bez względu na wszystko tę końcówkę życia, która mi została, będę żył na pełnej petardzie.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Robię wszystko, by żyć jak najdłużej. Leczę się, nie tracę nadziei, proszę Boga o cud całkowitego wyzdrowienia, ale też całkowicie poddaję się jego woli.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Staram się przeżywać swoje kapłaństwo tak, żeby nie mieć prywatnego czasu.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Tego, na co do końca nie mamy wpływu, nie musimy rozumieć. Dajmy sobie czas. Musimy być cierpliwi. Wsłuchiwać się w swoje życie. I dawać sobie szansę.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* To jest wysiłek: być na tyle eleganckim, żeby nawet w złości, kiedy ktoś nas obrazi, nie odwdzięczyć się tym samym.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.

* Walczcie o siebie, nie dajcie się wdeptać kryzysom beznadziejności, chwilowej ciemności, walczcie o czyste sumienie i nigdy nie myślcie, że Bóg jest przeciwko wam.
** Źródło: ''Grunt pod nogami – nieco poważniej niż zwykle'', Kraków 2016, wyd. I, s. 53.

* Zamiast ciągle na coś czekać – zacznij żyć, właśnie dziś. Jest o wiele później, niż ci się wydaje.
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/56,114944,19831223,ksiadz-kaczkowski-nie-zyje-oto-jego-slowa-warte,,1.html ''Ksiądz Kaczkowski nie żyje. Oto jego słowa warte zapamiętania''], gazeta.pl, 28 marca 2016

* Zresztą ze śmierci trzeba żartować, bo gdyby śmierć była śmiertelnie poważna, to by nas zabiła.
** Źródło: [https://fundacjakaczkowskiego.org/cytaty/ ''Cytaty ks. Jana Kaczkowskiego''], fundacjakaczkowskiego.org.


{{SORTUJ:Kaczkowski, Jan}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]</text>
      <sha1>301zddhlec2wqkdhs7doxa5l9wpcxew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lil Peep</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69061</id>
    <revision>
      <id>644516</id>
      <parentid>642828</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>644516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19830" sha1="adljru1qbq8bsmdh1u2939jobjtqes0" xml:space="preserve">'''[[w:Lil Peep|Lil Peep]]''' (właśc. '''Gustav Elijah Åhr''') (1996–2017) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[rap]]er, [[piosenka]]rz, [[autor]] [[tekst]]ów i model.
[[Plik:Lil-Peep PrettyPuke Photoshoot.png|mały|{{center|Lil Peep (2016)}}]]
{{wulgaryzmy}}

== Cytaty z utworów ==
* Boże czemu, Boże czemu muszę się budzić? Więcej wina, więcej wina, skarbie nalej kolejny kubek.
** ''Lord why, Lord why do I gotta wake up? More wine, more wine, baby, pour another cup.'' (ang.)
** Źródło: ''White Wine''

* Chcesz spotkać się z przyjaciółmi, ale utknąłeś w szpitalu. Wchodzi lekarz i mówi, że to terminalny guz w twoim mózgu, i mówi, że jest nieoperacyjny. Czy życie nie jest piękne? Uważam, że życie jest piękne.
** ''You wanna see your friends, but you're stuck inside a hospital. Doctor walks in and he tells you that it's terminal tumor in your brain and they're sayin' it's inoperable. Isn't life beautiful? I think that life is beautiful.'' (ang.)
** Źródło: ''Life Is Beautiful''

* Cipka na skórzanych siedzeniach, muzyka i ekstaza. Ona nie uważa, że ​​jestem seksowny, ale nie mogę pozwolić, żeby to do mnie dotarło. Jebie ją, aż się zaczerwieni, a potem dochodzi obok mnie. Jebie ją, aż umrze, a ona będzie ciągle dochodzić obok mnie. Jebie ją, ona daję mi głowę, będzie dawać mi szyję. Jebie ją w twoim łóżku, a ona wyjdzie, przyjdzie i zmoczy pościel. Nie mam w sobie chłodu, suko, zazdrościsz mi.
** ''Pussy on the leather seats, music and ecstasy. She don't think I'm sexy, but I can't let that get to me. Fuck her 'til she red and then she keep comin' next to me. Fuck her 'til she dead and she gon' keep comin' next to me. Fuck her, give me head, she gon' keep givin' neck to me. Fuck her in your bed and she gon' leave, come and wet the sheets. I ain't got no chill in me, bitch, you gon' envy me.'' (ang.)
** Źródło: ''Lil Kennedy''

* Czuje to w moich żyłach&lt;br/&gt;Wszystkie moje suki są głupie, ponieważ dają mi swoje mózgi.
** ''I feel it in my veins&lt;br/&gt;All my bitches dumb 'cause they give me all they brains.'' (ang.)
** Źródło: ''veins''

* Czy wyruchałabyś mnie na podłodze? Czuję się niegrzeczny. Pragnę zgłębić Twoje rysy, tajemnice ukryte w Twoim ciele.
** ''Would you fuck me right on the floor? I'm feelin' naughty. I wish to explore your features, secrets hidden in your body.''
** Źródło: ''Feelz''

* Dziewczyno, ty wiesz, że umrę za niedługo&lt;br/&gt;Czemu kurwa to robisz?&lt;br/&gt;Powiedz mi, czemu kurwa to robisz?&lt;br/&gt;Dajcie mi przerwę od tego całego gówna.
** ''Girl, you know that I'ma die real soon&lt;br/&gt;Why the fuck do you do that?&lt;br/&gt;Tell me, why the fuck do you do that?&lt;br/&gt;Gimme a break from all this bullshit.'' (ang.)
** Źródło: ''interlude''

* Dziewczyny, sprawiają, że piję&lt;br &gt;Dziewczyny, sprawiają, że myślę&lt;br &gt;Dziewczyny, lubią to na moim kutasie.
** ''Girls, make me drink&lt;br /&gt;Girls, make me think&lt;br /&gt;Girls, like it on my dick.
** Źródło: ''Girls''

* Jak mogłem zapomnieć tę twarz, nawet nie znam twojego imienia. Jestem w miłości z dziewczyną-duchem, samotnym w samotnym świecie.  Naprawdę chcę ją znaleźć. Najpierw wciągnę kolejną kreskę. Leżący na asfalcie Lil Peep, stracił przytomność.
** ''How could I forget that face, I don't even know your name. I'm in love with a ghost girl, all alone in a lonely world. I just really wanna find her, I'ma do another line first. Lyin' on the asphalt, Lil Peep, blacked out.'' (ang.)
** Źródło: ''Ghost Girl''

* Jeb mnie, jakbyśmy leżeli na łożu śmierci.
** ''Fuck me like we're lyin' on our deathbed.'' (ang.)
** Źródło: ''Sex with My Ex''

* Jebać moje życie, nie mogę uratować tej dziewczyny&lt;br &gt;Nie mów mi, że mogłeś uratować to gówno.
** ''Fuck my life, can't save that girl &lt;br /&gt;Don't tell me you could save that shit.'' (ang.)
** Źródło: ''Save That Shit''

* Kiedyś chciałem się zabić&lt;br &gt;Przyszedłem, nadal chcę się zabić&lt;br &gt;Moje życie zmierza donikąd&lt;br &gt;Chcę, żeby wszyscy wiedzieli, że jest mi to obojętne.
** ''I used to wanna kill myself&lt;br/&gt;Came up, still wanna kill myself&lt;br/&gt;My life is goin' nowhere&lt;br/&gt;I want everyone to know that I don't care.'' (ang.)
** Źródło: ''OMFG''

* Kiedyś myślałem, że Cię kocham, teraz wiem, że to nieprawda.
** ''I used to think I love you, now I know it ain't true.'' (ang.)
** Źródło: ''White Tee''

* Kocham Cię do lata i z powrotem. To nie zima, ale zmroziłaś moje serce i rozgrzałaś wątrobę.
** ''I love you to the summer and back. It's not the winter, but you've frozen my heart and got me warmin' up my liver.'' (ang.)
** Źródło: ''Feelz''

* Krew na Nike'ach świszczy&lt;br/&gt;Bo musiałem ugryźć sukę&lt;br/&gt;Krew ciągle wycieka.
** ''Blood on the Nike swish&lt;br/&gt;'Cause I had to bite the bitch&lt;br/&gt;Blood steady leakin'.'' (ang.)
** Źródło: ''beat it''

* Króliczek Playboya, laska wygląda jak gwiazda porno&lt;br/&gt;Wiem, że mnie kocha bo jebie mnie w jej sportowym aucie.
** ''Playboy bunny, though, shawty look like a pornstar&lt;br/&gt;I know she love me 'cause she fuck me in her sports car.''
** Źródło: ''Gym Class''

* Laska mdleje. Biorę jej dupę na zewnątrz, potem dostaję spazmów.
** ''Shawty pass out. Take her ass out, then I spaz out.'' (ang.)
** Źródło: ''Beamer Boy''

* Miałaś innego chłopaka do trzymania twojej ręki&lt;br/&gt;Okej, teraz widzę to suko&lt;br/&gt;Chcesz żebym to pokonał, suko&lt;br/&gt;Nie pokonam tego, nie, nie.
** ''You had another boy to hold your hand&lt;br/&gt;Okay, now I see it, bitch&lt;br/&gt;You want me to beat it, bitch&lt;br/&gt;I ain't finna beat it, no, no.'' (ang.)
** Źródło: ''beat it''

* Nie chcę teraz umierać samotnie, ale przyznaję, że czasami to robię&lt;br/&gt;Te narkotyki wzywają mnie, weź kolejną kreskę, nie zaśnij&lt;br/&gt;To jest piosenka którą grali kiedy uderzyłem w ścianę.
** ''I don't wanna die alone right now, but I admit I do sometimes&lt;br/&gt;These drugs are callin' me, do one more line, don't fall asleep&lt;br/&gt;This is the song they played when I crashed into the wall.'' (ang.)
** Źródło: ''the song they played (when i crashed into the wall)''

* Nie ma nic gorszego niż utrata przyjaciela&lt;br/&gt;I to uczucie które dostajesz kiedy każdy kogo kochasz nie jest w pobliżu&lt;br/&gt;Serio muszę odejść od tego miasta&lt;br/&gt;Tylko czekam na falę i utonę&lt;br/&gt;Szatan prowadzi mnie na dół.
** ''Nothing worse than losin' a friend&lt;br/&gt;And the feeling you get when everybody that you love ain't around&lt;br/&gt;I really gotta get away from this town&lt;br/&gt;I'm just waiting for a wave and I'll drown&lt;br/&gt;Satan letting me down.'' (ang.)
** Źródło: ''haunt u''

* Nie tak jak te inne skurwysyny&lt;br/&gt;Mogę uczynić cię bogatą&lt;br/&gt;Mogę uczynić cię tym, skarbie, mogę uczynić cię tamtym&lt;br/&gt;Mogę zabrać cię tu, ale skarbie nie zdołasz wrócić.
** ''Nothin' like them other motherfuckers&lt;br/&gt;I can make you rich&lt;br/&gt;I can make you this, baby, I can make you that&lt;br/&gt;I can take you there, but baby, you won't make it back.'' (ang.)
** Źródło: ''Save That Shit''

* Nie widzą mnie, dopóki nie zatrzymam Lamborghini. Wszyscy chcą być mną, dopóki nie podjadę i mnie nie spotkają. Umieram powoli, kochanie, nigdy nie miałem znaczenia. Kolejny pierdolony ćpun, spuść mi krew, ale nie bądź chciwy.
** ''They don't see me 'less I pull up Lamborghini. Everybody wanna be me 'til I pull up and they meet me. I'ma die slow, sweetie, I ain't never had a meanin'. Just another fuckin' junkie, drain my blood, but don't be greedy.'' (ang.)
** Źródło: ''Lil Kennedy''

* Nigdy na ulicach, ponieważ nie opuszczam mojego domu. Jeśli chcesz przeżyć sen, nie przyjdę, suko, mówiłem ci.
** ''Never in the streets, 'cause I never leave my home. If you wanna live a dream I ain't coming, bitch, I told you.'' (ang.)
** Źródło: ''Gym Class''

* Palę propan z moją kliką i złymi sukami&lt;br &gt;Mów mi Cobain, ona widzi ból.
** Źródło: ''Cobain''
** Zobacz też: [[Kurt Cobain]]

* Pamiętam, jak jadłem cipkę na tylnym siedzeniu autobusu&lt;br &gt;Pamiętam, że kręciłem się aż do wschodu słońca&lt;br &gt;Do wszystkich miejsc, do których mnie zabrałaś, nikt nie przyszedł z nami&lt;br &gt;Te same dziwki mnie przeoczyły, teraz są na moich jajach.
** ''I remember eatin' pussy on the back of the bus&lt;br/&gt; I remember gettin' nookie 'til the sun came up&lt;br/&gt;All the places that you took me, no one came with us&lt;br/&gt;Same hoes overlook me, now they on my nuts.'' (ang.)
** Źródło: ''Nuts''

* Poprostu chcę zabrać cię do mojego pokoju&lt;br/&gt;Możemy robić cokolwiek co chcieliśmy&lt;br/&gt;Rozerwij moją koszulkę, pocałuj moją szyję&lt;br/&gt;Rzuć mnie na podłogę dziewczyno, spraw żebym był mokry&lt;br/&gt;Podrap mi plecy, spraw żebym krwawił&lt;br/&gt;Mogę być cokolwiek czym zechcesz żebym był.
** ''I just wanna get you to my room&lt;br/&gt;We can do whatever that we wanted to do&lt;br/&gt;Rip my shirt, kiss my neck&lt;br/&gt;Throw me on the floor girl, make me sweat&lt;br/&gt;Scratch my back, make me bleed&lt;br/&gt;I could be whatever that you want me to be.'' (ang.)
** Źródło: ''fucked up''

* Potrafię poruszać ziemię jakbym był Avatarem&lt;br/&gt;Teraz zanikam w swoim pokoju&lt;br/&gt;Teraz patrzę na mój telefon, czy powinienem do ciebie napisać?
** ''I could make the ground move like I'm Avatar&lt;br/&gt;Now I'm faded on my own in my bedroom&lt;br/&gt;Now I'm looking at my phone, should I text you?'' (ang.)
** Źródło: ''Gym Class''

* Poznałem ją przez przypadek&lt;br/&gt;Powiedziałem: ''Naprawdę lubię twoje spodnie''&lt;br/&gt;Wiem, że masz chłopaka&lt;br/&gt;Podaj mi swoją rękę (jebać to)&lt;br/&gt;Nastoletni romans, daj mi ten taniec&lt;br/&gt;Tak, wziąłem Xanax (tak)&lt;br/&gt;Mam nadzieję, że zrozumiesz.
** ''I met her by chance&lt;br/&gt;I said: &quot;I really like your pants&quot;&lt;br/&gt;I know you got a man&lt;br/&gt;Gimme your hand (fuck it)&lt;br/&gt;Teen romance, gimme this dance&lt;br/&gt;Yeah, I took a Xan (yeah)&lt;br/&gt;I hope you understand.
** Źródło: ''teen romance''

* Pozwól mi krwawić, patrz, jak umieram&lt;br/&gt;Ja mam złote zęby, ona ma jasnozielone oczy&lt;br/&gt;Ona jest moją fantazją, przychodzi tylko w nocy&lt;br/&gt;Ona nie wie o mnie, co się dzieje w środku&lt;br/&gt;Pozwolę ci poczuć mój ból, jeśli mnie naćpiesz&lt;br/&gt;Musiałem wyrobić sobie nazwisko, musiałem złamać kręgosłup&lt;br/&gt;Teraz jestem w drodze, szukam tylko bólu&lt;br/&gt;Suki pieprzą mnie tak samo, miejsce nie ma znaczenia, okej&lt;br/&gt;Chcę tylko umrzeć u boku mojej mamy.
** ''Let me bleed, watch me die&lt;br/&gt;I got golden teeth, she got bright green eyes&lt;br/&gt;She's my fantasy, she only comes at night&lt;br/&gt;She don't know 'bout me, what goes on inside&lt;br/&gt;I'll let you feel my pain if you would get me high&lt;br/&gt;Had to make my name, I had to break my spine&lt;br/&gt;Now I'm on my way, I'm just lookin' for pain&lt;br/&gt;Bitches fuck me the same, it don't matter the place, okay&lt;br/&gt;I just wanna die by my mama's side.'' (ang.)
** Źródło: ''let me bleed''

* Przejmuj się sobą, skarbie, będzie u mnie dobrze&lt;br/&gt;Tylko chcę umrzeć w spokoju tej nocy.
** ''Worry about yourself, baby, I'll be good&lt;br/&gt;I just wanna die in peace tonight.'' (ang.)
** Źródło: ''five degrees''

* Rozwalę sobie mój mózg tylko dla zabawy&lt;br/&gt;Nie mogę spać i nie mogę jeść&lt;br/&gt;Te same stare buty dalej na mojej stopie&lt;br/&gt;Ta sama stara trawa dalej na moim trawniku&lt;br/&gt;Ale to umarło odkąd odeszłaś.
** ''Blow my brains out just for fun&lt;br/&gt;I can't sleep and I can't eat&lt;br/&gt;The same old shoes still on my feet&lt;br/&gt;The same old grass still on my lawn&lt;br/&gt;But it died since you've been gone.'' (ang.)
** Źródło: ''driveway''

* Spal mnie, aż pozostanę tylko wspomnieniami.
** Źródło: ''Awful Things''

* Spójrz na niebo dziś wieczorem&lt;br &gt;Wszystkie gwiazdy mają swój powód.
** Źródło: ''Star Shopping''

* Szesnaście kresek kokainy i jest mi dobrze&lt;br/&gt;Złam mi kości ale udawaj, że to mój kregosłup&lt;br/&gt;Zastanawiam się kogo będziesz jebać jak umrę&lt;br/&gt;I gdybym próbował zadzwonić, płakałabyś?&lt;br/&gt;Proszę nie płacz, marnujesz swój czas&lt;br/&gt;Szesnaście kresek żebym poczuł się dobrze.
** ''Sixteen lines of blow and I'm fine&lt;br/&gt;Break my bones but act as my spine&lt;br/&gt;Wonder who you'll fuck when I die&lt;br/&gt;And if I tried to call, would you cry?&lt;br/&gt;Please don't cry, you're wasting your time&lt;br/&gt;Sixteen lines to make me feel fine.'' (ang.)
** Źródło: ''16 Lines''

* Teraz jestem tak naćpany, że pieprzę się z zamkniętymi oczami&lt;br &gt;Ona nie jebie się ze mną już więcej, chociaż o mnie myśli&lt;br &gt;Przyjdź i zerżnij mnie rano przy zamkniętych żaluzjach.
** Źródło: ''the way i see things''

* Uciekam od moich problemów&lt;br/&gt;Biorę narkotyki kiedy je chcę.
** ''I run away from my problems&lt;br/&gt;I do the drugs when I want 'em.'' (ang.)
** Źródło: ''Runaway''

* Umierałem i nie było tu nikogo&lt;br/&gt;Proszę nie płacz skarbie, życie nie jest sprawiedliwe.
** ''I was dying and nobody was there&lt;br/&gt;Please don't cry, baby, life ain't fair.'' (ang.)
** Źródło: ''Runaway''

* Widzę upływ czasu&lt;br &gt;Czuję się, jakbym był w liceum i był jebany na wfie&lt;br &gt;Shawty, pamiętam to&lt;br &gt;Wiem, że to pamiętasz&lt;br &gt;Jebałaś mnie na długo zanim jeszcze zacząłem pisać rap.
** Źródło: ''Gym Class''

* Wszyscy mówią mi, że życie jest krótkie, ale ja chcę umrzeć.
** ''Everybody tellin' me life short, but I wanna die.'' (ang.)
** Źródło: ''The Brightside''

* Wypowiedziane słowa miały trwać&lt;br &gt;Ale obraz szybko zniknął&lt;br &gt;Słowa „kocham cię” znaczyły tak wiele&lt;br &gt;Teraz nawet twoich ust nie mogę dotknąć&lt;br &gt;Będę płakać z powodu kolejnego bólu oczu i&lt;br &gt;Myśleć o naszym pierwszym pocałunku pod drzewem&lt;br &gt;I jak wiele to znaczyło.
** Źródło: ''Kiss''

* Zabrałem ją do łóżka i pokazałem jej jak umieram każdej nocy, potem budzę się i wciąż jestem kurewsko naćpany.
** ''Took her to the crib and I show her how I die every night, then I wake up and I'm still fuckin' high.'' (ang.)
** Źródło: ''White Wine''

* Zakochałem się raz i potem nie byłem taki sam.
** ''Fell in love once and I never been the same.'' (ang.)
** Źródło: ''Cobain''

* Zawracaj mi głowę, mów mi okropne rzeczy&lt;br/&gt;Ty wiesz, że kocham to kiedy to robisz.
** ''Bother me, tell me awful things&lt;br/&gt;You know I love it when you do that.'' (ang.)
** Źródło: ''Awful Things''

* Zdejmij ubranie, kochanie, mam ładną biel.
** ''Clothes off, baby, I got good white.'' (ang.)
** Źródło: ''Witchblades''

* Zostaw trochę płynu dla stonóg, one zjedzą moje wspomnienia&lt;br/&gt;Nakarm mną moich wrogów&lt;br/&gt;Zaprowadź mnie do śmierci, jestem Lil Kennedy&lt;br/&gt;Nie mam lekarstwa, pochowaj mnie.
** ''Leave some liquid for the centipedes, they eat away my memory&lt;br/&gt;Feed me to my enemies&lt;br/&gt;Lead me to death, I'm Lil Kennedy&lt;br/&gt;I ain't got no remedy, bury me.'' (ang.)
** Źródło: ''Lil Kennedy''

* Żadna z moich byłych nie skończyła z Lil Peepem&lt;br/&gt;Nikt się nie fleksuje tak bardzo jak ja&lt;br/&gt;Dlatego właśnie ona pisze do mnie i mówi mi, że mnie kocha.
** ''None of my exes is over Lil Peep&lt;br/&gt;Nobody flexin' as much as I be&lt;br/&gt;That's why she text me and tell me she love me.'' (ang.)
** Źródło: ''Star Shopping''

== Inne ==
* Chcę być wszystkim dla wszystkich. Za dużo od nich wymagam, ale potem nie chcę od nich niczego. Rozumiesz mnie? Nie pozwalam ludziom sobie pomagać, ale potrzebuję pomocy, jednak nie wtedy, kiedy mam tabletki. Ale to tylko chwilowe. Może kiedyś nie umrę młodo i będę szczęśliwy? Co to jest szczęście? Zawsze czuję szczęście przez jakieś 10 sekund, a potem znika. Mam już tego dość.
** ''I just wanna be everybody’s everything I want too much from people but then I don’t want anything from them at the same time u feel me I don’t let people help me but I need help but not when I have my pills but that’s temporary one day maybe I won’t die young and I’ll be happy? What is happy I always have happiness for like 10 seconds and then it’s gone. I’m getting so tired of this.'' (ang.)
** Opis: treść jednego z ostatnich postów Lil Peepa, opublikowanych na Instagramie w dniu jego śmierci.
** Źródło: konto ''lilpeep'' na Instagramie, post z 15 listopada 2017.

* Cierpię na depresję i są dni, kiedy budzę się i myślę: Kurwa, chciałbym się nie obudzić. To był jeden z powodów, dla których przeprowadziłem się do Kalifornii, próbując uciec od miejsca, które to ze mną robiło, i od ludzi, którzy mnie otaczali.
** ''I suffer from depression and some days I wake up and I’m like, Fuck, I wish I didn’t wake up. That was part of why I moved to California, trying to get away from the place that was doing that to me, and the people I was around.'' (ang.)
** Źródło: [https://pitchfork.com/features/rising/10001-tears-of-a-dirtbag-rapper-lil-peep-is-the-future-of-emo/ pitchfork.com]

* Jebałem dziewczynę, wtedy kiedy miała okres. Bez kondoma.
** Opis: odpowiedź na: ''jaka jest najbardziej romantyczna rzecz jaką zrobiłeś?''
** Źródło: wywiad ''LIL PEEP x MONTREALITY''

* Jebię dziewczynę, wtedy kiedy ma okres.
** Opis: odpowiedź na: ''jak leczysz złamane serce?''
** Źródło: wywiad ''LIL PEEP x MONTREALITY''

* Jestem kurewsko martwy w trumnie. Od dawna mnie nie ma. 86? Cholera. Chciałbym.
** Opis: odpowiedź na to, jak by wyglądało jego życie jako 86 latek.
** Źródło: wywiad ''LIL PEEP x MONTREALITY''

* Kiedy umrę, pokochasz mnie.
** ''When I die You'll love me'' (ang.)
** Opis: treść jednego z ostatnich postów Lil Peepa, opublikowanych na Instagramie w dniu jego śmierci.
** Źródło: konto ''lilpeep'' na Instagramie, post z 15 listopada 2017.

* Kiedyś nie miałem przyjaciół. Bądź cierpliwy, nie zabijaj się, są ludzie, których kochasz, a których nawet jeszcze nie znasz.
** Źródło: [https://www.highsnobiety.com/p/lil-peep-goth-angel-sinner-interview/ highsnobiety.com]

* Mnie tam nie było. Chodziłem, siedziałem tam przez 45 minut i myślałem: „Nie dam rady”. Moja szkoła średnia była zamknięta, więc nie wolno nam było wychodzić, więc musiałem przeskakiwać przez 6-metrowe ogrodzenie, żeby uciec przed tymi pierdolonymi, grubymi ochroniarzami, każdego pierdolonego dnia. Dosłownie. Mówili: „Jutro masz zawieszenie w prawach ucznia”. Ja na to: „Super! Nie przyjdę”. Szkoła była cały czas przymusowa. Teraz widać, że nigdy nie było to konieczne.
** ''I wasn’t there. I would go, sit there for 45 minutes, be like, I cannot take this. My high school was a closed campus, so we weren’t allowed to leave, so I had to hop a 20-foot fence to run away from these fucking fat security guards every fucking day. Literally. They’d be like, “You have in-school suspension tomorrow.” I was like, “Cool! I won’t come.” School was forced the whole time. Now it’s apparent that it was never very necessary.'' (ang.)
** Opis: o szkole.
** Źródło: [https://pitchfork.com/features/rising/10001-tears-of-a-dirtbag-rapper-lil-peep-is-the-future-of-emo/ pitchfork.com]

* Wszystko się zmienia. Nie możesz przewidzieć, gdzie będziesz za rok. Nie wiesz tego. Wiesz o czym mówię? Były momenty w których byłem w bardzo bardzo bardzo bardzo niskim punkcie, wiesz, gówniane sytuacje, straszne sytuacje (...) nawet jeśli po 5 latach mówisz: ''czekam na to gówno, nic się nie dzieje'', zajmie to kolejne pięć lat. To gówno potrzebuje czasu w niektórych sytuacjach. Ewentualnie będzie lepiej. Zawsze musisz być wdzięczny za to co masz. Nigdy nie bądź niewdzięczny.
** Opis: zapytany o słowa, które powiedziałby do osoby, która zastanawia się nad samobójstwem.
** Źródło: wywiad ''LIL PEEP x MONTREALITY''

== Zobacz też ==
* [[Lil Tracy]]
[[Kategoria:Amerykańscy raperzy]]
[[Kategoria:Amerykańscy modele]]
[[Kategoria:Amerykańscy piosenkarze]]
[[Kategoria:Amerykańscy tekściarze]]</text>
      <sha1>adljru1qbq8bsmdh1u2939jobjtqes0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moduł:Sprawdź</title>
    <ns>828</ns>
    <id>73054</id>
    <revision>
      <id>644521</id>
      <parentid>643624</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>vide https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kawiarenka/Kwestie_techniczne&amp;oldid=80056128#Pro%C5%9Bba_o_pomoc_z_importem_modu%C5%82u_z_Wikipedii_na_Wikicytaty</comment>
      <origin>644521</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="27909" sha1="j2d0nau3dnb0hwlk9e803l97esn8eq1" xml:space="preserve">local function checkUri(uri)
	local urilen = #uri
	local supportedUriSchemas = {
		-- most used
		'http://', 'https://',  '//',
		
		-- possible
		'bitcoin:', 'ftp://', 'ftps://', 'geo:', 'git://', 'gopher://', 
		'irc://', 'ircs://', 'magnet:', 'mailto:', 'mms://', 'news:',
		'nntp://', 'redis://', 'sftp://', 'sip:', 'sips:', 'sms:', 'ssh://',
		'svn://', 'tel:', 'telnet://', 'urn:', 'worldwind://', 'xmpp:',
	} -- kopia zmiennej z https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Modu%C5%82:Cytuj/dane&amp;oldid=79772397#L-557
	--for _,v in ipairs(mw.loadData(&quot;Moduł:Cytuj/dane&quot;).supportedUriSchemas) do
	for _,v in ipairs(supportedUriSchemas) do
		if (#v &lt; urilen) and (string.lower(string.sub(uri,1, #v)) == v) then
			return not string.match(uri, '%s')
		end
	end
end

function checkImageName(name)
	if not name or (#name==0) or string.match(name, &quot;[#&lt;&gt;%[%]|{}]&quot;) then
		return false
	end
	
	local title = mw.title.makeTitle(&quot;Plik&quot;, name)
	if not title then
		return false
	end
	
	local res = {
		prefix = {
			plik = true,
			image = true,
			grafika = true,
			file = true,
		},
		extension = {
			jpg = true,
			jpeg = true,
			jpe = true,
			png = true,
			svg = true,
			tif = true,
			tiff = true,
			gif = true,
			xcf = true,
			pdf = true,
			djvu = true,
			webp = true,
		},
	}
	
	local prefix = string.match(name, &quot;^:? *([^:]+) *:&quot;)
	if prefix and res.prefix[string.lower(prefix)] then
		return false
	end
	
	local extension = string.match(name, &quot;%S.*%.([^%.]+)$&quot;)
	return extension and res.extension[string.lower(extension)]
end

local function findPlainHttp(text)
	if text then
		text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%[[hH][tT][tT][pP][sS]?://%S+&quot;, &quot;_&quot;)
		return string.match(text, &quot;[hH][tT][tT][pP][sS]?://%S&quot;)
	end
end

local function findAnyHttp(text)
	if text then
		return string.match(text, &quot;[hH][tT][tT][pP][sS]?://%S&quot;)
	end
end

local function findFile(text)
	-- schowaj wyjątek: obrazek generowany przez Szablon:Link-interwiki
	text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%[%[Plik:Wikidata%-logo%-en%.svg|10x9px|link=:d:Q%d+|Informacje powiązane z artykułem „.-” w Wikidanych%]%]&quot;, &quot;&quot;)
	-- normalize
	text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%s*[Pp]lik%s*:%s*&quot;, &quot;Plik:&quot;)
	text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%s*[Ff]ile%s*:%s*&quot;, &quot;Plik:&quot;)
	text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%s*[Gg]rafika%s*:%s*&quot;, &quot;Plik:&quot;)
	text = mw.ustring.gsub(text, &quot;%s*[Ii]mage%s*:%s*&quot;, &quot;Plik:&quot;)
	return mw.ustring.match(text, &quot;%[%[Plik:([^%[%]|]+)[|%]]&quot;)
end

-- Lista of template params for wikicode. Like this:
-- | grafika = | data śmierci = | www = 
local function listToTplParams(strArray)
	return &quot;| &quot; .. table.concat(strArray, &quot; = | &quot;) .. &quot; =&quot;;
end

local function showTemplate(templateName, args)
	local result = {}
	local flags = {}
	table.insert(result, mw.text.nowiki(&quot;{{&quot;))
	if mw.isSubsting() then
		table.insert(result, &quot;subst:&quot;)
	end
	
	local title = mw.title.new(templateName)
	if not args then
		table.insert(result, &quot;[[&quot;)
		table.insert(result, title.nsText)
		table.insert(result, &quot;:&quot;)
		table.insert(result, title.text)
		table.insert(result, &quot;|&quot;)
	end

	if title.namespace ~= 10 then
		table.insert(result, title.nsText)
		table.insert(result, &quot;:&quot;)
	end

	table.insert(result, title.text)
	if not args then
		table.insert(result, &quot;]]&quot;)
	end

	if args then
		local i = 1
		while args[i] do
			table.insert(result, &quot;|&quot;)
			table.insert(result, mw.text.nowiki(args[i]))
			i = i + 1
		end
		
		for k, v in pairs(args) do
			local index = tonumber(k)
			if (type(k) == &quot;string&quot;) or (index and ((index &lt; 1) or (index &gt; i))) then
				table.insert(result, &quot;|&quot;)
				table.insert(result, tostring(k))
				table.insert(result, &quot;=&quot;)
				table.insert(result, mw.text.nowiki(v))
			end
		end
	end

	table.insert(result, mw.text.nowiki(&quot;}}&quot;))
	return table.concat(result)
end

local function infoboxCatTitle(infobox, class)
	local catTitle = mw.title.makeTitle(14, &quot;Infoboksy – &quot;..class..&quot; – &quot;..infobox)
	if not catTitle.exists then
		mw.logObject(catTitle, &quot;Dedykowana kategoria błędów w infoboksie nie istnieje&quot;)
		catTitle = mw.title.makeTitle(14, &quot;Infoboksy – &quot;..class)
	end
	
	mw.logObject(catTitle, &quot;infoboxCatTitle&quot;)
	return catTitle
end

local function isLeapYear(year)
	return (year % 4 == 0) and ((year % 100 ~= 0) or (year % 400 == 0))
end
local function daysInMonth(year, month)
	-- nieprawidłowy miesiąc
	if month &lt; 1 or month &gt; 12 then return 0 end
	
	if month == 2 then return isLeapYear(year) and 29 or 28 end
	if month == 4 or month == 6 or month == 9 or month == 11 then
		return 30
	end
	return 31
end

local function isDate20YYMMDD(date)
	local y, m, d = string.match(date, &quot;^(20[0-9][0-9])%-([01][0-9])%-([0123][0-9])$&quot;)
	local year = tonumber(y)
	local month = tonumber(m)
	local day = tonumber(d)
	local result = year and month and day
		and (year &gt;= 2001)
		and (month &gt;= 1) and (month &lt;= 12)
		and (day &gt;= 1) and (day &lt;= daysInMonth(year, month))
	if not result then
		mw.logObject({date=date,year=year,month=month,day=day}, &quot;isDate20YYMMDD&quot;)
	end
	return result
end

local function isDate20YYMM(date)
	local y, m = string.match(date, &quot;^(20[0-9][0-9])%-([01][0-9])$&quot;)
	local year = tonumber(y)
	local month = tonumber(m)
	local result = year and month
		and (year &gt;= 2001)
		and (month &gt;= 1) and (month &lt;= 12)
	return result
end

return {
	[&quot;isDate20YYMM&quot;] = isDate20YYMM,
	-- spr. czy data ma format YYYY-MM
	-- i czy jest poprawną datą po powstaniu Wikipedii
	[&quot;DataWikiYM&quot;] = function(frame)
		local date = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.spr)
		local onInvalid = frame.args[2] or frame.args.niepoprawna or &quot;&quot;
		local onOK = frame.args[3] or frame.args.ok or date
		if not isDate20YYMM(date) then
			mw.addWarning( &quot;Nieprawidłowa data: &quot; .. date )
			mw.log( &quot;Nieprawidłowa data: &quot; .. date )
			return onInvalid
		end
		return onOK
	end,
	-- j/w, ale spr. formatu YYYY-MM-DD
	[&quot;DataWikiYMD&quot;] = function(frame)
		local date = mw.text.trim(frame.args[1] or frame.args.spr)
		local onInvalid = frame.args[2] or frame.args.niepoprawna or &quot;&quot;
		local onOK = frame.args[3] or frame.args.ok or date
		if not isDate20YYMMDD(date) then
			mw.addWarning( &quot;Nieprawidłowa data: &quot; .. date )
			mw.log( &quot;Nieprawidłowa data: &quot; .. date )
			return onInvalid
		end
		return onOK
	end,

	[&quot;Porównaj&quot;] = function(frame)
		local config = frame:getParent().args[&quot;&quot;] or &quot;&quot;
		local options = mw.text.split(config, &quot;|&quot;)
		local templateName = mw.text.trim(options[1])
		if #templateName == 0 then
			local title = mw.title.getCurrentTitle()
			if title.namespace == 10 then
				templateName = mw.ustring.match(title.text, &quot;^(.-)/opis&quot;)
					or mw.ustring.match(title.text, &quot;^(.-)/test&quot;)
					or mw.ustring.match(title.text, &quot;^(.-)/brudnopis&quot;)
					or title.text
			end
			if #templateName == 0 then
				mw.log(&quot;brak nazwy szablonu&quot;)
				return
			end
		end
	
		local templateTitle = mw.title.new(templateName, 10)
		if templateTitle.id == 0 then
			mw.log(&quot;szablon '&quot;..templateName..&quot;' nie istnieje&quot;)
			return
		end
		
		local sandboxName = templateName..&quot;/brudnopis&quot;
		local sandboxTitle = mw.title.new(sandboxName, 10)
		if sandboxTitle.id == 0 then
			mw.log(&quot;brudnopis '&quot;..sandboxName..&quot;' nie istnieje&quot;)
			return
		end
		
		local i = 2
		local showparams = true
		local showinfo = true
		local vertical = false
		while i &lt;= #options do
			local option = mw.text.trim(options[i])
			if option == &quot;bez wikikodu&quot; then
				showparams = false
			elseif option == &quot;bez opisu&quot; then
				showinfo = false
			elseif option == &quot;pionowo&quot; then
				vertical = true
			end
			
			i = i + 1
		end
	
		local templateParams = {}
		local params = {}
		for k, v in pairs(frame:getParent().args) do
			if k ~= &quot;&quot; then
				templateParams[k] = v
				table.insert(params, k)
			end
		end
	
		local result = {}
		table.insert(result, '&lt;table style=&quot;width: 100%;&quot;&gt;')
		
		if showparams and (#params &gt; 0) then
			local compare = function(a, b)
				-- return a &lt; b
				if (type(a) == &quot;number&quot;) and (type(b) == &quot;number&quot;) then
					return a &lt; b
				end
				
				if (type(a) == &quot;string&quot;) and (type(b) == &quot;string&quot;) then
					return a &lt; b
				end
				
				if (type(a) == &quot;number&quot;) and (type(b) == &quot;string&quot;) then
					return true
				end
				
				return false
			end
			
			table.sort(params, compare)
			table.insert(result, &quot;&lt;caption&gt;&lt;code&gt;&amp;#x7B;&amp;#x7B;&quot;)
			table.insert(result, templateName)
			for i, k in ipairs(params) do
				table.insert(result, &quot; &amp;#x7C; &quot;)
				local p = mw.text.nowiki(tostring(k))
				local v = mw.text.nowiki(templateParams[k])
				table.insert(result, p)
				table.insert(result, &quot; = &quot;)
				table.insert(result, v)
			end
			table.insert(result, &quot;&amp;#x7D;&amp;#x7D;&lt;/code&gt;&lt;/caption&gt;&quot;)
		end
		
		local templateResult = frame:expandTemplate{ title=templateName, args=templateParams}
		local sandboxResult = frame:expandTemplate{ title=sandboxName, args=templateParams}
		
		if templateResult and string.match(templateResult, &quot;^{|&quot;) then
			templateResult = &quot;\n&quot;..templateResult
		end
		if sandboxResult and string.match(sandboxResult, &quot;^{|&quot;) then
			sandboxResult = &quot;\n&quot;..sandboxResult
		end
		
		if vertical and showinfo then
			table.insert(result, '&lt;tr&gt;&lt;th style=&quot;width: 15em&quot;&gt;[[Szablon:')
			table.insert(result, templateName)
			table.insert(result, '|Szablon]]&lt;/th&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, templateResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;th&gt;[[Szablon:')
			table.insert(result, sandboxName)
			table.insert(result, '|Brudnopis szablonu]]&lt;/th&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, sandboxResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;')
		elseif vertical then
			table.insert(result, '&lt;tr&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, templateResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, sandboxResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;')
		else
			if showinfo then
				table.insert(result, '&lt;tr&gt;&lt;th style=&quot;width: 50%;&quot;&gt;[[Szablon:')
				table.insert(result, templateName)
				table.insert(result, '|Szablon]]&lt;/th&gt;&lt;th style=&quot;width: 50%;&quot;&gt;[[Szablon:')
				table.insert(result, sandboxName)
				table.insert(result, '|Brudnopis szablonu]]&lt;/th&gt;&lt;/tr&gt;')
			end
			
			table.insert(result, '&lt;tr style=&quot;vertical-align: top;&quot;&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, templateResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;td&gt;')
			table.insert(result, sandboxResult)
			table.insert(result, '&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;')
		end
		
		table.insert(result, &quot;&lt;/table&gt;&quot;)
		return table.concat(result)
	end,

	[&quot;Parametry&quot;] = function(frame)
		if mw.title.getCurrentTitle().contentModel ~= &quot;wikitext&quot; then
			mw.logObject(mw.title.getCurrentTitle().contentModel, &quot;mw.title.getCurrentTitle().contentModel&quot;)
			return -- to nie ma sensu w takim wypadku
		end

		local unknown = {}
		local invalid = {}
		local deprecated = {}
		local nakedurl = {}
		local files = {}
		local exturl = {}
		local templateName = frame:getParent():getTitle()
		local infobox = mw.ustring.match(templateName, &quot;^Szablon:(.- infobox)$&quot;)
		local config = frame.args[&quot;&quot;]
		local class, space, category = string.match(config or &quot;&quot;, &quot;^%s*(%S+)(%s+)(.-)%s*$&quot;)
		local nl = space and string.match(space, &quot;\n&quot;) or &quot;&quot;
		class = class or config

		local function argName(arg)
			return type(arg) ~= &quot;string&quot; and tostring(arg) or ('&quot;'..arg..'&quot;')
		end
		
		local required = {}
		for k, v in pairs(frame.args) do
			if mw.ustring.match(v, &quot;!$&quot;) then
				required[k] = true
				if infobox then
					-- odróżniaj pola sugerowane w infoboksach, które mogą być puste
					if v == &quot;!&quot; or mw.ustring.match(v, &quot;%?!$&quot;) then
						required[k] = false
					else
						local pattern = string.match(v,&quot;^(^.-$)!?$&quot;)
						if pattern and mw.ustring.match(&quot;&quot;, pattern) then
							required[k] = false
						end
					end
				end
			end
		end
		
		local emptyArg = false
		for k, v in pairs(frame:getParent().args) do
			required[k] = nil
			local kind = frame.args[k]
			if kind == &quot;&quot; or kind == &quot;!&quot; then
				kind = &quot;text?&quot;
			end
				
			if k == &quot;&quot; then
				emptyArg = v
			elseif not kind then
				table.insert(unknown, argName(k))
			elseif (kind == &quot;num&quot;) or (kind == &quot;num!&quot;) then
				local n = tonumber(v)
				if not n then table.insert(invalid, argName(k)) end
			elseif (kind == &quot;num?&quot;) or (kind == &quot;num?!&quot;) then
				local n = (#v == 0) or tonumber(v)
				if not n then table.insert(invalid, argName(k)) end
			elseif (kind == &quot;grafika&quot;) or (kind == &quot;grafika!&quot;) then
				if findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				else
					local g = checkImageName(v)
					if not g then table.insert(invalid, argName(k)) end
				end
			elseif (kind == &quot;grafika?&quot;) or (kind == &quot;grafika?!&quot;) then
				if findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				else
					local g = (#v == 0) or checkImageName(v)
					if not g then table.insert(invalid, argName(k)) end
				end
			elseif (kind == &quot;uri&quot;) or (kind == &quot;uri!&quot;) then
				local u = checkUri(v)
				if not u then table.insert(invalid, argName(k)) end
			elseif (kind == &quot;uri?&quot;) or (kind == &quot;uri?!&quot;) then
				local u = (#v == 0) or checkUri(v)
				if not u then table.insert(invalid, argName(k)) end
			elseif (kind == &quot;all&quot;) or (kind == &quot;all!&quot;) or (kind == &quot;txt&quot;) or (kind == &quot;txt!&quot;) then
				if #v == 0 then
					table.insert(invalid, argName(k))
				elseif checkUri(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				end
			elseif (kind == &quot;text&quot;) or (kind == &quot;text!&quot;) or (kind == &quot;text?&quot;) then
				if ((kind ~= &quot;text?&quot;) and (#v == 0)) then
					table.insert(invalid, argName(k))
				elseif findFile(v) then
					table.insert(files, argName(k))
				elseif checkUri(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findAnyHttp(v) then
					table.insert(exturl, argName(k))
				end
			elseif (kind == &quot;text-img&quot;) or (kind == &quot;text-img!&quot;) or (kind == &quot;text-img?&quot;) then
				if ((kind ~= &quot;text-img?&quot;) and (#v == 0)) then
					table.insert(invalid, argName(k))
				elseif checkUri(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findAnyHttp(v) then
					table.insert(exturl, argName(k))
				end
			elseif (kind == &quot;text-link&quot;) or (kind == &quot;text-link!&quot;) or (kind == &quot;text-link?&quot;) then
				if ((kind ~= &quot;text-link?&quot;) and (kind ~= &quot;tekst?&quot;) and (#v == 0)) then
					table.insert(invalid, argName(k))
				elseif findFile(v) then
					table.insert(files, argName(k))
				elseif checkUri(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				end
			elseif kind == &quot;old&quot; then
				table.insert(deprecated, argName(k))
			elseif kind == &quot;uri*&quot; then -- specjalny przpadek dla pola 'url' w [[Szablon:Cytuj]]
				local u = checkUri(v) or checkUri(mw.text.unstripNoWiki(v))
				if not u then table.insert(invalid, argName(k)) end
			else
				local pattern = string.match(kind,&quot;^(^.-$)!?$&quot;)
				if pattern and not mw.ustring.match(v, pattern) then
					table.insert(invalid, argName(k))
				elseif (#v &gt; 0) and checkUri(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				elseif findPlainHttp(v) then
					table.insert(nakedurl, argName(k))
				end
			end
		end
		
		local missing = {}
		local suggested = {}
		mw.logObject(required, &quot;required&quot;)
		for k, v in pairs(required) do
			table.insert(v and missing or suggested, k)
		end
		
		if (#missing == 0)
		and (#suggested == 0)
		and (#unknown == 0)
		and (#invalid == 0)
		and (#deprecated == 0)
		and (#nakedurl == 0)
		and (#files == 0)
		and (#exturl == 0) then
			return nil
		end

		local errorClasses = 0
		
		-- generate messages for each category of problems
		local messages = {}
		if #invalid &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 2
			table.insert(messages, &quot;Nieprawidłowe/puste pola: &quot; .. mw.text.listToText(invalid) .. &quot;.&quot;)
		end

		if (#missing &gt; 0) or (#suggested &gt; 0) then
			errorClasses = errorClasses + 1
			if (#missing &gt; 0) then table.insert(messages, &quot;Brakujące pola: &quot; .. mw.text.listToText(missing) .. &quot;.&quot;) end
			if (#suggested &gt; 0) then table.insert(messages, &quot;Sugerowane pola (wstaw w kodzie): &lt;code&gt;&quot; .. listToTplParams(suggested) .. &quot;&lt;/code&gt;&quot;) end
		end

		if #unknown &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 4
			table.insert(messages, &quot;Nieznane pola: &quot; .. mw.text.listToText(unknown) .. &quot;.&quot;)
		end

		if #deprecated &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 8
			table.insert(messages, &quot;Przestarzałe pola: &quot; .. mw.text.listToText(deprecated) .. &quot;.&quot;)
		end
		
		if #nakedurl &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 16
			table.insert(messages, &quot;Gołe linki: &quot; .. mw.text.listToText(nakedurl) .. &quot;.&quot;)
		end
		
		if #files &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 32
			table.insert(messages, &quot;Nieoczekiwana grafika: &quot; .. mw.text.listToText(files) .. &quot;.&quot;)
		end

		if #exturl &gt; 0 then
			errorClasses = errorClasses + 64
			table.insert(messages, &quot;Linki zewnętrzne: &quot; .. mw.text.listToText(exturl) .. &quot;.&quot;)
		end
		
		-- render messages
		local message = mw.html.create()
		if emptyArg then
			message:wikitext(&quot;|=&quot;, emptyArg, &quot;| &quot;)
		end
		if infobox then
			message:wikitext(&quot;\n* &quot;, table.concat(messages, &quot;\n* &quot;))
		else
			message:wikitext(table.concat(messages, &quot; &quot;))
		end
		message = tostring(message)

		-- result container
		local result = mw.html.create(infobox and &quot;table&quot; or &quot;span&quot;)
		result:addClass(&quot;problemy&quot;)
			:addClass(class or nil)
			:attr(&quot;aria-hidden&quot;, &quot;true&quot;)

		local restext = result
		if infobox then
			result:addClass(&quot;infobox&quot;)
			restext = result:tag(&quot;tr&quot;):tag(&quot;td&quot;)
		else
			result:attr(&quot;data-nosnippet&quot;, &quot;&quot;)
		end
		
 		if templateName then
			restext:wikitext(showTemplate(templateName)..&quot; &quot;)
			-- pomiń ten komunikat jeśli zabraknie tylko pól sugerowanych w infoboksie
			if not infobox or (errorClasses ~= 1) or (#missing &gt; 0) then
	 			local warning = mw.html.create()
	 			warning:tag(&quot;code&quot;):wikitext(showTemplate(templateName, frame:getParent().args))
	 			warning:wikitext(&quot; &quot;)
	 			warning:tag(&quot;span&quot;):addClass(&quot;problemy&quot;):wikitext(message)
	 			mw.addWarning(tostring(warning))
 			end
 		end
 		
 		restext:wikitext(message)
 
		if category then
			result:wikitext(category)
		end
		if infobox then
			if (errorClasses == 1) and (#missing &lt;= 0) then
				result:addClass(&quot;tylko-braki&quot;) -- tylko SUGEROWANE braki
			end
			if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
				if (#missing &gt; 0) or (#suggested &gt; 0) then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;brakujące parametry&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #invalid &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;nieprawidłowe parametry&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #unknown &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;nieznane parametry&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #deprecated &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;przestarzałe parametry&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #nakedurl &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;gołe linki&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #files &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;grafika w nieodpowiednim miejscu&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
				if #exturl &gt; 0 then
					result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, infoboxCatTitle(infobox, &quot;linki zewnętrzne&quot;).text, &quot;]]&quot;)
				end
			end
		end

		return nl..tostring(result)
	end,

	[&quot;wartość&quot;] = function(frame)
		local msg = frame.args.msg
		local value = tonumber(frame.args[1]) or frame.args[1]
		local index = 2 -- pierwszy wzór
		while value do
			local pattern = frame.args[index]
			if not pattern then
				break -- nie ma więcej wzorów
			end
			
			if mw.ustring.match(value, &quot;^&quot;..pattern..&quot;$&quot;) then
				return -- wzór pasuje, nie ma błędów
			end
			
			-- następny wzór
			index = index + 1
		end
		
		-- komunikat błędu
		return msg
	end,

	[&quot;odn&quot;] = function(frame)
		local pf = frame:getParent()
		local i = 0 -- liczba argumentów pozycyjnych
		local problems = false
		local yeardetected = false
		while true do
			local arg = pf.args[i + 1]
			if not arg then
				problems = i == 0 and &quot;brak argumentów&quot; or false
				break
			end
	 
			if (i &gt;= 5) or yeardetected then
				problems = &quot;za dużo argumentów pozycyjnych&quot;
				break
			end
	 
			if #arg == 0 then
				problems = &quot;pusty argument&quot;
				break
			end
	 
			if arg ~= mw.text.trim(arg) then
				problems = &quot;nieoczekiwane odstępy na początku lub końcu argumentu&quot;
				break
			end
	 
			if string.match(arg, &quot;^%d+%l?$&quot;) then
				yeardetected = true
				if i == 0 then
					problems = &quot;rok musi być ostatnim parametrem po nazwiskach autorów&quot;
					break
				end
			elseif string.match(arg, &quot;^s[%-%.:]%s*%d+&quot;) then
				problems = &quot;prawdopodobnie nieprawidłowo podany numer strony&quot;
				break
			elseif string.match(arg, &quot;%s%s&quot;) then
				problems = &quot;podwójne odstępy&quot;
				break
			elseif mw.ustring.match(arg, &quot;^%a+%d&quot;) then
				if not mw.ustring.match(arg, &quot;^[%u%d]+$&quot;) then
					problems = &quot;prawdopodobnie sklejone argumenty (brak pionowej kreski)&quot;
					break
				end
			elseif mw.ustring.match(arg, &quot;^OdeB &quot;) then
				-- [[Ordre de Bataille]]
			elseif mw.ustring.match(arg, &quot;^%u%l+%u&quot;) then
				local justification = {
					[&quot;De&quot;] = true,
					[&quot;Del&quot;] = true,
					[&quot;Di&quot;] = true,
					[&quot;Le&quot;] = true,
					[&quot;Mac&quot;] = true,
					[&quot;Mc&quot;] = true,
					[&quot;Te&quot;] = true, -- TeSelle
					[&quot;Sar&quot;] = true, -- SarDesai
					[&quot;Van&quot;] = true, -- VanBuren
					[&quot;La&quot;] = true, -- LaSalle
				}
				if not justification[mw.ustring.match(arg, &quot;^%u%l+&quot;)] then
					problems = &quot;prawdopodobnie sklejone argumenty (brak pionowej kreski)&quot;
					break
				end
			end
	 
			i = i + 1
		end
	 
		if not problems then
			local odn = pf.args.odn
			if odn and ((#odn ~= 1) or (odn &lt; &quot;a&quot;) or (odn &gt; &quot;z&quot;)) then
				problems = &quot;nieoczekiwany parametr odn&quot;
			end
		end
	 
	 	if not problems then
	 		local s = pf.args.s
	 		if s and string.match(s, &quot;&amp;[a-z]+;&quot;) then
	 			problems = &quot;użyto encji HTML w numerze strony&quot;
	 		end
	 	end
	 
		if not problems then
			if pf.args.strona or pf.args.ss or pf.args.strony or pf.args.p or pf.args.page or pf.args.pp or pf.args.pages then
				problems = &quot;przestarzały parametr z numerem strony&quot;
			end
		end
	
		local category = &quot;Szablon odn do sprawdzenia&quot;
	 	if not problems then
	 		
	 		local function TextLinkToRFC()
	 			return (i == 1) and (pf.args.ref == &quot;nie&quot;) and mw.ustring.match(pf.args[1], &quot;^RFC [1-9][0-9]*$&quot;)
	 		end
	 		
	 		local s = pf.args.s or &quot;&quot;
	 		local l = pf.args.loc or &quot;&quot;
	 		if (#s == 0) and (#l == 0) then
	 			local exception = TextLinkToRFC()
	 			if not exception then
	 				category = &quot;Szablon odn bez numeru strony&quot;
	 				problems = &quot;brak numeru strony&quot;
	 			end
	 		end
	 	end
	 
	 	if not problems then
	 		return nil
	 	end
	 	
	 	local result = mw.html.create(&quot;span&quot;)
	 		:addClass(&quot;problemy&quot;)
	 		:addClass(&quot;problemy-w-odn&quot;)
			:attr(&quot;aria-hidden&quot;, &quot;true&quot;)
			:attr(&quot;data-nosnippet&quot;, &quot;&quot;)
			:attr(&quot;data-problemy&quot;, &quot;ODN: &quot;..problems)
	 	if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
	 		result:wikitext(&quot;[[Kategoria:&quot;, category, &quot;]]&quot;)
	 	end
	 	result:wikitext(&quot;&amp;#8201;&quot;) -- thin space
	 	return tostring(result)
	end,
	
	[&quot;Wikidane&quot;] = function(frame)
		local property = frame.args.cecha
		local field = frame.args.pole
		local value = frame.args[1]
		if not property or not field then
			return
		end
		
		if not value then
			value = frame:getParent().args[field]
			if not value or (#value == 0) then
				return
			end
		end
		
		local entity = mw.wikibase.getEntity()
		if not entity or not entity.claims or not entity.claims[property] then
			return
		end
		
		for i, v in ipairs(entity.claims[property]) do
			if v.mainsnak.snaktype == &quot;value&quot; then
				if value == v.mainsnak.datavalue.value then
					return
				end
			end
		end
	
		local template = frame:getParent():getTitle()
		local infobox = mw.ustring.match(template, &quot;^Szablon:(.- infobox)$&quot;)
		return mw.ustring.format(&quot;[[Kategoria:%s – niezgodność w Wikidanych – %s – %s]]&quot;, infobox and &quot;Infoboksy&quot; or &quot;Szablony&quot;, infobox or template, field)
	end,

	[&quot;bez parametrów&quot;] = function(frame)
		for k, v in pairs(frame:getParent().args) do
			return nil
		end
		
		return &quot;tak&quot;
	end,

	[&quot;dodaj ostrzeżenie&quot;] = function(frame)
		local msg = frame.args[1]
		-- wyświetl niepuste info przy edycji
		if msg and msg:match(&quot;%S&quot;) then
			mw.addWarning(msg)
		end
		return ''
	end,

	
	[&quot;pole z hostem&quot;] = function (frame)
		local host = frame.args.host
		if host and (#host &gt; 0) then
			for k, v in pairs(frame:getParent().args) do
				local link = string.match(v, &quot;[hH][tT][tT][pP][sS]?://[%S]+&quot;)
				if link then
					local uri = mw.uri.new(link)
					local valid, _ = mw.uri.validate(uri)
					if valid and uri.host and (#uri.host &gt; 0) then
						if host == uri.host then
							mw.logObject({k, link}, &quot;cały&quot;)
							return k
						end
						
						if #host &lt; #uri.host then
							local s1 = '.'..host
							local s2 = string.sub(uri.host, -#s1)
							if s1 == s2 then
								mw.logObject({k, link}, &quot;fragment&quot;)
								return k
							end
						end
					end
				end
			end
		end
	end,
	
	[&quot;pola z autorami&quot;] = function (frame)
		local result = {}
		local nazwisko = frame.args[&quot;nazwisko&quot;]
		local imie = frame.args[&quot;imię&quot;]
		local autor = frame.args[&quot;autor&quot;]
		local link = frame.args[&quot;link&quot;]
		local maxIndex = tonumber(frame.args[&quot;max&quot;])
		local prefix = frame.args[&quot;przed&quot;] or &quot;&quot;
		local suffix = frame.args[&quot;po&quot;] or &quot;&quot;
		for i = 1, maxIndex do
			local s = i == 1 and &quot;&quot; or tostring(i)
			local nin = string.gsub(nazwisko, '#', s)
			local iin = string.gsub(imie, '#', s)
			local ain = string.gsub(autor, '#', s)
			local lin = string.gsub(link, '#', s)
			local niv = frame:getParent().args[nin]
			local iiv = frame:getParent().args[iin]
			local aiv = frame:getParent().args[ain]
			local liv = frame:getParent().args[lin]
			local nis = niv and (#niv &gt; 0)
			local iis = iiv and (#iiv &gt; 0)
			local ais = aiv and (#aiv &gt; 0)
			local lis = liv and (#liv &gt; 0)
			local bad = (nis and ais) -- nazwisko -&gt; zbędny autor
				or (nis and not iis) -- nazwisko bez imienia
				or (lis and not nis and not ais) -- tylko link
				or (iis and not nis) -- imię bez nazwiska
			if bad then
				table.insert(result, i)
			end
		end
	
		if #result &gt; 0 then
			return prefix..mw.text.listToText(result)..suffix
		end
	end,
	
	[&quot;uri&quot;] = function(frame)
		mw.logObject(frame:getParent():getTitle(), &quot;parent:title&quot;)
		_ = mw.title.new(&quot;Moduł:Sprawdź/deprecated/uri&quot;).id
		local link = frame.args[&quot;link&quot;]
		local space = frame.args[&quot;spacja&quot;]
		local check = checkUri(link)
		if check then
			return link
		end
		
		return (space and (check ~= nil)) and link or &quot;&quot;
	end,

	--[[Sprawdzanie url do szablonów
	
		Wykorzystanie:
		{{#invoke:Sprawdź|url|{{{www|}}}|[{{{www}}} Strona internetowa]}}
		{{#invoke:Sprawdź|url|{{{www}}}|[{{{www}}} Strona internetowa]}}
	
		@param #1 Url do sprawdzenia.
			Ciąg typu &quot;{{{abc}}}&quot; pominie sprawdzenie, żeby pokazać wartość na stronie szablonu.
		@param #2 Tekst do wyświetlenia gdy OK.
		@return pusty string gdy błędny, &quot;ok&quot; lub zawartość #2 gdy OK.
	]] 
	[&quot;url&quot;] = function(frame)
		local link = frame.args[1]
		local okText = frame.args[2] or &quot;ok&quot;
		local isValid = string.find(link, '{{{') == 1 or checkUri(link)
		if isValid then
			return okText
		end
		return &quot;&quot;
	end,
	
	[&quot;lista nazw niepustych argumentów&quot;] = function(frame)
		local argNames = {}
		for k, v in pairs(frame:getParent().args) do
			if #mw.text.trim(v) &gt; 0 then
				table.insert(argNames, tostring(k))
			end
		end
		
		return table.concat(argNames, &quot;, &quot;)
	end,
	
	[&quot;zapis daty dostępu&quot;] = function(frame)
		local accessDate = frame:getParent().args[&quot;data dostępu&quot;]
		if accessDate and (#accessDate &gt; 0) then
			if not isDate20YYMMDD(accessDate) then
				local builder = mw.html.create('span')
					:addClass('problemy')
					:wikitext('zły zapis daty dostępu')
				if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then
					builder:wikitext('[[Kategoria:Szablon cytowania – zły zapis daty dostępu]]')
				end
				return builder
			end
		end
	end,
}</text>
      <sha1>j2d0nau3dnb0hwlk9e803l97esn8eq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biedni Polacy patrzą na getto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73099</id>
    <revision>
      <id>644518</id>
      <timestamp>2026-06-23T20:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zorro2212</username>
        <id>1765</id>
      </contributor>
      <comment>start</comment>
      <origin>644518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3751" sha1="2tiir8bglgsk02lgocoukns11bdk2z7" xml:space="preserve">'''[[w:Biedni Polacy patrzą na getto|Biedni Polacy patrzą na getto]]''' – esej autorstwa [[w:Jan Błoński|Jana Błońskiego]] opublikowany w &quot;Tygodniku Powszechnym&quot; w 1987 r.


* Obciążać może tylko krew cudza. Krew własna, krew ofiary podsyca wspomnienie, budzi żal, litość, szacunek. Domaga się pamięci, modlitwy, sprawiedliwości. Pozwala także na przebaczenie, chociaż przebaczenie to nie przychodzi łatwo. Inaczej już z krwią cudzą, ale przelaną w sprawiedliwej walce. Mamy prawo do obrony koniecznej, ale to prawo już jest ustępstwem, Chrystus kazał Piotrowi schować miecz... Zapewne więc każda przelana krew domaga się refleksji i pokuty, nie można jednak powiedzieć, aby każda obciążała, bezcześciła ziemię.
** Zobacz też: [[krew]], [[przebaczenie]]

* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż - jako jednostki - nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]

* Trafiają się książki, których autorzy nie kryją, że powoduje nimi nienawiść. Lekceważyć ich nie wolno.
** Zobacz też: [[książka]], [[nienawiść]]

* Gdy wali się niebo, nawet kopniak może być dowodem litości i współczucia.

* W odpowiedziach mego syntetycznego Polaka rozpoznać można ten właśnie lęk, który odzywa się w Biednym chrześcijaninie. Lęk, aby nie zostać policzonym między pomocników śmierci. Tak on okropny, że czynimy wszystko, aby go oddalić, aby nie dopuścić nawet do jego wyjawienia. Czytamy czy słuchamy rozważań o żydowsko-polskiej przeszłości i kiedy tylko dojdzie do nas zdarzenie, fakt, który nie najlepiej o nas świadczy, gorączkowo staramy się go pomniejszyć, wytłumaczyć, zbagatelizować. Nie jest nawet tak, abyśmy go chcieli ukryć czy zaprzeczyć, że miał miejsce. Czujemy przecież, że nie wszystko było w porządku.
** Zobacz też: [[lęk]], [[sumienie]]

* Myślę, że w naszym stosunku do żydowsko-polskiej przeszłości winniśmy tę postawę naśladować. Przestać się bronić, usprawiedliwiać, targować. Podkreślać, czego nie mogliśmy zrobić, za okupacji czy dawniej. Zrzucać winę na uwarunkowanie polityczne, społeczne, ekonomiczne. Powiedzieć najpierw: tak, jesteśmy winni.
** Zobacz też: [[wina]]

* Współ-udział i współ-wina to nie jest to samo. Można być współ-winnym, nie biorąc udziału w zbrodni. Najpierw przez zaniechanie czy przeciwdziałanie niedostateczne.
** Zobacz też: [[wina]]

* Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści - można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie... 
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Ale od współwiny wcale nas to nie uwalnia. Skażenie, zbezczeszczenie polskiej ziemi miało miejsce i dalej ciąży na nas obowiązek oczyszczenia. Chociaż - na tym cmentarzu - sprowadza się już tylko do jednego: do obowiązku zobaczenia naszej przeszłości w prawdzie.
** Zobacz też: [[wina]], [[obowiązek]]

[[Kategoria:Eseje]]
[[Kategoria:Zagłada Żydów]]
[[Kategoria:Polska podczas II wojny światowej]]</text>
      <sha1>2tiir8bglgsk02lgocoukns11bdk2z7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644520</id>
      <parentid>644518</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T00:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie</comment>
      <origin>644520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="1kxjb2dko7idnh6e6jl63ivr600fx9a" xml:space="preserve">'''[[w:Biedni Polacy patrzą na getto|Biedni Polacy patrzą na getto]]''' – esej autorstwa [[Jan Błoński|Jana Błońskiego]] opublikowany w &quot;Tygodniku Powszechnym&quot; w 1987 r.
* Obciążać może tylko krew cudza. Krew własna, krew ofiary podsyca wspomnienie, budzi żal, litość, szacunek. Domaga się pamięci, modlitwy, sprawiedliwości. Pozwala także na przebaczenie, chociaż przebaczenie to nie przychodzi łatwo. Inaczej już z krwią cudzą, ale przelaną w sprawiedliwej walce. Mamy prawo do obrony koniecznej, ale to prawo już jest ustępstwem, Chrystus kazał Piotrowi schować miecz… Zapewne więc każda przelana krew domaga się refleksji i pokuty, nie można jednak powiedzieć, aby każda obciążała, bezcześciła ziemię.
** Zobacz też: [[krew]], [[przebaczenie]]

* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż - jako jednostki - nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]

* Trafiają się książki, których autorzy nie kryją, że powoduje nimi nienawiść. Lekceważyć ich nie wolno.
** Zobacz też: [[książka]], [[nienawiść]]

* Gdy wali się niebo, nawet kopniak może być dowodem litości i współczucia.

* W odpowiedziach mego syntetycznego Polaka rozpoznać można ten właśnie lęk, który odzywa się w Biednym chrześcijaninie. Lęk, aby nie zostać policzonym między pomocników śmierci. Tak on okropny, że czynimy wszystko, aby go oddalić, aby nie dopuścić nawet do jego wyjawienia. Czytamy czy słuchamy rozważań o żydowsko-polskiej przeszłości i kiedy tylko dojdzie do nas zdarzenie, fakt, który nie najlepiej o nas świadczy, gorączkowo staramy się go pomniejszyć, wytłumaczyć, zbagatelizować. Nie jest nawet tak, abyśmy go chcieli ukryć czy zaprzeczyć, że miał miejsce. Czujemy przecież, że nie wszystko było w porządku.
** Zobacz też: [[lęk]], [[sumienie]]

* Myślę, że w naszym stosunku do żydowsko-polskiej przeszłości winniśmy tę postawę naśladować. Przestać się bronić, usprawiedliwiać, targować. Podkreślać, czego nie mogliśmy zrobić, za okupacji czy dawniej. Zrzucać winę na uwarunkowanie polityczne, społeczne, ekonomiczne. Powiedzieć najpierw: tak, jesteśmy winni.
** Zobacz też: [[wina]]

* Współ-udział i współ-wina to nie jest to samo. Można być współ-winnym, nie biorąc udziału w zbrodni. Najpierw przez zaniechanie czy przeciwdziałanie niedostateczne.
** Zobacz też: [[wina]]

* Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści - można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie... 
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Ale od współwiny wcale nas to nie uwalnia. Skażenie, zbezczeszczenie polskiej ziemi miało miejsce i dalej ciąży na nas obowiązek oczyszczenia. Chociaż - na tym cmentarzu - sprowadza się już tylko do jednego: do obowiązku zobaczenia naszej przeszłości w prawdzie.
** Zobacz też: [[wina]], [[obowiązek]]


[[Kategoria:Eseje]]
[[Kategoria:Polska podczas II wojny światowej]]
[[Kategoria:Zagłada Żydów]]</text>
      <sha1>1kxjb2dko7idnh6e6jl63ivr600fx9a</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>